Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 831/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-11-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku: Oddalono skargi kasacyjne
Powołane przepisy: article: art. 153, art. 170
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Stahl (spr.) Sędziowie NSA Grzegorz Czerwiński del. WSA Wanda Zielińska-Baran Protokolant asystent sędziego Anna Armińska po rozpoznaniu w dniu 26 listopada 2015 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skarg kasacyjnych M. S., M. J., H. D., R. W., M. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 listopada 2013 r. sygn. akt IV SA/Wa 736/13 w sprawie ze skarg M. S, H. D., P. M., R. W., M. J. i M. W. na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego 1. oddala skargi kasacyjne, 2. odstępuje od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 21 listopada 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargi M. S., H. D., P. M., R. W., M. J. oraz M. W. na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska (GDOŚ) z dnia [...] stycznia 2013 r. w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego.

Powyższy wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym sprawy:

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2006 r. określił środowiskowe uwarunkowania dla realizacji przedsięwzięcia pn. "[...]". W wyniku przeprowadzonego postępowania odwoławczego decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r., GDOŚ uchylił w całości ww. decyzję Wojewody [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Wniesioną na powyższą decyzję skargę P. S.A. wyrokiem z dnia 14 września 2011 r., sygn. akt: IV SA/Wa 1318/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił. Wyrok ten został uchylony przez Naczelny Sąd Administracyjny orzeczeniem z dnia 5 stycznia 2012 r., sygn. akt: II OSK 2501/11, a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania przez WSA w Warszawie. NSA za zasadne uznał zarzuty koncentrujące się wokół nieuwzględnienia przez Sąd I instancji okoliczności, że przedmiotowa inwestycja jest przedsięwzięciem EURO 2012 oraz, że została zakończona tak faktycznie, jak i prawnie. W uzasadnieniu wskazał, iż regulacje ustawy o przygotowaniu finałowego turnieju Mistrzostw Europy w piłce nożnej UEFA EURO 2012 upoważniają do wydania rozstrzygnięcia bez oczekiwania na uostatecznienie się (rygor natychmiastowej wykonalności wynikający z mocy samej ustawy). NSA zauważył, że na tym właśnie, jak też na uproszczonym trybie powiadamiania stron o toczącym się postępowaniu, polega regulacja tej ustawy jako lex specialis do regulacji o charakterze ogólnym, iż ma ona zapewnić możliwie jak najszybsze osiągnięcie celu w postaci uzyskania przez inwestora stosownej decyzji, a następnie zrealizowania zgodnie z celem ustawy określonego przedsięwzięcia, które leży w sferze szczególnego zainteresowania Państwa. Dlatego też NSA uznał, iż istotnym jest rozważenie, czy przedmiotowe jest dalsze procedowanie w ramach postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie, skoro nie jest sporne, że zamierzenie inwestycyjne zostało już zrealizowane i oddane do użytkowania. Podniósł, iż nie można wykluczyć oceny w zakresie oddziaływania na środowisko zrealizowanej inwestycji, jednakże już nie na takim etapie, jakiego dotyczyła niniejsza sprawa.

WSA w Warszawie wyrokiem z dnia 26 kwietnia 2012 r. sygn. akt: IV SA/Wa 428/12 uchylił decyzję GDOŚ z dnia [...] czerwca 2011 r. W uzasadnieniu wskazał, iż w okolicznościach przedmiotowej sprawy decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach mogła być wydana jedynie na wniosek inwestora dla planowanego przedsięwzięcia, a więc przed jego zrealizowaniem. Zrealizowanie przedmiotowej inwestycji wyklucza zatem dopuszczalność wnioskowania wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach tej inwestycji. Jakkolwiek wniosek o wydanie takiej decyzji inwestor złożył przed zrealizowaniem przedmiotowej inwestycji, to jednak odwołanie od decyzji organu I. instancji zostało rozpatrzone po zrealizowaniu tej inwestycji. Sąd zauważył, iż z wykładni dokonanej przez NSA wynika zaś, że okolicznością konieczną do wyjaśnienia jest ustalenie, czy zrealizowanie inwestycji i w jej konsekwencji wyrażenie woli przez inwestora niepopierania już wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach w kształcie złożonym organowi pierwszej instancji skutkuje bezprzedmiotowością postępowania odwoławczego lub też koniecznością rozpatrzenia sprawy przez organ odwoławczy z wykluczeniem art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej: "k.p.a.") Sąd zobowiązał zatem organ do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego na powyższą okoliczność.

Dokonując ponownego rozpatrzenia sprawy, GDOŚ decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r. umorzył postępowanie odwoławcze. Uzasadniając wskazał, iż kierując się wskazaniami wyroku WSA w Warszawie z dnia 26 kwietnia 2012 r. (IV SA/Wa 428/12), działając na podstawie art. 50 § 1 k.p.a., wezwał inwestora P. S.A. do wyjaśnienia, czy nadal popiera wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, skoro w czasie rozpatrywania odwołania inwestycja została już zrealizowana. W odpowiedzi inwestor podniósł, iż podtrzymuje wniosek o wydanie decyzji środowiskowych uwarunkowaniach w zakresie ustalonym decyzją Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2006 r. Zważywszy jednak na treść wyroku z dnia 26 kwietnia 2012 r., inwestor wniósł o umorzenie postępowania odwoławczego w trybie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. jako bezprzedmiotowego.

GDOŚ stwierdził zatem, iż wobec faktu zrealizowania przedmiotowej inwestycji przed wydaniem kasatoryjnej decyzji z dnia [...] czerwca 2011 r. w świetle prawa materialnego i ustalonego stanu faktycznego, brak jest sprawy administracyjnej mogącej być przedmiotem postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Zdaniem organu oznacza to, iż postępowanie odwoławcze od decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach stało się bezprzedmiotowe i niedopuszczalne jest jego dalsze prowadzenie w zaistniałym stanie faktycznym.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ostateczną decyzję GDOŚ z dnia [...] stycznia 2013 r. złożyli R. W., M. S., M. J., H. D., P. M.i M. W.

R. W., M. S., M. J., H. D. wnieśli o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji, zarzucając jej naruszenie art. 46 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2006 r., Nr 129, poz. 902 ze zm., dalej: "u.p.o.ś") w związku z art. 7 k.p.a., bowiem umarzając postępowanie odwoławcze GDOŚ zaakceptował fakt zrealizowania inwestycji w oparciu o decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2006 r. dotkniętą rażącymi wadami.

P. M. zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów Dyrektywy Rady 92/43/EWG w sprawie ochrony siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory oraz Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/147/WE w sprawie ochrony dzikiego ptactwa, z uwagi na uznanie przez organ drugiej instancji za zgodne z prawem zrealizowanie inwestycji infrastrukturalnej mogącej znacząco oddziaływać na środowisko.

M. W. wniosła o uchylenie zarówno decyzji z dnia [...] stycznia 2013 r., jak i decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2006 r. zarzucając ww. decyzjom naruszenie:

1) art. 46 ust. 1 pkt 1, art. 46a ust. 1 i art. 52 ust. l pkt 2a u.p.o.ś. z uwagi na zaniechanie przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i rozpatrzenia sprawy zgodnie z wytycznymi zawartymi w wyroku z dnia 26 kwietnia 2012 r., sygn. akt: IV SA/Wa 428/12, jak również z uwagi na błędy i braki wskazane w decyzji GDOŚ z dnia [...] czerwca 2011 r.;

2) art. 25 ust. 2 oraz art. 34 ust. 1 ustawy o EURO, bowiem w świetle tej ustawy P. S.A. nie są podmiotem uprawnionym do realizacji przedmiotowej inwestycji, a realizowane przedsięwzięcie nie jest inwestycją EURO 2012. Z tego względu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach nie mógł być nadany rygor natychmiastowej wykonalności. Dodatkowo nie można uznać, iż linia elektroenergetyczna została faktycznie i prawnie zrealizowana, bowiem prowadzone aktualnie postępowania mają w istocie na celu legalizację bezprawnie prowadzonej budowy;

3) art. 59, art. 61, art. 62, art. 63, art. 72, art. 73 oraz art. 77 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2008 r. Nr 199, poz. 1227 ze zm.; dalej: "u.o.o.ś.") oraz § 3 ust. 1 pkt 7 w zw. z § 2 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie określenia rodzaju przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2010 r. Nr 213, poz. 1397) poprzez pominięcie obowiązku wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach oraz przeprowadzenia oceny oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko na podstawie aktualnego raportu o oddziaływaniu na środowisko, uwzględniającego informacje wynikające m.in. z projektu budowlanego, decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości, decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego, decyzji pozwolenie na budowę, decyzji o zezwoleniu na usunięcie drzew, niezapewnienie udziału społeczeństwa, odstąpienie od uzyskania uzgodnienia Państwowego Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego;

4) art. 32 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz art. 33 i art. 34 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.) z uwagi na niedopełnienie wymogów określonych w przywołanych przepisach;

Dodatkowo M. W. podniosła, iż decyzja GDOŚ z dnia [...] stycznia 2013 r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa, co stanowi przesłankę do stwierdzenia jej nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Ponadto zarzuciła naruszenie art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10, art. 11, art. 15, art. 76a, art. 77 § 4, art. 80, art. 81, art. 107 § 3, art. 108, art. 138 § 1 pkt 3, art. 138 § 2, art. 127 § 2 k.p.a., art. 78 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 ze zm.) oraz zasad Europejskiego Kodeksu Dobrej Administracji, przyjętego przez Parlament Europejski w dniu 6 września 2001 r. z uwagi na:

– brak przesłanek umorzenia w treści art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a., na który powołuje się organ w zaskarżonym rozstrzygnięciu, wobec czego trzeba doszukiwać się ich w treści art. 105 k.p.a.;

– niewycofanie przez M. J. odwołania, co nie dawało podstaw do umorzenia postępowania odwoławczego jako bezprzedmiotowego;

– umorzenie przez organ drugiej instancji postępowania odwoławczego w sprawie niezakończonej decyzją organu pierwszej instancji;

– naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania, bowiem organ odwoławczy winien był rozstrzygnąć sprawę co do jej istoty, nie zaś ograniczać się jedynie do weryfikacji lub zmiany własnego rozstrzygnięcia;

– niezastosowanie się przez GDOŚ do wytycznych WSA w Warszawie zawartych w wyroku z dnia 26 kwietnia 2012 r. dotyczących konieczności przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i poczynienia ustaleń co do konieczności rozpatrzenia sprawy przez organ odwoławczy z wykluczeniem art. 138 § 2 k.p.a.;

– brak wskazania przepisów prawa materialnego oraz ustalonego stanu faktycznego, który stanowił podstawę wydania zaskarżonej decyzji;

– błędne uznanie, iż w przedmiotowej sprawie zachodzi bezprzedmiotowość postępowania, bowiem wykładnia systemowa i celowościowa art. 59 ust. 1 i art. 72 ust. 1 u.o.o.ś. oraz przepisów ustawy Prawo budowlane dotyczących pozwolenia na budowę, pozwolenia na wznowienie robót budowlanych, zmiany sposobu użytkowania obiektu czy też postępowań legalizacyjnych, nie wyklucza możliwości wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach na etapie realizacji a nawet eksploatacji przedsięwzięcia. Dla organu odwoławczego nie powinno mieć znaczenia, że inwestycja jest zrealizowana, bowiem rolą organu administracji jest określenie "warunków środowiskowych dla zamierzenia wskazanego we wniosku a nie kontrola stanu zaawansowania inwestycji".

W odpowiedziach na skargi GDOŚ wniósł o ich oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na rozprawie w dniu 21 listopada 2013 r., działając w oparciu o przepis art. 111 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") postanowił połączyć do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy o sygnaturach akt IV SA/Wa 736/13 do IV SA/Wa 740/13 oraz IV SA/Wa 948/13 i prowadzić je pod wspólną sygnaturą akt IV SA/Wa 736/13.

Następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 21 listopada oddalił powyższe skargi.

W ocenie Sądu I. instancji zarzuty podniesione w skargach nie niweczą podstawowego stwierdzenia i płynących z niego konsekwencji, że inwestycja, w odniesieniu do której została wydana zaskarżona decyzja o umorzeniu postępowania odwoławczego w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań, została zakończona tak faktycznie, jak i prawnie przed wydaniem zaskarżonego rozstrzygnięcia na podstawie specustawy z dnia 7 września 2007 r. jako przedsięwzięcie zrealizowane w ramach przygotowania do EURO 2012 r.

Stwierdził, że ze względu na bezsporne ustalenie przez organ, że inwestor wyraził wolę niepopierania wniosku o wydanie decyzji w kształcie złożonym organowi I instancji, zasadnie GDOŚ potwierdzając oceny i wskazania zawarte w wydanych w sprawie wyrokach NSA i WSA, uznał, że bezprzedmiotowe jest procesowanie w ramach postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie w ustalonym stanie faktycznym i prawnym tj. wobec zakończenia inwestycji i odstąpienia inwestora od popierania wniosku.

Zdaniem Sądu, konsekwencją powyższego było zasadne umorzenie postępowania odwoławczego, wobec braku sprawy administracyjnej mogącej być przedmiotem postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Dlatego też decyzja GDOŚ z dnia [...] stycznia 2013 r. jest zgodna z prawem.

Odnosząc się do zarzutów dotyczących naruszenia przepisów prawa materialnego tak krajowego, jak i europejskiego tj. Dyrektywy 92/43/EWG i 2009/147/WE podniósł, że nie można wykluczyć oceny w zakresie oddziaływania na środowisko zrealizowanej inwestycji, jednakże nie na takim etapie jakiego dotyczyła niniejsza sprawa. Wobec umorzenia postępowania odwoławczego nie jest możliwe odniesienie się do merytorycznych zarzutów naruszenia przepisów ww. Dyrektyw.

W opinii Sądu, z tegoż samego powodu, nie jest również możliwe odniesienie się do zarzutu naruszenia art. 52 ust. 1 pkt 2a u.p.o.ś. Przepis ten wymienia bowiem jeden z elementów, jakie powinien zawierać raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, a zatem dotyczy merytorycznego aspektu sprawy.

Podał, że wbrew twierdzeniom M. W. przedmiotowa inwestycja została wyszczególniona jako przedsięwzięcie na Euro 2012 r. w załączniku "Wykaz przedsięwzięć Euro 2012" do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 grudnia 2009 r. w sprawie wykazu przedsięwzięć Euro 2012 (Dz. U. z 2010 r. Nr 8, poz. 52 ze zm.) — rozbudowa systemu zasilania elektroenergetycznego aglomeracji wrocławskiej (pozycja 78 w tabeli). Z tego powodu za nietrafny uznać należy zarzut, iż decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach nie podlegała natychmiastowemu wykonaniu, a nadanie jej rygoru skutkowało naruszeniem art. 34 ust. 1 ustawy o EURO. Z kolei zarzut, w którym podniosła, iż doszło do naruszenia art. 25 ust. 2 ustawy o EURO oraz zarzut, w którym wskazuje, iż inwestor nie jest podmiotem uprawnionym do realizacji przedmiotowej inwestycji, wykraczają poza zakres przedmiotowy sprawy oraz określone w przepisach ustawy Prawo ochrony środowiska kompetencje organu w zakresie ocen oddziaływania na środowisko. Należy zauważyć, iż art. 72a u.o.o.ś. umożliwia przenoszenie uprawnień wynikających z decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych na inne podmioty.

Zdaniem Sądu zarzut dotyczący naruszenia art. 32 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz art. 33 i 34 ustawy Prawo budowlane wykracza poza zakres przedmiotowy sprawy oraz określone w przepisach Prawa ochrony środowiska kompetencje organu w zakresie ocen oddziaływania na środowisko. Również argumentacja M. W. odnosząca się do wadliwości wszystkich decyzji wydanych w przedmiotowej sprawie oraz braku decyzji o pozwoleniu na użytkowanie także wykracza poza zakres przedmiotowy sprawy. Sąd zwrócił uwagę, iż w niniejszej sprawie nie można również mówić o legalizacji samowoli budowlanej, bowiem przed rozpoczęciem realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia inwestor uzyskał decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach. Natomiast zrealizowanie inwestycji pomimo brak waloru ostateczności powyższej decyzji nie świadczy o dopuszczeniu się samowoli budowlanej.

Pismem z dnia 25 stycznia 2014 r. skargę kasacyjną na powyższy wyrok złożyła M. W., reprezentowana przez radcę prawnego. W skardze kasacyjnej wniosła o uchylenie ww. wyroku w całości i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I. instancji.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § pkt 1 lit b i c w powiązaniu z § 2 tego art. w zw. z art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. poprzez niewłaściwe jego zastosowanie, art. 137 k.p.a. oraz art. 105 k.p.a. oraz art. 106 5 3-5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej "p.p.s.a.") i art. 233 k.p.c., oraz art. 141 § 4 p.p.s.a w zw. z art. 151 p.p.s.a. i art. 133 i 134 6 1 p.p.s.a. i przepisu art. 233 k.p.c. w związku z art. 106 § 5 p.p.s.a. , art. 153 p.p.s.a. i art. 183 § 1 p.p.s.a. a nadto:

art. 153 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (dalej: "ooś"), dotyczący spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ww. ustawy i niezakończonych decyzją ostateczną sprawę rozpatrzono w oparciu o przepisy dotyczące ocen oddziaływania na to środowisko a wynikające z ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska, (dalej "poś") i tu:

rażące naruszenie art. 46 ust. 1 pkt 1 i art. 46a ust. 1 i art. 52 ust. 1 pkt 2, 3b, 4, 5a, 5e, 7 i 10, art. 75 ust. 3 obowiązującej wówczas ustawy - Prawo Ochrony Środowiska, albowiem raport o oddziaływaniu na środowisko wraz z aneksem nr 1 jest niekompletny, nie zawiera wszystkich elementów wymaganych obowiązującą wówczas ustawą z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo Ochrony Środowiska zaś Wojewoda [...] nie dokonał weryfikacji Raportu z oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko (dalej: "Raportem ooś") wskutek czego nie przeprowadzono pełnego postępowania w sprawie oceny oddziaływania na potencjalny obszar Natura 2000 oraz [...], brak poprawnie przeprowadzonej inwentaryzacji przyrodniczej, brak inwentaryzacji awifauny, przebieg trasy linii w wariancie zachodnim nie został przedstawiony na załącznikach graficznych, pominięto propozycje zastosowania slupów nadleśnych,

rażące naruszenie przepisów rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 21 lipca 2004 r. w sprawie obszarów specjalnej ochrony ptaków Natura 2000 oraz art. 6/4/ Dyrektywy Siedliskowej, bowiem [...] umieszczony był na liście potencjalnych obszarów Natura 2000 /tzw. Shadow List/ i w marcu 2007 r. został uwzględniony przez Komisję Europejską a jako obszar mający znaczenie dla Europy - Wspólnoty a którą zaakceptowano w styczniu 2011 r. poprzez zupełne pominięcie obszaru gatunków ptaków migrujących,

co najmniej naruszenie art. 33 ust. 1 i ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, przy uwzględnieniu ww. Dyrektywy Siedliskowej w konsekwencji z uwagi na brak wymaganej zgody Komisji Europejskiej i w ten sposób także naruszenie tych przepisów albowiem w aneksie do raportu wręcz określono jako znacząco negatywny a nie uzasadniono, że przedsięwzięcie spełnia przesłanki, o których mowa w art. 34 ustawy o ochronie przyrody i wskazania te organ II instancji uznał za błędne oraz uznał, że przedmiotowa inwestycja jest przedsięwzięciem mogącym zawszę znacząco oddziaływać na środowisko a raport wraz z aneksem nie zawiera analizy wpływu na powyższe obszary

co najmniej naruszenie art. 3 pkt 12 prawa budowlanego, a ponadto art. 24 ust. 1 pkt 3. art. 36 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o przygotowaniu finałowego Mistrzostw Europy w Piłce Nożnej UEFA EURO 2012 ft.i. Dz. U z 2010 r., Nr 26 poz.133 ze zm., dalej: "specustawa"), wadliwą ocenę naruszenia przez organ przepisów proceduralnych przy nieodpowiednim zachowaniu w efekcie kontroli ww. norm postępowania tj. art. 6, art. 7, art. 77 § 1 k.p.a, w następstwie których doszło do pominięcia części zebranego materiału dowodowego w postępowaniu, braku wyczerpujących ustaleń - i z obraza przepisów - pominięcia części materiału dowodowego i braku wyczerpujących ustaleń, pominięcia części zarzutów podniesionych w skardze a dokonanych w postępowaniu pierwszoinstancyjnym ze skutkiem wskazanym w art. 151 p.p.s.a.

Pismami z dnia 27 stycznia 2015 r. skargi kasacyjne wnieśli także M. S., H. D., R. W. i M. J. W skargach kasacyjnych wnieśli o uchylenie zaskarżonego wyroku jak i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I. instancji.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucili naruszenie prawa materialnego przez jego niewłaściwe zastosowanie, tj. art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, poprzez uznanie za zgodne z zasadą demokratycznego państwa prawnego faktu zrealizowania przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko na podstawie rażąco wadliwej, a ostatecznie nieistniejącej, decyzji o środowiskowych uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia.

W odpowiedzi na skargi kasacyjne z dnia 27 stycznia 2015 r. uczestnik postępowania tj. P.S. A. wniosła o ich oddalenie. W uzasadnieniu wskazała, że skarżący kasacyjnie nie wskazali podstawy kasacyjnej, stanowiącej nieodzowny element skargi, czym naruszyli wymóg zawarty w art. 176 p.p.s.a. W konsekwencji powyższego brak jest możliwości rozpoznania ww. skarg kasacyjnych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Z urzędu bierze pod uwagę tylko nieważność postępowania.

W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek nieważności postępowania, wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. Sprawa ta mogła być zatem rozpoznana przez Naczelny Sąd Administracyjny tylko w granicach zakreślonych w skardze kasacyjnej.

Rozpatrując skargę kasacyjną w niniejszej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonego wyroku.

Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutów zawartych w skardze kasacyjnej złożonej przez M. W. podnieść należy, że zostały one skonstruowane w sposób nieskonkretyzowany i chaotyczny. Z ich uzasadnienia wynika jedynie, że pełnomocnik M. W. w złożonej skardze kasacyjnej podważa dokonane w niniejszej sprawie ustalenia faktyczne będące już przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego w wyroku z dnia 5 stycznia 2012 r. o sygn. akt II OSK 2501/11 w następnie którego wydany został prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 kwietnia 2012 r. o sygn. IV SA/Wa 428/12.

Wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 153 p.p.s.a. (obowiązującą w dniu wydania zaskarżonego wyroku) ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia, co oznacza, że w tym zakresie uzasadnienie orzeczenia posiada moc wiążącą. Z kolei moc wiążąca orzeczenia, określona w art. 170 p.p.s.a., w odniesieniu do sądów skutkuje tym, że muszą one przyjmować, iż dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu. W kolejnym postępowaniu, w którym się ona pojawia, nie może być już ponownie badana (por. A. Kabat i B. Dauter (w:) B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydanie 3, Lex a Wolters Kluwer Business, Warszawa 2009, s. 402, 452 i 453). Związanie samego Sądu "oceną prawną" w rozumieniu przepisu art. 153 p.p.s.a. oznacza, iż nie może on formułować nowych ocen prawnych - sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się takiemu wyrokowi w pełnym zakresie, nawet wówczas, gdy nie podziela wyrażonych w tym wyroku ocen. Natomiast w ramach kontroli legalności rozstrzygnięć, Sąd obowiązany jest zbadać, jak dyrektywę z art. 153 p.p.s.a. zrealizowały organy. (wyrok NSA z dnia 8 maj 2008 r., syg. akt: II FSK 297/07, LEX nr 488566).

W orzecznictwie sądowym wskazuje się, że nie można przyjąć, iż w wyniku uchylenia decyzji organu odwoławczego przez sąd, może być prowadzone postępowanie dowodowe zmierzające do podważenia przyjętych już za wiążące ustaleń faktycznych. Takie postępowanie stanowiłoby bowiem niedopuszczalną próbę podważenia wiążącej oceny prawnej, wyrażonej w prawomocnym wyroku. Zmiana stanu faktycznego, która powoduje możliwość odstąpienia od oceny, o której mowa w art. 153 p.p.s.a., stwierdzającej prawidłowość ustaleń faktycznych, oznacza bowiem wystąpienie nowych okoliczności po wydaniu wyroku, a nie możliwość przeprowadzania nowych dowodów, mających podważyć dotychczasowe ustalenia, uznane za prawidłowe (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 kwietnia 2010 r. sygn. akt II FSK 2026/08).

Podnieść także należy, że ocena prawna zawarta w orzeczeniu sądu administracyjnego utraci moc wiążącą w wypadku zmiany - po wydaniu orzeczenia sądowego - istotnych okoliczności faktycznych oraz wzruszenie orzeczenia zawierającego ocenę prawną w przewidzianym do tego trybie por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 czerwca 2015 r. sygn. akt I OSK 596/15).

Mając powyższe na uwadze jak również fakt, iż w przedmiotowej sprawie nie wystąpiły żadne nowe okoliczności podważające ustalenia dokonane w wydanych już ww. prawomocnych wyrokach uznać należy, że zarzuty skargi kasacyjnej nie mogą stanowić podstawy do uchylenia zaskarżonego wyroku. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzuty M. W. zawarte w skardze kasacyjnej stanowią polemikę z prawomocnym orzeczeniem zarówno Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 stycznia 2012 r. o sygn. akt II OSK 2501/11 jak i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 kwietnia 2012 r. o sygn. IV SA/Wa 428/12 mającą jedynie na celu podważenie ustalonego w nich stanu faktycznego sprawy. Podważenie natomiast w niniejszej sprawie ustaleń faktycznych stanowiłoby niedopuszczalne podważenie wiążącej oceny prawnej zawartej w ww. prawomocnych wyrokach.

Za bezpodstawny należy uznać także zarzut skarżącej kasacyjnie (str. 6 skargi kasacyjnej), iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 26 kwietnia 2012 r. nie był związany, jak to wskazał w uzasadnieniu wyroku, wykładnią prawa zawartą w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 kwietnia 2012 r. sygn. akt II OSK 2501/11 bowiem Sąd nie dokonywał w nim żadnej wykładni jak również, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 26 kwietnia 2012 r. odniósł się do wskazań które nie były zawarte w ww. wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Wyjaśnić należy, że wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 kwietnia 2012 r. sygn. akt IV SA/Wa 428/12 nie został zaskarżony, dlatego też brak jest obecnie możliwości, jak już wskazano powyżej, podważenia przyjętych w nim za wiążące ustaleń faktycznych. Skoro skarżąca kasacyjnie nie skorzystała z prawa do jego zaskarżenia tj. nie wniosła w wyznaczonym terminie skargi kasacyjnej, nie może na obecnym etapie postępowania podważać wskazań w nim zawartych.

W konsekwencji powyższego za bezpodstawny należy uznać również zarzut naruszenia przez Sąd I. instancji art. 2 Konstytucji RP zawarty w skargach kasacyjnych H. D., M. S., M. J. oraz R. W. Poprzez wniesienie powyższego zarzutu ww. skarżący kasacyjnie, podobnie jak M. W., chcieli podważyć ustalenia faktyczne zawarte w prawomocnym wyroku którym Sąd I. instancji był związany. Podkreślić należy, że przepis art. 2 Konstytucji w żaden sposób nie daje podstaw do podważenia oceny i zaleceń prawomocnego wyroku – stanowiłoby to w rezultacie rażące naruszenie prawa. Zwrócić należy uwagę, że przepis art. 2 Konstytucji zawiera jedynie zasadę klauzury generalnej z której wyprowadzane są zasady bardziej szczegółowe. Pełnomocnik skarżących nie wskazał jakie to zasady i dlaczego zostały naruszone, a Sąd nie może domniemywać o jakie reguły i standardy wynikające z tej konstytucyjnej zasady chodzi.

Wskazać należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 26 kwietnia 2012 r. sygn. akt IV SA/Wa 428/12 (związany wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 25 kwietnia 2012 r. sygn. akt II OSK 2501/11) przesądził, iż w okolicznościach przedmiotowej sprawy decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach mogła być wydana jedynie na wniosek inwestora dla planowanego przedsięwzięcia, a więc przed jego zrealizowaniem. Zrealizowanie przedmiotowej inwestycji wyklucza zatem dopuszczalność wnioskowania wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach tej inwestycji. Podniósł także, że organ odwoławczy zobowiązany był do oceny, czy wnioskodawca nadal popiera wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, skoro w czasie rozpatrywania odwołania inwestycja została zrealizowana.

Biorąc pod uwagę zawarte w ww. prawomocnym wyroku wytyczne uznać należy, że Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska ponownie rozpatrując sprawę, prawidłowo stwierdził, że postępowanie odwoławcze winno być umorzone wobec zakończenia inwestycji i odstąpienia inwestora od popierania wniosku. Inwestor bowiem, z uwagi na treść ww. wyroku z dnia 26 kwietnia 2012 r., wniósł o umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego.

Wobec braku w ww. skargach kasacyjnych zarzutów umożliwiających uchylenie zaskarżonego wyroku, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargi kasacyjne. Mając na względzie treść art. 207 § 2 p.p.s.a. Sąd odstąpił od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.