Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 1488/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2004-11-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 620  Ochrona zdrowia, w tym sprawy dotyczące chorób zawodowych, zakładów opieki zdrowotnej, uzdrowisk, zawodu lekarza, pielęg
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Inspekcja sanitarna
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2
journal: Dz.U. 2002 nr 110 poz 968
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Moskała Sędzia NSA Barbara Adamiak Sędzia NSA Henryka Łysikowska (sprawozdawca) Protokolant: Ewa Bogulak po rozpoznaniu w dniu 9 listopada 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi PKP A S.A. Zakład Przewozów Towarowych w L. na postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny za niewykonanie decyzji zobowiązującej do doprowadzenia okien w budynku stacji towarowej PKP do właściwego stanu technicznego oddala skargę.


UZASADNIENIE

2 Sygn. akt 3 II SA/Wr 1488/03

Uzasadnienie

W czasie kontroli przeprowadzonej w dniu [...] przez Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Z. w obiekcie stacji towarowej A stwierdzono szereg uchybień w zakresie przestrzegania przepisów ustawy z dnia 13 listopada 1963r. o zwalczaniu chorób zakaźnych (Dz.U. nr 50, poz. 279) oraz rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26.09.1997r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz.U. nr 129, poz. 844). Decyzją z dnia [...] Nr [...], wydaną na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z 14.03.1985r. o Inspekcji Sanitarnej (tekst jednolity z 1998r, Dz.U. Nr 90, poz. 575 z późn. zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14.czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. nr 30, poz. 168 z późn. zm.) Powiatowy Inspektor Sanitarny w Z. zobowiązał Zakład A w L. do wykonania w terminie do [...] na stacji A prac w zakresie:

1. zapewnienia łatwych do utrzymania w czystości nawierzchni podłóg we wszystkich pomieszczeniach stacji;

2. doprowadzenia ścian i sufitów na korytarzach i klatce schodowej do właściwego stanu technicznego;

3. doprowadzenia okien w budynku do właściwego stanu technicznego;

4. doprowadzenia armatury sanitarnej w ubikacji męskiej i damskiej do należytego stanu sanitarno-technicznego.

Adresat decyzji został pouczony o środkach przymusu w razie niewykonania decyzji tj. o możliwości wymierzenia grzywny w celu przymuszenia na podstawie art. 118 ustawy z dnia 19.06.1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( tekst jednolity z 1991r., Dz. U. Nr 36, poz. 161 z późn. zm.) oraz o możliwości wykonania zastępczego w/w prac na koszt zobowiązanego (art. 116 pkt. 2 w zw. z art. 127 i 129 cyt. wyżej ustawy). Od powyższej decyzji nie wniesiono odwołania.

W związku z powoływanymi przez ZPT w L. trudnościami finansowymi, w tym problemami z uzyskaniem środków na potrzebne remonty od właściciela obiektu - PKP S.A. Oddział Nieruchomości Zakład w W., termin do wykonania poszczególnych prac był kilkakrotnie prolongowany przez organ Inspekcji Sanitarnej.

Po ponownej kontroli w budynku stacji kolejowej Powiatowy Inspektor Sanitarny w Z. w dniu [...] wydał kolejną decyzję (nr [...]) o prolongowaniu ZPT PKP "A S.A. terminu wykonania obowiązków określonych w pkt 1,3,4 decyzji z [...] - do [...]. Następnie decyzją z dnia [...] Powiatowy Inspektor Sanitarny w Z. określił termin do wykonania prac: doprowadzenia ścian i sufitów w toaletach na parterze do należytego stanu oraz doprowadzenia toalety męskiej do stanu używalności oraz właściwego stanu sanitarnego. Decyzją z dnia [...] stwierdzono wygaśnięcie powyższej decyzji w związku z wykonaniem określonych w niej obowiązków. Co do obowiązku wymiany okien (termin wykonania którego kilkakrotnie wcześniej prolongowano), po stwierdzeniu w toku ponownej kontroli przeprowadzonej [...]. jego niewykonania, Zakład został wezwany w dniu [...] do bezzwłocznego wykonania w.w. obowiązku, pod rygorem wszczęcia

3 Sygn. akt 3 II SA/Wr 1488/03

postępowania egzekucyjnego. Wobec niewywiązania się przez stronę z powyższego obowiązku dnia [...]. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Z. działając na podstawie art. 27 ust. 1 powołanej ustawy o PIS oraz art. 26 i 27 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (dalej - p.e.a.) wystawił tytuł wykonawczy nr [...], w którym stwierdził, że obowiązek określony w decyzji z dnia [...] jest wymagalny i wszczyna się postępowanie egzekucyjne w celu przymuszenia do jego wykonania. Jednocześnie postanowieniem nr [...] z dnia [...] wydanym na podstawie art. 27 ustawy o PIS oraz art. 119 w związku z art. 127 p.e.a. organ orzekł o nałożeniu na Zakład Przewozów Towarowych A" S.A. z siedzibą w L. grzywny w wysokości [...] w celu przymuszenia do wykonania obowiązku doprowadzenia okien w budynku stacji do należytego stanu sanitamo-technicznego. W postanowieniu wezwano zobowiązanego do wpłacenia grzywny w terminie 14 dni od doręczenia postanowienia oraz do niezwłocznego wykonania obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym, a także pouczono go o możliwości nakładania dalszych grzywien w celu przymuszenia.

W zażaleniu z dnia [...] na powyższe postanowienie spółka PKP "AS.A. podniosła, że powyższe postanowienie jest niesłuszne zważywszy, że właścicielem budynku stacji PKP A jest PKP S.A. Centrala Zakład Gospodarowania Nieruchomościami, zaś w obiekcie pracują nie tylko pracownicy PKP AS.A. (zakład użytkuje 1/3 budynku), ale też PKP S.A. polskie Linie Kolejowe, Zakład Linii Kolejowych we W. Żaląca się spółka podkreśliła, że wielokrotnie pisemnie i telefonicznie interweniowała u właściciela obiektu by wywiązał się z obowiązku remontu stolarki okiennej, jednak pismem znak [...] została poinformowana o odmowie usunięcia wad budynku w zakresie przekraczającym ewentualne odmalowanie wnętrz budynku. Mimo to firma PKP "A S.A. pozostałe zalecenia starała się -jak ponosi - wykonać we własnym zakresie, w ramach swoich możliwości finansowych i kadrowych.

Postanowieniem z dnia [...] Nr [...], wydanym na podstawie art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy o PIS, art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 122 § 3 w związku z art. 18 p.e.a. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji w przedmiocie obciążenia PKP "A S.A. grzywną w celu przymuszenia. Organ odwoławczy stwierdził, że obowiązek utrzymania i użytkowania obiektu w sposób zapewniający odpowiednie warunki higieniczno-sanitarne wynika z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 06.09.2003r. o zwalczaniu chorób zakaźnych (Dz.U. nr 126, poz. 1384) oraz rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26.09.1997r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz.U. nr 129, poz. 844). Także powołana przez organ pierwszej instancji ustawa z dnia 13.10.1963r. o zwalczaniu chorób zakaźnych, obowiązująca w dniu wydania decyzji nakładającej na odwołującą spółkę obowiązek doprowadzenia okien do właściwego stanu obligowała zarządcę (właściciela) obiektu do zapewnienia odpowiedniego stanu higieniczno-sanitarnego.

W dniu [...] PKP "A Sp. z o.o. wniosła na powyższe postanowienie skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu. Organom Inspekcji Sanitarnej zarzucono, iż nie uwzględniły, że skarżąca spółka nie ma w sprawie legitymacji biernej, gdyż nie jest właścicielem budynku - przez co organy dopuściły się naruszenia art. 122 i 187 k.p.a. tj. zasady

4 Sygn. akt 3 II SA/Wr 1488/03

prawdy obiektywnej oraz uchybiły obowiązkowi wyczerpującego zebrania materiału dowodowego. W dalszej części strona skarżąca powtórzyła zarzuty zawarte w zażaleniu na zaskarżone postanowienie. Podkreśliła, że organ drugiej instancji naruszył prawo nie wyjaśniając na kim w przedmiotowej sprawie spoczywa obowiązek ponoszenia kosztów utrzymania i naprawy obiektu, zaś wątpliwości co do oceny stanu faktycznego nie powinny być rozstrzygane na niekorzyść strony.

Odpowiadając na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W. wniósł ojej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Organ podkreślał, iż bezsporne jest, że skarżący zajmuje w części pomieszczenia budynku na stacji A i że zatrudnieni są tam jego pracownicy. Zgodnie natomiast z treścią obowiązującej w dniu nałożenia na skarżącego obowiązku (doprowadzenia okien w budynku do należytego stanu) ustawy o zwalczaniu chorób zakaźnych odpowiedzialność za utrzymywanie nieruchomości w należytym stanie sanitarnym ponosił m.in. pracodawca. Także w § 14 powoływanego rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 26.09.1997r. obowiązek zapewnienia okresowych remontów i konserwacji w celu zachowania wymogów bhp spoczywał na pracodawcy. W tej sytuacji organy PIS zasadnie prowadziły wobec skarżącego postępowanie egzekucyjne skierowane na wykonanie przez niego ciążących na nim obowiązków.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.

Na wstępie należy zaznaczyć, że na podstawie art. 3 ustawy z dnia 30.08.2002r Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) z dniem 01.01.2004r przestała obowiązywać ustawa z dnia 11.05.1995r o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, a sprawy, w których skargi zostały wniesione do NSA przed dniem 01.01.2004r., podlegają rozpatrzeniu - zgodnie z art. 97 § 1 cytowanej ustawy Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - przez wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).

Sprawowana przez sądy administracyjne kontrola działalności administracji publicznej opiera się na kryterium zgodności z prawem aktów i działań administracji. W ramach tej kontroli sąd stosuje środki przewidziane w art. 145-150 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Powyższe oznacza, że zaskarżony akt administracyjny może zostać wzruszony przez Sąd tylko wówczas, gdy narusza prawo w sposób określony w powołanej ustawie; w przeciwnym razie skarga podlega oddaleniu.

Podstawą materialno - prawną zaskarżonego postanowienia stanowiły przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity Dz. U. z 2002r. Nr 110, poz. 968 z poźn. zm.), w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania postanowienia. W myśl art. 1 ustawa ta określa m.in.:

5 Sygn. akt 3 II SA/Wr 1488/03

1) sposób postępowania wierzycieli w przypadkach uchylania się zobowiązanych od wykonania ciążących na nich obowiązków, o których mowa w art. 2,

2) prowadzone przez organy egzekucyjne postępowanie i stosowane przez nie środki przymusu służące doprowadzeniu do wykonania lub zabezpieczenia wykonania obowiązków, o których mowa w art. 2.

Art. 2 p.e.a. pośród obowiązków podlegających egzekucji na podstawie powołanej ustawy wymienia m.in. obowiązki o charakterze niepieniężnym pozostające we właściwości organów administracji rządowej i samorządu terytorialnego lub przekazane do egzekucji administracyjnej na podstawie przepisu szczególnego. Bezspornym jest w sprawie, że obowiązek, w związku z niewykonaniem którego wszczęto wobec skarżącego postępowanie egzekucyjne, polegał na określonym działaniu - w tym wypadku doprowadzeniu okien w budynku stacji A do należytego stanu sanitarao-technicznego, a więc miał charakter niepieniężny, jak również bezsporne jest, że nałożony został decyzją organu administracji, w związku z działaniami podejmowanymi przez ten organ w ramach swojej właściwości rzeczowej. Prawidłowość decyzji Państwowego Inspektora Sanitarnego, w tym także prawidłowość w zakresie wskazania osoby, na którą nałożono określone w decyzji obowiązki nie może być natomiast przedmiotem oceny ze strony Sądu w ramach rozpoznania przedmiotowej sprawy - tj. orzekania o zgodności z prawem postanowienia o zastosowaniu środka egzekucyjnego celem doprowadzenia do wykonania tej decyzji. Ewentualne wady tej decyzji nie mogą stanowić podstawy wyeliminowania przez Sąd z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia, ponieważ decyzja ta nie jest przedmiotem skargi. Stosownie do treści art. 3 p.s.a. postępowanie sądowe wszczyna się na skutek skargi złożonej przez stronę - a zatem to strona składając skargę wyznacza zakres kontroli sądowej poprzez wskazanie zaskarżonego aktu. Sąd nie jest co prawda związany zarzutami skargi (art. 134 p.s.a.), jest jednak związany granicami jakie wyznacza przedmiot skargi i poza te granice wyjść nie może.

