Postanowienie WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 5/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2016-09-01 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Marszałek Województwa
Treść wyniku: *Przyznano pełnomocnikowi ustanowionemu z urzędu koszty nieopłaconej pomocy prawnej
Powołane przepisy: article: art.250 art.258 par 8 pkt.8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Ewa Orłowska – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 1 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokat, ustanowionej z urzędu, K. W. o zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi K. K. na postępowanie pracowników Urzędu Marszałkowskiego Województwa [...] we W. w przedmiocie naruszenia zasady udzielenia odpowiedzi na pismo stron postanawia: I. przyznać od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu adwokat, ustanowionej z urzędu, wynagrodzenie za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej w wysokości 180 zł wraz ze stawką podatku VAT w kwocie 41,40 zł, czyli ogółem 221,40 zł; II. odmówić przyznania wynagrodzenia w pozostałym zakresie.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z dnia 2 lutego 2016 r. odrzucił skargę.

Postanowieniem referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu z dnia 22 lutego 2016 r. przyznano stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie obejmującym m. in. ustanowienie adwokata z urzędu.

Okręgowa Rada Adwokacka pismem z dnia 29 lutego 2016 r. wyznaczyła pełnomocnika z urzędu adwokat K. W.

Pismem z dnia 21 marca 2016 r. pełnomocnik z urzędu sporządziła opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, która zawiera również wniosek o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu według norm przepisanych i oświadczenie, że koszty te nie zostały opłacone w całości ani w części. We wniosku tym pełnomocnik podała, że wnosi o zasądzenie powyższych kosztów na podstawie § 14 ust. 1 pkt 2 lit "b" i § 16 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. 2015, poz. 1800). Wniosek o zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu został zawarty również w odrębnym piśmie z dnia 21 marca 2016 r. złożonym wraz z tą opinią.

Pismem Sądu z dnia 24 marca 2016 r. wezwano pełnomocnika z urzędu do nadesłania odpisu opinii w celu doręczenia przez Sąd skarżącej zgodnie z art. 177 § 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Natomiast pismem Sądu z dnia 11 kwietnia 2016 r. odpis wspomnianej opinii został przesłany skarżącej zgodnie z art. 177 § 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wraz z pouczeniem, że termin do wniesienia skargi kasacyjnej biegnie od dnia doręczenia odpisu opinii stronie. Opinia została doręczona matce w dniu 14 kwietnia 2016 r.

Postanowieniem Sądu z dnia 11 maja 2016 r. odrzucono skargę kasacyjną wniesioną osobiście przez skarżącą pismem z dnia 15 kwietnia 2016 r.

Postanowienie to zostało doręczone pełnomocnikowi z urzędu w dniu 16 maja 2016 r.

Rozpoznaniu w niniejszej sprawie podlega wniosek o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu z tytułu sporządzenia opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej.

Zgodnie z art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2016 r., poz. 718) wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad prawnych określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrot niezbędnych i udokumentowanych wydatków.

Stosownie do art. 258 § 2 pkt 8 powołanej ustawy do czynności referendarza sądowego w zakresie postępowania o przyznanie prawa pomocy należy m. in. wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień o przyznaniu wynagrodzenia adwokatowi lub radcy prawnemu za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy oraz o zwrocie niezbędnych udokumentowanych wydatków.

Powołane przez pełnomocnika z urzędu w rozpoznawanym wniosku rozporządzenie w sprawie opłat za czynności adwokackie weszło w życie z dniem 1 stycznia 2016 r.

Rozporządzenie to nie znajduje jednak zastosowania w niniejszej sprawie, ponieważ nie dotyczy ono kosztów zasądzanych na rzecz pełnomocnika z urzędu z tytułu pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Rozporządzenie to zostało wydane na podstawie art. 16 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze (t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 615) i dotyczy opłat o których mowa w ust. 1 tego przepisu, czyli opłat za czynności adwokackie ustalonych w umowie z klientem. Powołany przez pełnomocnika z urzędu przepis § 14 ust. 1 pkt 2 lit "b" nowego rozporządzenia w sprawie opłat za czynności adwokackie stanowi, że stawki minimalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi II instancji: za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej - 50% stawki minimalnej określonej w pkt 1, a jeżeli nie prowadził sprawy ten sam adwokat w drugiej instancji - 75% tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż 240 zł. Natomiast stawka minimalna w postępowaniu w I instancji wynosi 480 zł ( § 14 ust. 1 pkt 1 lit "c" tego nowego rozporządzenia).

W myśl zaś § 15. ust. 1 tego nowego rozporządzenia w sprawie opłat za czynności adwokackie - opłaty stanowiące podstawę zasądzania kosztów zastępstwa prawnego i kosztów adwokackich ustala się z uwzględnieniem stawek minimalnych określonych w rozdziałach 2-4, przy czym rozdział IV reguluje stawki minimalne w postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Z dniem 1 stycznia 2016 r. weszło również w życie nowe rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. poz. 1801; dalej rozporządzenie).

Rozporządzenie to dotyczy kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu i znajduje zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, gdyż orzeczenie Sądu I instancji odrzucające skargę zostało wydane w dniu 2 lutego 2016 r., a opinia o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej została sporządzona pismem z dnia 21 marca 2016 r.

Jedynie w sprawach wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie tego nowego rozporządzenia, stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji, co wynika z treści § 22 tego nowego rozporządzenia.

Przepis ten nie ma zastosowania w niniejszej sprawie gdyż, jak już wyżej wskazano, postępowanie sądowe w I instancji zakończyło się w dniu 2 lutego 2016 r. postanowieniem odrzucającym skargę, a więc już po wejściu w życie tego nowego rozporządzenia, tym samym do wynagrodzenia za sporządzenie, po dacie wejścia w życie tego nowego rozporządzenia, opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od orzeczenia Sądu wydanego również po dacie wejścia w życie nowego rozporządzenia należy stosować przepisy tego nowego rozporządzenia.

Stosownie do art. 177 § 4 Prawa o postepowaniu przed sądami administracyjnymi jeżeli pełnomocnik wyznaczony na podstawie art. 253 § 2 nie stwierdza podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, składa w sądzie, w terminie do wniesienia skargi kasacyjnej, sporządzoną przez siebie opinię w tym przedmiocie wraz z odpisem dla strony, dla której został ustanowiony. Sąd doręcza odpis opinii stronie. Termin do wniesienia skargi kasacyjnej przez stronę biegnie od dnia doręczenia odpisu opinii, o czym sąd poucza stronę, dokonując doręczenia.

Powyższego przepisu § 4 zdanie trzecie, czyli przepisu dotyczącego biegu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, nie stosuje się, jeżeli sąd stwierdzi, że opinia nie została sporządzona z zachowaniem zasad należytej staranności. W takim przypadku sąd zawiadamia o tym właściwą okręgową radę adwokacką, radę okręgowej izby radców prawnych, Krajową Radę Doradców Podatkowych lub Krajową Radę Rzeczników Patentowych, która wyznacza innego pełnomocnika (§ 5 art. 177). Zawiadomienie o którym mowa w powołanym przepisie art. 177 § 5 nie zostało sporządzone w niniejszej sprawie.

W myśl § 21 ust. 1 pkt 2 lit "b" tego rozporządzenia opłaty maksymalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi: za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej - 50% opłaty maksymalnej określonej w pkt 1, a jeżeli nie prowadził sprawy ten sam adwokat w drugiej instancji - 75% tej opłaty, w obu przypadkach nie mniej niż 240 zł.

Opłata o której mowa w pkt 1 dotycząca postępowania przed sądem administracyjnym w I instancji, wszczętego po wejściu w życie nowego rozporządzenia do którego nawiązuje § 21 ust. 1 pkt 2 lit "b" rozporządzenia, wynosi zgodnie z pkt 1 lit "c" 480 zł.

