Postanowienie WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 387/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2016-01-11 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób fizycznych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Odmówiono przyznania prawa pomocy
Powołane przepisy: article: art. 246 § 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Bożena Pindel (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi A S.A. w S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności płatnika z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych w kwestii wniosku pełnomocnika skarżącej z dnia 19 listopada 2015 r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym postanawia odmówić przyznania prawa pomocy.


UZASADNIENIE

Do skarg kasacyjnych złożonych w tej i dziewięciu równolegle toczących się sprawach skarżącej jej pełnomocnik załączył wnioski z dnia 19 listopada 2015 r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W ich uzasadnieniu zaakcentował, że skarżąca nie ma możliwości opłacenia wpisów od skarg kasacyjnych w łącznej wysokości 2.357 zł, ponieważ te środki, które znajdują się na jej rachunkach bankowych (55.941,39 zł i 2.396,19 zł) oraz w kasie (13.654,05 zł) są przeznaczone na zapłatę wynagrodzeń za listopad ubiegłego roku. Zarazem oznajmił, że wysokość tych wynagrodzeń za wrzesień tamtego roku wyniosła 309.570,40 zł. Odnotował też, że wpływy otrzymywane przez skarżącą tytułem sprzedaży usług i darowizn (kolejno: 170.245,56 zł i 46.380 zł) nie wystarczają na pokrycie wszystkich wydatków, w wyniku czego skarżąca za ostatni rok obrotowy wykazała stratę w kwocie 6.417.538,04 zł. Nadto podkreślił, że wysokość kapitału zakładowego, majątku lub środków finansowych jest ujemna i wynosi 4.254.999,52 zł, natomiast wartość środków trwałych opiewa na kwotę 19.521,60 zł. W dalszej kolejności podał również stan zobowiązań na 30 września 2015 r. (322.777,75 zł) oraz należności na ten dzień (519.077,14 zł), a także szacunkowe kwoty uiszczane miesięcznie tytułem: podatku dochodowego (81.824,05 zł), podatku od towarów i usług (54.533,04 zł), składek na ubezpieczenie społeczne (313.880,15 zł), pożyczek krótkoterminowych (258.659,85 zł) i kosztów z tytułu darowizn (49.000 zł).

W dniu 3 grudnia 2015 r. referendarz sądowy odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy. W motywach rozstrzygnięcia podniósł, że z przytoczonej wyżej prezentacji wynika, iż skarżąca może ponieść koszty sądowe tytułem wpisów od skarg kasacyjnych. Zauważył też, że uwzględnienie okoliczności ustalonych w toku rozpoznania poprzedniego wniosku prowadzi do konkluzji, że jej sytuacja finansowa poprawiła się, co tym bardziej uzasadnia negatywną weryfikację obecnie rozpatrywanego żądania.

Po otrzymaniu w dniu 9 grudnia 2015 r. odpisu tego orzeczenia pełnomocnik skarżącej wniósł w dniu 16 grudnia 2015 r. sprzeciw, w którym podkreślił, że – wbrew twierdzeniom referendarza sądowego – sytuacja skarżącej uległa pogorszeniu, a decydujące znaczenie w tym zakresie ma uprawomocnienie się orzeczeń przesądzających o obecnym stanie jej zadłużenia wobec organu rentowego, które przewyższa kwotę 3.000.000 zł. Dodał, że skarżąca prowadzi negocjacje w sprawie zawarcia układu ratalnego, a do ich powodzenia niezbędne jest terminowe regulowanie bieżących należności składkowych. Stąd bardziej słusznym i racjonalnym jest spłacenie wymagalnych zobowiązań aniżeli opłacenie wpisów od skarg kasacyjnych, bowiem tylko to może uchronić skarżącą przed ogłoszeniem upadłości. Niebezpieczeństwo to jest realne, gdyż pomimo dofinansowania wynikającego z emisji nowych akcji skarżąca nadal jest zagrożona niewypłacalnością (jej zadłużenie stale przewyższa dochody). Uwzględnienie wszelkich zobowiązań skarżącej prowadzi więc do wniosku, że proporcja między wartością wpisów od skarg kasacyjnych a wartością wolnych środków jest iluzoryczna, co czyni oczywiście zasadnym przyznanie jej prawa pomocy. Nadto przemawia za tym wzgląd na profil działalności skarżącej i jej strukturę korporacyjną: skarżąca prowadzi bowiem klub sportowy o charakterze non-profit i nie jest nastawiona na osiąganie zysków, jej działalność statutowa jest tożsama lub korelatywna z ustawowymi zadaniami organów państwowych i samorządowych, natomiast większościowym udziałowcem jest gmina. Co równie istotne, dalsze trwanie skarżącej ma znaczenie również dla lokalnej społeczności.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Na wstępie wymaga dostrzeżenia, że w rozpatrywanym przypadku zastosowanie ma art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. - Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), następnie powoływanej jako: p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem (w brzmieniu obowiązującym dla postępowań wszczętych przed dniem 15 sierpnia 2015 r.), w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.

Przedstawienie motywów podjętego rozstrzygnięcia należy z kolei rozpocząć od wyjaśnienia, że prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, czyli w zakresie częściowym, może być przyznane osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej wówczas, gdy wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 p.p.s.a.). Nie ulega zatem wątpliwości, że zwolnienie od kosztów sądowych stanowi wyjątek od zasady ich ponoszenia, mający zastosowanie jedynie w sytuacji, gdy jest to konieczne dla zapewnienia stronie prawa do sądu. Co więcej, ciężar przekonania oceniającego do zasadności żądania spoczywa na wnioskodawcy, a jeżeli jest nim osoba prawna lub inna jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, to wykazanie przez nią zaistnienia przesłanek przyznania prawa pomocy sprawia, że weryfikacja ta może (ale nie musi) być dla niej pozytywna.

Analiza zaprezentowanego wyżej stanu faktycznego nie pozwala na uznanie, by skarżąca nie była w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, a dla tej kwalifikacji – jak słusznie zauważył referendarz sądowy – przesądzające znaczenie ma uwzględnienie całego, zebranego w sprawie materiału dowodowego, w tym dokumentów, które zostały przedstawione na poparcie wcześniej złożonego wniosku. Żądanie to załatwiono odmownie prawomocnym postanowieniem z dnia 13 lutego 2012 r., które wiąże od chwili jego podpisania wraz z uzasadnieniem (art. 164 p.p.s.a.) i może być uchylone lub zmienione wskutek zmiany okoliczności sprawy (art. 165 p.p.s.a.). Oznacza to, że na obecnym etapie postępowania zwolnienie skarżącej od kosztów sądowych byłoby możliwe tylko wówczas, gdyby wykazała, że jej sytuacja uległa pogorszeniu, co jednakże nie nastąpiło.

Co więcej, już sama analiza danych zadeklarowanych przez pełnomocnika skarżącej we wniosku obecnie rozpatrywanym prowadzi do konkluzji, że skarżąca ma możliwość uiszczenia wpisów od skarg kasacyjnych. Istotnie bowiem, łączna kwota tych należności stanowi zaledwie 3,28% środków pozostających w jej dyspozycji na rachunkach bankowych i w kasie, 0,6% kwoty, jaką, przeznacza na wynagrodzenia, czy 1,08% osiągniętych dochodów z darowizn i sprzedaży usług. Zarazem nie może umknąć uwadze, że skarżąca posiada środki trwałe o wartości 19.521,60 zł. Zważywszy z kolei na zarzuty podniesione w sprzeciwie podkreślić trzeba, że wspomniane koszty sądowe stanowią niewielką część w łącznej sumie zobowiązań skarżącej (w tym zaległych), a poza tym jako należności publicznoprawne powinny korzystać z pierwszeństwa zaspokojenia. Wreszcie akceptacji wymaga pogląd, zgodnie z którym wydatki te stanowią normalne koszty działalności gospodarczej, a ewentualność ich poniesienia – ryzyko przedsiębiorcy. W rezultacie możność pokrycia tych należności podlega ocenie przez pryzmat osiąganych przychodów, a sam fakt poniesienia straty nie świadczy o braku dysponowania wolnymi środkami zwłaszcza w sytuacji, gdy strata ta nie została spowodowana nierentownością strony.

Okoliczności te przesądzają o niemożności uwzględnienia rozpatrywanego wniosku skarżącej i skutkują koniecznością odmówienia przyznania jej prawa pomocy w żądanym zakresie na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a.