Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 217/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2018-07-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6135 Odpady
Hasła tematyczne: Odpady
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1, art.26
journal: Dz.U. 2016 poz 1987
law: Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach - tekst jedolity
article: art. 138 par. 1 pkt 2.
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik – spr. Sędziowie Sędzia NSA Gerard Czech Sędzia WSA Ewa Janowska Protokolant st. insp. sądowy Katarzyna Stec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lipca 2018 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia Zwykłego A w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 9 marca 2018 r., nr [...]., w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie nakazania usunięcia odpadów oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu przez Stowarzyszenie A w [...] (zwane dalej Stowarzyszeniem), jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 9 marca 2018 r., nr [...], umarzająca postępowanie w sprawie usunięcia odpadów.

Skarga została wniesiona w następującym stanie faktycznym:

Pismem z dnia 4 października 2017 r. Prezydent Miasta Kędzierzyna-Koźla zawiadomił M. S. i K. S., właścicieli działki nr a, obręb [...], o wszczęciu z urzędu postępowania w przedmiocie nakazania usunięcia odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania. Ustalając termin i miejsce przeprowadzenia oględzin poinformował, że postępowanie wszczęto w myśl art. 26 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2016 r. poz. 1987), zwanej dalej ustawą, wobec ustalenia, że odpady nie zostały usunięte pomimo upływu trzech lat od stwierdzenia ich zmagazynowania i wydania decyzji z dnia 24 kwietnia 2013 r. o umorzeniu postępowania w sprawie usunięcia odpadów.

W dniu 6 grudnia 2017 r., po rozpatrzeniu uzupełnionego wniosku Stowarzyszenia A z siedzibą w [...], Prezydent Miasta Kędzierzyn-Koźle wydał postanowienie o dopuszczeniu tego Stowarzyszenia do udziału w toczącym się postępowaniu na prawach strony. Organ uwzględnił, że Stowarzyszenie ma duże rozeznanie w sprawie i jest organizacją ekologiczną, której statutowym celem jest ochrona środowiska, a toczące się postępowanie dotyczy stanu środowiska na terenie osiedla [...].

Następnie, decyzją z dnia 9 stycznia 2018 r., nr [...], Prezydent Miasta Kędzierzyna-Koźla umorzył postępowanie w sprawie nakazania usunięcia odpadów o kodzie 17 05 04 (gleba i ziemia, w tym kamienie) z terenu działki nr a. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że umorzenie postępowania w 2013 r. uzasadniono zapisami art. 25 ust. 4 ustawy o odpadach, natomiast czynności kontrolne przeprowadzone w aktualnym, nowym postępowaniu wykazały, że z terenu działki nr a zostały wywiezione wszystkie zmagazynowane tam odpady, a teren został uprzątnięty i zniwelowany. Szczegółowo przedstawiając przebieg przeprowadzonego postępowania oraz ustalenia dokonane podczas kontroli zaznaczył organ, że K. S. złożył pisemne oświadczenie o przekazaniu odpadów osobom fizycznym do bezpośredniego wykorzystania, zgodnie z obowiązującymi przepisami. Stosownie do tego, wskazując na art. 27 ust. 9 ustawy o odpadach oraz rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 10 listopada 2015 r. w sprawie listy rodzajów odpadów, które osoby fizyczne lub jednostki organizacyjne niebędące przedsiębiorcami mogą poddawać odzyskowi na potrzeby własne oraz dopuszczalnych metod ich odzysku (Dz. U. z 2016 r. poz. 93) organ stwierdził, że odpady o kodzie 17 05 04, które były zmagazynowane na przedmiotowej działce, mogły zostać przekazane osobie fizycznej bez wystawiania karty przekazania odpadu, bez uzyskania przez te osoby zezwoleń na przetwarzanie odpadów i ich odzysk oraz bez spisywania umowy. Wskazał też, że za stan nieruchomości odpowiedzialny jest jej właściciel. Dlatego, jeżeli na nieruchomości znajdą się odpady, które nie powinny się tam znajdować, zasadniczo właśnie władający nieruchomością będzie odpowiedzialny za ich usunięcie. W tym zakresie działa domniemanie prawne i organ nie jest zobligowany do ustalania czy właściciele poszczególnych działek wyrażali zgodę na przyjęcie przedmiotowych odpadów. Skoro przedmiotem prowadzonego postępowania było zastosowanie normy prawnej nakazującej usunięcie odpadów z nieruchomości, a odpady zostały usunięte, to normy tej nie da się już zastosować i postępowanie stało się bezprzedmiotowe.

