Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 60/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2014-05-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne: Gry losowe
Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 208 par. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Mirosław Wincenciak, sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.),, sędzia WSA Marek Leszczyński, Protokolant st. sekretarz sądowy Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 29 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi "[...]" Sp. z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zatwierdzenia akt weryfikacyjnych pomocniczych punktu gier na automatach o niskich wygranych 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, 3. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w B. na rzecz skarżącej "[...]" Sp. z o.o. w W. kwotę 757 (siedemset pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Skarga została wywiedziona na podstawie następujących okoliczności:

F. Sp. z o .o. złożyła zgłoszenie wznowienia działalności urządzania i prowadzenia gier na automacie o niskich wygranych w lokalu Restauracja "[...]" T. N. w Cz. Do zgłoszenia Spółka dołączyła kopię umowy dzierżawy powierzchni w lokalu użytkowym, szkic sytuacyjny punktu, mapkę sytuacyjną lokalu, wykaz automatów o niskich wygranych, wniosek o rejestrację automatu lub urządzenia do gier (GL-1), zgłoszenia przemieszczenia automatu (GL-2), analizę przyczyn zerwania plomb homologacyjnych, opinię techniczną nr OT/2/OBR/08 z dnia 5 czerwca 2008 r., opinię techniczną po nałożeniu plomb zabezpieczających nr POT/138/2012 z dnia 5 listopada 2012 r.

Na etapie weryfikacji przedłożonych dokumentów wątpliwości organu wzbudził zapis opinii technicznej sporządzonej po nałożeniu plomb zabezpieczających o następującej treści: "Automat dopuszcza możliwość poddawania w grze ryzyku wcześniej uzyskanych wygranych gromadzonych na liczniku Bank (pula punktów kredytowych gromadzona z wygranych w przeprowadzonych grach) do wysokości 100 punktów kredytowych (10PLN) z licznika Bank." W związku z powyższym w dniu 18 stycznia 2013 r. funkcjonariusze Urzędu Celnego w B. dokonali urzędowego sprawdzenia w ramach czynności określonych w § 9 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 14 grudnia 2009 r. w sprawie urzędowego sprawdzenia (Dz. U. nr 222, póz. 1757 ze zm.), tj. sprawdzenia zgodności zgłoszenia i załączonej dokumentacji ze stanem faktycznym. W wyniku tych czynności ustalili, że automat po zgromadzeniu punktów w polu bank umożliwia rozegranie gry za 100 punktów czyli za równowartość 10 zł. W związku z tym Urząd Celny w B. powziął uzasadnione podejrzenie czy zgłoszony automat spełnia warunki określone w art. 129 ust. 3 ustawy o grach hazardowych. W konsekwencji wystąpiono do Naczelnika Urzędu Celnego w Ł., właściwego w sprawach rejestracji i eksploatacji automatów i urządzeń do gier na obszarze właściwości miejscowej Dyrektora Izby Celnej w B. celem wezwania do przeprowadzenia badań sprawdzających w trybie art. 23b ustawy o grach hazardowych. Pismem z dnia 21 lutego 2013 r. Naczelnik Urzędu Celnego w Ł. odmówił wszczęcia w obecnym stanie faktycznym ww. postępowania. Pismem z dnia 31 stycznia 2013 r. pełnomocnik Spółki złożył wniosek o zatwierdzenie zgłoszenia zmiany do akt weryfikacyjnych pomocniczych punktu gier na automatach o niskich wygranych. W uzasadnieniu wskazał, że Spółka przedłożyła wszystkie wymagane dokumenty, a upoważniona przez Ministra Finansów jednostka badająca w opinii technicznej z dnia 5 listopada 2012 r. nr POT/138/2012 oceniła przedmiotowy automat jako spełniający wszystkie wymogi określone w ustawie o grach hazardowych.

Decyzją z dnia [...] marca 2013 r., Naczelnik Urzędu Celnego w B. umorzył postępowanie w sprawie urzędowego sprawdzenia punktu gier na automatach o niskich wygranych. W uzasadnieniu podano, że opinia z dnia 5 listopada 2012 r. została wydana po nałożeniu plomb zabezpieczających, czyli po wystąpieniu zdarzenia określonego w § 13 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 9 marca 2012 r. w sprawie szczegółowych warunków rejestracji i eksploatacji automatów i urządzeń do gier (Dz. U. z 2012 r., póz. 312), które wymagało zerwania plomb jednostki badającej. Stosownie do wymogu określonego w ww. przepisie ponowna eksploatacja takiego automatu może nastąpić po dokonaniu przez jednostkę badającą sprawdzenia automatu w zakresie, o którym mowa w § 2 rozporządzenia. Wynik takiego sprawdzenia jednostka badającą stwierdza w uzupełnieniu do opinii zawierającym dane, o których mowa w § 1 ust. 3 rozporządzenia. Badanie przeprowadzone przez jednostkę badającą powinno odnosić się do funkcjonowania automatu w dniu jego badania, co w przedmiotowej sprawie nie miało miejsca albowiem opinia odnosiła się w tym zakresie do stanu prawnego w dniu rejestracji automatu. Organ wskazał, że zgodnie z § 16 rozporządzenia sprawdzenie automatu do gier o niskich wygranych obejmuje także sprawdzenie czy konstrukcja automatu zapewnia prawidłowe ustalenie wartości maksymalnej stawki i uniemożliwienie przekraczania wartości maksymalnej stawki, o której mowa w art. 129 ust. 3 ustawy, w wyniku kontynuacji gry za uzyskane wygrane. Z treści przedmiotowej opinii wynika jednoznacznie, że automat dopuszcza możliwość przekraczania wartości maksymalnej stawki, o której mowa w art. 129 ust. 3 ustawy, w wyniku kontynuacji gry za uzyskane wygrane, a więc jednoznacznie wskazuje na niespełnienie przez automat wymogów określonych w art. 129 ust. 3 ustawy o grach hazardowych pomimo, że w podsumowaniu Jednostka badająca wskazuje, że wynik badań jest pozytywny.

