Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 287/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2016-08-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne: Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: oddalono skargi
Powołane przepisy: article: Art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: Art. 23  ust. 3, 56, 73
journal: Dz.U. 2013 poz 727
law: Ustawa z dnia 19 marca 2004 r. - Prawo celne - tekst jednolity
article: Art. 29 ust. 13
journal: Dz.U. 2011 nr 177 poz 1054
law: Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 1992 nr 302 poz 1 Art. 29 ust. 1, 30 ust. 2  lit. a, 32, 33, 67, 78
law: Rozporządzenie Rady (EWG) NR 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Celny.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Czeluśniak Sędziowie WSA Janusz Bociąga WSA Janusz Kasprzycki (spr.) Protokolant specjalista Monika Wójcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 sierpnia 2016 r. sprawy ze skarg R. A. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Firma A w J na decyzje Dyrektora Izby Celnej z dnia 14 stycznia 2016 r. nr [...], z dnia 18 lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty długu celnego z dnia 14 stycznia 2016 r. nr [...], z dnia 22 lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty podatku od towarów i usług z tytułu importu skargi oddala.


UZASADNIENIE

Na podstawie art. 111 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. z 2016 r., poz. 718), Sąd na rozprawie w dniu 11 sierpnia 2016 r. postanowił połączyć niniejszą sprawę ze sprawami o sygn. akt III SA/Kr 288/16, III SA/Kr 468/16, III SA/Kr 489/16 – do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia i prowadzić je pod sygn. akt III SA/Kr 287/16.

Dyrektor Izby Celnej zaskarżonymi decyzjami:

- z dnia 14 stycznia 2016 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] 2015 r., nr [...] określającą R. A., prowadzącemu działalność gospodarczą pod firmą Firma A R. A. (dalej: skarżący), kwotę należności wynikających z długu celnego podlegającego zaksięgowaniu retrospektywnemu w wysokości 632 zł z tytułu importu towaru zgłoszonego w dniu [...] 2010 r. do procedury celnej dopuszczenia do obrotu według SAD [...];

- 18 lutego 2016 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] 2015 r. nr [...] określającą skarżącemu kwotę należności wynikających z długu celnego podlegającego zaksięgowaniu retrospektywnemu w wysokości 29.478 zł z tytułu importu towaru zgłoszonego w dniu [...] 2010 r. do procedury celnej dopuszczenia do obrotu według SAD OGL [...];

Nadto decyzjami z dnia 14 stycznia 2016 r. nr [...] oraz z dnia 22 lutego 2016 r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy decyzje Naczelnika Urzędu Celnego:

- z dnia [...] 2015 r., znak: [...], określającą prawidłową kwotę od podatku od towarów i usług w wysokości, tj. 6.643 zł z tytułu importu towaru objętego zgłoszeniem celnym SAD OGL [...] z dnia [...] 2010 r. oraz informującą skarżącego, że do zapłaty pozostaje kwota 966 zł stanowiąca różnicę pomiędzy kwotą podatku określoną w decyzji, a kwotą podatku wykazaną w zgłoszeniu celnym w wysokości 5.677 zł;

- z dnia [...] 2015 r., znak: [...], określającą podatek od towarów i usług w prawidłowej wysokości, tj. 68.899 zł z tytułu importu towaru objętego zgłoszeniem celnym SAD OGL [...] z dnia [...] 2010 r. oraz informującą skarżącego, że do zapłaty pozostaje kwota 60.528 zł stanowiąca różnicę pomiędzy kwotą podatku określoną w decyzji, a kwotą podatku wykazaną w zgłoszeniu celnym w wysokości 8.371 zł.

Powyższe decyzje zostały wydane następującym stanie prawym i faktycznym:

W dniu [...] 2010 r. za zgłoszeniem celnym SAD OGL nr [...] skarżący zadeklarował do procedury celnej dopuszczenia do wolnego obrotu towar, opisany w zgłoszeniu jako pantofle damskie i męskie z tworzywa sztucznego (4 320 par) oraz obuwie damskie z tworzywa sztucznego (9000 par), zgłoszony na wystawionej przez W z N (Cypr) fakturze nr [...] z dnia 22 listopada 2010 r., opiewającej na kwotę 7.693,20 USD. Do zgłoszenia celnego dołączono fakturę wystawioną przez B z Chin o nr [...] z dnia 23 października 2010 r., opiewającą na kwotę 7.560 USD.

W dniu [...] 2010 r. za zgłoszeniem celnym SAD OGL nr [...] skarżący zadeklarował do procedury celnej dopuszczenia do wolnego obrotu towar, opisany w zgłoszeniu jako spodnie damskie z bawełny (6667 sztuk) oraz kurtki damskie z włókien chemicznych (5177 sztuk), zgłoszony na wystawionej przez W z N (Cypr), będącej pośrednikiem w zakupie towaru od B z Chin fakturze nr [...] z dnia 6 grudnia 2010 r., opiewającej na kwotę 11.046,68 USD (kontenery [...]). Do zgłoszenia celnego dołączono także fakturę nr [...] z dnia 19 listopada 2010 r., wystawioną przez W z N opiewającą na kwotę 10517,17 USD, zawierającą koszty transportu (zgodnie z warunkami dostawy CIF Hamburg).

Przedstawiono również świadectwo pochodzenia FORM A o nr [...] z dnia 16 listopada 2010 r., świadectwa pochodzenia CN [...], CN [...], CN [...], CN [...], [...] z dnia 3 grudnia 2010 r., Bill of Lading (konosament) nr [...] z dnia 19 listopada 2010 r., deklarację wartości celnej, packing list, Sale Contract Nr [...], oświadczenie dotyczące płatności za fakturę [...] z dnia 6 grudnia 2010 r. i za fakturę [...].

Odpowiednio, w dniach: [...] 2010 r. i [...] 2010 r. towar objęty ww. zgłoszeniami celnymi został zwolniony do deklarowanej procedury, bez rewizji celnej i bez weryfikacji zgłoszenia celnego. Następnie w została przeprowadzona w siedzibie skarżącego kontrola postimportowa w zakresie prawidłowości obrotu towarowego z krajami trzecimi w zakresie wartości celnej importowanych towarów z okres od dnia 1 stycznia 2011 r. do dnia 31 stycznia 2012 r., rozszerzonym w części dotyczącej okresu kontroli do przedziału czasu od dnia 1 stycznia 2010 r. do dnia 31 stycznia 2012 r. w związku z pleceniem Prokuratury Okręgowej nr [...] z dnia 19 października 2012 r. Kontrolą objęto ww. zgłoszenia celne.

Naczelnik Urzędu Celnego wszczął z urzędu postępowania zmierzające do weryfikacji ww. zgłoszeń, zakończone opisanymi wyżej decyzjami z dnia [...] 2015 r. i z dnia [...] 2015 r.

W toku postępowania ustalono powiązania osobowe polegające na tym, że skarżący kierował cypryjską spółką R, która była jedynym udziałowcem W, posiadając 1000 udziałów. W skład zarządu tej drugiej spółki wchodziła z kolei U. Z., będąca pracownikiem skarżącego. Ustalono, w drodze analizy danych pochodzących z Eurostatu, że wartość sprowadzonego przez skarżącego towaru, była wielokrotnie niższa od średnich wartości towaru, objętego tym samym kodem CN importowanego na obszar Unii Europejskiej. Wniosek o weryfikację został przekazany do władz chińskich w ramach współpracy celnej określonej w Umowie między Wspólnotą Europejską, a rządem Chińskiej Republiki Ludowej o współpracy i wzajemnej pomocy administracyjnej w sprawach celnych (Dz. Urz. UE L 375 z 23.12.2004).

Organ celny przyjął, że posiada uzasadnione wątpliwościami, czy zadeklarowane wartości celne stanowią faktycznie zapłaconą sumę określoną w art. 29 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 302 z 19.10.1992 r. ze zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne z 2004 r., roz. 2, t. 4 str.307, z późn. zm., zwanego dalej "WKC") i zakwestionował na podstawie art. 181a rozporządzenia komisji (EWG) Nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. wprowadzającego Przepisy Wykonawcze do Rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 253 z 11.10.1993 r., zwanego dalej "RWKC") wartość transakcyjną podaną przez skarżącego w ww. zgłoszeniach SAD. Odrzucił metodę ustalaną na podstawie wartości transakcyjnej towarów identycznych i dokonał ustalenia wartości celnej w oparciu o wartość transakcyjną towarów podobnych (art. 30 ust. 2 WKC). Za materiał porównawczy przyjął chińską deklarację eksportową nr [...], dopuszczoną do obrotu według SAD OGL [...] (w stosunku do towaru pantofli) oraz deklarację eksportową [...], dopuszczoną do obrotu według SAD OGL [...] (w stosunku do towaru spodni).

Prawnie należna kwota należności celnych dla przedmiotowego zgłoszenia została określona po zaksięgowaniu kwoty długu celnego zadeklarowanej przez skarżącego w wysokości 3 711,00 zł na kwotę 4.343,00 zł oraz kwotę 33.554,00 zł po zaksięgowaniu kwoty 4 076,00 zł.

Omawiając kwestię przedawnienia, organ wskazał, że termin na powiadomienie dłużnika o kwocie długu celnego uległ przedłużeniu do dnia 16 grudnia 2015 r. ze względu na okoliczność wszczęcia w dniu 20 września 2012 r. śledztwa w sprawie wprowadzenia przez skarżącego w błąd funkcjonariuszy celnych co do rzeczywistej wartości towaru.

Skarżący nie wykazał, że zaksięgowanie kwoty wynikającej z długu celnego na podstawie nieprawidłowych danych spowodowane było szczególnymi okolicznościami, nie wynikającymi z jego zaniedbania lub świadomego działania, stąd naliczono odsetki.

Zmiany w zakresie kwoty długu celnego mają wpływ na wysokość podstawy opodatkowania, co wynika z art. 29 ust. 13 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2004 r. Nr 54, poz. 535 ze zm., zwanej dalej ustawą o podatku od towarów i usług), stanowiącego, że podstawa opodatkowania w imporcie towarów jest wartość celna powiększona o należne cło (...) Organ dokonał stosownego przeliczenia, i przyjął, że należny podatek vat wynosi 6.643 zł i 68.899 zł.

W odwołaniach od decyzji dotyczących należności celnych skarżący wniósł o ich uchylenie, zarzucając rażące naruszenie przepisów prawa materialnego :

- art. 56 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne (Dz. U. z 2013 r., poz. 727 ze zm. ,zwanej dalej Prawem celnym) w zw. z art. 221 ust. 3 oraz 4 WKC, poprzez wydanie przedmiotach decyzji po upływie trzech lat od powstania długu celnego oraz gołosłownym przyjęciu, że dług celny powstał w skutek czynu podlegającego w chwili popełnienia wszczęciu postępowania karnego bez wskazania opisu tego czynu, w wyniku którego dług celny miałby powstać, subsumcji prowadzącej do przyjęcia, że ww. czyn stanowi przestępstwo, jego związku z powstaniem i wysokością domniemanego długu przez organ celny,

- art. 29 ust. 1 WKC w zw. z art. 23 ust. 3 Prawa celnego poprzez ich błędną wykładnię, niewłaściwe zastosowanie i przeprowadzenie postępowania w zakresie ustalenia wartości celnej towaru objętego zgłoszeniem celnym z dnia [...] 2010 r. w oparciu o nieprawomocną decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] 2013 r. dotyczącą innych towarów i objętego zgłoszeniem celnym z dnia [...] 2010 r. w oparciu o nieprawomocną decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] 2014 r. dotyczącą innych towarów, podczas gdy skarżący przedłożył szereg dokumentów właściwych dla poparcia zadeklarowanej wartości celnej przedmiotów objętych zgłoszeniem celnym,

- art. 30 ust. 2 lit. b WKC poprzez jego błędne zastosowanie polegające na ustaleniu wartości celnej towarów objętych zgłoszeniem z dnia [...] 2010 r. i z dnia [...] 2010 r. w oparciu o wartość celną a nie wartość transakcyjną towarów podobnych oraz przyjęcie, że towary objęte nieprawomocną decyzją Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] 2013 r. i z dnia [...] 2014 r. są towarami podobnymi w rozumieniu art. 142 ust. 1 lit. d RWKC.

W odwołaniach od decyzji określających wysokość podatku od towarów i usług, skarżący zarzucił zaskarżonym decyzjom rażące naruszenie szeregu przepisów postępowania, mających istotny wpływ na treść przedmiotowych decyzji, w szczególności art. 33 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług w zw. z art. 56 Prawa celnego w zw. z art. 221 ust. 3 oraz 4 WKC, poprzez wydanie decyzji w oparciu o wadliwe, nieostateczne i zaskarżone decyzje Naczelnika Urzędu Celnego.

