Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1235/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-11-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6460 Znaki towarowe
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 434
journal: Dz.U. 1964 nr 16 poz 93
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.
article: art. art. 131 ust. 1 pkt 1, 246 ust. 1 i ust. 2, 247 ust. 2, art. 255 ust. 1 pkt 9 i ust. 4
journal: Dz.U. 2013 poz 1410
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Urszula Wilk Sędziowie Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas (spr.) Sędzia WSA Danuta Szydłowska Protokolant sekr. sąd. Katarzyna Zielińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 listopada 2016 r. sprawy ze skargi P. C. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy słowno-graficzny oddala skargę


UZASADNIENIE

Urząd Patentowy Rzeczpospolitej Polskiej (dalej: UP RP, organ) decyzją

z dnia [...] września 2015 r., nr [...], działając na podstawie art. 131 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 246 i 247 ust. 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. – Prawo własności przemysłowej (j.t. Dz.U. z 2013 r. poz. 1410; dalej "p.w.p."), oddalił sprzeciw P.C. (skarżący), uznając za bezzasadne żądanie unieważnienia prawa ochronnego

na znak towarowy słowno-graficzny "e e-Informatica" o nr [...] udzielonego na rzecz P. w [...] (dalej uprawniona).

Do wydania powyższej decyzji doszło w następującym stanie sprawy.

UP RP decyzją z dnia [...] marca 2008 r. udzielił prawo ochronne P. na znak towarowy słowno-graficzny "e e-Informatica", który został przeznaczony do oznaczania towarów/usług: w kl. 09 – publikacje elektroniczne, programy komputerowe; w kl. 16 – afisze plakaty, albumy, blankiety, broszury, druki, emblematy, kalendarze, koperty, karty pocztowe, książki, materiały do nauczania, notatniki, notesy, papier listowy, papeteria, pióra, ołówki, okładki, obwoluty; w kl. 18 – aktówki, dyplomatki, portfele na karty wizytowe, plecaki, teczki, torby podróżne, torebki; w kl. 25 – bluzki, bluzy, czapki, koszule, obuwie sportowe, szaliki; w kl. 35 – organizacja wystaw handlowych i reklamowych w zakresie osiągnięć naukowo-technicznych oraz zarządzanie tymi wystawami, organizacja pokazów i prezentacji osiągnięć naukowo-technicznych, organizacja i prowadzenie reklamy wystaw, pokazów, seminariów, sympozjów, konferencji i imprez kulturalnych, rozpowszechnianie materiałów reklamowych i ogłoszeń; w kl. 41 – usługi w zakresie kształcenia wysokokwalifikowanych specjalistów i kadr naukowych, nauczanie korespondencyjne, publikacja elektroniczna on-line książek i periodyków, usługi wydawnicze, publikowanie książek i innych tekstów, publikowanie tekstów innych niż reklamowe; w kl. 42 – usługi w zakresie prowadzenia badań naukowych, wykonywania opinii i ekspertyz naukowych oraz inżynieryjnych, projektowania technicznego, pomiarów, testowania, programowania komputerowego, usługi w zakresie zarządzania przedsięwzięciami informatycznymi, administrowanie stronami sieciowymi, analizy systemów komputerowych, architektura, prace badawczo-rozwojowe, prace naukowe, badawcze, wdrożeniowe, instalacje oprogramowania komputerowego, projektowanie systemów komputerowych.

Wobec udzielonego prawa ochronnego skarżący złożył sprzeciw.

W sprzeciwie zarzucił naruszenie art. 131 ust. 1 p.w.p., wskazał, że działa na rynku (w biznesie) pod pseudonimem biznesowym "Informatica" używając tego określenia jako nazwy przedsiębiorstwa wpisanej do ewidencji działalności gospodarczej

w 2003 r. (daty wpisów [...] grudnia 2004 r. i zmiana [...] sierpnia 2009 r.). Dodał, że nazwy tej używa od 2003 r. w witrynie internetowej dla swojej domeny; na swoich wizytówkach; w folderach reklamowych; na fakturach i na pieczątkach. Podniósł, że sporny znak towarowy narusza również jego prawa osobiste, gdyż pod tą nazwą posiada zgłoszone przedsiębiorstwo. Przysługują mu także prawa autorskie do nazwy "Informatica" więc używanie tej nazwy przez uprawnioną jest również sprzeczne z ustawą o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji.

W odpowiedzi na sprzeciw uprawniona wnosiła o jego oddalenie, podając,

że nazwa "Informatica" nie jest ani dobrem osobistym, ani majątkowym. "Informatica"

(w j. polskim – informatyka) to dziedzina nauki i techniki zajmująca się przetwarzaniem informacji oraz technologią przetwarzania informacji. Pierwotnie była to część matematyki. Uprawniona wywodziła, że nie jest to utwór w rozumieniu ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Za nietrafny uznała również zarzut naruszenia ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, gdyż jej zdaniem wyrażenie "Informatica" nie wprowadza klientów w błąd co do oznaczenia przedsiębiorcy. Podała, że do ochrony zgłoszono znak słowno-graficzny

"e e-Informatica" z przedstawioną grafiką "e" i ze szczególnym liternictwem wyrażenia "e-Informatica". Nie jest to zatem, jak zaznaczała, znak wyłącznie słowny składający się z jednego wyrażenia – "Informatica". Podniosła, że wniosek skarżącego (z [...] sierpnia 2005 r.) o udzielenie prawa ochronnego na znak "Informatica" wpłynął po zgłoszeniu wniosku przez nią (z [...] kwietnia 2005 r.). Informacja o zgłoszeniu uprawnionej opublikowana została w Biuletynie UP RP

[...] lipca 2005 r.

Po przekazaniu sprawy do postępowania spornego i po przeprowadzeniu rozprawy została wydana decyzja z dnia [...] września 2011 r. oddalająca

ww. sprzeciw.

W uzasadnieniu wydanej decyzji UP RP, odnosząc się do zarzutu skarżącego o naruszeniu spornym znakiem jego praw osobistych (art. 131 ust. 1 pkt 1 p.w.p.), podkreślił, że przepisy art. 23 i 24 k.c. odwołują się do naruszenia dóbr osobistych,

a więc nie praw osobistych. Sporny znak towarowy zawiera element nazwy przedsiębiorstwa skarżącego (Informatica) odnoszący się do jego dóbr osobistych. Wskazując na orzecznictwo sądów dotyczące wpływu znaku towarowego

na ewentualną kolizję z nazwą przedsiębiorstwa (przedsiębiorcy) UP RP stwierdził, że sam fakt zgłoszenia znaku towarowego składającego się z części nazwy innego przedsiębiorstwa nie stanowi jeszcze przeszkody w rejestracji znaku. Wymagane jest bowiem, by rejestracja i używanie znaku stanowiło naruszenie prawa do nazwy przedsiębiorstwa. Przez okres przynajmniej od [...] lutego 2004 r. (data wpisu

do ewidencji działalności gospodarczej P. C.), jak podał organ, wykonywał on na terenie Polski działalność gospodarczą pod nazwą "Informatica"

w zakresie usług i sprzedaży towarów znajdujących się w zgłoszeniu uprawnionej poza usługami kształcenia oraz kształcenia korespondencyjnego.

Porównując nazwę przedsiębiorstwa skarżącego ze spornym znakiem UP RP zwrócił uwagę na to, czy samo oznaczenie tego przedsiębiorstwa ma charakter dystynktywny. Zdaniem organu, słowo "Informatica" w warstwie słownej i fonetycznej przypomina wyrażenie "Informatyka". Różnica występuje jedynie w dwóch literach. Poza tym oba słowa rozpoczynają się od tego samego przedrostka i składają się z tej samej ilości sylab. Jednakże, w ocenie organu, przeciętny konsument (właściwie poinformowany, dostatecznie rozważny i rozsądny) uzna oznaczenie "Informatica"

za opisowe w stosunku do towarów i usług związanych z informatyką. Ważnym jest to, że sporny znak jest znakiem słowno-graficznym z dodatkowymi elementami

w postaci liter "e" i "e-", gdzie pierwsza litera dominuje w kompozycji całego znaku

z użyciem do jej określenia charakterystycznej czcionki, a druga z nich i słowo "Informatica" są zapisane standardową czcionką. Wobec tego element graficzny (pierwsza litera "e") ma dominujące znaczenie w odbiorze całego znaku.

Dokonując oceny zakresu przedmiotowego działalności gospodarczych stron oraz mając na względzie zasadę braku pełnej ochrony prawa do firmy, UP RP uznał, że nie ma podstaw do zastosowania art. 131 ust. 1 pkt 1 p.w.p..

UP RP, oceniając zarzut naruszenia praw autorskich, wskazując

na orzecznictwo sądów, stwierdził, że pojedyncze słowo "Informatica" nie może być utworem jako nie będące powiązane z samą treścią utworu. Zatem samo słowo "Informatica" w odniesieniu do towarów i usług oferowanych przez skarżącego, nie może być uznane za utwór w rozumieniu prawa autorskiego. Rejestracja strony internetowej o nazwie www.informatica.pl. nie powoduje powstania prawa wyłącznego majątkowego. Prawo do korzystania z domeny o tej nazwie jest prawem względnym, skutecznym wyłącznie w stosunku do rejestratora domeny. Natomiast ocena naruszenia prawa wynikającego z ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji była poza kognicją organu.

Skarżący zaskarżył powyższą decyzję organu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o jej uchylenie i nakazując organowi wznowienie postępowania. Postawił zarzuty naruszenia przepisów postępowania (art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 Kpa.) oraz art. 131 ust. 1 pkt 1 p.w.p..

Sąd wyrokiem z dnia 17 września 2012 r., sygn. akt VI SA/Wa 917/12, oddalił skargę P. C. na decyzję UP RP z dnia [...] września 2011 r.

Skarżący zaskarżył powyższy wyrok do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarzucając mu naruszenie szeregu przepisów prawa materialnego, poprzez niewłaściwe jego zastosowanie, w tym między innymi art. 434 k.c., poprzez niewłaściwe jego zastosowanie, co spowodowało przyjęcie, że podmiot gospodarczy będący osobą fizyczną nie ma firmy; art. 551 k.c., poprzez jego błędną wykładnię

i niewłaściwe zastosowanie wyrażające się w przyjęciu, że oznaczenie indywidualizujące przedsiębiorstwo jest tożsame z firmą podmiotu gospodarczego oraz, że nie przysługuje skarżącemu jego ochrona; art. 131 ust. 1 pkt 1 p.w.p., poprzez niewłaściwe jego zastosowanie, przejawiające się w przyjęciu, że w wyniku udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy e e-Informatica nie doszło do naruszenia prawa osobistego skarżącego wynikającego z art. 23 k.c. (oraz art. 24, 4310 k.c.) chroniącego nazwę INFORMATICA jako wyróżniający się, eksponowany element firmy skarżącego. Skarżący postawił również zarzut naruszenia przepisów postępowania, w szczególności art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy – Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez oddalenie skargi skarżącego w sytuacji, gdy decyzja organu administracji publicznej została wydana

z naruszeniem przepisu prawa materialnego, tj. art. 131 ust. 1 pkt. 1 p.w.p. w sposób wskazany w skardze do WSA.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 3 kwietnia 2014 r., sygn. akt

II GSK 244/13, uchylił wyrok Sądu z dnia 17 września 2012 r. oraz przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu

w Warszawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia

2 października 2014 r., sygn. akt VI SA/Wa 2125/14, uchylił decyzję UP RP z dnia [...] września 2011 r., nr [...] i stwierdził, że nie podlega ona wykonaniu. W ocenie Sądu, organ wydając zaskarżoną decyzję nie ustalił między innymi od jakiego czasu skarżący działał w obrocie pod firmą z użyciem, oprócz swojego imienia i nazwiska, oznaczenia "Informatica", jaki był zakres przedmiotowy i terytorialny tej działalności oraz czy istnieje niebezpieczeństwo wprowadzenia klientów w błąd co do tożsamości przedsiębiorstw stron pozostających w sporze w niniejszej sprawie.

W dniu [...] czerwca 2015 r. uprawniona nadesłał do organu pismo, w którym przedstawiła swoje stanowisko odnośnie zdolności odróżniającej użytego

w nazwie firmy skarżącego terminu "INFORMATICA". Zdaniem uprawnionej, użyty

w nazwie firmy termin jest z punktu widzenia klienta całkowicie pozbawiony zdolności odróżniającej, jest czysto opisowy w stosunku do wymienionych w ewidencji działalności gospodarczej towarów czy usług. W jej ocenie, istnieje na rynku tysiące przedsiębiorców, którzy jako nazwę firmy obrali nazwę rodzajową wskazującą

w sposób bezpośredni i konkretny na rodzaj prowadzonej działalności. Uprawniona wskazała przykłady oznaczeń wolnych, między innymi "ELEKTRONIK", "AUTO KLIMA" oraz "OŚWIETLENIE LED". Jej zdaniem, przeciętny klient z uwagi

na podobieństwo słowa "informatica" do polskiego słowa "informatyka" nie zauważy różnicy w dwóch końcowych literach. Uprawniona stwierdziła, że nie ma podstaw, aby zdolność odróżniającą nazwy firmy traktować według łagodniejszych kryteriów, aniżeli kryteriów stosowanych przy ocenie zdolności odróżniającej znaków towarowych. Nadto uprawniona wskazała grupę przedsiębiorstw, które dla określenia rodzaju prowadzonej działalności stosują termin "INFORMATICA".

W odpowiedzi na powyższe stanowisko uprawnionej skarżący w piśmie z dnia [...] sierpnia 2015 r. podkreślił, że nazwa INFORMATICA została wymyślona przez przedsiębiorcę, przy czym "wymyślał różne nazwy aż wymyślił nazwę INFORMATICA". Jak podał, jest ona wynikiem kreatywności przedsiębiorcy. Zaprzeczył, że słowo zapożyczył z języka włoskiego. W opinii skarżącego, "podnoszeniem rzekomej opisowości nazwy INFORMATICA, strona przeciwna chciałaby doprowadzić do przekazania nazwy INFORMATICA do domeny publicznej". Jak podał, uprawniona zauważyła, że organ zarejestrował znaki opisowe, między innymi znak towarowy "SAUNICA" dla stosowania saun. Podkreślił, że "nie mają natomiast opisowego charakteru te znaki, które dopiero drogą pośredniego wnioskowania mogą stanowić oznaczenie takich cech". W opinii skarżącego, materiał dowodowy przedstawiony przez stronę przeciwną (...) nie ma żadnej wartości. Skarżący nie zgodził się ze stwierdzeniem, że "po dodaniu określenia "e" sporny znak uzyskał cechy odróżniające go od nazwy INFORMATICA". Jego zdaniem, szczególnie charakterystyczna jest jej część "TICA". Dodał, że przy zarzucaniu braku znamion odróżniających należy po kolei rozpatrywać każdy towar/usługę.

Na rozprawie w dniu [...] września 2015 r. obie strony podtrzymały swoje stanowiska. Skarżący podniósł, że "z materiałów przekazanych przez stronę przeciwną wynika, że wśród 6 podmiotów (...) jeden z branży tłumaczeń, a drugi nieaktywny (...), jeśli pozostałe 4 podmioty rzeczywiście istnieją i działają w branżach wnoszącego sprzeciw to zostaną do nich podjęte odpowiednie kroki". Uprawniona zauważyła, że "firma osoby fizycznej to imię i nazwisko".

W uzasadnieniu zaskarżonej do Sądu decyzji z dnia [...] września 2015 r.,

nr [...], UP RP wskazał między innymi, że w przypadku kolizji pomiędzy prawem do firmy a prawem ochronnym na znak towarowy, granice wyłączności prawa do firmy wyznacza zakres działalności (terytorialny, przedmiotowy) podmiotu, któremu prawo to posługuje. W niniejszej sprawie wnoszący sprzeciw jest osobą fizyczną prowadzącą działalność gospodarczą pod nazwą "INFORMATICA". Sporny znak towarowy w swojej warstwie słownej stanowi istotny element firmy wnoszącego sprzeciw. Organ zauważył, że zgodnie z treścią art. 434 k.c. firmą osoby fizycznej jest jej imię i nazwisko. Nie wyklucza to włączenia do firmy pseudonimu lub określeń wskazujących na przedmiot działalności przedsiębiorcy, miejsce jej prowadzenia oraz innych określeń dowolnie obranych. Jak podał organ, w świetle powyższego,

ze szczególnym uwzględnieniem stanowiska Sądu Najwyższego wyrażonego

w wyroku z dnia 28 października 1998 r., sygn. akt II CKN 25/98, uznać należy, że wnoszący sprzeciw może skutecznie powoływać w niniejszej sprawie na część (fragment) swojej nazwy (firmy) dopiero wówczas, gdy wykaże, że element ten zdolny jest per se do identyfikowania go na rynku. Podkreślił, że słowo "INFORMATICA" jest znakiem słabym, co oznacza, że posiada bardzo ograniczoną zdolność rejestracyjną. Organ stwierdził, że kwestię tę należało uwzględnić w ramach niniejszej sprawy.

UP RP wskazał na datę rozpoczęcia prowadzenia działalności gospodarczej pod nazwą "INFORMATICA" oraz daty rozpoczęcia współpracy z partnerami handlowymi. Zdaniem organu, nie można stwierdzić, żeby działalność skarżącego obejmowała terytorium całej Polski. Istotnym było, jak podał, ustalenie, że działalność ta była prowadzona w okresie poprzedzającym dokonanie zgłoszenia spornego znaku towarowego do ochrony, tj. od 2003 r. Odnośnie do zakresu prowadzonej działalności gospodarczej, jak wskazał organ, była ona ograniczona do publikacji reklamowych i innych, komputerów, oprogramowania, doradztwa i telekomunikacji, co pokrywa się jedynie z niektórymi towarami i usługami wskazanymi w wykazie towarów i usług spornego znaku towarowego (m.in. programami komputerowymi,

a także usługami wydawniczymi, publikowaniem książek i innych tekstów). Zdaniem organu, skarżący nie wykazał, żeby prowadził działalność gospodarczą w szerszym zakresie, czyli w zakresie publikacji reklamowych i innych, komputerów, oprogramowania, doradztwa i telekomunikacji. UP RP uznał, że prowadzona przez skarżącego działalność w zakresie publikacji reklamowych i innych pokrywa się

z usługami publikacji elektronicznej on-line książek i periodyków, usługami wydawniczymi, publikowania książek i innych tekstów, a także publikowania tekstów innych niż reklamowe. Identyczny jest w tym przypadku charakter, krąg odbiorców, przeznaczenie i sposób świadczenia usługi. Z kolei odpowiednikiem usług oprogramowania są programy komputerowe – w tym przypadku także zachodzi identyczność (te same kryteria oceny).

UP RP ustalił, że prawo do firmy powstało wcześniej (sporny znak towarowy został zgłoszony do ochrony dnia [...] kwietnia 2005 r.) i wnoszący sprzeciw dysponuje lepszym pierwszeństwem, działał na ograniczonym terytorium Polski oraz

w ograniczonym zakresie.

UP RP, odnosząc się do wytycznych Sądu, podał, że przed ustaleniem wystąpienia niebezpieczeństwa wprowadzenia klienta w błąd co do tożsamości przedsiębiorstwa, należało dokonać analizy porównawczej samych oznaczeń, stosując reguły wypracowane w orzecznictwie w odniesieniu do art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p..

Jak wskazał organ, w oznaczeniu przeciwstawionym występują trzy elementy słowne "INFORMATICA", "P." i "C." (26 liter i 10 sylab), natomiast

w spornym znaku towarowym są to litera "e" i słowo "e-lnformatica" (13 liter i 5 sylab). Ponadto w oznaczeniu spornym pojawia się element graficzny, tj. litera "e", a słowo "e-lnformatica" jest zapisane w szczególny sposób stylizowaną czcionką. Powoduje to, zdaniem organu, że w warstwie wizualnej porównywane oznaczenia różnią się. Kluczowe różnice stanowią słowa stanowiące imię i nazwisko "P. C.", które występują w firmie wnoszącego sprzeciw oraz litera "e" zapisana w stylizowany sposób w znaku spornym nad elementem słownym "e-lnformatica". Drugoplanowe, także istotne, różnice dotyczą sposobu zapisania słowa "e-lnformatica" (stylizowana czcionka) oraz użycia przed słowem "Informatica" litery "e" z myślnikiem. Powoduje to, że w warstwie wizualnej należało uznać badane oznaczenia za niepodobne. Samo występowanie elementu aluzyjnego "Informatica" nie może bowiem, jak podał organ, powodować stwierdzenia podobieństwa. W warstwie fonetycznej organ uznał niewielki stopień podobieństwa z uwagi na to, że w porównywanych znakach występuje słowo "Informatica". W ocenie organu, wypowiadając porównywane znaki słowo to nie będzie jednak dominowało, gdyż w firmie skarżącego potencjalny nabywca usłyszy wyraźnie jego imię i nazwisko, a w znaku spornym będzie słyszał zbitkę dwóch liter "e", które poprzedzają słowo "Informatica". Z kolei w warstwie znaczeniowej nie będzie możliwości stwierdzenia identyczności albo podobieństwa

z powodu aluzyjnego charakteru słowa "lnformatica", występowania dodatkowego elementu w postaci przedrostka "e" w spornym znaku towarowym, a także występowania imienia i nazwiska wnoszącego sprzeciw w jego firmie.

UP RP stanął na stanowisku, że skarżący nie wykazał ani renomy, ani powszechnej znajomości firmy, z której korzysta w obrocie gospodarczym. Wręcz przeciwnie, jak podał organ, zakres działalności skarżącego, co wynika z materiałów dowodowych zgromadzonych w niniejszej sprawie, był zasadniczo ograniczony

do T. i jego okolic. Zdolność odróżniająca oraz siła oddziaływania firmy skarżącego, a konkretnie jej elementu słownego "INFORMATICA" są słabe. Słowo "Informatica" ma aluzyjny charakter przynajmniej w odniesieniu do części towarów

i usług, zarówno w przypadku firmy wnoszącego sprzeciw, jak i znaku towarowego spornego. Przedrostek "informat-" nawiązuje do słowa "informatyka", przy czym brzmienie słowa "informatica" jest zbliżone do wyrazu "informatyka", co potwierdza jedynie jego pochodzenie i związek z informatyką. O tym, że słowo "informatica" nie ma charakteru dystynktywnego świadczy fakt, że inne podmioty w Polsce używają lub chciały go używać. Zdaniem UP RP, okoliczności powyższe powodują, że nie dojdzie do ryzyka omyłki (nawet potencjalnie) w odniesieniu do spornego znaku towarowego i firmy wnoszącego sprzeciw, tym bardziej, że elementami dystynktywnymi w nich występującymi będą odpowiednio litera "e" zapisana fantazyjną czcionką oraz imię i nazwisko skarżącego.

Jak stwierdził UP RP, pomimo zbliżonego zakresu faktycznej działalności wnoszącego sprzeciw oraz zakresu, w jakim zostało udzielone sporne prawo ochronne, to jednak wobec tylko niewielkiego stopnia podobieństwa porównywanych oznaczeń, a także braku ryzyka pomyłki wynikającej z ograniczonego terytorium prowadzenia przez skarżącego działalności gospodarczej, słabej zdolności odróżniającej i siły oddziaływania słowa "informatica" oraz braku renomy

i powszechnej znajomości firmy skarżącego, nie było podstaw do stwierdzenia, że używanie spornego znaku towarowego może naruszać prawo do nazwy (firmy) wnoszącego sprzeciw w rozumieniu art. 131 ust. 1 pkt 1 p.w.p..

Wobec zarzutu naruszenia praw autorskich osobistych i majątkowych

do oznaczenia "Informatica" na gruncie art. 131 ust. 1 pkt 1 p.w.p., UP RP stwierdził, że słowa "informatica", szczególnie w odniesieniu do towarów i usług oferowanych przez skarżącego, nie można uznać za utwór w rozumieniu prawa autorskiego. Jest to oznaczenie aluzyjne, które powstało w wyniku dodania elementu "ica"

do przedrostka "informat" i jest brzmieniowo bardzo podobne do słowa "informatyka".

Zdaniem organu, w niniejszej sprawie nie miała znaczenia opinia prawna przedstawiona przez radcę prawnego K. W., w której przedstawiono jedynie przepisy mogące mieć zdaniem autora opinii zastosowanie w niniejszej sprawie. Jest to opinia, której wykonanie zostało zlecone przez skarżącego, a zatem pozbawione jest waloru obiektywności. Pozbawione znaczenia były także argumenty skarżącego co do zarejestrowania przez UP RP znaków towarowych, takich jak NAUTICA, INTERNAUTICA czy ALLERGICA. Niniejsza sprawa, jak podał organ, dotyczy konkretnego znaku i zgodnie z praktyką należało odrębnie dokonać oceny faktycznej i prawnej. Okoliczność, że inne podmioty stosują nazwę "informatica" prowadząc działalność gospodarczą, nie miała w sprawie istotnego znaczenia. Przedmiotem sporu był bowiem znak towarowy słowno-graficzny "e e-lnformatica", który posiada dystynktywny charakter.

Nadto organ wskazał, że ze względu na charakter prawa do domeny internetowej nie jest dopuszczalny zarzut, jakoby sporny znak towarowy mógł naruszać "majątkowe prawo do domeny internetowej". Nie miała w związku z tym znaczenia okoliczność zarejestrowania dnia [...] sierpnia 2003 r. przez Naukową

i Akademicką Sieć Komputerową domen internetowych na rzecz skarżącego.

W piśmie z dnia [...] października 2015 r. skarżący sformułował żądanie sprostowania i uzupełnienia protokołu z rozprawy z dnia [...] września 2015 r., co do prezentowanych w jej trakcie stanowisk stron postępowania oraz usunięcia z ww. protokołu jego fragmentu dotyczącego złożonych przez obie strony wyjaśnień.

UP RP postanowieniem z dnia [...] stycznia 2016 r. orzekł o zmianie protokołu z rozprawy z dnia [...] września 2015 r. oraz odmowie jego zmiany w zakresie podanym w treści tego postanowienia.

W skardze na wskazaną na wstępie decyzję UP RP z dnia [...] września

2015 r. skarżący wniósł o jej uchylenie, zarzucając naruszenie przepisów zarówno prawa materialnego, jak i prawa procesowego.

Skarżący podnosząc zarzut naruszenia art. 131 ust. 1 pkt 1 p.w.p. wskazał

na jego błędne zastosowanie wyrażające się w przyjęciu, że prawo osobiste

w rozumieniu art. 23 k.c. do nazwy INFORMATICA jego wyróżniającego się, eksponowanego elementu tzw. firmy przedsiębiorcy, nie zostaje naruszone, co było wynikiem nieuzasadnionego przyjęcia, że ww. nazwa jest opisowa. Zgodził się

z konstatacją, że oznaczenia aluzyjne są oznaczeniami odróżniającymi, lecz z natury ta siła odróżniania jest słabsza od siły odróżniania oznaczeń pozbawionych aluzji. Nie oznacza to jednak, jak stwierdził skarżący, że oznaczenia odróżniające, lecz

o słabszej sile odróżniania nie są rejestrowane.

Skarżący stwierdził, że brak analizy zgłoszonego naruszenia prawa majątkowego przedsiębiorcy do oznaczenia indywidualizującego przedsiębiorstwo przedsiębiorcy w rozumieniu art. 551 k.c. powoduje konieczność uchylenia decyzji organu.

Skarżący podał, że imputowanie przedsiębiorcy działalności lokalnej jest kuriozalne.

Skarżący zarzucił również organowi długość prowadzenia niniejszej sprawy, co świadczy o podejściu UP RP do sprawy skarżącego.

Skarżący stanął na stanowisku, że uwypuklanie przez organ elementu C. P. jest niesłuszne i sprzeczne z orzecznictwem. Jego zdaniem, organ powinien badać wyeksponowany element aluzyjny firmy przedsiębiorcy.

Skarżący podniósł również zarzut naruszenia art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 Kpa.. Zdaniem skarżącego, organ nie odniósł się do twierdzeń

i materiału dowodowego, które dotyczą stwierdzania stopnia podobieństwa między oznaczeniami, zatem nie rozpoznał tego zagadnienia w sposób wszechstronny

i wyczerpujący. Nie wyjaśnił dlaczego nie wziął pod uwagę dowodu przedstawionego w piśmie przedsiębiorcy z załącznikami z dnia [...] lipca 2011 r. Jeśli organ wziąłby pod uwagę ww. dowód, nie mógłby sugerować, że istnienie elementu "e" w spornym znaku jest istotne. W ocenie skarżącego, zgodnie z tym dowodem należy stwierdzić, że określenie "e" istnieje w języku potocznym i jest to tylko dodatkowe określenie

do głównego wyrazu, wskazujące na związek kontekstu z Internetem. Nadto,

w ocenie skarżącego, organ nie wyjaśnił dlaczego nie wziął pod uwagę dowodu złożonego podczas rozprawy, tj. wydruku strony tytułowej produktu strony przeciwnej. Na ww. wydruku widać, że strona przeciwna eksponuje oznaczenie Informatica, ww. wydruk stanowi dowód na to, że dla strony przeciwnej

w postępowaniu administracyjnym element Informatica jest najważniejszy. W opinii skarżącego, organ nie wyjaśnił dlaczego nie wziął pod uwagę dowodu w postaci oświadczenia strony przeciwnej w sprawie administracyjnej złożonego podczas rozprawy przeprowadzonej w dniu [...] września 2015 r., z którego wynika, że nie godzi się ona na usunięcie ze spornego znaku nazwy INFORMATICA i wprowadzenie w jego miejsce określenia dziedziny nauki informatyka. Zdaniem skarżącego, ww. dowód potwierdza, że uprawniona uważa, że element Informatica jest najważniejszy w unieważnianym znaku. Skarżący stanął na stanowisku, że UP RP naruszył w ten sposób wyżej wymienione przepisy postępowania administracyjnego przy wyjaśnianiu stanu faktycznego dotyczącego stopnia podobieństwa między oznaczeniami, co wpłynęło na nieprawidłowe zastosowanie przepisu prawa materialnego, tj. art. 131 ust. 1 pkt. 1 p.w.p. (wyrażające się w nieuzasadnionym przyjęciu, że prawo osobiste wynikające z art. 23 k.c. oraz art. 24 i art. 4310 k.c., chroniące nazwę INFORMATICA jako wyróżniający się, eksponowany element tzw. firmy przedsiębiorcy w rozumieniu k.c., nie zostaje naruszone, co było wynikiem nieuzasadnionego przyjęcia, że oba oznaczenia cechują się niewielkim stopniem podobieństwa), przepisu, który jest podstawą prawną wydania decyzji, a więc przepisy postępowania mające istotny wpływ na treść decyzji.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko zaprezentowane w niniejszej sprawie.

W piśmie z dnia [...] listopada 2016 r. skarżący poinformował Sąd, że UP RP doręczył mu w dniu [...] maja 2016 r. rozstrzygnięcie co do złożonego wniosku

o sprostowanie i uzupełnienie protokołu z rozprawy z dnia [...] września 2015 r. Wyjaśnił, że w dniu [...] lipca 2016 r. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącej ww. wniosku i do tej pory nie otrzymał rozstrzygnięcia w powyższym zakresie. W związku z powyższym skarżący wniósł o odroczenie wyznaczonej

na dzień [...] listopada 2016 r. rozprawy w niniejszej sprawie.

Na rozprawie w dniu [...] listopada 2016 r. Sąd nie uwzględnił wniosku skarżącego o odroczenie rozprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z treścią art. 153 p.p.s.a. organ wydając zaskarżoną decyzję był związany wykładnią prawa i wskazaniami zawartymi w wyroku WSA z dnia 2 października 2014 r. sygn. akt VISA/Wa 2125/14. W ocenie Sądu orzekającego w tej sprawie, wydając zaskarżoną decyzję organ nie dopuścił się naruszenia art. 153 p.p.s.a., gdyż organ w sposób prawidłowy dokonał ustalenia od jakiego czasu skarżący działał w obrocie pod firmą z użyciem - oprócz swojego imienia i nazwiska - oznaczenia "Informatica", jaki był zakres przedmiotowy i terytorialny tej działalności oraz czy istnieje niebezpieczeństwo wprowadzenia klientów w błąd co do tożsamości przedsiębiorstw skarżącego i uprawnionej do spornego znaku towarowego.

Zgodnie z art. 246 ust. 1 p.w.p. każdy może wnieść umotywowany sprzeciw wobec prawomocnej decyzji Urzędu Patentowego o udzieleniu patentu, prawa ochronnego lub prawa z rejestracji w ciągu sześciu miesięcy od opublikowania w Wiadomościach Urzędu Patentowego informacji o udzieleniu prawa. W świetle wyżej cytowanego przepisu sprzeciw jest powszechnym środkiem prawnym służącym każdej osobie, która nie musi wykazywać interesu prawnego we wszczęciu tego postępowania. Art. 246 ust. 2 p.w.p. wskazuje, iż podstawę sprzeciwu stanowią okoliczności, które uzasadniają unieważnienie prawa ochronnego, zaś zgodnie z art. 164 p.w.p. okolicznościami tymi są niespełnienie ustawowych przesłanek wymaganych do uzyskania prawa ochronnego na znak towarowy.

Natomiast w świetle art. 247 ust. 2 p.w.p., w sytuacji w której uprawniony w odpowiedzi na zawiadomienie Urzędu podniesie zarzut, że sprzeciw jest bezzasadny, sprawa zostaje przekazana do rozstrzygnięcia w postępowaniu spornym. W myśl art. 255 ust. 1 pkt 9 p.w.p., sprawy o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy na skutek sprzeciwu uznanego przez uprawnionego za bezzasadny, rozpatruje się w trybie postępowania spornego.

W niniejszej sprawie sprzeciw wobec decyzji o udzieleniu na rzecz P., prawa ochronnego na znak towarowy słowno-graficzny "e e-lnformatika" wniósł P. C.. Sprzeciw ten został uznany przez uprawnionego za bezzasadny, co skutkowało przekazaniem sprawy do postępowania spornego.

Zgodnie z art. 255 ust. 4 p.w.p. Urząd Patentowy rozstrzyga sprawy w trybie postępowania spornego w granicach wniosku i jest związany podstawą prawną wskazaną przez wnioskodawcę. Postępowanie sporne oparte jest na zasadzie kontradyktoryjności, uwzględniającej zasadę dyspozycyjności stron postępowania. To strony wyznaczają kierunek i ramy materialnoprawne toczącego się postępowania, przedstawiają twierdzenia i dowody na ich poparcie służące ustaleniu faktów mających istotne znaczenie dla sprawy, a organ wydając rozstrzygnięcie opiera się na dokumentacji przedstawionej przez strony, jak i na argumentacji podniesionej w czasie rozprawy administracyjnej.

W niniejszej sprawie jako podstawę sprzeciwu wskazano art. 131 ust. 1 pkt 1 p.w.p., zgodnie z treścią tego przepisu nie udziela się prawa ochronnego na znak towarowy, którego używanie narusza prawa osobiste lub majątkowe osób trzecich.

Skarżący wskazał, że sporny znak towarowy słowno-graficzny "e e-Informatica" narusza jego prawa osobiste do identyfikatora przedsiębiorcy tj. prawo do firmy, a także prawa autorskie do nazwy "Informatica".

W tym miejscu należy wskazać, że skarżący działa pod firmą "Informatica" P. C..

Firma ma charakter prawa podmiotowego bezwzględnego skutecznego erga omnes, przysługującego przedsiębiorcy. Zgodnie z art. 434 kc firmą osoby fizycznej jest jej imię i nazwisko, może jednak ona zawierać dodatkowy element. Nazwa przedsiębiorcy pełni przede wszystkim funkcje wyróżniające i reklamowe, a zapewnienie wyłączności oznaczenia jest jednym z czynników konkurencyjności w warunkach gospodarki rynkowej. Dlatego ochrona firmy ma istotne znaczenie gospodarcze, gdyż z jednej strony chroni przedsiębiorcę, ale także innych uczestników obrotu gospodarczego w szczególności nabywców i kontrahentów przedsiębiorcy.

Przesłanką unieważnienia prawa z rejestracji znaku towarowego na podstawie art. 131 ust. 1 pkt 1 jest naruszenie przez znak towarowy praw osobistych i majątkowych osób trzecich, w tym prawa do nazwy przedsiębiorstwa. Nazwa przedsiębiorstwa (firma) służy jego identyfikacji i wyróżnieniu w obrocie prawnym i gospodarczym. Jest również nośnikiem pewnych informacji o cechach i walorach prowadzonej przez nie działalności. Nieuprawnione zakłócanie tych funkcji nazwy przedsiębiorstwa narusza prawo do nazwy. O tym naruszeniu nie przesądza jednakże samo zarejestrowanie identycznego lub podobnego do nazwy znaku towarowego na rzecz innego przedsiębiorstwa. Wyłączność prawa do nazwy (firmy) nie jest bowiem zupełna. Jej granice wyznacza zasięg (terytorialny, przedmiotowy) faktycznej działalności używającego nazwy. Tylko w tych granicach może dojść do kolizji pomiędzy identycznymi lub podobnymi: nazwą i znakiem towarowym. Jeżeli więc ze względu na odrębność zakresów działania uprawnionego do nazwy i uprawnionego z rejestracji znaku towarowego nie istnieje niebezpieczeństwo wprowadzenia ich klientów w błąd co do tożsamości przedsiębiorstw albo też np. uprawniony z późniejszego znaku towarowego nie wykorzystuje renomy związanej z wcześniejszą (identyczną lub podobną) nazwą przedsiębiorstwa, to trudno mówić o kolizji tych dwóch praw i w konsekwencji o naruszeniu wcześniejszego prawa do nazwy przez późniejszy znak towarowy (NSA wyrok z dnia 26 kwietnia 2006 r. sygn. akt II GSK 31/06).

Jak wynika z akt sprawy skarżący jest osobą fizyczną prowadzącą działalność gospodarczą w T. i okolicach. Prowadzenie działalności gospodarczej rozpoczął [...] grudnia 2003 r. (na marginesie Sąd wskazuje, że na str. 8 decyzji Urząd przytaczając materiały złożone przez skarżącego pisze o uprawnionym, co stanowi oczywistą omyłkę nie mającą wpływu na treść rozstrzygnięcia). Tak więc należy uznać, że skarżący legitymował się prawem do firmy z uprzednim pierwszeństwem w stosunku do przedmiotowego znaku towarowego, jednak prawidłowo dokonana przez Urząd Patentowy analiza materiałów dowodowych przedłożonych przez skarżącego wskazała, że działał on jedynie na ograniczonym terytorium Polski.

