Wyrok NSA oz. w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 1592/96
NSA oz. w Poznaniu
Data orzeczenia: 1999-02-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 630  Obrót towarami z zagranicą, należności celne i ochrona przed nadmiernym  przywozem towaru na polski obszar celny
Powołane przepisy: article: art. 25 ust. 1
journal: Dz.U. 1989 nr 75 poz. 445
law: Ustawa z dnia 28 grudnia 1989 r. - Prawo celne.
Teza: Każdy podmiot /także zagraniczny/ prowadzący działalność gospodarczą w Polsce winien we własnym interesie znać przepisy prawne powszechnie obowiązujące.

Organy celne nie są powołane do tego, by za stronę zawierać kontrakty zagraniczne lub doradzać im, jak uniknąć zawierania wybitnie niekorzystnych dla importera kontraktów z partnerem zagranicznym.

TEZY

Każdy podmiot /także zagraniczny/ prowadzący działalność gospodarczą w Polsce winien we własnym interesie znać przepisy prawne powszechnie obowiązujące.

Organy celne nie są powołane do tego, by za stronę zawierać kontrakty zagraniczne lub doradzać im, jak uniknąć zawierania wybitnie niekorzystnych dla importera kontraktów z partnerem zagranicznym.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu sprawy ze skargi L.-T. I. Co Ltd. Spółki z o.o. w P. na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł w W. z dnia 27 września 1996 r. (...) w przedmiocie wymiaru cła - oddala skargę.


UZASADNIENIE

Dyrektor Urzędu Celnego w P., postanowieniem z dnia 27 lutego 1996 r. wydanym na podstawie art. 149 par. 1 i 2 w związku z art. 145 par. 1 pkt 5 Kpa wznowił z urzędu postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną w stosunku do L.-T. I. Co. Ltd. Spółka z o.o. z P., zawartą w JDA SAD (...) z dnia 8 września 1995 r.

W uzasadnieniu organ celny wyjaśnia, iż wyszły na jaw dowody istniejące w dniu wydania decyzji nie znane organowi, polegające na tym, że strona zaniżyła wartość wprowadzonych na polski obszar celny towarów o koszty wynikające z rachunków wystawionych na podstawie umów licencyjnych. W postanowieniu tym wezwano stronę do dostarczenia tłumaczeń kontaktów, których dotyczą faktury oraz pouczono o prawie składania w trybie art. 10 par. 1 Kpa wszelkich wyjaśnień w sprawie.

Decyzją (...) z dnia 5 kwietnia 1996 r. Dyrektor Urzędu Celnego w P. na podstawie art. 151 par. 1 pkt 2 w związku z art. 145 par. 1 pkt 5 Kpa oraz art. 25 ust. 1 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. - Prawo celne /Dz.U. 1994 nr 71 poz. 312/ uchylił decyzję zawartą w dokumencie SAD (...) z dnia 8 września 1995 r. i dokonał ponownego wymiaru cła od sprowadzonych z zagranicy magnetofonów kasetowych oraz części do magnetofonów i dopuścił przedmiotowe towary do obrotu na polskim obszarze celnymi wymierzył od nich cło odpowiednio w wysokości 9344,10 zł i 8,70 zł.

W uzasadnieniu swej decyzji organ celny I instancji wyjaśnia, iż w wyniku przeprowadzonej w firmie L.-T. z P. kontroli ujawniono rachunek (...) z dnia 29 listopada 1995 r. dotyczący kosztów związanych z udostępnieniem znaków licencyjnych. Opłata licencyjna wyszczególniona w ww. rachunku, a dotycząca towaru odprawionego według dokumentu SAD poniesiona przez firmę L.-T. winna być doliczona do wartości celnej towaru. Ww. rachunku strona nie przedstawiła w dniu odprawy celnej, zaniżając tym samym wartość sprowadzonego na polski obszar celny sprzętu radiotechnicznego.

We wniesionym odwołaniu od powyższej decyzji - Spółka L.-T. podnosi, iż sprowadzony przez nią towar nie był jakościowo dobry, posiadał spore wady techniczne, a jego cena nie odpowiadała jakości. W wyniku pertraktacji firma nabyła ww. towar za mniejszą kwotę.

Zdaniem odwołującego nie zaniżono wartości towaru wprowadzonego na polski obszar celny, a firma podała wartość za jaką faktycznie nabyła od firmy H. sprzęt elektroniczny.

Prezes Głównego Urzędu Ceł decyzją (...) z dnia 27 września 1996 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu celnego I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdza, iż ujawniony w trakcie kontroli rachunek (...) z 29 listopada 1995 r. dotyczący kosztów związanych z udostępnieniem znaków licencyjnych winien być doliczony do wartości celnej towaru na podstawie art. 25 ust. 1 Prawa celnego. Strona w odwołaniu nie kwestionuje ani faktu wznowienia postępowania, ani też zasadności doliczenia do wartości celnej towaru kosztów związanych z korzystaniem ze znaku towarowego. Ponoszone zarzuty o sprowadzeniu towaru niższej jakości nie pozostają w jakimkolwiek związku z treścią decyzji. Żądanie odwołania dotyczyło ponownego rozpatrzenia sprawy, ale w oparciu o zarzuty nie mające odniesienia do treści decyzji.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego - Spółka z o.o. L.-T. I. Co. Ltd. z P. wniosła o uchylenie powyższej decyzji. W uzasadnieniu skarżąca wskazuje, iż zajęte przez organy celne stanowisko jest niezgodne z art. 25 ustawy Prawo celne, gdyż do wartości celnej towaru dolicza się należności celne i opłaty licencyjne, które kupujący musiał zapłacić jako warunek sprzedaży. Tymczasem w przedmiotowej sprawie towary sprzedawane są importerowi bez uzależnienia od wniesienia dodatkowych opłat dotyczących znaku towarowego. Towary te zawsze oznaczone są znakiem towarowym, co nie wpływa to na cenę oferowaną przez producenta. Ceny są identyczne dla wszystkich odbiorców, bez względu na wykupienie znaku towarowego, czy też jednorazowe zakupy. Podpisanie natomiast umowy o znaku towarowym ma na celu stworzenie kompleksowej obsługi klienta, zapewnienia pierwszeństwa i terminowości w dostępie do części zapasowych, dostępu do technologii i dokumentacji serwisowej.

W uzasadnieniu skargi podnosi się i to, iż osoba zagraniczna, jaką jest spółka nie miała właściwego rozpoznania istoty problemu i dlatego nie złożyła odpowiednich wyjaśnień w pierwszej instancji. Urząd Celny dopuścił się naruszenia art. 77 i art. 9 Kpa, gdyż nie zebrał w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego oraz nie wywiązał się z obowiązku należytego informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogły mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków. Powołuję się ponadto na ogólnik Prezesa Głównego Urzędu Ceł (...) z dnia 5 września 1992 r., zawierający dokładne wyjaśnienia niejasności związanych z opłatami licencyjnymi (...).

Prezes Głównego Urzędu Ceł w W. w odpowiedzi na skargę wniósł ojej oddalenie z uzasadnieniem jak w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo wyjaśnia, iż mając na uwadze art. 77 Kpa zwrócił się do spółki w trakcie postępowania odwoławczego o nadesłanie szeregu dokumentów, które jednak nic nie wniosły do meritum sprawy. Strona bowiem w postępowaniu administracyjnym nie kwestionowała ani faktu wznowienia postępowania, ani zasadności doliczenia do wartości celnej towaru kosztów związanych z korzystaniem ze znaku towarowego, wniosła jedynie o ponowne rozpatrzenie sprawy (...).

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Wniesiona skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż organy celne wydając zaskarżone decyzje w trybie wznowienia postępowania i ustalając na nowo wartość celną towaru oraz należność celną z tytułu importowanego z Tajwanu sprzętu nie dopuściły się naruszenia obowiązującego polskiego prawa.

Zgodnie z art. 145 par. 1 pkt 5 Urząd Celny obowiązany był wznowić postępowanie w sytuacji, gdy wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji zawartej w Jednolitym Dokumencie Administracyjnym SAD (...) z dnia 8 września 1995 r., nie znane temu organowi, który wydał decyzję. Takim dowodem był bowiem dodatkowy rachunek o (...) z dnia 29 listopada 1995 r. wystawiony przez H.E. Co. Ltd. z Tajwanu, na mocy którego skarżąca spółka uiściła dodatkowe kwoty związane ze sprowadzanym z zagranicy towarem.

Definicja ustawowa podstawy, od której liczone jest należne cło od towarów określa art. 25 ust. 1 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. - Prawo celne /Dz.U. nr 75 poz. 445 ze zm./, gdzie m.in. stanowi się, iż wartością celną towaru jest cena zapłacona lub należna za towar celny /wartość transakcyjna/ wraz z kosztami nie ujętymi, a faktycznie poniesionymi przez kupującego, a związanymi np. z należnościami i opłatami licencyjnymi, które Spółka L. I. musiała zapłacić jako warunek sprzedaży towaru.

O tym, iż w niniejszej sprawie zawarcie umowy licencyjnej pomiędzy eksportem H.E. Co. Ltd. oraz uiszczenie opłaty licencyjnej było bezwzględnym warunkiem sprzedaży towarów wprowadzonych na polski obszar celny świadczy wyjaśnienie eksportera z dnia 5 września 1996 r. (...), z którego wynika, iż "nigdy nie sprzedajemy naszych towarów bez znaku towarowego". Istotą zaś każdej umowy licencyjnej jest odpłatne udostępnienie korzystania ze znaku towarowego. Wbrew też twierdzeniu skarżącej spółki, powyższa umowa licencyjna oprócz postanowień regulujących odpłatną sprzedaż znaku towarowego wprowadzanych na polski rynek artykułów elektrotechnicznych /nienajlepszej zresztą jakości - jak to wynika z par. 4 porozumienia eksportowego zawartego dnia 2 lutego 1995 r./, nie zawiera jakichkolwiek postanowień o stworzeniu kompleksowej obsługi klienta, zapewnieniu pierwszeństwa i terminowości w dostępie do części zapasowych, dostępu do nowej technologii i dokumentacji.

Symptomatyczne w niniejszej sprawie jest również to, iż eksporter - Spółka H.E. z Tajwanu odmówiła swemu kontrahentowi przesłania eksportowych dokumentów celnych, zasłaniając się tajemnicą handlową.

W niniejszej sprawie Sąd Administracyjny nie dopatrzył się również, by organy celne dopuściły się naruszenia przepisów postępowania celnego, a w szczególności art. 9 i art. 77 Kpa. Organy te podejmowały bowiem działania dla ustalenia rzeczywistej wartości sprowadzonych towarów. Spółka zaś nie kwestionowała w postępowaniu przed organami celnymi ani podstaw prawnych wznowienia postępowania w sprawie zaskarżonej decyzją ostateczną ani też zasadności doliczenia do wartości celnej towaru opłat z korzystaniem ze znaku towarowego, bez których uiszczenia niemożliwe byłoby sprowadzenie towaru na polski obszar celny. W sprawie należy wskazać i na to, iż każdy podmiot /także zagraniczny/ prowadzący działalność gospodarczą w Polsce winien we własnym interesie znać przepisy prawne powszechnie obowiązujące. Organy celne nie są powołane do tego, by za stronę zawierać kontrakty zagraniczne lub doradzać im, jak uniknąć zawierania wybitnie niekorzystnych dla importera kontraktów z partnerem zagranicznym. Spółka nie wykazała, iż w niniejszej sprawie miała jakiekolwiek wątpliwości co do obowiązującego prawa polskiego i zwracała się do organów celnych z prośbą o ich wyjaśnienie i otrzymała odpowiedź wprowadzającą ją w błąd.

Z tych zatem względów, na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ orzeczono jak w sentencji.