Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SAB/Gl 19/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2020-10-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
659
Hasła tematyczne: Przewlekłość postępowania
Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 125
journal: Dz.U. 2019 poz 900
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 149
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agata Ćwik-Bury (spr.), Sędzia WSA Dorota Kozłowska, Asesor WSA Katarzyna Stuła-Marcela, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 13 października 2020 r. sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w S. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w K. w przedmiocie podatku od towarów i usług za sierpień 2016 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

1. Przedmiotem skargi jest przewlekłość postępowania prowadzonego przez Naczelnika [...] Urzędu Celno - Skarbowego w K. (dalej: Naczelnik) w zakresie rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania oraz prawidłowości obliczania i wpłacania podatku od towarów i usług za sierpień 2016 r. wniesiona przez A Sp. z o.o. z/s w S. (dalej: skarżąca, Spółka).

2. Postępowanie przed organami podatkowymi.

2.1. Postanowieniem Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w K. (dalej: Dyrektor UKS) z dnia [...] roku, nr [...] wszczęto postępowanie kontrolne wobec skarżącej w przedmiocie rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania oraz prawidłowości obliczania i wpłacania podatku od towarów i usług za miesiąc sierpień 2016 roku. Postanowienie to doręczono stronie w dniu [...] roku. Termin załatwienia sprawy pozostawał kilkukrotnie przedłużany, obecnie na mocy postanowienia Naczelnika z dnia [...] roku, nr [...] do dnia 12 sierpnia 2020 roku. Organ podatkowy prowadzi nadto względem skarżącej trzy inne postępowania o nr [...], nr [...] oraz nr [...] za miesiące wrzesień, październik, listopad i grudzień 2016 roku.

2.2. Pismem z dnia 29 stycznia 2020 roku, które wpłynęło do organu podatkowego 12 lutego 2020 roku, skarżąca Spółka wniosła ponaglenie na prowadzenie postępowania dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy.

2.3. Postanowieniem z dnia [...] roku Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej: Dyrektor) uznał wniesione ponaglenie za nieuzasadnione. Organ wyższego stopnia wskazał, że wobec skarżącej prowadzone są postępowania kontrolne również za kolejne okresy rozliczeniowe, które mają wpływ na ustalenia w sprawie podatku od towarów i usług za miesiąc sierpień 2016 roku.

3. Postępowanie przed Sądem pierwszej instancji.

3.1. Na przewlekłość postępowania organu podatkowego Spółka reprezentowana przez pełnomocnika – adwokata, wniosła skargę, składając na podstawie art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325, dalej: p.p.s.a. wniosek o stwierdzenie, że w postępowaniu prowadzonym przez Naczelnika nastąpiła przewlekłość postępowania z rażącym naruszeniem prawa, zobowiązanie organu pierwszej instancji do niezwłocznego wydania rozstrzygnięcia w określonym terminie wskazanym w orzeczeniu rozpoznającym niniejszą skargę, przyznanie od organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej w kwocie [...] zł (słownie: [...] złotych), zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania wywołanych skargą, w tym kosztów zastępstwa według norm przepisanych.

W treści uzasadnienia skargi pełnomocnik skarżącej podniósł, iż w sprawie wystąpiło uporczywe, wielomiesięczne łamanie zasady praworządności na skutek ignorowania przepisów ordynacji podatkowej, co doprowadziło stronę do pozbawienia gwarancji procesowej jaką jest rozstrzygnięcie sprawy w drodze decyzji podatkowej, a to w konsekwencji stanowi rażące naruszenie prawa przez organ podatkowy. Zdaniem skarżącej przekroczenie terminów w sprawie jest znaczne i niezaprzeczalne. W tym zakresie organ podatkowy pominął zasadę szybkości postępowania oraz rozsądną koncentrację materiału dowodowego. Odnosząc się do argumentacji organu wyższego stopnia, skarżąca zaznaczyła, iż pozostaje ona wadliwa, bowiem uznając takie stanowisko należałoby dojść do konkluzji, że pomimo, iż postępowanie kontrolne dotyczy wyłącznie sierpnia 2016 roku, uzasadnione jest podejmowanie czynności wyjaśniających obejmujących niemal cały rok 2016, co uniemożliwi jego zakończenie. Powyższe, zgodnie z uzasadnieniem skargi, dowodzi nieprawidłowości dotyczących właściwej koncentracji materiału dowodowego.

Zdaniem skarżącej, organ narusza jej prawo do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, albowiem prowadzi postępowanie dłużej niż jest to konieczne do wyjaśnienia okoliczności faktycznych i prawnych. Dodatkowo skarżąca podnosi, że organ podatkowy uzasadnia postanowienia o wyznaczeniu nowych terminów zakończenia postępowania kontrolnego w sposób lakoniczny, nie wskazując rzeczywistych przyczyn niezakończenia sprawy w terminie.

Skarżąca zaznaczyła, iż działania organu podatkowego mają destrukcyjny wpływ na działalność gospodarczą prowadzoną przez spółkę z uwagi na wstrzymany zwrot zadeklarowanej nadwyżki podatku od towarów i usług. Powyższe uzasadnia zasądzenie kwoty [...] zł.

3.2. Odpowiadając na skargę organ podatkowy wniósł o jej oddalenie w całości. W treści uzasadnienia odpowiedzi organ wskazał, iż postępowanie kontrolne prowadzone wobec skarżącej nie zostało dotychczas zakończone z przyczyn niezależnych od organu, a wynikających ze skomplikowanego i wielowątkowego charakteru sprawy obejmujący także wszystkie postępowania kontrolne prowadzone wobec Spółki; czas oczekiwania na informacje, o które zwrócono się do administracji podatkowych państw położonych na terenie Unii Europejskiej za pośrednictwem Biura Wymiany Informacji Podatkowych Izby Administracji Skarbowej w P.; współpracę z Prokuratorem Prokuratury Krajowej w S. [...] Departamentu do Spraw Przestępczości Zorganizowanej i Korupcji oraz organami ścigania w ramach prowadzonego śledztwa nr [...]; niezakończenie czynności gromadzenia dowodów, w tym przeprowadzenia dowodów z przesłuchań świadków. Czas trwania postępowania w niniejszej sprawie, zgodnie z argumentacją organu, wynika z konieczności realizowania zasady prawdy materialnej wyrażonej w art. 122 i 187 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 900, z późn. zm., dalej: .o.p.). Organ podatkowy zaznaczył, iż w sprawach o skomplikowanym stanie faktycznym, gdzie zachodzi konieczność przeprowadzenia wielu dowodów nie może wieść prymatu zasada jak najszybszego wydania decyzji z uszczerbkiem dla wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy. Z dokonanych ustaleń w toku prowadzonego postępowania kontrolnego wynika, że ma ono wieloaspektowy charakter i należy do szczególnie skomplikowanych, między innymi z uwagi na stwierdzenie, iż transakcje występujące w badanym okresie miały miejsce pomiędzy podmiotami powiązanymi ze sobą osobowo i kapitałowo. W tym zakresie nie zrealizowano jeszcze wszystkich wniosków o przesłuchanie świadków w ramach pomocy prawnej, a prowadzone czynności przez organy ścigania ujawniają nowe dowody mające kluczowe znaczenie w prowadzonych postępowaniach kontrolnych, w zakresie rozliczenia podatku od towarów i usług za kontrolowany okres, a co do których nie wyrażono jeszcze zgody na włączenie w poczet materiałów postępowania kontrolnego.

Organ podniósł, iż o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie ustalonym na podstawie art. 140 o.p. Strona została zawiadomiona stosownym postanowieniem, w którym podano przyczyny niedotrzymania terminu i wskazano nowy termin załatwienia sprawy. Pomimo obowiązywania przepisów art. 15 zzs ust. 10 i 11 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020, poz. 374) prowadził i wykonywał cały czas czynności kontrolne.

Podsumowując wywody odpowiedzi na skargę organ zaznaczył, iż żądanie przyznanie sumy pieniężnej jest niezasadne z uwagi na brak podstawy prawnej i faktycznej, a całokształt przedstawionych okoliczności przemawia za oddaleniem skargi złożonej przez spółkę.

4. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

4.1. Skarga okazała się niezasadna.

4.2. Na wstępie wskazać przyjdzie, że Sąd rozpoznał sprawę merytorycznie na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 w zw. z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., albowiem w niniejszej sprawie art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. w zw. z 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. - stanowią podstawę prawną do wniesienia skargi do sądu administracyjnego i dokonania kontroli legalności przewlekłości postepowania w przedmiocie przewlekłości postępowania kontrolnego mającego na celu weryfikację zasadności zwrotu VAT.

4.3. Dalej podnieść należy, że skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania jest dopuszczalna, albowiem strona wyczerpała tryb przewidziany w art. 52 § 1 p.p.s.a. wnosząc w trybie art. 141 o.p. pismem z dnia 29 stycznia 2020 roku ponaglenie na prowadzenie postępowania dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy, które uznane zostało przez Dyrektora postanowieniem z dnia [...]r. nr [...] za nieuzasadnione.

Rozpoznając sprawę Sąd przyjął za podstawę rozstrzygnięcia stan faktyczny wynikający z akt sprawy.

4.4. Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji wskazać trzeba, że rozpoznając skargę na przewlekłość postępowania sąd kontroluje, analizując okoliczności faktyczne sprawy, czy w sprawie zaistniał stan przewlekłości, tzn. czy organ podjął określone czynności i załatwił sprawę na danym etapie postępowania, czyli czy zrealizował swoje obowiązki, wynikające z przepisów prawa. Nie ocenia ich natomiast merytorycznie. Przewlekłość prowadzonego przez organ postępowania muszą wynikać ze skonkretyzowanego obowiązku działania określonego w normie prawnej.

Przewlekłość postępowania stanowi kwalifikowaną prawną formę sprzecznego z prawem zachowania organu administracji publicznej, polegającą na nieczynieniu tego, co jest jego obowiązkiem. W takim przypadku organ podejmuje czynności w toku postępowania, ale czyni to w sposób nieefektywny lub pozorny, nie przekraczając jednocześnie terminu załatwienia sprawy (najczęściej będą to przypadki nieuzasadnionego korzystania z możliwości wyznaczenia nowego terminu załatwienia sprawy). Przewlekłość w postępowaniu ogólnym administracyjnym, ujmowana wąsko ze względu na jego przedmiot, generalnie rzecz ujmując, zachodzi wówczas, gdy postępowanie prowadzone przez organ trwa dłużej niż to konieczne dla wyjaśnienia tych okoliczności faktycznych i prawnych, które są istotne dla rozstrzygnięcia sprawy w formie decyzji.(...) Poza materialnoprawną sprawą administracyjną, przewlekłość może zatem zaistnieć w sprawie "proceduralnej", pojawiającej się w trakcie postępowania lub też w związku z nim, załatwianej w formie postanowienia oraz w trakcie postępowania zmierzającego do podjęcia pewnych czynności techniczno-procesowych, warunkujących merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy głównej (tak A. Matan, Bezczynność organu administracji publicznej stanowiąca źródło odpowiedzialności majątkowej funkcjonariusza publicznego, [w:] Rażące naruszenie prawa jako przesłanka odpowiedzialności majątkowej funkcjonariusza publicznego, LEX/el 208824).

W ocenie Sądu "przewlekłe prowadzenie postępowania" dotyczyć będzie okresu do upływu terminu załatwienia sprawy. Stosownie bowiem do przepisów obowiązujących ustaw procesowych (np. art. 37 § 2 k.p.a.) po bezskutecznym upływie tego terminu strona może podjąć przewidziane przez ustawę czynności zmierzające do usunięcia tego stanu, a następnie wnieść skargę na bezczynność.

Trafnie wskazał NSA w wyroku z dnia 5 lutego 2015 r., sygn. akt II GSK 2038/13, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ może być spowodowane różnymi okolicznościami. Zaistnieje zarówno w sytuacji, gdy będzie można organowi postawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by zakończyło się w rozsądnym terminie, jak również kiedy będzie można postawić zarzut prowadzenia czynności (w tym dowodowych) pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia.

Za przejaw przewlekłego prowadzenia postępowania może być także uznana nieporadność organu, kiedy z naruszeniem przepisu art. 12 § 1 k.p.a. nie działa on w sprawie wnikliwie i szybko, a podejmuje czynności i środki dowodowe nieadekwatne dla wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy, tym bardziej, gdy tym sposobem naraża stronę na dotkliwą szkodę (LEX nr 1650937, por. także wyrok WSA z 18 marca 2014r., IV SAB/Wa 204/13, LEX nr 1466033).