Nie zgadzając się z powyższą decyzją Stowarzyszenie wniosło od niej odwołanie, w którym zarzuciło organowi naruszenie przepisów ustawy o odpadach w tym art. 3 ust. 1 pkt 3, zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta Kędzierzyna-Koźla, Prawa wodnego oraz art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. Strona odwołująca podniosła, że stan faktyczny został ustalony wadliwie, a organ nieprawidłowo określił kod odpadu 17 05 04, gdyż ziemia zanieczyszczona była gruzem, do określenia którego używa się innych kodów odpadów w zależności czy jest to gruz drogowy, gruz skażony niebezpiecznie lub gruz nieskażony. Ponadto wskazała, że za odpad przekazany osobie fizycznej do momentu odzysku odpowiada przekazujący odpad, a w sprawie zachodzi podejrzenie tzw. "turystyki odpadu". Nadto do chwili likwidacji odpadu z działki nr a minęło 4 lata i 10 miesięcy, mimo że zapisy ustawy o odpadach dopuszczają magazynowanie odpadów do 3 lat. Dopuszczalny termin został tym samym przekroczony o 1 rok i 10 miesięcy. Jako wątpliwe odwołujący uznał również wykorzystanie tak dużej ilości odpadów przez osobę fizyczną (3359, 9 Mg tj. 3,3599 t) w sytuacji, gdy zgodnie z ustawą osoba fizyczna może przyjąć odpady do utwardzenia powierzchni w ilości 200 kg na m2.

Pismem z dnia 19 lutego 2018 r. K. S. i M. S. wnieśli o umorzenie postępowania odwoławczego podnosząc, że odwołanie pochodzi od podmiotu, który nie posiada legitymacji procesowej w prowadzonym postępowaniu. Postanowienie o dopuszczeniu Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu na prawach strony jest wadliwe, a to wobec braku spełnienia przesłanek, o których mowa w art. 31 § 1 K.p.a. Strona wskazała, że cele statutowe Stowarzyszenia nie są związane w jakikolwiek sposób z szeroką problematyką gospodarowania odpadami i nie uzasadniają jego udziału w przedmiotowym postępowaniu. Wywodziła, że bardzo ogólnie opisane cele jak np. działanie na rzecz ochrony środowiska nie dają podstaw do wykazania celu statutowego będącego podstawą do wyprowadzenia legitymacji Stowarzyszenia. Ponadto stwierdziła brak podstaw do ustalenia, że za udziałem Stowarzyszenia w postępowaniu przemawia interes społeczny i wskazała na istniejący od wielu lat konflikt pomiędzy nimi, a mieszkańcami osiedla [...], przyczyną którego było powstanie Stowarzyszenia.

