Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1934/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-08-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję - art. 64a ppsa
Powołane przepisy: article: art. 138 par. 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Zyglewska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 sierpnia 2018 r. sprawy ze sprzeciwu [...] Sp. z o.o. spółka komandytowo-akcyjna z siedzibą w [...] oraz [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz [...] Sp. z o.o. spółka komandytowo-akcyjna z siedzibą w [...] kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] kwotę 587 (pięćset osiemdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego


UZASADNIENIE

Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] czerwca 2018 r. nr [...] wydana w oparciu art. 138 § 2 ustawy z 14 czerwca 2017 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm., dalej również "k.p.a."), uchylająca decyzję Prezydenta Miasta [...] z [...] maja 2017 r. nr [...] stwierdzającą brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia polegającego na budowie dwóch budynków mieszkalnych wielorodzinnych z garażem podziemnym na terenie działek ew. nr [...] i [...], obręb [...], przy ulicy [...] w [...], dzielnica [...] (dalej również "przedsięwzięcie"), i przekazująca sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.

Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie sprawy.

[...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] (dale również "skarżąca") wnioskiem z 16 sierpnia 2016 r., skorygowanym 18 sierpnia 2016 r. zwrócił się o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia.

Prezydenta Miasta [...] (dalej również "Prezydent", "organ I instancji") decyzją z [...] maja 2017 r. stwierdził brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia, w ramach którego nastąpi realizacja przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, tj. garaży i parkingów samochodowych wraz z towarzyszącą im infrastrukturą, o powierzchni użytkowej nie mniejszej niż 0,5. ha. Powyższą decyzję doręczono [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...], B. C., B. B., G. C., [...] spółka komandytowo-akcyjna, A. S. i P. S. oraz dokonano ogłoszenia w trybie art. 85 ust. 3 ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2017 r. poz. 1405 ze zm. dalej również "ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku").

Odwołanie od powyższej decyzji złożyli [...] Sp. z o.o. S.K.A., B. B. oraz K. B.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej również "SKO", "Kolegium" bądź "organ odwoławczy" decyzją z [...] czerwca 2018 r., po rozpatrzeniu odwołania [...] Sp. z o.o. S.K.A., B. B., uchylił decyzję organu I instancji z [...] maja 2018 r.

W uzasadnieniu decyzji Kolegium zacytowało art. 61 § 4 k.p.a., art. 28 k.p.a. oraz art. 74 ust. 1 pkt 3 i 3a ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku, a następnie wywiodło, że do wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach została załączona dokumentacja przewidziana prawem. Kolegium uznało, że dokumentacja zawiera obszar inwestycji oraz obszar oddziaływania. Z karty informacyjnej wynika, ze oddziaływania przedsięwzięcia nie będzie wykraczało poza teren inwestycji.

Dalej Kolegium zgodziło się z Prezydentem, że stronami postępowania są inwestor oraz podmioty, którym przysługują prawa rzeczowe do nieruchomości sąsiadujących bezpośrednio z terenem inwestycji. Niemniej jednak - w ocenie SKO - w sposób nieuprawniony organ I instancji pominął W. B., współwłaściciela działki nr [...], jako stronę postępowania. Powodem uchyleniem decyzji z [...] maja 2017 r. SKO uczyniło jednak fakt, że organ I instancji nie uwzględnił treści księgi wieczystej [...], gdzie jako właściciel ujawniony została [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] (akt notarialny z [...] marca 2016 r. rep [...]). Kolegium wskazało, że wpisu nowego właściciela do księgi wieczystej dokonano [...] marca 2016 r., czyli przed wydaniem decyzji przez organ I instancji. W konkluzji SKO wskazało, że w toku ponownie prowadzonego postępowania organ I instancji zapewnić ma czynny udział wszystkim stronom postępowania.

Dodatkowo Kolegium nie podzieliło pozostałych zarzutów odwołania i wskazało, że do wniosku dołączono wszystkie wymagane prawem dokumenty, z przepisów nie wynika obowiązek przedstawienia ewentualnych wariantów przedsięwzięcia oraz, że Prezydent [...] nie podlegał wyłączeniu.

Od powyższej decyzji sprzeciw wniósł [...] Sp. z o.o. S.K.A. z siedzibą w [...] (IV SA/Wa 1934/18) oraz [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] (IV SA/Wa 1935/18).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniami z 8 sierpnia 2018 r. zarządził połączenie spraw ze sprzeciwu [...] Sp. z o.o. S.K.A. z siedzibą w [...] (IV SA/Wa 1934/18) oraz [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] (IV SA/Wa 1935/18) do łącznego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia.

[...] Sp. z o.o. S.K.A. z siedzibą w [...] zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:

• art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., poprzez zaniechanie ponownego zbadania sprawy, w tym zarzutów sformułowanych w odwołaniu,

• art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 3 k.p.a. poprzez zaniechanie przytoczenia uzasadnienia faktycznego i prawnego.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty [...] Sp. z o.o. S.K.A. wniosła o uchylenie decyzji.

Uzasadniając zarzuty skargi [...] Sp. z o.o. S.K.A. z siedzibą w [...] wskazała, że co do zasady decyzja jest trafna, ale SKO wydając zaskarżoną decyzję ograniczyło się do analizy jednego z wątków odwołania i sformułowało wytycznych jedynie co do konieczności zapewnienia udziału w postępowaniu współwłaścicielowi nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] – W. B. Zdaniem skarżącego, SKO było zobligowane do ponownego merytorycznego zbadania sprawy, ale obowiązek ten nie został wykonany.

Z kolei [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] zarzuciło zaskarżonej decyzji naruszenie art. 138 § 2 k.p.a., w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy polegający na uchyleniu decyzji organu I instancji w całości, w sytuacji, w której nie wystąpiły przesłanki uprawniające do wydania decyzji kasatoryjnej.

[...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] wniosła o:

1. uchylenie zaskarżonej decyzji w całości,

2. zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania przed sądami administracyjnymi, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych

3. przeprowadzenie uzupełniającego dowodu z dokumentów:

a) oświadczenia prezesa zarządu [...] Sp. z o.o. na okoliczność posiadania wiedzy o toczącym się postępowaniu w przedmiocie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach,

b) odpisu pełnego KRS spółki pod firmą [...] Sp. z o.o. na okoliczność posiadania wiedzy o toczącym się postępowaniu w przedmiocie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, tożsamości składu zarządu [...] Sp. z o.o. i [...] Sp. z o.o. zmiany firmy spółki [...] Sp. z o.o. na [...] Sp. z o.o.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] w odpowiedzi na sprzeciwy wniosło o ich oddalenie i podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188 ze zm.) w związku z art. 3 § 2a ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej "p.p.s.a.") wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. Sąd rozpoznając sprzeciw od decyzji, zgodnie z art. 64e p.p.s.a., ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. i jeśli stwierdzi jego naruszenie, uchyla decyzję w całości (art. 151a § 1 p.p.s.a.). W przypadku nieuwzględnienia sprzeciwu od decyzji sąd oddala sprzeciw (art. 151a § 2 p.p.s.a.).

W tym miejscu warto przypomnieć, że ogólną zasadą wynikającą z treści art. 138 § 1 k.p.a. jest, że organ odwoławczy wydaje rozstrzygnięcie co do istoty sprawy. Rozstrzygnięcie kasacyjne, o którym mowa w art. 138 § 2 k.p.a., powinno zaś mieć wyjątkowy charakter. Każda sprawa administracyjna winna podlegać dwukrotnemu merytorycznemu rozstrzygnięciu, przez dwa różne organy administracji publicznej (art. 15 k.p.a.). Skuteczne wniesienie odwołania przenosi na organ II instancji ciężar ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy indywidualnej, a postępowanie odwoławcze nie ogranicza się jedynie do kontroli decyzji I instancji. W tym miejscu należy również wyjaśnić, że art. 136 k.p.a. uprawnia organ odwoławczy do przeprowadzenia na żądanie strony lub z urzędu dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecenia przeprowadzenia tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Natomiast zgodnie z art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.

Mając na uwadze powyższe uregulowania Sąd uznał, iż decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] czerwca 2018 r. została wydana z naruszeniem art. 138 § 2 k.p.a.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stwierdziło kompletność wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla terenu inwestycji objętego działkami nr [...] i [...], obręb [...] przy ul. [...] w [...]. Jednocześnie Kolegium uznało, że krąg stron postępowania został nieprawidłowo ustalony przez organ I instancji z uwagi na pominięcie wpisów w księdze wieczystej [...] (dotyczącej działki [...]). Takie stwierdzenia świadczą o wewnętrznej sprzeczności uzasadnienia decyzji, a tym samym uznać należy, że zostało sporządzone z naruszeniem wymogów z art. 107 § 3 k.p.a. Przypomnieć należy, że zgodnie z art. 74 ust. 1 pkt 6 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, do wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach należy dołączyć wypis z rejestru gruntów lub inny dokument, wydany przez organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków, pozwalający na ustalenie stron postępowania, zawierający co najmniej numer działki ewidencyjnej oraz, o ile zostały ujawnione: numer jej księgi wieczystej, imię i nazwisko albo nazwę oraz adres podmiotu ewidencyjnego, obejmujący przewidywany teren, na którym będzie realizowane przedsięwzięcie, oraz obejmujący obszar, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie, z zastrzeżeniem ust. 1a-1c przywołanego przepisu. W aktach sprawy znajdują się wypisy z rejestru gruntów dla działek oznaczonych: [...] (według stanu na dzień 5 października 2015 r. i 24 sierpnia 2016 r.), [...] (według stanu na dzień 4 lutego 2016 r. i 24 sierpnia 2016 r.) oraz [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...][...] (według stanu na dzień 5 sierpnia 2016 r.). Nietrafne zdaniem Sądu było więc stanowisko SKO, że organ I instancji z uwagi na pominięcie wpisów w księdze wieczystej dotyczącej tytułu własności działki nr [...] nieprawidłowo ustalił krąg stron postępowania. Nie sposób w szczególności oczekiwać, jak czyni do Kolegium, aby organ I instancji, który w toku postępowania zgromadził dokumenty wynikające z art. 74 ust. 1 pkt 6 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i 30 maja 2017 r. wydał decyzję w sprawie, każdorazowo sprawdzał aktualność danych zawartych w uprzednio złożonych dokumentach. Nie pozostaje to w sprzeczności z obowiązkiem organu administracji, wynikającym z przepisów prawa ustalenia kręgu stron postępowania (art. 28 k.p.a.), celem zapewnienia im czynnego udziału (art. 10 k.p.a.). Przyjęcie poglądu Kolegium w praktyce mogłoby oznaczać utrudnienie, a nawet paraliż, w prowadzeniu postępowania administracyjnego z uwagi na np. częsty obrót nieruchomością.

Sąd nie neguje, że nieprawidłowe ustalenie kręgu stron postępowania w postepowaniu stanowi naruszenia przepisów postępowania i ma to wpływ na wynik sprawy, to zauważyć należy, że w realiach rozpoznawanej sprawy miała miejsce sytuacja szczególna, poza tymi co wskazano powyżej w zakresie prawidłowego zgromadzenia dokumentów stosownie do treści art. 74 ust. 1 pkt 6 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku. [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] podniosło w skardze, że jedynym właścicielem nieruchomości dla której prowadzona jest księga wieczysta o nr [...] jest [...] Sp. z o.o. (dawniej [...] Sp. z o.o.), której udziałowcem jest [...] Sp. z o.o., a prezesem obu spółek [...] i posiadają one ten sam adres siedziby. Dlatego na gruncie niniejszej sprawy Sąd przychylił się do stanowiska skarżącej [...] Sp. z o.o., że zarówno skarżący, jak i [...] Sp. z o.o. były właściwie poinformowane o toczącym się postępowaniu z uwagi na tożsamość osoby pełniącej funkcje prezesa zarządu podmiotów, którym przysługiwały tytuł prawne do działek objętych terenem inwestycji. Tym samym zdaniem Sądu zasadny był zarzut skargi [...] Sp. z o.o., że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 138 § 2 k.p.a.

Odnosząc się zaś do zarzutów skargi [...] Sp. z o.o. S.K.A. z siedzibą w [...] wyjaśnić należy, że o ile organ odwoławczy zobligowany jest zapewnić stronom prawo do dwukrotnego rozpatrzenia sprawy przez organy dwóch instancji (art. 15 k.p.a.) w oparciu o całokształt materiału dowodowego, to nie sposób uznać, że przy wydaniu decyzji na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. organ ma zająć stanowisko co do istoty sprawy. Jeszcze raz należy zaakcentować, że decyzja kasatoryjna ma charakter procesowy i wydanie decyzji w powyższym trybie nie kończy postępowania administracyjnego. Dlatego za chybione Sąd uznał zarzuty ww. skarżącej dotyczące zaniechania ponownego zbadania sprawy, w kontekście zarzutów sformułowanych w odwołaniu od decyzji organu I instancji, tj. naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. W świetle powyższego Sąd pragnie jednak zasygnalizować, że odnoszenie się do zarzutów merytorycznych odwołania – w niniejszej sprawie do treści karty informacyjnej przedsięwzięcia w zakresie wariantów planowanej inwestycji - wykraczało poza orzekanie w trybie art. 138 § 2 k.p.a.

Ponadto Sąd działając z urzędu stwierdził, że niedopuszczalne było działanie SKO polegające na pominięciu odwołania K. B. Z akt sprawy nie wynika, aby zostało ono dotychczas rozpoznane. Odwołania należy rozpoznawać łącznie, co nie jest oczywiście równoznaczne z wydaniem rozstrzygnięcia o tej samej treści w stosunku do każdego odwołania.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy SKO ponownie rozpatrzy odwołania [...] Sp. z o.o. S.K.A., B. B. oraz rozpatrzy odwołanie K. B. Będzie miał na względzie ocenę prawną wyrażoną powyżej, a uzasadnienie decyzji zostanie sporządzone z zachowaniem wymogów z art. 107 § 3 k.p.a.

W tym stanie rzeczy Sąd działając na podstawie art. 151a § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200, art. 205 § 2 i art. 210 § p.p.s.a. Na koszty postępowania składają się: wpisy od skarg [...] Sp. z o.o. S.K.A. z siedzibą w [...] oraz [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] określone na podstawie § 2 ust. 1 pkt 6a rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.), koszty zastępstwa procesowego [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...], określone na podstawie § 14 ust. 1 pkt. 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokatów (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800) i art. 1 ust. 1 pkt 2 oraz pkt IV załącznika do ustawy z 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej (Dz. U. z 2018 r. poz. 1044 ze zm.).