Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 719/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-09-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6178 Uprawnienia do prowadzenia usługowego ksiąg rachunkowych
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Olga Żurawska - Matusiak Asesor WSA Andrzej Wieczorek Protokolant Łukasz Poprawski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 września 2005 r. sprawy ze skargi A. N. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] lutego 2005 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wydania certyfikatu księgowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję z dnia[...]października 2004r. 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu


UZASADNIENIE

Minister Finansów decyzją z dnia [...] lutego 2005 r. nr [...], po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję z dnia [...] października 2004 r., którą to decyzją – wydaną na postawie art. 104 kpa oraz § 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 18 lipca 2002 r. w sprawie uprawnień do usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych (Dz. U. Nr 120, poz. 1022 ze zm.) odmówił Pani A. N.wydania certyfikatu księgowego, uprawniającego do usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych ze względu na niespełnienie wymogów dotyczących wykształcenia.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Minister Finansów wskazał, iż zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 2) rozporządzenia, certyfikat księgowy bez egzaminu otrzymują osoby posiadające trzyletnią praktykę w księgowości oraz wykształcenie wyższe magisterskie uzyskane na jednym z kierunków ekonomicznych o specjalności rachunkowość, w jednostkach organizacyjnych, uprawnionych zgodnie z odrębnymi przepisami, do nadawania stopnia naukowego doktora nauk ekonomicznych lub trzyletnią praktykę w księgowości oraz wykształcenie wyższe magisterskie lub równorzędne i ukończyły studia podyplomowe z zakresu rachunkowości w jednostkach organizacyjnych uprawnionych, zgodnie z odrębnymi przepisami, do nadawania stopnia naukowego doktora nauk ekonomicznych.

Pani A.N. ukończyła studia wyższe magisterskie a także w dniu [...] grudnia 2003 r. studia podyplomowe w zakresie rachunkowości, zorganizowane na Wydziale Zarządzania Uniwersytetu [...] w O.

Minister Finansów stwierdził, że w celu wyjaśnienia wątpliwości posiadania przez Wydział Zarządzania Uniwersytetu [...] w O. stosownych uprawnień pozwalających uznać zdobyte w nim wykształcenie za spełniające wymogi określone dla osób ubiegających się o wydanie certyfikatu księgowego bez egzaminu, zwrócił się do Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów o informację co do posiadania przez Wydział Zarządzania w/w uniwersytetu uprawnień. Komisja pismem z dnia [...] marca 2004 r. poinformowała Ministra Finansów, że uprawnienia Wydziału Zarządzania Uniwersytetu [...]w O. do nadawania stopnia doktora nauk ekonomicznych są z dniem [...] lipca 2004 r. zawieszone z mocy prawa.

W tej sytuacji Minister Finansów uznał, iż w dniu ukończenia przez skarżącą studiów podyplomowych jednostka organizacyjna szkoły wyższej nie posiadała uprawnień do nadawania stopnia doktora nauk ekonomicznych określonych w § 3 ust. 1 pkt 2) rozporządzenia z dnia 18 lipca 2002 r., co nie pozwala uznać, iż został spełniony przez nią warunek wykształcenia.

Na powyższą decyzję A. N. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę. Podniosła, iż w momencie rozpoczęcia studiów podyplomowych na Wydziale Zarządzania Uniwersytetu [...] w O. jednostka posiadała uprawnienie do nadawania stopnia naukowego doktora nauk ekonomicznych. Fakt ten był decydujący o rozpoczęciu studiów na w/w uniwersytecie. Nikt nie informował jej, że w trakcie nauki uczelnia straciła uprawnienia. Podnosiła, że nie może ponosić konsekwencji zmiany stanu faktycznego leżącego po stronie uczelni. Zarzucała zaskarżonej decyzji sprzeczność z § 3 ust. 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 18 lipca 2002 r. w sprawie uprawnień do usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych; kwestionowała opinię Ministra Finansów wyrażoną w zaskarżonej decyzji, że decydujące znaczenie dla oceny posiadania przez uczelnię uprawnień ma data ukończenia przez nią studiów a nie data rozpoczęcia nauki. Jej zdaniem, rozporządzenie nie zawiera przepisu o takiej treści.

Minister Finansów w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie prezentując dotychczasowe stanowisko odnośnie nie spełniania przez skarżącą wymogu posiadania praktyki. Odnosząc się do zarzutu o braku informacji o zawieszeniu uprawnień Jednostki organizacyjnej uczelni, wskazał, iż art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach i tytule naukowym (Dz. U. Nr 65, poz. 595) nie nakładają na Centralną Komisję do Spraw Stopni i Tytułów żadnych dodatkowych obowiązków, np. poprzez obwieszczenie o zawieszeniu uprawnień.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Rozpoznając sprawę w świetle powołanych kryteriów, skarga zasługuje na uwzględnienie.

Skarżąca posiada wykształcenie wyższe magisterskie, trzyletnią praktykę w księgowości oraz ukończyła studia podyplomowe z zakresu rachunkowość. Studia podyplomowe na Wydziale Zarządzania Uniwersytetu [...] w O. ukończyła w dniu 28 grudnia 2003 r. Minister Finansów nie kwestionuje, iż Wydział Zarządzania Uniwersytetu [...] w O. posiadał uprawnienia do nadawania stopnia naukowego doktora nauk ekonomicznych w dacie podjęcia studiów przez skarżącą.

Zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 18 lipca 2002 r. w sprawie uprawnień do usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych (Dz. U. Nr 120, poz. 1022 z późn. zm.), minister właściwy do spraw finansów publicznych wydaje certyfikat księgowy osobom fizycznym, które dokumentowały trzyletnią praktykę w księgowości, posiadają wykształcenie wyższe magisterskie lub równorzędne oraz ukończyły studia podyplomowe z zakresu rachunkowości w jednostkach organizacyjnych uprawnionych, zgodnie z odrębnymi przepisami, do nadawania stopnia naukowego doktora nauk ekonomicznych.

Zgodnie z art. 5 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. Nr 65, poz. 595), stopnie doktora i doktora habilitowanego są nadawane w jednostkach organizacyjnych, które posiadają uprawnienie do ich nadawania. Uprawnienie, nadaje Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów, na wniosek jednostki organizacyjnej.

Uprawnienie do nadawania stopni naukowych może być cofnięte lub zawieszone.

W myśl art. 8 ust. 2 cytowanej ustawy, uprawnienie do nadawania stopni doktora i doktora habilitowanego ulega zawieszeniu z mocy prawa od dnia, w którym liczba pracowników zatrudnionych w jednostce organizacyjnej zmniejszyła się poniżej minimum określonego w art. 6. Centralna Komisja określa termin, nie dłuższy niż dwa lata, w którym jednostka jest obowiązana spełnić warunki do przywrócenia zawieszonych uprawnień.

Stosownie do ust. 3 w/w przepisu, jeżeli jednostka organizacyjna w wyznaczonym terminie nie spełni warunków, Centralna Komisja cofa uprawnienie. Na podstawie art. 29 cytowanej ustawy z dnia 14 marca 2003 r. do postępowaniach w sprawach pozbawienia uprawnienia do nadawania tych stopni w zakresie nieuregulowanym w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.

W ocenie Sądu, decyzja o cofnięciu uprawnień ma charakter decyzji konstytutywnej. Zatem dopiero z datą wydania decyzji o cofnięciu uprawnień do nadawania stopnia naukowego, jednostka organizacyjna uczelni takich uprawnień jest pozbawiona. Zawieszenie uprawnień, jakie następuje z mocy prawa, na podstawie art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki nie może być traktowane jako tożsame z nieposiadaniem uprawnień.

W ocenie Sądu, dopóki Wydziałowi Zarządzania Uniwersytetu [...] w O. nie zostanie cofnięte uprawnienie do nadawania stopnia naukowego doktora nauk ekonomicznych, uprawnienie takie posiada i ukończenie przez skarżącą studiów podyplomowych z zakresu rachunkowości - w okresie zawieszenia uprawnień - spełnia wymóg wykształcenia, o jakim mowa w § 3 ust. 1 pkt 2) lit. b) rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 18 lipca 2002 r. w sprawie uprawnień do usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych

Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł, jak w sentencji.

Na zasadzie art. 152 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd stwierdził, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu.