Wyrok NSA, sygn. akt II SA 395/01
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 2003-01-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 603  Utrzymanie i ochrona dróg publicznych i innych dróg ogólnodostępnych, ruch na tych drogach, koleje, lotnictwo cywilne, p
Powołane przepisy: article: art. 110 ust. 1 pkt 9, art. 145 ust. 4
journal: Dz.U. 1997 nr 98 poz. 602
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym.
Teza: 1. Rękojmię, o jakiej mowa w art. 110 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym /Dz.U. nr 98 poz. 602 ze zm./, odnieść można jedynie do osoby bez istotnych wad, która gwarantuje należyte wykonywanie swoich obowiązków. Obowiązki egzaminatora mają szczególny charakter. Wiążą się z wymogiem pryncypialnej postawy, której cechą jest m.in. bezwzględne poszanowanie prawa. Uzasadnione jest z tego powodu stosowanie surowych kryteriów oceny osób, które ubiegają się o wpis do ewidencji egzaminatorów.

2. Nie ma przy tym znaczenia, że ze względu na treść art. 145 ust. 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym /Dz.U. nr 98 poz. 602 ze zm./ ostatecznie osoby wykonujące czynności egzaminatora w dniu wejścia w życie ustawy na podstawie dotychczasowych przepisów uważa się za spełniające wymagania określone ustawą, gdyż w kontekście rękojmi, o jakiej mowa w art. 110 ust. 1 pkt 9 ustawy, liczy się dotychczasowa postawa kandydata na egzaminatora. Posunięcie się skarżącego do wejścia w posiadanie i do użycia sfałszowanego dyplomu ukończenia studiów wyższych obaw tych nie wyklucza, prowadząc do słusznego wniosku, że nie daje on rękojmi należytego wykonywania obowiązków egzaminatora. Okoliczność ta eliminuje go z kręgu osób, które mogą ubiegać się o wpis do ewidencji egzaminatorów.

TEZY

1. Rękojmię, o jakiej mowa w art. 110 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym /Dz.U. nr 98 poz. 602 ze zm./, odnieść można jedynie do osoby bez istotnych wad, która gwarantuje należyte wykonywanie swoich obowiązków. Obowiązki egzaminatora mają szczególny charakter. Wiążą się z wymogiem pryncypialnej postawy, której cechą jest m.in. bezwzględne poszanowanie prawa. Uzasadnione jest z tego powodu stosowanie surowych kryteriów oceny osób, które ubiegają się o wpis do ewidencji egzaminatorów.

2. Nie ma przy tym znaczenia, że ze względu na treść art. 145 ust. 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym /Dz.U. nr 98 poz. 602 ze zm./ ostatecznie osoby wykonujące czynności egzaminatora w dniu wejścia w życie ustawy na podstawie dotychczasowych przepisów uważa się za spełniające wymagania określone ustawą, gdyż w kontekście rękojmi, o jakiej mowa w art. 110 ust. 1 pkt 9 ustawy, liczy się dotychczasowa postawa kandydata na egzaminatora. Posunięcie się skarżącego do wejścia w posiadanie i do użycia sfałszowanego dyplomu ukończenia studiów wyższych obaw tych nie wyklucza, prowadząc do słusznego wniosku, że nie daje on rękojmi należytego wykonywania obowiązków egzaminatora. Okoliczność ta eliminuje go z kręgu osób, które mogą ubiegać się o wpis do ewidencji egzaminatorów.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 21 stycznia 2003 r. prawy ze skargi Ryszarda W. na decyzję Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej dnia 29 grudnia 2000 r. w przedmiocie odmowy wpisu do ewidencji egzaminatorów - oddala skargę.


UZASADNIENIE

Minister Transportu i Gospodarki Morskiej /TiGM/ decyzją z 11 kwietnia 2000 r. utrzymał w mocy decyzję Wojewody z 13 marca 2000 r., którą Wojewoda ten, w oparciu o przepisy art. 113 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 110 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym /Dz.U. nr 98 poz. 602 ze zm./, skreślił Ryszarda W. z ewidencji egzaminatorów z powodu niedawania rękojmi należytego wykonywania swoich obowiązków.

