Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 80/17
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-11-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Umorzenie postępowania
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 138 par. 1 pkt 3, art. 138 par. 1 pkt 2, art. 105 par. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par. 3
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Iwona Bogucka (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Małgorzata Borowiec Sędzia del. WSA Jolanta Górska Protokolant: starszy inspektor sądowy Karolina Kubik po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2018 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Komendanta Głównego Policji od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 października 2016 r. sygn. akt II SA/Wa 853/16 w sprawie ze skargi R. W. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Komendanta Głównego Policji na rzecz R. W. kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 18 października 2016 r. po rozpoznaniu sprawy ze skargi R. W. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania z wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzający ją rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] grudnia 2015 r. oraz umorzył postępowanie administracyjne. Jednocześnie zasądził od Komendanta Głównego Policji na rzecz R. W. kwotę 497 złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym przyjętym przez Sąd I instancji:

Komendant Główny Policji rozkazem personalnym z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] podwyższył skarżącemu dodatek funkcyjny z dniem 1 grudnia 2015 r. do kwoty 3 900 złotych miesięcznie. Komendant Główny Policji rozkazem personalnym z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] podwyższył dodatek funkcyjny na czas określony od dnia 1 grudnia 2015 r. do dnia 29 lutego 2016 r. o kwotę 1100 złotych miesięcznie. Wskazano, że podwyższenie dodatku funkcyjnego zostało uzasadnione wysoką oceną wywiązywania się przez policjanta z obowiązków oraz realizacji przez niego zadań i czynności służbowych, ze szczególnym uwzględnieniem rangi zajmowanego stanowiska służbowego i szczebla działania, a także zakresu ponoszonej odpowiedzialności oraz rodzaju i poziomu posiadanych kwalifikacji zawodowych.

Raportem z dnia 12 listopada 2015 r. skarżący zwrócił się do Komendanta Głównego Policji z prośbą o zwolnienie ze służby w Policji z dniem 5 lutego 2016 r.

Komendant Główny Policji w dniu [...] listopada 2015 r. wydał rozkaz personalny nr [...], na mocy którego zwolnił stronę ze służby w Policji z dniem 5 lutego 2016 r. na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2017 r., poz. 2067).

Następnie uwzględniając raport policjanta z dnia 3 grudnia 2015 r. Komendant Główny Policji rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] grudnia 2015 r. zwolnił policjanta z dniem 6 grudnia 2015 r. z zajmowanego stanowiska służbowego i z dnem 7 grudnia 2015 r. przeniósł do swojej dyspozycji.

Komendant Główny Policji rozkazem personalnym z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...], na podstawie § 8 ust. 7 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego (Dz. U. z 2015 r. poz. 1236), obniżył skarżącemu, z dniem 6 grudnia 2015 r. dodatek funkcyjny o kwotę 1100 złotych miesięcznie, tj. do kwoty 3900 złotych miesięcznie. Wymienionej decyzji nadał, na podstawie art. 108 § 1 K.p.a., rygor natychmiastowej wykonalności.

W ustawowym terminie policjant zwrócił się do Komendanta Głównego Policji z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] marca 2016 r. nr [...], na podstawie art. 105 § 1 oraz art. 138 § 1 pkt 3 w związku z art. 127 § 3 K.p.a., umorzył postępowanie z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu wskazał, że dodatek funkcyjny może być przyznany i podwyższony albo obniżony jedynie policjantowi. Wysokości przedmiotowego dodatku nie można zatem kształtować w sytuacji, gdy po stronie osoby zainteresowanej brak jest prawa do tego dodatku, bowiem prawo to wygasło.

W ocenie Komendanta Głównego Policji, w niniejszym postępowaniu z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej rozkazem personalnym z dnia [...] grudnia 2015 r. nie jest możliwe przerwanie, utrzymanie, ani zniesienie skutku jaki wywoływał ten rozkaz w określonym czasie (od dnia 30 grudnia 2015 r. do dnia 29 lutego 2016 r.), niedopuszczalne stało się orzeczenie co do istoty danej sprawy. Komendant podkreślił, że w przedmiotowej sprawie jest zobowiązany wziąć pod uwagę stan faktyczny i prawny, który istnieje w dniu orzekania, a więc gdy skarżący nie jest już czynnym funkcjonariuszem i nie mogą mieć wobec niego zastosowania przepisy, na podstawie których można wydać decyzję merytoryczną wyłącznie w stosunku do policjanta (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 25 stycznia 2011 r., II SA/Wa 1735/10).