4.5. Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy w niniejszej sprawie skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania dotyczy postępowania kontrolnego prowadzonego obecnie przez Naczelnika w zakresie rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania oraz prawidłowości obliczania i wpłacania VAT za sierpień 2016r.

Z akt sprawy wynika, że postanowieniem Nr [...] z dnia [...]r. Dyrektor UKS wszczął postępowanie kontrolne wobec skarżącej w zakresie rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania oraz prawidłowości obliczania i wpłacania podatku od towarów i usług za sierpień 2016 r. Przedmiotowe postanowienie doręczono stronie w dniu [...]r.

Aktualnie termin załatwienia sprawy został wyznaczony postanowieniami Naczelnika nr [...] z dnia [...]r. (doręczonym pełnomocnikowi [...]r.) na dzień 12 sierpnia 2020 r. Ponadto Naczelnik prowadzi dodatkowe trzy postępowania kontrolne wobec skarżącej, tj.: 1) Nr [...] w zakresie rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania oraz prawidłowości obliczania i wpłacania podatku od towarów i usług oraz ustalenie zasadności dokonania zwrotu różnicy podatku w rozumieniu przepisów ustawy o podatku od towarów i usług za wrzesień i październik 2016 r., 2) Nr [...] w zakresie rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania oraz prawidłowości obliczania i wpłacania podatku od towarów i usług oraz ustalenie zasadności dokonania zwrotu różnicy podatku w rozumieniu przepisów ustawy o podatku od towarów i usług za listopad 2016 r., 3) Nr [...] w zakresie rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania oraz prawidłowości obliczania i wpłacania podatku od towarów i usług oraz ustalenie zasadności dokonania zwrotu różnicy podatku w rozumieniu przepisów ustawy o podatku od towarów i usług za grudzień 2016 r.

Sąd podziela pogląd Naczelnika, że prowadzone postępowania kontrolne ściśle łączą się ze sobą, z uwagi na fakt występowania tych samych podmiotów jako głównych kontrahentów kontrolowanej Spółki, a także poprzez wykazanie w deklaracjach VAT-7 kwot podatku do zwrotu na rachunek bankowy w łącznej wysokości [...] zł, przy czym kwota [...] zł za IX 2016 r. została zaliczona przez Urząd Skarbowy w B. na poczet należnych wpłat z tytułu podatku należnego wykazanego w deklaracji VAT-14 za październik 2016 r. Oznacza to, że nie można przyjąć, że kwestia ta pozostaje bez wpływu na czas prowadzonego postępowania i sugeruje opieszałość organu.

Nie bez znaczenia dla oceny kwestii oceny przewlekłości postępowania pozostaje również współpraca Naczelnika z innymi organami. Zarządzeniem Prokuratora Prokuratury Okręgowej w G. sygn. akt [...] z dnia [...]r. udostępniono Naczelnikowi kserokopie dwóch postanowień [...] Wydziału Zamiejscowego Departamentu do Spraw Przestępczości Zorganizowanej i Korupcji Prokuratury Krajowej w S. w przedmiocie zabezpieczania majątkowego tj. postanowienia o zabezpieczeniu majątkowym z dnia [...]r. oraz postanowienia o uzupełnieniu postanowienia o zabezpieczeniu majątkowym z dnia [...]r., wydanych w toku sprawy sygn. akt. [...] (obecnie sprawa w Prokuraturze Okręgowej w G.), na mocy których dokonano zabezpieczenia środków płatniczych wstrzymanych przez Urząd Skarbowy w B. z tytułu zwrotu podatku VAT, między innymi za: sierpień 2016r. oraz od października do grudnia 2016 r., zadeklarowanego przez Spółkę, a które to zwroty wstrzymano w związku z prowadzonymi postępowaniami kontrolnymi wobec ww. Spółki. W wyniku rozpatrzenia zażaleń wniesionych na przez strony, między innymi przez J.P. - Prezesa Zarządu Spółki na postanowienie Prokuratora z dnia [...]r. w przedmiocie uzupełnienia postanowienia z dn. [...]r. o zabezpieczeniu majątkowym Sąd Okręgowy w G. wydał postanowienie sygn. [...] z dn. [...]r. utrzymujące w mocy zaskarżone postanowienie.

