Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 2080/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2019-06-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6335 Zwrot nienależnego świadczenia
Hasła tematyczne: Bezrobocie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 76 ust. 7 pkt 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1065
law: Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wojciech Jakimowicz sędzia NSA Marek Stojanowski sędzia del. WSA Agnieszka Miernik (spr.) po rozpoznaniu w dniu 7 czerwca 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 grudnia 2017 r. sygn. akt II SA/Wa 900/17 w sprawie ze skargi J. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia nienależnie pobranego świadczenia oraz rozłożenia spłaty na raty oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 20 grudnia 2017 r. sygn. akt II SA/Wa 900/17 oddalił skargę J. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia nienależnie pobranego świadczenia oraz rozłożenia spłaty na raty.

J. S. wniosła skargę kasacyjną od powyższego wyroku zaskarżając go w całości i - na podstawie art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a." - zarzuciła naruszenie:

I. przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, tj. art. 76 ust. 7 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2017 r. poz. 1065), powoływanej dalej jako "ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy", oraz niezasadne przyjęcie, że dochodzenie należności z tytułu pobranego stypendium nie pozbawi Skarżącej środków utrzymania.

II. przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm.), powoływanej dalej jako "K.p.a.", przez błędne zaakceptowanie stanu faktycznego ustalonego przez organy obu instancji, a w szczególności ustalenia, że dochodzenie należności z tytułu nienależnie pobranego stypendium nie pozbawia Skarżącej środków utrzymania;

2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 80 K.p.a. przez błędne zaakceptowanie przekroczenia przez organy obu instancji granicy swobodnej oceny dowodów, polegającego na nieuzasadnionym przyjęciu, że sytuacja materialna skarżącej pozwala na zwrot pobranego stypendium, podczas gdy brak jest dowodów umożliwiających wyciągnięcie takich wniosków.

Skarżąca kasacyjnie, na podstawie art. 176 § 1 pkt 3 w związku z art. 188 P.p.s.a., wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i zmianę wyroku przez uchylenie decyzji Wojewody [...] z [...] kwietnia 2017 r. nr [...], ewentualnie, na podstawie art. 176 § 1 pkt 3 w związku z art. 185 § 1 P.p.s.a., wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 182 § 2 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. Ponieważ w rozpoznawanej sprawie strona skarżąca kasacyjnie złożyła stosowny wniosek, a strona przeciwna nie przedstawiła odmiennych wniosków procesowych, skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym.

Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 P.p.s.a. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.

Ocenę naruszenia przepisów wskazanych w skardze kasacyjnej należy poprzedzić przypomnieniem żądania skarżącej. Otóż J. S. w dniu [...] marca 2016 r. wniosła do Dyrektora Urzędu Pracy [...] o umorzenie nienależnie pobranego świadczenia w kwocie 15 707,70 zł. Skarżąca została zobowiązana do zwrotu tej kwoty na podstawie ostatecznej decyzji Prezydenta [...] z [...] marca 2016 r. nr [...].

Prezydent [...] decyzją z [...] lutego 2017 r. nr [...], działając na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. d oraz art. 76 ust. 7 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, odmówił umorzenia kwoty 15 707,70 złotych z tytułu nienależnie pobranego świadczenia (pkt 1 decyzji) i rozłożył spłatę kwoty 15 707,70 złotych z tytułu zwrotu nienależnie pobranego świadczenia na 60 rat w wysokości: 59 rat po - 262,00 złotych, 1 rata - 249,70 złotych, płatne do ostatniego dnia każdego miesiąca, począwszy od marca 2017 r. (pkt 2 decyzji).

Wojewoda [...], po rozpoznaniu odwołania J. S., decyzją z [...] kwietnia 2017 r. nr [...], utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazanym na wstępie wyrokiem oddalił skargę J. S.

Skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:

1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;

2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 P.p.s.a.).

