Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 598/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-12-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6149 Inne o symbolu podstawowym 614
Hasła tematyczne: Oświata
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną czynność
Powołane przepisy: article: art. 12 ust. 2, art. 31 ust. 1 pkt 5 lit. a, art. 14 ust. 1, art. 15 ust. 2, art. 16 ust. 1
journal: Dz.U. 2004 nr 256 poz 2572
law: Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - tekst jednolity
article: załącznik nr 2 i załącznik nr 4
journal: Dz.U. 2012 poz 977
law: Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 27 sierpnia 2012 r. w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz  kształcenia ogólnego w poszczególnych typach szkół.
article: par. 2 ust. 1, 2, 3, par. 8 ust. 1
journal: Dz.U. 1992 nr 36 poz 155
law: Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 14 kwietnia 1992 r. w sprawie warunków i sposobu organizowania nauki religii w publicznych  przedszkolach i szkołach.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Owsińska – Gwiazda, Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kobylski, Sędzia WSA Justyna Mazur (sprawozdawca), Protokolant Specjalista Ilona Obara, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 grudnia 2015 r. w Radomiu sprawy ze skargi Parafii [...]p.w. Św. [...]w [...] na czynność Prezydenta Miasta [...] z dnia [...]kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wymiaru godzin lekcji religii prawosławnej uchyla zaskarżoną czynność.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia [...] lipca 2015 r. (data wpływu do organu) Parafia Prawosławna p.w. [...] w R. (dalej także: "skarżąca", "Parafia") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Radomiu skargę, wskazując, iż zaskarżeniem objęta jest decyzja Prezydenta Miasta R. (dalej także: "Prezydent", "organ") z dnia [...] czerwca 2015 r. znak [...]Skarżąca zarzuciła naruszenie:

- § 2 ust. 2 i 3 Rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 14 kwietnia 1992 roku w sprawie warunków i sposobu organizowania nauki religii w publicznych przedszkolach i szkołach poprzez przyjęcie, iż nauka religii winna odbywać się

w ramach etapów edukacyjnych, nie zaś w ramach roczników, czyli w grupach międzyklasowych;

- art. 48 Konstytucji RP poprzez pominięcie tego, że rodzice mają prawo do wychowania dzieci zgodnie z własnymi przekonaniami, a wychowanie to powinno uwzględniać stopień dojrzałości dziecka, a także wolność jego sumienia i wyznania oraz jego przekonania;

- art. 53 ust. 1 i 2 Konstytucji RP poprzez dyskryminację dzieci wyznania prawosławnego wyrażającą się w nauczaniu religii na innych zasadach, aniżeli dzieci wyznania rzymsko-katolickiego.

Wskazując na powyższe skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji

i przyznanie 10 godzin religii tygodniowo, podnosząc, że umożliwi to nauczanie

w sposób dostosowany do stopnia dojrzałości dzieci i nie będzie stanowiło ich dyskryminacji względem rówieśników innych wyznań.

W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, iż mimo że pismo Prezydenta Miasta R. z dnia [...] czerwca 2015 r. nie zawiera elementów niezbędnych, jakie powinna zawierać decyzja w istocie taką decyzję stanowi. W ocenie skarżącej narusza ona prawo, w tym przede wszystkim przepisy ustawy zasadniczej. Zgodnie bowiem

z Konstytucją RP każdemu zapewnia się wolność sumienia i wyznania. Wolność ta wyraża się również w prawie do nauczania religii. Równość w gwarantowaniu tego prawa oznacza, iż dzieci wyznania prawosławnego nie mogą być dyskryminowane

w stosunku do swych rówieśników. Nauczanie religii w warunkach, kiedy w jednej grupie znajdują się dzieci na różnych etapach rozwoju stanowi wyraz dyskryminacji. Nie ma bowiem w takiej sytuacji możliwości dostosowania przekazywanych treści i sposobu ich przekazywania do możliwości intelektualnych dzieci. Podniosła, iż z § 2 ust. 2 i 3 rozporządzenia nie wynika, iż nauka religii ma być prowadzona w ramach etapów edukacyjnych. Określenie grupa międzyoddziałowa i międzyklasowa oznacza możliwość łączenia różnych klas, ale w ramach danego rocznika. Dopiero wówczas zostaną zrealizowane standardy nauczania religii gwarantowane w Konstytucji RP

i dzieci wyznania prawosławnego nie będą dyskryminowane. Finansowanie nauczania religii powinno zaś odbywać się na zasadach analogicznych do finansowania innych przedmiotów nauczania.

