Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1466/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-04-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Prezes Agencji Rynku Rolnego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 8, art. 10 § 1, art. 136, art. 156 § 1 pkt 2, art. 158 § 2
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 2011 nr 157 poz 1 art. 41 ust. 1, art. 114, art. 116
law: Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) NR 543/2011 z dnia 7 czerwca 2011 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania  rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do sektora owoców i warzyw oraz sektora przetworzonych owoców i warzyw

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Irena Jakubiec-Kudiura (spr.), Sędzia WSA - Michała Sowiński, Sędzia WSA - Marek Krawczak, Protokolant specjalista - Marcin Wacławek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w L. (dawniej: [...] sp. z o.o. w W.) na decyzję Prezesa Agencji Rynku Rolnego z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia wstępnego uznania grupy producentów owoców i warzyw za organizację producentów owoców i warzyw oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi P. sp. z o.o. z siedzibą w L. (dawniej: "G." sp. z o.o. z siedzibą w W., dalej jako: "skarżąca", "strona" lub "grupa") jest decyzja Prezesa Agencji Rynku Rolnego (dalej jako: "Prezes ARR" lub "organ II instancji"), z [...] czerwca 2017 r., nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego w W. (dalej jako: "Dyrektor OT ARR" lub "organ I instancji") z [...] stycznia 2017 r., nr [...] o cofnięciu wstępnego uznania grupy producentów owoców i warzyw.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym.

Pismem z [...] października 2015 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, w związku z rozpatrywaniem wniosku grupy o przyznanie pomocy finansowej na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów i prowadzeniem działalności administracyjnej oraz o przyznanie pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania za okres od 1 stycznia 2015 r. do 30 czerwca 2015 r., zwrócił się z prośbą o potwierdzenie spełniania przez Grupę warunków wstępnego uznania, ze względu na pojawienie się w trakcie kontroli wniosku nieprawidłowości dotyczących braku realizacji inwestycji, tj. zakupu 500 sztuk palet plastikowych oraz 3 sztuk ciągników siodłowych z naczepą chłodnią.

W związku z powyższym [...] grudnia 2015 r. Dyrektor OT ARR wystąpił z wnioskiem o wykonanie kontroli dodatkowej w celu ustalenia czy ww. inwestycje faktycznie nie zostały zrealizowane lub zostały zrealizowane w inny sposób niż zatwierdzony w planie dochodzenia do uznania.

W wyniku kontroli skarżącej przeprowadzonej [...] stycznia 2016 r. potwierdzono niezrealizowanie wskazanych inwestycji, zaplanowanych na I półrocze 2015 r. Do raportu z przedmiotowej kontroli zostało załączone oświadczenie A. C. (Prezesa Spółki), z wyjaśnieniami przyczyn zaistniałej sytuacji.

Wobec stwierdzenia zaistnienia ww. naruszeń [...] stycznia 2016 r. Dyrektor OT ARR wystosował do strony wezwanie do usunięcia naruszeń i wprowadzenia środków naprawczych polegających na zrealizowaniu inwestycji, w odniesieniu do których wykryto nieprawidłowości w nieprzekraczalnym terminie 4 miesięcy od daty doręczenia wezwania oraz przekazania dokumentów potwierdzających usunięcie naruszeń wymienionych w niniejszym wezwaniu.

Ponadto, w związku z realizowanym przez ARR oraz ARiMR planem działań naprawczych w mechanizmie pomocy finansowej wstępnie uznanym grupom producentów owoców i warzyw oraz wynikającą z tego koniecznością uzyskania potwierdzenia, że wstępnie uznane przez marszałków województw grupy producentów owoców i warzyw spełniają kryteria wstępnego uznania, [...] czerwca 2016 r. Dyrektor OT ARR zlecił przeprowadzenie kontroli w zakresie spełnienia warunków wstępnego uznania w grupie. Kontrola została przeprowadzona w dniach [...]-[...] czerwca 2016 r., a jej wyniki przedstawiono w "Raporcie z kontroli spełniania warunków wstępnego uznania grupy producentów/zmian do zatwierdzonego planu dochodzenia do uznania" nr [...], do którego załączono zgromadzone podczas czynności kontrolnych dokumenty (70 sztuk). Zakres kontroli obejmował weryfikację spełnienia przez grupę warunków wstępnego uznania, zarówno na etapie uzyskania przez spółkę decyzji o wstępnym uznaniu, jak i w kolejnych latach realizacji planu dochodzenia do uznania tj. w latach 2012-2016.

Kontrola spełnienia przez grupę warunków wstępnego uznania w kolejnych latach realizacji planu dochodzenia do uznania, tj. w latach 2012-2016 wykazała wystąpienie następujących nieprawidłowości:

1. Brak sprzedaży do grupy warzyw wyprodukowanych w gospodarstwach członków grupy. W przypadku dwóch członków grupy – C. sp. z o.o. oraz G. S.A. ostatnią sprzedaż do grupy zrealizowali w 2014 r., natomiast w przypadku pozostałych członków grupy – A. C., K. C. oraz J. S. ostatnia udokumentowana sprzedaż warzyw wyprodukowanych w ich gospodarstwach do grupy miała miejsce w lipcu 2015 r., po czym sprzedawali swoje produkty do C. sp. z o.o.

2. Brak realizacji przez C. sp. z o.o. oraz G. S.A. zapisów statutowych dotyczących wymogu dostarczania grupie producentów przez jej członków informacji w zakresie powierzchni upraw, plonów, wysokości zbiorów oraz sprzedaży bezpośredniej. Ostatnie informacje o powierzchni upraw oraz spodziewanej wysokości zbiorów zostały przedłożone w 2014 r.

3. Brak realizacji przez grupę zapisów statutowych dotyczących sankcji wobec członka, który nie wypełnia nałożonych na niego obowiązków.

Wobec stwierdzenia zaistnienia ww. naruszeń Dyrektor OT ARR wystosował do skarżącej wezwanie do złożenia wyjaśnień w sprawie dokonywania sprzedaży przez członków poza grupę, w terminie 14 dni od dnia otrzymania wezwania oraz do usunięcia naruszeń i wprowadzenia środków naprawczych w odniesieniu do wykrytych nieprawidłowości w nieprzekraczalnym terminie 2 miesięcy od daty doręczenia wezwania, a także przekazania dokumentów potwierdzających usunięcie naruszeń wymienionych w niniejszym wezwaniu.

W odpowiedzi na powyższe wezwanie pismem z [...] września 2016 r. spółka poinformowała, iż podjęła niezbędne działania naprawcze celem realizacji zapisów statutowych dotyczących wymogu sprzedaży do grupy warzyw wyprodukowanych w gospodarstwach wspólników. Ponadto, zobowiązano się do realizacji ustawowego obowiązku określenia uchwałą Zgromadzenia Wspólników ilości warzyw wyprodukowanych w gospodarstwach wspólników, które będą sprzedawane spółce, oraz że spółka będzie egzekwowała od wspólników realizację postanowień podjętej uchwały przy zastosowaniu dostępnych środków prawnych. Tym samym skarżąca zrealizuje postawione jej jako grupie producentów zadanie związane z koncentracją podaży i wprowadzaniem do obrotu produktów swoich członków, w odniesieniu do których została wstępnie uznana. Wobec powyższego wskazano, że spółka realizuje obecnie plan naprawczy celem spełnienia warunku wynikającego z § 12 ust. 2 pkt 4 umowy spółki.

Odnosząc się w powyższym piśmie do wymogu dostarczania grupie przez jej członków informacji w zakresie powierzchni upraw, plonów, wysokości zbiorów oraz sprzedaży bezpośredniej, wskazano, że C. sp. z o.o. oraz G. S.A. dostarczą ww. informacje, a także informacje o wysokości zbiorów poszczególnych gatunków warzyw oraz wielkości sprzedaży i cen uzyskiwanych za warzywa sprzedawane w ramach sprzedaży bezpośredniej w terminach i w sposób określony przez zarząd spółki. W konsekwencji wskazano, że grupa realizuje obecnie plan naprawczy, celem spełnienia warunku wynikającego z § 12 ust. 2 pkt 2 umowy spółki.

W zakresie realizacji zapisów statutowych dotyczących stosowania sankcji wobec członka, który nie wypełnia nałożonych na niego obowiązków, wskazano, że podjęto niezbędne działania naprawcze.

Wskazano jednocześnie, że na skutek realizacji przez spółkę planu naprawczego udało się usunąć stwierdzone uchybienia i zabezpieczyć dalsze funkcjonowanie grupy w sposób zgodny z zapisami płynącymi z umowy spółki.

Mając powyższe na uwadze, [...] listopada 2016 r. Dyrektor OT ARR zlecił przeprowadzenie kontroli w grupie w zakresie spełnienia warunków wstępnego uznania. Czynnościom kontrolnym poddano okres od 1 stycznia 2016 r. do dnia poprzedzającego dzień rozpoczęcia kontroli. W szczególności, w związku z wystosowanymi do grupy wezwaniami do usunięcia naruszeń z [...] stycznia 2016 r. oraz z [...] sierpnia 2016 r., kontrola miała na celu potwierdzenie, że grupa wprowadziła środki naprawcze oraz usunęła stwierdzone w poprzednich kontrolach nieprawidłowości. Dodatkowo, weryfikacji poddano realizację inwestycji ujętych w planie dochodzenia do uznania zatwierdzonym decyzją Marszałka Województwa [...] nr [...] z [...] września 2014 r., zaplanowanych w okresie od 1 stycznia 2012 r. do 31 grudnia 2016 r.

Kontrola została przeprowadzona zarówno w siedzibie grupy, jak również w gospodarstwach członków grupy w dniach od [...] listopada do [...] grudnia 2016 r., a jej wyniki zostały przedstawione w "Raporcie z kontroli spełniania warunków wstępnego uznania grupy producentów / zmian do zatwierdzonego planu dochodzenia do uznania" nr [...].

Na podstawie analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a także wyników przeprowadzonej kontroli ustalono m.in., iż skarżąca:

1. Nie realizuje zapisów statutowych dotyczących wymogu sprzedaży do grupy warzyw wyprodukowanych w gospodarstwach wspólników. Zgodnie z § 12 ust. 2 pkt. 4 umowy spółki "Wspólnik ma obowiązek sprzedawać Spółce warzywa wyprodukowane w swoim gospodarstwie w ilości nie mniejszej niż określona uchwałą Zgromadzenia Wspólników na dany rok". Natomiast kontrola potwierdziła, iż dwaj członkowie grupy ostatnią sprzedaż do grupy zrealizowali w 2014 r., natomiast w przypadku pozostałych członków grupy ostatnia udokumentowana sprzedaż warzyw wyprodukowanych w ich gospodarstwach do Grupy miała miejsce w lipcu 2015 r. Po tym okresie A. C., K. C., J. S. sprzedawali swoje produkty do C. sp. z o.o., której udziałowcami są członkowie skarżącej: A. C. i K. C.

2. Nie realizuje zapisów statutowych dotyczących wymogu dostarczania grupie przez jej członków informacji w zakresie powierzchni upraw, plonów, wysokości zbiorów oraz sprzedaży bezpośredniej. Zgodnie z § 12 ust. 2 pkt 2 umowy spółki "Wspólnik ma obowiązek udostępniać wymagane dla celów statystycznych informacje dotyczące gospodarstwa, a w szczególności informacje dotyczące powierzchni uprawy, plonów, wysokości zbiorów poszczególnych gatunków warzyw oraz wielkości sprzedaży i cen uzyskiwanych za warzywa sprzedawane w ramach sprzedaży bezpośredniej, w terminach i w sposób określony przez Zarząd". Natomiast w wyniku kontroli potwierdzono, iż C. sp. z o.o. oraz G. S.A. ostatnie informacje o powierzchni upraw oraz spodziewanej wysokości zbiorów złożyły w 2014 r.

3. Nie realizuje zapisów statutowych dotyczących sankcji wobec członka, który nie wypełnia nałożonych na niego obowiązków. Natomiast, zgodnie z § 12 ust. 3 umowy Spółki, "jeżeli Wspólnik nie wypełnia nałożonych na niego obowiązków, Zgromadzenie Wspólników może zastosować wobec niego następujące sankcje: upomnienia, czasową odmowę odbioru warzyw trwającą nie dłużej niż trzy miesiące, karę pieniężną, której maksymalną wysokość każdego roku określa uchwała Zgromadzenia Wspólników lub dokonać przymusowego umorzenia udziałów".

4. Grupa w V roku realizacji planu dochodzenia do uznania (rok 2016), na dzień poprzedzający przeprowadzenie kontroli nie dokonała sprzedaży produktów wytworzonych przez członków grupy na łączną wartość 250.000 zł. W trakcie kontroli ustalono, że w okresie wskazanym do kontroli skarżąca nie realizowała zakupów produktów, ze względu na które wnioskowała o wstępne uznanie, od swoich udziałowców. W konsekwencji powyższego grupa w okresie od 1 stycznia 2016 r. do [...] listopada 2016 r. nie dokonała żadnej sprzedaży produktów wytworzonych przez członków grupy. W trakcie kontroli bezpośrednich gospodarstw członków grupy ustalono, że cykl produkcyjny warzyw (pomidory i ogórki odmian szklarniowych) prowadzony jest w okresie od lutego/marca do października/listopada. W związku z powyższym stwierdzono, iż w bieżącym roku kalendarzowym (V roku realizacji planu dochodzenia do uznania) Grupa nie osiągnie wymaganego poziomu sprzedaży produktów.

