Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 496/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2021-09-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.2,9,27,119-122
journal: Dz.U. 2020 poz 1427
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Magda Froncisz (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Tadeusz Kiełkowski Sędzia WSA Jacek Bursa po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 6 września 2021 r. sprawy ze skargi J. C. na postanowienie nr [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] lutego 2021 r., znak: [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia oddala skargę.


UZASADNIENIE

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta N. S. postanowieniem nr [...] z 19 listopada 2020 r., znak: [...], nałożył na zobowiązanego J. C.

grzywnę w wysokości 15 352,50 zł w celu przymuszenia zobowiązanego do wykonania obowiązku wskazanego tytułem wykonawczym [...] nr [...] z 7 listopada 2019 r., a doręczonym zobowiązanemu 8 listopada 2019 r.,

obowiązek uiszczenia opłaty za wydanie niniejszego postanowienia w wysokości 68 zł.

Jako podstawę prawną postanowienia organ I instancji wskazał art. 80 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 83 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, w zw. z art. 20 § 1 pkt 4, art. 64a i art. 119, art. 120, art. 121 § 2 oraz art. 122 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2020 r. poz. 1427 ze zm.), dalej "u.p.e.a.".

W uzasadnieniu postanowienia organ I instancji wskazał, że J. C. do dnia nałożenia grzywny nie wykonał obowiązku wynikającego z decyzji PINB nr [...] z 31 lipca 2018 r., znak: [...], nakładającej obowiązek: "nakazuję inwestorowi budowy: P. J. C. zam. [...], ul. [...], dokonać rozbiórki samowolnie wzniesionego wolnostojącego budynku inwentarsko-gospodarczego, o wymiarach poziomych 4.45 x 3.45 m, usytuowanego na terenie działek nr [...] i [...] w obr. [...] przy ul. [...] w N. S., przy granicy z działką nr [...] w obr. [...]

Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją MWINB nr [...] z 8 maja 2019 r., znak: [...] Nałożony obowiązek, zdaniem organu I instancji, stał się wymagalny 15 maja 2019 r.

Z uwagi na dalsze uchylanie się zobowiązanego od wykonania nałożonego obowiązku, tytułem wykonawczym [...] nr [...] z 7 listopada 2019 r., doręczonym zobowiązanemu 8 listopada 2019 r., sprawę skierowano na drogę egzekucji administracyjnej.

Wysokość grzywny została ustalona na podstawie art. 121 § 5 u.p.e.a. (przyjęto powierzchnię zabudowy – 15,3525 m2). Zatem wysokość grzywny organ I instancji obliczył według wzoru 1/5 x 5 000 zł x 15,3525 m2.

Zobowiązany wniósł zażalenie na opisane na wstępie postanowienie PINB nr [...] z 19 listopada 2020 r. Podniósł w nim, że jak konsekwentnie wskazywał w poprzednich pismach, to nie on dokonał samowoli przedmiotowego budynku gospodarczego, a dostał go w spadku po rodzicach. Stwierdził, że budynek ten naniesiony jest już na mapkach geodezyjnych z roku 1984 i 1985, których kopie dostarczył do PINB.

Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem nr [...] z 24 lutego 2021 r. znak: [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.), dalej "K.p.a.", w zw. z art. 18 oraz art. 23 § 1 i § 4 u.p.e.a., uchylił opisane na wstępie postanowienie nr [...] z 19 listopada 2020 r. w części dotyczącej podstawy prawnej ustalenia wysokości nałożonej grzywny w celu przymuszenia, tj. art. 121 § 2 u.p.e.a. i orzekł w tym zakresie:

"Na podstawie art. 121 § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji",

oraz uchylił zaskarżone postanowienie w części dotyczącej wysokości nałożonej grzywny i orzekł w tym zakresie grzywnę w wysokości 15 310,09 zł,

zaś w pozostałym zakresie utrzymał postanowienie I instancji w mocy.

W uzasadnieniu postanowienia organ II instancji wskazał, że egzekwowany w przedmiotowej sprawie obowiązek nakazany został w decyzji PINB nr [...] z dnia 31 lipca 2018 r., znak: [...] Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją MWINB nr [...] z 8 maja 2019 r., znak: [...] Skarga na ww. decyzję MWINB nr [...] z 8 maja 2019 r. została odrzucona prawomocnym postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 7 lutego 2020 r., sygn. II SA/Kr 1345/19.

W dniu 31 maja 2019 r. pracownicy powiatowego inspektoratu przeprowadzili kontrolę wykonania obowiązku nakazanego w ww. decyzji PINB nr [...] z 31 lipca 2018 r. i stwierdzili, że obowiązek ten pozostaje niewykonany.

Przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego PINB, upomnieniem z 2 października 2019 r., znak: [...], wezwał zobowiązanego do wykonania ciążącego na nim obowiązku rozbiórki z pouczeniem, że niewykonanie obowiązku w zakreślonym w upomnieniu terminie spowoduje skierowanie sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego.

Kolejna kontrola przeprowadzona 22 października 2019 r. również nie wykazała wykonania obowiązku.

W dniu 7 listopada 2019 r. PINB wystawił tytuł wykonawczy nr [...], stosowany w egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym, a dotyczący obowiązku wynikającego z decyzji PINB nr [...] z 31 lipca 2018 r., utrzymanej w mocy decyzją MWINB nr [...] z 8 maja 2019 r.

W piśmie z 8 listopada 2019 r., uzupełnionym 15 listopada 2019 r., zobowiązany zgłosił zarzut w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Po rozpatrzeniu ww. zarzutu PINB wydał postanowienie nr [...] z 25 listopada 2019r., znak: [...], w którym oddalił zarzut.

Postanowienie to zostało utrzymane następnie w mocy postanowieniem MWINB nr [...] z 27 maja 2020 r., znak: [...]

Zobowiązany wniósł na ww. postanowienie MWINB nr [...] z 27 maja 2020 r. skargę do WSA w Krakowie.

WSA w Krakowie wyrokiem z 27 października 2020 r., sygn. II SA/Kr 815/20 oddalił skargę (MWINB wskazał, że wyrok ten nie jest prawomocny).

W piśmie z 6 listopada 2020 r. zobowiązany zwrócił się do WSA w Krakowie z wnioskiem o wstrzymanie wykonania ww. decyzji MWINB nr [...] z 8 maja 2019 r. Postanowieniem z 9 grudnia 2020 r., sygn. II SA/Kr 815/20, WSA w Krakowie ww. wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji oddalił.

W dniu 26 października 2020 r. pracownicy powiatowego inspektoratu przeprowadzili kontrolę wykonania obowiązku nakazanego w decyzji PINB nr [...] z 31 lipca 2018 r. i stwierdzili, że obowiązek ten pozostaje niewykonany.

Opisanym na wstępie postanowieniem nr [...] z 19 listopada 2020 r. PINB nałożył na zobowiązanego grzywnę w wysokości 15 352,50 zł w celu przymuszenia do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym nr [...] z 7 listopada 2019 r. Zobowiązany wniósł na ww. postanowienie zażalenie.

MWINB po przeprowadzeniu postępowania zażaleniowego stwierdził, że grzywna w celu przymuszenia jest środkiem egzekucyjnym, który ma zastosowanie w egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym. Do tego typu obowiązków należy obowiązek nałożony w decyzji PINB nr [...] z 31 lipca 2018 r., utrzymanej w mocy decyzją MWINB nr [...] z 8 maja 2019 r.

Dalej organ II instancji przywołał i wyjaśnił treść art. 121 § 2 i § 4 u.p.e.a.

Wskazał, że egzekucja w przedmiotowej sprawie dotyczy spełnienia przez skarżącego obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego, a ściślej obowiązku rozbiórki wolnostojącego budynku inwentarsko-gospodarczego, usytuowanego na terenie działek nr [...] i [...] w obr. [...] przy ul. [...] w N. S., przy granicy z działką nr [...] obr. 15. Obowiązek ten wynika z decyzji PINB nr [...] z 31 lipca 2018 r., wydanej na podstawie art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 1974 r., nr 38, poz. 229 ze zm.). Treść ww. decyzji nie pozostawia wątpliwości co do tego, że w przedmiotowej sprawie rozbiórce podlega budynek, a zatem przy ustalaniu wysokości grzywny w celu przymuszenia zastosowanie ma art. 121 § 5 u.p.e.a. Słusznie więc zdaniem MWINB organ I instancji wyliczył grzywnę w oparciu o art. 121 § 5 u.p.e.a.