Na długość prowadzonego postępowania wpływa również fakt, że okres prowadzonych przez Naczelnika ww. postępowań kontrolnych objęty jest również śledztwem sygn. akt [...] prowadzonym przez [...] Wydział Zamiejscowy Departamentu do Spraw Przestępczości Zorganizowanej i Korupcji Prokuratury Krajowej w S. Zakres prowadzonego śledztwa - zgodnie z Postanowieniem sygn. akt [...] obejmuje między innymi podejrzenie popełnienia czynu mającego miejsce w okresie od co najmniej listopada 2014 r. do grudnia 2017 r. w S., w S. i innych miejscowościach na terenie Polski i zagranicą w ramach działania zorganizowanej grupy przestępczej wewnątrzwspólnotowego nabycia przez Spółkę w postaci oleju napędowego w celu deklarowanej produkcji oleju smarowo-maszynowego klasyfikowanego pod kodem CN 27101999 z przeznaczeniem do wewnątrzwspólnotowej dostawy towaru dla zagranicznych odbiorców, podczas gdy olej sprzedawany był innym podmiotom jako olej napędowy, a czynności transportu za granicę takiego towaru za pośrednictwem podmiotów osobowo i kapitałowo powiązanych miały charakter pozorny w celu ominięcia należnego podatku akcyzowego z tytułu produkcji i obrotu paliwami płynnymi oraz opłaty paliwowej, a nadto uzyskania nienależnego zwrotu podatku od towarów i usług z tytułu wewnątrzwspólnotowych dostaw oleju smarowo-maszynowego do różnych krajów Unii Europejskiej, które faktycznie nie miały miejsca, na potrzeby czego podrabiano lub przerabiano dokumenty bądź poświadczano nieprawdę w szeregu dokumentów mających znaczenie prawne, stwierdzając nierzeczywisty stan faktyczny, jednocześnie poprzez nieujawnienie właściwym organom podatkowym faktycznego przedmiotu obrotu i wykonywanych usług oraz podstawy opodatkowania podatkiem akcyzowym i opłatą paliwową uszczuplono podatek dużej wartości.

W tych ramach wskazać należy, że Spółka w 2016 r. prowadziła skład podatkowy. Decyzją Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w K. nr [...] z [...]r. cofnięto jej z urzędu zezwolenie na prowadzenie przez nią składu podatkowego. Dyrektor decyzją nr [...] z dnia [...]r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. W sierpniu 2016 r. Spółka zajmowała się jedynie usługową produkcją oleju smarowego o handlowej nazwie [...] z komponentów takich jak; olej napędowy, olej bazowy i olej rzepakowy. Usługi te były zlecone przez powiązany osobowo bułgarski podmiot B [...] m [...],[...], Bułgaria, [...]. Natomiast w okresie od września do grudnia 2016 r. Spółka prowadziła produkcję oleju smarowego wyłącznie na własny rachunek tj. nabywała komponenty potrzebne do produkcji oleju smarowego na własny rachunek /olej napędowy, olej bazowy oraz olej rzepakowy/, mieszała je i sprzedawała wyrób gotowy w postaci oleju smarowego [...].

Wystawione faktury za świadczone usługi dla kontrahenta bułgarskiego, ujęto w prowadzonym rejestrze sprzedaży dla celów podatku od towarów i usług "WDU" za sierpień 2016r. dotyczącym wewnątrzwspólnotowej dostawy usług i rozliczono w deklaracji VAT-7 za sierpień 2016 r. z zerową stawką VAT.

Po stronie podatku naliczonego Spółka wykazała deklaracji VAT-7 za sierpień 2016 r. nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym w kwocie [...] zł w tym nadwyżkę z poprzedniej deklaracji za lipiec 2016 r. w kwocie [...] zł, którą zadeklarowała jako kwotę do zwrotu na wskazany rachunek bankowy.

