Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1333/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2012-01-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6213 Inne  świadczenia finansowe związane z lokalem mieszkalnym
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 77 § 1, art. 107, art. 162 § 1 pkt 1, art. 110
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jolanta Rajewska (spr.) Sędziowie sędzia NSA Anna Łukaszewska - Macioch sędzia NSA Małgorzata Pocztarek Protokolant asystent sędziego Katarzyna Myślińska po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 2012 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej R. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 kwietnia 2011 r. sygn. akt II SA/Wa 234/11 w sprawie ze skargi R. G. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji w sprawie zryczałtowanego ekwiwalentu za rezygnację z prawa zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania; 2. zasądza od Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej na rzecz R. G. kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 11 kwietnia 2011 r. oddalił skargę R. G. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji w sprawie zryczałtowanego ekwiwalentu za rezygnację z prawa zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym.

W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji stwierdził, że Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w S. decyzją z dnia [...] października 2009 r. przyznał R. G. zryczałtowany ekwiwalent za rezygnację z prawa zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym, wskazując, że powyższe świadczenie przysługuje żołnierzowi na okres od dnia 2 lipca 2009 r. do dnia utraty uprawnień, nie dłużej niż przez czas zajmowania stanowiska służbowego technika-obsługa plutonu remontowego w Jednostce Wojskowej Nr [...] w W.

Rozkazem personalnym z dnia [...] grudnia 2009 r. Dowódca Brygady Wsparcia WKP-W orzekł o zwolnieniu skarżącego z zajmowanego stanowiska służbowego i o wyznaczeniu go z dniem [...] stycznia 2010 r. na stanowisko pomocnika dowódcy plutonu-dowódcy drużyny w [...] Batalionie Łączności.

Następnie Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w S. decyzją z dnia [...] marca 2010 r. stwierdził wygaśnięcie decyzji z dnia [...] października 2009 r., uznając że z chwilą zwolnienia z dotychczasowego stanowiska, decyzja ta stała się bezprzedmiotowa, bowiem przyznawała ona stosowne uprawnienia żołnierzowi jedynie na okres pełnienia przez niego obowiązków na danym stanowisku służbowym.

Od powyższej decyzji strona złożyła odwołanie, lecz organ odwoławczy nie stwierdzając uchybień, rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne utrzymał w mocy.

Decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] R. G. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, domagając się jej uchylenia. Zarzucił naruszenie art. 24 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych, wskazując, że decyzja o przyznaniu mu zryczałtowanego ekwiwalentu winna zostać wygaszona dopiero z datą, w jakiej objął nowe stanowisko służbowe. Stwierdzenie wygaśnięcia tej decyzji z datą wyznaczenia na nowe stanowisko służbowe pozbawiło go prawa do przedmiotowego świadczenia w okresie pomiędzy wyznaczeniem na nowe stanowisko służbowe a objęciem tego stanowiska.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.- dalej powoływana jako P.p.s.a.) skargę R. G., stwierdził, że istota sporu w niniejszej sprawie sprowadzała się do oceny tego, czy organ prawidłowo ustalił datę zaistnienia przesłanki rozwiązującej, określonej w decyzji przyznającej skarżącemu ekwiwalent za rezygnację z prawa zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym. Powołaną decyzją z dnia [...] października 2009 r. stronie przyznano uprawnienie do ekwiwalentu w okresie od dnia 2 lipca 2009 r. do dnia utraty uprawnień, nie dłużej niż przez czas zajmowania stanowiska technika-obsługa plutonu remontowego w Jednostce Wojskowej Nr [...] w W. Decyzja ta oznaczyła więc przesłankę rozwiązującą, w ten sposób, iż będzie to końcowa data zajmowania przez żołnierza danego stanowiska. W realiach niniejszej sprawy kwestią natury podstawowej było więc ustalenie daty, z jaką strona przestała zajmować stanowisko w Jednostce Wojskowej Nr [...] w W. Wyłącznie bowiem tę datę wygaszona decyzja wskazywała dla określenia końca uprawnień skarżącego do omawianego ekwiwalentu.

