Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1928/17
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-11-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6152 Lokalizacja innej inwestycji celu publicznego
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Infrastruktury
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok oraz decyzję organu II instancji w części
Powołane przepisy: article: art. 8 ust. 1 pkt 8-9 art. 19 ust. 6 art. 22 ust. 1 art. 25 ust. 5
journal: Dz.U. 2016 poz 1812
law: Ustawa z dnia 24 lipca 2015 r. o przygotowaniu i realizacji strategicznych inwestycji w zakresie sieci przesyłowych - tekst jedn.

SENTENCJA

Dnia 21 listopada 2017 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Roman Hauser (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Maria Czapska - Górnikiewicz sędzia del. WSA Piotr Korzeniowski Protokolant: starszy inspektor sądowy Anna Połoczańska po rozpoznaniu w dniu 21 listopada 2017 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] S.A. z siedzibą w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 lutego 2017 r. sygn. akt IV SA/Wa 2521/16 w sprawie ze skargi [...] S.A. z siedzibą w K. na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] sierpnia 2016 r. znak: [...] w przedmiocie ustalenia lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej 1. uchyla zaskarżony wyrok i punkt I decyzji Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] sierpnia 2016 r. znak: [...], 2. zasądza od Ministra Infrastruktury i Budownictwa na rzecz [...] S.A. z siedzibą w K. kwotę 1500 (jeden tysiąc pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 7 lutego 2017 r., sygn. akt IV SA/Wa 2521/16 (dalej wyrok z 7 lutego 2017 r.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej WSA albo sąd I instancji) oddalił skargę [...]S.A. z siedzibą w K. (dalej PSE, spółka albo skarżąca) na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa (dalej Minister) z dnia [...] sierpnia 2016 r., nr [...] (dalej decyzja z [...] sierpnia 2016 r.), wydaną w przedmiocie ustalenia lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej.

Powyższy wyrok wydano w następującym stanie prawnym i faktycznym:

Decyzją z [...] kwietnia 2016 r., nr [...] (dalej decyzja z [...] kwietnia 2016 r.), Wojewoda Lubelski (dalej Wojewoda), działając na podstawie art. 5 ust. 1, art. 8 ust. 1 i 2, art. 25 ust. 1 ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. o przygotowaniu i realizacji strategicznych inwestycji w zakresie sieci przesyłowych (Dz.U. z 2015 r., poz. 1265 ze zm., dalej ustawa z 2015 r. albo specustawa przesyłowa),pkt 6 załącznika do tej ustawy oraz na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r. poz. 23 ze zm., dalej k.p.a.), ustalił lokalizację strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej, polegającej na budowie odcinków dwutorowej linii elektroenergetycznej 400 kV Kozienice – Siedlce Ujrzanów, na terenie gminy Stoczek Łukowski, powiat łukowski, województwo lubelskie, na oznaczonych w treści decyzji nieruchomościach.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2016 r. Minister, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., oraz art. 5 ust. 4 specustawy przesyłowej, po rozpatrzeniu odwołań: 1) B. P., 2) A. G. oraz 3) A. H. od decyzji Wojewody z dnia [...] kwietnia 2016 r.:

I. uchylił w rozstrzygnięciu decyzji Wojewody, znajdujący się na stronie 10 zapis, stanowiący dotychczasową treść pkt IX, dotyczący terminu wydania nieruchomości i orzekł w tym zakresie poprzez ustalenie, w miejsce uchylenia, nowego zapisu: "X. Termin wydania nieruchomości: Działając na podstawie art. 8 ust. 1 pkt 9 ustawy o przygotowaniu i realizacji strategicznych inwestycji w zakresie sieci przesyłowych, określam termin wydania nieruchomości na 120 dzień od dnia, w którym przedmiotowa decyzja stała się ostateczna".

II. w pozostałej części Minister utrzymał decyzję Wojewody w mocy.

Analizując decyzję Wojewody pod kątem spełnienia warunku określonego w art. 8 ust. 1 pkt 9 specustawy przesyłowej, organ odwoławczy stwierdził, że rozstrzygnięcie organu I instancji błędnie określa termin wydania nieruchomości. Zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 9 specustawy przesyłowej, decyzja o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej zawiera termin wydania nieruchomości lub opróżnienia lokali i innych pomieszczeń, nie krótszy niż 120 dni od dnia, w którym decyzja o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej stała się ostateczna.

Z analizy zawartego w pkt 8 zaskarżonej decyzji zapisu, określającego termin wydania nieruchomości wynika, że nie wskazuje on konkretnego terminu wydania tych nieruchomości, a jedynie okres, w jakim nieruchomości mają zostać wydane, określony na 120 dni, co należało uznać za ustalenie błędne, naruszające zasadę ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich. Z powyższego zapisu decyzji nie wynika bowiem, w którym dniu konkretyzuje się dla właścicieli bądź użytkowników wieczystych tych nieruchomości obowiązek ich wydania.

Minister stwierdził ponadto, że użyte w art. 8 ust. 1 pkt 9 specustawy przesyłowej sformułowanie "termin wydania nieruchomości lub opróżnienia lokali i innych pomieszczeń, nie krótszy niż 120 dni od dnia, w którym decyzja o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej stała się ostateczna" oznacza, że organ orzekający zobligowany jest do wskazania konkretnego terminu, o którym mowa w tym przepisie poprzez wyznaczenie liczby oznaczającej dzień wydania nieruchomości, większej lub równej 120. W związku w powyższym, Minister wprowadził do zaskarżonej decyzji przepisy prawidłowo określające termin wydania nieruchomości objętych zakresem tej decyzji, co znalazło swoje potwierdzenie w decyzji z [...] sierpnia 2016 r.

Spółka wniosła do WSA skargę na decyzję Ministra z dnia [...] sierpnia 2016 r., w części dotyczącej jej pkt I., zaskarżonej decyzji zarzucając naruszenie przepisu prawa materialnego tj.:

1. art. 8 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 8 ust. 1 pkt 8 w zw. z art. 22 ust. 1 specustawy przesyłowej oraz art. 222 w zw. z art. 348 i art. 337 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. z 2017 r. poz. 459 ze zm., dalej k.c.),

2. art. 8 ust. 1 pkt. 8 w zw. z art. 22 ust. 1 w zw. z art. 19 ust. 6 oraz z art. 21 ust. 8 specustawy przesyłowej, poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie wobec:

a) nieuprawnionego przyjęcia, że specustawa przesyłowa wymaga ustalenia terminu dla wydania nieruchomości, wskazanych w art. 8 ust. 1 pkt 8, pomimo że:

- ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości w trybie art. 22 ust. 1 specustawy przesyłowej nie polega na wydaniu nieruchomości w rozumieniu przeniesienia posiadania, jak ma to miejsce w sytuacjach wskazanych w art. 19 ust. 3-5 specustawy przesyłowej, lecz na uprawnieniu inwestora do korzystania z nieruchomości pozostającej w posiadaniu właściciela, ograniczając jedynie uprawnienie właściciela z zakresu korzystania z nieruchomości poprzez nałożenie obowiązku znoszenia wykonywanych robót budowlanych, do czego nie jest wymagane wydanie nieruchomości,

- wymóg oznaczenia terminu w decyzji lokalizacyjnej odnosi się wyłącznie do nieruchomości, co do których decyzja lokalizacyjna ma wywołać skutek, o którym mowa w art. 19 ust. 3-5 specustawy przesyłowej (art. 8 ust. 1 pkt 7 specustawy przesyłowej), co znajduje oparcie w treści art. 21 ust. 8 specustawy przesyłowej, albowiem tylko w stosunku do nieruchomości, podlegających wydaniu przez właściciela wobec zaistnienia skutku z art. 19 ust. 3-5 specustawy przesyłowej ustawodawca przewiduje możliwość ustalenia odszkodowania o którym mowa w powołanym przepisie, wynikającego z terminowego wydania takich nieruchomości;

b) nieuprawnionego przyjęcia, że do wykonywania robót budowlanych jest wymagane wydanie nieruchomości, skoro z treści art. 19 ust. 6 specustawy przesyłowej wynika, iż zajęcie nieruchomości w celu prowadzenia robót - do czego zmierza decyzja ograniczająca sposób korzystania z nieruchomości w zakresie skutków z art. 22 ust. 1 specustawy - może nastąpić z chwilą ostateczności decyzji lokalizacyjnej i w żaden sposób nie jest to powiązane z wydaniem nieruchomości;

c) przyjęcia wykładni przepisu art. 8 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 8 ust. 1 pkt 8 specustawy przesyłowej w zakresie pojęcia "terminu wydania nieruchomości" w sposób sprzeczny z wykładnią funkcjonalno-celowościową powołanych przepisów oraz całości regulacji omawianej specustawy, pomijając akcentowany przez ustawodawcę aspekt szybkości i efektywności postępowania,

d) nieuprawnionego ustalenia, że do egzekucji decyzji lokalizacyjnej w zakresie skutków z art. 22 ust. 1 specustawy przesyłowej zastosowanie ma przepis art. 141 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2017 r. poz. 1201 ze zm., dalej u.p.e.a.), regulujący egzekucję administracyjną obowiązku wydania nieruchomości, podczas gdy w odniesieniu do egzekucji obowiązku znoszenia przez właściciela nieruchomości wykonywania przez inwestora jego praw na mocy ww. decyzji, tj. realizacji robót budowlanych, bez pozbawienia właściciela władztwa nad rzeczą, zastosowanie ma przepis art. 148 u.p.e.a., przewidujący tryb przymusu bezpośredniego w przypadku egzekwowania obowiązku nieprzeszkadzania innej osobie w realizacji jej praw.

3. Naruszenie przepisu postępowania art. 25 ust. 5 specustawy przesyłowej przez uchylenie zaskarżonej decyzji, pomimo że wobec jednoznacznej treści tego przepisu nie jest dopuszczalne takie działanie organu w sytuacji, w której uzna on, że decyzja dotknięta jest wadą w części.

W odpowiedzi na skargę, organ odniósł się do podniesionych zarzutów i wniósł o jej oddalenie.,

Uzasadniając wskazany na wstępie wyrok sąd I instancji, cytując art. 8 ust. 1 specustawy przesyłowej podkreślił, że ustawodawca w tym przepisie wskazał jakie konkretnie rozstrzygnięcia, tj. w jakim zakresie i w odniesieniu do czego musi zawierać w/w decyzja. Nie pozostawił w tym zakresie organowi możliwości uznaniowego rozstrzygania. Obowiązkiem organu jest zatem sporządzenie decyzji, która odnosić się będzie do wszystkich wskazanych w tym przepisie elementów.

Wskazując następnie na brzmienie art. 8 ust. 1 pkt 9 specustawy przesyłowej oraz stanowisko zajęte w decyzji z [...] sierpnia 2016 r. WSA uznał, że sporny termin wydania nieruchomości musi zostać obligatoryjnie wskazany w decyzji, podobnie jak i pozostałe warunki przewidziane w ustępie pierwszym tego przepisu. Ponadto ustawa nie uzależnia obowiązku spełnienia przez decyzję warunków wskazanych w przepisie art. 8 ust. 1 ustawy z 2015 r., od sposobu przejęcia nieruchomości celem realizacji regulowanych ustawą inwestycji, tj. od jej przejęcia w trybie art. 19 ust. 3-5 tej ustawy, czy też wywołującej skutki o jakich mowa wart. 22 ust. 1 specustawy, czyli ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości, w swej treści odpowiadającej instytucji ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości uregulowanej art. 124 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2016 r. poz. 2147 ze zm., dalej u.g.n.), co do którego terminu takiego ustawodawca, w ocenie skarżącej, nie przewidział.

Zdaniem Sądu, gdyby zamiarem ustawodawcy było dokonanie zróżnicowania tej regulacji, to w powołanym przepisie art. 8 z pewnością zostałaby zamieszczona dyspozycja odnosząca się tylko do konkretnych sytuacji przejęcia nieruchomości, wskazująca w sposób nie budzący wątpliwości, że termin wydania nieruchomości lub opróżnienia lokali i innych pomieszczeń dotyczy wyłącznie nieruchomości, co do których decyzja lokalizacyjna ma wywołać skutek, o którym mowa w art. 19 ust. 3-5 specustawy przesyłowej, na co wskazuje skarżąca. Takie twierdzenie skarżącej jest nieuprawnione, gdyż wynika jedynie z dowolnie przeprowadzonej interpretacji przepisów ustawy. Zdaniem WSA, wbrew stanowisku zaprezentowanemu przez stronę skarżącą na gruncie rozpoznawanej sprawy, nie zachodzi konieczność dokonywania wykładni przepisów specustawy przesyłowej, poprzez odnoszenie się do przepisów k.c. Dyspozycje zawarte w przepisach analizowanej ustawy należy rozpatrywać przez pryzmat prawa administracyjnego. Powyższe wynika także z art. 16 ust. 3 ustawy, który wskazuje, że do egzekucji obowiązków wynikających z decyzji o zezwoleniu na wejście na teren nieruchomości stosuje się przepisy u.p.e.a. Sąd nie podzielił przy tym stanowiska skarżącej co do błędnego powołania się przez Ministra w swojej argumentacji na art. 141 u.p.e.a., zamiast art. 148 u.p.e.a.

Przywołany przez stronę skarżącą art. 148 u.p.e.a., jak zresztą wynika wprost z § 2 tego przepisu, może być stosowany jedynie wyjątkowo. Zgodnie z tym przepisem, w szczególności przymus bezpośredni stosuje się w celu doprowadzenia do wykonania przez zobowiązanego opuszczenia nieruchomości, lokalu (pomieszczenia), wydania rzeczy, zaniechania czynności lub nieprzeszkadzania innej osobie w wykonywaniu jej praw, a także w przypadkach, gdy ze względu na charakter obowiązku stosowanie innych środków egzekucyjnych nie jest możliwe. Tym samym, w ocenie Sądu za pozbawione podstaw należy uznać wywody skarżącej, że to odniesienie się do środka egzekucyjnego (przymusu bezpośredniego w formie nieprzeszkadzania innej osobie w wykonywaniu jej praw) wskazuje na to, że w rozpoznawanej sprawie nie mamy do czynienia z wydaniem nieruchomości. Z analizy przytoczonych powyżej przepisów wynika bowiem, że sam środek egzekucyjny jest narzędziem egzekwowania obowiązków określonych w art. 141 u.p.e.a. (takich jak np. wydanie nieruchomości), czyli dotyczy stricte wydania nieruchomości, w tym również na czas oznaczony). Zdaniem Sądu, brak jest podstaw do uznania, aby w/w przepisy dot. czasowego zajęcia nieruchomości nie odnosić do decyzji w zakresie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości.

Błędne jest także stanowisko Spółki wskazujące, że art. 19 ust. 6 ustawy z 2015 r. dokonuje rozróżnienia obowiązku wydania nieruchomości z art. 19 ust 3 specustawy przesyłowej z uprawnieniem w postaci ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości. Zgodnie z art. 19 ust. 6 specustawy, z dniem wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej, inwestor uzyskuje prawo do dysponowania nieruchomościami, o których mowa w art. 8 ust. 1 pkt 7 i 8, na cele budowlane w rozumieniu ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2017 r. poz. 1332 ze zm., dalej pr.bud.), z tym że rozpoczęcie robót budowlanych może nastąpić z dniem, w którym decyzja o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej stała się ostateczna. Z brzmienia tego przepisu w sposób nie budzący wątpliwości wynika, że odnosi się on zarówno do nieruchomości, w stosunku do których przewidziano skutek wywłaszczenia (art. 8 ust. 1 pkt 7), jak i do tych, co do których orzeczono wyłącznie ograniczenie sposobu korzystania (art. 8 ust. 1 pkt 8). Z przepisu tego nie wynika także wprost uprawnienie inwestora do rozpoczęcia robót budowlanych z dniem ustatecznienia się decyzji.

Wbrew zarzutom skargi, powyższego stanowiska, w ocenie Sądu, nie zmienia fakt, że na podstawie art. 25 ust. 1 specustawy decyzja o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowych podlega natychmiastowemu wykonaniu. Podobnie uregulowano powyższą materię w art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o przygotowaniu finałowego turnieju Mistrzostw Europy w Piłce Nożnej UEFA EURO 2012 (Dz. U. z 2010 r. Nr 26, poz. 133, ze zm.), który stanowił, że wszystkie decyzje wydane w związku z realizacją przedsięwzięcia Euro 2012 podlegają natychmiastowemu wykonaniu. Jednocześnie w art. 24 ust 1 pkt 7 ww ustawy zobowiązano, aby decyzja o lokalizacji w/w przedsięwzięcia zawierała termin wydania nieruchomości lub opróżnienia lokali i innych pomieszczeń, którego odpowiednikiem na gruncie badanej sprawy, jest przepis art. 8 ust. 1 pkt 9 specustawy przesyłowej.

Sąd nie podzielił także zarzutu naruszenia przez organ odwoławczy art. 25 ust. 5 specustawy. Wbrew stanowisku zaprezentowanemu przez skarżącą, organ I instancji zawarł rozstrzygnięcie w zakresie określenia terminu, o którym mowa w art. 8 ust. 1 pkt 9 specustawy, tylko jak słusznie zauważył na str. 5 zaskarżonej decyzji Minister, rozstrzygnięcie to w sposób błędny określało termin wydania nieruchomości. Z analizy zawartego w pkt 8 decyzji Wojewody zapisu określającego termin wydania nieruchomości wynikało, że nie wskazuje on konkretnego terminu wydania tych nieruchomości, a jedynie okres, w jakim nieruchomości mają zostać wydane, określony na 120 dni. Słusznie zatem wskazał Minister, że użyte w art. 8 ust. 1 pkt 9 specustawy sformułowanie "termin wydania nieruchomości lub opróżnienia lokali i innych pomieszczeń, nie krótszy niż 120 dni od dnia, w którym decyzja o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji zakresie sieci przesyłowej stała się ostateczna" oznacza, że organ orzekający zobligowany jest do wskazania konkretnego terminu, o którym mowa w tym przepisie poprzez wskazanie liczby oznaczającej dzień wydania nieruchomości, większej lub równej 120.

Skargę kasacyjną w niniejszej sprawie wniosły [...] S.A., reprezentowane przez radcę prawnego, zaskarżając wyrok z 7 lutego 2017 r. w całości oraz zarzucając naruszenie przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., dalej p.p.s.a.), a także naruszenie prawa materialnego, przez jego błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.), a mianowicie naruszenie:

1) art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 27 ust. 2 w zw. z art., 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w powiązaniu z art. 25 ust. 5 ustawy z 2015 r. i art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., poprzez oddalenie skargi na decyzję organu II instancji, pomimo że skarga zasługiwała na uwzględnienie, w sytuacji w której organ ten nie był uprawiony do uchylenia decyzji organu I instancji, a to z uwagi na treść art. 25 ust. 5 ustawy z 2015 r. uniemożliwiającego dokonywanie jakiejkolwiek reformacji decyzji dotyczącej strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej [decyzji lokalizacyjnej], gdy wadą dotknięta jest tylko część tej decyzji, nieruchomości lub działki,