Na skutek odwołania złożonego przez zainteresowaną Spółkę, Dyrektor Izby Celnej w B. decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r. uchylił kwestionowane rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu podano, że w niniejszej sprawie postępowanie przeprowadzono w niewystarczającym zakresie. Wskazano, że organ l instancji powinien wyjaśnić wątpliwości dotyczące opinii technicznej nr POT/138/2012 z dnia 5 listopada 2012 r. albowiem zawarte w opinii stwierdzenia wskazują na sprzeczność z jej ostatecznym wynikiem. Organ odwoławczy podał, że w związku z tym należy zażądać wyjaśnień od jednostki badającej w zakresie tych sprzeczności. Nadto organ odwoławczy nakazał właściwie określić przedmiot sprawy. Wskazano, że w sentencji decyzji napisano o prowadzeniu postępowania w sprawie urzędowego sprawdzenia, a urzędowe sprawdzenie jest czynnością dokonywaną w ramach postępowania w sprawie zatwierdzenia akt weryfikacyjnych.

5. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Naczelnik Urzędu Celnego w B. decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r. działając na podstawie art, 208 § 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 64 i 65 ustawy o Służbie Celnej umorzył postępowanie w sprawie zatwierdzenia akt weryfikacyjnych pomocniczych punktu gier na automatach o niskich wygranych. W uzasadnieniu podano, że realizując zalecenie organu odwoławczego wystąpiono do Wyższej Szkoły Informatyki i Umiejętności w Łodzi o przekazanie wszelkich dokumentów, w tym ewentualnych zapisów video z przeprowadzonych badań automatu do gier [...] numer fabryczny [...] oraz wyjaśnienie wątpliwości związanych z opinią i wskazanie czy w świetle aktualnie obowiązujących przepisów poddany badaniom automat spełnia wymagania określone w art. 129 ust. 3 ustawy o grach hazardowych. Pismo skierowane zostało do Wyższej Szkoły Informatyki i Umiejętności w Łodzi, z uwagi na fakt, że Laboratorium Badawcze Wyższej Szkoły Informatyki i Umiejętności w Łodzi, zgodnie z informacją dostępną na stronie internetowej Ministerstwa Finansów na chwilę wydania decyzji przez organ odwoławczy nie posiadało statusu jednostki badającej w rozumieniu ustawy o grach hazardowych. W odpowiedzi na powyższe poinformowano, że automat nie spełnia wymagań aktualnie obowiązującego rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 9 marca 2012 r. w sprawie szczegółowych warunków rejestracji i eksploatacji automatów i urządzeń do gier. Wskazano, że automat otrzymałby negatywną opinię techniczną poprzedzającą rejestrację. Poinformowano jednak, że automat został zarejestrowany w roku 2008 przez Ministra Finansów przed dniem 21 marca 2009 r. (na podstawie poświadczeń rejestracji GL-1), a więc przed wejściem w życie rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24 lutego 2009 r. w którym to wprowadzono zakazu kontynuacji gry za uzyskane wygrane. Wskazano, że możliwość kontynuacji z licznika BANK była powszechną praktyką stosowaną w odniesieniu do automatów o niskich wygranych rejestrowanych przed dniem 21 marca 2009 r. W chwili obecnej praktycznie każdy działający na rynku automat do gier o niskich wygranych działa w oparciu o takie zasady. Ponieważ ustawa o grach hazardowych z dnia 19 listopada 2009 r. nie wprowadziła istotnych zmian w definicji automatów o niskich wygranych (zmiana dotyczyła środka walutowego z EUR na PLN) oraz tym bardziej nie wprowadziła obowiązku dostosowania zarejestrowanych wcześniej automatów do wymagań aktów wykonawczych w zakresie kontynuacji gier za uzyskane wygrane, Jednostka Badająca nie ma podstaw prawnych by kwestionować zgodność oprogramowania z zapisami ustawy. Podczas przeprowadzonych badań, wykazano, że automat obsługiwany jest przez oryginalne oprogramowanie, które spełnia kryteria art. 18 ust. 3 ustawy o grach hazardowych bez potrzeby dostosowania oprogramowania do zapisów art. 18 ust. 3. Jednostka przesłała kserokopię opinii technicznej poprzedzającej rejestrację automatu, poświadczenie rejestracji GL-1, protokół z plombowania oraz materiał fotograficzny na nośniku optycznym.

