Postanowienie WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 631/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2016-12-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Samorząd terytorialny
Skarżony organ: Rada Miasta
Treść wyniku: Odrzucono skargę
Powołane przepisy: article: art. 58 par. 1 pkt 5a, art. 50
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 18 ust. 2 pkt 15, art. 8 ust. 1, art. 13, art. 101 ust. 1
journal: Dz.U. 2015 poz 1515
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Sudoł (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Anna Orłowska, Sędzia WSA Paweł Mierzejewski, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Kinga Czernis, po rozpoznaniu w dniu 8 grudnia 2016 r. na rozprawie sprawy ze skargi M. P. i W. P. na uchwałę Rady Miasta [...] z dnia 30 marca 2016 r. Nr [...] w przedmiocie wyznaczenia obszaru zdegradowanego i obszaru rewitalizacji Miasta [...] postanawia: odrzucić skargę.


UZASADNIENIE

Uchwałą Nr [...] z dnia 30 marca 2016 r. w sprawie wyznaczenia obszaru zdegradowanego i obszaru rewitalizacji Miasta , działając na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy o samorządzie gminnym oraz art. 8 ust. 1 w związku z art. 3 ust. 1 ustawy o rewitalizacji, Rada Miasta wyznaczyła obszar zdegradowany miasta oraz wyznaczyła obszar rewitalizacji obejmujący cały obszar zdegradowany miasta . Obszar zdegradowany i obszar rewitalizacji podzielony został na następujące podobszary: 1) część dzielnicy B., rejon ulicy [...], 2) część dzielnicy O., rejon dawnej wsi O. oraz ulic [...] i inż. [...], 3) część dzielnicy Ch., rejon ulic [...] i [...], 4) część dzielnicy Ch., rejon tzw. M., 5) część dzielnicy L., rejon tzw. P., 6) zachodnia część dzielnicy W. - zgodnie z załącznikami graficznym nr 1 i nr 2 do uchwały.

W uzasadnieniu uchwały wskazano, że stosownie do art. 8 ustawy o rewitalizacji, w przypadku gdy gmina zamierza realizować zadanie własne, rada gminy wyznacza w drodze uchwały obszar zdegradowany i obszar rewitalizacji. Wyznaczenie obszaru zdegradowanego i obszaru rewitalizacji jest niezbędne dla opracowania Gminnego Programu Rewitalizacji. Program stanowi podstawowe narzędzie prowadzenia rewitalizacji, zapewniające kompleksowość działań oraz ścisłą współpracę ze społecznością lokalną.

W celu wyznaczenia obszaru zdegradowanego i obszaru rewitalizacji przeprowadzono szczegółowe badania i analizy, które zebrano w diagnozie przyjętej zarządzeniem Nr [...] Prezydenta Miasta z dnia 19 stycznia 2016 r. Przy jej sporządzaniu oparto się na Raporcie dotyczącym delimitacji obszarów zdegradowanych, sporządzonym w ramach przystąpienia do procesu przygotowań projektów rewitalizacyjnych składanych w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa na lata 2014-2020 oraz na ustaleniach Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego przyjętego uchwałą Nr [...] Rady Miasta z dnia 26 sierpnia 2015 r. W dniach 29 stycznia - 29 lutego 2016 r. przeprowadzono konsultacje społeczne projektu uchwały. W wyniku konsultacji oraz dodatkowych analiz do projektu uchwały, wprowadzono zmiany wymienione w uzasadnieniu.

Dalej podniesiono, że z uwagi na fakt, że proponowany pierwotnie obszar zdegradowany obejmuje tereny najsilniej zdegradowane, jeżeli chodzi o współwystępowanie problemów społecznych, gospodarczych, przestrzenno-funkcjonalnych i technicznych, a zatem najbardziej wymagające kompleksowej interwencji, całość obszaru zdegradowanego wyznaczono jako obszar rewitalizacji.

M. P. i W. P. wnieśli wezwanie do usunięcia naruszenia prawa wskazując, że uchwała narusza ich prawo własności. Wnioskowali o to, by teren będący ich własnością nie był obejmowany uchwałą, a także o wyłączenie tego terenu z uchwały. Rada Miasta Uchwałą Nr [...] z dnia 20 kwietnia 20416 r. uznała wezwanie za bezzasadne, wyjaśniając, że zaskarżona uchwała nie narusza prawa własności.

