Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 1264/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2021-03-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6133 Informacja o środowisku
Hasła tematyczne: Środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 97 par. 1 pkt 4, art. 111 par. 1a, art. 145 par. 1 pkt 6, art. 150 par. 1 i 2
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 63 ust. 1, art. 64 ust. 1 pkt 4, ust. 1c, art. 72 ust. 1 pkt 1, 3, art. 82 ust. 1 pkt 4, ust. 2 pkt 1, 3
journal: Dz.U. 2017 poz 1405
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Marcin Kamiński Sędziowie WSA Maciej Kobak /spr./ NSA Stanisław Śliwa po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 23 marca 2021 r. sprawy ze skargi A. w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2020 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla realizacji przedsięwzięcia we wznowionym postępowaniu I. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Wójta Gminy z dnia [...] kwietnia 2020 r. nr [...]; II. uchyla postanowienie Wójta Gminy z dnia [...] maja 2020 r. nr [...]; III. uchyla postanowienie Wójta Gminy z dnia [...] kwietnia 2020 r. nr [...]; IV. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej A. w W. kwotę 200 zł /słownie: dwieście złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi A. (dalej w skrócie: "skarżący") jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej w skrócie: "SKO") z dnia [...] września 2020 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy (dalej w skrócie: "Wójt") z dnia [...] kwietnia 2020 r. nr [...] uchylającą ostateczną decyzję własną o ustaleniu środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia i orzekającą o ustaleniu środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia.

Stan faktyczny i prawny sprawy ze skargi na powyższą decyzję przedstawia się następująco.

W dniu 15 grudnia 2016 r. do Urzędu Gminy w [...] wpłynął wniosek Gminy (dalej w skrócie: "inwestor") o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia pn. "Zagospodarowanie zbiornika wodnego w[....] na rzece [...]" (dalej w skrócie: "przedsięwzięcie"). Przedsięwzięcie zaliczone zostało do grupy przedsięwzięć, dla których przeprowadzone procedury oceny oddziaływania na środowisko może być wymagane, na podstawie art. 63 ust. 1 w zw. z art. 59 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. 2017 r. poz. 1405 ze zm.; dalej w skrócie "ustawa środowiskowa") w zw. z § 3 ust. 1 pkt 69 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko.

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny (dalej w skrócie: "PPIS") wydał w dniu [...] grudnia 2016 r. opinię sanitarną nr [...], w której uznał za zbędne zobowiązanie inwestora do przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko i opracowania raportu o oddziaływaniu na środowisko dla przedmiotowego przedsięwzięcia. Natomiast Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska (dalej w skrócie: "RDOŚ") pismem z dnia 20 stycznia 2017 r. nr [...] wyraził opinię, że dla przedmiotowego przedsięwzięcia istnieje konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, w tym sporządzenia raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. W związku z powyższym postanowieniem z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] Wójt stwierdził potrzebę przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko.

W dniu 15 lutego 2018 r. inwestor przedłożył raport o oddziaływaniu na środowisko. PPIS w dniu 20 lutego 2018 r. wydał opinię uzgadniającą realizację przedsięwzięcia. Natomiast RDOŚ postanowieniem z dnia 7 września 2018 r. uzgodnił środowiskowe warunki realizacji przedsięwzięcia w wariancie inwestorskim nr 1.

Decyzją z dnia [....] września 2018 r. nr [...] Wójt ustalił środowiskowe uwarunkowania dla realizacji przedsięwzięcia. SKO postanowieniem z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...] stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołań przez A. oraz skarżącego od ww. decyzji.

W dniu 10 października 2019 r. Wójt w oparciu o art. 145 § 1 pkt 6 k.p.a. wydał postanowienie o wznowieniu postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia [...] września 2018 r. nr [...] ponieważ nie dopełniono obowiązku uzyskania wymaganego prawem stanowiska PPIS w zakresie uzupełnienia raportu oddziaływania na środowisko. Następnie Wójt zwrócił się do PPIS o uzgodnienie środowiskowych warunków dla realizacji przedsięwzięcia, dołączając I i II uzupełnienie raportu o oddziaływaniu na środowisko. PPIS w piśmie z dnia 4 listopada 2019 r. poinformował, że podtrzymuje swoje stanowisko wyrażone w opinii z dnia [...] grudnia 2016 r.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...] Wójt ustalił środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia. Po rozpoznaniu odwołań skarżącego oraz B., SKO decyzją z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...] uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę Wójtowi do ponownego rozpatrzenia.

Dyrektor Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w [...] (dalej w skrócie: "Dyrektor ZZ PGW") pismem z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...]zobowiązał do przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko oraz ustalił zakres raportu oddziaływania na środowisko. W związku z powyższym inwestor zlecił opracowanie III uzupełnienia raportu oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia.

Następnie Wójt pismem z dnia 19 lutego 2020 r. wystąpił do RDOŚ, Dyrektora ZZ PGW oraz PPIS o uzgodnienie warunków realizacji przedsięwzięcia. Pismem z dnia 26 lutego 2020 r. PPIS uzgodnił realizację przedsięwzięcia. RDOŚ pismem z dnia 3 marca 2020 r. poinformował o podtrzymaniu swojego stanowiska zawartego w postanowieniu z dnia 7 września 2018 r. Dyrektor ZZ PGW postanowieniem z dnia 16 marca 2020 r. uzgodnił warunki realizacji przedsięwzięcia.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2020 r. nr [...] Wójt działając na podstawie art. 71 ust. 2, art. 73 ust. 1, art. 75 ust. 1 pkt 4, art. 82 i art. 85 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t. j. Dz. U. z 2020 r., poz. 283 z późn. zm. – dalej w skrócie: "ustawa środowiskowa"), § 3 ust. 1 pkt 69 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (t. j.: Dz. U. z 2019 r., poz. 1839), art. 104, art. 108, art. 151 § 1 pkt 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 6, art. 150 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2020 r., poz. 256 z późn. zm – dalej w skrócie: "k.p.a."): uchylił ostateczną decyzję własną z dnia 13 września 2018 r. nr [...] (pkt I decyzji); ustalił środowiskowe uwarunkowania dla realizacji przedsięwzięcia pn. "Zagospodarowanie zbiornika wodnego w [...] na rzece [...]" (pkt II decyzji); decyzji nadał rygor natychmiastowej wykonalności (pkt III decyzji).

W uzasadnieniu decyzji Wójt podał, że w ramach przedsięwzięcia przewiduje się odmulenie zbiornika wodnego w miejscowości [...] z przywróceniem go do stanu po poprzednim odmuleniu prowadzonym w latach 2005-2006 i wykonanie jego ubezpieczenia. Przewiduje się także zmniejszenie powierzchni lewej strony zbiornika poprzez jego częściowe zasypanie wybranym namułem. Lewy brzeg zbiornika zostanie poszerzony o ok. 0,6 ha materiałem skalnym zgromadzonym w czaszy zbiornika. Pozostałą część pozyskanego materiału planuje się wykorzystać do uzupełnienia wyrw brzegowych rzeki. Po poszerzeniu brzegu lewego, uzyskaną dodatkową powierzchnię planuje się zagospodarować na plac zieleni jako otoczenie pod budowę dwóch basenów kąpieliskowych i siłowni zewnętrznej oraz placu zabaw. W obrębie prawego brzegu zbiornika nie przewiduje się prowadzenia większych prac ziemnych. W ramach prac zakłada się wymianę zniszczonych umocnień brzegowych. Zasadnicza część przewidywanych robót zostanie wykonana w obrębie czaszy zbiornika i będzie polegała na wydobyciu i przemieszczeniu zalęgającego w jego dnie namułu. Po zrealizowaniu planowanych prac zbiornik będzie posiadał powierzchnię około 2,9 ha, a jego pojemność wynosić będzie do ok. 83000 m3. Wysokość piętrzenia nie ulegnie zmianie. Wymagające napraw odcinki brzegów skarp zbiornika umocnione płytami betonowymi, zostaną wyremontowane poprzez wymianę uszkodzonych płyt na nowe. Odcinek nowego lewego brzegu zbiornika zostanie również ubezpieczony płytami betonowymi. W trakcie odmulania zbiornika zostanie przeprowadzony także remont zabezpieczenia zatopionej części koryta rzeki [...], który będzie polegał na przełożeniu i wymianie uszkodzonych płyt betonowych. W trakcie prac odmuleniowych, w celu ograniczenia wynoszenia przez przepływającą wodę z odkrytej i naruszanej powierzchni dna zbiornika namułu w postaci zawiesiny, planuje się uformowanie wzdłuż prawego brzegu zbiornika tymczasowego koryta W., które zostanie w ostatniej fazie prac odmuleniowych zlikwidowane. Przewiduje się, że w trakcie wykonywania koryta tymczasowego, zostanie ono zabezpieczone przed wpływaniem do niego wód [...].

Wójt wskazał następnie, że jeżeli zachowane zostaną przedstawione w dokumentacji rozwiązania technologiczne, konstrukcyjne i organizacyjne zapewniające ochronę środowiska, w tym wód powierzchniowych, podziemnych, gleby i powietrza to planowane przedsięwzięcie nie będzie znacząco oddziaływać na zasoby, twory i składniki przyrody. Ponadto przedsięwzięcie, przy uwzględnieniu proponowanych rozwiązań techniczno-organizacyjnych, nie będzie w sposób znaczący oddziaływać na cele i przedmioty ochrony obszarów Natura 2000. Wójt podkreślił, że w ramach oceny oddziaływania nie była wymagana ocena sieci Natura 2000, oraz ocena określona art. 6,3 Dyrektywy Rady 92/43/EWG z dnia 21 maja 1992 r. w sprawie siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej flory i fauny. W ocenie Wójta przedsięwzięcie nie będzie elementem nowym w krajobrazie, albowiem będzie ono realizowane w części doliny [...], która została przekształcona i zagospodarowana do celów wypoczynkowo- turystycznych. Zbiornik w chwili obecnej stanowi element lokalnego krajobrazu, a usunięcie z czaszy zbiornika nagromadzonego osadu, nie będzie na niego wpływać. Nowym elementem będą planowane baseny przy istniejącej budowli hydrotechnicznej, co nie będzie stanowiło istotnej ingerencji w otaczający krajobraz. Wójt stwierdził również, że przedsięwzięcie nie będzie miało znaczącego wpływu na klimat. Oddziaływania na ten element wystąpią na etapie prowadzenia prac poprzez dodatkową emisję zanieczyszczeń w postaci spalin pochodzących z maszyn i pojazdów wydobywających i przewożących osady ze zbiornika, niemniej jednak ustąpią one wraz z zakończeniem prac. Po zakończeniu robót nie prognozuje się występowania oddziaływań na powietrze oraz na klimat. Zgodnie z dokumentacją, z uwagi na skalę i zakres przedsięwzięcia, nie zachodzi potrzeba wprowadzania działań adaptacyjnych w ramach przedmiotowego przedsięwzięcia do zmian klimatu.

Ze względu na konieczność zachowania wymogów ochrony środowiska Wójt uznał za niezbędne nałożenie dodatkowych warunków opisanych w punkcie I-III decyzji. Warunki te są rozstrzygnięciami indywidualnymi, niezależnie od nich dla przedsięwzięcia konieczne jest przestrzeganie ogólnie obowiązujących przepisów na etapie jego realizacji, eksploatacji i likwidacji.

Wójt stwierdził również, że przedsięwzięcie nie zalicza się do mogących spowodować wystąpienie poważnej awarii przemysłowej, na podstawie rozporządzenia Ministra Rozwoju z dnia 29 stycznia 2016 r. w sprawie rodzajów i ilości znajdujących się w zakładzie substancji niebezpiecznych, decydujących o zaliczeniu zakładu do zakładu o zwiększonym lub dużym ryzyku wystąpienia poważnej awarii przemysłowej (Dz. U. z 2016 r., poz. 138). W otoczeniu zbiornika nie występują warunki do powstawania osuwisk i innych ruchów masowych ziemi, mogących stanowić zagrożenie dla obiektów znajdujących się w dolinie. Z uwagi na odległość od najbliższej granicy państwa oraz lokalny zasięg oddziaływań przedsięwzięcia wskutek wprowadzanych do środowiska substancji i energii, nie wystąpi oddziaływanie o charakterze transgranicznym w żadnym komponencie środowiska. Wobec powyższego nie określono uwarunkowań w tym zakresie.

Wójt dodał, że decyzja kończąca postępowanie w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowaniach nie zezwala na przeprowadzenie czynności zakazanych w stosunku do gatunków chronionych. Decyzje te wydane są w odrębnych postępowaniach i mają inny charakter, dlatego też w przypadku, gdy realizacja przedsięwzięcia będzie wiązać się z łamaniem zakazów obowiązujących w stosunku do gatunków roślin, zwierząt i grzybów objętych ochroną gatunkową, konieczne będzie uzyskanie stosownych zezwoleń, o których mowa w art. 56 ustawy o ochronie przyrody.

Wójt wyjaśnił, że w sprawie zachodziła konieczność wznowienia postępowania, zakończonego decyzją ostateczną nr [...] z dnia [...] września 2018 r. na podstawie art. 145 § 1 pkt 6 k.p.a. Istnienie okoliczności wymienionych w art. 145 § 1 k.p.a. skutkuje uchyleniem wadliwej decyzji ostatecznej i wydaniem orzeczenia rozstrzygającego sprawę administracyjną co do istoty, zgodnie z przepisem art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. Wójt podkreślił, że decyzja zgodnie z art. 146 § 2 k.p.a. nie odpowiada w swej istocie decyzji z dnia [...] września 2018 r. nr [...], albowiem wprowadzono do niej dodatkowe zapisy wynikające z uzgodnień z Dyrektorem ZZ PGW.

Wójt wyjaśnił, że rygor natychmiastowej wykonalności został nadany ze względu na interes społeczny oraz wyjątkowo ważny interes strony. Inwestor złożył bowiem wniosek o dotację na zadanie dotyczące "Zagospodarowania zbiornika wodnego w [...] na rzece [...]". Samorząd Województwa [...] przyznał na realizację tego zadania kwotę 2.653.552,57 zł. Warunkiem spisania umowy dotacyjnej jest pozytywna opinia środowiskowa Koordynatora d/s Środowiska. Inwestor pismem z dnia 21 maja 2019 r. poinformował Departament Wdrażania Projektów Infrastrukturalnych, że opinię środowiskową może uzyskać do 31 marca 2020 r. Termin ten został zaakceptowany. W przypadku gdyby decyzja nie uprawomocniła się do dnia 31 marca 2020 r. Gmina utraciłaby dofinansowanie na opisywane zadanie, a tym samym utraciłaby szanse na realizacje tego istotnego dla lokalnej społeczności zadania. Zagospodarowanie zbiornika wodnego w [....] wybudowanego w 1972 r. jest oczekiwane przez mieszkańców Gminy, turystów przebywających w [...] w okresie sezonu turystycznego na terenie [....] Parku Narodowego, jak też przez właścicieli budynków letniskowych oraz ośrodków wypoczynkowych zlokalizowanych przy zbiorniku wodnym. Brak tej inwestycji na bazie uzyskanej dotacji spowoduje, iż teren zbiornika wodnego i obszary przylegające do tego zbiornika będą terenami szczególnie zdegradowanymi w centrum Beskidu Niskiego.

Postanowieniem z dnia 29 maja 2020 r. nr [...] Wójt dokonał uzupełnienia oraz sprostowania z urzędu ww. decyzji.

Po rozpoznaniu odwołania skarżącego, SKO decyzją z dnia [...] września 2020 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Wójta.

W uzasadnieniu decyzji SKO wskazało, że przesłankę wznowienia postępowania stanowił art. 145 § 1 pkt 6 k.p.a. Z treści tego przepisu wynika, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu.

Odnosząc się do zarzutu odwołania SKO stwierdziło, że Wójt zasadnie wydał postanowienie z dnia 10 października 2019 r. o wznowieniu postępowania, bowiem bez wątpienia wystąpiła przesłanka wznowieniowa z art. 145 § 1 pkt 6 k.p.a., gdyż decyzja Wójta z dnia [....] września 2018 r. wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska organu, o którym mowa w art. 78 ust. 1 pkt 2 ustawy środowiskowej, czyli PPIS. Obowiązek uzyskania opinii tego organu wynikał z brzmienia art. 64 ust. 1 pkt 2 oraz art. 77 ust. 1 pkt 2 ustawy środowiskowej.

W ocenie SKO we wznowionym postępowaniu Wójt "naprawił" uchybienia, którymi dotknięte było postępowanie zakończone decyzją z dnia [...] września 2018 r. nr [...], a które były podstawą do wznowienia postępowania. Organ uzyskał wszystkie wymagane prawem opinie i uzgodnienia, zaś warunki wynikające z uzyskanych uzgodnień znalazły następnie odzwierciedlenie w treści decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia.

SKO uznało, że nie było konieczności wydania przez Wójta kolejnego postanowienia stwierdzającego obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, gdyż postanowienie takie organ wydał już w dniu [...] lutego 2017 r., czego następstwem było sporządzenie w 2017 r. raportu oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia polegającego na zagospodarowaniu zbiornika wodnego w miejscowości [...] oraz jego uzupełnień. Prawidłowo Wójt wykonał zalecenia wynikające z postanowienia organu Wód Polskich w drodze uzupełnienia raportu, który następnie przed wydaniem decyzji, w całości podlegał ocenie zarówno organów uzgadniających jak i organu właściwego do wydania decyzji środowiskowej.

Ustalenia i wnioski wynikające z raportu i uzupełnień raportu nie budzą zastrzeżeń SKO. Organ ten stwierdził, że raport nie zawiera nieścisłości i nieprawidłowości, wobec czego brak jest podstaw aby odmówić mu wiarygodności i nie przyjąć za podstawę ustaleń faktycznych. SKO podkreśliło, że raport ten, w postępowaniu dotyczącym oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia stanowi podstawowy dokument, sporządzony przez osoby posiadające kwalifikacje i wiadomości specjalne, na którym opiera się organ wydając decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. Ustalenia raportu nie zostały zakwestionowane przez wyspecjalizowane organy współdziałające przy wydawaniu zaskarżonej decyzji, również skarżący nie podniósł żadnego merytorycznego zarzutu do ustaleń i prawidłowości sporządzenia raportu. W ocenie SKO Wójt dokonał rzetelnej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko weryfikując treść raportu, uzyskując wymagane opinie i uzgodnienia oraz zapewniając społeczeństwu oraz prawidłowo ustalonym stronom, możliwość udziału w postępowaniu.

SKO stwierdziło, że kwestia tymczasowego koryta rzeki mającego funkcjonować w trakcie realizacji inwestycji była oceniana zarówno przez autorów raportu oddziaływania na środowisko, jak też przez organy uzgadniające. Wyspecjalizowany organ Wód Polskich ocenił tę kwestię jako działanie zalecane dla ochrony flory i fauny wodnej, ochrony wód przed zanieczyszczeniami i dla zachowania nienaruszalnego przepływu. Podobne stanowisko zajął RDOŚ. SKO zwróciło uwagę, że Wójt błędnie powołał w podstawie prawnej decyzji § 3 ust. 1 pkt 69 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, podczas gdy powinien powołać § 3 ust. 1 pkt 66 i 67 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2016 r. poz. 71) zgodnie z § 4 rozporządzenia z dnia 10 września 2019 r., jednakże z uwagi na to, że w obydwu tych aktach przepisy te mają identyczne brzmienie, w ocenie SKO uchybienie to w żaden sposób nie miało wpływu na rozstrzygnięcie.

SKO przyznało, że Wójt uchybił normie zawartej w art. 10 k.p.a., poprzez wydanie decyzji przed upływem wyznaczonego dla stron terminu do zgłaszania końcowych uwag i wniosków, jednak uchybienie to nie miało wpływu na treść zaskarżonej decyzji. Wprawdzie skarżący w wyznaczonym terminie zgłosił dodatkowe wnioski w sprawie, które wpłynęły do organu już po wydaniu decyzji, jednakże ich analiza prowadzi do wniosku, że nawet gdyby wpłynęły one przed wydaniem zaskarżonej decyzji i tak pozostałoby to bez wpływu na kształt decyzji. SKO zaznaczyło, że wniosek skarżącego o zawieszenie postępowania jest oczywiście bezzasadny, gdyż toczące się postępowanie sądowoadministracyjne przed NSA dotyczące odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od pierwotnej decyzji Wójta z dnia [...] września 2018 r. nr [...], pozostaje bez wpływu na postępowanie wznowieniowe, gdyż decyzja z dnia [...] września 2018 r. na chwilę obecną posiada walor ostateczności, zaś rozstrzygnięcie sprawy zawisłej przed NSA, nie stanowi zagadnienia prejudycjalnego w stosunku do rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy wznowieniowej. Również wniosek dotyczący dwóch gatunków ptaków, po analizie akt sprawy i na tle analizy raportu oddziaływania na środowisko, jest wątpliwy. Jak bowiem wynika z raportu, jego autor oceniał okoliczność ewentualnego występowania tych gatunków na obszarze realizacji przedsięwzięcia i ocena ta podlegała weryfikacji przez Wójta oraz wyspecjalizowane w ochronie środowiska organy uzgadniające, z których żaden nie wskazał, aby istniała konieczność uzupełnienia zapisów raportu o kwestie związane z ochroną tych gatunków ptaków.

SKO przyznało, że dokonanie przez Wójta uzupełnienia zaskarżonej decyzji z dnia [...] kwietnia 2020 r. nastąpiło z naruszeniem art. 111 k.p.a., jednak również ten zarzut w ocenie SKO nie ma wpływu na legalność zaskarżonej decyzji.

SKO stwierdziło, że organy uzgadniające nie wskazały na konieczność oceny sieci Natura 2000 oraz oceny oddziaływania określonej w art. 6,3 Dyrektywy Rady 92/43/EWG z dnia 21 maja 1992 r. w sprawie siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej flory i fauny.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów, SKO uznało, że nie mają one wpływu na legalność zaskarżonej decyzji. SKO nie stwierdziło naruszenia zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 k.p.a. W świetle powyższych okoliczności SKO stwierdziło, że zaskarżona decyzja, pomimo wskazanych uchybień, została wydana zgodnie z przepisami prawa procesowego jak i prawa materialnego.

W ustawowym terminie skarżący wniósł skargę na powyższą decyzję, zaskarżając ją w całości, domagając się jej uchylenia, stwierdzenia nieważności poprzedzającej ją decyzji Wójta, uchylenia postanowienia Wójta z dnia 10 października 2019 r. o wznowieniu postępowania, umorzenia w całości postępowania administracyjnego w przedmiocie wznowienia postępowania administracyjnego oraz zasądzenia zwrotu poniesionego wpisu sądowego.

Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił:

1) Naruszenie przepisów postępowania, w stopniu mającym istotny wpływ na wynik zaskarżonego rozstrzygnięcia, tj.:

a) art. 7 k.p.a. - gdyż nie wyjaśniono należycie stanu faktycznego i prawnego sprawy - w zw. z:

- art. 150 § 2 k.p.a. - ponieważ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji błędnie stwierdzono, że wznowienie postępowania administracyjnego w dniu 10 października 2019 r., zakończonego zaskarżonym w niniejszej skardze rozstrzygnięciem, nastąpiło prawidłowo - pomimo okoliczności, że przyczyna tego wznowienia leżała wyłącznie po stronie Wójta. Dlatego też organem właściwym dla tego wznowienia powinno być SKO,

- art. 72 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy środowiskowej - ponieważ SKO nie wzięło pod uwagę, że decyzja Wójta została wydana już po ustaleniu lokalizacji dla omawianej inwestycji celu publicznego - dokonanym przez Wójta w dniu 26 lutego 2018 r., jak również po udzieleniu w dniu 6 września 2018 r. przez Starostę Powiatu [...] pozwolenia na budowę omawianego przedsięwzięcia; obie te decyzje są ostateczne,

- art. 82 ust. 2 pkt 1 i 3 ustawy środowiskowej - ponieważ SKO pominęło okoliczność, że w uzasadnieniu decyzji Wójta nie rozważono obligatoryjnych okoliczności, o których jest mowa w przywołanym przepisie ochrony środowiska - czy posiadane na etapie wydania zaskarżonej decyzji dane na temat przedsięwzięcia pozwalają wystarczająco ocenić jego oddziaływanie na środowisko,

- art. 85 ust. 2 pkt 1 lit. b (tiret pierwszy i drugi) ustawy środowiskowej - gdyż nie dostrzeżono, że uzasadnienie dla utrzymanego w mocy ustalenia omawianych środowiskowych uwarunkowań nie spełnia obligatoryjnych wymogów - podania informacji w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę i w jakim zakresie zostały uwzględnione ustalenia zawarte w sporządzonym i uzupełnionym raporcie oraz w stanowisku wyrażonym w postanowieniu RDOŚ z dnia 7 września 2018 r.,

- błędnym stwierdzeniem SKO, że poprzednia decyzja Wójta z dnia 13 września 2018 r. nr [...] "na chwilę obecną posiada walor ostateczności" - ponieważ została ona wcześniej uchylona w całości w wyniku wznowienia postępowania w decyzji Wójta z dnia [...] kwietnia 2020 r., której został nadany rygor natychmiastowej wykonalności,

- błędnym ustaleniem, że wydanie decyzji pierwszoinstancyjnej z oczywistym naruszeniem art. 10 § 1 k.p.a. nie miało istotnego wpływu na znaczącą wadliwość tego rozstrzygnięcia,

b) art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a. - gdyż w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie ustosunkowano się do szeregu istotnych zarzutów skarżącego zawartych w odwołaniu od decyzji Wójta z dnia [...] kwietnia 2020 r., w szczególności do zarzutów:

- niepełnego uzasadnienia przez Wójta ustalonych środowiskowych uwarunkowań, w świetle ustaleń jednostki redakcyjnej art. 85 ust. 2 ustawy środowiskowej,

- ustalenia środowiskowych uwarunkowań już po uprawomocnieniu się decyzji lokalizacyjnej, wydanej dla omawianego przedsięwzięcia w dniu 26 lutego 2018 r. - co jest sprzeczne z art. 72 ust. 1 pkt 3 ustawy środowiskowej

- w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji SKO brak jest także uzasadnienia dlaczego faktycznie nie zostało przez ten organ wzięte pod uwagę prawomocne postanowienie RDOŚ z dnia 13 czerwca 2019 r. o odmowie wznowienia postępowania w omawianej sprawie.

2) Naruszeniem przepisów prawa materialnego, tj. art. 63 ust. 1 i 4 ustawy środowiskowej - poprzez błędną wykładnię tych przepisów - gdyż SKO błędnie twierdzi, że w trakcie zakończonego ostatecznie w dniu [...] września 2020 r. postępowaniu po wznowieniu postępowania dotyczącego ustalenia uwarunkowań środowiskowych realizacji omawianego przedsięwzięcia nie zachodziła potrzeba ponownego wydania postanowienia w sprawie obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla tego przedsięwzięcia, wraz z ustaleniem merytorycznego zakresu raportu nakazanego do sporządzenia.

[...] zarzuciło ponadto, że decyzja Wójta z dnia [...] kwietnia 2020 r. nr [....] została wydana z rażącym naruszeniem prawa, stanowiącym przesłankę do stwierdzenia jej nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. - ponieważ postanowienie w sprawie wznowienia postępowania z dnia 10 października 2019 r. zostało wydane z naruszeniem art. 150 § 2 k.p.a. przez niewłaściwy organ - Wójta - zamiast przez SKO. Ponadto decyzję tą wydano z naruszeniem wielu przepisów prawa materialnego, w szczególności art. 63 ust. 1, 4, art. 72 ust. 1 pkt 1, 3, art. 82 ust. 2 pkt 1, 3 oraz art. 85 ust. 2 pkt 1 lit. b tiret pierwszy i drugi ustawy środowiskowej. Skarżący podniósł również, że Wójt w postępowaniu po wznowieniu postępowania, przed wydaniem w dniu [...] kwietnia 2020 r. decyzji pierwszoinstancyjnej - naruszył także art. 10 § 1 w zw. z art. 49 k.p.a. i art. 74 ust. 3 ustawy środowiskowej.

W uzasadnieniu skargi skarżący powtórzył treść zarzutów a ponadto wskazał, że organy nie oceniły wpływu przedsięwzięcia na obszarowe formy ochrony przyrody, w szczególności na obszar sieci Natura 2000 "[....]". Zaniechanie to miało istotny wpływ na błędny wynik ustalonych uwarunkowań, gdyż nieprawidłowo odstąpiono od nałożenia na inwestora obowiązku przeprowadzenia ponownej oceny oddziaływania na środowisko na etapie uzyskiwania pozwolenia na budowę.