5. Grupa nie realizuje planu dochodzenia do uznania zatwierdzonego decyzją Marszałka Województwa [...] nr [...] z [...] września 2014 r. Kontrola wykazała, że grupa nie zrealizowała większości inwestycji ujętych w planie dochodzenia do uznania zaplanowanych w okresie od 1 stycznia 2012 r. do 31 stycznia 2016 r. tj.:

1) Budowa budynku, sortowni warzyw wraz z komorami chłodniczymi i zapleczem higieniczno-sanitarnym w miejscowości B.

2) Budowa magazynu opakowań (B.).

3) Budowa przyłącza średniego napięcia wraz ze stają transformatorową (B.).

4) Utwardzenie placu manewrowego przy budynku sortowni warzyw wraz z komorami chłodniczymi i zapleczem higieniczno-sanitarnym (B.).

5) Wykonanie ogrodzenia działki (B.).

6) Zakup wózków paletowych elektrycznych - 3 szt.

7) Zakup palet plastikowych - 1000 szt.

8) Zakup i montaż urządzeń chłodniczych w budynku sortowni warzyw z komorami chłodniczymi i zapleczem higieniczno-sanitarnym (B.).

9) Zakup ciągnika siodłowego z naczepą chłodnią - 9 szt.

10) Zakup samochodu ciężarowego o DCM pow. 3,5 tony.

Częściowo nie zrealizowała inwestycji:

1) Zakup i instalacja 2 linii do sortowania i pakowania pomidorów - 2 szt. (nie zakupiono 1 szt.)

2) Zakup linii do składania i sklejania kartonów - 2 szt. (nie zakupiono 1 szt.)

3) Zakup wózków widłowych elektrycznych - 4 szt. (nie zakupiono 3 szt.)

4) Zakup wózków akumulatorowych unoszących z platformą dla operatora 4 szt. (nie zakupiono 3 szt.).

Biorąc pod uwagę wyniki przeprowadzonej kontroli Dyrektor OT ARR zawiadomieniem z [...] grudnia 2016 r. wszczął postępowanie w sprawie cofnięcia wstępnego uznania grupy producentów, informując spółkę o możliwości przedstawienia swojego stanowiska w przedmiotowej sprawie w terminie 5 dni od dnia doręczenia zawiadomienia. Grupa nie skorzystała z przysługującego jej uprawnienia.

Następnie decyzją z [...] stycznia 2017 r. organ I instancji cofnął wstępne uznanie grupy.

[...] marca 2017 r. skarżąca złożyła odwołanie od ww. decyzji Dyrektora OT ARR.

Zawiadomieniem z [...] kwietnia 2017 r. poinformowano stronę, iż postępowanie zostanie zakończone do dnia [...] maja 2017 r. Zawiadomieniem z [...] kwietnia 2017 r. poinformowano natomiast stronę o treści art. 10 § 1 k.p.a. i możliwości wglądu do zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz przedstawienia swojego stanowiska w sprawie.

[...] maja 2017 r. strona zapoznała się z aktami sprawy. Ponadto pismem z [...] maja 2017 r. poinformowano o zamiarze przedłożenia dodatkowych dokumentów oraz zajęcia stanowiska w sprawie w terminie do [...] maja 2017 r. Pismo strony wraz z załączoną dokumentacją wpłynęło do organu [...] maja 2017 r.

Zawiadomieniem z [...] czerwca 2017 r. organ II instancji poinformował stronę, iż z uwagi na konieczność szczegółowej weryfikacji dokumentów przekazanych wraz z pismem z [...] maja 2017 r., postepowanie przed organem odwoławczym zostanie zakończone w terminie do dnia [...] czerwca 2017 r.

Następnie decyzją z [...] czerwca 2017 r. Prezes ARR utrzymał w mocy decyzję organu I instancji o cofnięciu wstępnego uznania grupy producentów owoców i warzyw za organizację producentów owoców i warzyw.

Organ odwoławczy podzielił stanowisko Dyrektora OT ARR, że brak sprzedaży produktów do grupy przez jej członków stanowi naruszenie warunku koncentracji podaży, określonego w art. 41 ust. 1 rozporządzenia nr 543/2011, co powoduje poważne uchybienie w przestrzeganiu kryteriów wstępnego uznania. W oparciu o zabrany w sprawie materiał dowodowy stwierdził również, że w 2016 roku grupa nie osiągnęła wymaganego poziomu sprzedaży produktów w wysokości 250.000 zł. Wskazał dalej, że członkowie grupy (C. sp. z o.o. oraz G. S.A.) nie spełnili ponadto wymogu wynikającego zarówno ze statutu spółki jak i umów członkowskich, tj. obowiązku złożenia oświadczenia o powierzchni upraw i plonów, spodziewanych wysokościach zbiorów w danym roku gospodarczym oraz informacji o faktycznej powierzchni upraw i plonach oraz jakości zbiorów dotyczących rzeczywistych danych statystycznych w danym roku rozliczeniowym. Podkreślił również, że w świetle § 12 ust. 3 umowy spółki, jeżeli wspólnik nie wypełnia nałożonych na niego obowiązków, Zgromadzenie Wspólników może zastosować wobec niego sankcje.

Prezes ARR stwierdził, że przeprowadzone w powyższym zakresie czynności kontrolne jednoznacznie wykazały, że do dnia zakończenia kontroli spółka nie zrealizowała zapisów wynikających z treści statutu, w odniesieniu do których zostały stwierdzone nieprawidłowości. Zaznaczył, iż zapewnienia Prezesa Zarządu spółki, zawarte w piśmie z [...] września 2016 r. nie znajdują potwierdzenia w zgromadzonej w sprawie dokumentacji. Wyjaśnił, że w trakcie czynności kontrolnych nie udostępniono dokumentów potwierdzających zrealizowanie bądź zamiar zrealizowania zapisów statutowych dotyczących wymogu sprzedaży do grupy warzyw wyprodukowanych w gospodarstwach wspólników, dostarczania informacji w zakresie powierzchni uprawy, plonów, wysokości zbiorów oraz sprzedaży bezpośredniej, a także zastosowania sankcji wobec członków, którzy nie wypełniają nałożonych na nich obowiązków.