M. P. i W. P. skierowali skargę na w/w uchwałę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, wnosząc o stwierdzenie jej nieważności, zarzucając jej naruszenie:

1. art. 9 ust 1 ustawy o rewitalizacji, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w okolicznościach, w których działki nr [...], [...], [...] - obręb 18 L. nie cechują się szczególną koncentracją negatywnych zjawisk, o których mowa w tym przepisie, warunkujących kwalifikowanie tego obszaru jako zdegradowanego i objęcie go rewitalizacją;

2. art. 11 ust 2 w zw. z art. 4 ust 1 pkt 1 ustawy o rewitalizacji, poprzez ich niezastosowanie, i w konsekwencji wyznaczenie obszaru zdegradowanego i obszaru rewitalizacji w oparciu o diagnozę nie wykorzystującą obiektywnych i weryfikowalnych mierników i metod badawczych dostosowanych do lokalnych uwarunkowań, a w konsekwencji niepotwierdzającą spełnienia przez obszar zdegradowany i obszar rewitalizacji przesłanek ich wyznaczenia;

3. art. 11 ust 3 ustawy o rewitalizacji, poprzez jego niezastosowanie w okolicznościach, w których skarżący wnosili o wprowadzenie zmiany do projektu uchwały poprzez wyłączenie z niej działek nr [...], [...], [...] - obręb 18 L., a to z uwagi na niewystępowanie na tym obszarze zjawisk warunkujących kwalifikowanie tego terenu jako zdegradowanego i objęcie go rewitalizacją.

W uzasadnieniu skargi skarżący wskazali, że w § 2 uchwały obszar zdegradowany i objęty rewitalizacją został podzielony na podobszary. W pkt 5 § 2 uchwały do obszaru zdegradowanego i objętego rewitalizacją zaliczono część dzielnicy L., rejon tzw. P.. Skarżący są właścicielami nieruchomości położonej w dzielnicy L. składającej się z działek nr [...], [...], [...], która została objęta zaskarżoną uchwałą. Zdaniem skarżących, uchwała narusza przepisy ustawy o rewitalizacji oraz ich prawa.

Wskazując na regulację zawartą w art. 9 ust 1 skarżący podali, że przedmiotowe działki nie spełniają przesłanek ustawowych warunkujących kwalifikowanie tego obszaru jako zdegradowanego i objęcie go rewitalizacją. Skarżący od ok. 10 lat czynili starania, aby obszar ten zagospodarować zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. W celu uporządkowania terenu wykonali szereg prac rewitalizacyjnych oraz ponieśli w tym zakresie wysokie koszty. Na obszarze przedmiotowych działek została usunięta znaczna część zabudowy substandardowej. Zlikwidowano nielegalne przyłącza energii elektrycznej, usunięto "dzikie" wysypiska śmieci. Ponadto skarżący uzyskali kilka wyroków nakazujących opróżnienie nieruchomości przez zamieszkujące ją nielegalnie osoby. Skarżący sami zrekompensowali wyprowadzkę trzech rodzin. Na zlecenie skarżących pracownia architektoniczna wykonała kompleksowy projekt zagospodarowania tego terenu. W celu jego realizacji zostały również przeprowadzone wstępne uzgodnienia z Zarządem Dróg i Zieleni w , Okręgowym Przedsiębiorstwem Energetyki Cieplnej, Energą, Przedsiębiorstwem Wodociągowym i Kanalizacyjnym w . W związku z takimi działaniami obszar ten nie znajduje się w stanie kryzysowym.

Dalej wskazali, że organ zgodnie z art. 11 ust 2 ustawy o rewitalizacji ma obowiązek opierać się na diagnozie potwierdzającej spełnienie przez te tereny przesłanek warunkujących ich wyznaczenie (art. 9 ust. 1). Diagnoza zgodnie z art. 4 ust 1 ustawy winna być potwierdzona analizami, które wykorzystują obiektywne i weryfikowalne mierniki i metody badawcze dostosowane do lokalnych uwarunkowań.

Zdaniem skarżących z Zarządzenia Nr [...] Prezydenta Miasta z dnia 19 stycznia 2016 r. w sprawie przyjęcia przez Gminę Miasta diagnozy obszarów zdegradowanych w wynika, że dane dotyczące części dzielnicy L. (tzw. P.) nie zostały oparte na obiektywnych i weryfikowalnych miernikach, ani metodach badawczych dostosowanych do lokalnych uwarunkowań (charakterystyka dzielnicy L. ujęta w diagnozie została oparta na nieaktualnych artykułach prasowych). Także informacje z 2010 r. nie dają podstaw do stwierdzenie czy w 2016 r. koncentrują się na tym terenie zjawiska, o których mowa w art. 9 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy. Dane dotyczące koncentracji zjawisk społecznych, gospodarczych i przestrzennych na tym terenie nie zostały potwierdzone za pomocą żadnych obiektywnych i weryfikowalnych źródeł informacji.

Skarżący wskazali, że wyznaczenie granic obszaru zdegradowanego i obszaru rewitalizacji powinno nastąpić przy udziale czynnika społecznego i zgodnie z wynikiem konsultacji. Skarżący twierdzili, że wielokrotnie występowali o zmianę projektu uchwały poprzez wyłączenie niego ich działek, co jednak organ pominął.

W odpowiedzi na skargę Rada Miasta wniosła o jej oddalenie stwierdzając, że żadne ze wskazanych w skardze naruszeń przepisów prawa nie miało miejsca.

Nie doszło do naruszenia żadnego interesu prawnego czy też uprawnień skarżących. Skarżący nie wskazaliby jakikolwiek ich interes prawny został naruszony. Organ nie zgodził się także z zarzutem, że uchwała mogła naruszyć prawa własności. Wskazano, że przepis art. 9 ust. 4 ustawy nie kształtuje sytuacji właścicieli nieruchomości i sam przez się nie może stanowić o naruszeniu ich interesu prawnego w rozumieniu art. 101 ust. ustawy o samorządzie gminnym. Nie doszło także do naruszenia art. 9 ust. 1 ustawy. Organ wyjaśnił, że działki skarżących są jednolitą częścią obszaru i nie mogą być z niego wyłączone. Ponadto działki te nie są enklawą w stosunku do działek sąsiadujących. Nie doszło także do naruszenia art. 11 ust. 2 w zw. z art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy. Za nieprawdziwe uznano zarzuty skarżących o przeterminowaniu lub nieweryfikowalności mierników służących do sporządzenia diagnozy. Dane pochodzą ze źródeł publicznych i są obiektywne oraz weryfikowalne. Niektóre publikacje zostały użyte w celu wskazania historii dzielnicy L. ("P."). Nie doszło także do naruszenia art. 11 ust. 3 ustawy, ponieważ organ przeprowadził stosowne konsultacje projektu uchwały. Organ podał także, że uwaga skarżącego została ujęta w raporcie z konsultacji i znajduje się w tabeli - Zestawienie uwag, propozycji i opinii dotyczących wyznaczenia obszaru zdegradowanego i obszaru rewitalizacji Miasta wraz ze stanowiskiem Prezydenta Miasta pod pozycją nr 10.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Kontrola ta, z mocy art. 3 § 2 pkt 5 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 718, dalej jako - "p.p.s.a.") obejmuje również akty prawa miejscowego oraz inne akty organów jednostek samorządu terytorialnego, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej.

W niniejszej sprawie zaskarżona uchwała Rady Miasta w sprawie wyznaczenia obszaru zdegradowanego i obszaru rewitalizacji Miasta a, została wydana na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2015 r., poz. 1515, dalej jako - "u.s.g." lub "ustawa o samorządzie gminnym") i art. 8 ust. 1 w związku z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 9 października 2015 r. o rewitalizacji (Dz. U. z 2015 r., poz. 1777, w dalszej części uzasadnienia określana jako - "ustawa").

Przepis art. 18 ust. 2 pkt 15 u.s.g. stanowi, że do wyłącznej właściwości rady gminny należy stanowienie w innych sprawach zastrzeżonych ustawami do kompetencji rady gminy.

Ustawa o rewitalizacji określa zasady oraz tryb przygotowania, prowadzenia i oceny rewitalizacji - art. 1 ustawy. Rewitalizacja stanowi proces wyprowadzania ze stanu kryzysowego obszarów zdegradowanych, prowadzony w sposób kompleksowy, poprzez zintegrowanie działania na rzecz lokalnej społeczności, przestrzeni i gospodarki, skoncentrowane terytorialnie, prowadzone przez interesariuszy rewitalizacji na podstawie gminnego programu rewitalizacji - art. 2 ust.1 ustawy.

Przygotowywanie, koordynowanie i tworzenie warunków do prowadzenia rewitalizacji, a także jej prowadzenia w zakresie właściwości gminy, stanowią jej zadania własne (art. 3 ust. 1 ustawy).

Zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy w przypadku gdy gmina zamierza realizować zadania własne, o których mowa w art. 3 ust. 1, rada gminy wyznacza, w drodze uchwały, z własnej inicjatywy albo na wniosek wójta, burmistrza albo prezydenta miasta, obszar zdegradowany i obszar rewitalizacji, do których odnoszą się unormowania zawarte w przepisach art. 9 i 10 ustawy.

Z przepisu art. 8 ust. 2 ustawy wynika, że w przypadku gdy uchwała, o której mowa w ust. 1, podejmowana jest z inicjatywy rady gminy, powierza ona wójtowi, burmistrzowi albo prezydentowi miasta przeprowadzenie konsultacji społecznych dotyczących projektu tej uchwały.

Stosownie do art. 13 ustawy uchwała, o której mowa w art. 8, stanowi akt prawa miejscowego. Tym samym zaskarżona uchwała jest aktem prawa miejscowego.

Zaskarżona uchwała wyznaczyła obszar zdegradowany i obszar rewitalizacji Miasta . Obszar ten został podzielony na podobszary, w tym podobszar stanowiący część dzielnicy L., rejon tzw. P., zgodnie z załącznikiem graficznym nr 2 do uchwały (§ 2 pkt 5 tej uchwały).

Bezsporne było, że skarżący są współwłaścicielami nieruchomości - działek nr [...], nr [...] i nr [...] położonych w w dzielnicy L., które znajdują się w podobszarze wyznaczonym zaskarżoną uchwałą.

Wniesiona przez skarżących skarga została oparta na przepisie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, zgodnie z którym - każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego.

Przesłankami koniecznymi do skutecznego wniesienia skargi do sądu administracyjnego na uchwałę są uprzednie wezwanie organu do usunięcia naruszenia prawa oraz wykazanie, że podważana uchwała narusza interes prawny lub uprawnienie strony skarżącej. Formalny warunek skuteczności wniesienia skargi do sądu - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa - został przez skarżących spełniony. Został także zachowany termin do jej wniesienia.

Badając warunki dopuszczalności skargi na akt prawa miejscowego, Sąd jest zobligowany zbadać, czy został naruszony interes prawny lub uprawnienie strony skarżącej. Stosownie bowiem do art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego.

Trzeba tu wskazać, że skarga na akt prawa miejscowego nie jest skargą, która ze względu na ważny interes publiczny dostępna jest każdemu obywatelowi. Do jej wniesienia nie legitymuje sama ewentualna sprzeczność zaskarżonej uchwały z prawem i odwoływanie się do interesu społecznego lub interesu publicznego. Każdy skarżący, składając skargę w trybie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, musi wykazać, że w tym konkretnym wypadku istnieje związek pomiędzy jego własną, prawnie gwarantowaną, tj. opartą na konkretnym przepisie prawa, (a nie wyłącznie faktyczną) sytuacją, a skarżoną przezeń uchwałą, polegający na tym, że uchwała bezpośrednio ingeruje w sferę jego własnych praw lub obowiązków.

W doktrynie i judykaturze istnieje ugruntowane stanowisko dotyczące cech jakie powinien posiadać interes prawny. Przyjmuje się, że powinien być osobisty, własny, indywidualny, konkretny i aktualny, a ponadto powinien być oparty na normie prawa powszechnie obowiązującego, przede wszystkim administracyjnego (materialnego), choć dopuszcza się również, aby była to norma prawa cywilnego.

