Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 690/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2020-01-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6099 Inne o symbolu podstawowym 609
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: par. 5 ust. 1 pkt 36, pkt 39
journal: Dz.U. 2017 poz 2502
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne
article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 272 ust. 1
journal: Dz.U. 2018 poz 2268
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r Prawo wodne - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Hyla, Sędziowie Sędzia WSA Alina Dominiak, Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak (spr.), Protokolant Asystent sędziego Krzysztof Pobojewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi Polskiego Związku Działkowców [...] na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 21 sierpnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty zmiennej za usługi wodne oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 21 sierpnia 2019 r. Dyrektor Zarządu Zlewni w C. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie określił Polskiemu Związkowi Działkowców Stowarzyszeniu (...) w W. (...) im. (...) w C. opłatę zmienną w wysokości 3.220 zł za pobór wód podziemnych.

W sprawie zaistniały następujące okoliczności faktyczne i prawne:

Informacją z dnia 24 lipca 2019 r. (nr (...)) Dyrektor Zarządu Zlewni w C. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie - na podstawie art. 272 ust. 17 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne (t.j.: Dz. U. z 2018 r., poz. 2268 - dalej zwanej: "u.p.w."), w związku z pozwoleniem wodnoprawnym udzielonym przez Starostę C. decyzją z dnia 29 kwietnia 2013 r. (nr (...)) – ustalił Polskiemu Związkowi Działkowców Stowarzyszeniu (...) w W. (...) im. (...) w C. zwanemu dalej także "stroną" lub "skarżącym") za okres II kwartału 2019 r. opłatę zmienną w wysokości 3.220 zł za pobór wód podziemnych.

W uzasadnieniu Dyrektor wskazał, że opłata stała została obliczona zgodnie z art. 272 ust. 1 u.p.w. jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty zmiennej do celów innych niż wymienione w pkt 1-35, określonych w Polskiej Klasyfikacji Działalności (0,115 zł za 1 m3) pomnożonej przez współczynnik różnicujący (2) i ilości pobranych wód podziemnych (14.000 m3). Wysokość jednostkowej stawki opłaty zmiennej została określona w § 5 ust. 1 pkt 36 lit. a/ rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz. U. z 2017 r., poz. 2502 - zwanym dalej: "rozporządzeniem"). Do ustalenia wysokości opłaty przyjęto współczynnik różnicujący dla wód, które podlegają procesom odżelaziania lub utleniania wymienionym w § 5 ust. 2 pkt 2 tego rozporządzenia.

Strona złożyła reklamację w sprawie ustalonej opłaty zmiennej podnosząc, że do naliczenia opłaty zmiennej przyjęto § 5 ust. 1 pkt 36 lit. a/ rozporządzenia, zamiast § 5 ust. 1 pkt 39 rozporządzenia. Ogród działkowy urządzony jest na terenie rolniczym, a strona corocznie składa deklarację podatkową i ponosi opłaty z tytułu podatku rolnego. Jako urządzenie użyteczności publicznej ogród działkowy powinien ponosić opłatę w wysokości 0,05 zł za 1 m3 pobranej wody podziemnej, wykorzystywanej do celów rolniczych, na podstawie § 5 ust. 1 pkt 39 rozporządzenia.

Decyzją z dnia 21 sierpnia 2019 r. (nr (...)) Dyrektor Zarządu Zlewni w C. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie - na podstawie art. 273 ust. 6 w zw. z art. 272 ust. 1, art. 14 ust. 2 i ust. 6 pkt 2 u.p.w. oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm. – dalej jako "k.p.a.") - określił Polskiemu Związkowi Działkowców Stowarzyszeniu (...) w W. (...) im. (...) w C. za okres II kwartału 2019 r. opłatę zmienną w wysokości 3.220 zł za pobór wód podziemnych.

W uzasadnieniu organ wskazał, że strona w dniu 9 sierpnia 2019 r. dokonała zapłaty opłaty zmiennej za okres II kwartału 2019 r. w wysokości 3.220 zł za pobór wód podziemnych, ale złożyła również reklamację, w której nie zgodziła się z wysokością opłaty.

Zgodnie z art. 272 ust. 1 u.p.w. wysokość opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych lub wód powierzchniowych ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty i ilości pobranych wód podziemnych lub wód powierzchniowych, wyrażonej w m3. Natomiast jednostkowa stawka opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych określona została w § 5 ust. 1 pkt 36 lit. a/ rozporządzenia i uzależniona jest od ilości pobieranych wód w ramach pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego.

Przyjmując stanowisko strony należałoby założyć, że rodzinne ogrody działkowe prowadzą działalność rolniczą lub leśną, podczas gdy art. 4 ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogródkach działkowych (Dz. U. 2014 r., poz. 40 ze zm. – dalej jako "u.r.o.d.) definiuje rodzinne ogródki działkowe (ROD) jako służące zaspokajaniu wypoczynkowych, rekreacyjnych i innych potrzeb socjalnych członków społeczności lokalnej poprzez zapewnienie im powszechnego dostępu do rodzinnych ogródków działkowych oraz działek dających możliwość prowadzenia upraw ogrodniczych na własne potrzeby, a także podniesienie standardów ekologicznych otoczenia.

Ponadto, w myśl § 5 ust. 1 pkt 36 rozporządzenia, pobór wód podziemnych lub powierzchniowych następuje do innych celów, niż wymienione w punktach 1-35 rozporządzenia, określonych w Polskiej Klasyfikacji Działalności. Polska Klasyfikacja Działalności, w sekcji S i dalej: 94.99.Z zawiera przykładowe formy działalności organizacji członkowskich, gdzie indziej niesklasyfikowanych: działalność organizacji niezwiązanych bezpośrednio z partią polityczną, wspierających inicjatywy społeczne poprzez edukację, wpływy polityczne, gromadzenie funduszy itp., takich jak: organizacje wspierające inicjatywy mieszkańców lub ruchy protestacyjne, organizacje ekologiczne i działające w celu ochrony środowiska, organizacje wspierające działalność stowarzyszeń regionalnych i edukacyjnych, gdzie indziej niesklasyfikowane, organizacje mające na celu ochronę i poprawę sytuacji pewnych grup specjalnych, np. grup etnicznych i mniejszościowych, stowarzyszenia patriotyczne, włączając stowarzyszenia kombatantów, działalność stowarzyszeń konsumentów, działalność związków motorowych, działalność stowarzyszeń kultywujących kontakty towarzyskie, takie jak kluby rotariańskie, loże itp., działalność związków młodzieżowych, organizacji studenckich, klubów i bractw itp., działalność stowarzyszeń agitujących do działalności kulturalnej, rekreacyjnej oraz hobbystycznej (innej niż sporty i gry), np.: koła poetyckie i literackie, kluby książki, kluby historyczne, koła działkowców, kluby filmowe, koła fotograficzne, muzyczne i artystyczne, kluby kolekcjonerskie, kluby środowiskowe itp., działania wspierające myślistwo i łowiectwo, działalność związaną z przyznawaniem dotacji przez organizacje członkowskie i inne. Wspomniane formy działalności nie stanowią zamkniętego katalogu, wymienionego enumeratywnie.

Podsumowując, charakter rodzinnego ogrodu działkowego wpisuje się w Polską Klasyfikację Działalności, w sekcję S - 94.99.Z, co potwierdza treść pozwolenia wodnoprawnego z dnia 29 kwietnia 2013 r. (nr: (...)) wydanego przez Starostę C. na pobór wód podziemnych dla celów socjalno-bytowych i gospodarczych.

Organ wskazał, że strona korzysta z usługi wodnej na podstawie pozwolenia wodnoprawnego z dnia 29 kwietnia 2013 r. na pobór wód podziemnych z ujęcia (...) na dz. (...) w obrębie geodezyjnym miasto C., z utworów czwartorzędowych na warunkach:

wody podziemne pobierane będą do zaopatrzenia wodociągu zakładowego na cele socjalno-bytowe i gospodarcze w okresie od 15 kwietnia do 15 października,

pobór wód podziemnych z ujęcia [...] nie przekroczy: Qmax/h= 6,48 m3/h, CUr/d= 15,5m3/dobę, Qmax/6m-cy = 28.000 m3/6 m-cy.

W rozpoznawanej sprawie zaistniała zatem przesłanka obligująca Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich w C. do wydania decyzji określającej wysokość opłaty zmiennej za okres II kwartału 2019 r., która wynosi 3.220 zł. Określenia wysokości opłaty zmiennej organ dokonał w oparciu o normę prawną wynikającą z art. 272 ust. 1 u.p.w. oraz § 5 ust. 1 pkt 36 rozporządzenia, jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty zmiennej, wynoszącej 0,115 zł, pomnożonej przez ilości pobranych wód podziemnych w ilości 14.000 m3 oraz współczynnik różnicujący wynoszący 2 (tj. współczynnik różnicujący dla wód, które nie podlegają żadnym procesom uzdatniania lub podlegają wyłącznie dezynfekcji lub demineralizacji albo innym procesom niewymienionym w pkt 2-5 ust. 2 § 5 rozporządzenia).

Polski Związek Działkowców Stowarzyszenie (...) w W. (...) im. (...) w C. (dalej także jako "skarżący", "skarżący ROD") zaskarżył decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w C. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G..

Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie poprzez błędną wykładnię i zastosowanie:

1) art. 298 pkt 1 w zw. z art. 35 i art. 36 u.p.w. poprzez przyjęcie, że skarżący jest podmiotem zobowiązanym do ponoszenia opłat za pobór wody i jest podmiotem korzystającym z usług wodnych;

2) art. 272 ust. 1 u.p.w. w zw. z § 5 ust. 1 pkt 36 lit. a/ rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne poprzez przyjęcie, że skarżący jest zobowiązany ponosić opłatę w wysokości określonej w pkt 36 lit. a/ zamiast w pkt 39.

W uzasadnieniu skarżący odwołał się do publikacji Tymona Grabarczyka - "Opłaty za usługi wodne w nowym Prawie Wodnym 2018", podkreślając, że korzystanie z usług wodnych powinno odbywać się w ramach usług wodnych. Potwierdza to brzmienie art. 36 ust. 3 u.p.w., zgodnie z którym obowiązki stosowania przyrządów pomiarowych nie obejmują właścicieli gruntów, którym przysługuje prawo do zwykłego korzystania z wód, o którym mowa w art. 33 u.p.w. Opłaty za usługi wodne mogą więc zasadniczo dotyczyć wyłącznie takiego korzystania z wód, które w świetle art. 35 ust. 1 i 3 u.p.w. zostało uznane za usługę wodną. Pierwszym z kryteriów definicyjnych przyjętych przez ustawodawcę jest cel usług wodnych, które stosownie do art. 35 ust. 1 u.p.w. polegają na zapewnieniu gospodarstwom domowym, podmiotom publicznym oraz podmiotom prowadzącym działalność gospodarczą możliwości korzystania z wód w zakresie wykraczającym poza zakres powszechnego korzystania z wód, zwykłego korzystania z wód oraz szczególnego korzystania z wód. Definicja ta - w odniesieniu do celu usług wodnych - odpowiada definicji zawartej w art. 2 pkt 38 ramowej dyrektywy wodnej, zgodnie z którą usługi wodne oznaczają wszystkie usługi, które gospodarstwom domowym, instytucjom publicznym lub każdej działalności gospodarczej umożliwiają ("zapewniają") korzystanie z wód w określony sposób.

W ocenie skarżącego nie można go uznać za podmiot korzystający z usług wodnych, a w związku z tym nie jest on zobowiązany do ponoszenia opłat.

Ponadto nawet gdyby uznać, że skarżący jest podmiotem zobowiązanym do ponoszenia opłat, to organ przy ustaleniu wysokości opłaty zastosował błędnie stawkę określoną w § 5 ust. 1 pkt 36 lit. a/ ww. rozporządzenia zamiast stawki określonej w pkt 39. Podwyższona stawka określona w decyzji ma być stosowana do podmiotów świadczących usługi - obsługę na rzecz ludności lub realizujących produkcję lub handel, a oddzielnie określono wykorzystane wód na cele rolne. Skoro grunty będące w posiadaniu skarżącego są nieruchomością rolną, co wynika z ewidencji gruntów, i faktycznie są one wykorzystywane w tym celu, to należy uznać, iż winna być zastosowana stawka wynikająca z § 5 ust. 1 pkt 39 ww. rozporządzenia, tj. 0,05 zł, zwłaszcza, że wbrew twierdzeniom organu działalność skarżącego nie jest określona w grupie 94.99.Z. PKD.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Zarządu Zlewni w C. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie wniósł o jej oddalenie.

W ocenie organu podmiot skarżący korzysta z usługi wodnej na podstawie pozwolenia wodnoprawnego nr (...) z dnia 29 kwietnia 2013 r. wydanego przez Starostę C.. Na podstawie tej decyzji skarżący uzyskał uprawnienie do poboru wód podziemnych z ujęcia (...) na dz. Nr (...) w obrębie geodezyjnym miasto C. i oznacza to, że zgodnie z art. 298 pkt 1 w zw. z art. 35 ust. 3 pkt 1 u.p.w. został zobowiązany do ponoszenia opłaty za usługi wodne.

W ocenie organu argumentacja podmiotu skarżącego nie ma racji bytu w odniesieniu do naliczania opłaty zmiennej za usługi wodne. Opłata zmienna w omawianym przypadku jest opłatą za faktycznie pobraną wodę z ujęcia podziemnego. Ilość pobranej wody organ ustala w oparciu o przedłożone przez skarżącego oświadczenia. Zarówno na etapie składania oświadczenia, jak i później na etapie składania reklamacji skarżący nie zgłaszał zarzutu błędnego ustalenia jego jako podmiotu zobowiązanego. Ten zarzut został podniesiony dopiero na etapie składania skargi, jednak jest on chybiony, ponieważ skarżący figuruje jako podmiot, któremu udzielono pozwolenia wodnoprawnego na pobór wód.

W odniesieniu do zastosowanej stawki organ podkreślił, że nie można skarżącemu przypisać działalności rolniczej lub leśnej, a w konsekwencji zastosować stawki określonej w § 5 ust. 1 pkt 39 ww. rozporządzenia, gdyż analiza wpisu w KRS strony skarżącej nie pozwala na taką interpretację przedmiotu jej działalności. Cele działania organizacji zostały jasno i klarownie wypisane w Dziale 3 rubryce 3 odpisu właściwego KRS. Istotnym też argumentem przemawiającym za oddaleniem skargi jest fakt, że w oświadczeniu za III kwartał 2019 r. skarżący wypełnił oświadczenie wskazując stawkę za pobór wody określoną w § 5 ust. 1 pkt 36 rozporządzenia, czyli tak jak przyjął organ.

Niewątpliwie opłata zmienna ma charakter zindywidualizowany oparty o mierzalne wartości - pobranej wody, a jeżeli dany podmiot dokonuje poboru wody powinien liczyć się z uiszczeniem stosownej opłaty.

W piśmie procesowym z dnia 14 listopada 2019 r. podmiot skarżący odnosząc się do treści odpowiedzi na skargę wyjaśnił, że wskazanie w oświadczeniu za III kwartał 2019 r. stawki za pobór wody określonej w § 5 ust. 1 pkt 36 ww. rozporządzenia, było następstwem wezwania pracownika organu z uzasadnieniem, że reklamacja złożona przez skarżącego zostanie uwzględniona a stawka poprawiona do wysokości określonej w pkt 39. Ponadto skarżący zaznaczył, że w jego ROD pobór wód jest dokonywany za pomocą urządzeń pompowych do celów nawadniania gruntów i upraw prowadzonych przez działkowców na terenie ogródków.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. zważył, co następuje:

W świetle art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2019 r., poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

Zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. – dalej powoływanej jako: "p.p.s.a.") uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub jego wydania z naruszeniem prawa (pkt 3). W przypadku natomiast uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W tak określonym zakresie kognicji Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem skargi skarżący uczynił decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w C. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 21 sierpnia 2019 r., mocą której – w następstwie nieuznania wniesionej reklamacji – orzekł o określeniu skarżącemu opłaty zmiennej za okres II kwartału 2019 r.

Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne (t.j.: Dz. U. z 2018 r., poz. 2268 ze zm. – dalej jako: "u.p.w.") oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz. U. z 2017 r., poz. 2502 – dalej zwanego "rozporządzeniem z dnia 22 grudnia 2017 r.").

Wskazać w tym miejscu należy, że uchwalenie i wejście w życie z dniem 1 stycznia 2018 r. ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne, było wynikiem realizacji spoczywającego na Polsce obowiązku implementacji do krajowego porządku prawnego Dyrektywy 2000/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 października 2000 r. ustanawiającej ramy wspólnotowego działania w dziedzinie polityki wodnej (Dz. Urz. WE L 327 z 22.12.2000, str. 1, z późn. zm. – Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 5, str. 275). Z art. 9 ww. Dyrektywy wynika postulat wprowadzenia systemowego rozwiązania zrównoważonego gospodarowania zasobami wodnymi poprzez zbudowanie systemu usług wodnych opartego na zasadzie zwrotu kosztów usług wodnych i korzystaniu z wód poza zwykłym lub powszechnym korzystaniem (por. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 14 lutego 2019 r., sygn. akt II SA/Go 950/18, LEX nr 2622799).

Konsekwentnie zatem, w przepisach ustawy - Prawo wodne wprowadzono katalog instrumentów ekonomicznych służących gospodarowaniu wodami, który przyczynić ma się do efektywnego i sprawnego gospodarowania zasobami wodnymi oraz do wydatkowania środków na działania związane z zapewnieniem dostępności wód o odpowiednich parametrach jakościowych i we właściwej ilości.

Zgodnie z treścią art. 35 ust. 3 pkt 1 u.p.w. usługi wodne obejmują pobór wód podziemnych lub wód powierzchniowych. Z kolei zgodnie z art. 267 u.p.w. instrumenty ekonomiczne służące gospodarowaniu wodami stanowią m.in. opłaty za usługi wodne (pkt 1). Stosownie do art. 268 ust. 1 u.p.w. opłaty za usługi wodne uiszcza się m.in. za pobór wód podziemnych lub wód powierzchniowych (ust. 1 pkt 1). Zgodnie natomiast z art. 270 ust. 1 u.p.w. opłata za usługi wodne za pobór wód składa się z opłaty stałej oraz opłaty zmiennej uzależnionej od ilości wód pobranych. Wysokość opłaty za usługi wodne zależy odpowiednio od ilości pobranej wody oraz od tego, czy pobrano wodę powierzchniową czy wodę podziemną, przeznaczenia wody, jej średniego niskiego przepływu z wielolecia (SNQ), przy czym wielolecie obejmuje co najmniej 20 lat hydrologicznych, oraz dostępnych zasobów wód podziemnych (ust. 6 tego przepisu).

Stosownie do art. 272 ust. 1 u.p.w. wysokość opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych lub wód powierzchniowych ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty i ilości pobranych wód podziemnych lub wód powierzchniowych, wyrażonej w m³, przy czym – stosownie do ust. 10 - ustalając wysokość opłat, o których mowa w ust. 1-9, uwzględnia się okres rozliczeniowy wynoszący kwartał. W myśl natomiast art. 272 ust. 17 u.p.w. wysokość opłat, o których mowa w ust. 1-7 i 9, ustalają Wody Polskie oraz przekazują podmiotom obowiązanym do ponoszenia opłat za usługi wodne, w formie informacji, zawierającej także sposób obliczenia tej opłaty. Z kolei – na mocy art. 273 ust. 1 u.p.w. - podmiot obowiązany do ponoszenia opłat za usługi wodne, któremu przekazano informację, o której mowa w art. 271 ust. 1 oraz w art. 272 ust. 17 albo 22, może złożyć reklamację, jeżeli nie zgadza się z wysokością opłaty. W razie uznania reklamacji Wody Polskie albo wójt, burmistrz lub prezydent miasta przekazują podmiotowi obowiązanemu do ponoszenia opłat za usługi wodne nową informację, zawierającą także sposób obliczenia opłaty za usługi wodne (art. 273 ust. 5 u.p.w.), natomiast w razie nieuznania reklamacji właściwy organ Wód Polskich albo wójt, burmistrz lub prezydent miasta określają wysokość opłaty za usługi wodne w drodze decyzji (art. 273 ust. 6 u.p.w.).

Zgodnie z art. 298 pkt 1 u.p.w. opłatę za usługi wodne są obowiązane ponosić podmioty korzystające z usług wodnych. Należy w tym miejscu zwrócić uwagę na uregulowanie prawne wynikające z art. 389 pkt 1 u.p.w., zgodnie z którym, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pozwolenie wodnoprawne jest wymagane na usługi wodne.

Takie pozwolenie – co wynika z akt sprawy - posiada podmiot skarżący. Mianowicie, decyzją Starosty C. z dnia 29 kwietnia 2013 r. (nr (...)) zostało udzielone (...) im. (...) w C. pozwolenie wodnoprawne na pobór wód podziemnych, wydane na okres do dnia 15 października 2023 r.

Strona skarżąca nie kwestionowała okoliczności wydania ww. decyzji. Przyjąc zatem należało, że skarżący ROD ma prawnie zagwarantowaną możliwość korzystania z wód podziemnych w zakresie poboru tych wód, z czego faktycznie korzysta, o czym świadczy oświadczenie skarżącego ROD z dnia 10 lipca 2019 r. o ilości pobranych wód podziemnych w II kwartale 2019 r. (14.000 m³), stanowiące podstawę przyjętych przez organ w niniejszej sprawie wyliczeń prowadzących do określenia wysokości opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych (zgodnie z art. 552 ust. 2a, ust. 2b i ust. 2d u.p.w.).

Jeżeli zatem skarżący jest niewątpliwie podmiotem korzystającym z usług wodnych w rozumieniu ustawy – Prawo wodne, to z mocy art. 298 pkt 1 u.p.w. ciąży na nim obowiązek ponoszenia opłaty za usługi wodne.

Przechodząc do oceny prawidłowości zastosowania przez organ stawki opłaty za usługi wodne, a w konsekwencji wyliczenia należnej za okres II kwartału 2019 r. opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych, należy powtórzyć, że wysokość opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty i ilości pobranych wód podziemnych, wyrażonej w m³ (art. 272 ust. 1 u.p.w.).

Wysokość stawek opłat za usługi wodne została określona w rozporządzeniu z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne w formie opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych lub wód powierzchniowych, w którym m.in. określono jednostkowe stawki opłat za usługi wodne do innych celów niż wymienione w lit. a-zi, określonych w Polskiej Klasyfikacji Działalności (§ 1 ust. 1 pkt 2 lit. zj/ tego rozporządzenia).

W § 5 ust. 1 rozporządzenia z dnia 22 grudnia 2017 r. wskazano, że jednostkowe stawki opłat za usługi wodne za pobór wód w formie opłaty zmiennej, w zależności od ilości pobieranych wód w ramach pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego, wynoszą m.in.:

pkt 36) do innych celów niż wymienione w pkt 1-35, określonych w Polskiej Klasyfikacji Działalności: a) 0,115 zł za 1 m³ pobranych wód podziemnych, b) 0,057 zł za 1 m³ pobranych wód powierzchniowych;

pkt 39) do celów rolniczych lub leśnych za pobór wód podziemnych na potrzeby nawadniania gruntów i upraw, pobranych za pomocą urządzeń pompowych - 0,05 zł za 1 m3 pobranych wód podziemnych.

W ocenie strony skarżącej organ przy ustaleniu wysokości opłaty zastosował błędnie stawkę określoną w § 5 ust. 1 pkt 36 lit. a/ rozporządzenia z dnia 22 grudnia 2017 r., gdyż grunty będące w posiadaniu podmiotu skarżącego są nieruchomością rolną (co wynika z ewidencji gruntów) i faktycznie są one wykorzystywane w tym celu, dlatego winna zostać zastosowana stawka opłaty wynikająca z § 5 ust. 1 pkt 39 ww. rozporządzenia, tym bardziej, że - wbrew twierdzeniom organu - działalność podmiotu skarżącego nie jest określona w grupie 94.99.Z.PKD.

W ocenie Sądu stanowisko skarżącego ROD jest błędne.

W pierwszej kolejności zauważyć należy, że nie sposób celów rolniczych (lub leśnych), o których mowa w § 5 ust. 1 pkt 39 rozporządzenia z dnia 22 grudnia 2017 r., zrównywać (utożsamiać) z celami Rodzinnych Ogrodów Działkowych. Podstawowe cele ROD zostały wskazane w art. 3 ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2176 – dalej zwanej: "u.r.o.d.") i są nimi m.in.: zaspokajanie wypoczynkowych i rekreacyjnych potrzeb społeczeństwa poprzez umożliwianie prowadzenia upraw ogrodniczych (pkt 1). Jakkolwiek "prowadzenie upraw ogrodniczych" stanowi niewątpliwie wycinek aktywności rolniczej polegającej na uzyskiwaniu z prowadzonych upraw określonych płodów rolnych, to jednak nie można tracić z pola widzenia tego, że aktywność ta nie jest prowadzona w celach rolniczych czyli w celach związanych z produkcją roślinną lub zwierzęcą, lecz – co wynika z charakteru ROD - w celach związanych z zaspokajaniem wypoczynkowych i rekreacyjnych potrzeb użytkowników ROD (działkowców) i ich rodzin. Te cele nie są równoznaczne z "celami rolniczymi", o jakich mowa w § 5 ust. 1 pkt 39 rozporządzenia z dnia 22 grudnia 2017 r.

W ocenie Sądu taka wykładnia jest zgodna także z upoważnieniem ustawowym, na podstawie którego wydane zostało rozporządzenie z dnia 22 grudnia 2017 r. (tj. na podstawie art. 277 ust. 1 oraz ust. 2 pkt 2 lit. b-d u.p.w.), w którym w sposób wyraźny dopuszczono możliwość różnicowania wysokości stawek opłat w zależności od m.in. przeznaczenia pobieranej wody (art. 277 ust. 2 pkt 2 lit. c/ in fine). Oczywistym być musi, że pobór wody związany z celami rolniczymi, a więc z działalnością mającą na celu produkcję rolno-zwierzęcą, w sposób uzasadniony może następować na warunkach uprzywilejowanych, aniżeli w przypadkach korzystania z wód służących przede wszystkim realizacji celów rekreacyjno-wypoczynkowych.

Nie można się także zgodzić z twierdzeniem skarżącego, jakoby wskazane cele działalności ROD nie zostały określone w Polskiej Klasyfikacji Działalności, do której to odsyła § 5 ust. 1 pkt 36 rozporządzenia z dnia 22 grudnia 2017 r., a w szczególności, że działalność ta nie została - jak przyjmuje organ - określona w grupie 94.99.Z.

Polska Klasyfikacja Działalności została wprowadzona na mocy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 grudnia 2007 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) (Dz. U. Nr 251, poz. 1885 ze zm.). W poz. 94.99.Z PKD (tj. Dział 94 "DZIAŁALNOŚĆ ORGANIZACJI CZŁONKOWSKICH", Klasa 99 "Działalność pozostałych organizacji członkowskich, gdzie indziej niesklasyfikowana", Podklasa Z), wskazano, że obejmuje ona m.in. "działalność stowarzyszeń agitujących do działalności kulturalnej, rekreacyjnej oraz hobbystycznej (innej niż sporty i gry), np.: koła poetyckie i literackie, kluby książki, kluby historyczne, koła działkowców, kluby filmowe, koła fotograficzne, muzyczne i artystyczne, kluby kolekcjonerskie, kluby środowiskowe itp.".

W ocenie Sądu taki opis działalności, odnoszący się do "stowarzyszeń agitujących m.in. do działalności rekreacyjnej", z przykładowym wskazaniem, że mogą to być "koła działkowców", niewątpliwie koresponduje z działalnością (...), które - jako jednostki organizacyjne PZD czyli Stowarzyszenia (...) w W., mając za podstawowe cele działalności m.in. zaspokajanie wypoczynkowych i rekreacyjnych potrzeb społeczeństwa poprzez umożliwianie prowadzenia upraw ogrodniczych czy też kształtowanie zdrowego otoczenia człowieka (art. 3 pkt 1 i 9 u.r.o.d.) - należy zaliczyć do takich właśnie organizacji członkowskich ("agitujących do działalności rekreacyjnej") w rozumieniu Polskiej Klasyfikacji Działalności. Wymieniony w cytowanej Podklasie PKD przykład "kół działkowców" – w ocenie Sądu - dość jednoznacznie z kolei wskazuje, że chodzi tu o aktywność (działalność) organizacji działkowców, w co niewątpliwie wpisuje się działalność prowadzona w formie Rodzinnych Ogrodów Działkowych.

Z tego też powodu zastosowanie przy wyliczeniu przez organ wysokości należnej opłaty zmiennej stawki określonej w § 5 ust. 1 pkt 36 (nie zaś w pkt 39) rozporządzenia z dnia 22 grudnia 2017 r. (tj. 0,115 zł za 1 m³ pobranych wód podziemnych) było prawidłowe.

W konsekwencji przyjąć należy, że organ zaskarżoną decyzją w sposób prawidłowy orzekł o określeniu wobec strony skarżącej opłaty zmiennej w wysokości 3.220 zł za pobór wód podziemnych za II kwartał 2019 r. – tj. 0,115 zł x 2 (czyli współczynnik różnicujący zgodnie z § 5 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia z dnia 22 grudnia 2017 r.) x 14.000 m³ = 3.220 zł.

Mając powyższe na uwadze Sąd – na podstawie art. 151 p.p.s.a. – orzekł, jak w sentencji.