Organ podniósł, że istotne w sprawie jest badanie przeprowadzone w dniu 5 listopada 2012 r. przez Laboratorium Badawcze Wyższej Szkoły Informatyki i Umiejętności oraz odpowiedź tego podmiotu w zakresie opisanym wyżej. Jak wynika z tytułu opinii, wydana ona została po nałożeniu plomb zabezpieczających, czyli po wystąpieniu zdarzenia określonego w § 13 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 9 marca 2012 r. w sprawie szczegółowych warunków rejestracji i eksploatacji automatów i urządzeń do gier (Dz. U. z 2012 r., póz. 312), które wymagało zerwania plomb jednostki badającej. Stosownie do wymogu określonego ww. przepisie ponowna eksploatacja takiego automatu może nastąpić po dokonaniu przez jednostkę badającą sprawdzenia automatu w zakresie, o którym mowa w § 2 rozporządzenia. Wynik takiego sprawdzenia jednostka badającą stwierdza w uzupełnieniu do opinii zawierającym dane, o których mowa w § 1 ust. 3 rozporządzenia. Badanie przeprowadzone przez jednostkę badającą powinno odnosić się do funkcjonowania automatu w dniu jego badania, co w przedmiotowej sprawie nie miało miejsca albowiem opinia odnosiła się w tym zakresie do stanu prawnego w dniu rejestracji automatu. Zgodnie z § 16 rozporządzenia sprawdzenie automatu do gier o niskich wygranych obejmuje także sprawdzenie, czy konstrukcja automatu zapewnia prawidłowe ustalenie wartości maksymalnej stawki i uniemożliwienie przekraczania wartości maksymalnej stawki, o której mowa w art 129 ust. 3 ustawy, w wyniku kontynuacji gry za uzyskane wygrane. Z treści przedmiotowej opinii wynika jednoznacznie, że automat dopuszcza możliwość przekraczania wartości maksymalnej stawki, o której mowa w art. 129 ust. 3 ustawy, w wyniku kontynuacji gry za uzyskane wygrane, a więc jednoznacznie wskazuje na niespełnienie przez automat wymogów określonych w art. 129 ust. 3 ustawy o grach hazardowych pomimo, że w podsumowaniu Jednostka badająca wskazuje, że wynik badań jest pozytywny. W przedmiotowym piśmie jednostka badająca poinformowała, że automat w świetle dzisiejszych przepisów wykonawczych zgodnie z treścią rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 9 marca 2012 r. w sprawie szczegółowych warunków rejestracji i eksploatacji automatów i urządzeń do gier nie spełnia jego wymagań na dzień dzisiejszy lub dzień wykonywania badań. W ten sposób automat otrzymałby negatywną opinię techniczną poprzedzającą rejestrację. Istotnym dla niniejszej sprawy jest to czy zgłoszony automat jest automatem do gier o niskich wygranych. W przypadku gdy automat nie jest automatem do gier o niskich wygranych, jego eksploatacja może mieć miejsce wyłącznie w kasynie gry zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy o grach hazardowych lub w salonie gry zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o grach i zakładach wzajemnych w zw. z art. 129 ust. 1 ustawy o grach hazardowych. Natomiast gdy automat jest automatem do gier o niskich wygranych to zgodnie z art. 7 ust. 1 a ustawy o grach i zakładach wzajemnych w zw. z art. 129 ust. 1 ustawy o grach hazardowych jego eksploatacja dozwolona jest wyłącznie w punktach gier na automatach o niskich wygranych, Przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie powinien być automat do gier o niskich wygranych. Organ podkreślił, że inne są wymogi prawa w zakresie urzędowego sprawdzenia dla automatów o niskich wygranych, inne natomiast dla automatów tzw. wysokohazardowych w zakresie m.in.: miejsca ich lokalizacji, wyposażenia, zezwoleń. Zdaniem organu czynności wykonywane w ramach urzędowego sprawdzenia w zakresie analizy załączonej dokumentacji powinny być nierozerwalnie związane z przedmiotem, którego urzędowe sprawdzenie dotyczy, w tym przypadku z możliwością urządzania gier w punkcie gier na automatach do gier o niskich wygranych. Ustalenie wymogu określonego w § 9 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie urzędowego sprawdzenia tj. zgodności zgłoszenia i załączonej dokumentacji ze stanem faktycznym nie wyklucza również ustalenia czy przebieg gry i stan urządzenia jest zgodny z zasadami określonymi między innymi w opinii Jednostki badającej. Tym bardziej, że od wydania opinii poprzedzającej rejestrację automatu i badań danego automatu do momentu urzędowego sprawdzenia upływa niejednokrotnie od 4 do 5 lat (opinia techniczna zawierająca wyniki badania poprzedzającego rejestrację automatu do gier o niskich wygranych nr OT/2/OBR/08 z dnia 5 czerwca 2008 r. - urzędowe sprawdzenie przeprowadzone w 2013 r.) Powyższa czynność pozwala już na etapie urzędowego sprawdzenia zapobiegać urządzaniu gier na urządzeniu, które nie spełnia wymogów automatu do gier o niskich wygranych.