Z akt sprawy wynika, że Naczelnik w toku postępowania przeprowadził szereg czynności procesowych w celu ustalenia czy transakcje, w których uczestniczyła Spółka rzeczywiście miały miejsce i czy dochodziło do taktycznego przemieszczania towarów będących przedmiotem nabycia i dalszej dostawy, w tym m. in. zebrano i dokonano analizy materiałów zgromadzonych w toku kontroli podatkowej przeprowadzonej przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. wobec Spółki zebrano materiał dowodowy w ramach współpracy z innymi organami podatkowymi w kraju oraz materiał dowodowy w ramach wymiany informacji podatkowych z administracjami podatkowymi państw Unii Europejskiej, a także dokonano analizy protokołów przesłuchań świadków i innych zgromadzonych dowodów w sprawie. Na podstawie dokonanych ustaleń stwierdzono, że nadwyżka podatku naliczonego nad należnym wykazana w deklaracji VAT-7 za sierpień 2016 r., występuje z uwagi na deklarowanie przez Spółkę jako WDT dostaw towarów w marcu 2016 r. oraz świadczenie usług poza terytorium kraju na rzecz ww. odbiorcy bułgarskiego w okresie od kwietnia do sierpnia 2016 r., przy jednoczesnym ponoszeniu wydatków związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą, opodatkowanych stawką 23%.

Organ ustalił także, że organizatorami transportu towarów w 2016 r. tj. przywozu i wywozu towarów do i ze składu podatkowego w miejscowości S. były dwa powiązane ze sobą podmioty C Sp. z o.o. s.k., NIP [...] (reprezentowana w 2016 r. wg. KRS przez C1 Sp. z o.o., NIP [...], którą z kolei w 2016 r. reprezentowali A.T. - Prezes Zarządu oraz S.L.- prokurent) oraz C2 GmbH, NIP [...], reprezentowaną przez S.L.). Wobec kontrahenta C Sp. z o.o. sp. k., Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego przeprowadził kontrolę celno - skarbową, której wynikiem było zakwestionowanie wewnątrzwspólnotowych dostaw usług transportowych w 2016 r. do bułgarskiego podmiotu B, [...], oraz do innych podmiotów z terytorium UE, będących kontrahentami skarżącej w okresie od września do grudnia 2016 r. Wspólnikami i osobami zarządzającymi podmiotem B to obywatele polscy mający adresy zamieszkania w Polsce N.D., M.L., A.F., A.C.

Z uwagi na wskazane już wyżej wątpliwości co do rzetelności transakcji skarżącej w sierpniu 2016r. Naczelnik w ramach prowadzonych postępowań kontrolnych wobec Spółki w przedmiocie podatku od towarów i usług za okres od sierpnia do grudnia 2016 r. wystąpił do administracji podatkowych państw położonych na terenie Unii Europejskiej o weryfikację transakcji gospodarczych w których brała udział Spółka. Otrzymane dotychczas odpowiedzi z zagranicznych administracji podatkowych wskazują niejednokrotnie na występowanie u kontrahentów Spółki nieprawidłowości w zakresie rozliczeń transakcji, a mianowicie w transakcjach tych biorą udział tzw. "znikający podatnicy" lub podmioty nieosiągalne pod adresami siedzib, z którymi brak jest kontaktu oraz dostępu do dokumentacji.

Podkreślić należy, że obszerny, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy zawarty został w 16 segregatorach, których jawność na podstawie art. 190 o.p. została częściowo wyłączona. Dokumenty w nich zawarte wskazują w sposób jednoznaczny, że brak podstaw do postawienia Naczelnikowi zarzutu prowadzenia postępowania kontrolnego w sposób przewlekły, a jego działania nie można uznać za opieszałe, nieskuteczne czy niesprawne. Nie sposób wymienić wszystkich dokumentów obrazujących podejmowane przez Naczelnika i inne podmioty czynności, jednak tytułem przykładu wskazać należy na:

- pismo Naczelnika z dnia 30 października 2019r. znak [...] Naczelnik zwrócił się do Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w P. o przesłuchaniu w charakterze świadka J.C. (karta 27, segregator X)

- pismo syndyka Masy upadłości D spółka z o.o. z dnia 30 października 2019r. (karta 33, segregator X)

- pismo Naczelnika z 5 listopada 2019r. znak [...] skierowane do Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w W. o przesłuchanie w charakterze świadków wymienionych w piśmie tym osób (segregator X)

- notatka służbowa pracownika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w K. z [...]r. (karta 36, segregator X)

- postanowienie Naczelnika z [...]r. [...] (tom XI) Naczelnik włączył do akt postępowań kontrolnych wymienione w tym postanowieniu dokumenty.

4.6. Podkreślić również trzeba, że zgodnie z art. 125 § 1 o.p. organy podatkowe powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwiane niezwłocznie (art. 125 § 1 o.p. ). Bez zbędnej zwłoki powinno również nastąpić załatwienie sprawy wymagającej przeprowadzenia postępowania dowodowego, jednak nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu 2 miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, chyba że przepisy niniejszej ustawy stanowią inaczej (art. 139 § 1. o.p.). Z art. 140 § 1 o.p. wynika natomiast, że o każdym przypadku niezałatwienia sprawy we właściwym terminie organ podatkowy obowiązany jest zawiadomić stronę, podając przyczyny niedotrzymania terminu i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie podatkowym również w przypadku, gdy niedotrzymanie terminu nastąpiło z przyczyn niezależnych od organu (art. 140 § 2 o.p.). Na niezałatwienie sprawy we właściwym terminie lub terminie ustalonym na podstawie art. 140 o.p. stronie służy ponaglenie do: 1) organu podatkowego wyższego stopnia; 2) ministra właściwego do spraw finansów publicznych, jeżeli sprawa nie została załatwiona przez dyrektora izby skarbowej lub dyrektora izby celnej (art. 141 § 1 o.p.)

Z kolei z art. 284b § 1 O.p. wynika, że kontrola powinna zostać zakończona bez zbędnej zwłoki, jednak nie później niż w terminie wskazanym w upoważnieniu, o którym mowa w art. 283 a O.p. o każdym przypadku niezakończenia kontroli w terminie wskazanym w upoważnieniu, o którym mowa w art. 283 O.p., kontrolujący obowiązany jest zawiadomić na piśmie kontrolowanego, podając przyczyny przedłużenia terminu zakończenia kontroli i wskazując nowy termin jej zakończenia (art. 284b § 2 O.p.).

Nie sposób natomiast przypisać organowi "przewlekłego prowadzenia postępowania" w sytuacji, gdy podejmuje wszelkie możliwe, a konieczne dla zakończenia postępowania działania, które jednak z przyczyn niezależnych od organu (np. niesprecyzowanie żądania przez kwalifikowanego pełnomocnika strony), nie przynoszą oczekiwanego skutku, w postaci zakończenia postępowania administracyjnego (wyrok WSA w Gliwicach z dnia 16 lutego 2015 r., IV SAB/Gl 130/14, LEX nr 1677945).

4.7. Dokonując kontroli legalności postępowania kontrolnego w przedmiocie weryfikacji zwrotu podatku VAT w aspekcie jego przewlekłości podzielić należy pogląd NSA, że nadrzędnym celem postępowania w sprawie zwrotu podatku jest eliminacja wyłudzeń i ma ona prymat nad szybkim załatwieniem sprawy (wyrok z dnia 12 stycznia 2016 r. I FSK 899/15 LEX nr 1951276, G. Prawna 2016/7/2).

W orzecznictwie TSUE podkreślono, że państwa członkowskie mają uzasadniony interes w podejmowaniu odpowiednich kroków w celu ochrony swych interesów finansowych, a zwalczanie oszustw, unikanie opodatkowania i ewentualnych nadużyć jest celem uznanym i wspieranym przez szóstą dyrektywę (wyrok w sprawie Molenheide i in., pkt 47; wyroki: z dnia 21 lutego 2006 r. w sprawie C‑255/02 Halifax i in., Zb.Orz. s. I‑1609, pkt 71, oraz z dnia 6 lipca 2006 r. w sprawach połączonych C‑439/04 i C‑440/04 Kittel i Recolta Recycling, Zb.Orz. s. I‑6161, pkt 54). Przypomnieć również należy, że zwalczanie przestępczości podatkowej, uchylania się od opodatkowania oraz ewentualnych nadużyć jest celem uznanym i wspieranym przez dyrektywę 112 (wyroki: C-285/11 Bonik pkt 35, w sprawie Halifax i in., pkt 71; w sprawach połączonych Kittel i Recolta Recycling, pkt 54; z dnia 7 grudnia 2010 r. w sprawie C‑285/09 R., Zb.Orz. s. I‑12605, pkt 36; z dnia 27 października 2011 r. w sprawie C‑504/10 Tanoarch, Zb.Orz. s. I‑10853, pkt 50; wyrok w sprawach połączonych Mahagében i Dávid, pkt 41) oraz priorytetem Unii Europejskiej określonym w rozporządzeniu Rady (UE) Nr 904/2010 z dnia 7 października 2010 r. w sprawie współpracy administracyjnej oraz zwalczania oszustw w dziedzinie podatku od wartości dodanej.

W konsekwencji postępowanie kontrolne mające na celu weryfikację zasadności zwrotu podatku VAT prowadzone nawet przez długi okres w sytuacji, gdy nie można zarzucić organowi prowadzącemu to postępowanie pozorności podejmowanych czynności oraz opieszałości, nie można uznać za przewlekłe.

Istotne dla oceny stanu faktycznego w aspekcie przewlekłości postępowania kontrolnego jest bez wątpienia fakt, iż przedmiotem weryfikacji były transakcje wewnątrzwspólnotowego nabycia i wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów, co oznacza, że nawet 60-dniowy, zakreślony przez Spółkę w deklaracji (korekta deklaracji za sierpień 2016r. , która wpłynęła do US w B. 10 października 2016r.),termin dla dokonania zwrotu w którym z przyczyn obiektywnych nie jest możliwe przeprowadzenie rzetelnej weryfikacji z uwagi na konieczność dokonania weryfikacji transakcji z kontrahentami z innych państw członkowskich Unii Europejskiej.

Mając na uwadze powyższe organ dokonując weryfikacji wykazanego w deklaracji zwrotu podatku VAT za sierpień 2016r., nie naruszył art. 125 § 1 i 2 O.p., gdyż załatwienie sprawy wymagało przeprowadzenia wielu dowodów, w tym również u innych podmiotów niż strona (kontrahentów strony). Organ zobligowany był bowiem do wystąpienia do innych organów podatkowych i kontroli skarbowej oraz administracji państw członkowskich UE celem należytej weryfikacji zwrotu podatku VAT, a podejrzenie udziału w przestępstwie karuzelowym niewątpliwie miało wpływ na czas trwania postępowania kontrolnego.

W konsekwencji przyjąć należy, że przedłużanie terminu zakończenia kontroli podatkowej z uwagi na postępowania prowadzone przez inne organy wobec kontrahentów skarżącej było uzasadnione w związku z podejrzenie m, że Skarżąca mogła uczestniczyć w tzw. karuzeli podatkowej, co wymaga ustalenia i skontrolowania podmiotów biorących udział w tym procederze. W stanie faktycznym przedmiotowej sprawy oczekiwanie organu na stanowiska organów krajowych oraz zagranicznych (administracji bułgarskiej) nie można uznać za opieszałość, a prowadzone postępowanie dotknięte przewlekłością.

4.8. Niezależnie od powyższego wskazać należy, że postanowienia o przedłużeniu terminu zwrotu nadwyżki podatku od towarów i usług za sierpień 2016r. było przedmiotem kontroli tut. Sądu. Prawomocnym wyrokiem z dnia 14 maja 2020r. I SA/Gl 1753/19 oraz prawomocnym wyrokiem z 18 lutego 2020r. I SA/Gl 1263/19 Sąd oddalił skargi skarżącej, uznając, że słusznym było przedłużenie terminu zwrotu podatku z powodu trwających postępowań kontrolnych. W opinii składu orzekającego w sprawie istnieją uzasadnione wątpliwości, wyjaśniane w toku prowadzonej, a nie zakończonej kontroli podatkowej.

4.9. Mając na uwadze powyższe Sąd, po myśli art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił. Skoro, w ocenie Sądu, nie doszło do przewlekłości postępowania w przedmiocie zwrotu VAT za sierpień 2016r., to Sąd nie znalazł podstaw do zastosowania art. 149 p.p.s.a.