Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 294/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2015-07-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 648  Sprawy z zakresu informacji publicznej i prawa prasowego
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Sędziowie Sędzia WSA Maria Bohdanowicz (spr.) Sędzia WSA Sławomir Pauter Protokolant sekr. sąd. Małgorzata Zacharia-Gardzielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lipca 2015 r. sprawy ze skargi N Spółka z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] r. nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącej N Spółka z o.o. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia [...] lutego 2015r. N Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością zwróciła się do Naczelnika Urzędu Skarbowego o udostępnienie informacji publicznej w postaci zwykłej kserokopii opinii prawnej z dnia [...] stycznia 2015 r. w sprawie nr [...] wymienionej w informacji publicznej z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...].

Naczelnik Urzędu Skarbowego decyzją z dnia [...] marca 2015 r. nr [...], powołując się na przepisy art. 16 w zw. z art. 1 ust. 1, art. 4 ust. 1 pkt 1, art. 5 ust. 1 oraz art. 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2014 r. poz. 782 ze zm.) odmówił w/w wnioskodawcy udostępnienia informacji publicznej poprzez przekazanie kserokopii zwykłej opinii prawnej z dnia [...] stycznia 2015 r. w sprawie nr [...], wyjaśniając, iż zasadą jest, że opinie prawne stanowią informacje publiczną i podlegają udostępnieniu. Jednakże podkreślił, że nie każda opinia prawna stanowić będzie informacje publiczną, a jedynie taka, która wytworzona jest i odnosi się do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub Skarbu Państwa. Informacja publiczna odnosi się bowiem do faktów oraz pytania o określone fakty czy zjawiska. Wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej nie mogą być natomiast objęte postulaty dotyczące wszczęcia i prowadzenia postępowania w sprawie cywilnej, karnej lub administracyjnej. Informacja publiczna odnosi się do pewnych danych a nie jest środkiem ich kwestionowania. Objęta wnioskiem opinia prawna z dnia [...] stycznia 2015 r. wykorzystana była przez organ administracji publicznej w celu kontynuowania konkretnego postępowania administracyjnego w przyszłości w sprawie przeciwko Wnioskodawcy. Nie dotyczyła ona zatem stanu faktów lecz oceny czynności podejmowanych przez podatnika a także sfery zamierzeń co do dalszego prowadzenia postępowania. Posiadanie przez Wnioskodawcę tej opinii prawnej prowadziłoby do poznania zamierzeń i oceny organu i mogłoby utrudnić prowadzenie postępowania.

Od powyższej decyzji N Spółka z o.o. wniosła odwołanie, żądając uchylenia jej w całości. Spółka podkreśliła, że organ odmówił udostępnienia informacji publicznej powołując się na bliżej niedookreślone prawo chronione.

Strona odwołująca się zarzuciła również organowi, że decyzja uchybia art. 16 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, bowiem powinna być zindywidualizowana, tj. zawierać m. in. jakie osoby brały udział w wydaniu decyzji, tym bardziej, że osób tych musiało być kilka, albowiem z osnowy decyzji wynika, iż miano dostęp do akt sprawy podatkowej nr [...] oraz objętej wnioskiem opinii, którą na zlecenie pracowników Referatu postępowań podatkowych sporządziły osoby zatrudnione w referacie prawnym tutejszego urzędu oraz wskazanie podmiotów, ze względu na których dobra wydano decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej.

Jednocześnie odwołująca się wskazała, że organ I instancji wyszedł poza ramy postępowania w sprawie wydania informacji publicznej albowiem odniósł się do prowadzonej aktualnie sprawy podatkowej, powołując się przy tym na swoje subiektywne odczucia, nie zweryfikowane jeszcze w oparciu o konkretny materiał dowodowy, co prowadzi w jej ocenie do wniosku, z e organ ten nie jest bezstronny.

Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] powołując się na art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.) orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji.

Organ ten wyjaśnił, że w świetle przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz Konstytucji RP informacją publiczną będzie każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w ¡zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Informacja publiczna dotyczy sfery faktów. Jest nią treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty niebędące organami ¡administracji publicznej, treść wystąpień, opinii i ocen przez nie dokonywanych, niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą. Informację publiczną stanowi więc treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej, związanych z nim, bądź w jakikolwiek sposób go dotyczących. Są nią zarówno treści dokumentów bezpośrednio przez organ wytworzonych, jak i te, których używa się przy realizacji przewidzianych prawem zadań (także te, które tylko w części dotyczą organu), nawet gdy nie pochodzą wprost od niego. W takim ujęciu, zdaniem organu odwoławczego informacja objęta wnioskiem odwołującej się stanowi informacje publiczną. Jednakże – jak wskazał organ - w orzecznictwie sadów administracyjnych ugruntował się pogląd, że nie każda opinia prawna sporządzona przez organ administracji publicznej posiada walor informacji publicznej. W tym zakresie każdo razowo należy wziąć pod uwagę, czy dana opinia ma charakter procesowy, poznawczy czy indywidualny.

Zdaniem organu odwoławczego Naczelnik Urzędu Skarbowego trafnie podniósł, że ocena prawna odnosiła się do dalszego biegu postępowania i konieczności podjęcia kolejnych działań w postępowaniu podatkowym w stosunku do podatnika N spółka z o.o. Opinia ta nie dotyczyła zatem tylko sfery faktów, ale również dalszego sposobu postępowania przez organ w tej sprawie. Dodatkowo organ I instancji podkreślił, iż przedmiotowa opinia prawna została sporządzona na potrzeby organu administracji publicznej w celu oceny zasadności dalszego prowadzenia postępowania oraz wyjaśnienia skuteczności i możliwości zakwestionowania działaj prawnych podejmowanych przez podatnika. W konsekwencji organ odwoławczy uznał, iż ocena wniosku strony przez organ I instancji jest zasadna. Udostępnienie Wnioskodawczyni przedmiotowej opinii mogłoby mieć wpływ na dalszy przebieg toczącego się postępowania.

Ponadto prawo żądania udostępnienia informacji publicznej dotyczy informacji o określonych faktach i stanach istniejących w chwili jej udzielenia. Nie zaś przekazywania informacji o zamierzeniach organu, czy kierunku postępowania w danej sprawie. Opinia prawna z dnia [...] stycznia 2015 r. sporządzona na potrzeby postępowania w sprawie Nr [...] jest dokumentem wewnętrznym, służącym wymianie informacji, gromadzeniu niezbędnych materiałów, uzgodnieniu poglądów i stanowisk. Opinia ta może zostać wykorzystana w procesie decyzyjnym ale decyzja organu co do dalszego sposobu postępowania nie musi być uwarunkowana treścią sporządzonej opinii prawnej. Podmiot publiczny znajduje się w procesie z podmiotem wyjątki musi zewnętrznym, niezależnie od etapu prowadzonego postępowania, to wszelkie sporządzane na potrzeby tego postępowania opinie zlecane zewnętrznie, czy też wewnętrznie do czasu prawomocnego i ostatecznego zakończenia procesów nie są informacjami podlegającymi udostępnieniu.

Odnosząc się do treści art. 5 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej organ odwoławczy wyjaśnił, że organ I instancji powinien był powołać się na tajemnicę skarbową, która znajduje się w katalogu tajemnic ustawowo chronionych. Zgodnie bowiem z art. 293 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa dane zawarte w deklaracji oraz innych dokumentach składanych przez podatników objęte są tajemnicą skarbową, której istota sprowadza się do wyłączenia jawności indywidualnych danych zawartych we wszelkich dokumentach, jakie podatnik, płatnik, inkasent składa organowi podatkowemu, a także jakie znajdują się w dokumentach tego organu lub pozyskanych przez organ informacji na temat tych informacji.

