Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 420/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2013-11-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6213 Inne  świadczenia finansowe związane z lokalem mieszkalnym
Hasła tematyczne: Służba więzienna
Skarżony organ: Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 186, art. 268
journal: Dz.U. 2010 nr 79 poz 523
law: Ustawa z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Jolanta Sikorska, Sędziowie : Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska, Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków (sprawozdawca), Protokolant : Aleksandra Markiewicz, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 21 listopada 2013 r. sprawy ze skargi P. W. na decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji z dnia[...] , nr [...] w sprawie przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Dyrektor Zakładu Karnego w G. decyzją Nr [...] z dnia [...] na podstawie art. 61 § 1, art. 104, art. 155 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) – dalej k.p.a., art. 170, art. 186 ust. 1, art. 192 pkt 4, art. 268 ust. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o służbie więziennej (Dz.U. Nr 79, poz. 523) – dalej ustawa oraz § 4 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 29 lipca 2010 r. w sprawie przyznawania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego funkcjonariuszowi służby więziennej (Dz.U. Nr 147, poz. 986) – dalej rozporządzenie postanowił uchylić decyzję z dnia [...], Nr [...] w sprawie przyznawania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego P. W.

W uzasadnieniu decyzji podał, że w dniu 26 maja 2010 r. skarżący złożył raport o zwolnieniu ze służby więziennej i zgodnie z wnioskiem został z niej zwolniony z dniem 31 lipca 2010 r., przed upływem 15 lat służby. Do dnia zwolnienia ze służby nie otrzymał pomocy finansowej.

W dniu 5 lipca 2010 r. wystąpił zaś z wnioskiem o zmianę decyzji Nr [...] z dnia [...] W związku z powyższym zostało wszczęte postępowanie administracyjne o zmianę wymienionej wyżej decyzji.

Organ I instancji stwierdził, że przepisy wykonawcze dotyczące poprzednio obowiązującej ustawy o służbie więziennej w szczególności Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 czerwca 2003 r. w sprawie pomocy finansowej przysługującej funkcjonariuszom służby więziennej na uzyskanie lokalu mieszkalnego (Dz.U. Nr 132, poz. 1235 ze zm.) stanowiły w § 7.1 "Pomoc finansowa podlega zwrotowi: po upływie 6 miesięcy od dnia otrzymania pomocy finansowej na kupno lokalu mieszkalnego, w przypadku niezawarcia i nieprzedłożenia w jednostce organizacyjnej Służby Więziennej ostatecznej umowy kupna lokalu w tym terminie, po upływie 3 lat od dnia otrzymania pomocy finansowej na budowę lokalu mieszkalnego, w przypadku niezainwestowania przyznanej kwoty na ten cel i nieudokumentowania tego faktu w jednostce organizacyjnej Służby Więziennej w tym terminie oraz w przypadku zwolnienia funkcjonariusza ze służby, przed nabyciem przez niego prawa do emerytury lub renty na podstawie art. 68 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 kwiecień 1996 r. o Służbie Więziennej. Do ustalenia kwoty pomocy finansowej podlegającej zwrotowi przyjmuje się kwotę przyznanego świadczenia waloryzowanego corocznie o średnioroczny wskaźnik wzrostu cen towarów i usług konsumpcyjnych, określonych w ustawie budżetowej, w przypadku, gdy obowiązek zwrotu powstał w latach następujących po roku przyznania pomocy finansowej. W przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, kwotę pomocy finansowej, ustalonej zgodnie z ust. 2, obniża się o 1/15 za każdy pełny rok służby."

Organ stwierdził, że z przepisu powyższego wynika, że pomoc finansowa podlega zwrotowi jeśli funkcjonariusz fizycznie otrzymał taką pomoc.

Z dniem 13 sierpnia 2010 r. weszła w życie nowa ustawa o służbie więziennej z dnia 9 kwietnia 2010 r. (Dz. U. Nr 79, poz. 523).

Zgodnie z art. 184 tej ustawy pomoc finansową na uzyskanie lokalu przydziela się funkcjonariuszowi w służbie stałej.

Zaś zgodnie z art. 186 tej ustawy, pomoc finansowa podlega zwrotowi w przypadku zwolnienia funkcjonariusza ze służby przed upływem 15 lat służby w Służbie Więziennej, z wyjątkiem funkcjonariusza, który przed upływem tego okresu nabył prawo do renty inwalidzkiej Służby Więziennej.

Wskazał też na treść art. 268 ust. 2 ustawy, który stanowi, że "postępowania dotyczące decyzji w sprawach lokalu mieszkalnego, przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego (...), wydanych na podstawie ustawy, o której mowa w art. 273 wszczęte i niezakończone decyzją ostateczną do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy są prowadzone na podstawie przepisów niniejszej ustawy ...".

Organ stwierdził, że przepisy "nowej" ustawy w przeciwieństwie do przepisów wykonawczych "starej" ustawy, nie przewidują możliwości zmiany decyzji o przyznaniu tego rodzaju pomocy w sytuacji, w której przed upływem 15 lat służby funkcjonariusz odchodzi ze służby a przyznana pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego podlega zwrotowi w całości.

Skarżący wystąpił ze służby na własną prośbę, przed upływem 15 lat służby i do dnia zwolnienia ze służby takiej pomocy nie otrzymał. Dodał, że przepisy obowiązującej ustawy o Służbie Więziennej nie przewidują możliwości wypłaty bądź pomniejszenia świadczenia pieniężnego pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego dla funkcjonariusza, który zwolnił się ze służby przed upływem 15 lat służby.

Odwołanie od powyższej decyzji złożył zainteresowany.

Stwierdził, że art. 128 k.p.a. stanowi, że odwołanie nie wymaga szczegółowego uzasadnienia. Wystarczy, że z niego wynika, iż nie jest zadowolony z wydanej decyzji. Podał, że nie jest zadowolony z wydanej decyzji albowiem jest niesłuszna i nie może się ostać.

W związku z tym wniósł o uchylenie decyzji Nr [...] i umorzenie postępowania administracyjnego.

Dyrektor Służby Więziennej na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a oraz art. 186 ust. 1 ustawy z dnia 9 kwietnia 2000 r. o służbie więziennej po rozpoznaniu powyższego odwołania utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Uzasadniając powyższą decyzję organ podał, że w dniu 9 października 2009 r. odwołujący się złożył wniosek o przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego.

W dniu 28 października 2009 r. Dyrektor Zakładu Karnego w G. wydał decyzję Nr [...], w której uznał uprawnienia wnioskodawcy do pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego.

W dniu 5 lipca 2010 r. zainteresowany w związku z wystąpieniem ze służby złożył wniosek do Dyrektora Zakładu Karnego w G. o zmianę decyzji Nr [...] i wypłatę przysługującej mu pomocy finansowej w kwocie pomniejszonej o wartość podlegającą zwrotowi. Odwołujący się został zwolniony ze służby z dniem 31 lipca 2010 r.

Dyrektor Zakładu Karnego w G. postanowieniem z dnia [...] Nr [...] wszczął postępowanie o uchylenie decyzji Nr [...] z dnia [...] w sprawie przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego przez zainteresowanego, zakończone zaskarżoną decyzją z dnia [...] Nr [...].

Skarżący zgodnie z pouczeniem zawartym przez organ złożył zażalenie na powyższe postanowienie, które to postanowieniem Nr [...] z dnia [...] zostało oddalone.

Organ II instancji rozpoznając złożone przez zainteresowanego odwołanie podał, że obowiązujące od dnia 13 sierpnia 2010 r. przepisy ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej nie przewidują możliwości wypłaty, bądź pomniejszenia świadczenia pieniężnego pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego.

W tych okolicznościach na podstawie art. 268 ust. 2 ustawy o Służbie Więziennej, w dalszym rozpatrywaniu przedmiotowej sprawy zastosowanie mają przepisy tej ustawy.

Skarżący wystąpił ze służby na własną prośbę i do dnia zwolnienia takiej pomocy nie otrzymał. Z uwagi na to, że obecnie przepisy nie przewidują możliwości wypłaty bądź pomniejszenia świadczenia pieniężnego pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego dla funkcjonariusza, który zwolnił się ze służby przed 15 lat służby zaskarżona decyzja nie narusza obowiązującego prawa.

Skargę na powyższą decyzję złożył zainteresowany. Zarzucił decyzji:

1) rażące naruszenia prawa materialnego to jest art.155 k.p.a. przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie,

2) naruszenie prawa materialnego tj. art.268 ust.2 ustawy o Służbie Więziennej w związku z art.155 k.p.a. przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie,

3) naruszenie prawa materialnego tj. art.186 ustawy o Służbie Więziennej w związku z art.155 k.p.a. przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie,

W związku z powyższymi zarzutami wniósł o:

- na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej albo ewentualnie

- na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.a p.p.s.a o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej

- na podstawie art.135 p.p.s.a o uchylenie postanowienia z dnia [...] Nr [...] oraz postanowienia oddalającego zażalenie w przedmiocie wszczęcia postępowania oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Uzasadniając skargę w pierwszej kolejności stwierdził, wskazując również na orzecznictwo sądowo-administracyjne, że przepisy k.p.a. poza ściśle przewidzianymi wyjątkami, które nie mają tutaj zastosowania, nie przewidują wydania odrębnego rozstrzygnięcia w przedmiocie wszczęcia postępowania. Oznacza to, że postanowienie z dnia [...] jest w istocie zawiadomieniem przewidzianym w art. 61 § 4 k.p.a. od którego nie przysługuje żaden środek odwoławczy. Tym samym organ powinien stwierdzić, że zażalenie złożone przez skarżącego na podstawie art. 134 w zw. z art. 144 k.p.a. jest niedopuszczalne, tymczasem organ rozpoznał je merytorycznie a więc z obrazą art. 138 § 1 k.p.a.

Zatem celowy jest wniosek o uchylenie powyższych postanowień na podstawie art. 135 p.p.s.a.

Skarżący podniósł, że we wskazanym wyżej zażaleniu wyraźnie podkreślił, że nie wyraża zgodny na uchylenie decyzji Nr [...] w sprawie przyznania pomocy finansowej a co ma kardynalne znaczenie na gruncie rozpoznawanej sprawy.

Tymczasem z treści decyzji organu I instancji wynika, że decyzja Nr 195 została uchylona na podstawie art. 155 k.p.a. co zostało zaaprobowane przez organ II instancji, który utrzymał decyzję pierwszoinstancyjną.

Z treści powołanego przepisu wynika, że organ administracji publicznej może w każdym czasie zmienić decyzję, jednakże pod warunkiem zgody stron. Skarżący takiej zgody jak wskazano wyżej, nie udzielił. Tym samym decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa – art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Zatem już z powołanego wyżej powodu powinno nastąpić stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej.

Skarżący twierdził wskazując na orzecznictwo sądowoadministracyjne oraz poglądy doktryny, że postępowanie prowadzone na podstawie art. 155 k.p.a. jest postępowanie nadzwyczajnym, którego przedmiotem – w przeciwieństwie do postępowania głównego – nie jest ponowne merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, lecz przeprowadzenie weryfikacji wydanej już decyzji ostatecznej z punktu widzenia, czy za zmianą przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony, ponadto postępowanie prowadzone na podstawie tego przepisu jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym. Istotą tego postępowania jest sprawdzenie, czy w ustalonym stanie faktycznym i prawnym istnieją szczególne przesłanki, które przemawiają za uchyleniem lub zmianą decyzji ostatecznej. Prawna możliwość zastosowania trybu przewidzianego w art. 155 k.p.a. uwarunkowana jest prowadzeniem postępowania w ramach tego samego stanu prawnego, z udziałem tych samych stron, i nie może zmierzać do ponownego rozpoznawania sprawy zakończonej rozstrzygnięciem.

Skoro zatem decyzja wydana na podstawie art. 155 k.p.a. może dotyczyć wyłącznie kwestii rozstrzyganych decyzją ostateczną a nie kwestii nowych to należy uznać, iż w trybie art. 155 k.p.a. nie można uchylić decyzji tylko dlatego, że zmienił się stan prawny.

Zmiana obowiązującego prawa powoduje, że powstaje nowa sprawa nie tylko w znaczeniu procesowym, lecz również w sensie materialnoprawnym.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy skarżący stwierdził, że organy w istocie rozpoznały nową sprawę administracyjną, stosując nowe przepisy ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej – co wynika z uzasadnienia decyzji.

Powyższe naruszenia są także podstawą do wyeliminowania z obrotu prawnego tych decyzji.

Wskazując na liczne orzecznictwo sądowoadministracyjne stwierdził też uchylone lub zmienione w trybie art. 154 k.p.a. i 155 k.p.a. mogą być decyzje ostateczne, konstytutywne, nie dotknięte wadami wymienionymi w art. 145 § 1 bądź 156 § 1 k.p.a. mające charakter uznaniowy przy jednoczesnym spełnieniu warunków określonych w przepisach art. 154 § 1 lub 155 k.p.a.

Tymczasem uchylona decyzja Nr [...] o przyznaniu pomocy finansowej ma charakter deklaratoryjny i jest decyzją związaną i dlatego też organy nie mogły jej uchylić w trybie art. 155 k.p.a.

Skarżący stwierdził, że zaprezentowane powyżej poglądy doktryny i orzecznictwa sądowoadministracyjnego przesądzają o zasadności dwóch pozostałych zarzutów dotyczących niewłaściwego zastosowania art. 186 oraz art. 268 ust. 2 ustawy o Służbie Więziennej.

Skoro nastąpiła zmiana prawa toteż nie można było uchylić decyzji w trybie art. 155 k.p.a. uzasadniając to treścią przepisów nowej ustawy pragmatycznej.

Ponadto zainteresowany zarzucił błędną interpretację art. 286 ustawy, wskazał, że przepis ten ma dwie jednostki redakcyjne w § 1 ustawodawca posługuje się terminem "sprawa" oraz § 2, w którym ustawodawca posługuje się terminem "postępowanie".

Wskazał na uzasadnienie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 10 lipca 2000 r. sygn. akt SK 12/99 OTK ZU nr 5/2000, poz. 143, w którym przedstawiono rozumienie podanych pojęć.

Skarżący stwierdził, że rozważania Trybunału Konstytucyjne zawarte we wskazanym wyroku dają podstawę do uznania, że przepis art. 268 ust. 2 nie przesądza jakie przepisy prawa materialnego winny mieć zastosowanie, bowiem te kwestie wyjaśnia art. 268 ust. 1, który jest przepisem przejściowym o charakterze materialnym. Art. 268 ust. 2 jest przepisem przejściowym o charakterze proceduralnym.

Podał, że nie ma domniemania przemawiającego za bezpośrednim działaniem nowego prawa. Trybunał Konstytucyjny w powołanej sprawie wyraził pogląd, że na wypadek kolizji bezpośredniego działania nowej ustawy i interesu jednostki można raczej mówić o odwróceniu "domniemania" przemawiającego za zasadą bezpośredniego działania. W świetle orzecznictwa T.K. kwestią intertemporalną o tyle tylko rozwiązuje się optując za zasadą stosowania ustawy nowej, o ile przemawia za tym konieczność ochrony innych konstytucyjnie uznanych praw, wartości, czy interesów i pod warunkiem zastosowania procedur umożliwiających zainteresowanym dostosowanie się do zaistniałej sytuacji.

Nie ma zastosowania art. 268 ust. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. gdyż żadne postępowanie nie było w toku w dniu wejścia nowej ustawy.

Przedmiotem postępowania dotyczącego decyzji w sprawach przyznania pomocy finansowej – art. 268 ust. 2 jest prawo do takiej pomocy.

Podał, że organy są niekonsekwentne bowiem z jednej strony wyrażają pogląd, że § 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 czerwca 2003 r. na zastosowanie wówczas, gdy funkcjonariusz fizycznie uzyskał taką pomoc, z drugiej strony nieoczekiwanie organ I instancji w podstawie prawnej decyzji Nr [...] powołuje § 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 29 lipca 2003 r. mówiący o zwrocie pomocy finansowej, co aprobuje organ odwoławczy.

Stwierdził również, że błędny jest pogląd, że przepisy poprzednio obowiązującej ustawy o Służbie Więziennej przewidywały możliwość zmiany decyzji o przyznaniu pomocy finansowej w przypadku wystąpienia ze służby przed upływem 15 lat służby. Organy mogły wydawać jedynie rozstrzygnięcia przewidziane w § 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 czerwca 2003 r. wśród których nie ma decyzji o zmianie decyzji o przyznaniu pomocy finansowej.

