Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 51/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2015-10-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.  50 pkt. 1 lit. k, 93
journal: Dz.U. 2013 poz 1414
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym -  tekst jednolity.
article: art. 1, 13
journal: Dz.U. 2004 nr 92 poz 879
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców.

SENTENCJA

Dnia 22 października 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Sokołowska ( spr.) Sędziowie WSA Szymon Widłak WSA Marek Sachajko Protokolant: st. sekr. sąd. Katarzyna Skrocka – Nerka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 października 2015 roku przy udziale sprawy ze skargi EB na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...]2014 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji dotyczącej nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oddala skargę


UZASADNIENIE

Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] r. na podstawie art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2013 r., poz. 1414 ze zm.) i zgodnie z ustaleniami protokołu kontroli nałożył na E B prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą [...]karę pieniężną w kwocie 15.000 zł.

Suma kary pieniężnej za stwierdzone naruszenia wynosiła 115.400 zł i na podstawie art. 92a ust. 3 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym została ograniczona do 15.000 zł.

W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu 14 listopada 2013 r. rozpoczęto czynności kontrolne w przedsiębiorstwie E B ukierunkowane w głównej mierze na zgodność wykonywania działalności gospodarczej w zakresie regulacji czasu pracy kierowców określonych w przepisach rozporządzenia WE nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenie Rady (EWG) 3821/85 i (WE) 2135/98 jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85, umowy Europejskiej dotyczącej pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe AETR sporządzonej w Genewie 1 lipca 1970r., rozporządzenia Rady (EWG) 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym, ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o czasie pracy kierowców. Pobrano w celach kontrolnych zapisy urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku, w tym: zapisy z kart kierowców, wykresówki oraz dokumenty potwierdzające fakt nieprowadzenia pojazdu pochodzące od 11 kierowców wykonujących przewozy drogowe w ramach działalności przedsiębiorstwa za okres od 1 lipca do 30 września 2013 r. W toku czynności kontrolnych stwierdzono szereg naruszeń. Dążąc do wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy zawiadomiono stronę o wszczęciu postępowania z urzędu. W związku z naruszeniem określonym w załączniku nr 3 lp. 1.5 ustawy o transporcie drogowym strona uzupełniła materiał dowodowy przedkładając kserokopię prawa jazdy kierowcy Ł P i oświadczenia osoby zarządzającej transportem w przedsiębiorstwie. Wobec powyższego umorzono postępowanie administracyjne w zakresie niepoddania się lub uniemożliwienia przeprowadzenia kontroli w całości lub w części. Strona do momentu wydania decyzji nie wniosła uwag co do stanu faktycznego zawartego w protokole kontroli.

Ostatecznie organ I instancji stwierdził następujące naruszenia opisane szczegółowo w uzasadnieniu decyzji:

- nieudzielenie przerwy w prowadzeniu pojazdu, o której mowa w art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców – 5.100 zł (17x300 zł lp. 8.4 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym)

- skrócenie dziennego czasu odpoczynku – o czas powyżej 15 minut do jednej godziny (6 x 100 zł ) oraz za każdą następną rozpoczętą godzinę (4 x 200 zł) – łącznie 1400 zł (lp. 5.3.1 i 5.3.2 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym)

- przekroczenie całkowitego czasu prowadzenia pojazdu w ciągu dwóch kolejnych tygodni – o czas powyżej jednej godziny do czterech godzin - (1x100 zł) (lp. 5.6.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym)

- przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy – o czas powyżej 15 minut do 30 minut (2x150 zł) oraz za każde następne rozpoczęte 30 minut (10x200zł) – łącznie 2300 zł ( lp. 5.2.1 i 5.2.2 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym)

- nieokazanie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu – za każdy dzień (203 x 500 zł) – łącznie 101.500 zł (lp. 6.3.7 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym)

- niezarejestrowanie za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi (1x 5000 zł) (lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym).