W skardze do sądu strona wniosła o uchylenie decyzji z [...] marca 2016 r. oraz stwierdzenie nieważności poprzedzającego decyzję rozkazu personalnego Komendanta Głównego Policji, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającego decyzję rozkazu personalnego, a także o umorzenie postępowania administracyjnego zakończonego wydaniem rozkazu personalnego z dnia [...] grudnia 2015 r. i zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że organ w sposób nieuprawniony umorzył postępowanie z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, podczas gdy bezprzedmiotowość postępowania w niniejszej sprawie nie zachodziła. Postępowanie to dotyczy bowiem wysokości przysługującego skarżącemu dodatku funkcyjnego, stanowiącego składnik przysługującego uposażenia, a okoliczność, że skarżący w momencie wydawania zaskarżonej decyzji nie był już funkcjonariuszem Policji nie może automatycznie przekładać się na bezprzedmiotowość rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zarzucono, że wydłużenie przez organ terminu zakończenia postępowania z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy miało na celu uniemożliwienie skutecznego skorzystania przez stronę z prawa do zaskarżenia rozkazu personalnego z dnia [...] grudnia 2015 r., a w konsekwencji naruszyło zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego wynikającą z art. 15 K.p.a., co stanowi rażące naruszenie prawa.

W sprawie nie zaistniały przesłanki bezprzedmiotowości postępowania z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, wskazywane w doktrynie i orzecznictwie, a w konsekwencji, nie zaistniały okoliczności przemawiające za umorzeniem postępowania odwoławczego, lecz organ powinien był stwierdzić brak podstaw do rozstrzygnięcia sprawy w drodze decyzji administracyjnej i uchylić rozkaz personalny z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] oraz umorzyć postępowanie administracyjne.

W skardze zarzucono także obrazę przepisów postępowania administracyjnego, która miała istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie naruszenie art. 155 K.p.a. w zw. z art. 154 § 2 K.p.a. w zw. z art. 6 K.p.a. w zw. z art. 16 § 1 K.p.a. poprzez ich niezastosowanie.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie powołując argumenty jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Uzasadniając uwzględnienie skargi Sąd I instancji wskazał, że zgodnie z art. 106 ust. 3 ustawy o Policji, prawo do uposażenia wygasa z ostatnim dniem miesiąca, w którym nastąpiło zwolnienie policjanta ze służby lub zaistniały inne okoliczności uzasadniające wygaśnięcie tego prawa. Zdaniem Sądu I instancji Komendant Główny Policji prawidłowo stwierdził, że dodatek funkcyjny może być przyznany i podwyższony albo obniżony jedynie policjantowi. Trafnie też organ wskazał, że w sytuacji, gdy w chwili wydawania zaskarżonej decyzji, tj. w dniu [...] marca 2016 r. skarżący nie był już policjantem, obowiązkiem organu rozpatrującego sprawę z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, było uwzględnienie tej okoliczności faktycznej.

Za nieuzasadnione Sąd uznał jednak stwierdzenie organu, że od dnia, w którym skarżący nie był już uprawniony do otrzymywania uposażenia, rozkaz personalny z dnia [...] grudnia 2015 r. o obniżeniu dodatku funkcyjnego przestał wywoływać skutki prawne. Dodatek funkcyjny stanowi składnik uposażenia (art. 100 ustawy o Policji), a zatem jego wysokość przekłada się, jak trafnie wskazał pełnomocnik skarżącego, na kształt uprawnień emerytalnych.

Podstawowy pogląd organu, co do tego, że zaistniała przesłanka umorzenia postępowania – albowiem organ wobec zmiany stanu faktycznego – nie miał możliwości zastosowania normy prawa materialnego – Sąd I instancji uznał za prawidłowy. Skoro bowiem w chwili wydawania decyzji skarżący nie był już policjantem, to w istocie Komendant Główny Policji nie mógł wydać rozstrzygnięcia merytorycznego w sprawie dodatku funkcyjnego.

Sąd stwierdził, że w niniejszej sprawie brak było podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy w przedmiocie dodatku funkcyjnego, co organ prawidłowo stwierdził, albowiem skarżący w dacie wydania decyzji z [...] marca 2016 r. nie był już policjantem, i stosownie do art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. Komendant Główny Policji powinien był uchylić własny rozkaz personalny z dnia [...] grudnia 2015 r. o obniżeniu dodatku funkcyjnego i umorzyć postępowanie administracyjne w tej sprawie. Tylko bowiem wówczas – w związku ze zmianą stanu faktycznego – zniesione zostaje w całości postępowanie wszczęte z urzędu w sprawie obniżenia dodatku funkcyjnego. W przeciwnym razie można byłoby mówić o naruszeniu zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 15 K.p.a.), wyrażającej się w prawie do dwukrotnego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia tej samej sprawy.

W skardze kasacyjnej Komendant Główny Policji zaskarżył wyrok Sądu I instancji w całości, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, a także o rozpoznanie sprawy na rozprawie oraz zwrot kosztów postępowania kasacyjnego, w tym zastępstwa procesowego.

Na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a. Sądowi I instancji zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy:

1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a., art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. i art. z art. 105 § 1 K.p.a. przez bezpodstawne przyjęcie, że postępowanie w przedmiocie obniżenia dodatku służbowego w uwagi na zwolnienie policjanta ze służby w Policji powinno być umorzone mimo, iż postępowanie w danym zakresie zostało zainicjowane oraz wydano decyzje I instancji w czasie pełnienia służby przez funkcjonariusza, a także, że zarówno rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] grudnia 2015 r., nr [...] jak i decyzja Komendanta Głównego Policji z dnia [...] marca 2016 r., nr [...] powinny być uchylone;

2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 145 § 3 P.p.s.a. i w związku z art. 105 § 1 K.p.a. przez bezpodstawne przyjęcie, że postępowanie administracyjne w przedmiocie obniżenia dodatku funkcyjnego stało się bezprzedmiotowe w całości i w konsekwencji umorzenie postępowania administracyjnego, które powinno zostać merytorycznie rozpoznane, a rozstrzygnięcie powinno dotyczyć okresu sprzed ustania stosunku służbowego;

3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 P.p.s.a. i w związku z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066, dalej P.u.s.a.) w związku z art. 7 K.p.a., art. 77 K.p.a. i art. 107 § 3 K.p.a. polegające na dokonaniu wadliwej kontroli legalności decyzji wydanych przez orzekający w sprawie organ.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej Komendant Główny Policji podniósł, że doręczenie decyzji o obniżeniu dodatku nastąpiło 30 grudnia 2015 r., co wobec nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności skutkowało tym, że od dnia 30 grudnia 2015 r., na podstawie art. 106 ust. 1 ustawy o Policji, funkcjonariusz był uprawniony do otrzymywania dodatku funkcyjnego w wysokości 3900 zł miesięcznie. Stan ten trwał do dnia 29 lutego 2016 r. czyli do ostatniego dnia miesiąca, w którym nastąpiło zwolnienie funkcjonariusza ze służby w Policji. W związku z tym Komendant Główny podniósł, że Sąd I instancji, przyjmując nieprawidłowe zastosowanie przez organ art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a., winien był uchylić wyłącznie decyzję z dnia [...] marca 2016 r. nr [...], ale nie rozkaz personalny z dnia [...] grudnia 2015 r., nr [...], nie miał tez podstaw do umarzania postępowania administracyjnego. Fakt rozwiązania stosunku służbowego z policjantem nie przesądza o braku możliwości merytorycznego rozpoznania sprawy dotyczącej obniżenia mu dodatku funkcyjnego, która została zainicjowana oraz dotyczy okresu przed zwolnieniem funkcjonariusza ze służby z Policji. Skarżący kasacyjnie wskazał, że Sąd I instancji nieprawidłowo skontrolował zaskarżony akt, bowiem przyjął inne niż legalność kryterium kontroli, tj. "słuszność" i "celowość", co w konsekwencji doprowadziło do uchylenia decyzji Komendanta Głównego Policji z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] oraz rozkazu personalnego z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] i wadliwego zastosowania art. 145 § 3 P.p.s.a.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną uczestnik reprezentowany przez kwalifikowanego pełnomocnika wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę tylko nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie stwierdzono żadnej z przesłanek nieważności wymienionych w art. 183 § 2 P.p.s.a., wobec czego rozpoznanie sprawy nastąpiło w granicach zgłoszonych podstaw i zarzutów skargi kasacyjnej. Stosownie do przepisu art.176 P.p.s.a skarga kasacyjna winna zawierać zarówno przytoczenie podstaw kasacyjnych, jak i ich uzasadnienie. Przytoczenie podstaw kasacyjnych oznacza konieczność konkretnego wskazania tych przepisów, które zostały naruszone w ocenie wnoszącego skargę kasacyjną, co ma istotne znaczenie ze względu na zasadę związania Sądu II instancji granicami skargi kasacyjnej.

Skargę kasacyjną oparto na zarzutach naruszenia przepisów postępowania, które nie okazały się skuteczne.

Nie mógł zostać uwzględniony zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. powiązany z zarzutami naruszenia art. 138 § 1 pkt 3 i 138 § 1 pkt 2 K.p.a. oraz art. 105 § 1 K.p.a. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. jest przepisem regulującym samo rozstrzygnięcie sądu, jego zastosowanie jest zatem konsekwencją uprzednich ustaleń sądu, że w postępowaniu administracyjnym doszło do takich naruszeń przepisów postępowania, które mogą mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W konsekwencji zasadność jego zastosowania przez sąd zależy od skuteczności zarzutów naruszenia przepisów postępowania.

Nie jest zrozumiały zarzut naruszenia art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy umarza postępowanie odwoławcze. W skardze kasacyjnej nie przywołano żadnych argumentów przeciwko stanowisku Sądu I instancji, że Komendant Główny, działając w trybie art. 127 § 3 K.p.a. nie miał podstaw do umorzenia postępowania z wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. Sąd I instancji prawidłowo wyjaśnił, że czym innym jest bezprzedmiotowość postępowania odwoławczego (z wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy), a czym innym bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego. Komendant Główny Policji błędnie przyjął, iż postępowanie odwoławcze, na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a., stało się bezprzedmiotowe i co za tym idzie konieczne było jego umorzenie. Kodeks nie określa przesłanek umorzenia postępowania odwoławczego. Skoro art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a. nie określa przyczyn umorzenia postępowania odwoławczego, to w każdej indywidualnej sprawie administracyjnej należy poszukiwać konkretnej przyczyny bezprzedmiotowości postępowania mając na uwadze treść art. 105 § 1 K.p.a. W doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, że postępowanie odwoławcze może zostać umorzone (art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a.), kiedy strona cofnie odwołanie (art. 137 K.p.a.) lub odwołanie zostało wniesione przez osobę, która nie była uczestnikiem postępowania przed organem I instancji i nie jest stroną w rozumieniu art. 28 K.p.a. A zatem umorzenie postępowania odwoławczego może nastąpić jedynie w dwóch przypadkach, tj. gdy strona postępowania cofnie odwołanie (zażalenie) bądź w toku postępowania organ odwoławczy ustali, że wnoszący odwołanie nie jest stroną w sprawie. Wymienione wyżej okoliczności wypełniają przesłankę bezprzedmiotowości postępowania odwoławczego (por. wyrok NSA z dnia 28 marca 2003 r., sygn. akt II SA 1432/01, LEX nr 157627, wyrok NSA z dnia 11 stycznia 2010r., sygn. akt II OSK 2003/09).

Składający wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy ani nie cofnął swojego wniosku, ani też nie był pozbawiony legitymacji do jego wniesienia.

Nie można przyjąć koncepcji o utracie statusu strony przez wnoszącego o ponowne rozpoznanie sprawy z powodu ustania stosunku służbowego i w związku z tym konieczności umorzenia postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a. Decyzja o obniżeniu dodatku funkcyjnego dotyczy bezpośrednio sfery prawnej policjanta. Ustanie stosunku służbowego policjanta nie zmienia tego faktu, pomimo braku możliwości kształtowania elementów tej sfery prawnej. Ustanie podstaw prawnych do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy dodatku do uposażenia nie powoduje braku możliwości zwalczania przez policjanta bądź byłego policjanta rozstrzygnięcia, które dotyczy okresy sprzed ustania stosunku służbowego. Należy odróżnić te dwie sytuacje, tj. niedopuszczalność wydania rozstrzygnięcia merytorycznego i prawo do weryfikacji decyzji nieostatecznej przez stronę. Decyzja w przedmiocie obniżenia dodatku funkcyjnego była skierowana do funkcjonariusza, wobec czego miał on legitymację do jej kwestionowania i wnoszenia środka zaskarżenia. Utrata w toku postępowania statusu funkcjonariusza na to uprawnienie procesowe nie miała wpływu i w konsekwencji nie mogła skutkować umorzeniem postępowania z wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. Taka sytuacja prowadziłaby bowiem do pozostawienia w obrocie prawnym wydanej decyzji, przy jednoczesnym zaniechaniu rozpoznania środka odwoławczego od niej złożonego.

Uznanie, ż policjant traci status strony na skutek zmiany stanu faktycznego uniemożliwiałoby mu realizację konstytucyjnego prawa do odwołania się od władczego kształtowania przez organ władzy publicznej jego sytuacji prawnej. Umorzenia postępowania odwoławczego nie oznacza bowiem zniesienia postępowania prowadzonego w I instancji, skutkiem czego pozostaje w mocy wiążąca decyzja organu I instancji ( por. teza pierwsza wyroku NSA z dnia 22 września 1999 r., sygn. akt IV SA 2326/96, LEX nr 47893).

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej w istocie nie zanegowano trafności powyższego stanowiska, zwrócono się jedynie przeciwko jednoczesnemu uchyleniu przez Sąd I instancji także pierwszej z wydanych decyzji, orzekającej o obniżeniu dodatku funkcyjnego. Uchylając decyzję o umorzeniu postępowania z wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy Sąd I instancji nie naruszył art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., albowiem prawidłowo w relacji do tej decyzji stwierdził naruszenie art. 138 § 1 pkt 3 w zw. z art. 105 K.p.a., postępowanie z wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy nie stało się bezprzedmiotowe, co nie znaczy, że w wyniku rozpoznania tego wniosku mogło dojść do merytorycznego rozpoznania sprawy obniżenia dodatku funkcyjnego.

Z dopuszczalnością merytorycznego orzekania w przedmiocie obniżenia dodatku funkcyjnego po utracie przez stronę statusu funkcjonariusza łączy się kwestia skuteczności zarzutów naruszenia przez Sąd I instancji art. 145 § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 i art. 105 § 1 K.p.a.

Z zasady dwuinstancyjności postępowania wynika obowiązek dwukrotnego rozpoznania sprawy co do istoty, decyzja wydawana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. (utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji) nie jest jedynie wyrazem pozytywnej kontroli prawidłowości decyzji wydanej w pierwszej instancji, lecz efektem ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy. Muszą zatem na etapie orzekania przez organ odwoławczy istnieć podstawy do orzekania w sprawie, w przypadku bezprzedmiotowości postępowania istnieje przeszkoda w podjęciu władczego rozstrzygnięcia w sprawie i w konsekwencji konieczność umorzenie postępowania, poprzedzona wyeliminowaniem z obrotu prawnego dotychczasowej decyzji nieostatecznej poprzez jej uchylenie. Sąd I instancji doszedł do przekonania, że ze względu na regulację prawa materialnego, normującego zasady przyznawania i obniżania funkcjonariuszom Policji uposażenia w zakresie dodatku funkcyjnego, nie jest możliwe orzekanie o obniżeniu dodatku po ustaniu stosunku służbowego. Prawidłowość interpretacji i zastosowania prawa materialnego nie została w skardze kasacyjnej zakwestionowana, w związku z czym nie ma podstaw do weryfikowania tego stanowiska. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej zwalczając stanowisko Sądu I instancji powołano się jedynie na orzeczenia wydane w sprawach I OSK 3083/15 i I OSK 3126/15.

Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że argumentem uzasadniającym dopuszczalność prowadzenia przedmiotowego postępowania po ustaniu stosunku służbowego nie może być odwołanie się do wyroków wydanych w innych sprawach. Po pierwsze, związanie wyrokiem prawomocnym istnieje w sprawie, w której go wydano. Wyrok stanowi rozstrzygnięcie określonej sprawy indywidualnej, formułuje normę indywidualną i konkretną, a nie generalną. Nie jest zatem dopuszczalne traktowanie sformułowanej przez sąd w innym postępowaniu normy indywidualnej jako normy o charakterze generalnym, mogącej być podstawą innego rozstrzygnięcia. Taka praktyka narusza zasadę prymatu ustawy i aktów prawnych powszechnie obowiązujących, zasadę orzekania na podstawie prawa, a nie na podstawie rozstrzygnięć sądowych. Kolejnym warunkiem odwoływania się do stanowiska wyrażonego w innej sprawie jest wykazanie tożsamości stanu prawnego i faktycznego obu przypadków, rozstrzygniętego prawomocnie i rozstrzyganego. Tylko tożsamość tych stanów pozwala na powielenie stanowiska zajętego w innej sprawie, czego wyrazem jest zastosowanie do takich samych okoliczności faktycznych tego samego przepisu prawa i dokonanie takiej samej jego wykładni. W przywołanych w skardze kasacyjnej wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego o sygn. I OSK 3083/15 i I OSK 3126/14 postawiono tezę, że policjant ma prawo do uzyskania rozstrzygnięcia wniosku złożonego przez siebie, odnoszącego się do uprawnień związanych ze stosunkiem służbowym. Wyroki te odnosiły się do zupełnie innego problemu, jakim była dopuszczalność wszczęcia postępowania w sprawie przyznania dodatku służbowego na wniosek policjanta w sytuacji, gdy organy negowały możliwość wnioskowego trybu wszczęcia postępowania. Przedmiotem analizy były inne przepisy prawa materialnego, rozważane w kontekście dopuszczalności złożenia przez policjanta wniosku o podwyższenie dodatku służbowego. Odmienny stan faktyczny i prawny spraw nie pozwala na proste przeniesienie sformułowanej w uzasadnieniach wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego tezy o rozpoznaniu wniosku policjanta w odniesieniu do okresu, w jakim pozostawał w służbie (bez przesądzania wyniku tego rozpoznania), do okoliczności i podstaw prawnych niniejszej sprawy.

Z podanych względów nie mogły odnieść skutku zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 145 § 3 P.p.s.a. i art. 138 § 1 pkt 2 i art. 105 § 1 K.p.a. Skoro Sąd I instancji, w oparciu o niezakwestionowane unormowania prawa materialnego, przyjął niedopuszczalność orzekania w przedmiocie dodatku funkcyjnego po ustaniu stosunku służby, to w konsekwencji prawidłowo uznał, że w wyniku rozpoznania wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy organ zobowiązany był uchylić dotychczasową decyzję nieostateczną i umorzyć postępowanie w sprawie, co uzasadnia zastosowanie art. 145 § 3 P.p.s.a.

Nie mogły także odnieść skutku zarzuty odnoszące się do przepisów art. 3 § 1 i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 1 § 1 i 2 ustawy P.u.s.a. i art. 7, 77 i 107 § 3 K.p.a. W odniesieniu do skargi funkcjonariusza Sąd I instancji podniesione przez niego zarzuty naruszenia art. 7, 77 i 107 K.p.a. uznał za niezasadne. W skardze kasacyjnej w żaden sposób nie wyjaśniono, na czym zatem miało polegać naruszenie tych przepisów przez Sąd I instancji. Ogólnikowy jest także zarzut przyjęcia przez Sąd I instancji innego kryterium weryfikacji decyzji, niż kryterium zgodności z prawem. W żadnej części uzasadnienia Sąd I instancji nie powołuje się w szczególności na względu słuszności czy celowości. Sąd I instancji wykazał brak zgodności zaskarżonej decyzji z prawem i istnienie przesłanki umorzenia postępowania administracyjnego. Tak postawione zarzuty skargi kasacyjnej nie poddają się merytorycznej weryfikacji i nie uzasadniają uwzględnienia skargi kasacyjnej.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 184 P.p.s.a. O zwrocie kosztów postępowania sądowego postanowiono na podstawie art. 204 pkt 2 P.p.s.a. i § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800).