Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 999/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2022-12-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 169 par.4
journal: Dz.U. 2021 poz 1540
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń, Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Rischka, Sędzia WSA Irena Wesołowska (spr.), , , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 13 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi A.T. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 1 lipca 2022 r. nr 2201-IEW.4261.20.2022/KT, 2201-IEW.4263.16.2022/KT w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia wniosku o udzielenie ulgi oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 1 lipca 2021 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 oraz art. 220 § 2 w zw. z art. 239 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2021 r. poz. 1540 ze zm., dalej jako "O.p.") po rozpatrzeniu zażalenia A. T. na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Pruszczu Gdańskim z dnia 30 marca 2022 r. pozostawiające bez rozpatrzenia wniosek o umorzenia zaległości podatkowych, utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu Dyrektor Izby Administracji Skarbowej (dalej "Dyrektor", "organ drugiej instancji") wskazał, że organ podatkowy związany jest treścią wniosku o udzielenie ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych, odsetek za zwłokę lub opłaty prolongacyjnej i może prowadzić postępowanie tylko w sprawie takiej formy pomocy, o jaką strona wyraźnie wnosi. W przedmiotowej sprawie we wniosku z 21 lutego 2022 r. skarżący wskazał jedynie o jaki rodzaj ulgi w spłacie się stara (tj. umorzenie zaległości podatkowej - art. 67a § 1 pkt 3 O.p.). Jednakże z uwagi na fakt, że skarżący jest osobą prowadzącą działalność gospodarczą (FTHU "D") zastosowanie znajduje w tym przypadku również art. 67b O.p. Stąd też we wniosku o ulgę należało wskazać również formę wnioskowanej pomocy (art. 67b § 1 O.p.).

W związku z powyższym, wezwano stronę w trybie art. 169 § 1 O.p. do uzupełnienia braków i określenia wnioskowanej formy pomocy określonej w art. 67b § 1 O.p. Zaś w przypadku ubiegania się przez stronę o pomoc de minimis również do przedstawienia dokumentów, o których mowa w przepisach dotyczących tej formy pomocy.

W piśmie stanowiącym odpowiedź na wezwanie skarżący wskazał, że podstawę złożonego wniosku o ulgę w spłacie stanowi przepis art. 67a § 1 pkt 3 O.p. Ponadto skarżący oświadczył, że przepis art. 67b O.p. nie znajduje zastosowania w jego sprawie, ponieważ aktualnie skarżący nie prowadzi działalności gospodarczej.

Dyrektor zauważył jednak, że w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej skarżący widnieje jako osoba prowadząca działalność gospodarczą od 9 kwietnia 2015 r. W ewidencji znajduje się także adnotacja o dacie zawieszenia działalności – 10 lipca 2021 r. Dyrektor podkreślił, że zawieszenie działalności gospodarczej nie oznacza, że skarżący przestał być przedsiębiorcą. Instytucja zawieszenia działalności podmiotu nie oznacza ustania jego bytu prawnego i nie jest równoznaczna z całkowitą likwidacją działalności. Zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej podmiotu jest wyłącznie swoistą przerwą w aktywności ekonomicznej na pewien czas, jednakże nie powoduje utraty statusu przedsiębiorcy przez zawieszającego. W konsekwencji jako podatnik prowadzący działalność gospodarczą we wniosku o ulgę w spłacie skarżący powinien wskazać także jedną z form wnioskowanej pomocy wskazanych w art. 67b § 1 O.p.

Zatem wobec treści oświadczenia złożonego w piśmie z 24 marca 2022 r. uznać należało, że w wyznaczonym w wezwaniu 7-dniowym terminie skarżący nie uzupełnił wniosku, tj. nie określił formy pomocy wskazanej w art. 67b § 1 O.p. W konsekwencji nieuzupełnienia w terminie braków formalnych podania z 21 lutego 2022 r., organ pierwszej instancji prawidłowo pozostawił bez rozpatrzenia wniosek w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, wniesiono o uchylenie postanowienia Dyrektora z dnia 1 lipca 2022 r. oraz poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono:

"II.Naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie:

11.1 .Naruszenie art. 67a&1 pkt.3 , w zw. z art. 67b &1 , w zw. z art. 169 &.1 oraz &4, ustawy Ordynacja Podatkowa wyrażające się w:

1.1 Braku dokonania przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku na etapie przeprowadzonej kontroli prawidłowości materialnoprawnej Postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w Pruszczu Gdańskim w przedmiocie pozostawienia bez rozpoznania wniosku Skarżącego A. T. o umorzenie zaległości podatkowych , kumulatywnej subsumpcji wyszczególnionych w petitum zarzutu skargi regulacji ustawy Ordynacja Podatkowa, który to brak kumulatywnej subsumpcji skutkował:

1.2 Uznaniem przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku prawidłowości i zasadności stanowiska merytorycznego zawartego w Postanowieniu Naczelnika Urzędu Skarbowego w Pruszczu Gdańskim (determinującego treść oraz kierunek rozstrzygnięcia Organu I instancji), iż:

a) Brak wskazania przez Skarżącego tak w zasadniczym wniosku o umorzeniu zaległości podatkowych, jak też piśmie z 24 marca 2022 r. stanowiącym uzupełnienie rzeczonego wniosku jako podstawy dochodzonej ulgi regulacji art. 67 b&1 ustawy Ordynacja Podatkowa ,

1.3 Tożsamy jest z brakiem uzupełnienia przez Skarżącego braków formalnych wniosku w zakresie wskazania podstawy prawnej wniosku, a finalnie tożsamy z wystąpieniem podstawy do zastosowania instytucji pozostawienia wniosku Skarżącego bez rozpoznania w trybie oraz na podstawie art. 169&1 oraz&4 ustawy Ordynacja Podatkowa,

a w konsekwencji:

1.4 Tożsamy jest z brakiem zadośćuczynienia przez Skarżącego obowiązkowi wykazania podstaw uzasadniających sformułowany wniosek

a która to ocena Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku skutkowała:

1.5 Determinowała treść oraz kierunek rozstrzygnięcia zawarty w objętym zaskarżeniem ostatecznym Postanowieniu, tj.: rozstrzygnięcie w materii utrzymania w mocy Postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w Pruszczu Gdańskim

w sytuacji gdy:

1.6 W świetle prawidłowej, łącznej wykładni wyszczególnionych w poprzedzających akapitach regulacji: 1.7Brak wskazania przez Skarżącego jako podstawy wniosku regulacji art. 67b&1 ustawy Ordynacja Podatkowa, w warunkach:

a)Jednoczesnego wskazania przez Skarżącego jako podstawy wniosku regulacji art. 67a &1 pkt.3 ustawy Ordynacja Podatkowa oraz

b) Transparentnego wskazania przez Skarżącego, iż wnosi o zastosowanie instytucji umorzenia zaległości podatkowych za wskazane szczegółowo i sprecyzowane okresy (w tym okresów przez zawieszeniem działalności gospodarczej),

a także:

c) Szczegółowego uzasadnienie przez Skarżącego wskazanej podstawy wniosku, w tym szczegółowego wskazania okoliczności uzasadniających zastosowanie wobec Skarżącego instytucji umorzenia zaległości podatkowych,

1.8Nie stanowi braków formalnych wniosków uniemożlwiających jego rozpoznanie oraz uzasadniających

pozostawienie wniosku bez rozpoznania,

lecz:

1.9 Stanowiło w świetle kumulatywnej subsumpcji oraz łącznego zastosowania wyszczególnionych w petitum zarzutu regulacji, sytuację w której:

a) Skarżący wykazał zakres żądania objętego przedmiotem wniosku, w tym faktycznie wskazał, iż wnosi o zastosowanie instytucji umorzenia zaległości podatkowych, a więc zastosowanie instytucji stanowiącej pomoc publiczna w formie pomocy indywidualnej w rozumieniu art. 67bpar.2 ustawy Ordynacja Podatkowa

b) Naczelnik Urzędu Skarbowego w Pruszczu Gdańskim posiadał niezbędne okoliczności faktyczne oraz prawne dotyczące Skarżącego, pozwalające na merytoryczne rozpoznanie wniosku, w tym przeprowadzenie merytorycznej oceny , czy ziściły się przesłanki do zastosowania instytucji umorzenia zobowiązań podatkowych A. T.w ramach indywidualnej pomocy publicznej,

a więc sytuację której ziszczenie się:

1.91Skutkować winno rozpoznaniem merytorycznym wniosku Skarżącego A. T. przy zastosowaniu przesłanek statuowanych na kanwie art. 67a&1 pkt.3 ustawy Ordynacja Podatkowa, w zw. z art. 67b par.2 ustawy Ordynacja Podatkowa , nie zaś pozostawieniem przedmiotowego wniosku bez rozpoznania,

a finalnie sytuację:

1.92Sytuację kreująca wadliwość rozstrzygnięcia zawartego w Postanowieniu Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku

2.Naruszenie art. 169 &.1 oraz &4 , w zw art. 168 &2, w zw. z . z art. 67a&1 pkt.3 ustawy Ordynacja Podatkowa wyrażające się w:

2.1 Braku dokonania przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku na etapie kontroli prawidłowości materialnoprawnej Postanowienia Naczelnika II Urzędu Skarbowego w Pruszczu Gdańskim kumulatywnej subsumpcji wyszczególnionych w petitum zarzutu skargi regulacji, który to brak kumulatywnej subsumpcji wyszczególnionych regulacji skutkował:

2.2 Uznaniem przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku prawidłowości stanowiska zawartego w Postanowieniu Naczelnika Urzędu Skarbowego w Pruszczu Gdańskim (a kształtującym treść oraz kierunek rozstrzygnięcia zawartego w rzeczonym Postanowieniu Organu I instancji), iż Skarżący nie uzupełnił braku formalnego pierwotnego wniosku z 21 lutego 2022 r. o umorzenie zaległości podatkowych poprzez szczegółowe i transparentne wskazanie podstaw prawnych wniosku, a także wskazanie tytułu pomocy o która Skarżący A. T. wnioskował (a która mieściła by się w zakresie pomocy objętej hipoteza regulacji art. 67b ustawy Ordynacja Podatkowa),

a w konsekwencji skutkował:

2.3 Uznaniem przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku prawidłowości stanowiska zawartego w Postanowieniu Naczelnika Urzędu Skarbowego w Pruszczu Gdańskim, iż zaistniała podstawa do zastosowania dekodowanej z regulacji art. 169 &1 oraz &4 ustawy Ordynacja instytucji pozostawienia wniosku Skarżącego bez rozpoznania,

w sytuacji gdy:

2.4 Szczegółowa analiza zarówno zasadniczego wniosku A.T. z 21 lutego 2022 r., jak też pisma A. T. z 24 marca 2022 r. zawierającego uzupełnienie wniosku z 21 lutego 2022 r. w zakresie sprecyzowania i wyjaśnienia podstawy prawnej rzeczonego wniosku w kontekście kumulatywnej subsumpcji oraz egzegezy wyszczególnionych regulacji ustawy Ordynacja Podatkowa, prowadzi do konkluzji, iż:

2.5 Skarżący w rzeczywistości wskazał w sposób transparentny zarówno charakter żądania stanowiącego zakres przedmiotowy złożonego wniosku, jak też podstawę prawna żądania objętego zakresem przedmiotowym wniosku oraz dowody potwierdzające zasadność i wymagalność żądania objętego zakresem przedmiotowym wniosku ,

w szczególności:

2.6 Skarżący wskazał w sposób transparentny i bezsporny , iż dochodzi instytucji umorzenia zaległości podatkowych w łącznej wysokości 47.732,16 zł, wskazanej w Stanie zaległości Wnioskującego na dzień 16 lutego 2022 r., a więc zastosowania instytucji stanowiącej formę indywidualnej pomocy publicznej w rozumieniu art. 67b&2 ustawy Ordynacja Podatkowa

a obejmujących:

a) Należności główne w wymiarze 32.627,87 zł

b) Odsetki za zwłokę we wskazanych w przedmiotowym Stanie zaległości wymiarze 12.398,58 zł, a także:

c) Należności uboczne w postaci kosztów egzekucji oraz kosztów upomnień w wymiarze odpowiednio 2.612,91 zł oraz 92,80 zł, oraz:

2.7 Skarżący wskazał podstawy wniosku , w szczególności wskazał konkretne okoliczności dotyczące sytuacji osobistej oraz zarobkowej i zawodowej uzasadniające zastosowanie instytucji umorzenia

zobowiązań podatkowych, w tym w szczególności wskazujących za zaistnienie ważnego interesu Skarżącego jako podatnika , a więc przesłanki do umorzenia zaległości , w tym przedłożył stosowne dokumenty zawierające wskazanie sytuacji zawodowej, zarobkowej , rodzinnej i osobistej A. T.

