Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SAB/Łd 160/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2021-10-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Zobowiązano organ do załatwienia wniosku
Powołane przepisy: article: art. 64 § 2
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: 1 § 1 i 2
journal: Dz.U. 2021 poz 137
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j.
article: art. 3 § 1, art. 3 § 2 pkt 1-4a, art. 3 § 2 pkt 8, art. 50 § 1 i 2, art. 52 § 1 i 2, art. 53 § 2b  art. 119 pkt 4, art. 120, art. 149 § 1 i 2, art. 149 § 1 pkt 1, art. 149 § 1a , art. 151, art. 154 § 6, art. 200 w zw. z art. 205 § 2  art. 3 § 1, art. 3
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 9, art. 33 ust. 1
journal: Dz.U. 2021 poz 305
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - t.j.
article: art. 1 ust. 1, art. 2 ust. 1-2, art. 4 ust. 1, art. 4 ust. 1 pkt 1, art. 5 ust. 1 i 2, art. 6, art. 6 ust. 1 pkt 1 lit.c i ust. 2 lit. f, art. 10 ust. 1, art. 13 ust. 1-2, art. 14 ust. 1 i 2, art. 16 ust. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 2176
law: Ustawa z dnia  6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski Sędziowie Sędzia WSA Ewa Cisowska-Sakrajda Asesor WSA Tomasz Porczyński (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 października 2021 r. sprawy ze skargi M.W. na bezczynność Komendanta Miejskiego Policji w Ł. w sprawie udostępnienia informacji publicznej 1. zobowiązuje Komendanta Miejskiego Policji w Ł. do rozpoznania wniosku M.W. z dnia 25 czerwca 2021 r. w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku; 2. stwierdza, że bezczynność Komendanta Miejskiego Policji w Ł. nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala wniosek o przyznanie od Komendanta Miejskiego Policji w Ł. na rzecz skarżącej M. W. sumy pieniężnej w kwocie 50 (pięćdziesiąt) złotych; 4. zasądza od Komendanta Miejskiego Policji w Ł. na rzecz skarżącej M.W. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. dc


UZASADNIENIE

W dniu 11 lipca 2021 r. M.W., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na bezczynność Komendanta Miejskiego Policji w Ł. w przedmiocie informacji publicznej. Skarżąca wskazała, że wnioskiem z dnia 25 czerwca 2021 r. przesłanym na adres poczty elektronicznej – komendant@[...].[...].policja.gov.pl – wystąpiła do Komendanta Miejskiego Policji w Ł. o udzielenie informacji publicznej w zakresie wynagrodzenia na stanowisku głównego specjalisty. Przedmiotowy wniosek, pomimo jego prawidłowego doręczenia adresatowi, nie został rozpatrzony, co czyni niniejszą skargę zasadną. Z uwagi na powyższe skarżąca na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i pkt 3 p.p.s.a. wnosiła odpowiednio o zobowiązanie Komendanta Miejskiego Policji w Ł. do udzielenia żądanej informacji oraz o stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności. Ponadto na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. strona wnosiła o przyznanie na rzecz skarżącej od organu administracji publicznej kwoty 50 zł, którą strona zobowiązała się przekazać na określone cele społeczne. Strona wniosła także o zasądzenie, na podstawie art. 205 § 2 p.p.s.a. kosztów postępowania sądowego oraz o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do treści art. 119 pkt 4 p.p.s.a. Do skargi strona załączyła poświadczoną za zgodność z oryginałem kserokopię wniosku z dnia 25 czerwca 2021 r., przesłanego z adresu poczty elektronicznej – [...]@[...].com na wskazany wyżej adres poczty elektronicznej organu administracji.

W odpowiedzi na wniesioną skargę Komendant Miejski Policji w Ł. wnosił o jej odrzucenie, ewentualnie o jej oddalenie. Organ wskazał, iż przedmiotowy wniosek z dnia 25 czerwca 2021 r. nie został podpisany z imienia i nazwiska, co wykluczało możliwość ustalenia autora tekstu. Tożsamości nadawcy nie można było również ustalić na podstawie adresu poczty elektronicznej, z której przesłano wniosek, gdyż wskazany w nim A był XVIII - wiecznym flamandzkim banitą i przywódcą gangu, co w ocenie organu w sposób oczywisty wskazuje, że nie mógł on być nadawcą wniosku. Wobec powyższego skoro przedmiotowa skarga wniesiona została przez M.W., a autorem zapytania jest A uznać należy, że skarga została wniesiona przez osobę nieuprawnioną. Jedocześnie skarżąca nie wykazała, że złożony wniosek pochodzi w rzeczywistości od niej, co uzasadnia żądanie odrzucenia skargi.

