Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 935/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-11-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6239 Inne o symbolu podstawowym 623
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 1 ust. 2 i 3, art. 3 ust. 1 pkt 1a), art. 29 ust. 1.
journal: Dz.U. 2014 poz 148
law: Ustawa z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej - tekst jedn.
article: art. 106 ust. 1 pkt 4.
journal: Dz.U. 2007 nr 50 poz 331
law: Ustawa z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów.
article: art. 40a ust. 1 pkt 4 i ust. 5.
journal: Dz.U. 2015 poz 678
law: Ustawa z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych - tekst jedn.
journal: Dz.U.UE.L 2004 nr 165 poz 1 art. 12 ust. 1 i 3.
law: Rozporządzenie (WE) Nr 882/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie kontroli urzędowych przeprowadzanych w celu sprawdzenia zgodności z prawem paszowym i żywnościowym oraz regułami dotyczącymi zdrowia zwierząt i  dobrostanu zwierząt
journal: Dz.U.UE.L 2002 nr 31 poz 1 art. 17 ust. 1 i  2, art. 3 pkt 8, art. 2 pkt 16.
law: Rzozporządzenie (WE) Nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiające ogólne zasady i wymagania  prawa żywnościowego, powołujące Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiające procedury w zakresie bezpieczeństwa  żywności

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Cezary Pryca Sędzia NSA Gabriela Jyż (spr.) Sędzia del. WSA Małgorzata Łuczyńska Protokolant asystent sędziego Dorota Gaj-Mizerska po rozpoznaniu w dniu 22 listopada 2016 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. P. Spółki z o.o. w P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 21 listopada 2014 r. sygn. akt VI SA/Wa 738/14 w sprawie ze skargi A. P. Spółki z o.o. w P. na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu wprowadzenia do obrotu zafałszowanego artykułu rolno-spożywczego 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od A. P. Spółki z o.o. w P. na rzecz Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów 2700 (dwa tysiące siedemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 21 listopada 2014 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalił skargę A. Polska Sp. z o.o. w P. na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia [...] grudnia 2013 r. w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej.

Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym:

W wyniku przeprowadzonej w dniach 13, 14 i 20 grudnia 2012 r. kontroli w C. H. – B. w B., należącym do skarżącej, stwierdzono w sprzedaży partie artykułów rolno-spożywczych wyprodukowanych przez M. D. Sp. z o.o. w G.: jedną partię masła E. z W. 100% oryginalne, zawartość tłuszczu 82%, a 200 g, oznakowanego datą minimalnej trwałości (partia 167); jedną partię miksu tłuszczowego E. E. 82% tł., a 200 g (partia 167); partię miksu tłuszczowego O. Z. W. z masłem 82% tł., a 275 g (partia 104), z których pobrano próbki do badań laboratoryjnych. Ocenie poddano również oznakowanie miksów tłuszczowych na podstawie której stwierdzono, że oznakowanie miksu E. E. oraz miksu O. Z. W. z masłem nie spełniało wymagań określonych w art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a) i ust. 2 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. z 2010 r. Nr 136, poz. 914 z późn. zm., dalej: ustawa o bezpieczeństwie żywności i żywienia), jako wprowadzającego konsumentów w błąd co do charakterystyki środka spożywczego, w tym jego nazwy, właściwości i składu oraz zastosowanego materiału opakowaniowego. W przypadku miksu E. E. zastosowano szatę graficzną charakterystyczną dla masła: skopki z wylewającym się białym płynem oraz duży napis E. 82% tł., przy jednoczesnym podaniu właściwej nazwy rodzajowej miks tłuszczowy znacznie mniejszą czcionką. W miksie O. Z. W. z masłem w nazwie zastosowano m.in. określenia "O.", co mogło sugerować, że produkt jest masłem, oraz "z masłem" podczas gdy do jego wyprodukowania zastosowano tłuszcz roślinny i tłuszcz mleczny, a ponadto na opakowaniu bezpodstawnie podano, że opakowanie jest ekologiczne.

Przeprowadzone badania próbek towarów wykazały, że próbki masła E. z W. oraz miksu E. E. nie odpowiadały deklaracji producenta podanej w oznakowaniu w zakresie cech fizyczno-chemicznych, a także wymaganiom określonym w przepisach prawa. W przypadku masła E. z W. wyniki oznaczeń zawartości tłuszczu, wody i zawartości suchej masy beztłuszczowej nie odpowiadały wymaganiom zawartym w załączniku XV do rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 z dnia 22 października 2007 r. ustanawiającego wspólną organizację rynków rolnych oraz przepisy szczegółowe dotyczące niektórych produktów rolnych (Dz. UE. L 2007.299.1) - stwierdzono średnio 73 ± 1 % tłuszczu, zamiast 82 ± 1%, ponadto stwierdzono 24,42 ± 0,1 % wody, przy wymaganiu nie więcej niż 16% oraz stwierdzono 3,02 ± 0,16 % suchej masy beztłuszczowej przy wymaganiu nie więcej niż 2%. Stwierdzona zawartość tłuszczu nie była zgodna również z deklaracją producenta, przy uwzględnieniu metody obliczania zawartości tłuszczu określonego w rozporządzeniu Komisji (WE) nr 445/2007 z dnia 23 kwietnia 2007 r. ustanawiającego niektóre szczegółowe zasady w celu stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 2991/94 określającego normy dla tłuszczów do smarowania oraz stosowania rozporządzenia Rady (EWG) nr 1898/87 w sprawie ochrony nazw stosowanych w obrocie mlekiem i przetworami mlecznymi (Dz. UE. L 2007.106.24). W odniesieniu do miksu E. E. wyniki oznaczeń zawartości tłuszczu nie były zgodne z wymaganiami rozporządzenia 1234/2007 i rozporządzenia 445/2007 - stwierdzono średnio 77 ± 1 %, zamiast 82 ± 1% oraz zawartość tłuszczu mlecznego nie była zgodna z deklaracją w oznakowaniu na opakowaniu - stwierdzono 30,5 ± 4,4 % przy deklaracji 24,6%).

Po przeprowadzeniu postępowania, decyzją z dnia [...] października 2013 r. Kujawsko-Pomorski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej wymierzył skarżącej kary pieniężne w wysokości 64.360 zł, z tytułu wprowadzenia do obrotu jednej partii masła E. z W., będącego artykułem rolno-spożywczym zafałszowanym oraz w wysokości 1.321 zł, z tytułu wprowadzenia do obrotu jednej partii miksu Ek. E. oraz jednej partii miksu O. Z. W. z masłem, nieodpowiadających jakości handlowej.

Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r. uchylił decyzję organu I instancji w części II., dotyczącej wymierzenia kary pieniężnej w wysokości 1.321 zł, i na tej podstawie wymierzył stronie karę pieniężną w wysokości 600 zł z tytułu wprowadzenia do obrotu jednej partii miksu tłuszczowego E. E. 82% tł., a 200 g. W motywach, organ odwoławczy stwierdził, że organ pierwszej instancji prawidłowo uznał, że ustalenia wyczerpały znamiona czynu określonego w art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy o jakości handlowej w odniesieniu do ww. masła E. z W. oraz w art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych (Dz. U. z 2005 r., Nr 187, poz. 1577 ze zm., dalej: "ustawa o jakości handlowej") w odniesieniu do miksu E. E.. Uznał, że w odniesieniu do produkt miks O. Z. W. z masłem brak było wystarczających podstaw do uznania, że był niewłaściwej jakości handlowej.

Odnosząc się do zasadności zakwestionowania zastosowania w nazwie tego produktu określenia "Osełkowe", Prezes UOKiK stwierdził, na podstawie fotografii opakowania, że jakkolwiek wymagana prawem nazwa handlowa produktu "Miks tłuszczowy" nie została wyeksponowana w oznakowaniu, to wystarczająco uważny konsument z dużym prawdopodobieństwem prawidłowo mógł rozpoznać rodzaj tłuszczu do smarowania. Zdaniem organu odwoławczego, mimo że na bocznej powierzchni opakowania zamieszczono określenie "Osełkowe", które kojarzone jest przez konsumentów z masłem, niemniej całość komunikatu w tym polu widzenia brzmiała "O. Z. W. z masłem, zawartość tłuszczu 82%", co wskazywało, że produkt zawierał masło, a nie że jest masłem. Ponadto, w zakresie nieuprawnionego użycia w oznakowaniu przedmiotowego miksu określenia "z masłem", organ uznał, że zebrany w sprawie materiał dowodowy nie zawiera jednoznacznego potwierdzenia tej tezy. Na opakowaniu jednostkowym produktu oraz w karcie z Księgi HACCP wydanie 3 z dnia 4 stycznia 2012 r. przekazanej przez producenta, w wykazie składników miksu O. Z. W. z masłem nie zostało wymienione masło, lecz tłuszcz mleczny. Zdaniem organu odwoławczego również ustalenia dotyczące bezpodstawnego oznakowania przedmiotowego miksu informacją "opakowanie ekologiczne", nie znajdowało podstaw w przepisach dotyczących jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych do wymierzenia skarżącej kary.

Sąd I instancji oddalając skargę na tą decyzję, przywołując treść art. 3 pkt 1 ustawy o jakości handlowej oraz art. 2 rozporządzenia (WE) Nr 178/2002, stwierdził, że skarżąca dokonała wprowadzenia do obrotu artykułu rolno-spożywczego w postaci jednej partii masła "E." oraz miksu tłuszczowego "E. E.". Stwierdził również, że produkt nazwany masłem "E." nie spełniał wymogów określonych w art. 114 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 1234/2007, gdyż badania laboratoryjne wykazały zaniżoną zawartość tłuszczu ogółem (stwierdzono średnio 73-4 %, przy wymaganiach 82-1% i deklaracji w oznakowaniu opakowania 82%), zawyżoną zawartość wody (stwierdzono 24,42-0,1 %, zamiast wymaganych 16%) oraz wyższą zawartość suchej masy beztłuszczowej (stwierdzono od 3,02-0,16%, zamiast nie więcej niż 2 %). Także w przypadku miksu tłuszczowego "E. E." wyniki oznaczeń zawartości tłuszczu nie były zgodne z wymaganiami rozporządzenia 1234/2007 i rozporządzenia 445/2007, bowiem stwierdzono średnio 77 ± 1 %, zamiast 82 ± 1% oraz zawartość tłuszczu mlecznego nie była zgodna z deklaracją w oznakowaniu na opakowaniu gdzie stwierdzono 30,5 ± 4,4 % przy deklaracji 24,6%. Ustalenia te jednoznacznie, zdaniem Sądu, wskazywały, że masło "E." stanowiło zafałszowany artykuł rolno-spożywczy w rozumieniu art. 3 pkt 10 ustawy o jakości handlowej.

Sąd I instancji za niezasadny uznał zarzut wadliwości w zakresie pobrania próbek zakwestionowanych towarów i ich badania. Wskazał, że kwestię poboru i badania próbek w postępowaniu kontrolnym prowadzonym przez organy Inspekcji Handlowej regulują przepisy rozdziału 6 ustawy o inspekcji handlowej. W sprawie pobrana została do badań próbka produktu, jak również dodatkowa próbka produktu (próbka kontrolna), która została pozostawiona na przechowanie u kontrolowanego, co odpowiadało art. 27 i art. 28 ustawy o inspekcji handlowej. Badania próbki produktu przeprowadziło zaś, zgodnie z wymogami art. 29 ust. 1 tej ustawy, Laboratorium w G., posiadające wymaganą akredytację. Nie przeprowadzono badania próbki kontrolnej, ponieważ skarżąca o to nie zawnioskowała. Sąd uznał, w tym zakresie, że organ zasadnie nie uwzględniły wniosku dowodowego skarżącej, ze sprawozdania z badań przeprowadzonych na zlecenia producenta masła "E." oraz miksu tłuszczowego "E. E.".

Za nieuzasadniony WSA uznał również zarzut naruszenia art. 40a ust. 5 ustawy o jakości handlowej, poprzez wymierzoną przez organ I instancji wysokość kary. Wskazał, że zgodnie z art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy o jakości handlowej, podmiot który wprowadza do obrotu artykuły rolno-spożywcze zafałszowane, podlega karze pieniężnej w wysokości nie wyższej niż 10 % przychodu osiągniętego w roku rozliczeniowym poprzedzającym rok nałożenia kary, nie niższej jednak niż 1.000 zł. Również sankcję za wprowadzenie do obrotu artykuł rolno-spożywczego o nieodpowiedniej jakości przewiduje art. 40a ust. 1 pkt 3 tej ustawy. Wysokość kary w sprawie, co wynikało z treści uzasadnień rozstrzygnięć organów obu instancji, ustalono z uwzględnieniem stopienia szkodliwości czynu, stopnia zawinienia, zakresu naruszenia, dotychczasowej działalności podmiotu i wielkość jego obrotów. Organ wskazał bowiem, że nieprawidłowość w istotny sposób naruszyła interes konsumenta pozbawiając go wpływu na dokonywany wybór produktu. Uwzględnił również fakt, że zafałszowania produktu dokonał jego producent, jak również fakt, że doszło do kolejnego naruszenia przepisów przez skarżącą w zakresie masła "E.".

