Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 2459/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-04-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 141 § 4
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 107 § 3
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: § 32
journal: Dz.U. 2009 nr 33 poz 262
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 30 poz 16 art. 24 ust. 2
law: Rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla  rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr  1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska Sędzia NSA Małgorzata Rysz (spr.) Sędzia del. WSA Barbara Mleczko-Jabłońska Protokolant asystent sędziego Patrycja Kozłowska po rozpoznaniu w dniu 27 kwietnia 2017 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej K. Ł. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 3 czerwca 2015 r., sygn. akt I SA/Sz 11/15 w sprawie ze skargi K. Ł. na decyzję Dyrektora Zachodniopomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] października 2014 r., nr [...] w przedmiocie przyznania płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 3 czerwca 2015 r., sygn. akt I SA/Sz 11/15, oddalił skargę K. Ł. na decyzję Dyrektora Zachodniopomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Szczecinie z dnia [...] października 2014 r. w przedmiocie przyznania płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości.

Ze stanu faktycznego sprawy przyjętego przez Sąd I instancji wynika, że w dniu [...] maja 2013 r. wpłynął do organu wniosek producenta rolnego o przyznanie trzeciej płatności rolnośrodowiskowej, na 2013 rok, w którym do przyznania płatności za realizację pakietu 2. Rolnictwo ekologiczne, w wariancie 2.10 uprawy sadownicze i jagodowe (w okresie przestawiania) zadeklarowano jedną działkę rolną o identyfikatorze B, o powierzchni 29,22 ha oraz w wariancie 2.1 uprawy rolnicze (dla których zakończono okres przestawiania) działkę rolną A o powierzchni 20,00 ha.

W dniu [...] września 2013 r. w gospodarstwie producenta rolnego przeprowadzono kontrolę, w wyniku której stwierdzono, że na działce A, której powierzchnia wynosi 18,17/18,21 ha, granice uprawy wykraczają poza granice działki referencyjnej zadeklarowanej we wniosku. Ponadto stwierdzono obszar tymczasowo niekwalifikujący się do płatności, stwierdzono zmniejszenie zasięgu pola zagospodarowania, do wyliczenia tolerancji pomiaru zastosowano wartość obwodu zewnętrznego, zadeklarowana powierzchnia całkowita działki rolnej jest mniejsza od powierzchni całkowitej stwierdzonej. Z kolei na działce B, na której stwierdzono, że jej powierzchnia wynosi 30,74/30,47 ha, ustalono, że granice uprawy wykraczają poza granice działki referencyjnej zadeklarowanej we wniosku, zadeklarowana powierzchnia całkowita działki rolnej jest większa od powierzchni całkowitej stwierdzonej, ponadto stwierdzono, że materiał szkółkarski nie spełnia określonych wymagań, produkcja rolna prowadzona była niezgodnie z najlepszą wiedzą i kulturą rolną oraz niezachowanie należytej dbałości o stan fitosanitarny roślin i ochronę gleby a także nieutrzymywanie minimalnej obsady drzew i krzewów.

W dniu [...] lutego 2014 r. Kierownik wydał decyzję na mocy której przyznał producentowi rolnemu płatność rolnośrodowiskową na rok 2013 w wysokości 11 462,90 zł oraz ustalił kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu pomocy finansowej w wysokości 105 192,00 zł.

Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR, po rozpatrzeniu odwołania strony, decyzją z dnia [...] maja 2014 r. uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji, ze względu na pominięcie w uzasadnieniu decyzji kwestii zaistnienia bądź braku przesłanek do odstąpienia od dochodzenia zwrotu nienależnie pobranych płatności.

W dniu [...] lipca 2014 r. Kierownik wydał decyzję o przyznaniu płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości, w której przyznał płatność w łącznej wysokości 11 462,90 zł oraz ustalił kwotę nienależnie pobranych płatności w wysokości 105 192,00 zł.

