Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1259/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-04-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art.88 ust.1, art.95 ust.1 pkt 2, art. 92 ust.1
journal: Dz.U. 2015 poz 355
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj (spr.), Sędziowie WSA Iwona Dąbrowska, Danuta Kania, Protokolant specjalista Elwira Sipak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi P. D. na orzeczenie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary dyscyplinarnej nagany uchyla zaskarżone orzeczenie oraz utrzymane nim w mocy orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] marca 2016 r.


UZASADNIENIE

W dniu [...] sierpnia 2015 r. Komendant Wojewódzki Policji w O. postanowieniem nr [...] wszczął postępowanie dyscyplinarne przeciwko [...]. P.D., któremu zarzucono popełnienie przewinienia dyscyplinarnego polegającego na tym, że w okresie od [...] maja 2009 r. do [...] maja 2015 r. nie dopełnił ciążącego na nim obowiązku służbowego polegającego na niezwłocznym zawiadomieniu, poprzez złożenie oświadczenia mieszkaniowego w związku z nabyciem w dniu [...] maja 2009 r. lokalu mieszkalnego w O. przy ul. [...] wynikającego z § 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego (t. j. Dz. U. z 2013 r., poz. 1130), czym spowodował nienależne pobranie ekwiwalentu za brak lokalu mieszkalnego w wysokości 25.657,80 zł, tj. o czyn stanowiący naruszenie dyscypliny służbowej określony w art. 132 ust. 1, 2, 3 pkt 3 ustawy o Policji.

Po przeprowadzonym postępowaniu dyscyplinarnym Komendant Wojewódzki Policji w O. na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego, orzeczeniem nr [...] z dnia [...] marca 2016 r., orzekł o uznaniu [...] P. D. winnym popełnienia zarzucanego mu przewinienia dyscyplinarnego i wymierzył mu karę dyscyplinarną nagany.

Orzeczenie przełożonego dyscyplinarnego doręczono [...] P. D. w dniu [...] marca 2016 r., a jego obrońcy w dniu [...] marca 2016 r. W dniu [...] kwietnia 2016 r. do Komendy Wojewódzkiej Policji w O. wpłynęło wniesione do Komendanta Głównego Policji odwołanie obwinionego od przedmiotowego orzeczenia (z zachowaniem terminu określonego w art. 135k ust. 1 ustawy o Policji).

Na wstępie odwołania [...] P. D. wydanemu w pierwszej instancji orzeczeniu zarzucił obrazę przepisów postępowania dyscyplinarnego oraz niestosowanie się do naczelnych zasad takich jak: zasada kontradyktoryjności, inkwizycyjności, prawa do obrony, domniemania niewinności, jawności wobec stron, skargowości, legalizmu, oportunizmu, prawdy materialnej, swobodnej oceny dowodów, bezpośredniości, ciężaru dowodu, obiektywizmu, kontroli i uczciwego postępowania.

W dalszej części swojego odwołania policjant obszernie opisał przebieg postępowania dyscyplinarnego oraz poprzedzających go czynności wyjaśniających, przywołał zgromadzone dowody i dokonał ich interpretacji. Następnie wskazał, iż rzecznik dyscyplinarny nie zamierzał w ogóle wyjaśnić przedmiotowej sprawy i jedynie wykonywał składane przez niego wnioski dowodowe. Obwiniony podniósł uchybienia i błędne ustalenia organu skutkujące brakiem podstaw do wszczęcia przeciwko niemu postępowania dyscyplinarnego wskazując, że:

1) nie jest i nigdy nie był właścicielem mieszkania znajdującego się w O. przy ul. [...], nie był zameldowany pod tym adresem oraz tam nie mieszkał;

2) w treści zarzucanego mu przewinienia dyscyplinarnego przyjęto błędny okres popełnienia czynu, albowiem wskazane daty jedynie określają okres niesłusznego wypłacania mu świadczenia pieniężnego. Ponadto organ pominął termin na powiadomienie o każdej zmianie mającej wpływ na uprawnienia do otrzymania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego albo na jego wysokość, który został określony jako "niezwłocznie". W ocenie obwinionego termin niezwłocznie oznacza bez zbędnej zwłoki, a zatem data podpisania aktu notarialnego, czyli dzień [...] maja 2009 r. powinna być uznana jako za datę popełnienia przewinienia. W tym kontekście powołał się na treść art. 135 ustawy o Policji, zgodnie z którym postępowanie powinno być umorzone z uwagi na przedawnienie;

3) zgodnie z art. 92 ust. 1 ustawy o Policji policjantowi przysługuje równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego, a zatem jest to uprawnienie policjanta i w rozporządzeniu regulującym przyznawanie równoważnika brak jest przepisów donoszących się do odpowiedzialności dyscyplinarnej;

4) żaden z organów prowadzących sprawę administracyjną i dyscyplinarną nie dążył do szczegółowego wyjaśnienia przyczyn i okoliczności zdarzenia, a jedynie dążono do ukarania go;

5) w ramach postępowania ustalono, że w dokumentacji Wydziału Zaopatrzenia KWP w O. brak jest oświadczenia majątkowego, z którego wynika, że jest on właścicielem lokalu mieszkalnego oraz dokumentu, na podstawie którego przyznano mu równoważnik. Ponadto w decyzji nr [...] brak jest pouczenia o konieczności złożenia oświadczenia mieszkaniowego. Policjant podkreślił także, że nie ujawniono kart zapoznania go z rozporządzeniami i innymi przepisami MSWiA, z których wynikały szczególne uprawnienia dla policjantów;

6) brak ustalenia przez rzecznika dyscyplinarnego ile wszczętych postępowań dyscyplinarnych w garnizonie [...] dotyczyło podobnych przewinień dyscyplinarnych;

7) rzecznik dyscyplinarny przesłuchał świadków lakonicznie i ograniczył się do ukierunkowanych pytań;

8) nie ustalono dlaczego dokumentację mieszkaniową z 2003 r. przekazano do archiwum i następnie została wybrakowana;

9) obwiniony podważył wiarygodność części świadków zarzucając im kłamstwa;

10) w uzasadnieniu orzeczenia manipulowano wybranymi fragmentami zeznań świadków;

11) nastąpiło celowe spłycenie postępowania skargowego i przewlekłe jego prowadzenie;

12) nie zgodził się ze stwierdzeniami podanymi w orzeczeniu, że zebrany materiał dowodowy wskazuje na popełnienie przez niego postępowania dyscyplinarnego, zeznania świadków zaprzeczają jego wyjaśnieniom oraz, że jako doświadczony policjant powinien mieć świadomość sytuacji prawnej pobierania nienależnego świadczenia i zgłosić ten fakt odpowiedniej komórce w celu weryfikacji;

13) zgodnie z wyrokami NSA równoważnik pieniężny stanowi jedynie rekompensatę za niezrealizowanie ustawowego prawa do lokalu mieszkalnego lub prawa do pomocy finansowej i dlatego samo posiadanie lokalu np. nienadającego się do zamieszkania nie oznacza posiadania lokalu zabezpieczającego potrzeby mieszkaniowe policjanta;

14) podważył zeznania byłego naczelnika M.B. , który stwierdził, że nie wiedział o posiadaniu przez niego mieszkania, gdyż fakt ten ujawnił w swoim oświadczeniu majątkowym, które zgodnie z przepisami było weryfikowane przez wymienionego przełożonego;

15) m.in. rzecznik dyscyplinarny [...]. J.U. przekroczył przepisy o ochronie danych osobowych i o ochronie informacji niejawnych poprzez uzyskanie kopii jego oświadczeń majątkowych i włączenie ich do czynności wyjaśniających;

16) wszczęcie postępowania dyscyplinarnego było celowym działaniem mającym na celu ukaranie go.

Z uwagi na powyższe uchybienia policjant wniósł o umorzenie przedmiotowej sprawy i odstąpienie od jego ukarania.

Komendant Wojewódzki Policji w O. w przedłożonym stanowisku uznał odwołanie [...] P.D. za nieuzasadnione i wniósł do wyższego przełożonego dyscyplinarnego o utrzymanie w mocy zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Komendant Główny Policji działając na podstawie art. 135n ust. 4 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2015 r., poz. 355, ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania obwinionego od orzeczenia nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w O. z dnia [...] marca 2016 r. o uznaniu winnym popełnienia zarzucanego mu czynu i wymierzeniu kary dyscyplinarnej nagany, orzeczeniem z [...] maja 2016 r. utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie.

Analizując treść zebranego materiału organ odwoławczy stwierdził, iż pozwala on na dokonanie oceny przedmiotowego zdarzenia. Stan faktyczny w niniejszej sprawie można odtworzyć na podstawie znajdującego się w aktach postępowania materiału dowodowego, a w szczególności zeznań świadków A. L., E.S., D.D., M.K., A.G., M.B., G.K., kopii dokumentów dotyczących przyznania obwinionemu równoważnika za brak lokalu mieszkalnego, historii jego pobierania, aktu notarialnego z dnia [...]maja 2009 r. repertorium [...]

W niniejszej sprawie ustalono, że [...] P.D. od dnia [...] listopada 2000 r. do dnia [...] maja 2015 r. pełnił służbę w Komendzie Powiatowej Policji w S.. Na podstawie decyzji Komendanta Powiatowego Policji nr [...] z dnia [...] listopada 2003 r. [...] P.D. został przyznany równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej (zgodnie z art. 92 ust. 1 ustawy o Policji). Policjant pobierał przyznany mu równoważnik pieniężny nieprzerwanie do dnia [...] maja 2015 r. Równoważnik był wypłacany w formie przelewów o tytule "równoważnik za brak lokalu mieszkalnego za ..." na wskazane przez policjanta konto bankowe. Raportem z dnia [...]grudnia 2009 r. [...] P.D. poinformował Komendanta Powiatowego Policji w S. o zmianie z dniem [...] listopada 2009 r. adresu stałego zameldowania i zamieszkania wskazując jako właściwy adres O., ul. [...]. Policjant nie złożył aktualnego oświadczenia mieszkaniowego informującego o fakcie nabycia wymienionego lokalu mieszkalnego przełożonemu właściwemu w sprawach osobowych.

Wymieniony rozkazem personalnym nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w O. z dnia [...] kwietnia 2015 r. został przeniesiony z urzędu do dalszego pełnienia służby w Komendzie Wojewódzkiej Policji w O. z dniem [...] maja 2015 r. W dniu [...] maja 2015 r. [...]. P.D. w trakcie rozliczania się z obowiązków w Komendzie Powiatowej Policji w S., w związku z przeniesieniem go do dalszego pełnienia służby w Komendzie Wojewódzkiej Policji w O., poinformował M.K., pracownika Zespołu Gospodarczo-Administracyjnego Komendy Powiatowej Policji w S., że jest właścicielem lokalu mieszkalnego w O. przy ul. J . Z uzyskanych dokumentów wynika, że obwiniony w dniu [...] maja 2015 r. dostarczył akt notarialny Repertorium [...] z dnia [...] maja 2009 r. potwierdzający zakup razem z żoną A. D. lokalu mieszkalnego w O. przy ul. [...]. Po powzięciu tej informacji Komendant Powiatowy Policji w S. przeprowadził postępowanie administracyjne i decyzją nr [...] z dnia [...]maja 2015 r. cofnął [...]. P.D. uprawnienie do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego i zobowiązał go do zwrotu na rzecz Komendy Wojewódzkiej Policji w O. nienależnie pobranego równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego za okres od dnia [...] maja 2009 r. do dnia [...] maja 2015 r. w wysokości 25.657,80 zł.

W toku postępowania dyscyplinarnego policjant został przesłuchany w charakterze obwinionego. Nie przyznał się do popełnienia zarzucanego mu czynu oraz odmówił złożenia wyjaśnień i odpowiedzi na pytania. Do protokołu dołączył 76 kart dokumentacji dotyczącej przebiegu jego służby, otrzymywanych nagród i wyróżnień.

Zgodnie z art. 132 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji policjant odpowiada dyscyplinarnie za popełnienie przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej lub nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej. Zgodnie z art. 132 ust. 2 wymienionej ustawy naruszenie dyscypliny służbowej stanowi czyn policjanta polegający na zawinionym przekroczeniu uprawnień lub niewykonaniu obowiązków wynikających z przepisów prawa lub rozkazów i poleceń wydanych przez przełożonych uprawnionych na podstawie tych przepisów. W myśl art. 132 ust. 3 pkt 3 cytowanej ustawy, naruszeniem dyscypliny służbowej jest niedopełnienie obowiązków służbowych albo przekroczenie uprawnień określonych w przepisach prawa. § 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego mówi, że policjant jest obowiązany niezwłocznie zawiadomić, składając nowe oświadczenie mieszkaniowe, o każdej zmianie mającej wpływ na uprawnienia do otrzymania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego albo na jego wysokość.

Uwzględniając przedstawiony stan faktyczny oraz przytoczone unormowania, w ocenie Komendanta Głównego Policji, zebrany w toku postępowania dyscyplinarnego materiał dowodowy potwierdza popełnienie przez wymienionego zarzucanego mu czynu. Ustalone okoliczności czynu potwierdzają świadkowie, których zeznania są spójne i zgodne ze zgromadzoną dokumentacją. Twierdzenia obwinionego, że złożył raport, który rzekomo zaginął, stanowią jedynie przyjętą przez niego linię obrony i nie znajdują żadnego potwierdzenia w dokumentach. Dla zaistnienia przewinienia dyscyplinarnego istotne było udowodnienie, że policjant wbrew obowiązkowi nie złożył aktualnego oświadczenia mieszkaniowego, co zostało potwierdzone.

Okoliczności, w następstwie których doszło do zdarzenia wskazują, iż zachowanie [...]. P.D. było zawinione. W świetle art. 132a cytowanej ustawy przewinienie dyscyplinarne jest zawinione wtedy, gdy policjant ma zamiar jego popełnienia, to jest chce je popełnić albo przewidując możliwość jego popełnienia, na to się godzi oraz, gdy nie mając zamiaru jego popełnienia, popełnia je jednak na skutek niezachowania ostrożności wymaganej w danych okolicznościach mimo, że możliwość taką przewidywał albo mógł i powinien przewidzieć. Obwiniony od dnia [...] maja 2009 r. do dnia [...] maja 2015 r. czyli przez 6 lat nienależnie pobierał równoważnik za brak lokalu mieszkalnego, pomimo że w dniu [...] maja 2009 r. nabył wspólnie z małżonką A. D. w drodze kupna lokal mieszkalny w O. przy ul. [...], który został objęty wspólnością małżeńską. Tak więc przez 6 lat pobierał środki finansowe, które były mu wypłacane na konto bankowe przelewem o tytule "równoważnik za brak lokalu mieszkalnego za...". W dniu podpisania aktu notarialnego po stronie obwinionego powstał obowiązek niezwłocznego złożenia nowego oświadczenia mieszkaniowego zawierającego tę informację, on jednak tego nie uczynił, a zatem jego działanie było zawinione i celowe.

Odnosząc się do argumentów podniesionych przez policjanta w jego odwołaniu organ wskazał, iż nie wnoszą one nic nowego do materiału dowodowego, który został zgromadzony w toku postępowania dyscyplinarnego oraz nie mogą mieć wpływu na odmienną interpretację popełnionego przez niego czynu. [...]. P.D. stwierdził, że nie jest i nigdy nie był właścicielem mieszkania znajdującego się w O. przy ul. [...], nie był zameldowany pod tym adresem oraz tam nie mieszkał. Jest to w ocenie organu o tyle niezrozumiałe, iż z jego raportu z dnia [...] grudnia 2009 r. wynika niezbicie, że od dnia [...] listopada 2009 r. był zameldowany i mieszkał pod wskazanym adresem, a z aktu notarialnego Repertorium [...] z dnia [...] maja 2009 r., że jest współwłaścicielem mieszkania znajdującego w O. przy ul. [...]. Obwiniony sam sobie zaprzecza, co podważa przyjętą przez niego linię obrony.

Rozpatrując zarzuty policjanta dotyczące sposobu prowadzenia postępowania dyscyplinarnego przez rzecznika dyscyplinarnego oraz nie stosowania się do zasad je regulujących organ II instancji wskazał, iż rzecznik dyscyplinarny zgromadził obszerny materiał dowodowy, przesłuchał kilkukrotnie świadków oraz w żaden sposób nie ograniczał prawa do obrony [...] P.D. , który aktywnie uczestniczył w postępowaniu i korzystał z przysługujących mu jako obwinionemu praw, m.in. składając liczne wnioski dowodowe. Natomiast rzecznik dyscyplinarny odrzucając niektóre wnioski dowodowe obwinionego działał w zakresie swoich kompetencji i za każdym razem przytaczał argumenty usprawiedliwiające jego decyzję.

[...] P.D. wniósł obszerne odwołanie od orzeczenia wydanego w I instancji (26 stron), jednakże nie wskazał żadnych okoliczności, które miałyby wpływ na zmianę zarzucanego mu czynu oraz wymierzoną karę dyscyplinarną. Obwiniony przytaczając kolejne argumenty nie przedłożył żadnych dowodów, w tym jakichkolwiek dokumentów, potwierdzających, że dopełnił obowiązków służbowych i złożył aktualne oświadczenie mieszkaniowe. Jego stwierdzenia dotyczące interpretacji określenia "niezwłocznie" oraz faktu ujawnienia w oświadczeniu majątkowym nabycia lokalu mieszkalnego nic nie wnoszą w kwestii jego odpowiedzialności dyscyplinarnej. Z treści § 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego wynika wprost, że to policjant jest obowiązany niezwłocznie zawiadomić, składając nowe oświadczenie mieszkaniowe, o każdej zmianie mającej wpływ na uprawnienia do otrzymania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego albo na jego wysokość, a nie inne osoby mają domniemywać, czy zaistniały takie okoliczności. Celem prawodawcy niewątpliwie było nałożenie tego obowiązku każdorazowego informowania o zmianie okoliczności na policjanta, albowiem to od niego wymaga się przestrzegania przepisów prawa i uczciwego postępowania w życiu codziennym. Powyższy przepis ma rangę powszechnie obowiązującego i nie wymaga zapoznawania z nim policjanta. Dla oceny odpowiedzialności dyscyplinarnej nie ma znaczenia sposób załatwienia sprawy dotyczącej cofnięcia przyznanego obwinionemu równoważnika za brak lokalu mieszkalnego i prawidłowość podjętych w tym zakresie rozstrzygnięć.

Art. 134h ust. 1 ustawy o Policji wymienia kryteria brane pod uwagę przy wymiarze kary. W ocenie Komendanta Głównego Policji, wbrew twierdzeniom policjanta, przełożony dyscyplinarny w zaskarżonym orzeczeniu uwzględnił wszystkie dyrektywy wymiaru kary wskazane w powyższym przepisie. A zatem uwzględnił rodzaj popełnionego przewinienia dyscyplinarnego polegającego na niedopełnieniu obowiązku służbowego; okoliczności jego popełnienia czyli świadome unikanie przez 6 lat złożenia aktualnego oświadczenia mieszkaniowego; skutki, w tym następstwa dla służby polegające na nienależnym wypłacaniu ekwiwalentu osobie nieuprawnionej; rodzaj i stopień naruszenia ciążących na obwinionym obowiązków czyli nieprzestrzeganie uregulowań prawnych dotyczących uprawnień policjanta; pobudki działania wynikające z chęci wzbogacenia się; zachowanie policjanta po zaistniałym zdarzeniu, w tym fakt nieprzyznania się do zarzucanego mu czynu, brak krytycznej oceny swojego postępowania oraz dotychczasowy nienaganny przebieg jego służby.

Komendant Główny Policji uwzględniając charakter popełnionego przez [...]. P.D. przewinienia dyscyplinarnego uznał, że wymierzona mu kara dyscyplinarna jest współmierna do stopnia zawinienia popełnionego przez niego czynu. Zgodnie z treścią art. 134a cytowanej ustawy, kara nagany oznacza wytknięcie ukaranemu przez przełożonego dyscyplinarnego niewłaściwego postępowania i jest najłagodniejszą karą z wymienionych w katalogu kar dyscyplinarnych. Tak więc, w kontekście stwierdzonego zawinienia wymienionego policjanta w zakresie popełnienia przez niego zarzuconego mu czynu, utrzymanie w mocy wymierzonej obwinionemu kary dyscyplinarnej nagany organ odwoławczy uznać za zasadne.

Na powyższe orzeczenie nr [...] Komendanta Głównego Policji z dnia [...] maja 2016 r. oraz utrzymane nim w mocy orzeczenie nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w O. z dnia [...] marca 2016 r. skargę do tutejszego Sądu wywiódł P. D .

Zarzucił organowi naruszenie:

- art. 132 ust. 1 i 2 i 3 pkt. 3 - poprzez sformułowanie w zarzucie niejasnego i błędnego opisu przewinienia w stosunku do zastosowanej kwalifikacji prawnej, w tym wskazanie niewłaściwego okresu przewinienia dyscyplinarnego przyjmując okres od [...] maja 2009 r. do [...] maja 2015 r. (powinno być do [...] maja 2015 r.), a przede wszystkim błędne zastosowanie w zarzucie instytucji "czynu ciągłego" (co jest niedopuszczalne w postępowaniu dyscyplinarnym) oraz poprzez błędne wskazanie mojego adresu zameldowania (zamieszkania) w postanowieniu o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego (w treści zarzutu) i w obu orzeczeniach Organów I i II instancji, przy czym w uzasadnieniu orzeczeń organy podważyły w ten sposób wiarygodność załączonych przeze mnie dokumentów, jak i wiarygodność mojej osoby, a także podważyły wiarygodność organów, które te dokumenty wydały.

Na podstawie pozycji "Poradnik dla słuchacza kursu specjalistycznego dla rzeczników dyscyplinarnych" - (Praca zbiorowa: kom. Jacek Copik, kom. Cezary Kapkowski asp. szt. Jakub Juszczak, st. asp. Rafał Błoch - Szkoła Policji w Katowicach - Katowice 2015) cyt.: "W postępowaniu dyscyplinarnym stosujemy jedynie regulacje k.p.k. i to w ściśle określonym zakresie, nie mają tutaj więc zastosowania konstrukcje właściwe dla prawa karnego materialnego. W konsekwencji konstruując zarzut nie ma uzasadnienia do stosowania zbiegu kumulatywnego określonego w art. 11 § 2 k.k., czynu ciągłego określonego w art. 12 k.k. czy ciągu przestępstw określonego w art. 91 k.k.

Podobnie WSA w Gorzowie Wielkopolskim w wyroku z dnia 14 października 2008 r. sygn. akt II SA/Go 481/08 - "zawarta w ustawie o Policji wyczerpująca materialnoprawna regulacja odpowiedzialności dyscyplinarnej funkcjonariuszy Policji za naruszenie dyscypliny służbowe (odrębna i odmienna od odpowiedzialności karnej) nie pozwala na zastosowanie znanej prawu karnemu instytucji "czynu ciągłego" (art. 12 Kodeksu karnego)".

Ponadto "W pełni należy się zgodzić ze stanowiskiem WSA w Szczecinie zawartymi w wyroku z dnia 13 marca 2014 r. II SA/Sz 1165/13 (Lex nr 1474233), że: "w art. 132 ust 3 ustawy z 1990 r. o Policji został określony katalog naruszeń dyscypliny służbowej. Powyższy katalog nie jest jednak zamknięty, ale zawiera jedynie przykładowe formy niedopełnienia obowiązków przez funkcjonariusza Policji. Wskazuje na to przede wszystkim użyte w treści, tego przepisu sformułowanie »w szczególności«, które oznacza, iż nie tylko stypizowane w tym przepisie czyny (zachowania policjantów) uznać należy za naruszenie dyscypliny służbowej.

Ustawodawca, uznając, iż niemożliwe jest ich pełne enumeratywne wyliczenie odsyła zatem do klauzuli generalnej zawartej w art. 132 ust. 2 tej ustawy".

Co należy przez to rozumieć? Gdy wskazujemy kwalifikację prawną przewinienia stypizowanego przywołujemy art. 132 ust. 3 i punkt właściwy dla zarzucanego przewinienia. Jeśli jednak zarzucane przewinienia dyscyplinarne nie mieści się w zakresie wskazanego wyżej katalogu przywołać należy art. 132 ust. 2 u.pol."

- art. 132a pkt 1 - poprzez bezpodstawne przyjęcie, iż zarzucane mu przewinienie dyscyplinarne jest przez niego zawinione i celowe, a także poprzez stwierdzenie, że działał z góry powziętym zamiarem czyli bezpodstawne przyjęcie przez organ, że chciał go popełnić, jednak to organ nie uwzględniając i spłycając jego wyjaśnienia w tej prawie oraz nie przeprowadzając i odrzucając wnoszone przez niego liczne wnioski dowodowe, które miały szczegółowo wyjaśnić zaistniałą sytuację oraz pozbawiając go praw jako strony postępowania - ograniczył się jedynie do stwierdzenia o jego winie i nie był zainteresowany wyjaśnieniem tej całej sytuacji, i dlatego to organ działał celowo tylko, aby stronę ukarać bez szczegółowego wyjaśnienia okoliczności jej powstania;

- art. 135 ust 1 pkt 2 i ust 4 - poprzez nieuwzględnienie zapisów przytoczonego artykułu przez organ II instancji - Komendanta Głównego Policji, który wydając orzeczenie nr [...] z dnia [...] maja 2016 r. utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w O., które stało się prawomocne od dnia [...] maja 2016 r., jednak wg treści przytoczonego artykułu - kary dyscyplinarnej nie można wymierzyć po upływie roku od dnia popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, a termin ukarania minął [...] maja 2016 r.,

- art. 135a - poprzez niestosowanie się przez organ I instancji do zapisów przedmiotowego artykułu, dopuszczając do zapoznania się z treścią czynności wyjaśniających i znajdujących się w nim dokumentów przez osobę do tego nieupoważnioną, która następnie na podstawie sprawozdania Rzecznika przeprowadzającego czynności wyjaśniające sporządziła własną interpretację zaistniałej sprawy w formie notatki, jeszcze przed wszczęciem właściwego postępowania dyscyplinarnego.

Ponadto w odniesieniu do powyższego Rzecznik nie zastosował się do przepisów rozporządzenia MSW z dnia 13 lutego 2014 r. w sprawie szczegółowego trybu wykonywania płynności związanych z postępowaniem dyscyplinarnym w stosunku do policjantów tj. § 2 ust. 2 - obieg dokumentów prowadzi się w taki sposób, aby ich treść nie była udostępniona osobom niepowołanym oraz do § 4 ust. 1 - włączenie do akt postępowania dyscyplinarnego dokumentu złożonego, w toku czynności dowodowych, bezpośrednio przez obwinionego oraz odpisu lub wyciągu z udostępnionych akt innego postępowania - wymaga sporządzenia przez rzecznika dyscyplinarnego protokołu z tej czynności (wg wzoru) - czego nie uczyniono.

Podstawową formą dokumentowania czynności wyjaśniających jest notatka służbowa. W trakcie czynności wyjaśniających gromadzi się wyłącznie materiały niezbędne do ustalenia zasadności wszczęcia postępowania dyscyplinarnego. Materiały zgromadzone w toku czynności wyjaśniających winny być załączone do materiałów postępowania dyscyplinarnego w sytuacji jego wszczęcia. Nie powinno się, przez analogię do czynności sprawdzających w postępowaniu karnym, przeprowadzać dowodów wymagających protokołowania poza oględzinami i przesłuchaniem pokrzywdzonego jako świadka. Czynności wyjaśniające przeprowadza tylko rzecznik dyscyplinarny, a nie każdy wyznaczony policjant (art. 135a ust. 1 ustawy o Policji). Czynności wyjaśniające zleca wyłącznie przełożony dyscyplinarny lub osoba pisemnie przez niego upoważniona.

Również poprzez bezpodstawne i bezprawne pozyskanie oraz włączenie do materiałów czynności wyjaśniających kserokopii dwóch oświadczeń majątkowych strony rzecznik, jak i inne osoby (obecne kierownictwo KPP) naruszyli § 6 ust. 1 - do akt postępowania nie włącza się materiałów zawierających informacje niejawne w rozumieniu ustawy z dnia 5 sierpnia 2010 r. o ochronie informacji niejawnych, jeżeli dobro postępowania dyscyplinarnego tego nie wymaga, a zgodnie z ust. 2 - rzecznik dyscyplinarny sporządza i włącza do akt postępowania notatkę urzędową zawierającą informację o miejscu przechowywania materiałów, o których mowa w ust. 1. Tym samym naruszono przepisy art. 62 ustawy o Policji i stosownego rozporządzenia MSWiA, które dokładnie określają, że informacje zawarte w oświadczeniach o stanie majątkowym stanowią tajemnicę prawnie chronioną i podlegają ochronie przewidzianej dla informacji niejawnych oznaczonych klauzulą tajności "zastrzeżone" określonej w przepisach o ochronie przewidzianej dla informacji niejawnych oraz wyraźnie wskazują, kto jest uprawniony do ich przeglądania i ich analizy itp.

- art. 135e ust. 1 i 9 - poprzez uchybienia ze strony rzecznika dyscyplinarnego, który w sposób celowy niewłaściwie zbierał materiał dowodowy i nie podejmował stosownych, odpowiednich działań i czynności niezbędnych dla wnikliwego i pełnego wyjaśnienia przedmiotowej sprawy, opierając swoje czynności jedynie na przypisaniu mi zarzutu niezłożenia oświadczenia mieszkaniowego i ukaraniu strony, a ze swojej strony nie dążył do właściwego ustalenia wszystkich okoliczności, które spowodowały i przyczyniły się do zaistnienia przedmiotowej sytuacji, w tym jednocześnie tendencyjnie spłycając i uogólniając podjęte przez siebie czynności w tej sprawie oraz nie uwzględniając wyjaśnień i wniosków obwinionego składanych w toku postępowania bezpodstawnie je odrzucając,

- art. 135f ust. 1 pkt. 2 i 3 oraz ust. 7 pkt.1 i 2 i 3 - poprzez ograniczanie przez rzecznika dyscyplinarnego jak i przełożonego dyscyplinarnego prawa obwinionego do składania wniosków dowodowych przez ich odrzucanie i odmowę ich realizacji, niedopuszczanie obwinionego do udziału w prowadzonych czynnościach dowodowych w tym czynności z udziałem świadków, odmowę przeprowadzenia konfrontacji obwinionego ze świadkami, spłycanie wagi przeprowadzenia tych czynności uzasadniając to w sposób lakoniczny lub stronniczy, utrudniając w ten sposób obwinionemu realizację przysługującego mu prawa do właściwej obrony, poprzez niewłaściwe stosowanie się przez rzecznika do kwestii odrzucania i ogólnikowego wskazywania podstaw jego decyzji w postanowieniu poprzez lakoniczne uzasadnienia swojej decyzji, a ponadto również poprzez bezpodstawną odmowę wykonania fotokopii akt postępowania w celu przygotowania się do obrony. W ujęciu innych ustaw w tym postępowania administracyjnego strona wskazała, że wykonanie kserokopii lub fotokopii decyzji mieści się w pojęciu "sporządzanie notatek i odpisów z akt sprawy". Użycie bowiem kserokopiarki, czy też innego urządzenia oznacza tylko sposób sporządzenia takich notatek i odpisów. Strona ma prawo sporządzać notatki lub odpisy z wszelkich pism znajdujących się w aktach sprawy. Dlatego też nie ma podstaw do odmowy sporządzenia tychże pism za pomocą kserokopiarki i innych nowoczesnych urządzeń służących do powielania i gromadzenia materiałów oraz informacji. Stwierdził to Naczelny Sąd Administracyjny w orzeczeniu z 3 kwietnia 2001 r. sygn. ll SA 2580/00, oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w orzeczeniu z 16 marca 2005 r. sygn. IV SA 4541/02.

- art. 135g ust. 1 i 2 - poprzez bagatelizowanie i niewywiązywanie się z nałożonego przepisem na przełożonego dyscyplinarnego i rzecznika dyscyplinarnego, tj. organu I instancji, jak również i organu II instancji - obowiązku badania i uwzględniania okoliczności przemawiających zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść obwinionego, a także pomijanie w toku postępowania zasady mówiącej, iż niedające się usunąć wątpliwości rozstrzyga się na korzyść obwinionego, a nie podważanie ich opierając się na nieprawdziwych i zafałszowanych dowodach.

Zgodnie z treścią powyższego przepisu, niedające się usunąć wątpliwości rozstrzyga się na korzyść oskarżonego czego organ I i II instancji w ogóle stara się nie zauważać. Wskazana zasada in dubio pro reo jest ściśle powiązana z zasadą domniemania niewinności i dla swojego obowiązywania znajduje umocowanie nie tylko w wskazanym przepisie ustawy, ale również w konstytucji (art. 42 ust. 3 Konstytucji). Zasada ta jest również standardem w międzynarodowym prawie (art. 6 ust. 2 EKPCz oraz art. 14 ust. 2 MPPOiP).

Z licznych wypracowań w tej sprawie wynika, że domniemanie niewinności musi być bowiem postrzegane jako gwarancja dla obwinionego, że dopóki trwa postępowanie będzie on uważany i traktowany tak, jakby czynu nie popełnił. Daje mu to nie tylko możliwość podejmowania czynności zmierzających do obrony przed stawianym mu zarzutem, ale także chroni go przed stawianiem jednostronnych, niepopartych faktami oskarżeń i zapewnia respektowanie podstawowego prawa jednostki, jakim jest jej godne traktowanie przez organy prowadzące postępowanie.

- art. 135h ust. 3 - poprzez celowe odrzucenie wniosku obwinionego o zawieszenie postępowania dyscyplinarnego do czasu zakończenia prowadzonych postępowań administracyjnych w przedmiotowej sprawie, gdyż w oparciu o podjęte ustalenia można byłoby w sposób właściwy określić okoliczności i przyczyny tej sytuacji, a tym samym zasadność dalszego prowadzenia postępowania i odstąpienia od ukarania strony, uwzględniając przy tym czy dopuścił się zarzucanego mu przewinienia dyscyplinarnego oraz czy czyn ten był zawiniony,

- art. 135i ust. 1 i 7 pkt. 1 i 2 i 3 - poprzez przedwczesne, bezpodstawne i błędne przyjęcie przez rzecznika dyscyplinarnego jak i przełożonego dyscyplinarnego (w tym również organ II instancji), że w przedmiotowej sprawie rzecznik przeprowadził wszystkie niezbędne czynności dowodowe oraz uznanie, że zostały wyjaśnione wszystkie istotne okoliczności sprawy, a także po sporządzeniu sprawozdania z prowadzonego postępowania dyscyplinarnego rzecznik nie wywiązał się z obowiązku zapoznania obwinionego z jego treścią,

- art. 135j ust. 1 pkt. 3 oraz ust. 2 pkt 8 - poprzez błędną ocenę przez przełożonego dyscyplinarnego (organ I instancji, jak i organ II instancji) zebranego w postępowaniu dyscyplinarnym materiału dowodowego i wydanie orzeczenia o uznaniu strony winnym i ukaraniu jej opierając się jedynie na niepełnych ustaleniach i ubogim materiale dowodowym, pomijając jej wyjaśnienia, składane wnioski, przedstawione okoliczności i wskazane nieprawidłowości bagatelizując i spłycając ich wartość dowodową, ograniczając również prawo do obrony, a ponadto naruszając zasady odnoszące się do przedmiotowego przepisu w wydanych orzeczeniach, tj. przez organ I instancji poprzez wręczenie mi orzeczenia nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w O. bez pieczęci jednostki organizacyjnej Policji, natomiast przez organ II instancji poprzez wręczenie mu w dniu [...].05.2016 r. przez panią Naczelnik Wydziału Kadr i Szkolenia KWP w O. kserokopii, a nie oryginału orzeczenia nr [...] Komendanta Głównego Policji z dnia [...] maja 2016 r. i dopiero po kilku dniach bezpośrednie ogłoszenie mi przez pana Zastępcę Komendanta Wojewódzkiego Policji w O. treści orzeczenia Komendanta Głównego Policji, z którego sporządzono notatkę,

- art. 1351 ust. 1 - poprzez błędną ocenę i interpretację stanu faktycznego ustalonego w postępowaniu dyscyplinarnym przez organ II instancji i niesłuszne utrzymanie w mocy zaskarżonego orzeczenia organu I instancji, w tym uzasadniając swoją decyzję w oparciu o niepełny materiał dowodowy, który podważałem w swoim odwołaniu do organu II instancji przedstawiając i uzasadniając szczegółowo swoje stanowisko w tej sprawie, dokładnie odnosząc się do ich wartości dowodowych, przede wszystkim zeznań świadków oraz innych czynności, które opisał skarżący w odwołaniu, a które Organ II instancji zbagatelizował i spłycił ich znaczenie, a ponadto absurdalnie zarzucając stronie, że sama sobie zaprzecza odnośnie miejsca zameldowania i zamieszkania, co w ocenie organu podważa jej wiarygodność oraz przyjętą przez nią linię obrony.

Stwierdził, że organ II instancji podważając jego wiarygodność w sposób celowy naruszył jego godność osobistą stwierdzając, że w swoim odwołaniu nawet zaprzecza sam sobie, tzn. organ w uzasadnieniu swojej decyzji (orzeczeniu) jako podstawę zasadności swoich wywodów i zasadności zajętego stanowiska w przedmiotowej sprawie wskazuje stwierdzając, że cyt.: "Odnosząc się do argumentów podniesionych przez policjanta w jego odwołaniu wskazać należy, iż nie wnoszą one nic nowego do materiału dowodowego, który został zgromadzony w toku postępowania dyscyplinarnego oraz nie mogą mieć wpływu na odmienną interpretację popełnionego przez niego czynu. [...]. P.D. stwierdził, że nie jest i nigdy nie był właścicielem mieszkania znajdującego się w O. przy ul. [...], nie był zameldowany pod tym adresem oraz tam nie mieszkał. Jest to na tyle niezrozumiałe, iż z jego raportu z dnia [...] grudnia 2009 r. był zameldowany i mieszkał pod wskazanym adresem, a z aktu notarialnego Repertorium [...] z dnia [...] maja 2009 r., że jest współwłaścicielem mieszkania znajdującego się w O. przy ul. [...]. Obwiniony sam sobie zaprzecza, co podważa przyjęta przez niego linię obrony."

Organ w ten sposób również bezpodstawnie podważa wiarygodność dokumentów, które znajdują się w aktach postępowania, a tym samym daje podstawę do podtrzymywania przez stronę stwierdzenia, że została niesłusznie ukarana.

Takie wywody organu przedstawione w uzasadnieniu orzeczenia świadczą bezapelacyjnie o tym, że organ II instancji nie ma stosownej wiedzy na temat przedmiotowego postępowania dyscyplinarnego, zebranego materiału dowodowego, a zwłaszcza jego braków, opierając się jedynie na stwierdzeniach organu I instancji.

- art. 135n ust. 3 - poprzez niezastosowanie się przez organ II instancji przy rozpatrzeniu odwołania do terminów podanych we wskazanym przepisie, tj. rozpatrzenie powinno nastąpić w terminie do 14 dni, jednak organowi zajęło to ponad miesiąc.

Na podstawie powyższego, jak i w oparciu o moje odwołanie i wyjaśnienia składane w postępowaniach administracyjnych skarżący wniósł o uchylenie obu orzeczeń i wstrzymania ich wykonalności z uwagi, iż w niniejszej sprawie oba organy wydając orzeczenia w tej sprawie uczyniły to z rażącym naruszeniem zasad prawa materialnego i procesowego, większość ze wskazanych dyrektyw postępowania dyscyplinarnego nie została rozważona, a wykazane uchybienia i niedopełnienia z ich strony miały istotny wpływ na wynik rozstrzygnięcia sprawy.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

zgodnie z treścią przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem skarżonej decyzji administracyjnej. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym.

Oceniając przedmiotowe orzeczenie według powyższych kryteriów, uznać należało, iż powinno zostać wyeliminowane z obrotu prawnego jako wadliwe.

W pierwszej kolejności należało wskazać, iż, jak wynika z opisu przypisanego funkcjonariuszowi czynu, organy obu instancji upatrywały naruszenia przez stronę dyscypliny służbowej w niepowiadomieniu organu o fakcie nabycia mieszkania, oraz w nienależnym pobieraniu przez policjanta ekwiwalentu za brak lokalu mieszkalnego. Stąd też Sąd był zobligowany do tego, aby oceniać całokształt prowadzonego przez organ postępowania przez pryzmat ww. ram przedmiotowych czynu.

Istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadzała się więc do oceny tego, czy organ ustalił w sposób wyczerpujący stan faktyczny sprawy. Tylko bowiem pełne ustalenie całokształtu okoliczności sprawy umożliwia dokonanie prawidłowej i całościowej oceny zachowania strony. Brak wszechstronnego ustalenia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy powoduje zaś, ze ocena trafności rozstrzygnięcia jawi się jako niemożliwa do dokonania. Nie znając wszystkich faktów, Sąd nie posiada bowiem przesłanek umożliwiających ocenę poprawności skarżonego rozstrzygnięcia.

Przechodząc do materii niniejszej sprawy wskazać należało, iż co do zasady Sąd administracyjny zgadza się z organem, że nie byłoby właściwym zachowanie policjanta polegające na pobieraniu równoważnika za brak lokalu mieszkalnego w sytuacji, gdyby policjant posiadał mieszkanie nadające się do użytku i spełniające normy mieszkaniowe. Na poprawność powyższej konkluzji bez wpływu pozostawałoby to, czy funkcjonariusz został pouczony o obowiązku powiadomienia organu o nabyciu mieszkania. Skoro bowiem policjant – co nie było kwestionowane – miał świadomość otrzymywania od organu równoważnika za brak lokalu mieszkalnego, to stosując nawet minimalne zasady logicznego rozumowania winien dojść do wniosku, iż posiadanie mieszkania stoi na przeszkodzie dalszemu pobieraniu równoważnika za brak lokalu.

W realiach niniejszej sprawy kluczowe znaczenie miało jednak to, czy organ ustalił w sposób wyczerpujący stan faktyczny sprawy, w granicach przedmiotowych opisanych w zarzucanym stronie czynie. Z uwagi na fakt, że część czynu przypisanego funkcjonariuszowi dotyczyła problematyki nienależnego pobierania przez niego równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, koniecznym było odniesienie się do tej materii. W orzecznictwie sądów administracyjnych istniały rozbieżności co do wykładni przepisów regulujących zasady przyznawania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Rozbieżności te zostały jednakże usunięte w wyniku podjętych przez Naczelny Sąd Administracyjny uchwał z dnia 21 kwietnia 2008 r., sygn. akt I OPS 3/08 (ONSA i WSA 2008/5/78) oraz z dnia 18 listopada 2009 r., sygn. akt I OPS 7/09 (ONSA i WSA 2010/1/6), dotyczących równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego należnego funkcjonariuszom Policji i Straży Granicznej. Regulacje w zakresie uprawnień mieszkaniowych funkcjonariuszy obu tych służb, jak zauważył NSA w uchwale z dnia 18 listopada 2009 r., są identyczne zarówno w ustawie z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji oraz ustawie z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej.

Istota spraw podjętych w powyższych uchwałach sprowadzała się do rozstrzygnięcia, czy funkcjonariuszowi (jego małżonkowi) posiadającemu dom lub lokal mieszkalny, które nie odpowiadają przysługującej mu powierzchni mieszkaniowej według norm zaludnienia lokali mieszkalnych, przysługuje równoważnik pieniężny za brak lokalu. W świetle powołanej uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 listopada 2009 r., sygn. akt I OPS 7/09, wprawdzie dotyczącej funkcjonariuszy Straży Granicznej, jednakże mającej zastosowanie także do funkcjonariuszy Policji z uwagi na identyczne uregulowania w tym zakresie, "równoważnik pieniężny, na podstawie art. 96 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (Dz. U. z 2005 r. Nr 234, poz. 1997 ze zm.), przysługuje funkcjonariuszowi Straży Granicznej, który (jego małżonek) jest współwłaścicielem domu jednorodzinnego, jeżeli zajmowana przez funkcjonariusza część domu (mieszkanie) nie odpowiada co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej według norm zaludnienia określonych w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 czerwca 2002 r. w sprawie przydziału, opróżniania lokali mieszkalnych i tymczasowych kwater przeznaczonych dla funkcjonariuszy Straży Granicznej oraz norm zaludnienia lokali mieszkalnych (Dz. U. Nr 99, poz. 898 ze zm.)."

