Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 70/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2017-06-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 pkt 6, 7a, 8, art. 32 ust. 4 pkt 2, art. 51 ust. 1 pkt 1,2 7
journal: Dz.U. 2016 poz 290
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Rzyminiak - Owczarczak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędzia WSA Tomasz Świstak Protokolant st. sekr. sąd. Monika Pancewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi M. H. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] 2016r. nr [...] w przedmiocie nakazu wykonania określonych robót budowlanych oddala skargę


UZASADNIENIE

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. (dalej: PINB w O.) decyzją z dnia [...].2016 r., nr PINB- [...], nałożył na M. H. obowiązek wykonania, w terminie do dnia 15.12.2016 r., robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawej, tj. zdemontowanie okna i drzwi od strony frontowej przy wjeździe do garażu i zamontowanie w to miejsce bramy garażowej oraz zdemontowanie bramy garażowej pod tarasem i zamontowanie w to miejsce drzwi w budynku - domu jednorodzinnym znajdującym się na działce w O., przy ul. [...], nr ewid [...]

W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, iż działając na skutek pisma z Komendy Powiatowej Policji w O. z dnia 19.04.2016 r. pracownicy PINB w O. w dniu 17.05.2016 r. przeprowadzili kontrolę na nieruchomości przy ul. [...] w O.. Podczas kontroli ustalono, że "pod tarasem w miejsce drzwi (szer. ok. 1,2 m) zamontowano bramę garażową o wym. szer. 2,20 m, wys. 1,8m, zdemontowaną ze ściany frontowej w [...] r., obecnie pomieszczenie użytkowane jest jako garaż. W tym samym czasie w miejsce bramy garażowej w ścianie frontowej zamontowano drzwi i okno PCV o wym. wys. 1,9 m, szer. 1,95 m. Zamontowane drzwi prowadzą do piwnicy (do środka nie wpuszczono kontrolujących)." Obecna podczas kontroli M. H. dołączyła kopię zdjęcia pomieszczenia pod tarasem "od wewnątrz" oraz oświadczyła, że brama garażowa od góry została skrócona, żeby dopasować do istniejącego otworu, a także, że od roku 1983 był wjazd na działkę i istniał taras z pomieszczeniem bez osadzonych drzwi.

Powyższe roboty budowlane PINB w O. zakwalifikował jako przebudowę. Organ wyjaśnił, iż zgodnie z art. 3 ust. 7a ustawy z dnia 07.07.1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 290 ze zm., dalej: ustawa Prawo budowlane) przez przebudowę należy rozumieć wykonywanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji.

Wobec poczynionych ustaleń postanowieniem z dnia 27.06.2016 r. (znak [...]), PINB w O. nakazał inwestorce - M. H., w terminie do dnia 31.07.2016 r. przedłożyć ocenę techniczną robót polegających ma zamontowaniu bramy garażowej w miejsce drzwi jednoskrzydłowych pod tarasem i zdemontowaniu bramy garażowej i w to miejsce zamontowaniu drzwi i okna typu balkonowe w ścianie od strony ulicy w poziomie piwnic.

Strona w dniu 18.07.2016 r. dostarczyła opinię techniczną opracowaną przez mgr inż. L. J., posiadającego uprawnienia do projektowania, kierowania robotami budowlanymi w specjalności konstrukcyjno-budowlanej. Z przedstawionej oceny technicznej wynika, że w obu pomieszczeniach spełnione są wymagania stawiane konstrukcji pod względem stanu technicznego, w tym stanów granicznych nośności i użytkowania.

Po zapoznaniu się z przedłożonym opracowaniem technicznym, oświadczeniem, które do akt sprawy złożyła współwłaścicielka nieruchomości M. K., pismami skonfliktowanych stron oraz pozostałym materiałem dowodowym, PINB w O. zakończył postępowanie decyzją z dnia 04.10.2016 r. nr [...]), wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tj. Dz.U. 2016 r. poz. 290 ze zm.). Organ uznał, że posiadanie prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane jest niezbędne w każdym przypadku wykonywania robót budowlanych nie stanowiących bieżącej konserwacji. Skoro inwestor nie uzyskała zgody drugiego współwłaściciela nieruchomości na wykonane roboty budowlane, ich legalizacja jest niemożliwa.

M. H. wniosła odwołanie od powyższej decyzji, żądając jej uchylenia i umorzenia postępowania. Zdaniem skarżącej decyzja nie uwzględnia w całości oceny technicznej z dnia 26 lipca 2016r., opracowanej przez mgr inż. L. J.. PINB skupia się jedynie na ocenie stanu technicznego pomieszczeń, w całości pomijając ocenę zgodności wykonanych robót budowlanych zgodnie z obowiązującymi przepisami. W opinii podano, że zgodnie z art. 3 pkt 8 ustawy z dnia 7 lipca 1944r. - Prawo budowlane remontem jest wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym. Ustawa prawo budowlane nie definiuje pojęcia bieżąca konserwacja, jednakże biorąc pod uwagę ogólnie przyjęte zasady wiedzy technicznej można uznać, że bieżącą konserwacją są drobne czynności wykonywane na obiektach budowlanych, których celem jest zmniejszenie szybkości zużycia obiektu budowlanego lub jego elementów oraz zapewnienie możliwości ich użytkowania zgodnie z przeznaczeniem. Z powyższych przepisów wynika, że wymiana stolarki okiennej i drzwiowej w budynku - jeżeli nie następuje ingerencja w obiekt budowlany polegająca np. na zmianie kształtu lub wielkości otworów okiennych lub drzwiowych - nie stanowi robót budowlanych objętych zakresem przedmiotowym powyższej ustawy. Oznacza to, że taką czynność należy rozpatrywać jako zwykle użytkowanie rzeczy, wynikające z prawa własności. Tym samym przeprowadzenie takich czynności nie wymaga ani pozwolenia na budowę ani dokonania zgłoszenia właściwemu miejscowo organowi administracji architektoniczno-budowlanej. Wykonane roboty budowlane przy budynku mieszkalnym w O. przy ul. [...] polegające na:

