Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 82/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2021-05-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 34 § 2 pkt 1, pkt 3 lit. a, art. 17 § 1
journal: Dz.U. 2020 poz 1427
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Grosińska-Grzymkowska Sędziowie Sędzia WSA Robert Adamczewski Asesor WSA Tomasz Porczyński (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 7 maja 2021 r. sprawy ze skargi H. B. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] r. nr [...], znak [...] w przedmiocie oddalenia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej dotyczącej obowiązku nakazu rozbiórki budynku gospodarczego oddala skargę. dc


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] r., nr [...] wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1060 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.)- dalej: k.p.a.; art. 34 § 2 pkt 1, pkt 3 lit. a, art. 17 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn.: Dz.U. z 2020 r. poz. 1427 ze zm.) - dalej: u.p.e.a.; [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowalnego utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] r., nr [...] o:

1. oddaleniu zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej obowiązku o charakterze niepieniężnym, wszczętej w dniu 29 września 2020 r. na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 17 września 2020 r., wystawionego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł., dotyczący zakwestionowanego przez H. B. zasadności wystawienia tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 17 września 2020 r. i wszczęcia na jego podstawie postępowania egzekucyjnego;

2. stwierdzeniu niedopuszczalności zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej obowiązku o charakterze niepieniężnym, wszczętej w dniu 29 września 2020 r. na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 17 września 2020 r., wystawionego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł., dotyczącego zasadności obowiązku rozbiórki budynku gospodarczego usytuowanego na działce nr ew. 59, położonej w miejscowości S. nr 4, gm. K.., przy granicy z działką nr ew. 58.

Z ustalonego w sprawie stanu faktycznego wynika, że ostateczną decyzją z dnia [...] sierpnia 2019 r., nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nałożył na H. B. obowiązek rozbiórki całego budynku gospodarczego o długości 18 m i szerokości 7 m., usytuowanego na działce nr ew. 59 w miejscowości S. nr 4, gm. K.., przy granicy z działką nr ew. 58.

Kwestionując zasadność wydanego rozstrzygnięcia strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który postanowieniem z dnia 29 stycznia 2020 r., sygn. akt II SA/Łd 912/19 odrzucił skargę z powodu nieuzupełnienia w przewidzianym prawem terminie jej braku formalnego.

Nie zgadzając się z powyższym orzeczeniem H. B. wniosła zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który postanowieniem z dnia 20 maja 2020r., sygn. akt II OZ 311/20 zażalenie oddalił.

Z akt sprawy wynika także, że w dniu 7 maja 2020 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wystawił tytuł wykonawczy nr [...], stanowiący podstawę wszczęcia wobec H. B. postępowania egzekucyjnego celem przymusowej realizacji nałożonego na zobowiązaną, wyżej wskazaną decyzją z dnia [...] sierpnia 2019 r., obowiązku rozbiórki przedmiotowego budynku gospodarczego.

Postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie powołanego tytułu wykonawczego nr [...] zostało umorzone w całości postanowieniem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] lipca 2020 r., nr [...] z uwagi na stwierdzone naruszenie art. 15zzs ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 374 ze zm.), który to przepis w okresie od dnia 31 marca 2020 r. do dnia 23 maja 2020 r. wstrzymywał bieg terminów w postępowaniach administracyjnych i postępowania egzekucyjnych.

W dniu 17 września 2020 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wystawił tytuł wykonawczy nr [...], stanowiący podstawę wszczęcia wobec H.B. postępowania egzekucyjnego celem przymusowej realizacji nałożonego na zobowiązaną obowiązku rozbiórki budynku gospodarczego, wynikającego z ostatecznej decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2019 r., nr [...]. Odpis powyższego tytułu wykonawczego został doręczony skarżącej w dniu 29 września 2020 r. Natomiast wynikający z art. 15 § 1 u.p.e.a. obowiązek uprzedniego doręczenia upomnienia został zrealizowany w dniu 6 kwietnia 2020 r.

W dniu 2 października 2020 r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. (będącego jednocześnie wierzycielem, jak i organem egzekucyjnym) wpłynęło pismo skarżącej zatytułowane "zażalenie", w którym zobowiązana wskazując na doręczony jej tytuł wykonawczy nr [...] podnosi, że wydana decyzja administracyjna z dnia [...] sierpnia 20219 r., nr [...] nakazująca rozbiórkę całego budynku gospodarczego jest dla niej bardzo drastyczna i uciążliwa. Zdaniem skarżącej idealny stan techniczny budynku, jego usytuowanie, jak również jego wybudowanie na podstawie wszystkich wymaganych prawem dokumentów techniczno- budowalnych, uprawnia do wystąpienia z pytaniem, co do zasadności wydania decyzji oraz tytułu wykonawczego. Skarżąca wniosła o cofnięcie lub całkowite umorzenie tytułu wykonawczego.

Żądanie skarżącej o umorzenie postępowania egzekucyjnego zostało rozpatrzone w odrębnym postępowaniu administracyjnym.

Powołanym na wstępie postanowieniem z dnia [...] r., nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. oddalił zarzut zasadności wystawienia tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 17 września 2020 r. i wszczęcia na jego podstawie postępowania egzekucyjnego oraz stwierdził niedopuszczalność zarzutu dotyczącego zasadności nałożonego na skarżącą obowiązku rozbiórki przedmiotowego budynku gospodarczego.

W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia organ wskazał na treść przepisów art. 33 § 2 pkt 1-6 u.p.e.a. zawierającego enumeratywnie wymienione podstawy zarzutu w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego oraz art. 34 § 2-4 ustawy regulujące tryb postępowania zainicjowanego wniesionymi zarzutami.

Dalej organ podkreślił, iż na gruncie niniejszego stanu faktycznego żadna z dwóch podnoszonych przez skarżąca w piśmie z dnia 2 października 2020 r. okoliczności nie została uwzględniona w art. 33 § 2 u.p.e.a.

Odnosząc się do zarzutu "zasadności" wystawienia tytułu wykonawczego i wszczęcia na jego podstawie postępowania egzekucyjnego, które jest dla skarżącej uciążliwe i zbyt dotkliwe, w szczególności ze względu na wiek i niskie dochody, organ wskazał, iż prowadzone w stosunku do zobowiązanej postępowanie egzekucyjne jest konsekwencją niewykonania przez stronę nałożonego na nią obowiązku rozbiórki budynku gospodarczego. Jednakże "dolegliwość" związane z przymusową realizacją tego obowiązku nie stanowi ustawowej podstawy do wniesienia zarzutu, wymienionej w art. 33 § 2 u.p.a.e. Przesłanki tej nie spełniają również podnoszone przez stronę okoliczności wieku i uzyskiwanych dochodów.

Natomiast, co do podniesionego zarzutu dotyczącego zasadności nałożenia na stronę obowiązku rozbiórki przedmiotowego budynku organ I instancji odwołał się do art. 34 § 2 pkt 3 lit. a u.p.e.a., zgodnie z którym wierzyciel stwierdza niedopuszczalność zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, jeżeli zarzut jest albo był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu podatkowym, administracyjnym lub sądowym. W niniejszej sprawie kwestia zasadności nałożenia na stronę przedmiotowego obowiązku była przedmiotem odrębnego postępowania, zakończonego ostateczną decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2019 r. Co więcej, stosownie do art. 29 u.p.e.a. organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności egzekwowanego obowiązku. Z uwagi na powyższe zasadnym było stwierdzenie niedopuszczalności zarzutu zasadności nałożenia na stronę obowiązku rozbiórki budynku.

W zażaleniu na powyższe postanowienie H. B. wniosła o umorzenie postępowania egzekucyjnego wskazując, że nałożony na nią obowiązek jest bardzo drastyczny i niewykonalny.

Zaskarżonym niniejszą skargą postanowieniem z dnia [...] r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ odwoławczy przedstawił na wstępie dotychczas dokonane w sprawie ustalenia faktyczne oraz wskazał na podstawę materialnoprawną wydanego rozstrzygnięcia, w tym na art. 33 § 2 , art. 34 § 2 pkt 3 lit.a, art. 29 u.p.e.a.

Dalej, odnosząc się do zarzutu dotyczącego braku zasadności nałożonego na stronę obowiązku organ odwoławczy wskazał, iż kwestia to była już przedmiotem odrębnego postępowania administracyjnego, zakończonego ostatecznym rozstrzygnięciem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2019 r. Tym samym za zasadne uznać należy stwierdzenie organu I instancji, co do niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, stosownie do powołanego art. 34 § 2 pkt 3 lit. a u.p.e.a. Ponadto wskazując na przepis art. 29 u.p.e.a., jak również na charakter i cel działań podejmowanych przez organy egzekucyjne, ocena badania zasadności, czy też wymagalności egzekwowanego obowiązku jest niedopuszczalna. Organ podkreślił również, że w sprawie nie ziściła się żadna z przesłanek wymienionych w art. 33 § 2 pkt 1-6 u.p.e., stanowiących podstawę do uwzględnienia zgłoszonych zarzutów. Wobec powyższego, organ odwoławczy uznał, że kwestionowane przez stronę rozstrzygnięcie organu I instancji jest prawidłowe.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi H.B. przedstawiła argumentację dotyczącą postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2019 r. nakładającą na stronę obowiązek rozbiórki przedmiotowego budynku gospodarczego. Dalej wskazała, iż nie rozumie dlaczego ma rozebrać budynek, który nie stwarza żadnego zagrożenia i został posadowiony na jej działce, na podstawie wszystkich wymaganych dokumentów. Odnosząc się do wystawionego tytułu wykonawczego skarżąca wskazała, że wnosiła o umorzenie postępowania egzekucyjnego, jednakże wniosek nie został uwzględniony. Wyjaśniła, że nie zna się na przepisach prawa i prosi o nieniszczenie ciężkiej pracy jej rodziców. Skarżąca wniosła o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego w przedmiocie rozbiórki przedmiotowego budynku gospodarczego.

W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosił o jej oddalenie.

Postanowieniem z dnia 23 lutego 2021 r., sygn. akt II SPP/Łd 9/21 Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi przyznał skarżącej, na jej wniosek, prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.

W dniu 23 kwietnia 2021 r. do akt sprawy wpłynęło pismo Okręgowej Rady Adwokackiej w Ł. z dnia 15 kwietnia 2021 r. zawierające informację o wskazaniu adwokat M. O., jako pełnomocnika z urzędu wyznaczonego do reprezentowania skarżącej H. B.

W dniu 7 maja 2021 r. radca prawny M. W.-C. działając z substytucji adwokat M. O., przesłała na adres skrzynki pocztowej Wydziału Informacji Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi pismo, w którym wskazała, iż wobec uzyskania w tym dniu, informacji o wyznaczeniu przedmiotowej skargi do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym, wnosi o umożliwienie zapoznania się z aktami sprawy oraz wypowiedzenia się, przed zakończeniem postępowania. Podniosła, że w dniu 26 kwietnia 2021 r. wyznaczony z urzędu pełnomocnik skarżącej w toku rozmowy telefonicznej przeprowadzonej z pracownikiem sądu ustalił, że termin rozpoznania skargi nie został jeszcze wyznaczony oraz, że nie zaplanowano żadnych posiedzeń. Wobec niezawiadomienia pełnomocnika skarżącej o wyznaczonym na dzień 7 maja 2021 r. posiedzeniu niejawnym, pełnomocnik nie miał możliwości wypowiedzenia się w sprawie.

Powyższe pismo wpłynęło do sądu po wydaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyroku oddalającego skargę H.B.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że skarga Haliny B. została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r. poz. 2325) – dalej: p.p.s.a. Zgodnie z powołanym przepisem sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.).

Wyżej powołany przepis art. 119 pkt 3 p.p.s.a. stanowi jedną z ustawowych podstaw uprawniającą wojewódzki sąd administracyjny do skierowania sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym. Brzmienie analizowanego przepisu pozwala na stwierdzenie, że konstrukcja prawna uprawnienia sądu administracyjnego do rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym oparta została na uznaniu sądu i katalogu zaskarżonych skargą postanowień, który obejmuje między innymi zaskarżone w tej sprawie postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym, na które służy zażalenie. Powyższe oznacza, że w przypadku skarg na postanowienia organów administracji publicznej, wymienionych w art. 119 pkt 3 p.p.s.a., skierowanie ich do rozpoznania w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym nie jest uzależnione od woli, czy też wniosku strony.

Wskazać również należy, że zgodnie z art. 91 § 2 p.p.s.a. zdanie pierwsze, o posiedzeniach jawnych zawiadamia się strony na piśmie lub przez ogłoszenie podczas posiedzenia. Natomiast zgodnie z art. 139 § 4 p.p.s.a. odpis sentencji wyroku wydanego na posiedzeniu niejawnym doręcza się stronom, jeżeli uzasadnienia wyroku nie sporządza się z urzędu. Wyrok wydany na posiedzeniu niejawnym, podlega niezwłocznie publicznemu udostępnieniu w sekretariacie sądu, przez okres czternastu dni (art. 139 § 5 p.p.s.a.). Z treści powyżej przywołanych przepisów wynika zatem, iż sąd administracyjny, kierując sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym (w przypadkach przewidzianych ustawą) nie ma obowiązku zawiadamiania o tym fakcie stron postępowania sądowoadministracyjnego. Jednakże w takim przypadku jest on zobligowany do poinformowania stron o treści wydanego wyroku oraz pouczenia, gdy nie są reprezentowane przez profesjonalnego pełnomocnika, o przysługujących im środkach i trybie zaskarżenia.

Przenosząc powyższe na grunt niniejszej skargi wskazać należy, iż objęte nią postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. stanowi jedno z rozstrzygnięć wymienionych w art. 119 pkt 3 p.p.s.a., a rozpoznanie skargi w trybie uproszczonym gwarantowało zarówno jej pełne rozpoznanie przez Sąd, z jednoczesnym zagwarantowaniem praw stron postępowania sądowoadministracyjnego. Powyższe oznacza, iż Sąd był uprawniony do rozpoznania niniejszej skargi w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 p.p.s.a.

Odnosząc się natomiast do argumentacji pełnomocnika skarżącej zawartej w załączonych do akt sprawy pismach: z dnia 7 maja 2021 r. oraz z dnia 12 maja 2021 r., co do braku możliwości zapoznania się z aktami sprawy oraz wypowiedzenia się w sprawie wskazać należy, iż jak wynika z oświadczenia pełnomocnika strony, w dniu 26 kwietnia 2021 r. skontaktował się on telefonicznie z WSA w Łodzi, uzyskując w ten sposób informację, że w sprawie nie został jeszcze wyznaczony termin rozprawy. Udzielona pełnomocnikowi skarżącej informacja w pełni odpowiadała aktualnemu na ten dzień stanowi faktycznemu sprawy, gdyż skarga została skierowana do rozpoznania w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym zarządzeniem z dnia 30 kwietnia 2021 r. Ponadto pomimo krótkiego terminu jaki upłynął pomiędzy datą uzyskania przez Sąd informacji o osobie wyznaczonego pełnomocnika skarżącej (23 kwietnia 2021 r.), a datą rozpoznania skargi na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym (7 maja 201 r.), w ocenie Sądu nic nie stało na przeszkodzie, aby w toku rozmowy telefonicznej przeprowadzonej w dniu 26 kwietnia 2021 r., na którą powołuje się pełnomocnik skarżącej, umówił się on na konkretną datę wizyty w siedzibie sądu celem zapoznania się z aktami sprawy. Strona mogła również wnioskować o udostępnienie akt sądowych on-line. Tego rodzaju informacja załączona do akt sprawy skutkowałaby wyznaczeniem późniejszego terminu rozpoznania skargi, bądź też odwołaniem już wyznaczonego terminu posiedzenia niejawnego. Tym samym powoływane przez pełnomocnika skarżącej, "odpowiedź pracownika sądu, z której wynikało, że sprawa nie trafi w najbliższym czasie na wokandę", jak i perspektywa zbliżającego się "weekendu majowego", jako przyczyny nieumówienia się na przeglądanie akt sądowych, pozostają bez wpływu na wydane przez Sąd orzeczenie.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 p.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji (postanowienia) następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit.a) , naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania (lit. b) lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).

Natomiast w myśl art. 151 p.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części.

Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając przedmiotową skargę w tak zakreślonej kognicji stwierdził, że zarówno zaskarżone postanowienie, jak i poprzedzające je postanowienie organu I instancji odpowiadają prawu.

W niniejszej sprawie przedmiotem skargi H. B. uczyniła postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] r., nr [...] o:

1. oddaleniu zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej obowiązku o charakterze niepieniężnym dotyczącego zasadności wystawienia tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 17 września 2020 r. i wszczęcia na jego podstawie postępowania egzekucyjnego;

2. stwierdzeniu niedopuszczalności zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej obowiązku o charakterze niepieniężnym dotyczącego zasadności nałożonego obowiązku rozbiórki budynku gospodarczego.

Podstawę materialnoprawną wydanego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn.: Dz.U. z 2020 r. poz. 1427 ) - dalej: u.p.e.a., w brzmieniu obowiązującym od dnia 30 lipca 2020 r., nadanym ustawą z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2019 r. poz. 2070). Zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy zmieniającej do postępowań egzekucyjnych wszczętych na podstawie ustawy zmienianej w art. 1 i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe.

Jak już wcześniej wskazano, pomimo doręczenia zobowiązanej w dniu 6 kwietnia 2020 r., przez wierzyciela egzekwowanego obowiązku upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a., prowadzone wobec osoby skarżącej postępowanie egzekucyjne wszczęte zostało w dniu 29 września 2020 r., na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] wystawionego w dniu 17 września 2020 r. Tym samym w sprawie zastosowanie znajdują przepisy w brzmieniu nadanym wyżej wymienioną ustawą z dnia 11 września 2019 r.

Podkreślenia wymaga również, iż wyniku przeprowadzonej nowelizacji dotychczas stanowiące (to jest do dnia 29 lipca 2020 r.) podstawę zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym: niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym, niedopuszczalność egzekucji administracyjnej oraz niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a., w obecnym stanie prawnym stanowią podstawę umorzenia postępowania egzekucyjnego (art. 59 § 1 pkt 1-3 u.p.e.a.). Natomiast niedopuszczalność zastosowanego środka egzekucyjnego oraz zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego stanowią w aktualnym stanie prawnym podstawę skargi na czynności egzekucyjne (art. 54 § 1 u.p.e.a.).

Zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej.

Stosownie do art. 33 § 2 u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest:

1) nieistnienie obowiązku;

2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z:

a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4,

b) dokumentu, o którym mowa w art. 3a § 1,

c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu;

3) błąd co do zobowiązanego;

4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane;

5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części;

6) brak wymagalności obowiązku w przypadku:

a) odroczenia terminu wykonania obowiązku,

b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej,

c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b.

W myśl art. 33 § 4 u.p.e.a. zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej określa istotę i zakres żądania oraz dowody uzasadniające to żądanie.

