Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 1987/00
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2004-12-01 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 630  Obrót towarami z zagranicą, należności celne i ochrona przed nadmiernym  przywozem towaru na polski obszar celny
Skarżony organ: Prezes Głównego Urzędu Ceł
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność decyzji I i II instancji w części dotyczącej obliczenia podatków
W pozostałym zakresie uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia: NSA Krystyna Kutzner ( spr.) Sędziowie: WSA Halina Jakubiec NSA Grażyna Danielec Protokolant: Dorota Hajto po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 grudnia 2004r sprawy ze skargi [...] Sp. z.o.o w [...] na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł w [...] z dnia 25 sierpnia 2000r, Nr: [...] w przedmiocie długu celnego 1. Stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w części dotyczącej wyliczenia podatku od towarów i usług, 2. w pozostałym zakresie uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzje organu I instancji, 3. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana, 4. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w [...] na rzecz strony skarżącej koszty postępowania w kwocie [...] złotych ([...]).


UZASADNIENIE

W dniu [...] 1999 r Dyrektor Urzędu Celnego w [...] wydał decyzję określającą kwotę wynikającą z długu celnego powstałego w dniu [...] 1998 r w wyniku nielegalnego wprowadzenia na polski obszar celny 100 sztuk falowników - w wysokości [...] zł.

Jednocześnie w decyzji tej orzekł na podstawie art.210 § 3 i art.221 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r Kodeks celny (Dz.U. z 1997 r Nr 23, poz. 117 ze zm.), że dłużnikami są solidarnie C. Spółka z o.o. w [...] oraz [...] Spółka z o.o. w [...].

Organ celny , działając na podstawie art.l l ust.5 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. z 1993 r Nr 11, poz.50 ze zm.) dokonał w decyzji wyliczenia podatku od towarów i usług .

W uzasadnieniu wydanej decyzji organ celny stwierdził, że w dniu [...] 1998 r w wyniku rewizji celnej przesyłki przeznaczonej dla M., Spółka z o.o. , a nadesłanej dla niej przez niemieckiego kontrahenta ujawniono 100 sztuk falowników nie zgłoszonych do objęcia procedurą celną. Towar został wprowadzony na polski obszar celny przez C. , Spółka z o.o. w [...] , która była przewoźnikiem tego towaru.

W dniu przeprowadzenia rewizji celnej towaru nadawca przesyłki nadesłał faksem fakturę wystawioną na przedmiotowy towar i dokument ten został dostarczony do Oddziału Celnego. Odbiorca towaru dokonał wpłaty stosownych należności celnych i podatkowych .

Kontrahent zagraniczny będący nadawcą towaru wyjaśnił, że z powodu zainstalowania nowego systemu elektronicznego przetwarzania danych , nie dołączono do przedmiotowej przesyłki faktury , które to niedopatrzenie zostało zniwelowane poprzez ekspresową wysyłkę brakującej faktury pocztą [...] w dniu [...] 1998 r.

Organ celny stwierdził, że zgodnie z art.9 Kodeksu celnego jeżeli w trakcie kontroli celnej nie można ustalić , że wprowadzonym towarom zostało nadane przeznaczenie celne zgodnie z przepisami prawa , uważa się że towary te zostały wprowadzone na polski obszar celny nielegalnie. W takiej sytuacji powstaje dług celny - art.210 § l pkt.l Kodeksu celnego - który winien zostać uiszczony przez osobę , która dokonała wprowadzenia lub przez osoby , które uczestniczyły we wprowadzeniu i które wiedziały lub przyzachowaniu należytej staranności mogły się dowiedzieć , że wprowadzenie to było nielegalne .W związku z powyższym w ocenie Dyrektora Urzędu Celnego w niniejszej sprawie dłużnikami są skarżący -jako przewoźnik oraz odbiorca towaru , który uczestniczył we wprowadzeniu towaru .

Od powyższej decyzji skarżący złożył odwołanie , w którym podniósł, że przesyłkę przeznaczoną dla M. Spółka z o.o. w [...] dostarczył do Oddziału Celnego w [...] , skąd została ona przekazana do Oddziału Celnego w [...]. Przedstawiając towar w Oddziale Celnym w [...] przewoźnik poinformował ten organ celny o niezgodności wagi wykazanej w niemieckich dokumentach wywozowych T2 z wagą wykazaną w fakturach handlowych. Oświadczenie przewoźnika na tę okoliczność potwierdziła rewizja celna towaru przeprowadzona w Oddziale Celnym w [...].

Skarżący podniósł , że w toku postępowania nadawca przesyłki przesłał do Dyrektora Urzędu Celnego w [...] pismo z dnia [...] 1998 r , z którego jednoznacznie wynika , że winę za zaistniały stan rzeczy ponosi wyłącznie nadawca przesyłki , który omyłkowo nie dołączył do przesyłki jednej faktury. Pismo odbiorcy towaru również potwierdza , że winę za zaistniałą sytuację ponosi nadawca przesyłki.

Wobec poinformowania organu celnego o różnicy w wadze przesyłki w momencie przedstawienia towaru przez przewoźnika nie można w takiej sytuacji zarzucać nielegalnego działania przewoźnika , a w konsekwencji orzekać o jego solidarnej odpowiedzialności za dług celny.

Prezes Głównego Urzędu Ceł w Warszawie decyzją z dnia 25 sierpnia 2000 r utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji i stwierdził , że stanowisko swoje w tej sprawie wcześniej zaprezentował w decyzji z dnia [...] 2000 r utrzymującej w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Celnego w [...] z dnia [...] 1999 r w sprawie wymiaru opłaty manipulacyjnej dodatkowej. Decyzja ta dotyczy tego samego stanu faktycznego i tego samego podmiotu i pozostaje w związku ze sprawą będącą przedmiotem postępowania odwoławczego.

Na powyższą decyzję wpłynęła skarga do Naczelnego Sądu Administracyjnego , w której skarżący podniósł, iż jego informacja o nadwadze towaru spowodowała , iż całą partię towaru poddano rewizji celnej. Z tego powodu nie można zgodzić się ze stanowiskiem organów celnych , iż skutek pozytywnego zachowania wyraża się sankcją w postaci decyzji wymiarowej. To przewoźnik złożył formalny , ustny wniosek w tej sprawie, jednak organ celny nie utrwalił tego wniosku na piśmie. Organ celny powiadomiony o rozbieżnościach w wadze towaru doprowadził swoim postępowaniem do wymuszenia długu celnego na przewoźniku.

Skarżący zarzucił, że organ celny nie zastosował art.57 Kodeksu celnego , który dopuszcza możliwość nadania właściwego przeznaczenia celnego towarom w każdym czasie . Z kolei w świetle art.62 1 pkt.3 w/w ustawy zgłoszenie celne dokonywane jest w formie zgłoszenia ustnego lub innej czynności , jeżeli przewidują to przepisy szczególne i o ile w sposób dostateczny została wyrażona wola objęcia towarów procedurą celną. Ustna informacja przewoźnika o nadwadze towaru , w świetle powyższej normy , może być uznana za zgłoszenie celne.

Ponadto skarżący nie zgodził się , iż zaistniały podstawy do zastosowania art.210 § 3 Kodeksu celnego , gdyż skarżący swoim działaniem zwrócił uwagę organom celnym na istniejącą nadwyżkę towaru . Organy nie ustaliły precyzyjnie osoby winnej powstania długu celnego na skutek nielegalnego wprowadzenia towaru na polski obszar celny i nie wykazały , że podmioty , o których mowa w w/w przepisie działały w porozumieniu.

Skarżący zarzucił organom celnym naruszenie przepisów o właściwości , gdyż organ celny nie jest uprawniony do wyliczenia należności podatkowych w wydanej przez siebie decyzji.

Niezależnie od powyższego skarżący podniósł , że przedmiotowe towary nie zostały objęte procedurą dopuszczenia do obrotu , dlatego w tym przypadku nie można uznać , iż był to import towarów w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym.

