Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2219/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-02-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7 i 8,
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: par. 3 ust. 1, par. 3 ust. 4, par. 4 ust 2
journal: Dz.U. 2012 poz 192
law: Rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 15 lutego 2012 r. w sprawie świadectwa dopuszczenia pojazdu  ADR
article: art. 61 ust. 3
journal: Dz.U. 2011 nr 227 poz 1367
law: Ustawa z dnia 19 sierpnia 2011 r. o przewozie towarów niebezpiecznych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Wdowiak Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Czarnecki Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lutego 2013 r. sprawy ze skargi N. Sp. z o.o. z siedzibą w S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2012 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, z późn. zm.; dalej: K.p.a.), art. 13, art. 59 oraz art. 107 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o przewozie towarów niebezpiecznych (Dz. U. z 2011 r. Nr 227 poz. 1367, z późn. zm.) przepisu 8.1.2.2 załącznika A i B do Umowy europejskiej dotyczącej międzynarodowego przewozu drogowego towarów niebezpiecznych (zwanej dalej umową ADR), sporządzonej w Genewie dnia 30 września 1957 r. (Dz. U. z 2011 r. Nr 100, poz. 641), oraz przepisu lp. 1.5 pkt 2 załącznika do ustawy o przewozie towarów niebezpiecznych, po rozpatrzeniu odwołania strony – N. Sp. z o.o., S., półka, skarżąca) od decyzji L. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2012 r. o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 1000 zł - utrzymano zaskarżoną decyzję w całości w mocy.

W uzasadnieniu wskazano, że podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło niewyposażenie kierowcy w ważne świadectwo dopuszczania pojazdu ADR, tj. naruszenie przepisu lp. 1.5. pkt 2 załącznika do ustawy o przewozie towarów niebezpiecznych.

Fakt ten został ujawnione podczas kontroli drogowej przeprowadzonej w dniu [...] kwietnia 2012 r. podczas której zatrzymano zespół pojazdów: samochód ciężarowy marki [...] o nr rej [...] wraz z naczepą marki [...] o nr rej [...], kierowany przez p. B. O. Zgodnie z okazanym dokumentem przewozowym oraz wypisem z licencji nr [...] ww. zespołem pojazdów skarżąca wykonywała przewóz drogowy towaru niebezpiecznego UN 1202 PALIWO DO SILNIKÓW DIESLA. Wyniki kontroli udokumentowano protokołem kontroli nr [...] podpisanym przez kierowcę bez uwag.

Pismem z dnia [...] kwietnia 2012 r. organ I instancji zawiadomił stronę o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie.

W złożonym w terminie odwołaniu skarżąca zarzuciła organowi I instancji naruszenie art. 107 ust. 1 i 2 w zw. z przepisem lp. 1.5 pkt 2 załącznika do ustawy o przewozie towarów niebezpiecznych poprzez nałożenie kary za niewyposażenie kierowcy w ważne świadectwa dopuszczenia ADR kontrolowanych pojazdów, podczas gdy oryginały świadectw z powodu postępowania prowadzonego przez inny organ administracji publicznej nie mogły być w posiadaniu przedsiębiorcy w momencie kontroli.

Organ II instancji zważył, że zgodnie z treścią przepisu art. 107 ust. 1, ust. 2, ust. 4 pkt 1, uczestnik przewozu towarów niebezpiecznych, który narusza obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy lub przepisów wiążących Rzeczpospolitą Polską umów międzynarodowych, podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 zł do 10 000 zł. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik do ustawy. Kary pieniężne nakłada, w drodze decyzji administracyjnej, wojewódzki inspektor transportu drogowego.

Stosownie do treści przepisu art. 11 ustawy o przewozie towarów niebezpiecznych, obowiązki uczestnika przewozu towarów niebezpiecznych określają przepisy umowy ADR oraz przepisy ustawy. Przepis art. 59 ww. ustawy stanowi, iż środki transportu przewożące towary niebezpieczne powinny być przystosowane, wyposażone i oznakowane, zgodnie z umową ADR, z wyłączeniem pojazdów należących do sił zbrojnych wykonujących krajowy przewóz towarów niebezpiecznych. Natomiast w myśl art. 13 ww. ustawy uczestnik przewozu towarów niebezpiecznych jest obowiązany wyposażyć osobę wykonującą przewóz towarów w wymagane dokumenty, o których mowa w ustawie, oraz w umowie ADR.

Stosownie do treści przepisu 9.1.3.1 załącznika B do umowy ADR, zgodność pojazdów EX/II, EX/III, FL, OX, AT i MEMU z wymaganiami części 9 powinna być potwierdzona świadectwem dopuszczenia, wystawionym przez właściwą władzę kraju rejestracji, dla każdego pojazdu, którego badanie zakończono wynikiem pozytywnym, lub dla którego wydano deklarację zgodności z wymaganiami działu 9.2 zgodnie z 9.1.2.1. Natomiast zgodnie z przepisem 8.1.2.2 załącznika B do umowy ADR w przypadkach, gdy przepisy ADR wymagają sporządzenia następujących dokumentów, powinny być one również przewożone w jednostce transportowej: (a) świadectwo dopuszczenia, o którym mowa pod 9.1.3, dla każdej jednostki transportowej lub wchodzącego w jej skład pojazdu.

Niewyposażenie kierowcy w ważne świadectwo dopuszczania pojazdu ADR sankcjonowane jest zgodnie z przepisem lp. 1.5 pkt 2 załącznika do ustawy o przewozie towarów niebezpiecznych karą pieniężną w wysokości 500 złotych.

Zgodnie z protokołem kontroli nr [...] na żądanie kontrolującego kierowca nie okazał oryginałów świadectw dopuszczenia ADR kontrolowanego zestawu pojazdów. Do kontroli okazano natomiast kserokopię ważnych w dniu kontroli świadectw dopuszczenia ADR do przewozu niektórych towarów niebezpiecznych: nr [...] pojazdu marki [...] o nr rej [...], nr [...] pojazdu marki [...] o nr rej [...].

Stosownie do treści § 4 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej w sprawie świadectwa dopuszczenia pojazdu ADR z dnia 15 lutego 2012 r. (Dz.U. z 2012 r. poz. 192), ważność świadectwa dopuszczenia pojazdu ADR przedłuża się na wniosek przewoźnika, właściciela lub użytkownika pojazdu. Do wniosku dołącza się oryginał świadectwa dopuszczenia pojazdu ADR, o przedłużenie ważności którego wnioskodawca występuje.

W toku postępowania odwoławczego uzupełniono materiał dowodowy o pismo TDT Oddział Terenowy w P. z dnia [...] lipca 2012 r., z którego wynika, iż wnioski o przedłużenie ważności świadectw dopuszczenia ADR kontrolowanych pojazdów wpłynęły do TDT w dniu [...] maja 2012 r.

Co do zasady należy wskazać, że wynikający z ustawy o przewozie towarów niebezpiecznych oraz umowy ADR, obowiązek posiadania w pojeździe i okazywania na żądanie uprawnionego organu kontroli odpowiednich dokumentów dotyczy z założenia ich oryginałów, a nie kserokopii. Natomiast rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej określa wprost, iż do wniosku o przedłużenie świadectwa dopuszczenia pojazdu ADR dołącza się jego oryginał. Mając na uwadze ww. przepisy prawa oczywistym jest, iż podmiot, który w celu przedłużenia ważności świadectwa dopuszczenia pojazdu ADR przesłał oryginał świadectwa Dyrektorowi Transportowego Dozoru Technicznego, nie może jednocześnie wyposażyć kierowcy w jego oryginał. Organ odwoławczy stanowczo nie zgadza się ze stanowiskiem organu I instancji jakoby przedsiębiorca musiał w takim przypadku "wyłączyć na kilka dni pojazdy z ruchu" do czasu przedłużenia ważności świadectwa dopuszczenia pojazdu ADR. Przyjęcie takiego rozumowania wiązałoby się z obowiązkiem zaprzestania wykonywania działalności gospodarczej w okresie, w którym przedsiębiorca legitymuje się ważnym przecież świadectwem dopuszczenia pojazdu ADR. Ograniczenia zasady wolności w prowadzeniu działalności gospodarczej nie mogą być interpretowane w sposób rozszerzający. Zgodne z prawem działanie polegające na przesłaniu oryginału świadectwa dopuszczenia właściwemu organowi w celu przedłużenia jego ważności nie może powodować obowiązku zaprzestania, choćby na krótki czas, prowadzenia działalności gospodarczej przez dany podmiot. Racje ma zatem skarżąca wskazując, iż rozbicie kompetencji w ramach nadzoru nad prowadzeniem działalności gospodarczej w zakresie przewozów towarów niebezpiecznych w strukturze organów Państwa nie może negatywnie wpływać na prawa przedsiębiorcy.

Powyższe rozważania nie mają jednak wpływu na zakres odpowiedzialności skarżącej w niniejszej sprawie bowiem w dacie kontroli drogowej, tj. [...] kwietnia 2012 r., Dyrektor Transportowego Dozoru Technicznego nie dysponował oryginałami świadectw dopuszczenia ADR kontrolowanych pojazdów. Z pisma z dnia [...] lipca 2012 r. wynika bowiem, że wnioski o przedłużenie ważności świadectw dopuszczenia pojazdu marki [...] o nr rej [...] oraz pojazdu marki [...] o nr rej [...] wraz z oryginałami świadectw wpłynęły (zostały złożone osobiście) do TDT w dniu [...] maja 2012 r. Zatem w dacie [...] kwietnia 2012 r. skarżąca była w posiadaniu oryginałów świadectw nr [...] oraz [...], których kierowca nie okazał w trakcie kontroli drogowej. Reasumując, niemożność okazania oryginałów świadectw dopuszczenia ADR kontrolowanych pojazdów nie wynikała z okoliczności określonych przepisem § 4 ust 2 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej w sprawie świadectwa dopuszczenia pojazdu ADR. Stwierdzony stan faktyczny musiał zatem skutkować zastosowaniem sankcji określonej przepisem lp. 1.5 pkt 2 załącznika do ustawy o przewozie towarów niebezpiecznych.

Skargę na powyższą decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie strona, zarzucając zaskarżonej decyzji:

1) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 7 i 8 K.p.a., mające wpływ na rozstrzygnięcie, poprzez nieuwzględnienie interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, nie przeprowadzenie postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej,

2) naruszenie przepisów prawa materialnego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 107 ust. 1 i 2 w zw. z załącznikiem nr 1 lp. 1.5.2. ustawy z dn. 19 sierpnia 2011 r. o przewozie towarów niebezpiecznych, poprzez nieprawidłowe zastosowanie i ukaranie przedsiębiorcy karami porządkowymi w kwocie 1000 zł, za "niewyposażenie kierowcy w ważne świadectwo dopuszczenia pojazdu ADR", podczas gdy pojazdy zostały wyposażone w ważne świadectwa dopuszczenia do ruchu, natomiast oryginały dokumentów żądane przez organy inspekcji drogowej, z powodu postępowania prowadzonego przez inny organ administracji publicznej, nie mogły być przedstawione do kontroli, gdyż nie znajdowały się w posiadaniu przedsiębiorcy w momencie kontroli.

Mając na względzie wskazane zarzuty strona wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji, jako wydanej z naruszeniem prawa i umorzenie postępowania, a także uzupełnienie postępowania dowodowego, poprzez dopuszczenie w sprawie dowodu w postaci oświadczenia pracownika spółki N. Sp. z o.o. w S. - p. P. M. na okoliczność ustalenia dat i przepływu oryginałów dokumentów (świadectw ADR), celem stwierdzenia obiektywnej niemożliwości posiadania w/w oryginałów świadectw przez kierującego kontrolowanym pojazdem. Nadto strona wniosła o zasądzenie kosztów postępowania na rzecz strony skarżącej według norm przepisanych.

W uzasadnieniu strona podniosła, że kontrola drogowa przeprowadzona w dniu [...] kwietnia 2012 r. nie wykazała żadnych uchybień leżących po stronie pracodawcy. Wszelkie obowiązki licencyjne, związane z posiadaniem właściwych dokumentów dotyczących czasu pracy, zapisu urządzeń rejestrujących, czy dotyczących przewozu towarów niebezpiecznych zostały dopełnione. Jedynym naruszeniem, jakie wykazała kontrola samochodu marki [...] o nr rej. [...] wraz z naczepą [...] o nr rej. [...], zdaniem kontrolującego, było niewyposażenie pojazdu w ważne świadectwo dopuszczenia pojazdu ADR. Konkretyzując, w trakcie kontroli kierowca okazał do kontroli kolorowe kopie świadectw dopuszczenia do ruchu w/w pojazdów.

Osoby zarządzające przedsiębiorstwem dopełniły wszelkich przepisanych prawem obowiązków nałożonych i uregulowanych ustawą z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, jak również ustawą z dnia 19 sierpnia 2011 r. o przewozie towarów niebezpiecznych.

Postępowania administracyjnego wobec przedsiębiorcy lub podmiotu, nie wszczyna się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody jednoznacznie wskazują, że podmiot wykonujący przewóz nie miał wpływu na powstanie naruszenia. Przedsiębiorca w tym przypadku nie miał wpływu na popełnione uchybienia. W odwołaniu od decyzji L. Inspektora Transportu Drogowego wskazano te okoliczności. Dlatego też organ II instancji przeprowadził dowód uzupełniający zwracając się o nadesłanie informacji o przepływie dokumentów do Dyrektora Transportowego Dozoru Technicznego w Poznaniu. Organ ten wskazał, iż "w dniu [...].04.2012 r. (tj. w dniu kontroli) nie dysponował on oryginałami świadectw dopuszczenia ADR kontrolowanych pojazdów" Z pisma tego wynika, że oryginały te zostały przedłożone do TDT w dniu [...] maja 2012 r. Prawdą jest, że pracownik spółki przedłożył kompleksowe dokumenty w dniu [...] maja 2012 r. Jednakże Dyrekcja TDT, nie wskazała wszystkich okoliczności potwierdzających przepływ w/w dokumentów, co też przyczyniło się takiego, a nie innego rozstrzygnięcia przez organ II instancji.

Należy wyjaśnić, iż w dniu [...] kwietnia 2012 r. dokumenty w oryginale odebrano od kierowców w Rejowcu do przedłożenia ich w Transportowym Dozorze Technicznym w P. w celu przedłużenia ważności. Następnego dnia, tj. [...] kwietnia 2012 r. dokumenty zostały przekazane do oddziału TDT w P. w celu sprawdzenia poprawności wykonanych protokołów z dodatkowych badań technicznych ciągnika oraz cysterny. Pełnej dokumentacji nie można było przedłożyć do TDT w P. bez ustalenia poprawności w/w protokołów. Ze względu na okoliczność, że dzień [...] kwietnia to był piątek- odpowiedzi w tym dniu nie uzyskano. Dzień [...] kwietnia również był dniem kontroli zatrzymanych pojazdów, i wówczas to ukarano przedsiębiorcą za popełnione rzekomo wykroczenia. Jednakże spółka nie miała na ten fakt żadnego wpływu, gdyż już wszczęto procedurę przedłużenia ważności świadectwa ADR. W poniedziałek [...] kwietnia 2012 r. okazało się, że w protokole z dodatkowego badania technicznego ciągnika siodłowego jest błąd, który uniemożliwia przedłużenie świadectwa. Jako że dzień 1 maja był dniem wolnym od pracy, nie można było przesłać oryginałów przedmiotowych świadectw, wraz z korektami błędnych protokołów. Następnie dnia [...] maja 2012 r. pracownik spółki udał do OSKP w B. w celu poprawienia dokumentu. W tym samym dniu wraz z poprawionym kompletem dokumentów udał się on do TDT w celu przedłużenia świadectwa. Po odebraniu dokumentów z TDT zostały one niezwłocznie przekazane kierowcom. Powyższe potwierdza fakt dokonania przedłożenia ważności Świadectwa Dopuszczenia Pojazdu do Przewozu Niektórych Towarów Niebezpiecznych dla pojazdu marki [...] nr rej. [...] w dniu [...] kwietnia 2012 r. zaś dla pojazdu marki [...] nr rej. [...] w dniu [...] maja 2012 r., oraz oświadczenie pracownika spółki, który korespondował z TDT w P., oraz osobiście składał dokumenty.

Była to okoliczność niezależna od przedsiębiorcy, gdyż nie mogły się w tym samym miejscu znajdować oryginały dokumentu, jeżeli powstał obowiązek wysłania ich do innego organu.

Powyższe okoliczności zasygnalizowano L. Wojewódzkiemu Inspektoratowi Transportu Drogowego, w piśmie wyjaśniającym z dnia [...] maja 2012 r., jak i w odwołaniu od decyzji nakładającej karę pieniężną. Dyrekcja Transportu Drogowego w P. nie opisała właściwie procedury obiegu dokumentów, nie wspominając nic o przedłożeniu protokołów (dnia [...].04.2012 r), celem weryfikacji przed przedłożeniem oryginałów zaświadczenie ADR do przedłużenia ich ważności.

Strona po raz kolejny zwróciła uwagę na fakt, że M. Wojewódzki Inspektorat Transportu Drogowego prowadził postępowanie w niemalże identycznej sprawie, względem N., a to w przedmiocie wykonywania przewozu drogowego towarów niebezpiecznych bez wymaganego świadectwa dopuszczenia pojazdu do przewozu towarów niebezpiecznych, gdzie kierowca okazał kserokopię wymaganego dokumentu. W/w postępowaniu, po przejściu dwóch instancji przed sądami administracyjnymi, postępowanie zostało ostatecznie umorzone. Decyzję tą również załączono do wyjaśnień strony postępowania. Pomimo powyższego organ nałożył karę pieniężną na spółkę stwierdzając, że postępowanie dotyczyło innej materii, zaś cytuję : "Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego ani kontrolujący inspektor podczas kontroli drogowej nie może decydować czy należy czy też nie należy uznać inaczej niż nakazują przepisy". Natomiast organ II instancji zupełnie nie odniósł się do powyższego zagadnienia.

Stanowisko takie nie jest trafne, i całkowicie oderwane od rzeczywistości. Ratio legis ustawy o transporcie drogowym prowadzi do ograniczenia odpowiedzialności przedsiębiorcy poprzez wykluczenie ze stanów faktycznych ją wywołujących takich sytuacji, które aczkolwiek obiektywnie stanowią naruszenie, jednakże z uwagi na to, że podmiot wykonujący przewóz nie miał wpływu na powstanie naruszenia nie może ponosić za nie odpowiedzialności. (vide: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 17 lutego 2010 r., sygn. akt. II SA/Sz 1338/2009. Kontrolowany kierowca, okazał kserokopię ważnych dokumentów ADR. Nie mógł on posiadać w chwili kontroli oryginałów, gdyż zostały wysłane do innego organu. Oryginały te zostały niezwłocznie wysłane do organu kontrolującego, natychmiast po ich zwrocie. Spółka zatem dopełniła z należytą starannością wszelkich obowiązków przepisanych prawem. Dlatego też za tak określone przez Inspekcję Transportu Drogowego uchybienie spółka odpowiadać nie może.

W analogicznej sprawie, przedstawionej w niniejszym postępowaniu, orzekał Naczelny Sąd Administracyjny, a wyrokiem z dn. 13 stycznia 2010 r., sygn. akt II GSK 312/09, oddalił skargę kasacyjną Głównego Inspektora Transportu Drogowego. Istotą sprawy była możliwość przedłożenia stosownych dokumentów w kserokopiach, w sytuacji gdy jest to obiektywnie uzasadnione. Uzasadnienie przedmiotowego orzeczenia w sposób kompleksowy wyjaśnia motywy takiego działania. Otóż Naczelny Sąd Administracyjny stanął na stanowisku, iż rozstrzygając sprawę nie można pominąć okoliczności, że żądany przez organy inspekcji drogowej dokument, z powodu postępowania prowadzonego przez inny organ administracji publicznej, nie mógł być w posiadaniu przedsiębiorcy w momencie kontroli.

Rozstrzygnięcie pomijające powyższe okoliczności stanowi jawne naruszenie podstawowych zasad postępowania administracyjnego zawartych w art. 7 i 8 K.p.a. poprzez nieuwzględnienie interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, nie przeprowadzenie postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. Nie jest dopuszczalne w demokratycznym państwie prawnym, aby działanie jednego organu administracji publicznej skutkowały nakładaniem przez inny organ określonych obowiązków, a ściślej kar finansowych na dany podmiot. W myśl powyższego doręczenie ważnego świadectwa dopuszczenia pojazdu ADR w późniejszym terminie jest skuteczne i nie powinno powodować ukarania. Przeciwnie do twierdzeń organów inspekcji, obiektywnie rzecz ujmując, w chwili kontroli przez inspektora - istniała uzasadniona okolicznościami niemożność wylegitymowania się określonym dokumentem. Nawet profesjonalna strona postępowania (ukarana spółka) nie może być zaskakiwana przez organ państwowy obowiązkiem wylegitymowania się oryginałem dokumentu, w sytuacji gdy oryginał ten przedłożono do innego postępowania administracyjnego. Ustalenie, a nie pominięcie tych okoliczności, należy do organów postępowania administracyjnego w myśl art. 7 i 8 K.p.a. Twierdzenia organów o nałożeniu kar finansowych w tym wypadku nie są uprawnione.

Rozbicie kompetencji w ramach nadzoru nad transportem drogowym w strukturze organów Państwa nie może w żadnym razie negatywnie wpływać na prawa przedsiębiorcy. Na czas potrzebny do przedłużenia ważności świadectw, musiałby wyłączać z działalności poszczególne pojazdy. Stanowisko takie, prezentowane przez organ I instancji, jest nie do pogodzenia z powinnością zapewnienia przez organy państwa możliwości prowadzenia działalności gospodarczej przez przedsiębiorców, co trafnie wskazał organ II instancji. Jednakże organ ten twierdzi, że pomimo powyższego, spółka powinna okazać oryginały niezbędnych dokumentów. Jednakże wylegitymowanie się w dniu [...] kwietnia 2012 r. oryginałami dokumentów ADR było obiektywnie niemożliwe.

Nie można prowadzić postępowania administracyjnego bez uwzględnienia interesu społecznego i słusznego interesu obywateli.

W niniejszym przypadku Spółka N. Sp. z o.o. z siedzibą w S. nie miała żadnego wpływu na popełnione uchybienia.

Konkludując, za przedmiotowe naruszenie, będące konsekwencją wykonywania swoich obowiązków ustawowych, spółka nie może ponosić odpowiedzialności, zgodnie z treścią art. 107 ust 1 i 2 i załącznikiem nr 1 lp. 1.5.2. ustawy o przewozie towarów niebezpiecznych.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o oddalenie skargi.

W skardze wyjaśniono, iż świadectwa dopuszczania pojazdu ADR zostały przekazane do TDT w P. w dniu [...] kwietnia 2012 r. (w dniu kontroli drogowej) "w celu sprawdzenia poprawności wykonanych protokołów z dodatkowych badań technicznych ciągnika oraz cysterny". Na dowód powyższych wyjaśnień przedstawiono oświadczenie pracownika skarżącej spółki. W skardze wskazano ponadto, iż nie jest dopuszczalne w demokratycznym państwie prawnym, aby działanie jednego organu administracji publicznej skutkowało nakładaniem przez inny organ określonych obowiązków, a ściślej kar finansowych na dany podmiot.

W pierwszej kolejności organ wskazuje, iż drugi z ww. zarzutów nie jest uzasadniony. W zaskarżonej decyzji organ odwoławczy zgodził się ze skarżącą, iż zgodne z prawem działanie polegające na przesłaniu oryginału świadectwa dopuszczenia właściwemu organowi (Dyrektorowi TDT) w celu przedłużenia jego ważności nie może powodować obowiązku zaprzestania, choćby na krótki czas, prowadzenia działalności gospodarczej przez dany podmiot. Jednocześnie na podstawie materiału dowodowego w sprawie ustalono jednoznacznie, że niemożność okazania oryginałów świadectw dopuszczenia ADR kontrolowanych pojazdów nie wynikała z okoliczności określonych przepisem § 4 ust 2 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej w sprawie świadectwa dopuszczenia pojazdu ADR. W tym miejscu organ szczególnie podkreśla, iż pismo TDT Oddział Terenowy w P. z dnia [...] lipca 2012 r., z którego wynika, iż wnioski o przedłużenie ważności świadectw dopuszczenia ADR kontrolowanych pojazdów wpłynęły do TDT w dniu [...] maja 2012 r., doręczono skarżącej [...] sierpnia 2012 r. Do czasu wydania zaskarżonej decyzji skarżąca w żaden sposób nie ustosunkowała się do ww. pisma pomimo wyraźnego wskazania, iż brak odpowiedzi spowoduje wydanie decyzji w oparciu o posiadany materiał dowodowy.

Niezależnie od powyższego należy wskazać, iż przepisy ww. rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej w sprawie świadectwa dopuszczenia pojazdu ADR nie przewidują obowiązku przekazania Dyrektorowi TDT oryginałów świadectwa dopuszczenia pojazdu ADR przed wystąpieniem o przedłużenie ważności świadectwa ADR. Tym samym twierdzenia skarżącej o przekazaniu do TDT w P. w dniu [...] kwietnia 2012 r. świadectw ADR "w celu sprawdzenia poprawności wykonanych protokołów z dodatkowych badań technicznych ciągnika oraz cysterny", nie mogły mieć wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. Oryginały świadectw powinny być dołączone dopiero do wniosku o przedłużenie ważności świadectwa dopuszczenia pojazdu ADR, które w niniejszej sprawie złożono w dniu [...] maja 2012 r. a więc po dniu kontroli drogowej. Przekazanie Dyrektorowi TDT oryginałów świadectw ADR w celach innych niż określone przepisem § 4 ust 2 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej w sprawie świadectwa dopuszczenia pojazdu ADR, nie może być uznane za zgodne z prawem działanie usprawiedliwiające nieokazanie oryginałów świadectw podczas kontroli drogowej.

Organ podkreśla, że wynikający z ustawy o przewozie towarów niebezpiecznych oraz umowy ADR obowiązek posiadania w pojeździe i okazywania na żądanie uprawnionego organu kontroli odpowiednich dokumentów dotyczy z założenia ich oryginałów. Konsekwencją niewyposażenia kierowcy w oryginały świadectw dopuszczania ADR kontrolowanych pojazdów było nałożenie kary pieniężnej określonej przepisem lp. 1.5. pkt 2 załącznika do ustawy o przewozie towarów niebezpiecznych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.– Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.; zwaną dalej p.p.s.a.).

Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że nie zasługuje ona na uwzględnienie.

Przedmiotem rozpoznania przez Sąd była skarga na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2012 r., którą po rozpatrzeniu odwołania strony – N. Sp. z o.o., S., od decyzji L. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2012 r. o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 1000 zł - utrzymano zaskarżoną decyzję w całości w mocy.

Strony nie różnią się w ocenie ustalonego przez organy inspekcji drogowej stanu faktycznego sprawy. Zarówno organ odwoławczy, jak i skarżąca Spółka nie negują faktu, że podczas kontroli na drodze przeprowadzonej w dniu [...] kwietnia 2012 r., gdy zatrzymano zespół pojazdów: samochód ciężarowy marki [...] o nr rej [...] wraz z naczepą marki [...] o nr rej [...], kierowany przez p. B. O., kierowca nie okazał oryginałów ważnych świadectw dopuszczenia ADR kontrolowanych pojazdów. Do kontroli okazano natomiast kolorową kserokopię ważnych w dniu kontroli świadectw dopuszczenia ADR do przewozu niektórych towarów niebezpiecznych: nr [...] pojazdu marki [...] o nr rej [...] oraz nr [...] pojazdu marki [...] o nr rej [...].

Nie jest też sporne, że zgodnie z okazanym dokumentem przewozowym oraz wypisem z licencji nr [...] w/w zespołem pojazdów skarżąca wykonywała przewóz drogowy towaru niebezpiecznego UN 1202 PALIWO DO SILNIKÓW DIESLA.

Wyniki kontroli udokumentowano protokołem kontroli, który kierowca podpisał bez uwag.

Organ ustalił również, bez żadnych wątpliwości, że w dacie kontroli drogowej, tj. [...] kwietnia 2012 r., Dyrektor Transportowego Dozoru Technicznego nie dysponował oryginałami świadectw dopuszczenia ADR kontrolowanych pojazdów. Wnioski o przedłużenie ważności świadectw dopuszczenia pojazdu marki [...] o nr rej [...] oraz pojazdu marki [...] o nr rej [...] wraz z oryginałami świadectw wpłynęły do TDT w dniu [...] maja 2012 r.

Strony różnią się natomiast w ocenie przedstawionych okoliczności – tak co do źródeł ich powstania, jak i wynikających stąd skutków prawnych.

Według skarżącej Spółki, w dniu [...] kwietnia 2012 r. dokumenty w oryginale odebrano od kierowców w R. do przedłożenia ich w Transportowym Dozorze Technicznym w P. w celu przedłużenia ważności. Następnego dnia, tj. [...] kwietnia 2012 r. dokumenty zostały przekazane do oddziału TDT w P. w celu sprawdzenia poprawności wykonanych protokołów z dodatkowych badań technicznych ciągnika oraz cysterny. Pełnej dokumentacji nie można było przedłożyć do TDT w P. bez ustalenia poprawności w/w protokołów. Ze względu na okoliczność, że dzień [...] kwietnia to był piątek- odpowiedzi w tym dniu nie uzyskano. Dzień [...] kwietnia również był dniem kontroli zatrzymanych pojazdów. W poniedziałek, [...] kwietnia 2012 r., okazało się, że w protokole z dodatkowego badania technicznego ciągnika siodłowego jest błąd, który uniemożliwia przedłużenie świadectwa. Dzień 1 maja był dniem wolnym od pracy, nie można było więc przesłać oryginałów przedmiotowych świadectw, wraz z korektami błędnych protokołów. Dopiero dnia [...] maja 2012 r. pracownik spółki udał do OSKP w B. w celu poprawienia dokumentu. W tym samym dniu wraz z poprawionym kompletem dokumentów dostarczono je do TDT w celu przedłużenia świadectwa. Po odebraniu dokumentów z TDT zostały one niezwłocznie przekazane kierowcom.

W ocenie przedsiębiorcy, podmiot wykonujący przewóz nie miał wpływu na powstanie naruszenia; Przedsiębiorca w tym przypadku nie miał wpływu na popełnione uchybienia, w związku z czym skarżąca Spółka nie powinna ponosić odpowiedzialności administracyjnej (nałożenia kary pieniężnej) za stwierdzone naruszenie.

Jednocześnie Spółka stwierdziła, że niemożność wylegitymowania się w toku kontroli określonym dokumentem przez kierowcę prowadzącego pojazd Spółki wynikała z okoliczności, którymi nie można obciążyć Spółki. "Nawet profesjonalna strona postępowania (ukarana spółka) nie może być zaskakiwana przez organ państwowy obowiązkiem wylegitymowania się oryginałem dokumentu, w sytuacji gdy oryginał ten przedłożono do innego postępowania administracyjnego." W konsekwencji skarżąca stwierdziła, że rozbicie kompetencji w ramach nadzoru nad prowadzeniem działalności gospodarczej w zakresie przewozów towarów niebezpiecznych w strukturze organów Państwa nie może negatywnie wpływać na prawa przedsiębiorcy.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oraz odpowiedzi na skargę organ odwoławczy zwrócił przede wszystkim uwagę na cel przekazania świadectwa dopuszczania pojazdu ADR do TDT w P.. Jak podnosiła to bowiem skarżąca Spółka, świadectwa te (ADR) zostały przekazane do TDT w P. w dniu [...] kwietnia 2012 r., tzn. w dniu kontroli drogowej, "w celu sprawdzenia poprawności wykonanych protokołów z dodatkowych badań technicznych ciągnika oraz cysterny". Potwierdzają to zarówno sformułowania skargi, jak i załączone do skargi oświadczenie pracownika skarżącej Spółki. Tymczasem, w ocenie organu, niemożność okazania oryginałów świadectw dopuszczenia ADR kontrolowanych pojazdów w dniu kontroli nie wynikała z okoliczności określonych przepisem § 4 ust 2 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej w sprawie świadectwa dopuszczenia pojazdu ADR. Powołany przepis stanowi bowiem, że:

"§ 4 1. Ważność świadectwa dopuszczenia pojazdu ADR przedłuża się na wniosek przewoźnika, właściciela lub użytkownika pojazdu.

2. Do wniosku, o którym mowa w ust. 1, dołącza się:

1) dokumenty, o których mowa w § 3 ust. 3, albo dokumenty, o których mowa w § 3 ust. 4, w przypadku pojazdów, o których mowa w art. 61 ust. 3 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o przewozie towarów niebezpiecznych;

2) oryginał świadectwa dopuszczenia pojazdu ADR, o przedłużenie ważności którego wnioskodawca występuje."

Oznacza to, w ocenie organu, z którą Sąd rozpatrujący niniejszą sprawę się zgadza, że w toku postępowania o przedłużenie ważności świadectwa dopuszczenia pojazdu ADR przedłożenia w oryginale wymaga jedynie świadectwo dopuszczenia pojazdu ADR, o przedłużenie ważności którego wnioskodawca występuje; wymóg ten nie dotyczy natomiast innych dokumentów wymienionych w tym przepisie (ust. 2 pkt 1). Tym bardziej nie wymaga przedłożenia oryginału świadectwa dopuszczenia pojazdu ADR "...sprawdzenie poprawności wykonanych protokołów z dodatkowych badań technicznych ciągnika oraz cysterny".

Należy przy tym zwrócić uwagę, że w myśl poprzedzającego powołany przepis § 3 ust. 1 rozporządzenia na wniosek przewoźnika, właściciela lub użytkownika pojazdu Dyrektor Transportowego Dozoru Technicznego wydaje świadectwo dopuszczenia pojazdu ADR na okres nie dłuższy niż wskazany w ADR, licząc od daty badania technicznego pojazdu poprzedzającego wydanie tego świadectwa.

Zgodnie zaś z ust. 3 tegoż paragrafu, do wniosku, o którym mowa w ust. 1, dołącza się m.in. "1) sporządzone przez okręgową stację kontroli pojazdów zaświadczenie, o którym mowa w załączniku nr 7 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 18 września 2009 r. w sprawie zakresu i sposobu przeprowadzania badań technicznych pojazdów oraz wzorów dokumentów stosowanych przy tych badaniach (Dz. U. Nr 155, poz. 1232 oraz z 2011 r. Nr 104, poz. 604), potwierdzające spełnienie dodatkowych wymagań technicznych, określonych w ADR dotyczących wyposażenia lub przystosowania pojazdów do przewozu towarów niebezpiecznych; oraz 2) sporządzony przez Transportowy Dozór Techniczny protokół z przeprowadzonego badania potwierdzający, że pojazd MEMU lub cysterna, w tym także elementy pojazdu-baterii, spełniają wymagania określone w ADR, w przypadkach gdy ADR wymaga przeprowadzenia takiego badania.

Podkreślić jednak trzeba, że czym innym jest postępowanie o przedłużenie ważności świadectwa dopuszczenia pojazdu ADR, wymagające przedłożenia w oryginale świadectwo dopuszczenia pojazdu ADR, a czym innym czynność materialno-techniczna, jaką stanowi badanie potwierdzające, że pojazd MEMU lub cysterna, w tym także elementy pojazdu-baterii, spełniają wymagania określone w ADR, w przypadkach gdy ADR wymaga przeprowadzenia takiego badania, które dokumentuje sporządzony przez Transportowy Dozór Techniczny protokół z przeprowadzonego badania. Przeprowadzenie tej ostatniej czynności nie wymaga przedłożenia (przedstawienia) w oryginale świadectwo dopuszczenia pojazdu ADR.

W przedstawionej sytuacji za zasadne należy uznać stwierdzenie organu, że w dacie [...] kwietnia 2012 r. skarżąca była w posiadaniu oryginałów świadectw nr [...] oraz [...], których kierowca nie okazał w trakcie kontroli drogowej. Oryginały tych świadectw zostały bowiem dostarczone do TDT w P. nie w dniu [...] kwietnia 2012 r. (w dniu kontroli drogowej), lecz dopiero dnia [...] maja 2012 r., po odpowiednim poprawieniu protokołów z dodatkowych badań technicznych ciągnika oraz cysterny, co – jak już zauważono – nie wymagało przedłożenia w oryginale świadectwo dopuszczenia pojazdu ADR. Należy zatem podzielić ocenę organu, iż przekazanie Dyrektorowi TDT oryginałów świadectw ADR w celach innych niż określone przepisem § 4 ust 2 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej w sprawie świadectwa dopuszczenia pojazdu ADR, nie może być uznane za zgodne z prawem działanie usprawiedliwiające nieokazanie oryginałów świadectw podczas kontroli drogowej.

Nadto organ odwoławczy podniósł, że wnioski o przedłużenie ważności świadectw dopuszczenia ADR kontrolowanych pojazdów, które wpłynęły do TDT w dniu [...] maja 2012 r.(co wynika z pisma TDT Oddział Terenowy w P. z dnia [...] lipca 2012 r.), zostały po ich załatwieniu doręczono skarżącej [...] sierpnia 2012 r. Do czasu wydania zaskarżonej decyzji skarżąca Spółka w żaden sposób nie ustosunkowała się do ww. pisma pomimo wyraźnego wskazania, iż brak odpowiedzi spowoduje wydanie decyzji w oparciu o posiadany materiał dowodowy. W świetle tych ustaleń nie można uznać, by skarżąca Spółka była zainteresowana jak najszybszym otrzymaniem przedłużonych świadectw.

Jednocześnie Sąd podziela ocenę organu odwoławczego, że w powstałej sytuacji przedsiębiorca nie był zobowiązany "wyłączyć na kilka dni pojazdy z ruchu" do czasu przedłużenia ważności świadectwa dopuszczenia pojazdu ADR, gdyż przyjęcie takiego rozwiązania wiązałoby się z obowiązkiem zaprzestania wykonywania działalności gospodarczej w okresie, w którym przedsiębiorca legitymuje się ważnym przecież świadectwem dopuszczenia pojazdu ADR. Ograniczenia zasady wolności w prowadzeniu działalności gospodarczej nie mogą być interpretowane w sposób rozszerzający. Zgodne z prawem działanie polegające na przesłaniu oryginału świadectwa dopuszczenia właściwemu organowi w celu przedłużenia jego ważności nie może powodować obowiązku zaprzestania, choćby na krótki czas, prowadzenia działalności gospodarczej przez dany podmiot.

W przedstawionej sytuacji wystarczało jednak uzyskanie prawidłowych protokołów z badań technicznych ciągnika oraz cysterny – odrębnie, bez zbędnego przesłania właściwemu organowi oryginału świadectwa dopuszczenia ADR oraz wybór innego terminu wykonania tych badań i przedstawienie świadectwa ADR temuż organowi w dniu ewentualnej kontroli. Inaczej mówiąc, była to wyłącznie kwestia właściwej organizacji pracy, której można było wymagać od profesjonalnego, doświadczonego i dysponującego znacznym potencjałem przewozowym przewoźnika.

Jednocześnie Sąd nie dopatrzył się w rozpatrywanej sprawie naruszenia przepisów postępowania, a zwłaszcza art. 7 i 8 K.p.a. - poprzez nieuwzględnienie interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, nie przeprowadzenie postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. Sąd w szczególności nie podziela opinii skarżącej Spółki, iż "...obiektywnie rzecz ujmując, w chwili kontroli przez inspektora - istniała uzasadniona okolicznościami niemożność wylegitymowania się określonym dokumentem. Jak już wyżej wskazano, było to wyłącznie wynikiem niewłaściwego zorganizowania pracy przez przewoźnika.

Ponadto oceniając zaskarżoną decyzję Sąd nie stwierdził żadnych innych uchybień, których istnienie powinien uwzględnić z urzędu.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.u. Nr 153, poz. 127, z późn. zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.