U podstaw tego rozstrzygnięcia legło ustalenie, że celem uzupełnienia akt osobowych Ryszard W. przedłożył sfałszowany dyplom ukończenia studiów wyższych na Wydziale Inżynierii Sanitarnej Politechniki Wrocławskiej. Ryszard W. potwierdził posłużenie się sfałszowanym dokumentem. Podał w toku postępowania m.in., że wynikło to z obawy o utratę posiadanych uprawnień egzaminatora w związku z brakiem wyższego wykształcenia /por. treść odwołania od decyzji pierwszoinstancyjnej/.

Z akt sprawy postępowania administracyjnego wynika, że wyrokiem Sądu Rejonowego w J. 13 czerwca 2000 r. Ryszard W. został uznany za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu /użycia jako autentycznego podrobionego dokumentu w postaci dyplomu ukończenia ww. uczelni/. Wymierzono mu za to karę 6 miesięcy pozbawienia wolności, warunkowo zawieszając jej wykonanie na dwuletni okres próby.

19 lipca 2000 r. Ryszard W. wystąpił z wnioskiem o wpisanie go do ewidencji egzaminatorów. Wojewoda decyzją z 30 października 2000 r., na podstawie art. 104 Kpa w zw. z art. 110 i art. 111 ww. ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, odmówił mu dokonania wpisu "do ewidencji egzaminatorów prowadzonej przez Wojewodę".

W wyniku weryfikacji dokumentów stwierdził bowiem, że wymieniony "nie spełnia warunków pkt 2 i 9 określonych w art. 110 ww. ustawy". Powołał się w tym zakresie na ww. wyrok Sądu Rejonowego w J. uznający Ryszarda W. winnym użycia podrobionego dyplomu.

Ryszard W. odwołał się od tej decyzji, sprzeciwiając się dokonanym przez organ ocenom.

Minister TiGM na podstawie art. 138 par. 1 pkt 1 Kpa, po rozpatrzeniu tego odwołania, decyzją z 29 grudnia 2000 r. utrzymał w mocy ww. decyzję wojewody z 30 października 2000 r. Uznał jedynie za chybiony zarzut dotyczący niespełnienia przez Ryszarda W. warunku określonego w art. 110 ust. 1 pkt 2 ustawy /zgodnie z tym przepisem egzaminatorem może być osoba, która posiada wykształcenie wyższe/, ponieważ w dniu wejścia w życie ustawy pełnił on obowiązki egzaminatora i ma zastosowanie do niego art. 145 ust. 4 ustawy /zgodnie z tym przepisem osoby wykonujące czynności egzaminatora w dniu wejścia w życie ustawy na podstawie dotychczasowych przepisów uważa się za spełniające wymagania określone ustawą.../. Minister TiGM podtrzymał natomiast zarzut uznania strony za niedającą rękojmi należytego wykonywania obowiązków egzaminatora "w świetle bezsprzecznego posługiwania się przez nią podrobionym dyplomem ukończenia studiów wyższych". Postawa egzaminatora z racji wykonywanego zawodu nie powinna budzić zastrzeżeń nie tylko co do wysokich kwalifikacji zawodowych, ale także postawy moralnej.

Ryszard W. zaskarżył powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego, uznając ją za niezgodną z prawem. Powołując się na ww. art. 145 ust. 4 ustawy podniósł, że "posłużenie się podrobionym dyplomem(...) nie miało (...) wpływu na ewentualne dalsze wykonywanie zawodu egzaminatora (...)". Również przy ponownym ubieganiu się o wpis, fakt ten nie może przesądzać o braku rękojmi. Oceny organu co do postawy moralnej egzaminatora są według skarżącego "dodatkowymi, uznaniowymi i zbyt daleko idącymi stwierdzeniami (...)", nieznajdującymi potwierdzenia w ustawie oraz wyrazem działania organu na niekorzyść strony. Stwierdzenie braku rękojmi należytego wykonywania obowiązków egzaminatora przekreśla możliwość ubiegania się o to stanowisko w przyszłości. W decyzji nie określono bowiem "okresu trwania tego braku rękojmi". Pominięto też dotychczasową "wieloletnią nienaganną pracę (...)" skarżącego, która świadczy o właściwych kwalifikacjach i postawie moralnej.