Natomiast w myśl § 4. ust. 1 rozporządzenia opłatę ustala się w wysokości co najmniej 1/2 opłaty maksymalnej określonej w rozdziałach 2-4, przy czym nie może ona przekraczać wartości przedmiotu sprawy. Rozdział IV, czyli § 21, reguluje opłaty maksymalne w postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Stosownie do ust. 2 tego przepisu ustalenie opłaty w wysokości wyższej niż określona w ust. 1, a nieprzekraczającej opłaty maksymalnej następuje z uwzględnieniem stopnia zawiłości sprawy oraz nakładu pracy adwokata oraz wkładu jego pracy w przyczynienie się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy, a w szczególności czasu poświęconego na przygotowanie się do prowadzenia sprawy, liczby stawiennictw w sądzie, w tym na rozprawach i posiedzeniach, czynności podjętych w sprawie, w tym czynności podjętych w celu polubownego rozwiązania sporu, również przed wniesieniem pozwu, wartości przedmiotu sprawy, wkładu pracy adwokata w przyczynienie się do wyjaśnienia okoliczności faktycznych, jak również do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia istotnych zagadnień prawnych budzących wątpliwości w orzecznictwie i doktrynie, a także trybu i czasu prowadzenia sprawy, obszerności zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego lub biegłych sądowych, dowodu z zeznań świadków, dowodu z dokumentów o znacznym stopniu skomplikowania i obszerności.

W myśl zaś § 4 ust. 3 opłatę, o której mowa w ust. 1, podwyższa się o kwotę podatku od towarów i usług wyliczoną według stawki podatku obowiązującej dla tego rodzaju czynności na podstawie przepisów o podatku od towarów i usług.

W rozpoznawanej sprawie, zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia, należało ustalić opłatę w wysokości ½ opłaty maksymalnej wskazanej w § 21 ust. 1 pkt 2 lit "b", czyli ½ opłaty maksymalnej wynoszącej 360 zł, co stanowi kwotę 180 zł (1/2 x 360 zł). Kwota 360 zł stanowi bowiem opłatę maksymalną obliczoną jako 75 % kwoty 480 zł, co wynika z treści § 21 ust. 1 pkt 2 lit "b" w związku z pkt 1 lit "c".

Mając powyższe na uwadze, należało w pkt I sentencji przyznać wynagrodzenie za udzieloną pomoc prawną obejmującą sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej - powiększone o stawkę podatku od towarów i usług- w łącznej wysokości 221,40 zł (wynagrodzenie: 180 zł + podatek VAT: 41,40 zł =221,40 zł).

W tej sytuacji skoro w sprawie zastosowanie mają przepisy rozporządzenia z dnia z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu należało w pkt II sentencji odmówić przyznania wynagrodzenia przekraczającego kwotę określoną w pkt I sentencji, która miałaby wynikać z nieznajdującego zastosowania w sprawie przepisu § 14 ust. 1 pkt 2 lit "b" nowego rozporządzenia w sprawie opłat za czynności adwokackie, stanowiącego, że stawki minimalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi II instancji za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej - 50% stawki minimalnej określonej w pkt 1, a jeżeli nie prowadził sprawy ten sam adwokat w drugiej instancji - 75% tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż 240 zł. Kwota wynikająca z powołanego przepisu 14 ust. 1 pkt 2 lit "b" wynosiłaby 360 zł, ponieważ stawka minimalna określona w pkt 1 tego przepisu, dotycząca postępowania w I instancji wynosi 480 zł, a 75 % tej stawki, stanowi wspomniana kwota 360 zł (480 x 75%).

Pełnomocnik z urzędu nie wskazał przy tym w niniejszej sprawie okoliczności, wymienionych w § 4 ust. 2 rozporządzenia, mających uzasadniać przyznanie wynagrodzenia przekraczającego kwotę wynikającą z § 4 ust. 1 tego rozporządzenia i nieprzekraczającą jednocześnie opłaty maksymalnej, gdyż w złożonej opinii zgodził się z argumentacją Sądu zawartą w postanowieniu odrzucającym skargę, a przed sporządzeniem tej opinii, w dniu 8 marca 2016 r., upoważniony pełnomocnik substytucyjny zapoznał się z aktami sprawy.

Z tych względów w pkt II sentencji odmówiono przyznania wynagrodzenia przekraczającego kwotę określoną w pkt I sentencji,

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 250 i art. 258 § 2 pkt 8 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z § 21 ust. 1 pkt 2 lit "b" i pkt 1 lit "c" oraz § 4 ust. 1, 2 i 3 rozporządzenia w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu, orzeczono jak w sentencji.