Odnosząc się do zarzutu dotyczącego naruszenia art. 16 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej organ odwoławczy wyjaśnił, że organ I instancji w piśmie z dnia [...] kwietnia 2015 r. wskazał, że przy wydawaniu decyzji uczestniczyła jedynie osoba zajmująca się załatwianiem w Urzędzie spraw dotyczących informacji publicznej i poza nią żadne inne osoby nie zajmowały stanowiska w toku postępowania o ujawnienie informacji publicznej. Tymczasem z przywoływanego wyżej art.16 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, w sposób nie budzący wątpliwości wynika, iż uzasadnienie decyzji o odmowie udostępnienia informacji zawiera także imiona, nazwiska i funkcje osób, które zajęły stanowisko w toku postępowania o udostępnienie informacji. Zatem organ I instancji winien wskazać każdą osobę, która zajęła stanowisko w sprawie. Uchybienie to jednakże nie miało istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia przedmiotowego wniosku, zaś organ I instancji dokonał wszechstronnej i wnikliwej analizy w zakresie podstaw odmowy udzielenia stosownej informacji publicznej.

Wnosząc skargę na powyższe rozstrzygnięcie skarżąca Spółka zarzuciła mu naruszenie przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej poprzez błędne przyjęcie, że wnioskowana informacja nie stanowi informacji publicznej. Skarżąca wniosła o zobowiązanie organu do udostępnienia żądanej informacji i zasadzenie na jej rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tego artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd administracyjny rozpoznaje zatem sprawę rozstrzygniętą ostateczną decyzją organu administracji publicznej z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa.

Orzekając w sprawie skargi na decyzję administracyjną, wbrew oczekiwaniom skarżącej spółki, Sąd nie ma kompetencji do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy i zobowiązania organu do udostępnienia żądanej informacji. Kompetencje sądów administracyjnych mają charakter kasacyjny, tj. ewentualna wadliwość zaskarżonej decyzji prowadzić może jedynie do jej uchylenia. Zgodnie bowiem z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej w skrócie p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W niniejszej sprawie Sąd orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji, lecz z przyczyn innych, niż wskazane w skardze.

Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja administracyjna wydana na podstawie art. 16 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej o odmowie udostępnienia informacji publicznej poprzez przekazanie kserokopii zwykłej opinii prawnej z dnia [...] stycznia 2015 r. w sprawie nr [...]. Dla oceny zgodności z prawem wydanej w sprawie udostępnienia informacji publicznej decyzji administracyjnej w pierwszej kolejności ocenić należy, czy żądana informacja istotnie ma charakter informacji publicznej. Jedynie bowiem w odniesieniu do takiej informacji zastosowanie znaleźć mogą normy prawne wynikające z przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Tut. Sąd wielokrotnie już w swoich orzeczeniach wskazywał, co należy rozumieć pod pojęciem "informacji publicznej". Powtórzyć zatem należy, że pojęcie to ustawodawca określił w przepisach art. 1 ust. 1 i art. 6 ustawy o dostępie do informacji publicznej wskazując, że informacją tą jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 ust. 1 i 2, przy czym dokumentem urzędowym, w rozumieniu przepisów omawianej ustawy, jest treść oświadczenia woli lub wiedzy, utrwalona i podpisana w dowolnej formie przez funkcjonariusza publicznego, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz. U. Nr 88, poz. 553 ze zm.), w ramach jego kompetencji, skierowana do innego podmiotu lub złożona do akt sprawy. Ponieważ sformułowania zawarte w art. 6 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej nie są zbyt jasne, przy ich wykładni należy kierować się treścią art. 61 Konstytucji RP, zgodnie z którym obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych podmiotów w zakresie, w jakim wykonują one zadania publiczne i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Zgodnie z ust. 2 art. 61 Konstytucji RP prawo do uzyskiwania informacji dotyczy również dostępu do dokumentów. Ograniczenie tego prawa może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w odrębnych ustawach przesłanki dotyczące ochrony wolności i praw innych osób oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (art. 61 ust. 3 Konstytucji RP). W myśl art. 61 ust. 4 Konstytucji RP tryb udzielania informacji, o których mowa w tym artykule, określają ustawy i realizację powyższego przepisu stanowi właśnie ustawa o dostępie do informacji publicznej.

W świetle powołanych przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz Konstytucji RP pojęcie informacji publicznej musi być rozumiane szeroko. W orzecznictwie i piśmiennictwie powszechnie zatem przyjmuje się, że za informację publiczną należy uznać każdą wiadomość wytworzoną przez szeroko rozumiane władze publiczne, a także inne podmioty sprawujące funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Charakter informacji publicznej mają również informacje niewytworzone przez wskazane podmioty lecz do nich się odnoszące. Informację publiczną stanowi zatem treść wszelkiego rodzaju dokumentów nie tylko bezpośrednio zredagowanych i wytworzonych przez wskazany podmiot. Przymiot taki posiada także treść dokumentów, których podmiot używa do zrealizowania powierzonych mu prawem zadań. Bez znaczenia przy tym jest, w jaki sposób dokumenty znalazły się w posiadaniu danego organu. Ważne bowiem jedynie jest to, by dokumenty takie służyły realizowaniu zadań publicznych i odnosiły się do niego bezpośrednio.

Krótko mówiąc zgodnie z powołanymi przepisami informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, która podlega udostępnieniu i ponownemu wykorzystaniu na zasadach oraz w trybie określonym w ustawy o dostępie do informacji publicznej. Stosownie do treści art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy o dostępie do informacji publicznej udostępnieniu podlega informacja publiczna o danych publicznych, w tym treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty niebędące organami administracji publicznej. Informacją publiczną są przy tym dokumenty bezpośrednio wytworzone przez dany organ, jak i te, których używa on przy realizacji przewidzianych prawem zadań. Istotne bowiem jest, by zaistniała przesłanka oficjalności takiego dokumentu, odnoszona do jego treści ( por. wyrok NSA z dnia 14 grudnia 2012 r. sygn. akt I OSK 2208/12, wyrok WSA w Łodzi z dnia 12 czerwca 2012 r. sygn. akt II SA/ Łd 356/12 ). Przy czym podkreślić należy, że nie są informacją publiczną interpretacje przepisów prawa dokonywane przez organy administracji. Informacja publiczna dotyczy bowiem przede wszystkim sfery konkretnych faktów, a nie dowolnych interpretacji czy też analiz. Organ administracji dokonuje wykładni danej normy prawnej w konkretnej sprawie, w której wydaje akt administracyjny. Uzasadniając swoje stanowisko wyraża pogląd prawny i wówczas akt taki zawiera informację publiczną, która z ograniczeniami wynikającymi z art. 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej, podlega udostępnieniu (por. wyrok NSA z dnia 13 czerwca 2013 r. sygn. akt I OSK 449/13). Charakter informacji publicznej stanowić będzie także dokument powstający w ramach danej procedury postępowania, taki jak ekspertyza czy opinia biegłego, które w sposób bezpośredni, z mocy ustawy (jako dowód w sprawie, prawem wymagana opinia lub uzgodnienie) kształtują treść ostatecznego rozstrzygnięcie organu, a także samo to rozstrzygnięcie. Takiego charakteru nie mają natomiast materiały, które mogą służyć właściwemu organowi dopiero do wypracowania stanowiska w sprawie, które mają charakter roboczy i nie przesądzają o kierunkach działania organu, służą wymianie informacji, zgromadzeniu niezbędnych materiałów, uzgodnieniu poglądów i stanowisk. Stanowisko takie jest już ugruntowane w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 14 września 2012 r. sygn. akt I OSK 1203/12; wyrok z dnia 17 października 2013 r. sygn. akt I OSK 1105/13; wyrok z dnia 27 stycznia 2012 r. sygn. akt I OSK 2130/11). Stanowisko takie zaprezentował również Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 13 listopada 2013 r. sygn. P 25/12, gdzie stwierdził m.in. że "z szerokiego zakresu przedmiotowego informacji publicznej wyłączeniu podlegają jednak treści zawarte w dokumentach wewnętrznych, rozumiane jako informacje o charakterze roboczym (...) i stanowią pewien proces myślowy, proces rozważań, etap wypracowywania finalnej koncepcji, przyjęcie ostatecznego stanowiska przez pojedynczego pracownika lub zespół. W ich przypadku można mówić o procesowym stadium na drodze do wytworzenia informacji publicznej." W odniesieniu do opinii prawnych wskazuje się, że nie każda opinia prawna sporządzona przez organ administracji publicznej posiada walor informacji publicznej. Podkreśla się, że nie będzie stanowić informacji publicznej opinia, która sporządzona jest na użytek organu w przedmiocie oceny zasadności wszczęcia czy prowadzenia w przyszłości określonego postępowania (por. wyrok NSA z dnia 16 czerwca 2009 r. sygn. akt I OSK 89/09). Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 11 stycznia 2010 r. sygn. akt I OSK 1541/09 stwierdził, iż nie sposób zgodzić się z poglądem, że każde pismo prokuratora nadrzędnego skierowane do podległego prokuratora prowadzącego postępowanie przygotowawcze mające charakter pisma instrukcyjnego mieści się w zakresie informacji publicznej w rozumieniu przepisów ustawy o ile nie jest pismem procesowym w sprawie. Wszystko zależy bowiem od materii, której pismo to dotyczy. Może ono bowiem zawierać np. opinie prawne, sugestie dotyczące przeprowadzenia niektórych dowodów, wykorzystania materiałów operacyjnych czy też podjęcia czynności zmierzających do zastosowania środków zapobiegawczych. Ze swej istoty informacje dotyczące w/w czynności będą miały charakter poufny i w żadnym razie nie mogą być ujawnione. Ich ujawnienie zwłaszcza osobom podejrzanym byłoby nie tylko nielogiczne ale i prawnie niedopuszczalne. Prawdą jest jednak i to, że nie każdy rodzaj polecenia służbowego czy też wytycznych udzielonych prokuratorowi podległemu musi mieć taki charakter. Polecenie może dotyczyć np. terminu zamknięcia śledztwa bądź dochodzenia, obowiązku udzielenia informacji co do rodzaju przedstawionych zarzutów. Takie dane zwłaszcza na pewnym etapie zaawansowania postępowania przygotowawczego nie muszą być chronione. Stają się więc informacjami, o których mowa w art. 1 ust. 1 ustawy.

Objęta wnioskiem złożonym w niniejszej sprawie opinia prawna, z którą Sąd zapoznał się w trakcie postępowania sądowego, odnosi się do wewnętrznego postępowania organu, zawiera element oceny prowadzonego postępowania i weryfikacji pewnych jego założeń w odniesieniu do jego prowadzenia w przyszłości. Jej celem było zatem zweryfikowanie założeń do toczącego się postępowania. Stanowi ona przejaw procesu myślowego, procesu rozważań organu. Jest etapem nawet nie tyle wypracowywania finalnej koncepcji, co projektowania dalszego postępowania w sprawie. A tym samym w ocenie Sądu nie stanowi ona informacji publicznej. Podkreślić bowiem należy, że procedura udostępnienia informacji publicznej w odniesieniu do toczącego się z udziałem wnioskodawcy postępowania, czy to cywilnego, czy karnego, czy administracyjnego, nie może zmierzać do pozyskania przez wnioskodawcę informacji istotnych z punktu widzenia toczącego się postępowania. W drodze ustawy o dostępie do informacji publicznej niedopuszczalne jest pozyskiwanie informacji co do prawnych argumentów uzasadniających stanowisko przeciwnika procesowego. Takie działanie pozostaje też bez żadnego związku z interesem publicznym, lecz służy wyłącznie indywidualnemu interesowi jednej ze stron postępowania (tak w wyroku NSA z dnia 16 czerwca 2009 r. sygn. akt I OSK 89/09).

Uznanie, że żądana informacja – w postaci opinii prawnej – nie stanowi informacji publicznej prowadzić musi z kolei do wniosku, że zaskarżona w niniejszym postępowaniu decyzja administracyjna, jak również decyzja ją poprzedzająca wydane zostały z naruszeniem art. 16 ust. 1 i 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej w stopniu, który miał zdecydowanie wpływ na wynik postępowania. Gdyby bowiem do tego naruszenia nie doszło, organy podatkowani nie wydały by w niniejszej sprawie decyzji administracyjnej.

Procedura oceny wniosku o udostępnienie informacji publicznej wyglądać powinna bowiem w ten sposób, że otrzymawszy wniosek o udzielenie informacji publicznej organ zobowiązany jest rozpatrzyć go zgodnie z przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej, w tym ocenić, w jakim zakresie odnoszą się one do informacji o charakterze publicznym i w konsekwencji podjąć odpowiednie czynności tj. udzielić żądanej informacji (art. 14 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej), względnie poinformować, iż żądana informacja nie ma charakteru informacji publicznej albo wydać decyzję, o której mowa w art. 16 ust. 1 i 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, bądź wreszcie, stosownie do treści art. 14 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej poinformować stronę, iż żądana informacja nie może być udostępniona w formie żądanej przez stronę, pouczając jednocześnie o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazując, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie.

Decyzja na podstawie art. 16 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej może być wydania jedynie wówczas, gdy mamy do czynienia z informacją publiczną. Jeżeli zaś żądana informacja nie stanowi informacji publicznej, nie podlega udostępnieniu, o czym organ powinien zawiadomić stronę zwykłym pismem (por. wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 15 stycznia 2015 r. sygn. akt II SAB/Go 123/14, a także wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 10 stycznia 2007 r., sygn. akt I OSK 50/06, LEX nr 291197; z dnia 30 października 2008 r. sygn. akt I OSK 873/08, z dnia 15 lipca 2010 r., sygn. akt I OSK 707/10 oraz postanowienie z dnia 19 stycznia 2011 r., sygn. akt I OSK 8/11, oraz wyrok WSA w Białymstoku z dnia 12 lutego 2009 r.).

