Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1427/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-02-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6212 Równoważnik za brak lokalu mieszkalnego i za remont lokalu mieszkalnego
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Stojanowski Sędziowie asesor WSA Sławomir Antoniuk (spr.) asesor WSA Joanna Skiba Protokolant Agnieszka Kozik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lutego 2006 r. sprawy ze skargi P. P. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] czerwca 2005 r. nr [...] w przedmiocie równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w W. z dnia [...] kwietnia 2005 r. nr [...] ; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] czerwca 2005 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w W. z dnia [...] kwietnia 2005 r., nr [...] stwierdzającą z urzędu nieważność decyzji Komendanta Powiatowego Policji w D. z dnia [...] października 2004 r., nr [...] orzekającej o przyznaniu P. P. równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego od dnia [...] października 1997 r. jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa.

W uzasadnieniu decyzji Komendant Główny Policji przedstawił następujący stan sprawy:

Policjantowi P. P. decyzją Komendanta Rejonowego Policji w D. z dnia [...] grudnia 1993 r., nr [...] przydzielono lokal mieszkalny przy ul. [...] w D., składający się z 4 izb o powierzchni użytkowej 66,49 m2 i powierzchni mieszkalnej 44,21m2, w którym aktualnie zamieszkuje wraz z rodziną. W dacie przydziału lokalu mieszkalnego wymieniony posiadał uprawnienia do 7 norm zaludnienia tj. powierzchni mieszkalnej 49 m2 i użytkowej 70 m2, a więc lokal nie odpowiadał przysługującej zainteresowanemu powierzchni.

Wymieniony został zwolniony ze służby w Policji z dniem [...] października 1997 r. w związku z uzyskaniem inwalidzkiej renty policyjnej.

Do 2004 roku P. P. pobierał równoważnik pieniężny za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji Komendanta Powiatowego Policji w D. z dnia [...] czerwca 2001 r., nr [...]

W dniu [...] września 2004 r. zainteresowany złożył oświadczenie mieszkaniowe w celu ustalenia uprawnień do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oraz jego wysokości.

Komendant Powiatowy Policji w D. decyzją z dnia [...] października 2004 r. przyznał P. P. prawo do przedmiotowego świadczenia od dnia [...] października 1997 r. w wysokości należnej policjantowi posiadającemu rodzinę.

Działając na podstawie art. 157 § 2 k.p.a. Komendant Wojewódzki Policji w W. postanowieniem z dnia [...] marca 2005 r., wszczął z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji.

W dniu [...] kwietnia 2005 r. Komendant Wojewódzki Policji w W. wydał decyzję, w której stwierdził z urzędu nieważność decyzji Komendanta Powiatowego Policji w D. z dnia [...] października 2004 r. przyznającej P. P. równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego, jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa.

Od powyższej decyzji odwołał się P. P. i wniósł o jej uchylenie. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie prawa materialnego, tj. art. 92 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji poprzez uznanie, że policjantowi nie przysługuje równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego w sytuacji, gdy posiada on lokal nie odpowiadający przysługującej mu powierzchni mieszkaniowej.

Komendant Główny Policji po zapoznaniu się z materiałem dowodowym i zarzutami odwołania, nie znalazł podstaw do zmiany rozstrzygnięcia wydanego przez organ pierwszej instancji.

Organ odwoławczy podniósł, że w zakresie odnoszącym się do stwierdzenia nieważności decyzji Komendanta Powiatowego Policji w D. z dnia [...] października 2004 r., podstawę rozstrzygnięcia stanowił przepis art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Do stwierdzenia nieważności określonej decyzji w oparciu o wskazany przepis konieczne jest wykazanie braku podstawy prawnej do jej wydania bądź wskazanie, który z przepisów mających zastosowanie w sprawie został rażąco naruszony i dlaczego organ ocenił naruszenie prawa jako rażące.

Na podstawie art. 29 ust.1 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu funkcjonariuszy Policji, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin ( Dz. U. Nr 8 z 2004 r. ) funkcjonariusze zwolnieni ze służby uprawnieni do policyjnej emerytury lub renty, mają prawo do lokalu mieszkalnego, będącego w dyspozycji organów Policji, w rozmiarze przysługującym im w dniu zwolnienia ze służby, a do mieszkań tych stosuje się przepisy dotyczące lokali mieszkalnych dla funkcjonariuszy.

Prawo policjanta do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby regulują przepisy ustawy o Policji z dnia 6 kwietnia 1990 r. (Dz. U. z 2002 r. Nr 7 poz. 58 ze zm.) oraz wydanego na jej podstawie rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego ( Dz. U Nr 100, poz. 918 ). Zgodnie z art. 92 ust.1 ustawy o Policji policjantowi przysługuje równoważnik pieniężny, jeżeli on sam lub członkowie jego rodziny nie posiadają lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej. Przepis § 1 ust. 1 pkt.1 powołanego rozporządzenia stanowi, że równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego przyznaje się policjantowi w służbie stałej, jeżeli w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej on sam lub członkowie jego rodziny, o których mowa w art. 89 ustawy o Policji, nie posiadają lokalu mieszkalnego przydzielonego na podstawie decyzji administracyjnej.

Z treści art. 92 ust.1 ww. ustawy wynika, że o przyznanie równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego może się ubiegać tylko policjant (emeryt, rencista) nie posiadający mieszkania. Posiadanie w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej jakiegokolwiek (niezależnego od powierzchni) lokalu mieszkalnego lub domu wyklucza możliwość przyznania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, przy zachowaniu prawa policjanta do przydziału lokalu zgodnego z normami zaludnienia.

Przyznanie zainteresowanemu przedmiotowego świadczenia narusza zatem rażąco art. 92 ustawy o Policji i powoduje, że decyzja Komendanta Powiatowego Policji w D. z dnia [...] października 2004 r. nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa.

Decyzja Komendanta Głównego Policji z dnia [...] czerwca 2005 r. stała się przedmiotem skargi wniesionej przez P. P. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze wymieniony wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w W. jako wydanych z naruszeniem prawa materialnego, tj. art. 92 ust. 1 ustawy o Policji poprzez uznanie, że posiadanie lokalu mieszkalnego o powierzchni mniejszej niż istniejące w tym zakresie normy zaludnienia wyklucza ubieganie się oraz możliwość przyznania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego i w konsekwencji uznanie decyzji o jego przyznaniu za wydanej z rażącym naruszeniem prawa.

W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga jest zasadna i zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja narusza prawo w stopniu mającym wpływ na wynik rozstrzygnięcia.

Na wstępie należy wskazać, że postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności jest formą nadzoru mającą na celu weryfikację ostatecznych decyzji administracyjnych i postanowień. Tak więc postępowanie o stwierdzenie nieważności jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym wszczynanym na wniosek strony lub z urzędu i służy wyeliminowaniu z obrotu prawnego ze skutkiem ex tunc, decyzji administracyjnych dotkniętych najcięższymi wadami wymienionymi w art. 156 § 1 k.p.a. Stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej, stanowiące wyjątek od zasady stabilności decyzji, bezwzględnie wymaga bezspornego ustalenia, że uchylona decyzja jest dotknięta jedną z wad, określonych w art. 156 § 1 k.p.a.

W niniejszej sprawie ocenie organu nadzorczego podlegała decyzja Komendanta Powiatowego Policji w D. z dnia [...] października 2004 r. przyznająca P. P. prawo do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego od dnia [...] października 1997 r.

Poza sporem pozostaje, iż skarżącemu decyzją Komendanta Rejonowego Policji w D. z dnia [...] grudnia 1993 r. przydzielono lokal mieszkalny o powierzchni użytkowej 66,49 m2 i powierzchni mieszkalnej 44,21 m2, który z powodu posianego przez P. P. uprawnienia do 7 norm zaludnienia (powierzchni użytkowej - 70 m2 i mieszkalnej – 49 m2) nie odpowiadał przysługującej policjantowi powierzchni.

Podstawę prawną orzekania w sprawie przyznawania policjantowi (odpowiednio emerytowanemu policjantowi) równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego stanowi art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. Nr 30, poz. 179 ze zm.). Zgodnie z treścią wskazanego przepisu policjantowi przysługuje równoważnik pieniężny, jeżeli on sam lub członkowie jego rodziny nie posiadają lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej. Powołany art. 92 ust. 2 został umieszczony w rozdziale 8 ustawy zatytułowanym "Mieszkania funkcjonariuszy Policji". Na podstawie art. 88 ust. 1, policjantowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. Przepis art. 92 ustawy o Policji odnosi się zatem do przydziału czy odmowy przydziału lokalu mieszkalnego policjantowi. Posiadaniem przez policjanta odpowiedniego lokalu jest, w myśl art. 95 pkt 2 ww. ustawy, posiadanie w miejscowości, w której pełni służbę lub miejscowości pobliskiej lokalu mieszkalnego odpowiadającego co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej albo domu jednorodzinnego lub domu mieszkalno - pensjonatowego.

Powyższe rozważania prowadzić muszą do wniosku, utrwalonego w orzecznictwie sądów administracyjnych, że policjant (odpowiednio emerytowany policjant) nie posiada lokalu mieszkalnego w rozumieniu art. 92 ust. 1 ustawy o Policji, jeżeli posiadany przez niego lokal nie odpowiada co najmniej przysługującej powierzchni mieszkalnej (patrz wyrok NSA z dnia 14 marca 2000 r., sygn. akt I SA 658/99, LEX nr 55283; wyrok NSA z dnia 23 lipca 1999 r., sygn. akt I SA 866/98, nr LEX 48581).

W związku z powyższym należy stwierdzić, że organy nadzoru orzekając w niniejszej sprawie dokonały błędnej wykładni art. 92 ust. 1 ustawy o Policji przyjmując, iż posiadanie w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej jakiegokolwiek mieszkania, choćby o metrażu mniejszym niż przysługujący policjantowi z uwagi na liczbę norm zaludnienia, wyklucza możliwość przyznania równoważnika mieszkaniowego za brak lokalu pieniężnego. P. P. posiadał lokal mieszkalny przyznany decyzją administracyjną, jednak nie odpowiadający przysługującym skarżącemu normom mieszkaniowym, wobec czego należy uznać, że nie posiadał on lokalu mieszkalnego w rozumieniu art. 92 ust. 1 powołanej ustawy. Skarżący w dniu wydania decyzji Komendanta Powiatowego Policji w D. z dnia [...] października 2004 r., w świetle obwiązujących wówczas przepisów prawa, był uprawniony do otrzymania przedmiotowego świadczenia pieniężnego.

Zatem podlegającej ocenie w trybie nadzoru ww. decyzji nie można postawić zarzutu naruszenia art. 92 ust. 1 ustawy o Policji, a już na pewno naruszenia prawa w stopniu rażącym, co uzasadniałoby stwierdzenie jej nieważności w oparciu o przepis art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Dlatego też należało uznać zarzuty podniesione w skardze za zasadne i uchylić obie wydane w sprawie decyzje jako naruszające ww. przepisy.

Mając powyższe na względzie, Sąd działając na podstawie przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.