W odpowiedzi na skargę Prezes Głównego Urzędu Ceł wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie . Odnośnie zarzutu naruszenia przepisów o właściwości w/w organ przyznał , że niedopuszczalne było obliczenie podatku w uzasadnieniu decyzji pierwszoinstancyjnej , jak to miało miejsce w niniejszej sprawie, jednak w ocenie Prezesa Głównego Urzędu Ceł , uchybienie to nie miało wpływu na wynik sprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :

Sprawy , w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r i postępowanie nie zostało zakończone , zgodnie z art.97 Przepisów wprowadzających ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r , Nr 153, poz.1271 ze zm.) , podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Odnośnie zarzutów skargi Sąd podzielił stanowisko skarżącego , iż zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo w zakresie dotyczącym obliczenia podatku od towarów i usług , z powodu naruszenia właściwości rzeczowej. Okoliczność ta została przyznana przez organ w odpowiedzi na skargę , jakkolwiek jego zdaniem nie miało to wpływu na wynik sprawy.

Zgodnie z art. 11 c ust. 4 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 11, poz.50 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym w dacie dokonania zgłoszenia celnego , organ celny był zobowiązany przesłać kopie decyzji mających wpływ na wysokość kwot podatków należnych z tytułu importu towarów do urzędu skarbowego właściwego dla podatnika. Importem towarów - w rozumieniu art.4 pkt.3 w/w ustawy , jest przywóz towarów na polski obszar celny.

W rozpatrywanej sprawie, mimo wydania decyzji określającej kwotę wynikającą z długu celnego z tytułu nielegalnego wprowadzenia na polski obszar celny 100 sztuk falowników , organ celny obliczył i wezwał skarżącego do uiszczenia kwoty podatku VAT .

Naruszenie przepisów o właściwości , bez względu na trafność merytorycznego rozstrzygnięcia , zawsze powoduje nieważność decyzji .W związku z powyższym w tej części należało stwierdzić nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji na podstawie art.247 § l pkt.l Ordynacji podatkowej .

Odnośnie sprawy celnej na wstępie należy stwierdzić , że kluczowe znaczenie dla każdego postępowania , w tym postępowania celnego , ma należyte ustalenie stanu faktycznego sprawy , gdyż tylko w takim przypadku możliwe jest prawidłowe określenie zakresu praw i obowiązków strony tego postępowania.

Z materiału dowodowego sprawy wynika , że w pełni uzasadnione jest twierdzenie organów celnych , iż towar został wprowadzony na polski obszar celny nielegalnie . Okolicznością bezsporną jest , iż faktura nr [...] z dnia [...] 1998 r dotycząca przedmiotowego towaru, nie została przedłożona organom celnym , a towar nie został ujęty w dokumentach dotyczących przesyłki , w której znajdowały się ujawnione falowniki . W/w falowniki nie zostały przedstawione organom celnym i nie zostały zgłoszone do określonej procedury celnej w nakazanej przepisami formie.

Co prawda strona skarżąca konsekwentnie temu zaprzecza podnosząc , iż faktura nr [...] z dnia [...] 1998 r omyłkowo nie została dołączona do przesyłki przez eksportera , a nadwyżka towaru została ustnie zgłoszona organom celnym w [...] przez przewoźnika , która to okoliczność nie jest kwestionowana przez organy celne.

W związku z powyższym należy stwierdzić , że zgłoszenie zastrzeżeń co do wagi towaru dokonane przez przewoźnika towaru nie może być uznane za skuteczne , gdyż w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości w czasie wykonywania umowy przewozu obowiązuje sformalizowany sposób postępowania, który nie został zachowany przez skarżącego .

W rozpatrywanej sprawie przewoźnik , mimo zastrzeżeń co do wagi towaru , nie wpisał swych uwag do listu , nie złożył wniosku o przeprowadzenie rewizji towaru w celu ustalenia jego rzeczywistej wagi , co więcej -wystawiając list przewozowy z Oddziału Celnego w [...] do Oddziału Celnego w [...] wskazał wagę towaru identyczną z wagą podaną przez nadawcę.

Na marginesie sprawy podnieść należy , że z akt sprawy karnej skarbowej , [...] wynika, że agent celny z Agencji Celnej [...], przesłuchiwany w charakterze świadka zeznał , że przygotowując zgłoszenie celne do Oddziału Celnego w [...] , w czasie przeglądania dokumentów stwierdził niezgodność " między -wartością towaru z przekazu a wartością wynikającą z załączonych faktur oraz niezgodność między wagą towaru wynikającą z faktur a wagą zawartą na przekazie. Do przygotowywanego zgłoszenia celnego jako wagę towaru przyjęłam wagę z załączonych faktur ale bez uwzględnienia upustów podanych na fakturach. Przygotowane zgłoszenie celne złożyłam na dyspozytorni Oddziału Celnego do teczki agencji. Nie rozmawiałam z dyspozytorem i nie mówiłam mu o stwierdzonych rozbieżnościach. ..."

Podkreślić jednak należy , że rozbieżności co do wagi towaru dotyczyły nie tylko samych dokumentów towarzyszących przesyłce , ale również wynikały z braku faktury na 100 sztuk falowników. Przewoźnik zgłaszając w Oddziale Celnym w [...] zastrzeżenia co do wagi towaru , wskazywał na niezgodności w dokumentach (inna waga podana była w dokumencie T2 , a inna wynikała z faktur ) . W aktach sprawy znajduje się pismo skarżącego z dnia [...] 1998 r skierowane do Oddziału Celnego w [...] , w którym w/w wniósł "o przyjęcie wagi wskazanej w fakturach handlowych. "

Podstawą roszczeń organów celnych jest stwierdzona w wyniku rewizji celnej rozbieżność rzeczywistej wagi z wagą wskazaną w dokumentach,

spowodowana brakiem faktury nr [...] z dnia [...] 1998 r. Gdyby nawet przyjąć , iż zgłoszenie przewoźnika dokonane w Oddziale Celnym w [...] było skuteczne to i tak nie miało to wpływu na rozstrzygnięcie sprawy , gdyż zgłoszenie to nie dotyczyło nadwyżki towaru objętego brakującą fakturą.

Wskazane okoliczności uzasadniają stanowisko organów celnych oparte na art.9 Kodeksu celnego , iż przedmiotowy towar został wprowadzony na polski obszar celny nielegalnie , a w konsekwencji w opisanej sytuacji powstał dług celny. To zaś obligowało organ celny do wydania decyzji określającej kwotę długu celnego.

Sąd podzielił stanowisko organów celnych co do dłużników długu celnego związanego z nielegalnym wprowadzeniem towaru na polski obszar celny. Jeżeli towar nie został ujęty w dokumentach dotyczących wspólnej procedury tranzytowej , to oczywistym jest , że nie został zgłoszony do tej procedury i nie był nią objęty . Te okoliczności wykluczają możliwość stosowania przepisów Konwencji o wspólnej procedurze tranzytowej sporządzonej w [...] w dniu [...].1987 r (Dz.U. z 1998 r Nr 46, poz.290 ). W związku z powyższym bezprzedmiotowa staje się argumentacja skarżącego odwołująca się do w/w Konwencji. Samoistną podstawą roszczeń organów celnych z tytułu nielegalnego wprowadzenia towarów na polski obszar celny są przepisy Kodeksu celnego. Krąg dłużników długu celnego związanego z nielegalnym wprowadzeniem towaru na polski obszar celny jest określony w art.210 § l pkt.l w/w Kodeksu . Okolicznością bezsporną jest , że skarżący , jako przewoźnik , dokonał nielegalnego wprowadzenia ujawnionego towaru i mieści się w kręgu osób wymienionych we wskazanym przepisie .

Nie zasługuje na uwzględnienie argumentacja dotycząca braku winy po stronie przewoźnika i przyznanie się do winy za zaistniałą sytuację kontrahenta zagranicznego. Wina jest istotnym elementem w postępowaniu karnym, natomiast postępowanie celne administracyjne wiążę określone skutki prawne z samym tylko zaistnieniem okoliczności faktycznych , np. z nie zgłoszeniem towaru do objęcia określoną procedurą w wymaganej formie.

Uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji nastąpiło z powodu braku rozstrzygnięcia w zakresie dotyczącym nadania przedmiotowym towarom właściwego przeznaczenia celnego. Towar został wprowadzony na polski obszar celny , zastosowano wobec niego przepisy dotyczące należności celnych przywozowych , jednak brak rozstrzygnięcia co do objęcia go procedurą dopuszczenia do obrotu powoduje , iż towar ten ma nadal status towaru niekrajowego.

Skoro stosownie do art.65 § 3 Kodeksu celnego , przyjęcie zgłoszenia celnego powoduje z mocy prawa po pierwsze : objęcie towaru procedurą celną, a po drugie : określenie kwoty wynikającej z długu celnego , to analogicznie w przypadku , gdy organ celny wydaje decyzję w odniesieniu do towaru nielegalnie wprowadzonego na polski obszar celny , decyzja ta musi rozstrzygać nie tylko o wysokości długu celnego , ale również o objęciu towaru określoną procedurą. Procedury celnej nie można domniemywać , gdyż określa ona status celny towaru .Jest to istotna okoliczność, gdyż ma wpływ na kształtowanie zobowiązań podatkowych w zakresie podatku od towarów i usług.

Dodatkowo podnieść należy , że towar objęty zaskarżoną decyzją został wydany , co z prawnego punktu widzenia oznacza , iż towar ten został zwolniony . Zgodnie z art.3 § l pkt.25 Kodeksu celnego zwolnienie towaru stanowi czynność organu celnego umożliwiającą użycie towaru w celach określonych przez procedurę celną , jaką zostały objęte. Nie ma zatem wątpliwości, iż organy celne miały obowiązek rozstrzygnąć o procedurze celnej ( w konkretnej sprawie o procedurze dopuszczenia do obrotu ).

Niezależnie od powyższego zaskarżona decyzja jest wadliwa również z tego powodu , iż narusza art.210 § l pkt.6 i § 4 Ordynacji podatkowej poprzez brak uzasadnienia faktycznego. Prezes Głównego Urzędu Ceł w istocie nie odniósł się do zarzutów odwołującego się , a jedynie wskazał, iż decyzja organu I instancji dotyczy tego samego stanu faktycznego i tego samego podmiotu i pozostaje w związku z decyzją organu I instancji z dnia [...].1999 r nr [...] . Organ odwoławczy podtrzymał swoje stanowisko zaprezentowane w decyzji odwoławczej wydanej w tej " drugiej" sprawie. Jeżeli organ celny uznał , że obie sprawy pozostają ze sobą w związku , to należało skorzystać z procedury określonej w art.266 Kodeksu celnego . Zgodnie z tym przepisem organ celny może połączyć toczące się przed nim oddzielne sprawy w celu ich łącznego rozpoznania lub także rozstrzygnięcia , jeżeli dotyczą tej samej osoby i są ze sobą w związku. W takim przypadku organ celny wydaje postanowienie o połączeniu spraw. Ten tryb nie został zastosowany w rozpatrywanej sprawie, Obowiązujące przepisy nie przewidują możliwości podtrzymania w uzasadnieniu decyzji odwoławczej stanowiska zawartego w innej decyzji , dotyczącej innej sprawy , choćby pozostających ze sobą w związku .

Uznając że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego i proceduralnego w zakresie wyżej opisanym , Sąd działając na podstawie art.145 § l pkt.l a i c oraz pkt.2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) - orzekł jak w sentencji. Zgodnie z art. 152 w/w ustawy zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się niniejszego wyroku. kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art.200 w/w ustawy.