Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 623/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2009-12-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. a lit. e  pkt 2 lit. b
journal: Dz.U. 2006 nr 121 poz 844
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Dnia 03 grudnia 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz M. Geremek Sędziowie WSA Beata Sokołowska WSA Szymon Widłak (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Barbara Dropek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 listopada 2009 roku przy udziale sprawy ze skargi P.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie ustalenia wymiaru podatku od nieruchomości za oddala skargę /-/ Sz. Widłak /-/ T.M. Geremek /-/ B. Sokołowska


UZASADNIENIE

W związku ze złożoną przez podatnika P.P., korektą informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych, dotyczącą nieruchomości położonej w [...], Prezydent Miasta postanowieniem z dnia [...] r. wznowił z urzędu postępowanie podatkowe zakończone decyzją ostateczną z dnia [...] r., w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za rok 2005. Postanowienie o wznowieniu postępowania zakończonego decyzją ostateczną Prezydent Miasta uzasadnił wyjściem na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych istniejących w dniu wydania decyzji ostatecznej, które dotąd nieznane były organowi podatkowemu, tj. ujawnienie przez podatnika do opodatkowania nieruchomości z zastosowaniem stawki podatkowej właściwej dla gruntów i budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej.

W wyniku przeprowadzonego postępowania Prezydent w dniu [...] r. wydał decyzję, którą uchylił decyzję własną z dnia [...] r., w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za rok 2005, a następnie ustalił podatnikowi nowy wymiar podatku od nieruchomości za 2005 rok.

Podatnik odwołał się od przedmiotowej decyzji w ustawowo zakreślonym terminie. W swoim odwołaniu wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i wymierzenie podatku od nieruchomości położonej w [...], według stawki obowiązującej dla gruntów i budynków pozostałych, w tym zajętych na prowadzenie statutowej działalności pożytku publicznego przez organizacje pożytku publicznego. W odwołaniu podatnik podniósł, iż nieruchomość opodatkowana zaskarżoną decyzją jest w całości zajęta na potrzeby W. a działalność tej uczelni nie jest działalnością gospodarczą w rozumieniu przepisów ustawy o swobodzie działalności gospodarczej.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] r. utrzymało w mocy skarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu wskazano, że podatnik jest właścicielem przedmiotowej nieruchomości, którą wykorzystuje w ramach działalności gospodarczej prowadzonej m. in. w zakresie wynajmu nieruchomości na własny rachunek. W drodze umowy o świadczenie usług przez podatnika na rzecz W., Podatnik zobowiązał się za wynagrodzeniem m. in. zapewnić uczelni zaplecze lokalowe. Przedmiotowa nieruchomość nie jest więc wykorzystywana jedynie przez uczelnię lecz także przez podatnika, który będąc jej właścicielem prowadzi na niej zarejestrowaną działalność gospodarczą, nie kwalifikującą się do preferencyjnych stawek podatku. Oddając nieruchomość w posiadanie zależne W., podatnik nie utracił statusu posiadacza samoistnego przedmiotu najmu. Przedmiotowa nieruchomość w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych bezsprzecznie jest związana z prowadzeniem działalności gospodarczej strony będącej jednocześnie przedsiębiorcą i posiadaczem samoistnym tej nieruchomości, stąd też twierdzenia skarżącego o niewykorzystywaniu tej nieruchomości do prowadzenia działalności gospodarczej nie zasługują na uwzględnienie. Nieruchomość zabudowana znajdującą się [....] będąca przedmiotem własności osoby fizycznej w ramach prowadzonej przez nią działalności gospodarczej, winna być zatem opodatkowana podatkiem od nieruchomości z zastosowaniem stawek podatku określonych w art. 5 ust. l pkt 1 lit. a oraz pkt 2 lit. b ustawy z dnia 12 stycznia 1991 roku o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2006 Nr 121 poz. 844 ze zm.), tj. dla gruntów oraz budynków lub ich części związanych z działalnością gospodarczą.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na powyższe rozstrzygnięcie złożył właściciel ww. nieruchomości, zarzucając organom podatkowym naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy o podatkach i opłatach lokalnych przez jego błędne zastosowanie, naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. e ww. ustawy poprzez jego niezastosowanie, a także nie odniesienie się do interpretacji prawa podatkowego z dnia [...] r. wydanej przez Prezydenta, który w identycznym stanie faktycznym zakwalifikował budynek do uprzywilejowanej kategorii z art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. e powołanej ustawy. Ponadto skarżący zarzucił naruszenie art. 7, 8, 9, 11 K.p.a. i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę podtrzymało dotychczasowe stanowisko i wniosło o oddalenie skargi.

Na rozprawie w dniu 17 listopada 2009 r. pełnomocnik skarżącego wnosił i wywodził jak w skardze.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga okazała się niezasadna.

Skarga wniesiona w niniejszej sprawie nie mogła być uwzględniona, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Wbrew zarzutom skargi, orzekające w sprawie organy dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych, procedowały w zgodzie z przepisami Ordynacji podatkowej, która miała w tej sprawie zastosowanie (a nie jak wskazuje w zarzutach skarżący Kodeks postępowania administracyjnego), oraz prawidłowo zastosowały przepisy ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Z przepisu art. 3 ust. 1 ww. ustawy, w brzmieniu obowiązującym w rozpatrywanym okresie, wynika zasada opodatkowania podatkiem od nieruchomości m.in. właścicieli nieruchomości (pkt 1). Przedmiot opodatkowania określa natomiast art. 2 ust. 1. W punkcie pierwszym tego ostatniego przepisu wskazano, iż opodatkowane podatkiem od nieruchomości są grunty (pkt 1), budynki lub ich części (pkt 2).

Sąd uznał za niezasadny zarzut naruszenia przez organy podatkowe art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. e ustawy o podatkach i opłatach lokalnych poprzez jego niezastosowanie. Na wstępie rozważań należy wskazać na treść art. 5 ust. 1 pkt 2 lit.e, który stanowi, że rada gminy, w drodze uchwały, określa wysokość stawek podatku od nieruchomości, (...) pozostałych, w tym zajętych na prowadzenie odpłatnej statutowej działalności pożytku publicznego przez organizacje pożytku publicznego (...) oraz na art. 22 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i wolontariacie (Dz. U. Nr 96 poz. 873 ze zm.) mówiący, iż podmioty, (...) uzyskują status organizacji pożytku publicznego z chwilą wpisania do tego Rejestru informacji o spełnieniu wymagań, (...) tracą status organizacji pożytku publicznego z chwilą wykreślenia, z urzędu lub na wniosek, z Krajowego Rejestru Sądowego informacji o spełnianiu wymogów określonych w art. 20.

Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy należy uznać, że aby znalazł w niej zastosowanie art. 5 ust. 1 pkt 2 lit.e konieczne było spełnienie dwóch przesłanek łącznie, tj. musiała być w nieruchomości prowadzona działalność pożytku publicznego oraz działalność tą musiała prowadzić organizacja pożytku publicznego. Z załączonych do sprawy akt administracyjnych nie wynika by skarżący (czy nawet W.) posiadały status organizacji pożytku publicznego. Status ten uzyskuje się z chwilą wpisania do właściwego rejestru Krajowego Rejestru Sądowego, zaś traci się status organizacji pożytku publicznego z chwilą wykreślenia z niego, z urzędu bądź na wniosek. Wpis do rejestru ma więc charakter konstytutywny i nie można mówić o organizacjach pożytku publicznego w stosunku do tych podmiotów, które się w tym Rejestrze nie znajdują.

