Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 772/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2020-01-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6136 Ochrona przyrody
Hasła tematyczne: Ochrona przyrody
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 88 ust. 1 pkt 3, ust. 2, art. 89 ust. 1, art. 85 ust. 1 i 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2015 poz 1651
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.), Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, asesor sądowy WSA Marcin Kojło, Protokolant st. sekretarz sądowy Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 23 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa Budownictwa Wodnego "H.", Sp. J. w B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia administracyjnej kary pieniężnej za zniszczenie drzewa oddala skargę


UZASADNIENIE

W dniu [...] kwietnia 2016 r. do Dyrektora Parku Krajobrazowego Puszczy K. w S. (zwanego dalej: "Dyrektorem PKPK") wpłynęło zgłoszenie pracownika Szkoły Podstawowej nr [...] w B. (zwanej dalej: "Szkołą") wraz z dołączoną dokumentacją fotograficzną, zawierające wniosek o pozwolenie na wycięcie drzewa przewróconego na posesji ww. szkoły, tj. na nieruchomości o nr geod. [...] położonej przy ul. B. [...] w B., obręb [...] miasta B. Wskutek przeprowadzonych w dniu [...] kwietnia 2016 r. oględzin, w których wzięło udział dwóch pracowników szkoły oraz trzech przedstawicieli Parku Krajobrazowego Puszczy K. ustalono, że wywrócone drzewo to, będący w dobrym stanie zdrowotnym, głóg dwuszyjkowy o obwodzie 80 cm, którego korzenie zostały uszkodzone mechanicznie w trakcie budowy ogrodzenia.

W toku dalszych czynności wyjaśniających ustalono, że zleceniodawcą wykonania ogrodzenia był Departament Inwestycji Urzędu Miejskiego w B. zaś jego wykonawcą H. [...] spółka jawna w B. (zwaną dalej: "Spółką"). W aktach sprawy znajduje się protokół z dnia [...] grudnia 2015 r. z przekazania przez Gminę B. placu budowy dla ww. wykonawcy w celu realizacji zadania pod nazwą: "Opracowanie dokumentacji projektowej i budowa ogrodzenia Szkoły Podstawowej nr [...] w B. (...)", z którego wynika, że w ww. dniu nastąpiło udostępnienie wykonawcy terenu inwestycji, będącego własnością Gminy B., zgodnie z umową z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...]. Z treści protokołu wynika, że Dyrekcja Szkoły zobowiązała się do przeprowadzenia procedury administracyjnej wycinki 3 drzew kolidujących z ogrodzeniem. W aktach zgromadzono również: wniosek prezesa Spółki skierowany dnia [...] marca 2016 r. do Gminy B. zawierający prośbę o przedłużenie terminu zakończenia robót do dnia [...] czerwca 2016 r. ze względu na brak decyzji administracyjnej zezwalającej na wycięcie drzew; protokół konieczności z dnia [...] kwietnia 2016 r., z którego wynika, że zmianie uległ termin zakończenia robót ze względu na brak wydania decyzji w sprawie wycinki, o którą wystąpiono dnia 23 grudnia 2015 r.; protokół z oględzin wnioskowanej do usunięcia zieleni z dnia [...] maja 2016 r., z którego wynika, że na terenie Szkoły odnotowano wywrócone drzewo z gatunku głóg jednoszyjkowy o obwodzie 80 cm mierzonym na wysokości 100 cm, którego korzenie zostały uszkodzone na skutek prac prowadzonych przy budowie ogrodzenia. A.K. (wspólnik Spółki) oświadczył wówczas, że uszkodzenie nastąpiło na skutek demontażu starego fundamentu ogrodzenia.

Na podstawie tak zgromadzonego materiału dowodowego, w dniu 12 maja 2016 r. zawiadomiono strony o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie wymierzenia kary pieniężnej za zniszczenie drzewa z gatunku głóg jednoszyjkowy.

Decyzją z dnia 27 czerwca 2016 r., nr PKPK-S-V/84/2016 Dyrektor PKPK, działający z upoważnienia Marszałka Województwa Podlaskiego, na podstawie art. 87a ust. 1, art. 88 ust. 1 pkt 3, ust. 2 i 3, art. 83d ust. 1, art. 90 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz.U. 2015, poz. 1651, ze zm., dale: u.o.p."), a także na podstawie § 2 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 13 października 2004 r. w sprawie stawek opłat dla poszczególnych rodzajów i gatunków drzew (Dz.U. 2004, Nr 228, poz. 2306, dalej: "rozporządzenie MŚ z dnia 13 października 2004 r.") oraz obwieszczenia Ministra Środowiska z dnia 24 października 2014 r. w sprawie stawek opłat za usunięcie drzew i krzewów oraz stawek kar za zniszczenie zieleni na 2015 r. (M.P. poz. 958) wymierzył Gminie B. administracyjną karę pieniężną za zniszczenie drzewa z gatunku głóg jednoszyjkowy o obwodzie pnia 80 cm mierzonym na wysokości 100 cm, rosnącego na nieruchomości nr [...], obręb [...], w B., w wysokości 69.423,94 zł. W uzasadnieniu decyzji organ przytoczył okoliczności wynikające z wyżej wymienionego materiału dowodowego, ustalając, że kara pieniężna winna zostać nałożona na właściciela nieruchomości, będącego jednocześnie zleceniodawcą prowadzonych na terenie Szkoły robót budowlanych, które spowodowały uszkodzenie systemu korzeniowego drzewa, czego konsekwencją było jego wywrócenie.

Po rozpatrzeniu odwołania Gminy B. od ww. decyzji, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z dnia [...] września 2016 r. nr [...] uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia, stwierdzając, że postepowanie wyjaśniające wymaga uzupełnienia i dodatkowych wyjaśnień co do tego, czy doszło do zniszczenia drzewa, czy jego usunięcia, w kontekście brzmienia art. 87a ust. 2 i 5 u.o.p., a także co do ustalenia podmiotu za to odpowiedzialnego. Kolegium zwróciło również uwagę, że dnia [...] sierpnia 2016 r. weszły w życie nowe regulacje dotyczące opłat za usuwanie drzew i krzewów – tj. rozporządzenie Ministra Środowiska z 25 sierpnia 2016 r. w sprawie opłat za usunięcie drzew i krzewów (Dz.U. 2016, poz. 1354, dalej: "rozporządzenie MŚ z dnia 25 sierpnia 2016 r.").

W toku ponownego rozpatrzenia sprawy, organ I instancji zgromadził: umowę z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...]zawartą pomiędzy Spółką, a Miastem B. na opracowanie dokumentacji projektowej i budowę ogrodzenia Szkoły wraz z aneksem nr [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r.; protokół z dnia [...] czerwca 2016 r. z odbioru końcowego robót; projekt wykonawczy ogrodzenia tereny przy Szkole z dnia [...] grudnia 2015 r.; ogólną i szczegółową specyfikację techniczną robót rozbiórkowych i wznoszenia ogrodzeń; dokumentację przetargową; kartę gwarancyjną; wniosek Szkoły z dnia [...] marca 2016 r. skierowany do Prezydenta Miasta B. z prośbą o wyrażenie zgody na usunięcie 4 sztuk drzew na posesji szkoły, z których trzy rosną w pasie ogrodzenia; wniosek Szkoły z dnia [...] grudnia 2015 r. skierowany do Urzędu Miejskiego w B. o wydanie zezwolenia na usunięcie drzew (dwóch grabów, jabłoni i wierzby) z działki nr [...]; decyzję Marszałka Województwa P. z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] udzielająca zezwolenia Dyrektorowi Szkoły na usunięcie 4 drzew: gruszy pospolitej, dwóch jabłoni domowych i wierzby płaczącej do dnia [...] grudnia 2016 r. za opłatą 39.373,19 zł.