W ocenie skarżącego wskazane uchybienia stanowią rażące uchybienie prawa co zatem idzie wnosi jak w petitum skargi.

Wskazał także, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym pojawił się pogląd, że w świetle przepisów ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. s Służbie Więziennej sprawy dotyczące równoważnika pieniężnego z tytułu braku lokalu mieszkalnego czy równoważnika za remont zajmowanego lokalu powinien rozpatrywać Sąd właściwy w sprawach z zakresu prawa pracy.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie a uzasadniając ten wniosek przywołał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjny powołanej są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Akt administracyjny jest niezgodny z prawem o ile przy jego wydaniu doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego. Wówczas to sąd w oparciu o art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) może w zależności od okoliczności uchylić decyzję, stwierdzić jej nieważność lub uznać, że została wydana z naruszeniem prawa.

W ocenie Sądu zaskarżona decyzja i decyzja ją poprzedzająca ostatecznie nie naruszają prawa, choć występują w niej pewne niedokładności a nawet uchybienia, błędna interpretacja przepisów prawa.

Według Sądu powyższe wady, o czym mowa poniżej, nie mają istotnego charakteru dla rozpoznania sprawy, dlatego też nie mogą stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej lub ich uchylenia.

Analizując zarzuty skargi należy się zgodzić, że zawiadomienie o wszczęciu postępowania nie przybiera formy postanowienia i nie przysługuje od niego żaden sposób zaskarżenia.

Art. 61 § 4 k.p.a. wyraźnie stanowi, że strony zawiadamia się o wszczęciu postępowania. Ani art. 61 k.p.a. ani też inne przepisy k.p.a. nie przewidują możliwości zaskarżenia tej czynności.

Z tych też względów pouczenie o możliwości zaskarżenia zawiadomienia i toczące się w związku z tym postępowanie jest wadliwe.

Działania podjęte przez organ spełniły zadanie wynikające z art. 61 k.p.a. – zawiadomiły strony o wszczęciu postępowania w sprawie i możliwości podjęcia obrony swych praw i składnia w tej sprawie dowodów i oświadczeń.

Wady tego postępowania wskazane wyżej nie miały żadnego znaczenia dla końcowego załatwienia sprawy.

Wskazany przez stronę w skardze art. 135 p.p.s.a. jako podstawa wyeliminowania postanowienia z dnia [...] i postanowienia z dnia [...] mówi, że sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Jeśli idzie o drugi zarzut skargi – naruszenie art. 155 k.p.a. to należy się zgodzić w większości z wywodami prawnymi dotyczącymi analizy tego przepisu i jego rozumienia i zastosowania.

Ponad wszelką wątpliwość, i możliwość zastosowania powyższego przepisu ma miejsce wówczas, gdy strony postępowania wyrażą zgodę na uchylenie lub zmianę decyzji już ostatecznej. Niesporny jest również fakt, że skarżący w zażaleniu z dnia 15 listopada 2010 r. nie wyrażał zgody na prowadzenie postępowania w trybie tego przepisu, odnośnie decyzji z dnia [...].

Analiza powołanego przepisu oraz niemożność jego zastosowania w niniejszej sprawie obejmuje przeważającą część skargi. Sąd odnosi się do powyższego wywodu w sposób jak wyżej, albowiem według Sądu w istocie przepis ten nie miał zastosowania w niniejszej sprawie.

Art. 155 k.p.a. stanowi, że decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylone lub zmienione przez organ administracji publicznej, który ją wydał, lub przez organ wyższego stopnia jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony (...).

W istocie organ I instancji, w części wstępnej, w podstawie prawnej decyzji powołuje art. 155 k.p.a. Jednakże w uzasadnieniu decyzji organ w żaden sposób nie odnosi się do przesłanek wynikających z tego przepisu oraz stanu faktycznego, który dałby podstawę do uruchomienia tej instytucji.

Powyższe okoliczności dają Sądowi podstawę do uznania, że mimo błędnie powołanego w podstawie prawnej decyzji przepisu art. 155 k.p.a. nie miał on w istocie zastosowania przez organ I instancji.

Stąd też ogólne odniesienie Sądu do zarzutów skargi odnośnie zastosowania art. 155 k.p.a.

W tym miejscu należy też zauważyć, że analiza uzasadnienia decyzji organu I instancji nie daje podstaw do stwierdzenia, jak zarzuca skarga, że organ jest niekonsekwentny, gdyż z jednej strony wyraża pogląd, że w § 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 czerwca 2003 r. ma zastosowanie wówczas, gdy funkcjonariusz fizycznie otrzyma pomoc, z drugiej strony nieoczekiwanie organ I instancji w podstawie prawnej decyzji Nr [...] powołuje § 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 29 lipca 2003 r. w sprawie przyznania pomocy finansowej na użytkowanie lokalu mieszkalnego mówiący o zwrocie pomocy finansowej. Ponadto jak twierdzi skarga błędny jest pogląd, że przepisy poprzednio obowiązującej ustawy przewidywały możliwość zmiany decyzji o przyznaniu pomocy finansowej w przypadku wystąpienia ze służby przed upływem 15 lat służby.

Przede wszystkim organ bowiem wskazuje, że istniały przepisy wykonawcze do "starej" ustawy o Służbie Więziennej, które pozwalały na częściowe pozostawienie środków pieniężnych dla osoby korzystającej z pomocy finansowej na nabycie mieszkania a "w tej chwili takiej sytuacji "nowa" ustawa nie przewiduje".

Nadto błędne rozważania w tej kwestii organu nie miały by znaczenia dla sprawy o ile te przepisy nie mają zastosowania w niniejszej sprawie i o ile przepis nowej ustawy powołany w decyzjach ma w niniejszej sprawie zastosowanie.

Generalnie należy stwierdzić, że obie decyzji w uzasadnieniu wskazują, iż zgodnie z art. 268 ust. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej do niniejszej sprawy mają zastosowanie przepisy tej ustawy a ponadto podstawę do wydania rozstrzygnięcia w ramach tak określonej ustawy jest art. 186 ust. 1 tej ustawy.

W ocenie Sądu poza sporem pozostaje, że do rozpoznania niniejszej sprawy organy winny zastosować przepisy ustawy z dnia 9 grudnia 2010 r. o Służbie Więziennej. Ustawa weszła bowiem w życie w dniu 13 sierpnia 2010 r. czyli obowiązywała w dacie wydania zaskarżonych decyzji (decyzja organu I instancji z dnia 20 czerwca 2011 r., II instancji z dnia 11 lipca 2011 r.).

Nie zawiera ona przepisów intertemporalnych, które dawałyby podstawę do zastosowania przepisów "starej" ustawy.

Zgodzić się należy ze skarżącym, że w niniejszej sprawie nie ma zastosowania art. 268 ust. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej, gdy uzna się, że sprawa została wszczęta z urzędu. Mówi on, że postępowanie dotyczące decyzji w sprawach lokalu mieszkalnego, przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego, przyznania równoważnika pieniężnego z tytułu braku mieszkania albo równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego wydanych na podstawie ustawy, o której mowa w art. 273, wszczęte i niezakończone decyzją ostateczną do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy są prowadzone na podstawie przepisów niniejszej ustawy.

W rozpatrywanej sprawie nie miała miejsca sytuacja określona w tym przepisie (podobnie jak nie miała miejsca okoliczność określone w art. 268 ust. 1) – w dacie obowiązywania "starej" ustawy nie toczyło się żadne postępowanie "wszczęte i niezakończone decyzją ostateczną do dnia wejścia w życie nowej ustawy".

Art. 268 jest jedynym przepisem przejściowym w ustawie z dnia 9 kwietnia 2010 r.

Niniejsza sprawa została wszczęta z urzędu, co wynika z postanowienia organu I instancji w dniu 4 listopada 2010 r. ale nawet gdyby uznać, że toczy się ona również na wniosek strony, co zatem idzie postępowanie zostało wszczęte na wniosek i z urzędu (!) to po myśli art. 268 ust. 1 i 2 mają do niego zastosowanie przepisy nowej ustawy.

Zwrócić bowiem w tym miejscu uwagę należy na wniosek skarżącego z dnia 5 lipca 2010 r., w którym w związku z wystąpieniem ze służby wnosił o zmianę decyzji Nr 195 z dnia 28 października 2009 r. w sprawie udzielenia pomocy finansowej w uzyskaniu lokalu mieszkalnego przez ponowne przeliczenie kwoty przysługującej mu pomocy finansowej, pomniejszonej o wartość podlegającą zwrotowi. Został on doręczony organowi, co wynika z prezentaty organu (k. 24 akt administracyjnych w dniu 5 lipca 2010 r. zatem po myśli art. 61 § 3 datę wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej.

