Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 873/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2010-11-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Pomoc publiczna
Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 3, 7
journal: Dz.U. 2007 nr 35 poz 217
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej - Tytuł zmieniony przez art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 lutego 2008 r. (Dz.U.08.44.262) na: "o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego"

SENTENCJA

Dnia 18 listopada 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA: Czesława Nowak – Kolczyńska (spr.) Sędziowie Sędzia NSA: Grzegorz Szkudlarek Sędzia WSA: Sławomir Wojciechowski Protokolant Asystent sędziego Katarzyna Orzechowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 listopada 2010 roku przy udziale --- sprawy ze skargi K. R. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] Nr [...] (znak: [...]) w przedmiocie odmowy przyznania płatności bezpośrednich - oddala skargę.


UZASADNIENIE

Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. decyzją z dnia [...] roku, Nr [...], po rozpoznaniu odwołania K. R. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia [...] roku, Nr [...] o odmowie przyznania płatności na rok 2009 z tytułu jednolitej płatności obszarowej (JPO) i uzupełniającej krajowej płatności bezpośredniej do powierzchni upraw innych roślin (UPO).

Jak wynika z dokumentów załączonych do akt administracyjnych, K. R. w dniu 29 kwietnia 2009 roku złożył wniosek o przyznanie płatności na rok 2009 deklarując w ramach jednolitej płatności obszarowej działki rolne A, B, C, D, E, F o łącznej powierzchni 5,71 ha, a w ramach uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych działki rolne A1, B1, C1 o łącznej powierzchni 3,02 ha. Do wniosku dołączono załączniki graficzne obrazujące granice wymienionych działek rolnych.

W dniu 13 sierpnia 2009 roku w gospodarstwie wnioskodawcy przeprowadzono kontrolę na miejscu metodą inspekcji terenowej która wykazała, iż powierzchnia działek rolnych A i A1 jest mniejsza niż powierzchnia deklarowana i wynosi 0,65 ha zamiast 0,74 ha, powierzchnia działki rolnej B jest mniejsza niż powierzchnia deklarowana i wynosi 1,45 ha zamiast 1,90 ha, powierzchnia działki rolnej B1 jest mniejsza niż powierzchnia deklarowana i wynosi 0,61 ha zamiast 0,89 ha, a powierzchnia działek rolnych C i C1 jest większa niż powierzchnia deklarowana wynosząc 1,49 ha zamiast 1,39 ha. Na całej powierzchni działek rolnych D i E zaniechano prowadzenia działalności rolniczej. Powierzchnia działki rolnej F jest zgodna ze wskazaną we wniosku. Z kontroli sporządzono raport, do którego dołączono szkice graficzne oraz dokumentację fotograficzną. Kontrola została przeprowadzona bez obecności strony, raport z kontroli został doręczony stronie w dniu 15 października 2009 roku.

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w P. decyzją z dnia [...] roku odmówił przyznania płatności bezpośrednich i płatności uzupełniających na 2009 rok. W uzasadnieniu organ wskazał, iż raport z kontroli wskazuje na zawyżenie powierzchni stwierdzonej w stosunku do powierzchni zadeklarowanej w ramach jednolitej płatności obszarowej wynoszące 30,37%, a zatem zgodnie z art. 51 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 organ odmówił przyznania jednolitej płatności obszarowej. Z tego powodu organ odmówił także uzupełniających płatności obszarowych, na podstawie art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 roku o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 35, poz. 217 ze zm.).

W odwołaniu od powyższej decyzji K. R. podniósł, iż powierzchnia działek ustalona przez kontrolujących nie uwzględnia terenu działki B1 o obszarze 0,61 ha. Działki D i E są w tym roku działkami zaniedbanymi. Dokonując osobiście pomiaru działki E odwołujący się nie uwzględnił rosnących tam samosiewów brzóz, tworzących mini lasek. Podmiot przeprowadzający kontrolę nie uwzględnił powierzchni tych samosiewów, tylko wykazał większą powierzchnię tej działki tj. nie 0,45 ha, a 0,87 ha. W odniesieniu do powierzchni działki A odwołujący kontestował możliwość zawyżenia jej powierzchni o prawie 10 arów. Według prywatnych pomiarów strony za pomocą urządzenia GPS wielkość tej działki to 0,70 ha.

Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł., po rozpoznaniu odwołania, decyzją z dnia [...] roku utrzymał w mocy rozstrzygnięcie I instancji. W motywach decyzji organ wyjaśnił, iż zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 roku, rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa na będące w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, grunty rolne wchodzące w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujące się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 143b ust. 5 akapit pierwszy Rozporządzenia nr 1782/2003, jeżeli:

na ten dzień posiada działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku Nr XX do Rozporządzenia Nr 1973/2004;

wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;

2a) przestrzega wymogów przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;

3) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

Rolnikowi, który w danym roku spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej, stosownie do treści art. 7 ust. 2 w/w ustawy, przysługują płatności uzupełniające do powierzchni upraw chmielu, roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych i innych roślin – położonych na działkach rolnych objętych wnioskiem o przyznanie jednolitej płatności obszarowej.

Wysokość płatności obszarowych w danym roku kalendarzowym ustala się jako iloczyn deklarowanej przez rolnika powierzchni kwalifikującej się do objęcia płatnościami obszarowymi i stawek płatności obszarowych na 1 ha tej powierzchni, po uwzględnieniu zmniejszeń lub wykluczeń wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości oraz niezgodności (art. 7 ust. 4 ustawy).

Mając na uwadze powyższe przepisy organ wskazał, iż składając wniosek rolnik określa powierzchnię gruntów, w stosunku do których ubiega się o przyznanie płatności. Powierzchnia ta jest weryfikowana przez organ l instancji w toku postępowania administracyjnego i dopiero tak ustalony obszar użytkowany rolniczo oraz sposób jego zagospodarowania stanowi podstawę przyznania płatności. Narzędziem służącym weryfikacji wielkości podanych przez stronę są kontrole administracyjne i kontrole na miejscu. Stosownie do treści art. 30 ust. 1 ustawy, ARiMR przeprowadza kontrole, których celem jest skuteczne zweryfikowanie zgodności z warunkami, na jakich przyznawana jest płatność.

Zgodnie z art. 23 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 kontrole administracyjne i kontrole na miejscu przeprowadza się tak, aby skutecznie zweryfikować zgodność z warunkami, na jakich przyznawana jest pomoc, oraz przestrzeganie wymogów i norm istotnych dla wzajemnej zgodności.

W sprawie powodem odmowy przyznania płatności były nieprawidłowości stwierdzone podczas kontroli na miejscu. Kontrola odbyła się bez powiadomienia i obecności strony, co nie ma wpływu na jej wynik, bowiem przepisy prawa nie nakładają obowiązku powiadomienia, czy obecności strony. Przepis art. 23a Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 stanowi, że kontrole na miejscu mogą być zapowiadane, jeżeli nie zagraża to celowi kontroli. Z takiej kontroli sporządza się protokół, który musi zawierać określone w przepisach prawa elementy. W przypadku wykrycia nieprawidłowości rolnik otrzymuje kopię raportu z kontroli (art. 28 ust. 2 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004). W stanie faktycznym sprawy, raport został sporządzony zgodnie z przepisami prawa i został doręczony stronie dnia 15 października 2009 roku.

W wyniku przeprowadzonych czynności kontrolnych stwierdzono nieprawidłowości w określeniu powierzchni działek rolnych (działki A, A1, B, B1, C i C1) oraz sposobu użytkowania działek rolnych (działki D i E). Oceniając prawidłowość ustaleń w odniesieniu do działek rolnych D i E organ wskazał, że strona w odwołaniu przyznała, iż te działki w roku 2009 były zaniedbane. We wniosku jako sposób użytkowania tych działek strona wpisała JPO TUZ, a więc zadeklarowała iż działki te użytkowane są jako trwały użytek zielony na powierzchni 0,44 ha (działka D) i 0,45 ha (działka E). Zgodnie z art. 2 pkt 2 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004, trwałe użytki zielone oznaczają grunt zajęty pod uprawę traw lub innych upraw zielnych naturalnych (samosiewnych) lub powstałych w wyniku działalności rolniczej (zasianych), niewłączony do płodozmianu w gospodarstwie przez okres pięciu lat lub dłużej. Nie oznacza to jednak tego, iż takie działki rolne mogą pozostać bez użytkowania. Zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie minimalnych norm na łąkach i pastwiskach, okrywa roślinna powinna być koszona i usuwana co najmniej raz w roku, w terminie do dnia 31 lipca, lub powinny być na nich wypasane zwierzęta w okresie wegetacyjnym traw. Na podstawie dokumentacji fotograficznej oraz szkiców graficznych organ ocenił, że na całej powierzchni tych działek nie jest prowadzona działalność rolnicza, a zatem w 2009 roku stanowiły one nieużytek. Fotografie jednoznacznie wskazują, iż te działki nie były ani koszone ani wypasane. Okrywa roślinna, porośnięta różnymi gatunkami chwastów oraz zakrzaczeń bezsprzecznie dowodzi prawidłowości ustaleń kontroli, iż na całej powierzchni działek D i E nie jest prowadzona działalność rolnicza. Wyklucza to z płatności całą powierzchnię tych dwóch działek. W tej sytuacji bez znaczenia pozostaje fakt, iż w raporcie z kontroli, na miejscu dotyczącym powierzchni stwierdzonej działki rolnej E wpisano 0,87 ha, podczas gdy w ocenie strony działka ta posiada powierzchnię 0,45 ha.

Ustosunkowując się do treści odwołania, gdzie strona kwestionowała powierzchnie działek określone podczas kontroli organ napisał, że pomiar działek dokonany podczas kontroli był przeprowadzony za pomocą urządzenia GPS. Pomiary wykonane zostały sprzętem dozwolonym przez przepisy prawa z zachowaniem odpowiedniej tolerancji błędu. W wyniku kontroli stwierdzono fakt zawyżenia przez stronę powierzchni działek rolnych A, A1, B i B1. Dokonany pomiar jednoznacznie wykazał, iż powierzchnia stwierdzona tych działek rolnych jest mniejsza i dla działek rolnych A i A1 wynosi 0,65 ha, dla działki rolnej B wynosi 1,45 ha, a dla działki B1 wynosi 0,61 ha. Z analizy fotografii nr 7 obrazującej działkę rolną B oraz kierunku wykonania zdjęcia zaznaczonego na szkicu graficznym wynika, że z deklarowanej powierzchni działki rolnej należało odliczyć zakrzaczoną i nieużytkowaną powierzchnię znajdującą się w południowej części działki. Kwestie podnoszone przez stronę w odwołaniu dotyczące zaniechania doliczenia powierzchni działki rolnej B1, czyli obszaru 0,61 ha do powierzchni 4,38 ha, w ocenie organu II instancji, pozostają bez znaczenia dla sprawy, bowiem strona nie deklarowała tej działki rolnej do płatności JPO, a jedynie do UPO. W zakresie różnicy powierzchni działek A i A1 organ stwierdził, że strona nieprawidłowo określiła powierzchnię deklarowaną we wniosku. Ustalenia kontroli nie potwierdziły, iż działki te mają powierzchnię 0,74 ha, a jedynie 0,65 ha. Późniejsze prywatne pomiary odwołującego się przeprowadzone za pomocą urządzenia GPS wykazały, iż działki A i A1 obejmują obszar 0,70 ha. Tym niemniej, zdaniem organu, zarówno powierzchnia z wniosku 0,74 ha, jak i powierzchnia podnoszona przez stronę w odwołaniu 0,70 ha, nie znajduje potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym. Zgodnie z treścią art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 roku, w postępowaniu w sprawach dotyczących płatności bezpośredniej oraz płatności uzupełniającej, strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Wynika z tego, że strona w celu potwierdzenia prawidłowości złożonej deklaracji powinna przedstawić odpowiedni przeciwdowód świadczący o innej niż stwierdzona w trakcie kontroli powierzchni działki rolnej. Dowodem takim może być np. aktualny pomiar uprawnionego geodety. W sprawie odwołujący się nie złożył takiego dowodu.

Reasumując organ napisał, że w sprawie doszło do zawyżenia powierzchni działek rolnych zadeklarowanej (5,71 ha) w stosunku do powierzchni stwierdzonej podczas kontroli (4,38 ha). Przepis art. 50 ust. 3 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 określa, że jeśli obszar zadeklarowany w pojedynczym wniosku przekracza obszar ustalony dla danej grupy upraw, do obliczania pomocy zostanie zastosowany obszar ustalony dla tej grupy upraw. Jeśli dla danej grupy upraw obszar zadeklarowany na cele jakichkolwiek systemów pomocy obszarowej, z wyjątkiem skrobiowych odmian ziemniaka, nasion i tytoniu, przekracza obszar ustalony, wysokość pomocy oblicza się na podstawie obszaru ustalonego, pomniejszonego o dwukrotność stwierdzonej różnicy, jeśli różnica ta wynosi więcej niż 3 % lub dwa hektary, ale nie więcej niż 20 % ustalonego obszaru (art. 51 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004). Jeśli różnica ta przekracza 20 % zatwierdzonego obszaru, dla danej grupy upraw nie zostanie przyznana żadna pomoc obszarowa. Mając to na uwadze organ ocenił, że w sprawie zawyżenie powierzchni wyniosło 30,37 %. Zawyżenie zostało wyliczone według wzoru: [(powierzchnia zadeklarowana – powierzchnia stwierdzona) x 100 %] : powierzchnia stwierdzona, czyli [(5,71 ha – 4,38 ha) x 100%] : 4,38 ha = 30,37 %. Z racji zawyżenia powierzchni o więcej niż 20 %, na mocy art. 51 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 organ odmówił przyznania jednolitych płatności obszarowych w 2009 roku. Konsekwencją powyższego była także odmowa przyznania uzupełniających płatności obszarowych, gdyż w myśl art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 roku, płatności uzupełniające przysługują jeżeli strona spełnia przesłanki przyznania jednolitych płatności obszarowych. W sprawie strona nie spełnia warunku przyznania jednolitych płatności obszarowych, a w wyniku tego także uzupełniających płatności obszarowych.

W konkluzji organ wyjaśnił, że nie znalazł podstaw do odstąpienia od wyłączeń i obniżek w myśl art. 68 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004. Zgodnie z tym przepisem, obniżki i wyłączenia nie mają zastosowania w przypadku gdy rolnik złożył wniosek poprawny pod względem faktycznym lub gdy może wykazać, że nie jest winny nieprawidłowości, bądź też jeżeli rolnik informował właściwy organ na piśmie, że wniosek pomocowy jest nieprawidłowy lub zdezaktualizował się od czasu złożenia, pod warunkiem że rolnik nie został powiadomiony o zamiarze właściwego organu co do przeprowadzenia kontroli na miejscu, oraz że ten organ nie poinformował rolnika o jakichkolwiek nieprawidłowościach we wniosku. W sprawie, jak napisał organ odwoławczy, wniosek nie był poprawny pod względem faktycznym, a strona nie wykazała że nie jest winna nieprawidłowości. Strona do dnia kontroli, czyli do dnia 13 sierpnia 2009 roku nie poinformowała organu na piśmie, iż powierzchnia działek wskazana we wniosku nie jest prawidłowa.

W skardze na powyższą decyzję K. R. zarzucił naruszenie przepisów prawa procesowego w stopniu mającym wpływ na rozstrzygnięcie – tj. art. 7, 8, 9, 12, 77 i 80 Kodeksu postępowania administracyjnego. W ocenie skarżącego, organ uwzględnił materiał zdjęciowy obrazujący inne gospodarstwo rolne, niż stanowiące własność skarżącego, a nadto, w odniesieniu do działki B organ uwzględnił materiał zdjęciowy obrazujący działkę E. Zdaniem skarżącego, w sprawie doszło także do naruszenia przepisów prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie – tj. art. 50 ust. 3 i art. 51 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 i art. 7 ust. 2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz art. 16 ust. 1 i 4 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1975/2006, art. 50 ust. 1, 3 i 5 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004, jak i art. 122 Rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009. Skarżący złożył ponadto wnioski dowodowe: o przesłuchanie w charakterze świadków: pracownika organu i autorów raportu oraz dopuszczenie dowodu z opinii biegłego w celu wykazania właściwej powierzchni działek B i B1. W konkluzji skarżący zażądał zmiany zaskarżonych decyzji poprzez przyznanie płatności za 2009 r. w wysokości wskazanej przez biegłego. W uzasadnieniu skargi K. R. wyjaśnił, że skarga dotyczy jedynie działki B o powierzchni 1,90 ha. W 2009 roku na działce tej było uprawiane żyto i facelia. Istnieją rośliny, których uprawa pozwala na ubieganie się dwie dopłaty tj. JPO i UPO. Tym niemniej, facelia jest rośliną, która uprawnia tylko do jednej dopłaty – UPO. W dalszej części skargi autor dowodził, że dokonał niekorzystnych zmian w oznaczeniu działek zawartym we wniosku o przyznanie płatności na wyraźne polecenie pracownika organu I instancji. Na skutek tych zaleceń w oświadczeniu o sposobie wykorzystania działek i na mapie nie występuje odrębna jednostka, jako działka obsiana jedynie facelią. Tymczasem, w protokole kontroli dokonano wyodrębnienia działki obsianej jedynie facelią, która została oznaczona jako działka B, podczas gdy we wniosku określono, że działka B obejmuje teren obsiany żytem (działka B1) i facelią (działka B minus B1). Oceny tej nie zmienia fakt, że kontrola wykazała, iż działka B o powierzchni 1,90 ha w istocie stanowi obszar 1,45 ha, a działka B1 o obszarze 0,89 ha w istocie ma powierzchnię 0,61 ha. Organ bowiem nie doliczył do powierzchni całkowitej, od której uzależnione są dopłaty działki B1 o powierzchni 0,61 ha w zakresie dopłat JPO. Doliczenie to spowodowałoby, że różnica między powierzchnią zadeklarowaną we wniosku, a stwierdzoną podczas kontroli, będzie mniejsza niż 20 %. W tej sytuacji skarżącemu przysługiwałaby płatność, ale w pomniejszonej wysokości. W odniesieniu do przeprowadzonej przez organ kontroli skarżący wskazał, że nie został o niej powiadomiony, zatem nie miał możliwości w niej uczestniczyć. Raport z kontroli otrzymał w październiku, kiedy zaoranie pól powodowało, że nie można było zweryfikować ustaleń kontroli. Kontrola została przeprowadzona kiedy uprawy były już skoszone, co uniemożliwiło ustalenie co i gdzie było zasiane. Ustalenia organu zostały poparte zdjęciami, które dotyczą innego producenta rolnego niż skarżący. W uzasadnieniu decyzji organ odliczył od działki B bliżej nieokreśloną powierzchnię zakrzaczeń pokazaną na zdjęciu Nr 7. Tymczasem organ nie wykazał w działaniu matematycznym powierzchni zakrzaczeń, a nadto zdjęcie Nr 7 obrazuje działkę E. W konkluzji skarżący podniósł, że w decyzji I instancji wystąpiły błędy matematyczne.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż sąd bada legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia pod kątem jego zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Stosownie do uregulowania art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala.

Na wstępie wskazać należy, że stosownie do regulacji art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 roku o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (tj. Dz. U. z 2008 roku Nr 170, poz. 1051 ze zm.), rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa do będącej w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, powierzchni gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujących się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 143b ust.5 akapit pierwszy rozporządzenia Nr 1782/2003, jeżeli:

1) na ten dzień posiada działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr XX do rozporządzenia Nr 1973/2004;

2) wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;

2a) przestrzega wymogów przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;

3) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

Rolnikowi, który w danym roku spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej, na mocy art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 roku, przysługują płatności uzupełniające do powierzchni upraw chmielu, roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych oraz innych roślin położonych na działkach rolnych objętych wnioskiem o przyznanie jednolitej płatności obszarowej.

Z cytowanych przepisów wynika, iż podstawą do przyznania płatności jest powierzchnia gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego będących w posiadaniu wnioskodawcy. Warunkiem natomiast do przyznania uzupełniającej płatności obszarowej jest spełnienie przesłanek do przyznania jednolitej płatności obszarowej.

W przypadku stwierdzenia przez uprawniony organ rozbieżności między powierzchnią działek, a powierzchnią działek rolnych określoną we wniosku o przyznanie płatności zastosowanie znajduje przepis art. 51 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004. Stosownie do regulacji ust. 1 tego przepisu, jeśli dla danej grupy upraw obszar zadeklarowany na cele jakichkolwiek systemów pomocy obszarowej, z wyjątkiem skrobiowych odmian ziemniaka, nasion i tytoniu, jak przewidziano w tytule IV rozdział 1 sekcja 2 i 5 rozporządzenia (WE) Nr 73/2009 i w tytule IV rozdział 10c Rozporządzenia (WE) Nr 1782/2003, przekracza obszar stwierdzony zgodnie z art. 50 ust. 3 i 5 rozporządzenia, wysokość pomocy oblicza się na podstawie obszaru stwierdzonego, pomniejszonego o dwukrotność stwierdzonej różnicy, jeśli różnica ta wynosi więcej niż 3 % lub dwa hektary, ale nie więcej niż 20 % obszaru stwierdzonego. Jeśli różnica ta przekracza 20 % obszaru stwierdzonego, dla danej grupy upraw nie zostanie przyznana żadna pomoc obszarowa.

Warunki kwalifikujące działki rolne do pomocy weryfikuje się za pomocą wszelkich właściwych środków (art. 30 ust. 4 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004). Weryfikacja ta następuje, w szczególności w drodze kontroli. Kontrole administracyjne i kontrole na miejscu przewidziane w Rozporządzeniu Komisji (WE) Nr 796/2004 przeprowadza się tak, aby skutecznie zweryfikować zgodność z warunkami, na jakich przyznawana jest pomoc, oraz przestrzeganie wymogów i norm istotnych dla wzajemnej zgodności (art. 23 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004). Co do zasady, kontrole na miejscu mogą być zapowiadane, jeżeli nie zagraża to celowi kontroli (art. 23a ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004). Z każdej kontroli na miejscu sporządza się raport, który umożliwia wgląd w szczegóły przeprowadzonych kontroli. Tryb sporządzenia i elementy raportu określa art. 28 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004. W przypadku wykrycia nieprawidłowości rolnik otrzymuje kopię raportu z przeprowadzonej kontroli (art. 28 ust. 2 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004).

We wstępnej fazie rozważań zwrócić uwagę należy także na przepis art. 3 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Zgodnie z jego treścią, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. W postępowaniu w sprawach dotyczących płatności bezpośredniej oraz płatności uzupełniającej organ administracji publicznej stoi na straży praworządności, jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy, udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania. Organ również zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się. I co najważniejsze, strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek. W przepisie art. 3 ust. 3 in fine w/w ustawy wprost wskazano, iż ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.

Odnosząc te ogólne uwagi do stanu faktycznego sprawy wskazać należy, iż kontrola przeprowadzona w toku postępowania wykazała zawyżenie powierzchni działek rolnych stanowiących własność skarżącego wskazanej we wniosku o przyznanie płatności do rzeczywiście stwierdzonej powierzchni tych działek. Skarżący w pewnym zakresie podjął działania kontestujące powyższy fakt. Działania te nie mogły jednak odnieść pożądanego skutku, bowiem zgodnie z powołanym powyżej przepisem art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 roku, ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Innymi słowy, to skarżący powinien przedstawić dowody kwestionujące ustalenia kontroli. Tymczasem skarżący zarówno w toku postępowania administracyjnego, jak i w trakcie postępowania sądowoadministracyjnego nie przedstawił żadnego dowodu wskazującego na inną powierzchnię działek. Dowodem takim nie mogą być bowiem argumenty zawarte w uzasadnieniu skargi, ani wcześniej zgłaszane, w odwołaniu .

Jak wskazywano powyżej, w toku postępowania administracyjnego, w drodze kontroli organ ocenił, że doszło do zawyżenia powierzchni działek rolnych. Tryb przeprowadzania kontroli został określony w cytowanych powyżej przepisach. Skarżący w treści skargi wskazał na to, że nie został powiadomiony o fakcie przeprowadzenia kontroli, zatem nie miał możliwości wziąć w niej udziału. Odnosząc się do tej kwestii wyjaśnić należy, iż przepisy prawa dopuszczają możliwość przeprowadzenia kontroli bez udziału strony. Skarżący owszem, nie brał udziału w kontroli, ale miał możliwość zapoznać się, przed wydaniem decyzji, z ustaleniami tej kontroli. Organ I instancji doręczył skarżącemu odpis protokołu z kontroli i pouczył go o możliwości, terminie i sposobie wniesienia zastrzeżeń do treści tego protokołu. Skarżący osobiście odebrał w dniu 15 października 2009 roku list polecony zawierający protokół kontroli ze stosownym pouczeniem. W tym miejscu zwrócić uwagę należy, iż regulacja celu i sposobu przeprowadzenia kontroli zawarta w cytowanych przepisach Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 stanowi przepisy szczególne w stosunku do przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego normujących reguły gromadzenia dowodów i realizujących zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu. Dlatego w kwestii zawiadomienia o terminie kontroli na miejscu stosować należy cytowane przepisy Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004. Zgodnie z tezą wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 stycznia 2009 roku, sygn. akt: V SA/Wa 133/08 (Lex Nr 531120), brak powiadomienia wnioskodawcy i jego nieobecność podczas kontroli nie stanowi uchybienia wpływającego na wynik kontroli. Skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela zacytowany pogląd. Tym samym, udział wnioskodawcy w kontroli nie jest obligatoryjny, a także zawiadomienie wnioskodawcy o terminie tej kontroli nie jest warunkiem niezbędnym dla legalności jej przeprowadzenia.

Nie jest zasadny zarzut skargi, iż organ nie uwzględnił powierzchni działki B1 w ogólnym areale działek rolnych, w szczególności, że powierzchnia tej działki, ustalona przez organ, na 0,61 ha powinna być doliczona do powierzchni działki B zamierzonej na 1,45 ha. Raport z czynności kontrolnych, co do którego zresztą skarżący nie zgłaszał żadnych zastrzeżeń, mimo stosownego pouczenia w tym zakresie (str. 4 raportu) w części treściowej i graficznej wskazuje działkę B tak jak to czyni wnioskodawca we wniosku (również w części treściowej i graficznej) jako obejmującą zarówno uprawę żyta jak i facelii. Z tym, że wnioskodawca wskazał jej ogólny areał na 1,90 ha, w tym działkę B1 (żyto) określił na 0,89 ha. Organ zaś stwierdził podczas kontroli, że działka B1 (żyto) ma powierzchni 0,61 ha, a działka B w całości (obejmująca żyto i facelię) ma 1,45 ha. Różnica więc między zadeklarowaną, a stwierdzoną podczas pomiarów kontrolnych powierzchnią całej działki B (obejmującą działkę B1) wynosi 0,45 ha. W tym różnica w powierzchni działki B1 (zawierającej się w działce B) między zgłoszoną a zamierzoną przez organ wynosi 0,28 ha. Pozostała część działki B (poza B1 obsianej żytem), na której była uprawa facelii też różniła się powierzchniowo od zadeklarowanej o 0,17 ha. Organ wyjaśnił, wskazując na fotografię nr 7, że widoczna jest w obrębie tej działki część zakrzaczona i nieużytkowana rolniczo. Niezrozumiałe pozostają zgłaszane przez skarżącego zarzuty, iż fotografia ta nie dotyczy działki B, lecz E. Wyraźnie jest oznaczona na tej fotografii działka B i nr producenta, którym posługuje się skarżący. Działka E jest uwidoczniona na fotografiach od nr 2 do nr 6 i cała jest nieużytkowana rolniczo. Brak jest podstaw, aby kwestionować przedstawione przez organ dowody z załączonych do raportu zdjęć, zwłaszcza że skarżący nie przedstawia żadnych dowodów na potwierdzenie podnoszonych zarzutów.

Nie sposób więc, w tej sytuacji podzielić stanowiska skarżącego, że organ wyodrębnił działkę B obsianą tylko facelią i B1 obsianą tylko żytem i powinien powierzchnię działki B (1,45 ha) dodać do powierzchni działki B1 (0,61 ha). Takie twierdzenie nie znajduje oparcia w załączonej do akt administracyjnych dokumentacji. Wynika z niej bowiem, że organ z całej działki B wyodrębnił działkę B1 – pod uprawą żyta, a pozostałą część działki B oznaczył jako obsianą facelią. Tak samo uczynił skarżący we wniosku, oznaczając w jego części graficznej działkę B jako pod uprawą facelii. Przedstawiony przez organ sposób rozumowania w tym zakresie koresponduje z tym, co skarżący zawarł we wniosku i dalszych pismach. Działka B1 nie była zgłoszona jako niezależna od działki B, lecz jako jej część i tak ją traktował organ. Nie mogła więc być uwzględniona przy ustalaniu płatności podwójnie jako część działki B i dodatkowo jako odrębna działka B1. Słusznie więc argumentował organ, że działka B1 była zgłaszana do płatności UPO i nie należało jej brać pod uwagę przy obliczaniu powierzchni stwierdzonej w grupie upraw JPO, bo do płatności JPO była zgłaszana cała działka B.

Konkludując, skład orzekający podzielił pogląd organów obu instancji, iż zgromadzony w sprawie materiał dowodowy potwierdza fakt zawyżenia przez skarżącego we wniosku o przyznanie płatności, powierzchni poszczególnych działek rolnych. Stwierdzenie takie obligowało organ do zastosowania treści art. 51 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004. Z racji tego, że różnica między obszarem zadeklarowanym we wniosku, a stwierdzonym podczas kontroli wyniosła ponad 20 %, organ prawidłowo odmówił przyznania płatności.

Konsekwencją odmowy przyznania jednolitej płatności obszarowej jest odmowa przyznania uzupełniającej płatności obszarowej. Jak bowiem podkreślano wcześniej, uzupełniająca płatność jest przyznawana tylko w przypadku spełnienia warunków do przyznania płatności jednolitej.

Wnioski dowodowe zawarte w skardze należało uznać za spóźnione, gdyż sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy, a własnych ustaleń dokonuje wyjątkowo. Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić jedynie dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie (art. 106 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Przepis ten nie tworzy podstawy dla przeprowadzenia przed sądem administracyjnym dowodu z opinii biegłego, czy też zeznań świadków. Celem postępowania dowodowego, o którym mowa w art. 106 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie jest ponowne ustalenie stanu faktycznego w sprawie administracyjnej, lecz wyłącznie ocena, czy organy administracji ustaliły ten stan zgodnie z regułami procedury administracyjnej, a następnie, czy dokonały prawidłowej subsumcji ustalonego stanu faktycznego do dyspozycji określonych przepisów prawa materialnego.

Reasumując, Sąd uznał działanie organów administracji w sprawie za zgodne z regulacją prawa materialnego, nie dopatrzył się rownież naruszenia przepisów procedury w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Wobec czego, na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł o oddaleniu skargi.

K.O.