Decyzją z dnia [...] października 2016 r. nr [...] Dyrektor PKPK nałożył na Gminę B. administracyjną karę pieniężną za zniszczenie drzewa z gatunku głóg jednoszyjkowy o obwodzie pnia 80 cm mierzonym na wysokości 100 cm, rosnącego na terenie nieruchomości nr [...] w obrębie [...] w B. w wysokości 59.203,70 zł. W uzasadnieniu decyzji organ uznał, że drzewo z gatunku głóg jednoszyjkowy, na skutek granicznego obcięcia systemu korzeniowego nie miało szans na zachowanie żywotności, zatem należało uznać je za zniszczone i zgodnie z art. 88 ust. 1 pkt 3 u.o.p. wymierzyć Gminie B., będącej inwestorem przeprowadzonych robót administracyjną karę pieniężną, stwierdzając, że nie zastosowała ona w dokumentacji przetargowej odpowiednich zapisów dotyczących ochrony drzew, w tym wykonania robót w ich sąsiedztwie, występując zaś o pozwolenie na wycinkę drzew nie wskazała przedmiotowego głogu oraz zatwierdziła roboty budowlane protokołem odbioru, nie wnosząc do niego uwag.

Po rozpatrzeniu odwołania Gminy B. od ww. decyzji, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...], uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia, wskazując, że nie zostało w sprawie ustalone, kto ponosi odpowiedzialność finansową za zniszczenie drzewa, bowiem nie w każdym przypadku odpowiada za to inwestor, tym bardziej zaś w sytuacji niewłaściwego wykonania robót budowlanych przez wykonawcę, który zdecydował o metodologii ich wykonania, realizując zadanie w formule "zaprojektuj i wybuduj".

W toku ponownego rozpatrzenia sprawy w dniu [...] lutego 2017 r. organ I instancji przesłuchał stronę postępowania – tj. A.K., będącego wspólnikiem Spółki, który opisał przebieg robót na terenie Szkoły, wskazując, że przed przygotowaniem projektu nie była sporządzana inwentaryzacja, bowiem zamawiający odpowiadając na pytanie przetargowe stwierdził, że nie jest przewidziana wycinka drzew. Wspólnik Spółki podał także, że w trakcie usuwania starego fundamentu ogrodzenia wiedział, że korzenie przerastały fundament, jednakże nie zgłaszał tego zamawiającemu, uznając, że drzewa trzeba usunąć, o czym zamawiający, w jego ocenie, wiedział. Wskazał też, że inne przedsiębiorstwo wykonywało bieżnię na terenie Szkoły, co wymagało prowadzenia prac na głębokości 50 m i mogło pozostać nieobojętne dla drzew. W trakcie postępowania A.K. złożył również pisemne wyjaśnienia, dokumenty przetargowe wskazujące na zakres robót, a także wydruk z internetowego serwisu pogodowego TVN Meteo dotyczący wichur w Podlaskiem w dniu 22 kwietnia 2016 r.

Decyzją z dnia [...] lutego 2017 r., nr [...] Dyrektor PKPK wymierzył Spółce administracyjną karę pieniężną w wysokości 59.203,70 zł za zniszczenie drzewa z gatunku głóg jednoszyjkowy o obwodzie pnia 80 cm mierzonym na wysokości 100 cm (pod koroną), rosnącego na terenie nieruchomości o nr geod. [...] położonej w obrębie ewidencyjnym [...], miasta B. W motywach rozstrzygnięcia organ wskazał, że dnia [...] grudnia 2015 r. Miasto B. zawarło umowę nr [...] z wykonawcą, tj. ze Spółką, której przedmiotem było "Opracowanie dokumentacji projektowej oraz budowa ogrodzenia Szkoły Podstawowej Nr [...] przy ul. B. [...] w B.". Zamówienie zostało zrealizowane w formule "zaprojektuj i wybuduj" zatem, zdaniem organu, wykonawca w oparciu o wytyczne, opracował dokumentację projektową, w której sam zadecydował o technologii wykonania zadania i na tej podstawie wykonał roboty budowlane. Organ wskazał, że zgodnie z § 1 ust. 4 pkt 4 ww. umowy i zapisami Rozdziału 1 pkt 5 lit. d) Specyfikacji Istotnych Warunków Zamówienia ("SIWZ"), wykonawca powinien był wykonać roboty budowlane na podstawie opracowanej dokumentacji projektowej wraz z wypłatą odszkodowań za wszelkie zniszczenia, które powstały w trakcie wykonywania przedmiotu umowy. Jednocześnie wskazano, że zgodnie z zapisami § 2 ust. 3 ww. umowy, wykonawca zobowiązał się zabezpieczyć, oznakować roboty oraz dbać o stan techniczny i prawidłowość oznakowania przez cały czas trwania realizacji zadania oraz ponosił pełną odpowiedzialność za teren budowy od chwili jego przyjęcia. Organ ustalił, że Spółka przejęła plac budowy protokołem z dnia [...] grudnia 2015 r., natomiast realizację przedmiotowego zadania zakończyła dnia [...] czerwca 2016 r. W trakcie realizacji inwestycji - w dniu [...] kwietnia 2016 r. odnotowano zaś na posesji szkoły wywrócenie drzewa z gatunku głóg jednoszyjkowy, za co według organu, odpowiedzialność ponosi Spółka prowadząca roboty budowlane, odpowiadająca za należyte wykonanie umowy zgodnie z art. 88 ust. 2 u.o.p. i art. 652 k.c. Organ ustalił, że do zniszczenia drzewa doszło podczas prac budowlanych (wykonanie ogrodzenia) prowadzonych przez Spółkę, które spowodowały znaczne uszkodzenie systemu korzeniowego i w rezultacie jego zniszczenie.

Odwołanie od ww. decyzji wniosła Spółka, załączając do niego m.in. ekspertyzę prędkości wiatru dnia [...] kwietnia 2016 r. przy ul. B. w B. oraz opinię dendrologiczną dotyczącą wywróconego głogu jednoszyjkowego na przedmiotowej działce z dnia 13 marca 2017 r., sporządzoną przez J.P.

Decyzją z dnia [...] maja 2017 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podzielił ustalenia Dyrektora PKPK dodatkowo podnosząc, że zgodnie art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o ochronie przyrody oraz ustawy o lasach (Dz.U. 2016 r., poz. 2249, dalej: "ustawa nowelizacyjna z dnia 16 grudnia 2016 r."), do postępowań w sprawach m.in. o ustalenie administracyjnej kary pieniężnej za zniszczenie drzew, wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy (tj. przed 1 stycznia 2017 r.), stosuje się przepisy nowe, chyba że kara pieniężna wymierzona na podstawie u.o.p. w brzmieniu dotychczasowym byłaby względniejsza. Mając powyższe na względzie Kolegium stwierdziło, że kara pieniężna wymierzona na podstawie przepisów u.o.p. w brzmieniu dotychczasowym, jest dla strony skarżącej względniejsza, niż przy zastosowaniu nowych uregulowań. Została ona ustalona w oparciu art. 89 ust. 1 u.o.p., tj. w wysokości dwukrotnej opłaty za usunięcie drzewa. Wskazał również, że zgodnie z art. 85 ust. 4a i 7 u.o.p., stawka opłaty obowiązuje do momentu uchwalenia przez Radę Gminy B. nowych stawek opłat za wycinkę drzew i krzewów, które na chwilę ponownego rozpatrzenia sprawy nie były określone.

