Postanowienie NSA, sygn. akt II FZ 75/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2011-04-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Przywrócenie terminu
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 194, art. 174, art. 176, art. 197 par. 1 i 2, art. 86 par. 1, art. 244 par. 2, art. 184.
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Teza: Teza informacyjna:

Zażalenie jest środkiem odwoławczym przysługującym na mocy art. 194 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) na konkretne postanowienie lub zarządzenie wojewódzkiego sądu administracyjnego wydane w toku danego postępowania sądowoadministracyjnego, a nie na dowolne rozstrzygnięcie, które zapadło w toku danej sprawy. Nie można więc skutecznie w drodze zażalenie na dane postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego dążyć do podważenia wcześniejszego postanowienia tego sądu, nawet jeżeli późniejsze postanowienie jest konsekwencją owego wcześniejszego.

TEZY

Teza informacyjna:

Zażalenie jest środkiem odwoławczym przysługującym na mocy art. 194 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) na konkretne postanowienie lub zarządzenie wojewódzkiego sądu administracyjnego wydane w toku danego postępowania sądowoadministracyjnego, a nie na dowolne rozstrzygnięcie, które zapadło w toku danej sprawy. Nie można więc skutecznie w drodze zażalenie na dane postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego dążyć do podważenia wcześniejszego postanowienia tego sądu, nawet jeżeli późniejsze postanowienie jest konsekwencją owego wcześniejszego.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Stanisław Bogucki po rozpoznaniu w dniu 12 kwietnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia W. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 listopada 2010 r., sygn. akt III SA/Wa 890/09 odrzucające wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 sierpnia 2010 r., sygn. akt III SA/Wa 890/09 w sprawie ze skargi W. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 23 kwietnia 2009 r., nr [...] w przedmiocie nadpłaty w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych postanawia: oddalić zażalenie.


UZASADNIENIE

1. Postanowieniem z dnia 17 listopada 2010 r. o sygn. akt III SA/Wa 890/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił wniosek W. P. (dalej: skarżący) o przywrócenie terminie do wniesienia zażalenia na postanowienie tegoż Sądu z dnia 17 sierpnia 2010 r., sygn. akt III SA/Wa 890/09, odrzucające wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku tegoż Sądu z dnia 22 października 2009 r., sygn. akt III SA/Wa 890/09, w sprawie ze skargi skarżącego na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 2 kwietnia 2009 r., nr [...], w przedmiocie nadpłaty w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia podano art. 88 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej w skrócie: p.p.s.a.).

2. Przebieg postępowania przed WSA w Warszawie:

2.1. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie Sąd pierwszej instancji podał, że WSA w Warszawie wyrokiem z dnia 22 października 2009 r., sygn. akt III SA/Wa 890/09, oddalił skargę skarżącego na w.w. decyzję Dyrektora IS w W.

2.2. Pismem z dnia 27 października 2009 r. skarżący zwrócił się o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia w.w. wyroku jednocześnie składając na formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia doradcy podatkowego.

2.3. Referendarz sądowy WSA w Warszawie postanowieniem z dnia 7 kwietnia 2010 r. przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie ustanowienia doradcy podatkowego oraz odmówił przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.

2.4. Sąd pierwszej instancji pismem z dnia 9 kwietnia 2010 r. zwrócił się do Krajowej Rady Doradców Podatkowych (dalej: KRDP) o wyznaczenie skarżącemu doradcy podatkowego.

2.5. Pismem z dnia 23 kwietnia 2010 r. KRDP poinformowała WSA w Warszawie o wyznaczeniu w trybie art. 253 p.p.s.a doradcy podatkowego P. G. pełnomocnikiem skarżącego.

2.6. Pełnomocnik Skarżącego 15 czerwca 2010 r. złożył wniosek o doręczenie w.w. wyroku wraz z uzasadnieniem, który otrzymał 19 lipca 2010 r. (k. 72 akt WSA w Warszawie).

2.7. Pismem z dnia 26 lipca 2010 r. pełnomocnik skarżącego zwrócił się o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, jednocześnie wnosząc skargę kasacyjną.