Uwzględniając powyższe stwierdzić również należy, że niezasadne było poszukiwanie przez organy podstaw do zastosowania w sprawie art. 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Na marginesie jedynie zauważyć przyjdzie, że powołany przez organ II instancji przepis statuujący "tajemnicę skarbową", tj. art. 293 § 1 O.p., stanowi, że ochronie w trybie tej ustawy podlegają indywidualne dane zawarte w deklaracji oraz innych dokumentach składanych przez podatników, płatników lub inkasentów objęte są tajemnicą skarbową. Ochronie podlegają również indywidualne dane zawarte w informacjach podatkowych przekazywanych organom podatkowym przez podmioty inne niż wymienione w § 1, aktach dokumentujących czynności sprawdzające, aktach postępowania podatkowego, kontroli podatkowej oraz aktach postępowania w sprawach o przestępstwa skarbowe lub wykroczenia skarbowe, dokumentacji rachunkowej organu podatkowego, informacjach uzyskanych przez organy podatkowe z banków oraz z innych źródeł niż wymienione w § 1 lub w pkt 1, informacjach uzyskanych w toku postępowania w sprawie zawarcia porozumień, o których mowa w dziale IIa. Tajemnica skarbowa, z istoty swojej odnosi się zatem do "indywidualnych danych", tj. takich danych, które pozwalają na identyfikację danego podmiotu (podatnika, płatnika itp.). Istotę tajemnicy skarbowej stanowi wyłączenie jawności indywidualnych danych zawartych we wszelkich dokumentach, jakie podatnik, płatnik, inkasent składa organowi podatkowemu, a także, jakie znajdują się w dokumentach tego organu lub pozyskanych przez organ informacji na temat tych danych. Dane objęte tajemnicą skarbową dotyczą w zasadzie pełnej treści dokumentów składanych przez podatników, płatników lub inkasentów. Obejmują one przede wszystkim dane osobowe podatnika (imiona i nazwisko, nazwisko rodowe, imiona rodziców), datę urodzenia, miejsce zamieszkania i miejsce wykonywania działalności gospodarczej lub miejsce zatrudnienia (nauki), numer ewidencyjny (PESEL), numer identyfikacji podatkowej (NIP), stan cywilny, osoby pozostające na utrzymaniu podatnika, dane dotyczące spadkodawcy, zapisodawcy, pożyczkodawcy, itp. (por. wyrok WSA w Lublinie z dnia 28 lutego 2013 r. sygn. akt II SA/Lu 1121/12). W tym znaczeniu dokument może stanowić informację publiczną, która jednak przez wzgląd na zawarte w nim dane objęte tajemnicą skarbową, na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, nie podlegałaby udostępnieniu. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że akta sprawy administracyjnej jako odnoszące się do działania podmiotów publicznych stanowią informację publiczną. Inną natomiast kwestią jest dostęp do tych danych indywidualnych. A zatem jeżeli jakaś informacja nie może zostać udostępniona, to organ musi ustalić, jakie informacje podlegają ochronie ze względu na to, że są objęte tajemnicą skarbową. Musi zatem wskazać, czy dane te objęte są tajemnicą ze względu na ochronę danych osobowych w nich zawartych, czy też ze względu na prawo do prywatności, tajemnicę inną państwową, służbową, skarbową, czy też statystyczną. W oparciu o art. 293 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 1997 r. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.) do zaakceptowania byłby pogląd o niemożności udzielenia w ramach dostępu do informacji publicznej informacji odnośnie np. indywidualnego wymiaru podatku przez konkretnego podatnika. Informacja taka istotnie stanowiłaby tajemnicę skarbową. Organ mógł natomiast udzielić odpowiedzi na pytania, które dotyczyłoby np. rodzaju płaconej daniny, w oderwaniu od konkretnego podatnika, np. w zestawieniu zbiorczym (tak np. wyrok WSA w Warszawie z dnia 7 maja 2004 r. sygn. akt II SA/Wa 221/04). W niniejszej sprawie organ odwoławczy nie wskazał na istnienie w żądanej opinii prawnej informacji, które na mocy w/w przepisu mogły by stanowić tajemnicę skarbową. Jest to jednak w niniejszej sprawie brak jedynie formalny samego uzasadnienia zaskarżonej decyzji, pozostający bez wpływu na wynik niniejszego postępowania. Wobec bowiem uznania, że żądana informacja nie ma charakteru informacji publicznej, a tym samym nie podlega udostępnieniu w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, rozważania w tym zakresie mają charakter marginalny, jedynie uzupełniający, jako wskazówka dla organów na przyszłość.

Mając na uwadze powyższe okoliczności, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 p.p.s.a. Sąd orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] marca 2015 r. nr [...]. Jednocześnie na podstawie art. 152 p.p.s.a. stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

W konsekwencji niniejszego orzeczenia Naczelnik Urzędu Skarbowego prowadząc postępowanie ponownie zobowiązany będzie, stosownie do w/w uwag, rozpatrzyć i załatwić złożony przez stronę skarżącą wniosek z dnia [...] lutego 2015r.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w zw. art. 205 § 1 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 2 pkt 1 lit c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez Radce prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2014 poz.490).