Stosownie zaś do art. 34 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny niezwłocznie przekazuje wierzycielowi zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej, zaś zgodnie z § 2 wierzyciel wydaje postanowienie, w którym:

1) oddala zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej;

2) uznaje zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej:

a) w całości,

b) w części i w pozostałym zakresie oddala ten zarzut;

3) stwierdza niedopuszczalność zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, jeżeli:

a) zarzut jest albo był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu podatkowym, administracyjnym lub sądowym,

b) zobowiązany kwestionuje w całości albo w części wymagalność należności pieniężnej z uwagi na jej wysokość ustaloną lub określoną w orzeczeniu, od którego przysługuje środek zaskarżenia.

Na postanowienie w sprawie zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej przysługuje zażalenie (art. 34 § 3 u.p.e.a.).

Natomiast zgodnie z art. 34 § 4 u.p.e.a. organ egzekucyjny po otrzymaniu zawiadomienia o wydaniu ostatecznego postanowienia o:

1) oddaleniu zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej albo stwierdzeniu jego niedopuszczalności - kontynuuje postępowanie egzekucyjne albo podejmuje zawieszone postępowanie egzekucyjne;

2) uznaniu zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, o którym mowa w art. 33 § 2 pkt 6, jeżeli przyczyna braku wymagalności obowiązku, niemająca charakteru trwałego, wystąpiła po wszczęciu egzekucji administracyjnej - zawiesza postępowanie egzekucyjne w całości albo w części;

3) uznaniu zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, o którym mowa w:

a) art. 33 § 2 pkt 1-5,

b) art. 33 § 2 pkt 6, jeżeli przyczyna braku wymagalności obowiązku ma charakter trwały lub wystąpiła przed wszczęciem egzekucji administracyjnej

- umarza postępowanie egzekucyjne w całości albo w części.

Przechodząc do merytorycznej oceny zasadności skargi przypomnieć raz jeszcze należy, że przedmiotem egzekwowanego na podstawie wyżej wymienionego tytułu wykonawczego z dnia 17 września 2020 r. obowiązku jest nakaz rozbiórki budynku gospodarczego usytuowanego na nieruchomości skarżącej, wynikający z podlegającej wykonaniu ostatecznej decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2019 r., nr [...].

Po otrzymaniu odpisu tytułu wykonawczego, co miało miejsce w dniu 29 września 2020 r., skarżąca pismem z dnia 2 października 2020 r., zatytułowanym "zażalenie" między innymi zakwestionowała zarówno zasadność wystawienia przedmiotowego tytułu wykonawczego oraz wszczęcia na jego podstawie postępowania egzekucyjnego, jak również zasadność rozbiórki budynku gospodarczego.

W ocenie Sądu, z uwagi na fakt wniesienia pisma z dnia 2 października 2020 r., w terminie 7 dni od daty otrzymania odpisu tytułu wykonawczego nr [...], jak również z uwagi na treść przedstawionej w nim argumentacji, za prawidłowe uznać należy działanie organu egzekucyjnego, który uznał wniesione pismo za zarzuty wniesione na prowadzone wobec skarżącej postępowanie egzekucyjne oraz wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego, który został skierowany do rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu administracyjnym. Tak dokonana przez organ kwalifikacja prawna pisma skarżącej, co należy podkreślić, adekwatna do stanu prawnego aktualnego na dzień jego wniesienia, gwarantowała skarżącej jak najszerszą możliwość obrony swych praw.

Podkreślić również należy, z uwagi na zaistniałą w niniejszej sprawie tożsamość wierzyciela egzekwowanego obowiązku oraz organu egzekucyjnego, nie było konieczności uprzedniego wydania postanowienia przez wierzyciela egzekwowanego obowiązku.

W ocenie Sądu za prawidłowe uznać należało zaskarżone rozstrzygnięcie w części w jakiej oddala zarzut braku zasadności wystawienia przedmiotowego tytułu wykonawczego oraz wszczęcia na jego podstawie przedmiotowego postępowania egzekucyjnego. Jak słusznie wskazały organy egzekucyjne obu instancji, podniesione w powyższym zakresie argumenty: nadmiernej uciążliwości i dotkliwości nałożonego na nią obowiązku, z uwagi na wiek i sytuacje majątkową zobowiązanej, nie mieszczą się w katalogu zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, wymienionych w art. 33 § 2 u.p.e.a. Podkreślenia bowiem wymaga, że w postępowaniu wywołanym wniesieniem zarzutów przedmiotem rozpoznania jest wyłącznie treść tych zarzutów, przy czym - zobowiązany może wnieść zarzuty tylko z przyczyn enumeratywnie wyszczególnionych w art. 33 u.p.e.a. Wskazanie innych przyczyn nie uprawnia organu egzekucyjnego do rozpatrzenia zarzutów. Zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego są więc sformalizowanym środkiem prawnym, a podniesione w nich okoliczności zakreślają granice sprawy rozpoznawanej przez organ egzekucyjny. W tym zakresie organy egzekucyjne prawidłowo ustaliły i wyjaśniły zobowiązanej, że wystawienie przedmiotowego tytułu wykonawczego było następstwem niewykonania nałożonego na stronę ostateczną decyzją z 8 sierpnia 2019 r., obowiązku rozbiórki budynku gospodarczego.

Tym samym stosownie do treści art. 34 § 1 pkt 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny był zobligowany do oddalenia zarzutu w powyższym zakresie.

Ponadto jak już wcześniej wskazano w aktualnie obowiązującym stanie prawnym kwestia "uciążliwości zastosowanego środka egzekucyjnego" może ewentualnie stanowić podstawę do wniesienia skargi na czynności egzekucyjne, na podstawie art. 54 § 1 pkt 2 u.p.e.a.

W ocenie Sądu za prawidłowe uznać należało również zaskarżone rozstrzygnięcie w części, w jakiej stwierdza niedopuszczalność zarzutu dotyczącego zasadności nałożonego na skarżącą obowiązku rozbiórki przedmiotowego budynku gospodarczego. Powyższa kwestia została już bowiem ostatecznie rozstrzygnięta w toku prowadzonego postępowania administracyjnego, zakończonego powołaną wcześniej decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2019 r., nr [...]. Co więcej, strona skorzystała z przysługującego jej prawa poddania powyższej decyzji kontroli sądowoadministracyjnej, jednakże z uwagi na niezachowanie warunków formalnych wniesiona przez nią skarga została prawomocnie odrzucona.

Ponadto na co słusznie wskazały organy egzekucyjne prowadzone przedmiotowe postępowanie egzekucyjne, kwestionowanie merytorycznej zasadności ostatecznej decyzji administracyjnej na etapie postępowania egzekucyjnego nie może odnieść skutku. Jak bowiem wynika art. 29 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji, nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Jeżeli zatem decyzja stała się ostateczna, jej wykonanie nie zostało wstrzymane, to obowiązkiem organu egzekucyjnego było wszczęcie i prowadzenie postępowania egzekucyjnego. Inaczej mówiąc kwestia prawidłowości wydawanych orzeczeń nie może być weryfikowana w postępowaniu egzekucyjnym, a przyjęcie takiego poglądu byłoby równoznaczne z umożliwieniem zobowiązanemu podważania ostatecznych rozstrzygnięć organów administracji poza trybami nadzwyczajnymi przewidzianymi w k.p.a. oraz o.p.

Wobec powyższego skoro objęta zarzutem skarżącej kwestia zasadności orzeczonego obowiązku rozbiórki budynku gospodarczego była przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu administracyjnym, zakończonym decyzja z dnia 8 sierpnia 2019 r., to organy egzekucyjne, zobligowane treścią art. 34 § 1 pkt 3 lit. a u.p.e.a., w sposób prawidłowy stwierdziły niedopuszczalność tego zarzutu.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.

dc