6. Odwołanie od tej decyzji złożyła zainteresowana Spółka. Dyrektor Izby Celnej w B., decyzją z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...], na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu podano, że przedmiotem postępowania było wznowienie przez Stronę działalności w punkcie gier na automatach o niskich wygranych i włączenie do eksploatacji automatu [...] numer fabryczny [...]. Zgodnie z art. 64 ust. 2 pkt 1 ustawy o Służbie Celnej w wypadku wznowienia działalności w punkcie gier po przerwie trwającej dłużej niż 3 miesiące, przed rozpoczęciem działalności, niezbędne jest urzędowe sprawdzenie. Urzędowego sprawdzenia dokonuje się na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 14 grudnia 2009 r. w sprawie urzędowego sprawdzenia. Zgodnie z treścią ww. rozporządzenia w stosunku do podmiotów prowadzących działalność w zakresie gier na automatach o niskich wygranych, dokonuje się sprawdzenia w miejscu prowadzenia działalności gospodarczej, w którym usytuowany jest punkt gier na automatach, w zakresie:

1. zgodności zgłoszenia i załączonej dokumentacji ze stanem faktycznym,

2. zgodności lokalizacji miejsca prowadzenia działalności oraz jego oznakowania z warunkami określonymi w przepisach odrębnych,

3. prawidłowości oznaczenia automatów do gier o niskich wygranych w sposób trwały i w widocznym miejscu,

4. prawidłowości nałożenia i stanu plomb zabezpieczających.

W myśl § 4 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia do zgłoszenia, w przypadku punktów gier na automatach o niskich wygranych dołącza się m.in. opnie techniczne wydane przez jednostki badające, dla tych automatów, które będą eksploatowane w punkcie gier.

Strona do urzędowego sprawdzenia przedłożyła Opinię techniczną sporządzoną po nałożeniu plomb zabezpieczających Jednostki Badającej zgodnie z rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 9 marca 2012 r. w sprawie szczegółowych warunków rejestracji i eksploatacji automatów i urządzeń do gier nr POT/138/2012 z dnia 5 listopada 2012 r. W treści tej opinii technicznej wskazano jednoznacznie, że: "Automat dopuszcza możliwość poddawania w grze ryzyku wcześniej uzyskanych wygranych gromadzonych na liczniku Bank (pula punktów kredytowych gromadzona z wygranych w przeprowadzonych grach) do wysokości 100 punktów kredytowych (10PLN) z licznika Bank." Natomiast ostateczny wynik badania został określony jako pozytywny, co jest zaprzeczeniem powyższej treści opinii technicznej. Oznacza to, że pomiędzy ustaleniami Jednostki Badającej a konkluzją zawartą w wydanej opinii zachodzi wyraźna sprzeczność, Jednocześnie jednostka badająca, wyjaśniła, że przedmiotowy automat w świetle dzisiejszych przepisów wykonawczych zgodnie z treścią rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 9 marca 2012 r. w sprawie szczegółowych warunków rejestracji i eksploatacji automatów i urządzeń do gier, nie spełnia jego wymagań na dzień dzisiejszy lub dzień wykonywania badań. Organ odwoławczy podkreślił, że dla realizacji celu dokonania urzędowego sprawdzenia należałoby przyjąć, iż sprawne przeprowadzenie kontroli w myśl art. 30 ust. 2 pkt. 3 ustawy o Służbie Celnej, wymaga dysponowania przez organ kontrolny informacjami o aktualnym stanie miejsca wykonywania kontroli - punktu gier na automatach o niskich wygranych i eksploatowanych w nim automatów. Akta weryfikacyjne punktu gier na automatach o niskich wygranych zatwierdzone, po spełnieniu przez podmiot warunków i środków do sprawnego przeprowadzenia kontroli w miejscu, w którym przeprowadzono urzędowe sprawdzenie, są zbiorem informacji niezbędnych dla właściwego przygotowania i przeprowadzenia kontroli. W przepisach rozporządzenia z dnia 9 marca 2012 r. określony został katalog dokumentów dodatkowych, dotyczących m.in. automatów o niskich wygranych, składanych zarówno przed rozpoczęciem działalności jak i przed wznowieniem działalności oraz włączeniem do eksploatacji, w szczególności dotyczy to dokumentów określających właściwości techniczne automatów, w tym opinii technicznych. Organ l instancji kierując się powyższymi ustaleniami doszedł do przekonania, że zgłoszony automat nie spełnia wymogów określonych w art. 129 ust. 3 ustawy o grach hazardowych w zakresie maksymalnej stawki za udział w grze i wobec tego nie jest automatem do gier o niskich wygranych. W związku z powyższym uznał, że postępowanie prowadzone w sprawie zatwierdzenia akt weryfikacyjnych pomocniczych punktu gier na automatach o niskich wygranych stało się bezprzedmiotowe i wydał decyzję o jego umorzeniu. Organ odwoławczy podniósł, że przedmiotowy automat został zarejestrowany przez Ministra Finansów w 2008 r. Podstawą rejestracji automatu była opinia techniczna nr OT/2/OBR/08 z dnia 5 czerwca 2008 r. zawierająca wyniki badania poprzedzającego rejestrację automatu do gier o niskich wygranych, która wskazywała, że automaty w niej wymienione spełniają warunki stawiane automatom do gier, o których mowa w § 8 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 3 czerwca 2003 r. w sprawie warunków urządzania gier i zakładów wzajemnych. Automat po spełnieniu wymogów został zarejestrowany. Podstawę w sprawie rejestracji automatu stanowiła opinia techniczna Jednostki Badającej upoważnionej przez Ministra Finansów z 2008 r. W niniejszej sprawie w obecnym stanie faktycznym istotne znaczenie ma opinia techniczna po nałożeniu plomb zabezpieczających Jednostki Badającej zgodnie z rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 9 marca 2012 r. w sprawie szczegółowych warunków rejestracji i eksploatacji automatów i urządzeń do gier nr POT/138/2012 z dnia 5 listopada 2012 r. Została ona sporządzona przez Jednostkę Badającą upoważnioną przez Ministra Finansów. Organ odwoławczy podniósł, że nie podważa poświadczenia rejestracji automatu, natomiast w niniejszej sprawie dotyczącej postępowania prowadzonego w sprawie zatwierdzenia akt weryfikacyjnych; decydujące znaczenie ma przedłożona opinia techniczna sporządzona przez Jednostkę Badającą Laboratorium Badawcze Wyższej Szkoły Informatyki i Umiejętności w Łodzi oraz wyjaśnienia jednostki badawczej odnośnie tej opinii. Jednocześnie Dyrektor Izby Celnej w B. podniósł, że Jednostce Badającej Wyższej Szkoły Informatyki i Umiejętności - Laboratorium Badawcze w Łodzi, która wydała opinię w niniejszej sprawie, decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r. Ministra Finansów cofnięto upoważnienie nr [...] z dnia [...] września 2012 r. do badań technicznych automatów i urządzeń do gier. Cofnięcie upoważnienia wynikało ze stwierdzonego szeregu nieprawidłowości związanych ze sporządzaniem opinii zawierających wyniki sprawdzenia automatów do gier o niskich wygranych wydanych przez jednostkę badającą na podstawie § 13 ust. 2 rozporządzenia oraz uzupełnień do opinii potwierdzających dostosowanie eksploatowanych automatów do gier o niskich wygranych do wymogu, o którym mowa w art. 18 ust. 3 ustawy o grach hazardowych. W ww. decyzji analizie poddano analogiczny automat i opinię techniczną po nałożeniu plomb (...). Wskazane zostało, że jednostka badająca posługując się własną interpretacją przeszłego stanu prawnego, wydała pozytywny wynik badania zawierając w nim równocześnie, zaprzeczające temu sformułowaniu zdanie wskazujące na niespełnienie przez badany automat do gier o niskich wygranych wymogu w zakresie maksymalnej stawki, polegające na przekraczaniu wartości maksymalnej stawki w wyniku kontynuacji gry za uzyskane wygrane. Zauważono ponadto, że w przypadku, gdy ujawniona zostanie możliwość przekraczania maksymalnej stawki, wynik badania powinien zostać określony, jako negatywny. Pomimo, to Jednostka Badająca w takich przypadkach wydawała opinie zawierające wynik pozytywny. Ostatecznie cofając upoważnienie, Minister Finansów uznał działania ww. Jednostki Badającej za nierzetelne, niezgodne z przepisami ustawy o grach hazardowych i tym samym niezapewniające odpowiednich standardów badań. Dyrektor Izby Celnej w B. podał, że przedmiotowy automat został zarejestrowany w czasie obowiązywania ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych, która w art. 2 ust. 2b stanowiła, że grami na automatach o niskich wygranych były gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych i elektronicznych o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których wartość jednorazowej wygranej nie może być wyższa niż równowartość 15 euro, a wartość maksymalnej stawki za udział w jednej grze nie może być wyższa niż 0,07 euro. Ustawa o grach i zakładach wzajemnych określiła wartości maksymalnie jednorazowej wygranej oraz stawki za udział w jednej grze, nie dopuszczając możliwości ich przekraczania. Z definicji ustawowej wynikały wprost wymagania, jakie stawiane są automatom o niskich wygranych. Przepisy rozporządzania Ministra Finansów z dnia 3 czerwca 2003r. w sprawie warunków urządzania gier i zakładów wzajemnych (Dz.U. nr 102 póz. 946 ze zm.) wskazywały, że badanie poprzedzające rejestrację polega na sprawdzeniu czy konstrukcja automatu lub urządzenia do gier zapewnia prawidłowe ustalenie wartości maksymalnej stawki i wartości maksymalnej jednorazowej wygranej. Z dniem 21 marca 2009r. weszło w życie rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 24 lutego 2009r. zmieniające rozporządzenie z dnia 3 czerwca 2003r. w sprawie warunków urządzania gier i zakładów wzajemnych (Dz. U. Nr 36, póz. 280). Przepisy znowelizowanego rozporządzania nie zmieniły normy wynikającej z przepisu art. 2 ust. 2b ustawy. Należy w tym miejscu podkreślić, że przepis § 8 ust. 2 pkt 5 lit. a znowelizowanego rozporządzania jedynie doprecyzował, na czym polega badanie poprzedzające rejestrację automatu do gier o niskich wygranych. Nowa regulacja wprowadziła obowiązek sprawdzania przez jednostkę badającą, czy konstrukcja tych automatów uniemożliwia przekraczanie wartości maksymalnej stawki oraz wartości maksymalnej stawki w wyniku kontynuacji gry za uzyskane wygrane. Z dniem 1 stycznia 2010 r. rynek gier hazardowych reguluje ustawa o grach hazardowych, która w art. 129 ust. 3 stanowi, że "przez gry na automatach o niskich wygranych rozumie się gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych i elektronicznych o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których wartość jednorazowej wygranej nie może być wyższa niż 60 zł, a wartość maksymalnej stawki za udział w jednej grze nie może być wyższa niż 0,50 zł." Oznacza to, iż definicja automatu do gier o niskich wygranych zarówno przed, jak i po wejściu w życie rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24 lutego 2009 r. - co do zasady - nie zmieniła się. Organ odwoławczy podniósł, że zgodnie z § 16 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 9 marca 2012 r. w sprawie szczegółowych warunków rejestracji i eksploatacji automatów i urządzeń do gier badanie techniczne, badanie sprawdzające i sprawdzenie automatu do gier o niskich wygranych obejmuje także sprawdzenie, czy konstrukcja automatu zapewnia prawidłowe ustalenie wartości maksymalnej stawki i uniemożliwienie przekraczania wartości maksymalnej stawki, o której mowa w art. 129 ust. 3 ustawy o grach hazardowych, w wyniku kontynuacji gry za uzyskane wygrane. Podsumowując organ odwoławczy podkreślił, że zgromadzony materiał dowodowy, czyli zapisy opinii technicznej nr POT/127/2012 z dnia 5 listopada 2012 r. po nałożeniu plomb zabezpieczających Jednostki Badającej, wyjaśnienia Laboratorium Badawczego Wyższej Szkoły Informatyki i Umiejętności w Łodzi z dnia 9 lipca 2013 r. oraz decyzja nr [...] z dnia [...] kwietnia 2013r. Ministra Finansów cofająca Jednostce Badającej Wyższej Szkoły Informatyki i Umiejętności - Laboratorium Badawcze w Łodzi upoważnienie do badań technicznych automatów i urządzeń do gier, nie daje podstaw do bezspornego stwierdzenia, że przedmiotowy automat spełnia wymogi określone w ustawie o grach hazardowych. W związku z tym zatwierdzenie akt weryfikacyjnych pomocniczych w opisanym stanie faktycznym mogłoby oznaczać aprobatę dla wykonywania działalności gospodarczej w zakresie urządzania i prowadzenia gier niezgodnej z przepisami prawa.

7. Skargę od tej decyzji do sądu administracyjnego złożyła zainteresowana Spółka i zarzuciła naruszenie - art. 128 O.p. i art. 16 K.p.a. w zw. z art. 23a ust. 2, 6 i 7 ustawy o grach hazardowych, w zw. z art, 11 ust. 1 i 2 ustawy z dn. 26.05.2011 r. o zmianie ustawy o grach hazardowych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2011 r., nr 134, póz. 779) w zw. z § 7 i § 10 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 3 czerwca 2003 r. w sprawie warunków urządzania gier i zakładów wzajemnych (Dz.U. 2003 r., Nr 102, póz. 946 ze zm.) w zw. z art. 207 O.p. i art. 104 K.p.a., przez bezpodstawne przyjęcie, że Dyrektor Izby Celnej w B. (oraz Naczelnik Urzędu Celnego w B.) nie jest związany pozostającą w obrocie prawnym ostateczną decyzją administracyjną Ministra Finansów nr [...] o rejestracji (dopuszczeniu do eksploatacji) automatu do gier o niskich wygranych [...] o nr fabr. [...], a wobec tego pomimo, że ww. decyzja ostateczna o rejestracji nie wygasła z mocy prawa ani nie został cofnięta inną ostateczną decyzją, organ ten ma kompetencję do kwestionowania statusu prawnego ww. urządzenia, jako automatu do gier o niskich wygranych, podczas gdy zgodnie z zasadą trwałości decyzji ostatecznych, ostateczną decyzją o rejestracji ww. urządzenia, przyznającej mu formalny status automatu do gier o niskich wygranych, dopóki pozostaje ona w obrocie prawnym, związany jest każdy podmiot prawa ("[...]" Sp. z o.o. i inne podmioty prawa, w tym wszystkie organy władzy publicznej oraz sądy). Wskazując na powyższe naruszenia Spółka wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i zasądzenie od organu na jej rzecz kosztów postępowania sądowoadministracyjnego wg norm przepisanych.

