Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 647/10
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2011-04-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184 ; art. 3 pkt 3, 6 i 7, art. 28 ust. 1, art. 29 ust. 1 i ust. 2 pkt 6, 14 i 15 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. Nr 243, poz. 1623 ze zm.)
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Dałkowska – Szary Sędziowie sędzia NSA Arkadiusz Despot - Mładanowicz sędzia del. WSA Marzenna Linska – Wawrzon /spr./ Protokolant Marcin Sikorski po rozpoznaniu w dniu 13 kwietnia 2011 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej [...] Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 grudnia 2009 r. sygn. akt VII SA/Wa 1533/09 w sprawie ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie wniesienia sprzeciwu do zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 2 grudnia 2009r. sygn. akt VII SA/Wa 1533/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę [...] Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] lipca 2009r.

w przedmiocie wniesienia sprzeciwu do zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych.

Wyrok powyższy zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym:

W dniu 5 września 2008 r. [...] Sp. z o. o. z siedzibą w Warszawie zgłosiła zamiar instalacji wolnostojącej tablicy reklamowej typu S-18 na nieruchomości położonej w Warszawie.

Decyzją z dnia [...] września 2008 r. Prezydent m.st. Warszawy wniósł sprzeciw w sprawie zgłoszenia przedmiotowych robót budowlanych uzasadniając swe rozstrzygnięcie tym, że zamierzona inwestycja wymaga uzyskania pozwolenia na budowę.

Po rozpoznaniu odwołania [...] Sp. z o.o. Wojewoda Mazowiecki decyzją z dnia [...] lipca nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie organu I instancji.

W uzasadnieniu organ przywołał treść art. 30 ust. 6 pkt 1 ustawy Prawo budowlane i zauważył, że w przedmiotowej sprawie wolno stojące urządzenie reklamowe posadowione jest na fundamencie nieprzestawnym, trwale związanym z gruntem. Powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego Wojewoda wskazał, iż do budowli będących wolno stojącymi trwale związanymi z gruntem urządzeniami reklamowymi nie może mieć zastosowania

art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy Prawo budowlane, a organ dokonujący kwalifikacji prawnej, czy dany obiekt (urządzenie reklamowe) wymaga pozwolenia na budowę, czy jedynie zgłoszenia, powinien mieć na uwadze przepis art. 5 ustawy Prawo budowlane, w świetle którego nie jest obojętna wielkość oraz cechy konstrukcyjne obiektu. Organ wskazał również, że wszystkie wymienione w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego budowle, w tym wolno stojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe, wymagają pozwolenia na budowę. O tym zaś czy urządzenie reklamowe jest trwale związane z gruntem, czy też nie, nie decyduje metoda

i sposób związania z gruntem, ale to czy wielkość tego urządzenia, jego konstrukcja, przeznaczenie i względy bezpieczeństwa wymagają takiego trwałego związania. Ponadto organ stwierdził, że wykonania tego typu urządzeń reklamowych nie można uznać za "instalowanie". Jest to budowa, a więc wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu. W aktualnym stanie techniki sposób wykonania fundamentu może być różnorodny, najistotniejsze jest, aby konstrukcja wraz z fundamentem była na tyle trwała, ażeby uniemożliwić jej przesunięcie w inne miejsce czy zniszczenie przy działaniu sił przyrody.

Zdaniem organu, skoro osoba dysponująca uprawnieniami budowlanymi dokonała kwalifikacji przedmiotowej inwestycji - poprzez sporządzenie projektu budowlanego - jako wymagającej projektu budowlanego, nie szkiców, uznać należało, że planowana inwestycja wymaga uzyskania pozwolenia na budowę.

Skargę na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] lipca 2009 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, złożyła [...] Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji.

Uzasadniając skargę strona wskazała m.in., iż organ nie zrozumiał myśli zawartej w poglądzie zaprezentowanym przez Naczelny Sąd Administracyjny w przywołanych przezeń wyrokach. Zdaniem strony skarżącej Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach tych wskazał, że o tym, czy konkretne urządzenie reklamowe jest trwale związane z gruntem, czy też nie, nie decyduje konkretne rozwiązanie techniczne dotyczące metody i sposobu związania z gruntem, ale czy

z uwagi na wielkość urządzenia, jego konstrukcję oraz względy bezpieczeństwa, urządzenie to powinno być związane trwale z gruntem za pomocą zastosowania odpowiedniego rozwiązania technicznego.

Pogląd ten - zdaniem strony skarżącej - nie oznacza, że organy mogą twierdzić, iż wszystkie urządzenia reklamowe wymagają zastosowania takich rozwiązań technicznych, aby zapewnić urządzeniom reklamowym trwałe związanie z gruntem. Aby organ mógł stwierdzić, że konkretne urządzenie reklamowe będące przedmiotem postępowania powinno być trwale związane z gruntem poprzez zastosowanie odpowiedniego technicznego związania z gruntem, musi taką konieczność wykazać w postaci odpowiedniego dowodu, tzn. przedstawienia odpowiedniej opinii technicznej sporządzonej przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia.

W przedmiotowej sprawie organ takiego dowodu nie przeprowadził, co oznacza, że uznanie przez organy, iż urządzenie reklamowe będące przedmiotem postępowania jest trwale związane z gruntem, jest twierdzeniem gołosłownym, nie popartym jakimkolwiek dowodem.

Skarżąca Spółka zauważyła też, iż inwestor dokonując zgłoszenia przedstawił projekt techniczny sporządzony przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane. Osoba wykonująca ten projekt wzięła na siebie odpowiedzialność za to, że przedmiotowe urządzenie reklamowe posiadające przestawną podstawę nie związaną w sposób trwały z gruntem, zapewnia bezpieczeństwo użytkowania urządzenia reklamowego. Bezpieczeństwo to jest zapewnione poprzez zastosowanie przestawnej podstawy posiadającej odpowiednią wagę, aby za pomocą siły grawitacji przeciwstawić się czynnikom atmosferycznym i nawet przy bardzo silnych wiatrach nie przewrócić się czy też nie przesunąć. Przyjęte w przedmiotowym urządzeniu technicznym rozwiązanie techniczne nie wymaga dodatkowego zabezpieczenia w postaci technicznego trwałego związania z gruntem.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda Mazowiecki wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w uzasadnieniu zauważył, iż w świetle przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane można mówić o co najmniej dwóch rodzajach urządzeń reklamowych. Do pierwszej grupy należy zaliczyć wolno stojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe wymienione jako budowle w art. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, na których zrealizowanie wymagane jest uzyskanie pozwolenia na budowę. Do drugiej zaś grupy zaliczyć należy tablice i urządzenia reklamowe, na instalowanie których wymagane jest - zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 6 w związku z art. 30 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane - jedynie dokonanie zgłoszenia właściwemu organowi.

Sąd wskazał, że z treści art. 29 ust. 2 pkt 6 wynika, że ustawodawca wykonywanie robót budowlanych polegających na instalowaniu tablic i urządzeń reklamowych uzależnił tylko od "instalacji", natomiast faktycznie bez znaczenia dla tejże instalacji pozostaje miejsce, w jakim ma to nastąpić, a więc czy będzie miała ona nastąpić na budynku czy też na gruncie. Następnie Sąd odwołując się do Słownika języka polskiego przeanalizował pojęcie "instalacja" i wskazał, że odnosi się ono do pewnego sposobu, rodzaju działania, w wyniku którego powstaje nowy twór.

Stwierdził też, iż wielkość obiektu, jego masa i względy bezpieczeństwa stanowią wyznacznik tego, czy dany obiekt może być uznany za obiekt wolno stojący trwale związany z gruntem, czy też wolno stojący nie związany trwale z gruntem, czy też instalowany na innym obiekcie budowlanym.

Dokonując kwalifikacji prawnej, czy dane urządzenie reklamowe wymaga pozwolenia na budowę, czy jedynie zgłoszenia, należy także wziąć pod uwagę art. 5 ustawy Prawo budowlane, w świetle którego nie jest obojętna wielkość i cechy konstrukcyjne obiektu. Ponadto uznał, że dla przyjęcia, czy dokonane zgłoszenie wyczerpuje dyspozycję art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy Prawo budowlane istotne znaczenie ma zakres prac poprzedzających wykonanie robót budowlanych polegających na montażu urządzenia reklamowego.