W zażaleniu na postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Z. o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia ZPT PKP A zarzucił, że dołożył wszelkich starań, by we własnym zakresie wykonać obowiązki wynikające z decyzji, choć nie na nim spoczywał obowiązek utrzymywania obiektu w należytym stanie. Odnosząc się do tego zarzutu należy w pierwszej kolejności podkreślić, że - jak już wyżej wywiedziono - Sąd przy rozpoznawaniu przedmiotowej sprawy nie jest władny wypowiadać się co do tego, kto był obowiązany do utrzymywania obiektu w należytym stanie i na kogo w związku z tym organ Inspekcji Sanitarnej powinien był nałożyć obowiązek doprowadzenia okien w budynku do właściwego stanu. Kwestię tę w dniu wydawania decyzji z [...]., nakładającej na ZPT w L. określone obowiązki, regulowała ustawa z dnia 13.11.1963r. o zwalczaniu chorób zakaźnych. Ustalenia osoby odpowiedzialnej za wykonanie przedmiotowych obowiązków należało dokonać w oparciu o ten akt prawny, z uwzględnieniem wewnętrznej organizacji PKP S.A. i ewentualnych umów łączących poszczególne jej jednostki organizacyjne. Zasadność ustaleń Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w tym zakresie można było kwestionować w postępowaniu odwoławczym od tej decyzji - czego strona skarżąca nie uczyniła.

Sygn. akt 3 II SA/Wr 1488/03

6

Z punktu widzenia prawidłowości postępowania egzekucyjnego istotne jest natomiast, kto jest podmiotem biernym egzekucji. W myśl powołanej ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji egzekucję prowadzi się w stosunku do podmiotu zobowiązanego. Normatywną definicję zobowiązanego zawiera art. la pkt 20 p.e.a. stwierdzając, iż ilekroć w ustawie jest mowa o zobowiązanym należy przez to rozumieć osobę prawną albo jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej albo osobę fizyczną, która nie wykonała w terminie obowiązku o charakterze pieniężnym lub obowiązku o charakterze niepieniężnym, a w postępowaniu zabezpieczającym - również osobę lub jednostkę, której zobowiązanie nie jest wymagalne albo jej obowiązek nie został ustalony lub określony, ale zachodzi obawa, że brak zabezpieczenia mógłby utrudnić lub udaremnić skuteczne przeprowadzenie egzekucji, a odrębne przepisy na to zezwalają. Pojęcie zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym ma charakter formalny i nie można w tym wypadku utożsamiać zobowiązanego z podmiotem ogólnie określonych w normach prawa materialnego praw i obowiązków. Obowiązek, w związku z niewykonaniem którego prowadzone jest postępowanie egzekucyjne musi mieć charakter indywidualny i konkretny - na co wskazują unormowania art. 3 i 3a p.e.a.; w przypadku obowiązków w zakresie zapewnienia zgodności obiektu z wymaganiami odpowiednich przepisów dotyczących zdrowia i higieny pracy musi wynikać z decyzji właściwego organu Inspekcji Sanitarnej. Oznacza to, że za zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym należy uważać adresata obowiązku wynikającego z decyzji administracyjnej (lub innych aktów bądź deklaracji wymienionych w art. 3 i 3a p.e.a.). Podmiotem zobowiązanym w decyzji z [...].był Zakład Przewozów Towarowych PKP S.A. ( w decyzjach prolongujących termin wykonania obowiązków wskazywano już PKP "A" S.A. ZPT w L.)

W tym miejscu wymaga podkreślenia, że mimo zmiany w nazwie, spowodowanej przejęciem Zakładu od PKP S.A. przez PKP A S.A. w ramach restrukturyzacji PKP S.A., strona skarżąca nie podnosiła w zażaleniu na postanowienie o zastosowaniu środka egzekucyjnego - grzywny, zarzutu błędu co do osoby zobowiązanego. Nie kwestionowała bowiem, że to na nią nałożono określone obowiązki decyzją administracyjną, ale sprzeciwiała się ponoszeniu konsekwencji ich niewykonania w sytuacji "bezkarności właściciela" budynku dworca. Jak jednak przytoczono wcześniej, przez zobowiązanego na gruncie p.e.a. należy rozumieć osobę, w stosunku do której istniał skonkretyzowany obowiązek (a więc adresata decyzji ) i która nie wykonała tego obowiązku. Nie można uznać za zarzut co do osoby zobowiązanego twierdzenia skarżącego, iż nie jest podmiotem zobowiązanym do wykonania obowiązków określonych w decyzji z [...]., gdyż nie jest właścicielem obiektu, obowiązanym na mocy regulacji cywilno-prawnych do przeprowadzania niezbędnych remontów w należącym do niego budynku. Powyższy zarzut dotyczy bowiem zasadności nałożenia na skarżącego obowiązku poprawienia stanu stolarki okiennej - zaś w świetle jednoznacznych regulacji art. 29 § 1 organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Znajduje to potwierdzenie w szeregu wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego - m.in. wyrok z dnia 29.12.1998r. sygn. akt III SA 2801/97, z dnia 24.06.1999r. sygn. akt I SA/Po 2576/98, z dnia 23.03.2001r. sygn. akt III SA 338/00, z dnia 07.12.2000r. sygn. akt III SA 1902/99, z dnia 08.07.1999r. sygn. akt I SA303/99.

7 Sygn. akt 3 II SA/Wr 1488/03

Tym niemniej wobec faktu, że tytuł wykonawczy z dnia [...]. wystawiono na PKP "A S.A. Zakład Przewozów Towarowych w L., wypada podjąć kwestię, czy podmiot ten jest tożsamy z wymienianym w decyzji z dnia [...]., powołanej jako podstawa tytułu wykonawczego, podmiotem o nazwie Zakład Przewozów Towarowych PKP S.A. W razie bowiem, wątpliwości co do tożsamości tych podmiotów lub też co do tego, czy miało miejsce przejście obowiązków określonych w decyzji z [...] na ZPT PKP A S.A. jako następcę prawnego, organy inspekcji sanitarnej, w ramach badania z urzędu dopuszczalności egzekucji (art. 29 § 1 p.e.a.) winny rozważyć potencjalną możliwość, że niewykonany obowiązek określony w pkt. 3 decyzji wygasł lub przeszedł na inną osobę, niż skarżący.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 powołanej ustawy o zwalczaniu chorób zakaźnych, obowiązującej w dniu wydania decyzji z [...] obowiązek utrzymywania nieruchomości w należytym stanie higieniczno-sanitarnym oraz stosowania się do nakazów organów Inspekcji Sanitarnej w tym względzie spoczywał na: właścicielu, zarządcy, administratorze nieruchomości oraz pracodawcy. Jak widać krąg osób odpowiedzialnych za realizację wymagań wynikających z przepisów z zakresu realizacji wymogów sanitarnych został określony szeroko i do organów Inspekcji Sanitarnej należało wskazanie podmiotu, na który - w razie niespełnienia powyższych wymogów sanitarno-higienicznych - zostanie w drodze decyzji zobowiązany do podjęcia odpowiednich działań zmierzających do doprowadzenia obiektu do należytego stanu higieniczno-sanitarnego. Decyzja z dnia [...] nie wskazuje co prawda w jakim charakterze występował podmiot zobowiązany do przeprowadzenia określonych prac, jednakże zarazem wskazanie jako adresata tej decyzji Zakładu Przewozów Towarowych w L. PKP S.A. nie pozwala na przyjęcie, że chodziło o właściciela obiektu - z akt sprawy wynika bowiem, że w dniu jej wydania przedmiotowy Zakład również nie był właścicielem obiektu (była nim PKP S.A. Zakład Nieruchomości w W.). Uwzględniając, że w czasie pomiędzy wydaniem powyższej decyzji a wystawieniem tytułu wykonawczego w ramach restrukturyzacji przedsiębiorstwa Polskie Koleje Państwowe S.A. doszło do przejęcia Zakładu Przewozów Towarowych w L. przez utworzoną przez PKP S.A. spółkę PKP "A" S.A. należy także uznać, że pozostało to bez wpływu na odpowiedzialność Zakładu Przewozów Towarowych z tytułu wykonania przedmiotowej decyzji - skoro Zakład nadal pozostawał pracodawcą. Ponadto z dniem 1.01.2002r. w miejsce dotychczas obowiązującej ustawy o zwalczaniu chorób zakaźnych weszła w życie ustawa o chorobach zakaźnych i zakażeniach, która wprowadzała zasadę odpowiedzialności użytkowników nieruchomości za ich właściwy stan higieniczno-sanitarny - a skarżący Zakład bezsprzecznie nadal był użytkownikiem budynku stacji w T.

