Wyrok NSA oz. w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 651/97
NSA oz. w Poznaniu
Data orzeczenia: 1998-05-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 630  Obrót towarami z zagranicą, należności celne i ochrona przed nadmiernym  przywozem towaru na polski obszar celny
Powołane przepisy: article: art. 23 ust. 1
journal: Dz.U. 1994 nr 71 poz. 312
law: Obwieszczenie Ministra Współpracy Gospodarczej z Zagranicą z dnia 16 maja 1994 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy - Prawo celne.
Teza: Stosownie do treści art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. - Prawo celne /Dz.U. 1994 nr 71 poz. 312 ze zm./, cło wymierza się według stanu towaru i jego wartości celnej w dniu dokonania zgłoszenia celnego i według stawek w tym dniu obowiązujących. Jednakże ustanowiona w powołanym przepisie zasada wymiaru cła, nie pozbawia strony możliwości żądania skorygowania tego wymiaru we właściwym trybie przez organy celne, w sytuacji ustalenia po dokonaniu tej odprawy, że w tym momencie faktycznie wartość celna odprawionego towaru była niższa

TEZY

Stosownie do treści art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. - Prawo celne /Dz.U. 1994 nr 71 poz. 312 ze zm./, cło wymierza się według stanu towaru i jego wartości celnej w dniu dokonania zgłoszenia celnego i według stawek w tym dniu obowiązujących. Jednakże ustanowiona w powołanym przepisie zasada wymiaru cła, nie pozbawia strony możliwości żądania skorygowania tego wymiaru we właściwym trybie przez organy celne, w sytuacji ustalenia po dokonaniu tej odprawy, że w tym momencie faktycznie wartość celna odprawionego towaru była niższa


SENTENCJA

uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji w przedmiocie wymiaru cła.


UZASADNIENIE

Dyrektor Urzędu Celnego w R., decyzja zawartą w Jednolitym Dokumencie Administracyjnym SAD (...) z dnia 11 czerwca 1996 r. dopuścił do obrotu na polskim obszarze celnym towar /laminaty/ sprowadzone z Włoch przez firmę "A." - Aleksander P. z Z.G.

Odprawy celnej dokonano w oparciu o dołączony do wniosku o wszczęcie postępowania celnego dokumenty tj. fakturę nr 659 z dnia 31.05.1996 r., fakturę nr 935 z dnia 30.05.1996 r., deklarację wartości celnej oraz świadectwo pochodzenia europejskiego EUR-1.

W dniu 10.07.1996 r. do Urzędu Celnego w R. wpłynął wniosek firmy "A." z dnia 8.07.1996 r. o wznowienie postępowania celnego w sprawie zakończonej decyzją zawartą w dokumencie SAD z dnia 11.06.1996 r. w związku z stwierdzeniem po dokonaniu odprawy celnej zniszczeniu znacznej części towaru, co było następstwem wypadku drogowego jakiemu uległ pojazd przewożący towar na terenie Włoch.

Postanowieniem z dnia 22 lipca 1996 r. organ celny I instancji wznowił postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną w dokumencie SAD z dnia 11 czerwca 1996 r. Decyzją (...) z dnia 2 sierpnia 1996 r. Dyrektor Urzędu Celnego w R., działając na podstawie art. 150 par. 1 i art. 151 par. 1 ust. 1 Kpa, w związku z art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. - Prawo celne /Dz.U. 1994 nr 71 poz. 312/ - po rozpatrzeniu wniosku firmy "A." - odmówił uchylenia swojej decyzji zawartej w dokumencie SAD (...) z dnia 11 czerwca 1996 r.

W uzasadnieniu tej decyzji organ podatkowy I instancji stwierdził, że zgodnie z art. 23 ust. 1 prawa celnego, cło wymierza się wg. stanu towaru i jego wartości w dniu dokonania zgłoszenia celnego i według stawek w tym dniu obowiązujących. Za prawidłowe złożenie wniosku o wszczęcie postępowania celnego odpowiedzialna jest strona, która powinna przedłożyć dokumenty służące do ustalenia prawidłowej wartości celnej towaru oraz dokumenty przewozowe.

Zdaniem organu celnego I instancji - wniosek strony nie może być uwzględniony ponieważ strona zgłaszając przedmiotowy towar do odprawy celnej wraz z towarzyszącymi dokumentami załączonymi do wniosku, nie wniosła żadnych zastrzeżeń co do jakości a tym samym wartości towaru.

Przedstawiony przez stronę wraz z wnioskiem wykaz zniszczonych towarów, nie może stanowić podstawy do ustalenia należności celnych, zgodnie z przepisem art. 23 ust. 1 prawa celnego. Stanowisko przeciwne mogłoby prowadzić do praktyki korygowania należności celnych nawet po znacznym upływie czasu od dokonania odprawy celnej. Strona mogłaby skutecznie podważać dokonany wymiar należności tylko wówczas gdy organ celny nie uwzględnił dokumentów przedłożonych w dniu dokonania odprawy celnej a wskazujących na fakt, że przyjęcie przez organ celny wartości celnej towaru nie jest prawidłowy. Natomiast zniszczenie towaru po dokonaniu odprawy celnej ze względu na to, iż towar nie nadawał się do dalszej produkcji, nie może obciążać skutkami organ celny.

Należy podkreślić, że po dokonaniu odprawy celnej ostatecznej towar ten przestaje być towarem celnym w rozumieniu art. 2 pkt ? prawa celnego i w sytuacji gdy nie znajdował się pod dozorem celnym, organy celne nie mają możliwości jakiejkolwiek kontroli w celu ewentualnej weryfikacji danych.

Aleksander P. odwołał się od powyższej decyzji podnosząc, że w trakcie dokonywanej odprawy celnej pracownicy firmy nie wiedzieli, że część sprowadzonych laminatów uległa przed podjęciem do obrotu na polskim obszarze celnym zniszczeniu wskutek wypadku drogowego jakiemu uległ pojazd przewożący zaimportowany towar na terenie Włoch. Fakt ten ujawnił się dopiero po rozładowaniu towaru i jego rozpakowaniu. W wyniku wypadku firma była zmuszona do wysłania nowego samochodu do którego przeładowano towar z samochodu który uległ wypadkowi. Kierowcy firmy nie byli dopuszczeni do likwidacji skutków wypadku w związku z czym nie byli także zorientowani w rzeczywistych rozmiarach powstałej szkody.

Zdaniem odwołującego się w tej sytuacji istniały podstawy do wznowienia postępowania i do uchylenia decyzji wymierzającej cło od pierwotnie przyjętej wartości celnej. Prezes Głównego Urzędu Ceł, decyzją (...) z dnia 1 kwietnia 1997 r. - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy podzielił ustalenia i wnioski prawne organu celnego I instancji, podkreślając że organ celny nie ma obowiązku przeprowadzenia 100 procentowej rewizji celnej towaru mającej na ustalenie stanu jakościowego towaru w sytuacji, gdy nie występuje z takim wnioskiem import.

W niniejszej sprawie dokonano rewizji, w wyniku której stwierdzono arkusze laminatów, czyli towar tożsamy ze zgłoszonym we wniosku o wszczęcie postępowania celnego. Wartość i ilość przyjęto na podstawie przedłożonych dokumentów.

Prezes GUC-u wyjaśnił także, że zgodnie z art. 60 ust. 1 prawa celnego Dyrektor UC może na wniosek podmiotu dokonującego obrotu towarowego z zagranicą, zezwolić na zbadanie towaru przed zgłoszeniem go do odprawy celnej.

Czynności te mogą odbyć się tylko w obecności funkcjonariusza celnego oraz przedstawiciela przewoźnika, zarządu magazynu lub składu celnego w którym towar się znajduje. W niniejszej sprawie strona nie skorzystała z przysługującego jej uprawnienia, że jak twierdzi miał miejsce wypadek i dokładne sprawdzenie towaru było wysoce uzasadnione. Dyrektor Urzędu Celnego może także na wniosek strony ustanowić dozór celny nad towarem znajdującym się poza miejscami odpraw celnych /art. 61 ust. 2 prawa celnego/.

Ponadto strona nie przedłożyła jakichkolwiek dowodów potwierdzających, że wypadek drogowy istotnie miał miejsce. Jedynym dokumentem w tym zakresie jest załączony do odwołania fax. "A." I. S.P.A. z dnia 3.06.1996 r. z którego nie wynika, że wypadek dotyczył niniejszej odprawy.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Aleksander P. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji jako naruszającej prawo materialne i przepisy prawa procesowego. Skarżący powołał się na podobne okoliczności jak w toku postępowania dowodząc, że w trakcie odprawy celnej były widoczne zniszczenia plandeki przykrywającej towar dokonane w wyniku przedmiotowego wypadku. organy celne nie podjęły żadnego postępowania wyjaśniającego również po poinformowaniu ich o zaistniałym wypadku. Widok naczepy wskazywał ewidentnie, że miał miejsce poważny wypadek.

Dopiero po pewnym czasie skarżąca firma otrzymała dalsze dokumenty w tym również protokoły sporządzone przez policję włoską. Skarżąca firma zarzuciła organom celnym nie wyjaśnienie wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności.

Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w niniejszej sprawie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem słuszny jest zarzut skarżącego, że organy celne prowadziły postępowanie w niniejszej sprawie z naruszeniem zasad określonych w art. 8, art. 9 i art. 77 Kpa.

Stosownie do treści art. 23 ust. 1 prawa celnego, cło wymierza się według stanu towaru i jego wartości celnej w dniu dokonania zgłoszenia celnego i według stawek w tym dniu obowiązujących. Jednakże ustanowiona w powołanym przepisie zasada wymiaru cła, nie pozbawia strony możliwości żądania skorygowania tego wymiaru we właściwym trybie przez organy celne, w sytuacji ustalenia po dokonaniu tej odprawy, że w tym momencie faktycznie wartość celna odprawionego towaru była niższa /por. wyrok NSA z dnia 11 października 1994 r., SA/Po 3146/93/.

W świetle materiału dowodowego zebranego w niniejszej sprawie nie można podważyć twierdzeń skarżącego, że znaczna część zaimportowanego laminatów uległa zniszczeniu przed podjęciem do obrotu na polskim obszarze celnym, co było następstwem wypadku drogowego jakiemu uległ samochód dostawczy skarżącej firmy na terenie Włoch w dniu 3.06.1996 r. Na potwierdzenie tej okoliczności skarżący przedłożył stosowne dowody tj. fax. firmy włoskiej informującej o wypadku drogowym i wykaz zniszczonych towarów.

Skoro nie zaistniały inne przesłanki mogące podważyć skutecznie wiarygodność tych dowodów /np. inne dostawy laminatów w tym samym czasie/ to brak jest uzasadnionych podstaw aby je kwestionować.

Skarżący wskazał także okoliczności wyjaśniające z jakich przyczyn nie mógł ujawnić już w czasie dokonywania odprawy celnej, że część sprowadzonego towaru uległa zniszczeniu.

Z tego względu należy uznać, że stan towaru i jego wartość celna była inna niż wynikało to z dokumentów dołączonych do wniosku o wszczęcie postępowania celnego.

Zauważyć należy także, że organ celny I instancji wznowił postępowanie w sprawie zakończonej decyzją (...) z dnia 11 czerwca 1996 r., uznając że zaistniały przesłanki określone w art. 145 par. 1 pkt 5 Kpa.

Natomiast przeprowadzone w wyniku wznowienia postępowania nie uwzględniło wszystkich okoliczności znanych w sprawie i nie doprowadziło do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego /art. 77 par. 1 Kpa/, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Z tego względu przyjąć również należy, że stan ten miał bezpośredni wpływ na niewłaściwe zastosowanie zasady wynikającej treści art. 23 ust. 1 prawa celnego.

Mając powyższe na uwadze, w oparciu o art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 i 3 oraz art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm. / należało orzec jak w sentencji wyroku.