Dyrektor Zachodniopomorskiego Oddziału Regionalnego ARiMR decyzją z dnia [...] października 2014 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] lipca 2014 r. podając w uzasadnieniu, że kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia miały ustalenia kontroli przeprowadzonej w gospodarstwie producenta rolnego. Ustalono, że na działce rolnej zagospodarowanej uprawą jabłoni część sadzonek nie spełnia warunków określonych w § 9 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. Nr 33, poz. 262 ze zm. – dalej rozporządzenie rolnośrodowiskowe), a cała działka rolna - wymogu, o którym mowa w załączniku nr 3 do ww. rozporządzenia, dotyczącego utrzymywania minimalnej obsady drzew. Dodatkowo, w trakcie kontroli ustalono, iż na części działki B, nie prowadzono produkcji rolnej zgodnie z najlepszą wiedzą i kulturą rolną oraz nie zachowano należytej dbałości o stan fitosanitarny roślin i ochronę gleby. Jak wynika z raportu z kontroli stwierdzone nieprawidłowości oznaczono symbolami E2, E6 i E7 z zaznaczeniem, iż stwierdzona w trakcie kontroli obsada na ww. działce (obejmująca drzewka o określonej wymaganej wysokości i szerokości pnia, wykazujących cechy żywotności, a nie obejmująca drzewek suchych bądź nie spełniających wymagań jakościowych) wynosiła odpowiednio: 1439 sztuk na stwierdzonej powierzchni działki B - 30,74 ha, podczas gdy minimalna obsada wymagana dla tego obszaru wynosi 3843 drzewek.

Dyrektor wskazał, że kontrola odbyła się zgodnie z obowiązującymi przepisami a producent rolny miał możliwość zgłoszenia umotywowanych zastrzeżeń co do ustaleń zawartych w raporcie. Ponadto, organ zwrócił uwagę, że na podstawie starannie wyrysowanych szkiców z pomiaru działek rolnych, stanowiących załączniki do raportu, czy obszernej dokumentacji fotograficznej kontrolowanych obszarów, wymagana obsada drzewek na działce rolnej nie została zachowana, bowiem część drzewek była sucha bądź nie spełniała wymagań jakościowych co do wysokości i grubości pnia.

W ocenie organu inspektorzy terenowi w sposób właściwy dokonali kwalifikacji drzewek uwzględnionych do wyliczeń obsady, wśród których znalazły się wyłącznie sadzonki żywe, o wysokości nie mniejszej niż 80 cm i średnicy pnia nie mniejszej niż 8 mm, mierzonej na wysokości 10 cm powyżej miejsca uszlachetnienia. Organ dodał, że spełnienie przez wszystkie drzewka jabłoni wymagań elitarnego i kwalifikowanego materiału szkółkarskiego co do ich wysokości i grubości, stanowi podstawę do przyznania płatności za realizację wariantu 2.10 Uprawy sadownicze i jagodowe (w okresie przestawiania) w pakiecie 2. Rolnictwa ekologicznego.

Odnośnie do powierzchni stwierdzonych wszystkich działek rolnych skontrolowanych Dyrektor wskazał, że ostatecznie stwierdzony obszar działek rolnych obejmował wyłącznie grunty zgłoszone we wniosku, tj. wchodzące w skład zadeklarowanych we wniosku działek rolnych położonych na wskazanych przez producenta działkach ewidencyjnych, co w przypadku części z nich spowodowało, że ich stwierdzona powierzchnia (uwzględniająca zgłoszoną do płatności uprawę położoną wyłącznie na gruntach wskazanych we wniosku o przyznanie płatności) była mniejsza od zadeklarowanej przez producenta.

Dyrektor nie kwestionował wykonania zabiegów agrotechnicznych, wskazał jednak, że powodem uznania, że plantacja jabłoni była prowadzona niezgodnie z najlepszą wiedzą i kulturą rolną i niedochowano należytej dbałości o stan fitosanitarny roślin, była ustalona ilość 591 sztuk sadzonek nie wykazujących cech żywotności, tj. uschniętych, co w przeliczeniu na powierzchnię stanowiło 5,05 ha.

