Postanowienie NSA, sygn. akt II GSK 3588/17
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-10-31 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6532 Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Wstrzymanie wykonania aktu
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji
Powołane przepisy: article: art. 61 par 3
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Hanna Kamińska po rozpoznaniu w dniu 31 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej wniosku T. K. o wstrzymanie wykonania decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej T. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 30 maja 2017 r. sygn. akt I SA/Op 112/17 w sprawie ze skarg T. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] lipca 2016 r., nr [...] w przedmiocie wykorzystania niezgodnie z przeznaczeniem i zwrotu dotacji postanawia: oddalić wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu wyrokiem z dnia 30 maja 2017 r., sygn. akt I SA/Op 112/17 oddalił skargę [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] lipca 2016 r., w przedmiocie wykorzystania niezgodnie z przeznaczeniem i zwrotu dotacji.

Skargą kasacyjną [...] – dalej: skarżący - zaskarżył powyższy wyrok w całości wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Opolu. Względnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi. Skarżący wniósł o rozpoznanie sprawy na rozprawie oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

W piśmie procesowym z dnia 26 września 2017 r. skarżący wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia 20 lipca 2016 r., w przedmiocie wykorzystania niezgodnie z przeznaczeniem i zwrotu dotacji.

W uzasadnieniu wniosku skarżący podkreślił, że wykonanie zaskarżonej decyzji wiązałoby się z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody i spowodowałoby trudne do odwrócenia skutki. Powołał się na spłatę zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne i Fundusz Pracy. Podniósł, że wyegzekwowanie kwot, wynikającej z decyzji, dotacji spowoduje zamknięcie szkół prowadzonych na terenie [...].

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie.

Przepis art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) daje Sądowi możliwość wstrzymania wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu bądź czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być naprawiona przez późniejszy zwrot spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Przesłanka w postaci niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody jest utożsamiana z zagrożeniem dla już istniejącej, aktualnej sytuacji gospodarczej (ekonomicznej) strony postępowania administracyjnego. Trudne do odwrócenia skutki powstają zwykle tam, gdzie po wykonaniu decyzji jest niemożliwy powrót do pierwotnego stanu sprawy. W obu sytuacjach chodzi o wyjątkowe zagrożenie odpowiadające szczególnej kategorii ochrony tymczasowej strony postępowania. Wprowadzona w omawianym przepisie ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyjątek od zasady wynikającej z § 1 tego przepisu, w myśl, którego wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności.

Należy zaznaczyć, że wykonanie decyzji dotyczącej należności pieniężnej nie łączy się w każdym wypadku z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub z trudnymi do odwrócenia skutkami, lecz zależy to od okoliczności sprawy, takich jak wysokość kwoty, której dotyczy decyzja, czy wielkość obrotów wnioskującego przedsiębiorcy. Obowiązek przedstawienia okoliczności, które pozwolą sądowi na dokonanie oceny, czy spełnione są przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, spoczywa na wnioskodawcy. Podkreślić należy, iż do wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, nie jest wystarczające samo twierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy.

Przenosząc powyższe uwagi natury ogólnej na grunt tej sprawy stwierdzić należy, że skarżący nie wykazał, aby zaistniały ustawowe przesłanki wstrzymania zaskarżonej decyzji. We wniosku nie wskazano na fakty, które mogłyby uprawdopodobnić zaistnienie przesłanek potrzebnych do wstrzymania wykonania decyzji, a więc trudnych do odwrócenia skutków lub wyrządzenia znacznej szkody. Samo stwierdzenie skarżącego, że wyegzekwowanie łączonej kwoty wynikającej z zaskarżonej decyzji tj. [...] zł spowoduje konieczność natychmiastowego zamknięcia wielu prowadzonych przez skarżącego szkół na terenie całego kraju bez wskazania konkretnych okoliczności mogących doprowadzić do tych okoliczności, nie jest wystarczający do uznania, iż zostały uprawdopodobnione przesłanki, o których mowa w powołanym art. 61 § 3 p.p.s.a. Powołując w uzasadnieniu wniosku określone okoliczności, skarżący powinien chociażby uprawdopodobnić ich wystąpienie, wykraczając w ten sposób poza gołosłowne i ogólnikowe twierdzenia.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego podnoszona we wniosku argumentacja, mająca przemawiać za uwzględnieniem wniosku a sprowadzająca się do stwierdzenia, że wykonanie zaskarżonej decyzji będzie stanowić szczególny rodzaj następstwa mogącego spowodować konieczność zakończenia prowadzenia przez skarżącego działalności oświatowej – nie została poparta odpowiednią dokumentacją źródłową dotyczącą jego kondycji finansowej. Do wniosku załączono jedynie deklarację roczną o pobranych zaliczkach na podatek dochodowy za 2016 r., zestawienie przychodów i wydatków na 2016 r. oraz umowę z dnia 3 listopada 2016 r. i postanowienie ZUS Oddział w Z. z dnia 18 października 2016 r. w zakresie rozłożenia na raty należności z tytułu składek oraz kosztów egzekucyjnych. Jedynie na marginesie NSA zauważa, że ww. dokumenty są zbieżne z tymi, jakie w toku postępowania skarżący złożył do WSA w Opolu do wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Wówczas Sąd ten wskazał, na ich, wybiorczość jeżeli chodzi o przedstawienie sytuacji materialnej skarżącego warunkującej udzielenie ochrony tymczasowej. Pogląd ten należy podzielić rozpoznając obecny wniosek skarżącego. Deklaracja o zaliczkach na podatek dochodowy nie wykazuje ani rzeczywistych dochodów (straty), ani sytuacji majątkowej skarżącego. Zestawienie przychodów i wydatków na 2016 r. nie wyjaśnia, czy odnosi się tylko do [...] czy też także do [...]. Umowa i postanowienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Zabrzu nie wyjaśniają przyczyn powstania zaległości składkowych za okres sierpień 2011 do kwiecień 2016 r. oraz tego, dlaczego są one przez stronę "niezawinione". Trzeba w związku z tym zważyć, że każdy podmiot podejmujący działalność oświatową w tym w zakresie prowadzenia szkoły niepublicznej i korzystający z dotacji ze środków publicznych musi ze szczególna starannością, a przede wszystkim przezornością planować swoje działania. Nie ma, bowiem pewności, że jego plany nie zniweczą okoliczności, na które nie będzie miał wpływu. Jako przykład można podać brak kandydatów do podjęcia nauki w danym typie szkoły lub profilu kształcenia. Dlatego oceniając powyższą argumentację należy stwierdzić, iż jest ona niewystarczająca do uznania, że w sprawie zachodzą okoliczności przemawiające za uwzględnieniem wniosku. Z jego uzasadnienia nie wynika w żadnym stopniu, czy i w jakim ewentualnie zakresie kwota spornej dotacji przekracza możliwości płatnicze skarżącego. Strona nie wykazała, jaki jest jej stan majątkowy, jakimi środkami finansowymi dysponuje obecnie. Skarżący nie przedłożył w istocie żadnych dokumentów, które pozwoliłyby na zobrazowanie jego aktualnej kondycji finansowej i potwierdziłyby uzasadnioną obawę, że w wyniku wykonania zwrotu udzielonej dotacji dojdzie do utraty płynności finansowej prowadzonej przez niego działalności, co narazi go w efekcie, jako podmiot prowadzący szkoły na znaczną szkodę lub nieodwracalne skutki w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a. W szczególności skarżący wywodząc, iż kwestionowana w decyzji kwota podlegająca zwrotowi przekracza dochody uzyskiwane przez podatnika w skali roku nie podał żadnych danych wskazujących na wysokość osiąganych, tak z działalności, jak i z umów przychodów oraz dochodów (ewentualnie strat). Nie przedłożył np. deklaracji podatkowych poza złożoną deklaracją PIT-4R, czy też wyciągów z rachunków bankowych. Nie złożył oświadczenia o stanie majątkowym przemilczając kwestię posiadania majątku nieruchomego, ruchomego lub innych wierzytelności. Nie wspomniał też o działalności w innych szkołach poza Kędzierzynem-Koźlem. Tymczasem dysponowanie przez Sąd takim danymi jest niezbędne, aby dokonać weryfikacji tego, czy wykonanie zaskarżonej decyzji odbędzie się z uszczerbkiem dla materialnej sytuacji skarżącego, prowadząc do powstania znacznej szkody, bądź powodując trudne do odwrócenia skutki.

Na marginesie zauważyć należy, że każda decyzja administracyjna zobowiązująca do zwrotu środków dofinansowania pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Nie jest to, więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Walor ochronny ma również prawna możliwość zmiany lub uchylenia przez sąd w każdym czasie, z urzędu lub na żądanie skarżącego, własnego postanowienia w sprawie wstrzymania wykonania aktu, w sytuacji wykazania zmiany okoliczności, które warunkowały jego podjęcie.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 193 p.p.s.a., oddalił wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o zwrocie kosztów postępowania, ponieważ jest on bezpodstawny. Artykuł 209 p.p.s.a. przewiduje, że wniosek o zwrot kosztów postępowania rozstrzyga w orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz orzeczeniach, o których jest mowa w art. 201, art. 203 i art. 204 p.p.s.a.