Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 880/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2012-07-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 40
journal: Dz.U. 2009 nr 175 poz 1362
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity.
article: art. 10, 77 par. 1, 79 par. 1, 67 par. 1 i 2 pkt 3, art. 81
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 184
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Irena Kamińska sędzia NSA Janina Antosiewicz (spr.) sędzia del. WSA Jacek Fronczyk Protokolant Karolina Kubik po rozpoznaniu w dniu 27 lipca 2012 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej T. F. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 22 grudnia 2011 r. sygn. akt II SA/Ke 808/11 w sprawie ze skargi T. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia [...] października 2011 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wyrokiem z dnia 22 grudnia 2011 r. sygn. akt II SA/Ke 808/11 oddalił skargę T. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia [...] października 2011 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego.

W uzasadnieniu wyroku Sąd przedstawił następujący stan sprawy.

Działając z upoważnienia Wójta Gminy Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w D. decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r. znak [...] wydaną z wniosku T. F. odmówił jej przyznanie zasiłku celowego w związku ze szkodą powstałą w wyniku powodzi.

Powyższa decyzja została wydana na skutek wniosku T. F. z dnia 8 grudnia 2010 r., której uprzednio decyzją z [...] sierpnia 2010 r. organ przyznał zasiłek celowy w łącznej kwocie 38.388,36 zł z przeznaczeniem na remont i odbudowę budynku mieszkalnego – 32.368,36 zł, zakup lub naprawę sprzętu AGD – 2000 zł i zakup lub naprawę pieca 4000 zł.

Kolejną decyzją z 12 listopada 2010 r. organ pierwszej instancji przyznał T. F. zasiłek celowy w kwocie 16.045 zł z uwagi na ustalenie w wyniku ekspertyzy, iż koszty remontu budynku mieszkalnego wyniosą 48.413,80 zł.

Po przyznaniu powyższego zasiłku celowego T. F. wspomnianym wnioskiem zwróciła się o kolejny zasiłek, uzasadniając wniosek tym, że przyznane środki nie są wystarczające do naprawienia uszkodzeń spowodowanych przez powódź.

Organ I instancji odmówił przyznania pomocy decyzją z [...] stycznia 2011 r., a po uchyleniu jej przez SKO decyzją z dnia [...] lutego 2011 r. ponownie wydał decyzję odmowną w dniu [...] sierpnia 2011 r.

W toku ponownie prowadzonego postępowania przez organ I instancji w wykonaniu wytycznych SKO została sporządzona przez rzeczoznawcę budowlanego pisemna ocena istniejącego stanu technicznego i użytkowego przedmiotowego budynku mieszkalnego, poprzedzona kontrolą stanu technicznego tego obiektu. Z oceny tej wynika, że w przedmiotowym obiekcie nie wykonano najistotniejszych robót wzmacniających konstrukcję w miejscach uszkodzeń – wzmocnień pęknięć nadproży drzwiowych w ganku oraz szycia pęknięć ścian zewnętrznych. Wykonano natomiast roboty wykończeniowe. Ponadto rzeczoznawca nie stwierdził dodatkowych rys i pęknięć, stwierdzając jednocześnie, że istniejący stan techniczny budynku nie zagraża bezpieczeństwu konstrukcji, a tym samym życiu i bezpieczeństwu jego mieszkańców.

Uznając, iż nie wystąpiły w budynku nowe uszkodzenia, nie uwzględnione przy poprzedniej ocenie stanu budynku, organ odmówił przyznania kolejnego zasiłku.

W odwołaniu od tej decyzji T. F. wskazała, że niewykonane przez nią roboty budowlane nie były najistotniejsze, gdyż najważniejsze było doprowadzenie wnętrza domu do stanu używalności. Ponadto w wyniku powodzi doszło do zniszczenia fundamentów, w związku z czym istnieje obawa, że po kolejnych deszczach w budynku znów pojawi się woda.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję podzieliło w całości ustalenia faktyczne i prawne organu pierwszej instancji. Organ podkreślił, że łączna kwota udzielonego świadczenia wyniosła 48.413,50 zł, odpowiadając szacunkowej wycenie szkód, przedstawionej w ekspertyzie konstrukcjno-budowlanej, sporządzonej przez uprawnionego rzeczoznawcę budowlanego. Natomiast obecnie w budynku tym nie powstały nowe szkody, uzasadniające przyznanie dodatkowych środków finansowych na naprawę. Ponadto organ stwierdził, iż przyznane świadczenia z pomocy społecznej nie mają charakteru odszkodowawczego i nie stanowią rekompensaty za wszelkie szkody spowodowane w wyniku klęski żywiołowej. Celem ich jest umożliwienie poszkodowanym zaspokojenie ich podstawowych potrzeb, których nie mogą zrealizować wskutek szkód spowodowanych klęską żywiołową w gospodarstwie domowym (art. 2 ustawy o pomocy społecznej).

W skardze do Sądu T. F. powtórzyła argumentację zamieszczoną w odwołaniu stwierdzając, że obecny stan budynku nie pozwala na normalne użytkowanie pomieszczeń, zgodnie z ich przeznaczeniem. Przyznane środki nie wystarczają na doprowadzenie budynku do stanu sprzed powodzi.

W odniesieniu do podpisania karty oszacowania szkód stwierdziła, że podpis złożyła nieświadomie.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Na rozprawie w dniu 22 grudnia 2011 r. prokurator wniósł o oddalenie skargi.

Oddalając skargę WSA w Kielcach powołał się na przepis art. 40 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 ze zm.), który stanowił podstawę materialnoprawną decyzji, a który stanowi, że zasiłek celowy może być przyznany osobie albo rodzinie, które poniosły straty w wyniku zdarzenia losowego (ust. 1), bądź klęski żywiołowej lub ekologicznej (ust. 2).

Rozstrzygnięcia oparte o powyższy przepis wydawane są w ramach tzw. uznania administracyjnego, co oznacza, iż w przypadku kontroli sądowej takiego rozstrzygnięcia niezbędne jest zbadanie, czy zakres uznania administracyjnego nie został przez organy przekroczony, a także, czy dana decyzja została w sposób należyty i poddający się weryfikacji uzasadniona. Sąd podkreślił, że jakkolwiek uznanie administracyjne nie pozwala organowi na dowolność w załatwieniu sprawy, to nie nakazuje mu również spełnienia każdego żądania obywatela (por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 26 września 2000 r. sygn. akt I SA 945/00, Lex 79608). Uszczegółowieniem zasad przyznawania świadczeń z pomocy społecznej są przepisy art. 2 ust. 1 ustawy, który stanowi, że pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości oraz art. 3 ust. 4 ustawy, zgodnie z którym potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej jednocześnie zgodnie z przepisami tej ustawy, które regulują tryb przyznawania zasiłków celowych, organ przy udzielaniu przedmiotowej pomocy kieruje się ogólnymi zasadami wyrażonymi na gruncie ustawy dotyczącymi wymogu dostosowania rodzaju, formy i rozmiaru świadczeń do okoliczności konkretnej sprawy (art. 3 ust. 3).

Sąd podzielił wszystkie ustalenia organów, z których wynika, iż T. F. dwukrotnie przyznano pomoc społeczną na remont i odbudowę budynku. Najpierw w kwocie 32.368,36 zł, a potem przyznając zasiłek celowy w wysokości 16.045,41 zł ustalono ją na kwotę 48.413,50 zł. Od decyzji z dnia 12 listopada 2011 r. strona nie składała odwołania.

Z oceny istniejącego stanu technicznego i użytkowego budynku mieszkalnego (k. 31 akt administracyjnych), sporządzonej przez rzeczoznawcę budowlanego po kontroli przeprowadzonej w dniu 17 sierpnia 2011 r. wynika, że rzeczoznawca nie stwierdził dodatkowych rys i pęknięć – "w odniesieniu do czasu poprzedniej oceny". Z oceny tej wynika także, że istniejący stan techniczny budynku nie zagraża bezpieczeństwu konstrukcji, a tym samym życiu i bezpieczeństwu jego mieszkańców.