Decyzją z dnia 9 marca 2018 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu uchyliło zaskarżoną decyzję i umorzyło postępowanie pierwszej instancji w całości. W uzadanieniu organ odwoławczy rozważył w pierwszej kolejności przesłanki dopuszczenia Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu. Uznając za prawidłowe postanowienie wydane w tym przedmiocie ustalił, że zgodnie z regulaminem do celów Stowarzyszenia należy m.in. ochrona zdrowia, środowiska, mieszkańców, przyrody na terenie [...] (pkt 9 ppkt 2 Regulaminu). Cele te, zgodnie z pkt 10 regulaminu, realizowane są min. poprzez udział w postępowaniach administracyjnych, sądowych i sądowoadministracyjnych i choć charakteryzują się pewnym stopniem ogólności, to pozwalają na wyprowadzenie legitymacji procesowej Stowarzyszenia do udziału w indywidualnych postępowaniach administracyjnych z zakresu ochrony środowiska i ochrony przyrody. Kolegium uznało, że nie jest konieczne wyszczególnienie w regulaminie konkretnych rodzajów postępowań z zakresu ochrony środowiska lecz wystarczające jest by związek między zapisami określającymi cele działania organizacji społecznej był realny i rzeczywisty. Prowadzone postępowanie pozostaje zatem w związku z celami regulaminowymi (ochrona środowiska, ochrona przyrody) Stowarzyszenia. Nadto, Stowarzyszenie wykazało również w sposób dostateczny interes społeczny do udziału w tymże postępowaniu, który związany jest z rozeznaniem w sprawie i zapewnieniem społecznego nadzoru nad jej rozwiązaniem, w tym w zakresie terminowości działań podejmowanych przez organy administracji. W kwestii merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy Kolegium wskazało na przepisy art. 26 ust. 1, ust. 2 i ust. 6 ustawy o odpadach i wyjaśniło, że zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 19 tej ustawy domniemywa się, że władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów znajdujących się na nieruchomości, a domniemanie to może być obalone w przypadku, kiedy możliwe jest ustalenie podmiotu odpowiedzialnego za składowanie odpadów. Domniemanie to zdejmuje z organów prowadzących postępowanie obowiązek dociekania z urzędu, kto był wytwórcą odpadów. Władający gruntem muszą mieć świadomość dbałości o porządek na swoich nieruchomościach i odpowiedzialności na zasadzie ryzyka za działania osób trzecich prowadzące do zanieczyszczenia ich nieruchomości. Stwierdzając następnie, że dla zastosowania środka nadzorczego w formie decyzji nakazującej usunięcie odpadów wymagane jest ich istnienia w miejscu nieprzeznaczonym do składowania lub magazynowania oraz ustalenie podmiotu zobowiązanego do ich usunięcia organ odwoławczy wskazał, że z akt niniejszej sprawy wynika, iż w trakcie prowadzonego postępowania odpady zostały usunięte z działki nr a, a Stowarzyszenie samo zgłaszało fakt usuwania odpadów. Teren nieruchomości został zniwelowany, a na działce nie stwierdzono żądnych pozostałości gruzu lub innych zanieczyszczeń. Brak jest tym samym podstaw prawnych do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy na podstawie art. 26 ustawy o odpadach i postępowanie jako bezprzedmiotowe podlega umorzeniu. W ocenie Kolegium, nieprawidłowo jednak organ pierwszej instancji sformułował rozstrzygnięcie decyzji, orzekając o umorzeniu postępowania w przedmiocie usunięcia odpadów o kodzie 17 05 04 w sytuacji, gdy zawiadomienie o wszczęciu postępowania nie precyzowało kodów odpadów, a intencją organu było umorzenie wszczętego postępowania w całości, a nie jedynie w odniesieniu do konkretnego rodzaju odpadów. Tym bardziej, iż wobec braku odpadów na nieruchomości w dniu przeprowadzenia oględzin, organ nie prowadził postępowania w sprawie szczegółowego ustalenia ich rodzaju. Podkreślając, że ustalenie rodzajów odpadów, jest elementem obligatoryjnym decyzji nakazującej usunięcie odpadów organ odwoławczy wskazał, że przepis art. 26 ust. 6 ustawy o odpadach nie ma zastosowania w przypadku decyzji umarzającej postępowanie w sprawie nakazania usunięcia odpadów ze względu na jego bezprzedmiotowość. Ewentualne uchybienia co do oznaczenia kodu odpadu nie mają też wpływu na wynik prowadzonego postępowania, skoro na nieruchomości nie są składowane ani magazynowane żadne odpady. Stosownie do przedstawionego stanowiska Kolegium wskazało na konieczność dokonania korekty podjętego w sprawie rozstrzygnięcia. Odnosząc się do zarzutów odwołania wyjaśnił organ, że w granicach rozpoznawanej sprawy brak było podstaw do uwzględnienia zarzutów dotyczących magazynowania odpadów na działce nr a przez okres dłuższy niż 3 lata i nieprawidłowego ich przekazania, bowiem nie są to okoliczności mające wpływ na wydanie rozstrzygnięcia w przedmiocie nakazania usunięcia odpadów w sytuacji, gdy na terenie nieruchomości brak jest jakichkolwiek odpadów. Wobec braku magazynowania i składowania odpadów w dacie wydawania decyzji wpływu na wynik sprawy nie miał też zarzut błędnego ustalenia kodu odpadów, gdyż ustalenie rodzaju składowanych odpadów jest elementem istotnym w przypadku wydawania decyzji nakazującej ich usunięcie (art. 26 ust. 6 ustawy). Końcowo organ odwoławczy zauważył również, że w toku postępowania właściciel nieruchomości wskazał imiennie podmioty, którym przekazał ziemię wobec czego, w przypadku stwierdzenia jakichkolwiek nieprawidłowości związanych z ich zagospodarowywaniem, możliwe będzie wszczęcie odrębnych postępowań, mających na celu usunięcie odpadów z miejsc do tego nieprzeznaczonych, czy też innych postępowań administracyjnych dotyczących gospodarowania odpadami.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu na powyższą decyzję Stowarzyszenie sformułowało zarzuty naruszenia: przepisów ustawy o odpadach, w tym art. 3 ust. 1 pkt 3, zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta Kędzierzyna-Koźla, Prawa wodnego oraz art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 i art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. oraz zarzut narażenia Skarbu Państwa na straty. Wskazało, że stan faktyczny został ustalony wadliwie, a organ pierwszej instancji nie zbadał wielu kwestii i mimo posiadania wiedzy o zaleganiu odpadów z przekroczeniem terminu o 1 rok i 10 miesięcy nie podejmował w tym okresie żadnych działań, czym narażał na straty Skarb Państwa w związku z podwyższeniem opłaty za składowanie odpadów w miejscu do tego nieprzeznaczonym. Ponadto wywodząc, że podmiot przekazujący odpad osobie fizycznej odpowiada za niego aż do momentu odzysku przez tę osobę, a przekazanie kolejnej osobie fizycznej wcześniej przejętego odpadu nie jest metoda odzysku, strona skarżąca podniosła, że udział w postępowaniu - jako strona, powinien wziąć R. B., jako podmiot dalej odpowiedzialny za odpad.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu podtrzymało swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi.

Na rozprawie przed tut. Sądem przedstawiciel strony skarżącej wnosił i wywodzi jak w skardze. Nie zanegował faktu usunięcia odpadów ze spornej działki. Dodatkowo zaznaczył, że odpady zostały przekazane uczestnikowi postępowania, jako osobie fizycznej przez przedsiębiorcę i zostały przez niego przyjęte w zbyt dużej ilość w stosunku do powierzchni.

Uczestnik postępowania, reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł o oddalenie skargi akcentując, że przed zakończeniem postępowania usunięto odpady i tym samym odpadły przesłanki wydania decyzji, o której mowa w art. 26 ust. 2 ustawy o odpadach. Oświadczył, że w wyniku ustaleń z przedsiębiorcą, na którego wskazuje skarżący, on był posiadaczem odpadów i on dokonał ich usunięcia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188, z późn. zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność działania organu administracji publicznej, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, jak również trafność wykładni tych przepisów oraz prawidłowość zastosowania przyjętej procedury.

Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302) zwanej nadal P.p.s.a., uwzględnienie skargi na decyzję administracją następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W przypadku natomiast braku wskazanych uchybień, jak również braku przyczyn uzasadniających stwierdzenie nieważności aktu, bądź stwierdzenia wydania go z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 pkt 2 i pkt 3 P.p.s.a.), skarga podlega oddaleniu, na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zakres kontroli sądu administracyjnego wyznaczają zatem nie zarzuty skargi, ale granice sprawy administracyjnej rozstrzygniętej przez organ zaskarżonym aktem. Tym samym ocena legalności nie może wykraczać poza sprawę, której dotyczy zaskarżone rozstrzygnięcie.

Przeprowadzona przez Sąd w niniejszej sprawie, według wskazanych kryteriów, kontrola legalności wykazała, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa w stopniu pozwalającym na uwzględnienie skargi i podjęcie orzeczenia na podstawie art. 145 § 1 P.p.s.a. Sąd nie stwierdził nieprawidłowości zarówno co do ustalenia stanu faktycznego sprawy, jak i w zakresie zastosowania do niego przepisów prawa materialnego. Z tego też powodu uznał, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa, a skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Dokonując takiej oceny Sąd uznał, że wydając zaskarżoną decyzję prawidłowo Kolegium w pierwszej kolejności zbadało legitymację procesową skarżącego Stowarzyszenia, rozważając w tym zakresie kwestię dopuszczenia go do udziału w postępowaniu. Wydane w tym przedmiocie postanowienie przez organ pierwszej instancji nie podlegało bowiem zaskarżeniu i wobec tego, organ odwoławczy rozpoznając odwołanie organizacji społecznej zobowiązany był ocenić trafność stanowiska organu pierwszej instancji co do zaistnienia przesłanek z art. 31 § 1 pkt 2 K.p.a.

Zdaniem Sądu, brak jest również podstaw do kwestionowania stanowiska Kolegium co do ustalenia, że cele statutowe i interes społeczny uzasadniały udział strony skarżącej w przedmiotowym postępowaniu. Uwzględniając rozważania w tej kwestii przedstawione w zaskarżonej decyzji zaznaczyć przede wszystkim trzeba, że podstawę oceny organu stanowiły prawidłowo dokonane ustalenia w tym zakresie. Zgodnie z art. 31 § 1 pkt 2 K.p.a. organ rozważył określone w regulaminie cele Stowarzyszenia i prawidłowo przyjął, że istnieje realny i rzeczywisty związek pomiędzy tymi celami, a przedmiotem prowadzonego postępowania. Niewątpliwie bowiem udział w postępowaniu dotyczącym usunięcia odpadów mieści się w podejmowaniu działań mających na celu ochronę zdrowia, środowiska i przyrody, realizowanych m.in. przez udział w postępowaniach administracyjnych i sądowych. Zauważyć można, że wskazany cel pod względem przedmiotowym odpowiada zakresowi ochrony wskazanemu w art. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2018 r. poz. 992, z późn. zm.) zwanej dalej ustawą. Prawidłowo też stwierdzono w niniejszej sprawie, że wobec istniejącego od kilku lat zainteresowania społecznego sprawą oraz posiadania przez Stowarzyszenie rozeznania w tej sprawie, za jego udziałem w postępowaniu przemawiał też interes społeczny. W tym przypadku związany jest on z ochroną publicznych praw zbiorowości osiedla [...] oraz kontrolą społeczną nad postępowaniem administracyjnym w indywidualnej sprawie.

Mając na uwadze prawidłowo ustalony w sprawie stan faktyczny oraz końcowy wynik sprawy wskazać należy, że ocena organu w powyższym zakresie nie daje podstaw do stwierdzenia, że udział Stowarzyszenia w niniejszym postępowaniu prowadził do uznania nadrzędności interesu społecznego względem interesu strony. Możliwości zakwestionowania powyższego stanowiska organu nie dopatrzył się także Sąd. Co więcej, wniesienie skargi przez Stowarzyszenie w powiązaniu z celami Stowarzyszenia, przemawiało za uznaniem stanowiska organu w kwestii dopuszczenia Stowarzyszenia do udziału w niniejszym postępowaniu.

W odniesieniu do podjętego w sprawie rozstrzygnięcia o umorzeniu postępowania wskazać natomiast trzeba, że zgodnie z art. 105 § 1 K.p.a. podstawą do wydania decyzji o umorzeniu jest bezprzedmiotowość postępowania. Decyzja taka jest orzeczeniem formalnym, które nie rozstrzyga o materialnoprawnych uprawnieniach i obowiązkach stron. Jest równoznaczna z brakiem przesłanek do merytorycznego orzekania co do istoty sprawy, a jej wydanie przez organ administracji publicznej jest obligatoryjne w przypadku bezprzedmiotowości. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego jest z kolei okolicznością obiektywną i oznacza brak podstaw do merytorycznego rozpoznania danej sprawy. Zachodzi w sytuacjach, gdy w świetle prawa materialnego i ustalonego stanu faktycznego brak jest przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest natomiast konkretna sprawa, w której organ jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. Organ uprawniony jest więc do umorzenia postępowania w sytuacji, gdy brak jest podstaw prawnych lub faktycznych do prowadzenia postępowania administracyjnego i do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy.

W niniejszej sprawie postępowanie administracyjne wszczęte zostało z urzędu w przedmiocie usunięcia odpadów z działki nr a stanowiącej własność M. S. i K. S. Podstawę prawną tego postępowania stanowiły przepisy art. 26 ustawy, które regulują problematykę usuwania odpadów z miejsc nieprzeznaczonych do ich składowania lub magazynowania.

