Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SAB/Łd 59/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2022-08-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6271 Ochrona cudzoziemca, w tym nadawanie statusu uchodźcy, azyl, zezwolenie na pobyt tolerowany i ochrona czasowa
658
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Zobowiązano organ do załatwienia wniosku
Powołane przepisy: article: art. 3, art. 52, art. 53, art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120, art. 134 § 1, art.149, art. 200
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 1 § 1 i 2
journal: Dz.U. 2021 poz 137
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j.
article: art. 7, art. 8, art. 12, art. 35, art. 36, art.37, art. 61, art. 77
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Dnia 3 sierpnia 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Janusz Nowacki Sędziowie: Sędzia WSA Joanna Wyporska-Frankiewicz (spr.) Sędzia WSA Paweł Dańczak po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 3 sierpnia 2022 roku sprawy ze skargi L.W. na bezczynność Wojewody Łódzkiego w sprawie wniosku o uchylenie decyzji udzielającej zgody na pobyt tolerowany 1. zobowiązuje Wojewodę Łódzkiego do rozpoznania wniosku L. W. z dnia 23 czerwca 2021 r. w terminie jednego miesiąca od dnia otrzymania prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, 2. stwierdza, że Wojewoda Łódzki dopuścił się bezczynności, 3. stwierdza, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 4. przyznaje od Wojewody Łódzkiego na rzecz L. W. sumę pieniężną w kwocie 500 (pięćset) złotych, 5. zasądza od Wojewody Łódzkiego na rzecz skarżącego L. W. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

W dniu 29 czerwca 2021 r. L. W. (dane na karcie pobytu tolerowanego: N. V. L.), złożył do Wojewody Łódzkiego wniosek o uchylenie decyzji z dnia 30 sierpnia 2006 roku udzielającej zgody na pobyt tolerowany.

W dniu 11 stycznia 2022 r. do Wojewody Łódzkiego wpłynęło ponaglenie z dnia 4 stycznia 2022 r. złożone przez pełnomocnika strony na niezałatwienie sprawy.

W dniu 17 lutego 2022 r. pełnomocnik skarżącego wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na bezczynność Wojewody Łódzkiego w sprawie wniosku o uchylenie decyzji ostatecznej wydanej przez Wojewodę Łódzkiego dnia 30 sierpnia 2006 r., której przedmiotem było udzielenie zgody na pobyt tolerowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W skardze do sądu zarzucono organowi administracji naruszenie: art. 12 § 1, art. 35 § 1 i 3 oraz art. 37 § 5 k.p.a. W oparciu o postawione zarzuty pełnomocnik wniósł o: zobowiązanie Wojewody Łódzkiego do uchylenia decyzji w przedmiocie udzielenia skarżącemu zgody na pobyt tolerowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w terminie 1 miesiąca; stwierdzenie, że Łódzki Urząd Wojewódzki dopuścił się bezczynności w postępowaniu prowadzonym na wniosek skarżącego a ponadto wniósł o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, według norm przepisanych oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w wysokości 2.500 zł w związku z dopuszczeniem się bezczynności w postępowaniu prowadzonym na wniosek skarżącego.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda Łódzki wniósł o oddalenie skargi wskazując, że na mocy nowelizacji ustawy o cudzoziemcach z dniem 1 maja 2014 r. kompetencje w sprawie udzielania zgody na pobyt tolerowany przejęły od wojewodów organy Straży Granicznej. W tych warunkach, akta sprawy strony skarżącej zostały przekazane zgodnie z właściwością - do Komendanta Straży Granicznej w Łodzi. Nadto wskazano, iż złożone przez pełnomocnika strony skarżącej w dniu 11 stycznia 2022 r. ponaglenie Wojewoda Łódzki przekazał - wraz z drukiem ponaglenia i odpisem pełnomocnictwa - do organu II stopnia, tj. do Urzędu do Spraw Cudzoziemców w Warszawie. Organ wyjaśnił również, iż w dniu 3 lutego 2022 r. za pośrednictwem e-PUAP zostało skierowane pismo do Komendanta Placówki Straży Granicznej w Łodzi o przekazanie akt strony skarżącej i zostały one przekazane Wojewodzie Łódzkiemu w dniu 4 lutego 2022 r. Dalej wskazano, iż w dniu 17 lutego 2022 r. do Wojewody Łódzkiego wpłynęła skarga na bezczynność, jednak po analizie aktualnych przepisów Wojewoda Łódzki stwierdził, że nie jest organem właściwym do spełnienia żądania strony i przekazał sprawę do Komendanta Placówki Straży Granicznej w Łodzi. Z tych względów zdaniem organu skarga nie jest zasadna a ponadto, w zakresie roszczenia przyznania stronie kwoty pieniężnej podniesiono, że skarżący nie wykazał ani szkody ani jej wysokości.

Pismem z dnia 25 kwietnia 2022 r., organ poinformował sąd, iż akta skarżącego zostały jedynie skopiowane i przygotowane do wysyłki w dniu 15 kwietnia 2022 r., ale z uwagi na poprzedzające tą czynność wątpliwości prawne co do właściwości organu oraz późniejsze opóźnienia w wysyłce korespondencji, nie zostały one jeszcze przekazane do Komendanta Placówki Straży Granicznej w Łodzi, celem załatwienia sprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga jest zasadna.

Na wstępie wyjaśnić jednak należy, że sprawę niniejszą rozpoznano w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 w związku z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.) – dalej: ppsa. Zgodnie z art. 119 pkt 4 ppsa sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 ppsa).

W dalszej kolejności wskazać należy, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz.. z 2021 r., poz. 137) oraz art. 3 § 1 ppsa sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem stosując środki określone w ustawie. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ppsa kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy ppsa, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany wskazanymi przez stronę skarżącą zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga na bezczynność w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 ppsa ma na celu ochronę prawa strony przez doprowadzenie do wydania przez organ rozstrzygnięcia w sprawie lub podjęcia czynności dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie nie jest zatem akt lub czynność organu, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym terminie.

Wniesienie skargi na bezczynność jest dopuszczalne wówczas, gdy strona przed wniesieniem skargi wniosła do organu ponaglenie wyczerpując przysługujący jej środek zaskarżenia (art. 52 § 1 i 2 ppsa). Skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu (art. 53 § 2b ppsa). Spełnienie wymogu wyczerpania środków zaskarżenia następuje już w chwili złożenia ponaglenia w organie (por. np. postanowienia NSA: z dnia 8 listopada 2013 r., II OSK 2654/13; z dnia 25 maja 2018 r., II OSK 1210/18). Skarżący przed wniesieniem skargi dopełnił tego wymogu formalnego.

Na wstępie rozważań zaznaczyć należy, że strona skarżąca wyczerpała środki zaskarżenia w toku postępowania administracyjnego, czyniąc zadość regulacji zawartej w art. 53 § 2b ustawy ppsa, tj. skarga została wniesiona po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Jak bowiem wynika z akt sprawy pismem z dnia 4 stycznia 2022 r. strona skarżąca wniosła ponaglenie na niezałatwienie jej wniosku z dnia 3 czerwca 2021 r. o uchylenie ostatecznej decyzji udzielającej zgody na pobyt tolerowany na terytorium RP, zaś skarga na bezczynność została złożona do sądu administracyjnego pismem z dnia 11 lutego 2022 r., które w dniu 17 lutego 2022 r. wpłynęło do organu administracji. Wyczerpany zatem został tryb postępowania określony w art. 53 § 2b p.p.s.a.

Odnotować również należy, iż terminy do wniesienia skargi, ustalone w art. 53 ppsa, nie mają zastosowania do skargi na bezczynność organu (por. np. postanowienia NSA: z dnia 11 maja 2011 r., I OSK 716/11; z dnia 26 maja 2011 r., I OSK 857/11). Oznacza to, że skarga taka może być skutecznie wniesiona do chwili załatwienia sprawy przez organ administracji publicznej poprzez wydanie decyzji, postanowienia albo innego aktu lub podjęcia czynności (por. np. wyroki NSA: z dnia 29 kwietnia 2011 r., I FSK 249/10; z dnia 21 czerwca 2017 r., II OSK 853/17; z dnia 10 maja 2018 r., II OSK 895/18; z dnia 3 lipca 2018 r., II OSK 3036/17; z dnia 24 stycznia 2019 r., I GSK 3149/18; z dnia 5 czerwca 2019 r., II OSK 3747/18; z dnia 15 września 2020 r., II OSK 1271/20; z dnia 19 lutego 2021 r., II OSK 2346/20; z dnia 17 marca 2021 r., II OSK 2616/19; uchwały składu 7 sędziów NSA z dnia 22 czerwca 2020 r., II OPS 5/19 i z dnia 7 marca 2022 r., II OPS 1/21; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 27 października 2011 r., II SAB/Po 60/11; wyrok WSA w Warszawie z dnia 22 marca 2016 r. IV SAB/Wa 41/16; por. także: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, 7 wyd., Warszawa 2021, Nb 11 do art. 149). Na gruncie niniejszej sprawy stan taki nie miał jednak miejsca, albowiem z akt sprawy wynika, że w momencie wniesienia skargi nie zostało jeszcze zakończone postępowanie administracyjne przed Wojewodą Łódzkim.

Wobec powyższego sąd stwierdził, że skarga była dopuszczalna, gdyż zarzucana bezczynność dotyczy braku rozpoznania przez Wojewodę Łódzkiego wniosku strony skarżącej o uchylenie ostatecznej decyzji tego organu w zakresie udzielenia zgody na pobyt tolerowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i wyczerpane zostały środki zaskarżenia w rozumieniu art. 52 § 2 ppsa.

Zgodnie z art. 149 § 1 ppsa sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Stosownie do art. 149 § 1a ppsa jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 ppsa).

W niniejszym postępowaniu obowiązkiem sądu jest zbadanie, czy zarzucana w skardze bezczynność organu administracji rzeczywiście istniała – tak w dacie wniesienia skargi, jak i w dacie wyrokowania – a jeśli tak, to czy miała ona charakter rażący.

Wobec powyższego w pierwszej kolejności należy zaznaczyć, iż jedną z zasad ogólnych postępowania administracyjnego jest zasada szybkości postępowania (art. 12 kpa). Zasada ta jest równocześnie jedną z gwarancji realizacji zasady zaufania do władzy publicznej, w tym do działań organów administracji publicznej (art. 8 kpa w związku z art. 2 Konstytucji RP) oraz elementem prawa do dobrej administracji (por. np. P. Żuradzki, Prawo do dobrej administracji w polskim porządku prawnym na tle Europejskiego kodeksu dobrej administracji, [w:] M. Kępa. M. Marszał (red.), Duch praw w krajach Europy Środkowo-Wschodniej, Wrocław 2016 r., s. 59 - 60). Realizacji zasady szybkości postępowania służy m.in. określenie terminów załatwiania spraw przez organy administracji publicznej. Zgodnie z art. 35 § 1 kpa, organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. W myśl art. 35 § 2 kpa, niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Z kolei w art. 35 § 3 kpa przewidziano, że załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Załatwienie sprawy w postępowaniu uproszczonym powinno nastąpić niezwłocznie, nie później niż w terminie miesiąca od dnia wszczęcia postępowania (§ 3a). Przepisy szczególne mogą określać inne terminy niż określone w § 3 i 3a (§ 4). Do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów doręczania z wykorzystaniem publicznej usługi hybrydowej, o której mowa w art. 2 pkt 7 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych, okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo przyczyn niezależnych od organu (art. 35 § 5 kpa). O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia (art. 36 § 1 kpa). Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 kpa).

Sąd podziela prezentowany w orzecznictwie pogląd, że nie każde przekroczenie przez organ wskazanych wyżej terminów załatwiania spraw oznacza per se, że organ pozostaje w stanie bezczynności lub prowadzi postępowanie w sposób przewlekły. Konieczne jest tutaj poddanie ocenie istotnych okoliczności konkretnej sprawy, w tym w szczególności stopnia jej skomplikowania (zarówno w aspekcie prawnym, jak i przede wszystkim faktycznym), zaniechań lub wadliwości działań podejmowanych przez organ, a także postawy stron (por. np. wyroki NSA: z dnia 13 maja 2011 r., I OSK 711/11; z dnia 24 lipca 2018 r., II OSK 3021/17). Nawet jednak w sprawach o skomplikowanym charakterze organ powinien działać wnikliwie i szybko (art. 12 § 1 kpa w związku z art. 7, art. 8 i art. 77 § 1 kpa).

W Kodeksie postępowania administracyjnego bezczynność zdefiniowana została jako niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 kpa (art. 37 § 1 pkt 1), a przewlekłość jako prowadzenie postępowania dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (art. 37 § 1 pkt 2 kpa).

Na gruncie art. 149 ppsa z bezczynnością organu administracji publicznej mamy zatem do czynienia wówczas, gdy w określonym ustawowo terminie organ nie podejmie żadnych czynności w sprawie. Natomiast pod pojęciem "przewlekłego prowadzenia postępowania" należy rozumieć sytuację prowadzenia postępowania w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, bądź wykonywaniu czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. np. wyroki NSA: z dnia 24 maja 2018 r., II OSK 349/18; z dnia 1 lutego 2019 r., II OSK 2931/18; a także: J. Drachal, J. Jagielski, R. Stankiewicz, [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, 7 wyd., Warszawa 2021 r., Nb 80 do art. 3). Z powyższych unormowań wynika więc, że podstawowym terminem załatwienia sprawy w postępowaniu administracyjnym jest jej załatwienie "niezwłoczne", a w przypadku gdy konieczne jest przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego, sprawa zasadniczo powinna być załatwiona w terminie jednego miesiąca.

Przenosząc powyższe uwagi, natury ogólnej, na grunt zaistniałego w sprawie stanu faktycznego stwierdzić należy, że postępowanie w niniejszej sprawie prowadzone było dłużej niż było to niezbędne do jej załatwienia.

Zgodnie z art. 61 § 3 kpa datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej (art. 61 § 3 kpa) lub – w sytuacji, gdy żądanie strony jest wniesione drogą elektroniczną - dzień wystawienia dowodu otrzymania, o którym mowa w art. 41 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych (art. 61 § 3a kpa). Ten moment należy traktować jako początek biegu terminu do załatwienia sprawy przez organ (por. uzasadnienie uchwały NSA z dnia 3 września 2013 r., I OPS 2/13; a także wyroki NSA: z dnia 13 listopada 1998 r., IV SAB 124/98; z dnia 30 czerwca 1999 r., I SA/Ka 2422/97, "Serwis Podatkowy" 2001 r., nr 7, s. 63; z dnia 12 grudnia 2001 r., SA/Rz 1438/01; z dnia 10 kwietnia 2015 r., II OSK 2518/14, wyrok WSA w Olsztynie z dnia 24 września 2008 r., II SAB/Ol 24/08, wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 29 kwietnia 2015 r., II SAB/Go 5/15; a także: P. Przybysz, K.p.a. Komentarz, Lex, 2021, Komentarz do art. 61; M. Karpiuk, P. Krzykowski, A. Skóra (red.), K.p.a. Komentarz do art. 61-126. Tom II, Wyd. UW-M 2020 r.; oraz H. Knysiak-Sudyka (red.), K.p.a. Komentarz, WKP 2019 r., Komentarz do art. 61).

Jak wynika z akt sprawy, postępowanie administracyjne, którego dotyczy zarzucana bezczynność zostało zainicjowane wnioskiem skarżącego, który wpłynął do organu administracji w dniu 29 czerwca 2021 r. i jak wynika z akt sprawy wniosek ów nie został ani załatwiony, ani przekazany zgodnie z właściwością (co powinno mieć miejsce w przypadku, gdy organ stwierdza swoją niewłaściwość w sprawie) mimo upływu 8 miesięcy od tej daty. Tym samym więc w ocenie sądu, w realiach rozpoznawanej sprawy niewątpliwie mamy do czynienia z bezczynnością organu administracji. Organ administracji dopuścił się zarzucanej mu bezczynności w rozpoznaniu i rozstrzygnięciu sprawy zainicjowanej wnioskiem strony skarżącej, gdyż we wskazanym okresie, jak wynika z akt sprawy oraz wyjaśnień organu, nie podjął w sprawie w istocie żadnych czynności. Zatem sąd zobowiązał organ do rozpoznania wniosku strony skarżącej w terminie 1 (jednego) miesiąca od dnia otrzymania prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (pkt 1 sentencji wyroku). Załatwienie wniosku strony oznacza w niniejszym przypadku to, że wojewoda we wskazanym przez sad terminie albo uznaje swoją właściwość i sprawę załatwia, albo przekazuje podanie strony zgodnie z właściwością zawiadamiając o tym stronę skarżącą.

Wymaga podkreślenia, że organy administracji publicznej powinny działać efektywnie, tj. sprawnie, szybko, skutecznie, biorąc pod uwagę ekonomikę podejmowanych działań. Działania administracji powinny być nacechowane aktywnością, nakierowaną na sprawne i odpowiednie załatwienie konkretnej sprawy. Działaniom organu administracji i podjętym przez niego w niniejszej sprawie czynnościom nie można tymczasem przypisać takiego charakteru. Niedopuszczalna jest sytuacja, w której organ administracji nie podejmuje żadnej czynności realnie zmierzającej do zakończenia postępowania.

Oceniając charakter stwierdzonej bezczynności wskazać należy, że rażącym naruszeniem prawa, w rozumieniu art. 149 § 1a ppsa, pozostaje stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty (por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., I OSK 675/12, LEX nr 1218894).

Oceniając, czy naruszenie prawa jest rażące, należy jednak uwzględnić nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia, względnie braku zakończenia, lecz także warunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy czynności, jakie powinien podjąć organ dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. Rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, nie zasługujące na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne (por. B. Adamiak i J. Borkowski, Komentarz

do kodeksu postępowania administracyjnego, Warszawa 1998 r., s. 808 - 812). Kwalifikacja naruszenia jako rażące musi posiadać też pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (por. postanowienie NSA z dnia 27 marca 2013 r., OSK 468/13; wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 10 kwietnia 2014 r., II SAB/Wr 14/14; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 11 października 2013 r., II SAB/Po 69/13 i z dnia 11 marca 2015 r., IV SAB/Po 19/15). W niniejszej sprawie zaistniałą taka właśnie sytuacja – bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, co wynika z analizy całego zebranego w sprawie materiału. Przede wszystkim należy podnieść, że organ w sposób znaczny przekroczył termin załatwienia sprawy strony skarżącej. Przy czym sprawa ta nie była nadmiernie skomplikowana. W związku z tym, zdaniem sądu, powinna ona zostać załatwiona najpóźniej w ciągu dwóch miesięcy od daty wpływu wniosku. Przy czym organ do chwili obecnej sprawy tej nie załatwił, mimo upływu 8 miesięcy. Natomiast, organ powinien załatwić wniosek strony, co w okolicznościach niniejszej sprawy oznacza, ze powinien on w określonym przez ustawodawcę terminie albo orzec o swojej właściwości i sprawę załatwić, albo przekazać podanie strony zgodnie z właściwością zawiadamiając równocześnie stronę skarżącą o tym fakcie. Zatem wymagany termin został kilkakrotnie przekroczony. Przy czym należy wykluczyć sytuację, że skarżąca w jakimkolwiek stopniu przyczyniła się do opóźnienia w załatwieniu sprawy.

Biorąc więc pod uwagę okoliczności sprawy sąd stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności w załatwieniu wniosku skarżącego, która miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, o czym sąd orzekł na podstawie na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a ppsa (pkt 2 i 3 sentencji wyroku).

Uzasadnione jest żądanie skarżącej przyznania sumy pieniężnej, o której mowa w art.149 § 2 ppsa. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że suma pieniężna określona w art. 149 § 2 ppsa ma z jednej strony charakter dyscyplinująco – represyjny a z drugiej strony ma cel kompensacyjny. Ma ona zdyscyplinować organ administracji do załatwienia wniosku strony oraz jednocześnie zrekompensować stronie szkodę jaką poniosła ona wskutek opóźnienia organu w załatwieniu jej wniosku. W rozpoznawanej sprawie mimo upływu ośmiu miesięcy Wojewoda Łódzki nie rozpoznał wniosku strony skarżącej, a nawet nie podjął żadnej czynności w sprawie (z nadesłanych akt administracyjnych i kierowanych do sądu wyjaśnień nie wynika aby została podjęta jakakolwiek czynność). W związku czym zachodzi konieczność zdyscyplinowania organu do załatwiania wniosku przez przyznanie sumy pieniężnej, o której mowa w art.149 § 2 p.p.s.a. Mając na uwadze z jednej strony konieczność zdyscyplinowania organu do załatwienia wniosku strony skarżącej, a z drugiej strony uwzględniając konieczność zrekompensowania jej zaistniałej sytuacji, do której się w żaden sposób nie przyczyniła, sąd uznał, że uzasadnione jest przyznanie od Wojewody Łódzkiego kwoty 500 (pięćset) zł. Suma ta jest także sankcją dla organu za wadliwe zorganizowanie i prowadzenie postępowania (pkt 4 sentencji wyroku)

Na podstawie art.200 p.p.s.a. sąd zasądził od organu na rzecz strony skarżącej kwotę 597 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Na ogólną sumę kosztów złożyło się: 480 zł – wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika, 100 zł – wpis sądowy i 17 zł – opłata kancelaryjna (pkt 5 sentencji wyroku).

a.l.