Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 849/22
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-01-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Ochrona zdrowia
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 235 1
journal: Dz.U. 1974 nr 24 poz 141
law: Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy.
article: § 8 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2013 poz 1367
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Dorota Dąbek (spr.) Sędzia NSA Mirosław Trzecki Sędzia del. WSA Wojciech Sawczuk po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej L. P. Sp. z o.o. w Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 26 listopada 2021 r., sygn. akt IV SA/Wr 481/20 w sprawie ze skargi L.P. Sp. z o.o. w Z. na decyzję Dolnośląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we Wrocławiu z dnia 14 września 2020 r., nr HP.906.33.2020.EL w przedmiocie choroby zawodowej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od L.P. Sp. z o.o. w Z. na rzecz Dolnośląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we Wrocławiu 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Objętym skargą kasacyjną wyrokiem z dnia 26 listopada 2021 r., sygn. akt IV SA/Wr 481/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił w całości skargę L.P. sp. z o.o. w Z.Ś. (dalej: Spółka, skarżąca) na decyzję Dolnośląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we Wrocławiu z dnia 14 września 2020 r., nr HP.906.33.2020.EL, w przedmiocie stwierdzenia u T. P. (zwanego dalej: Pracownikiem) choroby zawodowej: przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy - zespół cieśni w obrębie nadgarstka prawego.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła Spółka, zaskarżając wyrok WSA w całości i wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA we Wrocławiu, wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania. Spółka oświadczyła, że zrzeka się rozprawy.

W skardze kasacyjnej zarzucono:

1. na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (cytowana dalej jako: p.p.s.a.), naruszenie przepisów postępowania mającego istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. oraz art. 151 p.p.s.a., które to naruszenie polegało na nieuchyleniu przez WSA zaskarżonej decyzji mimo wydania jej w postępowaniu obarczonym istotnym dla wyniku sprawy naruszeniem przepisu postępowania, to jest § 8 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1367, dalej jako: rozporządzenie RM z 2009 r.) i w konsekwencji na błędnym oddaleniu skargi;

2. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. oraz art. 151 p.p.s.a., które to naruszenie polegało na nieuchyleniu przez WSA zaskarżonej decyzji mimo wydania jej w postępowaniu obarczonym mającymi istotny wpływ na wynik sprawy naruszeniami przepisów postępowania, to jest art. 7 oraz art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej jako: k.p.a.) poprzez:

a) zaniechanie zgromadzenia i dołączenia do akt pełnej dokumentacji medycznej Pracownika, na podstawie której Dolnośląski Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy we Wrocławiu - Oddział w Wałbrzychu (dalej jako: DWOMP) dnia 17 grudnia 2019 r. wydał orzeczenie lekarskie nr (...) o rozpoznaniu choroby zawodowej u Pracownika (dalej jako: orzeczenie lekarskie), kwestionowane przez Skarżącą;

b) odmowę Skarżącej możliwości wypowiadania się co do merytorycznych, w tym medycznych, aspektów sprawy z uwagi na zarzucany Skarżącej brak wiedzy specjalistycznej;

c) zaniechanie rozpatrzenia całego zebranego materiału dowodowego; i w konsekwencji na błędnym oddaleniu skargi;

3. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., naruszenie przepisów postępowania mającego istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. oraz art. 151 p.p.s.a., które to naruszenie polegało na nieuchyleniu przez WSA zaskarżonej decyzji mimo wydania jej w postępowaniu obarczonym istotnym dla wyniku sprawy naruszeniem przepisu postępowania, to jest art. 80 k.p.a. polegającym na przekroczeniu granic swobodnej oceny dowodów poprzez:

a) stwierdzenie choroby zawodowej na podstawie Orzeczenia Lekarskiego, które nie zawiera należytego uzasadnienia i jest sprzeczne z pozostałym materiałem dowodowym, w tym w szczególności z Kartą oceny narażenia zawodowego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej z 19 lipca 2019 r. (cyt. dalej jako: Karta) w szczególności w zakresie stwierdzenia pracy w narażeniu zawodowym w zakładzie Skarżącej;

b) nieuzasadnione przyjęcie istnienia związku przyczynowego pomiędzy sporną chorobą a sposobem wykonywania pracy; i w konsekwencji na błędnym oddaleniu skargi;

4. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., naruszenie przepisów postępowania mającego istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. oraz art. 151 p.p.s.a., które to naruszenie polegało na nieuchyleniu przez WSA zaskarżonej decyzji mimo wydania jej w postępowaniu obarczonym istotnym dla wyniku sprawy naruszeniem przepisu postępowania, to jest art. 8 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności sprawy i brak rozpatrzenia zgłaszanych przez Skarżącą twierdzeń i wniosków oraz nieuwzględnienie praw i interesów Skarżącej, jako strony postępowania i w konsekwencji na błędnym oddaleniu skargi;

5. na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a., naruszenie przepisu prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 235¹ Kodeksu pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 ze zm., dalej jako: "K.p."), które to naruszenie polegało na utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji, mimo że w sprawie nie doszło do ustalenia bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba Pracownika została spowodowana działaniem czynników szkodliwych w środowisku pracy tub sposobem wykonywania pracy w zakładzie Skarżącej.

Argumenty na poparcie powyższych zarzutów zostały przedstawione w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną pełnomocnik organu wniósł o jej oddalenie i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania wg norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, w składzie trzech sędziów. Wnosząca skargę kasacyjną Spółka zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej nie zażądały przeprowadzenia rozprawy (art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a).

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach i z tego powodu nie została uwzględniona.

Należy na wstępie wskazać, że art. 193 zdanie drugie p.p.s.a. przewidując, że uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej, wyłącza przy rozstrzygnięciach oddalających skargę kasacyjną odpowiednie stosowanie do postępowania przed NSA wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w zw. z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a. Z tego powodu Naczelny Sąd Administracyjny odstąpił od przedstawienia stanu sprawy, ograniczając uzasadnienie tylko do rozważań mających znaczenie dla oceny postawionych w skardze kasacyjnej zarzutów.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi - zgodnie z art. 174 p.p.s.a. - może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) albo naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.).

W skardze kasacyjnej sformułowano zarzuty zarówno naruszenia prawa materialnego, jak też naruszenia przepisów postępowania. Przedmiot obu rodzajów zarzutów, jak i kierunek argumentacji pozostaje jednak w ścisłym związku, koncentrując się zasadniczo wokół art. 235¹ Kodeksu pracy oraz § 8 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z 2009 r., których błędne zastosowanie zdaniem skarżącego kasacyjnie wynikało z nieprawidłowej oceny przez Sąd pierwszej instancji dokonanych przez organy ustaleń faktycznych. Mając zatem na względzie powyższy związek treściowy, sformułowane w niniejszej skardze kasacyjnej zarzuty poddane zostały kontroli kasacyjnej łącznie, w kontekście naruszenia prawa materialnego. Dopiero wynik tego aspektu kontroli kasacyjnej może zostać nałożony na ocenę zarzutu naruszenia przepisów postępowania.

Zgodnie z art. 235¹ K.p. za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy, albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Z punktu widzenia art. 235¹ K.p. "nie jest wymagane bezsporne wykazanie związku między warunkami pracy w warunkach narażenia, a stwierdzoną dolegliwością" (por. wyrok NSA z dnia 15 czerwca 2012 r., sygn. II OSK 748/12, LEX nr 1216762). W konkretnym przypadku stwierdzenie przez organ z wysokim prawdopodobieństwem wystąpienia czynnika szkodliwego w miejscu pracy, skutkującego powstaniem choroby zawodowej, nie oznacza, że okoliczność ta musi być potwierdzona bezspornym dowodem. Użycie przez ustawodawcę w art. 235¹ K.p. alternatywy: "bezspornie" lub z "wysokim prawdopodobieństwem", wskazuje na pewną dyskrecjonalność organów inspekcji sanitarnej prowadzących postępowanie w przedmiocie ustalenia przyczyn choroby zawodowej, nie oznacza jednak dowolności.