2) art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 27 ust. 2 ustawy z 2015 r. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w powiązaniu z art. 8 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 8 ust. 1 pkt 8, art. 19 ust. 6, art. 21 ust. 8 i art. 22 ust. 1 specustawy przesyłowej oraz art. 222 w zw. z art. 348 i art. 337 k.c., poprzez oddalenie skargi na decyzję organu II instancji, pomimo że skarga zasługiwała na uwzględnienie, w sytuacji, w której organ ten nie był uprawniony do wskazania w decyzji terminu wydania nieruchomości, względem których decyzja lokalizacyjna wywołała skutek w postaci ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, tj. nieruchomości, co do których nie dochodzi do przeniesienia posiadania (wydania nieruchomości); a zatem ograniczenie tego terminu odbyło się z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.),

3) art. 135 p.p.s.a. i art. 27 ust. 2 ustawy z 2015 r. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) p.p.s.a. oraz w zw. z art. 25 ust. 5 ustawy z 2015 r. i art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., poprzez ich niezastosowanie, w sytuacji gdy uchylenie decyzji organu I instancji było niedopuszczalne z przyczyn przedstawionych przez organ II instancji [częściowej tylko wadliwości decyzji], a zatem stanowiło działanie z rażącym naruszeniem prawa [art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.], co nie zostało jednak prawidłowo zweryfikowane przez sąd I instancji,

4) art. 134 § 1 oraz art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na nierozpatrzeniu wszystkich zarzutów podniesionych w skardze, a w rezultacie - na niepełnym uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia w sposób uniemożliwiający dokonanie kontroli instancyjnej, w szczególności w sytuacji niewyjaśnienia przez sąd pojęcia "wydanie nieruchomości" i związanej z tym kwestii przeniesienia posiadania w rozumieniu prawa cywilnego, a także celu i funkcji jakiemu służyć ma określenie w decyzji lokalizacyjnej terminu wydania nieruchomości, o których mowa w art. 8 ust. 1 pkt 8 ustawy z 2015 r., skoro realizacja uprawnień wynikających z art. 22 ust. 1 ustawy z 2015 r. [zajęcie nieruchomości i wykonanie robót budowlanych] może nastąpić z chwilą ostateczności decyzji lokalizacyjnej, o czym stanowi art. 19 ust. 6 ustawy z 2015 r., tj. wskazania powodów przyjęcia wyłącznie literalnej wykładni art. 8 ust 1 pkt 9 ustawy z 2015 r. oraz pominięcia w swoich rozważaniach art. 19 ust. 6 ustawy z 2015 r., a także odrzucenia argumentów skarżącego oraz wykładni celowościowo-funkcjonalnej oraz systemowej ww. przepisów przy jednoczesnym wybiórczym zastosowaniu innej niż literalna wykładni art. 25 ust 5 ustawy z 2015 r. z jednoczesnym pozostawieniem twierdzeniem i zarzutów Skarżącego w tym względzie bez rozpoznania,

5) art. 25 ust. 3 specustawy przesyłowej, przez błędne przyjęcie, że odwołanie uczestnika postępowania spełniało wymagania tego przepisu, w sytuacji, w której nie wskazywało ono zarzutów odnoszących się do decyzji, istoty i zakresu żądania, jak również dowodów na poparcie podnoszonych kwestii, tj. uczestnik postępowania nie uzasadnił i nie wykazał powiązania konkretnej treści rozstrzygnięcia zawartego w decyzji z wadliwym stosowaniem prawa (vide: wyrok NSA z dnia 28 sierpnia 2015 r., II OSK 1015/15),

6) art. 135 p.p.s.a. i art. 27 ust. 2 ustawy z 2015 r. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w powiązaniu z art. 8 ust. 1 pkt 9 zw. z art. 8 ust. 1 pkt 8, art. 19 ust. 6, art. 21 ust. 8 i art. 22 ust. 1 ustawy z 2015 r. oraz art. 222 w zw. z art. 348 i art. 337 k.c. przez ich niezastosowanie, w sytuacji w której organ II instancji, przyjmując wbrew dyspozycji art. 25 ust. 5 ustawy z 2015 r. dopuszczalność częściowej reformacji decyzji organu I instancji, błędnie uznał, że w niniejszej sprawie zachodzi taka potrzeba z uwagi na brak wskazania terminu wydania nieruchomości, wskazanych w art. 8 ust. 1 pkt 8 ustawy z 2015 r., pomimo że ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości w trybie art. 22 ust. 1 ustawy z 2015 r. nie polega na wydaniu nieruchomości rozumianego jako przeniesienie posiadania lecz na uprawnieniu inwestora celu publicznego do korzystania z nieruchomości pozostającej w posiadaniu właściciela (ograniczając tylko uprawnienie właściciela z zakresu korzystania z nieruchomości, do czego nie jest wymagane wydanie nieruchomości), zaś rozpoczęcie robót budowlanych na nieruchomościach objętych decyzją lokalizacyjną (zarówno tych ograniczonych w sposobie korzystania z nieruchomością jak i tych przejętych z mocy prawa), w świetle art. 19 ust. 6 ustawy z 2015 r., może nastąpić już z chwilą jej ostateczności i nie jest objęte odszkodowaniem za wydanie nieruchomości, o którym mowa w art. 21 ust. 8 ustawy z 2015 r., przysługującym jedynie za wydanie nieruchomości przejętych z mocy prawa, tj. nieruchomości, o których mowa w art. 8 ust. 1 pkt 7 ustawy z 2015 r.), co prowadzi w konsekwencji do wniosku, że wbrew twierdzeniom wyrażonym w zaskarżonej decyzji oraz uzasadnieniu zaskarżonego kasacyjnie wyroku obowiązek wskazania rzeczonego terminu dotyczy jedynie tych nieruchomości, co do których decyzja lokalizacyjna ma wywołać skutek, o którym mowa w art. 19 ust. 3-5 ustawy z 2015 r. w postaci dodatkowego względem nieruchomości ograniczonych w sposobie korzystania z nieruchomości - przeniesienia posiadania, a zatem uchylenie decyzji organu I instancji z tego powodu jaki i rozstrzygnięcie organu II instancji w tym zakresie było niedopuszczalne i stanowi o rażącym naruszeniu prawa, co nie zostało jednak prawidłowo zweryfikowane przez sąd I instancji,

7) art. 8 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 8 ust. 1 pkt 8, art. 19 ust. 6, art. 21 ust. 8 i art. 22 ust. 1 ustawy z 2015 r. oraz art. 222 w zw. z art. 348 i art. 337 k.c., przez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie wobec:

a) nieuprawnionego przyjęcia, że w niniejszej sprawie wymagane było ustalenie terminu dla wydania nieruchomości, wskazanych w art. 8 ust. 1 pkt 8 ustawy z 2015 r., pomimo że ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości, w trybie art. 22 ust. 1 ustawy z 2015 r., nie polega na wydaniu nieruchomości rozumianego jako przeniesienie posiadania, jak ma to miejsce w sytuacjach wskazanych w art. 19 ust. 3-5 ustawy z 2015 r., lecz na uprawnieniu inwestora celu publicznego do korzystania z nieruchomości pozostającej w posiadaniu właściciela (ograniczając tylko uprawnienie właściciela z zakresu korzystania z nieruchomości, do czego nie jest wymagane wydanie nieruchomości);

b) nieuprawnionego przyjęcia, że w decyzji lokalizacyjnej, wywołującej skutki o jakich mowa w art. 22 ust. 1 ustawy z 2015 r., konieczne jest wskazanie terminu wydania nieruchomości lub opróżnienia lokali i innych pomieszczeń, podczas gdy wymóg oznaczenia terminu w decyzji lokalizacyjnej należy odnieść, wyłącznie do nieruchomości, co do których decyzja lokalizacyjna ma wywołać skutek, o którym mowa w art. 19 ust, 3-5 ustawy z 2015 r. (art. 8 ust. 1 pkt 7 ustawy z 2015 r.), albowiem tylko w stosunku do takich nieruchomości może nastąpić obok ich zajęcia, obowiązek przeniesienia posiadania jak i tylko względem takich nieruchomości ustawodawca przewiduje możliwość ustalenia odszkodowania, o którym mowa w art. 21 ust. 8 ustawy z 2015 r., związanego z ich wydaniem,

c) nieuprawnionego przyjęcia, że do wykonywania robót budowlanych jest wymagane wydanie nieruchomości, skoro z treści art. 19 ust. 6 ustawy z 2015 r. wynika, iż rozpoczęcie robót budowlanych - do czego zmierza w swojej istocie decyzja ograniczająca sposobu korzystania z nieruchomości w zakresie skutków z art. 22 ust. 1 ustawy z 2015 r. - może nastąpić z chwilą ostateczności decyzji lokalizacyjnej i w żaden sposób nie jest to powiązane z wydaniem nieruchomości,

d) bezpodstawnego przyjęcia wyłącznie literalnej wykładni przepisu art. 8 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 8 ust. 1 pkt 8 ustawy z 2015 r. co do obowiązku wskazywania terminu wydania nieruchomości z pominięciem oraz wbrew wykładni funkcjonalnej, celowościowej i systemowej całości regulacji omawianej ustawy zmierzającej do usprawnienia procesu inwestycyjnego a nie jego wydłużenia, tj. pomimo powszechnie przyjętego w doktrynie i orzecznictwie poglądu, że stosowanie zabiegów interpretacyjnych jest nieodzowne dla odczytania pełnej treści norm prawnych, płynących z analizowanych regulacji, nawet w odniesieniu do przepisów na pierwszy rzut oka jednoznacznych,

e) nierozważenia sensu konieczności nakładania na właścicieli nieruchomości ograniczonych w sposobie korzystania z nieruchomości obowiązku wydania nieruchomości, a tym samym wskazywania w decyzji lokalizacyjnej terminu ich wydania, w sytuacji gdy dla realizacji uprawnień, wynikających z art. 22 ust. 1 ustawy z 2015 r. nie jest wymagane i nie dochodzi do wydania nieruchomości (przeniesienia posiadania), a jedynie do jej czasowego zajęcia (udostępnienia) na potrzeby prowadzenia robót budowlanych,

f) nieuprawnionego ustalenia, że do egzekucji decyzji lokalizacyjnej, w zakresie skutków z art. 22 ust. 1 ustawy z 2015 r., zastosowanie ma przepis art. 141 u.p.e.a., regulujący egzekucję administracyjną obowiązku wydania nieruchomości, w tym również wydania nieruchomości na czas oznaczony (za co sąd I instancji uznaje wydanie związane z ograniczeniem sposobu korzystania z nieruchomości), podczas gdy w odniesieniu do egzekucji obowiązku uprawnienia inwestora w postaci ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości (znoszenia przez właściciela nieruchomości wykonywania przez inwestora jego praw na mocy ww. decyzji, tj. realizacji robót budowlanych, bez pozbawienia właściciela władztwa nad rzeczą), zastosowanie ma przepis art. 148 u.p.e.a., przewidujący tryb przymusu bezpośredniego w przypadku egzekwowania obowiązku nieprzeszkadzania innej osobie w realizacji jej praw, zaś przepisy ustawy z 2015 r. nie przewidują możliwości oznaczenia w decyzji lokalizacyjnej czasu na jaki nieruchomość ma zostać wydana, jak i samo ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości ma charakter trwały (a nie czasowy), co przesądza o braku dopuszczalności zastosowania forsowanego przez organ i sąd środka egzekucyjnego,

8) art. 8 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 22 ust. 1 w zw. z art. 19 ust. 6 ustawy z 2015 r., poprzez bezpodstawne przyjęcie, że wskazanie terminu wydania nieruchomości odnosi się do wszystkich form przejęcia nieruchomości, w tym w trybie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, w sytuacji gdy w przypadku ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości nie dochodzi do przejęcia nieruchomości a jedynie czasowego zajęcia na potrzeby prowadzenia robót budowlanych, które to w świetle art. 19 ust. 6 ustawy z 2015 r. mogą być wykonywane z chwilą ostateczności decyzji lokalizacyjnej, co sąd I instancji zupełnie pominął w swoich rozważaniach, a co w konsekwencji doprowadziło go do wykładni ww. przepisów wbrew ratio legis ustawy, która to z założenia umożliwić ma przyśpieszenie realizacji inwestycji strategicznych względem inwestycji realizowanych na podstawie dotychczasowych rozwiązań prawnych, w tym art. 124 ust. 1 u.g.n., co do którego ustawodawca nie przewidział wszakże terminu wydania nieruchomości przez właściciela ograniczonego w sposobie z niej korzystania,

9) art. 8 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 22 ust. 1 ustawy z 2015 r. oraz art. 124 ust. 1 i 6 u.g.n., poprzez bezpodstawne przyjęcie, że skoro skutki decyzji lokalizacyjnej, o których mowa w art. 22 ust. 1 ustawy z 2015 r. są analogiczne do skutków decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości i stosuje się do nich odpowiednio art. 124 ust. 6 u.g.n., a w którym to jest mowa o egzekucji administracyjnej obowiązku udostępnienia nieruchomości przez właściciela ograniczonego w sposobie korzystania z nieruchomości, to decyzja musi wskazywać termin, od daty uchybienia którego możliwym byłoby wszczęcie postępowania egzekucyjnego, w sytuacji, w której w decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości nie wskazuje się terminu wydania nieruchomości, zaś obowiązek wynikający z art. 124 ust. 6 u.g.n. powstaje z mocy prawa (a nie rozstrzygnięcia organu) i dotyczy sytuacji udostępnienia nieruchomości w celu konserwacji lub usuwania awarii już wybudowanych urządzeń przesyłowych a nie ich budowy - czemu służyć ma decyzja lokalizacyjna/ograniczająca sposób korzystania z nieruchomości, zaś do egzekucji takich obowiązków stosuje się procedurę u.p.e.a., a ta nie stanowi podstawy do nakładania w decyzji terminu wykonania obowiązku, o którym mowa w art. 124 ust. 6 u.g.n. czy też art. 22 ust. 1 specustawy przesyłowej (vide: uchwała NSA z 1 czerwca 1998 r., OPS 2/98),

10) art. 19 ust. 6 ustawy z 2015 r., przez bezpodstawne przyjęcie, że do rozpoczęcia robót budowlanych wymagane jest wydanie nieruchomości, tj. że z przepisu tego nie wynika wcale uprawnienie inwestora celu publicznego do rozpoczęcia robót budowlanych z dniem uostatecznienia się decyzji lokalizacyjnej, a wskazuje on jedynie na możliwość rozpoczęcia rokowań z właścicielami nieruchomości w celu wcześniejszego udostępnienia im nieruchomości, co przeczy zarówno literalnemu brzmieniu przepisu jak i ratio legis ustawy. Sąd wskazuje przy tym, na pozaustawową przesłankę rozpoczęcia robót budowlanych w postaci zgody właściciela na ich rozpoczęcie przed upływem terminu 120 dni, pomimo że omawiany przepis nie zastrzega takiej przesłanki jak i nie warunkuje rozpoczęcia robót uprzednim wydaniem nieruchomości w terminie określonym w decyzji lokalizacyjnej, a jedynie ostatecznością tej decyzji,

11) art. 8 ust. 1 pkt 9 ustawy z 2015 r. oraz art. 222 w zw. z art. 348 i art. 337 k.c., przez błędne przyjęcie, że poprzez wydanie nieruchomości należy rozumieć również jej udostępnienie bez konieczności przeniesienia posiadania, co ma miejsce w przypadku ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, w sytuacji, w której wydanie nieruchomości dotyczy sfery posiadania zaś udostępnienie sfery korzystania a zatem dotyczy innej sfery prawa własności (użytkowania wieczystego),

12) art. 8 ust. 1 w zw. z art. 4 ust. 1-5 specustawy przesyłowej, przez przyjęcie, że decyzja ta musi zawierać wszystkie elementy tam wskazane (pkt 1-9), w sytuacji, w której organ związany jest zakresem wniosku, a wyłącznie to od woli wnioskodawcy zależeć będzie czy decyzja lokalizacyjna zawierać będzie w sobie takie elementy jak podział nieruchomości pod stacje elektroenergetyczne (inwestycja nie musi przewidywać budowy stacji) czy też wywłaszczenie nieruchomości (inwestor nie ma obowiązku wskazywania nieruchomości, co do których decyzja lokalizacyjna ma wywołać skutek w postaci wywłaszczenia jeżeli nie jest on zainteresowany takim sposobem pozyskania tytułu prawnego do nieruchomości), a zatem i termin ich wydania,

13) art. 104 § 2 k.p.a. przez błędne przyjęcie, że przepis ten nie ma zastosowania w przypadku decyzji lokalizacyjnej, w sytuacji, w której poszczególne elementy składowe jej rozstrzygnięcia mogą funkcjonować niezależnie od siebie.

Skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz rozpatrzenie skargi w sposób przewidziany w art. 27 ust. 2 ustawy z 2015 r., z uwagi na upływ 14 dni od dnia rozpoczęcia robót budowlanych, a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Ponadto skarżąca kasacyjnie, powołując się na art. 187 § 1 p.p.s.a., złożyła wniosek o przedstawienie zagadnienia prawnego dotyczącego zakresu stosowania art. 8 ust. 1 pkt 9 oraz art. 25 ust. 5 specustawy przesyłowej do rozstrzygnięcia składowi siedmiu sędziów NSA.W odpowiedzi na skargę kasacyjną z [...] lipca 2017 r., nr [...], Minister wniósł o jej oddalenie w całości jako nieuzasadnionej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna okazała się zasadna.

Orzekając w niniejszej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny, wobec braku wystąpienia którejkolwiek z podstaw nieważności postępowania, z mocy art. 183 § 1 p.p.s.a. związany był sformułowanymi w skardze kasacyjnej podstawami, które obejmowały swoim zakresem zarówno regulację p.p.s.a., k.p.a. jak i ustawy z 2015 r.

Przedmiotem sądowej kontroli w niniejszym postępowaniu była decyzja o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej dla inwestycji polegającej na budowie odcinków linii elektroenergetycznej 400 kV Kozienice-Siedlce Ujrzanów, na wymienionych nieruchomościach, położonych na terenie gminy Stoczek Łukowski, powiat łukowski, województwo lubelskie. O ile w pkt IX decyzji z 22 kwietnia 2016 r. organ I instancji nie wyznaczył terminu wydania nieruchomości, o którym stanowi art. 8 ust. 1 pkt 9 specustawy przesyłowej, odnośnie tych działek, w stosunku do których sposób wykonywania prawa własności został jedynie ograniczony poprzez zapewnienie skarżącej kasacyjnie prawa do wejścia na ich teren celem wykonania niezbędnych robót budowlanych, o tyle w decyzji z [...] sierpnia 2016 r. Minister uchylił w tym zakresie decyzję z [...] kwietnia 2016 r., ustalając w stosunku do wszystkich nieruchomości, termin ich wydania na dzień 120 liczony od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna. Rozstrzygnięcie Ministra znalazło następnie aprobatę w zaskarżonym do WSA wyroku z 7 lutego 2017 r. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, nie zasługuje ono jednak na pozytywną ocenę.

Jak stanowi o tym art. 1 ust. 1 ustawy z 2015 r., określone w niej zostały zasady i warunki przygotowania oraz realizacji strategicznych inwestycji w zakresie sieci przesyłowych oraz źródła ich finansowania. Inwestycje tego rodzaju zostały zaliczone w art. 3 ustawy z 2015 r. do celów publicznych w rozumieniu ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2016 r. poz. 2147 ze zm., dalej u.g.n.). W uzasadnieniu projektu ustawy z 2015 r. wskazano, że inwestycje w zakresie elektroenergetyki będą korzystały z priorytetowej, przyspieszonej ścieżki pozyskiwania decyzji i zezwoleń niezbędnych do realizacji tych przedsięwzięć. Pośród celów nowej regulacji wymieniono ograniczenie ilości pozwoleń niezbędnych do rozpoczęcia inwestycji oraz skrócenie czasu trwania procedur niezbędnych do uzyskania wymaganych decyzji (zob. uzasadnienie projektu ustawy z 2015 r. http://www.sejm.gov.pl/sejm7.nsf/druk.xsp?nr=3475; dostęp dnia 20 listopada 2017 r.). Z analizy uzasadnienia projektu ustawy wyraźnie wynika dążenie twórców tego aktu prawnego do przyspieszenia i usprawnienia postępowania w przedmiocie lokalizacji oraz realizacji inwestycji elektroenergetycznych.

Podstawą realizacji tego rodzaju przedsięwzięcia jest decyzja o ustaleniu strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej, która powinna zostać wydana w terminie miesiąca od dnia złożenia wniosku (art. 6 ust. 1 ustawy z 2015 r.). W art. 8 ust. 1 ustawy z 2015 r. wymienione zostały elementy, jakie decyzja ta powinna zawierać. Należą do nich m.in. oznaczenie nieruchomości, na których jest planowana budowa stacji elektroenergetycznej (art. 8 ust. 1 pkt 7 ustawy z 2015 r.) oraz nieruchomości, przez które urządzenia przesyłowe mają przebiegać (art. 8 ust. 1 pkt 8 ustawy z 2015 r.). O ile w odniesieniu do pierwszej kategorii nieruchomości ustawodawca w art. 19 ust. 3-5 ustawy z 2015 r. przewidział skutek w postaci przeniesienia prawa własności na rzecz Skarbu Państwa, o tyle w przypadku drugiej kategorii stanowi on w art. 22 ust. 1 ustawy z 2015 r. o ograniczeniu tego prawa, poprzez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości przewodów i urządzeń służących do przesyłania energii elektrycznej, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń. W tym zakresie ustawodawca ustanowił także odesłanie do art. 124 ust. 2, 5-8 u.g.n.

Ustanowienie dwóch odrębnych kategorii nieruchomości, na których realizowana jest inwestycja polegająca na budowie sieci przesyłowej, w tym osobnych form władania nimi, nakazuje przyjęcie odmiennych regulacji dotyczących warunków korzystania z nich przez inwestora przy wykonywaniu prac budowlanych. Odnoszą się one m.in. do obowiązku ustanowienia terminu udostępnienia nieruchomości o którym stanowi art. 8 ust. 1 pkt 9 ustawy z 2015 r., dotyczącego nieruchomości podlegających wydaniu lub opróżnieniu. Błędnie w tym względzie wywiódł sąd I instancji, że termin z art. 8 ust. 1 pkt 9 ustawy z 2015 r. dotyczy wszelkich form przejęcia nieruchomości, zarówno wskazanych w art. 19 ust. 3-5 ustawy z 2015 r., jak i w art. 22 ust. 1 tej ustawy. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, należy odróżnić od siebie obowiązek wydania nieruchomości, o którym wprost stanowi art. 8 ust. 1 pkt 9 ustawy z 2015 r. od udostępnienia jej celem wykonania czynności polegających na założeniu i konserwacji urządzeń służących do przesyłania energii elektrycznej. O tej formie władania nieruchomością, która nie prowadzi wszakże do przejęcia prawa własności nad nią, stanowi art. 22 ust. 1 ustawy z 2015 r. w zw. z art. 124 ust. 6 u.g.n. Odmiennie aniżeli wskazał na to sąd I instancji, z art. 124 ust. 6 u.g.n. nie wynika, jakoby decyzja wydawana na tej podstawie musiała zawierać termin udostępnienia nieruchomości. Wprost przeciwnie, w orzecznictwie sądowym wskazano, że wyznaczenie terminu na tej podstawie nie znajduje oparcia w przepisach prawa (wyrok NSA z 6 lipca 2016 r., sygn. akt I OSK 774/15, wyrok NSA z 6 lipca 2016 r., sygn. akt I OSK 2872/15).

Wszczęcie postępowania egzekucyjnego nie jest każdorazowo uzależnione od wyznaczenia w decyzji konkretnego terminu jej realizacji. Decyzja wchodzi do obrotu prawnego z chwilą kiedy staje się ostateczna i od tego momentu wywołuje wszelkie skutki prawne zarówno względem stron postępowania, jak i wszystkich innych podmiotów, na które ona oddziałuje. . Stanowi o tym art. 19 ust. 6 ustawy z 2015 r. w odniesieniu do terminu rozpoczęcia robót budowlanych przewidzianych w decyzji o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej. Udzielenie odpowiedzi na pytanie, który dokładnie środek egzekucyjny powinien znajdować zastosowanie na wypadek niezastosowania się właściciela nieruchomości, o której stanowi art. 8 ust. 1 pkt 8 ustawy z 2015 r. do obowiązku jej udostępnienia, a w szczególności czy powinien to być środek polegający na odebraniu nieruchomości, czy też przymus bezpośredni - nie miało decydującego znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, która nie miała charakteru sprawy egzekucyjnej i nie podlegało ocenie legalności decyzji z [...] sierpnia 2016 r. przez WSA.

Za przyjęciem odmiennego poglądu nie przemawia także odwołanie się przez sąd I instancji do przepisów ustawy z dnia 7 września 2007 r. o przygotowaniu finałowego turnieju Mistrzostw Europy w Piłce Nożnej Euro 2012 (Dz.U. z 2017 r. poz. 1372). W art. 24 ust. 1 tej ustawy, odmiennie aniżeli w art. 8 ust. 1 ustawy z 2015 r. mowa jest jedynie o nieruchomościach przechodzących na własność Skarbu Państwa lub właściwej jednostki samorządu terytorialnego. W przepisie tym ustawodawca nie stanowi o ograniczeniu prawa własności w związku z przygotowaniem infrastruktury do przeprowadzenia turnieju piłkarskiego Euro 2012. Dlatego w wyroku z dnia 13 maja 2011 r., sygn. akt II OSK 579/11, NSA wypowiedział się jedynie na temat konieczności zamieszczenia w decyzji lokalizacyjnej terminu wydania nieruchomości podlegającej wywłaszczeniu.

