Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 502/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2022-10-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6038 Inne uprawnienia  do  wykonywania czynności  i zajęć w sprawach objętych symbolem 603
Hasła tematyczne: Uprawnienia do wykonywania zawodu
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 84 ust. 3 pkt 2
journal: Dz.U. 2022 poz 988
law: Ustawa z dnia  20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t. j.)
article: art. 7, art. 8, art. 77 par. 1, art. 189g par. 1
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Dudar (spr.), asesor sądowy WSA Barbara Romanczuk, Protokolant sekretarz sądowy Natalia Paulina Janowicz, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 25 października 2022 r. sprawy ze skargi W. M. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] maja 2022 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnienia diagnosty do wykonywania badań technicznych pojazdów oddala skargę


UZASADNIENIE

W dniu 14 marca 2022 r. wpłynął do Starostwa Powiatowego w B. prawomocny wyrok Sądu Rejonowego w B. III Wydziału Karnego z [...] lutego 2022 r. sygn. [...] uznającego p. W. M. P. (dalej powoływany także jako skarżący) za winnego ponad 100 przestępstw popełnionych w latach 2013 – 2014 a dotyczących tego, ze jako diagnosta działając w celu uzyskania korzyści majątkowej poświadczał nieprawdę co do okoliczności mającej znaczenie prawne poprzez umieszczanie w rejestrze badań technicznych pojazdów oraz w dowodach rejestracyjnych wpisów o dokonaniu badania technicznego, mimo iż w rzeczywistości takie badania nie odbywały się (względem 80 pojazdów) lub też obywały się w sposób nieprawidłowy (względem 25 pojazdów). Za popełnione przestępstwa skarżącemu została wymierzona łączna kara 1,5 roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 3 lat, kara grzywny w wysokości 30 000 zł oraz zakaz wykonywania zawodu diagnosty na okres 3 lat. Na poczet zakazu wykonywania zawodu diagnosty zaliczono skarżącemu stosowanie tego środka od 11 maja 2016 r. do 29 czerwca 2018 r.

Na podstawie ww. wyroku Starosta B. wszczął postępowanie w sprawie cofnięcia skarżącemu uprawnień do wykonywania badań technicznych, o czym zawiadomił skarżącego w dniu 24 marca 2022 r.

Następnie decyzją z dnia [...] kwietnia 2022 r. Nr [...], Dyrektor Wydziału Komunikacji Starostwa Powiatowego, działający z upoważnienia Starosty B., na podstawie art. 84 ust. 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2021 r., poz. 450 ze zm., dalej powoływana jako u.p.r.d.) cofnął skarżącemu diagnoście uprawnienia do wykonywania badań technicznych. W uzasadnieniu decyzji organ zaznaczył, że był związany ustaleniami wyroku karnego skazującego skarżącego, z których wynika że skarżący w ogóle nie przeprowadzał badań technicznych lub też je przeprowadzał w sposób nieprawidłowy, a zatem zaistniały przesłanki do cofnięcia skarżącemu stosownych uprawnień. Podkreślił, że decyzja z art. 84 ust. 3 u.p.r.d. ma charakter wiążący, zatem organ był zobowiązany do wydania takiej decyzji. Jednocześnie wskazał na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 marca 2012 r., II GPS 2/11, z której wynika, że starosta może cofnąć uprawnienia diagnoście do wykonywania badań technicznych na podstawie art. 84 ust. 3 pkt 2 u.p.r.d. nie tylko wtedy, gdy ten dopuści się naruszeń w toku kontroli, ale również, gdy w innej sytuacji wyjdzie na jaw jego nierzetelność.

Odwołanie od powyższej decyzji wniósł skarżący, w którym zarzucił wydanej decyzji naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 84 ust. 3 w zw. z art. 83b ust. 2 pkt 1 u.p.r.d. w zw. z art. 61 § 4 k.p.a. Zdaniem skarżącego organ zaniechał przeprowadzenia wszechstronnego i wnikliwego postępowania dowodowego zmierzającego do wyjaśnienia sprawy i poprzestał jedynie na treści wyroku sądu karnego bez analizowania akt sprawy karnej. Zdaniem skarżącego organ powinien był zweryfikować, czy w wyniku popełnionych przez niego czynów zostały dopuszczone do ruchu pojazdy niesprawne technicznie, zagrażające życiu lub zdrowiu uczestników ruchu drogowego. Podkreślił, że zgodził się na wyrok skazujący jedynie ze względów pragmatycznych i ekonomicznych, nie zgadza się z większością podniesionych zarzutów, opartych na wątpliwym materiale dowodowym. Skarżący wskazał także, że kontrola w spółce [...] – prowadzącej stację kontroli pojazdów została przeprowadzona na podstawie nieprawidłowego zawiadomienia, a zatem jej wyniki nie mogą być brane pod uwagę przy wydawaniu decyzji z art. 84 ust. 3 u.p.r.d. Zaznaczył, że z chwilą wydania wyroku skazującego z dnia [...] lutego 2022 r., z mocy prawa – art. 18 § 2 k.s.h. wygasła jego prokura do reprezentowania spółki [...] a zatem doręczenie jemu zawiadomienia o przeprowadzonej kontroli było nieskuteczne, bowiem nie mógł on już reprezentować spółki. Tylko wyniki kontroli mogą stanowić podstawę do wydania decyzji z art. 84 ust. 3 u.p.r.d., a zatem w realiach niniejszej sprawy organ nie mógł skutecznie cofnąć mu uprawień do wykonywania badań technicznych.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z dnia [...] maja 2022 r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Kolegium podkreśliło, że z art. 84 ust. 3 u.p.r.d. wynika, że kluczową przesłanką do wydania decyzji było ustalenie, czy nastąpiło dokonanie wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami, co bezspornie potwierdził wyrok sądu karanego z [...] lutego 2022 r. sygn. akt [...], z którego wynika, że skarżący ponad 100 krotnie poświadczył nieprawdę w wystawianych dokumentach, celem uzyskania korzyści majątkowych. W takiej sytuacji starosta był zobowiązany do cofnięcia uprawnień skarżącemu.

Odnośnie zarzutu nieprawidłowego zawiadomienia o przeprowadzeniu kontroli, Kolegium wskazało na uchwałę NSA z 12 marca 2012 r., II GPS 2/11, z której wynika, że sposób ujawnienia przez diagnostę naruszeń wymienionych w art. 84 ust. 3 pkt 2 u.p.r.d. nie ma znaczenia dla oceny możliwości zastosowania sankcji przewidzianej w tym przepisie. Z powyższego wynika, że także na podstawie informacji od innych organów czy też analizy akt innych spraw, zachodzi możliwość wydania decyzji na podstawie art. 84 ust. 3 pkt 2 u.p.r.d. Zatem wykonywanie badań technicznych pojazdów sprzecznie z wymogami prawa i stanem faktycznym zawsze rodzi po stronie starosty obowiązek cofnięcia uprawnień do przeprowadzania badań technicznych. Dlatego też, podniesiony w odwołaniu zarzut naruszenia art. 84 ust. 3 w zw. z art. 83b ust. 2 pkt 1 u.p.r.d. należało uznać za niezasadny.

Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku wywiódł skarżący, zarzucając naruszenie:

- art. 7 i 77 k.p.a. poprzez zaniechanie przeprowadzenia wszechstronnego i wnikliwego postępowania dowodowego zmierzającego do wyjaśnienia sprawy i poprzestanie wyłącznie na treści przesłanego wyroku sądu karnego, w tym zaniechanie zweryfikowania treści akt sprawy karnej, w tym wyjaśnień składanych przez diagnostę, okoliczności w jakich doszło do wydania wyroku, dowodów zgromadzonych w aktach sprawy obejmujących ustalenia, czy w związku z przypisanymi wyrokiem czynami doszło do dopuszczenia do ruchu pojazdów niesprawnych, co narażało na niebezpieczeństwo uszkodzenia ciała lub utraty życia osoby korzystające ze zgłoszonych do badań pojazdów, jak i innych użytkowników drogi, a także powodowało ryzyko szkody w mieniu;

- art. 8 § 1 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sprawie cofnięcia uprawień do wykonywania badań technicznych w sposób niebudzący zaufania jego uczestników do władzy publicznej, polegające na zaniechaniu ustalenia całego stanu faktycznego sprawy, w oparciu o zasady proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania;

- art. 77 § 1 w zw. z art. 75 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie zabrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący, a w szczególności nie dopuszczenia dowodu z akt sprawy zawisłej przed Sądem Rejonowym w B. sygn. akt [...];

- art. 80 k.p.a. poprzez naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów w zakresie okoliczności kontroli, jej legalności i prawidłowości przeprowadzenia kontroli w [...] Sp. z o.o.;

- art. 84 ust. 3 w zw. z art. 83b ust. 2 pkt 1 u.p.r.d. w zw. z art. 61 § 4 k.p.a. poprzez wydanie decyzji o cofnięciu skarżącemu uprawnień do wykonywania badań technicznych w wyniku przeprowadzonej kontroli, w sytuacji gdy kontrola została przeprowadzona na podstawie wadliwego zawiadomienia o zamiarze jej wszczęcia poprzez doręczenie zawiadomienia do W. P. jako prokurenta [...] Sp. z o.o. w sytuacji gdy w dacie doręczenia zawiadomienia W. P. nie mógł pełnić funkcji prokurenta, wobec wygaśnięcia jego umocowania z mocy prawa (art. 18 § 2 k.s.h.), o których to okolicznościach organ miał wiedzę uzyskaną z urzędu, w związku z czym ustaleń z przeprowadzonej kontroli nie można uznać za dające podstawę do zastosowania sankcji przewidzianej w art. 84 ust. 3 u.p.r.d.;

- art. 84 ust. 3 u.p.r.d. w zw. z art. 2 Konstytucji RP, poprzez mylne uznanie, że do wydania decyzji cofającej uprawnienia do wykonywania badań technicznych może dojść w każdym czasie od popełnienia czynu, podczas gdy prawidłowa wykładnia powinna zmierzać do konstatacji, że po okresie 5 lat od popełnienia czynu taka decyzja nie może zostać wydana;

- art. 189g § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie.

Skarżący wniósł także o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentu w postaci postanowienia Sądu Rejonowego w B. z dnia [...] kwietnia 2022 r. sygn. akt [...], [...] na okoliczność odbycia przez niego kary zakazu wykonywania zawodu diagnosty orzeczonego ww. wyrokiem w okresie od maja 2016 r. do końca czerwca 2018 r.

Wskazując na powyższe, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją wydanie decyzji organu pierwszej instancji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę, organ podtrzymując stanowisko w sprawie, wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.

Skarga podlegała oddaleniu, bowiem sąd nie stwierdził, aby w kontrolowanym postępowaniu dopuszczono się uchybień wskazanych w skardze, jak również innych naruszeń przepisów prawa materialnego i procesowego, które sąd ma obowiązek uwzględnić z urzędu, nie będąc związany wnioskami i zarzutami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.), dalej powoływana jako p.p.s.a.

Przedmiotem kontroli dokonanej przez sąd, z punktu widzenia kryterium legalności jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] maja 2022 r. utrzymująca w mocy decyzję Starosty B. z dnia [...] kwietnia 2022 r. cofająca skarżącemu będącym diagnostą uprawnienia do wykonywania badań technicznych pojazdów na podstawie art. 84 ust. 3 pkt 2 u.p.r.d.

Zgodnie z art. 84 ust. 3 pkt. 2 u.p.r.d. starosta cofa diagnoście uprawnienie do wykonywania badań technicznych, jeżeli w wyniku przeprowadzonej kontroli, o której mowa w art. 83b ust. 2 pkt 1 stwierdzono wydanie przez diagnostę zaświadczenia albo dokonanie wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami.

Podkreślić należy, że w orzecznictwie zgodnie wskazuje się, że art. 84 ust. 3 pkt 2 u.p.r.d., stanowiący podstawę prawną cofnięcia skarżącemu uprawnień diagnosty, ma charakter bezwzględnie obowiązujący. Oznacza to, że stwierdzenie określonych uchybień skutkuje zastosowaniem przewidzianej w nim sankcji. W przepisie tym nie ma mowy o winie, wystarczy stwierdzenie obiektywnie dokonanych uchybień. Aby zaistniała odpowiedzialność administracyjna diagnosty musi on wydać zaświadczenie albo dokonać wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami. Oznacza to, że stwierdzenie określonych uchybień skutkuje zastosowaniem przewidzianej w nim sankcji. Ustawa nie dopuszcza żadnego wyjątku, który wyłączałby wydanie takiej decyzji, w szczególności decyzja ta nie jest uzależniona od motywów, którymi kierował się diagnosta, naruszając art. 84 ust. 3 pkt 1 i 2 ustawy (por. wyroki NSA z dnia: 11 stycznia 2022 r., sygn. akt II GSK 2568/21, 26 maja 2021 r., sygn. akt II GSK 987/18, 21 listopada 2019 r., sygn. akt II GSK 3598/17, 6 grudnia 2018 r., sygn. akt II GSK 277/18, 17 grudnia 2013 r., sygn. akt II GSK 1460/12, CBOSA).

Przepis art. 84 ust. 3 pkt 2 u.p.r.d. nie daje również organowi prawa do miarkowania konsekwencji, co oznacza, że uchybienia o dużym ciężarze gatunkowym są traktowane na równi z uchybieniami o mniejszych skutkach. Wydanie przez diagnostę zaświadczenia albo dokonanie wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami - będzie rodziło po stronie organu obowiązek cofnięcia uprawnień (por. wyroki NSA z dnia: 30 sierpnia 2018 r., sygn. akt II GSK 1387/18; 25 lutego 2015 r., sygn. akt II GSK 46/14; 12 kwietnia 2013 r., sygn. akt II GSK 60/12). Zatem na odpowiedzialność diagnosty, wynikającą z przepisu art. 84 ust. 3 pkt 2 u.p.r.d., nie mógł mieć wpływu wiek diagnosty, fakt, że znajduje się w okresie ochronnym. Zauważyć przy tym należy, że przepis art. 84 ust. 3 pkt 1 i 2 u.p.r.d. spełnia funkcję zapobiegawczą i sankcyjną jednocześnie. Jego celem jest więc odsunięcie nierzetelnych diagnostów od czynności kontroli stanu technicznego pojazdów (zob. wyroki NSA z dnia: 13 czerwca 2018 r., sygn. akt II GSK 1239/15; 21 września 2017 r., sygn. akt II GSK 3537/15).

Organy orzekające w sprawie przyjęły, iż stan faktyczny sprawy odpowiada hipotezie przywołanej normy prawnej ze względu na treść prawomocnego wyroku sądu karnego, w którym uznano skarżącego winnym zarzucanym mu czynów polegających na tym, że jako diagnosta działając w celu uzyskania korzyści majątkowej poświadczał nieprawdę co do okoliczności mającej znaczenie prawne poprzez umieszczanie w rejestrze badań technicznych pojazdów oraz w dowodach rejestracyjnych wpisów o dokonaniu badania technicznego, mimo iż w rzeczywistości takie badania nie odbywały się lub też obywały się w sposób nieprawidłowy. Za popełnione przestępstwa skarżącemu została wymierzona łączna kara 1,5 roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 3 lat, kara grzywny w wysokości 30 000 zł oraz środek karny w postaci zakazu wykonywania zawodu diagnosty na okres 3 lat.

W ocenie skarżącego, ww. wyrok nie jest wystarczającym dowodem potwierdzającym spełnienie przesłanek określonych w art. 84 ust. 3 pkt. 2 u.p.r.d., bowiem z tego przepisu wynika, że uchybienia takie powinny zostać stwierdzone w trakcie kontroli przeprowadzonej przez starostę w wyniku przeprowadzenia własnego postępowania. W przedmiotowej sprawie taka kontrola została przeprowadzona nieskutecznie, bowiem zawiadomienie o jej wszczęciu zostało bezskutecznie doręczone skarżącemu jako prokurentowi spółki [...], po wydaniu prawomocnego wyroku skazującego w dniu [...] lutego 2022 r. Ponadto, zdaniem skarżącego organ powinien przeprowadzić własne, szczegółowe postępowanie celem ustalenia okoliczności, w jakich doszło do wydania wyroku, dowodów zgromadzonych w aktach sprawy obejmujących ustalenia, czy w związku z przypisanymi skarżącemu czynami doszło do zagrożenia bezpieczeństwa w ruchu drogowym.

W ocenie sądu, argumentacja przedstawiona przez skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie. Owszem, z literalnego brzmienia art. 84 ust. 3 pkt 2 u.p.r.d. wynika, że sankcja cofnięcia uprawień do przeprowadzania badań technicznych diagnoście powinna nastąpić w ramach corocznych kontroli stacji kontroli pojazdów przeprowadzanych przez starostę, jednakże ze względów celowościowych i logicznych nie do przyjęcia jest stanowisko, zgodnie z którym jedynie ujawnione w trakcie takiej kontroli uchybienia w pracy diagnosty, zatrudnionego w stacji kontroli pojazdów, stanowią wyłączną podstawę cofnięcia uprawnień. Przepis, jak należy przyjąć, odwołuje się do jednego ze źródeł informacji o takich uchybieniach, natomiast nie wyklucza jej uzyskania także z innych źródeł, w tym wyroku sądu karnego. Pogląd taki wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale siedmiu sędziów z dnia 21 marca 2012 r., sygn. akt II GPS 2/11, wskazując że sposób ujawnienia dopuszczenia się przez diagnostę naruszenia określonego w art. 84 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.) nie ma znaczenia dla oceny możliwości zastosowania sankcji przewidzianej w tym przepisie. W świetle regulacji zawartych w art. 269 § 1 p.p.s.a. uchwała ma moc ogólnie wiążącą, co oznacza, że stanowisko w niej zajęte wiąże pośrednio wszystkie składy orzekające sądów administracyjnych.

Podkreślenia wymaga, że przewidziana przepisem art. 84 ust. 3 u.p.r.d. sankcja uzależniona jest jedynie od wykazania deliktu przewidzianego wskazaną normą prawną i nakładana decyzją administracyjną obligatoryjnie, bez żadnej możliwości jej miarkowania czy dodatkowego warunkowania. Dodać też w tym miejscu należy, za powołaną wyżej uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego, że "wynik kontroli", o którym mowa w cyt. przepisie nie stanowi przesłanki zastosowania sankcji z art. 84 ust. 3 pkt 2 u.p.r.d., lecz jedynie źródło wiedzy uzasadniające wszczęcie postępowania o cofnięcie uprawnienia diagnosty. Powyższe stwierdzenie prowadzić musi do wniosku, iż pozyskanie przez organ administracji informacji o wyroku skazującym za poświadczenie przez diagnostę nieprawdy w dowodach rejestracyjnych pojazdów w trakcie wykonywania okresowych badań technicznych nie tylko uzasadnia, ale wręcz nakazuje wszczęcie postępowania o cofnięcie uprawnienia diagnosty na zasadzie omawianego przepisu u.p.r.d., przy czym zbędne jest dla tego postępowania prowadzenie przez organ uzupełniającego postępowania dowodowego na okoliczność wykazania naruszenia czy to z pkt 2) czy 1) art. 84 ust. 3 u.p.r.d.

Odnosząc się do kwestii samodzielnego prowadzenia postępowania wyjaśniającego stwierdzić również trzeba, że zgodnie z art. 11 p.p.s.a. ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd administracyjny (zob. m.in. wyrok NSA z dnia 28 października 2015 r., sygn. akt II GSK 1979/14). Wyrok wiąże co do faktu popełnienia przestępstwa, jak również co do jego podstaw. Wobec tego, zarówno sądy administracyjne a pośrednio także organy administracji orzekające w sprawie cofnięcia uprawnień diagnoście nie tylko, że nie powinny ale wręcz nie mogą prowadzić w tym zakresie postępowania wyjaśniającego, w tym analizować akt sprawy karnej, przeglądać protokołów zeznań świadków, czy ustalać motywów jakimi kierował się skarżący przy popełnieniu poszczególnych czynów zabronionych.

Mając na uwadze powyższe, podnoszona na etapie postępowania odwoławczego oraz w skardze kwestia nieskutecznego zawiadomienia w dniu 25 lutego 2022 r. skarżącego o zamiarze przeprowadzenia kontroli w spółce [...] prowadzącej stację kontroli pojazdów, polegającą na doręczeniu zawiadomienia prokurentowi, który tym prokurentem przestał być z mocy prawa (art. 18 § 2 k.s.h.), nie miała jakiegokolwiek wpływu na wynik sprawy. Ustalenia poczynione w trakcie ww. corocznej kontroli przeprowadzonej w dniu 15 marca 2022 r. nie były źródłem informacji, o których mowa w art. 84 ust. 3 pkt. 2 u.p.r.d. a w konsekwencji nieprawidłowości związane z zawiadomieniem o przeprowadzeniu tejże kontroli nie miały wpływu na ocenę legalności cofnięcia skarżącemu uprawnień do wykonywania badań technicznych pojazdów. Należy również zaznaczyć, że pozytywne wyniki kontroli nie mogą znieść skutków prawomocnego wyroku skazującego i zmienić ustaleń, które legły u jego podstaw, a które dowodziły naruszenia przez skarżącego prawa i uzasadniały cofnięcie mu uprawnienia.

W ocenie sądu, zaskarżona decyzja nie narusza konstytucyjnej zasady proporcjonalności, o której mowa w art. 2, art. 31 ust. 3 Konstytucji RP. O zgodności z Konstytucją RP art. 84 ust. 3 pkt 1 i 2 u.p.r.d. wielokrotnie wypowiadał się Naczelny Sąd Administracyjny, który w swoim orzecznictwie podkreślał, że przepis ten nie narusza ani konstytucyjnej zasady proporcjonalności ani zasady państwa prawnego (por.m.in. wyroki NSA z dnia: 25 maja 2015 r., sygn. akt II GSK 1213/14; 30 lipca 2015 r., sygn. akt II GSK 1231/14; 28 sierpnia 2014 r., sygn. akt II GSK 928/13; 17 grudnia 2013 r., sygn. akt II GSK 1460/12; 16 marca 2018 r. sygn. akt II GSK 1664/16). Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą skargę, poglądy zaprezentowane w wymienionych orzeczeniach w pełni podziela.