Podatnik jest właścicielem przedmiotowej nieruchomości, co jest bezsporne i zdaniem Sądu wykorzystuje ją w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Z § 2 umowy zawartej pomiędzy skarżącym, a W. w dniu [...] r. (k. 35) wynika, iż zobowiązał się on do kompleksowej obsługi i zabezpieczenia potrzeb lokalowych Uczelni, na którą składa się szereg pojedynczych ściśle określonych i powiązanych ze sobą usług, takich jak: planowanie, zarządzanie, najem, administrowanie. Ponadto świadczone przez podatnika usługi mają zapewnić szkole zaplecze materialne w postaci wyposażenia oraz dostępności do wszystkich niezbędnych mediów w użytkowanych lokalach do prowadzonej działalności dydaktycznej. Oznacza to, że nieruchomość ta jest wykorzystywana przez skarżącego – będącego jej właścicielem – w ramach prowadzonej przez niego działalności gospodarczej. Z uwagi na powyższe bez wpływu dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy pozostaje powoływana przez skarżącego okoliczność, iż w przedmiotowej nieruchomości nie wykonuje on własnej działalności gospodarczej.

Niezależnie od tego zwrócić należy uwagę, iż do uznania, że nieruchomości są związane z prowadzoną działalnością gospodarczą, nie jest konieczne stwierdzenie, iż działalność gospodarcza jest na nich faktycznie prowadzona, a wystarczy stwierdzenie, że są one w posiadaniu przedsiębiorcy, nawet jeśli nie prowadzi on tam działalności gospodarczej. Pogląd ten wyraził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z dnia 28 lipca 2009 r., sygn. I SA/GL 223/09, a Skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni to stanowisko podziela.

W tym miejscu należy dodać, iż z art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych wynika, że zasadniczym kryterium decydującym o uznaniu przedmiotów opodatkowania podatkiem od nieruchomości jako związanych z działalnością gospodarczą, jest ich posiadanie przez przedsiębiorcę. Jest to zatem związek o charakterze formalnym, albowiem co do zasady nie jest istotne czy przedsiębiorca grunty, budynki i budowle faktycznie wykorzystuje dla celów działalności gospodarczej. W definicji ustawowej budynku związanego z prowadzeniem działalności gospodarczej nie ma warunku faktycznego wykorzystywania nieruchomości na cele związane z działalnością gospodarczą.

Tak więc za bezzasadny należało uznać zarzut braku związku przedmiotowej nieruchomości z prowadzoną przez skarżącego działalnością gospodarczą z uwagi na "oddanie" budynku uczelni. Działalność gospodarcza to aktywność m.in. usługowa, handlowa czy zawodowa, nie zaś odrębny od podmiotów byt prawny. Dlatego też wykorzystywanie budynku przez W. nie wpływa na fakt, że nieruchomość ta znajduje się w posiadaniu przedsiębiorcy, a przez to nie zmienia oceny niniejszej sprawy.

Jak to już zostało wyżej wyjaśnione, według definicji zawartej w art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych budynki, budowle i grunty będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą (z dwoma wyjątkami: budynki mieszkalne i zajęte pod nie grunty oraz grunty pod jeziorami i zajęte na zbiorniki wodne retencyjne lub elektrowni wodnych), uważa się za związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, chyba że przedmiot opodatkowania nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych. Należy zatem stwierdzić, że o tym, czy przedmiotowa nieruchomość podlega opodatkowaniu stawkami podatkowymi w podwyższonej wysokości decyduje sam fakt posiadania jej przez podmiot posiadający status przedsiębiorcy, wpisany do rejestru przedsiębiorców, a nie sposób, w jaki faktycznie jest ona wykorzystywana. Z treści art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych wyraźnie bowiem wynika, że czynnikiem decydującym o uznaniu nieruchomości za związaną z prowadzeniem działalności gospodarczej jest kryterium posiadania i to w znaczeniu o jakim mowa w art. 336 Kodeksu cywilnego. Odwołanie się do art. 336 Kodeksu cywilnego jest o tyle zasadne, iż przepisy ustawy o podatkach i opłatach lokalnych nie zawierają legalnej definicji posiadania jak też innych wskazówek pozwalających na nadanie innej treści temu pojęciu. Uwzględniając zatem obowiązujące reguły wykładni prawa należało posiłkowo sięgnąć do istniejącej już normy prawnej regulującej tę kwestię. Posiadanie w ujęciu tego przepisu przedstawia się jako stan faktyczny określonego władztwa nad rzeczą. Posiadanie występuje zatem przy równoczesnym istnieniu fizycznego elementu władania rzeczą, określanego jako corpus possessionis, oraz psychicznego elementu animus rem sibi habendi, rozumianego jako zamiar władania rzeczą dla siebie. Posiadaczem rzeczy jest więc zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny). Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 15 czerwca 1972 r. (III CRN 121/72), wyraził pogląd, że "posiadanie jest stanem faktycznym polegającym na faktycznym władztwie, przez które rozumie się samą możność władania rzeczą. Efektywne więc w sensie gospodarczym korzystanie z rzeczy (nieruchomości) nie jest konieczną przesłanką posiadania.".

Przenosząc powyższe rozważania na grunt sprawy należy stwierdzić, że oddając nieruchomość w posiadanie zależne W., podatnik nadal posiada status posiadacza samoistnego przedmiotu najmu. Nadal rzeczą włada jak właściciel (corpus), wykonując zapisy umowy m.in. zarządzając, zapewniając zaplecze materialne w postaci wyposażenia oraz dostępności do wszystkich niezbędnych mediów oraz prezentuje zamiar władania rzeczą dla siebie (animus ).

Reasumując, Sąd uważa, że przedmiotowa nieruchomość w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych bezsprzecznie jest związana z prowadzeniem działalności gospodarczej przez podatnika, który jest właścicielem ww. nieruchomości, przedsiębiorcą i jednocześnie jest nadal w posiadaniu nieruchomości. Sama zaś specyfika i charakter prowadzonej przez podatnika działalności gospodarczej polegającej m.in. na wynajmie lokali przesądza, że prowadzący działalność w tym zakresie nie zajmuje tej nieruchomości w sposób wyłączny, gdyż wraz z zawarciem ww. umowy i wydaniem jej przedmiotu udostępnił nieruchomość osobie trzeciej – uczelni, nie tracąc samemu statusu posiadacza samoistnego. Nieruchomość zabudowana, będąca przedmiotem własności osoby fizycznej w ramach prowadzonej przez nią działalności gospodarczej, winna być zatem opodatkowana podatkiem od nieruchomości z zastosowaniem stawek podatku określonych w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a oraz pkt 2 lit. b ustawy o podatku i opłatach lokalnych, tj. dla gruntów oraz budynków lub ich części związanych z działalnością gospodarczą.

Na zakończenie należy tylko dodać, iż indywidualna interpretacja prawa podatkowego, wydana w innej sprawie w żaden sposób nie wiąże organów podatkowych w niniejszym postępowaniu i jako wydana "w sprawie indywidualnej" nie może też mieć żadnego wpływu na skarżone rozstrzygnięcie.

Za bezpodstawne należało także uznać podniesione przez adwokata zarzuty, naruszenia przez organy podatkowe art. 7, 8, 9, i 11 K.p.a. z uwagi na fakt, iż w niniejszym postępowaniu nie miały one zastosowania. Rozpoznawana sprawa w rozumieniu art. 2 Ordynacji podatkowej jest sprawą podatkową, a tym samym profesjonalny pełnomocnik winien wiedzieć, iż zastosowanie do spraw podatkowych mają przepisy Ordynacji podatkowej, a nie Kodeksu postępowania administracyjnego. Jednakże Sąd dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji z urzędu uznał, że przy podejmowaniu skarżonej decyzji nie naruszono przepisów prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uzasadnienie podjętego rozstrzygnięcia skonstruowane zostało w sposób umożliwiający realizację zasady ogólnej przekonywania (art. 124 Ordynacji podatkowej), a także objaśnia tok myślenia prowadzący do zastosowania konkretnego przepisu prawnego w sprawie; zawiera oba podstawowe jego elementy, a mianowicie uzasadnienie prawne, które wskazuje przepisy mające zastosowaniowe w danej sprawie oraz uzasadnienie faktyczne zawierające wskazanie faktów, na których organ nadzoru się oparł.

Z tych też przyczyn, nie stwierdzając naruszenia prawa przez organy administracji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oddalił skargę.

/-/ Sz. Widłak /-/ T. Geremek /-/ B. Sokołowska