Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 2830/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2008-03-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a) i c)
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 7;  art. 11;  art. 77 par. 1;  art. 80;  art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 28  ust. 3a
journal: Dz.U. 1998 nr 137 poz 887
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Barbara Mleczko - Jabłońska, Sędzia WSA - Jolanta Bożek, Asesor WSA - Joanna Gierak (spr.), Protokolant - Agnieszka Groszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 marca 2008 r. sprawy ze skargi J. G. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia ... września 2007 r. nr ... w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych uchyla zaskarżoną decyzję


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi z ... października 2007 r. wniesionej przez J. G., jest decyzja Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z ... września 2007 r. nr..., wydana w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, w łącznej kwocie ... zł, w następującym stanie faktycznym:

Pismem z ... marzec 2007 r. J. G. zwrócił się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z wnioskiem o umorzenie zaległości. Wskazał na trudną sytuację finansową swojej trzyosobowej rodziny oraz problemy ze zdrowiem swoje oraz swojej żony. Wyjaśnił, iż dochód jego rodziny wynosi około... zł miesięcznie. Z powodu trudnej sytuacji korzysta z pomocy finansowej Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w R. Posiada zabudowaną nieruchomość o powierzchni ... ha, co pozwala jego rodzinie na minimalną egzystencję poprzez uprawę roślin, chów drobnych zwierząt oraz miejsce zamieszkania bez opłat czynszowych. Na koniec zainteresowany powołał się na rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne.

Decyzją z ... czerwca 2007 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych, na podstawie przepisu art. 83 ust. 1 pkt 3 i art. 28 ust. 1, 2 i 3 oraz art. 32 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2007 r., Nr 11, poz. 74), odmówił umorzenia należności z tytułu określonych składek wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami upomnienia, w łącznej kwocie ... zł. W uzasadnieniu orzeczenia organ -powołując się na ocenę całokształtu materiału dowodowego w sprawie- stwierdził, iż nie zostały tu spełnione przesłanki całkowitej nieściągalności (o której mowa w art. 28 ust. 2 i 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych). W dalszym ciągu wnioskodawca ma czynny wpis do ewidencji działalności gospodarczej co pozwala wnioskować, że działalność jest nadal wykonywana i przynosi przychód w wysokości nieujawnionej. Nadto organ zauważył, iż zainteresowany posiada zabudowaną nieruchomość, na której ZUS posiada zabezpieczenie hipoteczne oraz, że osiąga wraz z żoną dochód miesięczny w kwocie ...-... zł miesięcznie. Następnie organ wskazał na przepis art. 28 ust. 3a ww. ustawy oraz na przesłanki wynikające z § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365). W tym zakresie stwierdził, że wnioskodawca nie wykazał okoliczności, które pozwalałyby na umorzenie należności pomimo braku ich całkowitej nieściągalności ze względu na ważny interes osoby zobowiązanej. Nie udowodnił, iż nawet minimalne ratalne regulowanie należności z tytułu składek pozbawiłoby go oraz jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych.

Pismem z ... lipca 2007 r. J. G wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wskazał, że w dniu ... listopada 2006 r. złożył o umorzenie odsetek i rozłożenie na raty zaległości głównej. ZUS odmówił mu takiej możliwości stwierdzając, że jego dochody nie dają gwarancji spłaty długu ratalnie. Dlatego w dniu ... marca 2007 r. złożył o umorzenie całego zadłużenia. Tym razem w skarżonej decyzji organ powołał się na możliwość regulowania zaległości ratalnie. Ta rozbieżność, jak podniósł zainteresowany, jest niezrozumiała. Dodatkowo wskazał na różne kwoty zadłużenia. Ponowił też swój wniosek o umorzenie całego zadłużenia powołując się na tragiczną sytuację finansową swojej rodziny.

Przy piśmie z ... września 2007 r. wnioskodawca dołączył do akt sprawy zaświadczenie lekarskie żony - G. G., zaświadczenie z Powiatowego Urzędu Pracy w O. stwierdzające, że jest zarejestrowany w tut. Urzędzie jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku, oraz zaświadczenie Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy-Społecznej w R. potwierdzające, że małżeństwo G. korzystają ze świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, została im przyznana pomoc finansowa w postaci zasiłku okresowego do grudnia 2007 r.

Decyzją z ... września 2007 r. Prezes Zakładu, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) w związku z art. 83 ust. 4 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, utrzymał w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 20 czerwca 2007 r. i odmówił umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, Fundusz Pracy, kosztów upomnienia i odsetek za zwłokę w łącznej kwocie ... zł.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ na wstępie krótko przedstawił przebieg sprawy. Następnie wskazał, iż stan faktyczny oraz prawny sprawy nie uległ zmianie. W złożonym odwołaniu wnioskodawca nie wniósł żadnych nowych okoliczności, które mogłyby wpłynąć na decyzję Prezesa ZUS w przedmiocie umorzenia zaległych składek, zaznaczając jednocześnie, iż decyzja ta ma charakter uznaniowy. Dalej organ podniósł, iż w przedmiotowej sprawie nie można mówić o całkowitej nieściągalności, gdyż wnioskodawca jest właścicielem majątku o wartości egzekucyjnej w postaci nieruchomości. Stwierdził też, że wnioskodawca nie udowodnił w sposób przekonywujący okoliczności, które przemawiają za umorzeniem należności pomimo braku ich całkowitej nieściągalności ze względu na ważny interes osoby zobowiązanej. Powtórzył przy tym argumentację zawartą w decyzji I instancji. Wskazał bowiem, że zainteresowany nie udowodnił, iż nawet minimalne ratalne regulowanie należności z tytułu składek pozbawiłoby jego oraz jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Dodał, że wspólny dochód rodziny to ...-... zł miesięcznie, natomiast miesięczne koszty utrzymania to około ... zł. Na koniec organ jeszcze raz zaznaczył, iż w sprawie nie zachodzą przesłanki do umorzenia należności z tytułu składek. Strona posiada nieruchomość o wartości egzekucyjnej, a łączny dochód jej rodziny pozwala na regulowanie zobowiązań w minimalnych ratach.

Postanowieniem z ... listopada 2007 r. Prezes ZUS sprostował swoją decyzję wydaną po ponownym rozpatrzeniu sprawy, poprzez wskazanie daty wydania przedmiotowej decyzji, tj. dzień ... września 2007 r.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie J. G. wniósł o uchylenie w całości decyzji Prezesa ZUS -odebranej ... września 2007 r.- jako naruszającej prawo. W uzasadnieniu skargi w szczególności powołał się na trudną sytuację finansową swojej rodziny oraz na problemy ze zdrowiem. Wskazał, że jest osobą bezrobotną, natomiast jego żona ma niewielkie dochody. Dochody te wynoszą około ...-... zł miesięcznie i pochodzą głównie z ośrodka pomocy społecznej. Wskazał też, że oboje są przewlekle chorzy. Przywołał również okoliczności podnoszone już we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, dotyczące załatwienia jego wniosku o rozłożenie na raty i wniosku o umorzenie zadłużenia - wszczynającego niniejsze postępowanie. Przy pierwszym z wymienionych wniosków organ stwierdził, iż dłużnik nie jest w stanie regulować należności ratalnie, przy drugim zaś -o umorzenie zadłużenia- organ powołał się na możliwość spłaty długu przez zainteresowanego w układzie ratalnym. Skarżący zakwestionował także wysokość kwoty zadłużenia. Nadto dodał, iż w rozpatrzeniu jego sprawy zabrakło należytej staranności. Na koniec jeszcze raz wniósł o uchylenie skarżonego orzeczenia i umorzenie zadłużenia wobec ZUS. Do skargi załączył kserokopię zawiadomienia o odmowie udzielenia ulgi w postaci rozłożenia zadłużenia na raty z ... marca 2007 r., kserokopie decyzji ZUS, w tym decyzji z ... stycznia 2007 r. odmawiającej umorzenia odsetek za zwłokę, wraz z kserokopią pism i dokumentów kierowanych do tego organu a obrazujących jego sytuację finansową.

W odpowiedzi na skargę Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. Nr 153, poz. 1269).

Wyjaśnić również należy, że stosownie do art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Może zatem uwzględnić skargę także z takich przyczyn, które w ogóle nie zostały w niej podniesione.

Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd uznał, iż zasadne jest uchylenie skarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. Jednocześnie Sąd zaznacza, iż o uprawnieniach i obowiązkach stron postępowania wynikających z przepisów prawa materialnego rozstrzyga właściwy organ administracyjny. Sąd administracyjny nie ma uprawnień do merytorycznego załatwienia sprawy administracyjnej, dlatego też uwzględniając niniejszą skargę, nie mógł uwzględnić wniosku w niej zawartego o umorzenie zaległych składek wraz z odsetkami. Był natomiast uprawniony do zbadania skarżonej decyzji pod względem jej legalności, tj. zgodności z przepisami mającymi w sprawie zastosowanie, i stwierdzając, iż decyzja Prezesa Zakładu jest wadliwa, orzekł o wyeliminowaniu jej z obrotu prawnego. Tym samym sprawa "wróci" do organu administracyjnego celem ponownego jej rozpatrzenia.

Przed wskazaniem przyczyn uchylenia zaskarżonego orzeczenia Sąd zauważa, iż wobec treści wniosku skarżącego, wszczynającego kontrolowane postępowanie administracyjne, zastosowanie w sprawie miały przepisy ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2007 r., Nr 11, poz. 74 ze zm.), dalej powoływanej jako u.s.u.s. Stosownie natomiast do treści art. 123 u.s.u.s., w sprawach uregulowanych tą ustawą stosuje się przepisy ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej powoływanej jako k.p.a., chyba że ustawa stanowi inaczej. Analogiczne unormowanie zawiera także art. 180 § 1 k.p.a. stanowiący, że w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych stosuje się przepisy Kodeksu, chyba że przepisy dotyczące ubezpieczeń ustalają odmienne zasady postępowania w tych sprawach.

Sąd zauważa również, iż skarżący inicjując postępowanie, wniósł o umorzenie należności z tytułu składek, których obowiązek opłacenia powstał w związku z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą. Uzasadniając żądanie powołał się na trudną sytuację finansową. Wskazał na brak środków na utrzymanie swojej trzyosobowej rodziny oraz na spłatę długu wobec ZUS. Wskazał też na problemy zdrowotne swoje i swojej żony. Podał, że dochody jego rodziny wynoszą około ... zł miesięcznie. Powołał się przy tym wyraźnie na przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365).

W tej sytuacji szczególne znaczenie przy rozpatrywaniu tego wniosku miał przepis art. 28 ust. 3a u.s.u.s., umożliwiający umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia, w uzasadnionych przypadkach, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Szczegółowe zasady umarzania, o którym mowa w ust. 3a omawianej regulacji prawnej, zostały uregulowane w powołanym powyżej rozporządzeniu.

Zgodnie z § 3 ust. 1 tego rozporządzenia Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku:

1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;

2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;

3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

Przytoczona regulacja prawna, posługująca się sformułowaniem: "może umorzyć", należy do sfery uznania administracyjnego, a to oznacza, że organ ma prawo wyboru treści rozstrzygnięcia. Podkreślić jednak trzeba, że uznanie administracyjne nie powinno i nie może oznaczać dowolności. W wyroku z 20 marca 2007 r. (sygn. akt GSK 345/06) Naczelny Sąd Administracyjny zaznaczył, iż "ograniczeniami swobody uznania są określone przez ustawodawcę dyrektywy wyboru. Organ przy wydawaniu decyzji o charakterze uznaniowym obowiązany jest do rzetelnej i wnikliwej analizy wszelkich okoliczności sprawy w celu stwierdzenia, czy zostały spełnione określone w przepisach przesłanki. Dopiero w ten sposób przeprowadzona, gruntowna analiza stanu faktycznego sprawy, stanowi materiał dowodowy będący podstawą do wydania decyzji o charakterze uznaniowym". Z kolei w wyroku z 28 kwietnia 2003 r. (sygn. akt II SA 2486/01, LEX nr 149543) Naczelny Sąd Administracyjny zawarł tezę, iż "Podejmując decyzję uznaniową organ administracji stosownie do art. 7 kpa ma obowiązek kierowania się słusznym interesem obywatela, jeżeli nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny ani nie przekracza to możliwości organu administracji publicznej wynikających z przyznanych mu uprawnień i środków prawnych".

Podkreślić więc trzeba, iż rozstrzyganie w ramach uznania wymaga od organu poczynienia ustaleń dokonanych w całokształcie materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.), zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 k.p.a.), a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku wydania decyzji o przekonującej treści (art. 11 k.p.a.), a także załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.). W wyroku z 18 listopada 1993 r. (sygn. akt III ARN 49/93, OSNC 1994/9/181) Sąd Najwyższy przyjął, iż "W państwie prawa nie ma miejsca dla mechanicznie i sztywno pojmowanej zasady nadrzędności interesu ogólnego nad interesem indywidualnym. Oznacza to, że w każdym przypadku działający organ ma obowiązek wskazać, o jaki interes ogólny (publiczny) chodzi, i udowodnić, iż on jest na tyle ważny i znaczący, że bezwzględnie wymaga ograniczenia uprawnień indywidualnych obywateli."

W ocenie Sądu, z uwagi na podniesione przez skarżącego okoliczności i złożone dowody, niezbędny zakres postępowania wyjaśniającego w niniejszej sprawie określał w znacznej mierze przepis § 3 ust. 1 pkt 1 ww. rozporządzenia. Skoro zaś przepis ten jako przesłankę umorzenia składek wskazuje okoliczność negatywnego wpływu zapłaty zaległych składek na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych ubezpieczonego i jego rodziny, to organ orzekający w sprawie miał obowiązek szczególnie wnikliwego wyjaśnienia sytuacji majątkowej skarżącego i ustalenia, czy zapłata składek wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami upomnienia rzeczywiście może zagrozić jego egzystencji.

Wynik postępowania organu prowadzonego w tym zakresie winien zaś znaleźć swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu wydanej decyzji, stosownie do treści art. 107 § 3 k.p.a. W tym miejscu warto dodać, iż uzasadnienie jako jeden z elementów decyzji winno zawierać ocenę zebranego materiału dowodowego, dokonaną przez organ wykładnię stosowanych w sprawie przepisów prawa oraz ocenę przyjętego stanu faktycznego w świetle wskazanych w nim norm prawa materialnego.

Kierując się powyższym Sąd stwierdza, iż skarżona decyzja nie odnosi się do wszystkich okoliczności faktycznych sprawy, mających znaczenie w kontekście ww. art. 28 ust. 3a u.s.u.s. i cytowanego rozporządzenia. Nadto, oparta jest na błędnych wnioskach wyciągniętych z pobieżnej analizy zgromadzonego materiału dowodowego. Tym samym -zdaniem Sądu- została wydana z naruszeniem art. 107 § 3, art. 11 oraz art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., a to skutkowało także naruszeniem przepisów prawa materialnego - art. 28 ust. 3a u.s.u.s. i § 3 ust. 1 pk 1 ww. rozporządzenia - poprzez przyjęcie, iż nie zachodzi w sprawie przesłanka do umorzenia zadłużenia. Powyższe czyniło zasadnym jej uchylenie.

Wskazując wady tej decyzji, przede wszystkim należy podnieść, iż z jej uzasadnienia nie wynika, aby organ przeprowadził w sprawie postępowanie wyjaśniające w stopniu umożliwiającym prawidłowe zastosowanie ww. przepisu art. 28 ust. 3a u.s.u.s. Treść uzasadnienia wskazuje, że organ rentowy ograniczył się właściwie do powtórzenia argumentacji podniesionej w decyzji wydanej w I instancji. Argumentacja ta nie uzasadnia zaś -zdaniem Sądu- wydanego orzeczenia, a jedynie świadczy o błędnej ocenie stanu faktycznego ustalonego na podstawie niepełnego materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie.

W tym miejscu Sąd jeszcze raz wyjaśnia, iż w świetle przepisów powyżej cytowanego rozporządzenia, obowiązkiem organu orzekającego było zbadanie sytuacji finansowej wnioskodawcy, a więc tak jego dochodów jak i niezbędnych wydatków. Postępowanie to powinno w efekcie pozwolić na ustalenie, czy opłacenie należności z tytułu składek nie pozbawi zobowiązanego oraz jego najbliższych, pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym, możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych.

Z uzasadnienia skarżonej decyzji nie wynika natomiast, aby organ postępowanie dowodowe w takim zakresie przeprowadził. Nie skonfrontował sytuacji materialnej skarżącego z wysokością zaległej należności i nie wskazał dochodów, które -jego zdaniem- byłyby wystarczające na pokrycie powstałego wobec ZUS zadłużenia, przekraczającego ... zł, nawet w systemie ratalnym. Nie wziął również pod uwagę, że dochód w kwocie ... - ... zł miesięcznie musi wystarczyć na utrzymanie trzech osób, jak również tego, że pochodzi on w części z pomocy społecznej. Nie uwzględnił też, że rodzina skarżącego posiada zaległości w opłacie za wodę oraz w podatku od nieruchomości. Stwierdził co prawda, że strona uzyskuje dochody, jednakże wobec wysokości tych dochodów wynoszących około ...-... zł miesięcznie na trzy osoby w rodzinie, w tym dwie wymagające leczenia- nie stanowi to wystarczającego i prawidłowego uzasadnienia niniejszej sprawy. Kwoty te -w ocenie Sądu- wyraźnie bowiem wskazują, iż skarżący spełnia przesłankę z § 3 ust. 1 pkt 1 ww. rozporządzenia i, że nie jest w stanie spłacić zadłużenia wobec ZUS w układzie ratalnym. Stwierdzenie organu, iż "(...) łączny dochód rodziny pozwala na regulowanie zobowiązań w minimalnych ratach (...)", jest dla Sądu całkowicie niezrozumiałe. Nie znajduje ono żadnego uzasadnienia w stanie faktycznym sprawy.

Prezes ZUS, uzasadniając wydaną decyzję, ograniczył się właściwie do wskazania, iż strona nie udowodniła swojej trudnej sytuacji uzasadniającej zastosowanie ulgi w postaci umorzenia zadłużenia. Akta sprawy dowodzą zaś, iż zobowiązany dostarczył, również na etapie postępowania odwoławczego, dokumenty pozwalające na ustalenie jego dochodów, wydatków oraz ogólnej sytuacji materialnej, a tym samym na określenie jego możliwości finansowych - co w świetle § 3 ust. 1 ww. rozporządzenia dla prawidłowego zastosowania art. 28 ust. 3a u.s.u.s. jest konieczne.

Sąd dodatkowo zaznacza, iż organ powołał się na posiadany przez skarżącego majątek - tj. dom zajmowany przez skarżącego i jego rodzinę, zupełnie pomijając konsekwencje ewentualnego pozbawienia strony mieszkania w kontekście jej sytuacji życiowej i majątkowej. W tym miejscu należy też wskazać, iż przepis art. 28 ust. 3a u.s.u.s. umożliwia umorzenie należności z tytułu składek pomimo braku ich całkowitej nieściągalności, a to oznacza, że nawet w sytuacji prowadzenia skutecznej egzekucji z majątku dłużnika ustawodawca dopuszcza umorzenie zadłużenia w uzasadnionych przypadkach.

Z wymienionych powodów Sąd podziela zarzuty podniesione w treści skargi i wniosek w niej zawarty o uchylenie skarżonej decyzji.

Zgadza się też ze skarżącym, iż niedopuszczalne jest zajmowanie przez organ odmiennego stanowiska co do jego możliwości płatniczych w zależności od treści złożonego przez niego wniosku - w niezmienionym stanie sprawy. Takie działanie organu prowadzi do naruszenia art. 8 k.p.a., albowiem podważa zaufanie obywateli do organów Państwa oraz wpływa ujemnie na świadomość i kulturę prawną obywateli. Sąd wyjaśnia, iż ma tu na względzie zawiadomienie organu o odmowie udzielenia skarżącemu ulgi wynikającej z art. 29 ust. 1 u.s.u.s. W piśmie tym wskazano, iż zainteresowany nie posiada środków finansowych pozwalających na spłatę zadłużenia w układzie ratalnym oraz, że nie ma żadnego zatrudnienia a prowadzona przez niego działalność gospodarcza została zawieszona. Dochód rodziny to kwota ... zł miesięcznie uzyskiwana z hodowli k. i zasiłku rodzinnego. Dochód rodziny -jak uznał wówczas organ- na takim poziomie nie daje gwarancji spłaty rat. Tak ocenił organ sytuację skarżącego w dniu 2 marca 2007 r. Sytuacja ta, jak wynika z akt sprawy, nie uległa zmianie. Dziwi więc odmienne stanowisko organu przedstawione w uzasadnieniu skarżonej decyzji, nie odnoszące się zupełnie -co należy tu podkreślić- do środków finansowych jakimi dysponuje miesięcznie rodzina skarżącego.

Nadto, należy podnieść, iż w uzasadnieniu skarżonej decyzji brak jest jakiejkolwiek analizy sprawy w zakresie okoliczności dotyczących choroby skarżącego oraz jego żony. Wprawdzie organ opisując stan faktyczny wskazał na problemy zdrowotne wnioskodawcy oraz jego małżonki, jednakże okoliczności tych zupełnie nie rozważył, tj. nie poddał żadnej ocenie w kontekście § 3 ust. 1 pkt 1 lub pkt 3 powyżej cytowanego rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 31 lipca 2003 r.

Reasumując, z uzasadnienia skarżonej decyzji nie wynika aby organ w sposób kompleksowy i zgodny z zasadami postępowania dowodowego rozważył wszystkie okoliczności występujące w sprawie, mogące mieć znaczenie dla jej rozstrzygnięcia, i wyciągnął na tej podstawie prawidłowe -zgodne z zasadami logiki- wnioski w kontekście przesłanek wynikających z przepisów prawa materialnego znajdujących tu zastosowanie. Z tych wszystkich względów należało stwierdzić, że zaskarżona decyzja narusza przepisy art. 7, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 28 ust. 3a u.s.u.s. i § 3 ust. 1 ww. rozporządzenia, co musiało skutkować jej uchyleniem.

W ponownie prowadzonym postępowaniu, poza koniecznością wyeliminowania powyższych wadliwości w rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu sprawy, ocena zebranych w sprawie dowodów powinna odbyć się stosownie do dyspozycji art. 80 k.p.a. Uzasadnienie decyzji winno natomiast odpowiadać rygorom określonym w art. 107 § 3 k.p.a., dając jasny obraz motywów rozstrzygnięcia. Zaznaczyć przy tym trzeba, iż Prezes ZUS swoją decyzję winien oprzeć na aktualnych okolicznościach dotyczących sytuacji finansowej i rodzinnej skarżącego. Sąd zauważa również, iż organ ma obowiązek odnieść się do całego materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, a także treści wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, tj. do wszystkich argumentów strony w nim zawartych, w tym do powyżej wskazanych rozbieżności dotyczących oceny sytuacji wnioskodawcy (stanowisko organu w niniejszej sprawie a przedstawione w zawiadomieniu z 2 marca 2007 r.).

Na koniec, zaznaczyć należy, iż sformułowanie zawarte w sentencji zaskarżonej decyzji jako wydanej na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., jest błędne. Wynika z niego, iż organ utrzymuje w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i (jednocześnie) odmawia umorzenia należności z tytułu składek. Drugi człon tego sformułowania jest zupełnie niepotrzebny, co więcej - wadliwy. Decyzja wydana w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy może jedynie odnosić się do wcześniejszej decyzji i musi odpowiadać jednemu z rozstrzygnięć przewidzianych w art. 138 k.p.a. Nie może natomiast równocześnie "utrzymywać w mocy decyzji o odmowie umorzenia" i "odmawiać umorzenia".

Z wymienionych powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.