W tym ostatnim przypadku zwraca się jednak uwagę, że przepisy prawa cywilnego mogą być uwzględnione przy wyprowadzaniu interesu prawnego tylko wówczas, gdy przepis materialnego prawa administracyjnego odsyła do instytucji prawa cywilnego. Samoistnie natomiast normy prawa cywilnego nie dają podstawy do wyprowadzenia interesu prawnego strony, bowiem przedmiotem regulacji tych norm są stosunki cywilne, a nie stosunki administracyjne. Należy przyjąć, że interes prawny powinien być bezpośredni, a więc wynikać wprost z norm prawa powszechnie obowiązującego. Pojęcie interesu prawnego uosabia potencjalną możność nałożenia obowiązków lub przyznania uprawnień, które muszą wynikać z powszechnie obowiązującego prawa i których adresatem może być wyłącznie osoba określona (wskazana) przez to prawo (vide: Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz pod redakcją R. Hausera i M. Wierzbowskiego, wyd. CH Beck, wyd. 2).

Niewątpliwie, określona powyżej przez ustawodawcę legitymacja do wniesienia skargi na uchwały organu gminy jest legitymacją szczególną w stosunku do wynikającej z art. 50 p.p.s.a. Zaostrzono tu bowiem w stosunku do podstawowej regulacji sądowo-administracyjnej, rygory związane z wnoszeniem skarg z uwagi na doniosły ustrojowo charakter uprawnienia do zaskarżania aktów prawa miejscowego, które są przepisami powszechnie obowiązującymi (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 lutego 2009 r., sygn. akt II OSK 1421/08).

Przywołany powyżej przepis u.s.g. samodzielnie określa zakres legitymacji procesowej w sprawach ze skarg na uchwały organu gminy i posiada charakter przepisu szczególnego. Legitymacja ta opiera się na twierdzeniu danego podmiotu, że uchwała narusza jego interes prawny lub uprawnienie i stanowi podstawę zaskarżenia danej uchwały podjętej przez jednostkę samorządu terytorialnego. W jednym przepisie połączono kryteria dwóch odrębnych konstrukcji prawnych wyznaczających zakres kontroli sądu administracyjnego na działalnością uchwałodawczą organów gmin. Skarga na podstawie tego przepisu nie ma charakteru actio popularis - podstawą zaskarżenia jest niezgodność uchwały z prawem i równocześnie naruszenie przez nią konkretnie rozumianych interesów lub uprawnień konkretnego obywatela lub ich grupy bądź wreszcie innego podmiotu, który jest mieszkańcem danej gminy lub jest z tą gminą zawiązany prawnie w inny sposób np. jest właścicielem nieruchomości położonej na terenie gminy.

Pojęcie interesu prawnego odnoszone jest do związku między sferą indywidualnych praw i obowiązków podmiotu skarżącego, wynikających z norm prawa a zaskarżonym aktem. Z naruszeniem interesu prawnego mamy do czynienia wtedy, gdy zaskarżonym aktem zostanie, w sferze prawa administracyjnego, odebrane lub ograniczone jakieś prawo skarżącego wynikające z przepisów prawa, bądź też zostanie nałożony na niego nowy obowiązek lub zmieniony dotychczas ciążący na nim obowiązek.

Zaskarżając więc uchwałę w trybie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym trzeba dowieść, że uchwała naruszając prawo, jednocześnie negatywnie wpływa na sferę prawnomaterialną skarżącego, czyli np. pozbawia go pewnych, prawem gwarantowanych uprawnień albo uniemożliwia ich realizację. Jak wskazuje się w literaturze prawa, to skarżący musi udowodnić, iż istnieje związek pomiędzy zaskarżoną uchwałą, a jego indywidualną sytuacją prawną, czyli że uchwała naruszając prawo pozbawia go pewnych uprawnień lub uniemożliwia ich realizację (vide: W. Kisiel [w:] K. Bandarzewski, P. Chmielnicki, P. Dobosz, W. Kisiel, P. Kryczko, M. Mączyński, S. Płażek, Komentarz do ustawy o samorządzie gminnym, Warszawa 2007 r., str. 715).

Zatem w skardze należy wykazać naruszenie przez organ gminy - konkretnego przepisu prawa - wpływającego negatywnie na sytuację prawną strony skarżącej.

Ponadto zgodnie z utrwalonym poglądem judykatury to skarżący musi wykazać się zaistniałym w dacie wnoszenia skargi, naruszeniem tego interesu prawnego lub uprawnienia. Jak podnosi się bowiem w orzecznictwie, przy korzystaniu z przepisu art. 101 ustawy o samorządzie gminnym należy wykazać - już dokonane - uchwałą organu gminy, a nie tylko ewentualnie zagrażające, naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia podmiotu wnoszącego skargę. Naruszenie takie powinno mieć charakter ingerencji w indywidualny interes prawny lub uprawnienie podmiotu i wywołać skutki uzasadniające skorzystanie z możliwości zaskarżenia uchwały organu gminy do sądu administracyjnego. Naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia, które musi wystąpić najpóźniej w chwili wnoszenia skargi i nie może polegać na tym, by w przyszłości uchwała mogłaby wywołać skutki bliżej nieokreślone, czyli stwarzać zagrożenie wystąpienia naruszenia w przyszłości. Zdarzenia przyszłe i w pewnym sensie niepewne nie mogą stanowić o interesie prawnym, a jedynie o interesie faktycznym (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 listopada 1995 r., sygn. akt II SA 1934/95, Wokanda 1996/4, str. 40).

To na podmiocie skarżącym ciąży obowiązek wykazania konkretnej normy prawa materialnego, która naruszałaby interes prawny strony, gdyż Sąd nie jest uprawniony do poszukiwania takiej normy (tak też: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 kwietnia 2008 r., sygn. akt II OSK 1885/07).

Podsumowując powyższe rozważania należy podnieść, że na podmiotach skarżących uchwałę w niniejszej sprawie ciążył obowiązek wykazania:

po pierwsze - naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia - czyli pozbawienia lub odebrania jakiegoś prawa (uprawnienia) lub uniemożliwienie ich realizacji, wynikających z przepisów prawa, bądź też nałożenia nowego obowiązku lub zmiany dotychczas ciążącego obowiązku;

po drugie - istnienie naruszenia interesu prawnego już w dacie wnoszenia skargi (innymi słowy, że naruszenie zostało już dokonane zaskarżoną uchwałą).

W ocenie Sądu, analiza treści wniesionej skargi (sporządzonej przez profesjonalnego pełnomocnika) oraz podniesionych w niej okoliczności, nie pozwala na uznanie, aby powyższy obowiązek został spełniony przez skarżących. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że uchwała narusza przepisy ustawy oraz "ich prawo" (prawo własności). Jednak samo powołanie się na naruszenie przepisów ustawy, jak i na naruszenie prawa własności, nie jest wystarczające dla stwierdzania istnienia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia skarżących. Skarżący bowiem powinni wykazać - naruszenie przez organ gminy konkretnego przepisu prawa, wpływającego negatywnie na ich sytuację prawną poprzez pozbawienie lub odebranie im jakiegoś prawa (uprawnienia) lub uniemożliwienie ich realizacji, bądź też nałożenie na nich nowego obowiązku lub zmiany dotychczas ciążącego obowiązku - istniejące już w dacie wnoszenia skargi. Istnienia takiego naruszenia skarżący będący właścicielami nieruchomości nie wykazali.

Należy wskazać, że zgodnie z przepisem art. 11 ust. 5 ustawy, w uchwale, o której mowa w art. 8, rada gminy może ustanowić:

1. na rzecz gminy prawo pierwokupu wszystkich nieruchomości położonych na obszarze rewitalizacji;

2. na obszarze rewitalizacji zakaz wydawania decyzji o warunkach zabudowy, o której mowa w art. 59 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2015 r. poz. 199, z późn. zm.), dla wszystkich albo określonych w tej uchwale zmian sposobu zagospodarowania terenu wymagających tej decyzji, w tym zmian sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, jeżeli stan zagospodarowania obszaru o rewitalizacji oraz stopień jego pokrycia miejscowymi planami zagospodarowania przestrzennego wskazują, że nieustanowienie zakazu może doprowadzić do niekorzystnych zmian w zagospodarowaniu obszaru rewitalizacji, pogłębiających niekorzystne zjawiska, o których mowa w art. 9 ust. 1.

Jednak w zaskarżonej uchwale nie ustanowiono na rzecz gminy prawa pierwokupu ani zakazu wydawania decyzji o warunkach zabudowy (okoliczność poza sporem).

Na rozprawie sądowej w dniu 8 grudnia 2016 r. profesjonalny pełnomocnik strony skarżącej podnosił, że za naruszeniem interesu prawnego przemawia to, że zaskarżona uchwała stanowi podstawę do podjęcia przez organ dalszych aktów, które mogą ingerować i stwarzać realne zagrożenie dla praw i uprawnień skarżących. Gmina może wpłynąć na sytuację prawną skarżących poprzez trzy akty prawne: gminny program rewitalizacji, specjalną strefę rewitalizacji i miejscowy plan rewitalizacji. Gmina może także podjąć inne działania przewidziane prawem, w tym również ustanowić prawo pierwokupu.

Powyższe okoliczności, w świetle poczynionych rozważań, nie uzasadniają (i nie mogą uzasadniać) naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia skarżących. Wprost przeciwnie przemawiają za brakiem takiego naruszenia. Naruszenie musi być bowiem dokonane, tj. musi wystąpić najpóźniej w chwili wnoszenia skargi i nie może odwoływać się do zagrożenia wystąpienia naruszenia w przyszłości. Takich zaś zdarzeń przyszłych oraz zagrożeń dotyczą powyższe okoliczności. Interes prawny w momencie wnoszenia skargi musi być bezpośredni, konkretny i realny.

Zdarzenia przyszłe, jak i niepewne, nie mogą stanowić o interesie prawnym, a jedynie o interesie faktycznym.

Sam li tylko fakt objęcia działek stanowiących własność skarżących przedmiotową uchwałą nie przesądza automatycznie o dokonaniu naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia skarżących.

Interes prawny należy odróżnić od interesu faktycznego polegającego na tym, że podmiot wprawdzie jest bezpośrednio zainteresowany sposobem uregulowania danej kwestii, jednakże poprzez dane uregulowanie nie dochodzi do naruszenia normy prawa, dotyczącej jego sytuacji prawnej (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 11 października 2007 r., sygn. akt III SA/Lu 282/07).

Tym samym w świetle art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym nie zostały spełnione przez skarżących przy wnoszeniu skargi przesłanki materialne świadczące o legitymacji do jej wniesienia. Skarżący bowiem nie wykazali naruszenia interesu prawnego rozumianego jako obiektywna i realnie istniejąca potrzeba ochrony prawnej.

Oczywiście nie można wykluczyć, że podjęte w przyszłości przez gminę kolejne akty na tle ustawy o rewitalizacji mogą naruszać interes prawny lub uprawnienia skarżących jako właścicieli nieruchomości. Jednak dopiero ich podjęcie i ewentualne dokonane w związku tym naruszenia będą mogły skutkować przyznaniem skarżącym ochrony w postaci możliwości zaskarżenia aktu do sądu administracyjnego. Takim aktem może być np. uchwała obejmująca Gminny Program Rewitalizacji, podjęta na podstawie art. 14 ustawy. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy w dniu 25 maja 2016 r. została podjęta przez Radę Miasta uchwała NR [...] w sprawie przystąpienia do sporządzenia gminnego programu rewitalizacji miasta Gminy.

Jak już podniesiono wniesienie przedmiotowej skargi nakładało na Sąd w pierwszej kolejności obowiązek zbadania legitymacji skarżących poprzez ustalenie czy będąca przedmiotem skargi uchwała narusza ich prawem chroniony interes lub uprawnienie. Dopiero bowiem takie ustalenie, że skarżący posiadają legitymację do wniesienia skargi na uchwałę organu gminy, otwiera drogę do merytorycznego rozpoznania sprawy. Wobec braku stwierdzenia takiego naruszenia, Sąd nie mógł odnieść się do zarzutów stawianych przez skarżących uchwale.

Przywołane w treści uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl.

Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku orzekł o odrzuceniu skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.