W ocenie Sądu I instancji organ prawidłowo ustalił datę wygaśnięcia decyzji przyznającej prawo do przedmiotowego ekwiwalentu. Okolicznością niesporną było bowiem to, iż skarżący rozkazem personalnym z dnia [...] grudnia 2009 r. został zwolniony z zajmowanego stanowiska i z dniem [...] stycznia 2010 r. wyznaczony na nowe stanowisko. Treść powołanego rozkazu personalnego określiła wiec dokładnie datę, do której skarżący miał pełnić służbę na dotychczasowym stanowisku. Służbę tę mógł bowiem pełnić nie dłużej, niż do daty, z jaką został wyznaczony na nowe stanowisko. Organ wydając skarżoną decyzję przyjął więc najkorzystniejszy dla strony termin wygaszenia decyzji przyznającej ekwiwalent.

Wbrew twierdzeniom skargi organ nie miał możliwości wskazania dnia objęcia przez stronę nowego stanowiska służbowego jako daty, z jaką wygasła decyzja przyznająca sporne uprawnienie. Był bowiem związany prawomocną decyzją przyznającą ekwiwalent. Treść tej decyzji przesądzała zaś o tym, iż uprawnienie do ekwiwalentu przysługuje żołnierzowi jedynie w czasie, gdy zajmuje on dane stanowisko służbowe. Skoro zaś rozkazem personalnym z dnia [...] grudnia 2009 r. został zwolniony z dotychczasowego stanowiska i z dniem [...] stycznia.2010 r. wyznaczono go na nowe stanowisko, to logiczną konsekwencją takiego zapisu było ustalenie, iż z dniem zwolnienia ze stanowiska i wyznaczenia na nowe, przestał zajmować stanowisko dotychczasowe.

W okolicznościach niniejszej sprawy zdaniem WSA w Warszawie nie można dopatrzyć się także naruszenia przez organ art. 24 ustawy z dnia 22.06.1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP (Dz. U. Nr 41, poz. 398 ze zm.). Zarzut taki miałby rację bytu wtedy, gdyby przedmiotem skargi była decyzja przyznająca sporny ekwiwalent i określająca czas, na jaki został przyznany. Skoro jednak decyzja ta jest prawomocna, to jej treścią był związany organ i strona, jak również Sąd I instancji Tym samym twierdzenia skarżącego, iż prawo do ekwiwalentu zachował do czasu objęcia nowego stanowiska, są chybione, gdyż niezgodne z wiążącą treścią decyzji przyznającej ekwiwalent.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie dodał również, że nie znalazł podstaw do tego, aby w niniejszej sprawie zastosować sposób rozumowania zaprezentowany przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku powoływanym przez skarżącego. Istota powoływanego rozstrzygnięcia dotyczyła bowiem oceny tego, z jaką datą żołnierz może wystąpić z nowym wnioskiem o przyznanie spornego ekwiwalentu. Problematyka ta była więc odmienna od tej, jaka stanowi istotę niniejszej sprawy. Nie można tym samym podzielić argumentów zawartych w skardze R. G., bowiem organ w sposób prawidłowy zebrał i ocenił materiał dowodowy oraz przy wykonywaniu tych czynności nie naruszył prawa.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł R. G., reprezentowany przez radcę prawnego, domagając się uchylenia zaskarżonego orzeczenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.

Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił:

a/ naruszenie prawa materialnego tj.:

- art. 24 ust. 1, 5 i 6 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej w związku z art. 21 ust. 1 tej ustawy poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że decyzja w sprawie wypłacenia zryczałtowanego ekwiwalentu za rezygnację z prawa do zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym wygasa z dniem wyznaczenia żołnierza na nowe stanowisko służbowe, nawet jeśli ma to miejsce przed faktycznym zakończeniem pełnienia obowiązków na dotychczasowym stanowisku i objęciem nowego stanowiska, co w rezultacie prowadziłoby do sytuacji, w której żołnierz służby czynnej w okresie między datą wydania rozkazu o zwolnieniu z dotychczas zajmowanego stanowiska, a objęciem nowego pozbawiony byłby uprawnienia do otrzymywania ekwiwalentu za rezygnację z prawa do zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym, pomimo, że w art. 21 ust. 1 ustawy przyznano żołnierzowi służby stałej prawo zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym od dnia wyznaczenia go na pierwsze stanowisko służbowe do dnia zwolnienia z zawodowej służby wojskowej, a tym samym również prawo do otrzymania ekwiwalentu za rezygnację z prawa zamieszkiwania winno przysługiwać nieprzerwanie przez cały ten okres;

