Postanowienie WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1664/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-07-04 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych
Powołane przepisy: article: art. 246 par. 2 pkt 2 w związku z art. 258 par. 2 pkt 7
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Joanna Kruszewska-Grońska po rozpoznaniu w dniu 4 lipca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku F. G. C. Sp. z o.o. z siedzibą w O. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi F. G. C. Sp. z o.o. z siedzibą w O. M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry postanawia: odmówić stronie skarżącej – F. G. C. Sp. z o.o. z siedzibą w O. M. przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.


UZASADNIENIE

Skarżąca F. G. C. Spółka z o.o. z siedzibą w O.M. (reprezentowana przez adwokata L. S. i adwokata J. D.) załączyła do skargi (złożony na urzędowym formularzu PPPr) wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych - w zakresie opłat sądowych. W uzasadnieniu wniosku powołała się na swoją obecną kondycję finansową, tj. brak środków pieniężnych, brak środków trwałych (z uwagi na zatrzymanie automatów do gier przez urzędy celne), brak zdolności kredytowej oraz brak możliwości dokapitalizowania spółki przez jej jedynego wspólnika. Skarżąca podała również, że jej trudności finansowe mają charakter trwały; istnieją od dłuższego czasu, co uniemożliwiło poczynienie oszczędności na poczet ewentualnych kosztów związanych z prowadzeniem sporów sądowych. Dodała, iż z końcem lutego 2016 r. Bank [...]. rozwiązał z nią umowę rachunku bankowego, ponieważ urzędy celne zajęły środki pieniężne na nim zgromadzone, wobec czego bank nie miał możliwości pobrania środków na poczet obsługi tego rachunku.

W oświadczeniu o majątku i dochodach spółka wskazała, iż jej kapitał zakładowy wynosi 5.000,00 zł, wartość środków trwałych według bilansu za ostatni rok to 500.850,02 zł, a w ostatnim roku obrotowym odnotowała stratę w wysokości 167.360,10 zł.

Do wniosku skarżąca załączyła kopie następujących dokumentów: sprawozdań finansowych za lata 2013 - 2014 (wraz z informacjami dodatkowymi, bilansami oraz rachunkami zysków i strat), protokołów zajęcia i odbioru ruchomości, upomnień do zapłaty kar pieniężnych, a także zawiadomień o zajęciu wierzytelności pieniężnych.

Rozpoznając wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy należało zważyć, co następuje:

W postępowaniu sądowoadministracyjnym zasadą jest, że strona wnosząca do Sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki obowiązana jest do uiszczenia kosztów sądowych. Zgodnie bowiem z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 (dalej p.p.s.a.) strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie.

W myśl art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane osobie prawnej, gdy wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Z treści powyższego przepisu wynika, iż ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. W związku z tym musi on przedstawić Sądowi argumentację, która potwierdzałaby jego niezdolność do wygospodarowania środków na pokrycie tych kosztów.

Dokonując oceny niniejszego wniosku skarżącej, wzięto z urzędu pod uwagę dokumenty zgromadzone w innych jej sprawach sądowoadministracyjnych (zawisłych w tutejszym Sądzie), w których również wniosła o przyznanie prawa pomocy, m. in. w sprawie o sygn. akt V SA/Wa 3254/15. Dodatkowo należy mieć na uwadze oświadczenie spółki, zawarte w rubryce nr 10 formularza PPPr, zgodnie z którym, łączna wysokość ciążących na niej wpisów sądowych od skarg wniesionych przez nią do tutejszego Sądu wynosi ponad 75.000 zł.

Rozpoznając przedmiotowy wniosek uznano, iż nie zachodzą przesłanki przemawiające za jego uwzględnieniem. Wykazanie w danym roku podatkowym straty nie musi oznaczać utraty płynności finansowej przez przedsiębiorcę (vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego /dalej NSA/ z 9 września 2013 r., sygn. akt II GZ 489/13, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Strata powstaje bowiem wskutek nadwyżki kosztów uzyskania nad przychodem, a to skutkuje jedynie brakiem dochodu do opodatkowania (brakiem obowiązku zapłaty podatku dochodowego) i nie stanowi automatycznie o braku środków finansowych. Zatem powstanie straty nie oznacza jeszcze utraty płynności finansowej. W orzecznictwie podnosi się, że przedsiębiorstwo, które nie wykazało, że utraciło płynność finansową i nadal funkcjonuje w obrocie gospodarczym, nawet pomimo trudności finansowych, powinno partycypować w kosztach postępowania sądowego (vide postanowienie NSA z 1 kwietnia 2008 r., sygn. akt I OZ 208/08, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Dlatego osoba prawna oraz inna organizacja nieposiadająca osobowości prawnej nie może powoływać się tylko na to, że aktualnie nie dysponuje środkami na poniesienie kosztów sądowych, lecz musi także wykazać, że nie ma ich, mimo iż podjęła wszelkie niezbędne działania, by zdobyć fundusze na pokrycie wydatków (vide postanowienie NSA z 29 marca 2011 r., sygn. akt I OZ 191/11, www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Tymczasem skarżąca posiada majątek znacznej wartości – wartość środków trwałych według oświadczenia złożonego na formularzu PPPr wynosi 500.850,02 zł, a więc wielokrotnie przewyższa opłatę sądową w wysokości 1.080 zł, jak również łączną kwotę wpisów sądowych w kwocie ok. 75.000 zł. W orzecznictwie dotyczącym porównywania wysokości ciążących na stronie kosztów sądowych z posiadanym majątkiem podnosi się, iż osoba prawna nie zasługuje na zwolnienie z kosztów sądowych jeżeli dysponuje majątkiem, którego wartość wielokrotnie przewyższa wysokość wymaganego wpisu (por. postanowienie NSA z 15 marca 2012 r., sygn. akt II GZ 89/12). Podkreślić też należy, iż spółka nadal prowadzi działalność gospodarczą, nie znajduje się w stanie likwidacji ani nie wszczęto wobec niej postępowania upadłościowego. Z analizy dokumentów złożonych w niniejszej sprawie, jak również w innych sprawach skarżącej, w tym w sprawie o sygn. akt V SA/Wa 3254/15, wynika, że skarżąca w 2014 r. uzyskała przychód w kwocie 1.688.950,20 zł oraz poniosła koszty podatkowe w wysokości 1.745.404,46 zł. Natomiast w pierwszym kwartale 2015 r. jej sprzedaż – jak wskazuje deklaracja VAT-7K za ten okres - kształtowała się na poziomie 679.992,00 zł. Ponadto analiza wyciągów z rachunków bankowych (nadesłanych do sprawy o sygn. akt V SA/Wa 3254/15) prowadzi do wniosku, że skarżąca na bieżąco obracała środkami finansowymi, których wysokość wielokrotnie przewyższała należny w niniejszej sprawie wpis sądowy w wysokości 1.080 zł. I tak np. suma wpływów na rachunku w miesiącu lutym 2015 r. wynosiła 57.429,43 zł, w miesiącu marcu 2015 r. – 112.600,00 zł, w kwietniu 2015 r. – 22.300,00 zł, zaś w maju 2015 r. – 123.000,00 zł. Powyższe dokumenty świadczą zatem o prowadzeniu przez spółkę działalności na dużą skalę, z której uzyskiwane są znaczne przychody.

W tym miejscu zaakcentować należy, iż w przypadku przedsiębiorców (a do takich niewątpliwie należy skarżąca) miarodajną dla oceny ich zdolności płatniczych nie jest kategoria "dochodu" (rozumianego jako nadwyżka sumy przychodów nad kosztami ich uzyskania), lecz "przychodu". Istnieją bowiem legalne instrumenty podatkowe pozwalające na równoważenie kosztów i przychodów, tak by w końcowym rozliczeniu obciążenie podatkowe zminimalizować, czy też w ogóle je wyeliminować. Do instrumentów takich należą choćby zwolnienia podatkowe, dokonywanie zakupów i inwestycji w odpowiednim okresie, obniżenie dochodu przez przesunięcie kosztów w czasie, amortyzacja majątku trwałego. Istotniejszy zatem jest fakt uzyskiwania przychodów i poziom, na jakim przychody te się kształtują (vide postanowienie NSA z dnia 25 lutego 2010 r., sygn. akt I FZ 10/10).

Natomiast odnosząc się do argumentu skarżącej w postaci zajęcia wierzytelności z jej rachunku bankowego należy wskazać, że strona - reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika - mogła wnieść skargi na czynności egzekucyjne w trybie art. 54 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Ponadto, nawet jeżeli spółka obecnie nie prowadzi działalności w zakresie gier hazardowych lub ze wskazanych przez nią przyczyn jest ona ograniczona, trudno przyjąć, iż automaty wyczerpują cały jej majątek i nie dysponuje ona innymi jego składnikami. Mając na uwadze przedmiot działalności spółki określony w rejestrze przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego (jak naprawa i konserwacja komputerów i artykułów użytku osobistego i domowego, działalność sportowa, rozrywkowa i rekreacyjna, reklama, badanie rynku i opinii publicznej, pozostała indywidualna działalność usługowa), trudno też uznać, że aktualnie nie prowadzi ona żadnej działalności gospodarczej, która z natury rzeczy zawsze wymaga odpowiedniego zaangażowania materialnego i finansowego. W szczególności jeśli zważy się fakt, że spółka nie zawiesiła prowadzenia działalności gospodarczej, jak również nie znajduje się w fazie upadłości czy likwidacji (vide załączona do skargi informacja odpowiadająca odpisowi aktualnemu na dzień 6 maja 2016 r. z rejestru przedsiębiorców, pobrana na podstawie art. 4 ust. 4aa ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym – t.j. Dz. U. z 2007 r. Nr 168, poz. 1186 ze zm.).

Ponadto skarżąca powołując się na wypowiedzenie jej przez Bank [...]. umowy rachunku bankowego w żaden sposób nie udokumentowała tej okoliczności. Do wniosku załączyła wydruk z rachunku prowadzonego w tym banku, aktualny na dzień 30 listopada 2015 r., na którym saldo było ujemne (-597,37 zł).

Zauważyć także wypada, iż sytuacja majątkowa skarżącej była już oceniana przez NSA w ramach postępowań w przedmiocie prawa pomocy, w których odmawiano skarżącej zwolnienia od kosztów sądowych. Przykładowo w dniu 28 października 2015 r. w sprawach o sygn. akt II GZ 636/15 i II GZ 637/15 NSA oddalił zażalenia spółki na postanowienia tutejszego Sądu o odmowie przyznania jej prawa pomocy. W uzasadnieniu ww. orzeczeń Sąd II instancji podniósł, iż analiza wyciągów z rachunku bankowego skarżącej wskazuje, że dokonywała ona kilkudziesięciotysięcznych wpłat pieniężnych na swoje konto oraz wykonywała przelewy (w wysokości od kilku do kilkudziesięciu tysięcy złotych) na rzecz swoich kontrahentów. Istotnego znaczenia dla wspomnianej oceny nie ma – zdaniem NSA – zawiadomienie z dnia 17 czerwca 2015 r. o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego spółki, skoro dochodzone w związku z tym zawiadomieniem należności wynoszą 34.173,20 zł, a z wyciągów z rachunku bankowego wynika, że spółka oraz prezes jej zarządu dokonywali w każdym miesiącu wpłat na to konto w wysokości na ogół znacznie przekraczającej wspomnianą kwotę (tj. 50.500 zł w lutym 2015 r., 112.600 zł w marcu 2015 r., 22.300 zł w kwietniu 2015 r., 122.000 zł w maju 2015 r.). Zdaniem NSA, wspomniane wpłaty gotówkowe świadczą o tym, że spółka dysponuje środkami finansowymi umożliwiającymi pokrycie kosztów sądowych, lecz decyduje się przeznaczać je na inne koszty związane z prowadzoną działalnością gospodarczą, np. należności z tytułu obsługi prawnej świadczonej przez kancelarię adwokacko-radcowską (w okresie luty - maj 2015 r. spółka udokumentowała przelewy z tego tytułu na łączną kwotę 131.015,85 zł). Podobnie NSA wypowiedział się w postanowieniach: z dnia 19 stycznia 2016 r. o sygn. akt II GZ 961/15, z dnia 2 lutego 2016 r. o sygn. akt II GZ 9/16 oraz z dnia 17 lutego 2016 r. o sygn. akt II GZ 117/16.

Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. w związku z 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a, orzeczono jak w sentencji postanowienia.