Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 1216/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2021-02-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 8, art. 17 ust. 1  pkt 5,  art. 39 ust. 1 i 2,  art. 106  ust. 1
journal: Dz.U. 2018 poz 1508
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski,, Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.),, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 lutego 2021 r. sprawy ze skargi J. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Z. z dnia [...] r. nr [...].


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta Z. decyzją z [...] r. nr [...], wydaną na podstawie art. 8, art. 17 ust. 1 pkt 5, art. 39 ust. 1 i 2 oraz art. 106 ust. 1 ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2020 r., poz. 256) oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego, a także uchwały nr [...] Rady Miasta Z. z [...] r. w sprawie podwyższenia kryterium dochodowego uprawniającego do przyznania nieodpłatnej pomocy w sprawie podwyższenia kryterium dochodowego uprawniającego do przyznania nieodpłatnej pomocy w zakresie dożywiania w formie świadczenia pieniężnego na zakup posiłku lub żywności dla osób objętych wieloletnim rządowym programem "Posiłek w szkole i w domu" na lata 2019-2023 przyznał J. T. (dalej strona lub skarżący) świadczenie pieniężne na zakup posiłku lub żywności od 1 kwietnia 2020 r. do 30 czerwca 2020 r. w wysokości 100 zł miesięcznie. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że wysokość dochodu strony nie przekracza kryterium dochodowego podwyższonego w przywołanej w podstawie decyzji uchwale Rady Miasta Z., co uprawnia stronę do otrzymania wnioskowanej pomocy. Nadto podniesiono, że strona jest osobą niepełnosprawną i przedstawiono zestawienie jej wydatków oraz dochodów.

Z decyzją tą nie zgodziła się strona, która wniosła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach wyrażając w nim swoje niezadowolenie z otrzymanej decyzji i wniosła o przyznanie świadczenia w dotychczasowej wysokości 150 zł miesięcznie.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach decyzją z [...] r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego uchyliło w całości decyzję organu pierwszej instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W motywach rozstrzygnięcia podkreślono, że organ pierwszej instancji odniósł się wyłącznie do sytuacji strony, natomiast całkowicie pominął możliwości pomocy społecznej co uniemożliwia sprawdzenie, czy nie zostały przekroczone granice uznania administracyjnego.

Prezydent Miasta Z. decyzją z [...] r. nr [...], wydaną na podstawie art. 8, art. 17 ust. 1 pkt 5, art. 39 ust. 1 i 2 oraz art. 106 ust. 1 ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2020 r., poz. 256) oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego przyznał stronie świadczenie pieniężne na zakup posiłku lub żywności od 1 kwietnia 2020 r. do 30 czerwca 2020 r. w wysokości 100 zł miesięcznie.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że wysokość dochodu strony nie przekracza kryterium dochodowego podwyższonego w uchwale Rady Miasta Z. nr [...] z [...] r. w sprawie podwyższenia kryterium dochodowego uprawniającego do przyznania nieodpłatnej pomocy w sprawie podwyższenia kryterium dochodowego uprawniającego do przyznania nieodpłatnej pomocy w zakresie dożywiania w formie świadczenia pieniężnego na zakup posiłku lub żywności dla osób objętych wieloletnim rządowym programem "Posiłek w szkole i w domu" na lata 2019-2023, co uprawnia stronę do otrzymania wnioskowanej pomocy. Nadto podniesiono, że strona jest osobą niepełnosprawną i przedstawiono zestawienie jej wydatków oraz dochodów.

W drugiej części uzasadnienia odniesiono się do możliwości pomocy społecznej w zakresie zaspokajania potrzeb osób ubiegających się o świadczenia pieniężne z pomocy społecznej.

Z powyższą decyzją nie zgodziła się strona, która wniosła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach wyrażając w nim swoje niezadowolenie. Ponownie wnioskowała o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i o przyznanie świadczenia w wysokości 150 zł. W ocenie odwołującego się organ pierwszej instancji po otrzymaniu uchylenia pierwotnej decyzji ze strony organu odwoławczego w sprawie nic nie uczynił, a przedstawiona przez niego argumentacja nie wskazuje na jego faktyczne możliwości. Zdaniem strony środki posiadane przez organ pierwszej instancji dają podstawy dla przyznania świadczenia w wysokości 150 zł. Strona podniosła, że z uwagi na stan zdrowia nie jest w stanie korzystać z pożywienia przydzielanego przez organizacje pomocowe funkcjonujące na terenie miasta. Nadto podkreśliła, że przy niezmienionej sytuacji prawnej i faktycznej organ przyznał jej niższą wysokość świadczenia, niż w okresie wcześniejszym, a zatem dopuścił się naruszenia regulacji dotyczących pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach decyzją z [...] r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji organ ten przedstawił wpierw dotychczasowy przebieg postępowania, a następnie przywołał przepisy normujące zasady przyznawania świadczeń z pomocy społecznej. W dalszej części uzasadnienia organ ten odniósł się do zasad przyznawania pomocy na zakup posiłków i żywności na terenie miasta i podkreślił, że w tym zakresie organ pierwszej instancji nie dopuścił się naruszenia obowiązujących regulacji prawnych. W końcowej części uzasadnienia odniesiono się do kwestii wysokości otrzymanego świadczenia i nie stwierdzono przekroczenia granic uznania administracyjnego.

Z powyższą decyzją nie zgodziła się strona, która wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. W skardze tej podniesiono naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, a w szczególności niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, nadto wskazano na naruszenie przepisu prawa materialnego, a to art. 39 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej poprzez jego błędną wykładnię. W ocenie skarżącego przyznana pomoc nie zaspokaja jego potrzeb i nie daje podstaw dla normalnego funkcjonowania. W motywach skargi skarżący przybliżył swoją sytuację osobista i dochodową oraz stwierdził, że musi utrzymywać się za 11 zł dziennie. W końcowej części skargi odniósł się do umieszczania go w zakładzie w T. i uznał, że są tam stosowane wobec niego tortury.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach wniosło o oddalenie skargi i przywołało analogiczną argumentację to tej, którą zamieściło w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Ustanowiony w sprawie pełnomocnik skarżącego radca prawny S. J. pismem z 10 grudnia 2020 r. podtrzymała wniesioną skargę i wskazała na naruszenie art. 7, art. 77 oraz art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego i podjęcie kwestionowanych rozstrzygnięć w oparciu o niepełny materiał dowodowy. Ponadto podniosła naruszenie postanowień art. 39 i art. 41 ustawy o pomocy społecznej poprzez ich niewłaściwe zinterpretowanie i zastosowanie w sprawie. W motywach tego pisma szczególną uwagę poświęcono wymogom stawianym decyzjom uznaniowym podejmowanym przez organy administracji publicznej i w tym zakresie odwołano się do literatury przedmiotu oraz do orzecznictwa sądów administracyjnych. W końcowej części tego pisma podniesiono wadliwość w ustaleniu wysokości dochodu strony, co ma znaczenie dla oceny prawidłowości rozstrzygnięcia organów administracji publicznej. Skarżący pismem z 3 lutego 2021 r. podtrzymał swoją skargę, jak również wskazał na niewłaściwe w jego ocenie działania podejmowane przez pracowników organu pierwszej instancji, przyczyniające się do ograniczenia jego praw i zakresu przyznawanych świadczeń.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Kontrola legalności zaskarżonej decyzji przeprowadzona w oparciu o postanowienia art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) wykazała, że zaskarżona decyzja nie odpowiada wymogom prawa. Zgodnie z brzmieniem art. 145 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Zakres kontroli sprawowanej przez Sądy wynika z treści art. 134 § 1 tej ustawy. Zgodnie z tą regulacją Sądy rozpoznając skargi nie są związane ich zarzutami, podstawą prawną ani formułowanymi przez strony wnioskami. W świetle przywołanych regulacji, sąd administracyjny dokonując kontroli rozstrzygnięć organów administracji kieruje się wyłącznie kryterium legalności, czyli zgodności z przepisami prawa materialnego i procesowego rozstrzygnięć organów administracji publicznej. Oznacza to, że w ramach takiej kontroli Sąd nie może kierować się względami słuszności czy zasadami współżycia społecznego. Ponadto po myśli art. 134 § 2 przywoływanej powyżej ustawy, Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonej decyzji.

Na wstępie przyjdzie podkreślić, że Sąd uwzględnił wniesioną skargę, jednakże nie kierował się zarzutami sformułowanymi przez skarżącego. Zarzuty podniesione przez pełnomocnika skarżącego także nie leżały u podstaw wydanego orzeczenia. Uwzględnienie skargi wynikło z dostrzeżenia ułomności w działaniu organów administracji, które przeniosły się na poddane sądowej kontroli rozstrzygnięcia.

Dokonując oceny prawidłowości zaskarżonych decyzji w pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na treść wniosku skarżącego z 3 kwietnia 2020 r. We wniosku tym skarżący wystąpił o przyznanie zasiłku celowego na zakup żywności, czajnika i kuchenki elektrycznej, bielizny osobistej i skarpetek. Nadto wystąpił o pokrycie kosztów usługi krawieckiej, naprawę pościeli a także o przyznanie maseczek ochronnych. W następstwie złożonego wniosku organy administracji obu instancji przeprowadziły postępowanie, w ramach którego przyznały skarżącemu świadczenie pieniężne w wysokości 100 zł miesięcznie na okres trzech miesięcy od kwietnia do czerwca 2020 r. W tym miejscu przyjdzie zauważyć, że w aktach administracyjnych jest informacja co do rozpoznania pozostałych żądań skierowanych do organu pierwszej instancji, otóż w zaleceniach zamieszczonych na druku wywiadu środowiskowego znajduje się informacja o przyznaniu skarżącemu zasiłku celowego specjalnego w wysokości 200 zł na zaspokojenie innych zgłoszonych potrzeb niż zakup żywności. Okoliczność ta pozwala stwierdzić, że w omawianym zakresie organ pierwszej instancji wydał odrębną decyzję, mocą której rozpoznał wniosek skarżącego. Powyższe ustalenie skłania do uznania, że przedmiotem tego postępowania jest wyłącznie przyznanie świadczenia na pokrycie wydatków na zakup żywności.

Pełnomocnik skarżącego w swoim piśmie z 10 grudnia 2020 r. podniósł naruszenie przepisów dotyczących ustalenia wysokości dochodu skarżącego. Stosownie do postanowień art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej, za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o: miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych; składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach oraz kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób. Zgodnie z ust. 4 tego przepisu do dochodu ustalonego zgodnie z ust. 3 nie wlicza się: jednorazowego pieniężnego świadczenia socjalnego; zasiłku celowego; pomocy materialnej mającej charakter socjalny albo motywacyjny, przyznawanej na podstawie przepisów o systemie oświaty; wartości świadczenia w naturze; świadczenia przysługującego osobie bezrobotnej na podstawie przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z tytułu wykonywania prac społecznie użytecznych; świadczenia pieniężnego, o którym mowa w ustawie z 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych (Dz. U. z 2020 r., poz. 319 i 1578), i pomocy pieniężnej, o której mowa w art. 19 ust. 2 ustawy z 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji i okresu powojennego (Dz. U. z 2020 r., poz. 517), w art. 7a ust. 2 ustawy z 2 września 1994 r. o świadczeniu pieniężnym i uprawnieniach przysługujących żołnierzom zastępczej służby wojskowej przymusowo zatrudnianym w kopalniach węgla, kamieniołomach, zakładach rud uranu i batalionach budowlanych (Dz. U. z 2020 r., poz. 619), w art. 5a ust. 2 ustawy z 31 maja 1996 r. o osobach deportowanych do pracy przymusowej oraz osadzonych w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz. U. z 2019 r., poz. 1168), w art. 10a ust. 2 ustawy z 16 listopada 2006 r. o świadczeniu pieniężnym i uprawnieniach przysługujących cywilnym niewidomym ofiarom działań wojennych (Dz. U. z 2020 r., poz. 684) oraz w art. 10 ust. 2 ustawy z 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych; dochodu z powierzchni użytków rolnych poniżej 1 ha przeliczeniowego; świadczenia wychowawczego, oraz dodatku wychowawczego; świadczenia pieniężnego, o którym mowa w art. 8a ust. 1 ustawy z 7 września 2007 r. o Karcie Polaka (Dz. U. z 2019 r., poz. 1598); świadczenia pieniężnego przyznawanego na podstawie art. 9 ustawy z 22 listopada 2018 r. o grobach weteranów walk o wolność i niepodległość Polski (Dz. U. poz. 2529); nagrody specjalnej Prezesa Rady Ministrów przyznawanej na podstawie art. 31a ustawy z 8 sierpnia 1996 r. o Radzie Ministrów (Dz. U. z 2019 r, poz. 1171). Przywołana powyżej treść art. 8 ustawy o pomocy społecznej pozwala stwierdzić, że katalog odliczeń od dochodu oraz dochodów, które nie są brane pod uwagę ma charakter katalogu zamkniętego. Taka budowa wskazanego przepisu nie daje podstaw dla rozszerzającej jego interpretacji, a zatem do rozszerzania katalogu dochodów, które nie są brane pod uwagę przy ustalaniu wysokości dochodu osoby ubiegającej się o przyznanie świadczenia z pomocy społecznej. W tej sytuacji rozważyć należy sytuację formalną występującą w przypadku skarżącego. Z dołączonych do akt sprawy dokumentów wynika, że skarżący otrzymuje zasiłek stały, dodatek mieszkaniowy oraz dodatek energetyczny. Pozwala to uznać, że wszystkie środki, którymi dysponuje skarżący pochodzą ze środków publicznych i jest z nich utrzymywany. W tej sytuacji rozważyć należy, czy w przypadku skarżącego kryterium dochodowe zostało przekroczone, czy też nie i czy skarżący uprawniony jest do otrzymania zasiłku celowego, a nie do otrzymywania zasiłku celowego specjalnego. Jak już zostało to podniesione literalne odczytanie art. 8 ust. 3 i 4 ustawy o pomocy społecznej pozwala opowiedzieć się za stanowiskiem, że w przypadku skarżącego przekroczone zostało kryterium uprawniające do otrzymania świadczenia pieniężnego z pomocy społecznej. Skład orzekający w niniejszej sprawie dostrzega trudną sytuację materialną skarżącego, ponieważ utrzymuje się on wyłącznie ze środków pochodzących z pomocy społecznej. Skarżący nie wypracował sobie żadnych własnych świadczeń, co przyczynia się do tego, że obecnie znajduje się w tak trudnej sytuacji materialnej. Przedstawione rozważania pozwalają przyjąć, że w tym zakresie organy administracji publicznej nie dopuściły się naruszenia przepisów ustawy o pomocy społecznej. W konsekwencji uznać należy, że zarzut pełnomocnika skarżącego co do wadliwości ustalenia wysokości dochodu strony nie jest zasadny.

Prawidłowość ustalenia wysokości dochodu osoby jest elementem formalnym, który determinuje kolejne działania podejmowane przez organ pomocy społecznej względem osoby ubiegającej się o przyznanie świadczenia. Powyższa uwaga jest o tyle istotna, że sygnalizowane powyżej przekroczenie kryterium dochodowego uprawniającego do otrzymania świadczenia pieniężnego z pomocy społecznej występuje wyłącznie wówczas, gdy skarżącemu przyznawane są świadczenia w postaci zasiłku stałego, dodatku mieszkaniowego i energetycznego. Zatem w momencie ubiegania się o przyznanie zasiłku stałego skarżący spełnia wymogi do otrzymania świadczenia pieniężnego z pomocy społecznej. Okoliczność ta rzutuje na ocenę działań podejmowanych przez organ pierwszej instancji względem skarżącego. Przyjdzie w tym miejscu podnieść, że celem pomocy społecznej jest umożliwienie osobie przezwyciężenie trudnej sytuacji, której nie jest w stanie przezwyciężyć wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości (art. 2 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej). Przezwyciężenie trudnej sytuacji dokonuje się w oparciu o przyjętą i realizowaną z taką osobą strategię wychodzenia z trudnej sytuacji życiowej. Oznacza to, że zgłoszona przez osobę potrzeba jest dla organu administracji publicznej impulsem do zbadania sytuacji strony i opracowania planu przy wykorzystaniu, którego osoba taka zostanie poddana procesowi wyprowadzenia z trudnej sytuacji.

Instrumentem, który w tym zakresie może być wykorzystany jest kontrakt socjalny przewidziany treścią art. 108 powyżej wskazanej ustawy. Tym samym zgłoszona potrzeba przez taką osobę będzie mogła być zaspokojona tylko wówczas, gdy będzie mieściła się w takim planie działań organu. Inaczej mówiąc świadczenie z pomocy społecznej w formie zasiłku celowego winno być traktowane jako instrument do osiągnięcia określonego celu. Takie ujęcie miejsca i roli zasiłku celowego skutkuje tym, że winien on mieścić się w planie pomocy przewidzianej dla takiej osoby.

Przenosząc tę sytuację na przedmiotową sprawę przyjdzie stwierdzić, że organy administracji rozpoznały tylko wniosek strony, natomiast w przedłożonych sądowi aktach administracyjnych brak jest jakiejkolwiek informacji na temat działań podejmowanych względem skarżącego, przy wykorzystaniu których organy administracji podejmą działania zmierzające do wyprowadzenia skarżącego z trudnej sytuacji, w której się znajduje. Skład orzekający zdaje sobie sprawę z tego, że sytuacja skarżącego jest szczególna, ponieważ jest osobą niepełnosprawną i nie jest uprawnioną do otrzymywania renty. Zatem utrzymuje się wyłącznie ze świadczeń pomocy społecznej. Fakt ten winien wymóc na pracownikach socjalnych prowadzących skarżącego opracowanie z nim wspólnej drogi dalszego funkcjonowania, która będzie zgodna z celami i możliwościami gminy, jak również będzie respektowała fundamentalne prawo przysługujące każdej osobie, a mianowicie jej godność. Aspekt ten jest podnoszony przez skarżącego, a zatem w jego odczuciu pracownicy organu pierwszej instancji dopuszczają się działań, które naruszają jego godność. Skład orzekający ma świadomość tego, że ocena skarżącego jest subiektywna, jednakże wynika ona z tego, że skarżący nie czuje się traktowany w sposób obiektywny oraz pozbawia się go określonych uprawnień takich jak asystenta osoby niepełnosprawnej. Z drugiej strony skarżący musi mieć świadomość tego, że jego potrzeby nie muszą być uwzględniane w pełnym zakresie, ponieważ ich zaspokajanie zależne będzie od możliwości pomocy społecznej. Tym samym skarżący musi mieć świadomość tego, że w określonych sytuacjach wysokość otrzymywanych świadczeń może być niższa lub wyższa, przy czym każda zmiana wysokości przyznawanych świadczeń winna mieć w polu widzenia dwa elementy, a mianowicie realne potrzeby osoby korzystającej ze świadczeń pomocy społecznej uwzględniające godność człowieka oraz możliwości pomocy społecznej. Powyższe stwierdzenia oznaczają tyle, że świadczenia z pomocy społecznej nie mogą być traktowane jako stałe źródła dochodu, a wysokość przyznawanych świadczeń będzie niezmienna i gwarantowana.

W skardze do tutejszego Sądu podniesiono zarzut naruszenia przepisów postępowania administracyjnego związanych z niewyjaśnieniem wszystkich okoliczności sprawy. Zaznaczyć należy, że za prawidłowe przeprowadzenie postępowania dowodowego w sprawie administracyjnej odpowiada organ prowadzący postępowanie. Stanowisko takie wynika z treści art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego. Stwierdzenie to nie oznacza, że we wszystkich sprawach obowiązki w zakresie postępowania dowodowego spoczywają na organie, ponieważ we wszystkich tych postępowaniach, w których strona jest dysponentem jakichś informacji, obowiązana jest je udostępnić organowi celem wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy. Do obowiązku organu należy jedynie zobligowanie strony prowadzonego postępowania do udostępnienia takich informacji, dokumentów czy innych dowodów potwierdzających twierdzenia prezentowane przez stronę prowadzonego postępowania. Przywołane tu obowiązki spoczywające na stronie występują w szczególności w sprawach, w których strona domaga się od organu administracji przyznania jakiegoś uprawnienia. W rozpoznawanej sprawie strona wystąpiła o przyznanie takiego uprawnienia, a mianowicie zasiłku celowego, zatem to ona winna w ramach prowadzonego postępowania przedstawić organowi wszelką niezbędną dokumentację ilustrującą jej sytuację osobistą i życiową oraz mającą znaczenie dla podejmowanego rozstrzygnięcia. Uchybienia w tym zakresie strona w zasadzie kierować może pod własnym adresem, a nie organu administracji, który dopełnił ciążących na nim obowiązków i przeprowadził prawem przewidziany wywiad środowiskowy. Powyższe uwagi nie oznaczają jednakże, że organy administracji publicznej przy podejmowaniu kwestionowanej decyzji nie dopuściły się naruszeń prawa uzasadniających uwzględnienie wniesionej skargi. Podnieść należy, że poddane sądowej kontroli decyzje wydane zostały w warunkach uznania administracyjnego, a zatem organ administracji publicznej dokonywał samodzielnie wyboru następstwa prawnego. Prawidłowe dokonanie wyboru następstwa prawnego w tego typu przypadkach wymaga od organu administracji nie tylko ustalenia stanu faktycznego i prawnego w sprawie, ale elementem ustalenia stanu faktycznego będzie opracowanie wspólnie z adresatem działań organu administracji zakresu potrzeb strony, które będą przez uprawnionego pracownika organu monitorowane i w miarę możliwości gminy zaspokajane. Zatem w przypadku podejmowania rozstrzygnięć w warunkach uznania administracyjnego w pomocy społecznej nie jest wystarczające ustalenie sytuacji faktycznej związanej z występowaniem kryteriów uprawniających do ubiegania się o przyznanie świadczenia pieniężnego, ale zadaniem organu jest opracowanie planu działań względem takiej strony. W rozpoznawanej sprawie, jak było to sygnalizowane w dołączonych aktach brak jest takich informacji. Sąd nie twierdzi, że taki program nie jest opracowany, jednakże przy wydawaniu kwestionowanej decyzji brak było odwołania się do takiego programu, jak również nie zamieszczono go w aktach administracyjnych w oparciu, o ocenę, których Sąd miał podjąć rozstrzygnięcie o prawidłowości poddanych jego ocenie rozstrzygnięć organów obu instancji. W konsekwencji uznać należy, że organy administracji publicznej obu instancji dopuściły się naruszenia postanowień art. 39 ust. 1 i ust. 2 w związku z art. 41 oraz art. 108 ustawy o pomocy społecznej, a także działania takie wyczerpują naruszenie postanowień art. 7 i art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 8 tego aktu w zakresie pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa. Podnoszona okoliczność wyczerpuje znamiona uwzględnienia skargi przewidziane treścią art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a zatem naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

W ramach ponownie prowadzonego postępowania organ pierwszej instancji ponownie dokona oceny sytuacji faktycznej skarżącego i mając w polu widzenia opracowany program działań względem skarżącego, który jak zostało to powyżej zaznaczone posiada dochody wyłącznie pochodzące z szeroko rozumianej pomocy społecznej, podejmie stosowne rozstrzygnięcie.

Wobec powyższego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.

mr