Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 1416/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-05-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 61a
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Aneta Trochim - Tuchorska, Sędziowie asesor WSA Konrad Aromiński, sędzia WSA Radosław Teresiak (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 20 maja 2020 r. sprawy ze skargi M. P. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania oddala skargę


UZASADNIENIE

M.P. (dalej: "Skarżący", "Strona") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. (dalej: "DIAS", "organ odwoławczy") z [...] .05.2019 r. utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. (dalej: "NUS", "organ I instancji") z [...] .04.2019 r. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie wniosku z 11.03.2019 r. zatytułowanego "SPRZECIW - ŚRODEK ODWOŁAWCZY" - dot. sprzedaży udziałów w zakresie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych nr od SM [...] do SM[...] , SM[...] , [...] i SM[...].

NUS prowadzi postępowanie egzekucyjne wobec Skarżącego na podstawie tytułów wykonawczych:

- nr od SM [...] do SM [...] z [...] .02.2011 r. obejmujących należności z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2008 r. w kwocie należności głównej 5.719,00 zł plus odsetki,

- nr SM [...] z [...] .07.2011 r. dotyczącego należności w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 r. w kwocie należności głównej 3.858,10 zł plus odsetki,

- nr [...] z [...] .03.2012 r. dotyczącego przepadku korzyści majątkowej na rzecz Skarbu Państwa w kwocie należności głównej 63.140,00 zł,

- nr SM[...] z [...] .10.2012 r. obejmującego należności z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów z innych źródeł za 2003 r. w kwocie należności głównej 55.559,00 zł plus odsetki.

Odpisy ww. tytułów wykonawczych z [...] .02.2011 r. doręczono Skarżącemu 22.04.2011 r. przy piśmie z [...].04.2011 r. nr [...] , natomiast tytuł wykonawczy z [...] .07.2011 r. doręczono 26.07.2011 r. przy piśmie z [...] .07.2011 r. nr [...] Następnie tytuł o nr [...] doręczono 1.06.2012 r. (w trybie art. 44 kodeksu postępowania administracyjnego), nr [...] , doręczono Skarżącemu 29.04.2013 r.

W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego, NUS w oparciu o ww. tytuły wykonawcze dokonał m.in. zajęcia udziałów w P. Sp. z o.o. (zawiadomienia o zajęciu z [...] .05.2011 r. nr [...] oraz z [...] .05.2013 r. nr [...]). Skarżący wnosił skargi na powyższe czynności egzekucyjne - pismem z [...] .05.2011 r. oraz z [...] .06.2013 r.

Postanowieniem z [...].08.2011 r. nr [...], a następnie kolejnym postanowieniem z [...] .03.2012 r. nr [...] wydanym po ponownym rozpatrzeniu sprawy w związku z uchyleniem postanowienia z dnia[...] .08.2011 r. przez Ministra Finansów oraz postanowieniem z [...] .07.2013 r. nr [...], Dyrektor Izby Skarbowej w W. oddalił skargi na czynność egzekucyjną w postaci zajęcia udziałów w P. Sp. z o.o.

Pismem z 11.03.2019 r. Skarżący wniósł pismo zatytułowane "SPRZECIW - ŚRODEK ODWOŁAWCZY dot. sprzedaży udziałów". Strona działając na podstawie art. 10 w zw. z art. 13 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności (dalej: Konwencja) złożyła sprzeciw co do możliwości sprzedaży udziałów w P. Sp. z o.o., wniosła o wyznaczenie do sprawy adwokata z urzędu, jednocześnie zaskarżyła "wydaną decyzję", bowiem została wydana z naruszeniem art. 1 prot. 1 do Konwencji.

Po wezwaniu Skarżącego do sprecyzowania żądania zawartego w ww. piśmie, Strona w piśmie z [...] .03.2019 r. wskazała, że wnosi o dalsze procedowanie sprawy zgodnie ze złożonym wnioskiem oraz wyznaczenie do sprawy adwokata z urzędu. Skarżący wskazał również, że w obowiązujących regulacjach prawnych nie jest ważne nazwanie pisma, ważna jest jego treść i wskazana wola wnioskodawcy. Dalej wyjaśnił, że jego wolą jest wysłany sprzeciw i zarzuty bo zaskarżona decyzja jest bezprawna w obliczu nowych aktów i zdarzeń prawnych.

Kolejnym pismem z [...] .03.2019 r. nr [...] , NUS wezwał Skarżącego do sprecyzowania żądania zawartego w piśmie z 11.03.2019 r. W odpowiedzi na powyższe, pismem z 29.03.2019 r. Skarżący wyjaśnił, że wnosi o dalsze procedowanie sprawy zgodnie ze złożonym wnioskiem oraz wyznaczenie do sprawy adwokata z urzędu. Dodatkowo wskazał, że [...] .02.2019 r. na giełdzie B. w N. został zarejestrowany dług Skarbu Państwa w wysokości 110.000.000,00 zł wobec jego osoby wg. prawomocnego wyroku Sądu Najwyższego w L. z dnia [...] .01.2018 r. W związku z tym w ocenie Skarżącego wszystkie działania NUS wobec jego osoby związane z tym długiem i sprawami pokrewnymi są bezprawne. Wniósł o umorzenie tego postępowania i wycofanie z obiegu prawnego także innych postępowań z tym związanych.

Postanowieniem z [...] .04.2019 r., nr [...], NUS odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wniosku z 11.03.2019 r. zatytułowanego "SPRZECIW - ŚRODEK ODWOŁAWCZY" - dot. sprzedaży udziałów w zakresie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych nr od SM [...] do SM[...], SM[...] , RB [...] i SM[...] .

W uzasadnieniu organ egzekucyjny wyjaśnił, że Skarżący w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego wnosił o umorzenie postępowania egzekucyjnego w trybie art. 59 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1314, dalej: "u.p.e.a.) z uwagi na nieistnienie obowiązku oraz korzystał z prawa zgłoszenia zarzutów na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. Podnoszone przez Skarżącego kwestie były już rozpatrywane zarówno przez organ I instancji, organ odwoławczy oraz sądy administracyjne. NUS postanowieniami nr [...] , [...] , [...] , [...] z [...] .11.2013 r. uznał zarzut Skarżącego za nieuzasadniony oraz odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych nr SM[...] - SM[...] , SM[...] , SM[...] , SM[...] . Zaskarżone przez Skarżącego postanowienia NUS w sprawie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego zostały utrzymane w mocy przez organ odwoławczy postanowieniami nr [...], [...] , [...] , [...] z [...] .03.2014 r.

Ponadto postanowieniem nr [...] z [...] .05.2016 r. NUS odmówił wszczęcia postępowania w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego, postanowienie to zostało utrzymane w mocy przez DIAS postanowieniem z [...] .07.2016 r. nr [...] Ponadto wskazano na fakt nieistnienia wierzytelności przysługujących Skarżącemu wobec Skarbu Państwa, co potwierdza wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28.10.2015 r., sygn. akt I FSK 1185/14, jak również wyrok Sądu Okręgowego w P. [...] Wydział Cywilny z [...] .10.2015 r., sygn. akt [...] . Wyroki te wprost stwierdzają, że nie istnieją wierzytelności przysługujące Skarżącemu wobec Skarbu Państwa. W związku z tym, że podnoszony przez Stronę zarzut był już wielokrotnie przedmiotem postępowań sądowoadministracyjnych, zachodzi zatem przesłanka odmowy wszczęcia postępowania, o której mowa w art. 61a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2096, dalej: "k.p.a.") Postanowienie zostało doręczone Stronie [...] .04.2019 r.

Pismem z [...] .04.2019 r. Skarżący wniósł zażalenie wraz z wnioskiem o wyeliminowanie ww. sprawy z obrotu prawnego z uwagi na wadliwość i niekonstytucyjność. Jako nowe dowody w sprawie wskazał, że [...] .02.2019 r. na giełdzie B. w N. został zarejestrowany dług skarbu Państwa w wysokości 110.000.000,00 zł wraz z odsetkami. Dalej Skarżący stwierdził, że za ten właśnie dług Skarbu Państwa był bezprawnie karany, więziony i torturowany. Dług ten oraz sprawa została zgłoszona i przyjęta do Komisji Europejskiej jako dowód łamania prawa przez Polskę w stosunku do jednostki.

Postanowieniem z [...] .05.2019 r. DIAS utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie NUS. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia DIAS podkreślił, że Skarżący wielokrotnie wnosił o umorzenie postępowania egzekucyjnego w trybie art. 59 u.p.e.a. oraz korzystał z prawa zgłoszenia zarzutów w trybie art. 33 u.p.e.a. z uwagi na nieistnienie obowiązku. Strona za każdym razem wskazywała na fakt istnienia wierzytelności przysługującej jej od Skarbu Państwa.

Jak zaznaczył organ odwoławczy, podnoszone przez Skarżącego kwestie były rozpatrywane zarówno przez NUS, jak również organ odwoławczy, tj. postanowienia organu egzekucyjnego z [...] .11.2013 r. nr [...] , [...] , [...] , [...] , w których uznano zarzut nieistnienia obowiązku za nieuzasadniony oraz odmówiono umorzenia postępowania egzekucyjnego. W wyniku wniesionych zażaleń, Dyrektor Izby Skarbowej w W. postanowieniami z [...] .03.2014 r. nr [...], [...] , [...] , [...] utrzymał w mocy postanowienia organu I instancji. Ponadto postanowieniem nr [...] z [...] .05.2016 r. NUS odmówił wszczęcia postępowania w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego, postanowienie to zostało utrzymane w mocy przez Dyrektora Izby Skarbowej w W. postanowieniem [...].07.2016 r. nr [...].

Ponadto kwestia istnienia wierzytelności przysługującej Stronie wobec Skarbu Państwa była również rozstrzygana przez Naczelny Sąd Administracyjny oraz Sąd Okręgowy w P. [...] Wydział Cywilny. W wyroku z 28.10.2015 r., sygn. akt I FSK 1185/14 Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie podzielił stanowisko Sądu I instancji, że zebrany materiał dowodowy nie potwierdza istnienia roszczeń, z których możliwe byłoby zaspokojenie należności podatkowych stanowiących przedmiot postępowania. Sąd stwierdził również, że z akt sprawy wynika, iż Kancelaria Prezesa Rady Ministrów, Ministerstwo Skarbu Państwa, Ministerstwo Sprawiedliwości oraz Ministerstwo Finansów udzieliły odpowiedzi organowi I instancji, że wierzytelności wskazane przez Stronę nie istnieją.

W ocenie DIAS, istnienia wierzytelności nie może także dokumentować akt notarialny, którego treść stanowi jedynie oświadczenie Skarżącego dotyczące ich istnienia. Natomiast Sąd Okręgowy w P.[...] Wydział Cywilny w wyroku z [...] .10.2015 r., sygn. akt [...] wskazał, że jak wynika z licznych dokumentów, powód swoje przekonanie o istnieniu wierzytelności posiada od lat, jest ono utrwalone, nie poddaje się żadnym logicznym argumentom, nie ulega korekcie mimo wielu spraw, w których tenże argument był ponawiany. Żaden organ ani Sąd nie uznał jednak nigdy, by taka wierzytelność faktycznie istniała. Z kolei Sąd Apelacyjny w L. [...] Wydział Cywilny postanowieniem z [...] .01.2018 r., sygn. akt [...] odrzucił skargę Strony o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w P.z [...] .10.2015 r., sygn. akt [...], od którego oddalił apelację Strony Sąd Apelacyjny w L. [...] Wydział Cywilny wyrokiem z [...] .06.2016 r., sygn. akt [...] . Od powyższego postanowienia Skarżący wniósł zażalenie do Sądu Najwyższego. Sąd Najwyższy postanowieniem z [...].05.2018 r., sygn. akt [...] oddalił zażalenie i wskazał w uzasadnieniu, że Wyroki Europejskiego Sądu Polubownego Sądu Arbitrażowego w C. z siedzibą w L. działającego przy Regionalnym Klubie Biznesu w O. sygn. akt [...] i sygn. akt [...] nie pozwalają stwierdzić, że są to wyroki mające moc obowiązująca w polskim porządku prawnym.