W uzasadnieniu podano, że zaskarżona decyzja dotknięta jest dwoma zasadniczymi błędami merytorycznymi:

1) organ II instancji wtórując za organem l instancji błędnie określił przedmiot postępowania. Przedmiotem postępowania jest bowiem weryfikacja, czy podmiot zapewnia warunki i środki, określone w art. 64 ust. 1 ustawy o Służbie Celnej i w kontekście niniejszej sprawy dla oceny przedmiotowości postępowania istotne jest ustalenie, czy działalność, której zgłoszenie dotyczy, jest "działalnością gospodarczą podlegającą kontroli";

2) organ II instancji wtórując za organem l instancji pominął fakt pozostawania w obrocie prawnym ostatecznej decyzji rejestracji spornego automatu. Skarżąca Spółka podniosła, że żaden organ (nawet kompetentny do rozstrzygania o prawie do eksploatacji spornego automatu do gier o niskich wygranych - tu: Naczelnik Urzędu Celnego w Ł.) na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego nie ma podstaw do stwierdzenia, że ów automat nie jest automatem do gier o niskich wygranych w rozumieniu ich ustawowej definicji zawartej w art. 129 ust. 3 ustawy o grach hazardowych. Zważywszy na istnienie w obrocie prawnym ostatecznej decyzji administracyjnej o rejestracji spornego automatu do gier o niskich wygranych i brak ustawowej kompetencji Dyrektora Izby Celnej w B. (w niniejszym postępowaniu) do kwestionowania ważności tej decyzji, kwestia rozumienia ustawowej definicji gier na automatach o niskich wygranych, ma w niniejszej sprawie znaczenie drugorzędne. Nie ulega wątpliwości, że poświadczenia rejestracji mają charakter decyzji administracyjnych o charakterze deklaratoryjnym potwierdzających uprawnienie podmiotu do eksploatacji automatu. Jednocześnie decyzja o rejestracji automatu określa status prawny takiego urządzenia, tj. czy jest to automat do gier (a więc dopuszczalna jest jego eksploatacja w salonach gier i kasynach), czy automat do gier o niskich wygranych (co uprawnia go do eksploatacji w punktach gier na automatach o niskich wygranych). Decyzja o rejestracji obejmuje również pierwotny adres eksploatacji automatu wraz z numerem koncesji lub zezwolenia. Wskazać przy tym należy, że zgodnie z art. 23a ust. 2 ustawy o grach hazardowych rejestracja, daje prawo do eksploatacji automatu do czasu jej wygaśnięcia lub cofnięcia. Art. 23a ust. 2 ustawy ma zastosowanie odpowiednie do automatów do gier o niskich wygranych (art. 11 ust. 2 nowelizacji ustawy z 26 maja 2011 r.). Ponadto rejestracje dokonane przed 14 lipca 2011 r. (datą wejścia w życie nowelizacji ustawy o grach hazardowych z 26 maja 2011 r.) zachowują swoją ważność do czasu ich wygaśnięcia lub cofnięcia zgodnie z art. 23a ust. 6 i 7 ustawy. Podnieść zatem należy, że decyzja o rejestracji spornego automatu, jako automatu do gier o niskich wygranych, stwierdzająca prawo "[...]" Sp. z o.o. do jego eksploatacji ma charakter ostatecznej. Dyrektor Izby Celnej w B. nie ma podstaw ani kompetencji kwestionować, że sporny automat jest automatem do gier o niskich wygranych, ponieważ jest on związany ostateczną tą decyzją do czasu jej wygaśnięcia lub cofnięcia ostateczną decyzją rejestracji tego automatu. Kompetencję do w pewnym sensie kwestionowania statusu prawnego spornego automatu, ma Naczelnik Urzędu Celnego w Ł., który ma ustawową kompetencję do cofnięcia rejestracji zarejestrowanego automatu do gier o niskich wygranych przed jej wygaśnięciem, w razie stwierdzenia, że zarejestrowany automat nie spełnia warunków określonych w ustawie.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, zważył co następuje:

Zgodnie z art. 134 § 1 Ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Oznacza to, że Sąd może podnieść z urzędu kwestie nie dostrzeżone w zarzutach skargi.