Dalej skarżący wskazał, że z ustalonych środowiskowych uwarunkowań nie wynika dlaczego nie został uwzględniony postulat RDOŚ wskazany w piśmie z dnia 20 stycznia 2017 r., aby część odkładu mas ziemnych została skierowana bezpośrednio do koryta W. poniżej omawianego zbiornika na tej rzece.

Zdaniem skarżącego, wbrew twierdzeniom SKO, w trakcie postępowania po jego uprzednim wznowieniu, wymagane było wydanie przez Wójta ponownego postanowienia rozstrzygającego w przedmiocie nałożenia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, wraz ze wskazaniem zakresu raportu - na podstawie art. 63 ust. 1 i 4 ustawy środowiskowej, albowiem w postępowaniu pojawił się nowy organem współdziałający - Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie. Uniemożliwiło to skarżącemu zaskarżenie takiego postanowienia wraz z postanowieniem Dyrektora ZZ PGW w [...] z dnia 7 lutego 2020 r.

Skarżący wskazał, że nawet gdyby zgodzić się z SKO, że w omawianym postępowaniu nie była wymagana ocena wpływu na obszar sieci Natura 2000 "[...]" ([...]), to organy obu instancji nie dopełniły spoczywającego na nich obowiązku przeprowadzenia takiej oceny naturowej odnośnie drugiego obszaru Natura 2000 - "[...]" ([...]), graniczącego bezpośrednio z omawianym przedsięwzięciem. W związku z powyższym naruszony został nadrzędny przepis prawa materialnego - art. 6,3 Dyrektywy Siedliskowej.

Zdaniem skarżącego, oczywiste naruszenie przez Wójta art. 10 § 1 k.p.a. na skutek wydania decyzji w terminie poprzedzającym wskazany w BIP tego organu termin na wniesienie przez strony końcowych wniosków i oświadczeń wobec zebrania kompletnych akt sprawy, uniemożliwiło rozpatrzenie uwag skarżącego, że teren przedsięwzięcia jest regularnie zasiedlany przez dwa prawnie chronione gatunki gatunków (pliszkę górską oraz pluszcza), związane z wodami W. w gm. K.. Zdaniem skarżącego nie można uznać za przekonywujące odrzucenie tego stanowiska przez SKO - tylko z powodu wskazania na brak wykazania tych ptaków w raporcie - który ma wyłącznie rangę dokumentu prywatnego. Ponadto w trzecim uzupełnieniu raportu zawarta jest informacja, że dwa wymienione gatunki, związane z rzekami górskimi regularnie występują także nad wodami w obszarze specjalnej ochrony ptaków Natura 2000 "B. N.", która obejmuje w całości teren omawianego przedsięwzięcia.

W odpowiedzi na skargę SKO podtrzymało swoje stanowisko i wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie rozważył, co następuje:

W pierwszej kolejności Sąd podaje, że sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15 pkt 3 zzs ⁴ ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem

i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych ( Dz. U. 2020 r. poz. 374 ).

Skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem orzekające w sprawie organy naruszyły przepisy postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

I. Zaskarżona decyzja została wydana w postępowaniu wznowieniowym, które jest postępowaniem nadzwyczajnym, mającym na celu zweryfikowanie decyzji ostatecznej pod kątem kardynalnych wad procesowych, wymienionych w art. 145 § 1 K.p.a. (jak również art. 145a, art. 145aa i art. 145b K.p.a.).

Postanowieniem z dnia 10 października 2019 r. Wójt postanowił wznowić postępowanie administracyjne, w którym została wydana decyzja z dnia [...] września 2018 r. nr [...], którą ustalono środowiskowe uwarunkowania dla realizacji przedsięwzięcia.

Zgodnie z art. 145 § 1 K.p.a. wznowienie postępowania może nastąpić wyłącznie "w sprawie zakończonej decyzją ostateczną". Decyzja administracyjna uzyskuje walor ostateczności, gdy w administracyjnym toku instancji nie przysługuje od niej odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy – art. 16 § 1 K.p.a.

Sąd podziela stanowisko organów, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach z dnia 13 września 2018 r. nr [...] jest decyzją ostateczną, jednakże wywodzi odmienne skutki prawne z faktu, że kwestia tej ostateczności nie została jeszcze prawomocnie przesądzona. W niniejszej sprawie należało uwzględnić, że SKO postanowieniem z dnia [...] listopada 2018 r.

nr [...] stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołań przez A. oraz skarżącego od ww. decyzji. Skarżące [...] złożyło wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, który został rozpoznany negatywnie postanowieniem SKO z dnia [...] stycznia 2019 roku, nr [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 21 sierpnia 2019 roku, sygn. akt

II SA/Rz 493/19 oddalił skargę [...] na przedmiotowe postanowienie. Wyrok nie jest prawomocny, sprawa ze skargi kasacyjnej Towarzystwa została zarejestrowana w Naczelnym Sądzie Administracyjnym pod sygn. III OSK 2550/21; Sąd zwraca uwagę, że w aktach sprawy znajduje się odpis wyroku tut. Sądu z dnia 21 sierpnia 2019 roku, sygn. akt II SA/Rz 493/19 z błędną adnotacją

o prawomocności.

W ocenie Sądu, w takim skonfigurowaniu procesowym, gdy kwestia przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia 13 września 2018 r. nie została jeszcze prawomocnie rozstrzygnięta, prowadzenie wznowionego postępowania było niedopuszczalne, z uwagi na treść art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. Sąd podziela stanowisko, że wznowienie postępowania było dopuszczalne, albowiem decyzja z dnia 13 września 2018 r. na dzień wznowienia była ostateczna. Jednakże wobec braku prawomocnego przesądzenia tej prawomocności, z uwagi na nierozpoznanie przez NSA skargi kasacyjnej od wyroku oddalającego skargę na postanowienie w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od tej decyzji, postępowanie wznowieniowe powinno zostać zawieszone na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. Stosownie do treści powołanego przepisu organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. W judykaturze zagadnienie wstępne zasadniczo wiąże się

z koniecznymi do wydania decyzji przesłankami materialnoprawnymi. Przy czym ów związek materialnoprawny rozumie się szeroko. W tezie uchwały z dnia z dnia 5 czerwca 2017 r., sygn. akt. II GPS 1/17 NSA stwierdził, że "W trakcie postępowania sądowoadministracyjnego można wszcząć postępowanie administracyjne w celu zmiany, uchylenia, stwierdzenia nieważności aktu lub wznowienia postępowania

w sprawie kontrolowanego przez sąd rozstrzygnięcia, jednakże organ administracji publicznej obowiązany jest zawiesić to postępowanie na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.) do czasu prawomocnego zakończenia postępowania sądowoadministracyjnego." Tym samym NSA stwierdził konieczność zawieszenia postępowania administracyjnego w sytuacji, gdy dochodzi do konkurencyjności administracyjnego i sądowoadministracyjnego trybu weryfikacji ostatecznej decyzji administracyjnej. Na gruncie niniejszej sprawy układ procesowy jest inny, choć nie pozbawiony analogii. W istocie bowiem mamy do czynienia z nierozstrzygnięciem kwestii konkurencyjności dwóch trybów administracyjnych: trybu zwyczajnego i trybu nadzwyczajnego. Z jednej bowiem strony nie została jeszcze prawomocnie przesądzona kwestia dopuszczalności weryfikacji decyzji z dnia 13 września 2018 r. w administracyjnym toku instancji, gdyż od orzeczenia NSA zależy, czy będzie mógł zostać przywrócony termin do wniesienia od niej odwołania, a z drugiej zaś, zostało zainicjowane postępowanie wznowieniowe od decyzji z dnia [...] września 2018 r.,

w którym doszło do jej uchylenia. W ocenie Sądu prowadzenie postępowania wznowieniowego i uchylenie w jego ramach decyzji z dnia [...] września 2018r. było niedopuszczalne. Sąd zwraca uwagę, że postępowanie prowadzone w trybie zwykłym ma zawsze pierwszeństwo przed postępowaniami nadzwyczajnymi. Jest tak przede wszystkim dlatego, że w postępowaniu zwyczajnym organy obu instancji rozpoznają sprawę w pełnym zakresie, a więc z uwzględnieniem wszystkich elementów procesowych i materialnoprawnych kształtujących daną sprawę administracyjną. Postępowania nadzwyczajne natomiast, zawsze ograniczają się do enumeratywnie wskazanych podstaw weryfikacji decyzji administracyjnej (postępowanie nieważnościowe) albo samego postępowania administracyjnego (postępowanie wznowieniowe). Z tych przyczyn, w realiach niniejszej sprawy, organ wznawiający postępowanie powinien je zawiesić, do czasu wydania orzeczenia przez NSA w sprawie o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] września 2018 roku i w zależności od kierunku rozstrzygnięcia, albo podjąć postępowanie wznowieniowe i prowadzić je dalej – gdy NSA oddali skargę kasacyjną – albo podjąć i umorzyć postępowanie wznowieniowe – jeżeli wskutek orzeczenia NSA otworzy się możliwość przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.

Omówione uchybienie było zasadniczą przyczyną uwzględnienia skargi, albowiem podważa ono dopuszczalność prowadzenia postępowania in genre. Wszystkie rozważone poniżej zarzuty i uchybienia mają charakter następczy.

I. Sąd nie podziela zarzutu braku właściwości Wójta do wszczęcia i prowadzenia postępowania wznowieniowego. Zgodnie z art. 150 § 1 K.p.a. - organem właściwym w sprawie wznowienia postępowania jest organ, który wydał decyzję w ostatniej instancji. Jednakże, stosownie do art. 150 § 2 K.p.a. jeżeli przyczyną wznowienia postępowania jest działalność organu wskazanego w § 1, o wznowieniu postępowania rozstrzyga organ wyższego stopnia. Zarówno w doktrynie, jak i orzecznictwie sądów administracyjnych zgodnie się podkreśla, że przez działalność organu, o której mowa w powyższym przepisie, należy rozumieć takie właściwości i zachowanie się tego organu w toku postępowania administracyjnego w danej sprawie, które mogłoby godzić w zasadę obiektywizmu i być wyrazem stronniczego stanowiska tego organu przy wydaniu decyzji ostatecznej, co powinno być ustalone w postępowaniu wyjaśniającym przed wydaniem postanowienia w przedmiocie wznowienia postępowania. Dewolucja kompetencji na organ wyższego stopnia następuje zatem tylko w razie, gdy przyczyną wznowienia postępowania jest działalność organu, który wydał w sprawie decyzję ostateczną. Będzie to miało miejsce, np. gdy na skutek działania lub zaniechania organu nastąpiła wadliwość postępowania dotycząca niezastosowania przepisów o wyłączeniu pracownika lub organu, świadome dopuszczenie jako dowodu sfałszowanego dokumentu, świadome niezawiadomienie strony lub jej pełnomocnika o wszczęciu postępowania. Przepis art. 150 § 2 k.p.a. będzie miał zastosowanie przed wszystkim wtedy, gdy postępowanie jest dotknięte wadą wymienioną w art. 145 § 1 k.p.a. będącą wynikiem zamierzonego działania organu prowadzącego postępowanie zakończonego decyzją ostateczną np. w celu uniemożliwienia stronie wzięcia udziału w tym postępowaniu. Musi zostać wykazany związek pomiędzy zamierzonym działaniem organu, a przyczyną wznowienia postępowania (np. wyroki NSA z dnia 10 sierpnia 2011 r., sygn. I akt OSK 1401/10, Lex nr 1068396, z dnia 20 czerwca 2012 r., sygn. akt II OSK 542/11, Lex nr 121585, z dnia 25 kwietnia 2018 r. II OSK 1473/16, z dnia 17 grudnia 2019 r. II OSK 3140/18, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz aut. B. Adamiak, J. Borkowski wydanie 12, wydawnictwo C.H. BECK str. 585). Celem art. 150 § 2 k.p.a. jest to, by ten sam organ, który wydał decyzję ostateczną, którego określone świadome działanie (zaniechanie), ukierunkowane na wydanie określonego rozstrzygnięcia jest powodem wznowienia postępowania, nie był "sędzią" we własnej sprawie.

Na gruncie niniejszej sprawy podstawą wznowienia był art. 145 § 1 pkt. 6 K.p.a. - decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu. Wójt dostrzegł, że po dwukrotnym uzupełnieniu Raportu OOŚ na żądanie RDOŚ, uzupełniony raport nie został przesłany do zaopiniowania PPIS w trybie

art. 77 ust. 1 pkt 2 ustawy środowiskowej. Nie można wobec tego przyjąć, że działalność Wójta miała charakter celowy, zamierzony i ukierunkowany na pozbawienie strony realizacji jej praw. Wniosek ten jest zasadny tym bardziej, że inwestorem planowanego przedsięwzięcia jest Gmina [...], której organem wykonawczym jest Wójt.

II. Sąd nie podziela zarzutu naruszenia art. 72 ust. 1 pkt 1 i pkt 3 ustawy środowiskowej – wydanie decyzji środowiskowej po wydaniu pozwolenia na budowę i po wydaniu decyzji lokalizacyjnej. Odnosząc się do powyższego zagadnienia wskazać należy, że z literalnego brzmienia art. 72 ust. 1 pkt 1 ustawy środowiskowej wynika, iż wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach poprzedza wydanie decyzji udzielającej pozwolenia na budowę i decyzji lokalizacyjnej. Jednakże wykładnia gramatyczna nie jest jedyną metodą wykładni interpretacji prawa i bywa, że mimo iż brzmienie przepisu jest jasne, to trzeba sięgnąć do innych rodzajów wykładni, w tym wykładni systemowej i celowościowej, tak aby wydobyć rzeczywiste znaczenie normy prawnej. W niniejszej sprawie, przy interpretacji ww. przepisu, taka potrzeba zaistniała. Decydujące znaczenie z punktu widzenia celu jakiemu służy postępowanie środowiskowe ma rozstrzygnięcie o warunkach środowiskowych jakie muszą zostać spełnione celem umożliwienia podjęcia określonej działalności.

