Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1764/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-04-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6049 Inne o symbolu podstawowym 604
Hasła tematyczne: Działalność gospodarcza
Skarżony organ: Minister Energii
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 5 ust. 1 i 3a, art. 2 pkt 19, art. 5 ust. 3k, art. 7 ust. 5, art. 2 pkt 3 w zw. z art. 2 pkt 2 lit. l ustawy o zapasach , art. 10 , art. 11, art. 63 ust. 1 pkt 1, art. 63 ust. 2 pkt 1
journal: Dz.U. 2016 poz 1899
law: Ustawa z dnia 16 lutego 2007 r. o zapasach ropy naftowej, produktów naftowych i gazu ziemnego oraz zasadach postępowania w sytuacjach  zagrożenia bezpieczeństwa paliwowego państwa i zakłóceń na rynku naftowym - tekst jedn.
article: art. 80, art. 10 par. 1 i 2, art. 81, art. 7, art. 75 par. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Kozik Sędzia WSA Grażyna Śliwińska (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi P. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Ministra Energii z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Minister Energii zaskarżoną decyzją z [...] czerwca 2017 r. utrzymał w mocy decyzję Prezesa Agencji Rezerw Materiałowych z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w sprawie wymierzenia P. Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. (dalej "skarżąca") kary pieniężnej w wysokości 183 874,50 zł za niedopełnienie obowiązku tworzenia i utrzymywania zapasów obowiązkowych ropy naftowej lub paliw w wymaganej ilości, do których utrzymywania spółka była obowiązana w okresie objętym kontrolą organu. Decyzja Ministra Energii została wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm., dalej: "k.p.a.") oraz art. 63 ust. 1 pkt 1 i art. 63 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 5 ustawy z 16 lutego 2007 r. o zapasach ropy naftowej, produktów naftowych i gazu ziemnego oraz zasadach postępowania w sytuacjach zagrożenia bezpieczeństwa paliwowego państwa i zakłóceń na rynku naftowym (Dz. U. z 2016 r. poz. 1899 ze zm., dalej "ustawa o zapasach").

Do wydania powyższej decyzji doszło na podstawie następujących ustaleń:

7 marca 2014 r. skarżąca została wpisana pod numerem [...] do rejestru systemu zapasów interwencyjnych, prowadzonego przez Prezesa Agencji Rezerw Materiałowych. Decyzją z [...] listopada 2016 r. nr [...] spółka została wykreślona z ww. rejestru na jej wniosek z 15 listopada 2016 r. z uwagi na wygaśniecie z dniem 2 października 2016 r. koncesji na obrót paliwami ciekłymi z zagranicą.

15 września 2016 r. Prezes Agencji przeprowadził kontrolę zapasów obowiązkowych ropy naftowej lub paliw tworzonych i utrzymywanych przez O. Sp. z o.o. z siedzibą w P. na rzecz skarżącej na podstawie umowy zawartej pomiędzy ww. podmiotami na tworzenie i utrzymywanie zapasów obowiązkowych benzyny bezołowiowej. W wyniku kontroli ustalono, że sposób przechowywania zapasów jest zgody z wymaganiami ustawy o zapasach i ustalono wartość obowiązkowego zapasu benzyny bezołowiowej – 56 m3.

W dniach 21-23 września 2016 r. Prezes Agencji przeprowadził w siedzibie spółki kontrolę zapasów obowiązkowych w zakresie, o którym mowa w art. 29 ust. 4 ustawy o zapasach. Przedmiotem kontroli było sprawdzenie prawidłowości obliczania przez spółkę ilości zapasów obowiązkowych ropy naftowej lub paliw wymaganych do utworzenia przez spółkę w roku 2016 r. W toku kontroli dokonano ponadto sprawdzenia zgodności stanu faktycznego tworzonych i utrzymywanych przez spółkę zapasów obowiązkowych ropy naftowej lub paliw na dzień 15 września 2016 r. z wymaganym stanem ewidencyjnym tych zapasów. Na powyższą okoliczność został sporządzony protokół kontroli nr [...] z [...] września 2016 r. Prawidłowość ustalenia wymaganego stanu ewidencyjnego zapasów obowiązkowych ropy naftowej lub paliw została dokonana w oparciu o przedstawione przez spółkę dokumenty – poświadczone zgłoszenie celne (PZC), faktury potwierdzające przywóz gazu płynnego (LPG) w ilości 1 120,804 t. Niniejsza wielkość stała się podstawą naliczenia zapasów obowiązkowych na 2016 r., które wyniosły 101,333 t gazu płynnego (LPG).

W wyniku kontroli ustalono, że na dzień 15 września 2016 r. stan faktycznie utworzonych i utrzymywanych przez spółkę zapasów obowiązkowych ropy naftowej lub paliw wynosił 60,472 t gazu płynnego (LPG) zaś wymagany stan ewidencyjny zapasów obowiązkowych ropy naftowej lub paliw dla spółki wynosił 101,333 t gazu płynnego (LPG).

We wrześniu 2016 r. spółka przedstawiła umowy handlowe oraz kontrakty zawarte z H. Sp. z o.o. i wniosła o zaliczenie na jej rzecz zapasów obowiązkowych utworzonych przez ww. spółkę z uwagi na treść przedstawionych umów – postanowienia umowne zobowiązywały kupującego do utrzymywania zapasów obowiązkowych paliw oraz uiszczania akcyzy, opłaty paliwowej i opłaty zapasowej za przywiezione paliwo.

Prezes Agencji, [...] października 2016 r., w wystąpieniach pokontrolnych wezwał skarżącą do utworzenia w ciągu 14 dni, zapasów obowiązkowych ropy naftowej lub paliw zgodnie z wyliczeniem i poinformowanie o wykonaniu zalecenia w terminie 7 dni. W odpowiedzi na powyższe spółka poinformowała, że z dniem 2 października 2016 r. wygasła jej koncesja na obrót paliwami ciekłymi, ale niezależnie od powyższego spółka utrzymuje zapasy obowiązkowe paliw w wysokości 56,000 m3 benzyny, co stanowi ekwiwalent 60,472 ton gazu płynnego (LPG) celem wykonania zaleceń pokontrolnych. Zdaniem spółki, nie ma potrzeby tworzenia zapasów obowiązkowych paliw na wyższym poziomie, gdyż niedobór na dzień 15 września 2016 r. wynosił 40,861 ton, a 15 listopada 2016 r. wystąpiła z wnioskiem o wykreślenie z rejestru systemu zapasów interwencyjnych.

W grudniu 2016 r. Prezes Agencji wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie nałożenia kary pieniężnej z tytułu niedopełnienia przez spółkę obowiązku tworzenia i utrzymywania zapasów obowiązkowych paliw wymaganych ustawą o zapasach. W styczniu 2017 r. zawiadomienie o zakończeniu postępowania zostało doręczone spółce.

Decyzją z [...] lutego 2017 r. Prezes Agencji, działając na podstawie art. 63 ust. 1 pkt 1, art. 63 ust. 2 pkt 1 oraz art. 64 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 5 ustawy o zapasach, wymierzył spółce karę 183 874,50 za niedopełnienie obowiązku tworzenia i utrzymywania zapasów obowiązkowych ropy naftowej lub paliw w wymaganej ilości, do których utrzymywania spółka była obowiązana w okresie objętym kontrolą organu.

W ustawowym terminie skarżąca wniosła odwołanie od powyższej decyzji.

Minister Energii utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję Prezesa Agencji Rezerw Materiałowych wskazał na brak podstaw do jej uchylenia.

Wyjaśnił w uzasadnieniu, że w ramach postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej za niedopełnienie przez producenta lub handlowca obowiązku tworzenia i utrzymywania zapasów obowiązkowych ropy naftowej lub paliw, zachodzi konieczność ustalenia wielkości przedmiotowego obowiązku na dany rok kalendarzowy, na którą składa się wielkość dokonanego przez handlowca przywozu ropy naftowej lub paliw na terytorium RP w poprzednim roku kalendarzowym, a następnie konieczność ustalenia wielkości faktycznie tworzonych i utrzymywanych przez danego przedsiębiorcę zapasów obowiązkowych ropy naftowej lub paliw (art. 5 ust. 1, 3a, 3k ustawy o zapasach).

Organ wskazał, że z akt przedmiotowej sprawy, w tym protokołu kontroli z [...] września 2016 r. wynika, że spółka w 2015 r. dokonała nabycia wewnątrzwspólnotowego paliwa w rozumieniu art. 2 pkt 3 w zw. z art. 2 pkt 2 lit. l ustawy o zapasach - gazu płynnego LPG o kodach CN [...],[...],[...] w łącznej ilości 1 120,804 tony. Zgodnie z wzorem zawartym w art. 5 ust 3k ustawy o zapasach organ wyliczył wielkość zapasów obowiązkowych, do których tworzenia i utrzymywania w roku 2016 zobowiązana była skarżąca - 101,333 ton gazu płynnego (LPG) a podstawą obliczenia była ilość gazu płynnego LPG przywieziona przez skarżąca w 2015 r. tj. 1 120,804 t. Przeprowadzona kontrola wykazała, że na dzień 15 września 2016 r. stan zapasów obowiązkowych utrzymywanych przez spółkę wynosił 60,472 t gazu płynnego (LPG) – co dało niedobór 40,861 t gazu płynnego (LPG). Organ podkreślił, że w art. 5 ust. 1 ustawy o zapasach zostały expressis verbis wskazane podmioty zobowiązane do tworzenia i utrzymywania zapasów obowiązkowych ropy naftowej lub paliw, którymi są producenci i handlowcy. Minister Energii stwierdził, że spółka jest handlowcem w rozumieniu art. 2 pkt 19 ustawy o zapasach, obowiązanym do tworzenia i utrzymywania zapasów obowiązkowych ropy naftowej lub paliw, a nie kontrahent spółki H. Sp. z o.o. Zdaniem organu, ustawowy obowiązek tworzenia i utrzymywania zapasów obowiązkowych ropy naftowej lub paliw powstał w stosunku do skarżącej i nie mógł zostać przeniesiony w drodze czynności cywilno-prawnej na inny podmiot. Ustawodawca w art. 11 ust. 1 ustawy o zapasach dopuszcza aby producenci i handlowcy zlecili na podstawie umowy, wykonywanie zadań w zakresie tworzenia i utrzymywania zapasów obowiązkowych ropy naftowej lub paliw przedsiębiorcom wykonującym działalność gospodarczą w zakresie obrotu ropą naftową lub paliwami, wytwarzania paliw lub magazynowania ropy naftowej lub paliw (tzw. "umowa biletowa") określając jednocześnie zawartość tej umowy oraz wprowadzając wymóg uzyskania zgody Prezesa ARM na jej zawarcie. Organ podkreślił, że taka umowa nie przenosi odpowiedzialności publicznoprawnej w zakresie zapasów obowiązkowych na zleceniobiorcę, sam obowiązek tworzenia i utrzymywania zapasów obowiązkowych paliw nie może zostać przeniesiony na żaden inny podmiot, w tym kontrahentów, producentów lub handlowców, gdyż charakter tego zobowiązania oraz ustawa o zapasach nie przewiduje takiej możliwości. Dopuszcza się jedynie zlecenie wykonania zadań w zakresie zapasów w drodze umowy biletowej a nie przeniesienie tego obowiązku połączone przeniesieniem odpowiedzialności. W ocenie organu, na obowiązek tworzenia i utrzymywania zapasów obowiązkowych ropy naftowej lub paliw nie ma wpływu fakt wygaśnięcia w dniu 2 października 2016 r. koncesji spółki na obrót paliwami ciekłymi za granicą. Posiadanie koncesji OPZ nie stanowi koniecznego warunku utrzymywania zapasów obowiązkowych paliw. Organ powołując się na treść art. 10 i art. 11 ustawy o zapasach stwierdził, że do zawarcia umów przez przedsiębiorcę posiadającego obowiązek utrzymywania zapasów obowiązkowych paliw nie jest wymagana koncesja, gdyż obowiązek posiadania koncesji mają podmioty wykonujące działalność polegającą na magazynowaniu ropy naftowej lub paliw.

Minister Energii podkreślił, że zgodnie z ustawą o zapasach skarżąca mogła zawrzeć umowę z innymi przedsiębiorcami energetycznymi o magazynowanie tych zapasów lub zlecić na podstawie umowy wykonywanie zadań w zakresie ich tworzenia i utrzymywania, nie mogła zaś przenieść ciążącego na niej obowiązku tworzenia i utrzymywania zapasów obowiązkowych paliw na żaden inny podmiot. Wobec powyższego umowy zawarte pomiędzy skarżącą a H. Sp. z o.o., zgodnie z którymi ta druga gwarantuje, iż to po jej stronie ciąży obowiązek otrzymywania zapasów obowiązkowych paliw jest niezgodna z przepisami ustawy o zapasach.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:

- przepisów prawa materialnego tj. art. 5 ust. 1 oraz art. 11 ustawy o zapasach poprzez błędną wykładnię polegającą na tym, że organ uznał, że utworzenie i utrzymywanie zapasów przez podmiot trzeci ale na rzecz skarżącej nie stanowi tworzenia i utrzymywania zapasów w rozumieniu ww. postanowienia i w związku z tym naruszenie przepisów postępowania art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1 i 4 k.p.a. poprzez pominięcie przez organ dowodów zgłoszonych przez skarżącą w postaci umów na tworzenie i utrzymywanie zapasów obowiązkowych ropy naftowej przez H. Sp. z o.o. oraz że nie przeprowadził żadnego postępowania na okoliczność czy zapasy utworzone i utrzymywane przez H. Sp. z o.o. są zapasami tworzonymi na rzecz skarżącej i stanowią uzupełnienie brakującej ilości 40,861 ton gazu płynnego (LPG);

- przepisów prawa materialnego tj. art. 63 ust. 17 ustawy o zapasach poprzez ustalenie, że na dzień 15 września 2016 r. był niedobór utworzonych i utrzymywanych przez spółkę zapasów w ilości 40,861 ton gazu płynnego (LPG), gdy jak wynika z treści decyzji protokół kontrolny został podpisany w dniu [...] września 2016 r. a jak wynika z ww. postanowieniem dniem stwierdzenia niedopełnienia obowiązków, o których mowa w art. 63 ust. 1 pkt 1, 2, 3 oraz 20 ustawy jest dzień podpisania protokołu – zatem organ nie wyjaśnił do końca w sposób zgodny z przepisami, która data jest podstawą do naliczania kary pieniężnej i jaki był ostatecznie niedobór na datę 23 września 2016 r.;

- art. 7 k.p.a. w zw. z art. 6 ust. 4 w zw. z art. 16 ust. 4 pkt 3 ustawy o zapasach oraz art. 29 ust. 9 ustawy o zapasach poprzez błędną wykładnię i uznanie, że skarżąca nie wykonała zalecenia pokontrolnego poprzez wykazanie, że spółka utrzymuje w dacie wskazanej w zleceniu brakujące 40,861 ton gazu płynnego (LPG), gdy tymczasem skarżąca wskazywała pismem z 15 listopada 2016 r., że zalecenia wykonała i podała uzasadnienie swojego twierdzenia.

Wobec tak sformułowanych zarzutów skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania.

Zdaniem skarżącej, w trakcie kontroli spółka wykazała, że co do dostaw gazu płynnego LPG funkcję podmiotu, który na zlecenie tworzył i utrzymywał zapasy obowiązkowe była spółka H.. Spółka ta zgodnie z art. 11 ustawy o zapasach wykonywała działalność gospodarczą w zakresie obrotu ropą naftową i paliwami i nie mogła wykorzystać na własne potrzeby tworzonych i utrzymywanych zapasów obowiązkowych oraz gwarantowała skarżącej dostęp do tworzonych i utrzymywanych zapasów. W ocenie skarżącej fakt, że sam obowiązek tworzenia zapasów spoczywa na handlowcu nie oznacza, że nie może on w ramach swobody gospodarczej zawrzeć umowy cywilnoprawnej, której celem będzie realizacja przepisów ustawy przez podmiot trzeci. Umowy zawierane ze spółką H. mieściły się w umowach dopuszczonych przez samego ustawodawcę w art. 10 i 11 ustawy o zapasach.

Spółka podała, że zrealizowała zalecenia pokontrolne i nie było podstaw do obciążania jej karą pieniężną. Utrzymywała określoną ilość paliwa nawet wtedy nie była już do tego zobowiązana tzn. od 2 października 2016 r. na skutek wygaśnięcia koncesji.

Ponadto skarżąca wskazała, że organ nieprawidłowo określił datę 15 września 2016 r. jako niedobór utworzonych i utrzymywanych przez spółkę zapasów w ilości 40,861 ton gazu płynnego (LPG), w sytuacji gdy protokół kontrolny został podpisany w dniu [...] września 2016 r. a z art. 63 ust. 1 pkt 1,2,3 oraz 30 ustawy o zapasach wynika, że dniem stwierdzenia niedopełnienia obowiązku tworzenia i utrzymywania zapasów obowiązkowych jest dzień podpisania protokołu.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu. W postępowaniu administracyjnym nie doszło bowiem do naruszenia prawa w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 i 3a ustawy o zapasach producenci i handlowcy są obowiązani do tworzenia i utrzymywania zapasów obowiązkowych ropy naftowej lub paliw. Producenci i handlowcy tworzą i utrzymują zapasy obowiązkowe ropy naftowej lub paliw w zakresie gazu (LPG) w wielkości odpowiadającej iloczynowi 30 dni i średniej produkcji gazu płynnego (LPG) lub jego przewozu, realizowanych przez producenta lub handlowca w poprzednim roku kalendarzowym.

W myśl art. 2 pkt 19 ustawy o zapasach handlowiec to przedsiębiorca wykonujący samodzielnie lub za pośrednictwem innego podmiotu działalność gospodarczą w zakresie przewozu ropy naftowej lub paliw lub osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, która nie prowadząc działalności gospodarczej w zakresie przewozu ropy naftowej lub paliw, samodzielnie lub za pośrednictwem innego podmiotu wykonuje działalność polegającą na przywozie ropy naftowej lub paliw i zużywa je na potrzeby własne z wyłączeniem przywozu paliw w standardowych zbiornikach, o których mowa w art. 33 ust. 1 ustawy z 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. z 2014 r. poz. 752 ze zm.) lub rozporządza nimi poprzez jakąkolwiek czynność prawną lub faktyczną.

Stosownie do art. 5 ust. 3k ustawy o zapasach producenci i handlowcy tworzą zapasy obowiązkowe ropy naftowej lub paliw w zakresie gazu płynnego (LPG) ustalając ich ilość na dany rok kalendarzowy na podstawie wielkości produkcji gazu płynnego (LPG) lub jego przywozu na terytorium RP w poprzednim roku kalendarzowym. Minimalna wielkość zapasów obowiązkowych ropy naftowej lub paliw w zakresie gazu płynnego (LPG), wyrażona w jednostkach wagowych obliczana jest według wzoru. Przepis art. 7 ust. 5 ustawy o zapasach daje producentom i handlowcom możliwość utrzymywania zapasów obowiązkowych ropy naftowej lub paliw tworzonych w zakresie gazu płynnego (LPG) zamiennie w postaci benzyn silikonowych, w ilości równoważnej pod względem wartości opałowej.

W przedmiotowej sprawie strony nie kwestionowały, że skarżąca w 2015 r. dokonała nabycia wewnątrzwspólnotowego paliwa (w rozumieniu art. 2 pkt 3 w zw. z art. 2 pkt 2 lit. l ustawy o zapasach) tj. gazu płynnego LPG w łącznej ilości 1 120,804 t. Wobec powyższego, zgodnie ze wzorem zawartym w art. 5 ust. 3k ustawy o zapasach organ prawidłowo ustalił, że skarżąca była zobowiązana do tworzenia i utrzymywania w 2016 r. zapasów obowiązkowych w wysokości 101,333 ton gazu płynnego (LPG). Zgodnie z protokołem kontroli z [...] września 2016 r. na dzień kontroli stan zapasów obowiązkowych utrzymywanych przez spółkę wynosił 60,472 ton gazu płynnego (LPG), co oznaczało niedobór 40,861 ton gazu płynnego (LPG). Powyższe oznacza, że skarżąca była obowiązana jako handlowiec do utrzymywania zapasów obowiązkowych ropy naftowej lub paliw.

W niniejszej sprawie skarżąca nie neguje istnienia ustawowego obowiązku utrzymywania zapasów, co więcej twierdzi, że obowiązek ten wykonała, utrzymując i zawierając cywilnoprawne umowy z podmiotem trzecim jaki była H. Sp. z o.o. Ponadto zdaniem skarżącej, interpretacja przepisów ustawy o zapasach, że obowiązku utrzymywania zapasów nie może przejąć inny podmiot, jest zbyt daleko idącym twierdzeniem, niewynikającym z ustawy.

Odnosząc się do powyższych twierdzeń strony, wskazać należy, że obowiązek utrzymywania zapasów zgodnie z art. 5 ustawy o zapasach został przez ustawodawcę nałożony na handlowców. Handlowcem o jakim mowa w art. 2 pkt 19 ustawy o zapasach jest skarżąca. Ustawowego obowiązku utrzymywania zapasów nie można przenieść na inny podmiot i żaden z przepisów ustawy takiego zastępczego wykonania obowiązku przez podmiot trzeci nie przewiduje.

Jednakże należy podkreślić, że istnieje możliwość utrzymywania zapasów obowiązkowych ropy naftowej lub paliw u przedsiębiorców świadczących usługi magazynowania ropy naftowej lub pali na podstawie umowy o magazynowanie tych zapasów – "umową o magazynowanie". Powyższe wynika z art. 10 ust. 1 ustawy o zapasach. Ponadto zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy o zapasach producenci i handlowcy mogą zlecić, na podstawie umowy, wykonywanie zadań w zakresie tworzenia i utrzymywania zapasów obowiązkowych ropy naftowej lub paliw przedsiębiorcom wykonującym działalność gospodarczą w zakresie obrotu ropą naftową lub paliwami, wytwarzania paliw lub magazynowania ropy naftowej lub paliw. W ustępach 2 wspomnianych artykułów zostało wskazane co powinna taka umowa określać. Dodatkowo wymaga podkreślenia, że zgodnie z art. 10 ust. 3 ustawy o zapasach producenci oraz handlowcy są obowiązani przekazać Prezesowi Agencji kopię umowy o magazynowanie, w terminie 14 dni od dnia jej zawarcia, w celu dokonania odpowiedniego wpisu w rejestrze producentów i handlowców, o którym mowa w art. 13 ust. 1. Natomiast zgodnie z art. 11 ust. 7 ustawy o zapasach producenci i handlowcy przez zawarciem umów, o których mowa w ust. 1 i ust. 4 są obowiązani do przedłożenia Prezesowi Agencji projektów tych umów oraz uzyskania zgody na ich zawarcie.

Nie ulega wątpliwości, że w przedmiotowej sprawie żadna z umów zawarta przez skarżącą z podmiotem trzecim – H. Sp. z o.o. nie została przedłożona Prezesowi Agencji. Zdaniem Sądu, za wykonanie powyższego obowiązku nie mógł zostać uznany fakt zgłaszania na bieżąco utworzenia i utrzymywania zapasów w sprawozdaniach przez H. Sp. z o.o. W art. 10 i 11 ustawy o zapasach zostało dokładnie określone kiedy przedkłada się umowę (w ciągu 14 dni od zawarcia) lub projekt umowy (przed zawarciem umów), kto ją przedstawia (producenci i handlowcy), w jakim celu (dokonania odpowiedniego wpisu w rejestrze, uzyskania zgody na zawarcie). Skoro powyższego obowiązku skarżąca nie wykonała, organ nie miał podstaw do uznawania zapasów utrzymywanych przez H. Sp. z o.o. jako obowiązkowych zapasów ropy naftowej lub paliw utrzymywanych u przedsiębiorców świadczących usługi magazynowania ropy naftowej lub paliw (art. 10 ust. 1 ustawy o zapasach) czy też jako wykonania zadań z zakresu tworzenia i utrzymywania zapasów obowiązkowych ropy naftowej lub paliw przez przedsiębiorców wykonujących działalność gospodarczą w zakresie obrotu ropą naftową lub paliwami, wytwarzania paliw lub magazynowania ropy naftowej lub paliw (art. 11 ust. 1 ustawy o zapasach). Tym samym niezasadny jest zarzut skarżącej, że organy były zobowiązane do przeprowadzania postępowania na okoliczność czy zapasy utworzone i utrzymywane przez ww. spółkę są zapasami tworzonymi na rzecz skarżącej i stanowią uzupełnienie brakującej ilości.

W dalszej części należy odnieść się do rozbieżności w datach na jaki został ustalony niedobór utworzonych i utrzymywanych przez spółkę zapasów tzn. dzień 15 września 2016 r. w sytuacji, gdy protokół kontroli został podpisany w dniu [...] września 2016 r. Przypomnieć należy, że zespół kontrolny Agencji Rezerw Materiałowych przeprowadzał kontrolę skarżącej zarówno 15 jak i od 21 do 23 września 2016 r., a protokoły kontroli zostały podpisane [...] i [...] września 2016 r. W wyniku kontroli przeprowadzonej 15 września 2016 r. ustalono, że stan zapasów obowiązkowych benzyny bezołowiowej bazowej w zbiorniku (m3 w 15 º C) wyniósł 56,000 m3. Aby obliczyć stan zapasów obowiązkowych gazu płynnego (LPG) należy dokonać przeliczenia ww. wartości benzyny bezołowiowej wg. wzoru o którym mowa w art. 7 ust. 5 ustawy o zapasach – [56 m3 (stan zapasów obowiązkowych benzyny bezołowiowej bazowej) x 0,7410 (gęstość benzyny silnikowej t/m3) x 29 MJ/litr (średnia wartość opałowa benzyn)] / 19,90 MJ/litr (średnia wartość opałowa gazu płynnego LPG) = 60,472 t. Ponadto podstawą naliczenia wielkości zapasów obowiązkowych na rok 2016 r. została ilość 1 120,804 ton gazu płynnego LPG – niniejszej wielkości skarżąca nie kwestionowała. Na podstawie wzoru, o którym mowa w art. 5 ust. 3k ustawy o zapasach organy ustaliły wielkość zapasów obowiązkowych gazu płynnego LPG na rok 2016, która wyniosła 101,333 ton ([1 120,804 tony x 30 x 1,1 - współczynnik powiększenia zapasów obowiązkowych ropy naftowej lub paliw w zakresie gazu płynnego LPG] / 365). Wobec powyższego niedobór zapasów obowiązkowych gazu płynnego LPG z wymaganym stanem ewidencyjnym tych zapasów wynosił 40,861 ton (101,333 -60,472). Zarówno w protokole kontroli z [...] września 2016 r. jak i decyzjach organów I i II instancji wskazywano, że jest to stan na dzień 15 września 2016 r. W ocenie Sądu rozpoznającego niniejsza sprawę, wyjaśnienia organu w zakresie przyjęcia daty 15 września 2016 r. a nie 23 września 2016 r. są spójne, logiczne i znajdują potwierdzenie w aktach sprawy. Jak już zostało wskazane wcześniej, aby można było obliczyć niedobór zapasów obowiązkowych gazu płynnego (LPG), należało wcześniej obliczyć stan zapasów obowiązkowych gazu płynnego (LPG), co mogło zostać dokonane jedynie po przeliczeniu wartości benzyny bezołowiowej. Skoro wartość benzyny bezołowiowej (56 m3) została ustalona w trakcie kontroli przeprowadzonej 15 września 2016 r. a kontrola przeprowadzana w dniach od 21 do 23 września 2016 r. oparta była na wynikach ustalonych 15 września 2016 r., to organ, zdaniem Sądu, mógł przyjąć, że niedobór zapasów obowiązkowych gazu płynnego (LPG) wyniósł 40,861 ton na dzień 15 września 2016 r. a nie na dzień podpisania tego drugiego protokołu kontroli tzn. [...] września 2016 r. Podkreślenia wymaga, że skarżąca nie próbowała nawet wykazać, że stan niedoboru na dzień 23 września 2016 r. był inny niż na dzień 15 września 2016 r. Ponadto wielkość zapasów obowiązkowych ropy naftowej lub w zakresie gazu płynnego (LPG) ustalana jest na dany rok kalendarzowy – w przedmiotowej sprawie na 2016 r. – na podstawie wielkości produkcji gazu płynnego (LPG) lub jego przywozu na terytorium RP w poprzednim roku kalendarzowym (art. 5 ust. 3k ustawy o zapasach) i nie jest zależna od ilości dni, w których niedobór nastąpił (15 czy 23 września 2016 r.).

Skoro ustawowy obowiązek skarżącej wynikał z art. 6 ust. 4 ustawy o zapasach i stanowił, że producenci i handlowcy w zakresie produkcji paliw lub przywozu ropy naftowej lub paliw, w danym roku kalendarzowym utrzymują wymaganą ilość zapasów obowiązkowych ropy naftowej lub paliw do dnia wykreślenia z rejestru, o którym mowa w art. 13 ust. 1, to tym samym skarżąca do dnia [...] listopada 2016 r., czyli daty wydania decyzji Prezesa Agencji nr [...] obowiązana była utrzymywać wymaganą ilość zapasów obowiązkowych gazu płynnego (LPG).

Konsekwencję niedopełnienia ww. obowiązku przewiduje art. 63 ust. 1 pkt 1 oraz art. 63 ust. 2 pkt 1 ustawy o zapasach. Wskazuje bowiem, że karze pieniężnej podlega ten kto nie dopełnia obowiązku tworzenia i utrzymywania zapasów obowiązkowych, o których mowa w art. 5 lub 24, w przewidzianym terminie i wymaganej ilości a kara ta wynosi równowartość iloczynu kwoty 4500 zł i wielkości niedoboru ropy naftowej, gazu płynnego (LPG) lub ciężkiego oleju opałowego wyrażonej w tonach, lub niedoboru paliw, z wyłączeniem gazu płynnego (LPG) i ciężkiego oleju opałowego, wyrażonej w metrach sześciennych.

W tym stanie rzeczy, organ w niniejszej sprawie prawidłowo wyliczył karę 183 874,50 zł, powstałą w wyniku iloczynu 4500 zł i wielkości niedoboru 40,861 t.

Zgodnie z art. 80 k.p.a. organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możliwość wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów, chyba że zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 10 § 2 k.p.a (art. 81 k.p.a.). W niniejszej sprawie organ, zawiadamiając o wszczęciu postępowania, pouczył stronę (art. 10 § 1 k.p.a.) o prawie do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań i skarżąca, składając pismo z 26 września 2016 r. z prawa tego skorzystała. Sąd nie znalazł podstaw do zakwestionowania poczynionych ustaleń faktycznych i dokonanej oceny materiału dowodowego. Uzasadnienie faktyczne i prawne zawiera wskazane prawem elementy i nie narusza, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, przepisów postępowania administracyjnego, w tym art. 7 k.p.a. i art. 75 § 1. Organy nie naruszyły także wskazywanych w skardze przepisów prawa materialnego i dokonały ich prawidłowej wykładni.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.