W realiach niniejszej sprawy należało się też odnieść do normy art. 88 ust. 1 ustawy o Policji, zgodnie z którym policjantowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów szczególnych. Z przytoczonego przepisu wynika zatem, że w sytuacji, gdy policjant posiada lokal mieszkalny o powierzchni mniejszej, niż określona w przepisach rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów (Dz. U. Nr 105, poz. 884 ze zm.), to może otrzymać lokal mieszkalny na podstawie decyzji o przydziale. Z tym unormowaniem prawnym koresponduje treść art. 95 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji, z którego wynika, że lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej nie przydziela się policjantowi posiadającemu w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej lokal mieszkalny odpowiadający co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej.

Tak samo w sytuacji, gdy zajmowane przez funkcjonariusza mieszkanie nie pochodzi z zasobów mieszkaniowych Policji, czyli gdy prawo do lokalu nie zostało w istocie zrealizowane, a zajmowany lokal ma powierzchnię mniejszą od przysługującej, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyrażonym w wyroku z dnia 14 grudnia 2011 r. sygn. akt I OSK 1146/11, policjantowi służy równoważnik za brak lokalu. Jest to bowiem zastępcza forma realizacji prawa do lokalu mieszkalnego, gdy w stosunku do policjanta nie zrealizowano uprawnienia podstawowego (lokalu mieszkalnego w drodze decyzji), to należy mu przyznać i wypłacać określoną sumę pieniędzy na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych.

Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że przepisu art. 92 ust. 1 ustawy o Policji nie można interpretować w oderwaniu od pozostałych unormowań tej ustawy dotyczących mieszkań funkcjonariuszy Policji, a w szczególności regulacji zawartej w rozdziale 8 ustawy. Wykładni przepisu ustawy należy dokonywać w kontekście całej ustawy. Podstawową zasadą wykładni jest zasada wykładni normy prawnej w kontekście całej ustawy, a to oznacza, że wykładnia literalna przepisu powinna być uzupełniona, jak powyżej, wykładnią systemową i celowościową. Przepis art. 92 ust. 1 ustawy o Policji stanowi, że policjantowi przysługuje równoważnik za brak lokalu, jeżeli on sam lub członkowie jego rodziny nie posiadają lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej. Przesłanka nieposiadania lokalu mieszkalnego, warunkująca przyznanie równoważnika pieniężnego, winna być odnoszona, zgodnie z regułami wykładni systemowej i celowościowej przepisu, do pojęcia lokalu mieszkalnego, o którym mowa w art. 88 i 89 ustawy o Policji, czyli lokalu spełniającego wymogi określone w przepisach, a dotyczące norm zaludnienia.

W takiej sytuacji, gdy policjant jest uprawniony do otrzymania lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji o przydziale, a takiego lokalu z zasobów mieszkaniowych Policji mu nie przydzielono, to nie można odmówić mu równoważnika za brak lokalu mieszkalnego, jeżeli posiadane przez niego lub jego małżonka mieszkanie nie zapewnia przysługujących im norm zaludnienia. Posiadanie bowiem lokalu nieodpowiadającego przysługującym policjantowi i jego rodzinie normom zaludnienia wyklucza prawo do równoważnika jedynie wówczas, gdy policjantowi przydzielono już lokal mieszkalny z zasobu mieszkaniowego Policji.

Sąd rozpoznający niniejszą sprawę w pełni podziela przedstawione wyżej stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego i traktuje je jak własne. W świetle wyżej zaprezentowanych poglądów judykatury, brak było możliwości oceny poprawności skarżonych orzeczeń. Organ na potrzeby prowadzonego postępowania nie dokonał bowiem ustaleń faktycznych w zakresie norm mieszkaniowych przysługujących policjantowi, jak i w zakresie wielkości mieszkania nabytego przez policjanta. Niedokonanie ustaleń w powyższym zakresie sprawiało więc, że przypisanie policjantowi czynu, polegającego na nieuprawnionym pobieraniu omawianego świadczenia, jawiło się jako przedwczesne. Nie mając wiedzy ani o wielkości norm mieszkaniowych przysługujących funkcjonariuszowi, ani o wielkości jego mieszkania organ nie mógł bowiem w sposób rzetelny uznać, że sporny równoważnik pobierany przez obwinionego, w istocie nie był mu już należny z dniem nabycia mieszkania.

Za przyjęciem tezy o przedwczesności skarżonego orzeczenia przemawia również to, że organy prowadzące postępowanie nie ustaliły, czy mieszkanie nabyte przez funkcjonariusza nadawało się do użytku już w dacie podpisania notarialnej umowy kupna-sprzedaży. Powyższe zaniechanie organu mogło zaś mieć wpływ na rozstrzygniecie zważywszy na fakt, że strona w trakcie trwającego postępowania podnosiła, iż sporny lokal został nabyty w stanie deweloperskim, tj. w stanie nie nadającym się do natychmiastowego zamieszkania. Mimo podnoszenia przez stronę ww. okoliczności organ nie uznał za stosowne jej wyjaśnienia. Powyższe sprawia zaś, że na obecnym etapie postępowania nie sposób ocenić tego, czy istotnie – jak wskazuje organ w swym rozstrzygnięciu – strona utraciła prawo do równoważnika za brak lokalu mieszkalnego z dniem podpisania umowy jego kupna. Zważywszy zaś na to, że przepisy regulujące materię uprawnienia funkcjonariuszy do omawianego świadczenia nawiązują ściśle do istniejącego stanu faktycznego, do nienależnego pobierania tego świadczenia mogłoby dojść wyłącznie w sytuacji, gdyby funkcjonariusz równocześnie posiadał lokal mieszkaniowy będący w stanie nadającym się do użytku.

W związku z powyższym, uznając, że skarżone orzeczenie narusza prawo, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w pkt 1 wyroku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.).

Ponownie rozpoznając sprawę organ będzie zobligowany do ustalenia w sposób wyczerpujący stanu faktycznego, stosując się do wytycznych zawartych w treści niniejszego uzasadnienia.