Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1675/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-10-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6145 Sprawy dyrektorów szkół
6412 Rozstrzygnięcia nadzorcze dotyczące powiatu; skargi organów powiatu na czynności nadzorcze
Hasła tematyczne: Oświata
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184, art. 204 kt. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 38 ust. 1 pkt. 2
journal: Dz.U. 2016 poz 1943
law: Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jan Paweł Tarno (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Marian Wolanin Sędzia del. WSA Tomasz Grossmann Protokolant starszy asystent sędziego Rafał Kopania po rozpoznaniu w dniu 23 października 2018 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Powiatu M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 7 grudnia 2017 r. sygn. akt IV SA/Wr 472/17 w sprawie ze skargi Powiatu M. na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody D. z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały w sprawie odwołania ze stanowiska dyrektora Powiatowego Centrum Edukacyjnego i Psychologiczno- Pedagogicznego 1. oddala skargę kasacyjną, 2. oddala wniosek G. K. o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, 3. zasądza od Powiatu M. na rzecz Wojewody D. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z 7 grudnia 2017 r., IV SA/Wr 472/17, oddalił skargę Powiatu M. na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody D. z [...] czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały w sprawie odwołania ze stanowiska dyrektora Powiatowego Centrum Edukacyjnego i Psychologiczno-Pedagogicznego. W uzasadnieniu Sąd I instancji podniósł, że Wojewoda D. wydając zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze wskazał na wadę uchwały, której stwierdził nieważność, uznając, że została podjęta z istotnym naruszeniem art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy z 7 września 1991 r. o systemie oświaty (t.j.: Dz. U. z 2016 r., poz. 1943 ze zm., dalej jako: u.s.o.). Art. 38 tej ustawy stanowi: organ, który powierzył nauczycielowi stanowisko kierownicze w szkole lub placówce: 1) odwołuje nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w razie: a) złożenia przez nauczyciela rezygnacji, za trzy miesięcznym wypowiedzeniem, b) ustalenia negatywnej oceny pracy lub negatywnej oceny wykonania zadań wymienionych w art. 34 a ust. 2 w trybie określonym przepisami w sprawie oceny pracy nauczycieli – bez wypowiedzenia, c) złożenia przez organ sprawujący nadzór pedagogiczny wniosku, o którym mowa w art. 34 a ust. 2 a; 2) w przypadkach szczególnie uzasadnionych, po zasięgnięciu opinii kuratora oświaty, (...) może odwołać nauczyciela ze stanowiska kierowniczego, w czasie roku szkolnego bez wypowiedzenia. Ustawa nie zawiera normatywnego określenia pojęcia "przypadku szczególnie uzasadnionego". Pojęcie "szczególnie uzasadniony przypadek" powinno być rozumiane wąsko i oznaczać takie sytuacje, w którym nie jest możliwe, spełnianie przez nauczyciela funkcji kierowniczej, ponieważ zachodzi konieczność natychmiastowego przerwania jego czynności z uwagi na zagrożenie dla interesu publicznego ponadto godziłoby w interes szkoły i powodowałoby destabilizację w jej funkcjonowaniu w zakresie zadań dydaktycznych i wychowawczych. Wskazuje się, że przepis ten odnosi się do konkretnych, poważnych, zawinionych przez dyrektora lub niezależnych od niego przypadków (wyroki NSA z 9 kwietnia 2013 r., I OSK 2703/12, z 23 maja 2013 r., I OSK 386/13, z 18 maja 2012 r., I OSK 10/12, z 26 lipca 2012 r., I OSK 724/12, z 26 września 2012 r., I OSK 1633/12, wyrok WSA w Białymstoku z 13 października 2011 r., II SA/Bk 386/11, z 29 lipca 2010 r., I OSK 525/10). Przewidziana w tym przepisie sytuacja dotyczy działania lub zaniechania o charakterze wyjątkowym wykraczającym poza rutynowe działania mające charakter niedopełnienia obowiązków lub naruszenia uprawnień określonych prawem przez dyrektora szkoły, a stwierdzone obiektywnie uchybienia są tego rodzaju, że powodują destabilizację, w realizacji funkcji szkoły i dlatego konieczne jest natychmiastowe zaprzestanie wykonywania funkcji przez daną osobę, gdyż godziłoby to w interes szkoły jako interes publiczny (zob. wyrok WSA Ol 209/13 z 18 czerwca 2013 r.).

Organ uzasadniając odwołanie G. K. z funkcji dyrektora wskazał na treść § 1 pkt 8 rozporządzenia z 7 października 2009 r. Podał, że powoływany przepis należy interpretować w ten sposób, że stanowisko dyrektora nie może zajmować osoba przeciwko której toczy się postępowanie o przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego, skoro bowiem wskazany przepis jako wymóg dla kandydata między innymi na stanowisko dyrektora szkoły wprowadza przesłankę nie toczenia się przeciwko niemu postępowania o przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego, to tym bardziej dyrektor szkoły będący w takiej sytuacji nie może sprawować swojej funkcji. Niesporną okolicznością w sprawie jest, że skarżącej przedstawiony został zarzut popełnienia przestępstwa z art. 231 § 1 kk, zgodnie z którym funkcjonariusz publiczny, który przekraczając swoje uprawnienia lub niedopełniając obowiązków działa na szkodę interesu publicznego lub prywatnego, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3. Jest to przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego. Według Zarządu Powiatu postawienie zarzutów przez prokuratora dyrektorowi placówki oświatowej sprawia, że w tym stanie rzeczy nie jest możliwe dalsze sprawowanie przez nią funkcji i zachodzi konieczność natychmiastowego przerwania tej czynności ze względu na zagrożenie interesu publicznego. W związku z powyższym organ podjął natychmiastowe działania zmierzając do odwołania skarżącej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w całości podzielił stanowisko organu nadzoru, że zaskarżona uchwała została podjęta z uwagi na treść § 1 pkt 8 wymienionego rozporządzenia. Wynika to wprost z przywołanego uzasadnienia. Brak jest również podstaw do uznania, że okoliczność postawienia skarżącej zarzutu popełnienia czynu z art. 231 kk stanowi podstawę do uznania, że jest to szczególnie uzasadniony przypadek dający podstawę do odwołania z funkcji dyrektora w trybie art. 38 ust. 1 pkt 2 u.s.o. W każdym razie Zarząd Powiatu nie wykazał ani nie uzasadnił, że taki przypadek zachodzi.

Ponadto, sam fakt przedstawienia zarzutów zainteresowanej nie zmienia w żaden sposób sytuacji w jakiej pozostaje szkoła. Przed postawieniem zarzutów toczyło się bowiem postępowanie prokuratorskie a zainteresowana była podejrzana o popełnienie czynu określonego w art. 231 kk, mimo to pełniła funkcję dyrektora. Istniała wówczas podstawa do tego, aby odwołać zainteresowaną w trybie "zwykłym", tj. na podstawie art. 38 ust. 1 pkt 1 u.s.o., o ile organ wnioskowałby, że są ku temu podstawy.

Fakt przedstawienia dyrektorowi zarzutów nie powoduje automatycznie zagrożenia w funkcjonowaniu szkoły. W każdym razie skarżący nie wykazał powyższej okoliczności. Odwołanie dyrektora nastąpiło w oparciu o § 1 pkt 8 rozporządzenia, gdyż według organu nie spełniał on warunków określonych w tym przepisie. Niewątpliwie odwołanie na powyższej podstawie ewentualnie mogłoby nastąpić w oparciu o art. 38 ust. 1 pkt 1 u.s.o. Jednakże należy zauważyć, że uchwała jako podstawę prawną jej podjęcia wskazała art. 30 ust. 1 pkt 2 u.s.o. Tym samym winna wskazać istnienie przesłanek wynikających z powyższego przepisu. W ocenie Sądu, wskazanie w uzasadnieniu uchwały okoliczności nie stanowią "szczególnie uzasadnionego przypadku" do odwołania dyrektora.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł Powiat M., zaskarżając go w całości, wnosząc na podstawie art. 188 p.p.s.a. o uwzględnienie skargi, uchylenie zaskarżonego wyroku i uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego Wojewody D. oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Strona skarżąca kasacyjnie wniosła także o przeprowadzenie rozprawy. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie prawa materialnego, tj.:

1. art. 38 ust. 1 pkt 2) u.s.o. przez jego błędne zastosowanie w wyniku przyjęcia, że uchwała Zarządu Powiatu odwołująca uczestniczkę z pełnienia funkcji dyrektora została podjęta wyłącznie z uwagi na treść § 1 pkt 8) rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z 27 października 2009 r. w sprawie wymagań, jakim powinna odpowiadać osoba zajmująca stanowisko dyrektora oraz inne stanowisko kierownicze w poszczególnych typach publicznych szkół i rodzajach publicznych placówek (Dz.U. z 2009 r., Nr 184, poz. 1436 z późn. zm.), podczas gdy prawidłowa subsumcja ww. przepisu do stanu niniejszej sprawy wskazuje, że okoliczność przedstawienia zarzutów uczestniczce była analizowana przez organ przez pryzmat indywidualnych okoliczności tejże sprawy, jak również kierowanej placówki i wpływu ww. okoliczności na pełnienie funkcji dyrektora placówki oświatowej przez wymienioną;

2. art. 38 ust. 1 pkt 2) u.s.o. przez jego błędną wykładnię w wyniku przyjęcia, że:

a) przedstawienie uczestniczce zarzutów popełnienia czynu z art. 231 kk nie stanowi "szczególnie uzasadnionego przypadku", podczas gdy prawidłowa interpretacja ww. regulacji prowadzi do wniosku, że przedstawianie dyrektorowi zarzutów popełnienia czynu zabronionego ściganego z oskarżenia publicznego, skierowanego przeciwko działalności instytucji państwowych oraz samorządu terytorialnego jest sytuacją wyjątkową, która wymaga podjęcia natychmiastowych działań;

b) przedstawienie zarzutów nie zmienia sytuacji w jakiej znajduje się szkoła, z uwagi na toczące się uprzednio postępowanie prokuratorskie, w związku z czym Sąd I instancji uznał, że organ nie wykazał zagrożenia w funkcjonowaniu szkoły, podczas gdy prawidłowa wykładnia ww. przepisu oraz pojęcia "szczególne uzasadnionego przypadku" prowadzi do wniosku, że dyrektor placówki oświatowej ma kształtować wzorce postępowania, a uznanie przez organ prowadzący szkoły, że uczestniczka wobec przedstawienia zarzutów bezpośrednio związanych z działalnością kierowanej placówki owe wzorce związane z nienaganną postawą oraz kształtowaniem wzorców dla pracowników nie spełnia mieści się w zakresie normowania ww. pojęcia;

3. art. 30 ust. 1 pkt 2) u.s.o. przez jego zastosowanie w wyniku przyjęcia, że uchwała Zarządu Powiatu nr [...] z [...] lutego 2017 r. wskazywała ww. przepis jako jej podstawę podjęcia, podczas gdy przepis ów nie miał zastosowania, a ww. akt nie wskazywał takiej podstawy prawnej.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że Sąd I instancji błędnie uznał, że uchwała nr [...] r. z [...] lutego 2017 r. została podjęta wyłącznie z uwagi na treść § 1 pkt 8) rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z 27 października 2009 r. w sprawie wymagań, jakim powinna odpowiadać osoba zajmująca stanowisko dyrektora oraz inne stanowisko kierownicze w poszczególnych typach publicznych szkół i rodzajach publicznych. Prawidłowa subsumcja art. 38 ust. 1 pkt 2) u.s.o. do stanu faktycznego niniejszej sprawy oraz zgromadzonego materiału wskazuje, że okoliczność przedstawienia zarzutów uczestniczce była analizowana przez organ przez pryzmat indywidualnych okoliczności tejże sprawy, kierowanej placówki i wpływu ww. okoliczności na pełnienie funkcji dyrektora placówki oświatowej przez wymienioną. Organ podejmując uchwałę nie dokonał automatycznego stwierdzenia, że skoro zostały przedstawione zarzuty wymienionej, to należy odwołać ją odwołać z pełnienia funkcji dyrektora. Przeciwnie podjął szeroką analizę rodzaju zarzucanego czynu, jego wpływu i związku z kierowaną placówką, znaczenia dla pełnienia przez osobę funkcji kierowniczej w placówce oświatowej. Odniósł się również co do samego charakteru czynności przedstawienia zarzutów – jako niepowtarzalnej w toku postępowania karnego, jak również okoliczności podjęcia informacji ww. zakresie (tryb art. 21 § 2 kpk). Tym samym samo niespełnienie wymogów przewidzianych ww. rozporządzeniu zostało poddane zindywidualizowanej ocenie, na co wskazuje treść uzasadnienia. Znamiennym jest, że we fragmencie – Omówienie podstawy prawnej – pkt 2. uzasadnienia ww. uchwały jako podstawę prawną widnieje samodzielnie art. 38 ust. 1 pkt 2) u.s.o. Nie pozostaje on w związku z § 1 pkt 8) ww. rozporządzenia. Powyższe w sposób jednoznaczny świadczy, że stanowisko jakoby uczestniczka została odwołana z funkcji wyłącznie ze względu na przedstawienie zarzutów i automatyczne nieprzestrzeganie ww. wymogów jest niewłaściwe.

Wbrew konstatacji Sądu I instancji przedstawianie dyrektorowi zarzutów popełnienia czynu zabronionego ściganego z oskarżenia publicznego, skierowanego przeciwko działalności instytucji państwowych oraz samorządu terytorialnego jest sytuacją wyjątkową, która wymaga podjęcia natychmiastowych działań. Uzasadnienie uchwały nr [...] Zarządu Powiatu M. z [...] lutego 2017 r. w sprawie odwołania G. K. ze stanowiska dyrektora Powiatowego Centrum Edukacyjnego i Psychologiczno-Pedagogicznego wskazuje na sytuację wyjątkową jaką było przedstawianie wymienionej zarzutów popełnienia czynu zabronionego ściganego z oskarżenia publicznego, skierowanego przeciwko działalności instytucji państwowych oraz samorządu terytorialnego. Sprzeczne jest z logiką i doświadczeniem życiowym stanowisko organu zawarte w zaskarżonym akcie jakoby powyższe nie należało kwalifikować jako sytuację nagłą, wymagającą natychmiastowego działania. Dyrektor placówki oświatowej ma kształtować wzorce postępowania, a uznanie przez organ prowadzący szkoły, że uczestniczka wobec postanowienia zarzutów bezpośrednio związanych z działalnością kierowanej placówki owych wzorców związanych z nienaganną postawą oraz kształtowaniem wzorców dla pracowników nie spełnia, należy uznać, że ww. przesłanka została spełniona. Nadto jako osoba pełniąca funkcję kierowniczą winna realizowała funkcje dydaktyczne, edukacyjne i wychowawcze. W związku z tym winna cieszyć się nieposzlakowaną opinią w zakresie wykonywanych funkcji kierowniczych i dawać rękojmię jej należytego wykonywania. Poza tym zagraża interesom kierowanej placówki, albowiem zajmowanie stanowiska przez osobę, której postawiono zarzuty bezpośrednio dotyczące jej działalności jako dyrektora placówki oświatowej nie dają rękojmi prawidłowej i należytej ochrony interesów publicznych. Nadto prowadzi do sytuacji, w której osoba nieuprawniona jest dyrektorem placówki oświatowej. Ponadto, art. 30 ust. 1 pkt 2) u.so. nie miał zastosowania, a przedmiotowa uchwała nie wskazywała takiej podstawy prawnej.

Wojewoda D. w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Organ podniósł, że podziela w pełni interpretację przepisów prawa zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku oraz zawarł obszerną polemikę z zarzutami skargi kasacyjnej.

Uczestniczka postępowania – G. K. – w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniosła o jej oddalenie oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Podniosła, że podziela w pełni interpretację przepisów prawa zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Powołała również liczne orzeczenia sądowe, w których podzielono pogląd WSA.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W postępowaniu przed NSA prowadzonym na skutek wniesienia skargi kasacyjnej obowiązuje generalna zasada ograniczonej kognicji tego sądu (art. 183 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.). NSA jako sąd II instancji rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, wyznaczonymi przez przyjęte w niej podstawy, określające zarówno rodzaj zarzucanego zaskarżonemu orzeczeniu naruszenia prawa, jak i jego zakres. Z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania. Ta jednak nie miała miejsca w rozpoznawanej sprawie.

Skarga kasacyjna nie mogła być uwzględniona, albowiem podniesione w niej zarzuty przeciwko zaskarżonemu wyrokowi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu nie są trafne.

Zarzut naruszenia art. 38 ust. 1 pkt 2) u.s.o. przez jego błędne zastosowanie w wyniku przyjęcia, że uchwała Zarządu Powiatu odwołująca uczestniczkę z pełnienia funkcji dyrektora została podjęta wyłącznie z uwagi na treść § 1 pkt 8) rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z 27 października 2009 r. w sprawie wymagań, jakim powinna odpowiadać osoba zajmująca stanowisko dyrektora oraz inne stanowisko kierownicze w poszczególnych typach publicznych szkół i rodzajach publicznych placówek jest bezzasadny. Z uzasadnienia uchwały Zarządu Powiatu M. jednoznacznie wynika, że odwołanie G. K. nastąpiło "z uwagi na treść § 1 pkt 8 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z 27 października 2009 r. w sprawie wymagań jakim powinno odpowiadać osoba zajmująca stanowisko dyrektora oraz inne stanowisko kierownicze w poszczególnych typach szkół i rodzajach publicznych placówek. Zatem podstawę odwołania ww. z funkcji dyrektora nie stanowiły okoliczności, z uwagi na które Prokuratura Okręgowa we Wrocławiu postawiła jej zarzuty, ale sam fakt ich postawienia, w kontekście regulacji zawartej w § 1 pkt 8 rozporządzenia. Również argumentacja wskazana w uzasadnieniu uchwały potwierdza, że organ stwierdził, że skoro dyrektorowi placówki zostały przedstawione zarzuty, to zachodzi konieczność odwołania z pełnienia tejże funkcji. Ponadto, wbrew twierdzeniu skarżącego, z uzasadnienia uchwały nie wynika, aby organ przeprowadził szczegółową analizę wypełnienia przesłanki "szczególnie uzasadnionego przypadku" i wykazania możliwości odwołania dyrektora w trakcie roku szkolnego bez wypowiedzenia w tym konkretnym przypadku.

Nie można podzielić również zarzutu naruszenia art. 38 ust. 1 pkt 2 u.s.o. przez błędną jego wykładnię i przyjęcie, że w sprawie nie zachodzi przypadek szczególnie uzasadniony, przemawiający za odwołaniem nauczyciela ze stanowiska dyrektora zespołu placówek. Sąd I instancji zasadnie wywiódł, że oparcie pierwszej przesłanki na przedmiotowym ograniczeniu negatywnej oceny pracy lub negatywnej oceny wykonywania zadań na "przypadkach szczególnie uzasadnionych", wymaga przyjęcia wykładni zawężającej do kwalifikowanych sytuacji, w których ze względu na stopień naruszeń obowiązków nie jest możliwe pełnienie przez nauczyciela funkcji kierowniczych i zachodzi konieczność natychmiastowego przerwania wykonywania tej funkcji z uwagi na zagrożenie dla interesu publicznego i dalszego funkcjonowania szkoły. Zasadnie stwierdził, że w sprawie nie wykazano takiego rodzaju uchybień wykonywania zadań, które wymagałyby natychmiastowego przerwania wykonywania funkcji dyrektora. Funkcjonowanie szkoły do czasu wydania przez Zarząd Powiatu M. uchwały z [...] lutego 2017 r., Nr [...] wskazuje, że mimo faktu postawienia przez prokuratora G. K. zarzutu popełnienia przestępstwa z art. 231 § 1 kk, nie było podstaw do zastosowania trybu nadzwyczajnego odwołania nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w czasie roku szkolnego bez wypowiedzenia. Stanowisko NSA w kwestii możliwości zastosowania art. 38 ust. 1 pkt 2 u.s.o. jest jednolite i konsekwentne – por. np. wyrok z 7 maja 2015 r., I OSK 2987/14, wyrok z 6 sierpnia 2015 r., I OSK 901/15 oraz wyrok z 25 listopada 2015 r., I OSK 1942/15. Z orzecznictwa sądów administracyjnych wynika, że użyte w ustawie pojęcie "szczególnie uzasadnionych przypadków" winno być rozumiane wąsko i oznaczać takie sytuacje, w których nie jest możliwe spełnianie przez nauczyciela funkcji kierowniczej, a konieczność natychmiastowego przerwania jego czynności zachodzi ze względu na zagrożenie interesu publicznego (wyrok WSA we Wrocławiu z 27 marca 2009 r., IV SA/Wr 49/09), bo naruszenie prawa przez dyrektora jest na tyle istotne, iż nie pozwala na dalsze wykonywanie obowiązków przez daną osobę, a stwierdzone w jego pracy uchybienia mogą prowadzić do destabilizacji funkcjonowania szkoły (wyrok NSA z 18 kwietnia 2008 r., I OSK 86/08).

Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela pogląd wyrażony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w uzasadnieniu wyroku z 26 kwietnia 2012 r., II SA/Bk 924/11, który podjął próbę wykładni pojęcia "przypadku szczególnie uzasadnionego" i wskazał, że mogą to być: 1) zdarzenia (działanie lub zaniechanie) o charakterze zupełnie wyjątkowym, nadzwyczajnym (wykraczającym poza działanie rutynowe, codzienne), 2) mające charakter niedopełnienia obowiązków lub naruszenia uprawnień, określonych prawem, przez nauczyciela – dyrektora szkoły, 3) stwierdzone uchybienia są tego rodzaju, że powodują destabilizację w realizacji funkcji (dydaktycznej, wychowawczej i oświatowej) szkoły i dlatego 4) konieczne jest natychmiastowe zaprzestanie wykonywania funkcji dyrektora, albowiem dalsze zajmowanie stanowiska dyrektora godzi w interes szkoły jako interes publiczny. Zaistnienie tak rozumianego, szczególnie uzasadnionego przypadku, upoważnia organ prowadzący szkołę, po zasięgnięciu opinii kuratora oświaty, do odwołania nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w czasie roku szkolnego bez wypowiedzenia.

Naczelny Sąd Administracyjny konsekwentnie przyjmuje również, że w art. 38 ust. 1 pkt 2 u.s.o. chodzi o takie zachowania, w wyniku których nie ulega wątpliwości, że dyrektor utracił zdolność wykonywania powierzonej mu funkcji z przyczyn etycznych lub rażącej niekompetencji w realizacji spoczywających na nim obowiązków. Za przyczyny "szczególnie uzasadnione" w rozumieniu art. 38 ust. 1 pkt 2 u.s.o. uznano: kradzież alkoholu w sklepie (II SA/Bk 1179/14), błędy organizacyjne, które postawiły placówkę w stan zagrożenia likwidacją (IV SA/Gl 970/13), poniżanie, upokarzanie i ignorowanie pracownika oraz wykorzystanie dwóch pracowników do przeprowadzenia remontu w mieszkaniu dyrektora (I OSK 2853/13), zaniedbania w nadzorze nad pracownikami skutkujące molestowaniem seksualnym podopiecznych (I OSK 840/13), zatrudnienie przez dyrektora swojej siostry w szkole (I OSK 2408/11), notoryczne nieregulowanie zobowiązań finansowych szkoły (II SA/Rz 624/05), długotrwałą chorobę uniemożliwiającą wykonywanie funkcji kierowniczej, która negatywnie wpływa na szkołę powodując jej dezorganizację (I OSK 365/17).

Skoro Zarząd Powiatu M. nie wykazał, że w niniejszej sprawie wystąpiły okoliczności dyskwalifikujące G. K. jako dyrektora szkoły z przyczyn etycznych lub rażącej niekompetencji w wykonywaniu powierzonych jej obowiązków, to jego zarzut naruszenia art. 38 ust. 1 pkt 2 u.s.o. przez jego nieprawidłowe zastosowanie nie może się ostać, ponieważ nie została spełniona przesłanka "szczególnie uzasadnionego przypadku" uzasadniająca zwolnienie dyrektora w tym trybie. Okoliczności, na które powołuje się organ, mogły co najwyżej stanowić przyczynę odwołania dyrektora szkoły w normalnym trybie, a więc na koniec roku szkolnego.

Końcowo wskazać należy, że zarzut naruszenia art. 30 ust. 1 pkt 2 u.s.o. jest całkowicie bezpodstawny z uwagi na fakt, że przepis ten w ogóle nie istnieje. Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku faktycznie miał na myśli art. 38 ust. 1 pkt 2, co wynika z dalszego wywodu w tej części uzasadnienia a powołanie się przez Sąd na "art. 30 ust. 1 pkt 2 u.s.o." stanowiło w istocie oczywistą omyłkę pisarską.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną (pkt 1 sentencji). Wniosek uczestniczki postępowania – G. K. o zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania oddalono (pkt 2 sentencji), bowiem art. 204 pkt 1 i 2 p.p.s.a., regulujące zwrot kosztów postępowania kasacyjnego w razie oddalenia skargi kasacyjnej, nie przewidują zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego na rzecz uczestnika postępowania (por. postanowienie NSA z 5 grudnia 2012 r., II GSK 887/12). O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. (pkt 3 sentencji).