Uzasadniając zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię wykazać należy, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa, natomiast uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego wykazać należy, że sąd stosując przepis popełnił błąd w subsumcji, czyli niewłaściwie uznał, że stan faktyczny przyjęty w sprawie odpowiada stanowi faktycznemu określonemu w hipotezie normy prawnej. W obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej wykazać musi ponadto w uzasadnieniu, jak w jego ocenie powinien być rozumiany stosowany przepis prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia bądź jak powinien być stosowany konkretny przepis prawa ze względu na stan faktyczny sprawy, a w przypadku zarzutu niezastosowania przepisu - dlaczego powinien być zastosowany. Uzasadniając zaś naruszenie przepisów postępowania wykazać należy, że uchybienie im mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Skarga kasacyjna wniesiona w niniejszej sprawie zarzuca naruszenie prawa materialnego oraz naruszenie przepisów postępowania. W takiej sytuacji co do zasady w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają zarzuty naruszenia przepisów postępowania (por. wyroki NSA z: 27 czerwca 2012 r., II GSK 819/11, LEX nr 1217424; 26 marca 2010 r., II FSK 1842/08, LEX nr 596025; 4 czerwca 2014 r., II GSK 402/13, LEX nr 1488113). Dopiero bowiem po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został dostatecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez sąd pierwszej instancji przepis prawa materialnego. Jednakże zakres postępowania dowodowego wynika z przesłanek ukształtowanych przez prawo materialne. Dlatego też obydwa zarzuty kasacyjne w niniejszej sprawie pozostają ze sobą w związku. W niniejszej sprawie postawiony w skardze kasacyjnej zarzut procesowy jest w istocie konsekwencją zarzutów dotyczących naruszenia prawa materialnego, dlatego uzasadnione jest dokonanie jego oceny w ramach analizy tych właśnie zarzutów (materialnych).

Zarzut skargi kasacyjnej oparty na podstawie naruszenia prawa materialnego wytyka Sądowi I instancji błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 76 ust. 7 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Obie te formy naruszenia prawa materialnego nie wykluczają się wzajemnie. (J.P. Tarno, Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, wyd. V, oraz B. Gruszczyński w P.p.s.a. Komentarz II, 2005, s. 406, System Informacji Prawnej LEX; post. SN z 15 października 2001 r., I CKN 102/99, LexPolonica nr 383196). W orzecznictwie wskazuje się, że błędna wykładnia prawa materialnego może polegać na nieprawidłowym odczytaniu normy prawnej wyrażonej w przepisie, mylnym zrozumieniu jego treści lub znaczenia prawnego, bądź też na niezrozumieniu intencji ustawodawcy (por. wyrok NSA: z 13 września 2005 r., II OSK 16/05, LexPolonica nr 1478703; z 23 lutego 2005 r., OSK 539/04, CBOSA; z 2 lutego 2005 r., OSK 1026/04, CBOSA). Skuteczność tak podniesionego zarzutu należy oceniać w oderwaniu od ustaleń faktycznych, a jedynie w odniesieniu do bezspornych okoliczności faktycznych sprawy i uzasadnienia. Jeśli podstawę kasacji stanowi zarzut niewłaściwego zastosowania prawa materialnego, to uzasadnieniem takiego zarzutu powinno być wyjaśnienie, dlaczego przepis przyjęty za podstawę prawną nie ma związku z ustalonym stanem faktycznym i jaki przepis sąd powinien zastosować (J. P. Tarno, op. cit.; wyrok NSA z 14 października 2005 r., I FSK 107/05, CBOSA).

Skarga kasacyjna wniesiona w rozpoznawanej sprawie nie wskazuje wyraźnie na czym polega dokonanie błędnej wykładni przez Sąd I instancji ani też niewłaściwe zastosowanie przepisu art. 76 ust. 7 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. W uzasadnieniu skarżąca kasacyjnie wskazała jedynie, że skoro zadaniem państwa jest zapobieganie bezrobociu, to przy żądaniu umorzenia należności, nie może być nie wzięta pod uwagę postawa skarżącej i wywiązywanie się przez nią z obowiązków finansowych. I dalej wskazał, że pomimo że art. 76 ust. 7 pkt 2 cytowanej ustawy mówi o pozbawieniu środków utrzymania jako przesłance umorzenia, to inne okoliczności nie powinny być pomijane. Uchybienie to nie jest na tyle istotne, aby uniemożliwiało ustalenie granic wniesionej skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny uznał zatem, że została ona sporządzona w stopniu umożliwiającym jej merytoryczne rozpoznanie.

Zgodnie z art. 76 ust. 7 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy starosta może odroczyć termin płatności lub rozłożyć na raty nienależnie pobrane świadczenie, (...) albo po zasięgnięciu opinii powiatowej rady rynku pracy umorzyć te należności w całości albo w części, jeżeli dochodzenie należności mogłoby pozbawić osobę, która pobrała nienależne świadczenie (...) albo osobę pozostającą na jej utrzymaniu niezbędnych środków utrzymania.

Zdaniem Sądu I instancji organ odwoławczy nie dopuścił się naruszenia przepisów prawa materialnego, w tym przede wszystkim prawidłowo zinterpretował i w konsekwencji właściwie zastosował w sprawie normę prawną wyrażoną w art. 76 ust. 7 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Sąd uznał bowiem, że wydając decyzje organy administracyjne zasadnie przyjęły, że zgromadzony w niniejszej sprawie materiał dowodowy dotyczący sytuacji finansowej skarżącej świadczy o tym, że wymienione w art. 76 ust. 7 powołanej ustawy okoliczności nie zachodzą, a w konsekwencji sytuacja finansowa strony skarżącej nie uzasadnia umorzenia zobowiązań z tytułu nienależnie pobranego świadczenia. Wojewoda Mazowiecki zaś wskazał, że przewidziana w art. 76 ust. 7 cyt. ustawy instytucja umorzenia należności czy to w całości, czy też w części, powinna być stosowana wyjątkowo, jedynie w sytuacjach, gdy realnie nie jest możliwe odzyskanie kwoty nienależnie pobranego świadczenia w drodze postępowania egzekucyjnego (czyli przymusowego wykonania decyzji zobowiązującej do zwrotu), bądź gdy takowe dochodzenie należności mogłoby pozbawić osobę zobowiązaną albo osobę pozostającą na jej utrzymaniu niezbędnych środków utrzymania.

Zaaprobowana przez Sąd I instancji wykładnia art. 76 ust. 7 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy wskazuje, że w sprawie jest konieczne ustalenie dochodów gospodarstwa domowego i kosztów jego utrzymania. Kolejno konieczne jest porównanie kwot dochodów i wydatków na zaspokojenie podstawowych potrzeb gospodarstwa domowego oraz ustalenie, że w budżecie domowym pozostaje jeszcze określona kwota. Porównanie tej kwoty z kwotą raty miesięcznej z tytułu zwrotu nienależnie pobranego świadczenia pozwala dopiero na ustalenie, czy dochodzenie należności mogłoby pozbawić osobę zobowiązana albo osobę pozostającą na jej utrzymaniu niezbędnych środków utrzymania. Wykładnia ta zakłada jednocześnie, że umorzenie nienależnie pobranego świadczenia powinno następować wyjątkowo z uwzględnieniem tego, że interes społeczny wymaga, aby świadczenie udzielone w ramach pomocy państwa jak najszybciej zostało zwrócone w celu wykorzystania tych środków na wykorzystanie na kolejne cele publiczne.

Należy zgodzić się z dokonaną wykładnią przepisu stanowiącego podstawę prawną zaskarżonej decyzji. Zaproponowany przez skarżącą kasacyjnie sposób rozumienia art. 76 ust. 7 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy nakazujący uwzględniać, obok przesłanek przewidzianych w tym przepisie, także postawę osoby zobowiązanej do zwrotu i sposób wywiązywania się tej osoby z obciążeń finansowych, wykracza poza treść interpretowanego przepisu. Prawidłowe jest stanowisko organów administracyjnych, zaakceptowane przez Sąd I instancji, że nie jest dopuszczalne uchylanie się od obowiązku zwrotu nienależnie pobranego świadczenia jedynie z powodu związanych z nim uciążliwości finansowych, o ile nie zaistnieją obiektywne przeszkody określone przez ustawodawcę. Osoba zobowiązana powinna w pierwszej kolejności podjąć starania celem zwrotu nienależnie pobranego ze środków publicznych świadczenia, w całości lub chociażby w części. Stanowisko to znajduje potwierdzenie w gradacji środków prawnych przewidzianych w art. 76 ust. 7 tej ustawy, które może zastosować starosta wobec osoby zobowiązanej do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia. Starosta może bowiem przede wszystkim odroczyć termin płatności lub rozłożyć na raty nienależnie pobrane świadczenie. Dopiero, w razie znalezienia się przez zobowiązanego w takiej sytuacji rodzinnej i majątkowej, która uniemożliwia realizację zobowiązania w całości lub w części, może skorzystać z instytucji umorzenia świadczenia.