W odpowiedzi na skargę Minister TiGM wniósł o jej oddalenie, podtrzymując zajęte w sprawie stanowisko. Podkreślił dodatkowo, że świadome posłużenie się podrobionym dokumentem stanowi wystarczającą przesłankę odmowy ww. wpisu. Osoba, która dopuściła przestępstwa przeciwko wiarygodności dokumentu, nie może gwarantować m.in. uczciwości, rzetelności czy obiektywności, a więc cech wymaganych od egzaminatora. Dla oceny rękojmi istotne jest poza wysokimi kwalifikacjami również dotychczasowe zachowanie się i postawa moralna.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W świetle art. 21 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ Sąd ten nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku stanowiącego przedmiot postępowania administracyjnego, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w tym postępowaniu z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego z daty jego podjęcia.

Skarga analizowana pod tym kątem nie mogła być uwzględniona, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Rozstrzygnięcie objęte tą decyzją oparte zostało na ustaleniu, że skarżący nie daje rękojmi należytego wykonywania obowiązków egzaminatora. Legitymowanie się tą przesłanką jest jednym z warunków wpisania do ewidencji egzaminatorów, przewidzianych w art. 110 ust. 1 pkt 1-9 ww. ustawy - Prawo o ruchu drogowym, a jej brak uniemożliwia ten wpis, nawet gdy zainteresowany spełnia pozostałe warunki wymienione w tym przepisie /por. art. 110 ust. 1 w zw. z art. 111 ust. 1 ustawy/.

Rękojmię, o jakiej mowa w art. 110 ust. 1 pkt 9 ustawy, odnieść można jedynie do osoby bez istotnych wad, która gwarantuje należyte wykonywanie swoich obowiązków. Obowiązki egzaminatora mają szczególny charakter. Wiążą się z wymogiem pryncypialnej postawy, której cechą jest m.in. bezwzględne poszanowanie prawa. Uzasadnione jest z tego powodu stosowanie surowych kryteriów oceny osób, które ubiegają się o wpis do ewidencji egzaminatorów.

Tymczasem poza sporem jest w tej sprawie, że skarżący posłużył się w miejscu pracy podrobionym dyplomem ukończenia studiów wyższych, za co został skazany ww. wyrokiem Sądu Rejonowego w J. z 13 czerwca 2000 r. na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania. Organy administracyjne wydające decyzje w tej sprawie miały zatem prawo uznać w związku z tym, że nie daje on rękojmi należytego wykonywania obowiązków egzaminatora. Obowiązki te mogą być bowiem wykonywane jedynie przez osobę, której nie tylko kwalifikacje zawodowe, ale również postawa moralna nie budzą istotnych zastrzeżeń. Dopuszczenie się wzmiankowanego czynu /przestępstwa przeciwko wiarygodności dokumentu/ i jego charakter zastrzeżenia takie uzasadniają. Nie ma przy tym znaczenia, że ze względu na treść art. 145 ust. 4 ustawy ostatecznie osoby wykonujące czynności egzaminatora w dniu wejścia w życie ustawy na podstawie dotychczasowych przepisów uważa się za spełniające wymagania określone ustawą, gdyż w kontekście rękojmi, o jakiej mowa w art. 110 ust. 1 pkt 9 ustawy, liczy się dotychczasowa postawa kandydata na egzaminatora, która wespół z osiągniętymi kwalifikacjami zawodowymi winna dawać przekonanie o należytym wykonywaniu przezeń swoich obowiązków. W szczególności cechy osobiste kandydata, potwierdzone jego dotychczasowym postępowaniem, winny wykluczać obawy o jego uczciwość, wiarygodność, rzetelność i obiektywizm. Posunięcie się skarżącego do wejścia w posiadanie i do użycia sfałszowanego dyplomu ukończenia studiów wyższych obaw tych nie wyklucza, prowadząc do słusznego wniosku, że nie daje on rękojmi należytego wykonywania obowiązków egzaminatora. Okoliczność ta eliminuje go z kręgu osób, które mogą ubiegać się o wpis do ewidencji egzaminatorów.

Skoro zaskarżona decyzja poparta została wystarczającymi ustaleniami faktycznymi, jak również organ administracyjny dokonał wyczerpującej ich oceny, wskazując w uzasadnieniu decyzji wszystkie istotne podstawy rozstrzygnięcia, a skarżący nie przedstawił żadnych istotnych zarzutów, które mogłyby to rozstrzygnięcie oraz prawidłowość wydanej decyzji podważyć, Sąd zobowiązany był oddalić skargę.

Z tych względów Sąd, na podstawie art. 27 ust. 1 ww. ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, orzekł jak w sentencji wyroku.