W ocenie Sądu określenie tych uwarunkowań jest celowe nie tylko po wydaniu decyzji zezwalającej na realizację inwestycji, ale nawet po rozpoczęciu jej realizacji. Powyższe stanowisko dominuje w orzecznictwie sądów administracyjnych - porównaj wyroki NSA: z 18.05.2016 r., II OSK 1063/15, z 10.11. 2015 r., II OSK 542/14,

z 26.10.2011 r. II OSK 1820/11, LEX nr 1152061; z 18.01.2011 r. II GSK 6/10, LEX nr 785428; z 26.11.2008 r. II OSK 1481/07, LEX nr 746221.

III. Sąd podziela zarzut naruszenia art. 82 ust. 1 pkt 4 i ust. 2 pkt 1 i pkt 3 ustawy środowiskowej, albowiem w tym zakresie zaskarżona decyzja nie poddaje się weryfikacji pod kątem spełnienia wymogów przewidzianych w powołanych przepisach - organy nie wyjaśniły, na jakiej podstawie stwierdzono, że nie jest wymagana ponowna OOŚ.

Jak stanowi art. 82 ust. 1 pkt 4 ustawy środowiskowej w decyzji

o środowiskowych uwarunkowaniach organ przedstawia stanowisko w sprawie konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko

w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1, 10, 14 i 18, z zastrzeżeniem pkt 4a i 4b; nie dotyczy to inwestycji w zakresie terminalu.

Przedstawiając swoje stanowisko w zakresie, o którym mowa w art. 82 ust. 1 pkt 4 ustawy środowiskowej biorąc pod uwagę w szczególności kwestię możliwość oddziaływania przedsięwzięcia na obszary wymagające specjalnej ochrony ze względu na występowanie gatunków roślin i zwierząt lub ich siedlisk lub siedlisk przyrodniczych objętych ochroną, w tym obszary Natura 2000 oraz pozostałe formy ochrony przyrody – art. 82 ust. 2 pkt 3 ustawy środowiskowej.

Decyzja Wójta zawiera rozstrzygnięcie o braku konieczności przeprowadzania ponownej OOŚ, jednakże nie poddaje się ona weryfikacji, albowiem w uzasadnieniu decyzji organ w ogóle się w tej kwestii nie wypowiada. Uchybienia tego nie konwalidowało SKO. Przedstawienie stanowiska w sprawie ponownej OOŚ wymaga od organu odniesienie się do konkretnych uwarunkowań danego przedsięwzięcia oraz do uzyskanych w toku postępowania opinii i uzgodnień. Potwierdzeniem przedmiotowego wniosku jest art. 85 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 lit b tiret pierwsze i drugie oraz lit. c ustawy środowiskowej, który stanowi: Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach wymaga uzasadnienia (ust.1). Uzasadnienie decyzji

o środowiskowych uwarunkowaniach, niezależnie od wymagań wynikających

z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, powinno zawierać: informacje, w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę i w jakim zakresie zostały uwzględnione:

b) – ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko,

– uzgodnienia i opinie organów, o których mowa w art. 77 ust. 1,

c) uzasadnienie stanowiska, o którym mowa w art. 82 ust. 1 pkt 4.

Organ musi stwierdzić i wykazać w uzasadnieniu decyzji, czy dane na temat przedsięwzięcia lub elementów przyrodniczych środowiska objętych zakresem przewidywanego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko pozwalają wystarczająco ocenić jego oddziaływania na środowisko lub wymagają uszczegółowienia w ramach decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1, 10, 14 i 18 u.o.ś., czy ze względu na rodzaj i charakterystykę przedsięwzięcia oraz jego powiązania z innymi przedsięwzięciami istnieje możliwość kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć znajdujących się na obszarze, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie, oraz czy istnieje możliwość oddziaływania przedsięwzięcia na obszary wymagające specjalnej ochrony ze względu na występowanie gatunków roślin, grzybów i zwierząt lub ich siedlisk lub siedlisk przyrodniczych objętych ochroną, w tym obszary Natura 2000 oraz pozostałe formy ochrony przyrody. W tym ostatnim przypadku przesłanką dla stwierdzenia (albo niestwierdzenia) konieczności ponownej oceny oddziaływania na środowisko nie jest jedynie znaczące negatywnie oddziaływanie przedsięwzięcia na środowisko, lecz sama możliwość oddziaływania przedsięwzięcia na obszary wymagające specjalnej ochrony ze względu na występowanie gatunków roślin, grzybów i zwierząt lub ich siedlisk lub siedlisk przyrodniczych objętych ochroną, w tym obszary Natura 2000 oraz pozostałe formy ochrony przyrody. I właśnie w tym zakresie i w świetle tych okoliczności nieodzowne jest dokonanie specjalistycznej oceny, czy i w jakim zakresie konieczne będzie przeprowadzenie ponownej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Ocena organu powinna oczywiście znaleźć szczegółowe odzwierciedlenie w treści uzasadnienia. Organ przeprowadzając ocenę możliwości i zakresu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz na obszary Natura 2000, nie dokonał prawidłowej weryfikacji treści raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko przedłożonego przez inwestora, nie odniósł się również w tym kontekście do postanowień uzgodnieniowych uzyskanych w toku postępowania. Podsumowując, w decyzjach organów obu instancji zabrakło przedstawienia stanowiska, o którym mowa w art. 82 ust. 1 pkt 4 w zw. z ust. 2 pkt 3 ustawy środowiskowej.

Dodatkowo Sąd zwraca uwagę na jeszcze jedną kwestię: część elementu rozstrzygnięcia decyzji w zakresie przedstawienia stanowiska co do konieczności ponownego przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko musi być prawidłowo z jednej strony wyodrębniona, a z drugiej strony powiązana

z pozostałymi elementami rozstrzygnięcia decyzji środowiskowej, tak żeby strona mogła zaskarżyć tę decyzję tylko np. w tej części, a nie tylko w całości - wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 kwietnia 2012 r. II OSK 286/12.

I. Sąd podziela zarzut naruszenia art. 63 ust. 1 w zw. z art. 64 ust. 1 pkt 4 i ust. 1c ustawy środowiskowej, polegający na niewydaniu ponownego postanowienia

o obowiązku przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko po uzyskaniu uzgodnienia PGW Wody Polskie z dnia 16 marca 2020 roku.

Obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko właściwy organ stwierdza w drodze postanowienia –

art. 63 ust. 1 ustawy środowiskowej. Przed wydaniem przedmiotowego postanowienia organ zasięga opinii RDOŚ, PPIS a od 1 stycznia 2018 roku również

organu właściwego do wydania oceny wodnoprawnej - art. 64 ust. 1 pkt 4 został dodany na mocy art. 509 ustawy z dnia z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne, Dz. U. 2021r. poz. 624. W postępowaniu zwyczajnym, przed wydaniem decyzji

o środowiskowych uwarunkowaniach z dnia [...] września 2018 roku art. 64 ust. 1 pkt 4 nie miał zastosowania z uwagi na przepisy międzyczasowe, które w sprawach wszczętych przed 1 stycznia 2018 roku nakazywały stosowanie rozwiązań dotychczasowych – art. 545 ust. 1 Prawa wodnego z 2017 roku.

W postępowaniu wznowionym, jako postępowaniu autonomicznym, art. 64 ust. 1 pkt 4 ustawy środowiskowej znalazł już zastosowanie. Co jednak istotne zastosowanie znalazł również art. 64 ust. 1c ustawy środowiskowej, który stanowi:

w przypadku gdy dla planowanego przedsięwzięcia organ właściwy do wydania oceny wodnoprawnej stwierdzi konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko ze względu na możliwy negatywny wpływ tego przedsięwzięcia na możliwość osiągnięcia celów środowiskowych, o których mowa

w art. 56, art. 57, art. 59 i art. 61 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne, zamiast opinii, o której mowa w ust. 1 pkt 4, dokonuje on uzgodnienia w drodze postanowienia. Zestawienie art. 64 ust. 1 pkt 4 i art. 61 ust. 1c ustawy środowiskowej wskazuje, że organ właściwy do wydania oceny wodnoprawnej może współdziałać

z organem właściwym do wydania decyzji środowiskowej w dwóch różnych formach: opinii (art. 64 ust. 1 pkt 4) albo uzgodnienia (art. 64 ust. 1c), przy czym do uzgodnienia dochodzi jedynie wówczas, gdy organ stwierdzi konieczność przeprowadzania OOŚ z uwagi na potencjalnie negatywny wpływ przedsięwzięcia na możliwość osiągnięcia celów środowiskowych. Jest to kwestia o tyle istotna, że wyłącznie postanowienie uzgodnieniowe można zakwestionować w ramach zażalenia na postanowienie stwierdzające obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia – art. 64 ust. 1c w zw. z art. 63 ust. 1 i art. 65 ust. 2 ustawy środowiskowej.

W realiach niniejszej sprawy PGW Wody Polskie w dniu 7 lutego 2020 roku wydało postanowienie uzgadniające (nie opiniujące) na podstawie art. 64 ust. 1c ustawy środowiskowej, a zatem postanowienie, które – po pierwsze – stosownie do art. 64 ust. 1 ustawy środowiskowej, powinno być wydane przed postanowieniem stwierdzającym obowiązek przeprowadzenia oceny środowiskowej (art. 63 ust. 1),

i po drugie, które można zakwestionować w ramach zażalenia na postanowienie wydane w trybie art. 63 ust. 1 ustawy środowiskowej – tak zresztą brzmi pouczenie pod postanowieniem z dnia 7 lutego 2020 roku.

W ocenie Sądu wobec wydania przez organ właściwy do oceny wodnoprawnej postanowienia uzgadniającego już po uprzednim wydaniu postanowienia stwierdzającego obowiązek przeprowadzenia oceny środkowej dla planowanego przedsięwzięcia, konieczne było ponowne wydanie tego postanowienia, albowiem jedynie wówczas wydając to postanowienie organ mógł określić zakres raportu

o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko z uwzględnieniem uzgodnienia PGW Wody Polskie z 7 lutego 2020 roku – art. 63 ust. 4 ustawy środowiskowej.

Ponowne wydanie postanowienia w trybie art. 63 ust. 1 ustawy środowiskowej konieczne było również dlatego, aby umożliwić stronom zaskarżenie postanowienia uzgadniającego PGW Wody Polskie z 7 lutego 2020 roku.

I. Decyzja organu I instancji narusza również art. 111 § 1a K.p.a.

W niniejszej sprawie, z uwagi na ilość stron, zastosowanie znalazł art. 74 ust. 3 ustawy środowiskowej, który stanowi: jeżeli liczba stron postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach lub innego postępowania dotyczącego tej decyzji przekracza 10, stosuje się art. 49 Kodeksu postępowania administracyjnego – przepisy dotyczące publicznych obwieszczeń.

Przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach organ miał obowiązek zapewnia możliwość udziału społeczeństwa w postępowaniu – art. 79 ust. 1 ustawy środowiskowej. Celem jego realizacji organ obwieszczeniem z dnia 19 marca 2020 roku zawiadomił strony – miedzy innymi – o możliwości składania uwag

i wniosków w sprawie, w terminie 14 dni od dnia doręczenia niniejszego zawiadomienia – art. 33 ust. 1 pkt 6 i 7 ustawy środowiskowej.

Jak wynika z akt sprawy obwieszczenie wywieszono na tablicy ogłoszeń Urzędu Gminy w dniu 23 marca 2020 roku. Zgodnie z art. 49 § 2 K.p.a. zawiadomienie uważa się za dokonane po upływie czternastu dni od dnia, w którym nastąpiło publiczne obwieszczenie. 14 dniowy termin na wnoszenie uwag i wniosków rozpoczął swój bieg w dniu 7 kwietnia 2020 roku, a kończył się z upływem dnia 21 kwietnia 2020 roku. Organ I instancji wydał decyzję już w dniu [...] kwietnia 2020 roku, uniemożliwiając tym samym udział społeczeństwa w postępowaniu.

W terminie otwartym do składania uwag i wniosków – to jest w dniu 14 kwietnia 2020 roku – [...] zawnioskowało o uzupełnienie sporządzonego

w sprawie raportu o kwestie minimalizacji oddziaływań przedsięwzięcia i wykonania koniecznej kompensacji przyrodniczej – w odniesieniu do dwóch prawnie chronionych gatunków ptaków – pliszki górskiej i pluszcza. Wobec wydania decyzji przed upływem terminu na składanie uwag i wniosków organ nie miał możliwości wywiązania się z obowiązku, jaki nakłada na niego art. 85 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy środowiskowej – uzasadnienie decyzji powinno zawierać informacje

o przeprowadzonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa oraz o tym, w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę, i w jakim zakresie zostały uwzględnione uwagi i wnioski zgłoszone w związku z udziałem społeczeństwa. Próbując konwalidować to uchybienie organ postanowieniem z dnia 29 maja 2020 roku dokonał uzupełnienia decyzji w trybie art. 111 § 1a i § 1b K.p.a. poprzez dodanie całego fragmentu uzasadnienia decyzji – 43 wiersze – w którym organ odniósł się do wniesionych przez [...] wniosków. Takie postępowanie jest wadliwe

z dwóch względów. Po pierwsze dlatego, że decyzję można uzupełnić w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia; obwieszczenia o wydaniu decyzji dokonano w dniu [...] kwietnia 2020 roku, a zatem doręczenie decyzji nastąpiło w dniu 24 kwietnia 2020 roku; termin do uzupełnienia decyzji upływał więc z końcem dnia 8 maja 2020 roku,

a organ wydał postanowienie w tym przedmiocie w dniu 29 maja 2020 roku.

Kwestia kolejna, uzupełnienie decyzji powinno dotyczyć wyłącznie rozstrzygnięcia lub pouczenia co do prawa do wniesienia odwołania – art. 111 § 1 i § 1a K.p.a. Uzupełnienie decyzji nie może dotyczyć całego fragmentu uzasadnienia, którego organ nie sporządził wskutek własnych uchybień.

Uwzględniając wyłożone względy Sąd stwierdza, że zarówno decyzja zaskarżona, jak i decyzja organu I instancji narusza liczne przepisy prawa procesowego, wskazane w części zważającej niniejszego uzasadnienia, co niewątpliwie mogło mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. Z tego względu Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 134 i 135 P.p.s.a. uchylił decyzje organów obu instancji. Sąd uchylił również postanowienie o sprostowaniu decyzji organu I instancji z dnia [...] kwietnia 2020 roku oraz o jej uzupełnieniu z dnia [...] maja 2020 roku, jako że dzielą one byt prawny z tą decyzją.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 1 K.p.a.