Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 966/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2020-12-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 58, art. 64 par. 2, art. 8 par. 1, art. 9, art. 7
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 119 pkt 3, art. 155 par. 1, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c.
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Miziołek, Sędziowie Sędzia WSA Jacek Kuza, Asesor WSA Agnieszka Banach (spr.), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 16 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi K.S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia 24 sierpnia 2020 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania uchyla zaskarżone postanowienie.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 24 sierpnia 2020 r. znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach, po rozpoznaniu wniosku K.S. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji wydanej z upoważnienia Burmistrza Ożarowa z dnia 20 lutego 2020 r. znak: [...], orzekającej o ustaleniu dla K.S. odpłatności za pobyt babci - H.B. w Domu Pomocy Społecznej w S. (dalej "DPS") w wysokości 525,12 zł miesięcznie, począwszy od dnia 30 sierpnia 2019 r., odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od powyższej decyzji.

W uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia Kolegium wskazało, że decyzja organu pierwszej instancji zgodnie z art. 129 § 1 i § 2 k.p.a. zawierała stosowne pouczenie o prawie do wniesienia odwołania oraz że decyzja ta została

doręczona w trybie doręczenia zastępczego, o którym mowa w art. 44 § 1 i 4 k.p.a. Skarżąca odwołanie złożyła z uchybieniem ustawowego terminu do jego wniesienia. Jednocześnie ze złożonym odwołaniem skarżąca zwróciła się o przywrócenie terminu do jego wniesienia.

Rozpoznając wniosek K.S. o przywrócenie terminu, Kolegium wskazało, że przesyłka zawierająca kierowaną do skarżącej decyzję została po raz pierwszy awizowana w dniu 4 marca 2020 r. Zgodnie z regulacjami zawartymi w art. 44 k.p.a., doręczenie decyzji z dnia 20 lutego 2020 r. nastąpiło więc - w ramach wspomnianej fikcji prawnej - w dniu 19 marca 2020 r. i od tej też daty należy liczyć 14-dniowy termin do wniesienia odwołania. Przy czym Kolegium zaznaczyło, że doręczenie decyzji nastąpiło w okresie stanu zagrożenia epidemicznego wprowadzonego w dniu 14 marca 2020 r. rozporządzeniem Ministra Zdrowia z 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U. z 2020 r. poz. 491). Kolegium powołało się na art. 15zzs ust. 1 pkt 1 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 374 z późn. zm., dalej: ustawą COVID-19), wskazując, że przepis ten został uchylony na mocy art. 46 pkt 20 ustawy z 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaww zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. z 2020 r. poz. 875) zwanej dalej "ustawą zmieniającą". Zgodnie z art. 68 ust. 6 ustawy zmieniającej termin do wniesienia odwołania rozpoczął bieg od dnia 24 maja 2020 r., a zatem ostatnim dniem tego terminu był dzień 8 czerwca 2020 r. Tymczasem skarżąca wniosła odwołanie w dniu 26 czerwca 2020 r.

Niezależnie od powyższego Kolegium wyjaśniło, że przesłanką obligatoryjną dla możliwości badania okoliczności podniesionych we wniosku i ewentualne przywrócenia uchybionego terminu do wniesienia odwołania jest złożenie takiego żądania w terminie siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Przesłanka dochowania siedmiodniowego terminu jest pierwotną w stosunku do pozostałych podstaw uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu. Jej niedochowanie zawsze skutkuje nieuwzględnieniem wniosku o przywrócenie terminu, gdyż jest to termin, który nie podlega przywróceniu. Z treści art. 58 § 2 k.p.a. wynika jednoznacznie, że datą, od której należy liczyć termin do wniesienia żądania przywrócenia terminu, jest dzień ustania przyczyny jego uchybienia.

Kolegium ustaliło, że w dniu 4 maja 2020 r. skarżąca skontaktowała się telefonicznie z organem pierwszej instancji w związku z przeprowadzonym wywiadem alimentacyjnym przez pracownika GOPS w Miękini i wydaniem ewentualnej decyzji przez organ pierwszej instancji, dotyczącej odpłatności za pobyt babci w DPS w Sandomierzu. Wówczas uzyskała informację o powtórnym awizowaniu umowy oraz powtórnym awizowaniu decyzji ustalającej odpłatność za pobyt w DPS. Z notatki pracownika socjalnego przeprowadzającego rozmowę ze skarżącą wynika, że powtórnie zostanie wysłana pierwotna umowa na wskazany przez skarżącą adres korespondencyjny we Wrocławiu.

Dalej Kolegium podniosło, że w dniu 18 maja 2020 r. skarżąca otrzymała przesyłkę zawierającą umowę w sprawie odpłatności nr OPS.073.1.2020. Pismem z dnia 24 maja 2020 r. skarżąca, nawiązując do propozycji tej umowy, zwróciła się do organu pierwszej instancji o przesłanie kopii umowy pierwotnej/decyzji oraz szczegółowych wyjaśnień dotyczących kosztów utrzymania babci w DPS, odpłatności babci za pobyt w DPS, osób zobowiązanych do ponoszenia odpłatności, wskazanie sposobu wyliczenia opłaty i dokonanie oceny przeprowadzonego wywiadu środowiskowego, w szczególności złożonej deklaracji finansowej.

Kolegium podkreśliło, że w odpowiedzi organ pierwszej instancji pismem z dnia 5 czerwca 2020 r. udzielił stronie szczegółowych informacji w powyższym zakresie, a wraz z tym pismem została do strony przesłana kopia decyzji. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki wynika, że została ona doręczona skarżącej w dniu 17 czerwca 2020 r. Treść wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania potwierdza, że kopię decyzji z dnia 20 lutego 2020 r. strona faktycznie otrzymała. Zdaniem Kolegium zatem, w tym dniu skarżąca dowiedziała się o wydaniu decyzji ustalającej jej odpłatność za pobyt babci w DPS, której nie otrzymała z powodu skierowania jej na niewłaściwy adres. Tym samym uznać należy, że od tej daty zaczął biec siedmiodniowy termin do wniesienia żądania w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.

Wobec powyższego Kolegium uznało, że skarżąca nie spełniła obligatoryjnej przesłanki do rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu, gdyż z wnioskiem takim wystąpiła po upływie siedmiodniowego terminu od ustania przyczyny uchybienia terminu. W ocenie organu, powyższe oznacza, że nie jest możliwe badanie okoliczności podniesionych we wniosku, które wskazują na brak winy skarżącej w uchybieniu terminu.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na powyższe rozstrzygnięcie Kolegium wywiodła K.S., podnosząc, że pismo o nazwie decyzja datowane na 20 lutego 2020 r. nie jest decyzją; w sprawie nie został wydany żaden akt o randze decyzji, o czym świadczy twierdzenie organu pierwszej instancji, który w piśmie z dnia 6 maja 2020 r. zawiera informację, że przesyła umowę dotyczącą ponoszenia odpłatności za pobyt H.R. w DPS, prosząc o jej podpisanie i odesłanie w dwóch egzemplarzach w terminie 7 dni od daty otrzymania, informując, że w przypadku odmowy podpisania umowy, zgodnie z art. 61 ust. 2d ustawy o pomocy społecznej, wydana zostanie decyzja ustalająca opłatę za pobyt w DPS. Takie stwierdzenie w myśl obowiązującego orzecznictwa jest, zdaniem skarżącej, wiążące dla organu, którego postępowanie powinien cechować profesjonalizm i który powinien brać odpowiedzialność za informacje przekazywane stronie. Skarżąca zarzuciła, że w kontekście pisma z dnia 5 czerwca 2020 r., do którego dołączone zostało pismo o nazwie decyzja z dnia 20 lutego 2020r., została postawiona w niejasnej sytuacji prawnej, biorąc pod uwagę wcześniejszą korespondencję. Wskazała, że zgodnie z art. 9 k.p.a. organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Skarżąca zarzuciła, że trudno mówić o realizacji zapisów art. 9 k.p.a. w przypadku przesyłania do strony przez organ administracji publicznej sprzecznych informacji.

Zdaniem skarżącej nawet gdyby uznać, że pismo o nazwie decyzja z dnia 20 lutego 2020 r., przesłane jako załącznik do pisma z dnia 5 czerwca 2020 r., ma walor decyzji administracyjnej, pomimo wcześniejszego poinformowania skarżącej pismem z dnia 6 maja 2020 r., że decyzja zostanie dopiero wydana, a co za tym idzie - nie została jeszcze wydana, to pismo z dnia 5 czerwca 2020 r. nie zawiera wymaganego pouczenia o prawie do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji, a takie pouczenie jest wymagane. Skarżąca podniosła również, że Kolegium w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia z dnia stwierdziło, że "uznać należy, że od tej daty (tj. od 17.06.2020r.) zaczął biec siedmiodniowy termin do wniesienia żądania w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania", tj. od daty, gdy otrzymała pismo z dnia 5 czerwca 2020 r., do którego załączono pismo o nazwie decyzja, jednak bez odpowiedniego pouczenia o trybie wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.

W przypadku stwierdzenia, że pismo o nazwie decyzja datowane na 20 lutego 2020 r. ma walor decyzji administracyjnej, strona wniosła o wyłączenie z urzędu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny akt do odrębnego prowadzenia przez właściwą prokuraturę postępowania przygotowawczego, w celu zbadania, czy nie zachodzą przesłanki do stwierdzenia podejrzenia popełnienia czynu zabronionego, polegającego na potwierdzeniu nieprawdy w dokumencie urzędowym z dnia 6 maja 2020 r., w którym z jednej strony proponuje się jej sygnowanie podpisem dokumentu - umowa nr OPS.073.1.2020 datowanego na dzień 23 stycznia 2020 r. - a tym samym potwierdzenie stanu niezgodnego z prawdą, że zawarła ponad 3 miesiące wcześniej umowę, a z drugiej strony informuje się ją, że wydana zostanie decyzja administracyjna, podczas gdy już takowa została wydana.

W obszernym uzasadnieniu skargi jej autorka przedstawiła chronologię zdarzeń zaistniałych w toku postępowania administracyjnego, podnosząc w szczególności, że w listopadzie 2019 r. podczas wywiadu środowiskowego z pracownikiem MOPS we Wrocławiu wyjaśniała, iż jej adresem korespondencyjnym, tożsamym z adresem zameldowania wskazanym w dowodzie osobistym jest adres: ul. [...] we Wrocławiu. Skarżąca podkreśliła, że tych samych informacji udzieliła w grudniu 2019 r. podczas wywiadu środowiskowego pracownikowi GOPS w Miękini, właściwego ze względu na jej miejsce zamieszkania. Natomiast organ pierwszej instancji w niniejszej sprawie dokonywał doręczeń kierowanych do skarżącej pism na adres jej zamieszkania, tj. ul. [...] w Wilkszynie. Zdaniem skarżącej, przesyłanej do niej korespondencji nie można uznać za skutecznie doręczoną, skoro w aktach administracyjnych znajduje się jej adres do korespondencji. Skarżąca dodała, że nie uchylała się od kontaktu z organami administracyjnymi, które posiadały także jej numer telefonu oraz adres poczty elektronicznej.

Nadto strona wskazała, że wobec przesłanego jej pisma z dnia 5 czerwca 2020 r. nie rozumiała, od czego ma się odwołać i w jakim trybie - skoro ten sam organ pismem z dnia 18 maja 2020 r. twierdził, że decyzja w przedmiocie ustalenia odpłatności za pobyt jej babci w DPS zostanie wydana.

W związku z przytoczonymi okolicznościami, skarżąca wniosła o wyjaśnienie jej sytuacji prawnej w kontrolowanej sprawie oraz stwierdzenie, że nie została wydana przedmiotowa decyzja administracyjna. Na wypadek uznania zaś, że decyzja ta została wydana w dniu 20 lutego 2020 r., skarżąca zażądała ustalenia, iż termin na wniesienie odwołania od tej decyzji został przez nią dochowany.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Sprawa została rozpoznana na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., powoływanej dalej jako "p.p.s.a."), na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., powoływanej dalej jako "p.p.s.a."), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy bądź przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a.).

Wychodząc z tak zakreślonych granic kognicji sądu administracyjnego, stwierdzić należy, że zaskarżone postanowienie narusza prawo procesowe.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowił przepisy art. 58 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej jako "k.p.a."). Zgodnie z art. 58 § 1 k.p.a., w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę tę należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, jednocześnie dopełniając czynności, dla której określony był termin (art. 58 § 2 k.p.a.). Przywrócenie terminu do złożenia prośby o przywrócenie terminu jest niedopuszczalne (art. 58 § 3 k.p.a.).

Z powyższego wynika, że warunkiem przywrócenia terminu do wniesienia odwołania jest wniesienie takiej prośby w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jeśli strona nie wiedziała o uchybieniu terminu, to termin do złożenia prośby o jego przywrócenie liczy się od dnia uzyskania przez nią wiadomości o tym, a rolą strony wnoszącej o przywrócenie terminu jest wówczas wskazanie daty, w jakiej dowiedziała się o okoliczności uchybienia terminu (wyrok NSA z dnia 22 stycznia 2018 r., sygn. akt II OSK 1476/17, dost. na www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

W niniejszej sprawie nie mogło być sporu co do tego, że do doręczenia skarżącej kopii decyzji wydanej z upoważnienia Burmistrza Ożarowa z dnia 20 lutego 2020 r. doszło w dniu 17 czerwca 2020 r., zaś wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania strona złożyła w dniu 26 czerwca 2020 r. Nie sposób jednak z treści wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania wywnioskować, z jaką datą ustała – zdaniem strony – przyczyna uchybienia terminu, z powodu której nie mogła złożyć w terminie odwołania. Kierując się argumentacją organu odwoławczego przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, należy stwierdzić, że organ ten przyjął, iż przyczyna uchybienia terminu ustała w dniu zapoznania się przez skarżącą z treścią decyzji z dnia 20 lutego 2020 r., czyli w dniu 17 czerwca 2020 r. Niemniej jednak to strona wnosząca prośbę o przywrócenie terminu powinna wskazać datę, z jaką ustała przyczyna uchybienia terminu do dokonania czynności, dla której określony był termin, zaś organ winien brak formalny wniosku o przywrócenie terminu w tym zakresie wyeliminować przed wydaniem postanowienia rozpoznającego taki wniosek (art. 64 § 2 k.p.a.). Takiego braku wniosku o przywrócenie terminu organ nie wyeliminował. Nawet jednak gdyby uznać, że z pisma strony zawierającego prośbę o przywrócenie terminu ma wynikać, że z dniem 17 czerwca 2020 r. strona zapoznała się z treścią decyzji, w tym z pouczeniem o prawie do wniesienia odwołania, to jednak w okolicznościach tej sprawy odmowa przywrócenia terminu do wniesienia odwołania - z uwagi na jej złożenie po terminie wyznaczonym art. 58 § 2 k.p.a. - nastąpiła z naruszeniem prawa z następujących powodów.

Nie może być wątpliwości, że na dzień 5 czerwca 2020 r. (czyli na datę pisma skierowanego do strony przez organ pierwszej instancji) strona mogła jeszcze skuteczne złożyć odwołanie w związku z treścią regulacji prawnych zawartych w art. 15zzs ust. 1 pkt 1 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 374 z późn. zm., dalej jak "ustawa o COVID") oraz art. 46 pkt 20 i art. 68 ust. 6 ustawy z 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. z 2020 r. poz. 875). O treści tych przepisów organ nie pouczył strony, przesyłając decyzję z dnia 20 lutego 2020 r. Dodatkowo uwzględniając wysokie prawdopodobieństwo doręczenia skarżącej decyzji z dnia 20 lutego 2020 r. po terminie do wniesienia odwołania – z uwagi na fakt, że do doręczenia wnioskodawczyni pisma z dnia 5 czerwca 2020 r. (piątek), może dojść najwcześniej w ostatnim dniu złożenia odwołania, czyli 8 czerwca 2020 r. (poniedziałek) - organ powinien był pouczyć stronę o prawie do wniesienia prośby o przywrócenie terminu z zachowaniem wymogów wynikających z art. 58 k.p.a. W tej sprawie takie pouczenie było szczególnie istotne dla zapewnienia stronie rozpoznania jej sprawy z poszanowaniem zasad postępowania administracyjnego z podanych niżej przyczyn.

Strona w okresie poprzedzającym przesłanie przez organ decyzji z dnia 20 lutego 2020 r. (przy piśmie z dnia 5 czerwca 2020 r.) zgłaszała wątpliwości związane z doręczaniem jej korespondencji w sprawie na nieprawidłowy adres. Wskazywała, że z tego powodu nie odebrała przesyłek adresowanych do niej w toku postępowania, a przez to nie zapoznała się z ich zawartością. Dodatkowo po telefonicznej interwencji skarżącej w dniu 4 maja 2020 r. ww. decyzja nie została jej doręczona, zaś doszło do ponownego przesłania jej treści umowy datowanej na dzień 23 stycznia 2020 r. z pismem przewodnim. Wskutek takiego postępowania organu strona mogła powziąć uzasadnione wątpliwości co do tego, na jakim faktycznie etapie znajduje się postępowanie w sprawie ustalenia odpłatności za pobyt babci w domu pomocy społecznej, jaka jest jej sytuacja procesowa, czy i jakie obowiązki zostały na nią nałożone.

Opisane okoliczności zobowiązywały organ pierwszej instancji do szczególnej dbałości o treść kierowanych do strony pouczeń przy doręczaniu ponownie decyzji

z dnia 20 lutego 2020 r., aby sprostać obowiązkom, jakie spoczywają na organach administracji w ramach zasad postępowania administracyjnego określonych w art. 7, art. 8 § 1 i art. 9 k.p.a. Należy tu w szczególności zwrócić uwagę na zasadę wynikającą z art. 9 k.p.a., zgodnie z którą organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy administracji publicznej czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. W orzecznictwie oraz doktrynie podkreśla się, że zasada informowania ma charakter gwarancyjny i ochronny względem jednostki, jako podmiotu słabszego w stosunkach natury publicznoprawnej. Ustawodawca kładzie w niej nacisk na obowiązek organów administracji publicznej, uniezależniając go od znajomości prawa przez obywateli. Organ w zakresie realizacji obowiązków wynikających z art. 9 k.p.a. powinien działać z urzędu, a jego bezczynność w tym zakresie stanowi naruszenie prawa (zob. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 13 lutego 2019 r., sygn. akt II SA/Po 1049/18 i powołane tam: K. Wojciechowska, Komentarz do art. 9 k.p.a. (w:) M. Wierzbowski. A. Wiktorowska (red.), Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, C.H. Beck 2018, Legalis). Co istotne, zasada ta zawiera w sobie również obowiązek organu informowania strony o uprawnieniach i obowiązkach wynikających z przepisów prawa procesowego, których realizacja będzie miała wpływ na wynik sprawy.

Nie wynika z akt sprawy, aby skarżąca została w należyty sposób pouczona o przysługujących jej uprawnieniach tj. prawie do wniesienia odwołania w związku z treścią przepisów ustawy o COVID (i jej zmiany) bądź ewentualnie złożenia prośby o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Na gruncie rozpatrywanej sprawy to właśnie brak właściwych pouczeń ze strony organu pierwszej instancji mógł skutkować złożeniem wniosku o przywrócenie terminu dopiero w dniu 26 czerwca 2020 r. Brak pouczeń co do prawa, trybu i terminu podjęcia przysługujących stronie środków prawnych nie może powodować dla strony negatywnych dla niej konsekwencji, a w tej sprawie tak się stało, bo doszło do odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania bez merytorycznego rozpoznania prośby o przywrócenie terminu tj. bez oceny, czy strona ponosi winę w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania.

Kolegium nie tylko zaakceptowało taki sposób prowadzenia postępowania administracyjnego przez organ pierwszej instancji, ale także nie wezwało skarżącej do wskazania, kiedy ustała przyczyna uchybienia terminu, a do czego wnioskodawca jest zobowiązany treścią przepisu art. 58 § 2 k.p.a., zakładając z góry, że mogło to nastąpić tylko w dacie doręczenia skarżącej decyzji z dnia 20 lutego 2020 r. przy piśmie z dnia 5 czerwca 2020 r., choć decyzja nie zawierała prawidłowych pouczeń, o których mowa wyżej.

W efekcie Kolegium naruszyło nie tylko art. 64 § 2 k.p.a. w związku z art. 58

§ 2 k.p.a., ale także art. 7 i art. 8 k.p.a., nie uwzględniając słusznego interesu skarżącej przy rozpatrywaniu jej sprawy, prowadząc postępowanie wbrew zasadzie budowania zaufania obywateli do działalności organów administracji publicznej.

W realiach rozpatrywanej sprawy rozstrzygnięcie organu odwoławczego okazało się zatem co najmniej przedwczesne.

Odnośnie wniosku skarżącej o wyłączenie z urzędu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny akt do odrębnego prowadzenia przez właściwą prokuraturę postępowania przygotowawczego w celu zbadania, czy nie zachodzą przesłanki do stwierdzenia podejrzenia popełnienia czynu zabronionego, polegającego na potwierdzeniu nieprawdy w dokumencie urzędowym z dnia 6 maja 2020 r., wyjaśnić należy, że ramy kognicji sądu administracyjnego wyznaczają obowiązujące przepisy prawa, w tym ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd administracyjny – zgodnie z art. 155 § 1 p.p.s.a. - w razie stwierdzenia w toku rozpoznawania sprawy istotnych naruszeń prawa lub okoliczności mających wpływ na ich powstanie może, w formie postanowienia, poinformować właściwe organy lub ich organy zwierzchnie o tych uchybieniach. Niemniej w tej sprawie podstaw do zastosowania instytucji sygnalizacji Sąd nie znalazł. Trzeba wyjaśnić, że z akt sprawy wynika, iż organ pierwszej instancji doręczył skarżącej egzemplarz propozycji umowy zawierający datę 23 styczeń 2020 r. w odpowiedzi na telefoniczną interwencję strony w sprawie i zakomunikowanie pracownikowi OPS w Ożarowie, że nie otrzymała tej korespondencji z uwagi na jej przesłanie na niewłaściwy adres. Zatem taki był powód ponownego doręczenia skarżącej tej umowy z pismem przewodnim.

Niemniej wobec omówionych wyżej uchybień prawa procesowego Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., orzekł jak w wyroku.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ uwzględni powyższą ocenę prawną, eliminując dostrzeżone naruszenia zasad postępowania administracyjnego przy rozpoznawaniu prośby skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, uwzględniając szczególne okoliczności tej sprawy, na jakie Sąd zwrócił uwagę.