- art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, tj. nieuwzględnienie przy wydawaniu zaskarżonego wyroku zasady demokratycznego państwa prawnego, a w szczególności wynikających z niej dyrektyw zaufania obywateli do państwa i prawa w sytuacji, gdy organy władzy administracyjnej oraz sądowniczej orzekają naruszając prawa uprawnionego- skarżącego w zakresie możliwości uzyskania należnego mu zryczałtowanego ekwiwalentu pieniężnego za rezygnację z prawa zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym;

b/ naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy:

- art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 162 § 1 pkt 1 kpa poprzez oddalenie skargi, pomimo naruszenia przez organ art. 162 § 1 pkt 1 kpa polegającego na przyjęciu, że decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w S. z dnia [...] marca 2010 r. stwierdzająca wygaśnięcie z dniem [...] stycznia 2010 r. decyzji z dnia [...] października 2009 r. w przedmiocie wypłacania skarżącemu zryczałtowanego ekwiwalentu za rezygnację z praw zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym stała się bezprzedmiotowa oraz że stwierdzenie wygaśnięcia tejże decyzji leży w interesie społecznym i w interesie strony pomimo, że decyzja ta nie mogła stać się bezprzedmiotowa z dniem [...] stycznia 2010 r., ponieważ skarżący pełnił wówczas jeszcze obowiązki na dotychczasowym stanowisku (przebywał na zwolnieniu lekarskim), a rozkaz nr [...] zwalniający go z zajmowanego stanowiska i wyznaczający na nowe nie był wówczas ani ostateczny, ani wykonalny, a co więcej, nie został nawet doręczony skarżącemu, co nastąpiło dopiero w dniu [...] lutego 2010 r., a tym samym decyzja wygaszająca jest oczywiście sprzeczna z interesem strony pozbawionej zagwarantowanego ustawą przywileju oraz nieuzasadniona żadnym interesem społecznym, a co więcej wprowadzając właśnie element niepewności w stosunkach tego typu, jest sprzeczna nadto z interesem społecznym polegającym na zapewnieniu rodzinom wojskowym wsparcia w zapewnieniu potrzeb mieszkaniowych z uwagi na przemieszczanie żołnierzy wg właściwości jednostek wojskowych;

- art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 7 kpa, art. 77 § 1 kpa w związku z art. 107 § 3 kpa poprzez oddalenie skargi, pomimo naruszenia przez organ przepisów kodeksu postępowania administracyjnego polegającego na niezebraniu i nierozpatrzeniu w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego i nieuwzględnieniu obowiązku podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego zbadania stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy przy uwzględnieniu słusznego interesu strony;

- art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 8 kpa, art. 11 kpa poprzez oddalenie skargi, pomimo naruszenia przez organ przepisów postępowania administracyjnego polegającego na niewyjaśnieniu skarżącemu zasadności przesłanek, którymi kieruje się on przy załatwieniu sprawy, a co za tym idzie, prowadzeniu postępowania w sposób podważający zaufanie obywateli do organów państwa.

W bardzo obszernym uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor wskazał, że z art. 24 ust. 5 pkt 1 ustawy o zakwaterowaniu sił zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej wynika, iż w razie zmiany stanowiska służbowego, żołnierz może złożyć wniosek o niewydawanie decyzji o prawie zamieszkiwania i przyznaniu ekwiwalentu dopiero po objęciu nowego stanowiska służbowego. Z kolei art.21 ust. 1 tej ustawy przyznaje żołnierzowi służby stałej prawo zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym od dnia wyznaczenia go na pierwsze stanowisko służbowe do dnia zwolnienia z zawodowej służby wojskowej. Skoro więc prawo do zamieszkiwania przysługuje żołnierzowi przez cały okres aż do dnia zwolnienia z zawodowej służby wojskowej, to brak podstaw, by odmiennie traktować prawo do ekwiwalentu za rezygnację z prawa do zamieszkiwania. Jak wskazał WSA w Warszawie w wyroku z dnia 18 maja 2007 r., sygn. akt II SA/Wa 340/07 zmiana stanowiska służbowego żołnierza nie może stanowić podstawy do stwierdzenia wygaśnięcia prawa do zryczałtowanego ekwiwalentu za rezygnację z prawa do zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym. Jednie faktyczne objęcie stanowiska służbowego, które z uwagi na przebywanie przez skarżącego na zwolnieniu lekarskim było możliwe dopiero w dniu [...] stycznia 2010 r., winno stanowić przesłankę rozwiązującą i pozwalającą stwierdzić wygaśnięcie decyzji przyznającej ekwiwalent. Interpretacja przeciwna prowadziłaby do sytuacji, w której skarżący- z przyczyn od siebie niezależnych (tj. przebywanie na zwolnieniu lekarskim) i bez swojej wiedzy (rozkaz o zwolnieniu z dotychczas zajmowanego stanowiska został mu doręczony dopiero w lutym 2010 r.) pozbawiony zostałby zagwarantowanych mu ustawą o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej uprawnień.

Skarżący kasacyjnie podkreślił również, że decyzja przyznająca ekwiwalent nie była bezprzedmiotowa, a tym bardziej nie stała się bezprzedmiotowa z dniem [...] stycznia 2010 r. Z tym dniem bowiem w ogóle nie można mówić o zakończeniu pełnienia przez skarżącego obowiązków na dotychczas zajmowanym stanowisku. Pomijając nawet fakt, że w przedmiotowym okresie skarżący przebywał na zwolnieniu lekarskim i nie mógł ani zdać swoich dotychczasowych obowiązków ani rozpocząć wykonywania obowiązków na nowym stanowisku, należy zwrócić uwagę na istotny w sprawie aspekt prawny. Mianowicie, jak wynika z rozkazu personalnego nr [...] zwalniającego skarżącego z zajmowanego stanowiska służbowego i wyznaczającego na nowe stanowisko służbowe skarżący w terminie 14 dni od doręczenia mu tej decyzji, miał prawo wniesienia odwołania od niej do Dowódcy Wojsk Lądowych. Oznacza to, że rozkaz ten nie był ostateczny ani w dacie jego wydania, ani dnia [...] stycznia 2010 r. Rozkaz ten stał się ostateczny dopiero po upływie 14 dni od dnia doręczenia go skarżącemu w dniu [...] lutego 2010 r. i najwcześniej od tej daty można mówić o bezprzedmiotowości decyzji przyznającej skarżącemu ekwiwalent za rezygnację z prawa do zamieszkiwania. Ponadto, w myśl art. 8 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych w związku z art. 130 § 1 kpa przed upływem terminu do wniesienia odwołania, przedmiotowy rozkaz nie podlegał wykonaniu, a więc nie mogło wówczas dojść do zwolnienia skarżącego z dotychczas zajmowanego stanowiska. W rezultacie zaś okres ten mimo, że skarżący przebywał na zwolnieniu lekarskim, był bez wątpienia okresem pełnienia obowiązków na dotychczasowym stanowisku w rozumieniu art. 24 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP.