Odnosząc się natomiast do zarzutu Spółki, że będąca przedmiotem sprawy roślina jest krzewem, a nie drzewem, Kolegium podniosło, że podczas oględzin przeprowadzonych w dniu [...] maja 2016 r. z udziałem przedstawiciela strony skarżącej (tj. A.K.), który nie kwestionował poczynionych wówczas ustaleń, sklasyfikowano przedmiotową roślinę jako drzewo. Organ odwoławczy nadmienił również, że będąca przedmiotem postępowania roślina jest drzewem, gdyż posiada wyraźnie wykształcony pień oraz uformowaną, rozgałęziającą się na wysokości około 100 cm koronę, co potwierdza zgromadzona w sprawie dokumentacja fotograficzna. W ocenie Kolegium podstawową różnicą pomiędzy drzewami i krzewami jest posiadanie przez drzewa stosunkowo grubego, najczęściej pojedynczego pnia, podczas gdy u krzewów występuje zawsze duża ilość oddzielnych, cienkich pni, wyrastających stale z szyi korzeniowej lub ze wspólnego systemu korzeniowego. Poza tym Kolegium wskazało, że wiele drzew posiadało liczne ślady otarć i uszkodzeń spowodowanych przez ciężki sprzęt mechaniczny, odnotowane podczas oględzin, co świadczy o sposobie prowadzenia przez wykonawcę robót w sąsiedztwie drzew. Podniosło, że nie można wykluczyć, że warunki atmosferyczne mogły mieć wpływ na przebieg zdarzenia, ale jedynie pośredni, ponieważ w momencie tak znacznej ingerencji w system korzeniowy jak mechaniczne uszkodzenia korzeni centralnych i korzeni bocznych, statyka drzewa została mocno zachwiana. Kolegium stwierdziło również, że podczas wykonywania inwestycji został naruszony art. 87a ust. 1 u.o.p. określający, w jaki sposób powinny być wykonywane wszelkie prace przy drzewie.

Skarga Spółki wywiedziona do tut. sądu na ww. decyzję została oddalona wyrokiem z dnia 12 października 2017 r. sygn. akt II SA/Bk 459/17, jednakże NSA, wskutek rozpoznania skargi kasacyjnej Spółki od ww. wyroku, na mocy wyroku z dnia 25 września 2018 r. sygn. akt II OSK 145/18, uchylił go, a także zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Dyrektora PKPK. W uzasadnieniu wyroku NSA wskazał, że tut. sąd niezasadnie przyjął na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, takiego jak oględziny i dokumentacja fotograficzna, że zniszczony głóg jednoszyjkowy jest drzewem, podczas gdy strona skarżąca kasacyjnie podnosiła, że zgodnie z opisami przyrodniczymi głóg jednoszyjkowy jest krzewem przybierającym w pewnych warunkach formę drzewiastą. Poza tym NSA stwierdził, że wiadomości z powyższego zakresu są wiadomościami specjalnymi i należało w tym względzie zasięgnąć opinii biegłego dendrologa, a także, że tut. sąd nie odniósł się do kwestii pomiaru drzewa na wysokości 100 cm, podczas gdy dla wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej za usunięcie drzewa bez wymaganego zezwolenia, niezbędne jest jednoznaczne ustalenie czy dana roślina jest drzewem, czy krzewem oraz ustalenie wieku takiej rośliny. Powyższe ustalenia powinny być poprzedzone prawidłowo zmierzonym obwodem pnia na wysokości 130 cm - zgodnie z art. 85 ust. 2 u.o.p.

W toku ponownie prowadzonego postępowania organ I instancji zlecił sporządzenie ekspertyzy dendrologicznej, która została wykonana w dniu [...] lutego 2019 r. przez P.K. posiadającego uprawnienia konserwatorskie i projektowe. Uzyskano również kserokopię dziennika budowy boiska przy Szkole oraz dokumentację projektową i wykonawczą dotyczącą tych robót budowlanych

Decyzją z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...]Dyrektor PKPK wymierzył Spółce administracyjną karę pieniężną w wysokości 27.200 zł za zniszczenie drzewa z gatunku głóg jednoszyjkowy o obwodzie pnia 80 cm mierzonym na wysokości 100 cm (pod koroną), rosnącego na terenie nieruchomości o nr geod. [...] położonej w obrębie ewidencyjnym [...], miasta B. W motywach rozstrzygnięcia organ powielił poprzednio dokonane ustalenia uzupełniając je o wnioski wynikające ze sporządzonej opinii dendrologicznej, na podstawie których uznano, że zniszczona roślina jest drzewem z gatunku głóg jednoszyjkowy. Wskazał również, że obecnie obowiązujące rozporządzenie Ministra Środowiska z 3 lipca 2017 r. w sprawie wysokości stawek opłat za usunięcie drzew i krzewów (Dz.U. 2017, poz. 1330, zwane dalej rozporządzeniem MŚ) nie zawiera wskaźników różnicujących wysokość kary w zależności od rodzaju terenu, na jakim rosło drzewo. Przytaczając zaś materiał dowodowy z akt sprawy, organ opisał okoliczności uszkodzenia korzeni drzewa przez pracowników Spółki w trakcie demontażu starego fundamentu ogrodzenia, zaś odnosząc się do powoływanej przez Spółkę argumentacji o silnych podmuchach wiatru w dniu [...] kwietnia 2016 r., wskazał, że po pierwsze nie jest znana dokładna data wywrócenia drzewa, więc nie wiadomo czy warunki atmosferyczne panujące dnia [...] kwietnia 2016 r. miały na to wpływ (miało to bowiem miejsce w okresie pomiędzy [...] a [...] kwietnia 2016 r.), po drugie, że drzewo upadło w kierunku przeciwnym w stosunku do ogrodzenia i podciętej części korzeni (tj. w kierunku północnym), co wskazuje, ze główną przyczyną jego upadku było podcięcie korzeni, a po trzecie, że od strony zachodniej i północno-zachodniej osłaniała je kurtyna w postaci budynków wielkokondygnacyjnych oraz drzew o wysokości od 8 do 18 m, która stanowiła naturalną osłonę przed gwałtownymi podmuchami wiatru.

Wskutek rozpatrzenia odwołania Spółki od ww. decyzji, Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...]utrzymało w mocy ww. decyzję, podzielając w uzasadnieniu stanowisko i ustalenia organu I instancji oraz odnosząc się do zarzutów powołanych w odwołaniu.

Skargę od ww. decyzji wniosła do tut. sądu Spółka zaskarżając ją w całości i zarzucając jej naruszenie następujących przepisów postępowania:

1) Art. 7 k.p.a. zaniechaniem podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy i orzeczeniem w sprawie z pominięciem słusznego interesu obywateli przez:

a) zaniechanie ustalenia czasu w jakim doszło do obalenia będącej przedmiotem sprawy rośliny z gatunku głóg jednoszyjkowy,

b) zaniechanie ustalenia czy w miejscu posadowienia będącej przedmiotem sprawy rośliny z gatunku głóg jednoszyjkowy i czasie jego obalenia wystąpiły inne okoliczności mogące mieć wpływ na jej obalenie w szczególności:

– zaniechano ustalenia siły wiatru w tamtym miejscu i czasie,

– zaniechano ustalenia zakresu robót ziemnych wykonywanych w obrębie tej rośliny przez inne podmioty niż skarżący,

– zaniechano ustalenia jaki podmiot oprócz skarżącego, wykonywał roboty ziemne w obrębie tej rośliny,

c) zaniechanie ustalenia, że przyczynami obalenia będącej przedmiotem sprawy rośliny z gatunku głóg jednoszyjkowy były:

– wiatr o sile powyżej 20 m/s,

– wykonywanie robót ziemnych i przesuwanie znacznych mas ziemi przez podmiot inny niż skarżący,

d) zaniechanie ustalenia liczby metrów kwadratowych powierzchni gruntu pokrytej będącym przedmiotem sprawy rośliny z gatunku głóg jednoszyjkowy,

e) zaniechanie ustalenia:

– zakresu (rozmiaru) usunięcia dwóch odnóg systemu korzeniowego będącego przedmiotem sprawy krzewu z gatunku głóg jednoszyjkowy w stosunku do całego systemu korzeniowego tej rośliny,

– wpływu usunięcia dwóch odnóg systemu korzeniowego będącego przedmiotem sprawy krzewu z gatunku głóg jednoszyjkowy na jego żywotność w szczególności, że usunięcie dwóch odnóg systemu korzeniowego tej rośliny nie spowodowałoby jej zniszczenia (ani uschnięcia ani obalenia),

f) zaniechanie ustalenia, że usunięcie dwóch odnóg systemu korzeniowego będącej przedmiotem sprawy rośliny przez pracowników skarżącego nastąpiło bez sprzeciwu i za wiedzą, a nawet za zgodą i przyzwoleniem osoby występującej z ramienia Miasta B. - właściciela nieruchomości, na której ta roślina rosła,

g) zaniechanie prowadzenia postępowania w kierunku ustalenia czy w świetle przepisów u.o.p. obowiązujących od 1 stycznia 2017 r. usunięcie z ww. terenu rośliny z gatunku głóg jednoszyjkowy wymagałoby pozwolenia na jego usunięcie, a w przypadku odpowiedzi twierdzącej zaniechanie ustalenia w jakiej wysokości wymierzona powinna być opłata za to usunięcie.