Na wypadek nie uwzględnienia powyższego organ podniósł, iż stwierdzone w wyniku analizy treści złożonego wniosku okoliczności, to jest: wniesienie wniosku przez osobę, która nie mogła tego uczynić, brak podpisu wniosku, nie wskazanie oczekiwanej formy odpowiedzi, brak precyzji, co do treści żądanej informacji publicznej, jak również okoliczność, iż w Komendzie Miejskiej Policji w Ł. brak jest stanowiska głównego specjalisty, uniemożliwiały udzielenie odpowiedzi. Tym samym brak jest podstaw do uznania, iż Komendant Miejski Policji w Ł. dopuścił się bezczynności, co czyni zasadnym wniosek o oddalenie skargi.

Dodatkowo w treści udzielonej odpowiedzi na skargę pełnomocnik organu administracji wskazał na znacznie terminów "bezczynność" i "przewlekłe prowadzenie postępowania", przywołując w tym zakresie obowiązujące przepisy oraz stanowisko doktryny prawniczej.

W odpowiedzi na powyższe, w piśmie procesowym z dnia 27 sierpnia 2021 r. pełnomocnik skarżącej wskazał, iż wbrew stanowisku pełnomocnika organu obowiązujące przepisy nie określają jakichkolwiek wymogów formalnych wniosku o udostępnienie informacji publicznej, co czyni bezzasadnym zarzuty organu stawiane w udzielonej odpowiedzi na skargę, w tym dotyczące braku podpisu pozwalającego na identyfikacje wnioskodawcy, czy też posłużenia się przez wnioskodawcę tzw. "nick", powszechnym w świecie internetu. Zignorowania przedmiotowego wniosku nie uzasadniały również podnoszone przez organ kwestie braku stanowiska głównego specjalisty w Komendzie Miejskiej Policji w Ł., czy też niewskazanie formy udzielenia odpowiedzi. Dodatkowo pełnomocnik skarżącej rozszerzył zakres żądania wniesionej skargi o stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

W pierwszej kolejności wskazać należy, iż przedmiotowa skarga została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do uprawnienia wynikającego z art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn: Dz.U. 2019 r. poz. 2325) – dalej: p.p.s.a. W myśl przywołanego przepisu sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Zgodnie z art. 120 p.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2021 r., poz. 137) w związku z art. 3 § 1p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Przy czym jak wynika z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.

Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). Ponadto w myśl § 2 przywołanego przepisu sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.

Przedmiotem niniejszej skargi M.W., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, uczyniła bezczynność Komendanta Miejskiego Policji w Ł. w sprawie nie udzielenia, na wniosek z dnia 25 czerwca 2021 r., informacji publicznej dotyczącej wynagrodzenia wypłacanego osobie zajmującej stanowisko głównego specjalisty.

W pierwszej kolejności niezbędnym jest odniesienie się do kwestii dopuszczalności przedmiotowej skargi, z uwagi na zarzucany w odpowiedzi na skargę brak wykazania przez M.W. legitymacji skargowej. W ocenie organu administracji skarżąca nie wykazała bowiem, iż wniosek z dnia 25 czerwca 2021 r., którego autorem, jak wynika z adresu poczty elektronicznej, z której nadano wniosek był A, pochodzi w rzeczywistości od niej.