Organ II instancji wskazał następnie, że nadrzędnym celem realizacji planu dochodzenia do uznania przez wstępnie uznaną grupę producentów owoców i warzyw było spełnienie warunków niezbędnych do uzyskania statusu uznanej organizacji producentów owoców i warzyw. Przyjął tym samym, iż ostatni zatwierdzony decyzją Marszałka Województwa [...] z [...] września 2014 r. nr [...] plan dochodzenia do uznania przewidywał realizację działań i inwestycji lub ich etapów odpowiadających potrzebom podmiotu w celu uznania grupy za organizację producentów owoców i warzyw. Zauważył, iż na podstawie analizy zgromadzonego materiału dowodowego ustalono, iż spółka nie zrealizowała większości inwestycji zatwierdzonych w planie dochodzenia do uznania m.in. w zakresie zakupu maszyn i urządzeń służących do produkcji oraz zbioru warzyw, środków transportu, środków technicznych umożliwiających zbiór, magazynowanie, pakowanie i wprowadzanie warzyw do obrotu. Z uwagi na powyższe udziałowcy grupy wykorzystywali własne środki techniczne lub należące do innych udziałowców grupy.

Podkreślił, iż zgodnie z dyspozycją art. 114 w zw. z art. 116 ust. 1 rozporządzenia nr 543/2011 w brzmieniu obowiązującym od 17 maja 2014 r. w przypadku, gdy państwo członkowskie stwierdzi nieprzestrzeganie któregoś z kryteriów wstępnego uznania, wprowadza w pierwszej kolejności obowiązek zastosowania odpowiednich środków naprawczych. Wyjaśnił, że wykrycie nieprawidłowości w każdym przypadku ma miejsce ex post, jednakże następstwem dalszego nie spełniania kryteriów wstępnego uznania przez grupę, mimo możliwości przywrócenia pożądanego stanu w omawianym przypadku, jest cofnięcie wstępnego uznania.

Zdaniem organu odwoławczego niespełnianie kryteriów wstępnego uznania wynikało w niniejszej sprawie również z zaniedbania samej grupy. Wskazał, iż pomimo świadomości strony, że członkowie grupy mimo prowadzenia produkcji w swoich gospodarstwach, nie sprzedają wytworzonych przez siebie warzyw do grupy, a wprowadzają swoje produkty na rynek za pośrednictwem innego podmiotu, Zarząd powinien zastosować sankcje wynikające z niewywiązywania się z obowiązków wynikających z umowy spółki.

Konkludując, organ II instancji stwierdził, że Dyrektor OT ARR zastosował wobec skarżącej procedurę naprawczą przewidzianą w art. 114 rozporządzenia nr 543/2011, umożliwiając wprowadzenie środków naprawczych poprzez usunięcie stwierdzonych naruszeń kryteriów wstępnego uznania w wyznaczonym okresie. Jednakże w związku z brakiem podjęcia przez grupę jakichkolwiek działań tym zakresie, Dyrektor OT ARR zasadnie cofnął grupie wstępne uznanie.

Organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji odniósł się ponadto obszernie do zarzutów strony zawartych w odwołaniu, jak również przenalizował dokumentację nadesłaną przez grupę wraz z pismem z [...] maja 2017 r. Wyjaśnił, iż część nadesłanych dokumentów była już przedmiotem postępowania zarówno przed organem I jak i II instancji, zaś pozostałe z nich dotyczą okoliczności które nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy dlatego na podstawie art. 78 § 1 k.p.a. należało odmówić uwzględnienia żądania przeprowadzenia z nich dowodu.

Pismem z [...] lipca 2017 r. skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą decyzję Prezesa ARR wnosząc o jej uchylenie oraz uchylenie decyzji organu I instancji.

Organowi II instancji skarżąca zarzuciła naruszenie:

1) art. 10 § 1 p.p.s.a. poprzez uniemożliwienie skarżącej ostatecznego wypowiedzenia się co do całości dowodów zgromadzonych w sprawie podczas gdy nie zaistniały jakiekolwiek podstawy określone w art. 10 § 2 p.p.s.a., usprawiedliwiające odstąpienie od zasady wyrażonej w art. 10 § 1 p.p.s.a., w przypadkach, gdy załatwienie sprawy nie cierpi zwłoki ze względu na niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego albo ze względu na grożącą niepowetowaną szkodę materialną;

2) na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c) p.p.s.a. - naruszenie art. 138 § 1 pkt. 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji Dyrektora OT ARR z dnia [...] stycznia 2017 r. pomimo, że obarczona jest ona następującymi wadami:

a) naruszenie art. 8 k.p.a., poprzez działanie zmierzające do przerzucenia na stronę postępowania negatywnych skutków finansowych raportu Europejskiego Trybunału Obrachunkowego i Komisji Europejskiej dotyczących budżetu EU za rok 2013, w którym stwierdzono, że Rzeczpospolita Polska nie miała kontroli nad rolniczymi grupami producenckimi i tolerowała nieprawidłowości przy wydawaniu dotacji oraz nałożonej na Rzeczpospolitą Polską przez Komisję Europejską kary w wysokości ponad 55 min euro za lata 2009-2012 i 115 mln euro za nieprawidłowości stwierdzone w latach 2012-2013,

b) naruszenie art. 2 Konstytucji w zw. z art. 158 § 2 w związku z art. 156 § 1 pkt 2 i § 2 w zw. z art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez jego nieuwzględnienie i wydanie przedmiotowego rozstrzygnięcia z pominięciem konstytucyjnej zasady trwałości prawa zasady ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa oraz zasady bezpieczeństwa prawnego, dokonując degradacji powyższych zasad, pomimo braku ku temu uzasadnionych podstaw,

3) art. 136 w zw. z art. 12 w zw. z art. 77 k.p.a., poprzez jego niezastosowanie, tj. nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego w celu uzupełnienia materiału dowodowego, o co wnosił skarżący, co doprowadziło do nieuzasadnionego skrócenia postępowania w sprawie, w sytuacji gdy, organ był uprawniony do przeprowadzenia postępowania dowodowego w tym zakresie.

W odpowiedzi na skargę Prezes ARR wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

W pierwszej kolejności należy odnieść się do zarzutu wskazanego w pkt 2b skargi dotyczącego utrzymania w mocy przez Prezesa ARR decyzji organu I instancji obarczonej, zdaniem strony, wadą naruszenia art. 2 Konstytucji RP w zw. z 158 § 2 w zw. z 156 § 1 pkt 2 i § 2 w zw. z art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez jego nieuwzględnienie i wydanie rozstrzygnięcia z pominięciem konstytucyjnej zasady trwałości prawa oraz zasady bezpieczeństwa prawnego.