Wbrew zatem zarzutom skargi, w ocenie Sądu powyższe okoliczności stanowiły wystarczającą podstawę do odmowy przyznania T. F. dodatkowej pomocy w formie zasiłku celowego, o przyznanie której strona zwróciła się pismem z dnia 8 grudnia 2010 r. – a więc już po dwukrotnym uzyskaniu pomocy finansowej w łącznej kwocie 48.413,50 zł. W tym zakresie należy podzielić dokonaną przez organy ocenę przeprowadzonych dowodów i poczynione w oparciu o nią ustalenia faktyczne, wskazujące jednoznacznie na to, że w niniejszej sprawie nie zostały spełnione przesłanki określone w art. 40 ustawy o pomocy społecznej, uwzględnienia żądań zgłaszanych obecnie przez stronę.

Sąd podkreślił, że zasiłek celowy – przydzielany w oparciu o art. 40 ustawy i przeznaczony na pomoc osobom poszkodowanym w wyniku powodzi – winien zostać skierowany przede wszystkim do najbardziej potrzebujących. Jednocześnie nie może budzić wątpliwości, że przeznaczenie przedmiotowych świadczeń dla tych właśnie osób odpowiada ustawowemu celowi pomocy społecznej, polegającemu na udzielaniu pomocy osobom i rodzinom w przezwyciężaniu trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości (art. 2 ust. 1 ustawy).

Świadczenie pieniężne, którego przyznania domaga się skarżąca, nie zostało uregulowane w sposób odrębny jako świadczenie szczególne, przysługujące powodzianom, czy też osobom dotkniętym inną klęską żywiołową. To zaś oznacza, że wniosek strony prawidłowo został rozpoznany przez organy w oparciu o ustawę o pomocy społecznej. Świadczenie żądane przez stronę zostało unormowane w tej ustawie jako określony rodzaj zasiłku celowego (art. 40 ust. 2 cyt. ustawy). W orzecznictwie sądowym podkreśla się, że finansowe wsparcie – jakiego domaga się skarżąca w sprawie niniejszej – nie jest skierowane bezwzględnie do wszystkich osób, które doznały uszczerbku w wyniku zdarzeń losowych. Adresatem tej pomocy jest określony ustawą krąg podmiotów, a więc tych którzy znaleźli się w trudnej sytuacji życiowej – w tym także w sytuacjach wynikłych ze zdarzeń losowych, klęsk żywiołowych, których nie są one w stanie pokonać wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości ( por. uzasadnienie wyroku WSA w Gliwicach z 11 stycznia 2011 r. sygn. akt. IV SA/GL884/10 i wyrok NSA z 20 lipca 2011 r. sygn. akt. I OSK 804/10 – dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).

Trafnie przy tym wskazuje organ odwoławczy, iż celem udzielanego wsparcia nie jest pełna rekompensata z tytułu trudności życiowych, czy poniesionych strat (nie jest to bowiem odszkodowanie), lecz wyłącznie umożliwienie zaspokojenia niezbędnych potrzeb.

Sąd powołał się nadto na orzecznictwo sądowe i doktrynę, w których podkreśla się, że udzielanie pomocy w ramach zasiłku celowego, ma charakter pomocniczy, co oznacza, że tylko uzupełnia środki i możliwości osoby objętej tą pomocą i łączyć się musi ze współdziałaniem z jej strony, zmierzającym do przezwyciężenia powstałych trudności życiowych. W szczególności dotyczy to sytuacji, gdy osoba poszkodowana nie jest w stanie poradzić sobie sama ze skutkami wywołanymi zdarzeniem losowym w oparciu o środki własne, w tym również środki uzyskane z ubezpieczenia mienia.

Żądania kierowane przez T. F. pod adresem organów pomocy społecznej, powtórzone w skardze oraz na rozprawie, zdaniem Sądu wskazują na to, że skarżąca uważa, że obowiązkiem organów jest pełne pokrycie poniesionej przez nią z tytułu powodzi szkody. Z przedstawionych powyższej rozważań ze stanowiskiem takim nie sposób się zgodzić.

