Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 2872/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-04-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6309 Inne o symbolu podstawowym 630
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Barbara Wasilewska (spr.), Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, Sędzia NSA - Piotr Piszczek, Protokolant - Anna Michałowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi C. Sp. z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] września 2005 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Na podstawie zgłoszenia celnego dokonanego przez C. - Spółkę z o.o. w W. według dokumentu SAD z [...] grudnia 2001r. nr [...] Dyrektor Urzędu Celnego [...] w W. objął procedurą dopuszczenia do obrotu sprowadzone z [...] towary m.in. radiotelefony zaklasyfikowane do kodu PCN 8525 20 99 0 ze stawką celną obniżoną 0%, przewidzianą rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 10 kwietnia 2001 r. w sprawie kontyngentów taryfowych na niektóre komponenty przywożone z zagranicy dla przemysłu telekomunikacyjnego (Dz.U. Nr 34, poz. 396).

Decyzją nr [...] z [...] grudnia 2003 r. Naczelnik Urzędu Celnego [...] w W. uznał przedmiotowe zgłoszenie celne za nieprawidłowe w zakresie kwoty wynikającej z długu celnego oraz obciążył stronę odsetkami wyrównawczymi. Organ uznał, że importowane przez skarżącą w ramach kontyngentu radiotelefony jako urządzenia gotowe i następnie odsprzedane zostały przywiezione niezgodnie z ich przeznaczeniem, w związku z czym należało dla tych towarów zastosować stawkę celną konwencyjną.

W związku ze zmianą (podwyższeniem) kwoty wynikającej z długu celnego - na skutek wydania powyższej decyzji - Naczelnik Urzędu Celnego [...] w W., po wszczęciu postępowania podatkowego, decyzją z dnia [...] grudnia 2003 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) oraz art. 2 ust. 2, art. 6 ust. 7, art. 11 ust. 2, art. 11 ust. 3, art. 15 ust. 4, art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 11, poz. 50 ze zm.) określił podatek od towarów i usług w nowej wysokości dla towarów wymienionych w poz. 1 przedmiotowego zgłoszenia celnego. Powyższej decyzji Strona nie zaskarżyła, zatem stała się ona ostateczna.

W dniu 7 grudnia 2004 r. pełnomocnik skarżącej Spółki złożył wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. z dnia [...] grudnia 2003 r. określającej podatek od towarów i usług z tytułu importu przedmiotowego towaru, zarzucając, iż została ona wydana bez podstawy prawnej, czym naruszono art. 247 § 1 pkt 2 ustawy - Ordynacja podatkowa. W uzasadnieniu wniosku wskazał, iż wydano ją w związku z decyzją z tej samej daty tj. [...] grudnia 2003 r. uznającą za nieprawidłowe przedmiotowe zgłoszenie celne, która również została wydana bez podstawy prawnej.

Decyzją z dnia [...] marca 2005 r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej w W. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika UC [...] w W. Wskazał, iż stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej jest szczególnym i wyjątkowym przypadkiem jej wzruszenia, a w przedmiotowej sprawie brak jest do tego podstaw prawnych.

W wyniku rozpoznania odwołania Dyrektor Izby Celnej w W. zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2005 r. utrzymał w mocy decyzję własną o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji. W uzasadnieniu wyjaśnił, iż Strona nie wykazała by decyzja, o której stwierdzenie nieważności wnosiła została wydana z rażącym naruszeniem prawa i na czym to naruszenie polegało. Ponadto zwrócił uwagę, iż w decyzji odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Urzędu Celnego, wydanej w I instancji powołane zostały zarówno przepisy prawa procesowego jak i materialnego. Organ wskazał jednocześnie, iż przesłanki weryfikacji zgłoszenia celnego w zakresie długu celnego i należności podatkowych wynikały z przepisów powołanych przez organy celne w zaskarżonych decyzjach. Fakt, iż strona neguje zasadność weryfikacji zgłoszenia celnego w zakresie długu celnego nie jest równoznaczne z tym, iż "decyzja podatkowa" została wydana z rażącym naruszeniem prawa i stanowi to podstawę do wyeliminowania jej z obrotu prawnego w trybie określonym w art. 247 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie strona wniosła o uchylenie w całości lub stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora Izby Celnej w W. zarzucając rażące naruszenie prawa materialnego:

Art. 22 ustawy z dnia 2 kwietnia 1997 r. Konstytucji RP (Dz. U. nr 78, poz. 483) poprzez nałożenie ograniczenia gospodarowania w drodze rozporządzenia, zgodnie z sugestią organu;

Art. 2 Konstytucji RP poprzez naruszenie zasady zaufania obywateli do organów państwa i stanowionego przez nie prawa;

Art. 14 § 3 pkt 2 i § 6 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny (Dz.U. z 2001 r., Nr 75, poz. 802 ze zm.) poprzez nałożenie obowiązku zapłaty cła od towarów zaimportowanych w oparciu o zezwolenie na import z zastosowaniem stawki zerowej;

Przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 kwietnia 2001 r. w sprawie ustanowienia kontyngentów taryfowych na niektóre komponenty przywożone z zagranicy dla przemysłu telekomunikacyjnego (Dz..U. nr 34, poz. 396) poprzez nadinterpretację tytułu i poszczególnych przepisów rozporządzenia oraz niewskazanie podstawy prawnej do obowiązku określonego ("celowego") wykorzystania zaimportowanych towarów.

oraz rażące naruszenie prawa procesowego:

Art. 120 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. nr 137, poz. 926, ze zm.,) poprzez naruszenie zasady praworządności;

Art.. 121 Ordynacji podatkowej poprzez naruszenie zasady zaufania obywateli do organów państwa;

Art. 122 i 187 § l Ordynacji podatkowej poprzez zaniechanie podjęcia działań w celu wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz poprzez zaniechanie rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący;

Art. 210 § 4 i 6 Ordynacji podatkowej poprzez niewskazanie podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz brak uzasadnienia prawnego decyzji.

W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Celnej w W. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Na wstępie wskazać należy, że sądy administracyjne w tym sąd wojewódzki, sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - patrz art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269). Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w którym wskazano, iż owe sądy stosują środki określone w ustawie.

Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią - bez wątpienia - sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej.

W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w omówionym zakresie Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie, w związku z zarzutami podniesionymi w skardze, dotyczącymi wyłącznie prawidłowości wydania przez organy celne decyzji w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe, zauważyć należy, iż w rozpatrywanej sprawie kontroli Sądu poddana została wyłącznie decyzja wydana w trybie nadzwyczajnym, jakim jest postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji uregulowanym w art. 247 i następnych ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. -Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.). Zgodnie z art. 262 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) do postępowania w sprawach celnych stosuje się odpowiednio przepis art. 12 oraz przepisy działu IV ustawy - Ordynacja podatkowa.

Instytucja stwierdzenia nieważności stanowi odstępstwo od wyrażonej w art. 128 cytowanej ustawy zasady stabilności (trwałości) prawomocnych orzeczeń organów podatkowych (celnych) i może mieć miejsce jedynie w przypadkach przewidzianych w ustawie. Jej celem jest bowiem wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji dotkniętych poważnymi wadami mającymi charakter materialnoprawny.

W związku z powyższym postępowanie w trybie stwierdzenia nieważności jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, którego istotą jest ustalenie, czy nie zachodzi jedna z przesłanek wymienionych enumeratywnie w art. 247 §1 cytowanej ustawy. W myśl bowiem tego przepisu organ podatkowy (celny) stwierdza nieważność decyzji ostatecznej, która w sposób niewątpliwy:

1) została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości,

2) została wydana bez podstawy prawnej,

3) została wydana z rażącym naruszeniem prawa,

4) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inna decyzją ostateczną,

5) została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie,

6) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały,

7) zawiera wadę powodującą jej nieważność na mocy wyraźnie wskazanego przepisu prawa,

8) w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą.

Oznacza to, iż w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji organ nadzoru (w tym przypadku Dyrektor Izby Celnej w W.) nie może rozpatrywać sprawy co do istoty, tak jak w postępowaniu odwoławczym. W związku z tym nie jest rzeczą strony w tym postępowaniu podnoszenie przesłanek merytorycznych, ale wszelkich okoliczności, które przemawiałyby za stwierdzeniem nieważności decyzji.

Powyższy katalog przesłanek warunkujących stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej zakreśla również ramy powierzonej sądowi administracyjnemu kontroli legalności decyzji wydanych w tym nadzwyczajnym postępowaniu przez organ II instancji.

Zauważyć należy, iż zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Dyrektora Izby Celnej w W. zostały wydane w wyniku wszczęcia na wniosek skarżącej spółki postępowania o stwierdzenie nieważności (art. 248 Ordynacji podatkowej), ostatecznej w administracyjnym toku instancji decyzji Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. określającej podatek od towarów i usług w imporcie. Jako przesłankę do wzruszenia decyzji w tym nadzwyczajnym trybie pełnomocnik skarżącej wskazał art. 247 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, który przewiduje stwierdzenie nieważności decyzji, która została wydana bez podstawy prawnej. Pełnomocnik skarżącej podniósł, iż w związku z tym, że należność z tytułu podatku od towarów i usług powstała w związku z weryfikacją i uznaniem zgłoszenia celnego za nieprawidłowe oraz podwyższeniem stawki celnej bez podania podstawy prawnej, decyzja podatkowa też jest wydana bez podstawy prawnej.

W ocenie Sądu Dyrektor Izby Celnej w W. badając zgodność decyzji organu I instancji z istniejącym stanem faktycznym i prawnym, w sposób wszechstronny dokonał analizy materiału dowodowego i prawidłowo stwierdził, iż brak jest podstaw do stwierdzenia jej nieważności. W dotychczasowym orzecznictwie sądowym oraz w poglądach doktryny przyjmuje się, iż o braku podstawy prawnej można mówić tylko wówczas, gdy nie istnieje przepis prawa dopuszczający działanie organu administracji publicznej w danej sprawie w formie indywidualnego aktu administracyjnego albo przepis istnieje, lecz nie ma on charakteru powszechnie obowiązującego.

W dacie wydania decyzji Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. istniały przepisy prawa, które dawały podstawę do weryfikacji zgłoszenia celnego w zakresie należności podatkowych w przypadku zmiany podstawy opodatkowania tj. m.in. art. 11 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 11, poz. 50 ze zm.) - dalej ustawy o VAT, który stanowi, że "jeżeli w wyniku weryfikacji zgłoszenia celnego organ celny stwierdzi, iż kwoty podatków zostały wykazane w nieprawidłowej wysokości, naczelnik urzędu celnego wydaje decyzję określającą podatki w prawidłowej wysokości". Zgodnie z art. 15 ust. 4 ustawy o VAT podstawą opodatkowania w imporcie towarów jest wartość celna powiększona o należne cło (...). W niniejszej sprawie podstawa opodatkowania uległa zmianie w związku ze zmianą (podwyższeniem) stawki celnej i kwoty wynikającej z długu celnego na podstawie decyzji Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. nr [...] z dnia [...] 12.2003 r., wydanej również na podstawie obowiązujących przepisów prawa.

W związku z powyższym stwierdzić należy, iż decyzja ostateczna Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. w przedmiocie określenia podatku od towarów i usług w imporcie nie jest dotknięta wskazaną powyżej wadą tj. brakiem podstawy prawnej, a zatem prawidłowo organ celny ustalił, że nie występują podstawy do stwierdzenia jej nieważności.

W tym miejscu należy ponownie podnieść, iż wszystkie zarzuty przedmiotowej skargi kwestionują prawidłowość wydania decyzji Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. w przedmiocie zakwestionowania prawa do zwolnienia od cła (uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe), nie wskazują natomiast podstaw do stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji podatkowej.

Na marginesie można tylko wskazać, iż w sytuacji, gdy decyzja zostaje wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które następnie zostaje uchylone lub zmienione, zachodzi podstawa do ponownego rozstrzygnięcia sprawy w trybie wznowienia postępowania, a nie stwierdzenia nieważności - art. 240 § 1 pkt 7 Ordynacji podatkowej.

Wobec powyższego, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) należało oddalić skargę jako niezasadną.