Tym samym nie można skutecznie zarzucić Sądowi I instancji nieprawidłowe odczytanie normy prawnej wyrażonej w tym przepisie, mylne zrozumienie jego treści lub znaczenia prawnego, bądź też niezrozumienie intencji ustawodawcy. Oznacza to, że zarzut naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię jest niezasadny.

Niezasadne są również zarzuty naruszenia przepisów postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. Oba zarzuty naruszenia przepisów postępowania skupiają się na przyjęciu przez Sąd I instancji za organami administracji ustaleń wskazujących, że dochodzenie należności z tytułu nienależnie pobranego stypendium nie pozbawi skarżącej środków utrzymania. W ramach tych zarzutów skarżąca kasacyjnie podnosi błędne zaakceptowanie stanu faktycznego sprawy i przekroczenie swobodnej oceny dowodów przez organy administracyjne.

Z akt sprawy wynika, że stan faktyczny sprawy został ustalony na podstawie złożonych przez skarżącą oświadczeń i dokumentów obrazujących jej sytuację majątkową, w tym uzyskiwane dochody i ponoszone wydatki. Skarżąca wskazała mianowicie, że ponosi następujące wydatki na utrzymanie gospodarstwa domowego: czynsz - 332,82 złotych, gaz - 60,00 złotych, energia elektryczna - ok. 60,00 złotych, wywóz nieczystości - 19,00 złotych, telefon na kartę - 30,00 złotych, żywność, odzież i inne podstawowe artykuły - 400,00 złotych, internet - 64,00 złotych, bilet miesięczny - 110,00 złotych. Dochód gospodarstwa domowego skarżącej wynosi 1.459,48 złotych netto. Okoliczności te nie są sporne. Na etapie postępowania administracyjnego skarżąca nie wskazywała innych dochodów ani wydatków miesięcznych. W tej sytuacji należy zgodzić się z Sądem I instancji, który odnosząc się do zarzutu skarżącej dotyczącego nieuwzględnienia przez organy obu instancji wszystkich kosztów opieki nad dzieckiem, w tym tych związanych z okresem wakacyjnym, czy też związanych z ewentualnymi kosztami leków w razie choroby dziecka, jak również innych posiadanych przez stronę skarżącą zobowiązań, wskazał, że przede wszystkim w interesie skarżącej było przedstawienie sytuacji majątkowej uwzględniającej wszystkie ponoszone przez nią miesięczne wydatki. W tej sytuacji nie można zatem skutecznie zarzucić Sądowi I instancji, że przyjął stan faktyczny sprawy nieprawidłowo ustalony.

Oceny sytuacji osobistej i majątkowej skarżącej organy administracyjne dokonały prawidłowo w oparciu o złożone oświadczenia i dokumenty. Wskazać przy tym trzeba, że przepis art. 80 K.p.a. stanowi źródło zasady swobodnej oceny dowodów w postępowaniu administracyjnym. Strona skarżąca kasacyjnie upatruje naruszenia tego przepisu w wysnuciu przez organy innych niż oczekiwane przez stronę skarżącą kasacyjnie wniosków z treści znajdujących się w aktach sprawy dokumentów oraz z oceny wskazanych przez stronę skarżącą kasacyjnie faktów. Tymczasem zasada swobodnej oceny dowodów polega na tym, "by organ przy ustalaniu prawdy obiektywnej na podstawie materiału dowodowego nie był skrępowany żadnymi przepisami co do wartości poszczególnych rodzajów dowodów i mógł swobodnie, to jest zgodnie z własną oceną wyników postępowania dowodowego (wyjaśniającego) w danej sprawie ustalić stan faktyczny" (wyrok WSA w Warszawie z 4 grudnia 2006 r., V SA/Wa 530/06). Swobodna ocena dowodów, aby nie przekształciła się w samowolę, musi być przeprowadzana zgodnie z normami prawa procesowego oraz z zachowaniem reguł swobodnej oceny dowodów. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że "artykuł 80 K.p.a. statuuje zasadę swobodnej oceny dowodów, a zatem nie wyznacza on organowi merytorycznych reguł oceny wyników postępowania dowodowego. Oznacza to, że organ prowadzący postępowanie według swojej wiedzy, doświadczenia oraz wewnętrznego przekonania ocenia wartość dowodową poszczególnych środków dowodowych, wpływ udowodnienia jednej okoliczności na inne okoliczności. Oceniając wyniki postępowania dowodowego (wiarygodność i moc dowodów), organ powinien uwzględnić treść wszystkich przeprowadzonych i rozpatrzonych dowodów, wskazując w uzasadnieniu decyzji fakty, które uznał za udowodnione, dowody, na których się oparł oraz przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej" (por. wyrok NSA z 27 marca 2013 r., II GSK 1940/11, wyrok NSA z 15 lutego 2019 r., I OSK 606/18). O naruszeniu zasady swobodnej oceny dowodów można mówić wtedy, gdy w ramach tej oceny okoliczności faktyczne sprawy zostaną ustalone w sposób sprzeczny z prawidłami logiki, zasadami doświadczenia życiowego, w wyniku przeinaczenia ocenianych treści badanych dokumentów, czy też z pominięciem istotnych dla sprawy dowodów. Oznacza to, że podnoszony w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym zarzut naruszenia przez organy art. 80 K.p.a. może być skuteczny dopiero wtedy, gdy strona skarżąca kasacyjnie nie tylko wykaże naruszenie powyższych reguł, lecz jednocześnie wykaże również wpływ tych naruszeń na wynik sprawy.

W realiach niniejszej sprawy zarzut naruszenia art. 80 K.p.a. sprowadza się wyłącznie do polemiki z wnioskami wysnutymi przez organy z treści wskazanych dokumentów oraz z oceny wskazanych przez stronę skarżącą kasacyjnie faktów, co czyni ten zarzut bezskutecznym. Odmienna ocena przez stronę skarżącą kasacyjnie dokumentacji sprawy nie oznacza automatycznie naruszenia przez organy zasady swobodnej oceny dowodów. Strona skarżąca kasacyjnie nie wykazała w rozumowaniu organów zaakceptowanym przez Sąd I instancji, a przedstawionym w uzasadnieniach decyzji naruszenia zasad logicznego rozumowania i zasad doświadczenia życiowego w ocenie dokumentacji sprawy, a tylko wówczas zarzut naruszenia art. 80 K.p.a. mógłby odnieść skutek. Poza tym należy wskazać, że ciążąca na organach powinność zbadania wszystkich okoliczności istotnych w sprawie w żaden sposób nie może usprawiedliwiać bierności zainteresowanej strony oraz nie zwalnia jej z obowiązku współdziałania z organem w wyjaśnieniu sprawy. Jeżeli organ wyprowadził określone ustalenia dotyczące stanu faktycznego z posiadanych, nienasuwających zastrzeżeń dokumentów, to skuteczne ich zakwestionowanie wymaga przedłożenia stosownego kontrdowodu przez stronę postępowania, zwłaszcza gdy z określonych faktów zamierza ona wyprowadzić korzystne dla siebie skutki prawne. Takie dokumenty nie zostały przez skarżącą kasacyjnie przedstawione.

W konsekwencji biorąc pod uwagę miesięczne dochody skarżącej w kwocie 1.459,48 złotych netto oraz zsumowane wydatki w kwocie 1075,82 złotych netto, zgodzić się należało z oceną Sądu I instancji, że organy administracyjne zasadnie uznały, że po zaspokojeniu podstawowych potrzeb gospodarstwa domowego, skarżącej pozostaje kwota 383,66 złotych, która daje podstawę do przyjęcia stanowiska, że skarżąca ma możliwość spłaty rozłożonego na raty zobowiązania. Nie można więc skutecznie zarzucić Sądowi I instancji, że okoliczność, że dochodzenie należności z tytułu nienależnie pobranego stypendium nie pozbawi skarżącej niezbędnych środków utrzymania, nie została udowodniona na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego.

Naczelny Sąd Administracyjny skargę kasacyjną oddalił na mocy art. 184 P.p.s.a. Z uwagi na datę wszczęcia postępowania sądowego w sprawie uzasadnienie niniejszego wyroku sporządzone zostało zgodnie z wymogami art. 193 zdanie drugie P.p.s.a.

Orzeczenie nie obejmuje rozstrzygnięcia w przedmiocie kosztów z tytułu sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej na rzecz adwokata ustanowionego z urzędu należnych od Skarbu Państwa (art. 250 P.p.s.a.). Koszty nieopłaconej pomocy prawnej przyznawane są przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w art. 258 - 261 P.p.s.a.