Dyrektor wskazał, że Jednostka Certyfikująca, która przeprowadzała kontrolę w gospodarstwie producenta, weryfikowała sposób prowadzenia produkcji pod kątem zgodności z obowiązującymi w tym zakresie przepisami, a nie weryfikowała prowadzonej działalności rolniczej pod kątem spełnienia wymogów Programu rolnośrodowiskowego określonych w rozporządzeniu rolnośrodowiskowym.

Zdaniem Dyrektora brak jest podstaw do odstąpienia od dochodzenia zwrotu kwot nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności rolnośrodowiskowych, wypłaconych za lata 2011-2012. W ocenie organu nie można w żadnej mierze stwierdzić, iż w którejkolwiek z tych spraw doszło do wypłaty środków w wyniku pomyłki organu.

Dyrektor wskazał, że z uwagi na niespełnienie przez producenta rolnego ww. wymogów uzasadnione było zmniejszenie wysokości tej płatności o 100% w odniesieniu do działek rolnych, na których zostało stwierdzone uchybienie tych wymogów.

Dyrektor stwierdził, że w przypadku zobowiązań wieloletnich, zmniejszenia pomocy, wykluczenia i odzyskiwanie mają zastosowanie również do kwot wypłaconych już z tytułu tego zobowiązania w latach wcześniejszych. Skoro naruszenie wymogów w zakresie wariantu 2.10 dotyczy jedynej działki rolnej, jaka w okresie 2011-2012 była deklarowana do płatności tego rodzaju, konieczne jest odzyskanie całości kwot wypłaconych do tej działki za wskazany okres. Skoro pomniejszenia płatności z tytułu niespełniania wymogów wynoszą 100%, niezbędne jest zastosowanie analogicznego pomniejszenia płatności za lata 2011 i 2012, co jest równoznaczne z uznaniem całości pomocy wypłaconej producentowi rolnemu za ten okres za płatności nienależne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalając skargę na powyższą decyzję stwierdził, że w odniesieniu do Pakietu 2. Rolnictwo ekologiczne płatność rolnośrodowiskowa jest przyznawana do działek rolnych użytkowanych jako sady, w których uprawiane są jabłonie domowe, jednakże ustawodawca zaznaczył, że pod warunkiem, iż wszystkie te drzewa są ukorzenione i spełniają określone wymagania dotyczące wysokości i grubości elitarnego i kwalifikowanego materiału szkółkarskiego.

Przyznanie płatności rolnośrodowiskowej ustawodawca uzależnił od spełnienia wymogu minimalnej obsady jabłoni domowej oraz wymogu prowadzenia produkcji zgodnie z najlepszą wiedzą i kulturą rolną, przy zachowaniu należytej dbałości o stan fitosanitarny roślin i ochronę gleby dla wszystkich wariantów.

W rozpoznawanej sprawie ustalono, że skarżący nie utrzymywał wymaganej przepisami ww. rozporządzenia obsady drzew na działce B przez cały 2013 rok. Ponadto stwierdzono, że na części działki B skarżący nie prowadził produkcji rolnej zgodnie z najlepszą wiedzą i kulturą rolną oraz nie zachował należytej dbałości o stan fitosanitarny roślin i ochronę gleby. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że skarżący w żaden sposób nie odgrodził sadu od lasu, a osłonki na łodygę sadzonki, przynajmniej po części nie były dostosowane do zagrożeń, na jakie była narażona plantacja znajdująca się na terenach zalesionych.

Sąd I instancji zwrócił uwagę, że Jednostka Certyfikująca, która przeprowadzała kontrolę weryfikowała sposób prowadzenia produkcji pod kątem zgodności z obowiązującymi w tym zakresie przepisami. Jednostka nie weryfikowała prowadzonej działalności rolniczej pod względem spełnienia wymogów Programu rolnośrodowiskowego określonych w rozporządzeniu rolnośrodowiskowym, aczkolwiek i ona dostrzegła brak wymaganej obsady.

Skarżący czyniąc organowi zarzut braku dokładnego pomiaru działki oraz kwestionując rzetelność odbiornika GPS, ale w toku postępowania nie przedstawił dowodów na obalenie ustaleń poczynionych w wyniku kontroli. Skarżący nie skorzystał z przysługującego mu prawa i przed podpisaniem raportu z czynności kontrolnych nie zgłosił uwag dotyczących nieprawidłowości stwierdzonych w kontroli.

Odnosząc się do uzupełnienia plantacji przez skarżącego poprzez nasadzenie nowych drzewek Sąd stwierdził, że uzupełnienie brakujących nasadzeń drzew nie pozwala na stwierdzenie, że była utrzymywana obsada przez cały rok zobowiązania i wynosiła 125 sztuk na hektar powierzchni uprawy. W przepisach wskazano minimalną wymaganą liczbę drzew, która powinna być utrzymywana przez cały czas uczestniczenia w Programie.

Przewidziana w § 32 ust. 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego drobna niezgodność, o której mowa w art. 24 ust. 2 rozporządzenia z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz.U.UE.L.2009.30.16 – dalej: rozporządzenie nr 73/2009) odnosi się wyłącznie do naruszeń wymogów i norm składających się na przedstawiony system wzajemnej zgodności. W stanie faktycznym przedmiotowej sprawy, art. 24 ust. 2 rozporządzenia nr 73/2009 nie znajduje zastosowania, wobec uznania, że stwierdzone niedobory w obsadzie dotyczyły wymogu wykraczającego ponad podstawowe wymagania, o których mowa w § 32 rozporządzenia rolnośrodowiskowego.

K. Ł. zaskarżył wyrok w całości domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, rozpoznania skargi, oraz zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego. Zaskarżonemu wyrokowi strona zarzuciła naruszenie:

I. Przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

- art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) poprzez brak odniesienia się przez Sąd w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do zarzutów i argumentów podniesionych przez skarżącego w piśmie z dnia [...] czerwca 2015 roku, stanowiącym uzupełnienie wniesionej wcześniej skargi, skutkujący brakiem wskazania przez sąd pełnej podstawy prawnej swego rozstrzygnięcia oraz brakiem jej wyjaśnienia,

II. Prawa materialnego przez niezastosowanie:

- art. 24 ust. 2 rozporządzenia nr 73/2009,

- art. 54 ust. 4 lit. a) rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz.U.UE.L.2005.277.1 – dalej: rozporządzenie nr 1698/2005)

- § 3, 31 i 32 rozporządzenia rolnośrodowiskowego,

- Art. 28c ustawy z dnia 7 marca 2007 roku o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz.U.2007, nr 64, poz. 427 ze zm. dalej: ustawa o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków EFRROW),

skutkujące brakiem rozważenia przez Sąd I instancji, czy w przypadku skarżącego nie występuje tzw. "drobna niezgodność", którą wskazane wyżej przepisy normują, prowadząca do uznania, że zastosowanie zmniejszenia płatności (oraz zobowiązanie do zwrotu kwot już otrzymanych) nie powinno mieć w sprawie skarżącego zastosowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna jest niezasadna.

Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć wyłącznie na naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) lub na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). Wskazanie i uzasadnienie podstaw kasacyjnych należy przy tym do koniecznych cech skargi kasacyjnej (art. 176 p.p.s.a.).

Przez przytoczenie podstaw kasacyjnych rozumieć należy przede wszystkim dokładne wskazanie tych przepisów prawa (z uwzględnieniem podziału na jednostki redakcyjne, jeżeli taki podział występuje), które - zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną - uległy naruszeniu przez sąd wydający zaskarżone orzeczenie. Uzasadnienie kasacji ma zawierać rozwinięcie zarzutów kasacyjnych przez wyjaśnienie, na czym naruszenie polegało i przedstawienie argumentacji na poparcie odmiennej wykładni przepisu, niż zastosowana w zaskarżonym orzeczeniu, lub uzasadnienie zarzutu "niewłaściwego zastosowania" przepisu, zaś w odniesieniu do uchybień przepisom procesowym - wykazanie, że zarzucane uchybienie rzeczywiście mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Skarga kasacyjna została oparta na obu podstawach kasacyjnych z art. 174 p.p.s.a.

W pierwszej kolejności odnieść zatem należy się do zarzutu naruszenia prawa procesowego, w ramach którego autor skargi kasacyjnej wskazał jako naruszony art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak odniesienia się przez Sąd I instancji "do zarzutów i argumentów" podniesionych przez skarżącego w piśmie z dnia 3 czerwca 2015r., "w szczególności" braku rozważenia przez organ, czy w przedmiotowej sprawie nie zachodzi przypadek tzw. drobnej niezgodności.

Jeśli chodzi o zwrot "szczególności" to podkreśla się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, że zwrot ten, w przypadku formułowania zarzutów skargi kasacyjnej jest semantycznie pusty, gdyż wobec związania sądu kasacyjnego granicami skargi kasacyjnej, może on brać pod uwagę tylko zarzuty i podstawy wymienione w tej skardze.

Natomiast co do art. 141 § 4 p.p.s.a. - przepis ten określa elementy uzasadnienia wyroku. Zgodnie z nim uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowiska pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazanie co do dalszego postępowania.

Nie budzi wątpliwości w orzecznictwie, że przedmiotem skutecznego zarzutu kasacyjnego dotyczącego naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. może być takie sporządzenie uzasadnienia zaskarżonego wyroku, które nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego sprawy lub uniemożliwia kontrolę instancyjną tego orzeczenia. Taki stan rzeczy nie występuje w sprawie. Sąd I instancji ocenił prawidłowość uzasadnienia zaskarżonej decyzji z punktu widzenia treści art. 107 § 3 k.p.a. podkreślając jego kompletność oraz to, że zostało sporządzone w sposób przejrzysty i jasny, zawierając szczegółowe ustosunkowanie się do zarzutów zawartych w odwołaniu. WSA zwrócił uwagę, że treść uzasadnienia decyzji umożliwia stronie zapoznanie się z motywami, którymi kierował się organ, a także kontrolę prawidłowości rozstrzygnięcia przez Sąd. Wreszcie Sąd I instancji sam obszernie ustosunkował się do zagadnienia tzw. "drobnej niezgodności" podzielając w tym względnie stanowisko organu.

Z tych przyczyn zarzut naruszenia przepisów postępowania w sposób opisany w skardze kasacyjnej nie mógł zostać uznany za trafny.

Przechodząc, z kolei do zarzutów naruszenia prawa materialnego, wskazać należy, że istota sporu dotyczy wyżej wspomnianej kwestii tzw. "drobnej niezgodności", która zdaniem autora skargi kasacyjnej nie została należycie rozważona. Zastosowanie tej instytucji w sytuacji skarżącego prowadziłoby do uznania, że zmniejszenia płatności nie miałyby miejsca.

Sąd I instancji uznał za zgodną z prawem decyzję Dyrektora Zachodniopomorskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w przedmiocie braku przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013 z tytułu wariantu 2.10 – uprawy sadownicze i jagodowe (w okresie przestawiania) oraz ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu pomocy finansowej w ramach programów rolnośrodowiskowych, za lata 2011 – 2012 w łącznej wysokości 105 192,00 zł .

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej, kwestia tzw. "drobnej niezgodności", o której mowa w art. 24 ust. 2 rozporządzenia nr 73/2009 w odniesieniu do sytuacji skarżącego, w której stwierdzono niedobory w wymaganej przepisami rozporządzenia rolnośrodowiskowego obsadzie drzew w ramach podjętego zobowiązania z tytułu wariantu 2.10 – uprawy sadownicze i jagodowe, została wyczerpująco i szczegółowo rozważona zarówno w decyzji organu, jak i Sądu I instancji i z oceną tą należy się zgodzić.

Nie jest sporne w sprawie, że w zakresie zobowiązań rolnika ubiegającego się o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej, w tym zobowiązania do przestrzegania ponad podstawowych wymogów określonych dla danego wariantu mieści się także respektowanie zakreślonego przez prawodawcę wymogu minimalnej obsady drzew, której wielkość dla jabłoni domowej ( wymóg dla wariantu 2.10) określono w załączniku nr 3 do rozporządzenia rolnośrodowiskowego z 2009 r. na poziomie 125 sztuk/ ha. W konsekwencji przyznanie rolnikowi płatności rolnośrodowiskowej w pełnej wysokości jest uzależnione od spełnienia przez rolnika tego wymogu, zaś niezachowanie minimalnej obsady skutkuje – stosownie do treści 27 ust. 1 i 2 oraz załącznika nr 7 do rozporządzenia – zastosowaniem sankcji w postaci 100 % zmniejszenia płatności. Sąd I instancji słusznie stwierdził, że art. 24 ust. 2 rozporządzenia nr 73/2009 nie znajduje zastosowania wobec uznania, że stwierdzone niedobory w obsadzie dotyczyły wymogu wykraczające ponad podstawowe wymagania, o których mowa w § 32 rozporządzenia rolnośrodowiskowego z 2009 r. Przewidziana w § 32 drobna niezgodność, o której mowa w art. 24 ust. 2 rozporządzenia nr 73/2009 odnosi się wyłącznie do naruszeń wymogów i norm składających się na system wzajemnej zgodności.

Niezasadna jest także argumentacja zaprezentowana w skardze kasacyjnej, że odesłanie w § 32 rozporządzenia rolnośrodowiskowego z 2009 r. do przepisów o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego jest pojęciem bardzo szerokim, obejmującym wszystkie akty normatywne składające się na system pomocy dla producentów rolnych, w tym ustawę o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków EFRROW, której art. 28c stanowi, że w przypadku stwierdzenia drobnej niezgodności, o której mowa w art. 54 ust. 4 lit. a rozporządzenia nr 1698/2005, zmniejszenia nie stosuje się. W tym zakresie autor skargi kasacyjnej powołał się na stanowisko zaprezentowane w wyroku WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 07.08.2014r. , sygn. akt II SA/Go 395/14).

Należy zauważyć, że wyrok ten został uchylony przez NSA w dniu 22 kwietnia 2016 r., sygn. akt II GSK 2553/14. W uzasadnieniu tego wyroku NSA stwierdził, że § 32 ust. 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego z 2009 r. dopuszcza możliwość uznania przypadków za drobną niezgodność jedynie w odniesieniu do podstawowych wymagań wskazanych w § 3 pkt 1 tego aktu. Odesłanie w § 32 rozporządzenia do przepisów o płatnościach w ramach systemów bezpośredniego wsparcia obejmuje co prawda wszystkie akty normatywne składające się na system pomocy dla producentów rolnych, w tym ustawę o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, ale tylko w zakresie, w jakim odnoszą się do wymagań podstawowych (wymogów i norm). Dlatego zdaniem NSA przepis ten nie może być stosowany w przypadku uchybienia wymogom dla poszczególnych pakietów i wariantów określonych w załączniku nr 3 do rozporządzenia rolnośrodowiskowego z 2009 r. W przypadku wystąpienia tych uchybień zastosowanie ma § 27 rozporządzenia rolnośrodowiskowego z 2009 r.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznający niniejszą sprawę podziela pogląd zaprezentowany w powołanym wyroku (stanowisko to zostało podtrzymane również w innych wyrokach NSA – por. wyrok z dnia 21 czerwca 2016r., sygn. akt II GSK 188/15, Lex 2083111) i dlatego za bezzasadne uznaje zarzuty prawa materialnego sformułowane w skardze kasacyjnej.

Z tych wszystkich względów, na podstawie art. 184 p.p.s.a. oraz art. 204 pkt 1 i 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 2 pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r. poz. 490) Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.