a) zamontowaniu bramy garażowej w miejsce drzwi jednoskrzydłowych pod tarasem,

b) zdemontowaniu bramy garażowej i w to miejsce zamontowaniu drzwi i okna typu balkonowe w ścianie od strony ulicy w poziomie piwnic,

zostały wykonane zgodnie z obowiązującymi przepisami i na zakres rzeczowy objęty pracami nie jest wymagane ani pozwolenie budowlane ani zgłoszenie robót. Zleceniodawca wymontował istniejącą stolarkę i zamontował nową bez ingerencji w elementy konstrukcyjne i bez zmian kształtu i wielkości otworów. Zdaniem skarżącej decyzja PINB zawiera błędne ustalenia. Organ, jak wyjaśnił, nie opiera się na oryginalnej dokumentacji technicznej budynku mieszkalnego, z uwagi na jej brak, lecz na zebranym materiale dowodowym w toku sprawy. Stwierdza, że parametry użytkowe niewątpliwie uległy zmianie, co z kolei zaprzecza ustaleniom zawartym w opinii technicznej z dnia 26 lipca 2016r., tj. że roboty budowlane zostały wykonane bez ingerencji w elementy konstrukcyjne, bez zmian kształtu i wielkości otworów. Skarżąca wyjaśniła, iż:

1. wymiana stolarki była wykonana w istniejących otworach bez zmiany ich wymiarów i kształtu;

2. nie zmieniono, ani nie naruszono elementów konstrukcyjnych budynku;

3. otwór w ścianie pod tarasem był zakryty płytą i drzwiami jednoskrzydłowymi;

4. podczas prac remontowych odsłonięto otwór pod tarasem i zamontowano w nim bramę, w miejsce bramy inwestor zamontował drzwi i okna typu balkonowe.

Skarżąca podniosła, że zarzut drugiego współwłaściciela M. K. o niewiarygodności wydanej oceny technicznej z uwagi na jej nieobecność, zawarty w piśmie z dnia 05.09.2016r, jest bezzasadny, gdyż ocena techniczna została wykonana w obecności użytkowników pomieszczeń, których dotyczyła i było to wystarczające do stwierdzenia stanu technicznego. Nadto sugerowanie, iż opinia została wydana na korzyść M. H. z uwagi na znajomość rodzin, w świetle obowiązującego prawa jest pomówieniem. Postanowieniem z dnia 27.06.2016r. na inwestora został nałożony obowiązek dostarczenia oceny technicznej, co inwestor uczynił zlecając jej wykonanie projektantowi posiadającemu stosowne uprawnienia.

Drugi współwłaściciel w powyższym piśmie neguje wnioski opinii, tymczasem pomieszczenie pod tarasem początkowo nie miało żadnych drzwi, a jedynie trzy ściany. W późniejszym jednak okresie, z uwagi na warunki atmosferyczne, otwór w ścianie został zmniejszony do wymiarów około 130 cm szerokości i wstawiono tam drzwi jednoskrzydłowe. Ścianka, która powstała w tym otworze została wykonana ze sklejki i styropianu, a następnie otynkowana w celach estetycznych - dowód zdjęcie wykonane od wewnątrz pomieszczenia, przedstawione przez inwestora. W 2013r.z uwagi na kłopotliwy wjazd do garażu, inwestor zadecydował zdemontować postawioną wcześniej ściankę ze sklejki i styropianu, a w jej miejsce zamontował drzwi garażowe odpowiadające wymiarom otworu, które wcześniej zdemontował z pomieszczenia od frontu domu. W miejsce zdemontowanych drzwi garażowych inwestor wstawił drzwi tarasowe. W świetle powyższych faktów inwestor miał prawo dokonać powyższych prac remontowych, a decyzja z dnia 04.10.2016r. uwzględniająca żądanie drugiego współwłaściciela o przywróceniu do stanu pierwotnego, jest błędna. Nadto inwestor ma pełne prawo decydowania o rodzaju zamontowanych drzwi.

Zdaniem skarżącej wszystkie prace remontowe zostały wykonane zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, dlatego postępowanie w przedstawionej sprawie należało umorzyć. Ponadto nieuprawnione było wszczęcie postępowania administracyjnego przez PINB na skutek pisma KPP w O. z dnia 19.04.2016r., którego nie można traktować jako zawiadomienie o dokonaniu przeróbek przez inwestora. Pismo to było jedynie zapytaniem skierowanym do PINB w O., na które organ powinien udzielić jedynie odpowiedzi, a nie wszczynać postępowanie administracyjne.

Skarżąca podniosła, że nie dysponuje pozwoleniem na przebudowę, ani zgłoszeniem na wymianę okna na drzwi, ponieważ dokonując powyższych czynności nie miała obowiązku ich zgłoszenia oraz posiadania pozwolenia. Charakter prac remontowych wykonanych przez inwestora nie obligował go również do uzyskania zgody drugiego współwłaściciela, a organy nadzoru budowlanego oraz sądy administracyjne nie są uprawnione do rozstrzygania kwestii spornych, o charakterze cywilnoprawnym, pomiędzy właścicielami nieruchomości. Wydana decyzja zdaje się chronić wyłącznie interes prawny drugiego współwłaściciela.

Skarżąca kończąc podała, że M. K. została współwłaścicielem nieruchomości w marcu 2001 r., po przyjęciu darowizny od ojca M. B., który był pierwszym współwłaścicielem od 1983r. Przyjmując darowiznę zaakceptowała ona ustalony pomiędzy nim a skarżącą podział owej współwłasności. Tymczasem od 2003r. do chwili obecnej drugi współwłaściciel notorycznie składa zawiadomienia do PINB oraz innych instytucji w O., powołując się na oryginalną dokumentację techniczną budynku, której nie jest w stanie przedstawić i często bez posiadania odpowiedniej wiedzy, co do stanu faktycznego zgłaszanych przez nią nieprawidłowości. Uwzględnianie wyłącznie dowodów i żądań drugiego współwłaściciela, a także wybiórcze odniesienie się do opinii technicznej z dnia 26 lipca 2016r., wskazuje na jednostronność wydanej decyzji.

Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: WWINB) decyzją z dnia [...] 2016 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 104 ustawy z dnia 14.06.1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 23 ze zm., dalej Kpa), zaskarżoną decyzję organu I instancji utrzymał w mocy.

Organ wyjaśnił, iż jak wynika z ustaleń PINB w O. inwestor - M. H., przeprowadziła roboty budowlane polegające na zdemontowaniu bramy garażowej w pomieszczeniu pod tarasem i zamontowaniu w to miejsce okna i drzwi balkonowych oraz na montażu ww. drzwi garażowych do pomieszczenia gospodarczego od strony frontowej budynku przy ul. [...] w O.. Powyższe roboty budowlane PINB w O. prawidłowo zakwalifikował jako przebudowę. Zdaniem WWINB nie można uznać, wbrew twierdzeniom odwołującej, że nastąpiła wyłącznie wymiana stolarki okiennej, skoro bez wątpienia nastąpiła zmiana układu funkcjonalnego istniejących pomieszczeń.

Odnosząc się do uwag odwołania organ wyjaśnił, że nie można uznać, że okno i drzwi balkonowe zostały zamontowane w tym samym otworze co istniejąca wcześniej brama garażowa, skoro z załączonej oceny technicznej, wynika że otwór jest zmniejszony, na co wskazuje widoczna ścianka.

Zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 1b ustawy Prawo budowlane, pozwolenia na budowę nie wymaga przebudowa budynków mieszkalnych jednorodzinnych, o ile nie prowadzi do zwiększenia dotychczasowego obszaru oddziaływania tych budynków.

W omawianej sprawie obszar oddziaływania budynku mieszkalnego jednorodzinnego w O. przy ul. [...] nie przekracza ww. działki, zatem inwestor winien posiadać skuteczne zgłoszenie. Ponieważ inwestor nie ma skutecznego zgłoszenia, prawidłowo PINB prowadził postępowanie na podstawie art. 51 ustawy Prawo budowlane, mającego zastosowanie do samowolnych robót budowlanych.

WWINB podzielił rozważania organu I instancji odnośnie prawidłowości wykonania robót, które nie są skomplikowane pod względem konstrukcyjnym czy użytych materiałów Z przedłożonej oceny technicznej wynika, że roboty wykonane są zgodnie ze sztuką budowlaną oraz zasadami wiedzy technicznej. Przedstawione opracowanie techniczne koresponduje z poczynionymi w sprawie ustaleniami. Jednakże na sposób zakończenia postępowania legalizacyjnego w tym przypadku decydujące znaczenie miała okoliczność, że roboty budowlane wykonane zostały w budynku stanowiącym współwłasność inwestora i M. K.. Słusznie zatem PINB w O. w prowadzonym postępowaniu badał, czy inwestor posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane na wykonanie ww. robót.

WWINB wyjaśnił, że w takich stanach faktycznych należy uwzględnić najnowszą linię orzeczniczą Naczelnego Sądu Administracyjnego, dotyczącą stosowania przepisów art. 51 ust. 1 przywołanej ustawy. Zgodnie z uzasadnieniem uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10.01.2011 r. sygn. II OPS [...] (opubl.: ONSAiWSA z 2011 r., z. 21 poz. 22), "Przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (...) nie stanowi podstawy do wydania decyzji nakładającej na inwestora obowiązek złożenia przewidzianego w art. 32 ust. 4 pkt 2 tej ustawy oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W orzeczeniach wydawanych w ostatnim czasie Sąd ten z jednej strony wskazał, że "Nie należy utożsamiać obowiązku z art. 32 ust: 4 pkt 2 p.b. i z art. 33 ust. 2 pkt 2 p.b. co do przedłożenia oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane i brakiem takiego obowiązku podczas legalizacji robót budowlanych w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 p.b.. z pozbawieniem właściwego organu nadzoru budowlanego w ogóle możliwości badania kwestii prawa do dysponowania nieruchomością przez inwestora w trybie art. 4 p.b., oprócz oczywiście nałożenia obowiązku dysponowania przedmiotowym oświadczeniem" (wyrok NSA z dnia 01.02.2013 r., II OSK 270/12; LEX nr 1358518), lecz jednocześnie z drugiej strony zaznaczył, że "Nie ma podstaw prawnych do tego, aby z kompetencji organów nadzoru budowlanego prowadzących postępowanie w trybie przepisów art. 50-51 p.b. wyłączyć uprawnienie do badania, czy inwestor posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane", gdyż "Niedopuszczalna jest taka interpretacja art. 51 ust. 7 p.b., według której roboty budowlane wykonane bez wymaganego pozwolenia na budowę mogą być uznane za zgodne z prawem w sytuacji, gdy inwestor nie wykazał prawa do dysponowania oznaczoną nieruchomością na cele budowlane" (wyrok NSA z dnia 26.03.2013 r., II OSK 2183/11; LEX nr 1332676). Co więcej, Sąd stwierdził też, iż "Nie można wykluczyć, że organ nadzoru budowlanego, prowadząc postępowanie naprawcze w trybie art. 51 p.b., po ustaleniu w postępowaniu dowodowym (art. 75-81 k.p.a.), że inwestor nie ma wymaganego prawa do terenu na cele budowlane w świetle art. 4 p.b., wyda decyzję na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 p.b., która może także nakazywać rozbiórkę obiektu" (wyrok NSA z dnia 01.02.2013 r., II OSK 270/12; jw.).

