Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 44/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2010-03-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art.6 art. 7 art. 8 art. 9 art. 145
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 29 marca 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska, Sędzia WSA Jolanta Rosińska, Protokolant Asystent sędziego Marcin Olejniczak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 marca 2010 roku przy udziale - sprawy ze skargi E. P. i T. P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] nr [...]; 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz E. P. i T. P. solidarnie kwotę 200 (dwieście) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Wojewoda [...], decyzją wydaną w dniu [...], nr [...], po rozpatrzeniu odwołania E. P. od decyzji Starosty [...], z dnia [...], nr [...], orzekającej o odmowie uchylenia decyzji Miejskiego Zarządu Gospodarki Terenami w T., z dnia [...], oznaczonej znakiem [...], o ustaleniu odszkodowania oraz ponownego ustalenia odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, uchylił decyzję Starosty [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.

W trakcie przeprowadzonego postępowania ustalono, że w dniu 23 lipca 2007 roku do Urzędu Miasta w T. wpłynął wniosek E. P. o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Miejskiego Zarządu Gospodarki Terenami w T. z dnia [...]. Postanowieniem z dnia [...], nr [...] Prezydent Miasta T. przekazał tenże wniosek, według właściwości, Staroście [...], wykonującemu zadania z zakresu administracji rządowej.

Następnie decyzją z dnia [...] Nr [...] Starosta [...], na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 roku, Nr 98, poz. 1071 ze zm.) odmówił uchylenia decyzji Miejskiego Zarządu Gospodarki Terenami w T., z dnia [...] oraz odmówił ponownego ustalenia odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość.

W uzasadnieniu wskazanej na wstępie decyzji z dnia [...] Wojewoda [...] wyjaśnił, że przepis art. 63 § 2 K.p.a określa wymagania formalne, jakie musi spełnić strona, by jej czynność procesowa - podanie o wszczęcie postępowania spowodowało skutek prawny. Zgodnie z powołanym przepisem podanie powinno zawierać, co najmniej wskazanie osoby, od której pochodzi, jej adres, żądanie oraz czynić zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach szczególnych. Treść żądania strony wyznacza przedmiot postępowania administracyjnego, zaś organ administracji publicznej nie jest władny do zmiany kwalifikacji prawnej żądania strony. W sytuacji, gdy charakter wniesionego pisma budzi wątpliwości, organ administracji publicznej ma obowiązek wyjaśnić rzeczywistą wolę strony. W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy wskazał, że w przedmiotowej sprawie E. P. w dniu 23 lipca 2007 roku złożył wniosek, w którym zwrócił się o wznowienie postępowania w celu zmiany ostatecznej decyzji Miejskiego Zarządu Gospodarki Terenami z dnia [...] oraz o ponowne ustalenie wielkości i niezwłoczną wypłatę odszkodowania. Podanie to zawierało zatem dwa różne żądania, podlegające rozpoznaniu w dwóch odrębnych od siebie postępowaniach.