Jako podstawę prawną określenia wysokości grzywny w celu przymuszenia w rozstrzygnięciu skarżonego postanowienia PINB podał art. 121 § 2 u.p.e.a., jednak z uzasadnienia tego postanowienia jasno wynika, że grzywna ta ustalona została w oparciu o art. 121 § 5 u.p.e.a. Gdy organ w osnowie decyzji poda niewłaściwą podstawę prawną, ale w rzeczywistości właściwa podstawa prawna istniała i powołano się na nią w uzasadnieniu decyzji, to jest to niewątpliwie naruszeniem prawa procesowego, lecz nie jest to wada, która skutkuje uchyleniem decyzji (postanowienia).

Wobec wskazania w rozstrzygnięciu błędnej podstawy prawnej przy jednoczesnym istnieniu w rzeczywistości właściwej podstawy i zastosowaniu jej przez PINB, organ II instancji stwierdził konieczność zreformowania skarżonego postanowienia w zakresie powołanej podstawy prawnej.

Dalej organ II instancji stwierdził, że obliczając wysokość grzywny w celu przymuszenia PINB prawidłowo określił cenę 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego na podstawie obowiązującego w dniu orzekania przez organ pierwszej instancji Komunikatu Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 21 sierpnia 2020 r. w sprawie ceny 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego za II kwartał 2020 r. (Dz.U. GUS z 2020 r., poz. 36). Cena ta wynosiła 5 000 zł.

W przedmiotowej sprawie wymiary budynku podlegającego rozbiórce określone zostały w decyzji, z której wynika obowiązek. W decyzji tej wskazano, że rozbiórce podlega wolnostojący budynek inwentarsko-gospodarczy o wymiarach poziomych 4,45 m x 3,45 m. Zatem powierzchnia zabudowy budynku objętego nakazem rozbiórki to 15,35 m2 (z podaniem dwóch miejsc po przecinku). Obliczając wysokość grzywny w celu przymuszenia PINB dla miasta N. S. dokonał następującego obliczenia: "1/5 x 5000 zł x 15,3525 m2 = 15 352,50 zł".

MWINB zauważył, że w takim układzie za powierzchnię zabudowy budynku uznano wartość 15,3525 m2 (4,45 m x 3,45 m). Wyjaśnił, że art. 121 § 5 u.p.e.a., posługując się pojęciem powierzchnia zabudowy, nie definiuje go, nie odsyła do innych przepisów, ani nie wskazuje, w jaki sposób należy określić i obliczyć powierzchnię zabudowy. Określania i obliczania wskaźników powierzchniowych i kubaturowych dotyczy Polska Norma PN-ISO 9836:2015-12. Polskie Normy nie są wprawdzie przepisami prawa, jednak z celów i zasad, dla których utworzono zbiór Polskich Norm, jak również z unormowań prawnych zawartych w art. 2 pkt 3, 4 i 5 ustawy z dnia 12 września 2002 r. o normalizacji (Dz.U. z 2015 r., poz. 1483) wynika, że pod pojęciem normy rozumie się dokument przyjęty na zasadzie konsensu i zatwierdzony przez upoważnioną jednostkę, ustalający - do powszechnego i wielokrotnego stosowania - zasady, wytyczne lub charakterystyki odnoszące się do różnych rodzajów działalności lub ich wyników i zmierzający do uzyskania optymalnego stopnia uporządkowania w określonym zakresie.

Zdaniem organu II instancji przyjąć więc należy, że niezdefiniowanemu w ustawie pojęciu "powierzchnia zabudowy" należy przypisywać dokładnie takie znaczenie, jakie dla tego parametru przyjęto oficjalnie we właściwej Polskiej Normie (wyrok WSA w Kielcach z 6 grudnia 2010 r. sygn. II SA/Ke 632/10).

Odnośnie sposobu określania powierzchni zabudowy omawiana Polska Norma PN-ISO 9836:2015-12 stanowi, że pole powierzchni podaje się w m2 z dokładnością do dwóch miejsc po przecinku. Mając na uwadze powyższe MWINB uznał, że w przedmiotowej sprawie powierzchnia zabudowy budynku objętego nakazem rozbiórki z decyzji PINB nr [...] z dnia 31 lipca 2018 r. to 15,35 m2 i taka wartość powinna być uwzględniona przy obliczaniu grzywny w celu przymuszenia na podstawie art. 121 § 5 u.p.e.a.

Dalej MWINB wskazał, że rozpatrując zażalenie na postanowienie PINB działa jako organ odwoławczy i wydaje rozstrzygnięcie w oparciu o aktualny stan prawny. Zaś w aktualnym stanie prawnym cena 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego, ogłoszona przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w Komunikacie z dnia 23 listopada 2020 r. w sprawie ceny 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego za III kwartał 2020 r. (Dz.U. GUS z 2020 r., poz. 51) wynosi 4 987 zł. Przy uwzględnieniu powierzchni zabudowy podlegającego rozbiórce budynku i cenie 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego, wskazanej przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w aktualnym komunikacie, obliczenie wysokości grzywny w celu przymuszenia na podstawie art. 121 § 5 u.p.e.a. przedstawia się zdaniem MWINB w przedmiotowej sprawie w następujący sposób: 1/5 x 15,35 m2 x 4987 zł/m2= 15 310,09 m2.

Z porównania kwoty grzywny nałożonej zaskarżonym postanowieniem oraz wyliczonej przez MWINB wyraźnie wynika, że wyliczona przez MWINB grzywna jest niższa, dlatego organ II instancji zreformował rozstrzygniecie PINB w tym zakresie.

Wyjaśnił także skarżącemu treść i konsekwencje płynące z uregulowań zawartych w art. 122 § 2 pkt 1 i pkt 2, art. 125 oraz art. 126 u.p.e.a.

Odnosząc się do argumentacji zawartej w zażaleniu MWINB wskazał, że w postępowaniu sądowym prowadzonym w związku ze skargą zobowiązanego na postanowienie MWINB nr [...] z 27 maja 2020 r., nie doszło do wstrzymania wykonania decyzji PINB nr [...] z 31 lipca 2018 r. Postanowieniem z 9 grudnia 2020 r., sygn. II SA/Kr 815/20 WSA w Krakowie oddalił wniosek skarżącego o wstrzymanie wykonania decyzji rozbiórkowej.

Powyższe oznacza, że w związku z zaskarżeniem do WSA w Krakowie postanowienia MWINB nr [...] z 27 maja 2020 r. nie doszło do wstrzymania wykonania decyzji nr [...] z 31 lipca 2018 r. W tej sytuacji PINB był uprawniony do tego, aby zastosować wobec zobowiązanego środek egzekucyjny w postaci grzywny w celu przymuszenia.

Odnosząc się do podniesionej w zażaleniu z 26 listopada 2020 r. kwestii woliery o wymiarach 3,10 m x 3,10 m MWINB stwierdził, że woliera o wymiarach 3,10m x 3,10m, usytuowana na działce nr [...] obr. [...] przy ul. [...] w N. S., była przedmiotem odrębnego postępowania administracyjnego prowadzonego przez PINB dla miasta N. S., zakończonego decyzją nr [...] z 30 września 2019 r., znak: [...] Skarżący złożył od tej decyzji odwołanie, które zarejestrowane zostało w MWINB pod znakiem: [...] Kwestia woliery znajduje się poza zakresem niniejszego postępowania i nie wpływa na jego tok.

J. C. wniósł na ww. postanowienie MWINB nr [...] z 24 lutego 2021 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie zaskarżając je w całości.

Podniósł, że nie zgadza się z treścią zapadłego postanowienia, ponieważ opera się ono na błędnie ustalonym stanie faktycznym. Grzywna, która została na niego nałożona przez PINB nie ma podstawy prawnej, a tytuł wykonawczy nr [...] r. z 7 listopada 2019 r. został wydany w oparciu o błędne ustalenia co do rzekomego bezprawnego samowolnie wzniesionego wolnostojącego budynku inwentarsko-gospodarczego. Całkowicie bezsensowne są twierdzenia organu, iż to skarżący wzniósł wskazany powyżej budynek inwentarsko-gospodarczy w sytuacji, gdy do akt sprawy przedstawione zostały przez niego mapki geodezyjne, na których uwidoczniony jest przedmiotowy budynek. Powołany budynek, istnieje na wskazanej działce od około 60 lat, tak też bezpodstawnym są twierdzenia organu, iż to skarżący wzniósł ten budynek. Z uwagi na powyższe, również nie ma oparcia w stanie faktycznym sprawy nałożona na skarżącego grzywna. Grzywna w kwocie 15 310,09zł jest dla skarżącego kwotą olbrzymią, której z uwagi na aktualną sytuację finansową i zdrowotną nie może zapłacić. Ponadto stanął na stanowisku, że skoro nałożona grzywna jest bezpodstawna, to również obowiązek jej zapłaty nie istnieje.

Skarżący wniósł o ponowne wnikliwe przeanalizowanie jego sprawy i wzięcie pod uwagę okoliczności, że to nie on posadowił na swojej działce budynek inwentarsko-gospodarczy, a istniał on już na działce od kilkudziesięciu lat. Wobec powyższego nie może ponosić negatywnych konsekwencji posadowienia budynku, które zostało dokonane przez jego poprzedników prawnych. Wniósł też o poinformowanie go o wyznaczonym terminie rozprawy, ponieważ chce osobiście stawić się w Sądzie celem dokładniejszego wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych.

MWINB w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Podkreślił, że zarzuty skarżącego zmierzające do zakwestionowania decyzji rozbiórkowej nie mogą przynieść na obecnym etapie egzekucji zamierzonego skutku. Odniósł się również do pozostałych zarzutów skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r., poz. 137), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (materialnym - określającym prawa i obowiązki stron oraz procesowym - regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej), nie są przy tym związane – w myśl przepisu art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325), dalej "P.p.s.a." - zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co daje Sądowi podstawę i zarazem obliguje do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa.

Niniejsza sprawa została rozpoznana w postępowaniu uproszczonym, na posiedzeniu niejawnym, bowiem zgodnie z art. 119 pkt 3 P.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę, co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Zaskarżone postanowienie należy do ostatniej z wymienionych kategorii, dlatego też sprawa została skierowana do rozpoznania w trybie uproszczonym, bez wyznaczania rozprawy. Wniosek skarżącego o wyznaczenie rozprawy nie został uwzględniony, co nie wpływa jednak na wnikliwość dokonanej przez Sąd analizy zarzutów i argumentacji skargi.

Zdaniem Sądu skierowanie niniejszej sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym umożliwiło rozstrzygnięcie sprawy bez szkody dla jej wyjaśnienia, przeciwdziałając jednocześnie stanowi przewlekłości postępowania. Przy tym wyjaśnić należy, że rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym nie prowadzi do pominięcia argumentacji stron, bowiem podnoszone przez nie argumenty, są rozważane przez Sąd w oparciu o akta sprawy oraz złożoną skargę i inne pisma procesowe.

Dokonana na podstawie powyższych kryteriów kontrola zaskarżonego postanowienia wykazała, że jest ono prawidłowe, a zarzuty skargi nie mogą odnieść skutku.

Na wstępie należy wskazać, że istotą postępowania egzekucyjnego w administracji jest przymusowe wykonanie obowiązków wymienionych w art. 2 u.p.e.a. w przypadku uchylania się zobowiązanych od wykonania tych obowiązków. Trzeba podkreślić, że nie prawem, lecz obowiązkiem wierzyciela (w niniejszej sprawie jest nim PINB) jest doprowadzenie do wykonania ostatecznej decyzji administracyjnej. W niniejszej sprawie wykonaniu podlega obowiązek rozbiórki wynikający z ostatecznej decyzji MWINB nr [...] z 8 maja 2019 r. utrzymującej w mocy decyzję PINB nr [...] z 31 lipca 2018 r. nakładającą na inwestora budowy J. C. obowiązek dokonania rozbiórki samowolnie wzniesionego wolnostojącego budynku inwentarsko-gospodarczego, o wymiarach poziomych 4,45 x 3,45 m, usytuowanego na terenie działek nr [...] i [...] w obr. [...] przy ul. [...] w N. S., przy granicy z działką nr [...] w obr. [...].

Jedyną drogą umożliwiającą Sądowi rozpoznanie i ocenę obecnie podnoszonych przez skarżącego zarzutów merytorycznych kwestionujących czas budowy przedmiotowego budynku oraz osobę inwestora, było skuteczne wniesienie skargi na decyzję MWINB z 8 maja 2019 r. w przedmiocie nakazu rozbiórki.

Tymczasem skarżący wniósł na ww. decyzję, doręczoną mu 14 maja 2019 r. wraz ze stosownym pouczeniem o terminie (30 dni) i sposobie wniesienia skargi, skargę do WSA przesyłką z 11 października 2019 r., co skutkowało odrzuceniem skargi przez WSA w Krakowie postanowieniem z 7 lutego 2020 r., sygn. II SA/Kr 1345/19, z uwagi na wielokrotne przekroczenie terminu.

Jak trafnie wyjaśnił organ II instancji, na obecnym etapie postępowania ani organy prowadzące postępowanie egzekucyjne, ani też Sąd, nie mają kompetencji do ponownego badania prawidłowości tej decyzji. Z art. 29 § 1 zd. 2 u.p.e.a. wynika jednoznacznie, że organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Również Sąd w niniejszym postępowaniu sądowo-administracyjnym nie może badać, czy decyzja podlegająca wykonaniu jest zasadna.

Postępowanie egzekucyjne jest odrębnym postępowaniem w stosunku do postępowania administracyjnego. Innymi słowy postępowanie egzekucyjne nie jest kontynuacją postępowania administracyjnego.

Z tego też względu wszelkie podnoszone przez skarżącego zarzuty dotyczące niewłaściwego, jego zdaniem, nakazania rozbiórki, pozostają poza zakresem kognicji Sądu w niniejszej sprawie, co oznacza, że nie jest dopuszczalne i celowe odnoszenie się do tych zarzutów.

Na marginesie można tylko wskazać, że w uzasadnieniu decyzji rozbiórkowej organ wcale nie kwestionował faktu, że budynek istniał od lat 80-tych ubiegłego wieku, co nie wpłynęło na orzeczenie rozbiórki, a kontrowersje i problemy w postępowaniu legalizacyjnym związane były z późniejszą zmianą funkcji budynku z gospodarczego na inwentarski (gołębnik).

Grzywna w celu przymuszenia to środek egzekucyjny mający zastosowanie w przypadku przymusowej realizacji obowiązków o charakterze niepieniężnym. Grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania albo obowiązku wykonania czynności, a w szczególności czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego. Grzywnę nakłada się również, jeżeli nie jest celowe zastosowanie innego środka egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym (art. 119 § 1 i § 2 u.p.e.a.).

Warunki formalne nałożenia grzywny w celu przymuszenia wymienia art. 122 u.p.e.a. W § 1 tego przepisu nałożono obowiązek doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego, natomiast § 2 wprowadza wymogi co do treści postanowienia o nałożeniu grzywny. Nie można również pominąć art. 15 u.p.e.a., który zezwala na wszczęcie egzekucji administracyjnej dopiero po upływie 7 dni od doręczenia zobowiązanemu upomnienia zawierającego wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego.

Powyższe warunki zostały w niniejszej sprawie spełnione. Zobowiązany, pomimo doręczenia mu 3 października 2019 r. upomnienia z 2 października 2019 r., znak: [...] (k. 27 akt egzekucyjnych), ze stosownym pouczeniem o konsekwencji braku zadośćuczynienia obowiązkowi, nie zastosował się do nałożonego na niego nakazu i obowiązku rozbiórki nie wykonał.

Skarżący nie wykonał obowiązku rozbiórki również po prawidłowym doręczeniu wystawionego przez PINB tytułu wykonawczego nr [...] z 7 listopada 2019 r., który to tytuł zawiera wszystkie konieczne przewidziane prawem elementy, w tym adekwatną treść i podstawę prawną obowiązku.

W piśmie z 8 listopada 2019 r., uzupełnionym 15 listopada 2019 r., zobowiązany zgłosił zarzut w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej.

MWINB postanowieniem nr [...] z 27 maja 2020 r. utrzymał w mocy postanowienie PINB nr [...] z 25 listopada 2019 r. oddalające zarzut.

Postanowienie to zostało poddane kontroli sądowo-administracyjnej, a w konsekwencji WSA w Krakowie wyrokiem z 27 października 2020 r., sygn. II SA/Kr 815/20 oddalił skargę na ww. postanowienie MWINB nr [...] z 27 maja 2020 r. Należy przy tym wyjaśnić, że wbrew stwierdzeniu organu II instancji, wyrok ten jest prawomocny, i wiąże Sąd i organy administracji na podstawie art. 170 P.p.s.a.

Brak wykonania obowiązku został jednoznacznie potwierdzony przeprowadzonymi przez PINB kontrolami na terenie działek nr [...] i [...] dnia 22 października 2019 r. (k. 31 akt egz.) oraz 26 października 2020 r. (k. 29 akt egz.).

Biorąc powyższe pod uwagę zastosowanie w niniejszej sprawie środka egzekucyjnego w postaci grzywny w celu przymuszenia należy ocenić jako w pełni uzasadnione.

Zgodnie z art. 7 § 2 u.p.e.a. organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. Z kolei art. 119 § 2 tej ustawy stanowi, że grzywnę nakłada się również, jeżeli nie jest celowe zastosowanie innego środka egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym.

Odnośnie kryteriów uciążliwości stosowanego środka egzekucyjnego oraz podnoszenia przez zobowiązanego zarzutów warto wskazać, że w egzekucji obowiązku rozbiórki obiektu budowlanego organ dysponuje dwoma środkami egzekucyjnymi. Pierwszy z nich to grzywna w celu przymuszenia, drugi zaś wykonanie zastępcze. W orzecznictwie sądowo-administracyjnym podnosi się, że w sytuacji, kiedy na zobowiązanym ciąży obowiązek rozbiórki obiektu budowlanego, rzeczą organów jest dokonanie wyboru najwłaściwszego środka egzekucyjnego, który w realiach konkretnego przypadku będzie prowadził do bezpośredniego wykonania zobowiązania jednocześnie stanowiąc środek najmniej uciążliwy dla zobowiązanego. W jednym przypadku z okoliczności sprawy będzie wynikało, że środkiem tym jest wykonanie zastępcze, w innym zaś może to być grzywna w celu przymuszenia o określonej wysokości (por. wyrok NSA z 10 lipca 2012 r., sygn. II OSK 518/11 (LEX nr 1252096).

W niniejszej sprawie brak jest podstaw do przyjęcia, że wykonanie zastępcze byłoby środkiem egzekucyjnym mniej uciążliwym dla zobowiązanego, tym bardziej, że w razie wykonania obowiązku nieuiszczona lub nieściągnięta grzywna podlega umorzeniu na wniosek zobowiązanego, o czym w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia MWINB rzetelnie skarżącego poinformował.

Nałożona zaskarżonym postanowieniem grzywna ma na celu jedynie przymuszenie obowiązanego do wykonania obowiązku. Również wysokość grzywny w celu przymuszenia została obliczona prawidłowo.

Na aprobatę zasługuje też reformatoryjne rozstrzygnięcie MWINB na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., zarówno co do skorygowania podstawy prawnej ustalenia wysokości nałożonej grzywny w celu przymuszenia (art. 121 § 5 u.p.e.a.), jak i uwzględnienia korzystniejszego dla skarżącego sposobu wyliczenia grzywny.

