Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1385/09
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2010-08-31 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6100 Nabycie mienia państwowego z mocy prawa przez gminę
Hasła tematyczne: Gospodarka gruntami
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 183 § 1, 174 pkt 1 i 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 145 § 1 okt 5 i 8
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Irena Kamińska (spr.) Sędziowie sędzia NSA Anna Łukaszewska-Macioch sędzia del. WSA Stanisław Marek Pietras Protokolant Krzysztof Tomaszewski po rozpoznaniu w dniu 18 sierpnia 2010 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Gminy Miasta Rzeszowa od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 lipca 2009 r. sygn. akt I SA/Wa 470/09 w sprawie ze skargi Gminy Miasta Rzeszowa na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia (...) stycznia 2009 r. nr (...) w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 15 lipca 2009 r., sygn. akt I SA/Wa 470/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Gminy Miasta Rzeszowa na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 stycznia 2009 r. nr (...) w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej.

W uzasadnieniu wyroku Sąd pierwszej instancji wskazał, iż Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia (...) stycznia 2009 r. nr (...) utrzymał w mocy decyzję własną z dnia (...) października 2008 r. nr (...), stwierdzającą nieważność decyzji Wojewody Rzeszowskiego z dnia (...) kwietnia 1991 r, znak: (...) w części dotyczącej działki nr (...) obr. (...)

Decyzję oparto na następującym stanie faktycznym i prawnym:

Wojewoda Rzeszowski decyzją z dnia 30 kwietnia 1991 r. stwierdził, na podstawie art. 18 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. nr 32, poz. 191 ze zm., powoływana dalej jako "Przepisy wprowadzające (...)"), nabycie z mocy prawa przez Gminę Rzeszów nieodpłatnie własności działek określonych w sentencji decyzji, położonych na terenie Miasta Rzeszowa.

Powyższa decyzja nie została zaskarżona w ustawowym terminie i stała się ostateczna.

Z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia 30 kwietnia 1991 r. w części dotyczącej działki nr (...) o pow. 352 rn2, obr. (...), uregulowanej w księdze wieczystej KW nr (...) wystąpił S. F. , podnosząc, że została ona wydana z rażącym naruszeniem prawa tj. art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy Przepisy wprowadzające (...), ponieważ przedmiotowa nieruchomość na dzień komunalizacji nie stanowiła własności Skarbu Państwa.

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia 16 października 2008 r., po rozpatrzeniu powyższego wniosku, stwierdził nieważność decyzji Wojewody Rzeszowskiego z dnia 30 kwietnia 1991 r. w części dotyczącej działki nr (...) obr. (...). Organ podniósł, iż z analizy akt sprawy wynika, że w zakresie przedmiotowej działki decyzja komunalizacyjna wydana została z rażącym naruszeniem art. 18 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy Przepisy wprowadzające (...), zgodnie z którymi Wojewoda uznając, że w dniu 27 maja 1990 r. mienie ogólnonarodowe należące do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego stało się z mocy prawa mieniem właściwych gmin, wydawał decyzję w sprawie nabycia tego mienia. W rozpoznawanej sprawie na dzień komunalizacji przedmiotowa nieruchomość nie stanowiła jednak mienia Skarbu Państwa. Ze zgromadzonej dokumentacji wynika bowiem, że prawomocnym postanowieniem z dnia 17 października 2006 r., sygn. akt I Ca 460/06 Sąd Okręgowy w Rzeszowie, Wydział I Cywilny, w pkt II zmienił postanowienie Sądu Rejonowego w Rzeszowie z dnia 6 lutego 1985 r, sygn. akt I Ns 42/85 - w części dotyczącej stwierdzenia nabycia przez Skarb Państwa w drodze zasiedzenia z dniem 1 marca 1984 r. własności m. in. działki nr (...) o pow. (...) m2 - w ten sposób, że wniosek oddalił. Ponadto z załączonego do akt sprawy zaświadczenia Sądu Rejonowego w Rzeszowie, VII Wydział Ksiąg Wieczystych wynika, iż przedmiotowa nieruchomość przed przeniesieniem prawa własności na rzecz Skarbu Państwa stanowiła własność osoby fizycznej – S. F. . Mając powyższe na względzie organ uznał, że decyzja komunalizacyjna w części dotyczącej przedmiotowej działki podlega unieważnieniu na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.

Organ wskazał również, że na podstawie karty inwentaryzacyjnej nr 186/II stanowiącej integralną część kontrolowanej decyzji, komunalizacja objęła również budynek mieszkalny z wyłączeniem dwóch sprzedanych lokali. Z akt sprawy wynika jednak, iż przed dniem komunalizacji, bo w dniu 29 marca 1990 r., sprzedany został tylko jeden lokal o nr (...). Opis mienia w karcie inwentaryzacyjnej nie odpowiadał zatem rzeczywistemu stanowi faktycznemu i prawnemu nieruchomości, a także nie był sporządzony w sposób wyczerpujący, zgodnie z art. 17 ustawy Przepisy wprowadzające (...) w związku z uchwałą Rady Ministrów z dnia 9 lipca 1990 r., nr 104 w sprawie sposobu dokonania inwentaryzacji mienia komunalnego (Dz. U. Nr 30, poz. 235). W karcie tej poprzestano jedynie na ujawnieniu liczby sprzedanych lokali, bez oznaczenia ich numeracji i ujawnienia sytuacji prawnej właścicieli. Mając powyższe na uwadze organ wskazał, że również w tej części kontrolowana decyzja, a ściślej jej integralny załącznik, sporządzona została z rażącym naruszeniem prawa.

Organ podał ponadto, że brak jest podstaw do stwierdzenia, że decyzja komunalizacyjna w stosunku do sprzedanych lokali o nr 9, nr 10 i nr 13 wywołała nieodwracalne skutki prawne. Podstawą zawarcia wskazanych aktów notarialnych były bowiem poprzedzające je decyzje administracyjne: dla lokali nr 10 i 13 decyzje z dnia 12 lutego 1990 r., a dla lokalu nr 9 decyzja z dnia 20 lutego 1990 r.

Na skutek wniosku Prezydenta Miasta Rzeszowa o ponowne rozpatrzenie sprawy, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia 28 stycznia 2009 r. utrzymał w mocy decyzję z dnia 16 października 2008 r. W uzasadnieniu wskazał, iż na dzień komunalizacji przedmiotowa nieruchomość nie stanowiła mienia Skarbu Państwa. Minister powołał się na znajdujące się w aktach sprawy postanowienie Sądu Okręgowego w Rzeszowie z dnia 17 października 2006 r. i uznał, że ustalenia zawarte w pierwszej decyzji pozwoliły na uznanie, iż decyzja, co do której wniesiono o stwierdzenie nieważności, obarczona była wadą kwalifikowaną.

Ustosunkowując się do zarzutów podniesionych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy organ stwierdził, iż pomimo tego, że zmiana postanowienia Sądu Rejonowego w Rzeszowie z dnia 6 lutego 1985 r., w części dotyczącej stwierdzenia nabycia przez Skarb Państwa w drodze zasiedzenia przedmiotowej działki, mogła stanowić przesłankę do wznowienia postępowania zakończonego decyzją komunalizacyjną, to jak wynika z akt sprawy do wznowienia postępowania nigdy nie doszło, bowiem strona skarżąca nie występowała z takim wnioskiem. Wobec upływu natomiast terminów określonych w art. 146 § 1 K.p.a. uprawniających do ewentualnego wznowienia postępowania, przedmiotową decyzję komunalizacyjną można było wyeliminować z obrotu prawnego jedynie w drodze instytucji stwierdzenia nieważności.

Od decyzji z dnia 28 stycznia 2009 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła Gmina Miasto Rzeszów zarzucając jej naruszenie art. 156 § 1 pkt 2, art. 156 § 2 i art. 158 § 2 K.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie oraz art. 145 § 1 pkt 5 i 8 K.p.a. poprzez ich niezastosowanie, pomimo tego, że w sprawie powinien mieć zastosowanie tryb wznowienia postępowania administracyjnego, a nie stwierdzenia nieważności. W uzasadnieniu skargi wskazano, że organ podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej wywodzi z faktu wydania przez Sąd Okręgowy w Rzeszowie postanowienia z dnia 17 października 2006 r, którym zmieniono prawomocne postanowienie dotyczące zasiedzenia przedmiotowej działki. Skarżący podał, powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ma na celu dokonanie oceny ważności decyzji na podstawie stanu dowodowego i przepisów prawa obowiązujących w dacie jej wydania. W ocenie skarżącej mając na względzie dowody, którymi dysponował Wojewoda Rzeszowski wydając decyzję z dnia 30 kwietnia 1991 r. stwierdzić należy, że decyzja ta wydana została w sposób prawidłowy i zgodnie z obowiązującymi przepisami. Okoliczność zmiany postanowienia Sądu Rejonowego w Rzeszowie z dnia 6 lutego 1985 r. może co najwyżej stanowić przesłankę wznowienia postępowania administracyjnego wynikającą z treści art. 145 § 1 pkt 5 lub 8 K.p.a.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wydając zaskarżony wyrok Sąd pierwszej instancji podniósł, iż rzeczą bezsporną w sprawie było, że przedmiotowa nieruchomość przed przeniesieniem prawa własności na rzecz Skarbu Państwa stanowiła własność osoby fizycznej – S. F. (zaświadczenie Sądu Rejonowego w Rzeszowie, VII Wydział Ksiąg Wieczystych). Bezsporne jest również to, że prawomocnym postanowieniem z dnia 17 października 2006 r. sygn. akt I Ca 460/06, wydanym w wyniku wznowienia postępowania sądowego, Sąd Okręgowy w Rzeszowie, Wydział I Cywilny, w pkt II zmienił postanowienie Sądu Rejonowego w Rzeszowie z dnia 6 lutego 1985 r, sygn. akt I Ns 42/85 - w części dotyczącej stwierdzenia nabycia przez Skarb Państwa w drodze zasiedzenia z dniem 1 marca 1984 r. własności m. in. działki nr (...) o pow. (...) m2 - w ten sposób, że wniosek oddalił.

Z racji wywierania przez postanowienie oddalające wniosek o zasiedzenie nieruchomości przez Skarb Państwa skutku ex tunc, należało zdaniem Sądu pierwszej instancji uznać, że decyzja komunalizcyjna w istocie rzeczy została wydana w stosunku do mienia, które nigdy nie stanowiło własności Skarbu Państwa. Powyższe oznacza zaś, że skomunalizowano mienie niebędące mieniem ogólnonarodowym. Z tych względów Sąd pierwszej instancji za prawidłowe przyjął stwierdzenie, że decyzja komunalizacyjna rażąco naruszała prawo, to jest art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych, co w konsekwencji - z mocy przepisu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. - stanowiło podstawę do stwierdzenia jej nieważności.

W odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 156 § 2 K.p.a. przez jego niezastosowanie do decyzji Wojewody Rzeszowskiego z dnia (...) kwietnia 1991 r., znak: (...) w części dotyczącej działki nr (...) i przyjęcie, że decyzja ta nie wywołała nieodwracalnych skutków prawnych, przedstawiona w skardze argumentacja nie może być w ocenie Sądu pierwszej instancji uznana za trafną. Organ prawidłowo zróżnicował skutki prawne wywołane przez decyzję komunalizacyjna od skutków wywołanych przez późniejsze decyzje lub czynności prawne. Sąd pierwszej instancji podniósł, iż zasadnie przyjęto, opierając się na orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, iż skutkiem prawnym decyzji komunalizującej zabudowanej nieruchomości nie była sprzedaż lokali mieszkalnych nr (...) znajdujących się tym w budynku. Akty notarialne, na podstawie których nabyto wskazane lokale mieszkalne, poprzedzone były bowiem decyzjami administracyjnymi dla lokali nr (...) - decyzje z dnia (...) lutego 1990 r, a dla lokalu nr (...)decyzja z dnia (...) lutego 1990 r.

Jako kryterium nieodwracalnego skutku prawnego decyzji komunalizacyjnej, w rozumieniu art. 156 § 2 K.p.a. nie można zdaniem Sądu pierwszej instancji przyjmować istnienia możliwości rozporządzania nieruchomością, zaś stwierdzenie nieważności takiej decyzji nie musi oznaczać odzyskania własności przez poprzedniego właściciela. Przy ocenie ujemnej przesłanki z art. 156 § 2 K.p.a. nie chodzi o "odwracalność" skutków prawnych w ogóle, lecz o odwrócenie skutków prawnych wywołanych przez decyzję dotkniętą nieważnością w ramach postępowania o stwierdzenie jej nieważności. Już z tego powodu nie podlegały badaniu przez organ skutki wydanych decyzji administracyjnych o sprzedaży powyższych lokali mieszkalnych, czy też czynności cywilnoprawnych obrotu nieruchomościami. Kwestie te - jak przyjmuje się jednolicie w orzecznictwie sądowoadministracyjnym - mogą być rozpatrywane w postępowaniach dotyczących legalności owych decyzji lub czynności.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła Gmina Miasta Rzeszowa zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c i pkt. 2 P.p.s.a. przez oddalenie skargi mimo, iż w sprawie występowało naruszenie przez organ przepisów postępowania administracyjnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy i pozwalające na postawienie zarzutu nieważność zaskarżonej decyzji, tj. art. 156 § 1 pkt. 2 K.p.a. w związku z art. 145 § 1 pkt. 5 i 8 K.p.a. przez niewłaściwe ich zastosowanie i uznanie przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, iż w okolicznościach faktycznych sprawy doszło do wydania przez Wojewodę Rzeszowskiego decyzji z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt. 2 K.p.a. ), oraz że przedmiotowy, bezsporny stan faktyczny nie realizuje hipotezy przewidzianej w art. 145 § 1 pkt. 5 i 8 K.p.a.

Powołując się na wymienione podstawy skargi kasacyjnej kasator wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, a także o zwrot kosztów postępowania według norm przepisanych.

W motywach skargi kasacyjnej podniesiono, iż nie można zgodzić się ze stanowiskiem Sądu pierwszej instancji, że przedmiotowa decyzja Wojewody Rzeszowskiego, według stanu wiedzy i materiału dowodowego, który istniał w dniu jej wydania dotknięta była jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 K.p.a., w szczególności, że została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Nieważność decyzji w sprawie, z przyczyn rażącego naruszenia prawa można byłoby przyjąć w przypadku, gdyby decyzja właściwego wojewody stwierdzająca komunalizację została wydana po 17 października 2006r., tj. po dacie zmiany przez Sąd Okręgowy w Rzeszowie prawomocnego postanowienia z dnia 6 lutego 1985r. o stwierdzeniu zasiedzenia przedmiotowej działki.

W ocenie kasatora, mając na względzie dowody, którymi dysponował Wojewoda Rzeszowski, w momencie wydania decyzji w sprawie znak: (...) w przedmiocie przysługującego Skarbowi Państwa prawa własności przedmiotowej działki, w postaci dokumentów urzędowych, tj. przede wszystkim prawomocne na dzień wydania decyzji postanowienie Sądu Rejonowego w Rzeszowie z dnia 6 lutego 1985r. sygn. akt I Ns 42/85 stwierdzające zasiedzenie przedmiotowej nieruchomości przez Skarb Państwa z dniem 1 marca 1984r., co ujawnione zostało odpowiednim wpisem w KW nr (...), stwierdzić należy, iż przedmiotowa decyzja była wydana w sposób prawidłowy i zgodny z obowiązującymi przepisami. Choć faktycznie powołane wyżej postanowienie Sądu Rejonowego w Rzeszowie z dnia 6 lutego 1985r. sygn. akt I Ns 42/85 zostało zmienione orzeczeniem Sądu Okręgowego w Rzeszowie z dnia 17 października 2006r. sygn. akt I Ca 460/06, to jednak okoliczność ta w ocenie skarżącego nie może być podstawą do postawienia Wojewodzie zarzutu rażącego naruszenia prawa i stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji, a jedynie stanowić mogłaby przesłankę do wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie. Zdaniem kasatora przedmiotowy stan faktyczny realizuje bowiem przesłankę określoną w art. 145 §1 pkt. 5 lub 8 K.p.a., wyszły wszak na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne

istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. Tym samym

okoliczność ta powinna stanowić podstawę, nie jak uznał to Sąd do stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji, a do wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie, w oparciu o powołany przepis. Powyższe istotnie godzi w zasadę niekonkurencyjności tych dwóch nadzwyczajnych trybów postępowania zmierzających do zmiany lub uchylenia ostatecznych decyzji administracyjnych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują przesłanki nieważności określone w art. 183 § 2 P.p.s.a., zatem Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.

Stosownie do art. 174 pkt. 1 i 2 P.p.s.a., skarga kasacyjna może być oparta na następujących podstawach: naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, a także na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Wniesiona w niniejszej sprawie skarga kasacyjna zawiera stanowisko, iż decyzja Wojewody Rzeszowskiego z dnia 30 kwietnia 1991 r. nie jest obarczona wadą rażącego naruszenia prawa, skutkującą stwierdzeniem jej nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt. 2 K.p.a. ponieważ na dzień jej wydania organ nie dysponował postanowieniem Sądu Okręgowego odmawiającym stwierdzenia nabycia przez Skarb Państwa prawa własności spornej nieruchomości. Powyższe w ocenie kasatora stanowi przesłankę do wznowienia postępowania, określoną w art. 145 §1 pkt. 5 lub 8 K.p.a. na skutek wyjścia na jaw nowych okoliczności faktycznych istniejących w dniu wydania decyzji, a które nie były organowy znane.