Skarżąca zacytowała w uzasadnieniu skargi treść przepisów stanowiących podstawę prawną decyzji organu I instancji, po czym wskazała, iż ich treść, oraz obowiązująca w polskim porządku prawnym zasada nieretroaktywności przepisów prawa (w zakresie warunków uznania), wskazuje na brak podstawy prawnej cofnięcia przez Dyrektora OT ARR wstępnego uznania, w okolicznościach nie realizowania planu dochodzenia do uznania. Dodała, iż z powyższego względu na zasadzie art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a. decyzję tę należało uznać za dotkniętą wadą nieważności. Powyższe, zdaniem strony miało również świadczyć o wydaniu decyzji organu I instancji z rażącym naruszeniem prawa.

Powyższy zarzut uznać należało za chybiony. Wbrew twierdzeniom grupy, decyzja Dyrektora OT ARR została wydana w oparciu o prawidłową podstawę prawną, która została wskazana w sentencji decyzji organu I instancji i rozwinięta w części prawnej uzasadnienia tego rozstrzygnięcia. Należy zauważyć, iż powyższy zarzut podnoszony był przez stronę również w odwołaniu od ww. decyzji. Co istotne, organ II instancji szeroko odniósł się do twierdzeń strony w tym zakresie wskazując na ich nietrafność ponownie przytaczając treść mających w sprawie zastosowanie przepisów zarówno prawa unijnego jak i krajowego. Sąd w całości podziela stanowisko organu odwoławczego w tej kwestii, jednakże w sytuacji gdy strona nie zgadza się z oceną Prezesa ARR formułując ww. zarzut również w skardze do sądu administracyjnego, należało raz jeszcze wyjaśnić prawidłowość postępowania organu I instancji, w tym fakt istnienia podstawy prawnej do wydania decyzji o cofnięciu wstępnego uznania jak i organu II instancji, który utrzymał w mocy ww. decyzję Dyrektora OT ARR.

Należy mieć na uwadze, iż celem wstępnie uznanych grup producentów owoców i warzyw jest uznanie ich za organizacje producentów owoców i warzyw. Zgodnie z art. 125e rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 z dnia 22 października 2007 r. ustanawiającego wspólną organizację rynków rolnych oraz przepisy szczegółowe dotyczące niektórych produktów rolnych (Dz. U. L 157 z 15 czerwca 2011, s. 1, ze zm., dalej jako: "rozporządzenie nr "1234/2007") grupy producentów w celu spełnienia wymogów niezbędnych do uznania za organizacje producentów mogą skorzystać z okresu przejściowego. Rozporządzenie nr 1234/2007 zostało uchylone i zastąpione z dniem 1 stycznia 2014 r. rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającym wspólną organizację rynków produktów rolnych oraz uchylającym rozporządzenia Rady (EWG) nr 922/72, (EWG) nr 234/79, (WE) nr 1037/2001 i (WE) nr 1234/2007 (Dz. U. L 347 z 20 grudnia 2013, s. 671, ze zm., dalej jako: "rozporządzenie nr 1308/2013"). Niemniej jednak w myśl art. 231 ust. 2 rozporządzenia nr 1308/2013 do planów dochodzenia do uznania, realizowanych przez wstępnie uznane grupy producentów owoców i warzyw, nadal stosuje się stosowne przepisy rozporządzenia nr 1234/2007. Dodać do tego należy, że grupy producentów realizują plany dochodzenia do uznania zgodnie z wymogami określonymi w przepisach rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 543/2011 oraz przepisach krajowych.

Należy w tym miejscu również podkreślić, że grupa powinna spełniać warunki wstępnego uznania przez cały okres realizacji planu dochodzenia do uznania. Dlatego też, ustalając stan prawny właściwie zastosowano treść art. 41 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 543/2011 z dnia 7 czerwca 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do sektora owoców i warzyw oraz sektora przetworzonych owoców i warzyw (Dz. Urz. UE L 157 z 15 czerwca 2011, str. 1, ze zm., dalej jako: "rozporządzenie nr 543/2011") stanowiącą, że "Działalność główna grupy producentów związana jest z koncentracją podaży i wprowadzaniem do obrotu produktów swoich członków, w odniesieniu do których została wstępnie uznana.". W tym miejscu wskazać dodatkowo należy, iż zgodnie z art. 79 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2017/891 z dnia 13 marca 2017 r. (Dz. U. L z 25 maja 2017 r.) skreśleniu uległa część postanowień rozporządzenia nr 543/2011 (w tym art. 19-35 i 50-148), jednakże na mocy art. 80 rozporządzenia nr 2017/891 w odniesieniu do grup producentów utworzonych zgodnie z art. 125e rozporządzenia nr 1234/2007 skreślone przepisy rozporządzenia nr 543/2011 mają nadal zastosowanie, dopóki te grupy producentów nie zostaną uznane za organizacje producentów lub zainteresowane państwo członkowskie nie odzyska pomocy wypłaconej na podstawie art. 116 ust. 2 rozporządzenia nr 543/2011.

Prawidłowo organy w swych decyzjach powołały również treść § 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 września 2013 r. w sprawie warunków wstępnego uznawania grup producentów owoców i warzyw, uznawania organizacji producentów owoców i warzyw i ich zrzeszeń oraz warunków i wymagań, jakie powinny spełniać plany dochodzenia do uznania (Dz. U. z 2015 r., poz. 1530 ze zm., dalej jako: "rozporządzenie z 19 września 2013 r."), jak i obowiązującego w dacie wstępnego uznania grupy rozporządzenia z 16 grudnia 2008 r. (Dz. U. z 2009 r. Nr 5, poz. 27), zgodnie z którym podmiot zrzeszający producentów owoców i warzyw może zostać wstępnie uznany za grupę producentów owoców i warzyw m.in. jeżeli:

- jest utworzony przez co najmniej 5 producentów, z których każdy wytwarza przynajmniej jeden z produktów wymienionych w grupach produktów, ze względu na które podmiot wnioskuje o wstępne uznanie,

- łączna wartość produktów wytworzonych przez zrzeszonych producentów i sprzedanych w roku poprzedzającym rok złożenia wniosku o wstępne uznanie grupy producentów owoców i warzyw, wynosi co najmniej 250.000 zł (w rozporządzeniu z 16 grudnia 2008 r. była to równowartość w złotych kwoty 50.000 euro),

- zawierają dodatkowe zapisy w statucie albo umowie tego podmiotu, oprócz wymagań określonych w odrębnych przepisach w tym:

1) zasady i zakres dostarczania temu podmiotowi informacji dotyczących powierzchni upraw, plonów, wysokości zbiorów oraz sprzedaży bezpośredniej, poszczególnych gatunków owoców i warzyw przez jego członków,