Urząd Patentowy również w sposób prawidłowy dokonując analizy działalności skarżącego oraz wykazu towarów i usług dla jakich został zarejestrowany przedmiotowy znak towarowy ustalił, że działalność skarżącego ograniczona była do publikacji reklamowych i innych, komputerów, oprogramowania, doradztwa i telekomunikacji, co pokrywa się jedynie z niektórymi towarami i usługami wskazanymi w wykazie towarów i usług spornego znaku towarowego (m.in. programami komputerowymi, a także usługami wydawniczymi, publikowaniem książek i innych tekstów). Wnoszący sprzeciw nie wykazał, żeby prowadził działalność gospodarczą w szerszym zakresie. Kolegium Orzekające uznało, że prowadzona przez wnoszącego sprzeciw działalność w zakresie publikacji reklamowych i innych pokrywa się z usługami publikacji elektronicznej on-line książek i periodyków, usługami wydawniczymi, publikowania książek i innych tekstów, a także publikowania tekstów innych niż reklamowe. Identyczny jest w tym przypadku charakter, krąg odbiorców, przeznaczenie i sposób świadczenia usługi. Z kolei odpowiednikiem usług oprogramowania są programy komputerowe - w tym przypadku także zachodzi identyczność (te same kryteria oceny).

Wykonując zalecenia Sądu zawarte w wyroku VISA/Wa 2125/14 Urząd Patentowy zbadał możliwość istnienia niebezpieczeństwa wprowadzenia klientów w błąd co do pochodzenia towarów/usług - tożsamości przedsiębiorstwa skarżącego i uprawnionej do przedmiotowego znaku towarowego.

W ocenie Sądu Urząd w sposób prawidłowy przed przystąpieniem do odpowiedzi na powyższe pytanie dokonał analizy porównawczej przedmiotowych oznaczeń tj. "INFORMATICA P. C." i "e e – Informatica".

Sąd stwierdza, że porównanie przedmiotowych oznaczeń dokonane zostało w sposób prawidłowy tj. na trzech płaszczyznach wizualnej, fonetycznej i znaczeniowej. Powyższe porównanie doprowadziło organ do prawidłowych wniosków tzn., że charakter dystynktywny w obu oznaczeniach mają odpowiednie litery "e" w znaku towarowym uczestnika, która zapisana jest fantazyjną czcionką (czyli grafika przedmiotowego znaku) oraz imię i nazwisko "P. C.". Natomiast element słowny "Informatica" mający charakter aluzyjny w ocenie Urzędu, który Sąd w pełni akceptuje ma słabą siłę oddziaływania i co za tym idzie nie ma charakteru dystynktywnego.

Rozpatrując przesłankę wprowadzenia w błąd odbiorcy Urząd prawidłowo przyjął, że w tym wypadku trzeba brać pod uwagę zdolność odróżniającą oznaczenia, jego siłę oddziaływania, renomę lub powszechną znajomość znaku towarowego przeciwstawionego (WSA wyrok z 13 października 2006 r. sygn. akt VISA/Wa 895/06).

Jak słusznie wskazał Urząd Patentowy skarżący nie wykazał ani powszechnej znajomości firmy, z której korzysta w obrocie gospodarczym ani jej renomy. Jak wynika z akt sprawy zasięg terytorialny oddziaływania firmy skarżącego był ograniczony do Torunia i okolic, natomiast zdolność odróżniająca i siła oddziaływania firmy skarżącego słaba.

Decydującym elementem nazwy przedsiębiorstwa skarżącego jest z pewnością jego imię i nazwisko, jest to element dystynktywny tej nazwy, o czym była mowa powyżej. Tak więc nabywając usługi oferowane przez skarżącego przeciętny odbiorca będzie się kierował jego imieniem i nazwiskiem a nie słowem "Informatica", które Urząd uznał słusznie za mające słabą zdolność odróżniającą.

Reasumując Urząd Patentowy w ocenie Sądu prawidłowo uznał brak wykazania przez skarżącego przesłanki z art. 131 ust. 1 pkt 1 p.w.p., tj. naruszenie przez używanie spornego znaku towarowego jego prawa do firmy.

W ocenie Sądu Urząd również prawidłowo wykazał, że w niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia autorskich praw osobistych i majątkowych skarżącego do oznaczenia "Informatica", gdyż słusznie uznał powołując się na stanowisko doktryny J. Barta i R. Markiewicz, a także orzecznictwo, że do elementów chronionych na gruncie polskiego prawa autorskiego nie są zaliczane pojedyncze wyrazy.

W niniejszej sprawie Sąd nie dopatrzył się również naruszenie art. 7, 8, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a., gdyż w toku postępowania spornego organ dokładnie przeanalizował nadesłaną przez obie strony sporu dokumentację i wyczerpująco zbadał wszystkie okoliczności faktyczne, związane z niniejszą sprawą. Ocena materiału dowodowego nie była zdaniem Sądu dowolna i mieściła się w granicach swobodnej oceny dowodów.

Sąd nie uwzględnił wniosku skarżącego o odroczenie rozprawy z uwagi na konieczność ustalenia prawidłowej treści protokołu z rozprawy administracyjnej, gdyż kwestie ta jest badana przez Sąd w toku postępowania.

W niniejszej sprawie Sąd uznał, że sprostowanie protokołu rozprawy w zakresie w jakim domagał się tego skarżący nie ma wpływu na wynik sprawy.

Sąd nie dopatrzył się też naruszenia art. 50 kc, gdyż jak wyżej wskazano prawo do firmy ocenia się w kontekście art. 23 i 24 kc.

Biorąc powyższe pod rozwagę na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd skargę oddalił.