Stosownie do art. 26 ust. 1 ustawy do usunięcia odpadów zobowiązany jest ich posiadacz. Zgodnie z art. 3 pkt 19 ustawy przez posiadacza odpadów rozumie się wytwórcę odpadów lub osobę fizyczną, osobę prawną oraz jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej będącą w posiadaniu odpadów. Przepis ten wskazuje przy tym na domniemanie, że władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów znajdujących się na jego nieruchomości. Art. 26 ust. 2 ustawy stanowi natomiast, że w przypadku nieusunięcia odpadów zgodnie z ust. 1, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, w drodze decyzji wydawanej z urzędu, nakazuje posiadaczowi odpadów usunięcie odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania, z wyjątkiem gdy obowiązek usunięcia odpadów jest skutkiem wydania decyzji o cofnięciu decyzji związanej z gospodarką odpadami.

Z powołanych przepisów jednoznacznie wynika, że adresatem obowiązku określonego w art. 26 ust. 1 ustawy jest posiadacz odpadów, w odniesieniu do którego ustawodawca przewidział domniemanie prawne, że posiadaczem odpadów jest władający powierzchnią ziemi, na której znajdują się odpady. Domniemanie to, jak prawidłowo wskazano w zaskarżonej decyzji, zdejmuje z organów prowadzących postępowanie obowiązek ustalania kto był wytwórcą odpadów i powoduje przerzucenie na władającego gruntem ciężaru dowodowego w zakresie zwolnienia się z odpowiedzialności za usunięcie odpadów i wykazania w tym celu, że posiadaczem odpadów jest faktycznie inny podmiot. Na podstawie wskazanych przepisów przyjąć ponadto należy, że elementem stanu faktycznego niezbędnym do nałożenia w drodze decyzji obowiązku usunięcie odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania jest istnienie odpadów w takim miejscu.

Przeprowadzone w niniejszej sprawie postępowanie dowodowe wykazało, że na działce nr a magazynowane były przez pewien okres odpady i fakt ten nie był sporny. Osoby władające tą nieruchomością nie kwestionowały przy tym w żaden sposób tego, że były ich posiadaczami. W sprawie w sposób jednoznaczny i bezsporny ustalono też, że zgromadzone odpady zostały wywiezione i w wyniku oględzin jednoznacznie stwierdzono brak jakichkolwiek odpadów na wskazanej nieruchomości, to uznać należało, że brak było podstaw faktycznych do wydania decyzji na podstawie art. 26 ust. 2 ustawy i postępowanie w przedmiocie nałożenia nakazu usunięcia odpadów stało się bezprzedmiotowe. Dodać należy, że tych ustaleń organów, co do usunięcia odpadów z ww. działki nie negował również skarżący.

W sprawie zauważyć można, że zgodnie z art. 26 ust. 6 ustawy decyzja wydawana na podstawie art. 26 ust. 2 ustawy winna określać termin usunięcia odpadów, ich rodzaj oraz sposób usunięcia. W przypadku brak odpadów niemożliwe jest natomiast spełnienie tych wymogów, a to w związku z brakiem przedmiotu postępowania i brakiem możliwości sformułowania nakazu z art. 26 ust.2 ustawy.

W konsekwencji, organ drugiej instancji, stwierdzając również bezprzedmiotowość postępowania, prawidłowo w niniejszej sprawie umorzył prowadzone przed organem pierwszej instancji postępowanie. W ocenie Sądu, organ odwoławczy prawidłowo przy tym, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., zmienił decyzję organu pierwszej instancji w zakresie sformułowania rozstrzygnięcia i odstąpił od wskazania klasyfikacji odpadów, których dotyczyło postępowanie. Sąd podziela pogląd Kolegium, że wobec braku odpadów na nieruchomości w dniu przeprowadzenia oględzin nie można było dokonać ustaleń w zakresie określenia ich rodzajów i tym samym organ pierwszej instancji nie mógł prowadzić postępowania wyjaśniającego co do takiej kwalifikacji. Z tego też powodu brak było podstaw do dokonania takiej oceny i skonkretyzowania w rozstrzygnięciu kodu odpadów, jakich dotyczyło postępowanie. Zauważyć ponadto można, że postępowanie zostało wszczęte nie co do konkretnego rodzaju odpadów lecz ogólnie co do odpadów składowanych na terenie działki nr a. Tym samym należało umorzyć postępowanie w tym przedmiocie.