Zauważyć należy, że orzecznictwo sądów administracyjnych w kwestii posiadania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane jest zmienne, niemniej aktualnie przeważa stanowisko jak wyrażone powyżej (np. wyrok NSA z dnia 26.01.2016 r., sygn. II OSK 1290/14). W tym stanie rzeczy, wobec braku zgody M. K. na wykonanie robót w budynku którego jest współwłaścicielem, niemożliwe jest ich zalegalizowanie i należało orzec jak w rozstrzygnięciu decyzji. Bez znaczenia w omawianej sprawie pozostaje widoczny prima facie konflikt skarżącej z bratanicą - M. K..

Nadto, odnosząc się do uwag odwołania WWINB wskazał, że PINB w O. wszczął postępowanie z urzędu, a nie na wniosek Komendanta Komendy Powiatowej w O.. Zgodnie bowiem z przepisami ustawy Prawo budowlane, organem właściwym do oceny samowoli budowlanej jest w omawianej sprawie PINB w O., a nie prokurator Prokuratury Rejonowej w O., który wydał postanowienie o umorzeniu dochodzenia w sprawie o podejrzenie popełnienia przestępstwa określonego w art. 90 P.b.

M. H. wniosła skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu zarzucając:

- naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez naruszenie przepisów art. 7 i art. 8 k.p.a. w zw. z art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, a w konsekwencji doprowadzenie do sytuacji, gdy w podobnej sprawie, dotyczącej samowoli budowlanej drugiej współwłaścicielki przedmiotowej nieruchomości, odstąpiono od nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności, a w niniejszej sprawie taki obowiązek nałożono;

- naruszenie przepisów prawa materialnego, poprzez naruszenie przepisów:

- art. 3 pkt 8 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo Budowlane polegające na jego niezastosowaniu, a w konsekwencji utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji, w sytuacji gdy organ ten nakazał Inwestorowi obowiązek wykonania robót budowlanych zmierzających do przywrócenia stanu zgodnego z prawem, pomimo że dokonane czynności nie wymagały ani pozwolenia na budowę ani dokonania ich zgłoszenia,

- art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo Budowlane polegające na jego niezastosowaniu, a w konsekwencji utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji, w sytuacji gdy wykonane prace nie będące budową nie wymagają żadnych czynności czy robót ponieważ zostały zrealizowane w sposób zgodny ze sztuką budowlaną.

Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji PINB w O. z dnia 4 października 2016 r., zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania oraz zaliczenie w poczet dowodów w sprawie dokumentów wskazanych w treści uzasadnienia.

W uzasadnieniu skarżąca w pierwszej kolejności podkreśliła, że w demokratycznym państwie prawa każdy obywatel jest, a przynajmniej powinien być, równy wobec prawa, a organy państwowe, mają obowiązek dbania o zaufanie obywateli do organów państwowych. W ocenie skarżącej, trudno w niniejszej sprawie doszukać się stosowania wskazanych zasad prawnych przez organy administracyjne. M. K. dokonała w nieruchomości, będącej pośrednio przedmiotem postępowania, prace polegające na wymianie okna na drzwi. Zarówno w ocenie PINB jak i kontrolującego go WWINB, doszło do przebudowy wymagającej pozwolenia na budowę, której M. K. nie posiadała, zatem poza sporem pozostawało, że inwestor nie posiadał dokumentów potwierdzających legalność wykonanych robót budowlanych. Na dowód tego skarżąca przedstawiła decyzję PINB z dnia 17.10.2013r. oraz decyzję WWINB z [...].2013r. Mimo jednak wskazanych naruszeń prawa budowlanego, ostatecznie WWINB odstąpił od nałożenia na M. K. obowiązku wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem robót budowlanych związanych z wykonaniem otworu drzwiowego w miejsce otworu okiennego w budynku mieszkalnym przy ul. [...] w O. (dz. Nr [...]). W uzasadnieniu wskazał, iż w tym stanie faktycznym właściwym jest zastosowanie trybu art. 51 ustawy Prawo budowlane. Z akt sprawy wynika, że sposób w jaki została wykonana przebudowa nie wzbudza wątpliwości, że została ona wykonana prawidłowo, należało zatem uznać, że organ I instancji nie ma podstaw do nałożenia jakichkolwiek obowiązków przewidzianych w art. 51 Prawa budowlanego - nie zachodzi konieczność wykonywania robót mających na celu doprowadzenie robót do stanu zgodnego z prawem, nie istnieją także podstawy prawne do nakazania rozbiórki. WWINB odniósł się także do kwestii braku zgody współwłaściciela wskazując, że brak porozumienia pomiędzy współwłaścicielami nieruchomości pozostaje poza właściwością rzeczową organów nadzoru budowlanego. Wskazał na stanowisko NSA, iż w systemie prawa, zwłaszcza sporów na tle prawa do terenu, jest możliwość ich rozstrzygania przez sądy powszechne jako sprawy cywilne, bez potrzeby angażowania w ten spór organów administracji publicznej.