2) zasady i warunki sprzedaży owoców i warzyw z grupy lub grup produktów, ze względu na które podmiot wnioskował o wstępne uznanie, wytworzonych przez członków tego podmiotu, przy czym od 4 listopada 2014 r. z wyłączeniem możliwości sprzedaży owoców i warzyw członkom tego podmiotu, natomiast od 16 listopada 2016 r. dodatkowo z wyłączeniem możliwości sprzedaży tych owoców i warzyw: członkom tego podmiotu, spółce cywilnej lub spółce osobowej, w której członek lub członkowie tego podmiotu uczestniczą jako wspólnicy, spółce kapitałowej lub spółdzielni, w której członek lub członkowie tego podmiotu posiadają co najmniej 50% udziałów lub akcji lub dysponują co najmniej 50% głosów, spółce lub spółdzielni, w której członek lub członkowie tego podmiotu pełnią funkcje członka organu nadzorczego lub zarządzającego, prokurenta lub pełnomocnika, współmałżonkowi członka tego podmiotu,

3) sankcje wobec członka, który nie wypełnia nałożonych na niego obowiązków.

Powyższe wymagania zostały uregulowane również w umowie spółki, zaś jak słusznie wskazał organ II instancji obowiązek realizowania przez członków wstępnie uznanej grupy producentów będącej spółką z ograniczoną odpowiedzialnością zapisów zawartych w umowie spółki wynika z art. 151 § 3 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1030 ze zm.).

Wyjaśnić również trzeba, że przepisy rozporządzenia nr 543/2011 przewidują systematyczne działania państw członkowskich w celu zapewnienia spełniania kryteriów uznania przez wstępnie uznane grupy producentów owoców i warzyw (art. 143). Między innymi, państwa członkowskie mają prawo i obowiązek dokonywania kontroli wyrywkowych (art. 101). Natomiast wstępnie uznana organizacja jest obowiązana uzyskać zatwierdzenie każdej istotnej zmiany planu dochodzenia do uznania (art. 38 ust. 3). Przepisy ww. rozporządzenia przewidują także system sankcji odnoszący się w znacznej części do kryteriów uznania (art. 115 i art. 114 - oba w związku z art. 116 ust.1). Wśród tych sankcji wymieniono między innymi zawieszenie uznania i wycofanie uznania.

Wskazać dalej należy, że zgodnie z art. 114 rozporządzenia nr 543/2011, stosowanym w związku z art. 116 ust. 1 tegoż rozporządzenia, w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 8) rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 499/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013 oraz (UE) nr 1306/2013 poprzez zmianę rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 543/2011 w odniesieniu do sektora owoców i warzyw oraz sektora przetworzonych owoców i warzyw (Dz. U. UE L 145 z 16 maja 2014, s. 5), obowiązującym od dnia 17 maja 2014 r., w przypadku, gdy państwo członkowskie stwierdzi nieprzestrzeganie któregoś z kryteriów wstępnego uznania, wprowadza w pierwszej kolejności obowiązek zastosowania odpowiednich środków naprawczych.

Z akt sprawy wynika, iż Dyrektor OT ARR zastosował w niniejszym postępowaniu wobec skarżącej procedurę naprawczą przewidzianą w art. 114 rozporządzenia nr 543/2011, umożliwiając wprowadzenie środków naprawczych poprzez usunięcie stwierdzonych naruszeń kryteriów wstępnego uznania w wyznaczonym okresie. Jednakże w związku z brakiem podjęcia przez grupę jakichkolwiek działań tym zakresie, organ I instancji cofnął grupie wstępne uznanie.

Możliwość wydania przez Dyrektora OT ARR decyzji w tym zakresie wynika zaś wprost z art. 2 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy z dnia 19 grudnia 2003 r. o organizacji rynków owoców i warzyw oraz rynku chmielu (Dz. U. z 2016 r., poz. 58), zgodnie z którym dyrektor oddziału terenowego Agencji Rynku Rolnego wydaje decyzje m.in. w sprawach zawieszenia albo cofnięcia wstępnego uznania grupy producentów owoców i warzyw za organizację producentów.

Podkreślenia wymaga, iż organ I instancji w swej decyzji uwzględnił zarówno przepisy obowiązujące w dniu uzyskania przez grupę wstępnego uznania jak i na poszczególnych etapach kontroli oraz w dniu wydania decyzji o cofnięciu wstępnego uznania. Natomiast w przypadku kiedy ustawodawca nie przewidział w odniesieniu do zmian regulacji mających miejsce w okresie realizacji przez grupę planu dochodzenia do uznania przepisów intertemporalnych, organ I instancji, co do zasady, orzekł na podstawie nowego stanu prawnego. Brak zatem podstaw do uznania, iż w sprawie doszło do naruszenia zasady nieretroakcji prawa, czy też wydania decyzji bez podstawy prawnej.

Uzasadniając zarzut wskazany w pkt 2b skargi spółka wskazała również, że zasada praworządności nie uzasadnia rozwiązania prawnego umożliwiającego stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej, jeśli decyzja ta korzystała przez kilka lat z domniemania zgodności z prawem. Dodała, że przewidziane w art. 156 § 2 k.p.a. i zastosowane w niniejszej sprawie rozwiązanie prawne, kwestionowane przez spółkę, stanowi tym samym nadmierne ograniczenie konstytucyjnych zasad zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa i zasady pewności prawa.

W odpowiedzi na powyższe raz jeszcze wyjaśnić należy, że przedmiotem niniejszego postępowania jest cofniecie wstępnego uznania grupy producentów owoców i warzyw, a zatem organy w swych rozstrzygnięciach nie sięgały po nadzwyczajne środki wzruszania decyzji administracyjnych. Skorzystały natomiast, o czym była mowa wyżej, ze środków przewidzianych w przepisach rozporządzenia nr 543/2011. Stwierdzenie nieważności decyzji z [...] grudnia 2011 r. nr [...] w sprawie wstępnego uznania grupy producentów owoców i warzyw oraz zatwierdzenia planu dochodzenia do uznania tej grupy za organizację producentów owoców i warzyw (wydanej przez Marszałka Województwa [...]) jest natomiast przedmiotem odrębnego postępowania i jak wynika z odpowiedzi na skargę doszło do wydania decyzji stwierdzającej wydanie ww. decyzji z naruszeniem prawa (k. 14 akt sądowych), a następnie jej uchylenia przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi.

W ocenie Sądu do naruszenia wskazywanych przez stronę zasad zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa oraz pewności prawa doszłoby natomiast w sytuacji, gdyby organ po przeprowadzeniu stosownych kontroli i wykryciu nieprawidłowości, różnicując sytuację strony w stosunku do innych kontrolowanych w Polsce wstępnie uznanych grup, odstąpiłby od wydania decyzji o cofnięciu wstępnego uznania. W tym miejscu należy dodatkowo wskazać, że wobec strony zgodnie z postanowieniami art. 114 rozporządzenia nr 543/2011 zastosowano procedurę naprawczą umożliwiając jej wprowadzenie środków naprawczych poprzez usunięcie stwierdzonych naruszeń kryteriów wstępnego uznania w wyznaczonym okresie. Grupa, co wynika z prawidłowo ustalonego w sprawie stanu faktycznego, nie podjęła jakichkolwiek działań w tym zakresie, a zatem podjęcie przez Dyrektora OT ARR decyzji o cofnięciu wstępnego uznania uznać należało nie tylko za wydane w oparciu o prawidłową podstawę prawną, ale i w pełni zasadne co do kierunku rozstrzygnięcia.

Podkreślenia również wymaga, że organy obu instancji dokonując weryfikacji spełniania kryteriów wstępnego uznania, przeprowadziły wyczerpujące postępowanie dowodowe oraz ustaliły fakty istotne dla podjęcia rozstrzygnięcia, na podstawie szczegółowego zbadania i rozważenia wszelkich okoliczności sprawy. Tym samym organy zastosowały się do obowiązku wynikającego z art. 7 i art. 77 k.p.a.

Skarżąca zarzuciła organowi II instancji ponadto naruszenie art. 136 w zw. z art. 12 w zw. z art. 77 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, tj. nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego w celu uzupełnienia materiału dowodowego, o co wnosiła strona, co doprowadziło do nieuzasadnionego skrócenia postępowania w sprawie, w sytuacji gdy organ był uprawniony do przeprowadzenia postępowania dowodowego w tym zakresie.

Należy zatem wyjaśnić, iż stosownie do treści art. 136 k.p.a. organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Jeżeli organ I instancji nie wyjaśnił części istotnych okoliczności sprawy albo zgromadził niepełny, ale obszerny materiał dowodowy, wówczas organ odwoławczy ma obowiązek te uchybienia usunąć we własnym zakresie.

Skarżąca w treści skargi wskazała, iż z uwagi na nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego w drugiej instancji, organ odwoławczy nie zbadał całego materiału dowodowego. Podniosła, iż [...] kwietnia 2017 r. została zawiadomiona o możliwości zapoznania się z aktami, a następnie po zapoznaniu się z nimi skierowała do organu pismo z [...] maja 2017 r. wnosząc o niewydawanie decyzji w sprawie do czasu przedłożenia przez stronę dodatkowych dokumentów i zajęcia stanowiska w sprawie z uwagi na niekompletność zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Zdaniem strony organ rozstrzygnął jednak pomimo tego sprawę nie uwzględniając zgłoszonego przez skarżącą zastrzeżenia.

Powyższe twierdzenia strony nie znajdują jednak potwierdzenia w aktach administracyjnych sprawy. Należy bowiem zauważyć, iż pismem z [...] maja 2017 r. (które wpłynęło do organu [...] maja 2017 r.) w nawiązaniu do zgłoszonego w piśmie z [...] maja 2017 r. zapotrzebowania uzupełnienia materiału dowodowego w sprawie strona przedłożyła dokumenty mające na celu, w jej ocenie, wykazanie nieprawidłowości stanowiska przedstawionego w decyzji Dyrektora OT ARR. Powyższe dokumenty zostały wymienione w treści zaskarżonej decyzji Prezesa ARR na str. 36-40 (poz. 1-54). Należy zauważyć, iż z treści decyzji organu odwoławczego wprost wynika, iż przesłany przez stronę materiał dowodowy został szczegółowo zbadany. Organ II instancji uznał, że dokumenty ujęte w pozycjach 1-6, 8-12 oraz 13-16 były poddane kontroli na miejscu, przeprowadzonej u skarżącej w dniach od [...] do [...] czerwca 2016 r., której wyniki przedstawiono w "Raporcie z kontroli spełniania warunków wstępnego uznania grupy producentów/zmian do zatwierdzonego planu dochodzenia do uznania" nr [...]. Dokumenty te były zatem przedmiotem postępowania zarówno przed organem I instancji, jak i II instancji. Natomiast w pozostałym zakresie organ odwoławczy stwierdził, iż na podstawie art. 78 § 1 k.p.a. należało odmówić uwzględnienia żądania przeprowadzenia dowodu, gdyż dokumenty ujęte w pozostałych pozycjach wskazanych w uzasadnieniu decyzji dotyczą okoliczności, które nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Wyjaśnił, że przedmiotem niniejszego postępowania było spełnianie przez stronę kryteriów wstępnego uznania w IV oraz V roku realizacji planu dochodzenia do uznania przez grupę, tj. w roku 2015 oraz 2016. W związku z tym Prezes ARR uznał brak przesłanek do prowadzenia postępowania dowodowego dotyczących czynności mających miejsce w latach 2011-2014 w zakresie zmian do zatwierdzonego planu dochodzenia do uznania wstępnie uznanej grupy producentów za organizację producentów owoców i warzyw oraz przyznania pomocy finansowej na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów i prowadzeniem działalności administracyjnej oraz przyznania pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznani.

Zgodzić się należy z oceną organu, że przedłożone wraz z pismem z [...] maja 2017 r. dokumenty nie potwierdzają realizacji przez skarżącą obowiązków statutowych oraz obowiązków nałożonych powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, jak również wprowadzenia środków naprawczych oraz usunięcia stwierdzonych w toku dotychczasowych kontroli nieprawidłowości. Ponadto wskazać należy, iż okoliczności wynikające z nadesłanej dokumentacji znane były stronie znacznie wcześniej (ostatni dokument - Protokół z kontroli datowany jest na [...] lipca 2014 r.). Nie znajduje zatem racjonalnego uzasadnienia działanie strony, która tak obszerną dokumentację, obrazującą okoliczności, które miały miejsce co najmniej dwa i pół roku przed wydaniem decyzji przez organ I instancji, postanowiła złożyć dopiero na etapie postępowania odwoławczego i to nie wraz z odwołaniem, a przed samym wydaniem decyzji przez organ odwoławczy. Powyższe wskazuje zatem, iż organ odwoławczy nie naruszył swoim postępowaniem art. 136 k.p.a.

Nie zasługuje na uwzględnienie także zarzut naruszenia przez Prezesa ARR art. 10 k.p.a. poprzez uniemożliwienie stronie ostatecznego wypowiedzenia się co do całości dowodów zgromadzonych w sprawie. Podkreślenia wymaga, iż powyższy zarzut nie został rozwinięty w uzasadnieniu skargi, a tym samym strona nie wykazała, iż zarzucane organowi II instancji uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych (por. wyrok NSA z dnia 14 września 2017 r., sygn. akt I OSK 3037/15, dostępny w CBOSA: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Należy bowiem wyjaśnić, iż zarzucając organowi naruszenie art. 10 k.p.a. strona powinna wykazać, że niezawiadomienie jej przed wydaniem decyzji o zebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków dowodowych uniemożliwiło jej dokonanie w danym postępowaniu konkretnej czynności procesowej (np. złożenia dokumentu). Nie każde bowiem naruszenie przepisów prawa procesowego skutkuje uchyleniem decyzji administracyjnej poddanej kontroli wojewódzkiego sądu administracyjnego, a tylko takie, które realnie mogło mieć wpływ na wynik sprawy (por. wyrok NSA z 18 maja 2006 r., sygn. akt II OSK 831/05, dostępny w CBOSA: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Brak podstaw do uznania zasadności ww. zarzutu strony wynika ponadto z analizy akt niniejszej sprawy, w których znajduje się m.in. skierowane do strony zawiadomienie z [...] kwietnia 2017 r. nr [...], którym Prezes ARR poinformował stronę o możliwości wglądu do zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz przedstawienia swojego stanowiska. Realizując uprawnienia wynikające z art. 10 § 1 k.p.a. o prawie do czynnego udziału w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, [...] maja 2017 r. M. S., działająca w imieniu spółki, zapoznała się z aktami sprawy. Ponadto, o czym była już mowa wyżej, pismem z [...] maja 2017 r. pełnomocnik strony poinformował organ II instancji o zamiarze przedłożenia dodatkowych dokumentów oraz zajęcia stanowiska w sprawie w terminie do [...] maja 2017 r. Natomiast wraz z pismem, które wpłynęło do organu odwoławczego [...] maja 2017 r. nadesłano dodatkową dokumentację. Co istotne dokumentacja ta była przedmiotem oceny organu zawartej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Tym samym nie sposób uznać, iż organ II instancji w jakikolwiek sposób ograniczył stronie czynny udział w postępowaniu, czy też uniemożliwił jej wypowiedzenie się przed wydaniem decyzji co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.

Oceny Sądu nie zmienia w tym zakresie również fakt, iż po nadesłaniu przez stronę dodatkowej dokumentacji organ po raz kolejny nie poinformował strony o możliwości wypowiedzenia się co do zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Należy bowiem wyjaśnić, iż w sprawie nie były już więcej przeprowadzane żadne nowe dowody. Natomiast samo sformułowanie przez stronę już przy dokonaniu tych czynności kolejnych wniosków dowodowych, takiego obowiązku nie statuuje (por. w odniesieniu do art. 200 O.p. - wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 czerwca 2016 r., sygn. akt II FSK 1537/14, dostępny w CBOSA: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Raz jeszcze przypomnieć trzeba, że w niniejszej sprawie strona została powiadomiona o wyznaczeniu siedmiodniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego zawiadomieniem z [...] kwietnia 2017 r., z czego skorzystała w siedzibie organu [...] maja 2017 r., a ponadto kierując następnie pisma z [...] i [...] maja 2017 r. Jak słusznie zauważył NSA w cytowanym wyżej orzeczeniu, przyjęcie stanowiska, iż samo złożenie przez skarżącą już po zapoznaniu się z aktami sprawy kolejnych wniosków dowodowych obligowałby organ do wyznaczenia kolejnego siedmiodniowego terminu, mogłoby sparaliżować wszelkie postępowania administracyjne.

Niezasadny okazał się również zarzut wskazany w pkt 2a skargi, dotyczący utrzymania przez Prezesa ARR decyzji organu I instancji wydanej, zdaniem strony, z naruszeniem art. 8 k.p.a. W jej ocenie działanie organu I instancji zmierzało do przerzucenia na stronę postępowania negatywnych skutków finansowych raportu Europejskiego Trybunału Obrachunkowego i Komisji Europejskiej dotyczących budżetu EU za rok 2013 oraz nałożonej na Rzeczpospolitą Polską przez Komisję Europejską kary w wysokości ponad 55 min euro za lata 2009-2012 i 115 min euro za nieprawidłowości stwierdzone w latach 2012-2013.

Wbrew twierdzeniom spółki uznać należało, że przedmiotowe postępowanie prowadzone było w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, w oparciu o zasady proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Podkreślić w tym miejscu trzeba, iż w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Prezes ARR zaakcentował fakt, że w związku z przeprowadzonymi w Polsce audytami Europejskiego Trybunału Obrachunkowego oraz Komisji Europejskiej w 2013 r. i wynikającymi z nich wnioskami dotyczącymi ryzyka nieprawidłowego wydatkowania środków unijnych, Komisja Europejska zobowiązała władze polskie, pod rygorem wstrzymania dalszych wypłat pomocy finansowej dla grup producentów owoców i warzyw, do opracowania i wdrożenia Planu Działań Naprawczych. Wyjaśnił, iż planem tym zostały objęte 204 grupy producentów owoców i warzyw, które uzyskały status wstępnego uznania od 2009 r., w tym skarżąca.

Zdaniem Sądu powyższa okoliczność nie może zaś świadczyć o wydaniu w niniejszej sprawie decyzji z naruszeniem art. 8 k.p.a. Mając bowiem na uwadze wyniki przeprowadzonych w grupie kontroli oraz brak usunięcia przez spółkę stwierdzonych naruszeń kryteriów wstępnego uznania, w sytuacji, gdy analogicznymi kontrolami i postępowaniami objęte były również inne wstępnie uznane grupy w Polsce, uznać należało, iż działanie organu w pełni odpowiada zasadom wyrażonym w art. 8 k.p.a. Nie może bowiem stanowić skutecznego argumentu uchylenia zaskarżonej decyzji fakt prowadzenia przez państwo działań mających z jednej strony oparcie zarówno w prawie krajowym jak i unijnym, a z drugiej, których celem jest ochrona państwa przed sankcjami w postaci wstrzymania dalszych wypłat pomocy finansowej dla wszystkich funkcjonujących w kraju grup producentów owoców i warzyw. Takie działanie organu zaakceptowane przez Sąd prowadziłoby natomiast wprost do złamania wskazanych w art. 8 k.p.a. zasad bezstronności i równego traktowania.

Sąd nie stwierdził ponadto żadnego innego naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności.

Z tych względów, w oparciu o art. 151 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę.