Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 1156/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2016-05-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6269 Inne o symbolu podstawowym 626
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Samorząd terytorialny
Skarżony organ: Burmistrz Miasta
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 30 i 36
journal: Dz.U. 2016 poz 446
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Beata Kozicka Sędzia WSA Bożena Miliczek – Ciszewska Protokolant st. sekr. sąd. Arkadiusz Kmiotek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 maja 2016 r. sprawy ze skargi P.G. na zarządzenie Burmistrza B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zwołania zebrania wiejskiego w celu odwołania sołtysa i rady sołeckiej oraz wyboru sołtysa i rady sołeckiej oddala skargę.


UZASADNIENIE

P.G. pismem z dnia 30 listopada 2015 r. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na zarządzenie Burmistrza B. z dnia [...] r. w sprawie zwołania zebrania wiejskiego Sołectwa C. na dzień 11 września 2015 r. i wystąpił o stwierdzenie nieważności tego zarządzenia. Zarzucił mu sprzeczność z prawem miejscowym - Statutem Sołectwa C. tj. § 8 ust. 3 poprzez jego naruszenie w ten sposób, że do zwołania Zebrania Wiejskiego Sołectwa C. w dniu 11 września 2015 r. doszło na skutek zarządzenia Burmistrza B. wbrew temu przepisowi, który stanowi, że burmistrz ma prawo zwołać zebranie wiejskie jedynie w sprawie wyborów sołtysa i rady sołeckiej oraz w przypadku, gdy sołtys nie zwoła zebrania na wniosek organu gminy. Nadto zarzucono sprzeczność z prawem miejscowym tj. z § 8 ust. 1 i 2 statutu poprzez zwołanie zebrania wiejskiego przez burmistrza, w sytuacji, gdy winien tego żądać od sołtysa oraz z § 20 tego statutu poprzez jego zastosowanie, gdy odnosi się on jedynie do trybu podejmowania uchwał na zebraniu wiejskim mającym na celu odwołanie sołtysa. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że odwołanie sołtysa, które ma być przedmiotem zebrania nie jest równoznaczne z wyborami sołtysa, gdyż są to różne czynności, a z wyborami sołtysa można mieć do czynienia jedynie po skutecznym odwołaniu aktualnego lub po upływie jego kadencji. Prawidłowym trybem zwołania zebrania wiejskiego w sprawie odwołania sołtysa jest jego zwołanie przez samego sołtysa, przez sołtysa na żądanie organów gminy lub pisemny wniosek co najmniej 20 mieszkańców sołectwa, który również winien być skierowany do sołtysa a nie do organów gminy. Podkreślono, że sołtys takiego wniosku nie otrzymał, jak również żądania od organów gminy, a także nie składał rezygnacji z funkcji i nie planował we własnym zakresie zwołania zebrania wiejskiego. Zdaniem wnoszącego skargę Burmistrz B. przekroczył swoje uprawnienia, naruszając jednocześnie uprawnienia przysługujące sołtysowi Sołectwa C.

W odpowiedzi na skargę Burmistrz B. wniósł o odrzucenie skargi z uwagi na jej niedopuszczalność względnie o jej oddalenie. W motywach stanowiska podniesiono wpierw wątpliwość co do możliwości wniesienia w jednym piśmie procesowym skargi na zarządzenie Burmistrza B. oraz na uchwały Rady Miejskiej w B. Nadto wskazano, że w zakresie kwestionowanych uchwał nie wezwano organu do usunięcia naruszenia prawa, a tym samym z tych przyczyn skarga winna być odrzucona. Następnie organ odniósł się do zwołania wiejskiego i podniósł, że w dniu 2 września 2015 r. wpłynęło pismo mieszkańców sołectwa C. domagających się zwołania zebrania wiejskiego celem odwołania sołtysa tego sołectwa. Zdaniem odpowiadającego na skargę stosownie do postanowień § 20 Statutu Sołectwa C. odwołanie sołtysa następuje w takim samym trybie w jakim dokonano jego wyboru. Po myśli § 8 ust. 3 tego statutu zebranie wiejskie w sprawie wyborów Sołtysa i Rady Sołeckiej zwołuje Burmistrz, z tego też powodu odwołanie sołtysa następuje w analogiczny sposób, czyli w następstwie działań podejmowanych przez Burmistrza. W dalszej części uzasadnienia odpowiedzi zakwestionowano stanowisko prezentowane w skardze co do wykładni przywołanego powyżej przepisu Statutu Sołectwa C. Podkreślono również, że na zebranie wiejskie w dniu 11 września 2015 r. przybyła wystarczająca liczba członków sołectwa uprawnionych do jego prawidłowego przeprowadzenia.