Dyrektor Izby Celnej, w uzasadnieniach opisanych na wstępie decyzji, wskazał, że procedura weryfikacji przedmiotowych zgłoszeń celnych została wdrożona w wyniku kontroli postimportowej przeprowadzanej u skarżącego. Zgodnie z przepisem art. 29 WKC wartością celną przywożonych towarów jest wartość transakcyjna, to znaczy faktycznie zapłacona lub należna za towary gdy zostały one sprzedane w celu wywozu na obszar celny Wspólnoty. W rozpoznawanych sprawach organ zakwestionował wartość transakcyjną podaną przez skarżącego, u podstaw czego legły ustalenia kontrolne. Organ uściślił, że jedną z uzasadnionych wątpliwości co do towarów objętych zgłoszeniami celnymi były informacje przekazane przez chińskie władze celne, uzyskane w ramach międzynarodowej pomocy prawnej wskazujące na wielokrotne zaniżanie wartości celnych importowanych towarów przez skarżącego. Organ uzyskał następnie informacje z Eurostatu na temat średniej ceny jednostkowej towarów o kodzie CN 6402 99 50 , CN 6204 62 39 i CN 6202 93 00 sprowadzonych z Chin w okresie od sierpnia 2010 r. do lutego 2011 r. oraz w okresie od września 2010 r. do marca 2011 r. do państw członkowskich Unii Europejskiej. Średnia cena wahała się od 0,75 do 1.16 EUR za parę. Natomiast cena za parę towaru zgłoszonego przez skarżącego kształtowała się na poziomie 0,51 USD (obuwie i pantofle). Jeśli chodzi o kurtki i spodnie średnia cena wahała się od 3,8 do 4,5 EUR a cena za sztukę towaru zgłoszonego przez skarżącego kształtowała się na poziomie 0,21 USD oraz od 7,4 do 11,3 EUR a skarżący zgłosił cenę 0,61 EUR. Organ zwrócił się także do właściwych organów Chińskiej Republiki Ludowej z wnioskami o weryfikację faktur dołączonych do zgłoszeń celnych dokonanych przez skarżącego a odpowiedzi przekazane w ramach współpracy celnej przewidzianej w umowie między Wspólnotą Europejską a rządem Chińskiej Republiki Ludowej o współpracy i wzajemnej pomocy administracyjnej w sprawach celnych (Dz. Urz. UE L 375 z 23.12.2004 r.) posłużyły do ustalenia najbardziej wiarygodnych cen porównawczych.

Ustosunkowując się do zarzutu odwołania, dotyczącego oparcia się o nieprawidłowe kryteria klasyfikacji towarów, organ wskazał, że dokonując porównania towarów oparł się na chińskich deklaracjach eksportowej o nr [...], nr [...] i [...] i zaznaczył, że w przepisie art. 151 RWKC mowa jest o towarach podobnych, a nie identycznych.

Podstawą ustaleń (określania prawidłowej wartości celnej) były dokumenty otrzymane od chińskich władz celnych dotyczących zgłoszenia celnego z dnia 21 stycznia 2011 r. i z dnia 16 marca 2011 r., a kserokopie tych dokumentów włączono do materiału dowodowego w dniu 11 maja 2015 r. i w dniu 22 października 2015 r. W dniu 9 października 2015 r. włączono do materiału dowodowego sprawy tłumaczenia odpowiedzi z Chin. W aktach sprawy zalegała co prawda wspomniana przez odwołującego się decyzja z dnia 11 lipca 2013 r. i z dnia 15 września 2014 r. niemniej nie stanowiła ona podstawy wydanych decyzji. Organ wskazał, że dane zawarte w ww. chińskiej deklaracji wywozowej zostały przejęte do ustalenia wartości celnej metodą towarów podobnych na podstawie art. 151 ust. 3 RWKC jako najniższe z istniejących. Do wartości celnej koszty transportu.

Organ uściślił dalej, że świadectwa pochodzenia towaru, którym wartości dowodowej według odwołującego się organ odmówił, mają jedynie za zadanie identyfikację importowanego towaru dla potrzeb udokumentowania niepreferencyjnego pochodzenia towaru i w żaden sposób nie stanowią o wartości celnej towaru.

Za niezasadny organ odwoławczy uznał zarzut naruszenia art. 56 Prawa celnego w zw. z art. 221 ust. 3 oraz 4 WKC, poprzez wydanie przedmiotowej decyzji po upływie trzech lat od powstania długu celnego i całkowicie dowolnym przyjęciu, że "dług celny powstał na skutek czynu podlegającego w chwili popełnienia wszczęciu postępowania karnego". W tej kwestii zdaniem organu odwoławczego właściwa jest interpretacja przepisów art. 221 ust. 3 i 4 WKC. Organ powołał wyrok Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z dnia 18 grudnia 2007 r. w sprawie C-62/06 oraz z 16 lipca 2009 r. w sprawach C-124/08 i C-125/08. Zdaniem Dyrektora Izby Celnej do zastosowania tego przepisu nie jest konieczne: ani stwierdzenie prawomocnym wyrokiem popełnienie czynu zabronionego, ani nawet wszczęcie postępowania karnego, lecz stwierdzenie wystąpienia czynu, który zaledwie podlega wszczęciu postępowania karnego. Kwalifikacji danego czynu organy celne dokonują we własnym zakresie. Dokonywana przez organy celne kwalifikacja danego czynu jako "czynu podlegającego, w chwili popełnienia, wszczęciu postępowania karnego" jest realizowana wyłącznie na użytek postępowania celnego zmierzającego do ustalenia prawidłowej kwoty należności celnych przywozowych. Nie stanowi stwierdzenia, że rzeczywiście popełnione zostało przestępstwo. Dlatego wystarczającą przesłanką do zastosowania przepisu art. 221 ust. 4 WKC jest wykazanie przez organ celny, że czyn który spowodował powstanie długu celnego był w momencie popełnienia zagrożony przez obowiązujące przepisy sankcją karną. W razie zaistnienia tej przesłanki organ celny może zawiadomić dłużnika o kwocie długu celnego, po upływie trzech lat, nie później jednak niż przed upływem lat pięciu (art. 221 ust. 4 WKC w związku z art. 56 Prawa celnego).

