Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 1050/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-01-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art, 17 ust. 1, ust. 1a ust. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2020 poz 111
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - t.j.
article: art. 129 par 1, art. 132, art. 128
journal: Dz.U. 2020 poz 1359
law: Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1359).

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński Sędzia WSA Renata Nawrot (sprawozdawca) Sędzia WSA Leszek Kobylski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 26 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] października 2021 r. znak [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z 7 października 2021 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. (dalej "Kolegium", "SKO", "organ odwoławczy"), po rozpatrzeniu odwołania M. M. utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta [...] (dalej także "organ I instancji") z 18 sierpnia 2021 r., nr [...], o odmowie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym

i prawnym sprawy.

Wnioskiem z 19 lipca 2021 r. M. M. wystąpiła o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawną babcią I. M.. Do wniosku skarżąca dołączyła orzeczenie o zaliczeniu I. M. do osób o znacznym stopniu niepełnosprawności do 30 czerwca 2023 r.

Z zebranego w sprawie materiału dowodowego, w tym wywiadu środowiskowego przeprowadzonego 30 lipca 2021 roku oraz dołączonych dokumentów wynika, że Skarżąca M. M. sprawuje opiekę nad babcią I. M. w sposób stały

i w związku ze sprawowaną opieką nie podejmuje zatrudnienia.

I. M. ma dwoje dzieci syna R. Ż., który w złożonym oświadczeniu poinformował że zamieszkuje miejscowości D., pracuję i nie może zapewnić opieki swojej matce oraz córkę J. P., która oświadczyła że ma problemy ze zdrowiem tj. leczy się na [...]i [...]oraz ma problemy z nogami na potwierdzenie swoich słów dołączyła zaświadczenie lekarskie. J. P. nie posiada orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Decyzją z 18 sierpnia 2021 r. organ I instancji odmówił M. M. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad niepełnosprawną babcią I. M..

W podstawie prawnej wskazano art. 17 ust. 1, ust. 1a, ust. 1b i ust. 5 pkt. 1 lit. b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2020 poz. 111 ze zm., dalej "ustawa o świadczeniach rodzinnych"), art. 35 § 3, § 5, art. 104, art. 107 §1 i §4, art. 127, art 127a Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. 2020 r. poz. 256 ze zm. dalej "k.p.a."),

W uzasadnieniu swojej decyzji organ I instancji wyjaśnił, zgodnie z art 17 ust. 1a pkt 2 świadczenie pielęgnacyjne przysługuje osobom innym niż spokrewnione

w pierwszym stopniu gdy nie ma innych osób spokrewnionych w pierwszym stopniu, są małoletnie lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Ponadto z akt sprawy wynika, że J. P. (córka osoby wymagającej opieki) pomimo wskazania na problemy zdrowotne nie posiada orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności. W ocenie organu I instancji tylko w przypadku posiadania takiego orzeczenia przez J. P. l doszłoby do przejścia na Wnioskodawczynię obowiązków alimentacyjnych wobec babci.

Zdaniem organu I instancji nie została spełniona przesłanka wskazana w art. 17 ust. 1 lit. b ustawy o świadczeniach rodzinnych tj. świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała: nic później niż do ukończenia 18 roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia.

Nie zgadzając się z decyzją Burmistrza, M. M. ( dalej skarżąca) złożyła odwołanie do Kolegium. Zaznaczyła, że stan zdrowia babci wymaga opieki drugiej osoby i ona jest jedyną osobą która może tę opiekę zapewnić. Znany jest jej wyrok Trybunału Konstytucyjnego, który uznał art. 17 ust. 1 b ustawy o świadczeniach rodzinnych za niekonstytucyjny.

Decyzją z 7 października 2021 r., powołaną na wstępie Kolegium utrzymało

w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ odwoławczy, po przedstawieniu przebiegu postępowania, zaznaczył, iż nie podziela stanowiska organu

I instancji, w zakresie w jakim podstawę odmowy przyznania Skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego może stanowić art. 17 ust. 1b ustawy. Wskazał, że Trybunał Konstytucyjny w pkt 2 sentencji wyroku z dnia 21 października 2014 roku sygnatura akt K 38/13 stwierdził, że art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych, jest niezgodny z art. 32 Konstytucji, w zakresie w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności. Wyrok został ogłoszony w Dzienniku Ustaw z dnia 23.10.2014r. pod poz. 1443 i z tym dniem wszedł w życie. W powyższym zakresie SKO wyjaśniło, iż podziela stanowisko sądów administracyjnych w odniesieniu do przywołanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego i wykładni art. 17 ust. 1 b ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Kolegium podkreśliło, że funkcjonuje inna przesłanka, która uzasadnia odmowę przyznania wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego dla skarżącej.

W ocenie organu odwoławczego, aby otrzymać świadczenie pielęgnacyjne należy spełnić następujące warunki: sprawować opiekę nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, zrezygnować z tego powodu

z zatrudnienia oraz być w kręgu osób, na których ciąży względem osoby wymagającej opieki obowiązek alimentacyjny.

W przedmiotowej sprawie kwestią sporną jest istnienie po stronie M. M. obowiązku alimentacyjnego wobec babci I. M., co stanowi jedną z koniecznych przesłanek do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.

Stosownie do art. 128 ustawy – Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, obowiązek

alimentacyjny obciąża krewnych w linii prostej oraz rodzeństwo. Zgodnie z Kodeksem rodzinnym i opiekuńczym obowiązek alimentacyjny zobowiązanego w dalszej kolejności powstaje dopiero, gdy nie ma osoby zobowiązanej w bliższej kolejności albo gdy osoba ta nie jest wstanie uczynić zadość swojemu obowiązkowi, lub gdy uzyskanie od niej na czas potrzebnych uprawnionemu środków utrzymania jest niemożliwe lub połączone z nadmiernymi trudnościami (art. 132 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, dalej także "k.r.o."). W ocenie Kolegium, mając na uwadze cytowane przepisy ustawy i Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, zobowiązany do alimentacji w dalszej kolejności może ubiegać się o świadczenie pielęgnacyjne, jeżeli zobowiązany do alimentacji w pierwszej kolejności nie jest w stanie takiej pomocy świadczyć z uwagi na swój stan zdrowia. Z art. 17 ust.1a pkt 2 i 3 jednoznacznie wynika, że osoba spokrewniona w dalszej kolejności może ubiegać się o świadczenie pielęgnacyjne, jeżeli nie ma osób spokrewnionych w bliższym stopniu lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Z akt sprawy wynika jak podało SKO, że I. M. ma dwoje dzieci córkę J. P. i syna R. Z.. Córka uprawnionej – J. P. oświadczyła, że ma problemy z [...], ponieważ są opuchnięte oraz leczy się na [...] i [...], a syn R. Ż., oświadczył, że mieszka 100 km. od miejsca zamieszkania matki i pracuje zawodowo przez 6 dni w tygodniu w związku tym nie może opiekować się matką. Zdaniem Kolegium podnoszone okoliczności dotyczące braku możliwości sprawowania opieki przez dzieci z uwagi na zamieszkiwanie w innej miejscowości, stan zdrowia stanowią przeszkody prawnie obojętne względem nałożonych przez ustawodawcę obowiązków w stosunku do osób najbliższych.

Wobec tego, że dokumentacja nie stwierdza aby dzieci uprawnionej I. M. legitymowały się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, wnuczce nie przysługuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji

z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Końcowo Kolegium powołało się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego zawierające wykładnię zastosowanych przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego.

W skardze Skarżąca zarzuciła w/w decyzji naruszenie:

1) naruszenie art. 17 ust. 1 pkt 4 w zw. z ust. 1a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, poprzez błędne przyjęcie, że w stanie faktycznym zachodzą ujemne przesłanki przyznania jej rzeczonego świadczenia pielęgnacyjnego podczas, gdy syn R. Ż. oraz córka J. P. I. M. nie mogą realizować i nie realizują sowich obowiązków alimentacyjnych względem matki z przyczyn obiektywnych,

2) nie uwzględnienie, że chwili obecnej toczy się postępowanie mające na celu uzyskanie przez J. P. orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności, tj. naruszenie prawa procesowego - art. 7 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a.