a w konsekwencji:

2.8 Skarżący wskazał niezbędne elementy umożliwiające Organowi II oraz Organowi I instancji poddanie wniosku Skarżącego A. T. merytorycznej analizie oraz merytorycznej ocenie , w szczególności umożliwiające wydanie merytorycznego rozstrzygnięcie odnoszącego się do wniosku Skarżącego A. T.,

przede wszystkim:

2.9 Umożliwiającej przeprowadzenie merytorycznej oceny oraz wydania merytorycznego rozstrzygnięcia, czy w przypadku Skarżącego A. T. zachodziły przesłanki do zastosowania instytucji umorzenia zaległości podatkowej w ramach indywidualnej pomocy publicznej w rozumieniu art. 67b&2 ustawy Ordynacja Podatkowa

a w rezultacie:

2.92 Wniosek Skarżącego stanowił wniosek kompletny, zawierający kluczowe w rozumieniu art. 168&2 ustawy Ordynacja Podatkowa i obligatoryjne elementy warunkujące jego merytoryczne rozpoznanie takie jak: treść żądania, wskazanie osoby, od której pochodzi, oraz jej adres, a w konsekwencji:

2.93Rozstzygnięcie zawarte w Postanowieniu ostatecznym Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku ma charakter błędny

3.Naruszenie art. 67a&1 pkt.3 oraz art. 67b &1 ustawy Ordynacja Podatkowa, polegające na:

3.1 Dokonaniu przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku na etapie kontroli prawidłowości materialnoprawnej Postanowienia Naczelnika II Urzędu Skarbowego w Pruszczu Gdańskim błędnej wykładni wyszczególnionych w petitum zarzutu skargi regulacji, wyrażającej się w:

3.2 Uznaniu przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku, iż zasadnicza, obligatoryjna przesłankę uwzględnienia wniosku Skarżącego jako osoby w przypadku której zawieszona jest działalność gospodarcza, stanowi wykazanie, iż wskazany wniosek stanowi wniosek o przyznanie którejś z form pomocy wskazanych w art. 67 b&1 ustawy Ordynacja Podatkowa,

a także, iż:

3.3 Brak ujawnienia okoliczności, iż wniosek Skarżącego stanowi wniosek o przyznanie którejś z form pomocy wskazanych w art. 67 b&1 ustawy Ordynacja Podatkowa , uniemożliwia rozpoznanie wniosku w kontekście istnienia przesłanek do udzielenia ulg w spłacie zobowiązań podatkowych wymienione w art. 67a &1 ustawy Ordynacja Podatkowa,

a która to ocena Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku skutkowała:

3.4 Uznaniem prawidłowości i zasadności stanowiska zawartego w Postanowieniu Naczelnika Urzędu Skarbowego w Pruszczu Gdańskim , iż brak było podstaw do merytorycznego rozpoznania wniosku o umorzenie zaległości podatkowych,

w sytuacji gdy:

3.5 W świetle prawidłowej wykładni art. 67a&1 pkt.3 oraz art. 67b &1 ustawy Ordynacja Podatkowa, brak stwierdzenia , iż wnioskowana przez osobę mająca status przedsiębiorcy , w tym także osobę mająca zawieszona działalność gospodarczą forma pomocy stanowi formy pomocy określone w art. 67 b&1 ustawy Ordynacja Podatkowa, nie stanowi podstawy do odmowy merytorycznego rozpoznania wniosku, a finalnie pozostawienia wniosku bez rozpoznania,

albowiem:

3.6 W razie uznania, iż wnioskowana ulga nie stanowi pomocy publicznej organ podatkowy może rozpatrywać wniosek strony stosując przesłanki udzielenia ulg w spłacie zobowiązań podatkowych wymienione w art. 67a &1 ustawy Ordynacja Podatkowa,

a w rezultacie:

3.7.Zachodziła podstawa do merytorycznego rozpoznania wniosku Skarżącego, jako wniosku ujawniającego okoliczności pozwalające na ocenę, czy:

a) W przypadku Skarżącego zachodzą podstawy do zastosowania instytucji umorzenia zaległości podatkowych jako formy indywidualnej pomocy publicznej

względnie, czy:

b) W przypadku Skarżącego (w razie braku uznania podstaw do umorzenia zaległości podatkowych w ramach indywidualnej pomocy publicznej), zachodziła podstawa do zastosowania instytucji umorzenia zaległości w trybie i na podstawie art. 67a &1 pkt.3 ustawy Ordynacja Podatkowa".

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna, wobec czego podlega oddaleniu.

Istota sporu sprowadza się do oceny prawidłowości postanowienia o pozostawieniu bez rozpatrzenia wniosku strony z dnia 21 lutego 2022 r. w sprawie umorzenia zaległości podatkowych. Organy podatkowe uznały bowiem, że wniosek o umorzenie zaległości podatkowych posiada braki formalne, które należy uzupełnić w terminie 7 dni, a braków tych skarżący nie uzupełnił.

Należy wskazać, że instytucja "podania", którym niewątpliwie jest również wniosek strony o umorzenie zaległości podatkowej, uregulowana została w art. 168 O.p. Na podstawie § 1 i § 2 tego przepisu, podania (żądania, wyjaśnienia, odwołania, zażalenia, ponaglenia, wnioski) mogą być wnoszone pisemnie lub ustnie do protokołu, a także za pomocą środków komunikacji elektronicznej przez elektroniczną skrzynkę podawczą organu podatkowego, utworzoną na podstawie ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (art. 168 § 1); podanie powinno zawierać co najmniej treść żądania, wskazanie osoby, od której pochodzi oraz jej adresu (miejsca zamieszkania lub pobytu, siedziby albo miejsca prowadzenia działalności), a także czynić zadość innym wymogom ustalonym w przepisach szczególnych (art. 168 § 2).

W zakresie wymagań formalnych co do treści podania, ustawodawca przyjął zasadę ograniczonego formalizmu. Wyznacza ona minimum, od spełnienia którego uzależnione jest uznanie skuteczności prawnej czynności procesowej, bez którego nie można ustalić zasadniczych elementów dla prowadzenia postępowania w danej sprawie. W doktrynie wskazuje się, że wymagania co do wskazania żądania wyznacza przedmiot postępowania albo innej czynności w toku postępowania. Brak ten, gdy nie zostanie usunięty, powoduje bezskuteczność wniesionego podania.

W takim zakresie, w jakim przepisy prawa materialnego lub przepisy prawa procesowego opierają postępowanie podatkowe na zasadzie skargowości, uzależniając je od złożenia przez stronę żądania, treść tego żądania wyznacza przedmiot postępowania (zob. B. Adamiak, J. Borkowski, R. Mastalski, J. Zubrzycki, Ordynacja podatkowa - komentarz, Wyd. Unimex" Wrocław 2008, s. 699).

Według art. 169 § 1 O.p., jeżeli podanie nie spełnia wymogów określonych przepisami prawa, organ podatkowy wzywa wnoszącego podanie do usunięcia braków w terminie 7 dni z pouczeniem, że niewypełnienie tego warunku spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia. Przypomnieć należy, że braki podania, uzupełniane na podstawie art. 169 § 1 O.p., dotyczą wyłącznie formalnych braków pisma, których nieusunięcie nie pozwala na nadanie mu biegu. Nie dotyczą natomiast wszystkich okoliczności, które organ uznaje za istotne dla ustalenia stanu faktycznego sprawy. Przepis ten nie może być wykładany szeroko i zamykać stronie możliwości rozpatrzenia jej sprawy w sposób merytoryczny z uwagi na stawiane jej wymagania w zakresie wykazania (udowodnienia) okoliczności przytoczonych w podaniu, kwalifikowanych wadliwie jako warunki formalne. Wezwanie do uzupełnienia braków formalnych musi też być jasne i pełne, by podatnik nie miał wątpliwości co do zakresu wymaganych informacji.

Nie budzi najmniejszych wątpliwości, że w piśmie z dnia 21 lutego 2022r. - skarżący zawarł wniosek o umorzenie zaległości podatkowych. Z przedłożonych Sądowi akt sprawy wynika przy tym, że skarżący jest osobą prowadzącą działalność gospodarczą pod firmą FTHU "D" W Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej skarżący widnieje jako osoba prowadząca działalność gospodarczą od 9 kwietnia 2015 r. W ewidencji znajduje się także adnotacja o dacie zawieszenia działalności – 10 lipca 2021 r. Zgodzić trzeba się z Dyrektorem, że zawieszenie działalności gospodarczej nie oznacza, że skarżący przestał być przedsiębiorcą. Instytucja zawieszenia działalności podmiotu nie oznacza ustania jego bytu prawnego i nie jest równoznaczna z całkowitą likwidacją działalności. Zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej podmiotu jest wyłącznie swoistą przerwą w aktywności ekonomicznej na pewien czas, jednakże nie powoduje utraty statusu przedsiębiorcy przez zawieszającego.

W przypadku przedsiębiorców - ulga w spłacie podatków związana z ich działalnością, kwalifikowana jest jako pomoc publiczna, co oznacza, że prócz przesłanek wynikających z art. 67a O.p. i argumentów samej strony, organ jest zobowiązany do rozpatrzenia wniosku z uwzględnieniem przepisów o pomocy dla przedsiębiorców. Organ nie mógł pominąć warunków tej pomocy dla podmiotu, który jest przedsiębiorcą, zatem musiał sięgnąć do warunków pomocy de minims, także wtedy gdy strona nie podnosi złej sytuacji materialnej.

Zgodnie bowiem z art. 67a § 1 pkt 3 O.p., w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. W myśl zaś art. 67b § 1 O.p. organ podatkowy na wniosek podatnika prowadzącego działalność gospodarczą może udzielać ulg w spłacie zobowiązań podatkowych, określonych w art. 67a:

1. które nie stanowią pomocy publicznej;

2. które stanowią pomoc de minimis - w zakresie i na zasadach określonych w bezpośrednio obowiązujących aktach prawa wspólnotowego dotyczących pomocy w ramach zasady de minimis;

3. które stanowią pomoc publiczną (określoną w pkt od a do m).

W świetle powyższej regulacji, postępowanie w sprawie ulg, o których mowa w art. 67a § 1 pkt 3 O.p. wszczynane może być jedynie na wniosek, a zatem to wnioskodawca określa zakres tego postępowania. Organ podatkowy nie może zakresu tego określić samodzielnie. Nie może więc sam zadecydować o umorzeniu jakich zaległości podatkowych występuje podatnik. Organ nie mógł też poprzestać na ogólnikowym stwierdzeniu, iż chodzi tu o zaległości.

Wskazać również należy, że w sytuacji gdy przepisy prawa wymagają dołączenia do wniosku ściśle określonych w formie lub treści załączników, które mają na celu potwierdzenie zasadności tego wniosku, wówczas braki tych załączników - co do formy lub co do treści - należy traktować na równi z brakami formalnymi samego wniosku. Przykładem takiej regulacji jest art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (Dz.U. z 2020 r. poz. 708 ze zm.). Z przepisu powyższego wynika, że podmiot ubiegający się o pomoc de minimis jest zobowiązany do przedstawienia podmiotowi udzielającemu pomocy, wraz z wnioskiem o udzielenie pomocy:

1. wszystkich zaświadczeń o pomocy de minimis, jakie otrzymał w roku, w którym ubiega się o pomoc, oraz w ciągu 2 poprzedzających go lat, albo oświadczenia o wielkości pomocy de minimis otrzymanej w tym okresie, albo oświadczenia o nieotrzymaniu takiej pomocy w tym okresie;

2. informacji niezbędnych do udzielenia pomocy de minimis, dotyczących w szczególności wnioskodawcy i prowadzonej przez niego działalności gospodarczej oraz wielkości i przeznaczenia pomocy publicznej otrzymanej w odniesieniu do tych samych kosztów kwalifikujących się do objęcia pomocą, na pokrycie których ma być przeznaczona pomoc de minimis.

W rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 29 marca 2010 r. w sprawie zakresu informacji przedstawianych przez podmiot ubiegający się o pomoc de minimis (Dz.U. z 2010 r. Nr 53, poz. 312 ze zm.) określono zakres informacji przedstawianych przez podmiot ubiegający się o pomoc de minimis, niezbędnych do udzielenia tej pomocy oraz wzór formularza informacji.

Organ zasadnie zatem pismem z dnia 2 marca 2022r. wezwał skarżącego do doprecyzowania zakresu żądania i uzupełnienia materiału dowodowego w odpowiednim zakresie. Organ pouczył skarżącego, że czynności tej należy dokonać w terminie siedmiu dni od dnia otrzymania tego wezwania, jak również, że nieuzupełnienie braków formalnych w tym terminie spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia.

Skarżący w wyznaczonym terminie nie zastosował się do powyższego wezwania i jedynie wskazał, że ubiega się o umorzenie zaległości podatkowych na podstawie art. 67a§ 1 pkt 3 O.p., zaś przepis art. 67b O.p. nie znajduje zastosowania w jego sprawie, z czym jak wyjaśniono wyżej nie można się zgodzić

W tej sytuacji organ podatkowy pierwszej instancji był nie tylko uprawniony, ale i zobowiązany do wydania, na podstawie art. 169 § 4 O.p. postanowienia o pozostawieniu wniosku bez rozpatrzenia, co też uczynił.

Podkreślić należy, że zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie sądów administracyjnych stanowiskiem uchybienia nazywane również "brakami formalnymi" mogą dotyczyć zarówno określonego elementu treści pisma, jak i odnosić się do wymaganych prawem załączników do podania, a niespełnienie przez pismo wymogów przewidzianych przepisami prawa nie ogranicza się jedynie do przepisów Ordynacji podatkowej (tak uchwała NSA z 26 maja 2003 r., FPK 3/03, ONSA 2003, nr 4, poz. 125). Wymagania określone w art. 168 § 2 O.p. stanowią niezbędne minimum informacji potrzebnych do należytego rozpoznania podania, w pewnych jednak wypadkach konieczne i celowe jest rozszerzenie tak rozumianej materialnej podstawy czynienia ustaleń w toku postępowania, a w konsekwencji uzupełnia wymogi formalne wniosku o dodatkowe elementy. W szczególności aktualne jest to w odniesieniu do postępowania toczącego się z udziałem przedsiębiorcy, od którego zasadniczo wymaga się większej dbałości o ochronę własnego interesu aniżeli ma to miejsce w przypadku przeciętnego obywatela (por. wyrok NSA z 5 kwietnia 2012 r., sygn. akt II FSK 1817/10, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl).

W ocenie Sądu, organ pierwszej instancji wykonał wszystkie ciążące na nim obowiązki nałożone przepisami prawa w sytuacji, gdy podanie podatnika zawiera braki formalne uniemożliwiające jego merytoryczne rozpoznanie. Organ wezwał skarżącego do uzupełnienia braków formalnych przedmiotowego wniosku oraz pouczył o skutkach niedopełnienia tych czynności w wyznaczonym terminie. Organ działał więc na podstawie i w granicach prawa.

Zasada prawdy obiektywnej, wskazuje na konieczność ustalenia stanu faktycznego sprawy w sposób odzwierciedlający rzeczywisty przebieg zdarzeń.

W rozpatrywanej sprawie stan faktyczny jest jednoznaczny - skarżący, któremu doręczono wezwanie do usunięcia braków formalnych wniosku o umorzenie zaległości podatkowych, nie zastosował się do tego wezwania. Z takim zaś stanem faktycznym - jak wskazano wyżej - przepisy Ordynacji podatkowej łączą pozostawienie wniosku bez rozpatrzenia.

Wbrew twierdzeniom strony, w ustalonym stanie faktycznym nie było podstaw do merytorycznej oceny wniosku i wydania decyzji co do istoty sprawy. Brak sprecyzowania wniosku oraz przedłożenia zaświadczeń o korzystaniu bądź nie z pomocy de minimis stanowi bowiem przeszkodę dla kontynuowania dalszego postępowania w przedmiocie ulgi w spłacie zaległości podatkowej.

Końcowo zauważyć wypada, że wydanie formalnego postanowienia o pozostawieniu podania bez rozpatrzenia, nie czyni sprawy umorzenia zaległości podatkowych rzeczą osądzoną. Skoro w niniejszej sprawie nie rozstrzygnięto merytorycznie sprawy wniosku o umorzenie zaległości podatkowej, to strona może ponownie złożyć wniosek o ich umorzenie stosując się do wszystkich zaleceń niezbędnych do merytorycznego załatwienia sprawy.

Mając na uwadze, że nie znaleziono podstaw do stwierdzenia, że zaskarżone postanowienie narusza prawo, Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329).