Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 3767/01
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2004-10-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6341 Pozbawienie uprawnień kombatanckich oraz pozbawienie uprawnień dla wdów /wdowców/ po kombatantach
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Dnia 28 października 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący WSA Janina Guść Sędziowie: WSA Jolanta Górska (spr.) WSA Mariola Jaroszewska Protokolant: Agnieszka Szczepkowska po rozpoznaniu w dniu 28 października 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi J. Z. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 2 października 2001r., nr [...] w przedmiocie uprawnień wdowy po kombatancie oddala skargę.


UZASADNIENIE

II SA/Gd 3767/01

Uzasadnienie

Decyzją z dnia 2 października 2001r. Nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na podstawie art.25 ust.2 pkt 2 i art. 20 ust. 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 roku o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 1997r. Nr 142, poz.950 z późn. zm.) oraz art.138 § 1 pkt 1 w związku z art.127 § 3 K.p.a. utrzymał w mocy własną decyzję z dnia 8 maja 2001r. NR [...] pozbawiającą J. Z. uprawnień wdowy po kombatancie, który otrzymał uprawnienia kombatanckie z tytułu utrwalania władzy ludowej.

W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ administracji stwierdził, że mąż strony uprawnienia kombatanckie otrzymał tylko i wyłącznie z tytułu utrwalania władzy ludowej za służbę w Wojsku Polskim po 30 czerwca 1047r. W okresie uznanym przez ZBoWiD jako działalność kombatancka tj. od 8 października 1951r. do 31 października 19951r. nie brał udziału w walkach z UPA lub Wehrwolfem. Dlatego też na podstawie art. 25 ust.2 pkt 2 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego powinien być on pozbawiony uprawnień kombatanckich. Organ wskazał, że stan faktyczny ustalił na podstawie akt ZBoWiD.

J. Z. wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję. Skarżąca wskazała, że decyzja w sprawie może być wydana jedynie po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego z udziałem strony. Żaden przepis prawa nie przewiduje możliwości wszczęcia postępowania weryfikacyjnego w stosunku do osoby zmarłej. Wdowa natomiast nie jest w stanie wykazać czy istotnie maż uprawnienia takie mógł zachować czy też je utracić.

W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie powtarzając wcześniejszą argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 02.153.1271 z późn. zmianami) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr 153 poz. 1270).

W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.Nr 153 poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.

Skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.

Możliwość pozbawienia uprawnień kombatanckich otrzymanych na podstawie dotychczasowych przepisów, czyli przepisów obowiązujących przed wejściem w życie ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, przewiduje art. 25 ust. 2 tejże ustawy. Jedną z okoliczności uzasadniających pozbawienie uprawnień kombatanckich nabytych na podstawie dotychczasowych przepisów jest fakt ich otrzymania wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze "uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" lub innych tytułów niż wymienionych w art. 1 ust. 2, w art. 2 oraz w art. 4 tej ustawy z wyjątkiem osób, które uczestniczyły w Wojnie Domowej w Hiszpanii w latach 1936-1939 lub które uprawnienia te uzyskały z tytułów określonych w ustawie, oraz żołnierzy z poboru, którzy pełnili służbę wojskową w Wojsku Polskim w okresie od 10 maja 1945 r. do 30 czerwca 1947 r.

Z zaświadczenia Wojewódzkiej Komendy Uzupełnień w Grudziądzu z dnia 4 grudnia 1987r. wynika, że mąż skarżącej H. Z. pełnił służbę wojskową w LWP od 23 czerwca 1951r. do 23 października 1953r. oraz, że w okresie od 8 października 1951r. do 31 października 1951r. osobiście uczestniczył w walkach z bandami w składzie operacyjnym wydzielonym z 7 Pułku KBW do likwidacji reakcyjnego podziemia. Na tej podstawie Zarząd Wojewódzki ZBoWiD decyzją z dnia 15 kwietnia 1988r. przyznał J. Z. uprawnienia wdowy po kombatancie. Nie ulega zatem wątpliwości, wobec treści powyższego zaświadczenia, że H. Z. otrzymał uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu udziału w walkach o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej. Wskazać przy tym należy, że nie był on żołnierzem z poboru, który pełnił służbę wojskową w Wojsku Polskim w okresie od 10 maja 1945r. do 30 czerwca 1947r., jak również w toku postępowania nie zostało wykazane, że uczestniczył w wałkach z oddziałami Ukraińskiej Powstańczej Armii lub Wehrwolru. Organ dokonał prawidłowych ustaleń dotyczący służby wojskowej H.Z. na podstawie akt ZBoWiD, a w szczególności zaświadczenia WKU w Grudziądzu i wniosku z dnia 28 lipca 1987r., w którym to H.Z. stwierdził, że lata jego służby w KBW przypadają na okres likwidacji pozostałości bandytyzmu wywodzącego swój rodowód z reakcyjnego podziemia.

W konsekwencji stwierdzić należy, że gdyby H. Z. żył, to można by go pozbawić na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego uprawnień kombatanckich, które nabył na podstawie dotychczasowych przepisów. W tej sytuacji istnieją też podstawy do pozbawienia skarżącej uprawnień wdowy po kombatancie. Uprawnienia skarżącej pochodzą bowiem od uprawnień kombatanckich jej zmarłego męża. W tym sensie są to uprawnienia pochodne. Konsekwencją tego jest to, że podstawy uzasadniające pozbawienie uprawnień H.Z., uzasadniają także pozbawienie skarżącej uprawnień wdowy po tym kombatancie. Możliwość pozbawienia uprawnień wdowy po kombatancie jest powszechnie przyjmowana w orzecznictwie zarówno Sądu Najwyższego, jak i Naczelnego Sądu Administracyjnego. Tytułem przykładu wystarczy wskazać uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 25 stycznia 1996 r. III AZP 32/95, która została opublikowana w OSNIAPiUS nr 15 z 1996 r.,poz. 206.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę.