Wyrok NSA oz. w Poznaniu, sygn. akt SA/Po 3124/94
NSA oz. w Poznaniu
Data orzeczenia: 1995-01-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Hasła tematyczne: Opłata skarbowa
Nieruchomości
Powołane przepisy: article: par. 62 pkt 2b
journal: Dz.U. 1991 nr 90 poz. 405
law: Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 2 października 1991 r. w sprawie opłaty skarbowej.
Teza: O zwolnieniu od opłaty skarbowej lub odmowie zwolnienia decyduje przeznaczenie zakupionego gospodarstwa rolnego wyrażające się w sposobie jego użytkowania bezpośrednio po nabyciu, natomiast późniejsza zmiana przeznaczenia nie może skutkować wstecz pozbawienia prawa do zwolnienia od opłaty.

Nie jest również warunkiem zwolnienia od opłaty skarbowej użytkowanie gospodarstwa przez nabywcę.

TEZY

O zwolnieniu od opłaty skarbowej lub odmowie zwolnienia decyduje przeznaczenie zakupionego gospodarstwa rolnego wyrażające się w sposobie jego użytkowania bezpośrednio po nabyciu, natomiast późniejsza zmiana przeznaczenia nie może skutkować wstecz pozbawienia prawa do zwolnienia od opłaty.

Nie jest również warunkiem zwolnienia od opłaty skarbowej użytkowanie gospodarstwa przez nabywcę.


SENTENCJA

uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

Z aktu notarialnego sporządzonego w dniu 20 grudnia 1991 r. wynika, że Witold i Maria B. nabyli od Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej w T. działkę o powierzchni 3,29 ha, zabudowaną magazynem zbożowym, stodołą drewnianą, wiatą na maszyny, obora udojową z wagą zbożową, warsztatem mechanicznym, silosem i dystrybutorem paliw. W akcie tym stwierdzono, iż umowa wolna jest od opłaty skarbowej na podstawie par. 62 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie opłaty skarbowej.

Urząd Skarbowy w Z. decyzją z dnia 27 kwietnia 1994 r. na podstawie art. 1 ust. 2 i art. 8 ust. 3 ustawy z dnia 31 stycznia 1989 r. o opłacie skarbowej /Dz.U. nr 74 ze zm./ oraz par. 57 ust. 1 i par. 62 pkt 2 i 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 2 października 1991 r. w sprawie opłaty skarbowej /Dz.U. nr 90 poz. 405/ uznał, że istnieje obowiązek uiszczenia opłaty skarbowej od czynności cywilnoprawnej polegającej na kupnie nieruchomości rolnej od Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej w T.

Zdaniem organu I instancji nie zostały spełnione warunki zwolnienia z opłaty skarbowej na podstawie par. 62 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów, ponieważ nabyta nieruchomość rolna została przeznaczona na Zakład Przetwórstwa Rolno-Spożywczego "M." w T.

W sprawie tej nie znajduje również zastosowania par. 62 pkt 3 rozporządzenia, ponieważ Witold i Maria B. w dniu nabycia przedmiotowej działki nie byli właścicielami gospodarstwa rolnego.

Witold i Maria B. wnieśli odwołanie od decyzji organu I instancji. Odwołujący się zarzucili, że organ I instancji bezpodstawnie przyjął, że zwolnienie z opłaty skarbowej przy zawieraniu umowy kupna miało charakter warunkowy - uzależniony od sposobu późniejszego zadysponowania nieruchomością i charakteru przeznaczenia nieruchomości, które może pozbawić wstecz zwolnienia.

Organ I instancji nie poczynił także ustaleń co do charakteru nieruchomości, w szczególności nie ustalił, że zakupiona nieruchomość w dalszym ciągu posiada charakter rolny z uwagi na rodzaj prowadzonej działalności związanej z typem budynków, które po przeniesieniu własności nieruchomości nadal były użytkowane wyłącznie rolniczo w RSP w T. po wniesieniu tego gospodarstwa jako wkład gruntowy do tej Spółdzielni.

Organ odwoławczy podzielił stanowisko Urzędu Skarbowego w Z., że przedmiotowe grunty rolne i zabudowania nie zostały nabyte z zamiarem utworzenia gospodarstwa rolnego, lecz przedsiębiorstwa przetwórstwa spożywczego, a zatem nie mogą korzystać ze zwolnienia w opłacie skarbowej w świetle par. 62 pkt 2 lit. "b" rozporządzenia.

Witold i Maria B. wnieśli skargę na decyzję Izby Skarbowej w P. do Naczelnego Sądu Administracyjnego, żądając uchylenia zaskarżonej decyzji w całości oraz decyzji organu I instancji.

Skarżący zarzucili zaskarżonej decyzji: 1/ niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności faktycznych, przede wszystkim faktu, że przedmiotowa nieruchomość została od następnego dnia po jej kupnie przeznaczona na cele rolnicze poprzez wniesienie jej jako wkładu gruntowego do Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej w R., 2/ błędne ustalenie, że zwolnienie na podstawie par. 62 pkt 2b rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 2 października 1991 r. ma charakter podmiotowy, a nie przedmiotowy, 3/ nieustalenie faktycznego przeznaczenia nieruchomości.

Skarżący podnieśli, że wniesienie przez nich zakupionego gospodarstwa rolnego do Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej nie spowodowało utraty przez to gospodarstwo jego przeznaczenia na cele rolnicze.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Organy skarbowe przyjęły, iż przedmiotowa nieruchomość stanowiąca gospodarstwo rolne została po jej nabyciu przez skarżących przeznaczona przez nich na cele nierolnicze co powoduje utratę prawa do zwolnienia z opłaty skarbowej zgodnie z par. 62 pkt 2b rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 2 października 1991 r. w sprawie opłaty skarbowej /Dz.U. nr 90 poz. 405/.

Z wyjaśnień skarżących i ze znajdującego się w aktach protokołu wynika zaś, że nabyte przez skarżących gospodarstwo rolne zostało następnego dnia wniesione jako wkład do Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej w T., gdzie było użytkowane rolniczo. Tej okoliczności, to znaczy sposobu wykorzystywania bezpośrednio po jej nabyciu, organy skarbowe w ogóle nie wyjaśniły. Tymczasem jest to okoliczność istotna dla sprawy, gdyż o zwolnieniu od opłaty skarbowej lub odmowie zwolnienia decyduje przeznaczenie zakupionego gospodarstwa rolnego wyrażające się w sposobie jego użytkowania bezpośrednio po nabyciu, natomiast późniejsza zmiana przeznaczenia nie może skutkować wstecz pozbawieniem prawa do zwolnienia od opłaty.

Z brzmienia przepisu par. 62 pkt 2b rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 października 1991 r. w sprawie opłaty skarbowej wynika, że dla kwestii zwolnienia od opłaty skarbowej przeniesienie własności gospodarstwa rolnego ma znaczenie tylko faktyczny sposób użytkowania tego gospodarstwa po przeniesieniu własności, natomiast nie jest istotne w czyim władaniu gospodarstwo pozostaje, to jest czy użytkuje je osoba prywatna, spółdzielnia czy też jednostka państwowa. Nie jest również warunkiem zwolnienia od opłaty skarbowej użytkowanie gospodarstwa przez jego nabywcę. Oddanie przez nabywcę tego gospodarstwa np. w użytkowanie, czy dzierżawę innej osobie nie pozbawia nabywcy zwolnienia od opłaty skarbowej, jeżeli tylko gospodarstwo jest nadal użytkowane rolniczo. Tak więc zwolnienia takiego nie pozbawia skarżących sam fakt wniesienia przez nich zakupionego gospodarstwa rolnego do RSP jako wkładu gruntowego.

Niewyjaśnienie w sposób dokładny stanu faktycznego sprawy, niezebranie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego i brak wyczerpującego ustosunkowania się w uzasadnieniu decyzji do zarzutów skarżących stanowi naruszenie art. 7, art. 77 i art. 107 par. 3 Kpa.

W sprawie niniejszej naruszenie tych przepisów miało istotny wpływ na wynik sprawy, wobec czego Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 107 par. 1 i par. 2 pkt 3 Kpa uchylił zaskarżoną decyzję.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy należy poczynić dodatkowe ustalenia stanu faktycznego, w szczególności co do sposobu użytkowania nieruchomości bezpośrednio po jej nabyciu.