W sprawie skarżącej, mimo iż WWINB podzielił rozważania organu I instancji odnośnie prawidłowości wykonania robót, to jednak stwierdził, że roboty budowlane zostały wykonane w budynku stanowiącym współwłasność inwestora i M. K., a skarżąca nie posiada zgody na przebudowę i nie można tej samowoli zalegalizować.

Niezrozumiałym i krzywdzącym jest traktowanie sprawy współwłasności i kwestii zgody na remont w zależności od uznania organu. Nie może być tak, że zamiana okna na drzwi i zmiana przez to parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego jak i układu funkcjonalnego istniejących pomieszczeń w przypadku M. K. nie wymaga nałożenia określonych obowiązków, natomiast w przypadku de facto remontu przeprowadzonego przez M. H. już nałożenia takiego obowiązku wymaga.

Skarżąca zarzuciła organowi II instancji naruszenie przepisu art. 3 pkt 8 ustawy Prawo Budowlane polegające na jego niezastosowaniu, a w konsekwencji przyjęciu, że PINB prawidłowo nałożył na skarżącą obowiązki.

Zdaniem skarżącej zamontowane w otworze pod tarasem, drzwi garażowe w żadnym zakresie nie mogły zmienić układu funkcjonalnego istniejących pomieszczeń, gdyż pomieszczenie pod tarasem od początku zamierzenia budowlanego było garażem, o czym świadczy chociażby zdjęcie zaparkowanego nowego Fiata 125 P przed garażem na tej posesji w latach 80-tych. Drzwi które wymieniła skarżąca wraz z boczną ścianką miały, do czasu ich wymiany na bramę garażową, jedynie charakter tymczasowy. Ścianka, która przy okazji została usunięta wykonana była ze sklejki i styropianu. Organy administracyjne obu instancji ignorowały ten fakt, czyniąc z usunięcia ścianki przebudowę budynku. W szczególności nie przyjęły w poczet dowodów ww. zdjęcia zaparkowanego samochodu mimo nalegań skarżącej oraz nie uwzględniły w swych decyzjach zdjęć ścianki ze sklejki. Organy nie wskazały na czym miałaby polegać zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego.

Dodatkowo skarżąca podniosła, że podczas wizji lokalnej w dniu 17 maja 2016r. pomiarów obiektu dokonywał ze strony PINB M. T., który nie ma uprawnień budowlanych i dlatego pomiary te zostały wykonane nieprawidłowo. Prawidłowe wymiary otworu pomieszczenia pod tarasem wynoszą 2,20 x 1,90 cm, a nie tak jak podaje PINB. Pomiaru otworu, w którym obecnie znajduje się okno z drzwiami, dokonano tylko z zewnątrz i bez obecności skarżącej, nie zmierzono rzeczywistych wymiarów obu otworów, tylko np. wymiary bramy bez ramy lub wymiary okna bez maskownicy. Tym samym stan faktyczny został ustalony niezgodnie z prawdą i miał wpływ na treść skarżonych decyzji.

Gdyby przyjąć argumentację organów administracyjnych, z czym skarżąca się nie zgadza, że doszło do przebudowy budynku, to w myśl powołanych wyżej w skardze zasad prawa, zastosowanie powinien mieć tutaj art. 51 ust 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Dotyczy on bowiem robót budowlanych innych niż budowa obiektu budowlanego bez pozwolenia na budowę (art. 48 ustawy Prawo budowlane) oraz innych niż budowa obiektu budowlanego bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ (art. 49b ustawy Prawo budowlane). Organy obu instancji zgodnie stwierdziły, że wykonana "przebudowa" wykonana została prawidłowo. Zgodnie z art. 51 Prawa budowlanego nie ma zatem podstaw do nałożenia jakichkolwiek obowiązków w nim przewidzianych - nie zachodzi konieczność wykonania robót mających na celu doprowadzenia robót do stanu zgodnego z prawem, nie istnieją także podstawy prawne do nakazania rozbiórki. Zgodnie z orzecznictwem NSA (uchwała NSA z dnia 10.01.2011r., sygn. akt II OPS 2/10) art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego nie stanowi podstawy do wydania decyzji nakładającej na inwestora obowiązku złożenia, przewidzianego w art. 32 ust 4 pkt 2 oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania terenem na cele budowlane. Organy administracji publicznej mogą żądać przedstawienia przedmiotowego oświadczenia tylko wtedy, gdy ustawodawca tak wyraźnie przewidział (tak prawomocne orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 13.04.2011r. sygn. II SA/Po 728/10).

Do skargi skarżąca załączyła kserokopie dwóch decyzji wydanych w sprawie samowoli budowlanej dokonanej przez M. K.: PINB w O. z dnia 17.10.2013 r. nr [...] oraz WWINB z [...].2013 r. nr [...] oraz fotografię samochodu zaparkowanego przed budynkiem.

WWINB w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Uczestniczka postępowania M. K. w piśmie procesowym z dnia 13 czerwca 2017 r. wniosła o nieuwzględnienie skargi. Podkreśliła, że nigdy nie wyrażała i nadal nie wyraża zgody na roboty budowlane objęte decyzją organów nadzoru budowlanego. Podkreśliła, że pod tarasem nigdy nie było garażu, a zdjęcie z zaparkowanym samochodem marki Fiat, które skarżąca przedstawiła nie oddaje prawdy, bowiem samochód zaparkowany jest od strony frontowej budynku, a taras mieści się w podwórzu. Pomieszczenie pod tarasem miało, przeznaczenie jako schowek na węgiel. Zaznaczyła, że nieruchomość jest objęta współwłasnością nie posiadającą podziału, a skarżąca pozbawiła ją dostępu do tych pomieszczeń, co wynika z załączonego w kserokopii odpisu umowy darowizny z dnia 23.03.2001 r. zawartej w formie aktu notarialnego – Rep. A nr [...] w kancelarii Notariusza A. Z.. Do pisma załączyła zdjęcia, na potwierdzenie podnoszonych twierdzeń.

Na rozprawie sądowoadministracyjnej przeprowadzonej w dniu 22 czerwca 2017 r. skarżąca podtrzymała skargę i jej argumentację. W złożonym piśmie z dnia 20.06. 2017 r. skarżąca odniosła się do stanowiska uczestniczki postępowania. Wyjaśniła, że ta nie akceptuje tego, iż jej ojciec dokonał wraz ze skarżącą podziału nieruchomości w sposób zgodny z obecnym stanem zajęcia poszczególnych jej części. Skarżąca zajmuje piętro budynku, pomieszczenia garażowo-gospodarcze oraz taras. Skarżąca załączyła dokumentację zdjęciową, kserokopię odwołania od decyzji PINB z [...].2013 r. nr [...], pismo PINB przekazujące to odwołanie do WWINB oraz zaświadczenie KPP w O. z 24.09.2012 r.

Skarżąca wyjaśniła, że Sąd Okręgowy w K. wyrokiem z dnia [...] 2017 r. w sprawie o sygn. akt II CA [...] orzekł w przedmiocie braku wyrażenia zgody przez uczestniczkę postępowania na prace budowlane polegające na zadaszenia schodów i tarasu, na co M. K. nie wyrażała zgody. Sąd przyznał rację skarżącej wyrażając stanowisko, że nieruchomość była podzielona zgodnie z aktem notarialnym, zatem nie była wymagana zgoda uczestniczki postępowania na roboty, które obejmowały część skarżącej.

Skarżąca wniosła o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania, obejmujących również koszt sporządzonej na potrzeby postępowania przed PINB opinii technicznej oraz koszt porady prawnej udzielonej jej przez adwokat A. S., na dowód czego przedłożyła wydruk z kasy fiskalnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje;

Skarga okazała się niezasadna.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016 r., poz. 1066), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Jak wynika przy tym z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a."), sąd rozpatruje sprawę w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, ani powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem jednak art. 57a p.p.s.a.

Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej jest decyzja nakładająca na skarżącą M. H. obowiązek wykonania robót budowlanych polegających na zdemontowaniu okna i drzwi od strony frontowej przy wjeździe do garażu i zamontowanie w to miejsce bramy garażowej oraz zdemontowaniu bramy garażowej pod tarasem i zamontowanie w to miejsce drzwi w budynku - domu jednorodzinnym znajdującym się na działce w O., przy ul. [...], nr ewid [...] Wydany nakaz ma na celu doprowadzenie opisanego budynku do stanu zgodnego z prawem. Jego podstawę stanowił przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tj. Dz.U. 2016 r. poz. 290 ze zm.).

W opinii Sądu rozpatrującego niniejszą sprawę orzekające organy prawidłowo przeprowadziły postępowanie w niniejszej sprawie na podstawie art. 50 i art. 51 ustawy Prawo budowlane. Zgodnie bowiem z treścią art. 50 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1 właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia. Przepisy art. 50 i art. 51 dotyczą bowiem innych przypadków niż przepisy art. 48 ust. 1 i art. 49b ust. 1a, tym samym mają zastosowanie do takich robót budowlanych, które wymagają pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, ale które nie są budową w rozumieniu art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego.

Zgodnie z art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę zwolniona jest jedynie budowa obiektów wymienionych w art. 29 ust. 1 ustawy, a także niektóre roboty budowlane o których mowa w ust. 2 tego przepisu, a wśród nich remont istniejących obiektów budowlanych oraz ich przebudowa (ust. 2 pkt 1-1aa). Znaczna jednak część wyszczególnionych w art. 29 ust. 1 i 2 wyłączeń obwarowanych zostało przez ustawodawcę w art. 30 ustawy obowiązkiem zgłoszenia organowi administracji architektoniczno-budowlanej przez inwestora zamiaru wykonywania robót budowlanych. Dotyczy to między innymi remontu i przebudowy obiektu budowlanego (art. 30 ust. 1 pkt 2a i 2b).

Zgodnie z art. 3 pkt 7a przez przebudowę należy rozumieć wykonywanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji.

Przez remont natomiast, w myśl definicji z art. 3 pkt 8 P.b., należy rozumieć wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych, niż użyto w stanie pierwotnym (art. 3 pkt 8). Tak więc za remont nie mogą być uznane roboty, w wyniku których powstają nowe elementy. Remontem nie jest likwidacja otworów okiennych lub drzwiowych oraz wykonanie otworu drzwiowego w miejscu otworu okiennego (por. wyrok NSA z 9.02.2012 r. sygn. akt II SA/Bd 1946/11 Lex nr 1559494). Tego rodzaju roboty stanowią bowiem przebudowę w rozumieniu art. 3 pkt 7a Prawa budowlanego i nie zostały wymienione w art. 29 jako zwolnione z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Remontem byłaby tylko wymiana drzwi, czy okna.

Jak wynika z ustalonego w sprawie stanu faktycznego, w tym ustaleń kontroli przeprowadzonej przez inspektorów PINB oraz treści oceny technicznej i oświadczeń skarżącej, skarżąca przeprowadziła roboty budowlane polegające na zdemontowaniu bramy garażowej w pomieszczeniu pod tarasem i zamontowaniu w to miejsce okna i drzwi balkonowych oraz na montażu ww. drzwi garażowych do pomieszczenia gospodarczego od strony frontowej budynku przy ul. [...] w O.. Powyższe roboty budowlane wiązały się z powiększeniem oraz odpowiednio zmniejszeniem otworów dotychczas istniejących w tych miejscach w budynku. Zarazem w wyniku wykonanych robót nastąpiła zmiana układu funkcjonalnego istniejących pomieszczeń – funkcja garażowa pomieszczeń została przeniesiona na tył budynku, o czym świadczy nie tylko wykonanie bramy pod tarasem, ale i zlikwidowanie możliwości wyjazdu samochodem od frontu budynku – przez otwór, w którym uprzednio umieszczona była brama garażowa obecnie zamontowana z tyłu budynku – pod tarasem. Prawidłowo zatem organy nadzoru budowlanego zakwalifikowały je jako przebudowę. Przebudową jest bowiem wykonanie wszelkich prac budowlanych powodujących zmianę układu funkcjonalnego obiektu budowlanego, nie powodującą zmiany parametrów charakterystycznych obiektów, takich jak np. kubatura, powierzchnia, długość, szerokość itp.

Taka kwalifikacja wymienionych robót budowlanych uprawniała PINB do wszczęcia i prowadzenia postępowania na podstawie art. 50 i art. 51 ustawy Prawo budowlane, bowiem zamiaru przeprowadzenia robót budowlanych obejmujących zmiany w budynku, w wyniku których powstał obecny stan, skarżąca nie zgłosiła organowi architektoniczno-budowlanemu.

Zdaniem Sądu postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone w sposób wystarczający dla podjęcia rozstrzygnięcia, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy oceniony został właściwie, a mające zastosowanie w sprawie przepisy zostały prawidłowo zinterpretowane. Przeprowadzenie przez skarżącą powyższych prac jest oczywiste, w świetle ustaleń przeprowadzonej w dniu 17 maja 2016 r. przez inspektorów nadzoru budowlanego kontroli robót wykonanych w przedmiotowym budynku oraz treści przedłożonej przez skarżącą opinii technicznej. W tym miejscu wskazać należy, iż skarżąca uczestniczyła w kontroli, podpisała protokół z niej sporządzony i nie zakwestionowała zawartych w nim ustaleń, w tym dotyczących wyników pomiarów.

Na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji nakazuje rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego, zaś na mocy pkt 2 nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania. Wybór merytorycznego rozstrzygnięcia spośród możliwych na gruncie art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 zależy od rodzaju samowoli budowlanej, jej zakresu i skutków, jak również sposobów oraz samej możliwości uzyskania stanu zgodnego z prawem. Orzekające w niniejszej sprawie organy trafnie rozstrzygały w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego o doprowadzeniu do stanu poprzedniego budynku poprzez zdemontowanie okna i drzwi od strony frontowej przy wjeździe do garażu i zamontowanie w to miejsce bramy garażowej oraz zdemontowanie bramy garażowej pod tarasem i zamontowanie w to miejsce drzwi.

Działania naprawcze przewidziane m.in. w art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego mają na celu doprowadzenie robót budowanych do stanu zgodnego z prawem. Zatem uruchamiając omawianą procedurę naprawczą organ winien stwierdzić, że doprowadzenie wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem będzie możliwe. W realiach przedmiotowej sprawy okazało się, że skarżący inwestor nie wykaże się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Zatem istota sprawy sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy fakt, że skarżąca nie dysponowała zgodą na wykonanie robót budowlanych udzieloną przez drugiego współwłaściciela nieruchomości – co potwierdzają znajdujące się w aktach sprawy pisma uczestniczki postępowania M. K. - współwłaściciela nieruchomości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w niniejszym składzie podziela stanowisko przeważające obecnie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zgodnie z którym nie ma podstaw prawnych do tego, aby z kompetencji organów nadzoru budowlanego prowadzących postępowanie w trybie przepisów art. 50–51 ustawy Prawo budowlane wyłączyć uprawnienie do badania, czy inwestor posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 2183/11; por. też wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 03 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 755/11; z dnia 01 lutego 2013 r., sygn. akt II OSK 270/12; z dnia 13 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 2180/11; z dnia 14 stycznia 2014 r., sygn. akt II OSK 1900/12; z dnia 06 marca 2014 r., sygn. akt II OSK 2426/12; z dnia 22 sierpnia 2014 r., sygn. akt II OSK 490/13; z dnia 31 marca 2015 r., sygn. akt II OSK 2079/13 – wszystkie orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej w skrócie: "CBOSA").

Skoro w postępowaniach dotyczących pozwolenia na budowę lub legalizacji obiektu wybudowanego samowolnie inwestor ma obowiązek wykazania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, to taki sam warunek musi być spełniony, aby mogło nastąpić doprowadzenie robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 2 lub art. 51 ust. 7 ustawy Prawo budowlane. Różnica, jaka w tym zakresie występuje, polega na tym, że stosownie do przepisów art. 32 ust. 4 pkt 2 i art. 48 ust. 3 pkt 2 ustawy Prawo budowlane wykazanie przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane może nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia, natomiast w postępowaniu naprawczym musi się to odbyć według reguł ogólnych, a więc przez przedstawienie dokumentów stwierdzających tytuł prawny o nieruchomości wskazujący na uprawnienie inwestora do wykonania robót budowlanych. Niespełnienie tego wymogu skutkuje, w myśl art. 35 ust. 4 ustawy Prawo budowlane a contario, odmową wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, a w przypadkach objętych postępowaniem legalizacyjnym albo naprawczym – zastosowaniem sankcji określonych, odpowiednio, w art. 48 ust. 4 albo art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane.

Pogląd powyższy nie stoi w sprzeczności z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 stycznia 2011 r., sygn. akt II OPS 2/10 (publ. ONSAiWSA 2011, Nr 2, poz. 22), według której przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane nie stanowi podstawy do wydania decyzji nakładającej na inwestora obowiązek złożenia przewidzianego w art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy Prawo budowlane oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Istotą powyższej uchwały jest bowiem to, iż w postępowaniu naprawczym nie ma podstawy prawnej do żądania przez organ nadzoru budowlanego złożenia przez inwestora oświadczenia o posiadanym prawie do terenu na cele budowlane. Nie oznacza to jednak, że w postępowaniu prowadzonym w trybie przepisów art. 50-51 ustawy Prawo budowlane nie bada się kwestii posiadania przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, ponieważ wówczas mogłoby dojść do zalegalizowania robót budowlanych wykonanych z naruszeniem prawa własności osób trzecich, co inwestora realizującego samowolę wykonawczą stawiałoby w sytuacji korzystniejszej niż inwestora realizującego zabudowę z wszelkimi ograniczeniami wynikającymi z przepisów prawa.

Ponieważ dysponowanie nieruchomością na cele budowlane stanowi co do zasady czynność przekraczającą zakres zwykłego zarządu, to w odniesieniu do nieruchomości, która – tak jak w rozpoznawanej sprawie – objęta jest współwłasnością, wylegitymowanie się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oznacza konieczność przedstawienia przez inwestora zgody wszystkich współwłaścicieli, bądź zastępującego ją orzeczenia sądu. Niespełnienie tego wymogu przez inwestora skutkować będzie niemożnością sanowania stwierdzonych nieprawidłowości, a co za tym idzie – koniecznością orzeczenia nakazu przywrócenia stanu poprzedniego.

Skarżąca jest jedynie współwłaścicielką nieruchomości zabudowanej budynkiem mieszkalnym i nie mogła realizować prawa do jej przebudowy samodzielnie, bez zgody drugiego współwłaściciela. Dokonany, jak skarżąca wywodzi, w przeszłości podział quo ad usum tej nieruchomości, nie prowadzi do zniesienia współwłasności i nie daje współwłaścicielom prawa do samodzielnego zarządzania rzeczą wspólną, tym bardziej gdy chodzi o czynności przekraczające zwykły zarząd, do których należy przebudowa wspólnej nieruchomości (szerzej zob. J. Ignatowicz, Prawo rzeczowe, Warszawa 2000, s. 141-142). Z tego względu okoliczności podniesione przez skarżącą na rozprawie, co istotne dotyczące innego zakresu robót, nie mają istotnego znaczenia dla rozpatrzenia skargi, przy czym potwierdzają istniejący nadal stan. (tak wyrok NSA z 21.11.2016 r. sygn. akt II OSK 1057/16 CBOSA).

W tej sytuacji bez znaczenia pozostają zarzuty strony skarżącej, iż obecnie toczy się sprawa o zniesienie współwłasności i podział nieruchomości. Na dzień orzekania przez organy oraz rozpatrywania sprawy przez Sąd brak prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane uniemożliwia legalizację samowoli budowlanej, nawet jeżeli spełnione zostały pozostałe warunki (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 25 marca 2015 r. o sygn. akt VII SA/Wa 1901/14 - dostępny na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl).

W myśl art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd uchyla zaskarżoną decyzję w razie stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, względnie - innego naruszenia przepisów postępowania mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W praktyce orzeczniczej przyjęto, iż o wpływie naruszenia prawa na wynik sprawy można mówić tylko wówczas, że gdyby takiego naruszenia nie było, mogłaby zapaść decyzja o odmiennej niż wydana treści. Takiego rodzaju naruszenia prawa Sad rozpatrujący sprawę w realiach badanej sprawy nie stwierdził. Podkreślić także należy, iż strona skarżąca brała czynny udział w postępowaniu administracyjnym. Żadnego znaczenia dla sprawy nie ma również sposób zakończenia postępowania prowadzonego w przeszłości w stosunku do samowoli dokonanej przez drugiego współwłaściciela nieruchomości, co było objęte odrębnym postępowaniem i nie podlega kontroli Sądu na gruncie tej sprawy.

Wobec powyższego Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.