Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 727/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2021-03-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6210 Dodatek mieszkaniowy
Hasła tematyczne: Dodatki mieszkaniowe
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 1 i ust. 2, art. 7 ust. 5
journal: Dz.U. 2013 poz 966
law: Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych - tekst jednolity.
article: art. 11 ust. 3 pkt 5 i ust. 5, art. 14 ust. 1
journal: Dz.U. 2005 nr 31 poz 266
law: Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego - tekst jedn.
article: art. 151, art. 250 par. 1
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Dnia 12 marca 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Monika Krzyżaniak (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Ewa Alberciak Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski po rozpoznaniu w dniu 12 marca 2021 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego. 1. oddala skargę; 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi adwokat J. K. – S. prowadzącej Kancelarię Adwokacką w Ł., ul. A16 kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych obejmującą podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej B. S. z urzędu.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...], numer [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm., dalej: "k.p.a."), art. 1 ust. 1 ustawy z 12 października 1994 roku o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r., poz. 1659 ze zm.) oraz art. 2 ustawy z 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 roku, poz. 966 ze zm.), Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] nr [...] z dnia [...], w sprawie odmowy przyznania B. S. dodatku mieszkaniowego od 2016.12.01.

Z materiału zawartego w aktach sprawy wynika, że w dniu 29 listopada 2016 r. B. S. złożyła kolejny wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego na lokal nr 16, znajdujący się w [...], przy ul. [...]. Do wniosku została dołączona umowa o najem lokalu mieszkalnego z dnia 1 sierpnia 2001 roku zawarta pomiędzy stroną i osobą reprezentującą Zakład Gospodarki Mieszkaniowej [...], działającą w imieniu właścicieli nieruchomości. Zgodnie z § 8 tego dokumentu umowa najmu została zawarta na czas nieoznaczony. Na wniosku strony o przyznanie dodatku mieszkaniowego administrator nieruchomości podał, że stan należności głównych w opłatach za lokal na dzień 28 listopada 2016 roku wynosi 5.044,76 zł.

Jednocześnie, z dołączonej do wniosku Karty lokalu wynika, że B. S. płaci odszkodowanie za zajmowanie lokalu po ustaniu stosunku najmu w wysokości 20 zł za 1 m² powierzchni lokalu.

Po przeprowadzonym postępowaniu w dniu 16 lutego 2017 r. organ pierwszej instancji odmówił przyznania B. S. dodatku mieszkaniowego, powołując się na brak tytułu prawnego do lokalu. Zdaniem Prezydenta Miasta [...], z wypowiedzenia umowy najmu z 13 grudnia 2012 r. wynika, iż umowa najmu lokalu nr 16 przy ul. [...] w [...] została rozwiązana ze stroną z dniem 31 grudnia 2015 r. Wypowiedzenie umowy najmu nastąpiło na podstawie art. 11 ust. 5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 roku o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r., poz. 1610). Zgodnie z powyższym przepisem, nie później niż 3 lata naprzód, na koniec miesiąca kalendarzowego, właściciel może wypowiedzieć stosunek prawmy lokatorowi, o ile zamierza zamieszkać w należącym do niego lokalu, a nie dostarcza mu lokalu zamiennego i lokatorowi nie przysługuje prawo do lokalu, o którym mowa w ust. 4 (zgodnie z ust. 4 to lokal, w którym lokator może zamieszkać w warunkach takich, jakby otrzymał lokal zamienny). Z dołączone go do akt sprawy ksero zwrotnego potwierdzenia odbioru (w aktach znajduje się również ksero skierowanego do strony wypowiedzenia umowy najmu lokalu) wynika, że B. S. odebrała powyższy dokument osobiście w dnu 28 grudnia 2012 roku.

W odwołaniu od decyzji Prezydenta Miasta [...] skarżąca podniosła, że organ pierwszej instancji nie przedstawił zwrotnego potwierdzenia odbioru zaskarżonej decyzji. Wskazała, że spełnia kryteria określone w ustawie o dodatku mieszkaniowym, wyjaśniając, że osoby wskazane w wypowiedzeniu umowy najmu nie są właścicielami nieruchomości i nie zamierzają zamieszkać w jej lokalu. Ponadto nie było i nie ma podstaw do złożenia oświadczenia o wypowiedzeniu umowy najmu oraz nie było i nie ma podstaw prawnych do wypowiedzenia umowy najmu. Umowa najmu jest dowodem na to, iż nie mogła być skutecznie wypowiedziana na podstawie "rzekomego wypowiedzenia umowy najmu". Skarżąca wskazała także, że decyzję Centrum Świadczeń Socjalnych otrzymała 9.III.2017 roku.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] rozpatrując sprawę, w pierwszej kolejności powołało treść art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 roku o dodatkach mieszkaniowych, a następnie wyjaśniło, że w związku z zarzutami strony, w dniu 25 kwietnia 2017 r. wezwało w trybie art. 50 § 1 k.p.a., dyrektora Zarządu Lokali Miejskich w [...] do przedstawienia stosownych dokumentów i informacji koniecznych dla podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie.

W odpowiedzi na powyższe wezwanie, w dniu 12 maja 2017 r. wpłynęło do Kolegium pismo, w którym wyjaśniono, że protokołem zdawczo-odbiorczym nieruchomość położona w [...] przy ul. [...], z dniem 4 września 2013 r. została przekazana przez Administrację Zasobów Komunalnych [...] na rzecz A. T. oraz N. K. Zgodnie z treścią protokołu zdawczo-odbiorczego, teczki lokali z umowami oraz dokumentacją eksploatacyjną i windykacyjną zostały przekazane właścicielkom nieruchomości. Wskazano, że dla nieruchomości do chwili obecnej nie została założona nowa księga wieczysta. Dyrektorowi Administracji Nieruchomościami [...], zarządzeniem Prezydenta Miasta [...] z [...] Nr [...], zostało udzielono pełnomocnictwo z prawem do udzielania dalszych pełnomocnictw, także procesowych, w zakresie zwykłego zarządu mieniem znajdującym w posiadaniu Administracji Nieruchomościami [...].

Zdaniem Kolegium, w sprawie ustalono, że skarżącą nie posiada tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego, którego dotyczy wniosek (wypowiedzenie umowy najmu, bez konieczności zapewnienia stronie lokalu zamiennego). W tej sytuacji, zgodnie z art. 2 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, skarżącej nie przysługuje dodatek mieszkaniowy.

W skardze B. S. podniosła, że podtrzymuje wszystko, co wskazała w swoich odwołaniach. Podkreśliła, że nie otrzymała skutecznego wypowiedzenia umowy najmu i nie utraciła tytułu prawnego do zajmowanego lokalu. Dokumenty zgromadzone w aktach sprawy zebrano bez jej wiedzy, a pismo zatytułowanie "wypowiedzenie umowy najmu" jest wątpliwym dokumentem, przez nikogo niepotwierdzonym. W ocenie skarżącej, decyzja została wydana bez uwzględnienia jej stanowiska w sprawie. Nie udowodniono skarżącej, że otrzymała wypowiedzenie umowy najmu, a pismo to zostało podpisane przez osobę niemającą uprawnień do podpisywania tego typu pism. Ponadto organ nie udowodnił, że administracja nieruchomościami, której pieczątka widnieje na tym piśmie, ma uprawnienie do wypowiedzenia takiej umowy najmu.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Postanowieniem z 5 września 2017 r. starszy referendarz sądowy przyznał skarżącej prawo pomocy przez ustanowienie adwokata.

Postanowieniem z 5 grudnia 2017 r. tutejszy Sąd zawiesił postępowanie sądowoadministracyjne do czasu prawomocnego zakończenia postępowania w sprawie III SA/Łd 942/16 oraz postępowania o eksmisję skarżącej z przedmiotowego lokalu przed sądem zawisłym w sprawie [...].

W dniu 22 stycznia 2021 r. Sąd podjął zawieszone postępowanie.

W piśmie procesowym z 26 lutego 2021 roku, pełnomocnik z urzędu strony skarżącej wniósł o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...], nr [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta [...] z [...], w sprawie odmowy przyznania skarżącej dodatku mieszkaniowego od 12 grudnia 2016 roku, zarzucając jej:

1. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, a to art. 7, 77 § 1 i 80 kpa poprzez niewyjaśnienie w sposób jednoznaczny czy doszło do skutecznego doręczenia skarżącej wypowiedzenia umowy najmu oraz przyjęcie wyłącznie w oparciu o stanowisko wynajmującego, że skarżąca nie posiada tytułu prawnego do spornego lokalu, co z kolei wyklucza możliwość ubiegania się przez nią o uzyskanie dodatku mieszkaniowego;

2. naruszenie przepisów prawa materialnego, a to art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 roku o dodatkach mieszkaniowych, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie skutkujące uznaniem, iż skarżąca nie posiada tytułu prawnego do spornego lokalu, w sytuacji gdy okoliczność ta nie została zbadana w sposób rzetelny i jednoznaczny.

W zakresie wniosków dowodowych pełnomocnik skarżącej wniósł o załączenie do akt sprawy wyroków: WSA w Łodzi z 11 maja 2017 r. III SA/Łd 942/16 oraz z 19 września 2018 r., III SA/Łd 637/18 oraz NSA z 20 kwietnia 2018 r., I OSK 2519/17 na okoliczność treści wyroków wydanych w tożsamej sprawie, stanowisko NSA oraz WSA w Łodzi w zakresie żądania przez skarżącą przyznania jej dodatku mieszkaniowego oraz faktu niewykazania skutecznego doręczenia skarżącej wypowiedzenia umowy najmu spornego lokalu. Ponadto wniósł o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych oraz o przyznanie pełnomocnikowi zwrotu kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu, oświadczając, że koszty te nie zostały uiszczone w całości ani w części.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Na wstępie wskazać należy, że sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym na podstawie art.15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jednolity Dz. U poz. 1842) zgodnie z którym przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.

Niniejsza sprawia została przekazana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału III z dnia 3 lutego 2021 r. w związku z intensyfikacją rozwoju epidemii COVID-19 i wprowadzeniem dodatkowych ograniczeń, nakazów i zakazów związanych z objęciem całego kraju strefą czerwoną, jak również w oparciu o zarządzenie nr 29/2020 Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 19 października 2020 r.

Informacja o rozpoznaniu sprawy na posiedzeniu niejawnym została doręczona stronom, tj. Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w dniu 4 lutego 2021 r. oraz pełnomocnikowi strony skarżącej - 24 lutego 2021 r.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz.137 t.j.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.), który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Przeprowadzona przez Sąd w rozpoznawanej sprawie kontrola we wskazanym wyżej aspekcie nie wykazała, aby zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...], jak i poprzedzająca ją decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] w przedmiocie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego od dnia 1 grudnia 2016 r. zostały wydane z naruszeniem prawa w stopniu obligującym do ich wyeliminowania z obrotu prawnego.

W rozpoznawanej sprawie, tak jak w innych sprawach toczących się od 2016 r. na wniosek skarżącej o przyznanie dodatku mieszkaniowego za kolejne miesiące (np. III SA/Łd 942/16 i I OSK 2519/17, III SAŁd 423/19, III SA/Łd 113/18, III SA/Łd 637/18 i I OSK 4254/18, III SA/Łd 921/18 i I OSK 1648/19, III SA/Łd 220/20), spór dotyczy tego, czy B. S. posiada tytuł prawny do zajmowanego lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...], uprawniający ją do otrzymania dodatku mieszkaniowego i czy organ administracji w ramach postępowania o przyznanie dodatku mieszkaniowego może w sposób wiążący rozstrzygnąć spór istniejący między wynajmującym, a najemcą o istnienie stosunku najmu lokalu.

Skarżąca złożyła w dniu 29.11.2016 r. podpisany przez siebie wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego od grudnia 2016 r., w którym administrator nieruchomości wskazuje, że nie posiada ona tytułu prawnego do zajmowanego lokalu i nie oczekuje na dostarczenie lokalu zamiennego lub socjalnego. Równocześnie skarżąca konsekwentnie podnosi, że nie utraciła tytułu prawnego do lokalu, gdyż wypowiedzenie umowy najmu skierowane do niej 13 grudnia 2012 r. było nieskuteczne, podstawa prawna wskazana w piśmie wypowiadającym umowę najmu nie istnieje, a w dniu 28 grudnia 2012 r. potwierdziła odbiór pisma z dnia 3 grudnia 2012 r. o nr [...] dotyczącego wydania jej opinii kominiarskiej, a nie pisma wypowiadającego jej umowę najmu.

W ocenie organu I i II instancji, w okolicznościach niniejszej sprawy należało uznać, że skarżąca nie posiada tytułu prawnego do zajmowanego lokalu, który utraciła z dniem 31 grudnia 2015 r. Zaświadczył o tym bowiem we wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego Administrator nieruchomości – Przedsiębiorstwo Wielobranżowe [...] B. D., a ponadto akta zawierają odpisy pism kierowanych do skarżącej :

- z 11 grudnia 2012 r. dotyczące usunięcia pionu kanalizacyjnego i

- z 13 grudnia 2012 r. zawierające oświadczenie o wypowiedzeniu umowy najmu wraz z odpisami zwrotnych potwierdzeń odbioru, które wskazują, że oba te pisma, zostały doręczone skarżącej 28 grudnia 2012 r.

Skarżącej zostało zatem skutecznie doręczone oświadczenie o wypowiedzeniu umowy. Dokumentom tym nie można odmówić wiarygodności. Poza oceną organu pozostaje skuteczność wypowiedzenia najmu, a spór między stronami umowy cywilnej może rozstrzygnąć tylko sąd powszechny.

W związku z powyższym wskazać należy, że zasady przyznawania dodatków mieszkaniowych reguluje ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (tj. Dz. U. z 2013 r., poz. 966 ze zm.; dalej: ustawa).

Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy, dodatek mieszkaniowy, z zastrzeżeniem art. 7 ust. 3 i 4, przysługuje:

1/ najemcom oraz podnajemcom lokali mieszkalnych,

2/ osobom mieszkającym w lokalach mieszkalnych, do których przysługuje im spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego,

3/ osobom mieszkającym w lokalach mieszkalnych znajdujących się w budynkach stanowiących ich własność i właścicielom samodzielnych lokali mieszkalnych,

4/ innym osobom mającym tytuł prawny do zajmowanego lokalu mieszkalnego i ponoszącym wydatki związane z jego zajmowaniem,

5/ osobom zajmującym lokal mieszkalny bez tytułu prawnego, oczekującym na przysługujący im lokal zamienny albo socjalny.

Dodatek mieszkaniowy przysługuje na podstawie tylko jednego z tytułów wymienionych w ust. 1 (art. 2 ust. 2 cyt. ustawy).

Przepisy art. 2 ust. 1 pkt 1 – 5 ustawy wymieniają rodzaje tytułów prawnych pozwalających określonym w nim osobom o ubieganie się o dodatek mieszkaniowy. Osoba niemająca jednego z tytułów prawnych wymienionych w art. 2 ust. 1 pkt 1- 4 ustawy lub jego ekspektatywy - art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy, nie spełnia podstawowej przesłanki warunkującej przyznanie tego dodatku. Ocena natomiast istnienia prawa do lokalu mieszkalnego dokonywana jest przez organ na podstawie dokumentów zgromadzonych w trakcie przeprowadzonego postępowania administracyjnego.

W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie ustalenia przyjęte przez organ w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia wynikają z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie. Sąd podziela stanowisko organów administracji, że skarżąca w dacie złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego nie spełniała przesłanek, o których mowa w powołanych przepisach, a w szczególności określonych w art. 2 ust. 1 pkt 1 i 5 ustawy. Z treści pisma Administracji Nieruchomościami [...] z dnia 13 grudnia 2012 r. wynika, że Administracja Nieruchomościami [...], działając w imieniu właścicieli nieruchomości przy ul. [...] w [...], wypowiedziała B. S. z dniem 31 grudnia 2012 r. umowę najmu lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w [...], zawartą w dniu 1 sierpnia 2001 r., na podstawie art. 11 ust. 3 pkt 5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i zmianie Kodeksu cywilnego (t.j. Dz. U. 2005.31.266 ze zm.). Przepis ten stanowi, że nie później niż na 3 lata naprzód, na koniec miesiąca kalendarzowego, właściciel może wypowiedzieć stosunek prawny lokatorowi, o ile zamierza zamieszkać w należącym do niego lokalu, a nie dostarcza mu lokalu zamiennego i lokatorowi nie przysługuje prawo do lokalu, o którym mowa w ust. 4.

W niniejszej sprawie organy miały podstawę do przyjęcia, że umowa najmu lokalu mieszkalnego została wypowiedziana skarżącej – ze skutkiem prawnym na dzień 31 grudnia 2015 r., gdyż taki stan wynikał z przedstawionych organowi dokumentów. Kwestia natomiast doręczenia przesyłki zawierającej wskazane powyżej wypowiedzenie umowy najmu była już przedmiotem analizy Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie o sygn. akt I OSK 2519/17, toczącej na skutek skargi kasacyjnej B. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 11 maja 2017 r., III SA/Łd 942/16 w sprawie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego od 1 maja 2016 r. W sprawie tej załączona była tylko jedna strona zwrotnego potwierdzenia odbioru z pokwitowaniem przesyłki przez skarżącą z datą 28 grudnia 2012 r., a na datowniku placówki pocztowej uwidoczniona była data 11.12.2012 r., gdy pismo zawierające oświadczenie o wypowiedzeniu umowy najmu nosi datę 13.12.2012 r., co sugerowało zdaniem NSA, że wskazane przez organy zwrotne potwierdzenie odbioru nie może dotyczyć pisma z 13.12.2012 r. W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że skoro przesłanką skuteczności wygaśnięcia stosunku najmu lokalu mieszkalnego zajmowanego przez skarżącą jest skuteczne doręczenie jej oświadczenia o wypowiedzeniu umowy najmu, to okoliczność ta winna zostać dokładnie zbadana.

W aktach administracyjnych niniejszej sprawy znajdują się kopie obu stron zwrotnego potwierdzenia odbioru wypowiedzenia umowy najmu z 13 grudnia 2012 r. oraz dodatkowo obu stron zwrotnego potwierdzenia odbioru pisma Administracji Nieruchomościami [...] z dnia 11 grudnia 2012 r. dotyczącego udostępnienia lokalu strony skarżącej w celu usunięcia pionu kanalizacyjnego w lokalu sąsiednim. Odbiór obu pism skarżąca potwierdziła w dniu 28 grudnia 2012 r. Z załączonych dokumentów wynika, że przesyłka zawierająca wypowiedzenie umowy najmu z 13 grudnia 2012 r. została nadana w placówce pocztowej w tym samym dniu, a skarżąca potwierdziła własnoręcznym podpisem odbiór przesyłki w dniu 28 grudnia 2012 r. W świetle powyższego organ nie miał podstaw do podważania faktu skutecznego doręczenia skarżącej oświadczenia woli wynajmującego o wypowiedzeniu umowy najmu lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w [...]. Tym samym organy prawidłowo uznały, że z upływem wskazanego w wypowiedzeniu umowy najmu okresu, tj. od 1 stycznia 2016 r., skarżąca utraciła tytuł prawny do przedmiotowego lokalu mieszkalnego. Brak tytułu prawnego do przedmiotowego lokalu został wskazany we wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego i załączonej "Karcie lokalu" przez administratora nieruchomości - Przedsiębiorstwo Wielobranżowe [...] B. D., z której wynika, że skarżąca winna uiszczać odszkodowanie (zamiast czynszu) za bezumowne zajmowanie lokalu mieszkalnego. Prawidłowo organ odwoławczy podnosi, że rozpoznając sprawę o przyznanie dodatku mieszkaniowego nie może pomijać stanowiska wynajmującego lokal mieszkalny o braku tytułu prawnego B. S. do zajmowanego lokalu.

Wypowiedzenie umowy najmu w trybie art. 11 ust. 5 ustawy o ochronie praw lokatorów mieszkaniowym zasobie gminy i zmianie Kodeksu cywilnego, z uwagi na 3-letni okres wypowiedzenia, zwalnia właściciela z obowiązku dostarczenia lokatorowi lokalu zamiennego. Rozstrzygnięcie o przyznaniu prawa do lokalu socjalnego wynika z przepisów ww. ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego. Zgodnie z art. 14 ust. 1 tej ustawy w wyroku nakazującym opróżnienie lokalu sąd orzeka o uprawnieniu do otrzymania lokalu socjalnego, bądź o braku takiego uprawnienia wobec osób, których nakaz dotyczy. Obowiązek zapewnienia lokalu socjalnego ciąży na gminie właściwej ze względu na miejsce położenia lokalu podlegającego opróżnieniu.

Użyty natomiast przez ustawodawcę w art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy zwrot "osobom oczekującym" wiąże się zatem ściśle z realnym uprawnieniem do uzyskania lokalu zamiennego albo socjalnego przez wnioskodawcę niemającego tytułu do zajmowanego lokalu. Obowiązek dostarczenia osobie uprawnionej lokalu socjalnego przez gminę aktualizuje się z momentem uprawomocnienia się wyroku nakazującego eksmisję z jednoczesnym przyznaniem prawa do lokalu socjalnego (por. m.in. wyrok NSA z dnia 17 maja 2016 r., I OSK 81/15). Wobec powyższego dopiero po uprawomocnieniu się takiego orzeczenia skarżąca mogłaby wystąpić o przyznanie dodatku mieszkaniowego na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy.

W rozpoznawanej sprawie B. S. w dacie wystąpienia z wnioskiem, tj. w dniu 29 listopada 2016 r., nie dysponowała prawomocnym wyrokiem eksmisyjnym zobowiązującym do opróżnienia i opuszczenia zajmowanego lokalu mieszkalnego oraz przyznającym prawo do lokalu socjalnego. Sądowi z urzędu wiadomym jest, że przed Sądem Rejonowym dla [...] w [...] toczy się sprawa o sygn. [...] z powództwa A. T. przeciwko B. S. o opróżnienie lokalu mieszkalnego nr [...] położonego w [...] przy ul. [...] ( k- 24), jednakże do chwili obecnej nie została ona jeszcze prawomocnie zakończona.

Skarżąca nie wystąpiła też do sądu cywilnego z powództwem o ustalenie, że wypowiedzenie umowy najmu było bezskuteczne i umowa ta nadal obowiązuje. Jedynie w tym trybie i przed sądem powszechnym skarżąca może uzyskać takie rozstrzygnięcie. Organy rozpoznające wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego mają obowiązek wyjaśnić jedynie, czy osoba ubiegająca się o dodatek posiada tytuł prawny do lokalu, o jakim mowa w art. 2 ust. 1 ustawy o dowodach mieszkaniowych, jaki wskazuje we wniosku. Nie są natomiast uprawnione, w razie sporu między wynajmującym, a najemcą, do oceny prawidłowości dokonanego przez wynajmującego wypowiedzenia umowy najmu lokalu mieszkalnego i z całą pewnością nie są władne ustalić, że wypowiedzenie umowy było bezskuteczne, a umowa nadal wiąże strony, tak jak tego chce skarżąca. W postępowaniu administracyjnym wynajmujący nie jest stroną postępowania. Umowa najmu jest umową prawa cywilnego, której stronami są wynajmujący i najemca. Wszelkie spory, jakie wystąpią między stronami umowy najmu, są przedmiotem spraw cywilnych, które po myśli art. 2 § 1 K.p.c., są rozpoznawane przez sąd cywilny. Jeżeli zatem zarządca nieruchomości, działający w imieniu właściciela lokalu, we wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego oświadcza, że B. S. zajmuje lokal bez tytułu prawnego, gdyż umowa najmu została wypowiedziana i przedstawia dokumenty, które to wykazują, to ich podważenie może się odbyć wyłącznie przed sądem powszechnym, a nie przed organem administracji. Skuteczne złożenie przez skarżącą pozwu w sądzie powszechnym powinno spowodować wówczas zawieszenie postępowania administracyjnego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. W innym przypadku organ nie ma podstaw do kwestionowania oświadczenia zarządcy nieruchomości o braku tytułu prawnego B. S. do zajmowanego lokalu.

Z powyższych względów, Sąd za niezasadne uznał zarzuty skarżącej i jej pełnomocnika dotyczące niewyjaśnienia w sposób jednoznaczny, czy doszło do skutecznego doręczenia skarżącej wypowiedzenia umowy najmu oraz czy skarżąca posiada tytuł prawny do spornego lokalu.

Należy uznać, że organy obu instancji w swoich decyzjach poczyniły właściwe ustalenia w oparciu o prawidłowo przeprowadzone postępowanie dowodowe, którego zakres wyznaczał art. 2 ust. 1 ustawy, polegające na wyjaśnieniu, czy skarżąca posiada tytuł prawny do zajmowanego lokalu mieszkalnego dający jej prawo do przyznania dodatku mieszkaniowego. Poczynione w tym zakresie ustalenia w oparciu o prawidłowo zgromadzony materiał dowodowy w sprawie, jednoznacznie wskazują, że skarżącej, na dzień złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego, tj. 29 listopada 2016 r., nie przysługiwał tytuł prawny do zajmowanego lokalu mieszkalnego w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 1 – 5 ustawy, a co za tym idzie brak było podstawy prawnej do przyznania dodatku mieszkaniowego. W ocenie Sądu organy prawidłowo uznały, że zebrany materiał dowodowy jest wystarczający do wydania rozstrzygnięcia, a przeprowadzenie dodatkowych dowodów – jak choćby przesłuchanie skarżącej i wynajmującego lokal – było zbędne.

W świetle przedstawionych okoliczności faktycznych skarżąca nie spełniała wymogów stawianych ustawą dla przyznania jej prawa do dodatku mieszkaniowego. Zgodnie z art. 7 ust. 5 ww. ustawy, dodatek mieszkaniowy przyznaje się na okres 6 miesięcy licząc od pierwszego dnia miesiąca następującego po złożeniu wniosku. Tak więc ocena istnienia przesłanek do uzyskania dodatku dokonywana jest w momencie przyznawania dodatku na dany sześciomiesięczny okres (por. wyrok NSA z dnia 28 kwietnia 2011 r., I OSK 2117/10 , wyrok NSA z dnia 13 kwietnia 2007 r., I OSK 214/06). Skoro skarżąca w dacie złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego nie posiadała tytułu prawnego do lokalu i nie oczekiwała na przydział lokalu zamiennego albo najem socjalny lokalu, przyznanie dodatku mieszkaniowego, w świetle art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy, było niedopuszczalne. Ustawa zawiera przepisy bezwzględnie obowiązujące i w sposób wyczerpujący określa krąg podmiotów, które mogą otrzymać dodatek mieszkaniowy i precyzyjne wskazuje przesłanki, jakie osoby te muszą spełnić, aby dodatek mieszkaniowy otrzymać. Żadnej swobody w tym zakresie organ nie posiada. Dysponując zatem dokumentami, potwierdzającymi wypowiedzenie umowy najmu, których skarżąca skutecznie nie podważyła, organ prawidłowo uznał, że nie została spełniona przesłanka określona w art. 2 ust. 1 ustawy.

Stwierdzić również należy, że rozstrzygnięcie niniejszej sprawy nie zależy bezpośrednio od rozstrzygnięcia sprawy o sygn. [...] z powództwa A. T. przeciwko B. S. o opróżnienie lokalu mieszkalnego nr [...] położonego w [...] przy ul. [...]. Zgodnie bowiem z powołanym wcześniej art. 14 ust. 1 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego, sąd (powszechny) w wyroku nakazującym opróżnienie lokalu orzeka o uprawnieniu do otrzymania lokalu socjalnego, bądź o braku takiego uprawnienia wobec osób, których nakaz dotyczy, a na gminie, właściwej ze względu na miejsce położenia lokalu podlegającego opróżnieniu, ciąży w takim przypadku obowiązek jego dostarczenia. Dopiero prawomocny wyrok sądowy w sprawie o eksmisję, zastrzegający prawo do lokalu socjalnego, konkretyzuje obowiązek gminy dostarczenia lokalu socjalnego wobec oznaczonej w wyroku osoby. Zatem dopiero po uzyskaniu prawomocnego orzeczenia sądu powszechnego w sprawie [...] skarżąca, oczekując na przyznany lokal socjalny, mogłaby wystąpić o przyznanie dodatku mieszkaniowego na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy.

Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.

Skarżąca reprezentowana była w postępowaniu sądowym przez pełnomocnika ustanowionego na zasadzie prawa pomocy. O należnym mu wynagrodzeniu orzeczono na podstawie art. 250 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym wyznaczony – na zasadzie prawa pomocy, adwokat otrzymuje wynagrodzenie według zasad określonych w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2019 r. poz. 18). W myśl jego § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c w innej sprawie przed sądem administracyjnym opłata wynosi 240 zł. Ulega ona podwyższeniu (§ 4 ust. 3 rozporządzenia) o kwotę podatku od towarów i usług, którego stawka, wynosi 23 %. Łączna kwota wynagrodzenia dla adwokata wyniosła 295, 20 zł.

R.T.