Jak podkreślił organ odwoławczy w przedmiotowych sprawach zgłoszenie celne zostało dokonane w dniu [...] 2010 r. i w dniu [....] 2010 r. W dniu 20 września 2012 r., postanowieniem, sygn. akt [...], prokurator Prokuratury Rejonowej del. do Prokuratury Okręgowej, po zapoznaniu się z materiałami w sprawie z zawiadomienia ABW, na podstawie art. 151 a § 1 wz. z art. 37 § 1 ustawy z dnia 10 września 1999 r. Kodeks karny skarbowy (Dz. U. z 2013 r., poz. 186, zwanej dalej – k.k.s.), wszczął śledztwo w sprawie: wprowadzenia w okresie od 1 stycznia 2010 r. do 30 stycznia 2012 r. w K, funkcjonariuszy Izby Celnej w błąd, co do rzeczywistej wartości importowanej - za pośrednictwem m.in. spółki W z Cypru - odzieży tekstylnej, skutkiem czego doszło do uszczuplenia należności celnych, tj. o przestępstwo z art. 87 § 1 k.k.s. w zw. z art. 37 § 1 pkt 1 k.k.s. w zw. z art. 6 § 1 k.k.s. oraz w sprawie narażenia w okresie od 1 stycznia 2010 r. do 30 stycznia 2012 r. , Skarbu Państwa, na uszczuplenie podatku od towarów i usług, tj. o przestępstwo z art. 56 § 1 k.k.s. i art. 76 § 1 k.k.s. i art. 55 § 1 k.k..s w zw. z art. 7 § 1 k.k.s. i a art. 6 § 2 k.k.s. Informację o tym zawarł również Naczelnik Urzędu Celnego w zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu postanowienia o wszczęciu śledztwa Prokurator wyjaśnił, że w dniu 18 września 2012 r. do Wydziału Prokuratury Okręgowej wpłynęły materiały z zawiadomienia Agencji Bezpieczeństwa wewnętrznego dotyczące nieprawidłowości w zakresie rozliczenia należności celnych dużej wartości przez skarżącego a polegające na zaniżeniu wartości importowanych z Chin towarów, które to działania miały wpływ również na określenie podatku Vat należnego Skarbowi Państwa. Zdaniem organu odwoławczego w sprawie zachodzą przesłanki z art. 221 ust 4 WKC gdyż w sprawie istnieje wyraźny związek pomiędzy powstaniem długu celnego a czynem polegającym na wprowadzeniu w błąd organu celnego oraz czyn, który spowodował powstanie długu celnego był w momencie popełnienia zagrożony przez zobowiązujące przepisy sankcją karną.

Natomiast w decyzjach dotyczących określenia kwoty podatku od towarów i usług organ odwoławczy powołał art. 17 ust. 1 pkt 1, art. 19 ust. 7, art. 29 ustawy o podatku od towarów i usług oraz wskazał, że z datą doręczenia decyzji odwoławczych dotyczących długi celnego należy uznać za prawidłowe elementy zgłoszenia celnego, i jako prawidłową należy przyjąć prawnie należną kwotę cła. Z tego względu w myśl art. 29 ust. 13 i ust. 15 ustawy o podatku od towarów i usług, zaistniały przesłanki do zmiany podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług. W konsekwencji, zgodnie z art. 33 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług wydane zostały decyzje określające podatek w prawidłowej wysokości 68.899,00 zł i 6.643 zł.

Na powyższe decyzje Dyrektora Izby Celnej z dnia: 14 stycznia 2016 r. nr [...] i 18 lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty długu celnego oraz z dnia: 14 stycznia 2016 r. nr [...] i 22 lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty podatku od towarów i usług z tytułu importu towaru, skarżący wniósł skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Znalazły się w nich zarzuty naruszenia:

I. przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy:

1. art. 56 Prawa celnego w zw. z art. 221. ust. 3 oraz 4 WKC, poprzez wydanie przedmiotowej decyzji po upływie trzech lat od powstania długu celnego oraz całkowicie dowolnym, jak również gołosłownym przyjęciu wyłącznie na potrzeby niniejszego postępowania podatkowego, że "dług celny powstał na skutek czynu podlegającego, w chwili popełnienia, wszczęciu postępowania karnego" bez jakiegokolwiek wskazania opisu rzekomego czynu zabronionego, w wyniku którego ww. dług celny miał powstać, subsumcji prowadzącej do przyjęcia, iż ww. czyn stanowi przestępstwo, kwalifikacji prawnej ww. czynu - przestępstwa, jego związku z powstaniem i wysokością domniemanego przez organ długu celnego, wskazania czy toczy się postępowanie przygotowawcze w tejże sprawie - względnie czy organ złożył zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstwa,

2. art. 29 ust. 1 WKC oraz art. 23 ust. 3 Prawa celnego poprzez ich błędną wykładnię, niewłaściwe zastosowanie i przeprowadzenie postępowania w zakresie ustalenia wartości celnej towaru objętego zgłoszeniem celnym z dnia [...] 2010 r. i z dnia [...] 2010 r. w oparciu o nieprawomocną decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] 2013 r. i z dnia [...] 2014 r. dotyczącą innych towarów, podczas gdy skarżący przedłożył szereg dokumentów właściwych dla poparcia zadeklarowanej wartości celnej przedmiotów objętych zgłoszeniem celnym,

3. art. 30 ust. 2 lit. b WKC poprzez jego błędne zastosowanie polegające na:

a. ustaleniu wartości celnej towarów objętych zgłoszeniem z dnia [...] 2010 r. i z dnia [...] 2010 r. w oparciu o wartość celną, a nie wartość transakcyjną towarów podobnych,

b) przyjęcie, że towary objęte nieprawomocną decyzją Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] 2014 r. są towarami podobnymi w rozumieniu art. 142 ust. 1 lit. d WKC.

4. artykułu 123 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613 ze zm.) w zw. z art. 73. ust. 1. Prawa celnego poprzez przeprowadzenie postępowania w zakresie ustalenia wartości transakcyjnej towaru objętego zgłoszeniem celnym z dnia [...] 2010 r. przez organ I instancji bez udziału skarżącego polegającym na całkowicie bezkrytycznym oparciu zaskarżonej decyzji na "wydruku z ewidencji administracji chińskiej" wystawionym przez organy Chińskiej Republiki Ludowej bez zapewnienia stronie możliwości jakiegokolwiek uprzedniego odniesienia się do treści przedmiotowego dokumentu, zweryfikowania jego poprawności jak również wyjaśnienia sprzeczności pomiędzy wartością transakcyjną wskazaną w dokumentacji przedłożonej przez skarżącego a "wydruku z ewidencji administracji chińskiej przedłożonym przez organy Chińskiej Republiki Ludowej,

5. artykułu 86. ust. 1. Prawa celnego poprzez całkowicie wadliwe nadanie przez organy I-ej instancji mocy dokumentu urzędowego "wydrukowi z ewidencji administracji chińskiej" otrzymanego od organów Chińskiej Republiki Ludowej w zakresie ceny transakcyjnej towarów, podczas gdy wskazany dokument stanowić może jedynie dowód tego, jaką kwotę eksporter deklarował w swym rozliczeniu podatkowym, jak i tego, że organ celny Chińskiej Republiki Ludowej odebrał od eksportera oświadczenie treści wynikającej z ww. pisma, a w żadnym wypadku, iż wskazana kwota stanowi urzędowo stwierdzoną cenę transakcyjną oraz nienadania takiego waloru świadectwu pochodzenia wystawionego przez organy administracyjne Chińskiej Republiki Ludowej, które potwierdzało wartość transakcyjną towaru,

II. obrazę przepisów prawa materialnego, a to art. 29. ust. 13., art. 41 ust. 1, art. 146a ustawy o podatku od towarów i usług, w zw. z art. 29. ust. 1., art. 30 - art. 32 WKC oraz art. 23. ust. 3 Prawa celnego z dnia 19 marca 2004 r. poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w sprawie, prowadzące do przyjęcia, iż należność z tytułu długu celnego importowanego przez skarżącego towaru objętego zgłoszeniem celnym z [...] 2011 r. (SAD nr [...]) wynosi 13.481 PLN oraz (SAD nr [...]) wynosi 14.643 PLN.