Zgodnie z art. 50 § 1 p.p.s.a. uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi, o czym stanowi art. 50 § 2 p.p.s.a. W doktrynie oraz judykaturze przyjmuje się, że droga postępowania sądowoadministracyjnego jest dopuszczalna tylko, gdy skargę wnosi podmiot mający legitymację do zaskarżenia działania lub bezczynności, przewlekłości organu będącego przedmiotem zaskarżenia (por. wyrok NSA z 9 października 2018 r. II OSK 2441/16; www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Istotą legitymacji skargowej jest uprawnienie do żądania przeprowadzenia kontroli określonego aktu lub czynności organu administracji publicznej przez sąd administracyjny w celu doprowadzenia ich do stanu zgodnego z prawem. Brak legitymacji skargowej powoduje, że sąd administracyjny nie może przejść do rozstrzygnięcia sporu o zgodność z prawem działania lub zaniechania organu administracji publicznej. Legitymacja procesowa podmiotów, o których mowa w art. 50 § 1 p.p.s.a., ma charakter materialny, z wyjątkiem prokuratora, Rzecznika Praw Obywatelskich, Rzecznika Praw Dziecka i organizacji społecznych, których legitymacja procesowa jest oparta na przesłankach formalnych. Podmiot wnoszący skargę musi zatem wykazać istnienie po jego stronie interesu prawnego, czyli osobistego, konkretnego i aktualnego prawnie chronionego interesu, który może być realizowany na gruncie określonego przepisu prawa, najczęściej materialnego, bezpośrednio wiążącego zaskarżony akt z indywidualną i prawnie chronioną sytuacją strony (por. R. Hauser, M Wierzbowski (red.) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydanie 7, C.H. BECK, komentarz do art. 50).

W myśl art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2020 r. poz. 2176) -dalej: u.d.i.p. informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej, udostępniana jest na wniosek. Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnej z żądaniem wnioskodawcy, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1 u.d.i.p.). Z powyższego wynika, że stroną postępowania o dostęp do informacji publicznej wszczynanego na wniosek jest wyłącznie wnioskodawca.

Skoro obowiązek udzielenia informacji publicznej powstaje w związku z wnioskiem konkretnego podmiotu, który w ten sposób realizuje konstytucyjnie prawo do informacji, to konsekwencją tego stanu rzecz jest, że jedynie ten podmiot ma przymiot strony tego postępowania. Nie ulega również wątpliwości, że prawo wniesienia skargi na bezczynność organu w udostępnieniu informacji publicznej przysługiwać może wyłącznie osobie która uprzednio wystąpiła z wnioskiem o jej udostępnienie. Tylko bowiem ta osoba ma interes prawny do zainicjowania sądowej kontroli i zwalczania w ten sposób zaniechania organu (por. wyrok NSA z 30 kwietnia 2020 r., sygn. I OSK 3386/19; wyrok WSA w Krakowie z 7 kwietnia 2021 r., II SAB/Łd 32/21; www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Wskazać również należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany został pogląd, który Sąd rozpoznający niniejszą skargę w pełni podziela, iż na gruncie przepisów u.d.i.p. brak jest jakichkolwiek wymagań formalnych wniosku o udzielenie informacji publicznej, poza utrwaleniem go w formie pisemnej. Przy czym za wniosek pisemny uznaje się również zapytanie przesłane pocztą elektroniczną. Wniosek nie stanowi również podania w rozumieniu art. 63 k.p.a., gdyż na udostępniania informacji publicznej, co następuje w drodze czynności materialno-technicznej, nie stosuje się przepisów k.p.a. Podkreśla się również, że co do zasady przepisy u.d.i.p. nie obligują wnioskodawców do podania swoich danych osobowych, gdyż po pierwsze nie są oni zobowiązani do wykazania interesu prawnego, czy też faktycznego w uzyskaniu danej informacji publicznej, a po drugie żądana informacja może zostać udzielona ustnie, bądź też przesłana np. na adres poste resante lub na adres skrzynki pocztowej. Wniosek o udzielenie informacji publicznej nie może być natomiast anonimowy, gdy udostępnienie żądanych informacji wiąże się z poniesieniem kosztów, informacja ma charakter informacji publicznej przetworzonej, bądź też, gdy rozpatrzenie wniosku wymaga wydania decyzji administracyjnej. W powyższych sytuacjach niezbędne jest zindywidualizowanie wnioskodawcy, w tym potwierdzenie złożenia wniosku poprzez jego podpisanie, własnoręcznie lub też za pomocą podpisu elektronicznego. W takim przypadku brak wskazania danych osobowych wnioskodawcy oraz brak podpisu pod wnioskiem stanowią braki formalne, podlegające usunięciu w trybie określonym w art. 64 § 2 k.p.a. Tym samym uznać należy, że minimalne wymogi determinujące skuteczne wystąpienie z wnioskiem o udzielenie informacji publicznej, poza wskazaną wyżej formą pisemną obejmują jasne sformułowanie, z którego wynika co jest przedmiotem żądanej informacji, w celu wykazania, że informacja ta ma charakter informacji publicznej oraz dokładne określenie adresata wniosku (por. wyroki NSA z 7 czerwca 2019 r., I OSK 2788/17; z 16 października 2018 r., I OSK 2621/16; 14 listopada 2019 r., I OSK 692/18; 19 czerwca 2020 r., I OSK 1777/19; wyroki WSA we Wrocławiu z 16 marca 2021 r., IV SAB/Wr 450/20; wyrok WSA w Bydgoszczy z 1 kwietnia 2021 r., II SAB/Bd 4/20; wyrok WSA w Krakowie z 26 lutego 2021 r., II SAB/Kr 15/21; wyrok WSA w Opolu z 21 czerwca 2018 r., II SAB/Op 49/18; www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

W niniejszej sprawie skarżąca wnosząc skargę na bezczynność Komendanta Miejskiego Policji w Ł. załączyła do niej poświadczoną za zgodność z oryginałem kopię wniosku z dnia 25 czerwca 2021 r. przesłanego z adresu poczty elektronicznej – [...]@[...].com (k. 7 akt sądowych) oraz wydruk z poczty elektronicznej świadczący o odebraniu powyższego wniosku przez adresata i przekierowania go do działu kadr Komendy Miejskiej Policji w Ł. (k. 8 akt sądowych). Powyższe, jak i przywołane wcześniej stanowisko, co do braku konieczności wskazywania danych osobowych podmiotu występującego z wnioskiem o udzielenie informacji publicznej pozwalają w ocenie Sądu na stwierdzenie, że skarżąca w wystarczający sposób wykazała, że miała dostęp do konta poczty elektronicznej o adresie [...]@[...].com, a co za tym idzie była autorem wniosku z dnia 25 czerwca 2021 r. Tym samym, wbrew stanowisku pełnomocnika organu administracji skarżąca posiada legitymację do wniesienia przedmiotowej skargi, a zawarty w odpowiedzi na skargę wniosek o jej odrzucenie uznać należało za nieuzasadniony.

Na marginesie wskazać należy, że stwierdzenie braku występowania interesu prawnego w rozumieniu art. 50 § 1 p.p.s.a. uprawnia sąd do oddalenia skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a., gdyż interes prawny jest kategorią prawa materialnego, a zatem wymaga poczynienia ustaleń i rozważań w tym kierunku. Ich negatywny wynik musi prowadzić do oddalenia skargi, nie zaś jej odrzucenia (por. wyrok WSA w Szczecinie z 15 kwietnia 2021 r., II SA/Sz 1048/20; wyrok WSA w Warszawie z 9 stycznia 2020 r., VII SA/Wa 796/19; www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Natomiast odrzucenie skargi następuje w sytuacji, gdy skarga pochodzi od podmiotu, który a limine nie może być skarżącym. Innymi słowy, chodzi tu o taki podmiot, co do którego nie zachodzi potrzeba zbadania, czy posiada on interes prawny we wniesieniu skargi, ponieważ i tak w świetle obowiązujących przepisów nie jest on legitymowany do jej wniesienia. Z tej przyczyny odrzuceniu podlegają m.in. skargi wniesione przez organ, który rozpoznawał sprawę w postępowaniu administracyjnym w pierwszej lub w drugiej instancji lub jednostkę samorządu terytorialnego, której organ wydał decyzję w pierwszej instancji, ponieważ podmioty te nie mają legitymacji skargowej w rozumieniu art. 50 p.p.s.a. (por. wyrok NSA z 12 czerwca 2019 r., I OSK 1183/19; www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Jak wynika z art. 52 § 1 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 p.p.s.a.). Podkreślić należy, że w przypadku skargi na bezczynność organu w zakresie udostępnienia informacji publicznej nie jest jednak konieczne uprzednie wniesienie ponaglenia do organu, o którym mowa w art. 53 § 2b p.p.s.a. (por. wyrok NSA z 28 stycznia 2020, I OSK 2433/18; wyrok WSA w Szczecinie z 28 stycznia 2021 r., II SAB/Sz 116/20; www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Dalej przechodząc do merytorycznej oceny zasadności skargi wskazać należy, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności, wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. (por. wyroki NSA z 25 września 2018 r., I OSK 1467/18; z 15 grudnia 2017 r., I FSK 1238/16; www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Bezczynność organu w udostępnieniu informacji publicznej ma zaś miejsce w sytuacji, gdy podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej posiadając żądaną informację, nie udostępnia jej i nie wydaje decyzji o odmowie udostępnienia, lub też informuje wnioskodawcę, że wnioskowana informacja nie jest informacją publiczną w sytuacji, gdy taką informację stanowi. Nie można natomiast zarzucić bezczynności adresatowi wniosku, jeżeli nie posiada on informacji wskazanej we wniosku. W takim przypadku podmiot publiczny powinien o tym fakcie powiadomić wnioskującego (por. wyroki NSA z 18 kwietnia 2012 r., I OSK 192/12; z 30 września 2015 r., I OSK 2093/14; www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Podkreślić również należy, że dla zasadności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność dokonana, a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana zawinioną albo też niezawinioną opieszałością organu, czy też wiąże się z jego przeświadczeniem, że stosowny akt lub czynność w ogóle nie powinny zostać dokonane (por. wyroki NSA z 25 września 2018 r., I OSK 1467/18; z 15 grudnia 2017 r., I FSK 1238/16; www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Szczegółowe unormowania dotyczące dostępu do informacji publicznej regulują przepisy przywołanej już wyżej ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu i ponownemu wykorzystywaniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Przykładowy, otwarty katalog informacji publicznej został określony w art. 6 u.d.i.p. Prawo dostępu do informacji publicznej przysługuje każdemu, z zastrzeżeniem art. 5, a wykonanie tego prawa nie wymaga wykazania interesu prawnego lub faktycznego (art. 2 ust. 1-2 u.d.i.p.). Ponadto, jak wynika z art. 5 ust. 1 i ust. 2 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych (ust. 1), jak również ze względu na prywatność osoby fizycznej lub przedsiębiorcy, przy czym ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji oraz w przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa (ust. 2). Zgodnie z art. 10 ust. 1 u.d.i.p. informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub centralnym repozytorium, jest udostępniana na wniosek. Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 1-2 u.d.i.p.). Zgodnie z art. 14 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku. Stosownie do art. 16 ust. 1 u.d.i.p. odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji. Do decyzji, o których mowa w ust. 1, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, z tym że: 1) odwołanie od decyzji rozpoznaje się w terminie 14 dni; 2) uzasadnienie decyzji o odmowie udostępnienia informacji zawiera także imiona, nazwiska i funkcje osób, które zajęły stanowisko w toku postępowania o udostępnienie informacji, oraz oznaczenie podmiotów, ze względu na których dobra, o których mowa w art. 5 ust. 2, wydano decyzję o odmowie udostępnienia informacji.

Z treści przepisów u.d.i.p. wynika zatem, że załatwienie wniosku o udzielenie informacji publicznej może przybrać postać: 1) czynności materialno-technicznej, jaką jest udzielenie informacji publicznej; 2) pisma informującego, że wezwany podmiot nie jest zobowiązany do udzielenia informacji, gdyż nią nie dysponuje albo nie jest podmiotem, od którego można jej żądać; 3) pisma informującego, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej; 4) pisma informującego, że istnieje odrębny tryb dostępu do żądanej informacji publicznej; 5) decyzji administracyjnej, o której mowa w art. 16 ust. 1 u.d.i.p., w przypadku odmowy udzielenia informacji publicznej, względnie umorzenia postępowania o udostępnienie informacji (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.).

Podkreślenia wymaga również, że w przypadku złożenia skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej rzeczą sądu, w pierwszej kolejności jest ustalenie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym u.d.i.p. Zakres podmiotowy wyznacza wykonywanie zadań publicznych przez adresata wniosku (art. 4 ust. 1 u.d.i.p.), zaś zakres przedmiotowy obejmuje pojęcie "informacji publicznej" (art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p). Dopiero stwierdzenie, że podmiot do którego zwróciła się strona skarżąca był zobowiązany do udzielenia informacji publicznej, oraz że żądana przez stronę informacja miała charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów powołanej ustawy, pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić danemu podmiotowi bezczynność.