Jeszcze raz należy podkreślić, iż organ egzekucyjny nie był uprawniony do badania zasadności obowiązku rozbiórki określonego tytułem wykonawczym, a tym samym prawidłowości decyzji będącej podstawą egzekucji. Środki zaskarżenia w postępowaniu egzekucyjnym nie mogą być wykorzystywane do weryfikacji decyzji administracyjnej, stanowiącej podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego. W postępowaniu egzekucyjnym nie można kwestionować ani zasadności nałożonego obowiązku, ani też jego zakresu, gdyż ten wynika z decyzji ostatecznej, która została podjęta w ramach innego postępowania.

W okolicznościach niniejszej sprawy dopóki decyzja, z której wynika egzekwowany w niniejszej sprawie obowiązek rozbiórki, pozostaje w obrocie prawnym, wiąże PINB i obliguje go do podejmowania działań, celem doprowadzenia do jej wykonania.

Jak już wyżej wskazano, właściwie została też określona wysokość grzywny, która mieści się w granicach wyznaczonych treścią art. 121 § 2 u.p.e.a.

Należy też zauważyć, że organ II instancji odniósł się do wszystkich zarzutów skarżącego.

Opowiadając na zarzuty skargi należy stwierdzić, jak trafnie wskazał w odpowiedzi na skargę MWINB, że podnoszone przez skarżącego ponoszenie negatywnych konsekwencji posadowienia budynku przez jego poprzedników prawnych nie może przynieść zamierzonego skutku ze względu na brak możliwości w postępowaniu egzekucyjnym weryfikowania decyzji będącej podstawą obowiązku.

Bez wątpienia również powoływanie się przez skarżącego na zamiar zaskarżenia prawomocnego obecnie wyroku WSA w Krakowie z 27 października 2020 r., sygn. II SA/Kr 815/20 czy też wniesienie zażalenia na postanowienie WSA w Krakowie z 9 grudnia 2020 r. sygn. II SA/Kr 815/20 oddalające wniosek o wstrzymanie wykonania ww. decyzji MWINB nr [...] z 8 maja 2019 r., nie odnosi skutku braku wykonalności obowiązku orzeczonego ww. decyzją. Decyzja ta jest ostateczna i wykonalna od 28 maja 2019 r.

Konkludując należy stwierdzić, że nie ma wątpliwości, iż na zobowiązanym – skarżącym ciąży niewykonany obowiązek rozbiórki, opisany w decyzji PINB nr [...] z 31 lipca 2018 r. utrzymanej w mocy decyzją MWINB nr [...] z 8 maja 2019 r. W związku z tym, że obowiązek ten nie został wykonany, co jest w niniejszej sprawie bezsporne, PINB zobligowany jest prowadzić postępowanie egzekucyjne celem doprowadzenia do wykonania tego obowiązku, a w ramach postępowania egzekucyjnego uprawniony jest do stosowania środków egzekucyjnych.

Organy przeprowadziły postępowanie w niniejszej sprawie rzetelnie i wnikliwie, z poszanowaniem zasad ogólnych stanowionych przez K.p.a. oraz przepisów u.p.e.a. Organ egzekucyjny wydał prawidłowe co do zasady rozstrzygnięcie, choć niezbyt obszernie uzasadnione. Natomiast organ odwoławczy w uzasadnieniu swojego trafnego rozstrzygnięcia zawarł wyczerpujące wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności faktycznych i stosowanych przepisów prawa.

Wobec powyższego skarga w niniejszej sprawie okazała się bezzasadna.

W tym miejscu Sąd raz jeszcze zwraca uwagę, że charakter grzywny w celu przymuszenia decyduje o tym, że zobowiązany może się uwolnić od płacenia grzywny poprzez wykonanie obowiązku. Zgodnie bowiem z art. 125 u.p.e.a. w razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym, nałożone, a nieuiszczone lub nieściągnięte grzywny w celu przymuszenia podlegają umorzeniu. Postanowienie w sprawie umorzenia grzywny wydaje organ egzekucyjny na wniosek zobowiązanego.

W konsekwencji, wobec braku postaw do uwzględnienia skargi, Sąd ją oddalił, o czym orzekł w sentencji wyroku, na podstawie art. 151 P.p.s.a.