W sprawie niniejszej, uchylając decyzję organu II instancji, Sąd miał na względzie, poza merytorycznymi zarzutami skargi, jedynie uchybienie dotyczące naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Chodzi o niewłaściwą formę wydanego orzeczenia w postaci umorzenia postępowania, tj. naruszenie art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej (dalej: o.p.), co skutkowało uwzględnieniem skargi na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 lit. c p.p.s.a. Sąd nie zajmował się rozstrzygnięciem meritum sprawy.

Przedmiotem sprawy (wbrew proceduralnemu zarzutowi skargi) było zatwierdzenie akt weryfikacyjnych pomocniczych dotyczących punktu gier na automatach o niskich wygranych usytuowanego w Restauracji G. w Cz. Przed wydaniem decyzji została przeprowadzona procedura weryfikacyjna polegająca na tzw. urzędowym sprawdzeniu czy dany automat do gier spełnia określone warunki i środki. Ponieważ skarżąca zgłosiła wznowienie działalności automatu po przerwie trwającej dłużej niż 3 miesiące, sprawdzenie odbyło się na podstawie art. 64 ust. 2 pkt 1 ustawy z dn. 27.08.2009 r. o Służbie Celnej (obecnie: t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 1404) oraz Rozporządzenia Ministra Finansów z dn. 14.12.2009 r. w sprawie urzędowego sprawdzenia (Dz.U. z 2013 r., poz. 417).

Zgodnie z art. 64 ust. 6 ustawy o Służbie Celnej organ wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia akt weryfikacyjnych w przypadku, gdy w wyniku powtórnego urzędowego sprawdzenia nie są zapewnione warunki i środki dla automatu, co do którego zgłoszono wznowienie działalności po przerwie trwającej powyżej 3 miesięcy.

Art. 65 ustawy o Służbie Celnej stanowi, że w zakresie nieuregulowanym stosuje się przepisy działu IV o.p.

Z powyższego wynika, w ocenie Sądu, że organy w sprawie niniejszej przyjęły niewłaściwą formę rozstrzygnięcia. Skoro zostało stwierdzone (zdaniem organów celnych), że przedmiotowy automat nie spełnia cech automatu o niskich wygranych, to należało wydać decyzję o odmowie zatwierdzenia akt weryfikacyjnych, zgodnie z art. 64 ust. 6 pkt 1 ustawy o Służbie Celnej, a nie decyzję o umorzeniu postępowania na podstawie art. 208 § 1 o.p.

Art. 208 § 1 o.p. daje możliwość umorzenia postępowania wówczas, gdy stało się ono z jakichkolwiek przyczyn bezprzedmiotowe. Rozstrzygnięcie o umorzeniu postępowania jest orzeczeniem formalnym, kończącym postępowanie bez jego merytorycznego rozstrzygnięcia. W orzeczeniu z dn. 4.11.2009 r. WSA w Lublinie podkreślił, że "bezprzedmiotowość może wynikać z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych, ale zawsze oznacza brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest konkretna sprawa, w której organ administracji państwowej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach i obowiązkach indywidualnego podmiotu" (wyrok WSA w Lublinie – I SA/Lu 451/09 Lex nr 532454).

Taka linia orzecznictwa, jak ww., została ukształtowana i Sąd orzekający w niniejszej sprawie ją podziela.

Niewłaściwie rozumiana "bezprzedmiotowość" postępowania wynikała w tejże sprawie z błędnego przekonania organu, że dany automat nie spełnia wymogów automatu o niskich wygranych, a zatem zatwierdzenie akt weryfikacyjnych było niecelowe.

Jednakże trzeba zwrócić uwagę, że do takiego wniosku organ doszedł po przeprowadzeniu postępowania merytorycznego i po dokonaniu oceny materialnej (nie formalnej).

Przedmiot postępowania zgłoszony przez stronę istniał w momencie orzekania i strona oczekiwała merytorycznego rozstrzygnięcia. W jaki sposób to rozstrzygnięcie (decyzja) ma wyglądać, wynika przede wszystkim z art. 64 ust. 6 ustawy o Służbie Celnej, który należało zastosować.

Organ II instancji powielił błąd procesowy organu I instancji, utrzymując w mocy decyzję o umorzeniu postępowania.

Rozpoznając sprawę ponownie, Dyrektor Izby Celnej w B. jest władny naprawić błąd w trybie art. 233 § 1 pkt 2 o.p., o ile, oczywiście, nadal będzie przekonany o merytorycznej prawidłowości wniosków organu pierwszoinstancyjnego.

Dlatego też orzeczono, jak w sentencji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 152, art. 200 p.p.s.a.