Wyrok NSA oz. we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 2386/98
NSA oz. we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2000-10-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Ochrona środowiska
Powołane przepisy: article: poz. 101
journal: Dz.U. 1980 nr 2 poz. 5
Teza: Zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 5 listopada 1980 r. w sprawie szczegółowych zasad ochrony przed elektromagnetycznym promieniowaniem niejonizującym szkodliwym dla ludzi i środowiska /Dz.U. nr 25 poz. 101/ na obszarach otaczających źródła pól elektromagnetycznych ustanawia się strefy ochronne I i II stopnia /Tabela 1/. Strefą dopuszczalnej zabudowy mieszkalnej jest zatem obszar znajdujący się poza strefą ochronną II stopnia.

TEZY

Zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 5 listopada 1980 r. w sprawie szczegółowych zasad ochrony przed elektromagnetycznym promieniowaniem niejonizującym szkodliwym dla ludzi i środowiska /Dz.U. nr 25 poz. 101/ na obszarach otaczających źródła pól elektromagnetycznych ustanawia się strefy ochronne I i II stopnia /Tabela 1/. Strefą dopuszczalnej zabudowy mieszkalnej jest zatem obszar znajdujący się poza strefą ochronną II stopnia.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Wiesława Sz. i Zbigniewa D. na decyzję Wojewody J. z dnia 10 listopada 1998 r. (...) w przedmiocie pozwolenia na budowę uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; (...).


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 15 września 1998 r. (...), wydaną na podstawie art. 28, art. 34 ust. 4 i 36 ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./, zarządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 15 grudnia 1994 r., w sprawie rodzajów obiektów budowlanych, przy realizacji których jest wymagane ustanowienie inspektora nadzoru inwestorskiego /M.P. 1995 nr 2 poz. 28 ze zm./ oraz art. 104 Kpa., po rozpoznaniu wniosku spółki z o.o. Polska Telefonia Cyfrowa w W., Kierownik Urzędu Rejonowego w B. /po stwierdzeniu zgodności projektu zagospodarowania terenu z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego gminy i miasta N.; wymogami decyzji (...) z dnia 13 lipca 1998 r. o warunkach zabudowy, i zagospodarowania terenu, wydanej przez Burmistrza Gminy i miasta B.; przepisami szczególnymi, w tym techniczno-budowlanymi oraz potwierdzeniu kompletności projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień i sprawdzeń; wykonania projektu przez projektantów posiadających wymagane uprawnienia budowlano-projektowe/:

- zatwierdził projekt budowlany, dotyczący budowy stacji bazowej telefonii komórkowej obejmującej min. budowę wolnostojącego masztu o wysokości 40 m wraz z montażem urządzeń nadawczo-odbiorczych stacji oraz ustawienia kontenera telekomunikacyjnego; udzielił Spółce Polska Telefonia Cyfrowa pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej w miejscowości P., gmina N. - zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym;

Nadto organ w decyzji ustalił następujące warunki realizacji inwestycji: obowiązek ustanowienia inspektora nadzoru; obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie wykonanej stacji bazowej telefonii komórkowej ze względu na bezpieczeństwo ludzi i ochronę środowiska /art. 36 ust. 1 pkt 5 ustawy/; obowiązek zachowania warunków realizowania robót budowlanych zgodnie z załącznikiem nr 1 do niniejszej decyzji.

W uzasadnieniu orzeczenia organ wskazał, że inwestor przedłożył do wniosku decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, projekt budowlany, opracowany przez osoby uprawnione, umowę dzierżawy działki z możliwością zagospodarowania jej na cele budowlane. Od pierwszoinstancyjnej decyzji odwołali się Wiesław Sz. i Zbigniew D., działając w imieniu mieszkańców P.

Orzekając w wyniku odwołania Wojewoda J., decyzją z dnia 10 listopada 1998 r. (...), wydaną na podstawie art. 138 par. 1 ust. 1 Kpa., utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W motywach skarżonego orzeczenia wskazano, że ustawa Prawo budowlane stanowi, iż organ nadzoru budowlanego nie może odmówić zgody na budowę inwestorowi, który dopełnił wymienionych tam obowiązków w celu uzyskania odpowiedniego pozwolenia. Do obowiązków tych należy przede wszystkim wystąpienie z odpowiednim wnioskiem w terminie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz przedłożenie prawidłowo sporządzonego projektu budowlanego wraz z przewidzianymi prawem uzgodnieniami i pozwoleniami innych organów. Przyjęte w projekcie rozwiązania powinny odpowiadać aktualnej wiedzy technicznej, przepisom i normom szczegółowym. Ponadto wnioskujący musi dysponować nieruchomością na cele budowlane, a inwestycja nie może naruszać ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Odwołujący się, oprócz stwierdzenia, że wyrażają niechęć i sprzeciw co do zamiaru budowy masztu w P., nie wskazali w jaki sposób naruszono prawo lub ich interes prawny, dlatego organ drugiej instancji zbadał sprawę pod względem dopełnienia przez inwestora wymienionych wyżej warunków formalnych. W wyniku postępowania odwoławczego nie stwierdzono w tym zakresie uchybień.

Na ostateczną w toku instancji administracyjnych decyzję skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożyli Wiesław Sz. i Zbigniew D. Wskazali, że organ drugiej instancji nie dokonał właściwej weryfikacji oceny zamierzonej inwestycji przez Kierownika Urzędu Rejonowego, w szczególności w zakresie uciążliwości tejże dla środowiska naturalnego. Skarżący się wskazują, że planowana stacja bazowa usytuowana jest w odległości 15 metrów od granicy działki jednej ze stron, zabudowanej domem mieszkalnym, który nie został naniesiony na mapie nr 2 stanowiącej podstawę opracowania oceny. Odwołujący się podkreślają także, że gmina dysponuje szeregiem innych działek, na których sporna stacja mogłaby być usytuowana i to w miejscach, które byłyby niesporne dla mieszkańców.

W doręczonej Sądowi przez Wojewodę D. odpowiedzi na skargę, strona przeciwna wniosła o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Organ wskazuje, że w rozpatrywanym przypadku autor "Oddziaływania na Środowisko projektowanej stacji" w sposób jednoznaczny ustalił, iż niekorzystne dla ludzkiego promieniowanie występuje na wysokości powyżej 38,5 m od podstawy wieży. Wnioski swoje zilustrował /rys. nr 4/ i zestawił na końcu opracowania /strony 21 i 22/. Prawdą jest, że bazował na mapie, gdzie nie naniesiono dwukondygnacyjnego budynku mieszkalnego na działce 191/2, jednak projekt budowlany wykonał na podstawie aktualizowanej przez uprawnionego geodetę mapy, na której odległość planowanej inwestycji od tego budynku wynosi 50.

Organ wskazuje również, że pozytywną opinię o projekcie wydał Państwowy Wojewódzki Inspektor oraz Dyrektor Wydziału Środowiska Urzędu Wojewódzkiego w J.-G.

Po wybudowaniu stacji, inwestor może przystąpić do jej użytkowania stacji po uzyskaniu stosownego pozwolenia. Jest to jeden z warunków zawartych w pozwoleniu na budowę, który dodatkowo chroni interesy mieszkańców, gdyż podstawą zgody na użytkowanie jest pozytywny wynik pomiarów kontrolnych elektromagnetycznego promieniowania niejonizującego.

Biorąc powyższe pod uwagę, inwestycja nie będzie stanowiła zagrożenia dla środowiska lub dla zdrowia skarżących, dlatego Wojewoda wnosi o oddalenie skargi.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Należy zgodzić się ze stanowiskami skarżących, wskazującymi na naruszenie przez organy obu instancji przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, a powyższe musi doprowadzić do uchylenia zaskarżonych decyzji i przekazania sprawy organom administracji do ponownego rozpoznania.

Otóż organ pierwszej instancji nie ustalił stanu faktycznego sprawy w sposób odpowiadający dyspozycji art. 7 i art. 77 par. 1 Kpa.

Sam bowiem organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę godzi się z istotnymi zarzutami skarg i próbuje się do nich ustosunkować na etapie postępowania dopiero przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, a jest to spóźnione. Już wielokrotnie NSA wypowiadał się, że zajęcie jednoznacznego stanowiska dopiero w odpowiedzi na skargę nie wyczerpuje dyspozycji art. 7, art. 77 par. 1 i art. 107 Kpa.

W aktach administracyjnych - oprócz innych dowodów - znajduje się także wspomniana w części wstępnej uzasadnienia "Ocena oddziaływania na środowisko projektowanej stacji bazowej" opracowana przez dr Krzysztofa P. - rzeczoznawcę MOŚZNiL w zakresie ochrony przed promieniowaniem.

Na karcie 14 tego opracowania autor określa zasady ochrony ludzi i środowiska przed elektromagnetycznym promieniowaniem niejonizującym o częstotliwości 50 Hz oraz o częstotliwości - od 1 do 300.000 MHz. Wskazuje, że zostały one. określone w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 5 listopada 1980 r. w sprawie szczegółowych zasad ochrony przed elektromagnetycznym promieniowaniem niejonizującym szkodliwym dla ludzi i środowiska /Dz.U. nr 25 poz. 101/. Zgodnie z wyżej wymienionym rozporządzeniem na obszarach otaczających źródła pól elektromagnetycznych ustanawia się strefy ochronne I i II stopnia /Tabela l/. Według definicji tam podanych:

- strefa ochronna pierwszego stopnia - jest to obszar, na którym przebywanie ludzi jest zabronione, z wyjątkiem osób zatrudnionych przy eksploatacji urządzeń będących źródłami tych pól,

- strefa ochronna drugiego stopnia - jest to obszar, na którym dopuszczalne jest okresowe przebywanie ludności związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, turystycznej, rekreacyjnej itp. Natomiast na obszarze tej strefy zabrania się lokalizować budynki mieszkalne i budynki wymagające szczególnej ochrony przed działaniem pól elektromagnetycznych, a zwłaszcza szpitale, internaty, żłobki, przedszkola, itp.

Strefą dopuszczalnej zabudowy mieszkalnej jest więc obszar znajdujący się poza strefą ochronną drugiego stopnia.

Istotne zatem dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy niniejszej pozostaje ustalenie w jakiej strefie znajdują się budynki mieszkalne zlokalizowane w okolicy planowanej inwestycji, z w szczególności budynek skarżącego Zbigniewa D., który twierdzi, że jego budynek mieszkalny znajduje się w odległości 15 m od masztu.

Brak właściwej mapy nie pozwalał ani rzeczoznawcy w toku postępowania administracyjnego sporządzić prawidłową ekspertyzę, ani obecnie Sądowi dokonać kontroli decyzji organów obu instancji pod względem zgodności z prawem.

Reasumując na zasadzie art. 22 ust. 1 i 2 w zw. z art. 29 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ należało orzec jak na wstępie.