Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt I SA/Go 31/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2022-03-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1c, art. 6 ust. 7
journal: Dz.U. 2010 nr 95 poz 613
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity.
article: art. 13 §1 pkt 1 i 3, art. 70§1
journal: Dz.U. 2020 poz 1325
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Kruszewski Sędziowie Sędzia WSA Jacek Niedzielski (spr.) Asesor WSA Damian Bronowicki po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 17 marca 2022 r. sprawy ze skargi Prokuratora Prokuratury Rejonowej na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej w sprawie umorzenia postępowania w podatku od nieruchomości za 2012 rok oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Prokurator Prokuratury Rejonowej wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] września 2021 r., utrzymująca w mocy decyzje tegoż organu z [...] grudnia 2020 r. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] października 2018 r. nr [...]

Z akt administracyjnych postepowania wynika następujący stan faktyczny sprawy. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2017 r. Wójt Gminy określił Nadleśnictwu [...] wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości w kwocie 391.584,00 zł za rok 2012 od gruntów związanych z działalnością gospodarczą. Decyzją z dnia [...] grudnia 2017 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło w całości decyzję organu pierwszej instancji oraz określiło Nadleśnictwu wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2012 r. w kwocie 342.082,00 zł za grunty związane z działalnością gospodarczą, będące w posiadaniu Nadleśnictwa, wykorzystywane w roku 2012 przez E. sp. z o.o. w prowadzonej działalności gospodarczej.

W wyniku rozpoznania wniesionej skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim wyrokiem z 16 maja 2018 r. w sprawie o sygn. akt I SA/Go 87/18, uchylił zaskarżoną decyzje w całości. Uzasadniając wyrok Sąd wskazał m.in., że art. 1c u.p.o.l. określa właściwość rzeczową organów podatkowych w sprawach podatków i opłat lokalnych. Zgodnie z tym przepisem organem podatkowym właściwym w sprawach podatków i opłat unormowanych w niniejszej ustawie jest wójt (burmistrz, prezydent miasta). Właściwość instancyjna jest określona zgodnie z przepisami Ordynacji podatkowej. Stosownie do treści art. 13 § 1 pkt 1 tej ustawy wójt, burmistrz, prezydent miasta jest organem pierwszej instancji, natomiast zgodnie pkt 3 art. 13 § 1 Ordynacji podatkowej samorządowe kolegium odwoławcze jest organem odwoławczym od decyzji wójta, burmistrza (prezydenta miasta). Przepisy ustawy o podatkach i opłatach lokalnych zawierają regulacje dotyczące właściwości miejscowej organów. W przypadku podatku od nieruchomości, zgodnie z art. 6 ust. 7 u.p.o.l., jest to organ podatkowy właściwy ze względu na miejsce położenia przedmiotów opodatkowania.

Jeśli zatem działki o nr ewidencyjnych [...] w kontrolowanym okresie należały do Gminy o statusie miejskim organem właściwym w sprawie wymiaru podatku od tych nieruchomości od tych działek był by Burmistrz Miasta, jeśli zaś należały do Gminy to Wójt Gminy. Sąd podkreślił, że na podstawie akt sprawy nie sposób zweryfikować tej okoliczności, natomiast zgodzić się należy ze skarżącym Nadleśnictwem, że brak zweryfikowania tej okoliczności przez Kolegium stanowi naruszenie przepisów postępowania , tj. art. 121 § 1, art. 122 w zw. z art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jednocześnie Sąd wskazał aby rozpoznając ponownie sprawę Kolegium ustaliło jaki organ był właściwy w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości od spornych gruntów i również pod tym kątem dokonało oceny decyzji organu pierwszej instancji.

Decyzją z [...] października 2018 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzje organu pierwszej instancji w całości i umorzyło postepowanie w sprawie. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że do wygaśnięcia zobowiązania dochodzi również w sytuacji, gdy organ pierwszej instancji wydał decyzje określającą, a po jej wydaniu nastąpi upływ terminu przedawnienia. Podkreślono, że zobowiązanie podatkowe przedawnia się, jeżeli termin przedawnienia przewidziany w art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej upłynął przed wydaniem decyzji organu odwoławczego. Wniesienie skargi do WSA przez stronę, już po upływie okresu przedawnienia i fakt uchylenia decyzji przez WSA, spowodował konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji oraz umorzenia postępowania.

Asesor Prokuratury Rejonowej pismem z dnia [...] października 2020 r. wniósł sprzeciw od decyzji Samorządowej Kolegium Odwoławczego z [...] października 2018 r. Jako podstawę prawną sprzeciwu wskazano art. 184 § 1 i 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zaskarżonej decyzji zarzucono rażące naruszenie prawa – art. 233 § 1 pkt 2) lit. a Ordynacji podatkowej oraz art. 170 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W ocenie Prokuratora organ kierując się treścią wyroku I SA/Go 87/18 i rozpoznając ponownie sprawę, winien był ustalić jaki organ był właściwy w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości od spornych gruntów i również pod tym kontem dokonać oceny decyzji organu pierwszej instancji a następnie korzystając z uprawnienia przewidzianego w art. 233 § 1 pkt 2 lit. a Ordynacji podatkowej orzec, co do wysokości podatku. Tymczasem Kolegium nie rozpoznało sprawy ponownie, tylko ograniczyło się do umorzenia postępowania pomimo, że oczywistym jest, iż obowiązek podatkowy po stronie Nadleśnictwa istniał a jedynie jego zakres jest mniejszy z uwagi na działki gruntu położone na terenie miasta [...]. Podkreślono, że decyzja rażąco narusza prawo, ponieważ pozostaje w sprzeczności z jednoznacznym i nie budzącym wątpliwości interpretacyjnych brzmieniem przepisów prawa.

Decyzją z [...] grudnia 2020 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji z [...] października 2018 r. Uzasadniając swoje stanowisko organ stwierdził, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest szczególnym trybem weryfikacji decyzji ostatecznych. Jego przedmiotem jest ustalenie, czy konkretna decyzja dotknięta jest jedną z wad wymienionych w art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej i służy wyeliminowaniu z obrotu prawnego decyzji obarczonych kwalifikowanymi wadami. Stosownie do art. 248 § 1 ww. ustawy postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się z urzędu lub na żądanie strony. W myśl art. 184 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego - prokuratorowi służy prawo wniesienia sprzeciwu od decyzji, ostatecznej, jeżeli przepisy kodeksu lub przepisy szczególne przewidują wznowienie postępowania, stwierdzenie nieważności decyzji albo jej uchylenie lub zmianę. Wskazano, że zgodnie z art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej podatkowy organ podatkowy stwierdza nieważność decyzji ostatecznej, która: 1. została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości, 2. została wydana bez podstawy prawnej, 3. została wydana z rażącym naruszeniem prawa, 4. dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, 5. została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie, 6. była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały, 7. zawiera wadę powodującą jej nieważność na mocy wyraźnie wskazanego przepisu prawa, 8. w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą.

Podkreślono, że w myśl art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej organ podatkowy stwierdza nieważność decyzji, która została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Warunkiem koniecznym do uznania naruszenia prawa za rażące jest oczywisty charakter tego naruszenia. Ma ono miejsce wówczas, gdy istnieje oczywista sprzeczność pomiędzy treścią przepisu, a rozstrzygnięciem zawartym w decyzji, przy czym istnienie tej sprzeczności da się ustalić poprzez proste ich zestawienie. Naruszenie prawa tylko wtedy powoduje nieważność aktu administracyjnego, gdy ma ono charakter rażący, tzn. gdy decyzja została wydana wbrew nakazowi lub zdarzeniu ustanowionemu w przepisie prawa, gdy wbrew wszystkim przesłankom przepisu nadano prawa lub ich odmówiono albo też wbrew tym przesłankom obarczono stronę obowiązkiem lub uchylono obowiązek. Nie chodzi bowiem w tego typu przypadkach o błędy wykładni prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny.

W ocenie Kolegium w sprawie nie zaistniała pozytywna przesłanka stwierdzenia nieważności wymieniona w art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, tj. wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa.

Zdaniem organu nie ulega wątpliwości, że decyzja określająca Nadleśnictwu zobowiązanie w podatku od nieruchomości jest decyzją deklaratoryjną (art. 6 ust. 9 u.p.o.l. w zw. z art. 21 § 1 pkt 1 i § 3 Ordynacji podatkowej), a nie konstytutywną (art. 6 ust. 7 u.p.o.l. w zw. z art. 21 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej). Aby decyzja ostateczna organu podatkowego wywołała wyrażony w niej skutek określenia zobowiązania podatkowego w kwocie innej niż zadeklarowana przez podatnika, musi zostać wydana i doręczona przed upływem terminu wskazanego w art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej. Dotyczy to - w przypadku decyzji określającej - zarówno decyzji organu pierwszej, jak i drugiej instancji, w odróżnieniu od decyzji ustalającej, gdzie obowiązek jej doręczenia przed upływem terminu przedawnienia dotyczy w zasadzie decyzji organu pierwszej instancji. Kolegium podkreśliło, że w uchwale z dnia 3 grudnia 2012 r. sygn. akt I FPS 1/12 (ONSAiWSA 2013/3/37) NSA wskazał, że zgodnie z art. 70 § 1 i art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej, w brzmieniu obowiązującym od 1 września 2005 r., po upływie terminu przedawnienia nie jest dopuszczalne prowadzenie postępowania podatkowego i orzekanie o wysokości zobowiązania podatkowego, które wygasło przez zapłatę (art. 59 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej). W uzasadnieniu ww. uchwały wskazano m.in., że po upływie terminu przedawnienia określonego w art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej w sytuacji, gdy zobowiązanie podatkowe wcześniej nie wygasło na skutek jego zapłaty, niedopuszczalne jest wydawanie decyzji określającej zobowiązanie podatkowe. Zobowiązanie podatkowe osób prawnych w podatku od nieruchomości powstaje z mocy prawa i rzeczywista jego wielkość nie jest pewna. W związku z tym nie wiadomo, czy zobowiązanie podatkowe wygasło w całości lub w części, a zatem, czy istnieje zobowiązanie podatkowe w pewnym zakresie. Dlatego też organ podatkowy jest uprawniony do weryfikacji samoobliczenia podatnika. Sytuacja zmienia się po upływie terminu określonego w art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej, albowiem nie ma już żadnych wątpliwości, że zobowiązanie wygasło w całości. Nawet bowiem, gdy zapłacony podatek był w niższej wysokości niż wynikający z mocy prawa, a zatem nastąpiło wygaśnięcie zobowiązania podatkowego w części (art. 59 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej), to w pozostałej istniejącej części, wygasł na skutek przedawnienia. Z momentem upływu terminu przedawnienia nikt nie ma wątpliwości, że zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości wygasło w całości. Nie istnieje już stosunek prawny, nie ma zatem konieczności weryfikowania treści zobowiązania podatkowego.

Wskazano również, że w uchwale z dnia 3 grudnia 2012 r. NSA zwrócił uwagę na funkcję gwarancyjną instytucji przedawnienia. Na skutek upływu terminu przedawnienia następuje stabilizacja sytuacji prawnej podatnika - nabywa on pewność, że jego stosunek zobowiązaniowy w sferze publicznoprawnej nie ulegnie już zmianie. Z drugiej strony organy administracji publicznej, które w okresie biegu terminu przedawnienia nie podjęły stosownych działań prawnych, pozbawione są możliwości ingerencji w prawa i obowiązki podatnika. Następuje więc, po obu stronach nieistniejącego już zobowiązania podatkowego, stan pewności w zakresie wzajemnych zobowiązań i uprawnień. Oznacza to, że podatnik może powoływać się na dobrodziejstwa płynące z instytucji przedawnienia. Takiego uprawnienia nie posiada zaś opieszały organ podatkowy, który nie może czerpać korzyści z faktu, że w terminie przedawnienia nie zdołał ostatecznie zakończyć prowadzonego postępowania podatkowego.

Ostatecznie organ stwierdził, że bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego Nadleśnictwa w podatku od nieruchomości za 2012 r. rozpoczął swój bieg z dniem [...] stycznia 2013 r. i nie został przerwany zdarzeniami, o których mowa w art. 70 § 2-8 Ordynacji podatkowej, a zatem upłynął wraz z końcem dnia 31 grudnia 2017 r.

Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2017 r., doręczona została 12 grudnia 2017r, a więc przed upływem terminu przedawnienia. Niemniej jednak wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 16 maja 2018 r. (1 SA/Go 87/18) została uchylona. W konsekwencji zobowiązanie podatkowe Nadleśnictwa nie zostało prawomocnie określone decyzją organu administracji. Wobec braku zdarzeń prawnych skutkujących przerwaniem lub zawieszeniem biegu terminu przedawnienia, decyzja Wójta Gminy musiała zostać uchylona a postępowanie podatkowe umorzone. Argumentacja przytoczona w skardze dotyczy zobowiązań podatkowych, które powstają na skutek doręczenia decyzji organu podatkowego, ustalającej wysokość tego zobowiązania i nie może odnieść zamierzonego skutku.

Wnioskiem z [...] stycznia 2021 r. Prokurator Prokuratury Rejonowej wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu wniosku podniósł, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] października 2018 r. wydana została z naruszeniem art 233 §1 pkt 2a) Ordynacji podatkowej. W świetle uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z 16 maja 2018 r. sygn. I SA/Go 87/18 SKO zobligowane zostało, przy ponownym rozpoznaniu sprawy, do ustalenia jaki organ był właściwy w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości od spornych gruntów i również pod tym kątem dokonania oceny decyzji organu pierwszej instancji. Natomiast wbrew zaleceniom WSA organ drugiej instancji nie dokonał nakazanych ustaleń i na podstawie art. 70 §1 Ordynacji podatkowej postanowił uchylić decyzję Wójta Gminy w całości i umorzyć postępowanie. Podejmując rozstrzygnięcie SKO kierowało się błędnym przekonaniem, że powyższe przepisy nakazują umorzenie postępowania, w sytuacji, gdy upłynął termin przedawnienia zobowiązania, co pozbawia organ podatkowy prawa do wszczęcia i prowadzenia postępowania podatkowego w celu prawidłowego określenia zobowiązania podatkowego. Prokurator zarzucił nadto rażące naruszenie prawa, tj. przepisu art. 233 §1 pkt 2 lita) Ordynacji podatkowej oraz art. 170 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez uchylenie decyzji Wójta Gminy z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w całości i umorzenie postępowania w sprawie określenia Nadleśnictwu podatku od nieruchomości za rok 2012, zamiast uchylenia powyższej decyzji Wójta Gminy w części i orzeczenie co do istoty sprawy, poprzez określenie podatku od nieruchomości w niższej wysokości przy uwzględnieniu ustaleń dokonanych przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w postępowaniu odwoławczym i wyłączeniu spornych działek gruntu zlokalizowanych na terenie Gminy o statusie miejskim.

Zaskarżoną decyzją z [...] września 2021 r. Kolegium utrzymało w mocy decyzję własną z [...] grudnia 2020 r. podtrzymując w całości przedstawioną wcześniej argumentację.

W skardze wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Prokurator Rejonowy podniósł zarzuty:

- naruszenie art. 127 § 3 kpa w związku z art. 15 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem w postępowaniu z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, tak jak w postępowaniu odwoławczym, organ administracji zobowiązany jest do ponownego, wyczerpującego rozpatrzenia sprawy w jej całokształcie, a w szczególności do ustosunkowania się do zarzutów i argumentów zawartych w ww. środku zaskarżenia poprzez niewskazanie jakie poczynił ustalenia w przedmiocie ustalenia organu właściwego do wymierzenia podatku od nieruchomościom spornych gruntów;

- naruszenie art. 233 § 1 pkt 2 a) w zw. z art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej, poprzez błędne przyjęcie, że powyższe przepisy nakazują umorzenie postępowania w sytuacji, gdy upłynął termin przedawnienia zobowiązania, co pozbawia organ podatkowy prawa do wszczęcia i prowadzenia postępowania podatkowego w celu prawidłowego określenia zobowiązania podatkowego, w sytuacji gdy w świetle uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 16 maja 2018 r. I SA/Go 87/18 Samorządowe Kolegium Odwoławcze zobligowane zostało przy ponownym rozpoznaniu sprawy do ustalenia jaki organ był właściwy w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości od spornych gruntów i również pod tym kątem dokonania oceny decyzji organu pierwszej instancji, a w konsekwencji bezpodstawne uchylenie decyzji Wójta Gminy w całości i umorzenie postępowania na podstawie art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej.

Wskazując na powyższe zarzuty wniesiono o stwierdzenie nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2018 r., ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu podniesiono argumentację przytoczoną już w toku postepowania.

W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skargę należało oddalić, jako niemającą usprawiedliwionych podstaw.

Na wstępie przypomnieć należy, że stosownie do treści art.1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei zgodnie z art. 134 § 1ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2022 r. poz. 329),) – powoływanej dalej jako "P.p.s.a." Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który dotyczy interpretacji podatkowych i który nie ma zastosowania w niniejszej sprawie.

Rozpoznając sprawę w tak zakreślonych granicach stwierdzić należało, że zaskarżona decyzja nie naruszała prawa w stopniu obligującym Sąd do jej uchylenia.

Przypomnieć wypada, że WSA w Gorzowie Wielkopolskim wyrokiem z 16 maja 2018 r. o sygn. akt I SA/Go 87/18 uchylił w całości decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2017 r. w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2012 rok.

Uzasadniając orzeczenie Sąd wskazał m.in., że art. 1c u.p.o.l. określa właściwość rzeczową organów podatkowych w sprawach podatków i opłat lokalnych. Zgodnie z tym przepisem organem podatkowym właściwym w sprawach podatków i opłat unormowanych w niniejszej ustawie jest wójt (burmistrz, prezydent miasta). Właściwość instancyjna jest określona zgodnie z przepisami Ordynacji podatkowej. Stosownie do treści art. 13 § 1 pkt 1 tej ustawy wójt, burmistrz, prezydent miasta jest organem pierwszej instancji, natomiast zgodnie pkt 3 art. 13 § 1 Ordynacji podatkowej samorządowe kolegium odwoławcze jest organem odwoławczym od decyzji wójta, burmistrza (prezydenta miasta). Przepisy ustawy o podatkach i opłatach lokalnych zawierają regulacje dotyczące właściwości miejscowej organów. W przypadku podatku od nieruchomości, zgodnie z art. 6 ust. 7 u.p.o.l., jest to organ podatkowy właściwy ze względu na miejsce położenia przedmiotów opodatkowania. Dalej Sąd stwierdził, że jeśli zatem działki o nr ewidencyjnych [...] w kontrolowanym okresie należały do Gminy o statusie miejskim organem właściwym w sprawie wymiaru podatku od tych nieruchomości od tych działek był by Burmistrz Miasta, jeśli zaś należały do Gminy to Wójt Gminy.

Sąd podkreślił również, że na podstawie akt niniejszej sprawy nie sposób zweryfikować tej okoliczności, natomiast zgodzić się należy ze skarżącym Nadleśnictwem, że brak zweryfikowania tej okoliczności przez Kolegium stanowi naruszenie przepisów postępowania , tj. art. 121 § 1, art. 122 w zw. z art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Ostatecznie Sąd wskazał aby organ podatkowy rozpoznając sprawę ponownie ustalił jaki organ był właściwy w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości od spornych gruntów i również pod tym kątem dokonać oceny decyzji organu pierwszej instancji. Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c) P.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję w całości

Podkreślić również należy, że moc wiążąca orzeczenia określona w art. 170 P.p.s.a. w odniesieniu do sądów oznacza, iż podmioty te muszą przyjmować, iż dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono to w prawomocnym orzeczeniu. Zatem w kolejnym postępowaniu, w którym pojawia się dana kwestia, nie może być już ona ponownie badana. Skoro zaś związanie wynikające z przywołanego przepisu odnosi się do kolejnych postępowań, to tym bardziej odnosi się ono do sprawy, w ramach której zapadł prawomocny wyrok.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze, rozpoznając sprawę ponownie, po uchyleniu, decyzją z [...] października 2018 r. uchyliło decyzje organu pierwszej instancji w całości i umorzyło postepowanie w sprawie. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że do wygaśnięcia zobowiązania dochodzi również w sytuacji, gdy organ pierwszej instancji wydał decyzje określającą, a po jej wydaniu nastąpi upływ terminu przedawnienia. Podkreślono, że zobowiązanie podatkowe przedawnia się, jeżeli termin przedawnienia przewidziany w art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej upłynął przed wydaniem decyzji organu odwoławczego. Wskazano również, że przed wydaniem decyzji wezwano organ pierwszej instancji do nadesłania informacji o okolicznościach ewentualnego przerwania biegu terminu przedawnienia. Z uzyskanej odpowiedzi (pismo z [...].10.2018 r.) wynikało, że w sprawie nie nastąpiło przerwanie albo zawieszenie biegu terminu przedawnienia oraz nie ma okoliczności i dowodów poza prowadzonym postępowaniem, które potwierdzałyby ewentualne przerwanie biegu terminu przedawnienia.

Właśnie ta okoliczność legła u podstaw decyzji Kolegium z [...].10.2018 r., które stwierdziło, że podatek od nieruchomości za 2012 r. uległo przedawnieniu z dniem [...] grudnia 2017 r. W konsekwencji organ odwoławczy zobligowany był, mają na uwadze treść art. 233 § 1 pkt 2a w zw. z art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i umorzenia postepowania w sprawie.

Podkreślić również należy, że okoliczności przedawnienia zobowiązania podatkowego organ, zarówno pierwszej, jak i drugiej instancji jest zobowiązany badać i uwzględniać z urzędu, niezależnie od wskazań zawartych w wyrokach. Kwestie wskazane w wyroku sądu dotyczące ustalenia właściwego organu są istotne jeśli występowałby nadal przedmiot postępowania tj. jeśli nadal była możliwość orzekania, czy badania w toku postępowania podatkowego wymiaru podatku.

Jak trafnie stwierdził organ podatkowy nie można bowiem zapomnieć, że przedmiotem postępowania w podatku od nieruchomości był rok 2012, co oznacza w świetle przepisu art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej, że upływ terminu przedawnienia tego zobowiązania niezależnie od organu właściwego do dalszego prowadzenia postępowania spowodował bezprzedmiotowość dalszego rozpatrywania sprawy. Okoliczność przedawnienia ma charakter niezależny od organu. Niezależnie zatem od tego, jakie działki gruntu były przedmiotem postępowania oraz czy w zakresie podatku od nieruchomości za 2012 rok właściwy byłby Wójt, czy Burmistrz, wszystkie zobowiązania w tym podatku za 2012 rok uległy przedawnieniu i dalsze procedowanie nie było możliwe. Nawet jeśli przyjąć , że to nie wójt, lecz Burmistrz byłby właściwy do orzekania w zakresie kilku działek wskazanych w wyroku, to decyzja w całości i tak musiała być uchylona a postępowanie w przedmiocie wymiaru podatku od nieruchomości za 2012 rok umorzone, jako bezprzedmiotowe. Za niecelowe i bezprzedmiotowe należy uznać badanie, jaki w dalszej kolejności organ jest właściwy do ustalania wysokości zobowiązania w podatku, jeśli zobowiązanie uległo przedawnieniu.

Należy podkreślić, że przedawnienie, zgodnie z przepisami ordynacji podatkowej, powoduje z mocy prawa wygaśnięcie zobowiązania. Przedawnienie, czyli upływ terminu powoduje, że zobowiązanie wygasa i przestaje istnieć. Prowadzenie postępowania podatkowego, po upływie terminu przedawnienia w kierunku ustalenia właściwości organu było bezprzedmiotowe.

Istota niniejszego sporu sprowadza się do oceny czy organ odwoławczy wydając decyzje o uchyleniu i umorzeniu postępowania podatkowego, po upływie 5 letniego terminu przedawnienia naruszył przepisy art. 233 § 1 pkt. 2a i art. 68 § 4 Ordynacji podatkowej a tym samym, czy badając z urzędu dopuszczalność dalszego rozpoznania sprawy w sposób merytorycznym, przez ustalenie przedawnienia zobowiązania podatkowego będącego przedmiotem rozpatrzenia w postępowaniu podatkowym naruszył przepis art. 153 i 170 P.p.s.a.

W odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 68 § 4 Ordynacji podatkowej podkreślić należy, że przepis ten utracił moc z dniem 28 lutego 2015 r. na podstawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 lipca 2013 r. sygn. akt SK 18/09 (Dz. U. poz. 985) i w ogóle nie był przedmiotem rozpoznania w decyzji z dnia [...].10.2018 roku, albowiem orzeczenie jakie wówczas zapadło odnosiło się do faktu przedawnienia a nie prawa wydania decyzji w określonym terminie.

Odnosząc się natomiast do naruszenia art. 233 § 1 pkt. 2a w związku z art. 70 Ordynacji podatkowej stwierdzić należy, że okoliczność wystąpienia przedawnienia winna być badana przez organ odwoławczy z urzędu. Sprawa dopuszczalności rozpoznawania przez organ odwoławczy była wielokrotnie rozpoznawana i orzecznictwo w tym zakresie jest już jednoznaczna. W tym zakresie wskazać należy na uchwałę Składu 7 Sędziów NSA z dnia 06.10.2003 roku w sprawie sygn. akt FPS 8/03, w której Sąd odnosi się do zastosowania właśnie przepisu art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej wskazując, że upływ terminu przedawnienia, czyli terminu 5 lat odnosi się do postępowania podatkowego prowadzonego przed organem odwoławczym. Upływ zatem tego terminu powoduje, że organ odwoławczy utracił przedmiot sprawy.

Okoliczność, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w swoim wyroku z dnia 16.05.2018 roku nie odniósł się do kwestii badania okoliczności przedawnienia nie ma żadnego znaczenia dla sprawy, albowiem organ odwoławczy z urzędu winien tę okoliczność badać. Sąd dokonuje oceny decyzji na dzień jej wydania przez organ. Przypomnieć zatem wypada, że w rozpoznawanej wyrokiem z 16.05.2018 r. sprawie, zarówno decyzja organu pierwszej, jak i drugiej instancji wydane zostały i doręczone przed upływem terminu przedawnienia zobowiązania.

Co istotne z wyroku Sądu z 16.05.2018 nie wynika aby miał on wiedzę i badał okoliczności przerwania biegu terminu przedawnienia, czy zapłaty podatku.

Badania zatem upływu terminu przedawnienia było obowiązkiem organu odwoławczego i dlatego też zasadnie organ ten, posiadając wiedzę o upływie terminu przedawnienia uchylił decyzje organu pierwszej instancji i umorzył postępowanie.

Z tych tez przyczyn oraz na podstawie art. 151 P.p.s.a. Sąd oddalił skargę.