Uznając zarzuty skargi za niezasadne, a jednocześnie stwierdzając, że brak jest okoliczności, które Sąd winien wziąć pod uwagę z urzędu, Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła T. F. reprezentowana przez pełnomocnika ustanowionego z urzędu i zaskarżając wyrok w całości skargę kasacyjną oparła o podstawę z art. 174 pkt 2 p.p.s.a., zarzucając naruszenie przepisów postępowania: art. 10, 77 § 1, art. 79 § 1 i art. 81 k.p.a., mające wpływ na wynik sprawy przez uznanie, iż w stanie faktycznym tej sprawy organy odmawiając przyznania żądanej pomocy finansowej dokonały zasadnych i prawidłowych ustaleń faktycznych i wydały decyzje mieszczące się w granicach uznania administracyjnego, chociaż ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że naruszono prawo skarżącej do obrony przez niezawiadomienie jej o terminie drugich oględzin, niezawiadomienie jej o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym, tj. pismem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Sandomierzu z 16 czerwca 2011 r., ponowną ekspertyzą biegłego T. D. z 17 sierpnia 2011 r. i wypowiedzenie się co do zebranych materiałów, dowodów i zgłoszonych żądań oraz zgłoszenie wniosków dowodowych na poparcie swych twierdzeń.

Skarga kasacyjna wnosi o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji.

Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej został przez WSA w Kielcach uwzględniony postanowieniem z dnia 28 lutego 2012 r.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej, zwalczając pogląd Sądu co do prawidłowości ustaleń faktycznych, jej autor zauważa, iż w tej sprawie nie chodzi o to, czy organ I instancji prawidłowo ocenił stan faktyczny w ramach tzw. uznania administracyjnego, lecz czy zgromadzone dowody mogły stanowić dla organu podstawę ustaleń faktycznych i mogły być uznane za fakty udowodnione. Postępowanie w niniejszej sprawie toczyło się w wyniku uchylenia przez organ II instancji decyzji odmawiającej przyznania zasiłku celowego. Organ I instancji przeprowadził dodatkowe postępowanie dowodowe z naruszeniem art. 10 k.p.a., który zapewnia stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji ma umożliwić wypowiedzenie się stronom co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.

Z analizy akt organu I instancji wynika, że T. F. nie została zawiadomiona o terminie dodatkowych oględzin biegłego T. D. , które odbyły się w dniu 17 sierpnia 2011 r., ani też nie zawiadomił skarżącej przed wydaniem zaskarżonej decyzji o możliwości zapoznania się ze zgromadzonymi dowodami, w tym wypadku z dodatkową oceną stanu technicznego T. D. wydaną po oględzinach w dniu 17 sierpnia 2011 r. oraz pismem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Sandomierzu z dnia 16 czerwca 2011 r. i wypowiedzenia się co do tych dowodów. Wprawdzie skarżącej PINB w Sandomierzu przesłał do wiadomości cytowane wyżej pismo z dnia 16 czerwca 2011 r., lecz T. F. nie wiedziała, że pismo to stanie się między innymi podstawą do dokonania ustaleń przez organ I instancji przy podejmowaniu decyzji o odmowie przyznania jej zasiłku celowego. Podobnie dodatkowa ocena techniczna biegłego T. D. nie była znana skarżącej przed wydaniem i doręczeniem jej zaskarżonej decyzji, a ocena ta, jak wynika z uzasadnienia decyzji z dnia [...] sierpnia 2011 r. organu I instancji, stała się podstawą do jej wydania.

W fazie między zakończeniem postępowania wyjaśniającego a podjęciem rozstrzygnięcia w sprawie organ ma umożliwić stronie wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Sankcję za złamanie tej zasady przewiduje art. 81 k.p.a. Okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną tylko wtedy, gdy strona miała możliwość wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów, na podstawie których została ona ustalona. Dotyczy to wszelkich środków dowodowych jakie zostały uzyskane w postępowaniu wyjaśniającym.

Skarga kasacyjna powołuje orzecznictwo sądów administracyjnych w zakresie stosowania art. 10 § 1 k.p.a., przyznając jednakże, iż aby zarzut naruszenia art. 10 k.p.a. był skuteczny strona musi wykazać, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych.

T. F. po doręczeniu jej decyzji z dnia [...] sierpnia 2011 r. i zapoznaniu się z jej treścią, w swoim odwołaniu oraz następnie w skardze zakwestionowała ocenę biegłego T. D. wydaną po oględzinach w dniu 17 sierpnia 2011 r. i gdyby znała jej treść przed wydaniem zaskarżonej decyzji z pewnością, jeszcze przed jej wydaniem zakwestionowałaby ją.

Skarżąca we wrześniu 2011 r. zwróciła się do Wydziału Polityki Społecznej Urzędu Wojewódzkiego w Kielcach z wnioskiem o wydanie opinii o poprawności pierwszej i drugiej ekspertyzy biegłego T. D. Do chwili obecnej nie otrzymała żadnej odpowiedzi. Wniosek ten jest niczym innym jak próbą zakwestionowania ekspertyz T. D. , wydanych w niniejszej sprawie. Z podobnym wnioskiem także we wrześniu 2011 r. i interwencją skarżąca zwróciła się Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji, które jej pismo skierowało do załatwienia do Urzędu Wojewódzkiego w Kielcach. Zatem z czynności dokonanych przez T. F. po otrzymaniu zaskarżonej decyzji wynika, że nie wiedziała ona o treści ekspertyzy T. D., a gdyby o niej wiedziała zakwestionowałaby ją. Zatem niezawiadomienie skarżącej przez organ I instancji o możliwości zapoznania się ze zgromadzonymi dowodami i ustosunkowania się do nich, złożenia ewentualnych zastrzeżeń, wniosków dowodowych doprowadziło do pozbawienia możliwości obrony jej praw, co organ II instancji oraz WSA w Kielcach powinny wziąć pod uwagę z urzędu.

Zatem organ I instancji wydając zaskarżoną decyzję, własne ustalenia faktyczne oparł na dowodach nieznanych stronie. W pierwszym przypadku na dodatkowej ocenie biegłego T. D., który stwierdził, że T. F. nie wykonała najistotniejszych robót wzmacniających konstrukcję w miejscach uszkodzeń oraz, że nie zostały ujawnione nowe rysy i pęknięcia w przedmiotowym budynku oraz w drugim wypadku na treści pisma Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Sandomierzu z dnia 16 czerwca 2011 r., którego wprawdzie odpis został doręczony skarżącej, lecz nie wiedziała ona, że również na jego podstawie organ I instancji poczyni ustalenia, które legły u podstaw zaskarżonej decyzji.

Także należy podnieść, iż ww. pismo PINB w Sandomierzu z dnia 16 czerwca 2011 r. odnosi się do stanu budynku, jaki został stwierdzony pierwszą ekspertyzą biegłego T. D. , wykonaną w październiku 2010 r., a nie do stanu jaki istniał po uchyleniu przez organ II instancji pierwszej decyzji Ośrodka Pomocy Społecznej w D. z dnia [...] stycznia 2011 r. dot. odmowy przyznania zasiłku celowego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Sąd odwoławczy rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, jak tego wymaga przepis art. 183 § 1 p.p.s.a, nie uznał za zasadne zamieszczonych w niej zarzutów naruszenia przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.

W tej sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności z art. 183 § 2 p.p.s.a, które Sąd uwzględnia w postępowaniu odwoławczym z urzędu.

Na wstępie należy podnieść, iż przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach były decyzje organów obu instancji odpowiednio z dnia [...] sierpnia 2011 r. i z dnia [...] października 2011 r. (ostateczna) w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego na odbudowę i remont domu w związku ze szkodami wywołanymi przez powódź.

Decyzje te – co w sprawie jest niesporne – zostały wydane w kolejnym postępowaniu poprzedzonym decyzjami przyznającymi stronie zasiłek na ten cel w kwocie 32.388,37 zł (decyzja z [...] sierpnia 2010 r.) i 16.045,14 zł (decyzja z [...] listopada 2010 r.).

W tej sprawie T. F. złożyła wniosek w dniu 8 grudnia 2010 r. żądając dodatkowego świadczenia z uwagi na to, że zasiłek w kwocie 48.413,50 zł okazał się niewystarczający do naprawienia szkód wyrządzonych przez powódź.

Prawidłowo organ wykonując zalecenia SKO zarządził ponowną ocenę obiektu przez rzeczoznawcę majątkowego w celu ustalenia, czy w uszkodzonym budynku po dacie poprzedniej ekspertyzy powstały nowe uszkodzenia.

Dowód ten, poprzedzony ponownym zbadaniem budynku przez rzeczoznawcę T. D. , ma kluczowe znaczenie w tej sprawie. W wyniku tego ustalono, że w budynku nie wykonano najistotniejszych robót wzmacniających konstrukcję w miejscach uszkodzeń, natomiast wykonane zostały roboty wykończeniowe. Rzeczoznawca nie stwierdził dodatkowych rys i pęknięć oraz że istniejący stan techniczny nie zagraża bezpieczeństwu koncentracji a tym samym życiu i bezpieczeństwu jego mieszkańców.

Zasadnie Sąd pierwszej instancji uznał, iż materiał ten był wystarczający do wydania decyzji, a nie zachodziła potrzeba jego uzupełnienia, skoro już wcześniej prowadzone było w tej sprawie postępowanie dowodowe i wydano decyzje, które stały się ostateczne. Wobec zgłoszonego dodatkowego żądania zachodziła więc konieczność przeprowadzenia tylko postępowania uzupełniającego, dotyczącego ewentualnej zmiany stanu budynku i powstania nowych szkód.

Błędnie skarżąca zarzuca naruszenie przepisów art. 10, 77 § 1, art. 79 § 1 i art. 81 k.p.a., bowiem organy nie miały obowiązku przeprowadzenia pełnego postępowania wyjaśniającego z zapewnieniem stronie czynnego w nim udziału. Ocena rzeczoznawcy nie jest równoznaczna z oględzinami, których dokonuje organ i w myśl art. 79 § 1 k.p.a. winien wówczas zawiadomić stronę w stosownym terminie.

Z czynności rzeczoznawcy nie sporządza się protokołu, gdy nie bierze w niej udziału przedstawiciel organu administracji publicznej (art. 67 § 1 i § 2 pkt 3 k.p.a.). Czynność ta dokonywana jest przez uprawnionego rzeczoznawcę, który przedstawia swoje ustalenia i ocenę na piśmie. Skarżąca przyznaje, iż na jej żądanie przesłano jej odpis uzupełnionych materiałów, w tym również pismo Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Sandomierzu z dnia 16 czerwca 2011 r. Tym samym należało uznać, iż znała ona treść uzupełniających materiałów, na podstawie których organ wydał decyzję odmowną w dniu [...] sierpnia 2011 r.

Zarzut naruszenia prawa skarżącej do obrony nie poparty konkretnymi danymi, iż mogło to mieć istotny wpływ na wynik sprawy nie mógł być skuteczny, jeśli zważy się, iż oprócz kwestionowania oceny rzeczoznawcy skarżąca nie zgłosiła konkretnych wniosków dowodowych.

Nie uczyniła tego ani w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji, ani w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach. W obu środkach zaskarżenia podnosiła zły stan techniczny budynku oraz to, że przyznane środki są niewystarczające do doprowadzenia budynku do poprzedniego stanu.

Powyższe, jak również argumentacja skargi kasacyjnej wskazuje na to, iż skarżąca domaga się od organu przyznania dodatkowego świadczenia w celu doprowadzenia zalanego budynku do stanu "przed powodziowego", a zatem pełnego pokrycia szkody wyrządzonej przez powódź.

Zasadnie Sąd pierwszej instancji uznał, iż takie żądanie przy przyznawaniu zasiłku celowego na podstawie art. 40 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej nie mogło być spełnione nie tylko z uwagi na uznaniowy charakter zasiłku, lecz także dlatego, iż zasiłek taki nie stanowi pełnego odszkodowania za doznane straty, lecz jest pomocą świadczoną ze środków publicznych dla zaspokojenia najpilniejszych potrzeb osób poszkodowanych świadczoną w rozmiarach posiadanych środków na ten cel (art. 2 ust. 1 i art. 3 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej).

Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż zaniechanie przez organ zaznajomienia strony z materiałami postępowania i pouczenia jej o przysługujących prawach (art. 79 § 1 i art. 81 k.p.a.), jako niemające istotnego wpływu na wynik sprawy, nie mogło w okolicznościach tej sprawy stanowić skutecznej podstawy kasacyjnej i skargę kasacyjną oddalił na podstawie art. 184 p.p.s.a.

Sąd nie orzekł o przyznaniu pełnomocnikowi skarżącej wynagrodzenia z tytułu pomocy prawnej, gdyż jest ono przyznawane przez WSA w postępowaniu określonym w przepisach art. 258-261 p.p.s.a. Stosownie do § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.) pełnomocnik winien zwracając się do tego Sądu złożyć wymagane oświadczenie.