Sąd za bezzasadny uznał także zarzut niezastosowania art. 18 ust. 1 - 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 273/2008, wskazując, że zaskarżona decyzja nie rozstrzygała o odpowiedzialności producenta spornego "masła", za wprowadzenie do obrotu tego artykułu przez skarżącą. Decyzja wydana wobec skarżącej, nie dotyczyła zatem praw i obowiązków producenta spornego "masła", który w przeprowadzonym postępowaniu nie legitymował się interesem prawnym w rozumieniu art. 28 k.p.a.

Sąd I instancji nie stwierdził aby w sprawie doszło do naruszenia art. 7, art. 77 oraz art. 80 k.p.a., które skarżąca upatrywała w nieuwzględnienia sprawozdania z badania zleconego przez producenta spornego masła "E." i miksu tłuszczowego "E. E." oraz nieuwzględnienieniu przez organy dowodów z zeznań świadków – pracowników producenta zakwestionowanej partii produktu rolno-spożywczego.

W podstawie prawnej wyroku Sąd I instancji podał art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.).

Skargą kasacyjną A. P. Spółka z o.o. w P. zaskarżyła wyrok Sądu I instancji w całości zarzucając mu naruszenie:

I. prawa materialnego – przepisów Konstytucji RP:

1. art. 2 Konstytucji RP (wyrażającego zasadę demokratycznego Państwa prawnego w aspekcie naruszenia zasady ne bis in idem) w związku z:

- art. 40a ust. 1 pkt. 4 ustawy o jakości handlowej,

- art. 97 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia,

poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że możliwe jest nałożenie na stronę kary pieniężnej za wprowadzenia do obrotu produktu zafałszowanego, pomijając jednocześnie i okoliczność, że czyn ten wyczerpuje również znamiona przestępstwa, za które grozi kara grzywny, ograniczenia wolności a nawet pozbawienia wolności, tj. poprzez nieuwzględnienie, że organy administracji dążą do egzekwowania od skarżącej odpowiedzialności prawnej na podstawie mechanizmu prawnego zakładającego możliwość podwójnego karania (karą administracyjną i sankcją karną) za jeden czyn;

2. art. 2 Konstytucji RP (wyrażającego zasadę demokratycznego Państwa prawnego w aspekcie naruszenia zasady określoności przepisów przewidujących sankcje administracyjne) w związku z art. 40a ust. 1 pkt. 4 ustawy o jakości handlowej poprzez jego błędną wykładnię polegającą na wymierzeniu kary pieniężnej w oparciu o przesłane przez skarżącą oświadczenie o wysokości obrotów, podczas gdy ww. przepis nie precyzuje jak należy rozumieć pojęcie "przychód", "rok rozliczeniowy" oraz "poprzedzającym rok nałożenia kary", na podstawie których możliwe jest wymierzenie kary pieniężnej, a w konsekwencji wymierzenie kary pieniężnej na podstawie przepisu statuującego ustalenie jej wysokości na bliżej nieokreślonych podstawach;

II. prawa materialnego - umów międzynarodowych:

1) art. 4 ust. 1 Protokołu nr 7 do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności w związku z art. 91 Konstytucji RP oraz w związku z:

a) art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy o jakości handlowej,

b) art. 97 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia,

poprzez ich niezastosowanie w sytuacji gdy wystąpiły ku temu ustawowe przesłanki oraz błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że możliwe jest nałożenie na skarżącą kary pieniężnej za wprowadzenie do obrotu produktu zafałszowanego, pomijając jednocześnie okoliczność, że czyn ten stanowi przestępstwo, za które grozi kara grzywny, ograniczenia wolności a nawet pozbawienia wolności, tj. poprzez brak uwzględnienia, że organy administracji dążą do egzekwowania od skarżącej odpowiedzialności prawnej na podstawie mechanizmu prawnego zakładającego możliwość podwójnego karania (karą administracyjną i sankcją karną) za jeden czyn.

2) art. 14 ust. 7 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych w związku z art. 91 Konstytucji RP oraz w związku z:

a) art. 40a ust. 1 pkt. 4 ustawy o jakości handlowej,

b) art. 97 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia,

poprzez ich niezastosowanie w sytuacji gdy wystąpiły ku temu ustawowe przesłanki i błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że możliwe jest nałożenie na skarżącą kary pieniężnej za wprowadzenie do obrotu produktu zafałszowanego, pomijając jednocześnie okoliczność, że czyn ten wyczerpuje również znamiona przestępstwa, za które grozi kara grzywny, ograniczenia wolności a nawet pozbawienia wolności, tj. poprzez brak uwzględnienia, że organy administracji dążą do egzekwowania od strony odpowiedzialności prawnej na podstawie mechanizmu prawnego zakładającego możliwość podwójnego karania (karą administracyjną i sankcją karną) za jeden czyn;

III. prawa materialnego:

1) art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy o jakości handlowej poprzez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że ukaranie podmiotu wprowadzającego do obrotu produkt zafałszowany może nastąpić bez przypisania mu jakiejkolwiek winy;

2) ewentualnie na wypadek uznania, że sformułowany w pkt 1 zarzut jest niezasadny, zarzut naruszenia art. 40a ust.1 pkt 1 ustawy o jakości handlowej poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że odpowiedzialność statuowana tym przepisem ma charakter odpowiedzialności absolutnej, a w konsekwencji, że w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa podmiot kary nie może się od niej w żaden sposób uwolnić;

3) art. 17 ust. 1 rozporządzenia 178/2002 poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że odpowiedzialność za wprowadzenie produktu do obrotu ponosi nie tylko producent ale również inne podmioty uczestniczące w procesie produkcji i dystrybucji;

4) art. 18 ust 1 - 5 rozporządzenia 273/2008 w odniesieniu do metod analizy oceny jakości mleka i przetworów mlecznych oraz załączników nr II, XX i XXI do tego rozporządzenia, poprzez jego niezastosowanie oraz akceptację braku jego zastosowania przez organ, a w efekcie pozbawienie producent możliwości wykazania niewłaściwego przeprowadzenia procedury pobierania próbek w sytuacji gdy artykuł ten przewiduje uprawnienia producenta do wypowiedzenia się co do sposobu pobierania próbek;

5) art. 18 ust 1 - 5 rozporządzenia 273/2008 w odniesieniu do metod analizy oceny jakości mleka i przetworów mlecznych oraz załączników nr II, XX i XXI do tego rozporządzenia w zw. z art. 28 k.p.a. oraz art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez ich błędną wykładnię i ich niezastosowanie w sytuacji, gdy wystąpiły ku temu przesłanki, a w konsekwencji akceptację niewłaściwego określenia stron postępowania administracyjnego przez organy I i II instancji i pozbawienie przez to M. D. Sp. z o. o. w G. udziału w niniejszym postępowaniu w charakterze strony;

6) art. 18 ust 1 - 5 rozporządzenia 273/2008 w odniesieniu do metod analizy oceny jakości mleka i przetworów mlecznych oraz załączników nr II, XX i XXI do tego rozporządzenia w zw. z art. 75 § 1 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie, ewentualnie akceptację ich błędnego zastosowania przez organy, a polegające na wydaniu decyzji organu I i II instancji w oparciu o dowody zdobyte sprzecznie z prawem, w postaci próbek z zakwestionowanej partii produktu: masło E. z W., zawartość tłuszczu 82 %, masa netto 200g, najlepiej spożyć przed 01.01, nr partii produkcyjnej 167, oraz miks tłuszczowy E. E. 82 % tł. a'200 g, najlepiej spożyć przed: 10 01, nr partii produkcyjnej 167, wyprodukowany przez M. D. Sp. z o. o. w G. a co za tym idzie, wyników badań nr [...] i [...], zebranych niezgodnie z przepisaną prawem procedurą, podczas gdy organ I instancji powinien zwrócić się do producenta w celu powiadomienia go o zdziałanych czynnościach i umożliwić mu wypowiedzenie się co do prawidłowości pobierania próbek zakwestionowanych partii produktów oraz błędną wykładnię wyżej wskazanych przepisów polegającą na przyjęciu, że można oprzeć decyzje administracyjne w przedmiocie wymierzenia kary na dowodach zebranych niezgodnie z procedurą przepisaną powszechnie obowiązującym prawem;

7) art. 3 pkt 8 rozporządzenia (WE) nr 178/2002 oraz art. 3 pkt ustawy o jakości handlowej w zw. z art. 2 pkt 16 rozporządzenia (WE) nr 882/2004 w zw. z art. 19 ust. 1 lit. b) tego rozporządzenia i w zw. z art. 2 ust. 2 pkt a) rozporządzenia (WE) nr 854/2004, poprzez ich niezastosowanie pomimo, że nie wystąpiły ku temu ustawowe przesłanki;

8) art. 40a ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 40a ust. 5 ustawy o jakości handlowej poprzez błędną wykładnię polegającą na nieprawidłowym ustaleniu przychodu skarżącej, stanowiące jedną z przesłanek określenia wysokości nałożonej na skarżącą oraz nie wskazanie podstawy ustalenia wysokości obrotu skarżącej;

9) art. 40a ust. 5 ustawy o jakości handlowej w zw. z art. 17 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 178/2002 polegające na wymierzeniu kary w wysokości nieproporcjonalnej do przypisanego skarżącej czynu;

IV. przepisów postępowania:

1. art. 75 § 1 k.p.a. w zw. z art. 1 ust. 3 ustawy o inspekcji handlowej oraz art. 29 tej ustawy w zw. z art. 78 § 1 k.p.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. oraz art. 1 § 1 i 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych, poprzez uznanie, ze organy I i II instancji prawidłowo odmówiły przeprowadzenia dowodów ze sprawozdań z badań nr [...] i [...]

2. art. 135, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ewentualnie lit. c) oraz art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77, art. 80 oraz art. 136 k.p.a. oraz art. 106 § 3 p.p.s.a. poprzez akceptację uchybień proceduralnych organów I i II instancji polegające na błędnym ustaleniu stanu faktycznego, zaniechaniu przez organy administracji podjęcia czynności procesowych zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego i dokładnego wyjaśnia stanu faktycznego, arbitralnym potraktowaniu przez organy przedmiotowej sprawy bez rozpatrzenia w sposób wyczerpujący zebranego materiału dowodowego, a w konsekwencji brak uchylenia zaskarżonej decyzji Prezesa UOKiK;

3. art. 135, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) oraz art. 151 p.p.s.a. i art. 1 § 1 i 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych w zw. z art. 75 § 1, art. 6, art. 7, art. 8, art. 10 § 1 oraz art. 28 k.p.a. poprzez ich błędną wykładnię i ich niezastosowanie w sytuacji gdy wystąpiły ku temu przesłanki a w konsekwencji niewłaściwe określenie stron postępowania i pozbawienie przez to M. D. spółki z o.o. w G. udziału a niniejszym postępowaniu w charakterze strony oraz uniemożliwienie producentom skutecznej obrony swoich praw w postępowaniu wszczętym przez organ I instancji dotyczącym wprowadzenia do obrotu masła ekstra z W. i miksu tłuszczowego E. E. 82% tł. produkcji wymienionej spółki zakończonego wydaniem decyzji wymierzającej karę pieniężną z tytułu wprowadzenia przedmiotowych produktów do obrotu oraz uniemożliwienia producentom wykonywanie uprawnień strony w postępowaniu.

Podnosząc te zarzuty skarżąca kasacyjnie spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy WSA w W. do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów według norm przepisanych.

Strona wniosła ponadto o:

1. zwrócenie się do Trybunału Konstytucyjnego z następującym pytaniem prawnym co do zgodności art. 97 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia i art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy o jakości handlowej z Konstytucją RP: czy art. 97 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia w zakresie jakim dopuszcza stosowanie wobec tej samej osoby, za ten sam czyn odpowiedzialności za przestępstwo i kary pieniężnej, o której mowa w 40a ust. 1 pkt. 4 ustawy o jakości handlowej jest zgodny z art. 2 Konstytucji RP, art. 4 ust. 1 Protokołu nr 7 do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności oraz art. 14 ust. 7 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych?

2. zwrócenie się do Trybunału Konstytucyjnego z następującym pytaniem prawnym co do zgodności art. 40a ust. 1 pkt. 4 ustawy o jakości handlowej z Konstytucją RP: czy art. 40a ust. 1 pkt. 4 ustawy o jakości handlowej w zakresie jakim przewiduje wymierzenie kary pieniężnej, za wprowadzenie do obrotu artykułu rolno-spożywcze zafałszowanego w oparciu o przychód osiągnięty w roku rozliczeniowym poprzedzającym rok nałożenia kary, które to pojęcia nie są wyjaśnione w ustawie o jakości handlowej oraz w Ordynacji podatkowej, jest zgodny z art. 2 Konstytucji RP?

Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie gdyż nie zawiera uzasadnionych podstaw.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Oznacza to związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzutami i wnioskami skargi kasacyjnej, które mogą dotyczyć wyłącznie ocenianego wyroku Sądu I instancji. Natomiast stosownie do treści art. 176 p.p.s.a. skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom określonym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem, czy jest ono zaskarżone w całości czy w części, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany.

Przepis art. 174 p.p.s.a stanowi z kolei, iż skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: a) naruszenia prawa materialnego poprzez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) lub b) naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). W świetle cytowanych przepisów od autora skargi kasacyjnej należy wskazanie konkretnych przepisów prawa materialnego lub przepisów procesowych, które w jego ocenie naruszył Sąd I instancji i precyzyjne wyjaśnienie na czym polegało ich niewłaściwe zastosowanie lub błędna interpretacja - w stosunku do prawa materialnego, bądź wykazanie istotnego wpływu naruszenia prawa procesowego na rozstrzygnięcie sprawy przez Sąd I instancji – w odniesieniu do przepisów postępowania. A zatem Naczelny Sąd Administracyjny, z uwagi na ograniczenia wynikające ze wskazanych regulacji prawnych, nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, ani uściślać bądź w inny sposób ich korygować.

W pierwszej kolejności należy odnieść się do wniosków skarżącej kasacyjnie o zwrócenie się przez Naczelny Sąd Administracyjny do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniami prawnymi wymienionymi wyżej. Podkreślić należy, iż zgodnie z art. 193 Konstytucji RP każdy sąd może przedstawić Trybunałowi Konstytucyjnemu pytanie prawne co do zgodności aktu normatywnego z Konstytucją, ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi lub ustawą, jeżeli od odpowiedzi na pytanie prawne zależy rozstrzygnięcie sprawy toczącej się przed sądem. Naczelny Sąd Administracyjny podziela zdanie Sądu I instancji, iż udzielenie odpowiedzi na wskazane przez skarżącą kasacyjnie pytania nie ma wpływu na wynik niniejszego postępowania, a ponadto jest przedwczesne. Zasadnie WSA podkreślił, że przepis art. 97 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia nie stanowił podstawy kwestionowanych rozstrzygnięć, zatem ewentualne postępowanie prowadzone w oparciu o ten przepis dotyczyłoby innego podmiotu niż skarżąca. Ponadto z mocy art. 2 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy nie znajduje ona zastosowania do artykułów rolno-spożywczych w zakresie jakości handlowej tych artykułów określonej przepisami ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych. Wskazać przy tym należy, że art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy o jakości handlowej stanowi odrębną i samoistną podstawę odpowiedzialności administracyjnej podmiotu wprowadzającego do obrotu produkt zafałszowany, mającej obiektywny charakter, w odróżnieniu od treści art. 97 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, przewidującego za taki czyn, w zależności od okoliczności sprawy i stopnia zawinienia podmiotu, określoną sankcję karną. Jak wskazywał Trybunał Konstytucyjny w szeregu orzeczeń, m. in. w wyroku z dnia 7 lipca 2009 r., sygn. akt K 13/08 (OTK-A 2009/7/105; LEX nr 504061), w sprawie P 9/08 cechą charakterystyczną sankcji administracyjnej jest założenie stosowania jej automatycznie względem podmiotu ponoszącego odpowiedzialność obiektywną za naruszenie ustawowych przepisów. Sankcja administracyjna ma przede wszystkim funkcję prewencyjną, co nie wyłącza również jej charakteru dyscyplinująco - represyjnego. Stąd też brak jest w ocenie Sądu kolizji obu wyżej powoływanych przepisów. Wskazać należy także wyrażony już w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego w analogicznych sprawach pogląd (por.: np. wyrok NSA z dnia 6 lutego 2013 r., sygn. akt II GSK 2171/11), który podziela skład orzekający w niniejszej sprawie, iż nie można podzielić zdania skarżącej kasacyjnie, która kwestionuje możliwość zbiegu podstaw odpowiedzialności administracyjnej z odpowiedzialnością karną w świetle art. 2 Konstytucji RP i umów międzynarodowych, to jest art. 4 ust. 1 Protokołu nr 7 do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności oraz art. 14 ust. 7 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych. Wymienione wyżej przepisy umów międzynarodowych dotyczą dwukrotnego karania w postępowaniu przed sądem karnym. Niniejsze postępowanie jest postępowaniem administracyjnym, a więc niemającym zastosowania w sprawie. Naruszenie art. 2 Konstytucji RP autor skargi kasacyjnej wiąże z przepisem art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych i art. 97 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia. Zarzut ten jest także bezzasadny i nie znajduje oparcia w zaskarżonym wyroku. Przepis art. 97 w ogóle nie podlegał wykładni, gdyż decyzje wydane zostały na podstawie odrębnych przepisów. Oznacza to, że stanowisko skarżącej nie znajduje potwierdzenia w tych ustawach. Przedmioty regulacji obu powyższych ustaw są różne, a skarżąca wywodzi, że regulują identyczną materię. Na skarżącą nałożona została kara pieniężna za wprowadzenie do obrotu artykułu rolno-spożywczego na podstawie ustawy o jakości handlowej. W związku z tym, że w obu ustawach występują zasadnicze różnice w ustawowych znamionach deliktu ustawowego. Uwzględniając odmienność a mając na uwadze kompetencje przysługujące Inspekcji Handlowej wyłącznie w zakresie wynikającym z ustawy o jakości handlowej, nie można uznać, że zarzut stawiany przez skarżącą w tym zakresie jest zasadny. W odniesieniu do drugiego pytania co do konstytucyjności art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy o jakości handlowej z Konstytucją RP w zakresie jakim przewiduje wymierzenie kary pieniężnej, za wprowadzenie do obrotu artykułu rolno-spożywcze zafałszowanego w oparciu o przychód osiągnięty w roku rozliczeniowym poprzedzającym rok nałożenia kary, które to pojęcia w ocenie skarżącej nie są wyjaśnione w ustawie o jakości handlowej oraz w przepisach ustawy Ordynacja podatkowa, Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sadu I instancji, iż przepisy dotyczące podatku dochodowego od osób prawnych oraz rachunkowości pojęcia te jednoznacznie w prawie pozytywnym definiują.

Przechodząc do oceny zarzutów zgłoszonych w ramach podstawy kasacyjnej określonych w art. 174 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjni należy stwierdzić, że wskazane w pkt IV ppkt 1, 2 skargi kasacyjnej zarzuty sprowadzają się do kwestionowania stanowiska Sądu I instancji odnoszącego się do zaakceptowania decyzji organów obu instancji w zakresie zasadności odmowy dopuszczenia dowodu ze sprawozdania z badań nr [...] i [...], a także dowodów zeznań świadków zgłoszonych przez stronę skarżącą i tym samym zaakceptowania przez Sąd I instancji uchybień organów administracji publicznej w zakresie dokonania prawidłowych ustaleń faktycznych.

Na wstępie należy stwierdzić, że poza sporem pozostaje okoliczność przeprowadzonej kontroli w dniach 13, 14 i 20 grudnia 2012 r. Z kontroli tej sporządzono stosowny protokół, z którego wynika, że w jej toku pobrano do badań laboratoryjnych próbki partii:1) masła E. z W. 100% oryginalne, zawartość tłuszczu 82% z partii oznaczonej numerem 167 , które to masło zostało wyprodukowane przez M. D. Sp. z o.o. z siedzibą w G., 2) miksu tłuszczowego E. E. 82% tłuszczu z partii oznaczonej numerem 167, 3) miksu tłuszczowego Os. Z. z W. z masłem 82 % tłuszczu z partii oznaczonej numerem [...]. Jednocześnie z tych samych partii i w tych samych ilościach pobrano, zabezpieczono i przekazano kontrolowanemu w celu przechowania próbki kontrolne. Ponadto w toku kontroli inspektorzy ocenili oznakowanie m.in. miksów tłuszczowych. Przebieg i ustalenia poczynione w toku kontroli zostały opisane w protokole kontroli z dnia 20 grudnia 2012 r., który został przyjęty bez zastrzeżeń przez osobę upoważnioną do reprezentowania kontrolowanego. Tak więc z treści protokołu wynika jaki był zakres i przedmiot kontroli. Postępowanie administracyjne obejmowało więc kwestie odnoszące się bezpośrednio do tak określonego przedmiotu kontroli. Z tych względów także postępowanie dowodowe przeprowadzone w toku postępowania administracyjnego było ukierunkowane poprzez określony w protokole kontroli zakres i przedmiot tej kontroli. W związku z powyższym należy podkreślić, że stosowanie do treści art. 1 ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej, ustawa ta reguluje zadania i organizację Inspekcji, prawa i obowiązki przedsiębiorców, zasady postępowania organów Inspekcji oraz prawa i obowiązki pracowników Inspekcji, a także wskazuje, że do postępowania przed tymi organami w zakresie nieuregulowanym ustawą stosuje się przepisy k.p.a. Jednocześnie w przepisie art. 3 ust. 1 pkt 1a ww. ustawy (w brzmieniu obowiązującym w dacie kontroli) ustawodawca wyraźnie stwierdził, że do zadań Inspekcji Handlowej należy kontrola produktów wprowadzonych do obrotu w zakresie zgodności z zasadniczymi wymaganiami określonymi w przepisach odrębnych, z wyłączeniem produktów podlegających nadzorowi innych właściwych organów.

W nawiązaniu do powyższych uwag stwierdzić należy, że zasadnie Sąd I instancji przyjął, że przepisy wspólnotowe oraz przepisy krajowe wytyczają kierunki w zakresie prowadzenia postępowania dowodowego dotyczącego metod oraz sposobów badania próbek pobranych w trakcie kontroli urzędowych. W tym miejscu przypomnieć więc należy, że stosownie do treści art. 12 ust. 1 i ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 882/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z 29 kwietnia 2004 r. w sprawie kontroli urzędowych przeprowadzonych w celu sprawdzenia zgodności z prawem paszowym i żywnościowym oraz regułami dotyczącymi zdrowia zwierząt i dobrostanu zwierząt, właściwy organ wyznacza laboratoria, które mogą przeprowadzić analizę próbek pobranych w trakcie kontroli urzędowych, a akredytacja i ocena laboratoriów badawczych może odnosić się do pojedynczych badań i zestawów badań. Jednocześnie przepis art. 29 ust. 1 ustawy z 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej stanowi, że co do zasady badania pobranych próbek produktów i próbek kontrolnych przeprowadzają laboratoria kontrolno-analityczne Inspekcji. Poza sporem winna pozostawać okoliczność, że badania próbek pobranych w trakcie kontroli w tej sprawie u strony skarżącej zostały dokonane przez laboratorium kontrolno-analityczne wskazane w powołanym wyżej przepisie art. 29 ust. 1 ustawy. Również poza sporem winna pozostawać okoliczność, że sprawozdanie z badań pobranych próbek sporządzone przez wskazane wyżej laboratorium, zawiera wyniki badań objętych zakresem akredytacji. Strona skarżąca mając możliwość wystąpienia z wnioskiem o przebadania próbki kontrolnej, zrezygnowała z przysługującego jej prawa, uznając tym samym prawidłowość przedstawionych jej wyników badań.

Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu I instancji, że tam gdzie obowiązują procedury kontrolne określone w prawie nie jest dopuszczalne przyjmowanie innych badań, gdyż wypaczałoby to sens prowadzonych kontroli. Podobny pogląd został zaprezentowany już w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lipca 2012 r. o sygn. II GSK 917/11. Oznacza to, że zasadnie Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów nie uznał żądania strony w kwestii dopuszczenia sprawozdań z badań wykonanych na zlecenie producenta jako dowodów mających istotne czy decydujące znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, w sytuacji gdy strona zrezygnowała z badań próbek kontrolnych. Dowód z dokumentów korzysta z pierwszeństwa przy ocenie. Tak więc oddalenie wniosków dowodowych w zakresie zeznań wymienionych przez stronę skarżącą świadków trafnie przyjął Sąd I instancji jako nienaruszającego prawa.

Za nieznajdujący uzasadnienia uznał także Naczelny Sąd Administracyjny zarzut wskazany w punkcie IV podpunkcie 3 skargi kasacyjnej zarzut naruszenia wskazanych tam przepisów (szczegółowo wskazanych wyżej), którego argumentacja sprowadza się d niewłaściwego określenia stron postępowania i pozbawienia M. D. Sp. z o.o. w G. (producenta) udziału w niniejszym postępowaniu w charakterze strony. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd I instancji prawidłowo zaakceptował stanowisko organów, iż w niniejszej sprawie producent nie miał przymiotu strony tego postępowania. Jak słusznie podnosi się w doktrynie i judykaturze ustalenie istnienia interesu lub obowiązku prawnego może nastąpić jedynie w związku z konkretną normą prawa materialnego. W analizowanej sprawie przepisem tym jest art. 2 pkt 8 ustawy o Inspekcji Handlowej, który stanowi, iż kontrolowanym jest przedsiębiorca, którego działalność jest kontrolowana, a w tej sprawie jest nim przedsiębiorca A. P. Sp. z o.o. z siedzibą w P.. Wydane w tej sprawie rozstrzygnięcie nie wpływa na prawa i obowiązki producenta zakwestionowanych produktów. Jak podkreślił Prezes UOKiK w odpowiedzi na skargę kasacyjna - w stosunku do producenta prowadzono odrębne postępowanie i wydano decyzję w oparciu o inną konkretna normę prawa materialnego, tj. art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie interesów konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 ze zm.) z tytułu naruszenia zakazu stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów.

W związku z powyższym należy podkreślić, aby uznać za usprawiedliwione zarzuty skargi kasacyjnej zgłoszone w ramach podstawy kasacyjnej opisanej w art. 174 pkt 2 ustawy nie wystarczy wskazać przepisy postępowania, które zdaniem strony wnoszącej skargę kasacyjną zostały naruszone, ale konieczne jest także wykazanie o takim uchybieniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W tym stanie rzeczy z przedstawionych wyżej powodów oraz biorąc pod uwagę okoliczność, że strona wnosząca skargę kasacyjną dokonała odmiennej oceny dowodów i wyprowadziła na tej podstawie własne wnioski co do stanu faktycznego sprawy, stwierdzić należy, że nie można uznać za zasadne.

Przechodząc do podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów dotyczących naruszenia prawa materialnego stwierdzić należy, że strona wnosząca skargę kasacyjną wskazuje na naruszenie tych przepisów poprzez błędną ich wykładnię i niezastosowanie. Przypomnieć więc należy, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego dominuje stanowisko wskazujące, że uzasadniając zarzut naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię wykazać należy, iż sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa, natomiast uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania (lub niezastosowania) przepisu prawa materialnego wykazać należy, że sąd błędnie określił podstawę orzekania lub stosując wybrany przepis popełnił błąd subsumcji, czyli że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w konkretnym przepisie prawa. Jednak w obu tych przypadkach strona wnosząca skargę kasacyjną musi wykazać, jak w jej ocenie powinien być rozumiany stosowany przepis prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia bądź też jak powinien być stosowany przepis prawa ze względu na stan faktyczny sprawy (vide wyrok NSA z 23.04.2010 r. II OSK 677/09 niepublikowany).

Z treści art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy z 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych wynika, że wbrew stanowisku strony wnoszącej skargę kasacyjną dla zastosowania tego przepisu prawa nie jest wymagane przypisanie winy podmiotowi wprowadzającemu zafałszowany produkt żywnościowy do obrotu. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowany jest pogląd, który skład orzekający w niniejszej sprawie w całości podziela, wskazujący, że przepis art. 40a ust. 1 pkt 4 ww. ustawy jest wyrazem odpowiedzialności administracyjnej, która ma charakter obiektywny, więc już sam fakt zachowania wypełniającego zawarte w nim przesłanki odpowiedzialności, a więc naruszającego ten przepis prawa, uzasadnia jego stosowanie wobec podmiotu, który dopuszcza się takiego zachowania. W tym miejscu przypomnieć także należy, że Trybunał Konstytucyjny w szeregu orzeczeń, w tym także w wyroku z 7 lipca 2009 r. o sygn. K 13/08 wskazał, że cechą charakterystyczną sankcji administracyjnej jest założenie stosowania jej automatycznie w stosunku do podmiotu ponoszącego odpowiedzialność obiektywną za naruszenie ustawowych przepisów.

Również zarzut skargi kasacyjnej dotyczy naruszenia przez Sąd I instancji przepisu art. 40a ust. 5 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych należy uznać za nieuzasadniony. Wbrew stanowisku strony wnoszącej skargę kasacyjną, Sąd I instancji zasadnie uznał, że organy administracji publicznej prawidłowo zbadały i uzasadniły przesłanki mające wpływ na wysokość kary wymierzanej podmiotom wprowadzającym do obrotu zafałszowane artykuły rolno-spożywcze. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego strona wnosząca skargę kasacyjną zarzut błędnej wykładni wskazanego wyżej przepisu prawa wiąże z okolicznościami faktycznymi mającymi uzasadniać odpowiedzialność producenta masła, a nie skarżącego. Ponadto na skutek odmiennej oceny stanu faktycznego strona skarżąca stara się wykazać, że brak jest podstaw do uznania, iż podmiot wprowadzający do obrotu zafałszowany produkt w postaci masła dopuścił się czynu, który wskazywałby na jakikolwiek stopień jego szkodliwości. W tym miejscu należy więc przypomnieć, że zarzut naruszenia prawa materialnego nie może odnieść zamierzonego skutku, jeżeli jest oparty na kwestionowaniu stanu faktycznego i stanowi próbę kreowania odmiennego, pożądanego przez skarżącego poglądu w tym zakresie, ponieważ jak to już wcześniej zostało przedstawione, badanie zasadności zarzutów dotyczących naruszenia prawa materialnego może być dokonywane wyłącznie na podstawie niekwestionowanego stanu faktycznego (tak w wyroku NSA z 14.07.2010 r. I FSK 1310/09 niepublikowany).

Ponadto w zakresie odnoszącym się do opisanego wyżej zarzutu naruszenia prawa materialnego należy stwierdzić, że strona wnosząca skargę kasacyjną w sposób nieuzasadniony marginalizuje stopień społecznej szkodliwości wprowadzenia do obrotu zafałszowanego masła na szkodę konsumentów. Przy tej okazji należy także zwrócić uwagę na to, że wymierzona stronie skarżącej kara stanowiła 0,01% możliwej kary maksymalnej, mieszcząc się zatem w dolnej granicy kary, a zatem zasadnie Sąd I instancji uznał, iż zarzut naruszenia art. 17 ust. 2 rozporządzenia (WE) 178/2002, poprzez nałożenie kary zbyt wygórowanej i dotkliwej jest niezasadny. Nie można podzielić także pomieszczonego w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia art.17 ust. 1 tegoż rozporządzenia, które zdaniem kasatora polegało na przyjęciu, że odpowiedzialność za wprowadzenie do obrotu produktu ponosi nie tylko jego producent, ale także inne podmioty uczestniczące w produkcji i dystrybucji, w sytuacji gdy skarżąca nie miała żadnego wpływu na cechy produktu. Rację ma Sąd I instancji popierając pogląd organów, iż mając na uwadze nadrzędny cel prawa żywnościowego, jakim jest ochrona interesów konsumentów, przepis ten należy interpretować szeroko, jako wskazanie, że wszystkie podmioty biorące udział w obrocie są odpowiedzialne za zadośćuczynienie temu celowi. Tym samym obowiązek zapewnienia zgodności środków spożywczych z wymaganiami w zakresie jakości handlowej spoczywa na każdym podmiocie działającym na rynku spożywczym, także na etapie handlu detalicznego.

Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił także zarzutów wskazanych w punktach III podpunktach 4 – 6 skargi kasacyjnej dotyczących naruszenia przepisów art. 18 ust. 1-5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 273/2008 z dnia 5 marca 2008 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1255/1999 w odniesieniu do metod analizy oceny jakości mleka i przetworów mlecznych oraz załączników nr II, XX, XXI do tego rozporządzenia poprzez jego niezastosowanie oraz akceptacje braku jego zastosowania przez organy administracji, a w efekcie pozbawienie producenta możliwości wykazania niewłaściwego przeprowadzenia procedury pobierania próbek sytuacji, gdy przepisy te przewidują jego uprawnienia do wypowiedzenia się co do sposobu pobierania próbek. Nadto w skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie wyżej wskazanego przepisu rozporządzenia nr 273/2008 w zw. z art. 28 i art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez ich błędną wykładni ę i niezastosowanie choć, zdaniem kasatora, wystąpiły do tego przesłanki, co w efekcie doprowadziło do niewłaściwego określenia stron postępowania i pozbawienia producenta zakwestionowanego produktu udziału w tym postępowaniu w charakterze strony. Rację ma Sąd I instancji podzielając pogląd organu administracji, iż skarżąca kasacyjnie podnosząc ten zarzut nie uwzględniła zasadniczej kwestii, a mianowicie celu poszczególnych przepisów. Rozporządzenie nr 273/2008 jest regulacja prawna wydana na potrzeby wspólnej polityki rolnej i organizacji rynków rolnych i procedury w nim zawarte – także zawarte w załączniku XXI tego rozporządzenia: Procedura stosowana w przypadkach spornych wyników analiz (analiza chemiczna) – są wiążące w sprawach związanych z realizacją zadań w ramach celów wspólnej polityki rolnej, jednakże nie są wiążące w sprawach związanych z wprowadzaniem do obrotu produktów przeznaczonych dla konsumentów. Jak zasadnie podkreśliły organy i Sąd I instancji organy Inspekcji Handlowej korzystają z powszechne uznanych metod badawczych określonych w rozporządzeniu nr 273/2008, lecz nie są zobligowane do stosowania procedur zawartych w tym rozporządzeniu, które to procedury zostały określone dla innych celów niż cel, który realizuje Inspekcja Handlowa, a celem tym jest ochrona interesów konsumentów m.in. przez sprawowanie urzędowej kontroli żywności w handlu detalicznym. Dla osiągnięcia tego celu nie jest niezbędne zasięgnięcie opinii producenta co do sposobu pobierania próbek. W analizowanej sprawie kontrolowanym był wyłącznie A. P. Sp. z o.o.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia przez Sąd I instancji art. 3 pkt 8 rozporządzenia nr 178/2002 oraz art. 3 pkt 4 ustawy o jakości handlowej w zw. z art. 2 pkt 16 rozporządzenia (WE) nr 882/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z 29 kwietnia 2004 r. w sprawie kontroli urzędowych przeprowadzanych w celu sprawdzania zgodności z prawem paszowym i żywnościowym oraz regułami dotyczącymi zdrowia zwierząt i dobrostanu zwierząt (Dz. U. UE L 165 z 30.04.2004, str 1 ze zm.) i w zw. z art. 19 ust. 1 lit. b tego rozporządzenia oraz w zw. z art. 2 ust.2 pkt a rozporządzenia (WE) nr 854/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z 29 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczególne przepisy dotyczące organizacji urzędowych kontroli w odniesieniu do produktów pochodzenia zwierzęcego przeznaczonych do spożycia przez ludzi (Dz. U. UE L 139 z 25.06.2004 ze zm.) poprzez ich zastosowanie pomimo że, zdaniem kasatora, nie wystąpiły do tego ustawowe przesłanki. Skarżąca kasacyjnie uważa, iż z przepisów tych wynika, że żywność, która znajduje się w obrocie nie może być powtórnie wprowadzana do obrotu, a jedynie może podlegać dalszemu obrotowi. A zatem pojęcie wprowadzania do obrotu nie jest tożsame z pojęciem wprowadzenia na rynek. Naczelny Sąd Administracyjny zarzutu tego nie podzielił. Rację ma Sąd I instancji akceptując pogląd organu, iż w art. 3 pkt 4 ustawa o jakości handlowej odnosząc się do definicji "obrotu" odsyła do art. 3 pkt 8 rozporządzenia nr 178/2002, stosownie do treści którego "wprowadzanie na rynek" oznacza posiadanie żywności lub pasz w celu sprzedaży, z uwzględnieniem oferowania do sprzedaży lub innej formy dysponowania, bezpłatnego lub nie oraz sprzedaż, dystrybucję i inne formy dysponowania. Racje ma organ wskazując, iż ta definicja wyraźnie zakreśla krąg podmiotów odpowiedzialnych za jakość handlowa artykułów rolno-spożywczych, wliczając do nich obok producentów tych artykułów, również każde następne ogniwo handlu. W analizowanej sprawie nie ulega wątpliwości, iż skarżąca kasacyjnie posiadała zakwestionowane produkty w celu dalszej odsprzedaży. Zatem organy mogły wobec niej prowadzić postępowanie administracyjne na podstawie art. 40a ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o jakości handlowej w związku z wprowadzaniem produktów do obrotu. Racje ma także organ wskazując, iż art. 2 pkt 16 i art. 19 ust. 1 lit. b rozporządzenia nr 882/04 odnoszą się do pasz i żywności pochodzących z importu, a zatem nie maja zastosowania w analizowanej sprawie.

W tym stanie sprawy skarga kasacyjna, jako oparta na nieusprawiedliwionych podstawach, podlega oddalenie (art. 184 p.p.s.a.). O kosztach orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.