Wskazując na powyższe zarzuty wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz uchylenia decyzji organu I instancji, nadto o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.

W uzasadnieniu skargi podniosła, że organy nie wyjaśniły wszystkich okoliczności. Stwierdziła, że osoby na które wskazują organy nie mogą sprawować opieki a uzyskanie jakichkolwiek świadczeń o charakterze alimentacyjnym pozostaje niemożliwe, w związku z czym faktyczną opiekę w pełnym zakresie sprawuje Skarżąca. Ponadto zaznaczyła, iż aktualnie toczy się postepowanie w sprawie uzyskania przez J. P. orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2021 r., poz. 137 ), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2019 r., poz.2325 ), dalej: p.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Analizując niniejszą sprawę, Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z 7 października 2021 r. utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza Miasta P. z 18 sierpnia 2021 r., odmawiającą przyznania M. M. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej na babcię skarżącej.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. 2020 r., poz. 111 ze zm.).

Stosownie do treści art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:

1) matce albo ojcu,

2) opiekunowi faktycznemu dziecka,

3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,

4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób

o znacznym stopniu niepełnosprawności

- jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej

w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Z kolei w myśl art. 17 ust. 1a ustawy ww. osobom, o których mowa w ust. 1 pkt. 4, innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, w przypadku gdy spełnione są łącznie następujące warunki:

1) rodzice osoby wymagającej opieki nie żyją, zostali pozbawieni praw rodzicielskich, są małoletni lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;

2) nie ma innych osób spokrewnionych w pierwszym stopniu, są małoletnie lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;

3) nie ma osób, o których mowa w ust. 1 pkt. 2 i 3, lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do kwestii, czy skarżąca mieści się w kręgu podmiotów wymienionych w art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych - innymi słowy, czy jest ona osobą na której względem niepełnosprawnej babci spoczywa obowiązek alimentacyjny w rozumieniu przepisów k.r.o.

Wynikające z powołanych przepisów warunki, jakkolwiek nie powtarzają regulacji przepisów kodeksu rodzinnego i opiekuńczego dotyczących kolejności obowiązku alimentacyjnego, pozostają jednak z tą kwestią w związku. Na gruncie przepisów kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, zgodnie z art. 129 § 1 k.r.o., jeżeli jest kilku zstępnych lub wstępnych, obowiązek alimentacyjny obciąża bliższych stopniem przed dalszymi. W myśl zaś art. 132 k.r.o., obowiązek alimentacyjny zobowiązanego w dalszej kolejności powstaje dopiero wtedy, gdy nie ma osoby zobowiązanej w bliższej kolejności albo gdy osoba ta nie jest w stanie uczynić zadość swemu obowiązkowi. Warunki wprowadzone w art. 17 ust. 1a ustawy o świadczeniach rodzinnych również uzależniają prawo do świadczenia pielęgnacyjnego od tego, czy istnieją inne osoby spokrewnione w pierwszym stopniu, mogące sprawować opiekę nad niepełnosprawnym. Osoby spokrewnione w pierwszym stopniu, jako zobowiązane na gruncie kodeksu rodzinnego i opiekuńczego do alimentacji w pierwszej kolejności, wyprzedzają przy tym w prawie do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego osoby spokrewnione w stopniu dalszym, chyba że są one małoletnie lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Zaznaczenia wymaga, że przedstawiona regulacja prawna nie budzi wątpliwości interpretacyjnych pod względem językowym, a niewątpliwie wykładnia językowa jest punktem wyjścia w procesie interpretacji przepisów prawa. Wynik wykładni językowej powinien być wprawdzie zweryfikowany dyrektywami wykładni systemowej

i funkcjonalnej, jednakże nieprzekraczalną granicą wykładni przy użyciu obu tych dyrektyw stanowi dopuszczalne znaczenie językowe normy.

