Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 881/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2021-12-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 4,  art. 5,  art. 22,  art. 25
journal: Dz.U. 2019 poz 2407
law: Ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci
article: art. 7,  art. 77
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 135,  art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Dnia 2 grudnia 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Marzenna Glabas Sędziowie sędzia WSA Bogusław Jażdżyk sędzia WSA Piotr Chybicki (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 2 grudnia 2021 roku sprawy ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego oraz jego zwrotu - uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji.


UZASADNIENIE

Decyzja z dnia "[...]" Samorządowe Kolegium Odwoławcze (Kolegium), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r., poz. 735, dalej: k.p.a.) w związku z art. 25 ust. 1, ust. 2 pkt 6, ust. 3 i ust. 9 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2019 r., poz. 2407, dalej: u.p.p.w.d.), po rozpatrzeniu odwołania A. K. (skarząca) od decyzji wydanej przez działającego z upoważnienia Prezydenta Miasta "[...]" - Głównego Specjalistę w Departamencie Świadczeń Rodzinnych Urzędu Miejskiego w "[...]" (organ I instancji) z dnia "[...]" orzekającej o ustaleniu świadczeniem wychowawczym pobranym nienależnie kwot wypłaconych K. A. za okres od 2020-10-01 do 2021-02-28 tytułem świadczenia wychowawczego na dziecko T. K. (5 miesięcy po 250,00 zł), w łącznej kwocie: 1250,00 zł oraz o obowiązku zwrotu kwoty nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego za okres od 2020-10-01 do 2021-02- 28 w łącznej kwocie: 1250,00 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie - utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

Zakwestionowana decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym sprawy.

Decyzją z dnia "[...]" organ I instancji ustalił skarżącej świadczeniem wychowawczym pobranym nienależnie kwot wypłaconych za okres od 2020-10-01 do 2021-02-28 tytułem świadczenia wychowawczego na dziecko T. K. (5 miesięcy po 250,00 zł), w łącznej kwocie: 1250,00 zł oraz orzekł o obowiązku zwrotu kwoty nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego za okres od 2020-10-01 do 2021-02-28 w łącznej kwocie: 1250,00 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie wyjaśnił, że na wniosek złożony w dniu 2019-07-17 organ orzekł o przyznaniu A. K. prawa do świadczenia wychowawczego na okres od 2019-07-01 do 2021-05-31 na dziecko: T. K. W dniu 2021-03-01 organ uzyskał informację, że skarżąca rozwiodła się z T. K. i na podstawie wyroku Sądu Okręgowego z dnia 2020-08-25 (prawomocny z dniem 2020-09-02) wraz z rozwodem władza rodzicielska nad dziećmi B. K. i T. K. została pozostawiona obojgu rodzicom i ustalono, że małoletni będą mieszkać z każdym z rodziców w powtarzających się okresach to jest w tygodniach nieparzystych z matką, a w tygodniach parzystych z ojcem. Wobec powyższej sytuacji, z uwagi na ustalenie opieki naprzemiennej zmiana sytuacji rodziny ma wpływ na uprawnienie do świadczenia wychowawczego od 2020-10-01. Z akt sprawy wynika, że skarżąca pobrała świadczenie wychowawcze na dziecko T. K. za okres do 2021-02-28 w wysokości 500,00 zł miesięcznie. Organ wyjaśnił przy tym, że zgodnie z orzecznictwem sądowoadministracyjnym w odniesieniu do świadczeń już wypłaconych zastosowanie znajduje jedynie materialnoprawna instytucja zwrotu nienależnie pobranego świadczenia, o której mowa w art. 25 u.p.p.w.d. Organ wskazał nadto, że składając wniosek o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego strona własnoręcznie złożonym podpisem potwierdziła fakt zapoznania się z warunkami uprawniającymi do świadczenia wychowawczego oraz z treścią pouczenia zamieszczonego na druku przedmiotowego wniosku. W treści pouczenia strona została pouczona, że w przypadku zmian mających wpływ na prawo do świadczenia wychowawczego osoba uprawniona jest obowiązana do niezwłocznego powiadomienia o tym organu wypłacającego świadczenie wychowawcze, a niepoinformowanie może skutkować powstaniem nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego, a w konsekwencji - koniecznością jego zwrotu wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie. W ocenie organu ustalenie opieki naprzemiennej, w świetle art. 5 ust. 2a u.p.p.w.d. stanowi okoliczność powodującą zmianę prawa do świadczenia wychowawczego, a skarżąca została skutecznie pouczona o obowiązku niezwłocznego powiadomienia organu realizującego świadczenie wychowawcze o zmianach w sytuacji rodziny. Zatem świadczenie wychowawcze pobrane przez skarżącą za okres od 2020-10-01 do 2021-02-28 jest świadczeniem wychowawczym pobranym nienależnie.

W odwołaniu od decyzji organu I instancji skarżąca zarzuciła jej naruszenie: art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. polegające na błędnym zastosowaniu art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy o zmianie ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2019 r., 924), a który to przepis nie miał zastosowania jako podstawa prawa wydania zaskarżonej decyzji oraz art. 25 ust. 1 u.p.p.w.d. poprzez błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie, polegające na żądaniu zwrotu świadczenia wychowawczego za okres od 1października 2020 r. do dnia 28 lutego 2021 r. i uznania go za nienależnie pobranego, podczas gdy nie zaszły przesłanki uznania wypłaconego świadczenia za nienależnie pobrane, w konsekwencji czego brak jest podstaw prawnych do żądania zwroty kwoty wypłaconego świadczenia wraz z odsetkami. Wskazała, że od momentu wydania orzeczenia rozwodowego pobierała na małoletniego T. K. kwotę 500 zł tytułem świadczenia wychowawczego. Połowę tej kwoty przekazywała ojcu dziecka, któremu zgodnie z ustaloną opieką naprzemienną przysługuje połowa kwoty za dany miesiąc świadczenia wychowawczego (na dowód czego dołączyła potwierdzenia wykonania przelewów oraz oświadczenie T. K.). Świadczenie wychowawcze w całości zostało przeznaczone na małoletniego T. K. Żądanie zwrotu świadczenia wychowawczego na kwotę 1250 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie stoi w sprzeczności z ideą uprawnienia wynikającego z ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. W związku z powyższymi zarzutami skarżąca zawnioskowała o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania.

W uzasadnieniu decyzji z dnia "[...]" Kolegium podniosło, że podziela stanowisko skarżącej, iż wskazane przez organ I instancji przepisy, tj. art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 26 kwietnia 2019 r. o zmianie ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r., poz. 924) oraz art. 25 ust. 2 pkt 1 u.p.p.w.d. nie mogły stanowić podstawy prawnej decyzji orzekającej o ustaleniu świadczeniem wychowawczym pobranym nienależnie kwot wypłaconych stronie za okres od 01.10.2019 r. do 28.02.2021 r. tytułem świadczenia wychowawczego na dziecko T. K. Zgodnie bowiem z art. 6 ust. 1 ustawy zmieniającej w sprawach o świadczenie wychowawcze za okres do dnia 30 czerwca 2019 r. stosuje się przepisy ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci w dotychczasowym brzmieniu, z wyłączeniem art. 20 ust. 3 i 4 tej ustawy. Tymczasem z akt przedmiotowej sprawy bezspornie wynika, iż świadczenie wychowawcze na T. K. zostało przyznane na okres od 01 lipca 2019 r. do 31 maja 2021 r. Kolegium wskazało, że w jego ocenie sprawie niewątpliwie ma zastosowanie przepis art. 25 ust. 2 pkt 6 u.p.p.w.d., zgodnie z którym za świadczenie nienależnie pobrane uważa się świadczenie wychowawcze wypłacone mimo braku prawa do tego świadczenia. Zgodnie bowiem z art. 5 ust. 2a cyt. ustawy w przypadku gdy dziecko, zgodnie z orzeczeniem sądu, jest pod opieką naprzemienną obydwojga rodziców rozwiedzionych, żyjących w separacji lub żyjących w rozłączeniu sprawowaną w porównywalnych i powtarzających się okresach, kwotę świadczenia wychowawczego ustala się każdemu z rodziców w wysokości połowy kwoty przysługującego za dany miesiąc świadczenia wychowawczego. W przedmiotowej sprawie poza sporem jest, iż małżeństwo A. i T. K. na mocy wyroku Sądu Okręgowego z dnia 25 sierpnia 2020 r. zostało rozwiązane przez rozwód. Jednocześnie Sąd orzekł, iż wykonywanie władzy rodzicielskiej nad małoletnimi dziećmi – B. K. i T. K. pozostawia obojgu rodzicom i ustala, że małoletni będą mieszkać z każdym z rodziców w powtarzających się okresach to jest w tygodniach nieparzystych w matką, a w tygodniach parzystych z ojcem. Orzeczenie to stało się prawomocne z dniem 2 września 2020 r. W tej sytuacji świadczenie wychowawcze wypłacone skarżącej za okres od 1.10.2020 r. do 28.02.2021 r., w kwocie 1250,00 zł (5 miesięcy po 250,00 zł) jest świadczeniem pobranym nienależnie.

W skardze wywiedzionej do tut. Sadu na decyzję Kolegium skarżąca zarzuciła jej naruszenie:

art. 7 w zw. z art. 77 k.p.a., art. 8 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego rozpatrzenia całokształtu materiału dowodowego i nieuwzględnienie przy wydaniu decyzji słusznego interesu obywateli poprzez przyjęcie, że świadczenie wychowawcze było przez skarżącą pobrane nienależnie w sytuacji, gdy z całokształtu materiału dowodowego wynika, że cała kwota świadczenia została wydatkowana zgodnie z celem.

art. 7, 77, 80 k.p.a. polegające na nieprawidłowej i fragmentarycznej analizie materiału dowodowego w sprawie oraz dokonaniu ustaleń nieuwzględniających złożonych przez skarżącą dowodów w postaci przelewów środków finansowych z tzw. świadczenia wychowawczego na rachunek bankowy ojca T. K. oraz oświadczenia, co w konsekwencji doprowadziło do utrzymania w mocy zaskarżonej decyzji.

art. 25 ust. 1 oraz 2 pkt.6 u.p.p.w.d. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że świadczenie wychowawcze pobrane mimo braku prawa do tego świadczenia przez skarżącą w okresie od 1 października 2020 roku do 28 lutego 2021 r. było świadczeniem nienależnym, podczas gdy skarżąca nie pobrała świadczenia w złej wierze i tym samym nie dopuściła się świadomego wprowadzenia w błąd organu.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Skarga okazała się zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W zakresie swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania.

W wyniku takiej kontroli decyzja (postanowienie) może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325, dalej: p.p.s.a.).

Dokonując kontroli Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, powinien jednak rozstrzygać w granicach danej sprawy, co wynika wprost z treści art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a.

W rozpoznawanej sprawie Sąd, dokonując w zakreślonych wyżej granicach kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem decyzja ta narusza przepisy prawa materialnego i przepisy postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.

W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że zgodnie z treścią art. 5 ust. 1 u.p.p.w.d. świadczenie wychowawcze przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, w wysokości 500,00 zł miesięcznie na dziecko w rodzinie. Zgodnie z art. 4 ust. 2 przywoływanej ustawy świadczenie wychowawcze przysługuje matce, ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka. Zgodnie z art. 22 u.p.p.w.d. w przypadku zbiegu prawa rodziców, opiekunów prawnych dziecka lub opiekunów faktycznych dziecka do świadczenia wychowawczego, świadczenie to wypłaca się temu z rodziców, opiekunów prawnych dziecka lub opiekunów faktycznych dziecka, który faktycznie sprawuje opiekę nad dzieckiem. Jeżeli opieka nad dzieckiem sprawowana jest równocześnie przez oboje rodziców, opiekunów prawnych dziecka lub opiekunów faktycznych dziecka, świadczenie wychowawcze wypłaca się temu, kto pierwszy złoży wniosek. W przypadku gdy po złożeniu wniosku o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego przez rodzica, opiekuna prawnego dziecka lub opiekuna faktycznego dziecka drugi rodzic, opiekun prawny dziecka lub opiekun faktyczny dziecka złoży wniosek o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego w związku z opieką nad tym samym dzieckiem, organ właściwy ustala kto sprawuje opiekę i w tym celu może zwrócić się do kierownika ośrodka pomocy społecznej o przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego, o którym mowa w ustawie z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, w celu ustalenia osoby sprawującej opiekę nad dzieckiem.

W przypadku gdy dziecko, zgodnie z orzeczeniem sądu, jest pod opieką naprzemienną obydwojga rodziców rozwiedzionych, żyjących w separacji lub żyjących w rozłączeniu sprawowaną w porównywalnych i powtarzających się okresach, kwotę świadczenia wychowawczego ustala się każdemu z rodziców w wysokości połowy kwoty przysługującego za dany miesiąc świadczenia wychowawczego (art. 5 ust. 2a powoływanej ustawy).

Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, przyczyną wydania kwestionowanych w sprawie decyzji było ustalenie, że na podstawie prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego (prawomocny z dniem 2020-09-02) wraz z rozwodem władza rodzicielska nad dziećmi skarżącej pozostawiona obojgu rodzicom i ustalono, że małoletni będą mieszkać z każdym z rodziców w powtarzających się okresach to jest w tygodniach nieparzystych z matką, a w tygodniach parzystych z ojcem. W tej sytuacji, wobec zaistnienia przesłanki określonej w art. 25 ust, 2 pkt 6 u.p.p.w.d., świadczenie wychowawcze wypłacone skarżącej za okres od 1.10.2020 r. do 28.02.2021 r., w kwocie 1250,00 zł (5 miesięcy po 250,00 zł) jest świadczeniem pobranym nienależnie.

Kluczową zatem kwestią dla oceny legalności zaskarżonej decyzji stało się ustalenie, czy orzekające w niniejszej sprawie organy administracji prawidłowo uznały, że skarżąca nienależnie pobrała przedmiotowe świadczenie wychowawcze, w rozumieniu art. 25 ust. 2 pkt 6 u.p.p.w.d.

Przystępując do oceny prawidłowości dokonanych przez organy ustaleń w powyższym względzie przede wszystkim należy zauważyć, że w orzecznictwie sądów administracyjnych (ukształtowanym na tle przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych, aczkolwiek zachowującym aktualność także na gruncie ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci) podkreśla się, że skoro racjonalny ustawodawca posłużył się pojęciem "nienależnie pobranego świadczenia", które odnosi się do cechy czynności ("pobrania"), a nie cechy świadczenia ("nienależnego"), to należy rozróżnić pojęcie "nienależnego świadczenia" od "świadczenia nienależnie pobranego". Przyjmuje się więc, że "nienależne świadczenie" jest pojęciem obiektywnym, występującym wówczas, gdy świadczenie zostaje wypłacone bez podstawy prawnej lub gdy podstawa taka odpadła. Podczas gdy "świadczenie nienależnie pobrane" to świadczenie pobrane przez osobę, której można przypisać określone cechy dotyczące stanu świadomości (woli) lub określone działania (zaniechania). Przepis art. 25 ust. 1 u.p.p.w.d., analogicznie jak art. 30 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, wprowadza pojęcie "świadczenia nienależnie pobranego", co oznacza, że obowiązek zwrotu takiego świadczenia obciąża tylko tego, kto przyjął świadczenie w złej wierze, wiedząc, że mu się ono nie należy. O świadczeniu nienależnie pobranym można mówić wówczas, gdy nie tylko doszło do jego wypłaty mimo braku podstaw ustawowych do takiego działania, ale przy zaistnieniu świadomości osoby, która świadczenie pobiera, iż świadczenie jej nie przysługuje. Taka jest generalna reguła wykładni pojęcia świadczenia nienależnie pobranego. Skoro jest to zasada ogólna, to przez jej pryzmat należy rozważać każdą z ustalonych przez organ podstaw uznania świadczenia za nienależnie pobrane. Nawet ustalenie przez organ, że wypłacone świadczenie w świetle dowodów ujawnionych po jego przyznaniu, okazało się świadczeniem nienależnym, nie przesądza jeszcze o tym, że było ono "świadczeniem nienależnie pobranym" i można orzec obowiązek jego zwrotu wraz z odsetkami na podstawie art. 30 ustawy o świadczeniach rodzinnych, czy art. 25 u.p.p.w.d. W postępowaniu w przedmiocie nienależnie pobranego świadczenia organ jest zobowiązany zatem ustalić, czy nieuprawnione pobranie świadczenia nastąpiło z "winy" strony i w konsekwencji, że świadczenie to miało charakter nienależnego (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 4 grudnia 2020 r., sygn. akt II SA/Łd 395/20, dostępny: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

W kontrolowanej sprawie, w ocenie Sądu, nie budzi wątpliwości, że składając wniosek o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego strona własnoręcznie złożonym podpisem potwierdziła fakt zapoznania się z warunkami uprawniającymi do świadczenia wychowawczego oraz z treścią pouczenia zamieszczonego na druku przedmiotowego wniosku. W treści pouczenia skarżąca została pouczona, że w przypadku zmian mających wpływ na prawo do świadczenia wychowawczego osoba uprawniona jest obowiązana do niezwłocznego powiadomienia o tym organu wypłacającego świadczenie wychowawcze.

Niemniej, w ocenie Sądu, w przedmiotowej sprawie, organy obu instancji, mając na uwadze zgromadzony materiał dowodowy, nie wzięły pod uwagę podstawowego celu ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci - wyrażonego już w samym jej tytule, a także w art. 4 ust. 1 u.p.p.w.d. - jakim jest zapewnienie przez państwo realnej pomocy w wychowywaniu dziecka, w postaci faktycznego dostarczenia środków dla częściowego pokrycia wydatków związanych z jego wychowywaniem, w tym z opieką nad dzieckiem i zaspokojeniem jego potrzeb życiowych.

Zdaniem Sądu, nie można przepisów o nienależnie pobranym świadczeniu interpretować ani stosować w sposób, który prowadziłby do rezultatów nie dających się pogodzić z wyżej przedstawionym ratio legis u.p.p.w.d. W szczególności, skoro świadczenie wychowawcze jest wypłacane na potrzeby dziecka, to przy ewentualnym ustaleniu, że rodzic dziecka, któremu świadczenie przyznano, faktycznie w tym okresie nie posiadał prawa do tego świadczenia, ale świadczenie wychowawcze zostało spożytkowane na pokrycie wydatków związanych z zaspokojeniem potrzeb dziecka, to oznaczałoby to brak podstaw do żądania zwrotu świadczenia skonsumowanego na potrzeby dziecka.

Wskazać zaś należy, że w aktach sprawy znajduje się oświadczenie T. K. o "nieprzerwanym utrzymywaniu od eksmałżonki 50% kwoty świadczenia 500+ do dnia 25 lutego 2021 r." oraz potwierdzenia przelewów wskazujące, że skarżąca przekazała byłemu małżonkowi w miesiącach październik 2020 r. oraz styczeń-luty 2021 r. łącznie kwotę 1500 zł tytułem świadczenia 500+, co oznacza, że świadczenie przeznaczone zostało de facto na potrzeby tego dziecka.

W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie organy nie sprostały obowiązkowi dokonania oceny, czy środki przyznane w ramach świadczenia wychowawczego zostały wykorzystane zgodnie z ich przeznaczeniem, czyli czy zostały spożytkowane stosownie do celu wskazanego w art. 4 ust. 1 u.p.p.w.d. Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że chociaż świadczenie wychowawcze przysługuje matce, ojcu, opiekunowi (faktycznemu albo prawnemu), to w istocie świadczenie to służy dziecku. W konsekwencji okoliczność, na co zostało przeznaczone wypłacone świadczenie ma istotny wpływ na ocenę, czy świadczenie to było nienależne (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 24 czerwca 2021, sygn. II SA/Łd 668/20, oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 7 lipca 2021 sygn. akt II SA/Gl 47/21).

W świetle dotychczasowych rozważań stwierdzić należy, że jeżeli pobrane przez skarżącą świadczenia wychowawcze zostałyby spożytkowane na pokrycie wydatków związanych z zaspokojeniem potrzeb syna to oznaczałoby, iż świadczenia te nie zostały przez skarżącą nienależnie pobrane. Jednak wskazany powyżej cel świadczenia wychowawczego nie został wzięty pod uwagę przez Kolegium, ani przez organ I instancji. Kolegium nie odniosło się przy tym do twierdzeń skarżącej, podniesionych w odwołaniu, wedle których środki otrzymywane przez skarżącą z tytułu przyznanego świadczenia wychowawczego były przez nią proporcjonalnie przekazywane ojcu dziecka.

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, jako dowolne, traktuje się ustalenia faktyczne znajdujące wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym, ale niekompletnym, czy nie w pełni rozpatrzonym, albowiem zarzut dowolności wykluczają dopiero ustalenia dokonane w całokształcie materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.), zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 k.p.a.), a więc przy podjęciu wszystkich kroków niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego wydania decyzji o przekonującej treści (art. 7 k.p.a.) (por. wyrok NSA z 18 grudnia 2020 r., I GSK 1319/20, CBOSA).

Mając na względzie powyższe, zdaniem Sądu, organy obu instancji nie wyjaśniły i rozważyły istotnych w sprawie kwestii, w skutek czego doszło do naruszenia art. 7 i 77 § 1 k.p.a.

Ponownie rozpoznając sprawę, organy uwzględnią powyższe uwagi, oceny prawne i wytyczne Sądu. W celu ustalenia, w jaki sposób skarżąca dysponowała spornymi świadczeniami wychowawczymi, organ weźmie pod uwagę zgromadzony materiał dowodowy, w tym potwierdzenia przelewów i oświadczenie byłego małżonka.

Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.