2.8. WSA w Warszawie postanowieniami z dnia 17 sierpnia 2010 r. (doręczone 26 sierpnia 2010 r.) oraz z dnia 23 września 2010 r. (doręczone 5 października 2010 r.) odpowiednio odrzucił wniosek pełnomocnika skarżącego o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej oraz odrzucił skargę kasacyjną skarżącego.

2.9. Pełnomocnik skarżącego w dniu 4 października 2010 r. wystąpił o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia na w.w. postanowienie WSA w Warszawie z 17 sierpnia 2010 r., wnosząc zażalenie na w.w. postanowienie. W uzasadnieniu podniósł, że 27 września 2010 r. otrzymał od skarżącego pełnomocnictwo do reprezentowania go przed Sądem pierwszej instancji. W ocenie pełnomocnika dzień doręczenia mu podpisanego dokumentu pełnomocnictwa jest dniem, w którym ustąpiła przyczyna uchybienia terminowi do wniesienia zażalenia na postanowienie z 17 sierpnia 2010 r. W stanie prawnym sprawy dniem ustanowienia pełnomocnika z urzędu jest dzień, w którym otrzymał dokument potwierdzający oświadczenie woli skarżącego, zgodnie z art. 244 p.p.s.a. w brzmieniu obowiązującym do 10 kwietnia 2010 r.

3. Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie:

3.1. Odrzucając wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie WSA w Warszawie z dnia 17 sierpnia 2010 r. Sąd pierwszej instancji stwierdził, że warunkiem przywrócenia terminu – stosownie do art. 87 § 1, 2 i 4 p.p.s.a. – jest po pierwsze złożenie wniosku w terminie 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia, po drugie uprawdopodobnienie braku winy, a po trzecie dokonanie (równocześnie z wnioskiem) czynności, wobec której uchybiono terminowi. Przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, jeżeli uchybienie terminu nie powoduje negatywnych skutków dla strony i upłynął rok od uchybionego terminu (wtedy przywrócenie dopuszczalne jest tylko wyjątkowo) – art. 86 § 2 i art. 87 § 5 p.p.s.a.

3.2. W rozpoznawanej sprawie pełnomocnik skarżącego złożył, co nie budziło wątpliwości, zażalenie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu 4 października 2010 r. Natomiast wniosek o przywrócenie terminu wnosi się do sądu w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminowi. We wniosku o przywrócenie terminu pełnomocnik skarżącego wskazał, że nie ponosi on winy w uchybieniu terminu do wniesienia w.w. zażalenia, gdyż 27 września 2010 r. otrzymał od skarżącego podpisane pełnomocnictwo do reprezentowania go przed Sądem pierwszej instancji i z tą datą ustąpiła przesłanka uchybienia terminowi.

Odnosząc się do powyższego stanowiska WSA w Warszawie stwierdził, że pełnomocnik skarżącego, zgodnie z informacją uzyskaną z KRDP z dnia 23 kwietnia 2010 r. został ustanowiony pełnomocnikiem skarżącego z urzędu i od tego momentu otrzymywał korespondencję oraz brał udział w postępowaniu sądowym. Obowiązki procesowe podjął 14 maja 2010 r., przeglądając akta sprawy, o czym świadczy znajdująca się w aktach sprawy notatka z czytelni akt WSA w Warszawie. Następnie 15 czerwca 2010 r. złożył wniosek o doręczenie w.w. wyroku wraz z uzasadnieniem, który otrzymał 19 lipca 2010 r. (k. 72 akt WSA w Warszawie), a pismem z 26 lipca 2010 r. zwrócił się o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, jednocześnie wnosząc skargą kasacyjną. Postanowienie z dnia 17 sierpnia 2010 r. pełnomocnik skarżącego otrzymał 26 sierpnia 2010 r. wraz z prawidłowym pouczeniem o sposobie i terminie jego zaskarżenia.

