Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 661/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2012-01-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6122 Rozgraniczenia nieruchomości
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 157 par. 2,  art. 156 par. 1,  art. 158 par. 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 34 ust. 1 i 2,  art. 29 ust. 3,  art. 30 ust. 1,  art. 31,  art. 33
journal: Dz.U. 2005 nr 240 poz 2027
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Olga Białek Sędziowie: Sędzia NSA Julia Szczygielska – sprawozdawca Sędzia WSA Ireneusz Dukiel Protokolant: Asystent sędziego Paweł Czyszkowski po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 24 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi K. i M.Ś. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji umarzającej postępowanie administracyjne dotyczące rozgraniczenia granic działek oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu decyzją z dnia [...]r., Nr [...], po rozpatrzeniu wniosku K.Ś. i M.Ś. o ponowne rozpatrzenie sprawy, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 158 k.p.a. utrzymało w mocy swą decyzję z dnia [...]r., Nr [...] o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy K. z dnia [...]r., Nr [...] umarzającej postępowanie administracyjne dotyczące rozgraniczenia w obrębie wsi J.D. Gmina K., granic działek oznaczonych geodezyjnie nr 193/4 stanowiącą własność Gminy K. z działką przyległą nr 193/3 stanowiąca własność skarżących i przekazującej sprawę sporu granicznego między w/w działkami do rozpatrzenia Sądowi Rejonowemu w K.. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, Kolegium wskazało, że w decyzji swej z dnia [...]r., Nr [...] podkreślono, że kwestionowana przez skarżących opisana wyżej decyzja Wójta Gminy K. nie rozstrzyga o istocie sprawy, czyli nie rozstrzyga o rozgraniczeniu nieruchomości, lecz w tym zakresie Wójt Gminy przekazuje sprawę do rozstrzygnięcia Sądowi Rejonowemu w K.. Sąd ten postanowieniem z dnia [...]r., sygn. akt [...] dokonał rozgraniczenia przedmiotowych nieruchomości. Następnie postanowieniem z dnia [...] r. sygn. akt [...] Sąd Okręgowy w Ś. oddalił apelację skarżących od w/w postanowienia Sądu Rejonowego w K..

Zdaniem Kolegium rozgraniczenie przedmiotowych nieruchomości zostało dokonane nie w trybie administracyjnym, lecz opisanym wyżej orzeczeniem Sądu powszechnego. Stąd nawet ewentualne wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji Wójta Gminy K. z dnia [...]r. nie spowoduje ponownego rozgraniczenia nieruchomości, jako, że z treści art. 365 § 1 k.p.c. wynika zasada związania stron, sądów i innych podmiotów i osób - treścią prawomocnego orzeczenia sądowego.

Nadto Kolegium stwierdziło, że stosownie do treści art. 25 § 1 pkt 1 k.p.a. Wójt Gminy K. jako organ administracji podlega wyłączeniu jedynie od załatwienia sprawy dotyczącej interesów majątkowych:

1) jego kierownika lub osób pozostających z tym kierownikiem w stosunkach określonych w art. 24 § l pkt 2 i 3 ( małżonka krewnych i powinowatych do drugiego stopnia, osoby związanej z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli)

2) osoby zajmującej stanowisko kierownicze w organie bezpośrednio wyższego stopnia lub osób pozostających z nim w stosunkach określonych w art. 24 § 1 pkt 2 i 3 (małżonka krewnych i powinowatych do drugiego stopnia, osoby związanej z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli).

W dalszej części uzasadnienia zaskarżonej decyzji, Kolegium wskazało, że we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy strony podniosły, że każde rozstrzygnięcie wydane z rażącym naruszeniem prawa winno być uchylone a postępowanie wszczęte od początku. Zdaniem skarżących, Wójt Gminy K. będący stroną, nie powinien przeprowadzać postępowania rozgraniczeniowego, tylko winien przekazać sprawę do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W.. Wnioskodawcy zarzucili, że postępowanie rozgraniczeniowe było prowadzone na podstawie nieprawidłowej dokumentacji, bez zachowania poszanowania prawa własności, nie uwzględniając stanu ostatniego spokojnego posiadania, czy zasad prawa cywilnego. Do wniosku skarżący dołączyli kserokopie wyroku Sądu Okręgowego w Ś. z dnia [...]r., sygn. akt [...], którym oddalono apelację M.Ś. od wyroku Sądu Rejonowego w K. z dnia [...]r., który nakazywał skarżącemu wydanie Gminie Wiejskiej K. nieruchomości położonej w J.D. stanowiącej drogę gminną o oznaczeniu geodezyjnym działki 193/4.

Po rozpatrzeniu wniosku stron, zaskarżoną decyzją z dnia [...]r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy decyzję własną z dnia [...]r., Nr [...], podkreślając, że postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji jest postępowaniem, którego istotą nie jest rozstrzyganie co do meritum sprawy rozstrzygniętej w wadliwej decyzji, ale jest postępowaniem, które w swoim przedmiocie ma kwestię wyłącznie nieważności decyzji lub niezgodności z prawem tej decyzji. Ten zakres rozstrzygania obowiązuje także w postępowaniu, prowadzonym na podstawie art. 127 § 3 k.p.a. w sprawie dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji. A zatem Kolegium nie może badać merytorycznych przesłanek wydania przez Wójta Gminy K. decyzji z dnia [...]r., którą umorzono postępowanie administracyjne dotyczące rozgraniczenia nieruchomości w obrębie wsi J.D - Gmina K. i przekazano sprawę sporu granicznego pomiędzy działkami nr 193/3 a 193/4 do rozpatrzenia Sądowi Rejonowemu w K., ale może jedynie rozstrzygać o ewentualnym istnieniu przesłanek do stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji, jednakże tylko w zakresie ściśle określonym w art. 156 k.p.a..

Kolegium podkreśliło, że postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji ma na celu dokonanie oceny ważności decyzji merytorycznej, ustalanej na podstawie stanu dowodowego i przepisów prawa obowiązujących w dacie jej wydania. Oznacza to, że organy administracyjne nie gromadzą, w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji, odrębnych dowodów, lecz w zasadzie opierają się na dowodach zgromadzonych w postępowaniu poprzedzającym wydanie decyzji, która jest weryfikowana w kontekście istnienia przesłanek nieważności decyzji a wymienionych w art. 156 k.p.a.. Organ prowadzący postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji jest zobligowany do zajęcia się wyłącznie sprawami prawnymi i nie ma możliwości dokonywania ponownej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, a także nie ma możliwości uzupełnienia zebranego w sprawie materiału dowodowego, co w efekcie doprowadziłoby do merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy. Organ orzekający ogranicza się jedynie do poszukiwania uchybień i wadliwości, tak proceduralnych jak i dotyczących prawa materialnego. W tym samym zakresie również poruszać się może organ ponownie rozpoznający w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji.

Dalej Kolegium wskazało, że przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji zostały wyczerpująco określone w art. 156 § 1 k.p.a., lecz przesłanki te w ocenie organu nie występują w niniejszej sprawie. I tak analizując treść art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a., nie zachodzi w sprawie przesłanka dotycząca naruszenia przepisów o właściwości. Decyzja wydana została przez organ właściwy, zarówno rzeczowo jak i miejscowo. Właściwość rzeczowa organu prowadzącego postępowanie rozgraniczeniowe została określona w art. 30 ust. 1 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U z 2005 r. Nr 240, poz. 2027 ze zm.), z którego jednoznacznie wynika, że organem właściwym do przeprowadzenia postępowania rozgraniczeniowego jest odpowiednio wójt, burmistrz albo prezydent miasta. Natomiast stosownie do art. 21 § 1 pkt 1 k.p.a. właściwym miejscowo w sprawach dotyczących nieruchomości jest organ administracji według miejsca położenia nieruchomości. W przedmiotowej sprawie nieruchomość położona jest w J.D. na terenie gminy wiejskiej Kłodzko, zatem organem właściwym jest Wójt Gminy K..

W sprawie nie zachodzi także przesłanka braku podstawy prawnej lub rażącego naruszenia prawa, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.. Decyzja wydana została bowiem zgodnie z art. 34 ust.1 i ust. 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne. Zebrany w sprawie materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, że w dniu 10 sierpnia 2006 r., na wniosek skarżących zostało wszczęte postępowanie rozgraniczeniowe pomiędzy drogą gminną nr 193/4 w J.D. a działką przyległą nr 193/3 w J.D.. Do przeprowadzenia postępowania rozgraniczeniowego został upoważniony uprawniony geodeta. W trakcie tego postępowania strony nie wyraziły zgody na wyznaczony przez geodetę przebieg granicy, a zatem do zawarcia ugody nie doszło. Spełnione zatem zostały przesłanki do umorzenia postępowania rozgraniczeniowego, zgodnie z treścią art.34 ust. 2 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne, stąd decyzja Wójta Gminy K. z dnia [...]r. nie jest dotknięta wadą braku podstawy prawnej.

Z tego samego względu decyzja ta nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa.

Nadto – wskazało Kolegium - w postępowaniu zmierzającym do wydania kwestionowanej decyzji Wójta Gminy przestrzegane były wszystkie zasady postępowania administracyjnego, o których mowa w art. 6-16 k.p.a.. Nie zachodzi w sprawie przesłanka wynikająca z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., bowiem sprawa nie była rozstrzygnięta inną decyzją ostateczną.

Nie zachodzi w sprawie również sytuacja o której mowa w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. – decyzja skierowana została do osoby, która jest stroną w sprawie.

Nie zachodzi w sprawie przesłanka niewykonalności decyzji w dniu jej wydania o charakterze trwałym, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a.. Stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie tej przesłanki uzależnione jest od łącznego spełnienia dwóch warunków: a/ niewykonalność decyzji musi istnieć w momencie jej wydania (np. zmiana stanu prawnego obejmująca datę wydania decyzji), b/ niewykonalność decyzji musi mieć charakter trwały (adresat decyzji jest trwale pozbawiony możliwości czynienia użytku z ustanowionych w niej praw lub trwale pozbawiony możliwości wykonania obowiązków).

Nie zachodzi w sprawie przesłanka z art. 156 § 1 pkt 6 k.p.a., że w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą. Rozpatrując tę przesłankę Kolegium wskazało, że do zakresu pojęcia "czyn zagrożony karą" zalicza się czyny zagrożone sankcją karną przewidzianą w kodeksie karnym, kodeksie karno skarbowym, kodeksie wykroczeń oraz w innych przepisach pozakodeksowych. Wykonanie kwestionowanej decyzji nie rodzi sankcji karnych określonych wskazanymi aktami.

Bezspornym jest też, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzi przesłanka wynikająca z art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a., a dotycząca istnienia wady powodującej nieważność decyzji z mocy prawa. Stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej z powodu wady powodującej nieważność z mocy prawa może nastąpić jedynie w sytuacji, gdy prawo materialne dopuszcza w sposób wyraźny i wprost, że określona wadliwość decyzji powoduje jej nieważność.

W rozpatrywanej sprawie jak to już wyżej zauważono, podstawę materialno-prawną decyzji Wójta Gminy K. z dnia [...] r. stanowił art. 34 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne, który w swej treści nie zawiera sankcji nieważności decyzji przy wystąpieniu określonej w tym przepisie wady decyzji administracyjnej.

Wobec powyższych okoliczności nie ma w ocenie Kolegium - podstaw prawnych do stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy K. z dnia [...] r., Nr [...], a tym samym nie ma podstaw do uchylenia i zmiany decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r.. Jednocześnie Kolegium wskazało, że podziela pogląd wyrażony w/w decyzji własnej z dnia [...]r., iż rozgraniczenie nieruchomości położonych w J.D. zostało dokonane postanowieniem Sądu Rejonowego w K. z dnia [...] r. i ewentualne wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji Wójta Gminy K. z dnia [...]r. nie spowoduje ponownego rozgraniczenia nieruchomości z uwagi na istnienie w tej sprawie prawomocnego orzeczenia sądu.

W skardze na powyższą decyzję K.Ś. i M.Ś. wnieśli o jej uchylenie oraz nakazanie Wójtowi Gminy K. w trybie pilnym przeprowadzenia rozgraniczenia pomiędzy spornymi działkami, tj. działką gminną nr 193/4 przeznaczoną pod drogę gminną, a działką nr 193/3, będacą własnością skarżących oraz nakazanie odrzucenia dokumentacji geodezyjnej "sfałszowanej w 1996r.", uwzględnienie ostatniego spokojnego posiadania skarżących trwającego ponad 20 lat, tj. od 9 marca 1982r. do 15 grudnia 2003r., uwzględnienie prawa wodnego - strefy ochrony bezpośredniej studni, która znajduje się w działce nr 193/7 zakupionej z budynkami oraz zastosowanie art. 47 k.c..

Ponadto skarżący wnieśli o nie powoływanie się na postanowienia sądów, ponieważ zostały wydane na błędnej decyzji Wójta z rażącym naruszeniem prawa, a operatu wodnoprawnego w postępowaniu administracyjnym ani sądowym skarżący nie posiadali, uwzględnienie szkicu podstawowego nr 27 z 14 października 1981 r., według którego działka gminna nr 193/4 przeznaczona pod drogę gminną była i jest w innym miejscu.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie podkreślić należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie orzeka o istocie sprawy administracyjnej, czyli nie przyznaje określonych uprawnień, jak i nie odmawia ich przyznania, lecz rozstrzyga o legalności decyzji, to jest o ich zgodności z prawem na podstawie stanu prawnego i faktycznego istniejącego w dniu wydania zaskarżonej decyzji.

Działając zatem w granicach kompetencji wynikających z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm./ w związku z art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./, Wojewódzki Sąd Administracyjny jest obowiązany skontrolować, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu, czy też to prawo narusza i w zależności od tej oceny orzec w sposób przewidziany w art. 145 lub art. 151 w/w ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Dokonując kontroli legalności podjętych w niniejszej sprawie decyzji, Sąd stosownie do zapisu art. 134 powołanej wyżej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie jest związany granicami skargi. Przepis ten umożliwia Sądowi wszechstronne i obiektywne zbadanie sprawy niezależnie od podniesionych zarzutów.

Biorąc pod uwagę tak ograniczony zakres kognicji, Sąd rozpatrując niniejszą skargę uprawniony był jedynie w tym postępowaniu do zbadania, czy zaskarżona decyzja SKO w W. z dnia [...]r., Nr [...], odpowiada prawu, czy też to prawo narusza i w zależności od tej oceny orzec w sposób przewidziany w art. 145 § 1 lub art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Rozpatrując stan faktyczny i prawny niniejszej sprawy Sąd stwierdził, że skarga nie może być uwzględniona, jako że ocena przeprowadzonego postępowania oraz stanowisko Kolegium nie daje podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Kolegium z dnia [...]r., Nr [...].

Należy wskazać, że kontrolowane przez Sąd w niniejszej sprawie decyzje zostały podjęte w postępowaniu nadzwyczajnym, tj. w sprawie o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji Wójta Gminy K. z dnia [...] r., Nr [...].

Podkreślić zauważyć, że instytucja stwierdzenia nieważności decyzji jest instytucją procesową tworzącą prawną możliwość eliminacji z obrotu prawnego decyzji dotkniętych przede wszystkim wadami materialnoprawnymi, a zatem wadami powodującymi nieprawidłowe ukształtowanie stosunku materialnoprawnego zarówno pod względem podmiotowym, jak również przedmiotowym. Zgodnie z art. 157 § 2 k.p.a. postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Zatem legitymację do żądania wszczęcia takiego postępowania ma podmiot, który wykażę, że wadliwa decyzja dotyczy jego interesu prawnego lub obowiązku i to niezależnie od tego czy strona ta uczestniczyła w postępowaniu zwykłym, czy nie.

Przepisy art. 156 § 1 i art. 158 § 2 k.p.a. w związku z art. 157 § 2 k.p.a. wskazują, że jeśli zachodzi którakolwiek z przesłanek określonych w art. 156 § 1 k.p.a., organ nadzoru - niezależnie od tego, czy postępowanie nadzorcze zostało wszczęte na żądanie strony, czy z urzędu - jest obowiązany wydać decyzję stwierdzającą nieważność wadliwej decyzji lub stwierdzającą, że została ona wydana z naruszeniem prawa, ze wskazaniem okoliczności, z powodu których nie stwierdził jej nieważności.

Zgodnie zaś z art. 156 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która:

1) wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości,

2) wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa,

3) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną,

4) została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie,

5) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały,

6) w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą,

7) zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa.

Nie stwierdza się nieważności decyzji z przyczyn wymienionych w § 1 pkt 1, 3, 4 i 7, jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło dziesięć lat, a także gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne (§ 2 art. 156).

W rozpoznawanej sprawie pismem z dnia 21 marca 2010r. skarżący wnieśli o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy K. z dnia [...]r., Nr [...], zarzucając, że decyzja ta został podjęta z naruszeniem prawa.

Wskazać należy, że w/w decyzją wydaną w oparciu o przepis art. 34 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027 ze zm.), Wójt Gminy K. umorzył postępowanie administracyjne dotyczące rozgraniczenia w obrębie wsi J.D. Gmina K., działki oznaczonej geodezyjnie nr 193/4 stanowiącą własność Gminy K. z działką nr 193/3, stanowiąca własność skarżących i przekazał sprawę sporu granicznego między przedmiotowymi działkami do rozpatrzenia Sądowi Rejonowemu w K..

Istotnym jest w sprawie, że zgodnie z art. 29 ust. 3 w/w ustawy rozgraniczenia nieruchomości dokonują wójtowie (burmistrzowie, prezydenci miast) oraz, w wypadkach określonych w ustawie, sądy. Wójtowie (burmistrzowie, prezydenci miast) przeprowadzają rozgraniczenie nieruchomości z urzędu lub na wniosek strony (art. 30 ust. 1). Czynności ustalania przebiegu granic wykonuje geodeta upoważniony przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta) /art. 31 ust. 1/. Przy ustalaniu przebiegu granic bierze się pod uwagę znaki i ślady graniczne, mapy i inne dokumenty oraz punkty osnowy geodezyjnej /ust. 2/. Jeżeli jest brak danych, o których mowa w ust. 2, lub są one niewystarczające albo sprzeczne, ustala się przebieg granicy na podstawie zgodnego oświadczenia stron lub jednej strony, gdy druga strona w toku postępowania oświadczenia nie składa i nie kwestionuje przebiegu granicy (ust. 3). W razie sporu co do przebiegu linii granicznych, geodeta nakłania strony do zawarcia ugody. Ugoda zawarta przed geodetą posiada moc ugody sądowej (ust. 4). Art. 33 ust. 1 stanowi zaś, że wójt (burmistrz, prezydent miasta) wydaje decyzję o rozgraniczeniu nieruchomości, jeżeli zainteresowani właściciele nieruchomości nie zawarli ugody, a ustalenie przebiegu granicy nastąpiło na podstawie zebranych dowodów lub zgodnego oświadczenia stron.

Jeżeli natomiast w razie sporu co do przebiegu linii granicznych nie dojdzie do zawarcia ugody lub nie ma podstaw do wydania decyzji, o której mowa w art. 33 ust. 1, upoważniony geodeta tymczasowo utrwala punkty graniczne według ostatniego stanu spokojnego posiadania, dokumentów i wskazań stron, oznacza je na szkicu granicznym, sporządza opinię i całość dokumentacji przekazuje właściwemu wójtowi (art.34 ust.1 ustawy). W takiej sytuacji – zgodnie z art.34 ust.2 ustawy - wójt umarza postępowanie administracyjne i przekazuje sprawę z urzędu do rozpatrzenia sądowi. Sąd zaś rozpatruje sprawy o rozgraniczenie nieruchomości w trybie postępowania nieprocesowego (art.34 ust. 3 ustawy).

Z akt sprawy niewątpliwie wynika, że to na wniosek skarżących Wójt Gminy K., postanowieniem z dnia [...]r., Nr [...] wszczął postępowanie rozgraniczeniowe pomiędzy drogą gminną – działka nr 193/4 w J.D. a działką przyległą nr 193/3 w J.D.. Do przeprowadzenia postępowania rozgraniczeniowego upoważniony został geodeta uprawniony mgr inż. G.K. (uprawnienia nr [...]). W dniu 12 czerwca 2007r. odbyło się z udziałem zainteresowanych ustalenie przebiegu granic w terenie, z którego sporządzony został protokół graniczny. Granice okazane przez geodetę, ustalone na podstawie dokumentacji pobranej z Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w K. zostały przez przedstawiciela Gminy przyjęte bez zastrzeżeń. Skarżący nie zgodzili się na wyznaczony przez geodetę przebieg granicy i wskazali ją w innym miejscu. Różnica w przebiegu granicy pomiędzy wskazaniami geodety a wskazaniem przez skarżących była na tyle znacząca, że nie doszło do zawarcie ugody. W tym stanie rzeczy, Wójt Gminy K. przyjął, że skoro ustalenie przebiegu spornej granicy nie jest możliwe na drodze postępowania administracyjnego, to przedmiotowe rozstrzygnięcie może się odbyć jedynie na drodze postępowania sądowego, co oznaczało umorzenie postępowania administracyjnego w sprawie i przekazanie sprawę do rozpatrzenia sądowi rejonowemu.

Niesporne jest w sprawie, że postanowieniem z dnia [...] r. sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w K. rozgraniczył opisane wyżej działki stanowiące własność skarżących i Gminy K.. Również niesporne jest w sprawie, że Sąd Okręgowy w Ś. postanowieniem z dnia [...]r., sygn. akt [...] oddalił apelację K.Ś. i M.Ś. od w/w postanowienia Sądu.

Powyższe, niekorzystne w ocenie skarżących zakończenie sprawy rozgraniczenia pomiędzy drogą gminną – działka nr 193/4 a działką nr 193/3, której właścicielami są skarżący, spowodowało, że wnieśli oni, kwestionując w istocie przebieg granicy pomiędzy tymi działkami dokonane opisanym wyżej orzeczeniem sądu, o uchylenie decyzji Wójta Gminy K. z dnia [...]r. jako naruszającej prawo, nie powołując jednak we wniosku o stwierdzenie nieważności argumentów, które stanowić mogłyby podstawę do stwierdzenia jej nieważności na podstawie art. 156 § 1 k.p.a..

Tak jak to już wyżej Sąd zauważył, postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej jest postępowaniem szczególnym, gdyż jego przedmiotem jest ustalenie, czy na podstawie ściśle określonych przesłanek, wbrew wyrażonej w art. 16 ust. 1 k.p.a. zasadzie trwałości decyzji administracyjnych, można wzruszyć takie rozstrzygnięcie. Numerus clausus wad decyzji administracyjnej skutkujących jej nieważnością zawiera dyspozycja art. 156 § 1 k.p.a. /zob. wyrok NSA z dnia 10 czerwca 1998 r., sygn. akt IV SA 1290/96, niepubl.; wyrok NSA z dnia 8 czerwca 1998 r., sygn. akt IV SA 1490/96, niepubl.; wyrok NSA z dnia 30 grudnia 1998 r., sygn. akt IV SA 2319/96, niepubl./.

Skoro stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej jest wyjątkiem od ogólnej zasady stabilności decyzji wynikającej z art. 16 k.p.a., toteż może mieć miejsce jedynie w przypadku, gdy decyzja dotknięta jest w sposób niewątpliwy (oczywisty) przynajmniej jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. /zob. wyrok NSA z dnia 5 lutego 1988 r., sygn. akt IV SA 948/87, publ. GAP z 1988 r., nr 17/. Oczywistość naruszenia prawa polega zaś na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. Odnosząc tę oczywistość do przesłanki rażącego naruszenia prawa /będącej podstawą żądania stwierdzenia nieważności w rozpoznawanej sprawie/, wskazać trzeba, że treść decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią przepisu przez proste ich zestawienie, a charakter naruszenia prawa powoduje, że decyzja taka nie może być zaakceptowana, jako akt wydany przez organ praworządnego państwa, i powinna ulec wyeliminowaniu z obrotu prawnego, chodzi przy tym o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny /zob. wyrok WSA w Warszawie z dnia 25 stycznia 2007r., sygn. akt II SA/Wa 2197/06, publ. LEX nr 328625/.

Dla stwierdzenia nieważności decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa nie wystarczy jednak sama "oczywistość" naruszenia, lecz należy również wykazać "rażący" charakter tego naruszenia, dokonując oceny rażącego charakteru naruszenia przede wszystkim przez pryzmat skutków prawnych wywołanych przez decyzję, przy czym skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa /wyrok WSA w Warszawie z dnia 11 maja 2006r., sygn. akt V SA/Wa 2616/05, niepubl./.

Zasadne jest tutaj również odwołanie się do teorii gradacji wad decyzji administracyjnej i odróżnienie wadliwości decyzji powodujących jej wzruszalność, od takich wad, które powodują przez samo istnienie nieuchronną konieczność eliminacji decyzji z obrotu prawnego lub wiążącego stwierdzenia naruszenia porządku prawnego przez decyzję. Sąd skłania się do poglądu prezentowanego w doktrynie i orzecznictwie NSA o czystej kasacyjnej formule rozumienia przepisu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., a więc do uznawania konieczności eliminowania decyzji z obrotu prawnego (albo tylko stwierdzenia naruszenia prawa), z racji istnienia w niej wad o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym. "Wady te powstają w wyniku naruszenia prawa w toku czynności zmierzających do wydania decyzji lub w wyniku załatwienia sprawy wydaniem decyzji. Naruszenia prawa mają charakter rażący w takim przypadku, gdy czynności zmierzające do wydania decyzji administracyjnej oraz treść załatwienia sprawy w niej wyrażona stanowią zaprzeczenie stanu prawnego sprawy w całości lub w części. Można powiedzieć, że czynności prowadzące do załatwienia sprawy lub samo jej załatwienie następuje w odniesieniu nie do stanu prawnego sprawy i jego elementów, lecz jak gdyby do ich kontratypów, do zanegowanych w całości lub w części treści przepisów regulujących stan prawny sprawy." /zob. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Wydanie 8, Warszawa 2006, s 745-746/.

Istotne jest również, że w sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, który może być stosowany w bezpośrednim rozumieniu, to znaczy taki, który nie wymaga stosowania wykładni prawa. O rażącym naruszeniu prawa można zatem mówić w razie oczywistego naruszenia prawa, tj. takiego, gdy dane rozstrzygnięcie stoi w oczywistej sprzeczności z jasno sformułowanym przepisem prawa, tj. takim, który nie wymaga dalszych wyjaśnień /zob. wyrok WSA w Warszawie z dnia 24 stycznia 2007 r., sygn. akt IV SA/Wa 2253/06, publ. LEX nr 322405/.

W rozpatrywanej sprawie przepis art. 34 ust. 1 i ust. 2 ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne, będący materialnoprawną podstawą decyzji Wójta Gminy K. z dnia [...] r., której stwierdzenia nieważności domagają się skarżący, nie nastręcza – jak wskazano wyżej - żadnych wątpliwości interpretacyjnych.

Rażące naruszenie prawa może dotyczyć zarówno prawa materialnego jak i prawa procesowego, choć stwierdzenie rażącego naruszenia przepisów prawa procesowego jest czymś wyjątkowym.

W rozpatrywanej sprawie, zdaniem skarżących, decyzja Wójta została podjęta z rażącym naruszeniem prawa, wskazując, że Wójt sprawę umorzył i przekazał do sądu rejonowego, nie wyczerpując postępowania administracyjnego i nie informując o tym, że można się odwołać do Wojewody.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisów procedury administracyjnej, stwierdzić należy, że wprawdzie podstawą stwierdzenia nieważności decyzji może być rażące naruszenie każdego przepisu prawa, w tym również procesowego, jednakże musi to być jednak wada tkwiąca w samej decyzji, a tego rodzaju wada na ogół jest jednak następstwem rażącego naruszenia prawa materialnego. Art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. nie zawęża bowiem rażącego naruszenia prawa, o jakim mowa w tym przepisie, do uregulowań materialnoprawnych i nie wyklucza przypisania decyzji wady nieważności w przypadku ujawnienia rażącego naruszenia przepisów proceduralnych, jeżeli naruszenie to pozostaje w związku z ostatecznym rozstrzygnięciem sprawy /zob. wyrok WSA w Warszawie z dnia 18 lipca 2006 r., sygn. akt VII SA/Wa 1399/05, publ. LEX nr 243791/.

Stwierdzenie rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w stosunku do przepisów prawa procesowego jest zatem czymś wyjątkowym /zob. wyrok WSA w Warszawie z dnia 23 marca 2007r., sygn. akt IV SA/Wa 1806/06, publ. LEX nr 322283/. Ponieważ jednak dla stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. konieczne jest wykazanie, że została ona wydana z rażącym naruszeniem prawa, w tego typu postępowaniu nie wystarczy powołanie się na okoliczność naruszenia prawa, jak w zwykłym postępowaniu odwoławczym, a istnieje konieczność wskazania kwalifikowanego naruszenia przepisów prawa /wyrok NSA z dnia 13 sierpnia 2008 r., sygn. akt I OSK 1433/07, niepubl./.

"Rażące naruszenie prawa" stanowi bowiem kwalifikowaną formę "naruszenia prawa". Utożsamianie zaś tego pojęcia z każdym "naruszeniem prawa" nie jest słuszne. Naruszenie przepisów postępowania lub prawa materialnego, mające istotny wpływ na wynik sprawy, nie może być podstawą stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej w postępowaniu prowadzonym w trybie nadzoru, jeżeli nie nosi cech rażącego naruszenia prawa /zob. wyrok NSA z dnia 31 stycznia 2006 r., sygn. akt I OSK 883/05, publ. LEX nr 299873/. O rażącym naruszeniu prawa można mówić jedynie wówczas, gdy stwierdzone naruszenie, przy uwzględnieniu okoliczności danej sprawy, ma znacznie większą wagę, aniżeli stabilność ostatecznej decyzji administracyjnej /zob. wyroki WSA w Warszawie z dnia 25 listopada 2005 r., sygn. akt VII SA/Wa 513/05, publ. LEX nr 199041; z dnia 16 stycznia 2006 r., sygn. akt VII SA/Wa 1059/05, publ. LEX nr 220791/.

W świetle powyższego, w pełni należy podzielić stanowisko Kolegium, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek do stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy K. - określona w art. 156 k.p.a..

Odnosząc się zaś do zarzutu wyłączenia Wójta Gminy K. od orzekania w sprawie rozgraniczenia, należy zauważyć, że po pierwsze organ ten nie rozpatrywał sprawy merytorycznie, a kwestionowaną przez skarżących decyzją z dnia [...]r. sprawę tę jedynie przekazał do rozpatrzenia do sądu rejonowego.

Po drugie – art. 27a k.p.a., zgodnie z którym: "organy gminy podlegają wyłączeniu od załatwienia sprawy, w której stroną jest gmina", został uchylony 6 grudnia 1994r. przez art.25 pkt.3 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych /Dz.U. Nr 122, poz.593/, a więc przepis ten już nie obowiązywał w dniu wydania decyzji przez Wójta Gminy Kłodzko.

Wskazać przy tym należy, że w orzecznictwie przyjęte zostało, iż brak jest wyraźnej normy, wzorem uchylonego art. 27a k.p.a., wyłączającej wójta, burmistrza (prezydenta miasta) od orzekania w sprawie, w której jego gmina jest stroną. Obowiązku takiego nie można się wprost dopatrzeć w regulacjach art. 24 § 1 i § 4 k.p.a./por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 kwietnia 2009 r., sygn.akt II OSK 460/08, LEX nr 562860/.

Zgodnie zaś z przywołanym już art. 29 ust. 3 ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne, rozgraniczenia nieruchomości dokonują wójtowie (burmistrzowie, prezydenci miast) oraz, w wypadkach określonych w ustawie, sądy.

W świetle powyższego, nie było zatem podstaw do wyłączenia Wójta Gminy K. od orzekania w sprawie.

W konsekwencji stwierdzić należy, że kontrola zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, a do czego ograniczają się kompetencje Sądu, nie wykazała by decyzja ta wydana została z naruszeniem przepisów, o którym stanowi art. 145 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z braku zatem uzasadnionych podstaw, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu nie mógł uwzględnić skargi i wobec tego oddalił ją w myśl art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stąd orzeczono jak w sentencji.