Postanowienie NSA, sygn. akt II GSK 486/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2013-07-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne: Wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 272 par. 3
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Cezary Pryca Sędziowie NSA Zofia Przegalińska (spr.) Krystyna Anna Stec Protokolant Dorota Gaj-Mizerska po rozpoznaniu w dniu 11 lipca 2013 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej R. 5 W. Spółki z o.o. w W. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. z dnia 29 listopada 2012 r. sygn. akt III SA/Łd 920/12 w sprawie ze skargi R. 5 W. Spółki z o.o. w W. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. z dnia 13 października 2010 r., sygn. akt III SA/Łd 351/10 oddalającym skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] postanawia: 1) oddalić skargę kasacyjną, 2) zasądzić od R. 5 W. Spółki z o.o. w W. na rzecz Dyrektora Izby Celnej w Ł. 180 (sto osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 29 listopada 2012 r., sygn. akt III SA/Łd 920/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł., po rozpoznaniu sprawy ze skargi "R. [...] W." Spółki z o. o. z siedzibą w W. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. z dnia 13 października 2010 r. sygn. akt III SA/Łd 351/10 oddalającym skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji ostatecznej dotyczącej prowadzenia działalności w zakresie gier na automatach o niskiej wygranej, odrzucił skargę o wznowienie postępowania.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd I instancji wskazał, że powyższym wyrokiem z dnia 13 października 2010 r., sygn. akt III SA/Łd 351/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. oddalił skargę "R. [...] W." Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w R. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] maja 2010 r. w przedmiocie odmowy zmiany decyzji ostatecznej dotyczącej prowadzenia działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych. Wyrok ten jest prawomocny od dnia 13 listopada 2010 r. WSA w Ł. w pełni podzielił stanowisko i argumentację organu, że przepis art. 135 ust. 2 ustawy o grach hazardowych, zakazujący zmiany miejsc urządzania gier na automatach o niskich wygranych, nie jest przepisem technicznym (wymagającym notyfikacji) w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w zakresie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego, a orzeczenie o niezgodności przepisu krajowego z prawem wspólnotowym może zapaść wyłącznie w postępowaniu prowadzonym przed Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej: TSUE).

W dniu 16 października 2012 r. pełnomocnik spółki wniósł skargę o wznowienie postępowania zakończonego ww. wyrokiem w związku z wyrokiem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 19 lipca 2012 r. w sprawach połączonych C-213/11, C-214/11, C-217/11, dotyczących wykładni w zakresie charakteru zakwestionowanych norm prawa krajowego, a konkretnie przepisów art. 129 ust. 2, art. 135 ust. 2 i art. 138 ust. 1 ustawy o grach hazardowych w odniesieniu do dyrektywy nr 98/34/WE. Pełnomocnik strony skarżącej wskazał, że żądanie wznowienia opiera na treści przepisu art. 272 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity, Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.). Zdaniem pełnomocnika, ponieważ istnienie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) konstytuuje Traktat o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej, niewątpliwie TSUE należy uznać za organ międzynarodowy w rozumieniu art. 272 § 3 p.p.s.a. Orzeczenie z dnia 19 lipca 2012 r. dotyczy udzielenia odpowiedzi przez TSUE, będącego jedyną instytucją kompetentną w zakresie dokonywania interpretacji prawa Unii Europejskiej, na zapytanie skierowane przez polski sąd krajowy, czy przepisy ustawy o grach hazardowych, które mogą spowodować ograniczenie, czy stopniowe uniemożliwienie prowadzenia gier na automatach o niskich wygranych poza kasynami gry, a w szczególności które zakazują wydawania nowych zezwoleń, przedłużania zezwoleń lub zmiany lokalizacji prowadzonej działalności w zakresie gier na automatach losowych poza kasynami gry, stanowią potencjalnie przepisy techniczne w rozumieniu powołanej wyżej dyrektywy.

Pełnomocnik podał, że w tym właśnie przedmiocie, a nawet szerzej, TSUE wypowiedział się afirmatywnie. W istocie TSUE przyznał "zaskarżonym" normom, a właściwie co do zasady przepisom ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych, potencjalny charakter przepisów technicznych w rozumieniu dyrektywy nr 98/34/WE.

Zdaniem pełnomocnika strony skarżącej art. 135 ust. 2 ustawy o grach hazardowych ewidentnie nosi znamiona przepisu technicznego z uwagi na skutek jaki wywołuje w postaci stopniowej i systematycznej likwidacji działalności bezpośrednio związanej z obrotem automatami o niskich wygranych, aż do zupełnego jej zaniku.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w Ł. wniósł o jej oddalenie.

Dokonując oceny czy rozpoznawana skarga o wznowienie postępowania opiera się na ustawowej podstawie wznowienia Sąd I instancji stwierdził, że wbrew twierdzeniom pełnomocnika strony skarżącej, powołany przez niego art. 272 § 3 p.p.s.a. nie stanowi w rzeczywistości podstawy rozpatrywanej skargi o wznowienie postępowania. Uznał też że orzeczenie TSUE z dnia 19 lipca 2012 r. nie mogło stanowić podstawy do wznowienia postępowania sądowego, zakończonego prawomocnym wyrokiem WSA w Łodzi z dnia 13 października 2010 r., sygn. akt III SA/Łd 351/10.

Dalej wyjaśnił, że wystąpienie z wnioskiem o wznowienie postępowania na podstawie art. 272 § 3 p.p.s.a. jest możliwe w przypadku, gdy potrzeba taka wynika z rozstrzygnięcia organu międzynarodowego, o którym mowa jest w omawianym przepisie i Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej niewątpliwie do takich organów międzynarodowych należy. Artykuł 272 § 3 p.p.s.a. przewiduje odpowiednie stosowanie § 2 komentowanego przepisu. Oznacza to, że termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania wynosi trzy miesiące, z tym że termin ten biegnie od dnia doręczenia stronie lub jej pełnomocnikowi rozstrzygnięcia organu międzynarodowego.

Zdaniem Sądu, z powyższego unormowania wynika, że uprawnienie do wystąpienia z żądaniem na tej podstawie przysługuje tylko adresatowi rozstrzygnięcia organu międzynarodowego. Osoba, która nie była stroną postępowania zakończonego wspomnianym rozstrzygnięciem organu międzynarodowego, nie jest uprawniona do złożenia skargi o wznowienie postępowania na podstawie tego przepisu (tak: Andrzej Kabat, Komentarz do art. 272 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej spawy, Sąd wskazał, że stroną postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi, zakończonego wydaniem wyroku z dnia 13 października 2012 r., była "R. [...] W." Spółka z o.o., która była też adresatem zaskarżonej decyzji podlegającej kontroli sądowej. Natomiast bezsporne jest, że sprawa zakończona orzeczeniem TSUE z dnia 19 lipca 2012 r. bezpośrednio nie dotyczyła skarżącej spółki. Wyrok TSUE dotyczył: Fortuna spółka z o.o., Grand spółka z o.o. oraz Forta spółka z o.o. Wobec powyższego skarżąca spółka nie była stroną postępowania przed TSUE. Wyrok TSUE z dnia 19 lipca 2012 r. nie był więc doręczony ani skarżącej spółce, ani jej pełnomocnikowi.

Wprawdzie pod względem przedmiotowym wyrok TSUE dotyczył analogicznego stanu faktycznego i prawnego, wskazując na właściwą interpretację prawa krajowego w świetle prawa unijnego, to jednak wykluczone jest zastosowanie art. 272 § 3 p.p.s.a. w sprawie i wznowienie postępowania sądowego na tej podstawie z przyczyn wyżej wskazanych.

Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia wniosła "R. [...] W." Spółka z o.o. zaskarżając je w całości zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania - art. 272 § 3 p.p.s.a. w związku z art. 32 p.p.s.a. mające istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na błędnym przyjęciu (z całkowitym pominięciem wykładni celowościowej i racjonalnej), że legitymację czynną do wniesienia skargi o wznowienie postępowania sądowego, w sytuacji gdy potrzeba taka wynika z rozstrzygnięcia szczególnego rodzaju organu międzynarodowego działającego na podstawie umowy międzynarodowej, ratyfikowanej przez Rzeczpospolitą Polską tj. Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej -TSUE, przysługuje wyłącznie stronie postępowania przed takim organem międzynarodowym, co w konsekwencji doprowadziło WSA w Łodzi do błędnego wniosku o braku ustawowej przesłanki wznowienia postępowania w sprawie i niezastosowania art. 272 § 3 p.p.s.a., podczas gdy orzeczenia TSUE nie rozstrzygają li tylko o indywidualnych relacjach prawnych pomiędzy stronami postępowania przed TSUE i nie kształtują li tylko sytuacji konkretnego podmiotu - strony postępowania przed TSUE, lecz mają moc powszechnie obowiązującą, a treść orzeczeń TSUE jest adresowana do nieokreślonego kręgu adresatów.

Wobec powyższego skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Ł. do ponownego rozpoznania i zasądzenie od Dyrektora Izby Celnej w Ł. na rzecz skarżącej kosztów postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia skarżąca wskazała, że użyty w art. 272 § 3 p.p.s.a. termin "organ międzynarodowy" dotyczy szeregu organów międzynarodowych, działających na podstawie umów międzynarodowych, ratyfikowanych przez Rzeczpospolitą Polską. W zdecydowanej większości rozstrzygnięcia tych organów międzynarodowych dotyczą tylko indywidualnych relacji prawnych pomiędzy stronami postępowania przed takimi organami, czy też kształtują tylko sytuację konkretnego podmiotu. Jednakże dokładna odpowiedź TSUE w przedmiocie wykładni prawa wspólnotowego faktycznie ma moc powszechnie obowiązującą, zważywszy, iż Trybunał dba o jednolitość orzecznictwa i często odwołuje się do swoich wcześniejszych orzeczeń.

Wyrok TSUE ma moc powszechnie obowiązującą, a od "typowych" rozstrzygnięć innych organów międzynarodowych różni go okoliczność, iż nie odnosi się on li tylko do relacji prawnych pomiędzy stronami postępowania przed TSUE albo ukształtowania sytuacji konkretnego podmiotu, lecz zawiera treść adresowaną do nieokreślonego kręgu adresatów. Urzędowemu przekazaniu treści orzeczenia TSUE nieoznaczonemu kręgowi adresatów, służy obligatoryjna publikacja takiego orzeczenia w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej. Zdaniem skarżącej, konkretny wyrok TSUE z dnia 19 lipca 2012 r. wydany w połączonych sprawach C-213/11, C-214/11, C-217/11, bez najmniejszych wątpliwości ma moc powszechnie obowiązującą. W pkt 24 i 25 tego wyroku TSUE przesądził jednoznacznie, że wszelkie przepisy ustawy o grach hazardowych, w tym w szczególności norma art. 14 ust. 1, ograniczające możliwość urządzania gier na automatach tylko do obszaru izolowanych enklaw w postaci kasyn gry, są przepisami technicznymi, a wobec braku notyfikowania projektu ustawy Komisji Europejskiej, są bezskuteczne.

Dodała, że urzędowe przekazanie treści mającego moc powszechnie obowiązującą wyroku TSUE nieoznaczonemu kręgowi adresatów, w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej (odnośnie konkretnego wyroku TSUE z dnia 19.07.2012 r. urzędowa publikacja miała miejsce dnia 29.09.2012 r.), należy uznać właśnie za doręczenie w rozumieniu art. 272 § 3 p.p.s.a w stosunku do nieoznaczonego kręgu adresatów (w tym skarżącej) tego typu orzeczenia. Poza tym, doręczenie nie zawsze przyjmuje postać fizycznego oddania do rąk adresata (w przypadku orzeczeń TSUE zawierających treść adresowaną do nieoznaczonego kręgu adresatów, byłoby to zresztą niewykonalne), a istniejące w polskim porządku prawnym przepisy proceduralne często stanowią, że doręczenie ma postać publicznego ogłoszenia (por. traktujący o publicznych ogłoszeniach art. 49 k.p.a. zamieszczony w rozdziale 8 k.p.a. o tytule "Doręczenia", podobnie art. 145 k.p.c.).

W komentarzu do art. 272 § 3 p.p.s.a. Andrzej Kabat ( komentator powołany w treści uzasadnienia zaskarżonego postanowienia ) przyznaje, że brzmienie cyt. przepisu jest niejasne i "zdaje się" wskazywać, że uprawnienie do wystąpienia z żądaniem o wznowienie postępowania przysługuje tylko adresatowi rozstrzygnięcia organu międzynarodowego, przy czym pomiędzy pojęciem "adresat rozstrzygnięcia" a "strona postępowania przed organem międzynarodowym" Andrzej Kabat postawił znak równości. Powyższy pogląd, zacytowany w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, został podzielony przez WSA w Ł. Z poglądem tym nie sposób zgodzić się tak z racji prawidłowej interpretacji art. 272 § 3 p.p.s.a. w zestawieniu z normą art. 32 p.p.s.a., jak i z tego powodu, że orzeczenia szczególnego rodzaju organu międzynarodowego jakim jest TSUE, wcale nie są adresowane tylko do stron postępowania przed TSUE, lecz mają moc powszechnie obowiązującą (adresowaną do nieoznaczonego kręgu osób).

Gdyby nawet przyjąć prawidłowość zapatrywań WSA w Ł., że uprawnienie do żądania wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego na tle niejasnego przepisu art. 272 § 3 p.p.s.a. przysługuje tylko adresatowi rozstrzygnięcia organu międzynarodowego, to przecież w niczym nie zmienia to faktu, że skarżąca jest właśnie adresatem wyroku TSUE z dnia 19.07.2012 r. w sprawach połączonych C -213/11, C - 214/11 i C - 217/11 z uwagi na powszechnie obowiązującą moc rzeczonego wyroku.

Ponadto, na tle art. 272 p.p.s.a. ( dokładnie § 1 cyt. normy ) dotychczasowe orzecznictwo NSA zdecydowanie wskazuje, że brak jest przesłanek do stosowania wykładni zawężającej. Analogicznie zatem nie powinna mieć miejsca skrajnie zawężająca wykładnia na tle art. 272 § 3 p.p.s.a. zaprezentowana przez WSA w Łodzi, zwłaszcza gdy stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu prowadzi do wniosków sprzecznych z wykładnią celowościową i racjonalną.

Pismem z dnia 29 czerwca 2013 r. skarżąca spółka podtrzymała swoje stanowisko w sprawie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Postępowanie sądowoadministracyjne zakończone prawomocny orzeczeniem może być wznowione, jeżeli zaistnieją podstawy wskazane w przepisach działu VII ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego jest instytucją wyjątkową, skarga o wznowienie przysługuje bowiem od określonych orzeczeń – prawomocnych, kończących postępowanie – i musi być oparta na normach określonych w ustawie. Podstawowym celem instytucji wznowienia postępowania jest zapewnienie racjonalnej stabilności merytorycznego orzeczenia i autorytetu sądu, który je wydał (por. K. Sobieralski, Wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego, Kraków 2003, s. 4-50).

Instytucja ta polega na ponownym rozpoznaniu i rozstrzygnięciu sprawy zakończonej prawomocnym orzeczeniem w przypadku zajścia ustawowych przyczyn wznowienia (por. J.P.Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2010, s. 617).

Wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego stanowi podstawową instytucję (środek) obalania prawomocnych orzeczeń NSA i WSA umożliwiającą ponowne rozpatrzenie i rozstrzygnięcie sprawy co do jej istoty w celu zagwarantowania prawidłowości – zgodnej z prawem – wydanego w sprawie rozstrzygnięcia (por. B. Adamiak, w: B. Adamiak, J. Borkowski, Postępowanie administracyjne i sądowoadministracyjne, Warszawa 2006, s. 476; K. Sobieralski, Wznowienie postępowania, s. 48-19).

Przepisy art.271-273 zawarte w tym dziale stanowią zamknięty katalog podstaw wznowienia.

Wskazanie tych podstaw i ich uzasadnienie jest obowiązkiem wnoszącego skargę o wznowienie, wynikającym z treści art. 279 p.p.s.a. Natomiast zgodnie z art. 280 § 1 p.p.s.a., sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. Wstępna kontrola, o której stanowi art. 280 § 1 p.p.s.a. nie ogranicza się tylko do sprawdzenia, czy w skardze sformułowano podstawy wznowienia w sposób odpowiadający przepisom art. 271-273 p.p.s.a., ale przede wszystkim do tego, czy z ich uzasadnienia wynika, że podnoszone podstawy zachodzą.

W rozpoznawanej sprawie strona skarżąca przywołała art. 272 § 3 p.p.s.a., zgodnie z którym "można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy potrzeba taka wynika z rozstrzygnięcia organu międzynarodowego działającego na podstawie umowy międzynarodowej ratyfikowanej przez Rzeczpospolitą Polską. Przepis § 2 stosuje się odpowiednio, z tym że termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania biegnie od dnia doręczenia stronie lub jej pełnomocnikowi rozstrzygnięcia organu międzynarodowego".

Artykuł 272 § 3 p.p.s.a. został dodany ustawą z dnia 12 lutego 2010 r. o zmianie ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 36, poz. 196). Wprowadzenie powyższego zapisu do art. 272 p.p.s.a. rozszerzyło więc katalog podstaw wznowienia postępowania przed sądami administracyjnymi. Z uzasadnienia do projektu ustawy z dnia 12 lutego 2010 r. wprowadzającej ustawę p.u.s.a. i p.p.s.a. wynika, że dodanie tej regulacji wprowadza podstawę do wznowienia postępowania w przypadkach, w których Europejski Trybunał Praw Człowieka stwierdził naruszenie Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. Realizuje to z jednej strony Zalecenie Komitetu Ministrów Rady Europy z 19 stycznia 2000 r. (Rec (2000) 2) w sprawie ponownego rozpatrywania lub wznawiania pewnych spraw na poziomie krajowym na skutek wyroku Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, a z drugiej strony wystąpienie Rzecznika Praw Obywatelskich z dnia 28 lutego 2006 r.

Wzorem dla projektodawców tego przepisu było rozwiązanie przyjęte w art. 540 § 3 k.p.k. Na gruncie procedury karnej uznaje się, że do rozstrzygnięć, o których mowa w art. 540 § 3 k.p.k., zalicza się również orzeczenia Komitetu Praw Człowieka, działającego na podstawie Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych i Protokołu fakultatywnego (tak: R Hofmański (red.), E. Sadzik, K. Zgryzek, Kodeks postępowania karnego. Komentarz, t. 3, Warszawa 2007, s. 312).

Żądanie wznowienie postępowania na podstawie art. 272 § 3 p.p.s.a. jest możliwe, gdy potrzeba taka wynika z rozstrzygnięcia organu międzynarodowego działającego na podstawie umowy międzynarodowej ratyfikowanej przez Rzeczpospolitą Polską.

Przyjmuje się, że uznanie istnienia takiej potrzeby będzie uzasadnione zwłaszcza wówczas, gdy treść rozstrzygnięcia organu międzynarodowego będzie wskazywać na konieczność dostosowania lub pełniejszego dostosowania prawomocnego orzeczenia sądu administracyjnego do postanowień aktu międzynarodowego stosowanego przez ten organ (A. Kabat, w: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu, (2011), s. 792).

Art. 272 § 3 zd. 2 p.p.s.a. odsyła do odpowiedniego stosowania art. 272 § 2 p.p.s.a., z tym zastrzeżeniem, że termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania biegnie od dnia doręczenia stronie lub jej pełnomocnikowi rozstrzygnięcia organu międzynarodowego. Zatem skargę o wznowienia postępowania wnosi się w terminie trzech miesięcy od dnia doręczenia stronie lub jej pełnomocnikowi rozstrzygnięcia organu międzynarodowego.

W piśmiennictwie podnosi się, iż przyjęcie przez ustawodawcę, że powyższy termin biegnie od dnia doręczenia rozstrzygnięcia stronie lub jej pełnomocnikowi, wskazuje na wyłączne uprawnienie adresata rozstrzygnięcia organu międzynarodowego do wystąpienia z żądaniem o wznowienie postępowania. W związku z tym osoba, która nie była stroną postępowania zakończonego rozstrzygnięciem organu międzynarodowego, nie jest uprawniona do złożenia skargi o wznowienie postępowania na podstawie art. 272 § 3 p.p.s.a. (A. Kabat, w: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu, (2011), s. 792-793). Taki też pogląd przyjął WSA w Łodzi w zaskarżonym wyroku, z którym wnosząca skargę kasacyjną się nie zgadza.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego jest instytucją szczególną i wyjątkową, a jej ścisłe i dokładne unormowania kodeksowe w zakresie warunków formalnych i jego podstaw nie pozwalają na rozszerzającą wykładnię określających je przepisów. Z analizy art. 272 § 3 p.p.s.a. należy wywnioskować, że wykluczone jest stosowanie go automatycznie w każdej sprawie, w której organ międzynarodowy rozstrzygnie o naruszeniu przez Polskę przepisów prawa międzynarodowego, a ocenę "potrzeby" wznowienia postępowania na tej podstawie należy dokonywać w realiach konkretnej sprawy, w której stroną jest adresat rozstrzygnięcia organu międzynarodowego. Podkreślić należy, że zawarte w tym przepisie sformułowanie "stosuje się odpowiednio" oznacza konieczność sprawdzenia, czy w ogóle i w jakim zakresie przepis, do którego odsyła art. 272 § 3 może być stosowany. Odpowiednie stosowanie oznacza bowiem, że określone przepisy stosuje się wprost bądź z modyfikacjami, bądź też w ogóle nie mają one zastosowania. A to nie uprawnia do stosowania wykładni rozszerzającej tego przepisu, i przyjęcia – jak tego chce wnosząca skargę kasacyjną – że z uwagi na powszechną moc obowiązującą orzeczeń organu międzynarodowego, jakim jest TSUE, adresowaną do nieoznaczonego kręgu osób, każda z nich może być podmiotem uprawnionym do wniesienia skargi o wznowienie postępowania na podstawie art. 272 § 3 p.p.s.a.

W doktrynie przyjmuje się, że przepis ten ma charakter "blankietowy" w tym znaczeniu, że nie precyzuje, jaki charakter powinien mieć organ międzynarodowy. Statuuje jedynie wymóg, by organ taki dział na mocy umowy międzynawowej ratyfikowanej przez Polskę, a potrzeba wznowienia postępowania wynikała z zapadłego rozstrzygnięcia tego organu (tak: S. Marciniak, Uwagi do zmian w ustawie – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Przegląd Podatkowy nr 9 z 2010 r., s. 41; T. Woś, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2012). Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, zdanie drugie tego przepisu w sposób oczywisty ogranicza natomiast podmioty do wniesienia skargi o wznowienie postępowania do strony, której takie orzeczenie organu międzynarodowego doręczono.

Ponadto, w orzecznictwie, jak i w doktrynie przeważa pogląd, że na podstawie art. 272 dopuszczalne jest wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego jedynie wówczas, gdy przedmiotem orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego o niekonstytucyjności są przepisy procesowe stanowiące podstawę orzeczenia sądu administracyjnego. Zdaniem składu orzekającego w rozpoznawanej sprawie, taki pogląd należy odnieść również do § 3 tego przepisu. Za jego wąską interpretacją przemawia również jego wewnętrzna wykładnia systemowa.

W konkluzji należy przyjąć więc, że "potrzeba" wynikająca z art. 272 § 3 p.p.s.a. wynikać musi z "rozstrzygnięcia organu międzynarodowego działającego na podstawie umowy międzynarodowej ratyfikowanej przez Rzeczpospolitą Polską". Rozstrzygnięcie to winno być zaś skutkiem stwierdzenia, że w konkretnej sprawie wnoszącego skargę zastosowano przepis prawny proceduralny pozostający w kolizji z prawem konwencyjnym lub naruszono przepis prawa krajowego zgodny z tym prawem. Podobne poglądy judykatury odnosząc się do art. 540 § 3 k.p.k., na wzór którego do przepisów procedury sądowadminsitracyjnej dodano art. 272 § 3 (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 listopada 2005 r., sygn. akt III KO 10/05, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23 kwietnia 2009 r., sygn. akt II KO 63/08).

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną jako niezawierającą usprawiedliwionych podstaw. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono stosownie do postanowień art. 204 pkt 1 p.p.s.a.