W świetle akt sprawy wątpliwości Sądu pierwszej instancji nie budziło to, że skarżący był zawiadomiony o ustanowieniu pełnomocnika z urzędu oraz poinformowany, że taki pełnomocnik został wyznaczony pod rządami znowelizowanej od dnia 10 kwietnia 2010 r. p.p.s.a. Udzielenie przez skarżącego pełnomocnictwa, wyznaczonemu przez KRDP, doradcy podatkowemu i doręczenie go pełnomocnikowi 27 września 2010 r. oznacza zaakceptowanie osoby wyznaczonej oraz czynności procesowych dokonywanych przez nią w postępowaniu sądowym, przed datą formalnego udzielenia pełnomocnictwa, stosownie do art. 103 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16 poz. 93 ze zm.) w związku z art. 40 p.p.s.a. Tym samym powoływane przez pełnomocnika skarżącego okoliczności nie mogły stanowić przyczyny uzasadniającej uchybienie terminowi do wniesienia zażalenia oraz nie stanowi też o ustaniu przesłanki uchybienia terminowi do wniosku o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia. Skoro pełnomocnik skarżącego osobiście odebrał postanowienie z dnia 17 sierpnia 2010 r. w dniu 26 sierpnia 2010 r. (k. 103 akt WSA w Warszawie), należało przyjąć, że od tego dnia zaczął biec termin do złożenia zażalenia na w.w. postanowienie. Czynność ta jednak w wyznaczonym terminie nie została dokonana przez pełnomocnika. Zażalenie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia złożono dopiero 4 października 2010 r., z uchybieniem siedmiodniowego terminu do wniesienia zażalenia.

4. Stanowisko skarżącego w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym:

4.1. Wnosząc do Naczelnego Sądu Administracyjnego zażalenie na w.w. postanowienie WSA w Warszawie skarżący (reprezentowany przez pełnomocnika z urzędu – doradcę podatkowego) zaskarżył je w całości i wniósł o uchylenie w.w. postanowienia WSA w Warszawie w całości i rozpatrzenie wniesionej skargi kasacyjnej. Zarzucił Sądowi pierwszej instancji: (I) naruszenie przepisów postępowania, tj.: (1) art. 3 § 1, art. 7, art. 37 § 1, art. 67 § 5, art. 87 § 1, art. 88, art. 125 § 1 i art.141 § 4 p.p.s.a., (2) art. 178 p.p.s.a. poprzez błędną wykładnię, uznając, że ustanowienie pełnomocnika z urzędu na podstawie wniosku złożonego w terminie otwartym do wniesienia wniosku o sporządzenia uzasadnienia wyroku nie ma wpływu na bieg terminu do wniesienia skargi kasacyjnej oraz (II) naruszenie prawa materialnego, tj.: art. 244 § 2 p.p.s.a., poprzez "...niewłaściwe zastosowanie polegające na zastosowaniu normy prawnej obowiązującej od dnia 10 kwietnia 2010 r. do wniosku o udzielenie pomocy prawnej z dnia 27 października 2010 r. rozstrzygniętego postanowieniem WSA w Warszawie z dnia 7 kwietnia 2010 r., oraz pominięciu przy ustaleniu daty, od której biegnie termin do wniesienia skargi kasacyjnej ustanowienia w niniejszej sprawie pełnomocnika z urzędu".

4.2. Uzasadniając zażalenie skarżący stwierdził, że w postanowieniu z dnia 17 sierpnia 2010 r. WSA w Warszawie w sprawie odrzucenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, Sąd pierwszej instancji uznał, że pełnomocnik skarżącego w sprawie został ustanowiony z dniem poinformowania go o ustanowieniu pełnomocnikiem, stosowanie do art. 244 § 2 p.p.s.a. w brzmieniu obowiązującym od dnia 10 kwietnia 2010 r. WSA w Warszawie uznał, że ustanowienie pełnomocnika z urzędu następuje dwuetapowo: (1) postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego o udzieleniu pomocy prawnej oraz (2) wyznaczenie pełnomocnika przez KRDP, z pominięciem etapu złożenia wniosku przez stronę albowiem prawo do korzystania z pomocy prawnej nabywane jest z wniosku zainteresowanego i służy zabezpieczeniu prawa do sądu dla wszystkich obywateli bez względu na możliwości materialne. Końcowy etap ustanawiania pełnomocnika z urzędu w rozpoznawanej sprawie - poinformowania pełnomocnika przez KRDP o ustanowieniu go pełnomocnikiem z urzędu - został dokonany po dniu 10 kwietnia 2010 r., a więc pod rządami zmienionej ustawy. WSA w Warszawie uznał, że należy zastosować zasadę tempus regit actum (czas wyznacza podstawę działania). W związku z tym kwestie intertemporalne należało rozstrzygnąć na korzyść zasady bezpośredniego działania nowego przepisu.