W ocenie skarżącego kasacyjnie Sąd I instancji naruszył art. 7 kpa, który stanowi o obowiązku uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. Zarówno pojęcie interesu społecznego, jak i interesu obywateli nie jest ustawowo zdefiniowane. Interes społeczny i słuszny interes obywateli mogą się pokrywać, być obojętne dla siebie lub być ze sobą sprzeczne. Wydaje się, że w niniejszej sprawie interes społeczny, jeśli nie jest co najmniej obojętny w stosunku do indywidualnego interesu strony, to w zasadzie pokrywa się z nim. Wobec tego organ administracji publicznej obowiązany jest uwzględnić interes indywidualny, jako podlegający szczególnej ochronie. Nadto organ zaniechał rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, z którego wynikało, że dnia [...] stycznia 2010 r. skarżący przebywał na zwolnieniu lekarskim, a ponadto, że rozkaz nr [...] został skarżącemu doręczony dopiero [...] lutego 2010 r., a więc w dniu [...] stycznia 2010 r. nie mógł być ostateczny ani wykonalny.

W piśmie procesowym z dnia 6 lipca 2011 r. pełnomocnik skarżącego kasacyjnie dodatkowo podniósł, że rozstrzygnięcie podjęte przez Sąd I instancji w przedmiotowej sprawie jest rozstrzygnięciem naruszającym prawo, a ponadto znacząco odmiennym od rozstrzygnięcia wydanego przez WSA w Warszawie w dniu 19 czerwca 2008 r., w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 395/08. Wyrok ten został wydany niemal w identycznym stanie faktycznym i prawnym, a zatem pojawia się uzasadniona wątpliwość co do prawidłowości zaskarżonego orzeczenia WSA w Warszawie z dnia 11 kwietnia 2011 r.

Odpowiedź na skargę kasacyjną wniósł Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, domagając się jej oddalenia. Podniósł, że trudno zgodzić się ze stanowiskiem skarżącego kasacyjnie, jakoby żołnierz wyznaczony na nowe stanowisko z dniem [...] stycznia 2010 r. do czasu objęcia tych obowiązków pełnił obowiązki na dotychczasowym stanowisku, bowiem z dniem [...] stycznia 2010 r. został również zwolniony ze stanowiska technika w plutonie remontowym. Stąd pełnienie obowiązków na starym stanowisku zakończyło się z dniem zwolnienia, zaś pełnienie obowiązków nowych zostało zawieszone do czasu powrotu ze zwolnienia i objęcia tego stanowiska. Zgodnie z definicją zawartą w art. 6 ust. 1 pkt 17 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, za objęcie stanowiska służbowego należy rozumieć "określony w rozkazie dziennym dowódcy jednostki wojskowej dzień przystąpienia żołnierza zawodowego do wykonywania obowiązków służbowych na stanowisku służbowym, na które żołnierz ten został wyznaczony decyzją uprawnionego organu. W ocenie organu również pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej są bezzasadne i pozbawione jakichkolwiek podstaw.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do postanowień art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.- dalej powoływana jako P.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę tylko nieważność postępowania. W sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek nieważności postępowania wymienionych w art. 183 § 2 P.p.s.a. Skarga kasacyjna podlegała zatem ocenie w granicach wyznaczonych sformułowanymi w niej podstawami kasacyjnymi i ich uzasadnieniem. Rozpoznana w tym zakresie przedmiotowa skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż część podniesionych w niej zarzutów jest trafna.Za uzasadniony należy bowiem uznać zarzut złamania zaskarżonym wyrokiem art.151 P.p.s.a w związku z art.7, art.77 § 1 i art.107 kpa. poprzez oddalenie skargi, mimo że kontrolowane przez WSA w Warszawie decyzje zostały wydane bez wyczerpującego ustalenia wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych i prawnych, bez rzetelnej analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego, a w konsekwencji także bez należytego uzasadnienia przez organy obu instancji podjętych w sprawie rozstrzygnięć.

W pierwszej kolejności zauważyć jednak należy, że WSA w Warszawie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku zasadnie przyjął, że kwestia uprawnień R. G. do zryczałtowanego ekwiwalentu za rezygnację z prawa do zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym została przesądzona w decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w S. z dnia [...] października 2009 r., w której jednoznacznie przyjęto, że omawiane świadczenie przysługuje żołnierzowi na okres od dnia [...] lipca 2009 r. do dnia utraty uprawnień, nie dłużej niż przez czas zajmowania stanowiska służbowego technika-obsługa plutonu remontowego w Jednostce Wojskowej Nr [...] w W. Powyższa decyzja jako ostateczna korzysta z domniemania ważności i prawidłowości, co oznacza, że jak każdy tego typu akt administracyjny musi być respektowana przez wszystkie podmioty, w tym i sądy, dopóki nie zostanie ona wyeliminowana z obrotu prawnego w trybie określonym w przepisach procedury administracyjnej. Skoro skarżący w stosownym czasie nie podjął działań zmierzających do wzruszenia decyzji z dnia [...] października 2009 r., to polemika z trafnością zawartego w niej rozstrzygnięcia- i to dopiero na etapie wnoszenia skargi kasacyjnej- jest niedopuszczalna oraz całkowicie nieskuteczna.

W związku z powyższym oraz z uwagi na regulację zawartą w art.162 § 1pkt.1 kpa kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy ma jedynie kwestia, czy dopuszczalne było stwierdzenie wygaśnięcia z dniem [...] stycznia 2010 r. decyzji przyznającej R. G. prawa do omawianego ekwiwalentu. Zdaniem Sądu I instancji organ w sposób prawidłowy zebrał i ocenił materiał dowodowy oraz podjął trafne rozstrzygnięcie, gdyż w sprawie niesporne jest, że skarżący rozkazem personalnym z dnia [...] grudnia 2009 r. został zwolniony z zajmowanego stanowiska i z dniem [...] stycznia 2010 r. wyznaczony na nowe. Logiczną konsekwencją takiego zapisu było zatem ustalenie, iż ze wskazanym dniem żołnierz przestał zajmować stanowisko dotychczasowe i tym samym utracił uprawnienia do otrzymywania spornego ekwiwalentu.

Wobec takiego przekonania Sądu I instancji przypomnieć należy, że rozkaz o wyznaczeniu na stanowisko służbowe jest wydawany w formie decyzji administracyjnej ze wszystkimi tego konsekwencjami, z wyjątkiem możliwości zaskarżenia takiej decyzji do sądu administracyjnego. Decyzje są wydawanymi w formie procesowej indywidualnymi aktami administracyjnymi, skierowanymi do konkretnego adresata. Jako akt kierowany do podmiotów indywidualnie określonych oraz jako akt zewnętrzny przedmiotowy rozkaz personalny musi być zakomunikowany adresatom w formie przepisanej w kodeksie postępowania administracyjnego, gdyż powołana ustawa z dnia 22 czerwca 1995 r. odmiennych uregulowań w tym zakresie nie przewiduje. Skoro więc rozkaz o wyznaczeniu na stanowisko służbowe jest decyzją administracyjną, to o jego wprowadzeniu do obrotu prawnego i o jego obowiązywaniu wobec strony można mówić dopiero z chwilą doręczenia, a wyjątkowo – ustnego ogłoszenia (art. 109 § 1 i § 2 kpa). Decyzja administracyjna zaczyna funkcjonować w obrocie prawnym od momentu jej skutecznego doręczenia. Przesądza o tym art. 110 kpa stanowiący, że organ administracji publicznej jest związany decyzją od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia. Moment skutecznego doręczenia decyzji stronie ma zatem dwojakie znaczenie dla dalszego przebiegu postępowania administracyjnego. Po pierwsze, z tą chwilą decyzja zaczyna wiązać organ, który ją wydał i jednocześnie dopiero od tego momentu może zostać zaskarżona we właściwy sposób. Tym samym decyzja administracyjna, chociaż podpisana przez organ, który ją wydał, nie wchodzi do obrotu prawnego i nie wywołuje żadnych skutków prawnych przed jej doręczeniem lub ogłoszeniem stronie.