Prezydent Miasta R. w odpowiedzi na skargę wniósł o odrzucenie, ewentualnie o oddalenie skargi.

W uzasadnieniu zajętego stanowiska podniósł, iż skargę na pismo Prezydenta Miasta R. znak: [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. w sprawie wymiaru godzin na nauczanie religii prawosławnej w Międzyszkolnym Punkcie Katechetycznym przy Parafii Prawosławnej p.w. [...] w R., skarżąca uzasadnia tym, iż w sprawie tej winna być wydana decyzja administracyjna zgodnie z art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.; dalej: "k.p.a."), w związku z czym w dniu [...] czerwca 2015 r. złożyła odwołanie w tej sprawie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R., które to odwołanie organ przekazał temu organowi w dniu [...] czerwca 2015 r. oraz tym, iż zdaniem skarżącej nauka religii prawosławnej w Międzyszkolnym Punkcie Katechetycznym winna odbywać się nie w ramach etapów edukacyjnych, lecz w ramach roczników, czyli w grupach dla poszczególnych klas.

W ocenie Prezydenta zarzuty skargi są bezpodstawne, albowiem pismo Prezydenta Miasta R. z dnia [...] czerwca 2015 r. ustalające liczbę grup międzyklasowych i w konsekwencji wymiar godzin na nauczanie religii w wymienionym powyżej Punkcie Katechetycznym nie jest decyzją w rozumieniu przepisów k.p.a., gdyż przepisy materialne nie przewidują załatwienia takiej sprawy w formie decyzji administracyjnej. Ustalenie liczby grup uczniów nauczania religii danego wyznania

i w konsekwencji liczby godzin na nauczanie tej religii wynika wprost z przepisów § 2 ust. 1 i 2 rozporządzenia i jest czynnością materialno-techniczną. Na wypadek, gdyby Sąd uznał, że w niniejszej sprawie skarżącej przysługuje odwołanie i jest uprawniony do wniesienia skargi, organ podniósł, iż zgodnie z art. 52 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r poz. 270, ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia. Skarżąca w dniu [...] czerwca 2015 r. wniosła odwołanie w przedmiotowej sprawie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R., które to odwołanie organ przekazał temu organowi w dniu [...] czerwca 2015 r. Podniesiono także, iż zgodnie z art. 31 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572, ze zm.; dalej: "ustawa o systemie oświaty") zadania organu wyższego stopnia, w stosunku do organów jednostek samorządu terytorialnego w sprawach szkół publicznych, w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego wykonuje kurator oświaty.

Na wypadek nieodrzucenia skargi z powyższych przyczyn, Prezydent podniósł, iż skarga jest merytorycznie niezasadna. Wskazał jednocześnie, że skarżąca we wniosku z dnia [...] marca 2015 r. wskazała na utworzenie pięciu grup nauczania religii prawosławnej w Międzyszkolnym Punkcie Katechetycznym przy Parafii Prawosławnej p.w. [...] w R. dla dziesięciu uczniów z różnych klas i różnych szkół, co skutkowałoby przyznaniem dziesięciu godzin nauczania religii tygodniowo dla dziesięciu uczniów. Wniosek ten nie znajduje uzasadnienia w obowiązujących przepisach. Normujący te kwestie § 2 ust. 1 i 2 rozporządzenia stanowi, iż jeżeli w szkole na naukę religii danego wyznania zgłosi się mniej niż siedmiu uczniów organ prowadzący szkołę

w porozumieniu z właściwym kościołem organizuje naukę religii w grupie międzyszkolnej lub w pozaszkolnym punkcie katechetycznym, jak to ma miejsce

w niniejszej sprawie. Odnośnie liczby uczniów danej klasy w grupie przepis § 2 ust. 1 ww. rozporządzenia stanowi wprost, że dla liczby mniejszej niż siedmiu uczniów

w klasie, a taka sytuacja jest w Międzyszkolnym Punkcie Katechetycznym, lekcje religii powinny być organizowane w grupie międzyklasowej. W tych okolicznościach, przy tworzeniu grup łączonych z różnych klas, organ kierując się obowiązującymi przepisami, ale także kryteriami mającymi na celu dobro ucznia, takimi jak mała rozpiętość wieku (w ramach jednego etapu edukacyjnego) ustalił, że nauka religii prawosławnej w Międzyszkolnym Punkcie Katechetycznym dla dziesięciu uczniów może być realizowana w wymiarze sześciu godzin tygodniowo, tj. w trzech grupach,

w ramach poszczególnych etapów edukacyjnych.

Skarga została wywiedziona w następującym stanie faktycznym:

Wnioskiem z dnia [...] marca 2015 r. Parafia Prawosławna p.w. [...]

w R., reprezentowana przez Proboszcza ks. T.R., zwróciła się do Prezydenta Miasta R. z prośbą o umożliwienie kontynuowania nauczania religii prawosławnej w Międzyszkolnym Punkcie Katechetycznym przy Parafii Prawosławnej p.w. [...] w R. w roku szkolnym 2015/2016 w wymiarze stosownym do ilości grup wskazanych we wniosku. Z treści wniosku wynika jednocześnie, iż zajęcia będą odbywać się w pięciu grupach, skupiających: pierwsza grupa - czworo dzieci z klasy pierwszej szkoły podstawowej, druga grupa – jedno dziecko z klasy drugiej szkoły podstawowej, trzecia grupa – troje dzieci z klasy trzeciej szkoły podstawowej, czwarta grupa – jedno dziecko z klasy pierwszej gimnazjum i piąta grupa – jedno dziecko z klasy pierwszej liceum. W odpowiedzi na powyższy wniosek, Prezydent Miasta R., pismem z dnia [...] kwietnia 2015 r. poinformował skarżącą, iż w roku szkolnym 2015/2016 wymiar religii prawosławnej organizowanej w międzyszkolnym punkcie katechetycznym przy Parafii Prawosławnej p.w. [...] w R. dla łącznie dziesięciorga dzieci wynosi 6 godzin tygodniowo. Powyższe pismo zostało skarżącej doręczone w dniu [...] kwietnia 2015 r. Pismem z dnia [...] kwietnia 2015 r. (data nadania w urzędzie pocztowym – [...] kwietnia 2015 r.), zatytułowanym "odwołanie" skarżąca zakwestionowała ilość przyznanych godzin nauczania religii prawosławnej w roku szkolnym 2015/2016 wskazaną w ww. piśmie z dnia [...] kwietnia 2015 r., powołując się na przepisy rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej, o którym mowa wyżej oraz art. 53 ust. 4 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W odpowiedzi na powyższe pismo, pismem z dnia [...] czerwca 2015 r. (nazywanym w skardze decyzją) Prezydent Miasta R. poinformował Parafię o podtrzymaniu stanowiska wyrażonego w piśmie z dnia [...] kwietnia 2015 r. Wskazano jednocześnie, iż decyzja ta została podjęta w oparciu o zapis § 2 ust. 2-3 rozporządzenia, przyznany wymiar 6 godzin można realizować następująco: 2 godziny – I etap edukacyjny – 8 osób, 2 godziny – gimnazjum – 1 osoba, 2 godziny – liceum –

1 osoba. Powyższe pismo zostało doręczone skarżącej w dniu [...] czerwca 2015 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, o ile ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że w postępowaniu sądowym badana jest legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa, obowiązujących w dacie wydania zaskarżonego aktu, do zaistniałego stanu faktycznego, jak również trafność wykładni tych przepisów oraz prawidłowość przyjętej procedury. Ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania aktu, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego.

W niniejszej sprawie zastosowanie ma ponadto art. 134 § 1 p.p.s.a. Z uwagi na treść art. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r., poz. 658; dalej: "ustawy zmieniającej p.p.s.a."), przepis ten ma zastosowanie w niniejszej sprawie w brzmieniu obowiązującym przed dniem 15 sierpnia 2015 r., to jest przed dniem wejścia ustawy

w życie. Zgodnie z jego brzmieniem Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Kierując się brzmieniem art. 134 § 1 p.p.s.a., w okolicznościach niniejszej sprawy konieczne jest określenie czego - aktu, czy też czynności, dotyczy skarga. Jak bowiem wynika z treści skargi i akt administracyjnych dołączonych do akt sądowych, w sprawie kwestionowany jest wymiar godzin nauczania religii prawosławnej w Międzyszkolnym Punkcie Katechetycznym przy Parafii Prawosławnej p.w. [...] w R.

w roku szkolnym 2015/2016, o którym Prezydent Miasta R. rozstrzygnął w piśmie z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...]. Jak trafnie wskazują strony podstawą ustalenia wymiaru godzin nauki religii w niniejszej sprawie są przepisy Rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 14 kwietnia 1992 r. w sprawie warunków i sposobu organizowania nauki religii w publicznych przedszkolach i szkołach (Dz. U. Nr 36, poz. 155 ze zm.; nazywanego także "rozporządzeniem"). Rozporządzenie to zostało wydane na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 12 ust. 2 ustawy o systemie oświaty. Zarówno przepisy ustawy o systemie oświaty, jak i rozporządzenia nie zawierają regulacji obligującej do ustalania wymiaru nauczania religii czy etyki w drodze decyzji administracyjnej. W ocenie Sądu na podzielenie zasługuje pogląd organu, iż ustalenie wymiaru godzin na nauczanie religii nie wymaga wydania decyzji administracyjnej. Pogląd ten znajduje oparcie w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 lipca 2013 r. w sprawie sygn. akt I OSK 2210/12 (LEX nr 1429055), z którego wynika,

iż rozstrzygnięcie sprawy w formie decyzji administracyjnej powinno wprost wynikać

z przepisów prawa administracyjnego materialnego. Nie mniej jednak rozstrzygnięcie co do wymiaru godzin nauczania religii prawosławnej, w odniesieniu do Międzyszkolnego Punktu Katechetycznego przy Parafii Prawosławnej p.w. [...] w R., kwestionowane

w niniejszej sprawie, zostało podjęte w sprawie indywidualnej, skierowane do oznaczonego podmiotu i dotyczy uprawnienia, które zostało określone w przepisie prawa powszechnie obowiązującego. Tym samym spełnia wszystkie przesłanki konieczne do uznania, iż stanowi ono czynność w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Jak bowiem wynika z poglądu zawartego w uzasadnieniu Uchwały 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lutego 2008 r. w sprawie sygn. akt I OPS 3/07 (ONSAiWSA 2008/2/21, OSP 2008/5/51, OSP 2008/7-8/89, Prok. i Pr.-wkł. 2008/7-8/65, POP 2008/3/45) "... o akcie lub czynności w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4, na który może być wniesiona skarga do sądu administracyjnego, można mówić wówczas, gdy akt (czynność) podjęty jest w sprawie indywidualnej, skierowany jest do oznaczonego podmiotu administrowanego, dotyczy uprawnienia lub obowiązku tego podmiotu, samo zaś uprawnienie lub obowiązek, którego akt (czynność) dotyczy, są określone

w przepisie prawa powszechnie obowiązującego." Jako czynność podlega zatem zaskarżeniu rozstrzygnięcie Prezydenta Miasta R. z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...]. Wprawdzie skarga wskazuje na zaskarżenie pisma z dnia [...] czerwca 2015 r., nazywanego wadliwie decyzją, jednak analiza treści skargi w powiązaniu z zawartością przedstawionych Sądowi akt administracyjnych prowadzi do niewątpliwego wniosku, iż zaskarżeniem objęte jest pismo z dnia [...] kwietnia 2015 r., stanowiące czynność podlegającą zaskarżeniu na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Należy przy tym zauważyć, iż podobnie jak w przypadku art. 134 § 1 p.p.s.a., zastosowanie w niniejszej sprawie ma art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. w brzmieniu obowiązującym do dnia 15 sierpnia 2015 r.

Zgodnie z art. 52 § 1 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. W myśl § 2 tego art., przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Zgodnie zaś z art. 52 § 3 p.p.s.a. (w brzmieniu obowiązującym przed dniem 15 sierpnia 2015 r., to jest przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej p.p.s.a.), jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa. Zgodnie z art. 31 ust.

1 pkt 5 lit. a ustawy o systemie oświaty, kurator oświaty, w imieniu wojewody, wykonuje zadania i kompetencje w zakresie oświaty określone w ustawie i przepisach odrębnych na obszarze województwa, a w szczególności wykonuje zadania organu wyższego stopnia w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego w stosunku do organów jednostek samorządu terytorialnego - w sprawach szkół publicznych, zakładanych i prowadzonych przez osoby prawne i fizyczne, oraz szkół i placówek niepublicznych. W świetle powyższych przepisów wyczerpanie środków zaskarżenia

w rozumieniu art. 52 § 1, 2 i 3 p.p.s.a. w zw. z art. 31 ust. 1 pkt 5 lit. a ustawy

o systemie oświaty, w okolicznościach niniejszej sprawy, należałoby stwierdzić

w przypadku wystąpienia przez skarżącą z wezwaniem [...] Kuratora Oświaty w W. do usunięcia naruszenia prawa, z zachowaniem terminu wskazanego w art. 52 § 2 p.p.s.a. Tymczasem skarżąca po otrzymaniu w dniu [...] kwietnia 2015 r., z zachowaniem terminu 14 dni złożyła do Prezydenta Miasta R. pismo z dnia [...] kwietnia 2015 r., zatytułowane "Odwołanie", z którego treści w sposób niewątpliwy wynika cel złożenia pisma i intencja piszącego, wskazującego na naruszenie przez organ przepisów prawa, z jednoczesnym wnioskiem o zmianę rozstrzygnięcia co do wymiaru godzin nauczania religii prawosławnej, określonego w piśmie z dnia [...] kwietnia 2015 r. W odpowiedzi na powyższe pismo organ sporządził pismo z dnia [...] czerwca 2015 r., podtrzymujące dotychczasowe rozstrzygnięcie. Zauważyć jednocześnie należy, iż w żadnym z kierowanych do skarżącej pism, o których mowa wyżej nie zawarto pouczenia o ich charakterze i możliwościach zaskarżenia. Dopiero w odpowiedzi na skargę Prezydent wskazał, iż zadania organu wyższego stopnia w stosunku do organów jednostek samorządu terytorialnego w sprawach szkół publicznych, w rozumieniu k.p.a. wykonuje kurator oświaty. Brak stosownych pouczeń uchybia obowiązkom organu wynikającym z art. 9 k.p.a. Zgodnie z treścią tego przepisu, organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego, czuwają także nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Ponadto w myśl art. 65 § 1 k.p.a., jeżeli organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, jest niewłaściwy w sprawie, niezwłocznie przekazuje je do organu właściwego, zawiadamiając jednocześnie o tym wnoszącego podanie. W świetle powyższej regulacji organ wobec złożenia przez skarżącą pisma z dnia [...] kwietnia 2015 r. winien pismo to jako wezwanie do usunięcia naruszenia prawa przekazać do rozpoznania [...] Kuratorowi Oświaty w W., czego nie uczynił rozpoznając sprawę we własnym zakresie, o czym skarżąca została poinformowana pismem z dnia [...] czerwca 2015 r. Pismo z dnia [...] czerwca 2015 r. zostało skarżącej doręczone w dniu [...] czerwca 2015 r., skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie została nadana w urzędzie pocztowym w dniu [...] czerwca 2015 r., do organu zaś wpłynęła w dniu 2 lipca 2015 r. Zgodnie z art. 53 § 2 p.p.s.a. w przypadkach, o których mowa w art. 52 § 3 i 4, skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa. Zgodnie zaś z art. 54 § 1 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Z zestawienia terminów doręczenia skarżącej pisma z dnia [...] czerwca 2015 r. i daty wpływu skargi do organu wynika, iż termin 30 dni na wniesienie skargi został przez skarżącą zachowany. W tych okolicznościach, wobec aktywności strony, składającej z zachowaniem ustawowego terminu pismo z dnia [...] kwietnia 2015 r., o treści nie budzącej wątpliwości co do jego charakteru i celu złożenia, przy braku stosownych pouczeń ze strony organu co do prawidłowego sposobu postępowania w przypadku kwestionowania rozstrzygnięcia organu oraz uchybienia organu obowiązkowi przekazania pisma do rozpoznania według właściwości, brak jest podstaw do odrzucenia skargi z powodu niewyczerpania środków zaskarżenia, o których mowa w art. 52 § 1, 2 i 3 p.p.s.a. Brak stosownych pouczeń i wadliwe działanie organu nie może bowiem działać na niekorzyść strony.

W tych okolicznościach z uwagi na złożenie skargi z zachowaniem ustawowego terminu, jak wynika z wcześniejszych wywodów na czynność Prezydenta Miasta R. z dnia [...] kwietnia 2015 r. w przedmiocie ustalenia wymiaru godzin lekcji religii prawosławnej Sąd uznał za zasadne merytoryczne rozpoznanie skargi.

W tej mierze należy odnieść się w szczególności do mających zastosowanie

w niniejszej sprawie przepisów przywoływanego już wyżej Rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 14 kwietnia 1992 roku w sprawie warunków i sposobu organizowania nauki religii w publicznych przedszkolach i szkołach. Zgodnie z jego § 2 ust. 1, przedszkole i szkoła mają obowiązek zorganizowania lekcji religii dla grupy nie mniejszej niż siedmiu uczniów danej klasy lub oddziału (wychowanków grupy przedszkolnej). Dla mniejszej liczby uczniów w klasie lub oddziale (wychowanków

w grupie) lekcje religii w przedszkolu lub szkole powinny być organizowane w grupie międzyoddziałowej lub międzyklasowej. W myśl § 2 ust. 2 rozporządzenia, jeżeli

w przedszkolu lub szkole na naukę religii danego wyznania lub wyznań wspólnie nauczających zgłosi się mniej niż siedmiu uczniów (wychowanków), organ

prowadzący przedszkole lub szkołę, w porozumieniu z właściwym kościołem lub

związkiem wyznaniowym, organizuje naukę religii w grupie międzyszkolnej lub

w pozaszkolnym (pozaprzedszkolnym) punkcie katechetycznym. Zgodnie zaś z § 2 ust. 4 rozporządzenia, w szczególnie uzasadnionych przypadkach organ prowadzący przedszkole lub szkołę, w ramach posiadanych środków, może - na wniosek kościoła lub związku wyznaniowego - zorganizować nauczanie religii danego wyznania

w sposób odmienny niż określony w ust. 1-3.

Jak wynika z § 2 ust. 1 rozporządzenia, przedszkole i szkoła mają obowiązek zorganizowania lekcji religii dla grupy nie mniejszej niż siedmiu uczniów klasy lub oddziału wychowanków grupy przedszkolnej, co oznacza, iż zasadą jest organizowanie lekcji religii w obrębie klasy lub oddziału przedszkolnego, a jedyną okolicznością umożliwiającą odstępstwo od tej zasady jest liczba uczniów lub wychowanków w danej klasie lub oddziale mniejsza niż siedem osób. Jak wynika bowiem ze zdania drugiego

§ 2 ust. 1 rozporządzenia wówczas lekcje religii są organizowane w grupie międzyoddziałowej lub międzyklasowej. Użycie w treści powyższego przepisu terminu "klasa" i "oddział" oraz grupa "międzyklasowa" i "międzyoddziałowa" nie pozwala na organizowanie grup nauczania religii jak tylko z uwzględnieniem poziomów klas szkół podstawowych, gimnazjów, szkół ponadgimnazjalnych i oddziałów przedszkolnych. Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 27 sierpnia 2012 r. w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz kształcenia ogólnego

w poszczególnych typach szkół (Dz. U. z 2012 r., poz. 977 ze zm.) w załączniku Nr 2 określającym podstawę programową kształcenia ogólnego dla szkół podstawowych wskazuje I etap edukacyjny, obejmujący klasy I – III szkoły podstawowej - edukacja wczesnoszkolna i II etap edukacyjny, obejmujący klasy IV–VI. W załączniku nr 4, określającym podstawę programową kształcenia ogólnego dla gimnazjów i szkół ponadgimnazjalnych, których ukończenie umożliwia uzyskanie świadectwa dojrzałości po zdaniu egzaminu maturalnego wskazuje, iż po ukończeniu szkoły podstawowej uczeń kontynuuje kształcenie ogólne na III i IV etapie edukacyjnym: III etap edukacyjny realizowany jest w gimnazjum, zaś IV etap edukacyjny realizowany jest w szkole ponadgimnazjalnej. Z powyższej regulacji wynika, iż termin "etap edukacyjny" nie jest tożsamy z terminem "klasa". Rozporządzenie w § 2 ust. 1 nie posługuje się terminem "etap edukacyjny", ale terminem "klasa", co obliguje szkołę do organizowana nauki religii z uwzględnieniem poziomów nauczania wyznaczanych przez klasy, a nie

etapy edukacyjne. Zapisy § 2 ust. 2 rozporządzenia wprowadzają odmienności

w organizowaniu nauki religii, które wynikają z mniejszej ilości uczniów czy wychowanków danego wyznania, umożliwiając organizowanie w porozumieniu

z kościołem lub związkiem wyznaniowym naukę religii w grupie międzyszkolnej lub

w pozaszkolnym (pozaprzedszkolnym) punkcie katechetycznym. Mniejsza ilość osób

w grupie nie może jednak powodować odmiennej organizacji nauki niż to wynika z § 2 ust. 1 rozporządzenia w zakresie uwzględniającym poziom nauczania wyznaczany przez klasy. Odmienność wynikająca z § 2 ust. 2 rozporządzenia dotyczy bowiem organizacji nauczania religii w grupie skupiającej uczniów czy wychowanków poza szkołą czy przedszkolem, do których uczęszczają dzieci. W rozważaniach w tej mierze należy mieć także na uwadze powiązanie obowiązku przedszkolnego i szkolnego

z wiekiem dziecka, co wprost wynika z: art. 14 ust. 1 ustawy o systemie oświaty, zgodnie z którym wychowanie przedszkolne obejmuje dzieci od początku roku szkolnego w roku kalendarzowym, w którym dziecko kończy 3 lata, do końca roku szkolnego w roku kalendarzowym, w którym dziecko kończy 6 lat, art. 15 ust. 2 ustawy o systemie oświaty, zgodnie z których obowiązek szkolny dziecka rozpoczyna się

z początkiem roku szkolnego w roku kalendarzowym, w którym dziecko kończy 6 lat, oraz trwa do ukończenia gimnazjum, nie dłużej jednak niż do ukończenia 18 roku życia, zaś w myśl art. 16 ust. 1 ustawy o systemie oświaty na wniosek rodziców naukę

w szkole podstawowej może także rozpocząć dziecko, które w danym roku kalendarzowym kończy 5 lat, jeżeli wykazuje psychofizyczną dojrzałość do podjęcia nauki szkolnej. Nie ulega zatem wątpliwości, iż rozpoczęcie edukacji wraz

z osiągnieciem dojrzałości do podjęcia nauki i jej kontynuacja w kolejnych klasach,

w kolejnych etapach edukacyjnych pozostaje w związku z rozwojem psychofizycznym dziecka i wzrostem jego dojrzałości. Gwarancje wychowania i edukacji, także

w aspekcie wyznawanej religii i jej nauczania z uwzględnieniem dojrzałości dziecka zostały zwarte w art. 48 ust. 1 i art. 53 ust. 2 i 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Odmienna organizacja nauczania religii niż to wynika z ust. 1-3 § 2 rozporządzenia, jak wskazano w jego ust. 4 jest możliwa jedynie na wniosek kościoła lub związku wyznaniowego. W wypadku braku takiego wniosku organizacja nauczania religii odmiennie niż to wynika z treści § 2 ust. 1, 2 i 3 rozporządzenia pozostaje

w sprzeczności z ww. przepisami oraz narusza postanowienia art. 48 ust. 1 i art. 53 ust. 2 i 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy w ocenie Sądu czynność Prezydenta Miasta R. z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...], ustalająca wymiar nauczania religii prawosławnej w odniesieniu do etapów edukacyjnych, a nie klas, została dokonana z naruszeniem ww. przepisów oraz § 8 ust. 1 rozporządzenia. Zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenia nauka religii w szkołach publicznych wszystkich typów odbywa się co do zasady w wymiarze dwóch godzin lekcyjnych tygodniowo. Tym samym w przypadku pięciu grup, organizowanych w oparciu o edukację dzieci w poszczególnych klasach wynosi 10 godzin tygodniowo, a nie 6 godzin tygodniowo, obliczonych według etapów edukacyjnych (I, III i IV).

Wniosek skarżącej z dnia 23 marca 2015 r. w przedmiocie ustalenia wymiaru godzin nauki religii prawosławnej w Międzyszkolnym Punkcie Katechetycznym przy Parafii Prawosławnej p.w. [...] w R. winien zostać przy ponownym rozpoznaniu sprawy rozpatrzony z uwzględnieniem powyższych wywodów, z poszanowaniem mających zastosowanie przepisów prawa materialnego i zasad postępowania.

W tym stanie rzeczy, mając na uwadze przytoczoną powyżej argumentację, Sąd działając na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną czynność, orzekając jak w wyroku.