W sprawach dotyczących określenia podatku od towarów i usług skarżący podniósł dodatkowo zarzuty naruszenia art. 33 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług w zw. z art. 56 Prawa celnego w zw. z art. 221 ust. 3 i 4 WKC poprzez wydanie decyzji w oparciu o nieostateczną i zaskarżoną decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] 2015 r. oraz art. 29 ust. 13, art. 41 ust. 1 i art. 146 a ustawy o podatku od towarów i usług w zw. z art. 29 ust. 1, art. 30 – 32 WKC oraz art. 23 ust. 3 Prawa celnego poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w sprawie, prowadzące do przyjęcia, że należność z tytułu długu celnego importowanego przez skarżącego towaru objętego przedmiotowymi zgłoszeniami wynoszą kwoty wskazane w zaskarżonych decyzjach.

Z powyższych względów skarżący domagał się uchylenia w całości zaskarżonych decyzji i przekazania spraw do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania.

W odpowiedziach na skargi Dyrektor Izby Celnej w całości podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko, wyrażone w uzasadnieniach kwestionowanych decyzji i wniósł o ich oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. jedn., Dz. U. z 2014 r., poz. 1647.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 dalej w skrócie P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga więc merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa.

Skargi nie zasługiwały na uwzględnienie.

Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie nie stwierdził w wyniku przeprowadzonej kontroli co do zgodności z prawem, by w wydanych w niniejszych postępowaniach administracyjnych decyzjach - zaskarżonych, jak i poprzedzających je decyzjach organu I instancji, tkwiły kwalifikowane wady skutkujące stwierdzeniem ich nieważności, czy wznowieniem postępowania administracyjnego. Nie dopatrzył się też takich naruszeń przez orzekające organy celne przepisów postępowania - ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. jedn., Dz.U. z 2015 r., poz. 613, zwanej dalej Ordynacją podatkową), w stopniu, który w istotny sposób mógłby mieć wpływ na wynik sprawy - ani też przepisów prawa materialnego w stopniu mających wpływ na jej wynik.

W ocenie Sądu postępowania we wszystkich sprawach administracyjnych, jakie toczyły się przed organami celnymi, zostały przeprowadzone w sposób prawidłowy i z poszanowaniem wszelkich zasad wynikających z: Ordynacji podatkowej, której przepisy art. 12 oraz działu IV w świetle postanowień art 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. - Prawo celne (Dz. U. z 2015 r., poz. 858 ze zm.), stosuje się odpowiednio do postępowania w sprawach celnych, z uwzględnieniem zmian wynikających z prawa celnego, a także zgodnie z regulacjami ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2004 r. Nr 54, poz. 535 ze zm., zwanej dalej ustawą o podatku od towarów i usług).

Podkreślić zatem należy, że zgodnie z treścią art. 78 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 302 z 19.10.1992 r. ze zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne z 2004 r., roz. 2, t. 4 str.307, z późn. zm., zwanego dalej "WKC") "... po zwolnieniu towarów organy celne mogą z urzędu lub na wniosek zgłaszającego dokonać kontroli zgłoszenia celnego w celu upewnienia się o prawidłowości danych zawartych w zgłoszeniu celnym, po dokonaniu zwolnienia towarów organy mogą przystąpić do kontroli dokumentów i danych handlowych dotyczących tych towarów. Kontrole te mogą być przeprowadzone bezpośrednio jak i pośrednio, tj. wyłącznie z dokumentów posiadanych przez inne podmioty a dotyczące towarów, nie wyłączając rewizji towarów."

W świetle tych regulacji nie ulega wątpliwości, że organy celne w sytuacji, gdy przepisy regulujące procedurę celną zostały zastosowane w oparciu o nieprawidłowe dane, podejmują zgodne z tymi przepisami niezbędne działania w celu uregulowania sytuacji w oparciu o dane, którymi dysponują. W takich sytuacjach organy celne są więc uprawnione do przeprowadzenia postimportowej kontroli towarów.

Zgodnie z art. 67 WKC jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej, datą która należy uwzględnić przy stosowaniu wszelkich przepisów regulujących procedurę celną, do której są zgłaszane towary, jest data przyjęcia zgłoszenia celnego przez organy celne.

Przepisy celne dotyczące wartości celnej zostały zawarte w art. 28 do 36 WKC.

Zgodnie z art. 29 ust. 1 WKC wartością celną przywożonych towarów jest wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towar wtedy, jeżeli zostały one sprzedane w celu wywozu na obszar celny Wspólnoty, ustalona, o ile jest to konieczne, na podstawie art. 32 i 33 WKC.

Jednakże, jeżeli organy celne mają uzasadnione wątpliwości, że zadeklarowana wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę określoną w art. 29 WKC, zgodnie z art. 181a ust. 1 Rozporządzenia Komisji (EWG) Nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. UE. L. z 1993 r. Nr 253.1 ze zm., zwanym dalej RWKC), nie muszą ustalać wartości celnej sprowadzanych towarów z zastosowaniem metody transakcyjnej. W art. 181a RWKC ustanowiono bowiem wyjątek od ogólnej zasady ustalania wartości celnej sprowadzanych towarów metodą transakcyjną, a więc w oparciu o dokumenty związane ściśle z dokonaną transakcją, czy też dokonanymi transakcjami – zakupu towaru. Organ celny ma uprawnienia więc do dokonania badania wiarygodności dokumentów przedkładanych przez stronę zarówno pod względem formalnym, jak i materialnym. Wiarygodność dokumentów służących do określenia wartości celnej towaru obejmuje nie tylko ich autentyczność, ale również ich wiarygodność w zakresie podanej w nich ceny transakcyjnej. Realizację tego uprawnienia umożliwia właśnie regulacja zawarta w art. 78 WKC.

W sytuacji zatem, gdy dokumenty handlowe dołączone przez stronę do dokumentów celnych wskazują na zbyt niską cenę transakcyjną towarów, to organy celne są uprawnione do podjęcia decyzji o zakwestionowaniu wskazanych w tych dokumentach cen transakcyjnych.

W przypadku kwestionowania zadeklarowanej przez stronę wartości transakcyjnej towarów, organy celne postępują, zgodnie z postanowieniami art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej, tj. dopuszczają wszelkie dowody, które przyczynią się do wyjaśnienia sprawy, a nie są sprzeczne z prawem.

Konsekwencją zakwestionowania zadeklarowanej wartości transakcyjnej towarów, jest konieczność ustalenia wartości celnej towaru metodami zastępczyni. Stosownie bowiem do postanowień art. 30 ust. 1 WKC, jeżeli wartość celna towaru nie może być ustalona na podstawie art. 29 WKC, to ustala się ją stosując w kolejności lit. a), b), c) i d) ust. 2 art. 30, aż do pierwszej litery, na podstawie której będzie mogła zostać ustalona, za wyjątkiem przypadku, gdy porządek stosowania lit. c) i d) zostanie zmieniony na wniosek zgłaszającego, to jest wtedy, gdy wartość celna nie może być ustalona na podstawie konkretnej litery, a więc gdy mogą być zastosowane przepisy następnej litery według kolejności ustalonej zgodnie z tym ustępem.

W myśl art. 30 ust. 2 lit. a) WKC, jeżeli wartość celna nie może zostać ustalona na podstawie metody transakcyjnej ustala się ją w oparciu o metodę wartości transakcyjnej towarów identycznych. Metoda ta polega na ustaleniu wartości celnej towarów w oparciu o wartość transakcyjną towarów identycznych do tych sprzedanych w celu wywozu do Wspólnoty i wywiezionych w tym samym lub zbliżonym czasie co towary dla których jest ustalana wartość celna. Towary można uznać za identyczne, gdy zostały wytworzone w tym samym kraju, co towary podlegające wycenie oraz są takimi samymi pod każdym względem, to jest pod względem: cech fizycznych, jakości, posiadanej renomie.

Jeżeli wartość celna nie może być ustalona na podstawie wartości transakcyjnej i wartości transakcyjnej towarów identycznych ustala się ją w oparciu o metodę wartości transakcyjnej towarów podobnych, jak to stanowi art. 30 ust. 2 lit. b) WKC. Ta z kolei metoda polega na ustaleniu wartości celnej towarów w oparciu o wartość transakcyjną towarów podobnych, sprzedanych w celu wywozu do Wspólnoty i wywiezionych w tym samym lub zbliżonym czasie co towary, dla których ustalana jest wartość celna. Za podobne można uznać towary, które zostały wytworzone w tym samym kraju co towary podlegające wycenie oraz, nie będąc podobnymi pod każdym względem, posiadają podobne cechy i skład materiałowy, co pozwala im spełniać te same funkcje i być towarami handlowo wymiennymi. Przy ustalaniu podobieństwa powinno się wziąć pod uwagę jakość, znak handlowy i opinie o towarach.

Analiza wyżej przedstawionych regulacji Wspólnotowego Kodeksu Celnego oraz przepisów wykonawczych, pozwala zatem wyodrębnić w postimportowej kontroli towarów dwa zasadnicze etapy. Pierwszy – obejmujący badanie wiarygodności zadeklarowanej przez stronę w zgłoszeniu celnych wartości celnej towaru (tj. czy zadeklarowana w zgłoszeniu celnym cena może być uznana za wartość celną przywiezionego towaru w rozumieniu art. 29 WKC). Drugi etap, to ustalenie wartości celnej towaru z wykorzystaniem metod zastępczych, określonych w WKC, gdy zadeklarowana cena nie może być uznana za wartość celną przywiezionego towaru, zgodnie z art. 29 WKC.

Zdaniem Sądu orzekające organy trafnie uznały, że zgromadzony materiał dowodowy dawał podstawy do powzięcia przez organy celne uzasadnionych wątpliwości, że zadeklarowana przez skarżącego wartość celna towaru w zgłoszeniach celnych: SAD OGL [...] i SAD OGL [...] stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną kwotę, o której mowa w art. 29 WKC.

Przede wszystkim podstawę tych wątpliwości stanowiły informacje przekazane przez Prokuraturę oraz Agencję Bezpieczeństwa Wewnętrznego. Również chińskie władze celne, w ramach międzynarodowej pomocy prawnej, przekazały informacje i dokumenty z chińskiej ewidencji eksportowej, wskazujące na wielokrotne zaniżanie wartości celnej importowanych towarów przez firmę skarżącego ( okoliczności te obrazuje zestawienie dokonane przez kontrolujących, zamieszczone przez organ I instancji w tabeli na str. 7 uzasadnienia decyzji). W związku z tym organy celne pozyskały informacje z EUROSTATU odnośnie średniej ceny jednostkowej towarów o podanych w poz. 2 zgłoszenia celnego kodach CN 62029300 i 62046239, sprowadzonych z Chin w okresie od września 2010 r. do marca 2011 r., by określić średnią cenę dla towarów zakwalifikowanych do wskazanych kodów CN, zestawiając je z cenami towarów ze wszystkich krajów unijnych na podstawie kodu taryfy celnej, sprowadzonych z Chin w okresie zbliżonym do daty zgłoszenia celnego, porównując je jeszcze dodatkowo ze średnią ceną podaną w SAD przez skarżącego. Nadto, mając na względzie, że należy ustalić najbardziej wiarygodną, rzetelną cenę transakcyjną przedmiotowych towarów organy, w ramach współpracy celnej przewidzianej decyzją Rady z dnia 16 listopada 2004 r. w sprawie zawarcia umowy między Wspólnotą Europejską a rządem Chińskiej Republiki Ludowej o współpracy i wzajemnej pomocy administracyjnej w sprawach celnych, zwróciły się o weryfikację wskazanych przez nie faktur. Posiadając uzyskane w ramach tej współpracy dokumenty z chińskich deklaracji eksportowych, w ramach których znane były warunki dostawy przedmiotowych towarów, jako dostarczone na statek (Free On Board, w skrócie FOB), mając na względzie okoliczność, że w zgłoszeniu celnym wskazano, że towar był dostarczony w warunkach CIF(tj. Cost, Insurance, Freight – koszt, ubezpieczenie i fracht), organy ustaliły, zwracając się do firmy, która zgodnie z konosamentem Bill of Lading o wskazanym nr, dokonywała usługi transportu towaru drogą morską, średnią cenę frachtu z portów chińskich do Hamburga, jak to wskazano w konosamencie i w okresie kiedy był on sporządzany z uwzględnieniem wysokości kosztów transportu i sytuacji, kiedy warunki dostawy zostały określone. Pozwoliło to obliczyć organom wartość towaru przy realizacji transakcji na warunkach FOB, ustaloną w wyniku odjęcia od wartości towaru określonej w SAD przez firmę W z N, uprzednio uzyskanej średniej ceny frachtu morskiego. Powyższe dało podstawę do zakwestionowania wiarygodności w zadeklarowanej w zgłoszeniu celnym wartości celnej towarów i uznania, że podana bowiem przez skarżącego w zgłoszeniu celnym wartość celna towaru nie mogła stanowić ceny faktycznie zapłaconej lub należnej, o której mowa w art. 29 WKC, gdyż podana wielkość w obliczu powyższego jest nieobiektywna. Takie działania organów celnych Sąd uznał za wystarczające do podważenia wiarygodności zgłoszenia celnego, a dokonane wnioski w wyniku analizy pozyskanego materiału porównawczego za spójne i logiczne. Zgodzić się więc trzeba z organami, że poddane analizie materiały porównawcze oraz wskazane przez nie dokumenty były wystarczające i miarodajne do zakwestionawania wartości transakcyjnej przedmiotowego towaru. Postanowienia umowy między Wspólnotą Europejską a rządem Chińskiej Republiki Ludowej o współpracy i wzajemnej pomocy administracyjnej w sprawach celnych wyraźnie stanowią, że celem jej zawarcia było dążenie do dokładnego ustalania wysokości ceł i innych podatków, w szczególności w celu właściwego stosowania przepisów dotyczących wartości celnej, pochodzenia i klasyfikacji taryfowej, by ograniczyć wszelkie działania sprzeczne z przepisami celnymi, które szkodzą interesom ekonomicznym, podatkowym i handlowym Umawiających się Stron. Organy celne Stron udzielają więc sobie wzajemnej pomocy, przekazując informacje służące właściwemu stosowaniu przepisów celnych, zapobieganiu naruszeniom, prowadzeniu dochodzeń oraz zwalczaniu wszelkich działań sprzecznych z przepisami celnymi, a pomoc ta dotyczy wszystkich organów administracyjnych Umawiających się Stron. Wyraźnie wynika z postanowień art. 11 ust. 2 ww. Umowy, że na żądanie organu wskazującego organ otrzymujący wniosek udziela informacji pozwalających stwierdzić - co należy z całą stanowczością podkreślić – prawdziwość dokumentów urzędowych okazanych przy zgłoszeniu towaru organom celnym wnioskującej strony, czy towary zostały prawidłowo wywiezione bądź odpowiednio wwiezione na terytorium jednej z Umawiających się stron. Organ otrzymujący wniosek przekazuje na piśmie wyniki badania organowi wnioskującemu wraz z odpowiednimi dokumentami i uwierzytelnionymi kopiami. Podstawą weryfikacji tej wartości nie mogły, być więc, wbrew twierdzeniom skarżącego, wartości wskazane w świadectwie pochodzenia, jak i faktury, czy też inne wskazane przez niego dokumenty, co do których istnieje podejrzenie że są nieprawidłowe lub sfałszowane. Podkreślić należy, że zasadnie organy podnoszą, iż świadectwo pochodzenia nie jest dokumentem (mimo, że także urzędowym) odzwierciedlającym wartość celną jako cenę faktycznie należną lub zapłaconą, lecz jest jedynie dokumentem potwierdzającym pochodzenie towaru. Wobec powyższego nie było też konieczności prowadzenia postępowania dowodowego na okoliczność zawarcia przez skarżącego transakcji dotyczącej przedmiotowego towaru. Trafnie bowiem podnosi NSA w wyroku z dnia 12 grudnia 2002 r., sygn. akt V SA 1802/02; niepubl., że: "Wartość transakcyjna nie może być przyjęta za wartość celną w wypadku gdy organ celny z uzasadnionych przyczyn zakwestionował wiarygodność i dokładność informacji lub dokumentów służących do określenia wartości celnej, które należy dołączyć do zgłoszenia celnego. Ponieważ o wartości transakcyjnej decyduje cena zapłacona lub należna to nie może być traktowana jako wyłączny dowód określający tę wartość wadliwie podana w dokumentach celnych cena towaru. Organ celny nie jest związany treścią składanych dokumentów ani deklarowaną wartością, lecz obowiązany jest wartość tę ustalić samodzielnie, w granicach zasady swobodnej oceny dowodów i w określonym przepisami celnymi trybie." Z tegoż też względu organy celne nie miały konieczności poddawania analizie treści umowy (transakcji), zawartej przez skarżącego z chińskim sprzedawcą.

Skoro więc wartość celna wwiezionego do Wspólnoty przedmiotowego towaru nie mogła zostać ustalona na podstawie art. 29 WKC wskutek zakwestionowania wiarygodności zgłoszenia celnego, to organy miały w pełni podstawy do odmowy zastosowania ustalenia jej metodą wartości transakcyjnej, zgodnie z postanowieniami art. 181a RWKC. W takim wypadku zasadnie organy przeszły do drugiego etapu – ustalania wartości celnej towaru, zgodnie z treścią art. 30 ust. 1 WKC – stosując w kolejności litery: a), b), c), d) ust. 2 tego przepisu, aż do pierwszej litery na podstawie której jest możliwe ustalenie tej wartości z wyjątkiem przypadku, gdy taka wartość nie może zostać ustalona na podstawie konkretnej litery.

Również i w tym etapie postępowania postimportowego orzekające organy w sposób przekonywujący wykazały, że nie mogły ustalić wartości celnej przedmiotowego towaru, w postaci pantofli damskich i męskich oraz obuwia damskiego z tworzywa sztucznego, sprzedanego w celu wywozu do Wspólnoty, plasującej się na tym samym poziomie handlu – metodą zastępczą - wartości transakcyjnej towarów identycznych, gdyż mimo, że są to towary tego samego typu, posiadające ten sam skład surowcowy i są klasyfikowane w tej samej pozycji taryfy celnej, nie można było z całą stanowczością uznać ich za spełniające cechy towarów identycznych. Pozostało więc organom ustalenie wartości celnej towarów metodą wartości transakcyjnej towarów podobnych, a więc towarów, które zostały wytworzone w tym samym kraju, co towary podlegające wycenie, nie będąc podobnymi pod każdym względem, posiadającymi podobne cechy i skład materiałowy, co pozwala im pełnić te same funkcje i być towarami handlowo wymiennymi. Także i w tym zakresie organy wykazały, że uzyskane dokumenty w postaci chińskich deklaracji eksportowych były wystarczającym materiałem porównawczym do ustalenia tą metodą wartości celnej przedmiotowych towarów, wobec postanowień wskazanej już umowy między Wspólnotą Europejską a rządem Chińskiej Republiki Ludowej o współpracy i wzajemnej pomocy administracyjnej w sprawach celnych.

Za każdym razem, jak wykazał organ, brano pod uwagę towary sprzedane przez chińską firmę B w celu wywozu do Wspólnoty, pochodzące z Chin, tego samego rodzaju, posiadające ten sam skład surowcowy, taki sam opis towaru, ten sam kod CN, jednakową jakość i renomę, sprzedawane na tym samym poziomie handlu. Trafnie więc organy uznały, że powyższe wyszczególnienie bezsprzecznie dowodzi, że porównywane towary były towarami podobnymi w myśl art. 30 ust. 2 lit b) WKC. Także tutaj, skoro zakwestionowana wartość celna obejmowała dostawę bez frachtu, to przy jej obliczeniu uwzględnioną średnią cenę frachtu morskiego doliczając kwoty tego rodzaju transportu. Przedstawiony przez organy sposób wyliczenia wartości celnej metodą wartości transakcyjnej towarów podobnych nie budzi więc w świetle odpowiednich w tym zakresie regulacji WKC wątpliwości.

Wobec tego nie mogły zostać uznane za wiarygodne dokumenty w postaci deklaracji celnych, zgłoszonych przez skarżącego, gdyż wskazane w nich ceny towarów, jak się okazało, nie odzwierciedlały faktycznej ceny ich zakupu.

Całkowicie chybione są więc zarzuty naruszenia w tym względzie przepisów postępowania. Postępowanie natomiast weryfikacyjne jest postępowaniem specyficznym i racje mają organy celne wskazując, że biorą w nim udział jedynie organy celne państwa importującego i eksportującego. Wynik tej weryfikacji może być pozytywny bądź negatywny. Postępowanie to nie kończy się więc wydaniem decyzji, rozstrzygającej istotę sprawy, czy też w inny sposób kończącej postępowanie. Nie jest to więc "klasyczne postępowanie celne", w którym obowiązkiem organów byłoby zapewnienie stronom czynnego udziału w każdym jego stadium. Podnoszenie zatem zarzutu w tym względzie jest całkowicie pozbawione racji. Natomiast w postępowaniu, zakończonym kontrolowanymi decyzjami w przedmiocie retrospektywnego zaksięgowania długu celnego, czy podatku od towarów i usług z tytułu importu, skarżący miał zapewniony czynny udział w postępowaniu. Pełnomocnik skarżącego, ani sam skarżący, nie zgłosili żadnych wniosków dowodowych na okoliczność, że zadeklarowana w zgłoszeniu celnym cena transakcyjna towarów jest ceną faktycznie zapłaconą lub należną mimo, że organ powiadomił pełnomocnika skarżącego o możliwości ustosunkowania się do zebranych dowodów. Ograniczono się jedynie do twierdzeń, że skarżący udokumentował, dołączonymi do zgłoszeń celnych dokumentami, iż wskazana w nich cena, jest ceną faktycznie zapłaconą i zgodną z zadeklarowaną.

Wbrew zarzutom skargi, organy zebrały materiał dowodowy w stopniu wystarczającym do wydania decyzji i materiał ten potwierdza zasadność tych rozstrzygnięć. Ocena tego materiału mieści się w granicach swobodnej oceny i nie jest oceną dowolną, jak zarzuca skarżący.

Wszystkie dokumenty sporządzone w językach obcych, istotne z punktu widzenia rozstrzygnięcia, zostały przetłumaczone przez tłumacza przysięgłego.

Racje mają również organy celne, że w myśl art. 65 ust. 5 Prawa celnego organ celny pobiera odsetki, w przypadku gdy kwota wynikająca z długu celnego została zaksięgowana na podstawie nieprawidłowych lub niekompletnych danych, podanych przez zgłaszającego w zgłoszeniu celnym, chyba że dłużnik udowodni, że podanie nieprawidłowych lub niekompletnych danych było spowodowane okolicznościami niewynikającymi z jego zaniedbania lub świadomego działania. Odsetki pobierane są od niezaksięgowanej i niepobranej na podstawie zgłoszenia celnego kwoty należności wynikającej z długu celnego, od dnia następującego po dniu powstania długu celnego do dnia powiadomienia o tej kwocie.

Wobec tego trafne jest stanowisko organów, że w sytuacji gdy dłużnik nie udowodnił, iż podanie nieprawidłowych lub niekompletnych danych było spowodowane okolicznościami niewynikającymi z jego zaniedbania lub świadomego działania, zasadnym było naliczenie przedmiotowych odsetek.

Reasumując należało stwierdzić, że decyzje określające kwoty należności wynikających z długu celnego podlegającego retrospektywnemu zaksięgowaniu z tytułu importu towarów objętych wszystkimi, przedmiotowymi zgłoszeniami celnymi, obliczone od ustalonych przez organy celne wartości celnych towarów - są zgodne z prawem.

Wbrew twierdzeniom skargi nie zostały naruszone przepisy ust. 3 i 4 art. 221 WKC. Trafnie bowiem stwierdziły organy, że wystarczające jest dokonanie przez organ celny na poczet prowadzonego postępowania o zaksięgowanie długu celnego jedynie kwalifikacji czynu jako zabronionego bez potwierdzenia tego rodzaju dokonań prawomocnym wyrokiem sądu powszechnego (por. wyrok NSA z dnia 21 stycznia 2014 r., sygn. akt I GZK 908/12, czy NSA z dnia 24 czerwca 2014 r., sygn. akt I GSK 739/13).

Prawidłowe są również decyzje, wydane w przedmiocie podatku od towarów i usług z tytułu importu towarów objętych przedmiotowymi zgłoszeniami celnymi. Zmiana wartości celnej oraz kwoty długu celnego, dokonane decyzjami wydanymi w tym zakresie, obligowały bowiem organy celne do prawidłowego określenia podatku od towarów i usług z tytułu importu towarów. Treść decyzji podatkowej jest ściśle związana z treścią decyzji celnej. Zgodnie z art. 29 ust. 13 ustawy o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054) podstawą opodatkowania w imporcie towarów jest wartość celna powiększona o należne cło. Podniesione zarzuty wobec organów, które wydały decyzje w przedmiocie podatku od towarów i usług z tytułu importu, koncentrują się na zarzutach dotyczących postepowania celnego i w związku z tym, jako nieuzasadnione, nie mogły wywrzeć zamierzonego skutku.

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. z 2016 r., poz. 718), orzekł jak w sentencji wyroku.