Postanowienie NSA, sygn. akt II FZ 787/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2012-09-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Koszty sądowe
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono zażalenia
Powołane przepisy: article: art. 141 § 2, art. 214 § 1, art. 211, art. 234 § 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: § 2
journal: Dz.U. 2003 nr 221 poz 2192
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA (del.) Zbigniew Romała po rozpoznaniu w dniu 7 września 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia S. S. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 10 kwietnia 2012 r. sygn. akt I SA/Wr 1314/11 w zakresie wezwania do uiszczenia opłaty kancelaryjnej w sprawie ze skargi S. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 31 maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2011 r. postanawia oddalić zażalenie.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 30 marca 2012 r. sygn. akt I SA/Wr 1314/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę S. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 31 maja 2011 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2011 r.

W dniu 6 kwietnia 2012 r. skarżący wystąpił do Sądu z wnioskiem o sporządzenie uzasadnienia wyroku zapadłego w sprawie o sygn. akt I SA/Wr 1314/11 i doręczenie wyroku wraz z uzasadnieniem.

Zarządzeniem z dnia 10 kwietnia 2012 r. Przewodniczący Wydziału

I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wezwał skarżącego do uiszczenia opłaty kancelaryjnej w wysokości 100 zł za odpis orzeczenia z uzasadnieniem sporządzonym na skutek zgłoszonego żądania.

Na powyższe zarządzenie S. S. złożył zażalenie, w którym podał, że je zaskarża i wnosi o jego uchylenie.

W odpowiedzi na wezwanie do zwięzłego uzasadnienia zażalenia skarżący podał, że przy obecnie istniejącym "przymusie adwokackim" do wniesienia skutecznego środka odwoławczego żądanie opłaty za sporządzenie uzasadnienia powodującej u strony dodatkowe koszty, skutkuje rezygnacją z wnoszenia wniosku o uzasadnienie orzeczenia. Wskazał również, że pisemne uzasadnienie orzeczenia jest niezbędne, aby uzyskać informację, czy są podstawy do wniesienia kasacji i czy znajdzie się adwokat, który wniesie kasację. Skarżący podkreślił, że brak pisemnego uzasadnienia uniemożliwia mu skorzystanie z pomocy prawnej, a kiedy obowiązuje opłata za rozpoznanie sprawy, żądanie dodatkowej opłaty za sporządzenie uzasadnienia orzeczenia na piśmie należy uznać za niezgodne z art. 45 ust. 1 i art. 2 Konstytucji RP. W związku z tym skarżący wniósł o skierowanie do Trybunału Konstytucyjnego zapytania, czy żądanie opłaty od uzasadnienia jest zgodne z art. 45 ust. 1 i art. 2 Konstytucji RP.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 141 § 2 zdanie pierwsze ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270) – dalej jako "P.p.s.a.", w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku.

Jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, do uiszczenia kosztów sądowych, którymi są m.in. opłaty sądowe (wpis i opłata kancelaryjna) zobowiązany jest ten, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki (art. 214 § 1 w zw. z art. 211 P.p.s.a.).

Pismem podlegającym opłacie kancelaryjnej jest wniosek o doręczenie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. Stosownie bowiem do art. 234 § 2 P.p.s.a. opłatę kancelaryjną za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, doręczonego na skutek żądania zgłoszonego w terminie siedmiodniowym od ogłoszenia orzeczenia, pobiera się przy zgłoszeniu wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia i jego doręczenie. Jeżeli opłata nie została uiszczona, przewodniczący zarządzi ściągnięcie jej od strony, która złożyła wniosek. Przepisów art. 220 nie stosuje się.

W myśl § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych (Dz. U. Nr 221, poz. 2192) opłatę kancelaryjną za odpis orzeczenia z uzasadnieniem doręczony na skutek wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia, zgłoszonego w terminie siedmiu dni od ogłoszenia orzeczenia albo doręczenia odpisu sentencji orzeczenia, pobiera się

w kwocie 100 zł.

W rozpoznawanej sprawie skarżący S. S. w dniu 6 kwietnia 2012 r. złożył wniosek o sporządzenie uzasadnienia zapadłego w sprawie rozstrzygnięcia, nie uiszczając jednocześnie wymaganej przepisami prawa opłaty sądowej. Wobec powyższego Przewodniczący Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu zasadnie, zarządzeniem z dnia 10 kwietnia 2012 r., wezwał go do uiszczenia opłaty kancelaryjnej za sporządzenie uzasadnienia wyroku tego Sądu z dnia 30 marca 2012 r.

Należy podkreślić, że odpis wyroku oddalającego skargę wraz z uzasadnieniem sporządzonym na skutek żądania strony, doręcza się bez względu na to, czy strona uiściła opłatę kancelaryjną. W art. 234 § 2 P.p.s.a. wprowadzono bowiem odstępstwo od zasady niepodejmowania przez sąd żadnych działań przed uiszczeniem należnej opłaty (art. 220 § 1 zdanie pierwsze P.p.s.a.). Przyjęte rozwiązanie jest wyrazem ochrony prawa do sądu – art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, w zakresie uruchomienia postępowania ze skargi kasacyjnej.

Powyższa konstatacja czyni chybionym zarzut S. S. naruszenia w tej sprawie art. 45 Konstytucji RP. Tym samym czyni bezprzedmiotowym wniosek skarżącego o wystąpienie do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem o zgodność omawianych regulacji z Konstytucją RP.

Jednocześnie jednak ustawodawca zabezpieczył realizację przez strony postępowania zasady partycypacji w kosztach postępowania sądowego, wprowadzając zasadę, że nieuiszczone opłaty będą podlegały ściągnięciu w drodze egzekucji.

Na marginesie Naczelny Sąd Administracyjny zwraca uwagę, że obowiązujące przepisy przewidują możliwość wystąpienia przez skarżącego z wnioskiem o umorzenie, odroczenie lub rozłożenie na raty należności z tytułu nieuiszczonej opłaty kancelaryjnej. Szczegółowe zasady trybu umarzania, odraczania i rozkładania na raty oraz cofania odroczenia lub rozłożenia na raty nieuiszczonych należności sądowych orzeczonych

w postępowaniu przed sądem administracyjnym reguluje wydane w tej materii rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. (Dz. U. Nr 221, poz. 2194).

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184

w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.