W niniejszej sprawie skarżony organ – Komendant Miejski Policji w Ł. - bez wątpienia należy do kręgu podmiotów zobowiązanych do udostępnienia informacji publicznej, o jakich mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Natomiast żądana przez skarżącą informacja dotycząca wynagrodzenia osoby zatrudnionej na stanowisku głównego specjalisty Komendy Miejskiej Policji w Ł. stanowi informację publiczną w rozumieniu art. 1 pkt 1 i art. 6 ust. 1 pkt 1 lit.c, ust. 2 lit. f u.d.i.p., gdyż dotyczy sposobu wydatkowania środków publicznych przez podmioty tworzące sektor finansów publicznych w rozumieniu art. 9 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2021 r. poz. 305). Co istotne, podmiotów sektora finansów publicznych dotyczy naczelna zasada finansów publicznych określona w art. 33 ust. 1 ustawy o finansach publicznych stanowiąca o jawności gospodarowania środkami publicznymi. Oznacza to wymóg bezwzględnej transparentności wydatkowania środków publicznych, w tym również na funkcjonowanie miejsc pracy, ograniczony wyłącznie informacją niejawną lub wynikającą z obowiązujących umów międzynarodowych, które w niniejszej sprawie nie mają miejsca.

Wobec powyższego, skoro złożony przez skarżącą w dniu 25 czerwca 2021 r. wniosek spełniał minimalne wymogi determinujące skuteczne wystąpienie z wnioskiem o udzielenie informacji publicznej, to jest: został przesłany pocztą elektroniczną, co jak wcześniej wskazano jest uznawane za dochowanie formy pisemnej wniosku; określał w sposób dokładny adresata wniosku – komendanta Miejskiego Policji w Ł., który niewątpliwie jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej; jak również obejmował jasne sformułowanie, co do przedmiotu żądanej informacji, którą była wysokość wypłacanego wynagrodzenia osobie zajmującej stanowisko głównego specjalisty w Komendzie Miejskiej Policji w Ł., to obowiązkiem Komendanta Miejskiego Policji w Ł. było rozpatrzenie przedmiotowego wniosku w terminie i formie przewidzianych ustawą. Bezsporny brak reakcji organu skutkuje stwierdzeniem, iż w sprawie zaistniała sytuacja kwalifikowana jako bezczynność w udostępnieniu informacji publicznej. Bezczynności organu administracji w powyższym zakresie nie usprawiedliwiają podnoszone w udzielonej odpowiedzi na skargę argumenty, co do nie podpisania wniosku o udzielenie informacji publicznej, nie określenia przez stronę wnioskującą sposobu udzielenia odpowiedzi, czy też braku w Komendzie Miejskiej Policji w Ł. stanowiska głównego specjalisty. Przypomnieć bowiem należy, że to strona wnioskująca decyduje o sposobie i formie udzielenia informacji publicznej. Skoro skarżąca złożyła wniosek z 25 czerwca 2021 r. drogą elektroniczną, wskazując adres poczty elektronicznej, z którego przesłała wniosek, to wobec nie określenia innego sposobu udzielenia żądanej informacji, winna ona zostać udostępniona drogą elektroniczną na adres wskazany w zapytaniu. Odnośnie do braku stanowiska głównego specjalisty w Komendzie Miejskiej Policji w Ł. wskazać należy, że poinformowanie o powyższym skarżącej droga elektroniczną, w przewidzianym ustawą terminie, stanowiłoby realizację ciążącego na organie administracji obowiązku, a co za tym idzie wykluczałoby możliwość stawiania organowi zarzutu bezczynności. Natomiast, co do braku podpisu skarżącej pod wnioskiem z 25 czerwca 2021 r. po raz kolejny wskazać należy na odformalizowany charakter postępowania prowadzonego w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, w tym wynikający z powyższego, co do zasady brak obowiązku podawania danych osobowych wnioskodawcy.