Pismem z dnia 15 lutego 2016 r. skarżący odniósł się do odpowiedzi na skargę organu administracji i zamieścił w nim własne stanowisko co do zamieszczonych w odpowiedzi na skargę stwierdzeń. W jego ocenie zebranie wiejskie z dnia 11 września 2015 r. przeprowadzone zostało z licznymi uchybieniami procesowymi uniemożliwiającymi uznanie za prawidłowe podejmowanych na nim rozstrzygnięć.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie

Stosownie do postanowień art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1469 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Po myśli art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. nr 270) sąd administracyjny uwzględniając skargę na uchwałę lub akt będący aktem prawa miejscowego stwierdza nieważność takiego aktu lub uchwały w całości lub w części, albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności.

Rozpoznając przedmiotową sprawę w pierwszej kolejności przyjdzie odnieść się do zagadnienia związanego z kognicją sądu administracyjnego i możliwością skutecznego wniesienia skargi na zarządzenie organu wykonawczego gminy w zakresie zwołania zebrania wiejskiego. Stosownie do postanowień art. 101 ustawy o samorządzie gminnym każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Równocześnie zgodnie z brzmieniem art. 102a tej ustawy w sprawach, o których mowa w rozdziale dotyczącym nadzoru, nie stosuje się przepisów art. 52 § 3 i 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, z późn. zm.). W świetle powyższego wpierw należy odnieść się do tego, czy zarządzenie dotyczące zwołania zebrania wiejskiego jest sprawą z zakresu administracji publicznej. Na tak postawione pytanie należy udzielić odpowiedzi pozytywnej. Kolejnym zagadnieniem wymagającym rozważenia jest to, kto może wnieść skargę, otóż w świetle przywołanych przepisów skargę taką może wnieść każdy czyjego interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone. W rozpoznawanej sprawie skargę wniósł P.G., który był sołtysem w sołectwie C. Mocą kwestionowanego zarządzenia Burmistrza B. zwołane zostało zebranie wiejskie w celu odwołania sołtysa Sołectwa C. W świetle takiego ustalenia przyjdzie uznać, że skarżący wykazał występowanie interesu prawnego we wniesieniu skargi do sądu administracyjnego, ponieważ przedmiotowe zarządzenie wprost wpływało na jego sytuację prawną. Ostatnią kwestią wymagającą rozważenia jest ustalenie, czy skarżący dopełnił ciążącego na nim obowiązku uprzedniego wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa. W aktach administracyjnych zalega wezwanie skarżącego z dnia 8 września 2015 r., mocą którego wzywa on organ gminy do usunięcia naruszenia uprawnienia sołtysa Sołectwa C. do zwołania zebrania wiejskiego, zatem skarżący dopełnił wymóg procesowy przewidziany przepisami ustawy o samorządzie gminnym do skutecznego wniesienia skargi na zarządzenie organu wykonawczego gminy. W świetle przedstawionych rozważań przyjdzie uznać, że skarżący dopełnił wszystkich wymogów do skutecznego wniesienia skargi do sądu administracyjnego, albowiem rozpoznawana sprawa jest z zakresu administracji publicznej, skarżący wykazał się interesem prawnym a wniesienie skargi poprzedzone zostało wymaganą prawem czynnością prawną.

W świetle powyższych ustaleń rozważenia wymagają kwestie merytoryczne przedmiotowej skargi. Z tej perspektywy kluczowe są postanowienia odpowiednich aktów prawnych stanowiących podstawę prawną kwestionowanego zarządzenia. W podstawie tej przywołano art. 30 ust. 1 i art. 36 ustawy o samorządzie gminnym jak również § 20 w związku z § 8 ust. 3 i 4 załącznika nr 6 do uchwały nr [...] Rady Miejskiej w B. z dnia [...] r. w sprawie nadania statutu sołectwom Gminy B. Po myśli art. 30 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym wójt wykonuje uchwały rady gminy i zadania gminy określone przepisami prawa. Z kolei art. 36 tej ustawy odnosi się do organów jednostki pomocniczej jaką jest sołectwo i normuje główne zasady ich wyłaniania. Z punktu widzenia jednostki pomocniczej gminy kluczową rolę pełni jej statut, ponieważ normuje on kluczowe kwestie związane z funkcjonowaniem jej organów. Przywołaną powyżej uchwałą Rady Miejskiej w B. z dnia [...] r. przyjęty został statut sołectwa C., który w rozpoznawanej sprawie zawiera regulacje stanowiące podstawę dla podejmowania działań przez organ wykonawczy gminy. Stosownie do postanowień § 20 tego statutu odwołanie sołtysa i rady sołeckiej oraz poszczególnych jej członków może nastąpić przed upływem kadencji na podstawie uchwały zebrania wiejskiego w tym samym trybie, w jakim dokonano wyboru. Z kolei § 8 ust. 3 tego statutu stanowi, iż zebranie wiejskie w sprawie wyborów sołtysa i rady sołeckiej zwołuje burmistrz. Burmistrz zwołuje zebranie wiejskie również w przypadku gdy sołtys nie zwoła zebrania na wniosek organu gminy. Według ust. 4 tego paragrafu obwieszczenie o terminie i miejscu zebrania powinno zostać ogłoszone w sposób zwyczajowo przyjęty między innymi poprzez wywieszenie na tablicach ogłoszeń na 7 dni przed terminem zebrania. W obwieszczeniu o zebraniu należy podać: termin, miejsce i porządek obrad zebrania oraz informację iż w przypadku braku frekwencji następne zebranie odbędzie się w tym samym dniu po upływie 30 minut bez względu na liczbę obecnych.

W skardze do tutejszego Sądu podniesiono, że przedmiotowe zarządzenie wydane zostało z naruszeniem postanowień Statutu Sołectwa C. to jest § 8 ust. 3 albowiem do zwołania Zebrania Wiejskiego Sołectwa C. w dniu 11 września 2015r. doszło na skutek zarządzenia Burmistrza B. wydanego wbrew temu przepisowi, który stanowi, że burmistrz ma prawo zwołać zebranie wiejskie jedynie w sprawie wyborów sołtysa i rady sołeckiej oraz w przypadku, gdy sołtys nie zwoła zebrania na wniosek organu gminy. Nadto zarządzeniu temu zarzucono sprzeczność z prawem miejscowym to jest z § 8 ust. 1 i 2 statutu Sołectwa C. poprzez zwołanie zebrania wiejskiego przez burmistrza, w sytuacji, gdy winien tego żądać od sołtysa oraz z § 20 tego statutu poprzez jego zastosowanie, gdy odnosi się on jedynie do trybu podejmowania uchwał na zebraniu wiejskim mającym na celu odwołanie sołtysa. Zdaniem skarżącego prawidłowym trybem zwołania zebrania wiejskiego w sprawie odwołania sołtysa jest jego zwołanie przez samego sołtysa, przez sołtysa na żądanie organów gminy lub pisemny wniosek co najmniej 20 mieszkańców sołectwa, który również winien być skierowany do sołtysa a nie do organów gminy. Zatem zdaniem skarżącego Burmistrz B. nie był uprawniony do wydania zaskarżonego zarządzenia.

Mając na uwadze podniesione zarzuty przyjdzie uznać, że nie zasługują one na uwzględnienie. W pierwszej kolejności przyjdzie dostrzec, że w przedmiotowej sprawie podstawą działania organu wykonawczego gminy B. jest § 20 statutu Sołectwa C., zgodnie z którym odwołanie sołtysa i rady sołeckiej oraz poszczególnych jej członków może nastąpić przed upływem kadencji na podstawie uchwały zebrania wiejskiego w tym samym trybie, w jakim dokonano wyboru. Analiza przywołanego unormowania skłania do opowiedzenia się za stanowiskiem, że normuje on tryb postępowania w przypadku odwołania sołtysa i rady sołeckiej przed upływem kadencji. Zatem unormowanie to ma charakter szczególny i z uwagi na ten jego status posiada pierwszeństwo przed innymi regulacjami przedmiotowego statutu. W przepisie tym zamieszczono rozwiązanie odwołujące się do tego, że odwołanie sołtysa nastąpi na podstawie uchwały zebrania wiejskiego w tym samym trybie, w jakim dokonano jego wyboru. Z punktu widzenia prawidłowości zaskarżonego zarządzenia kluczowym jest interpretacja występującego w analizowanym przepisie zwrotu "w tym samym trybie, w jakim dokonano wyboru". Zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie zwrot ten należy interpretować w ten sposób, że pojęcie tego samego trybu odnosi się do mechanizmu związanego ze zwołaniem organu stanowiącego jednostki pomocniczej jak również podejmowaniem przez niego rozstrzygnięć. Ujęcie takie oznacza, że powyższy zwrot ujmowany jest szeroko i obejmuje dwie kwestie zwołanie organu stanowiącego jednostki pomocniczej i podjęcie przez niego rozstrzygnięcia. Nadanie temu zwrotowi takiego znaczenia oznacza, że zwołanie zebrania wiejskiego w sprawie odwołania sołtysa przed upływem kadencji winno nastąpić w analogiczny sposób jak w przypadku zwołania tego organu w przypadku wyboru sołtysa, nadto wskazany organ winien podejmować rozstrzygnięcie w tym samym trybie w jakim dokonywał wyboru sołtysa, a zatem z uwzględnieniem głosowania tajnego i bezpośredniego. Zasady zwołania zebrania wiejskiego w celu wyboru sołtysa unormowane zostały w § 8 ust. 3 tego statutu. Zgodnie z tym przepisem zebranie wiejskie w sprawie wyborów sołtysa i rady sołeckiej zwołuje burmistrz. Natomiast ust. 4 tego paragrafu zawiera procesowe regulacje sprowadzające się do tego, że obwieszczenie o terminie i miejscu zebrania powinno zostać ogłoszone w sposób zwyczajowo przyjęty między innymi poprzez wywieszenie na tablicach ogłoszeń na 7 dni przed terminem zebrania. W obwieszczeniu o zebraniu należy podać: termin, miejsce i porządek obrad zebrania oraz informację iż w przypadku braku frekwencji następne zebranie odbędzie się w tym samym dniu po upływie 30 minut bez względu na liczbę obecnych.

W świetle powyższego rozważyć należy, czy wydanie zaskarżonego zarządzenia poprzedzone zostało wszystkimi wymogami wynikającymi z przywołanych unormowań oraz czy zawiera wszystkie te elementy, które na ich mocy są wymagane. Na wstępie przyjdzie stwierdzić, że Burmistrz B. w świetle przywołanych przepisów statutu Sołectwa C. jest organem uprawnionym do zwołania zebrania wiejskiego w celu odwołania sołtysa przed upływem kadencji. Tym samym podnoszony w skardze zarzut braku właściwości rzeczowej Burmistrza B. w tym zakresie nie jest trafny i nie może zostać uwzględniony.

W tej sytuacji rozważenia wymaga prawidłowość działań podejmowanych przez organ wykonawczy gminy. Z przedłożonych akt administracyjnych wynika, że inicjatywa zwołania zebrania wiejskiego celem odwołania sołtysa przed upływem kadencji wyszła od mieszkańców sołectwa, ponieważ zwrócili się oni pismem z dnia 2 września 2015 r. do Burmistrza B. o zwołanie zebrania wiejskiego w celu odwołania sołtysa przed upływem kadencji. Pod pismem tym podpisało się ponad 60 osób. Następstwem tego pisma było wydanie zaskarżonego zarządzenia, które w dniu [...] r. zostało doręczone sołtysowi jak również członkom rady sołeckiej. W tym miejscu przyjdzie zauważyć, że działania związane z organizacją zebrania wiejskiego zwoływanego na podstawie poddanego kontroli zarządzenia wymykają się już kontroli tutejszego Sądu, ponieważ nie są związane z samym zaskarżonym zarządzeniem, ale ewentualnie działaniami związanymi z jego prawidłowym wykonaniem. W analogiczny sposób widzieć należy także kwestie związane z przebiegiem samego zebrania wiejskiego w dniu 11 września 2015 r., ponieważ zebranie to jak również podejmowane na nim uchwały wymykają się kontroli tutejszego Sądu w ramach rozpoznawanej sprawy. W świetle powyższego zarzuty co do przebiegu tego zebrania nie mają żadnego znaczenia dla oceny prawidłowości kwestionowanego Zarządzenia Burmistrza B. z dnia

[...] r.

Rozważenia zatem wymaga jeszcze kwestia zawartości merytorycznej przedmiotowego zarządzenia, otóż w zarządzeniu tym zamieszczono wszystkie wymagane informacje jak również pouczenia. Wskazano bowiem termin, na który zwołano zebranie wiejskie nadto wskazano zgodnie z wymogiem drugi termin, w przypadku gdy w pierwszym nie będzie możliwe odbycie zebrania wiejskiego z uwagi na niską frekwencję. Dodatkowo w zarządzeniu tym zamieszczono porządek obrad. W świetle powyższego skarżone zarządzenie zawiera wszystkie wymagane elementy, które winno zawierać i w tym zakresie organ wykonawczy gminy nie dopuścił się naruszenia przepisów ustawy o samorządzie gminnym jak również postanowień statutu Sołectwa C.

W świetle przeprowadzonych rozważań przyjdzie stwierdzić, że zarzuty skarżącego nie są trafne i nie mają umocowania w postanowieniach ustawy o samorządzie gminnym jak również w § 20 w związku z § 8 ust. 3 i 4 statutu Sołectwa C., zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach stosownie do postanowień art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi obowiązany jest oddalić wniesioną skargę.

ec