Również z uwagi na powyższe orzeczenia Sądów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 3.08.2017 r., sygn. akt III SA/Wa 2583/16 oddalił skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z [...] .07.2016 r. nr [...] , utrzymujące w mocy postanowienie NUS z [...] .05.2016 r. nr [...] o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie wniosku z 18.09.2015 r. o umorzenie postępowania egzekucyjnego. W ww. wyroku Sąd stwierdził, że kwestia istnienia wierzytelności przysługującej Skarżącemu wobec Skarbu Państwa była już rozstrzygana, a wobec braku zmiany stanu faktycznego i prawnego oraz z uwagi na fakt wcześniejszego merytorycznego rozpatrzenia zarzutów ponownie podnoszonych, organy prawidłowo uznały, że w niniejszej sprawie brak było podstaw do zbadania sprawy pod kątem wystąpienia przesłanek skutkujących zastosowaniem instytucji umorzenia postępowania egzekucyjnego.

W świetle powyższego, zdaniem DIAS, prawidłowe było zatem przyjęcie przez NUS, że bezzasadne jest ponowne analizowanie i merytoryczne rozpatrywanie w postępowaniu egzekucyjnym wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego, w którym Skarżący podnosi fakt nieistnienia obowiązku. DIAS podzielił stanowisko organu I instancji, że art. 61 a § 1 k.p.a. stanowi podstawę prawną do odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego m.in. w sytuacji gdy kierowane do organu administracji publicznej żądanie dotyczy sprawy już wcześniej rozstrzygniętej.

W niniejszej sprawie oraz w sprawach wszczętych wcześniejszymi wnioskami Skarżącego zachodzi nie tylko tożsamość podmiotu, który złożył do organu wniosek o wszczęcie postępowania w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego. Tożsamość ta występuje również w zakresie żądań zgłoszonych przez Skarżącego. Oznacza to, że Strona żądała wszczęcia postępowań w tym samym przedmiocie. Warto również zauważyć, że zarówno w przypadku wniosku będącego przedmiotem niniejszego postępowania, jak i w przypadku wcześniejszych wniosków Skarżący jako podstawę umorzenia postępowania egzekucyjnego wskazał te same okoliczności. Oznacza to, że Strona nie przedstawiła nowych okoliczności, które mogłyby być przedmiotem badania w ponownym postępowaniu w zakresie umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Zdaniem DIAS, brak było podstaw prawnych do zbadania sprawy pod kątem wystąpienia w niej przesłanek skutkujących zastosowaniem instytucji umorzenia postępowania i ewentualnego spełnienia żądania Strony poprzez umorzenie postępowania egzekucyjnego, ponieważ na dzień złożenia stosownego wniosku w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym nie wystąpił element "nowości". Organ egzekucyjny rozpatrując kwestię dopuszczalności wszczęcia postępowania dokonał prawidłowych ustaleń odnośnie tożsamości spraw wywołanych wnioskami Strony oraz zasadnie uczynił tę okoliczność podstawą zastosowania przepisu art. 61 a § 1 k.p.a.

Jednocześnie DIAS wyjaśnił, że przepisy u.p.e.a. nie przewidują środka ochrony prawnej w zakresie sprzedaży udziałów zajętych w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Co więcej Skarżący po zajęciu udziałów przez organ egzekucyjny zawiadomieniami z [...] .05.2011 r. nr [...] oraz z [...] .05.2013 r. nr [...] skorzystał z przysługującego mu środka zaskarżenia w postaci skargi na czynności egzekucyjne.

W przywołanej na wstępie skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący sformułował żądanie zawieszenia postępowania egzekucyjnego do czasu sądowego rozstrzygnięcia skargi oraz o uchylenia zaskarżonego postanowienia z dnia [...]. .05.2019 r. i umorzenia postępowania egzekucyjnego.

W uzasadnieniu wskazano, że nowymi okolicznościami, które wypełniają przesłankę określoną w treści art. 59 u.p.e.a. w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego i stanowią element "nowości" są:

- wyrok Sądu Najwyższego Wydział Ławy Królowej w L. z [...] .01.2018 r. nr [...] oraz

- na podstawie tego wyroku wpis polskiego długu na rzecz Skarżącego na giełdzie n. B..

W ocenie Skarżącego w dalszym ciągu brak jest woli zakończenia tej sprawy pomimo całokształtu wskazywanych przez lata faktów i zdarzeń prawnych, na podstawie których tej sprawy powinno nie być, bowiem organy państwa różnego szczebla popełniły wiele błędów. Dalej wskazano, że dopiero za granicą udało się Skarżącemu udowodnić swoje racje w latach 2016 - 2019, a zatem już po wydaniu różnych decyzji i wyroków wymienionych w zaskarżonym postanowieniu. Skarżący twierdzi, że od wielu lat wskazywał, że nie naruszył żadnego prawa. W całokształcie spraw brak jest woli aparatu władzy do właściwego wyjaśnienia sprawy uwzględniając wszystkie okoliczności i fakty, które ponownie podaje:

- postanowienie Sądu Rejonowego w C. [...] Wydział Cywilny, sygn. akt [...] zaopatrzone[...] .01.2015 r. w prawomocne uprawnienie egzekucyjne;

- Europejski Tytuł Wykonawczy sporządzony we Francji [...] .10.2016 r. nr [...], z którego wynika, że płatnikiem kwoty 110.000.000,00 zł jest Skarb Państwa Polskiego;

- wyrok Sądu Najwyższego w L. Wydział Ławy Królowej z [...] .01.2018 r. nr [...] potwierdzający wypłatę na rzecz Skarżącego kwoty 110.000.000,00 zł wraz z odsetkami.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności należy podkreślić, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej p.p.s.a.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Granice sprawy wyznacza istota stosunku administracyjnoprawnego, podlegającego załatwieniu danym, zaskarżonym rozstrzygnięciem administracyjnoprawnym.

W związku z powyższym w niniejszej sprawie Sąd może rozstrzygać w takim zakresie w jakim rozstrzygnięcia dokonał DIAS. DIAS z kolei utrzymał w mocy postanowienie NUS w C. z [...] .04.2019 r., w którym odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wniosku Skarżącego dot. sprzedaży udziałów w zakresie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie wskazanych w skarżonym akcie tytułów wykonawczych.

Odmowa wszczęcia postępowania nastąpiła na podstawie art. 61a k.p.a, organ wskazał, że w sprawie zaszła druga z przesłanek wskazanych ww. przepisie, tj. postępowanie administracyjne nie może zostać wszczęte z innych uzasadnionych przyczyn. Jako uzasadnione przyczyny organ wskazał, że kwestie podnoszone przez Skarżącego były już rozpatrywane przez Sądy i organy administracji.

Zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lutego 2020 r. (I OSK 2205/17) "Odmowa wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. "z innych uzasadnionych przyczyn" może mieć miejsce w sytuacjach oczywistych, tj. gdy "na pierwszy rzut oka" można stwierdzić, że brak jest podstaw do prowadzenia postępowania".

W ocenie Sądu w niniejszej sprawie zachodzi właśnie tak sytuacja a więc stanowisko organu jest prawidłowe.

Podkreślić należy, że żaden organ ani Sąd nie uznał nigdy, by wierzytelność Skarżącego wobec Skarbu Państwa faktycznie istniała. Powyższa sprawa była rozpatrywana przez właściwe sądy w tym Sąd Najwyższy, który uznał, że wskazane przez Skarżącego wyroki nie mają mocy obowiązującej w polskim porządku prawnym. Wbrew bowiem twierdzeniom zawartym w skardze nie ma więc znaczenia prawnego sama okoliczność zarejestrowania długu na Giełdzie w N.– B. skoro wyroki zasadzające określone kwoty pieniężne od Skarbu Państwa nie obowiązują w polskim porządku prawnym. Zatem nie jest to nowa okoliczność, która mogła by wpłynąć na ocenę prawną sprawy jak twierdzi w skardze Skarżący.

Rozpatrywana przez organy i Sądy była również kwestia umorzenia postępowania egzekucyjnego na co w rozstrzygnięciu zwrócił uwagę organ odwoławczy.

Z powyższych względów, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę.