Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 775/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2016-10-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6330 Status  bezrobotnego
Hasła tematyczne: Bezrobocie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 1 pkt 2, 33 ust. 4 pkt 1, art. 71 ust. 1, art. 74
journal: Dz.U. 2015 poz 149
law: Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 6 ust. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2015 poz 121
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak, Sędziowie Sędzia WSA Felicja Kajut (spr.), Sędzia WSA Paweł Mierzejewski, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Beata Kaczmar, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 października 2016 r. sprawy ze skargi I. M. na decyzję Wojewody [...] z dnia 19 lipca 2016 r., nr [...] w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej oraz prawa do zasiłku dla bezrobotnych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 22 czerwca 2016 r. nr [...] Starosta, działając na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 14 a i b, art. 2 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 33 ust. 4 pkt 1 i ust. 4ca ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tekst jednolity: Dz. U. z 2015 r., poz. 149 ze zm.) oraz art.104, art. 108 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), orzekł o utracie przez I. M. statusu osoby bezrobotnej oraz prawa do zasiłku z dniem 25 listopada 2015 r. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności.

W uzasadnieniu organ wskazał, że rozstrzygniecie było związane z podjęciem przez stronę zatrudnienia.

I. M. odwołała się od decyzji organu pierwszej instancji podnosząc, że pracowała jedynie jedną noc i nie miała świadomości, ze spowoduje to utratę statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku. Praca polegała na układaniu towaru w sklepie, a podjęła ją ze względu na bardzo ciężką sytuację materialną.

Po rozpatrzeniu odwołania Wojewoda decyzją z dnia 19 lipca 2016 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 33 ust. 4 pkt 1 w związku z art. 2 ust. 1 pkt 2 i na podstawie art. 71 ust. 1, oraz art. 33 ust. 4ca ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Organ odwoławczy stwierdził w uzasadnieniu, że w dniu 26 października 2015 r. I. M. została zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy w S., jako osoba bezrobotna z prawem do zasiłku dla bezrobotnych.

Na podstawie art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy starosta, z zastrzeżeniem art. 75 ust. 3, pozbawia statusu bezrobotnego, bezrobotnego, który: nie spełnia warunków, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2. Art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. 1 ww. ustawy zawierający ustawową definicję osoby bezrobotnej stanowi, że ilekroć w ustawie jest mowa o bezrobotnym oznacza to osobę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 1 i 2 lit. a-g lub i, j, 1, lub cudzoziemca - członka rodziny obywatela polskiego, niezatrudnioną i nie wykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie albo innej pracy zarobkowej, albo jeżeli jest osobą niepełnosprawną, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia co najmniej w połowie tego wymiaru czasu pracy, nieuczącą się w szkole, z wyjątkiem uczącej się w szkole dla dorosłych lub przystępującej do egzaminu eksternistycznego z zakresu tej szkoły lub w szkole wyższej gdzie studiuje w formie studiów niestacjonarnych, zarejestrowaną we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy oraz poszukującą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, jeżeli (...) nie podlega, na podstawie odrębnych przepisów, obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, z wyjątkiem ubezpieczenia społecznego rolników. Przepis art. 2 ust. 1 pkt 11 ww. ustawy stanowi, że ilekroć w ustawie jest mowa innej pracy zarobkowej - oznacza to wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych.

Na mocy art. 33 ust. 4ca ww. ustawy decyzji o pozbawieniu statusu bezrobotnego oraz decyzji o pozbawieniu statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku dla bezrobotnych nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności.

Wygenerowany przez Powiatowy Urząd Pracy w S. raport ZUS-U1 i ZUS-U2 w dniu 8 czerwca 2016 r. dotyczący I. M. poświadcza kod tytułu ubezpieczenia NIP płatnika oraz podleganie strony ubezpieczeniu emerytalnemu, rentowemu, wypadkowemu i zdrowotnemu z tytułu: "osoba wykonująca umowę agencyjną, umowę zlecenia lub umowę o świadczenie usług" z okresem ubezpieczenia o zapisie od "2015-11-25" do "2015-11-27".

Oświadczenie I. M. oraz treść umowy zlecenia o podjęciu pracy zarobkowej od dnia 25 listopada 2015 r. korelują z treścią raportu ZUS-U1 i ZUS-U2 o podleganiu strony ubezpieczeniom społecznym. Oznacza to, że strona od dnia 25 listopada 2015 r. podjęła wykonywanie pracy zarobkowej na podstawie umowy zlecenia, przestając tym samym spełniać od tego dnia wymóg nie wykonywania innej pracy zarobkowej konieczny do przysługiwania statusu osoby bezrobotnej.

Z treści art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy wynika wprost, że samo podleganie, na podstawie odrębnych przepisów, obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, stanowi negatywną przesłankę do nabycia, czy zachowania statusu osoby bezrobotnej. Dokonana na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocena nie pozwala przyjąć innego ustalenia w sprawie, niż to, że strona przestała spełniać ustawową przesłankę do posiadania statusu osoby bezrobotnej od dnia 25 listopada 2015 r. W świetle przepisów nie jest dopuszczalne równoległe posiadanie statusu osoby bezrobotnej oraz wykonywanie innej pracy zarobkowej i podleganie z tego tytułu obowiązkowi ubezpieczenia społecznego.

Nadto stosownie do art. 74 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy bezrobotny jest obowiązany zawiadomić w ciągu 7 dni powiatowy urząd pracy o podjęciu zatrudnienia, innej pracy zarobkowej (...). O obowiązku tym strona została pouczona w dniu rejestracji. Otrzymała również do wiadomości egzemplarz "Informacji o przysługujących prawach i obowiązkach oraz formach pomocy dla osoby bezrobotnej" zawierający wykaz podstawowych praw i obowiązków bezrobotnego. Jeśli była to praca w porze nocnej I. M. mogła to uczynić również drogą pocztową wysyłając pismo z najbliższej dostępnej placówki pocztowej w godzinach jej urzędowania, gdyż wówczas za datę powiadomienia przyjmuje się datę stempla pocztowego przesyłki.

W przypadku jakichkolwiek wątpliwości strona mogła zasięgnąć w Urzędzie Pracy dodatkowych informacji, czego nie uczyniła, całkowicie pomijając fakt świadczenia pracy w danym czasookresie. W tej sytuacji bezpodstawny jest argument podany w odwołaniu, jakoby nie miała świadomości, że ta praca w jedną noc musi być zgłoszona do Urzędu Pracy. Utrata statusu osoby bezrobotnej skutkuje utratą od tego samego dnia prawa do zasiłku dla bezrobotnych, który stosownie do unormowania art. 71 ust. 1 ww. ustawy przysługuje tylko osobom bezrobotnym. Nie jest możliwe pozbawienie strony prawa do zasiłku dla bezrobotnych tylko za okres 25 - 26.11.2015 r., gdyż utrata tego prawa następuje za okres nie przysługiwania stronie statusu osoby bezrobotnej. Natomiast nie jest możliwe pozbawienie I. M. statusu osoby bezrobotnej tylko za okres 25 - 26.11.2015 r., gdyż do jego posiadania konieczne jest zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy zarejestrowanie w powiatowym urzędzie pracy, jako osoby bezrobotnej. Tymczasem strona po utracie statusu osoby bezrobotnej w listopadzie 2015 r. nie rejestrowała się w Powiatowym Urzędzie Pracy w S., jako osoba bezrobotna. Bez znaczenia prawnego w sprawie jest, że po ustaniu wykonywania pracy na podstawie umowy zlecenia miałaby prawo zarejestrować się w dniu 27 listopada 2015 r. w Powiatowym Urzędzie Pracy w S., jako osoba bezrobotna. Istotne jest bowiem, czy zarejestrowała się w dniu 27 listopada 2015 r. w Urzędzie Pracy, jako osoba bezrobotna. Faktem jest natomiast, że zarejestrowała się w PUP w S. dopiero w dniu 22 czerwca 2016 r.

Stronie nie będącej po utracie statusu osoby bezrobotnej z dniem 25 listopada 2015 r. osobą bezrobotną zarejestrowaną, aż do dnia 22 czerwca 2016 r. nie przysługuje za ten okres prawo do zasiłku dla bezrobotnych.

Bez znaczenia prawnego w sprawie są pozostałe okoliczności podnoszone przez w odwołaniu.

Organ odwoławczy wyjaśnił również, że strona pomimo utraty statusu bezrobotnego może korzystać z usług pośrednictwa pracy PUP, gdyż oferty pracy są dostępne dla wszystkich zainteresowanych.

I. M. zaskarżyła opisaną wyżej decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku domagając się jej uchylenia, jak również uchylenia decyzji organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że na podstawie umowy zlecenia z dnia 25 listopada 2015 r. pracowała tylko jedną noc (od godz. 20.00 do 7.00 następnego dnia). Nie miała świadomości, że ta praca musi być zgłoszona do Urzędu Pracy. Zaznaczyła, że jest osobą niepełnosprawną - ustalony umiarkowany stopień niepełnosprawności. Pracę tą podjęła ponieważ ma bardzo trudną sytuację materialną, jest osobą samotną, ma na utrzymaniu dwoje dzieci (6 i 8 lat) i korzysta z pomocy Ośrodka Pomocy Społecznej.

Skarżąca w dniu kiedy podejmowała pracę nie mogła zgłosić podjęcia pracy, bowiem umowę podpisałam po godzinach pracy Urzędu Pracy. Jest gotowa zwrócić zasiłek za 25 i 26 listopada 2015 r. Cały czas jest zdolna i gotowa do podjęcia pracy, tym samym spełnia warunki do bycia osobą bezrobotną.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. z 2016 r., poz. 718; dalej jako p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

Punkt wyjścia do rozważań na temat prawidłowości wydanych w toku postępowania rozstrzygnięć stanowić winna wykładnia art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2016 r. poz. 645 z późn. zm.), dalej zwana "ustawą", odnosząca się do definicji bezrobotnego, który stanowi, że ilekroć w ustawie jest mowa o:(...) bezrobotnym - oznacza to osobę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 1 i 2 lit. a-g, lit. i, j, I oraz osobę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 2 lit. ha, która bezpośrednio przed rejestracją jako bezrobotna była zatrudniona nieprzerwanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres co najmniej 6 miesięcy, oraz osobę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 3 i 4, niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub w danej służbie albo innej pracy zarobkowej (...), zarejestrowaną we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy oraz poszukującą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, jeżeli: (...) l) nie podlega, na podstawie odrębnych przepisów, obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, z wyjątkiem ubezpieczenia społecznego rolników.

Jak wynika z art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych ( Dz. U. z 2016 r., poz. 963 ) obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są osobami wykonującymi pracę na podstawie lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia.

W tym miejscu należy zauważyć, że status osoby bezrobotnej jest w pełni zdefiniowaną instytucją prawną, a nie stanem faktycznym wynikającym z braku wykonywania pracy zarobkowej. Dla uzyskania statusu osoby bezrobotnej konieczne jest nie tylko niezatrudnienie, ale także nie wykonywanie innej pracy zarobkowej, czy też nie uzyskiwanie przychodu z innych źródeł niż praca zarobkowa. Fakt zatrudnienia (zarobkowania) lub podjęcia w czasie zarejestrowania w urzędzie pracy jakiejkolwiek pracy zarobkowej, bez względu na czas jej trwania, czy wysokość wynagrodzenia, skutkuje brakiem możliwości uzyskania lub utratą statusu osoby bezrobotnej. Nie jest bowiem dopuszczalne prawnie równoległe posiadanie statusu osoby bezrobotnej i wykonywanie pracy zarobkowej.

Zgodnie z art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy starosta pozbawia statusu bezrobotnego bezrobotnego, który nie spełnia warunków, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy. Podkreślenia wymaga, że decyzja o utracie statusu osoby bezrobotnej ma charakter deklaratoryjny.

Sąd podziela stanowisko przedstawione w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 kwietnia 2015 r. wydanego w sprawie o sygn. akt I OSK 2652/13, że termin utraty statusu osoby bezrobotnej w razie wydania decyzji na podstawie art. 33 ust. 4 pkt 1 określony został poprzez odesłanie do momentu niespełniania warunków, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy i konieczne jest ustalenie go przez starostę w zależności od okoliczności sprawy. Sąd ten zauważył, że argumentem przemawiającym za powyższą koncepcją jest art. 74 ustawy, zgodnie z którym bezrobotny jest obowiązany zawiadomić w ciągu 7 dni powiatowy urząd pracy o podjęciu zatrudnienia, innej pracy zarobkowej oraz o zaistnieniu innych okoliczności powodujących utratę statusu bezrobotnego. Ustawodawca założył przy tym, że decyzja pozbawiająca statusu osoby bezrobotnej będzie określała termin utraty statusu bezrobotnego z mocą wsteczną, skoro dał termin 7-dniowy na poinformowanie o zaistniałym stanie prawnym ( wyrok dostępny na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl).

Odnosząc powyższe do okoliczności faktycznych rozpatrywanej sprawy należy wskazać, że skarżąca w dniu 25 listopada 2015 r. zawarła z [...]Sp. z o.o. w W. umowę zlecenia, na podstawie której przyjęła do wykonania w terminie od 25 listopada 2015 r. do 26 listopada 2015 r. wymienione w umowie czynności. Z tego tytułu skarżąca została zgłoszona przez ww. Spółkę do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych w okresie od 25 listopada 2015 r. do 27 listopada 2015 r. ( okoliczności niesporne), co znalazło potwierdzenie w informacji zawartej w raportach ZUS i przedłożonej przez skarżąca umowie zlecenia.

W takim stanie sprawy organy zasadnie orzekły o utracie statusu osoby bezrobotnej przez skarżącą z dniem 25 listopada 2015 r., skoro spełnienie warunku niepodejmowania zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, łącznie z innymi, wymienionymi w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy, jest niezbędne dla zachowania statusu bezrobotnego. W sytuacji zaś zaistnienia takiego przypadku w odniesieniu do osoby posiadającej status osoby bezrobotnej, organ obowiązany jest, zgodnie z art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy, pozbawić ją statusu bezrobotnego. Powołany przepis reguluje tę kwestię w sposób kategoryczny, nie pozostawiając organowi swobody w decydowaniu.

Utrata statusu osoby bezrobotnej z dniem 25 listopada 2015 r. spowodowała zaś, zgodnie z art. 71 ust. 1 ustawy, utratę od tego samego dnia prawa do zasiłku dla bezrobotnych.

Zarzuty skargi nie mogły spowodować uchylenia zaskarżonej decyzji.

W pierwszej kolejności Sąd stwierdza, że podziela stanowisko organów, iż – mając na uwadze treść powołanych wcześniej przepisów ustawy - nie było w stanie faktycznym sprawy możliwe pozbawienie strony prawa do zasiłku dla bezrobotnych tylko za okres 25 – 26 listopada 2015 r., gdyż prawo do pobierania zasiłku ustaje z chwilą utraty statusu osoby bezrobotnej. Podkreślenia wymaga, że przyjęcie przez ustawodawcę w art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy konstrukcji, w której termin utraty statusu osoby bezrobotnej określony został poprzez odesłanie do momentu niespełniania warunków, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy, powoduje, że nie ma znaczenia z rozpoznawanej sprawie fakt, że skarżąca podpisała umowę na krótki okres czasu. Wydanie decyzji o utracie statusu osoby bezrobotnej nie jest uzależnione od "zatrudnienia incydentalnego" ani od winy (zachowania) osoby, co do której orzeczono utratę statusu bezrobotnego ( vide powołany wyżej wyrok NSA).

Nie jest tym samym możliwe skuteczne branie pod uwagę tego, że skarżąca nie miała świadomości, że podpisanie umowy spowoduje skutek w postaci utraty statusu osoby bezrobotnej oraz prawa do zasiłku. Dodać należy, że w dacie rejestracji skarżąca została pouczona o przysługujących jej uprawnieniach, jak również o ciążących na niej, jako osobie bezrobotnej obowiązkach. Okoliczności te mogą mieć natomiast znaczenie w postępowaniu w sprawie zwrotu nienależnie pobranego zasiłku dla bezrobotnych. Nie jest też możliwe branie pod uwagę aktualnego stanu zdrowia czy sytuacji majątkowej skarżącej. Okoliczności te dla oceny zgodności zaskarżonej decyzji z prawem są obojętne.

Mając powyższe na uwadze Sąd, nie znajdując podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji, oddalił skargę na mocy art. 151 p.p.s.a.

-