W myśl art. 2351 K.p. rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo w określonym czasie po zakończeniu pracy w takim narażeniu, jednak pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych. Warunkiem koniecznym stwierdzenia przez organ inspekcji sanitarnej choroby zawodowej jest zatem uprzednie jej lekarskie rozpoznanie przez właściwą medyczną jednostkę orzeczniczą (por. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 maja 2001 r., sygn. I SA 1801/00, LEX nr 77663).

Stosownie do § 8 ust. 1 rozporządzenia z 2009 r. decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika.

Postępowanie w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej jest specyficznym postępowaniem administracyjnym, zaś regulacje procesowe zawarte w Kodeksie pracy i rozporządzeniu z 2009 r. w sprawie chorób zawodowych stanowią lex specialis wobec przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Pogląd Sądu pierwszej instancji jest w tej kwestii prawidłowy, wynikający z ogólnych, fundamentalnych zasad stosowania przepisów k.p.a., o ile przepisy szczególne nie stanowią inaczej. Wydane na podstawie upoważnienia ustawowego i w jego granicach wykonawcze do ustawy rozporządzenie, zawiera (i może zawierać) uregulowanie proceduralne o charakterze lex specialis w stosunku do ogólnych zasad proceduralnych wynikających z k.p.a. Nie ma zatem racji skarżąca kasacyjnie Spółka wskazując na naruszenie prawa "skoro nie istnieje podstawa prawna, która pozwalałaby skutecznie modyfikować przepisy k.p.a. przez rozporządzenie" (str. 9 uzasadnienia skargi kasacyjnej). Zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia właściwy państwowy powiatowy inspektor sanitarny, który otrzymał zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej, wszczyna postępowanie, a w szczególności kieruje byłego pracownika, którego podejrzenie dotyczy, na badanie w celu wydania orzeczenia o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania, do jednostki orzeczniczej, o której mowa w § 5 ust. 2. Następnie lekarz tej jednostki na podstawie przeprowadzonych badań, dokumentacji medycznej, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego wydaje orzeczenie o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania (§ 6 ust. 1 rozporządzenia z 2009 r.). Co istotne, jeżeli zakres informacji zawartych w wymienionej dokumentacji jest niewystarczający do wydania orzeczenia lekarskiego, lekarz występuje o ich uzupełnienie do pracodawcy, lekarza sprawującego profilaktyczną opiekę zdrowotną nad pracownikiem, państwowego powiatowego inspektora sanitarnego lub pracownika (§ 6 ust. 5 rozporządzenia z 2009 r.). To zatem lekarze specjaliści uprawnieni są do występowania o uzupełnienie materiału dowodowego w sprawie, jeżeli zakres informacji zawartych w dokumentacji medycznej, przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego jest w ich ocenie niewystarczający. Badany w jednostce orzeczniczej I stopnia Pracownik, który nie zgadza się z treścią orzeczenia lekarskiego, może wystąpić z wnioskiem o przeprowadzenie ponownego badania przez jednostkę orzeczniczą II stopnia.

Interpretacja powyższych regulacji prowadzi do wniosku, że ustawodawca nie dał pracodawcy osoby ubiegającej się o ustalenie choroby zawodowej prawa skutecznego domagania się od jednostki orzeczniczej I stopnia lub od właściwego organu inspekcji sanitarnej, skierowania pracownika na badanie przez jednostkę orzeczniczą II stopnia. Było to zamierzone i celowe uregulowanie zasad orzekania o chorobie zawodowej, co potwierdza treść przepisu § 8 ust. 2 rozporządzenia z 2009r., zgodnie z którym, jeżeli właściwy państwowy inspektor sanitarny przed wydaniem decyzji uzna, że materiał dowodowy, o którym mowa w ust. 1, jest niewystarczający do wydania decyzji, może żądać od lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie, uzupełnienia orzeczenia lub wystąpić do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację oraz podjąć inne czynności niezbędne do uzupełnienia materiału dowodowego. Oznacza to, że również inspektor sanitarny nie jest władny w ramach swoich kompetencji decyzyjnych wystąpić z żądaniem ponownego badania pracownika przez jednostkę orzeczniczą drugiego stopnia, mając jedynie uprawnienie do żądania dodatkowej konsultacji ze strony takiej jednostki. W razie uznania, że materiał dowodowy jest niewystarczający do wydania decyzji, to inspektor sanitarny decyduje o wyborze sposobu uzupełnienia materiału dowodowego poprzez podjęcie jednej lub kilku wymienionych w § 8 ust. 2 rozporządzenia czynności. Przepis ten nie wprowadza zatem hierarchii dowodów poprzez przyznanie prymatu jednej czynności dowodowej nad inną, w tym zwłaszcza konsultacji jednostki orzeczniczej II stopnia (por. wyrok NSA z dnia 24 kwietnia 2007r., sygn. II OSK 332/07).