Zauważyć również należy, że zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego nie można mówić o nieproporcjonalności skutków przewidzianych przez art. 84 ust. 3 pkt 1 i 2 u.p.r.d., albowiem ustawodawca ustalając wymieniony skutek stwierdzenia deliktu diagnosty wyraził pogląd - co do zasady - o doniosłości prawidłowości kontroli technicznej dla bezpieczeństwa drogowego (por. wyrok NSA z dnia 17 września 2020 r., sygn. akt II GSK 187/20). Brak przeglądu, nieprawidłowe wykonanie lub poświadczenie nieprawdy stoi w oczywistej sprzeczności z założonym celem ustawodawcy, a mianowicie eliminacji z ruchu pojazdów niespełniających wymaganych norm. Rozwiązanie ustawowe chroni dobro społeczne rozumiane jako bezpieczeństwo i eliminacja zagrożeń. W żadnej mierze nie można uznać, że dobro jednostki - diagnosty dopuszczającego do ruchu drogowego pojazd nie spełniający norm - jest wyżej cenione niż dobro wszystkich uczestników ruchu. Wydanie przez diagnostę zaświadczenia niezgodnego ze stanem faktycznym lub przepisami, jak i przeprowadzenie wadliwego badania może mieć bezpośredni wpływ na bezpieczeństwo ruchu drogowego, a przez to godzić w życie i zdrowie ludzkie. Waga obowiązków i odpowiedzialność spoczywająca na diagnoście pozostaje zatem w proporcjonalnym związku z sankcją za ich uchybienie. Nie może przy tym budzić wątpliwości, że celem art. 84 ust. 3 pkt 1 i 2 u.p.r.d. jest odsunięcie od czynności diagnostycznych nierzetelnych diagnostów, którzy swoim postępowaniem zagrażają bezpieczeństwu w ruchu drogowym. Zatem nie sposób uznać, aby w tej sytuacji przepis ten pozostawał w sprzeczności ze wskazanymi w skardze przepisami Konstytucji RP.

Należy również zwrócić uwagę na fakt, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zadał pytanie prawne do Trybunału Konstytucyjnego postanowieniem z dnia 19 maja 2016 r. o sygn. III SA/Po 1167/15 dotyczące oceny konstytucyjności art. 84 ust. 3 pkt 1 i 2 u.p.r.d., zaś Trybunał Konstytucyjny postanowieniem z dnia 19 grudnia 2017 r. o sygn. P 16/16 - umorzył postępowanie w tej sprawie. Jak wynika z uzasadnienia tego postanowienia, Trybunał wskazał m.in. na jednolite orzecznictwo w tym zakresie, a także podkreślił, że art. 84 ust. 3 u.p.r.d. musi być stosowany w sposób ścisły, po wnikliwym zbadaniu stanu faktycznego konkretnej sprawy (por. także wyrok NSA z dnia 11 kwietnia 2018 r., sygn. akt II GSK 1830/16). Przed Trybunałem Konstytucyjnym zawisła również skarga konstytucyjna pod sygn. SK 128/20, o zbadanie zgodności art. 84 ust. 3 pkt 1 i 2 u.p.r.d. w zakresie w jakim "nakłada na starostę obowiązek cofnięcia diagnoście uprawnienia do wykonywania badań technicznych bez uwzględnienia okoliczności podmiotowych i przedmiotowych" z art. 65 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 oraz art. 2 Konstytucji RP,

oraz zbadanie zgodności art. 84 ust. 3 pkt 1 i 2 u.p.r.d. z art. 2 w związku z art. 7 Konstytucji RP. Powyższa sprawa jest na wstępnym etapie rozpoznania (ze stron internetowych Trybunału wynika, że w sprawie dotychczas zajął stanowisko jedynie Rzecznik Praw Obywatelskich oraz odpowiedzi na te stanowisko udzielił pełnomocnik wnioskodawcy), dlatego też mając na uwadze dotychczasowe, jednolite orzecznictwo NSA w powyższym względzie, sąd w składzie rozpoznającym sprawę uznał, że brak jest uzasadnionych podstaw do podważenia konstytucyjności powyższej regulacji. Ewentualne zakwestionowanie w przyszłości konstytucyjności analizowanego przepisu przez Trybunał Konstytucyjny będzie mogło stanowić przesłankę do wznowienia zakończonego postępowania administracyjnego, czy też postępowania sądowoadministracyjnego.

W zarzutach skargi, skarżący zakwestionował również taką interpretację przepisów, która pozwala staroście wydać decyzję o cofnięciu uprawnień do wykonywania badań technicznych bez względu na upływ czasu od chwili popełnienia czynu. W jego ocenie, w powyższym zakresie powinien mieć zastosowanie 5 letni termin przedawnienia prawa do wydania decyzji, który pośrednio wynika z art. 189g § 1 k.p.a. regulującego przedawnienie prawa do nałożenia administracyjnej kary pieniężnej. Jednocześnie w uzasadnieniu skargi skarżący podkreślał, że w postępowaniu karnym został wobec niego zastosowany środek zapobiegawczy – zakaz wykonywania zawodu diagnosty, który to zakaz następnie został zaliczony na poczet orzeczonego wyrokiem środka karnego – 3 letniego zakazu wykonywania zawodu. Zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w B. z dnia [...] kwietnia 2022 r. sygn. akt [...], [...] powyższy środek karny został uznany za wykonany. Zdaniem skarżącego, opieszałość starosty w wydaniu kwestionowanej decyzji doprowadził do sytuacji, w której dwukrotnie został ukarany za to samo – raz w postępowaniu karnym i drugi raz w postępowaniu administracyjnym.

W ocenie sądu, podnoszona przez skarżącego argumentacja nie podważa legalności zaskarżonej decyzji. Wskazać przede wszystkim należy, że sankcja administracyjna cofnięcia określonych uprawnień, w niniejszej sprawie – uprawnień diagnoście do przeprowadzania badań technicznych pojazdów, nie ma charakteru pieniężnego, a zatem nie mogą do niej mieć zastosowania, nawet odpowiednio przepisy dotyczące przedawnienia prawa do nałożenia administracyjnej kary pieniężnej. Ustawodawca w u.p.r.d. nie przewidział przedawnienia prawa do wydania decyzji administracyjnych cofających uprawnienia do wykonywania badań technicznych, a zatem przyjąć należy, że może je wydać w każdym czasie, po stwierdzeniu wydania przez diagnostę zaświadczenia albo dokonaniu wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami. Jednocześnie należy podkreślić, że skarżący błędnie utożsamia fakt popełnienia określonego czynu zabronionego (przestępstwa) ze stwierdzeniem powyższej okoliczności przez organ administracji publicznej. Skarżący, zarówno na etapie postępowania administracyjnego jak i sądowoadministracyjnego wskazywał, że organ pierwszej instancji posiadał wiedzę o toczącym się postępowaniu karnym przeciwko jego osobie z informacji medialnych, które to informacje nie mogą stanowić potwierdzenia wydania przez skarżącego zaświadczenia lub dokonania wpisu w dowodzie rejestracyjnym z naruszeniem przepisów lub niezgodnie ze stanem faktycznym. Same informacje medialne nie mogły stanowić przesłanki do cofnięcia skarżącemu uprawień, szczególnie że jak sam skarżący przyznał, coroczne kontrole stacji kontroli pojazdów przeprowadzane przez starostę nie wykazały względem jego osoby żadnych nieprawidłowości. Starosta wiarygodną i jednocześnie wiążącą informację o naruszeniu przez skarżącego przepisów regulujących zasady wydawania zaświadczeń i dokonywania wpisów w dowodach rejestracyjnych uzyskał z treści prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w B. III Wydziału Karnego z [...] lutego 2022 r. sygn. [...], którego odpis wpłynął do organu w dniu 14 marca 2022 r. Decyzja cofająca skarżącemu uprawnienia została wydana przez Starostę już 6 kwietnia 2022 r., a zatem z zachowaniem terminów przewidzianych w art. 35 § 3 k.p.a. Tym samym nie można zgodzić się ze stroną skarżącą, jakoby organ pierwszej instancji bezzasadnie, przez wiele lat zwlekał z wydaniem decyzji, co było niekorzystne dla skarżącego.

Sąd nie podziela także stanowiska skarżącego, jakoby w wyniku opieszałości organu pierwszej instancji, został dwukrotnie został ukarany za to samo – raz w postępowaniu karnym i drugi raz w postępowaniu administracyjnym. Sankcja cofnięcia uprawnień do wykonywania badań technicznych przez diagnostę, wymierzana w trybie postępowania administracyjnego na podstawie art. 84 ust. 3 u.p.r.d. z samej swej istoty różni się od sankcji karnej wymierzanej na podstawie art. 41 § 1 Kodeksu karnego – środka karnego zakazu wykonywania określonego zawodu. Środek karny wymierzany oskarżonemu za czyn zabroniony penalizowany przez k.k. ma charakter represyjny, stanowi odpłatę za popełniony czyn zabroniony, pełni funkcję sprawiedliwościową, a jego celem jest ukaranie sprawcy. Natomiast administracyjne cofnięcie uprawnień do przeprowadzania badań technicznych ma przede wszystkim charakter zapobiegawczy, jest dolegliwością stosowaną przez organ administracji publicznej za naruszenie normy prawa administracyjnego. Powstanie odpowiedzialności administracyjnej związane jest wyłącznie z zaistnieniem zdarzenia, które kwalifikowane jest ustawą jako naruszenie obowiązujących norm prawnych. Przypisanie odpowiedzialności sprowadza się zatem wyłącznie do ustalenia, czy konkretne zdarzenie wyczerpuje znamiona oznaczone w ustawie i pozostaje w związku przyczynowym z zachowaniem konkretnego podmiotu (por. wyrok NSA z 19 września 2014 r., sygn. akt II OSK 612/13). Odpowiedzialność administracyjna ma charakter obiektywny i pełni w szczególności funkcję prewencyjną. Sankcja administracyjna jest wymierzana za naruszenie obowiązku wynikającego z prawa administracyjnego. Ma też zniechęcać do naruszania obowiązków i skłaniać do zapobieżenia dalszemu lub powtórnemu naruszaniu określonych obowiązków w przyszłości (por. wyroki NSA z 20 listopada 2020 r., sygn. akt I OSK 3324/18 i z 6 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 451/11). Jednocześnie podkreślić należy, że nie każde naruszenie przez diagnostę obowiązków związanych z wystawianiem zaświadczeń lub dokonywaniem wpisów w dowodach rejestracyjnych, obligujących właściwego starostę do cofnięcia uprawnień, musi wypełniać znamiona czynu zabronionego z ustawy karnej. Przyjąć zatem należy, że oba zakresy odpowiedzialności: karnej i administracyjnej są niezależne od siebie, co w konsekwencji prowadzi do wniosku, że wymierzenie przez sąd karny środka karnego zakazu wykonywania zawodu diagnosty nie stanowi przeszkody do cofnięcia przez starostę diagnoście uprawnień do wykonywania badań technicznych pojazdów.

W tej sytuacji nie są zasadne zarzuty naruszenia przepisów postępowania administracyjnego. Organ prawidłowo ocenił materiał dowodowy i ustalił stan faktyczny sprawy zgodnie z rzeczywistością, nie pomijając żadnego istotnego elementu – nie naruszył zasad prawdy materialnej, ani swobodnej oceny dowodów (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a.). Wbrew twierdzeniom skargi, nie można zarzucić Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w B. jak i Staroście B., że nie rozpatrzyły całego posiadanego materiału dowodowego, błędnie ustaliły stan faktyczny w sprawie, czy też zastosowały w nieprawidłowy sposób art. 84 ust. 3 pkt 2 u.p.r.d. To, że rozstrzygnięcie organu, oparte na prawidłowo ustalonym stanie faktycznym i prawidłowo zastosowanych przepisach prawa materialnego jest sprzeczne z interesem skarżącego, nie może być uznane za naruszenie zasady ochrony zaufania jednostki do organów administracji (art. 8 k.p.a.).

Końcowo wskazać należy, że skarżący w skardze złożył wniosek o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentu w postaci postanowienia Sądu Rejonowego w B. z dnia [...] kwietnia 2022 r. sygn. akt [...], [...] na okoliczność odbycia przez niego kary zakazu wykonywania zawodu diagnosty orzeczonego wyrokiem z dnia [...] lutego 2022 r. [...] w okresie od 11 maja 2016 r. do 29 czerwca 2018 r. Powyższy wniosek sąd uznał za bezprzedmiotowy, bowiem odpis ww. postanowienia stanowi element akt administracyjnych (k. 124 akt adm.) będących podstawą orzekania przez sąd, a zatem nie było konieczności dopuszczania powyższego dokumentu jako dowodu na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a.

Mając powyższe na uwadze skargę oddalono na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.).