Zaaprobować należy również stanowisko organu odwoławczego, że dokonanie ustaleń i oceny co do przekroczenia, określonego w art. 25 ust. 4 ustawy, terminu składowania odpadów czy też nieprawidłowego przekazania odpadów innej osobie, nie mieściło się w granicach niniejszej sprawy. Przedmiotem postępowania prowadzonego w granicach niniejszej sprawy, zgodnie z art. 26 ust. 2 ustawy było bowiem wyłącznie nałożenie obowiązku usunięcia odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania, a wskazane przez skarżącego okoliczności nie miały żadnego znaczenia dla ustalenia przesłanek nałożenia tego obowiązku. Dla prawidłowego rozstrzygnięcia przedmiotu sprawy istotne było wyłącznie dokonanie ustaleń co do faktycznego, rzeczywistego składowania lub magazynowania odpadów na wskazanej działce, jako okoliczności determinującej nałożenie obowiązku z art. 26 ust. 2 ustawy. Także zarzut dotyczący błędnego ustalenia kodu odpadów, jak uznał organ odwoławczy, nie mógł mieć wpływu na ostateczny wynik sprawy, a to w związku z bezspornym ustaleniem nieskładowania (braku) odpadów na dzień kontroli i wydania decyzji na terenie działki nr a i w konsekwencji brakiem faktycznych możliwości dokonania ich kwalifikacji.

Z tych samych też powodów jako bezzasadne uznać należało zarzuty skargi, które w części stanowią powtórzenie zarzutów odwołania i co należy podkreślić odnoszą się do okoliczności niepodlegających ustaleniu w sprawie, o nałożenie obowiązku usunięcia odpadów na podstawie art. 26 ust. 2 ustawy.

W ocenie Sądu, postępowanie wyjaśniające w niniejszej sprawie było wyczerpujące i nie naruszało przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. Organy prawidłowo wskazały na przesłanki nałożenia nakazu z art. 26 ust. 2 ustawy, a dokonane ustalenia faktyczne skutkowały dokonaniem właściwej oceny w zakresie bezprzedmiotowości postępowania. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełniało wymogi z art. 107 § 3 K.p.a. i w sposób właściwy wyjaśniało podstawę prawną oraz wszystkie okoliczności mające znaczenie dla rozstrzygnięcia. Organ odwoławczy rozpoznał zarzuty odwołania i wyjaśnił motywy dokonanej oceny. Zauważyć należy nadto, że organy wobec ustalenia bezprzedmiotowości postępowania w zakresie wydania nakazu usunięcia odpadów z nieruchomości nie dokonywały oceny dopuszczalności składowania odpadów na spornej działce na podstawie zapisów planu miejscowego, co czyni bezpodstawną argumentację skargi w tym zakresie. Dla prawidłowości podjęcia zaskarżonego rozstrzygnięcia nie miało też znaczenia, to jakie ilości odpadów były składowane na nieruchomości, a to wobec ustalenia, że nie są one już na niej składowane .

Nie można również uznać racji Stowarzyszenia, że stroną w niniejszej sprawie powinien być podmiot, który przekazał odpady osobom władającym działką nr a. W realizacji obowiązku usunięcia odpadów, do którego odnoszą się uregulowania art. 26 ustawy, bierze bowiem udział wyłącznie posiadacz odpadów (w tym zakresie działa domniemanie prawne, z którego właściciel nieruchomości może się zwolnić wykazując, że nie jest posiadaczem odpadów), a w sytuacji, gdy posiadacz odpadów nie ma tytułu prawnego do nieruchomości, stosownie do art. 26 ust. 4 ustawy, także władający powierzchnią ziemi. Tylko te podmioty można uznać za posiadające interes prawny w sprawie o wydanie decyzji na podstawie art. 26 ust. 2 ustawy. Wobec powiązania obowiązku usunięcia odpadów wyłącznie z faktycznym posiadaniem odpadów, kwestia legalności ich przekazania w posiadanie innej osobie pozostaje bez wpływu na treść rozstrzygnięcia.

Mając na uwadze powyższe, Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa i na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.