Ponadto analizowana regulacja nie budzi wątpliwości ze względów systemowych, bowiem pozostaje w korelacji z zasadami określającymi pierwszeństwo obowiązku alimentacyjnego, przyjętymi w kodeksie rodzinnym i opiekuńczym. Podobnie, jak w przypadku art. 132 k.r.o., osoby zobowiązane do alimentacji w dalszej kolejności, mają prawo do świadczenia, gdy nie ma osób spokrewnionych w pierwszym stopniu. Również w przypadku drugiej przesłanki z art. 132 k.r.o. istnieje zbieżność pomiędzy przepisami omawianej ustawy a przepisami kodeksu. Oba akty przewidują bowiem powstanie prawa do świadczenia i obowiązku alimentacyjnego, gdy osoba zobowiązana w bliższej kolejności nie jest w stanie uczynić zadość swemu obowiązkowi.

Należy zwrócić uwagę, że w art. 128 k.r.o. ustawodawca definiuje obowiązek alimentacyjny jako obowiązek dostarczania środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania. Co do zasady obowiązek alimentacyjny ma zatem wymiar finansowy i materialny. Świadczenie pielęgnacyjne przysługuje osobom podejmującym faktyczną i osobistą opiekę, wobec czego w tym przypadku ustawodawca uzależnił prawo do niego dla osób spokrewnionych w dalszym stopniu od tego, czy osoby spokrewnione w pierwszym stopniu legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Niepełnosprawność jest niewątpliwie okolicznością mogącą wyłączać możliwość sprawowania opieki nad inną osobą niepełnosprawną, co czyni tę przesłankę zbieżną z przesłanką z art. 132 k.r.o., dotyczącą sytuacji, gdy osoba zobowiązana nie jest w stanie uczynić zadość swemu obowiązkowi (dostarczania środków utrzymania).

Co do zasady wnuk osoby niepełnosprawnej nie został bowiem wykluczony, natomiast ustawowo wprowadzono kryteria warunkujące uzyskanie świadczenia, odnoszące się przy tym nie personalnie do osoby spokrewnionej w dalszej linii, lecz do stanu rodziny jako całości. To właśnie bowiem sytuacja rodziny jako całości, związana

z jej wielkością lub stanem zdrowia kolejnych jej członków, uzasadnia udzielanie pomocy (zob. wyroki NSA: z dnia 24 lutego 2021 r., sygn. akt I OSK 2392/20 i z dnia 17 czerwca 2021 r., sygn. akt I OSK 371/21).

Z akt niniejszej sprawy nie wynika, aby skarżąca legitymowała się orzeczeniem sądu powszechnego, zobowiązującym ją do świadczeń alimentacyjnych na rzecz babci, a skoro tak, to nie było podstaw, aby w postępowaniu administracyjnym przesądzać, że skonkretyzował się jej obowiązek alimentacyjny w rozumieniu kodeksu rodzinnego

i opiekuńczego.

Wracając do rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że babcia skarżącej ma dwoje dzieci, którzy bezsprzecznie zobowiązani są do alimentacji przed skarżącą zgodnie z art. 128 k.r.o. Oznacza to, że przesłanki do przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego zostałyby spełnione tylko wtedy, gdyby dzieci babci skarżącej – I. M. nie byłyby w stanie zadośćuczynić obowiązkowi alimentacyjnemu. Nie chodzi tu o brak możliwości sprawowania przez nich opieki nad niepełnosprawną matką

w rozumieniu art. 17 ust. 1 ustawy, ale również o brak możliwości dostarczania przez nich środków pieniężnych potrzebnych do zapewnienia odpowiedniej opieki przez inne osoby. Niewątpliwie taką okolicznością uzasadniającą niemożność spełnienia obowiązku alimentacyjnego byłoby posiadanie przez dzieci I. M. orzeczeń

o znacznym stopniu niepełnosprawności - jednakże w niniejszej sprawie taka sytuacja nie występuje. Wymagająca opieki babcia skarżącej jest wdową. Córka uprawnionej – J. P. oświadczyła, że ma problemy z [...], leczy się na [...]

i [...], ale nie posiada orzeczenia o ustaleniu stopnia niepełnosprawności

w stopniu znacznym. Z kolei syn R. Ż., oświadczył, że mieszka 100 km. od miejsca zamieszkania matki i pracuje zawodowo przez 6 dni w tygodniu w związku tym nie może opiekować się matką.

Zatem zasadne jest stanowisko organów obu instancji, że dzieci I. M. (spokrewnieni w pierwszym stopniu) nie są zwolnione z obowiązku alimentacyjnego. Jak wskazano powyżej to dzieci są w pierwszej kolejności zobowiązane do sprawowania opieki nad rodzicami i tylko zbieg nadzwyczajnych zdarzeń może spowodować przeniesienie obowiązku alimentacyjnego na kolejne zobowiązane osoby.

Skoro skarżąca nie jest osobą zobowiązaną w pierwszej kolejności do spełnienia obowiązku alimentacyjnego na rzecz swojej babci - to w tej sytuacji nie mogła ona skutecznie ubiegać się o świadczenie pielęgnacyjne z tytułu opieki nad nią.

Analogiczne stanowisko zajął NSA w wyroku z 17.06. 2021 r. I OSK 371/21

w którym stwierdził, że: "Regulując kryteria przyznawania świadczenia pieniężnego ze środków publicznych w trybie administracyjnym ustawodawca był uprawniony do takiego skonstruowania przesłanek, które zapewniają ich konkretność i ograniczają sferę uznaniowości organu, co sprzyja zachowaniu równości i transparentności

w udzielaniu świadczeń ze środków publicznych. Stopień orzeczonej niepełnosprawności osoby spokrewnionej w pierwszym stopniu, jako kryterium "przesunięcia" uprawnienia do świadczenia na osoby spokrewnione w stopniu dalszym, stanowi kryterium zobiektywizowane, a jednocześnie w sposób rzeczowy związane

z możliwością sprawowania osobistej opieki nad osobą tego wymagającą" (por. wyrok NSA z 24 lutego 2021 r., I OSK 2392/20). Również stanowisko powyższe powielono

w wyroku I OSK 897/21 z dnia 4 stycznia 2022 r.

Powyższe prowadzi więc do konkluzji, że także zastosowane w tym przypadku dyrektywy systemowe i celowościowe potwierdzają rezultat wykładni językowej, sprowadzający się do przyjęcia, iż osobom, o których mowa w art.17 ust. 1 pkt 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych, innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagająca opieki, nie może być przyznane świadczenie pielęgnacyjne, jeżeli są inne osoby spokrewnione w pierwszym stopniu, chyba, że osoby te legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. W niniejszej zaś sprawie nie wykazano, aby osoby spokrewnione w pierwszym stopniu z niepełnosprawną wymagającą opieki (jej córka i syn), legitymowały się takim orzeczeniem, co oznacza, że to na nich ciąży obowiązek alimentacyjny wobec niepełnosprawnej matki. Przy czym podkreślić należy, że realizacja tego obowiązku nie musi polegać na osobistych działaniach osób zobowiązanych, lecz może polegać na przykład na opłacaniu opieki dla matki.

Wobec powyższego, mając na uwadze stan faktyczny i prawny niniejszej sprawy należy uznać, że zasadnie odmówiono skarżącej przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Zatem, zarzut skargi dotyczące naruszeniu art. 17 ust. 1 pkt 4 w zw.

z ust. 1a ustawy o świadczeniach rodzinnych jest nieusprawiedliwiony.

W sprawie nie doszło do naruszenia art. 7 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., bowiem

w dacie wydania decyzji, osoby spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagająca opieki, nie legitymowały się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Nie zachodziły w sprawie przesłanki do zawieszenia postępowania przez organy administracyjne rozpoznające sprawę.

Sąd nie dopatrzył się także naruszenia prawa materialnego ani do naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Sprawa została wszechstronnie i rzetelnie rozpatrzona przez organ odwoławczy, który szczegółowo wyjaśnił motywy, jakimi kierował się przy jej rozstrzyganiu. Zajął tez stanowisko odnośnie wyroku Trybunału Konstytucyjnego, przekonująco i logicznie uzasadnił swoją decyzję.

Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak

w sentencji wyroku.