Jak z powyższego wynika, podstawowym - choć nie jedynym - warunkiem rozpoznania choroby zawodowej jest pozytywna opinia lekarska wydana w trybie ww. rozporządzenia z 2009 r. Opinia ta podlega ocenie i kontroli organu, utrwalony bowiem w orzecznictwie sądów administracyjnych jest pogląd, że orzeczenie lekarskie dotyczące rozpoznania choroby zawodowej jest opinią w rozumieniu art. 84 § 1 k.p.a. Bez tej opinii bądź sprzecznie z tą opinią organ administracji nie może dokonywać we własnym zakresie rozpoznania choroby i ustalić, czy rozpoznane schorzenie mieści się w wykazie chorób zawodowych. Nie oznacza to jednak zwolnienia organu orzekającego od obowiązku dokonania oceny opinii biegłego w granicach wskazanych w art. 80 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 5 listopada 1998 r., sygn. I SA 1200/98, LEX nr 45833).

Jak słusznie zauważył Sąd pierwszej instancji, organ jest związany opinią lekarską w zakresie wiedzy medycznej. Takiej wiedzy nie posiadają organy administracyjne czy sądy, a zatem nie mogą samodzielnie podważać opinii specjalistów. Związanie polega zatem na tym, że jeśli orzeczenie lekarskie nie budzi wątpliwości w świetle pozostałych dowodów, to stanowi jedyny wiarygodny środek dowodowy służący stwierdzeniu choroby zawodowej, (por. uzasadnienie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 czerwca 2008 r., sygn. K 23/07, OTK-A 2008, nr 5, poz. 82). W przypadku zatem, gdy orzeczenie lekarskie jest prawidłowe pod względem formalnym, zawiera wyczerpujące uzasadnienie i jest zgodne z prawem - organ administracyjny jest takim orzeczeniem związany. Państwowy Inspektor Sanitarny wydający decyzję w sprawie choroby zawodowej, nie jest bowiem uprawniony do kontroli merytorycznej (medycznej) orzeczeń lekarskich wydanych przez jednostki organizacyjne uprawnione do rozpoznawania chorób zawodowych, ani też do dokonywania własnych ustaleń prowadzących do odmiennego rozpoznania jednostki chorobowej. Kontrola i możliwość podważenia opinii lekarskich przez organ jest zatem możliwa, ale w ograniczonym zakresie (por. m.in. wyrok NSA z dnia 12 maja 2010 r., sygn. akt II OSK 335/10). Sąd administracyjny kontrolując pod względem zgodności z prawem decyzję państwowego inspektora sanitarnego, może zakwestionować jedynie ustalenia stanu faktycznego dokonane przez organ, co może prowadzić do zakwestionowania pod względem formalnym również orzeczenia lekarskiego, np. z tego punktu widzenia, że zostało wydane w niewłaściwej formie, bez należytego uzasadnienia lub przez nieuprawnionego lekarza. Nie może to jednak dotyczyć merytorycznej treści prawidłowo sporządzonego orzeczenia lekarskiego. (por. m.in. wyrok NSA z dnia 5 stycznia 2007, sygn. akt II OSK 1078/06 i powołane w nim orzecznictwo).

Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że z analizowanych przepisów wynika domniemanie polegające na tym, że jeżeli właściwy lekarz uznał, że rodzaj rozpoznanej u pracownika choroby mieści się w wykazie chorób zawodowych, a ze stanu faktycznego ustalonego w sprawie wynika, że pracownik świadczył pracę w warunkach narażenia zawodowego, to dane schorzenie należy uznać za chorobę zawodową. Domniemanie to upada, gdy zebrany materiał dowodowy pozwala, bezspornie albo z wysokim prawdopodobieństwem, wykluczyć taki związek przyczynowo-skutkowy, to znaczy wskazać etiologię choroby inną niż zawodowa.

W niniejszej sprawie dochodzenie sanitarno-epidemiologiczne wykazało, że podczas zatrudnienia T. P., w tym m.in. w L.P. Sp. z o.o., był on narażony na monotypowe ruchy rąk, powodujące przeciążenie układu ruchu, a upoważniona placówka medyczna na podstawie przeprowadzonych badań rozpoznała u niego chorobę zawodową, wskazując w orzeczeniu lekarskim na okres narażenia zawodowego od 2006 r. do 2019 r., tj. m.in. okres pracy T. P. w skarżącej kasacyjnie Spółce.

W niniejszej sprawie lekarz-specjalista z Dolnośląskiego Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy we Wrocławiu w dniu 17 grudnia 2019 r. wydał orzeczenie lekarskie nr (...) o rozpoznaniu u Pracownika przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy – obustronnego zespołu cieśni w obrębie nadgarstka, wymienionej w poz. 20 pkt 1 wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu z 2009 r. Dokonując oceny całości dokumentacji lekarz stwierdził, że: "pacjent narażony był na sposób wykonywania pracy cechujący się monotypią ruchów rąk (...) oraz "mając na uwadze narażenie zawodowe oraz rozpoznany i operowany zespół cieśni w obrębie nadgarstka lewego, po wykluczeniu przyczyn pozazawodowych rozpoznajemy chorobę zawodową: zespół cieśni w obrębie nadgarstka prawego i lewego". Badanie EMG potwierdza zespół cieśni nadgarstka obustronny". Z wywiadu chorobowego wynika, że czynnik zawodowy jest dominujący.

Ponadto organ I instancji, w związku z zarzutami skarżącej Spółki zawartymi w odwołaniu, dotyczącymi kwestii medycznych, pismem z dnia 31 stycznia 2020 r. zwrócił się do Dolnośląskiego Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy z prośbą o zajęcie stanowiska dotyczącego tych kwestii. W odpowiedzi, lekarz orzecznik wskazanego Ośrodka w piśmie z dnia 21 lutego 2020 r. stwierdził, że przy orzekaniu rozpoznania choroby zawodowej uwzględniono wszystkie wymagania medyczne oraz wykluczono pozazawodowe przyczyny zespołu cieśni w obrębie nadgarstka, w tym złamania nadgarstka, lokalne procesy zapalne, regionalne, układowe, zaburzenia gospodarki płynowej.

Stanowisko jednostki orzeczniczej I stopnia zawarte w orzeczeniu z dnia 17 grudnia 2019 r., oraz w piśmie z dnia 21 lutego 2021 r., w jednoznaczny i bezsporny sposób stwierdza wysokie prawdopodobieństwo zawodowej etiologii choroby u T. P.. Jednoznacznie i bezspornie wyklucza pozazawodowy charakter stwierdzonego schorzenia.

Zarzut skarżącej Spółki dotyczący nieprzeprowadzenia wobec Pracownika dodatkowych badań lekarskich w toku postępowania, nie świadczy o wadliwości tego orzeczenia, albowiem odnosi się do merytorycznych kwestii (medycznych), co do których ani Sąd ani organ nie mogą się wypowiadać. Jak już wyżej wskazano, to lekarz ma wiedzę specjalistyczną w zakresie rozpoznania choroby zawodowej i to on decyduje o tym, jakie badania są niezbędne, w jakim zakresie i jak mają zostać przeprowadzone.

W niniejszym postępowaniu lekarze dysponowali materiałem dowodowym, w tym dokumentacją medyczną i nie uznali za konieczne sięganie po dodatkową dokumentację, przyjmując, że materiał dowodowy zgromadzony w sprawie jest wystarczający do wydania prawidłowego orzeczenia. W tej sytuacji organ sanitarny II instancji miał prawo stwierdzić, że materiał dowodowy był wystarczający do wydania decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej. Prawidłowości tej oceny skarżąca kasacyjnie Spółka nie zakwestionowała skutecznie podniesionym zarzutem o charakterze jedynie ogólnym, polemicznym.