W związku z podnoszonymi przez skarżącego argumentami, iż obowiązek doprowadzenia do poprawy stanu okien w budynku stacji spoczywa na właścicielu budynku w związku z regulacjami Kodeksu cywilnego Sąd wyjaśnia, że należy odróżnić obowiązki wynikające z prawa cywilnego, mające wpływ na kształtowanie wzajemnych relacji stron danego stosunku cywilno-prawnego od obowiązków o charakterze administracyjnym, wynikających z przepisów prawa administracyjnego i wydawanych na ich podstawie aktów administracji publicznej. Zakład Przewozów

8 Sygn. akt 3 II SA/Wr 1488/03

Kolejowych w L. został obciążony określonymi obowiązkami w decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w L. w oparciu o regulacje ustawy z dnia [...] o zwalczaniu chorób zakaźnych. Natomiast obowiązki PKP "B Zakładu Nieruchomości w W. względem budynku stacji w T. wynikały z umowy między stronami, ewentualnie aktów założycielskich spółek i przepisów kodeksu cywilnego. Odpowiedzialność wobec wierzyciela tj. określonego organu administracji publicznej z tytułu niewykonania obowiązków o charakterze administracyjnym ( w tym wypadku: obowiązku z art. 5 ustawy o zwalczaniu chorób zakaźnych - utrzymywania nieruchomości w stanie nienaruszającym wymagań higieniczno-sanitarnych) jest odpowiedzialnością odrębną w stosunku do wynikającej ze stosunków cywilno-prawnych odpowiedzialności wzajemnej stron za wykonywanie ciążących na nich zobowiązań. W razie zatem, gdy wskutek nałożonych nań obowiązków administracyjnych jedna ze stron stosunku cywilno-prawnego (np. najemca) poniosła koszty, które wg łączącej te strony umowy obciążały drugą stronę (wynajmującego), wzajemnych roszczeń strony mogą dochodzić w drodze powództwa cywilnego. Okoliczność, że - jak podnosi strona skarżąca - ze stosunków prawnych łączących skarżący ZPT z PKP S.A. B ZN w W. wynikało, iż to Zakład Nieruchomości odpowiada za stan budynku i jest obowiązany ponosić koszty jego remontów, nie zwalniała zatem ZPT w L. z obowiązku zastosowania się do zaleceń organów inspekcji sanitarnej, zawartych w decyzji z [...].

W świetle powyższego należy - wbrew zarzutom skargi - uznać, że skarżący ZPT PKP AS.A. w L. posiadał w postępowaniu egzekucyjnym legitymację bierną.

Również zgodność z prawem zaskarżonego postanowienia nie budzi wątpliwości Sądu.

Stosownie do treści art. 7 § 1 p.e.a. organ egzekucyjny stosuje środki przewidziane w ustawie o egzekucji administracyjnej. W odniesieniu do egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym środkami egzekucyjnymi są (art. la pkt 12 lit. b):

* grzywna w celu przymuszenia,

* wykonanie zastępcze,

* odebranie rzeczy ruchomej,

* przymus bezpośredni.

Zastosowanie określonego środka winno się przy tym odbywać z uwzględnieniem ogólnych zasad odnoszących się do prowadzenia egzekucji - w tym zasady stosowania środków bezpośrednio prowadzących do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków - środka najmniej uciążliwego dla zobowiązanego (art. 7 § 2 p.e.a.), jak i z zachowaniem szczególnych warunków dotyczących zastosowania konkretnego środka. Powołany przez organ pierwszej instancji w postanowieniu z dnia [...] art. 119 p.e.a. stanowił, iż "§ 1. Grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania albo obowiązku wykonania czynności, a w szczególności czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego.

§ 2. Grzywnę nakłada się również, jeżeli nie jest celowe zastosowanie innego środka egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym"

9

Sygn. akt 3 II SA/Wr 1488/03

Skoro w przedmiotowej sprawie jest bezsporne, że strona skarżąca nie wykonała prac, do których przeprowadzenia została zobowiązana w pkt. 3 decyzji z dnia [...]. , organ miał podstawy do zastosowania wobec niej środka egzekucyjnego w postaci grzywny w celu przymuszenia. Rodzaj zastosowanego środka należy przy tym uznać za właściwy dla egzekucji przedmiotowego obowiązku - a to ze względu na charakter tego obowiązku oraz okoliczność, że fakt jego niewykonania strona tłumaczyła złą sytuacją finansową - przez co wykonanie zastępcze na koszt zobowiązanego należałoby uznać za zbyt uciążliwe dla strony.

Postanowienie o nałożeniu grzywny narusza natomiast określone w przepisach k.p.a. wymogi co wskazania podstawy prawnej jego wydania. W postanowieniu wskazano jako podstawę prawną art. 27 ust. 1 ustawy o PIS, który stanowi w istocie podstawę do wydania przez organy inspekcji sanitarnej decyzji zobowiązującej do usunięcia nieprawidłowości w zakresie przestrzegania wymogów higieniczno-sanitarnych. Brak natomiast powołania w postanowieniu podstawy do zastosowania środka egzekucyjnego w postaci grzywny w celu przymuszenia. Podstawą tą jest art. 122 p.e.a. w związku z art. 20 § 1 pkt 4 p.e.a. , zgodnie z którym grzywnę w celu przymuszenia nakłada organ egzekucyjny, którym jest kierownik powiatowej służby, inspekcji lub straży w odniesieniu do obowiązków wynikających z wydawanych w zakresie swojej właściwości decyzji i postanowień. Tym niemniej, w opinii Sądu, organ drugiej instancji miał prawo uznać, że wadliwe wskazanie podstaw prawnych zastosowania grzywny w postanowieniu nie przesądzało o bezprawnym zastosowaniu tego środka egzekucyjnego, skoro istniały podstawy prawne do jego zastosowania i zobowiązany był pouczany o takiej możliwości. Postanowienie zostało natomiast prawidłowo doręczone stronie wraz z tytułem wykonawczym i poprzedzone upomnieniem wydanym w oparciu o przepis art. 15 p.e.a., zawierającym wezwanie do wykonania obowiązku. Powyższe pozwala przyjąć, że postanowienie o nałożeniu grzywny nie narusza warunków jego wydania określonych powołaną ustawą o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

W tym stanie rzeczy skarga jako bezzasadna podlegała oddaleniu, o czym Sąd

orzekł na podstawie art. 151 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami

administracyjnymi.