W niniejszej sprawie organy wojskowe uzasadniając swe rozstrzygnięcia w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia z dniem [...] stycznia 2010 r. decyzji z dnia [...] października 2010 r. nie wyjaśniły czy rozkaz personalny z dnia [...] grudnia 2009 r. przed wskazaną datą wszedł w ogóle do obrotu prawnego, a tym samym czy już wówczas mógł wywoływać jakiekolwiek skutki prawne. Na sygnalizowane braki Sąd I instancji nie zwrócił uwagi, mimo że szczegółowe rozważenie tych okoliczności było niezbędne dla oceny, czy R. G. z dniem [...] stycznia 2010 r., został skutecznie zwolniony z zajmowanego stanowiska służbowego technika-obsługa plutonu remontowego w Jednostce Wojskowej Nr [...] w W., a w konsekwencji czy rzeczywiście zachodziły przesłanki do stwierdzenia wygaśnięcia z przyjętą datą decyzji o przyznaniu skarżącemu ekwiwalentu.

Dokonanie przedmiotowych ustaleń było tym bardziej niezbędne, że do akt sprawy dołączono rozkaz personalny z dnia [...] grudnia 2009 r., na którym po słowach" otrzymałem" widnieje data "15.02.2010" oraz nieczytelny podpis żołnierza. Wskazana adnotacja oraz zarzuty zawarte w skardze kasacyjnej mogą sugerować, że powyższy rozkaz personalny dopiero w podanej dacie został skutecznie wprowadzony do obrotu prawnego i dopiero od tej chwili mógł wywoływać skutki procesowe i materialne. W takim zaś przypadku nie można byłoby przyjąć, że z dniem [...] stycznia 2010 r. zaistniała przesłanka rozwiązująca, określona w decyzji przyznającej skarżącemu ekwiwalent za rezygnację z prawa zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym. Takie rozumowanie naruszałoby zasady przyjęte w kodeksie postępowania administracyjnego. Decyzja administracyjna jako indywidualny akt zewnętrzny skierowany do konkretnie oznaczonego podmiotu wywołuje skutki dopiero w momencie jej skutecznego doręczenia bądź ogłoszenia. Adresat decyzji musi mieć świadomość, że taki akt administracyjny został w stosunku do niego wydany, co będzie możliwe tylko w momencie skutecznego doręczenia decyzji. Nie można zakładać, że podmiot zobowiązany jest do zastosowania się do wymogów wynikających z decyzji administracyjnej, skoro w ogóle taki akt administracyjny nie wszedł do porządku prawnego. Podążając tym tokiem rozumowania błędnym jest przyjęcie, że za końcową datę zajmowania przez żołnierza poprzedniego stanowiska służbowego można uznać dzień [...] stycznia 2010 r., skoro brak jest bezspornych danych wskazujących, że decyzja zwalniająca z dotychczasowego stanowiska służbowego w stosownym czasie, a nie dopiero w dniu [...] lutego 2010 r., weszła do obrotu prawnego.

Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny podzielił zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące złamania przez Sąd I instancji art. 151 P.p.s.a. przez oddalenie skargi mimo naruszenia przez organy przepisów art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 kpa przede wszystkim przez niewyjaśnienie stanu faktycznego i nierozpatrzenie całego materiału dowodowego niniejszej sprawy, a także przez brak należytego uzasadnienia podjętych przez organy decyzji administracyjnych. Przez to został również naruszony art. 8 oraz art. 11 kpa. Zgodnie z ich treścią postępowanie administracyjne należy prowadzić według norm zawartych w przepisach prawa materialnego i przepisach prawa procesowego, a ponadto należy przedstawić stronie proces ustalania stanu faktycznego i zasadność przesłanek, którymi kierował się organ przy wydawaniu decyzji. Wyjaśnienie stronie zasadności decyzji może sprzyjać powstaniu u niej przekonania, że decyzja chociaż niekorzystna jest jednak zasadna, że w danej sytuacji i przy obowiązującym stanie prawnym organ po prostu nie mógł postąpić inaczej.

Należy również wskazać, że odnoszenie się do zarzutów materialnych zawartych w skardze kasacyjnej, w tym stanie rzeczy byłoby co najmniej przedwczesne, ponieważ najpierw należy dokładnie i jednoznacznie ustalić stan faktyczny przedmiotowej sprawy.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 185 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 203 pkt.1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.