Sporządzone w tej sprawie orzeczenie lekarskie spełnia wymogi proceduralne, jest jasne, nie zawiera sprzeczności, uzasadnia w sposób zrozumiały dla organów i stron poczynione rozpoznanie i przedstawia metodologię tego rozpoznania oraz prowadzonych badań, jest wyczerpujące, znajduje potwierdzenie w innych dowodach. Z tych przyczyn organ obowiązany był wydać decyzję o rozpoznaniu choroby zawodowej zgodnie z treścią tej opinii i rozpoznaniem lekarskim.

Nie jest także trafny zarzut skarżącej kasacyjnie Spółki dotyczący wadliwości przepisów rozporządzenia z 2009 r. w aspekcie braku uprawnienia pracodawcy do możliwości domagania się skierowania pracownika na ponowne badanie stanu zdrowia przez uprawnioną jednostkę orzeczniczą II stopnia, jak również możliwości zapoznania się z dokumentacją medyczną. Zgodnie z § 7 ust. 1 rozporządzenia z 2009 r. wyłącznie pracownik ma uprawnienie do wystąpienia z wnioskiem o przeprowadzenie ponownego badania przez jednostkę orzeczniczą II stopnia. W postępowaniu dotyczącym zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych istotną cechą różnicującą pracownika i pracodawcę jest zakres praw i obowiązków przypisanych każdemu z nich. W judykaturze takie rozwiązanie oceniono jako nienaruszające konstytucyjnej zasady równości (por. m.in. wyrok NSA z 15 marca 2007 r., sygn. II OSK 756/06, ONSAiWSA 2008, nr 2, poz. 40).

Nie może też odnieść zamierzonego skutku zarzut skarżącej kasacyjnie Spółki dotyczący braku możliwości wypowiadania się co do merytorycznych, głównie medycznych aspektów sprawy z uwagi na zarzucany skarżącej brak wiedzy specjalistycznej. Z akt sprawy bowiem wynika, że skarżąca była informowana o możliwości wypowiadania się co do zgromadzonego materiału dowodowego (zawiadomienie z dnia 16 stycznia 2020 r.). Podnoszone przez skarżącą kwestie medyczne zawarte w odwołaniu zostały wyjaśnione przez jednostkę orzeczniczą upoważnioną do orzekania w sprawach chorób zawodowych w piśmie z dnia 24 stycznia 2020 r. Wydane w tej sprawie orzeczenie lekarskie uzupełnione dodatkowymi wyjaśnieniami, nie budzi wątpliwości w świetle pozostałych zgromadzonych w sprawie dowodów. Skarżąca kasacyjnie nie podnosi żadnych konkretnych argumentów, które podważałyby wiarygodność i zgodność z prawem orzeczenia lekarskiego. Nie zakwestionowała zatem skutecznie możliwości uznania wydanego w sprawie orzeczenia lekarskiego za wiarygodny środek dowodowy służący stwierdzeniu choroby zawodowej w tej sprawie. Organy administracji w tej sprawie, nie dysponując przeciwdowodami, które mogłyby orzeczenie to podważyć, nie miały w tym zakresie podstaw do przyjęcia, że rzeczywisty stan zdrowia Pracownika był inny niż wynika to z badań stanowiących postawę orzeczenia lekarskiego.

Za niezasadny należy także uznać zarzut zaniechania przez organy zgromadzenia i dołączenia do akt sprawy pełnej dokumentacji medycznej pracownika. Jak już wyżej wyjaśniono, organ orzekając w sprawie istnienia podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej nie jest upoważniony do analizy dokumentacji medycznej pod względem merytorycznym. Nie gromadzi w tej sytuacji dokumentacji medycznej w aktach administracyjnych, poza dokumentacją dołączaną przez strony jako dowód w sprawie. Organ wydaje decyzję kierując się opiniami medycznymi upoważnionych placówek służby zdrowia, które gromadzą dokumentację medyczną. Zauważyć w związku z tym należy, że orzekający w sprawie Dolnośląski Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy sprecyzował w wydanym orzeczeniu lekarskim nr 107/2019 informacje dotyczące pochodzenia (źródeł) dokumentacji lekarskiej z dotychczasowego leczenia T. P. (m.in. dokumentacja POZ i Poradni Profilaktycznej, dokumentacja dotycząca narażenia zawodowego związanego ze sposobem wykonywania pracy). Kwestie gromadzenia i udostępniania dokumentacji medycznej reguluje rozporządzanie Ministra Zdrowia z dnia 1 sierpnia 2002 r. w sprawie sposobu dokumentowania chorób zawodowych i skutków tych chorób (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 1379), a uprawniona jednostka diagnostyczno-orzecznicza ocenia, czy dysponuje pełnym materiałem lekarskim pozwalającym na wydanie orzeczenia w sprawie istnienia podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. Podniesione w skardze kasacyjnej ogólnikowe argumenty nie podważyły skutecznie tego, że zgromadzona w tej sprawie dokumentacja medyczna była niewystarczająca do rozpoznania schorzenia i uznania jego zawodowej etiologii.

Gołosłowny, a przez to niezasługujący na uwzględnienie jest też zarzut dotyczący sprzeczności przyjętego w treści orzeczenia lekarskiego narażenia zawodowego z pozostałym materiałem dowodowym, w tym w szczególności z Kartą oceny narażenia zawodowego. Do kwestii specyfiki pracy w skarżącej Spółce w kontekście warunków narażenia zawodowego Pracownika, organ szczegółowo odniósł się w decyzji. Zgromadzony w tej kwestii materiał dowodowy zawierał nie tylko Kartę oceny narażenia zawodowego, w której opisano szczegółowo rodzaj zadań wykonywanych przez Pracownika (w tym m.in. obsługę zespołu maszyn takich jak wytłaczarka, piła i urządzenie do foliowania), ale też protokół oględzin miejsca pracy z dnia 19 lipca 2019 r. oraz zapis audiowizualny czynności wykonywanych przez Pracownika na stanowisku operatora wytłaczarki, ustawiacza na Wydziale Montażu w L..P. Sp. z o.o. Twierdzenie Spółki, że żadna z czynności wykonywanych przez Pracownika nie miała cech charakterystycznych dla czynności mogących powodować powstanie zespołu cieśni, nie zostało zatem wykazane. Podkreślenia jeszcze raz wymaga, że do stwierdzenia zawodowej etiologii schorzenia nie jest wymagana pewność, a jedynie wysokie prawdopodobieństwo związku przyczynowego pomiędzy warunkami pracy a powstaniem schorzeniem. Tego domniemania związku przyczynowego skarżąca Spółka w tej sprawie nie obaliła.

Ze wskazanych powodów uznać należy, że podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty błędnego zastosowania art. 235 1 K.p. i § 8 ust. 1 i 2 rozporządzenia z 2009r. z powodu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 K.p.a., nie doprowadziły do skutecznego zakwestionowania zgodności z prawem poczynionych w tej sprawie ustaleń, że warunki pracy zawodowej wykonywanej przez T. P. w negatywny sposób wpłynęły na jego zdrowie, przyczyniając się do wystąpienia choroby, która mieści się w wykazie chorób zawodowych. W związku z powyższym zarzuty te nie podważyły zgodności z prawem zaskarżonego wyroku.

Z tych powodów skarga kasacyjna, nie mając usprawiedliwionych podstaw, podlegała oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a. (punkt 1 sentencji wyroku).

O kosztach postępowania kasacyjnego w wysokości 360 zł zasądzonych od skarżącej Spółki L.P. sp. z o.o. w Z. Ś. na rzecz organu tj. Dolnośląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we Wrocławiu, orzeczono w punkcie 2 sentencji wyroku na podstawie art. 204 pkt 2 p.p.s.a., stosownie do § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265). Koszty te stanowią wynagrodzenie pełnomocnika organu, który nie reprezentował organu w postępowaniu przed WSA, za sporządzenie i wniesienie odpowiedzi na skargę kasacyjną (zob. uchwałę 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 listopada 2012 r., II FPS 4/12, orzeczenia.nsa.gov.pl).