Odnosząc powyższe uwagi do przedmiotowej sprawy Sąd stwierdził, że wielkość spornego urządzenia reklamowego (tablica reklamowa o wymiarach 6,00 x 3,00 m (18 m2), 6,36 m x 3,36 m), jak i sposób osadzenia świadczą o tym, że jest to wolno stojące trwale związane z gruntem urządzenie reklamowe, o którym mowa w art. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, a tym samym do tego typu budowli nie może mieć zastosowania przepis art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy Prawo budowlane. Przedmiotowe urządzenie reklamowe niewątpliwie posiada trwałe związanie z gruntem, albowiem jego posadowienie na gruncie jest stabilne i odporne na działanie czynników atmosferycznych np. wiatru. Ponadto Sąd stwierdził, że nazwanie określonych czynności robotami budowlanymi nie oznacza, iż muszą być wykonywane tylko i wyłącznie przy wykorzystaniu materiałów budowlanych, albowiem mogą polegać także na składaniu, zespalaniu części zespołów w dalsze zespoły lub gotowy wyrób, zakładaniu instalacji, czy łączeniu oddzielnych części w jedną całość jak to ma mieć miejsce przy projektowanej tablicy reklamowej, która ma być skręcona śrubami. Ponadto umieszczenie reklamy w konkretnym miejscu wiąże się z użyciem urządzeń budowlanych i stanowi roboty budowlane z uwagi na jej ciężar i wymiary.

Z opisu technicznego konstrukcji wynika, iż posadowienie przedmiotowego obiektu wymagało przygotowania określonego nośnika (słupa posadowionego na podstawie fundamentowej żelbetonowej) i wiązało się z koniecznością zadziałania w określony sposób na istniejący w miejscu jego ustawienia grunt, aby zapewnić wystarczająco stabilną podstawę dla słupa z tablicą uniemożliwiającą łatwe przesunięcie, przeniesienie w inne miejsce czy zniszczenie przy silnych podmuchach wiatru. W tym stanie rzeczy Sąd orzekł o oddaleniu skargi, zgodnie z art. 151 ppsa.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył pełnomocnik [...] Sp. z o. o. w Warszawie, w której zarzucił naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie wskutek uznania, że w niniejszej sprawie nie ma zastosowania art. 30 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego w związku z art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy oraz uznanie, poprzez błędną wykładnię art. 3 pkt 3 i art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego, że sporny obiekt jest obiektem budowlanym, o którym mowa w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego i w związku z powyższym konieczne jest uzyskanie decyzji o pozwoleniu na budowę.

Pełnomocnik wniósł o uchylenie wyroku WSA w Warszawie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej autor wskazał, że wielkość i waga urządzenia nie powoduje zmiany charakteru prac, jakie mają zostać wykonane przy jego wznoszeniu, nadal prace te mogą stanowić budowę jak i instalację.

Zarzucił też, że organy administracji jak i Sąd, w ogóle nie ustaliły, czy przedmiotowe urządzenie reklamowe, będzie dotykało gruntu. Z treści zgłoszenia wynika, że urządzenie zostanie zainstalowane w miejscu już odpowiednio przygotowanym i utwardzonym (betonie, asfalcie lub bezpośrednio na gruncie). Ani organy, ani Sąd nie ustaliły na jak przygotowanym podłożu będzie instalowane urządzenie reklamowe, a może instalacja nastąpi na obiekcie budowlanym, chodniku, parkingu czy placu utwardzonym. Przedmiotem zgłoszenia jest wykonanie robót budowlanych polegających na instalacji urządzenia reklamowego - składającego się z trzech części podstawy, słupa nośnego i tablicy ekspozycyjnej, łączonych za pomocą śrub. Zgłoszenie nie dotyczy natomiast wykonywania jakichkolwiek innych prac, w tym prac ziemnych.

Ponadto pełnomocnik uznał za niezrozumiałe odniesienie Sądu do art. 5 Prawa budowlanego, który to przepis zdaniem Sądu powinien być brany pod uwagę przy dokonywaniu kwalifikacji prawnej, czy dane urządzenie reklamowe wymaga zgłoszenia czy pozwolenia na budowę.

W dalszej części uzasadnienia skargi kasacyjnej pełnomocnik skarżącej Spółki omówił przepisy art. 28, 29 i 30 Prawa budowlanego i wskazał, że co prawda ustawodawca w art. 3 pkt 7 definiującym pojęcie robót budowlanych nie wymienia "instalowania", ale nie może budzić wątpliwości, że instalowanie, o którym mowa w art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego, jest wykonywaniem robót budowlanych. Według skarżącego istotą problemu podlegającego ustaleniu jest określenie charakteru robót budowlanych koniecznych do wykonania tzn. czy mamy do czynienia z budową, czy też z instalacją.

Podniósł też, że w przedmiotowej sprawie, ani organy administracji rozpatrujące sprawę, ani Sąd pierwszej instancji nie wskazał na konkretny element (lub część tych elementów) konstrukcji urządzenia reklamowego powodujący trwałe związanie z gruntem.

Za nieprawdziwy i niezgodny z prawem kasator uznał pogląd, że o stałym związaniu z gruntem nie decyduje metoda oraz sposób związania z gruntem, ale obciążeniowe działanie stopy fundamentowej. Obciążeniowe działanie stopy fundamentowej wynika bowiem z działania na tą stopę siły grawitacji, a analiza przepisów Prawa budowlanego wskazuje, że trwałe związanie z gruntem ma powstawać w wyniku wykonania robót budowlanych (gdyż ten element — ten zakres robót budowlanych, różni budowę od instalacji). Działanie siły grawitacji nie jest natomiast wykonaniem robót budowlanych.

Według pełnomocnika, nie waga urządzenia reklamowego decyduje o tym czy urządzenie jest trwale związane z gruntem, ale zakres i charakter wykonania robót budowlanych, których efektem jest materialne (trwałe) związanie obiektu z gruntem. Pełnomocnik podniósł ponadto, że w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd nie ustosunkował się do argumentacji zawartej w skardze, mającej oparcie w orzecznictwie sądów administracyjnych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.

Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę wyłącznie nieważność postępowania, która w niniejszej sprawie nie występuje.

Skarga kasacyjna podlegająca rozpoznaniu oparta została na podstawie wymienionej w art. 174 pkt 1 ppsa.

Z uwagi na treść zarzutu należy w pierwszej kolejności odnieść się do wykładni i zastosowania w niniejszej sprawie przepisów art. 3 pkt 1, 3, 6 i 7 oraz art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego. Zagadnieniem spornym wymagającym rozstrzygnięcia stała się bowiem kwalifikacja objętego zgłoszeniem urządzenia reklamowego, które według projektu składa się z wolno stojącej tablicy reklamowej o wymiarach 6,00 x 3,00 (18m2), 6,36 x 3,36 m, zamocowanej na słupie utwierdzonym w stopie fundamentowej.

Organ architektoniczno-budowlany wnosząc sprzeciw od zgłoszenia przyjął, że projektowana inwestycja ze względu na wielkość urządzenia i konstrukcję – stanowi wolno stojące trwale z gruntem związane urządzenie reklamowe, a więc budowlę wymienioną w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, wymagającą pozwolenia na budowę. Natomiast według stanowiska inwestora, planowane roboty budowlane polegają na instalacji urządzenia reklamowego, co wymaga wyłącznie zgłoszenia zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego.

Zaznaczyć w tym miejscu należy, że urządzenie reklamowe, będące przedmiotem zgłoszenia w niniejszej sprawie, jest realizowane przez inwestora na podstawie projektu powtarzalnego. Faktem notoryjnym, ale też wynikającym z wielu postępowań sądowych, jest to, że ten typ wolnostojących tablic reklamowych jest szeroko wykorzystywany przez różne podmioty. Kwestia ich kwalifikacji w świetle unormowań Prawa budowlanego stała się zatem przedmiotem licznych orzeczeń sądowych.

W większości orzeczeń sądowych uznano, że ustawiane na gruncie urządzenie reklamowe, ze względu na swoje rozmiary, a także sposób połączenia z gruntem, wynikający z obciążeniowego działania stopy fundamentowej tworzy budowlę, o której mowa w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, a więc wolno stojące trwale związane z gruntem urządzenie reklamowe.

Należy zwrócić uwagę, że zgodnie z art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem wyjątków wskazanych w ustawie. Zasada wyrażona w art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego podlega wyłączeniu jedynie w przypadkach wymienionych enumeratywnie w art. 29-31 Prawa budowlanego, co oznacza, że w stosunku do takich wyłączeń niedopuszczalne jest stosowanie wykładni rozszerzającej (por. R. Dziewiński, P. Ziemski Prawo budowlane Komentarz Dom Wydawniczy ABC Warszawa 2005 str. 141). W orzecznictwie wskazuje się, że z systematyki art. 29 Prawa budowlanego wynika jednoznacznie, że ustawodawca w ust. 1 tego artykułu zwolnił z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę roboty budowlane stanowiące budowę obiektu budowlanego, a w ust. 2 inne niż budowa obiektu budowlanego roboty budowlane. A zatem zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 6, pozwolenia na budowę nie wymaga wykonywanie innych niż budowa robót budowlanych, polegających na instalowaniu tablic i urządzeń reklamowych. Z definicji robót budowlanych zawartej w art. 3 pkt 7 Prawa budowlanego wynika, że są to prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego. Zgodnie z art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego przez budowę należy natomiast rozumieć wykonanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę i nadbudowę obiektu budowlanego. Instalowanie urządzeń reklamowych w rozumieniu art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego dotyczy zatem jedynie tych robót budowlanych, które nie są wykonywaniem obiektu budowlanego w określonym miejscu, a zatem budową w rozumieniu art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego (vide: wyrok NSA z 11 września 2008 r. II OSK 982/07).

Dodać należy, że przepis art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego definiując pojęcie budowli stanowi, iż budowlą jest każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, a ponadto wskazuje listę przykładowych desygnatów definiowanego pojęcia. Wyliczenie to ma ukierunkować kwalifikowanie konkretnego obiektu do określonej kategorii obiektów budowlanych, do której ten przepis się odnosi, przy pomocy tożsamych cech lub cech znacznie zbliżonych (por. Prawo budowlane Komentarz pod red. Zygmunta Niewiadomskiego Wyd. C.H. Beck, Warszawa 2007 r. str. 46-51).

Analiza przepisów Prawa budowlanego prowadzi do wniosku, że wyróżniać się powinno co najmniej dwa rodzaje urządzeń reklamowych. Do pierwszej grupy należy zaliczyć, wymienione jako budowle w art. 3 pkt 3 – "wolnostojące, trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe", na które wymagane jest pozwolenie na budowę. Do drugiej zaś grupy należy zaliczyć tablice i urządzenia reklamowe, na instalowanie których jest wymagane jedynie dokonanie zgłoszenia właściwemu organowi (por. wyroki NSA z 20 czerwca 2008 r. sygn. akt II OSK 680/07 i II OSK 681/07).

Trafnie zaznaczył Sąd Wojewódzki, że pewne trudności z kwalifikowaniem robót budowlanych wynikają z tego, iż użyte w art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego pojęcie "instalowania" nie jest definiowane legalnie na gruncie ustawy. W tej sytuacji określając zakres znaczeniowy pojęcia "instalowanie" odnieść się należy zarówno do znaczenia tego słowa w języku potocznym, jak i do sposobu użycia tego słowa przez ustawodawcę w innych przepisach ustawy Prawo budowlane. Zarówno definicje słownikowe pojęcia "instalowania czegoś", jak również jego potoczne rozumienie, zakłada każdorazowo związek techniczny lub funkcjonalny z istniejącym (funkcjonującym) wcześniej obiektem (rzeczą).

Wychodząc z założenia, które dla zapewnienia spójności regulacji prawnej nakazuje przypisywać to samo znaczenie pojęciu użytemu kilkakrotnie w tym samym akcie prawnym, a szczególnie pojęciu użytemu kilkakrotnie w tym samym przepisie – wskazać należy, iż pojęcie "instalowanie" jest przez ustawodawcę używane w Prawie budowlanym zawsze w sposób zakładający związek instalowanego elementu (urządzenia) z istniejącym już obiektem np. instalowanie krat na obiektach budowlanych, instalowanie urządzeń na obiektach budowlanych (art. 29 ust. 2 pkt 14 i 15), a nie instalowaniem na gruncie (por. wyrok NSA z 25 maja 2007 r., sygn. akt II OKS 754/06).

Biorąc pod uwagę treść ustępu 1 i 2 art. 29, a także przepis art. 30 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego trzeba uznać, że zakres pojęcia "budowy" oraz "instalowania" jest różny, a w konsekwencji "instalowanie" należy sytuować w ramach robót budowlanych innych niż budowa.

Gdyby ustawodawca chciał zwolnić z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę "wolnostojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe" (art. 3 pkt 3), to zamieściłby stosowne postanowienie w art. 29 ust. 1 Prawa budowlanego, a nie w ust. 2 tego przepisu.

W rozpatrywanej sprawie zasadnie Sąd Wojewódzki stwierdził, że wielkość obiektu, jego masa i względy bezpieczeństwa stanowią wyznacznik tego, czy dany obiekt może być uznany za obiekt wolnostojący trwale związany z gruntem, czy też wolnostojący nie związany trwale z gruntem, czy też instalowany na innym obiekcie budowlanym. W rezultacie Sąd słusznie przyjął, że w konkretnym przypadku wielkość urządzenia i sposób osadzenia świadczą o tym, że jest to wolno stojące trwale związane z gruntem urządzenie reklamowe.

W tym miejscu podkreślić należy, że Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie i kategorycznie wypowiedział się, że cecha "trwałego związania z gruntem" sprowadza się do posadowienia obiektu na tyle trwale, by zapewnić mu stabilność i możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym, mogącym go zniszczyć lub spowodować przesunięcie czy przemieszczenie na inne miejsce. Zwracał również uwagę, że o tym, czy urządzenie reklamowe jest trwale związane z gruntem, nie decyduje metoda i sposób związania z gruntem, ale to czy wielkość konkretnego urządzenia, jego konstrukcja, przeznaczenie i względy bezpieczeństwa wymagają takiego trwałego związania z gruntem (por. wyroki NSA: z dnia 23 czerwca 2006 r., sygn. akt II OSK 923/05; z dnia 25 maja 2007 r., sygn. akt II OSK 1509/06; z dnia 11 września 2008 r., sygn. akt II OSK 982/07; z dnia 20 czerwca 2008 r., sygn. akt II OSK 680/07; z dnia 10 marca 2008 r., sygn. akt II OSK 186/07; z dnia 3 września 2009 r., sygn. akt II OSK 1331/08; z dnia 1 października 2009 r., sygn. akt II OSK 1461/08; z dnia 5 stycznia 2011 r., sygn. akt II OSK 25/10 i inne w nich powołane).

Zauważyć należy, że już w wyroku z 25 maja 2007 r., sygn. akt II OSK 754/06, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że żaden z przepisów Prawa budowlanego nie uzależnia kwalifikacji obiektu od tego, jaką metodą jest on budowany. Natomiast wyznacznikami tego, czy obiekt wolnostojący jest trwale związany z gruntem są: wielkość obiektu, jego masa i względy bezpieczeństwa. Z kolei w wyroku z 30 września 2009 r., sygn. akt II OSK 1456/08, zaznaczono, że stanowisko, według którego urządzenie reklamowe w postaci wolno stojącego nośnika reklam stanowi budowlę, jest jednolicie podzielane w utrwalonym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Dla porządku trzeba dodać, że odosobnionym jest pogląd odmienny wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 czerwca 2006 r., sygn. akt II OSK 931/05.

Z tych wszystkich względów zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej okazały się niezasadne.

W konsekwencji skarga kasacyjna podlegała oddaleniu na mocy art. 184 ppsa.