Tak postawiony zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 156 § 1 pkt. 2 w związku z art. 145 § 1 pkt. 5 i 8 K.p.a. należało uznać za chybiony. Wznowienie postępowania z przyczyny wskazanej w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. może nastąpić wówczas, gdy w sprawie wyjdą na jaw nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody, ale istniejące w dniu wydania decyzji i nieznane organowi, który wydał decyzję.

Przepis art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. może mieć zastosowanie, gdy spełnione są łącznie trzy przesłanki. Po pierwsze, ujawnione okoliczności faktyczne i dowody istotne dla sprawy są nowe. Drugą przesłanką jest istnienie "nowych okoliczności faktycznych", "nowych dowodów" w dniu wydania decyzji ostatecznej. Trzecią przesłanką jest, że "nowe okoliczności faktyczne", "nowe dowody" nie były znane organowi, który wydał decyzję". Art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. wymaga więc kumulatywnego spełnienia następujących przesłanek: nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody muszą zostać ujawnione po wydaniu decyzji ostatecznej. Nadto te okoliczności i dowody musiały istnieć już wcześniej, to jest w chwili wydawania decyzji ostatecznej, lecz dla tego organu są one nowymi tylko dlatego, że nie były mu wcześniej znane (por. Jaśkowska Małgorzata, Wróbel Andrzej, Komentarz do art. 145 kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2010).

Mając na uwadze powyższe nie ulega wątpliwości, że postanowienie Sądu Okręgowego w Rzeszowie z dnia 17 października 2006 r. sygn. akt I Ca 460/06 nie mogło być przyczyną wznowienia postępowania komunalizacyjnego w niniejszej sprawie. Postanowienie to nie istniało bowiem w dacie wydawania przez Wojewodę Rzeszowskiego decyzji komunalizacyjnej (30 kwietnia 1991 r.). Bezwzględną przesłanką określoną w art. 145 §1 pkt 5 K.p.a. jest natomiast to aby nowe okoliczności faktyczne lub dowody istniały na dzień wydania przez organ decyzji ostatecznej. Zatem dowody te i fakty muszą być nowe, tzn. nowo odkryte lub po raz pierwszy zgłoszone przez stronę. Muszą więc stanowić nowość w konkretnym postępowaniu. Muszą więc nie być znane organowi, przed którym toczyło się postępowanie. Nie jest przy tym istotne, czy nastąpiło to w wyniku zaniedbań tego organu (por. wyrok NSA z dnia 27 stycznia 1984 r., SA/Wr 649/83, ONSA 1984, nr 1, poz. 7).

Podstawę decyzji Wojewody Rzeszowskiego z dnia 30 kwietnia 1991 r. stanowił art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 19 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.). Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy, mienie ogólnonarodowe (państwowe) należące do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego staje się w dniu wejścia w życie ustawy z mocy prawa mieniem właściwych gmin. Art. 5 tej ustawy zawiera generalną zasadę, że skomunalizowane może zostać tylko mienie stanowiące własność państwową. Komunalizacja dotyczy tylko mienia publicznego, następuje w niej bowiem przejęcie tytułu własności ze Skarbu Państwa na rzecz samorządu terytorialnego.

Przedmiotowa decyzja została jednak wyeliminowana z obrotu prawnego na skutek stwierdzenia jej nieważności przez decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 października 2008 r. w części dotyczącej spornej nieruchomości. Oznacza to, że sporna nieruchomość w dniu wydania decyzji Wojewody Rzeszowskiego (30 kwietnia 1991 r.) nie stanowiła własności Skarbu Państwa, ale osoby fizycznej i w związku z tym nie mogła podlegać komunalizacji. Sąd pierwszej instancji właściwie więc przyjął, że decyzja komunalizacyjna rażąco naruszała prawo tj. art. 5 ust. 1 wspomnianej ustawy, co z mocy przepisu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. obligowało organ do stwierdzenia jej nieważności.

W konsekwencji powyższych wywodów, zarzuty naruszenia przepisów postępowania tj. art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c i pkt. 2 P.p.s.a. także należało uznać za niezasadne.

Mając powyższe na uwadze, w oparciu o art. 184 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.