W takiej sytuacji, zdaniem organu odwoławczego, należało wezwać wnioskodawcę do jednoznacznego określenia żądania, udzielając mu przy tym niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Wniosek o ponowne ustalenie odszkodowania rozpatrywany jest bowiem w postępowaniu zwykłym, a organem właściwym w sprawach odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość jest - stosownie do regulacji zawartej w ustawie z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 roku, Nr 261, poz. 2603 ze zm.) - starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej. Organ odwoławczy podkreślił, iż ustalenie odszkodowania w sytuacji, gdy w obrocie prawnym funkcjonuje decyzja Miejskiego Zarządu Gospodarki Terenami z dnia [...], ustalająca odszkodowanie za nieruchomość położoną w T. przy ul. A 32 jest niemożliwe. Natomiast wznowienie postępowania to tryb nadzwyczajny, w którym można dochodzić wyeliminowania z obiegu prawnego ostatecznej decyzji. Jest to postępowanie szczególne, stanowiące odstępstwo od zasady stabilności decyzji administracyjnych. Instytucja ta stwarza prawne możliwości ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i ponownego rozstrzygnięcia w sprawie zakończonej już wydaniem decyzji ostatecznej. Organem właściwym w sprawie wznowienia postępowania jest organ, który wydał w sprawie decyzję w ostatniej instancji, w myśl regulacji zawartej w art. 150 § 1 K.p.a.). W omawianej sprawie od decyzji Miejskiego Zarządu Gospodarki Terenami z dnia [...], którą ustalono odszkodowanie za nieruchomość położoną w T., przy ul. A 32 zostało złożone odwołanie, w wyniku którego Wojewoda [...] decyzją z dnia [...], nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Zatem organem właściwym do orzekania w sprawie zakończonej wskazaną decyzją właściwym będzie organ drugiej instancji. Wobec tego, rozpatrując ponownie sprawę Starosta [...], wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, powinien przede wszystkim wezwać wnioskodawcę do sprecyzowania wniesionego podania, aby w sposób jednoznaczny można było ustalić, co jest przedmiotem postępowania. Stronie należy przy tym udzielić wszelkich niezbędnych informacji stosownie do treści art. 9 K.p.a. Dopiero, gdy nie ma żadnych wątpliwości, co do żądania strony można ustalić organ właściwy do prowadzenia sprawy, a następnie podjąć dalsze czynności zmierzające do załatwienia sprawy.

Wojewoda zwrócił także uwagę na inne błędy proceduralne, których dopuścił się organ pierwszej instancji, rozpatrując podanie E. P., tj. na fakt, iż Starosta [...] jako stronę postępowania uznał tylko wnioskodawcę – E. P., do którego kierował całą korespondencję wysyłaną w trakcie postępowania, pomijając natomiast w postępowaniu pozostałe osoby, które brały udział w postępowaniu prowadzonym w trybie zwyczajnym. Nie można bowiem uznać, iż poprzez doręczenie decyzji T. P. zapewniono mu czynny udział w każdym stadium postępowania. Niezrozumiałe, zdaniem Wojewody [...] jest także postępowanie Starosty [...], który w dniu 1 października 2007 roku zawiadomił strony o treści art. 10 K.p.a., a przedmiotową decyzję wydał dopiero w dniu 5 maja 2008 roku. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, iż w okresie pomiędzy wysłaniem zawiadomienia, a wydaniem decyzji organ administracji nie podejmował żadnych czynności wyjaśniających. W aktach sprawy znajdują się wyłącznie notatki służbowe, z których wynika, iż w dniu 3 października 2007 roku oraz w dniu 5 października 2007 roku E. P. zapoznał się z aktami przedmiotowej sprawy. Ponadto, zdaniem organu drugiej instancji Starosta [...] naruszył obowiązek wynikający z art. 36 § 1 K.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej o każdym przypadku niezałatwienia sprawy, w terminie określonym w art. 35 K.p.a., obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. W aktach sprawy znajduje się wyłącznie pismo Starosty [...] z dnia [...], z którego wynika, iż przedmiotowa sprawa miała zostać zakończona do dnia 30 września 2007 roku. W żadnym innym piśmie organ nie poinformował stron o konieczności przedłużenia rozpatrzenia sprawy do dnia 5 maja 2008 roku.

Starosta [...], po ponownym rozpoznaniu sprawy, decyzją z dnia [...], nr [...], wydaną na podstawie art.129, art.130 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz art. 104 K.p.a. odmówił wypłaty odszkodowania za różnicę 780 m2 na rzecz E. P. i T. P.

Organ pierwszej instancji, w trakcie przeprowadzonego postępowania, ustalił że E. P. złożył pismo, w którym na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., wniósł o:

- wznowienie postępowania w celu zmiany ostatecznej decyzji Miejskiego Zarządu Gospodarki Terenami z dnia [...] oznaczonej znakiem [...] orzekającej o ustaleniu odszkodowania;

- ustalenie ponownie wielkości odszkodowania i niezwłoczną wypłatę, alternatywnie przekształcenie obecnie zajmowanej działki (o pow.696 m położonej przy ul. B 107 w T. oznaczonej w ewidencji gruntów numerem [...]), z tytułu użytkowania wieczystego, na własność.

Następnie Starosta T. wystąpił do wnioskodawcy o sprecyzowanie wniosku, w celu ustalenia przedmiotu postępowania oraz ustalenia organu właściwego do prowadzenia tegoż postępowania.

Pismem z dnia 30 września 2009 roku E. P. i T. P. sprecyzowali swoje żądanie, jako: "wypłatę odszkodowania za różnicę 780 m2"

Dalej organ wskazał, że z treści decyzji Miejskiego Zarządu Gospodarki Terenami w T. [...] z dnia [...] wynika, że ustalono odszkodowanie za nieruchomość o powierzchni 3526 m2, oznaczoną numerem działki [...]. Ustalone w decyzji odszkodowanie w wysokości 96.834,90 złotych zostało przyznane J. P. w 25/56 częściach, Z. P. w 25/56 częściach i A. P. w 6/56 częściach. Wskazana nieruchomość została przejęta na własność Państwa na podstawie Zarządzenia Naczelnika Miasta T., nr [...] z dnia [...] o ustaleniu terenu budowlanego oraz jego podziale na działki budowlane. Z tych też względów, zdaniem organu pierwszej instancji, ustalanie odszkodowania w sytuacji, gdy w obrocie prawnym funkcjonuje decyzja z dnia [...] nr [...], ustalająca odszkodowanie za nieruchomość położoną w T., przy ul. A 32 jest niemożliwe. Ponadto organ wyjaśnił, że na dzień przejęcia w rejestrze ewidencji gruntów założonym w 1969 roku, jako współwłaściciele nieruchomości o powierzchni 0,4820 ha przy ul. A 32 w T. wpisani byli J. P. , A. P. i Z. P. Z w/w powierzchni 0,4820 ha została przejęta nieruchomość o powierzchni 3526 m2 oraz została wydzielona m.in. działka oznaczona nr [...] o powierzchni 556 m2 przy ul. C 77, która została nadana na własność Z. i J. małż. P. decyzją Urzędu Miejskiego, nr [...] z dnia [...] i wydzielona z podziału pozostała część o powierzchni 738 m2 przy ul. A 32, która nie podlegała przejęciu. W dokumentach związanych z ustaleniem terenów budowlanych znajdują się wypisy z aktów notarialnych Rep. Nr [...], Rep. Nr [...], Rep. Nr [...] zgodnie, z którymi współwłaścicielami nieruchomości przy ul. A 32 w T. byli J. P., A. P. i Z. P. W aktach dotyczących przejęcia nie ma odwołań, pism, w których właściciele przejmowanej nieruchomości kwestionowaliby ogólną powierzchnię działki (0,4820 ha) przy ul. A 32. Powierzchnia 0, 4820 ha, wpisana w rejestrze ewidencji gruntów, była powierzchnią, jaką przyjęto przy ustalaniu terenów budowlanych.

Od powyższej decyzji odwołanie złożyli E. P. i T. P., wnosząc o wypłacenie odszkodowania za 780 m2 wywłaszczonej nieruchomości, położonej przy ul. A 32. Zdaniem odwołujących się wskazana powierzchnia tejże nieruchomości została pominięta przy wydawaniu decyzji z dnia [...] nr [...] przez Miejski Zarząd Gospodarki Terenami w T., ustalającej odszkodowanie za w/w nieruchomość.

Wojewoda [...], decyzją z dnia [...], nr [...] uchylił w całości zaskarżoną decyzję Starosty [...] z dnia [...] i umorzył postępowanie przed organem pierwszej instancji.

W uzasadnieniu wydanej decyzji Wojewoda [...] podniósł, że decyzją z dnia [...] Nr [...] (utrzymaną w mocy ostateczną decyzją Wojewody [...] z dnia [...] Nr [...]) Miejski Zarząd Gospodarki Terenami w T. ustalił odszkodowanie za nieruchomość o pow. 3526 m2, przejętą na rzecz Skarbu Państwa, z nieruchomości, której powierzchnia wynosiła 4820 m2 (zgodnie z wypisem z rejestru gruntów wg stanu na 1975 roku). Tym samym, kwestia odszkodowania została rozstrzygnięta decyzją ostateczną i ponowne orzekanie w sprawie nie jest możliwe. Dopóki orzeczenie rozstrzygające w sposób ostateczny daną sprawę funkcjonuje w obrocie prawnym, kolejne postępowanie dotyczące tej samej materii jest w oczywisty sposób bezprzedmiotowe. Dopiero bowiem eliminacja z obrotu prawnego w trybie prawem przewidzianym takiego rozstrzygnięcia otworzyłaby możliwość ponownego rozstrzygnięcia tej samej sprawy. Zdaniem organu odwoławczego, skoro sprawa odszkodowania za przejętą powierzchnię 3526 m2 jest rozstrzygnięta decyzją ostateczną - to kwestia odszkodowania za 780 m2, które nie zostało objęte decyzją je ustalającą, nie ma racji bytu i w tej sytuacji wszczęte postępowanie winno być umorzone.

Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wnieśli E. P. i T. P., ponawiając zarzuty podniesione w odwołaniu.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentacje zawartą w odwołaniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z treścią przepisu art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Analogiczne unormowanie zawiera art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), który stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Stosownie do unormowania zawartego w przepisie art. 145 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi:

a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Sąd, kierując się tymi przesłankami i badając zaskarżoną decyzję w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związanym - stosownie do treści przepisu art. 134 p.p.s.a. – zarzutami i wnioskami skargi, uwzględnił skargę, uznając, że zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja Starosty [...] naruszają prawo.

Na wstępie wyjaśnić należy, iż zgodnie z art. 6 i art. 7 K.p.a. organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa i w toku postępowania stoją na straży praworządności a zatem winny podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny ale i w równej mierze słuszny interes obywateli. Obowiązek organów administracji publicznej działania na podstawie i w granicach prawa wynika ponadto z art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 roku (Dz. U. Nr 78, poz. 483). Zasada wypływająca z powyższej regulacji, określana jako zasada praworządności, nie może być zatem interpretowana w taki sposób, który prowadziłby do ograniczenia treści art. 7 Konstytucji RP.

Ponadto organ ma obowiązek prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębić zaufanie obywateli do organów Państwa (art. 8 K.p.a.). Zobowiązany jest również do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organ czuwa nad tym, aby strony i inne osoby nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udziela im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek (art. 9 K.p.a).

Pogląd taki znajduje uzasadnienie w licznych orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego (zob. np. wyrok NSA z dnia 4 kwietnia 2002 roku, w sprawie o sygn. akt I SA 2188/00, Lex Nr 81741; wyrok NSA z dnia 5 maja 1999 roku, w sprawie o sygn. akt V SA 1568/98; wyrok NSA z dnia 24 listopada 1994 roku, w sprawie o sygn. akt V SA 397/93, ONSA 1995/3/143).

Dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego to również ustalenie treści żądania strony. Jeżeli charakter pisma wniesionego przez stronę budzi wątpliwości, organ powinien wyjaśnić rzeczywistą wolę strony uwzględniając przy tym wiek, stan zdrowia i sytuację życiową danej osoby (zob. np. wyrok NSA z dnia 14 listopada 2001 roku, w sprawie o sygn. akt V SA 552/01, Lex Nr 84484; wyrok NSA z dnia 24 lipca 2001 roku, w sprawie o sygn. akt IV SA 1091/99, Lex Nr 78924; wyrok NSA z dnia 26 listopada 1999 roku, w sprawie o sygn. akt I SA/Łd 1592/97, Lex Nr 40547; wyrok NSA z dnia 17 marca 1995 roku, w sprawie o sygn. akt III SA 1054/94, Mon. Pod. 1995/9/278; wyrok NSA z dnia 3 kwietnia 1986 roku, w sprawie o sygn. akt SA/Ka 22/86, GAP 1988/11/45; wyrok NSA z dnia 7 grudnia 1984 roku, w sprawie o sygn. akt III SA 729/84, ONSA 1984/2/117).

Przepis art. 9 K.p.a. ustanawia ogólną zasadę, według której, organy administracji publicznej mają obowiązek udzielania informacji faktycznej i prawnej. Zakres tego obowiązku wyznaczony jest kryterium podmiotowym i przedmiotowym. Podmiotem uprawnionym jest strona postępowania, której organ z urzędu ma obowiązek w toku całego postępowania udzielania informacji o okolicznościach faktycznych i prawnych będących przedmiotem sprawy. Z normy prawnej zawartej w tym przepisie wynika jednoznacznie, że "Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek". Bierność organu w opisanym wyżej zakresie stanowi niewątpliwie naruszenie prawa. Podkreślić należy, że prawo jednostki do otrzymania niezwłocznej i szczegółowej informacji prawnej zawarte jest również w art. 6 § 3a Europejskiej Konwencji Praw Człowieka oraz w art. 10 ust. 3 Europejskiego Kodeksu Dobrej Administracji, który stanowi "W razie potrzeby urzędnik służy jednostce poradą dotyczącą możliwości sposobu postępowania w sprawie wchodzącej w zakres jej działania oraz dotyczącej pożądanego sposobu rozstrzygnięcia sprawy".

W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest fakt, że wniosek złożony przez E. P. w dniu 23 lipca 2007 roku, odnosi się do decyzji ostatecznej. Jednocześnie należy wskazać, iż we wniosku tym zawarto, zarówno żądanie wznowienia postępowania ze wskazaniem podstawy prawnej tegoż żądania - art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., jak też żądanie ponownego ustalenia wielkości odszkodowania za nieruchomość przejętą na rzecz Skarbu Państwa, której powierzchnia zdaniem skarżących w rzeczywistości wynosiła 4820 m2, a nie 3526 m2, jak przyjęto w decyzji z dnia [...] nr [...], wydanej przez Miejski Zarząd Gospodarki Terenami w T.

W takiej sytuacji organ pierwszej instancji, zgodnie z zaleceniami Wojewody [...] zawartymi w decyzji z dnia [...] powinien, wezwać wnioskodawcę do wyjaśnienia swoich żądań, w szczególności czy wnosi o wznowienie postępowania, stwierdzenie nieważności, czy domaga się uchylenia lub zmiany decyzji. Ponadto Starosta [...] zobowiązany był ustalić wszystkie strony postępowania, uwzględniając fakt, że na skutek wniosku o wznowienie postępowania stronami tegoż postępowania są wszystkie podmioty, które brały udział w postępowaniu prowadzonym w trybie zwyczajnym.

Tymczasem Starosta [...] najpierw, pismem z dnia 17 lutego 2009 roku, wezwał tylko E. P. (pomijając T. P.) do sprecyzowania żądania zawartego w jego wniosku z dnia 21 lipca 2007 roku. Następnie zaś, jak wynika z notatki służbowej z dnia 2 czerwca 2009 roku poinformował E. P. i T. P., że w przypadku ich wniosku o wypłatę odszkodowania zostanie wydana decyzja odmowna, gdyż niemożliwe jest ustalenie takiego odszkodowania, w sytuacji, gdy w obrocie prawnym funkcjonuje decyzja Miejskiego Zarządu Gospodarki Terenami z dnia [...], zaś po przeprowadzeniu rozmowy telefonicznej przez pracownika organu, w dniu 16 czerwca 2009 roku, z E. P., organ dokonał kwalifikacji pisma, jako wniosku o wypłatę odszkodowania za różnicę 780 m2.

Takie działanie organu administracji w ocenie Sądu, stanowi naruszenie zasad ogólnych postępowania administracyjnego, a przede wszystkim art. 6, art. 7, art. 8 i art. 9 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Organy nie ustaliły, jakie są rzeczywiste intencje wnioskodawców – czyli E. P. i T. P. W tym celu winny wezwać obydwie wskazane osoby do sprecyzowania treści złożonego wniosku, wskazując przy tym możliwe tryby wzruszenia decyzji ostatecznej tym bardziej, że decyzje organów obu instancji skierowane są zarówno do E. P., jak i T. P., podczas, gdy jak wynika ze wspomnianej już notatki z dnia 16 czerwca 2009 roku, oświadczenie o podtrzymaniu wniosku o wypłatę odszkodowania, złożył tylko E. P.

Nie do zaakceptowania jest również forma (notatki z przeprowadzonych rozmów telefonicznych z dnia 2 czerwca i 16 czerwca 2009 roku), w jakiej organ pierwszej instancji, ustalił intencje stron postępowania. Podobnie jak sugestia pracownika organu, dotycząca negatywnego sposobu załatwienia wniosku strony o ustalenie odszkodowania za sporną nieruchomość, bowiem stanowi to naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa

Zdaniem Sądu pismo E. P. z dnia [...] zawierało wniosek o wznowienie postępowania zatem brak jest związku między złożonym wnioskiem, a trybem w jakim zapadły rozstrzygnięcia przed organami obu instancji. Wskazać należy, że jeśli charakter pisma wniesionego przez stronę budzi wątpliwości, organ administracji ma obowiązek wyjaśnić rzeczywistą wolę strony. Kodeks postępowania administracyjnego nakłada bowiem na organy administracji obowiązek prowadzenia postępowania w taki sposób, aby pogłębić zaufanie do organów państwa (art. 8 K.p.a.)

Z zasadą tą pozostaje w związku zasada udzielania informacji określona w art. 9 K.p.a., zgodnie z którą organy administracji są zobowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków, będących przedmiotem postępowania. Zatem strony postępowania winny być informowane w takim zakresie, w jakim konieczne jest, by z powodu nieznajomości prawa nie poniosły szkody, a zwłaszcza w sprawach, których okoliczności dają podstawę do wniosku, że strona pierwszy raz zetknęła się z takimi problemami faktycznymi i prawnymi. Obowiązek informowania i wyjaśniania stronom przez organ prowadzący postępowanie całokształtu okoliczności faktycznych i prawnych toczącej się sprawy, winien być rozumiany tak szeroko, jak to tylko możliwe. Udowodnione naruszenie tego obowiązku winno być rozumiane, jako wystarczająca podstawa do uchylenia decyzji, szczególnie, gdy urzędnik stwierdza (lub powinien stwierdzić), że strona zamierza podjąć działania wiążące się dlań z niekorzystnymi skutkami lub nawet ryzykiem wystąpienia takich skutków. W takim wypadku urzędnik ma wyraźny obowiązek w możliwie jasny sposób wyjaśnić całość okoliczności sprawy stronie i równie wyraźnie wskazać na ryzyko wiążące się z zaplanowanym działaniem. Jest to jedyny odpowiadający zasadzie sprawiedliwości społecznej, wyrażonej art. 2 Konstytucji RP, sposób rozumienia art. 9 K.p.a.

Mając na względzie stan faktyczny ustalony w rozpoznawanej sprawie, przyjąć trzeba, że pismo złożone w dniu 23 lipca 2007 roku przez E. P. stanowiło wniosek o wznowienie postępowania, bowiem w postępowaniu administracyjnym o charakterze danego pisma decyduje strona je wnosząca, a nie organ, do którego pismo zostało skierowane.

Z treści wskazanego podania wynikało, że zawiera ono wniosek o wznowienie postępowania, zatem dalsze postępowanie organu powinno, więc być tak ukierunkowane, ażeby respektowało całą tę treść. Ponadto racjonalnie analizując treść wniosku skarżących trudno doszukać się sprzeczności pomiędzy żądaniem wznowienia postępowania i wypłaty odszkodowania za określoną część nieruchomości wywłaszczonej. Juz tylko pobieżna lektura tego pisma pozwala na przyjęcie, że skarżący wskazują nie tylko zasadniczy cel, który chcą w tym postępowaniu osiągnąć, ale i tryb postępowania, który ma do tego celu doprowadzić.

Rozpoznając ponownie sprawę organ uwzględni przedstawioną w niniejszym wyroku ocenę prawną i rozpozna sprawę z regulacjami prawnymi i możliwymi skutkami ich zastosowania, w granicach wynikających z treści żądania strony.

Skoro zaskarżona decyzja Wojewody [...] oraz poprzedzająca ją decyzja Starosty [...] naruszały prawo procesowe i mogło to mieć istotny wpływ na wynik sprawy, przeto na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji wyroku.

O zwrocie kosztów postępowania Sąd orzekł w punkcie drugim wyroku na podstawie art. 200 wskazanej ustawy.

m.o.