Reasumując rozważania jakie prawo ma zastosowanie w niniejszej sprawie, należy stwierdzić, że postępowanie w niniejszej sprawie stanowi odrębną sprawę, odrębne postępowanie i niezależnie od daty wszczęcia tego postępowania –5 lipca 2010 r. lub 4 listopada 2010 r. w oparciu bądź to o art. 268 "nowej ustawy" bądź też o ogólne zasady procedowania mają zastosowanie przepisy nowej ustawy.

Podstawą prawną do wydania decyzji, na którą zresztą wskazują oba organy jest art. 186 ust. 1 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. Do wymienionej ustawy mają zastosowanie przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 29 lipca 2010 r. w sprawie przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego funkcjonariuszom Służby Więziennej (Dz.U. z 2010 r. Nr 147, poz. 986) wydane na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 185 ustawy o Służbie Więziennej.

Art. 186 ust. 1 wymienionej wyżej ustawy stanowi, że pomoc finansowa podlega zwrotowi w przypadku zwolnienia funkcjonariusza ze służby przed upływem 15 lat służby w służbie więziennej, z wyjątkiem funkcjonariusza, który przez upływem tego okresu nabył prawo do renty inwalidzkiej Służby Więziennej.

Z przepisem tym koresponduje § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 29 lipca 2010 r., który stanowi, że pomoc finansowa podlega zwrotowi w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja o zwrocie stała się ostateczna.

W ust. 2 tego paragrafu przewidziano możliwość zwrotu wypłaconej kwoty w ratach w określonych terminach ale tylko wówczas, gdy uwzględniono pisemny wniosek funkcjonariusza o zwrot pomocy finansowej w ratach (o czym mowa w art. 186 ust. 3).

Powołany przepis prawa materialnego jednoznaczne wskazuje, że ustawodawca przewidział jeden wypadek, który uzasadnia o ile funkcjonariusz nie pracował 15 lat w służbie – zwolnienie od zwrotu pomocy finansowej – nabycie prawa do renty.

Okolicznością niesporną jest, że skarżący nie kwalifikuje się do powyższego przypadku, ponadto nie przepracował wymaganej ilości lat w służbie.

Okolicznością bezsporną jest również i to, że decyzją z dnia [...] Nr [...] przyznano zainteresowanemu pomoc finansową na uzyskanie lokalu mieszkalnego, która co wynika z pkt 3 petitum decyzji miała zostać wypłacona w terminie dwóch lat od dnia wydania decyzji i faktycznie żadna kwota z tego tytułu nie została skarżącemu wypłacona.

W tej sytuacji nie można wprost zastosować art. 186 ust. 1 albowiem skarżącemu nie można nakazać zwrotu pomocy finansowej gdyż żadnej kwoty nie otrzymał, z drugiej strony w obrocie prawnym funkcjonuje decyzja z dnia [...] w której organ zobowiązał się do zapłaty określonej kwoty skarżącemu.

Stanowi ona podstawę do prowadzenia egzekucji.

W okolicznościach sprawy jest ona niedopuszczalna albowiem intencją ustawodawcy w art. 186 ust. 1 jest, by w takiej sytuacji w jakiej pozostaje skarżący, nastąpił zwrot otrzymanej pomocy materialnej.

Według Sądu uzasadniona jest w powstałej sytuacji modyfikacja sentencji i nie zakazanie zwrotu a uchylenie decyzji z dnia [...].

Według Sądu skoro rozstrzygnięcie z dnia [...] zapadło w formie decyzji, rozstrzygnięcie jej dotyczące winno zapaść również w tej formie – decyzji. Zauważyć też należy, że wprawdzie z art. 186 ( i dalszych) nie wynika, iż w przedmiocie zwrotu pomocy finansowej powinna być wydana decyzja ale § 4 wymienionego wyżej rozporządzenia z dnia 29 lipca 2010 r. wyraźnie o tym stanowi w ust. 1 i ust. 2.

Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę należało oddalić.