W ocenie skarżącego stanowisko WSA w Warszawie pomija fakt, że nowelizacja art. 244 p.p.s.a., obowiązująca od 10 kwietnia 2010 r., wprowadzała nie tylko nowe brzmienie art. 244 § 2 w.w. ustawy, ale dodała również § 3 do tego artykułu. Analizując zasadność zastosowania znowelizowanych postanowień art. 244 p.p.s.a. należało, zdaniem skarżącego, ocenić całość dokonanej nowelizacji i jej cel, a nie ograniczyć się wyłącznie do części nowelizacji, tj. do § 2 art. 244 w.w. ustawy. Skoro nowelizacja obejmowała proces ustanawiania pełnomocnika od momentu składania wniosku, dając prawo wnioskodawcy do wskazania konkretnej osoby pełnomocnika, to należało uznać, że nowelizacja ta ma zastosowania do wniosków złożonych po 10 kwietnia 2010 r., można ją również zastosować do wniosków złożonych przed w.w. datą, jeżeli wnioskodawca został poinformowany o prawie do wskazania konkretnej osoby jako pełnomocnika ustanowionego z urzędu. Stosowanie znowelizowanego brzemienia art. 244 p.p.s.a. do wniosku o przyznanie pomocy prawnej rozstrzygniętego postanowieniem WSA przed 10 kwietnia 2010 r. godzi w instytucję pełnomocnika. W tej konkretnej sprawie wnioskodawca został pozbawiony prawa wypowiedzenia się i wskazania osoby pełnomocnika. W ocenie skarżącego Sąd pierwszej instancji zastosował "przymus" pełnomocnika. Zastosowanie art. 244 p.p.s.a. w brzmieniu obowiązującym od 10 kwietnia 2010 r. w tej sprawie było naruszeniem prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie w sprawie normy, która nie miała zastosowania. Zastosowanie jej pozbawiło prawa skarżącego do wypowiedzenia się co do osoby pełnomocnika. Stanowi to przesłankę określoną w art. 174 § 1 p.p.s.a., uzasadniającą wniesione zażalenie. W istniejącym stanie faktycznym należało zastosować art. 244 § 2 p.p.s.a., w brzmieniu obowiązującym do 10 kwietnia 2010 r.

4.3. W dalszej części uzasadnienia skarżący przedstawił argumenty polemiczne z postanowieniem WSA w Warszawie z dnia 23 września 2010 r., którym odrzucono skargę kasacyjną skarżącego od w.w. wyroku WSA w Warszawie z dnia 22 października 2009 r.

5. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

5.1. Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw, dlatego podlega oddaleniu. Uzasadnienie zażalenie została wadliwie skonstruowane, bowiem podniesiona w nim argumentacja jest skierowana przeciwko postanowieniom WSA w Warszawie z dnia 17 sierpnia 2010 r. i z dnia 23 września 2010 r. (patrz pkt 2.8. niniejszego uzasadnienia). Zażalenie zostało natomiast wniesione na postanowienie WSA w Warszawie z dnia 17 listopada 2010 r., którym Sąd pierwszej instancji odrzucił wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na w.w. postanowienie tegoż Sądu z dnia 17 sierpnia 2010 r.

5.2. Rozpoznając zażalenie skarżącego należy mieć na względzie istotę wniesionego środka odwoławczego. Zgodnie z art. 194 p.p.s.a., zażalenie jest bowiem jednym z dwóch środków odwoławczych od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych. Jego istotą jest kontrola legalności wymienionych w przepisach p.p.s.a. postanowień i zarządzeń wydanych w toku postępowania. Tym samym prawidłowe jego skonstruowanie, które polega na nienaruszeniu istoty tego środka prawnego, sprowadza się do próby podważenia oceny dokonanej przez podmiot, który wydał dane postanowienie lub zarządzenie. Podniesienie zarzutu naruszenia prawa i argumentacja przemawiająca za oceną wnoszącego zażalenie, że owo naruszenie miało miejsce w jego sprawie, powinny zatem dotyczyć samego rozstrzygnięcia, na które wnosi się środek odwoławczy. Nie można podnosić w zażaleniu argumentów, które miałyby wspierać bezpośrednio wniosek oddalony w pierwszej instancji postępowania sądowoadministracyjnego, gdyż kontrola rozstrzygnięcia, na które wniesiono zażalenie, nie polega na ponownym rozpatrzeniu wniosku, lecz na sprawdzeniu, czy zasadnie – zgodnie z prawem i wymogami racjonalności oraz doświadczenia życiowego – oceniono, że wniosek o takiej a nie innej treści nie może być spełniony. Możliwość podnoszenia dodatkowych argumentów za wnioskiem w postępowaniu odwoławczym oznaczałaby zaprzeczenie funkcji kontrolnej Naczelnego Sądu Administracyjnego, który byłby podmiotem ponownie oceniającym sam wniosek, a nie sposób jego rozstrzygnięcia w pierwszej instancji. Tym samym przekreślonoby sens instytucji środka odwoławczego, co byłoby tożsame z naruszeniem przepisów p.p.s.a. konstytuujących ów środek (por. postanowienie NSA z dnia 13 maja 2010 r., sygn. akt II FZ 182/10, publik.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Podobnie należy mieć na względzie, że zażalenie jest środkiem odwoławczym przysługującym na mocy art. 194 p.p.s.a. na konkretne postanowienie lub zarządzenie wojewódzkiego sądu administracyjnego wydane w toku danego postępowania sądowoadministracyjnego, a nie na dowolne rozstrzygnięcie, które zapadło w toku danej sprawy. Skonkretyzowany środek odwoławczy jest pod kątem procesowym i merytorycznym integralnie związany z tym, od czego strona chce się "odwołać", czyli skonkretyzowanym rozstrzygnięciem wojewódzkiego sądu administracyjnego. Na tej właściwości środków odwoławczych są oparte m.in. instytucje terminów ustawowych na wniesienie tychże środków. Nie można więc skutecznie w drodze zażalenie na dane postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego dążyć do podważenia wcześniejszego postanowienia tego sądu, nawet jeżeli późniejsze postanowienie jest konsekwencją owego wcześniejszego. Prawidłowo skonstruowane zarzuty zażalenia oraz ich uzasadnienie nie mogą nie odnosić się do przedmiotu zaskarżenia, czyli konkretnego rozstrzygnięcia wojewódzkiego sądu administracyjnego.

5.3. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wadliwe uzasadnienie zażalenia nie może prowadzić do tak rygorystycznych konsekwencji, jakie miałyby miejsce w postępowaniu zainicjowanym na skutek wniesienia skargi kasacyjnej. Rygoryzm formalny, mający swoją podstawę w art. 174 i 176 p.p.s.a., nie ma w postępowaniu zażaleniowym miejsca, gdyż w.w. przepisów nie stosuje się na mocy art. 197 § 2 i art. 194 § 4 p.p.s.a. Ten ostatni przepis określa bowiem wyczerpująco wymogi formalne stawiane przez przepisy prawa środkowi odwoławczemu określonemu w p.p.s.a. jako zażalenie (por. postanowienie NSA z dnia 15 września 2010 r., sygn. akt II FZ 441/10, publik.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Odnosząc więc sformułowane w zażaleniu zarzuty do postanowienia WSA w Warszawie z dnia 17 listopada 2010 r., Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że nie są one zasadne.

Prawidłowo Sąd pierwszej instancji oceniał, że nie zostały spełnione przesłanki przywrócenia terminu, o których mowa w art. 86 § 1 p.p.s.a. Pełnomocnik skarżącego osobiście odebrał postanowienie z dnia 17 sierpnia 2010 r. w dniu 26 sierpnia 2010 r. (k. 103 akt WSA w Warszawie). Od tego dnia zaczął więc biec termin do złożenia zażalenia na w.w. postanowienie. Czynność ta jednak w wyznaczonym terminie nie została dokonana przez pełnomocnika. Zażalenie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia złożono dopiero 4 października 2010 r., z uchybieniem siedmiodniowego terminu do wniesienia zażalenia.

Prawidłowo Sąd pierwszej instancji ocenił, że bezpodstawnie pełnomocnik skarżącego powoływał się na brak umocowania w sprawie, które miało trwać, aż do otrzymania od skarżącego pisemnego pełnomocnictwa w dniu 27 września 2010 r. Jak bowiem stwierdzono w sprawie skarżącego o sygn. akt II FZ 74/11, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego bezzasadnie w zażaleniu podnosi się, że moment umocowania w.w. doradcy podatkowego jako pełnomocnika w sprawie wyznacza moment doręczenia mu pisemnego pełnomocnictwa, podpisanego przez skarżącego. Oceniając skutki prawne w.w. postanowienia Referendarza sądowego WSA w Warszawie oraz wyznaczenia przez KRDP konkretnego profesjonalnego pełnomocnika, należy uwzględnić bowiem nowelizację p.p.s.a., która weszła w życie 10 kwietnia 2010 r., czyli trzy dni po wydaniu przez Referendarza sądowego WSA w Warszawie postanowienia w zakresie wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy. W myśl znowelizowanego art. 244 p.p.s.a. ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego w ramach prawa pomocy jest równoznaczne z udzieleniem pełnomocnictwa (§ 2 w.w. przepisu p.p.s.a.). Ponieważ zmiana przepisów prawa nastąpiła w toku rozpoznawanej sprawy i była to zmiana przepisów o charakterze procesowym, to w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zasadnie WSA w Warszawie uznał, że należy zastosować zasadę tempus regit actum (czas wyznacza podstawę działania). W związku z tym kwestie intertemporalne należało rozstrzygnąć na korzyść zasady bezpośredniego działania nowego przepisu. Należy bowiem mieć na względzie zasadę, że postępowanie prowadzi się według przepisów obowiązujących w dacie dokonania poszczególnych czynności. Wyjątek od powyższej zasady, tj. stosowanie przepisów postępowania poprzednio obowiązujących musi wyraźnie wynikać z przepisu przejściowego. W związku z powyższym, skoro ustawodawca nie uregulował tej kwestii w sposób szczególny, każda zmiana przepisów postępowania powoduje konieczność stosowania przepisów aktualnie obowiązujących. W przypadku przepisów prawa materialnego dla oceny czy dane zachowanie (zdarzenie) jest objęte reglamentacją prawa stosuje się przepisy z daty jego zaistnienia (choć i ta zasada może doznać ograniczeń w przypadku przepisów retroakcyjnych), ale już ewentualne skutki mogą być wyznaczane na mocy przepisów przejściowych przez przepisy z innej daty (por. wyrok NSA z dnia 1 października 2009 r., sygn. akt II FSK 643/08, publik.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/).

Tym samym bezzasadny jest zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 244 § 2 p.p.s.a., który błędnie pełnomocnik skarżącego określa jako przepis prawa materialnego, a nie prawa procesowego.

5.4. Opierając swoją ocenę na prawidłowej wykładni art. 244 § 2 p.p.s.a. Sąd pierwszej instancji zgodnie z wymogami prawa odrzucił wniosek skarżącego na podstawie art. 88 p.p.s.a. Uznając zarzuty zażalenia za bezzasadne Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. orzekł zatem jak w sentencji.