W odwołaniu od powyższej decyzji strona podniosła, że treść protokołu kontroli w części odnosi się do firmy M, z którą nie ma nic wspólnego. Większość stwierdzonych naruszeń wykracza poza zakres kontroli wskazany w protokole kontroli dotyczącym okresu od 1 do 31 lipca 2013 r. Zdaniem odwołującego nie było podstaw do nałożenia kary za sierpień i wrzesień. Naruszenie z lp. 8.4 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym wynikało z błędnego operowania przełącznikiem grup czasowych przez wskazanych kierowców. Ponadto kierowcy są zatrudnieni na podstawie umowy o pracę. Odnośnie naruszenia lp. 6.3.7 załącznika nr 3 strona wyjaśniła, że przekazała odpowiednie dane organowi kontrolnemu. Co do naruszenia l.p. 6.2.1 w.w. załącznika wskazano, że jazda bez karty wynikała z faktu poruszania się pojazdu na warsztacie, a jazda taka nie podlega przepisom rozporządzeń 561/2006 i 3821/85.

Nikt nie dokonał fałszowania, likwidacji oraz niszczenia danych

Odwołujący nie potwierdził też naruszenia z dnia 30 września 2013 r., powołując się na analizę zapisu w pojeździe[...].

Odnośnie pozostałych naruszeń dotyczących skrócenia dziennego czasu odpoczynku oraz przekroczenia maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy strona wyjaśniła, że nie miała wpływu na powstanie naruszenia. W jej ocenie część z tych naruszeń wynika z nieprawidłowego operowania przełącznikiem grup czasowych.

E B wniósł o uchylenie skarżonej decyzji.

Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...]uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez ten organ.

W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że naruszenia ustalono podczas kontroli w przedsiębiorstwie w dniach od 14 listopada 2013 r. do 2 grudnia 2013r. jej Zakres kontroli obejmował okres od 1 lipca 2013r. do 30 września 2013 r. Organ II instancji wskazał, że strona legitymuje się licencją Nr [...] na wykonywanie międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy.

Odniósł się szczegółowo do wszystkich naruszeń stwierdzonych podczas kontroli w przedsiębiorstwie E B, począwszy od naruszenia lp. 5.2 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym a kończąc na naruszeniu lp. 8.4 załącznika nr 3 do w.w. ustawy. Organ powołał jednocześnie obowiązujące w zakresie kontrolowanej materii przepisy prawa polskiego i uregulowania unijne.

Główny Inspektor Transportu Drogowego wskazał między innymi na obowiązek okazania podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu. Zauważył też, że zakres kontroli obejmował okres od 1 lipca 2013r. do dnia 30 września 2013r. (strona 1 protokołu kontroli), a na str. 3 protokołu zapisano, że w celach kontrolnych pobrano zapisy urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku za okres od 1 lipca 2013r. do 31 lipca 2013r. W tej sytuacji organ I instancji winien ponownie rozpoznając sprawę tę kwestię wyjaśnić i zweryfikować pod kątem naruszeń czasu pracy kierowców stwierdzonych za okres sierpień i wrzesień 2013r.

Organ odwoławczy zwrócił również uwagę, że na str. 3 protokołu kontroli w rubryce dotyczącej osoby zarządzającej transportem wpisano nieprawidłowo M.

Organ wskazał też na przepis art. 50 pkt. 1 lit. k ustawy o transporcie drogowym, obowiązujący od dnia 16 lipca 2013 r., zgodnie z którym Inspekcja Transportu Drogowego ma uprawnienia dotyczące kontroli przestrzegania czasu pracy przez przedsiębiorców osobiście wykonujących przewozy drogowe oraz osób niezatrudnionych przez przedsiębiorcę, lecz osobiście wykonujących przewozy drogowe na jego rzecz. Z tego względu organy Inspekcji Transportu Drogowego nie będą właściwymi do kontroli czasu pracy osób, które wykonują usługi kierowania pojazdami na rzecz przedsiębiorców m. in. na podstawie umowy o pracę lub stosunku służbowego. Z umów o pracę zawartych w aktach sprawy wynika zaś, że kontrolowani kierowcy są zatrudnieni na podstawie umowy o pracę. Według organu odwoławczego wskazana okoliczność ma więc charakter kluczowy do określenia organu właściwego do nałożenia kary pieniężnej za naruszenie lp. 8.4 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.

W kwestii naruszenia lp. 6.2.1 załącznika nr 3 organ II instancji stwierdził, że skoro strona wskazywała jako przyczynę jazdy bez karty poruszanie się pojazdu na warsztacie, to organ I instancji winien wyjaśnić szczegółowo tę kwestię przy ponownym rozpoznaniu sprawy. Celowym mogłoby być przesłuchanie przedsiębiorcy lub wezwanie o przesłanie dowodów potwierdzających fakt wykonywania przewozów niepodlegających przepisom rozporządzeń 561/2006 i 3821/85.

Reasumując organ odwoławczy podkreślił, że w ponownym postępowaniu administracyjnym niezbędna będzie powtórna wnikliwa analiza stanu faktycznego sprawy z uwzględnieniem wskazanych okoliczności.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu E B zarzucił naruszenie:

- art. 6 , art. 7, art. 10, art. 68 kpa poprzez dokonanie błędnych ustaleń faktycznych, błędne wskazanie osoby odpowiedzialnej za naruszenie przepisów oraz niezapewnienie stronie czynnego udziału w sprawie

- art. 92 b ust. 1 i 2 ustawy o transporcie drogowym, albowiem skarżący zapewniał prawidłową organizację i dyscyplinę pracy

- art. 92 c ustawy o transporcie drogowym, ponieważ skarżący nie miał wpływu na powstanie stwierdzonych przez organ naruszeń.

Strona wniosła o uchylenie skarżonej decyzji i umorzenie postępowania oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że organ odwoławczy winien uchylić decyzję organu I instancji i umorzyć postępowanie. Wskazano, że większość naruszeń wykracza poza okres kontrolny wskazany w protokole kontroli dotyczącym lipca 2013 r. Treść protokołu w części odnosi się do M. Zdaniem skarżącego brak przerw w prowadzeniu pojazdu wynikał z nieprawidłowego operowania przełącznikiem grup czasowych przez wskazanych kierowców. Powtórzono argumenty dotyczące tego, że kierowcy są zatrudnieni na podstawie umowy o pracę, a więc kontrola ich czasu pracy wykraczała poza uprawnienia Inspekcji Transportu Drogowego. Zdaniem strony, wbrew ustaleniom organu, okazano w trakcie kontroli wykresówki, dane z karty, z tachografu cyfrowego. Prowadzona jest ewidencja czasu pracy kierowców zgodnie z art. 25 ust. 1 pkt. 5 ustawy o czasie pracy kierowców. Odnośnie naruszenia lp.6.2.1 załącznika nr 3 ustawy o transporcie drogowym skarżący ponownie wskazał, że wówczas miała miejsce jazda na warsztacie, która nie podlega przepisom rozporządzeń 561/2006 i 3821/85. Co do pozostałych naruszeń dotyczących skrócenia dziennego odpoczynku oraz przekroczenia maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy strona podała, że nie miała wpływu na powstanie naruszenia Część z naruszeń wynika z nieprawidłowego operowania przełącznikiem grup czasowych.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie, powołując się na uzasadnienie skarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sąd dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Będąca przedmiotem skargi decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...]2014r. odpowiada prawu. Uchyliła ona decyzję o Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] w całości i przekazała sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. W ocenie Sądu organ II instancji uwzględnił część zasadnych zarzutów strony podniesionych przez nią w odwołaniu. Tym samym treść skarżonej decyzji organu odwoławczego jest dla strony korzystna na aktualnym etapie postępowania. Brak natomiast obecnie podstaw do umorzenia postępowania w sprawie.

Zgodnie z art. 138 § 2 kpa organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.

Ten typ decyzji kasacyjnej różni się od decyzji kasacyjnej typowej tym, że może być zastosowany wtedy, gdy organ II instancji stwierdzi istnienie podstaw do merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy.

Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...]2014 r. nałożył na E B prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą [...]karę w kwocie 15.000 zł.

Organ I instancji stwierdził następujące nieprawidłowości :

- nieudzielenie przerwy w prowadzeniu pojazdu wskazanej w art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców – 5.100 zł (lp. 8.4 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym)

- skrócenie dziennego czasu odpoczynku – o czas powyżej 15 minut do jednej godziny (6 x 100 zł) oraz za każdą następną rozpoczętą godzinę (4 x 200 zł) – łącznie 1400 zł (lp. 5.3.1 i 5.3.2 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym)

- przekroczenie całkowitego czasu prowadzenia pojazdu w ciągu dwóch kolejnych tygodni – o czas powyżej jednej godziny do czterech godzin - 100 zł (lp. 5.6.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym)

- przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy – o czas powyżej 15 minut do 30 minut oraz za każde następne rozpoczęte 30 minut – łącznie 2300 zł ( lp. 5.2.1 i 5.2.2 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym )

- nieokazanie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu – za każdy dzień (203 x 500 zł) – łącznie 101.500 zł (lp. 6.3.7 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym)

- niezarejestrowanie za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi – 5000 zł (lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym).

Po rozpatrzeniu odwołania strony skarżącej Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...]na podstawie art. 138 § 2 kpa uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez ten organ. W opinii Sądu, nie naruszając prawa, organ odwoławczy wskazał również jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.

Organ II instancji zasadnie uznał część zarzutów podniesionych w odwołaniu. W uzasadnieniu swojej decyzji powołał przepisy prawa krajowego jak i unijnego, mające zastosowanie w sprawie, odnośnie do poszczególnych naruszeń. Motywy decyzji są jasne, wynika z nich tok rozumowania organu odwoławczego.

Podmiotem (przedsiębiorcą) poddanym kontroli był E B prowadzący działalność gospodarczą jako [...]- zob. str. 1 protokołu kontroli – k. 177 akt adm. Ten przedsiębiorca był też właściwie oznaczonym adresatem decyzji organu I i II instancji. Faktem jest, że na stronie 3 protokołu (ustalenia szczegółowe) jest mowa o przedsiębiorstwie M, ale z uwagi na treści zawarte w pozostałej części protokołu kontroli oraz dokumenty znajdujące się w aktach administracyjnych podmiotem kontrolowanym był skarżący. Główny przedmiot działalności przedsiębiorcy stanowi wykonywanie zarobkowego (międzynarodowego) przewozu drogowego rzeczy.

Przedmiotem kontroli były regulacje dotyczące przestrzegania przepisów i zasad wykonywania międzynarodowego transportu drogowego rzeczy.

Organ odwoławczy stwierdził prawidłowo, że według protokołu kontroli dokonanej w przedsiębiorstwie "G" jej zakres obejmował okres od 1 lipca do 30 września 2013 r. (zob. str. 1 protokołu kontroli – k. 177 akt adm.). Jak wynika z powyższego protokołu – pkt V ustaleń szczegółowych (k. – 179) w celach kontrolnych pobrano zapisy urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku dotyczące jedynie okresu od 1 do 31 lipca 2013 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego trafnie uznał wobec tego, że organ I instancji winien tę kwestię wyjaśnić i zweryfikować pod kątem naruszeń czasu pracy kierowców stwierdzonych za miesiąc sierpień i wrzesień 2013r. Wszystkie bowiem naruszenia opisane w decyzjach dotyczyły miesięcy od lipca do września 2013r.

Organ II instancji wskazał również zasadnie odnosząc się do naruszenia lp. 8.4 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, na przepis art. 50 pkt. 1 lit. k ustawy o transporcie drogowym, obowiązujący od dnia 16 lipca 2013 r., zgodnie z którym Inspekcja Transportu Drogowego ma dodatkowe uprawnienia dotyczące kontroli przestrzegania czasu pracy. Kontrola dotyczy jednak przedsiębiorców osobiście wykonujących przewozy drogowe oraz osób niezatrudnionych przez przedsiębiorcę, lecz osobiście wykonujących przewozy drogowe na jego rzecz.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. Nr 92, poz. 879 ze zm.) ustawa ta określa m. in.

- czas pracy kierowców wykonujących przewóz drogowy, zatrudnionych na podstawie stosunku pracy

- czas pracy przedsiębiorców osobiście wykonujących przewozy drogowe w rozumieniu art. 4 pkt 6 a ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym

- czas pracy osób niezatrudnionych przez przedsiębiorcę, lecz osobiście wykonujących przewozy drogowe w rozumieniu art. 4 pkt. 6 a ustawy o transporcie drogowym

- obowiązki pracodawców w zakresie wykonywania przewozów drogowych

-zasady stosowania norm dotyczących okresów prowadzenia pojazdów, obowiązkowych przerw w prowadzeniu i gwarantowanych okresów odpoczynku określonych rozporządzeniem (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r.

- okresy prowadzenia pojazdów, obowiązkowe przerwy w prowadzeniu i gwarantowane okresy odpoczynku kierowców zatrudnionych na podstawie stosunku pracy oraz niebędących pracownikami.

Czas pracy kierowcy to czas od rozpoczęcia do zakończenia pracy rozumianej jako wszystkie czynności związane z wykonywaniem przewozu drogowego (m.in. prowadzenie pojazdu, załadowanie i rozładowanie, obsługa codzienna pojazdów i przyczep, inne prace podejmowane w celu wykonywania zadania służbowego lub zapewnienia bezpieczeństwa, utrzymanie pojazdu w czystości. (Ł. Prasołek, Czas pracy kierowców, Warszawa 2007, s. 1). Z kolei czas prowadzenia pojazdu to czas trwania czynności kierowania pojazdem zarejestrowany przez tachograf (analogowy, cyfrowy) lub ręcznie.

Zakres ustawy o czasie pracy kierowców obejmuje czas pracy osób zatrudnionych na podstawie stosunku pracy i wykonujących czynności kierowcy na innej podstawie prawnej. Dotyczy to również regulacji wskazanej w art. 13 ustawy o czasie pracy kierowców dotyczącej obowiązkowych przerw w pracy przeznaczonych na odpoczynek.

Jak już wskazano powyżej Inspekcja Transportu Drogowego posiada od dnia 16 lipca 2013r. uprawnienia dotyczące kontroli przestrzegania czasu pracy wyłącznie przez przedsiębiorców (osoby fizyczne) osobiście wykonujących przewozy drogowe oraz osób niezatrudnionych przez przedsiębiorcę, lecz osobiście wykonujących przewozy drogowe na jego rzecz (na podstawie innej niż stosunek pracy regulowany przez przepisy Kodeksu pracy).

Z tego więc względu prawidłowo organ II instancji stwierdził, że organy Inspekcji Transportu Drogowego nie będą właściwe do dokonywania kontroli czasu pracy osób wykonujących przewozy drogowe na rzecz określonych przedsiębiorców na podstawie umowy o pracę czy stosunku służbowego.

W rozpoznawanej sprawie problem ten dotyczy uprawnień kontrolnych organu do stwierdzenia naruszenia polegającego na nieudzieleniu przerwy wskazanej w art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o czasie pracy kierowców, które jest zagrożone karą w wysokości 300 zł (lp. 8.4 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym). Organ I instancji w oparciu o ustalenia zawarte w protokole kontroli przyjął, że takie naruszenie (nieudzielenie przerwy w prowadzeniu pojazdu, o której mowa w art. 13 ust. 1 ustawy o czasie pracy kierowców) miało miejsce w 17 przypadkach.

Z akt sprawy wynika, że kierowcy [...]są zatrudnieni przez skarżącego na podstawie umowy o pracę, dlatego istniały podstawy do przyjęcia, że w stosunku do nich Inspektor Transportu Drogowego nie był właściwy do przeprowadzenia kontroli w zakresie powyżej opisanego naruszenia przepisów prawa. Zastrzeżenie to, zdaniem Sądu, nie dotyczy natomiast E B, który ma status przedsiębiorcy osobiście wykonującego przewozy drogowe w ramach własnego przedsiębiorstwa (decyzja organu I instancji – str. 2 – karta 199 akt).

Organ II instancji zasadnie uznał wobec tego, że wskazana okoliczność ma istotne znaczenie dla określenia organu właściwego do nałożenia kary pieniężnej za naruszenie lp. 8.4 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, jeśli chodzi o kierowców zatrudnionych w oparciu o umowę o pracę.

Niezasadny okazał się zarzut strony skarżącej, że organ I instancji winien umorzyć praktycznie całe postępowanie prowadzone w zakresie stwierdzonych naruszeń. Obok naruszenia obowiązków z art. 13 ustawy o czasie pracy kierowców organ I instancji ustalił bowiem również inne naruszenia :

- skrócenie dziennego czasu odpoczynku – o czas powyżej 15 minut do jednej godziny (6 x 100 zł ) oraz za każdą następną rozpoczętą godzinę (4 x 200 zł) lp. 5.3.1 i 5.3.2 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym)

- przekroczenie całkowitego czasu prowadzenia pojazdu w ciągu dwóch kolejnych tygodni – o czas powyżej jednej godziny do czterech godzin - 100 zł (lp. 5.6.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym)

- przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy – o czas powyżej 15 minut do 30 minut oraz za każde następne rozpoczęte 30 minut (lp. 5.2.1 i 5.2.2 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym)

- nieokazanie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu – za każdy dzień (203 x 500 zł – lp. 6.3.7 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym)

- niezarejestrowanie za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi – 5000 zł (lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym).

Były to naruszenia norm z art. 6 ust. 3, art. 7, art. 8 ust. 1-4 i 8 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz art. 14 ust. 2 i art. 15 ust. 8 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym. Zakres przedmiotowy ustawy o czasie pracy kierowców nie jest tożsamy z zakresem regulacji powyższych przepisów wspólnotowych. Przepisy te regulują bowiem dopuszczalną długość okresów prowadzenia pojazdu, przerw w jeździe i okresów odpoczynku kierowców, nie zajmują się natomiast systemem czasu pracy kierowców, pracą w godzinach nadliczbowych i porze nocnej ani sposobem ewidencji czasu pracy.

Art. 50 pkt 1 lit. k ustawy o transporcie drogowym, dający Inspekcji Transportu Drogowego dodatkowe uprawnienia dotyczące kontroli przestrzegania czasu pracy przez przedsiębiorców osobiście wykonujących przewozy drogowe oraz osób niezatrudnionych przez przedsiębiorcę, lecz osobiście wykonujących przewozy drogowe na jego rzecz nie odbiera temu organowi możliwości badania naruszeń dotyczących kierowców zatrudnionych w ramach normalnego stosunku pracy w odniesieniu do naruszeń wskazanych w przepisach rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym.

W tym zakresie zatem badane postępowanie nie stało się bezprzedmiotowe i skutkujące umorzeniem postępowania.

Zdaniem Sądu organ II instancji trafnie wskazał także na konieczność uchylenia decyzji organu I instancji również z powodu niewyczerpujących ustaleń faktycznych dotyczących naruszenia z lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Strona twierdziła bowiem, że jazda bez karty wynikała wyłącznie z faktu poruszania się pojazdu na warsztacie. Prawidłowo zatem organ odwoławczy uznał, że organ I instancji winien przesłuchać na powyższą okoliczność przedsiębiorcę lub wezwać o dowody potwierdzające fakt wykonywania przewozów niepodlegających przepisom rozporządzeń 561/2006 i 3821/85.

Rację ma Główny Inspektor Transportu Drogowego mówiąc o potrzebie powtórnej wnikliwej analizy stanu faktycznego sprawy z uwzględnieniem okoliczności przez niego wskazanych w zaskarżonej decyzji.

W świetle twierdzeń skarżącego należy też dokładnie wyjaśnić, czy przedsiębiorca nie okazał kontrolującym danych z tachografu cyfrowego za 183 dni i danych z kart kierowców P P i G B, a więc czy faktycznie doszło do naruszenia lp. 6. 3. 7 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, opisanego na stronie 13 decyzji Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego. Ze znajdującego się w aktach administracyjnych protokołu z okazania dokumentów z dnia 14 listopada 2014 (k-36) wynika tylko ogólnie, że okazano tarcze tachografu (wykresówki), zapisy z kart kierowców oraz zaświadczenia potwierdzające nieprowadzenie pojazdu za okres objęty kontrolą- poz. 9.

Skarżący podniósł zarzut naruszenia art. 92 b i 92 c ustawy o transporcie drogowym, ale jest to zarzut przedwczesny na obecnym etapie postępowania, skoro po uchyleniu decyzji organu I instancji w obrocie prawnym nie ma aktualnie decyzji nakładającej na skarżącego obowiązek uiszczenia kary pieniężnej w jakiejkolwiek wysokości. Nie ma więc możliwości oceny, czy organy naruszyły przepisy dotyczące wyłączenia odpowiedzialności od poniesienia kary pieniężnej za stwierdzone naruszenia. Warto w tym miejscu jednak dodać, że to skarżący jako przedsiębiorca powinien przedłożyć dowody na okoliczności objęte hipotezą art. 92 c ust. 1, a mianowicie, że nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć.

Wskazać ponadto należy, że przepis art. 92 b ustawy o transporcie drogowym może mieć zastosowanie tylko do naruszeń dotyczących czasu prowadzenia pojazdów wymaganych przerw i okresów odpoczynku. Przepisy o stosowaniu urządzeń rejestrujących są wyłącznie funkcjonalnie związane z przepisami o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku (por. II SA/Po 245/13, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 2 października 2013r.).

Wobec powyższego obowiązkiem organu pierwszej instancji będzie wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego, przy uwzględnieniu wytycznych i wskazań organu odwoławczego oraz ocena dowodów nienaruszająca zasady swobodnej oceny dowodów, tak by nie doszło do naruszenia przepisów postępowania.

W tym stanie rzeczy, skoro konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, Sąd nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.