Jednocześnie, w przedstawionych okolicznościach sprawy, Sąd stwierdził, iż bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W tym zakresie wskazać należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntował się pogląd, zgodnie z którym rażącym naruszeniem prawa jest stan, w którym wyraźnie, i drastycznie naruszono treść obowiązku wynikającego z przepisu prawa. Rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosków i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak też w sytuacji ewidentnego niestosowania przepisów prawa. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ terminów załatwienia sprawy. Przekroczenie to, co wymaga wyeksponowania, musi być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (por. wyrok NSA z 21 czerwca 2012 r., I OSK 675/12; postanowienie NSA z 27 marca 2013 r., II OSK 468/13; wyrok WSA w Łodzi z 28 marca 2017 r., II SA/Łd 967/16; www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W ocenie Sądu, fakt wniesienia przedmiotowej skargi w dniu 11 lipca 2021 r., a więc dwa dni po upływie ustawowego terminu do udzielenia informacji publicznej, jak również wskazywane przez organ wątpliwości, co do charakteru pisma z dnia 25 czerwca 2021 r., pomimo ich niezasadności, co wykazano wyżej, wykluczają możliwość uznania stwierdzonej bezczynności za rażąco naruszającą prawo.

Sąd oddalił zawarty w skardze wniosek o przyznanie sumy pieniężnej w kwocie 50 zł. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że przyznawana na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. suma pieniężna nie zastępuje zadośćuczynienia za krzywdę wynikającą z naruszenia dóbr osobistych. Stanowi ona bowiem swego rodzaju zryczałtowaną rekompensatę przyznawaną stronie przez sąd administracyjny za negatywne przeżycia wynikające z bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zaś jej przyznanie powinno być uzależnione od czasu trwania postępowania, rodzaju sprawy i jej znaczenia dla skarżącego oraz ewentualnego zachowania skarżącego, jeżeli przyczynił się on do wydłużenia postępowania. Suma pieniężna powinna wynagrodzić stronie niedogodności związane z opieszałym, a co za tym idzie wadliwym działaniem organu. Wniosek o przyznanie sumy pieniężnej winien zatem zawierać uzasadnienie, w którym strona powinna nawiązać do uszczerbku wywołanego bezczynnością lub przewlekłością postępowania (por. wyrok WSA w Gdańsku z 8 lipca 2021 r., III SAB/Łd 17/21; wyrok NSA z 11 sierpnia 2020 r., I OSK 3271/19; www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Podkreślenia również wymaga, że zastosowanie środków w postaci zasądzenia sumy pieniężnej lub grzywny na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. jest uprawnieniem dyskrecjonalnym sądu, zatem możliwością, z której powinien skorzystać, jeżeli wymagają tego względy związane ze zwalczaniem i zapobieganiem bezczynności lub przewlekłemu prowadzeniu postępowania przez kontrolowany organ administracji publicznej. Dyscyplinująco-represyjny charakter tych środków skutkuje uznaniem, że powinny one być stosowane z rozwagą, a więc w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy. Odnosić je należy do sytuacji, gdy oceniając całokształt działań organu, można dojść do przekonania, że działania te noszą znamiona celowego unikania podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez tej dodatkowej sankcji organ nadal nie będzie respektować obowiązków wynikających z przepisów prawa (por. wyroki NSA z 26 lutego 2021 r., II OSK 2943/20; z 22 stycznia 2021 r., II OSK 2369/20; z 15 grudnia 2020 r., II OSK 1727/20; z 20 listopada 2020 r., II OSK 3455/19; www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W ocenie Sądu zawarte w skardze uzasadnienie wniosku o przyznanie od organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej, w szczególności wskazanie na krzywdę polegająca na uniemożliwieniu stronie realizacji w pełni kontroli społecznej przestrzegania przepisów przez Komendanta Miejskiego Policji w Ł., nie uzasadniają zgłoszonego w tym zakresie żądania. Również analiza sprawy nie pozwala przyjąć, że bezczynność organu była wynikiem celowego i zmierzonego działania organu skierowanego przeciwko skarżącemu oraz, że zachodzi obawa, że organ w przyszłości w sposób uporczywy będzie uchylał się od rozpoznania wniosku strony. Wobec powyższego, w ocenie Sądu w okolicznościach niniejszej sprawy nie występuje potrzeba dyscyplinowania organu w ten sposób.

Mając powyższe na uwadze, Sąd uznając skargę za uzasadnioną, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 zobowiązał organ administracji publicznej do rozpatrzenia wniosku skarżącej z dnia 25 czerwca 2021 r. w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi. Jednocześnie na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. Sąd stwierdził, że bezczynność miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa. Na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. Sąd oddalił wniosek skarżącej o przyznanie od organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.

dc