Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 175/09
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2009-11-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Wywłaszczanie nieruchomości
Skarżony organ: Minister Infrastruktury
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 156 ust. 3
journal: Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.
article: art. 138 § 2 w zw. z art. 136
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 185 § 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Runge-Lissowska (spr.), Sędzia NSA Izabella Kulig-Maciszewska, Sędzia WSA del. do NSA Stanisław Marek Pietras, Protokolant Kamil Wertyński, po rozpoznaniu w dniu 16 listopada 2009r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Ministra Infrastruktury od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 listopada 2008r. sygn. akt I SA/Wa 1090/08 w sprawie ze skargi Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] czerwca 2008r. nr [...] w przedmiocie wywłaszczenia oraz ustalenia odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 13 listopada 2008 r. sygn. akt I SA/Wa 1090/08, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad, uchylił decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] w przedmiocie wywłaszczenia nieruchomości i odszkodowania z tego tytułu. Decyzją tą, po rozpatrzeniu odwołania A.K. i M.K., Minister uchylił decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] czerwca 2002 r. nr [...] o wywłaszczeniu i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania wskazując, że operat szacunkowy z dnia 12 grudnia 2006 r. mógł być wykorzystany przez okres 12 miesięcy, a po tym czasie tylko po potwierdzeniu aktualności przez rzeczoznawcę majątkowego, a ten na pismo Ministra z [...] stycznia 2008 r. stwierdził, iż nie jest to możliwe z uwagi na istotne zmiany cen nieruchomości w latach 2006-2007, a to pociąga za sobą konieczność sporządzenia nowego operatu.

Uchylając decyzję Ministra, Wojewódzki Sąd stwierdził, iż narusza ona prawo, bowiem organ odwoławczy przekroczył swoje uprawnienia, wynikające z art. 138 § 2 K.p.a., gdyż w sprawie istnieje konieczność uaktualnienia operatu szacunkowego, co mieści się w ramach kompetencji organu odwoławczego, przyznanych art. 136 K.p.a. i nie było potrzeby uchylania decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.

Skargę kasacyjną od tego wyroku wniósł Minister Infrastruktury, domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania i zarzucając:

1) naruszenie prawa materialnego art. 156 ust. 4 w zw. z art. 174 ust. 3 i 3a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.) przez błędną wykładnię i przyjęcie, że operat szacunkowy może zostać zaktualizowany po odmowie potwierdzenia jego aktualności przez rzeczoznawcę majątkowego;

2) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy:

– art. 145 pkt 1 lit. c/ ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez przyjęcie, że decyzja uchylona wyrokiem naruszała art. 138 § 2 w zw. z art. 136 K.p.a. w sytuacji, gdy organ odwoławczy nie mógł samodzielnie poprowadzić postępowania dowodowego, gdyż naruszałoby to zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego;

– art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ ww. ustawy w zw. z art. 156 ust. 4 i art. 174 ust. 3 i 3a ustawy powołanej w p-kcie 1 przez błędne przyjęcie, że operat szacunkowy może zostać zaktualizowany po odmowie potwierdzenia jego aktualności przez rzeczoznawcę majątkowego.

Naczelny Sąd Administracyjnego zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna zasługiwała na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 156 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.) operat szacunkowy może być wykorzystany do celu, dla którego został sporządzony przez okres 12 miesięcy od daty jego sporządzenia, chyba że wystąpiły zmiany uwarunkowań prawnych lub istotne zmiany czynników, o których mowa w art. 154. Natomiast ust. 4 tego artykułu stanowi, że po upływie tego okresu operat szacunkowy może być wykorzystany po potwierdzeniu jego aktualności przez rzeczoznawcę majątkowego, co następuje przez umieszczenie przez tego rzeczoznawcę stosownej klauzuli na operacie.

W niniejszej sprawie nie było wątpliwości co do tego, że okres wskazany w art. 156 ust. 3 ww. ustawy upłynął, rzeczoznawca, który go sporządził nie zgodził się na jego uaktualnienie w sposób określony w ust. 4 tego artykułu.

W takiej sytuacji organ odwoławczy – skarżący kasacyjnie Minister Infrastruktury – uznał, iż zachodzi konieczność sporządzenia nowego operatu i uchylił decyzję Wojewody, przekazując mu sprawę do ponownego rozpoznania, zaś Wojewódzki Sąd stwierdził, że organ ten powinien był sam aktualizować operat ramach uprawnień przysługujących 136 K.p.a. Rację należało przyznać organowi.

Odmowa potwierdzenia aktualności operatu poprzez wniesienie przez rzeczoznawcę stosownej klauzuli, jak to przewiduje art. 156 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami, powoduje konieczność sporządzenia operatu na nowo – nowego operatu w sprawie wywłaszczenia i odszkodowania za wywłaszczenie. Słusznie zatem Minister Infrastruktury podniósł w skardze kasacyjnej, że konieczne jest nowe postępowanie, zapewniające wywłaszczanemu jego prawa w postępowaniu, w tym zagwarantowanie rozpoznania sprawy w dwóch instancjach.

Niezasadnie zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny zarzucił organowi odwoławczemu naruszenie art. 138 § 2 w zw. z art. 136 K.p.a. i wobec tego Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 185 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).