Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 1024/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2008-04-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6117 Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich, ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne: Podatek rolny
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję II i I instancji
Powołane przepisy: article: art. 3 i art.13 ust. 1 i 2.
journal: Dz.U. 2006 nr 136 poz 969
law: Ustawa z dnia 15 listopada 1984 r, o podatku rolnym - tekst jednolity
Teza: Literalne brzmienie art. 13 ust. 1 i 2 ustawy o podatku rolnym, jak i wykładnia celowościowa tegoż uregulowania upoważnia do stwierdzenia, że ulga inwestycyjna, o której w nim mowa, przysługuje podmiotowi, który poniósł wydatki na realizację (wybudowanie) obiektu służącego ochronie środowiska, mimo iż inwestycja ta zrealizowana została na gruncie nie będącym jego własnością, w jego posiadaniu zależnym ani też w dzierżawie, jeżeli podmiot ten uiszcza podatek rolny  z tytułu własności innych gruntów położonych w gminie, w której dokonano inwestycji.

TEZY

Literalne brzmienie art. 13 ust. 1 i 2 ustawy o podatku rolnym, jak i wykładnia celowościowa tegoż uregulowania upoważnia do stwierdzenia, że ulga inwestycyjna, o której w nim mowa, przysługuje podmiotowi, który poniósł wydatki na realizację (wybudowanie) obiektu służącego ochronie środowiska, mimo iż inwestycja ta zrealizowana została na gruncie nie będącym jego własnością, w jego posiadaniu zależnym ani też w dzierżawie, jeżeli podmiot ten uiszcza podatek rolny  z tytułu własności innych gruntów położonych w gminie, w której dokonano inwestycji.


SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Tomaszewska (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Rischka, Sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Zalewska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 3 kwietnia 2008 r. sprawy ze skargi J. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. sygn. akt [...] w przedmiocie ulgi inwestycyjnej w podatku rolnym 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy z dnia [...] r. nr [...] 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę 500 ( pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy Nr [...] z dnia [...], którą odmówiono J.T. udzielenia ulgi inwestycyjnej w podatku rolnym.

Organ odwoławczy podjął badane rozstrzygnięcie w następnym stanie faktycznym:

Pan J.T. prowadzący "A" w [...] i będący podatnikiem podatku rolnego wybudował płytę obornikową o pow. ok. 750 m² o wartości [...]- zł brutto na działce nr [...] położonej w [...], należącej do jego syna - R.T. J.T. użytkuje część znajdującą się na tej działce kompleksu obór [...] na podstawie umowy bezpłatnego użyczenia zawartej z synem dnia 2 stycznia 2002 r. i tam prowadzi hodowlę bydła mlecznego Przedmiotowa inwestycja - zdaniem podatnika - odpowiada kryterium obiektów służących ochronie środowiska i tym samym kwalifikuje się do ulgi inwestycyjnej przewidzianej w art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2006 r. Nr 136, poz. 969) zwanej dalej "ustawą o podatku rolnym". W związku z tym pismem z dnia 12 marca 2007 r. J.T. zawnioskował przyznanie jemu ulgi inwestycyjnej w kwocie stanowiącej 25% nakładów poniesionych na budowę opisanej płyty obornikowej, zapobiegającej przenikaniu do wód gruntowych szkodliwych związków organicznych pochodzących z hodowli bydła.

Wójt Gminy decyzją z dnia [...], po rozpoznaniu wniosku - powołując się na art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku rolnym - odmówił wnioskodawcy udzielenia ulgi inwestycyjnej z tytułu wybudowania opisanej płyty obornikowej, albowiem właścicielem działki i znajdującego się na niej budynku inwestycyjnego, w którym wybudowano przedmiotową płytę obornikową, jest syn R.T. Wójt podkreślił, iż wnioskodawca nie występuje w ewidencji gruntów i budynków nawet jako dzierżawca tego gruntu i nie opłaca od niego podatku rolnego, bo czyni to jego syn jako właściciel działki.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpoznając odwołanie wniesione od powyższej decyzji wójta, podzielił przedstawione powyżej stanowisko organu pierwszej instancji. Kolegium stwierdziło, iż z przepisu art. 3 ustawy o podatku rolnym wyraźnie wynika, iż podatnikiem podatku rolnego z reguły jest właściciel lub posiadacz samoistny, a posiadacz zależny płaci podatek wówczas, gdy posiada grunty stanowiące własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego.

Odwołujący się nie jest żadnym z podmiotów wymienionych w tym przepisie, gdyż powoływana w odwołaniu umowa użyczenia nie czyni odwołującego się posiadaczem zależnym. Zatem jedynym uprawnionym do wystąpienia z wnioskiem o przyznanie ulgi inwestycyjnej może być tylko właściciel gruntu, na którym dokonano inwestycji, o której mowa w art. 13 ust 1 pkt 1 ustawy o podatku rolnym. Wpis do ewidencji gruntów osoby właściciela tj. R.T. przesądza o obowiązku płacenia przez niego podatku rolnego. W konsekwencji, gdyby to syn odwołującego się wybudował przedmiotową płytę obornikową na tym gruncie, to mógłby jako jego właściciel wystąpić o przyznanie ulgi inwestycyjnej w podatku rolnym. Odwołujący się, jako nie spełniający wymogów art. 3 - w efekcie również art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku rolnym, nie może skutecznie ubiegać się o tę ulgę.

Z tych też przyczyn Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] sygn. akt. [...] utrzymało w mocy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne.

Nie zgadzając się z decyzją organu odwoławczego J.T. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, w której zarzucił organowi II instancji naruszenie art. 13 ust. 1 ustawy o podatku rolnym poprzez błędną jego wykładnię skutkującą odmową przyznania wnioskowanej ulgi inwestycyjnej w podatku rolnym. Stawiając powyższy zarzut skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzanie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi strona skarżąca podniosła, iż błędnie wywodzą organy obu instancji, iż fakt wybudowania przez skarżącego płyty obornikowej na gruncie stanowiącym własność syna, pozbawia skarżącego prawa do ulgi inwestycyjnej w podatku rolnym, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku rolnym. Organy dokonały tylko wykładni literalnej tego przepisu, bez odwołania się do wykładni systemowej i celowościowej.

Skarżący podniósł, iż na podstawie art. 13 ustawy o podatku rolnym podatnikom, którzy ponieśli wydatki na budowę lub modernizację budynków inwentarskich i obiektów służących ochronie środowiska przysługuje ulga inwestycyjna. Ulga ta polega na odliczeniu od podatku rolnego 25% udokumentowanych rachunkami wydatków inwestycyjnych. Wybudowana przez skarżącego płyta obornikowa jest niewątpliwie obiektem służącym ochronie środowiska. Ulga ta ma na celu zachęcenie podatników podatku rolnego do dokonywania różnego rodzaju inwestycji, m.in. polegających - jak w niniejszej sprawie - na budowie obiektów służących ochronie środowiska. Zatem interpretacja spornego przepisu musi uwzględniać powyższe założenie. Zdaniem skarżącego literalne brzmienie spornego przepisu wcale nie uzasadnia stanowiska organów, albowiem nie ma w jego treści stwierdzenia, iż ulga przysługuje tylko tym podatnikom podatku rolnego, którzy ponieśli określone w tym przepisie nakłady na własnej nieruchomości. Skarżący jest podatnikiem podatku rolnego, jakkolwiek z tytułu własności innych nieruchomości niż ta, na której dokonał nakładów. Dlatego też według ogólnych zasad dotyczących ulg inwestycyjnych przysługuje mu wskazana ulga inwestycyjna.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko i argumenty jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Skargę należało uwzględnić, albowiem zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja Wójta Gminy uchybiają prawu w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie ich z obrotu prawnego.

Z przepisu art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi. Jego wykładnia wskazuje, że Sąd ma prawo ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony granicą praw i obowiązków Sądu wyznaczoną w art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami mianowicie: legalnością działań organu podatkowego oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. Powyższe oznacza, że Sąd naruszyłby ten przepis jedynie wówczas, gdyby przekroczył określone wyżej granice danej sprawy albo gdyby ograniczył się w ocenie legalności tylko do zarzutów i wniosków skargi.

Istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do oceny zasadności stanowiska organów orzekających w sprawie, które - powołując się na treść art. 13 ust. 1 pkt 1 i art. 3 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2006 r. Nr 136, poz. 969 z późn. zm.) - odmówiły skarżącemu udzielenia ulgi inwestycyjnej w podatku rolnym z tytułu poniesienia nakładów na budowę obiektu służącego ochronie środowiska (płyty obornikowej), z tej przyczyny, że skarżący nie jest właścicielem, posiadaczem zależnym ani też dzierżawcą gruntu, na którym zrealizowana została przedmiotowa inwestycja.

Powołany przez organy podatkowe przepis art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku rolnym, stanowiący podstawę materialnoprawną podjętych w sprawie rozstrzygnięć, stanowi, że podatnikom podatku rolnego przysługuje ulga inwestycyjna z tytułu wydatków poniesionych na budowę lub modernizację budynków inwentarskich służących do chowu, hodowli i utrzymania zwierząt gospodarskich oraz obiektów służących ochronie środowiska.

Z materiałów sprawy wynika, że skarżący jest właścicielem "A" prowadzonego w Gminie [...] i podatnikiem podatku rolnego z tytułu posiadania innych nieruchomości aniżeli grunt, na którym skarżący zrealizował przedmiotową inwestycję. Grunt (działka nr [...]) i budynek inwentarski, w którym skarżący wybudował płytę obornikową położony w [...] jest własnością syna skarżącego R.T. Skarżący natomiast użytkuje część kompleksu obór typu [...], znajdującego się na tej działce na podstawie umowy użyczenia zawartej z synem.

Nie jest też sporny pomiędzy stronami fakt poniesienia przez skarżącego nakładów na budowę płyty obornikowej, która jest obiektem służącym ochronie środowiska oraz wysokość tych nakładów.

Odnosząc powyższe ustalenia do treści zastosowanego przez organy podatkowe art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku rolnym Sąd uznał, iż organy niezasadnie przyjęły, iż skarżący nie spełnia wymogów uprawniających do uzyskania ulgi inwestycyjnej ustanowionej w tej regulacji prawnej. Jak wskazano powyżej skarżący jest podatnikiem podatku rolnego i poniósł wydatki na budowę obiektu służącego ochronie środowiska, z tytułu których przysługuje ulga inwestycyjna.

Tak więc uwzględniając literalne brzmienie tegoż przepisu należy stwierdzić, iż skarżący spełnił określone w nim wymogi.

Twierdzenia organu odwoławczego, iż użyte w przepisie tym określenie, "podatnikom podatku rolnego" dotyczy wyłącznie podmiotów, o których mowa w art. 3 ustawy o podatku rolnym, a więc podmiotów, na których ciąży obowiązek uiszczania podatku rolnego od gruntów, na których zrealizowano daną inwestycję, nie sposób pogodzić z treścią ust. 2 art. 13. W ust. 2 tegoż artykułu ustawodawca powiada, że ulga inwestycyjna przyznawana jest po zakończeniu inwestycji i polega na odliczeniu od należnego podatku rolnego od gruntów położonych na terenie gminy, w której została dokonana - w wysokości 25% udokumentowanych rachunkami nakładów inwestycyjnych.

Z treści tegoż ust. 2 wynika wyraźnie, iż odliczenia ulgi dokonuje się od podatku należnego nie od gruntów, na których dokonano inwestycji, ale od podatku należnego od gruntów położonych na terenie gminy, w której została dokonana inwestycja. Ten pogląd zgodny jest również z celem, dla którego ustanowiono przedmiotową ulgę inwestycyjną. Słusznie podniósł skarżący, iż ulgę tę ustanowiono w celu zmotywowania podatników podatku rolnego do podejmowania inwestycji określonych w art. 13 cyt. ustawy, mając na uwadze dobro gminy i jej mieszkańców, albowiem ochrona środowiska jest jednym z nadrzędnych zadań każdej społeczności.

Tak więc literalne brzmienie art. 13 ust. 1 i 2 ustawy o podatku rolnym i wykładnia celowościowa tegoż uregulowania upoważnia do stwierdzenia, że ulga inwestycyjna, o której w nim mowa, przysługuje podmiotowi, który poniósł wydatki na realizację (wybudowanie) obiektu służącego ochronie środowiska, mimo iż inwestycja ta zrealizowana została na gruncie nie będącym jego własnością, w jego posiadaniu zależnym ani też w dzierżawie, jeżeli podmiot ten uiszcza podatek rolny z tytułu własności innych gruntów położonych w gminie, w której dokonano inwestycji.

W związku z powyższym w toku ponownego rozpoznania wniosku skarżącego z dnia 12 marca 2007 r. należy przede wszystkim bezspornie ustalić czy skarżący - jak podaje - faktycznie jest podatkiem podatku rolnego od gruntów położonych na terenie Gminy [...]. Do tej kwestii organy obu instancji w istocie w ogóle się nie odniosły. Pozytywne ustalenie w tym zakresie będzie stanowiło podstawę do uwzględnienia wniosku, jeżeli pozostałe ustalenia w sprawie nie ulegną zmianom.

Z tych też względów Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i art. 152 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w pkt 1 i 2 wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w związku z art. 209 tej ustawy.

DSz