Jak zostało to trafnie zauważone w skardze kasacyjnej, przyjęciu odmiennego sposobu wykładni art. 8 ust. 1 pkt 9 ustawy z 2015 r. przeczyłyby racje natury celowościowej, w tym przede wszystkim dążenie do skrócenia rygorów formalnych i proceduralnych przy realizacji inwestycji w zakresie elektroenergetyki. Przyjęcie poglądu zaprezentowanego przez sąd I instancji doprowadziłoby do wzmocnienia tych rygorów względem ogólnej regulacji art. 124 u.g.n., co stanowiłoby zaprzeczenie intencji, którymi kierował się ustawodawca.

Z przedstawionych względów jako zasadne należało ocenić te wszystkie zarzuty kasacyjne, które odnosiły się do błędnej wykładni przez sąd I instancji art. 8 ust. 1 pkt 8 i 9, art. 19 ust. 3-6, art. 22 ust. 1 ustawy z 2015 r. Na uwzględnienie nie zasługiwały natomiast zarzuty naruszenia przez WSA art. 25 ust. 5 i art. 27 ust. 2 ustawy z 2015 r. Stosownie do art. 25 ust. 5 tej ustawy, niedopuszczalnym pozostaje uchylenie decyzji lokalizacyjnej ani stwierdzenie jej nieważności w całości, gdy wadą dotknięta jest tylko część decyzji dotycząca strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej, nieruchomości lub działki. Przyjęty w skardze kasacyjnej sposób wykładni tego przepisu powodowałby doprowadzenie do nieakceptowanych zarówno z materialnoprawnego, jak i procesowego punktu widzenia skutków. W sytuacji gdy wadą dotknięta byłaby tylko część decyzji, uchybienie to w ogóle nie mogłoby zostać wyeliminowane z obrotu prawnego, niezależnie od tego, jakiego rodzaju byłaby to wadliwość i jaki wpływ miałaby ona na byt prawny decyzji. Sąd I instancji trafnie wskazał w tym względzie, że gdy decyzja dotknięta jest tylko w części wadą, to istnieje możliwość jej uchylenia w niezgodnym z prawem zakresie i w to miejsce orzeczenia co do istoty. Przekonująco na ten temat wypowiedział się także Minister w odpowiedzi na skargę kasacyjną argumentując, że błąd co do części decyzji mógłby wywołać wiele negatywnych konsekwencji, włącznie z brakiem możliwości realizacji inwestycji.

Z kolei niezasadność zarzutu naruszenia przez sąd I instancji art. 27 ust. 2 ustawy z 2015 r. polegała na tym, że WSA nie uwzględnił skargi na decyzję o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej, tylko skargę tę oddalił. Dyspozycja tego przepisu nie znalazła zastosowania w niniejszej sprawie.

Na uwagę zasługują także podniesione w podstawach kasacyjnych zarzuty naruszenia przez sąd I instancji przepisów k.c. Przepisów tych zarówno WSA jak i Minister w decyzji z [...] sierpnia 2016 r. nie stosowali. Poddane kontroli sądowej rozstrzygnięcie zostało oparte na przepisach k.p.a. oraz ustawy z 2015 r. Przyjmując nawet, że uzasadnionym pozostawało odniesienie się do utrwalonych na gruncie k.c. pojęć takich jak własność, posiadanie czy też przeniesienie posiadania, to jednak podstawą wydania decyzji z [...] sierpnia 2016 r., a następnie jej sądowoadministracyjnej kontroli były przepisy prawa administracyjnego.

Reasumując, z przeprowadzonej powyżej wykładni przepisów ustawy z 2015 r. wynika, że termin wydania nieruchomości lub opróżnienia lokali i innych pomieszczeń, o którym stanowi art. 8 ust. 1 pkt 9 tej ustawy dotyczy nieruchomości, w stosunku do których decyzja o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej ma wywołać skutek, o którym mowa w art. 19 ust. 3-5. Z tej przyczyny Naczelny Sąd Administracyjny działając w oparciu o art. 188 p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok i rozpoznając skargę uchylił pkt I decyzji z 24 sierpnia 2016 r., w którym Minister określił termin wydania nieruchomości w stosunku do których powstał skutek z art. 22 ust. 1 ustawy z 2015 r., na 120 dzień liczony od dnia, w którym stała się ona ostateczna. Orzekając na podstawie art. 188 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny kierował się dążeniem do jak najszybszego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, w której punktem sporu była interpretacja przepisów ustawy z 2015 r. Sąd miał w tym względzie także na uwadze art. 27 ust. 2 ustawy z 2015 r. Wyeliminowanie z obrotu prawnego jedynie ustalenia co do terminu wydania nieruchomości, które w niniejszej sprawie nie znajdowało zastosowania, nie ma wpływu na istotę treści decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji w zakresie sieci przesyłowej i w konsekwencji powoduje to, że sprawa została zakończona.

Naczelny Sąd Administracyjny, w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, nie znalazł podstaw do zastosowania art. 187 § 1 p.p.s.a., a tym samym do odroczenia rozpoznania sprawy i przedstawienia wskazanego w skardze kasacyjnej zagadnienia do rozstrzygnięcia składowi siedmiu sędziów tego sądu. Podstawową przesłanką uruchomienia trybu uchwałodawczego w myśl art. 187 § 1 p.p.s.a. jest istnienie w danej sprawie poważnych wątpliwości prawnych, przejawiających się w wystąpieniu co do konkretnej kwestii rozbieżności w orzecznictwie (A. Skoczylas, Działalność uchwałodawcza NSA, Warszawa 2004, s. 101-102). W rozpatrywanej sprawie tego rodzaju wątpliwości nie wystąpiły. Skarżąca kasacyjnie formułując wniosek w tym przedmiocie nie wykazała zaistnienia tego rodzaju kwestii, które czyniłyby jej żądanie uzasadnionym.

Rozstrzygając o kosztach postępowania, Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a. zasądził od Ministra Infrastruktury i Budownictwa na rzecz [...] S.A. kwotę 1.500 zł, na którą złożył się zwrot uiszczonego wpisu od skargi i skargi kasacyjnej w wysokości 750 zł oraz koszty zastępstwa procesowego za obie instancje w wysokości 750 zł.