W ocenie skarżącego wskazane zaniechania doprowadziły do ustaleń niezgodnych z rzeczywistością, włożenia na skarżącego odpowiedzialności za zniszczenie rośliny z gatunku głóg jednoszyjkowy oraz wymierzenia mu kary administracyjnej w wysokości rażąco wygórowanej tj. 27.200,00 zł i nie adekwatnej do okoliczności sprawy.

2) Art. 8 k.p.a. prowadzeniem postępowania w sposób nie prowadzący do pogłębienia zaufania jego uczestników do władzy publicznej przez:

a) przyjęcie w poczet materiału dowodowego materiału zgromadzonego samodzielnie przez P.K., który wydał opinię przyjętą jako dowód w sprawie na podstawie materiału dowodowego nie zgromadzonego przez organ I instancji lecz na podstawie materiału zgromadzonego samodzielnie z nieznanych źródeł (fotografie, schematy, szkice rzekomo przedstawiające teren w otoczeniu przedmiotowej rośliny, itp),

b) zaniechanie przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków: M.N. na okoliczność - rodzaju, zakresu i czasu trwania robót ziemnych wykonywanych w obrębie rośliny będącej przedmiotem sprawy przez A.C. lub osób, które ten przybrał sobie do pomocy przy realizacji zadania zleconego mu przez Miasto B.;

c) zaniechanie przeprowadzenia dowodu z zeznań świadków - pracowników Szkoły na okoliczność czasu obalenia rośliny stanowiącej przedmiot postępowania, stanu otoczenia tej rośliny przed rozpoczęciem robót na tym terenie;

d) zaniechanie wezwania Miasta B. do złożenia wyjaśnień wraz dowodami je potwierdzającymi na okoliczność:

– czy przed realizacją zadania na opracowanie dokumentacji projektowej i budowę ogrodzenia obiektów oświatowych na terenie Miasta B. (znak; [...]) Miasto B. sporządziło inwentaryzację zieleni na terenie realizacji tej inwestycji w szczególności dla nieruchomości oznaczonej nr geodezyjnym [...], obręb [...] m. B., ul. B. [...], czy przeprowadziło analizę zagrożeń dla tej zieleni wskutek prowadzenia realizacji Programu Funkcjonalno - Użytkowego sporządzonego przez Miasto B. dla tej inwestycji oraz jakie przewidziano działania ochronne dla zieleni na terenie budowy i wymogi dla jej prowadzenia przez wykonawcę skoro zgłaszane było, że w linii budowy/remontu ogrodzenia lub w jego bezpośrednim sąsiedztwie znajdują się drzewa i krzewy?

– w jaki sposób prowadzony był nadzór inwestorski na terenie remontu/budowy ogrodzenia na ww. nieruchomości?

– jakie czynności zostały wykonane przez inwestora w ramach nadzoru inwestorskiego w zakresie ochrony zieleni na nieruchomości oznaczonej nr geodezyjnym [...], obręb [...] m. B., ul. B. [...]?

e) zaniechanie przeprowadzenia dowodu z przesłuchania stron: A.C., A.K., na okoliczność - rodzaju, zakresu i czasu trwania robót wykonywanych przez te osoby (przedsiębiorstwa które reprezentowali) w obrębie rośliny będącej przedmiotem sprawy,

f) całkowitym pominięciem okoliczności wynikającej z fotografii dołączonych do protokołów oględzin obalonej rośliny tj. z dnia [...] kwietnia 2016 r. oraz [...] maja 2016 r. tj. że w najbliższym sąsiedztwie rośliny znajduje się duża pryzma zsuniętej ziemi oraz teren jest zniwelowany i przygotowany do dalszych robót budowlanych oraz, że zakres tych robót wykraczał poza wykonawstwo skarżącego i nie prowadził on takich robót, jak i że w tym czasie teren ten był w posiadaniu B. ([...]),

g) zaniechanie wystąpienia do Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej - Państwowego Instytutu Badawczego o wydanie opinii w przedmiocie maksymalnej prędkości wiatru w B. w okolicy ulicy B. [...] w czasie obalenia przedmiotowej rośliny sporządzonej w oparciu o dane z sytuacji synoptycznej, dane obserwacyjne - pomiarowe z badanego regionu oraz ukształtowania terenu okolicy (wpływu posadowienia budynków o dużej kubaturze na lokalne porywy wiatru w okolicy),

h) zaniechanie uzyskania od P.K. pisemnej opinii uzupełniającej bądź wariantowej do jego opinii z [...] lutego 2019 r. w zakresie następującym:

– podania opisu systemu korzeniowego rośliny z gatunku głóg jednoszyjkowy w szczególności o rodzaju tego systemu, jego rozległości, wpływu na warunki bytowania itd. ponieważ w opinii na str. 6-7 są informacje w ogólności dotyczące drzewa bez sprecyzowania jego gatunku i nie dotyczą one przedmiotowego egzemplarza tylko drzewa opisywanego w "artykule dr inż. arch. kraj. Marzeny Suchockiej z Instytutu Gospodarki Przestrzennej i Mieszkalnictwa Warszawa, Wydział Ogrodnictwa i Architektury Krajobrazu SGGW",

– podania informacji czy cały system korzeniowy przedmiotowej rośliny jest widoczny na fotografiach załączonych do opinii, a jeśli nie jest to cały system korzeniowy to o podanie informacji jaki był jej system korzeniowy (rozmiar, stan zniszczeń z podaniem przyczyn, stan ich zdrowotności, itp.),

– podania informacji jaki wpływ na system korzeniowy oraz stabilność rośliny (głóg jednoszyjkowy) na gruncie ma (wyłącznie) odcięcie dwóch, bocznych odnóg korzenia (np. przerastających fundament starego ogrodzenia) i czy samodzielnie (bez wpływu innych czynników), w typowych warunkach bytowania rośliny, doprowadziłby zazwyczaj do jej obalenia na grunt,

– podania informacji jaki wpływ mają na stabilność rośliny uszkodzenia większych rozmiarów niż wskazane powyżej np. oderwanie, zmiażdżenie większej ilości korzeni, wykonywanie robót ziemnych wokół niej w tym z użyciem ciężkiego sprzętu, przemieszczanie znacznych mas ziemi w okolicy rośliny, układanie w jej niedalekiej odległości systemów odwadniania obiektów/tereny (tzw. drenaży) oraz prowadzenie wykopów budowlanych,

– podania informacji jaki zakres (rozmiar) ma usunięcie dwóch odnóg systemu korzeniowego będącego przedmiotem sprawy krzewu z gatunku głóg jednoszyjkowy w stosunku do całego systemu korzeniowego tej rośliny,

– podania informacji czy wiatr o sile przekraczającej 15 m/s (w porywach do 24 m/s) w powiązaniu ze znacznym uszkodzeniem systemu korzeniowego, wykonywaniem robót ziemnych wokół rośliny, przemieszczaniem znacznych mas ziemi w jej okolicy, układaniem w jej niedalekiej odległości systemów odwadniania obiektów/terenu (tzw. drenaży) oraz prowadzenie wykopów budowlanych, byłby wystarczający do obalenia rośliny z gatunku głóg jednoszyjkowy,

– przez rozwinięcie wniosków opinii z dnia [...] lutego 2019 r. wskazaniem, które z czynności wskazanych na str. 12 biegły powiązał z "budową ogrodzenia", a które związane są z inną robotą budowlaną, w świetle faktów wskazujących, że w obrębie przedmiotowej były także prowadzone roboty przez A.C. i nie polegały one na budowie ogrodzenia, ale były częścią zadania "Opracowanie dokumentacji projektowej oraz budowa boiska ze sztuczną nawierzchnią i bieżni lekkoatletycznej wraz z ogrodzeniem i monitoringiem przy Szkole Podstawowej Nr [...] w B., ul. B. [...]" i polegały między innymi na wykonaniu robót związanych z ułożeniem w gruncie (wraz z wcześniejszym jego przygotowaniem) elementów niezbędnej infrastruktury (drenaż), rozebranie nawierzchni asfaltowych i wykonanie innych prac polegających na przygotowaniu pod budowę boiska i innych obiektów oraz zorganizowanie i zaaranżowanie terenu zgodnie z zamierzeniem inwestora. W obrębie rośliny przed rozpoczęciem remontu ogrodzenia posesji oraz budowy boiska znajdowało się stare ogrodzenie oraz chodnik/bieżnia z utwardzoną nawierzchnią (vide: fotografie zawarte w opinii dendrologicznej z dnia [...] lutego 2019 r.) i to ogrodzenie zostało wyremontowane , a chodnik/bieżnia został rozebrany, a teren poddano dalszym robotom (wykonawca A.C.). Pod koniec marca 2016 r. teren budowy opuściła Spółka, a z dniem [...] marca 2016 r. przejął go A.C. Roślina została obalona w kwietniu 2016 r. (prawdopodobnie [...] kwietnia 2016 r.) czyli w okresie odpowiedzialności A.C. za ten teren,

– przez ustosunkowanie się do rozbieżnych ocen w zakresie czy przy budowie ogrodzenia odcięto "centralne korzenie kotwiące tuż przy pniu, co było główną przyczyną wywrócenia" (opinia P.K.) czy też "dwa poziome korzenie rosnące w kierunku ogrodzenia, a łączne uszkodzenia systemu korzeniowego mogły wynieść około 30% jego wyjściowego stanu i ingerencja ta nie mogła spowodować przewrócenia się rośliny" (opinia J.P. str. 3).

3) Art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 84 § 1 k.p.a. zebraniem i rozpatrzeniem zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w sposób nie wyczerpujący przez:

a) całkowite pominięcie przy rozpoznaniu sprawy, znajdującej się w jej aktach, opinii dendrologicznej odnośnie rośliny będącej przedmiotem sprawy z dnia 13 marca 2017 r. sporządzonej przez J.P.,

b) całkowite pominięcie okoliczności wynikającej z fotografii dołączonych do protokołów oględzin obalonej rośliny tj. z dnia [...] kwietnia 2016 r. oraz [...] maja 2016 r. tj. że w najbliższym sąsiedztwie rośliny znajduje się duża pryzma zsuniętej ziemi oraz teren jest zniwelowany i przygotowany do dalszych robót budowlanych oraz że zakres tych robót wykraczał poza wykonawstwo odwołującego, jak i w tym czasie teren ten był w posiadaniu B. ([...]), a ich zakres wskazuje, że w obrębie obalonej rośliny wykonywano ciężkim sprzętem roboty ziemne,

c) zaniechanie uzyskania od P.K. uzyskania pisemnej opinii uzupełniającej bądź wariantowej do jego opinii z [...] lutego 2019 r. w zakresie wyżej wskazanym.

4) Art. 75 § 1 k.p.a. przez niedopuszczenie i nieprzeprowadzenie dowodów:

a) z zeznań świadków: M.N., B.T., J.R., A.S.,

b) z zeznań świadków - pracowników Szkoły’

c) z przesłuchania stron: A.c., A.K.;

d) z opinii J.P. znajdującej się w aktach sprawy,

e) z opinii uzupełniającej bądź wariantowej P.K. do jego opinii z 2[...] lutego 2019 r.

wskutek czego w ocenie skarżącej zaniechano ustalenia okoliczności istotnych dla wyjaśnienia sprawy i jej rozstrzygnięcia.

5) Art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 78 § 1 k.p.a. zebraniem i rozpatrzeniem zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w sposób nie wyczerpujący oraz nieuwzględnieniem wniosku strony o przeprowadzenie dowodów na okoliczności mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy tj. przez zaniechanie:

a) przeprowadzenia dowodu z zeznań świadków: M.N., B.T., J.R., A.S. na okoliczność - rodzaju, zakresu i czasu trwania robót ziemnych wykonywanych w obrębie rośliny będącej przedmiotem sprawy przez A.C. lub osób, które ten przybrał sobie do pomocy przy realizacji zadania zleconego mu przez Miasto B.;

b) wezwania Miasta B. do złożenia wyjaśnień wraz dowodami je potwierdzającymi na okoliczność:

– czy przed realizacją zadania na opracowanie dokumentacji projektowej i budowę ogrodzenia obiektów oświatowych na terenie Miasta B. (znak: [...]) Miasto B. sporządziło inwentaryzację zieli na terenie realizacji tej inwestycji w szczególności dla nieruchomości oznaczonej nr geodezyjnym [...], obręb [...] m. B., ul. B. [...] i przeprowadził analizę zagrożeń dla tej zieleni wskutek prowadzenia realizacji Programu Funkcjonalno - Użytkowego sporządzonego przez Miasto B. dla tej inwestycji oraz jakie przewidziano działania ochronne dla zieleni na terenie budowy i wymogi dla jej prowadzenia przez wykonawcę skoro zgłaszane było, że w linii budowy/remontu ogrodzenia lub w jego bezpośrednim sąsiedztwie znajdują się drzewa i krzewy?

– w jaki sposób prowadzony był nadzór inwestorski na terenie remontu/budowy ogrodzenia na ww. nieruchomości?

– jakie czynności zostały wykonane przez Inwestora w ramach nadzoru inwestorskiego w zakresie ochrony zieleni na nieruchomości oznaczonej nr geodezyjnym [...], obręb [...] m. B., ul. B. [...]?

c) przeprowadzenia dowodu z przesłuchania stron: A.C., A.K. na okoliczności powyżej wskazane,

d) wystąpienia do Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej - Państwowego Instytutu Badawczego o wydanie opinii w przedmiocie maksymalnej prędkości wiatru w B. w okolicy ulicy B. [...] w czasie obalenia przedmiotowej rośliny sporządzonej,

wskutek czego doszło do niezgodnych z rzeczywistością ustaleń, włożenia na odwołującego odpowiedzialności za zniszczenie krzewu z gatunku głóg jednoszyjkowy oraz wymierzenia mu kary administracyjnej w wysokości rażąco wygórowanej tj. 27.200,00 zł i nie adekwatnej do okoliczności sprawy.

6) przepisu art. 80 k.p.a. przyjęciem za udowodnioną okoliczności, że:

a) będąca przedmiotem sprawy roślina z gatunku głóg jednoszyjkowy jest drzewem,

b) usunięcie dwóch odnóg systemu korzeniowego będącej przedmiotem sprawy rośliny z gatunku głóg jednoszyjkowy było znaczącym uszkodzeniem jej systemu korzeniowego,

c) usunięcie dwóch odnóg systemu korzeniowego będącej przedmiotem sprawy rośliny z gatunku głóg jednoszyjkowy nie odbyło się za wiedzą i zgodą posiadacza nieruchomości tj. Miasta B.,

d) jedyną i wyłączną przyczyną zniszczenia (obalenia) będącej przedmiotem sprawy rośliny z gatunku głóg jednoszyjkowy była ingerencja odwołującego w jej system korzeniowy polegająca na usunięciu dwóch odnóg korzeniowych,

e) usunięcie dwóch odnóg systemu korzeniowego będącej przedmiotem sprawy rośliny przez pracowników Spółki nastąpiło bez wiedzy i zgody Miasta B. - właściciela nieruchomości na której ta roślina rosła,

podczas gdy prawidłowo zgromadzony i oceniony cały materiał dowodowy zgromadzony w sprawie doprowadziłby do wniosków zgoła przeciwnych.

7) Art. 81a § 1 k.p.a. przez rozstrzygnięcie pozostających w sprawie niedających się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego, na niekorzyść strony - Spółki, w szczególności:

a) że będąca przedmiotem sprawy roślina z gatunku głóg jednoszyjkowy jest drzewem,

b) że obalenie ww. rośliny nie nastąpiło w dniu 22 kwietnia 2016 r. (podczas silnych podmuchów wiatru),

c) że usunięcie dwóch odnóg systemu korzeniowego będącej przedmiotem sprawy rośliny z gatunku głóg jednoszyjkowy było znaczącym uszkodzeniem jej systemu korzeniowego,

d) że usunięcie dwóch odnóg systemu korzeniowego będącej przedmiotem sprawy rośliny z gatunku głóg jednoszyjkowy nie odbyło się za wiedzą i zgodą posiadacza nieruchomości tj. Miasta B.,

e) że jedyną i wyłączną przyczyną zniszczenia (obalenia) będącej przedmiotem sprawy rośliny z gatunku głóg jednoszyjkowy była ingerencja skarżącego w jej system korzeniowy polegająca na usunięciu dwóch odnóg korzeniowych,

f) że usunięcie dwóch odnóg systemu korzeniowego będącej przedmiotem sprawy rośliny przez pracowników Spółki nastąpiło bez wiedzy i zgody Miasta B. - właściciela nieruchomości na której ta roślina rosła.

8) Art. 79 k.p.a. przez niezawiadomienie skarżącego o miejscu i terminie przeprowadzenia przez biegłego P.K. oględzin miejsca w którym rosła przedmiotowa roślina wskutek czego skarżący nie mógł brać udziału w przeprowadzeniu dowodu i nie jest możliwym ocenienie trafności poczynionych przez biegłego ustaleń podanych w opinii złożonej do akt sprawy;

9) Art. 107 § 1 i 3 k.p.a.

a) zaniechaniem sporządzenia uzasadnienia faktycznego zaskarżonej decyzji w sposób wymagany przepisami przez niewskazanie w jaki sposób uzyskano przekonanie, że:

– że zastosowanie przepisów obowiązujących w dacie wydawania zaskarżonej decyzji ([...] czerwca 2019 r. i [...] sierpnia 2019 r.) będzie dla skarżącego względniejsze niż przepisów obowiązujących w dniu obalenia rośliny [...] kwietnia 2016 r.) lub przepisów obowiązujących od 1 stycznia 2017 r.

– będąca przedmiotem sprawy roślina z gatunku głóg jednoszyjkowy jest drzewem,

– usunięcie dwóch odnóg systemu korzeniowego będącej przedmiotem sprawy rośliny z gatunku głóg jednoszyjkowy było znaczącym uszkodzeniem jej systemu korzeniowego,

– usunięcie dwóch odnóg systemu korzeniowego będącej przedmiotem sprawy rośliny z gatunku głóg jednoszyjkowy nie odbyło się za wiedzą i zgodą posiadacza nieruchomości tj. Miasta B.,

– jedyną i wyłączną przyczyną zniszczenia (obalenia) będącej przedmiotem sprawy rośliny z gatunku głóg jednoszyjkowy, była ingerencja odwołującego w jej system korzeniowy polegająca na usunięciu dwóch odnóg korzeniowych,

w sytuacji gdy uzasadnienie zaskarżonej decyzji przedstawia de facto przebieg wszystkich postępowań przeprowadzonych w sprawie oraz czynności pełnomocnika skarżącego i treść jego pism zaś przebieg postępowania dowodowego i jego wyniki stanowią znikomą cześć uzasadnienia zaskarżonej decyzji;

b) zaniechaniem sporządzenia uzasadnienia prawnego zaskarżonej decyzji w sposób wymagany przepisami przez niewyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa w szczególności przez nieuzasadnienie dlaczego organ I i II instancji zastosował przepisy obowiązujące w dacie wydawania zaskarżonej decyzji, a nie zastosował przepisów u.o.p. obowiązujących od 1 stycznia 2017 r. lub przepisów obowiązujących na dzień zniszczenia drzewa tj. kwiecień 2016 r.,

c) zaniechaniem uzasadnienia dlaczego organy I i II instancji całkowicie pominęły treść znajdującej się w aktach sprawy opinii J.P.

Sporządzenie wadliwego uzasadnienia skutkuje w ocenie skarżącej niemożnością przeprowadzenia kontroli prawidłowości wydanej decyzji z uwagi na niemożliwość odtworzenia operacji logicznej organu II instancji, w szczególności zrozumienia dlaczego doszło do wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia i jakie normy prawne zastosowano do ustalonego stanu faktycznego.

Skarżąca zarzuciła również naruszenie prawa materialnego, tj.:

1) art. 88 ust. 2 u.o.p. przez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że kara administracyjna za zniszczenie przedmiotowej rośliny z gatunku głóg jednoszyjkowy może być nałożona na skarżącego podczas gdy działał on za zgodą posiadacza nieruchomości,

2) art. 89 ust. 1 w zw. z art. 88 ust. 1 pkt 3 u.o.p. w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2017 r. w zw. z art. 85 ust. 1, 2 pkt 2 u.o.p. w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2016 r. do 31 grudnia 2016 r. w zw. z przepisami rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 25 sierpnia 2016 r. w sprawie opłat za usunięcie drzew i krzewów obowiązującymi od 29 sierpnia 2016 r. do 31 grudnia 2016 r., przez niewłaściwe ich zastosowanie i wymierzenie skarżącemu kary administracyjnej za zniszczenie przedmiotowej rośliny z gatunku głóg jednoszyjkowy gdy:

a) do rozstrzygnięcia niniejszej sprawy powinny być zastosowane przepisy obowiązujące po 1 stycznia 2017 r. bądź przepisy obowiązujące w dniu zdarzenia tj. w kwietniu 2016 r. jeśli kara pieniężna wymierzona na podstawie przepisów ustawy obowiązującej w tym czasie byłaby względniejsza;

b) administracyjna kara pieniężna nie powinna być nałożona lub powinna być nałożona według przepisów właściwych dla zniszczenia krzewu w miejscach innych niż tereny zielone, jeżeli byłaby względniejsza dla skarżącego,

3) ewentualnie art. 89 ust. 1 w zw. z art. 88 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 83f ust. 1 pkt 1. 86 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 85 ust. 3, 4, 4a, 6 u.o.p. w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2017 r. przez jego niezastosowanie, podczas gdy powinna być wymierzona administracyjna kara pieniężna za zniszczenie krzewu, którego usunięcie jest zwolnione z obowiązku uiszczenia opłaty, ponieważ nie wymaga zezwolenia usunięcie krzewu albo krzewów rosnących w skupisku, o powierzchni do 25 m2. Administracyjna karę pieniężna ustalona być powinna w wysokości opłaty, która byłaby ponoszona gdyby takiego zwolnienia nie było tj. według stawki właściwej ustalonej jako iloczyn metrów kwadratowych powierzchni gruntu pokrytej zniszczonym krzewem i stawki opłaty określonej w stosownej uchwale Rady Miasta B. albo według stawki maksymalnej opłaty za usuwanie krzewów która wynosi 200 zł.

Mając na uwadze powyższe zarzuty, skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora PKPK, ponieważ zostały one wydane bez podstawy prawnej, lub z rażącym naruszeniem prawa tj. ich rozstrzygnięcia nie znajdują uzasadnienia w przytoczonych przez organy przepisach prawa; ewentualnie o uchylenie obu ww. decyzji.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zarówno zaskarżona decyzja organu odwoławczego, jak i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji, odpowiadają prawu.

Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do oceny zasadności, nałożonej na skarżącą Spółkę administracyjnej kary pieniężnej za zniszczenie drzewa. Sam fakt zniszczenia w kwietniu 2016 r. rośliny z gatunku głóg jednoszyjkowy, która rosła na terenie Szkoły stanowiącym własność Gminy B., nie jest przy tym przez skarżącą kwestionowany, zaś ze względu na zgromadzony w aktach administracyjnych materiał dowodowy, a także twierdzenia samej skarżącej, fakt ten nie budzi również wątpliwości tut. sądu. Kwestiami spornymi pozostają jednak wszystkie pozostałe ustalenia organów, z którymi nie zgadza się strona skarżąca, w szczególności zaś te odnoszące się do daty zniszczenia owej rośliny oraz przyczyn jej zniszczenia, a także do ustalenia podmiotu za to odpowiedzialnego.

Ze względu na podniesiony przez skarżącą zarzut naruszenia prawa materialnego dotyczący procedowania przez organy na podstawie niewłaściwych przepisów prawa, wyjaśnić na wstępie należy, że materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy wspomnianej wyżej ustawy o ochronie przyrody (u.o.p.), a w szczególności art. 88 ust. 1 pkt 3 u.o.p., wedle którego wójt, burmistrz albo prezydent miasta wymierza administracyjną karę pieniężną za zniszczenie drzewa, którą ustala się w wysokości dwukrotnej opłaty za usunięcie drzewa lub krzewu, o której mowa w art. 84 ust. 1 (vide: art. 89 ust. 1 u.o.p.). Stawki opłat za usunięcie drzew lub krzewów reguluje natomiast art. 85 u.o.p. Zgodnie z ust. 1 tego przepisu opłatę za usunięcie drzewa ustala się mnożąc liczbę cm obwodu pnia drzewa mierzonego na wysokości 130 cm i stawkę opłaty, zaś jeżeli drzewo na wysokości 130 cm nie posiada pnia – za obwód pnia drzewa przyjmuje się obwód pnia mierzony bezpośrednio poniżej korony drzewa (vide: art. 85 ust. 2 pkt 2 u.o.p.). Zgodnie zaś z załącznikiem nr 1 do rozporządzenia MŚ z dnia 3 lipca 2017 r. stawka za 1 cm obwodu pnia wynoszącego poniżej 100 cm dla drzewa z gatunku głóg, wynosi 170 zł. Iloczyn obwodu zniszczonego drzewa zmierzonego na wysokości 100 cm oraz ww. stawki wynosi 13.600 zł, która to kwota stanowi opłatę za usunięcie drzewa, o której mowa w art. 85 ust. 1 u.o.p. Zatem kara pieniężna za zniszczenie drzewa stanowiąca dwukrotność ww. opłaty została prawidłowo ustalona przez organy na 27.200 zł, zgodnie z ww. przepisami w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2017 r. Niezasadnie zatem skarżąca twierdzi, że w sprawie organy zastosowały art. 85 ust. 1 u.o.p. w brzmieniu obowiązującym w okresie od 1 stycznia 2016 r. do 31 grudnia 2016 r. oraz rozporządzenie MŚ z dnia 25 sierpnia 2016 r., bowiem gdyby tak było, opłata za usunięcie drzewa zostałaby ustalona na podstawie stawki zależnej od obwodu pnia mierzonego na wysokości 130 cm i od tempa przyrostu pnia drzewa na grubość poszczególnych rodzajów lub gatunków drzew oraz współczynników różnicujących stawki w zależności od lokalizacji drzewa, a więc zgodnie z pkt 10 załącznika nr 1 i z pkt 2 załącznika nr 2 do ww. rozporządzenia na kwotę 29.601,85 zł, co dałoby wysokość kary za zniszczenie drzewa w kwocie 59.203,70 zł. W związku zaś z tym, że gdyby przyjąć obowiązujące w dniu zdarzenia przepisy rozporządzenia MŚ z dnia 12 października 2004 r., kara administracyjna za zniszczenie drzewa, zgodnie z pkt 3 załącznika do tego rozporządzenia oraz art. 53 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 25 czerwca 2015 r. o zmianie ustawy o samorządzie gminnym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2015 r. poz. 1045, dalej: "ustawa nowelizująca z dnia 25 czerwca 2015 r.") wynosiłaby kwotę 69.423,94 zł. Słusznie przy tym organy zastosowały obecne brzmienie ww. przepisów, stosownie do dyspozycji art. 4 ust. 2 ustawy nowelizacyjnej z dnia 16 grudnia 2016 r. Zgodzić się przy tym należy ze skarżącą, że uzasadnienia obu wydanych w sprawie decyzji w tym względzie są dość lakoniczne, to jednak, zważywszy na trafność zapadłych rozstrzygnięć, owe uchybienie procesowe sąd uznał za niemające wpływu na wynik sprawy (czego zresztą nie wykazała sama skarżąca formułując zarzut dotyczący tego uchybienia).

Wyjaśnić w tym miejscu należy, że podnoszona przez skarżącą argumentacja mająca na celu zdeprecjonowanie ustaleń organów dotyczących rodzaju zniszczonej rośliny, nie znajduje uzasadnienia w aktach sprawy, w związku z czym nie mogła wywrzeć oczekiwanego skutku. Przede wszystkim bowiem stanowi ona dowolną polemikę z treścią ekspertyzy dendrologicznej sporządzonej przez osobę legitymującą się stosownymi uprawnieniami, z której wynika w sposób jednoznaczny, że zniszczona roślina była drzewem, a nie krzewem (jak chciałaby tego skarżąca). Organy obu instancji rzetelnie przeanalizowały ową ekspertyzę, nie doszukując się w jej treści jakichkolwiek sprzeczności lub wątpliwości, które uzasadniałyby zwrócenie się do biegłego o jej uzupełnienie. Również w ocenie tut. sądu, ekspertyza powyższa opiera się na rzetelnych, wyszczególnionych w niej danych dotyczących lokalizacji zniszczonego drzewa oraz na materiałach źródłowych stanowiących podstawę jej sporządzenia (podkreślić przy tym należy, że w ich zakres nie wchodziły oględziny przeprowadzone przez biegłego – co zdaje się sugerować skarżąca w pkt 8 zarzutów). W jej treści biegły dokonał wyczerpującej charakterystyki rośliny, której cechy (tj. pień i korona) odpowiadają definicji drzewa określonej w art. 6 pkt. 26a u.o.p., a także, opierając się na protokołach sporządzonych w dniach [...] kwietnia 2016 r. i [...] maja 2016 r., w których stwierdzono mechaniczne uszkodzenia systemu korzeniowego drzewa, spowodowane demontażem starego fundamentu ogrodzenia, stwierdził w sposób jednoznaczny, że przyczyną wywrócenia się drzewa było obcięcie głównych korzeni kotwiących od strony ogrodzenia, co spowodowało zaburzenie funkcji statyczno-mechanicznych systemu korzeniowego i wpłynęło na statykę drzewa. Wnioski te poparł zaś sporządzonymi własnoręcznie szkicami, które umożliwiły zrozumienie przyczyn zaistniałego mechanizmu wywrotu drzewa dla osób nie posiadających wiedzy specjalistycznej. Ponadto biegły w sposób zrozumiały wyjaśnił z jakich względów dopatrywanie się przyczyn wywrotu drzewa w sile i kierunku wiatru jest bezzasadne, opierając swoje wnioski na logicznej argumentacji popartej materiałem źródłowym. Opinia ta jest zatem w ocenie sądu kompletna i wyczerpująca, a przy tym oparta na rzetelnych danych oraz zawiera wyczerpujące uargumentowanie wynikających z niej wniosków. W związku z powyższym, słusznie organy uznały, że została ona sporządzona w sposób prawidłowy, a tym samym mogła stanowić dowód na okoliczność ustalenia rodzaju zniszczonej rośliny oraz przyczyn jej zniszczenia i tym samym nie wymagała dodatkowych wyjaśnień biegłego, ani nie zachodziła konieczność jej uzupełnienia w jakimkolwiek zakresie.

Wobec tak sformułowanych, jednoznacznych wniosków, wszelkie zarzuty skarżącej kwestionujące prawidłowość ww. ustaleń, a przede wszystkim dotyczące braku ustalenia przez organy powierzchni gruntu pokrytej zniszczoną rośliną, jak i braku zastosowania przepisów u.o.p. odnoszących się do krzewów, nie zasługują na uwzględnienie. Dodać przy tym należy, że opinia złożona do akt przez Spółkę i sporządzona na jej zlecenie stanowi dokument prywatny, którego wnioski nie są na tyle jednoznaczne, aby zdołały zakwestionować te wynikające z opinii P.K.. Ww. opinia prywatna stanowiła asumpt do przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego, co stanowiło główny przedmiot rozważań NSA zawartych w uzasadnieniu wyroku zapadłego dnia 25 września 2018 r. sygn. akt II OSK 145/18, którymi, na mocy art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), związane są zarówno organy obu instancji, jak i tut. sąd.

Co istotne, NSA w powyższym wyroku nie zakwestionował odpowiedzialności skarżącej Spółki za zniszczenie przedmiotowego drzewa. Okoliczność ta nie budzi również wątpliwości tut. sądu, bowiem zgromadzony materiał dowodowy jest pod tym względem jednoznaczny. Podkreślić w tym miejscu należy, że zgodnie z dziennikiem budowy boiska i bieżni przy Szkole, pomimo przekazania placu budowy przedsiębiorstwu A.C. w dniu [...] marca 2016 r., roboty budowlane w obrębie boiska rozpoczęto dopiero dnia [...] maja 2016 r., a więc po dacie wywrócenia drzewa. W związku z powyższym wszelkie podniesione w tym względzie przez skarżącą zarzuty, ukierunkowane na scedowanie odpowiedzialności za uszkodzenie korzeni drzewa na podmiot trzeci, nie mogły zostać uwzględnione. Należy przy tym wyraźnie podkreślić, że w chwili uszkodzenia korzeni drzewa (tj. w okresie pomiędzy [...] a [...] kwietnia 2016 r.) żaden inny podmiot, poza skarżącą Spółką, nie wykonywał prac budowlanych ani w sąsiedztwie uszkodzonego drzewa ani w obrębie boiska. Potwierdza to m.in. sporządzony [...] kwietnia 2016 r. protokół oględzin oraz wykonana wówczas dokumentacja zdjęciowa, na której widać asfaltową powierzchnię starego boiska oraz brak jakichkolwiek oznak prowadzenia robót budowlanych na części boiska zbliżonej do miejsca wywrotu drzewa. Podniesione w tym względzie przez skarżącą tezy przeciwne, pozostają zatem w wyraźnej sprzeczności z materiałem dowodowym, a zatem w ocenie sądu, stanowią jedynie dowolną z nim polemikę.

Co zaś się tyczy kwestii odpowiedzialności skarżącej za zniszczenie drzewa, w tym zakresie zwrócić uwagę należy na pisemne wyjaśnienia A.K. – wspólnika Spółki, złożone dnia [...] lutego 2017 r., w których stwierdził on m.in., że: "Korzenie wywróconego drzewa (rosnącego o około 80 cm od ogrodzenia) przerastały istniejący stary fundament betonowy, (wówczas już wysadzony przez system korzeniowy) wychodząc na drugą stronę w kierunku placu zabaw. Przed demontażem fundamentu należało przeciąć przerastające w nim korzenie, aby uniknąć wywrócenia drzewa podczas wyrywania murku (stąd widoczne na zdjęciu z wizji lokalnej dwie odnogi korzeniowe obcięte pod kątem prostym ręczną piłą do drewna." W dalszej części wyjaśnień A.K. wskazał, że do [...] marca 2016 r. wykonano prace związane z wymianą ogrodzenia, zaś ze względu na brak pozwolenia na wycinkę drzew porastających w pasie ogrodzenia o długości około 15 m, prace zostały przerwane do dnia [...] czerwca 2016 r. Jednakże, jak wynika z dokumentacji fotograficznej sporządzonej dnia [...] kwietnia 2016 r. w sąsiedztwie wywróconego drzewa postawione było już nowe ogrodzenie, co sugeruje, że Spółka oczekiwała wówczas na pozwolenia na wycinkę innych drzew (co z kolei znajduje potwierdzenie w złożonym przez Dyrektora Szkoły wniosku o wycinkę z dnia [...] grudnia 2015 r., w którym nie wskazano głogu). Jak wynika przy tym z akt sprawy Spółka przejęła teren budowy w dniu [...] grudnia 2015 r., zaś zwrócony on został inwestorowi dnia [...] czerwca 2016 r. Nie ulega zatem wątpliwości, że do zdarzenia, które spowodowało wywrócenie się drzewa doszło w okresie, w którym Spółka wykonywała prace budowlane związane z wymianą ogrodzenia przy głogu oraz, w którym, zgodnie z 2 ust. 3 zd. 2 umowy nr [...] ponosiła ona pełną odpowiedzialność za teren budowy. W związku zaś z tym, że po pierwsze Dyrektor Szkoły nie objęła przedmiotowego drzewa wnioskiem o uzyskanie pozwolenia na wycinkę innych drzew, a po drugie, postanowienia ww. umowy oraz stanowiąca jej integralną cześć SIWZ, opis techniczny projektu ogrodzenia oraz dokonane pomiędzy stronami uzgodnienia, nie przewidywały jego wycinki, zasadny jest wniosek, że Gmina B. ani nie posiadała wiedzy o przecięciu korzeni głogu przez pracowników Spółki w trakcie prac demontażowych starego ogrodzenia, ani też nie wyraziła na to zgody (w aktach brak jest jakiegokolwiek dokumentu, z którego wynikałyby okoliczności przeciwne). Dokonane zatem w tym względzie ustalenia organów tut. sąd akceptuje i uznaje za zbieżne z materiałem dowodowym. Zachodząca zatem w niniejszej sprawie ww. okoliczność egzoneracyjna wyłączająca odpowiedzialność posiadacza nieruchomości, uzasadnia nałożenie kary za zniszczenie przedmiotowego drzewa na Spółkę, odpowiadającą za działania swoich pracowników, jak za własne.

Podniesione zatem przez skarżącą wszystkie zarzuty naruszenia prawa procesowego nie mogły zostać uwzględnione. W tym względzie zauważyć należy, że wszelkie istotne okoliczności mające znaczenie dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy, zostały ustalone przez organy w oparciu o wyczerpujący materiał dowodowy, który został właściwie oceniony i nie pozostawia żadnych nie dających się usunąć wątpliwości, które podlegałyby rozstrzygnięciu na zasadzie art. 81a k.p.a. Wyrazem tego są zaś pisemne motywy zapadłych rozstrzygnięć, w pełni oddające rzeczywisty stan rzeczy i zawierające przekonywującą argumentację, a więc w tym zakresie odpowiadające warunkom opisanym w art. 107 § 3 k.p.a. Podkreślić przy tym należy, że zasada prawdy obiektywnej i obowiązek wyczerpującego zebrania przez organ materiału dowodowego, nie oznaczają nieograniczonego obowiązku poszukiwania przez organ materiałów dowodowych mających potwierdzić okoliczności korzystne dla strony skarżącej, czy też wydania rozstrzygnięcia zgodnego z jej żądaniem, jeżeli zgromadzony i wystarczający do wydania rozstrzygnięcia materiał dowodowy, przemawia za przyjęciem okoliczności przeciwnych. Wszystkie podniesione przez skarżących zarzuty stanowią w istocie polemikę, z prawidłowymi ustaleniami organów. Ta zaś - jako nieznajdująca oparcia w przepisach prawa, a przy tym pozbawiona mocy przekonywania wobec braku jej odzwierciedlenia w aktach sprawy, nie mogła doprowadzić do wniosków odmiennych, aniżeli te przedstawione w niniejszym uzasadnieniu. Podkreślić przy tym należy, że ani niezadowolenie strony z zapadłego rozstrzygnięcia, ani też subiektywne jej przekonanie o wadliwości zaskarżonego aktu prawnego, co więcej nie poparte żadnymi logicznymi argumentami lub dowodami, nie mogą same w sobie stanowić podstawy uwzględnienia skargi.

Reasumując stwierdzić należy, że sąd nie doszukał się naruszeń przepisów prawa materialnego, czy procesowego, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania zaskarżonej decyzji z porządku prawnego, w związku z czym skargę oddalono na podstawie art. 151 p.p.s.a.