Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1096/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-10-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 4  ust. 1 i 3
journal: Dz.U. 1984 nr 5 poz 24
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 1984 r. Prawo prasowe.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Dąbrowska, Sędziowie WSA Anna Mierzejewska (sprawozdawca), Eugeniusz Wasilewski, Protokolant spec. Marek Kozłowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 października 2012 r. sprawy ze skargi P. G. – redaktora naczelnego dziennika "[...]" na odmowę Zarządu Głównego Polskiego Związku Łowieckiego z dnia 26 kwietnia 2012 r. w przedmiocie udzielenia informacji prasowej zgodnie z wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2012 r. 1. uchyla zaskarżoną odmowę udzielenia informacji; 2. zasądza od Zarządu Głównego Polskiego Związku Łowieckiego na rzecz P. G. redaktora naczelnego dziennika "[...]" kwotę 200 (słownie: dwieście) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

P. G. – redaktor naczelny dziennika [...] wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2012 r. zwrócił się do Zarządu Głównego Polskiego Związku Łowieckiego (dalej Zarządu Głównego PZŁ), na podstawie art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1984 r. Prawo prasowe (Dz. U. z 1984 r. Nr 5, poz. 24 ze zm.), z prośbą o udzielenie informacji, poprzez udostępnienie protokołów Kapituły Odznaczeń Łowieckich PZŁ z posiedzeń w dniach [...] i [...] października 2011 r. W przypadku odmowy wniósł o złożenie odmowy w ciągu 3 dni w trybie art. 4 ust. 3 ww. ustawy Prawo prasowe.

W odpowiedzi na powyższe zapytanie, rzecznik prasowy PZŁ wystosował do wnioskodawcy pismo z dnia [...] kwietnia 2012 r., w którym odmówił udzielenia informacji w trybie i zakresie podanym w piśmie. Wskazał, że w świetle ustawy – Prawo prasowe realizacja uprawnień prasy do informacji następuje, poprzez podanie jej określonej wiadomości. Występując z wnioskiem o udzielenie informacji prasowej, uprawniony podmiot winien tak określić zakres żądanej informacji, aby w ogóle było możliwe rozpatrzenie takiego wniosku i udzielenie takiej informacji. Wniosek musi być na tyle szczegółowy, aby podmiot zobowiązany do udzielenia informacji mógł ustalić, jaka konkretna informacja pozostaje w kręgu zainteresowania wnioskodawcy – prasy, to jest o jakim wycinku działalności prasa chce uzyskać informację.

Po uprzednim wezwaniu PZŁ do usunięcia naruszenia prawa (pismem z dnia [...] kwietnia 2012 r.), redaktor naczelny dziennika [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na odmowę udzielenia informacji prasowej z dnia [...] kwietnia 2012 r.

Skarżący odmowie udzielenia informacji prasowej zarzucił: 1) naruszenie art. 4 ust. 1 ustawy Prawo prasowe, poprzez błędne przyjęcie, że zachodzą okoliczności odmowy udzielenia informacji prasowej przez Zarząd Główny PZŁ; 2) naruszenie art. 4 ust. 3 ww. ustawy, poprzez niezachowanie wymagań jakie powinna spełniać odmowa udzielenia informacji prasowej w postaci wskazania powodów odmowy i zwłokę w jej udzieleniu.

Mając powyższe na względzie, skarżący wniósł o nakazanie Zarządowi Głównemu PZŁ udzielenia informacji, poprzez udostępnienie protokołów z obrad Kapituły Odznaczeń Łowieckich PZŁ z posiedzeń w dniach [...] i [...] października 2011 r., a protokoły mogą zostać anominizowane, poprzez zamazanie imion, nazwisk i innych informacji pozwalających na identyfikację osób, wobec których Kapituła podejmowała uchwały i zapisała to w protokołach obrad, a także o zasądzenie od PZŁ na rzecz skarżącego kosztów postępowania wg norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi strona podniosła, iż odmowa udzielenia informacji prasowej w przedmiocie udostępnienia wskazanych protokołów z posiedzeń Kapituły Odznaczeń Łowieckich jest niezgodna z art. 4 ust. 1 ustawy Prawa prasowego, w świetle którego PZŁ jest obowiązany do udzielenia prasie informacji o swojej działalności, jeżeli na podstawie odrębnych przepisów informacja taka nie jest objęta tajemnicą lub nie narusza prawa do prywatności. Zatem podstawą prawną tajemnicy, o której mowa w art. 4 ust. 1 powołanej ustawy, uzasadniającej odmowę udzielenia informacji prasowej, mogą być tylko i wyłącznie przepisy rangi ustawowej. Natomiast podstawy ustawowej odmowy PZŁ nie wskazał.

Nie można również przyjąć, że wniosek o udostępnienie protokołów z posiedzeń Kapituły Odznaczeń Łowieckich musi szczególnie określić zakres udzielanej informacji, żeby mógł być rozpatrzony. Wniosek o udostępnienie całych protokołów, szczególnie jak wyraźnie wskazano, protokoły mogą być anonimizowane, nie musi wyjaśniać organowi, jakie informacje szczegółowe zawarte w protokole interesują wnioskodawcę. Przyznanie odznaczeń jest jedną z form działalności Polskiego Związku Łowieckiego, w związku z czym protokoły z tej czynności są na zasadach ogólnych dostępne dla prasy.

W odpowiedzi na skargę Zarząd Główny PZŁ wniósł o jej odrzucenie lub oddalenie. Ustosunkowując się do zarzutów skargi, przewodniczący Zarządu Głównego PZŁ podniósł, że wniosek o udzielenie informacji prasowej musi być na tyle szczegółowy, aby podmiot zobowiązany mógł ustalić, jaka konkretna informacja pozostaje w kręgu zainteresowania wnioskodawcy. W dniu [...] maja 2012 r., kierownik Działu Prawnego i Postępowania Dyscyplinarnego drogą faksową udzielił odpowiedzi, iż przekazanie żądanej informacji staje się niemożliwe z uwagi na konieczność zachowania prawa do prywatności, jako dobra ustawowo chronionego, zaś żądane informacje nie są w ocenie PZŁ informacjami prasowymi.

Podkreślił, że pismo z dnia [...] kwietnia 2012 r. nie spełnia wymagań określonych w art. 4 ust. 3 Prawa prasowego, tj. nie można przyjąć, iż jest żądaniem redaktora naczelnego o sporządzenie w formie pisemnej i doręczenie odmowy udzielenia informacji w terminie 3 dni, zgodnie z prawem prasowym powinien złożyć wniosek o pisemną odmowę, czego nie uczynił.

Z uwagi na powyższe, a w szczególności przepis art. 4 ust. 3 Prawa prasowego nie rozpoczął biegu termin do wniesienia skargi do sądu administracyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji, jak również podmioty, realizując swą działalność w sferze publicznoprawnej poddanej kontroli sądowej, orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Rozpatrując materiał dowodowy zgromadzony w niniejszej sprawie i oceniając podniesione w skardze zarzuty, Sąd doszedł do przekonania, że skarga jest uzasadniona, gdyż zaskarżona odmowa została wydana z naruszeniem przepisów ustawy Prawo prasowe, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1984 r. – Prawo prasowe (Dz. U. Nr 5, poz. 24 ze zm.) prasa, zgodnie z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej korzysta z wolności wypowiedzi i urzeczywistnia prawo obywateli do ich rzetelnego informowania, jawności życia publicznego oraz kontroli i krytyki społecznej. W świetle art. 4 ust. 1 tej ustawy przedsiębiorcy i podmioty niezaliczone do sektora finansów publicznych oraz niedziałające w celu osiągnięcia zysku są obowiązane do udzielenia prasie informacji o swojej działalności, o ile na podstawie odrębnych przepisów, informacja nie jest objęta tajemnicą lub nie narusza prawa do prywatności.

W przypadku odmowy udzielenia informacji, na żądanie redaktora naczelnego, odmowę doręcza się zainteresowanej redakcji w formie pisemnej, w terminie trzech dni; odmowa powinna zawierać oznaczenie organu, jednostki organizacyjnej lub osoby, od której pochodzi, datę jej udzielenia, redakcję, której dotyczy, oznaczenie informacji będącej jej przedmiotem oraz powody odmowy (ust. 3 powołanego artykułu).

Podmiotem, którego dotyczy powyższa regulacja, jest niewątpliwie PZŁ, albowiem nie jest zaliczany do sektora finansów publicznych, jak również będąc podmiotem zrzeszającym osoby fizyczne i prawne, które czynnie uczestniczą w ochronie i rozwoju populacji zwierząt łownych oraz działają na rzecz ochrony przyrody art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1995 r. Prawo łowieckie (Dz. U. z 2005 r. Nr 127, poz. 1066 ze zm.) nie działa w celu osiągnięcia zysku. Zatem na PZŁ spoczywa obowiązek udzielania prasie informacji o swej działalności, z wyjątkiem odmowy dokonanej ze względu na ochronę prywatności oraz ochronę tajemnicy państwowej i służbowej oraz innej tajemnicy chronionej ustawą. Uwzględniając określony w art. 61 ust. 2 Konstytucji RP zakres prawa do informacji, należy wskazać, że na PZŁ ciąży obowiązek zapewnienia prasie dostępu do dokumentów łączących się z jego działalnością, jeżeli nie ma ustawowych wyłączeń ze względu na ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu państwa (art. 61 ust. 3 Konstytucji RP). Realizacja uprawnień prasy do uzyskania informacji następuje przez podanie jej określonej wiadomości lub udostępnienie w stosownym trybie żądanych dokumentów.

Jak wynika z materiału aktowego, redaktor naczelny dziennika [...] wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2012r., wystąpił do Zarządu Głównego PZŁ o udzielenie informacji prasowej dotyczącej udostępnienia protokołów z posiedzeń Kapituły Odznaczeń Łowieckich PZŁ z posiedzeń w dniach [...] i [...] października 2011 r Odmowę uwzględnienia żądania podmiot zobowiązany uzasadnił tym, że uprawniony podmiot występując z wnioskiem nie określił zakresu żądanej informacji tak, aby możliwe było rozpatrzenie wniosku i udzielenie takiej informacji. Wniosek musi być na tyle szczegółowy, aby podmiot zobowiązany do udzielenia informacji mógł ustalić jaka konkretna informacja pozostaje w kręgu zainteresowania wnioskodawcy

W ocenie Sądu, podjęte przez PZŁ rozstrzygnięcie we wskazanym zakresie jest błędne. Trzeba zaakcentować, iż powołany przepis art. 4 ust. 1 ustawy Prawo prasowe, zobowiązuje określony w tym przepisie podmiot do informowania o swojej działalności. Pojęcie "swojej działalności" jest pojęciem szerokim, odnoszącym się do każdej sfery działań podmiotu, a zatem nie tylko do realizacji zadań ustawowych, czy statutowych, lecz i do spraw o charakterze organizacyjnym, w tym dotyczących spraw pracowniczych.

Przyznawanie odznaczeń łowieckich należy do szeroko pojmowanej działalności tego podmiotu.

Wobec tego, co do zasady, żądana informacja także podlega udostępnieniu w świetle postanowień art. 4 ust. 1 ustawy Prawo prasowe. Natomiast skarżona odmowa nie zawiera jakiegokolwiek wyjaśnienia przyczyn, z powołaniem się na tajemnicę prawnie chronioną lub naruszenie prawa do prywatności, z powodu których nie udostępniono wnioskodawcy protokołów Kapituły Odznaczeń Łowieckich PZŁ.

W ocenie Sądu, nie można zgodzić się ze stanowiskiem skarżonego, że uprawniony podmiot nie wskazał zakresu żądanej informacji.

Wskazać należy na sformalizowany charakter odmowy udzielenia informacji prasowej. Powinna ona zawierać oznaczenie organu, jednostki organizacyjnej lub osoby, od której pochodzi, datę jej udzielenia, redakcję, której dotyczy, oznaczenie informacji będącej jej przedmiotem oraz powody odmowy (art. 4 ust. 3 ustawy Prawo prasowe).

Stwierdzić należy, iż zaskarżona odmowa nie spełnia wymogów stawianych przez ustawodawcę w powołanym przepisie. Nie powołuje się ona na którąkolwiek z ustawowych przesłanek negatywnych (tajemnicę państwową, służbową, inną prawem chronioną lub prawo do prywatności), a tylko te przesłanki mogły stanowić o ograniczeniu prasie dostępu do informacji.

Reasumując stwierdzić należy, iż zaskarżona odmowa została wydana z naruszeniem art. 4 ust. 1 i 3 Prawa prasowego, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy i skutkuje uchyleniem zaskarżonego aktu. To z kolei powoduje konieczność ponownego rozpoznania wniosku redaktora naczelnego Dziennika [...] przez jego adresata – PZŁ i udzielenia żądanej informacji w takim zakresie, w jakim nie ogranicza jej przepis art. 4 ust. 1 ustawy Prawo prasowe.

Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 146 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji. W przedmiocie zwrotu kosztów, Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 205 § 1 oraz art. 209 powołanej ustawy.