Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 351/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2015-10-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 par 1 pkt 1 lit. a, art. 200, art. 205 par 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 51 ust. 1 pkt 3, art. 51 ust. 4
journal: Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
law: Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.

SENTENCJA

Dnia 16 października 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Barbara Rymaszewska Sędziowie Sędzia WSA Czesława Nowak-Kolczyńska (spr.) Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska Protokolant Starszy sekretarz sądowy Anna Kośka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 października 2015 roku sprawy ze skargi W. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...] znak: [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. na rzecz W. S. kwotę 800 (osiemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. LS


UZASADNIENIE

[...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. decyzją z dnia [...], nr [...], po rozpoznaniu odwołania A.S.–S., uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...], nr [...] w części i w tym zakresie umorzył postępowanie pierwszej instancji, a w pozostałej części utrzymał w mocy decyzję pierwszej instancji.

Stan faktyczny sprawy przedstawia się w sposób następujący:

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia 12 lipca 2011 roku nakazał inwestorowi – A z siedzibą w Ł. przy ul. B (dalej także jako: "inwestor"), na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 4 i ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku – Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2010 roku Nr 243, poz. 1623 ze zm.), wstrzymanie robót budowlanych związanych z budową budynku handlowo-usługowego na terenie działki nr 696/18 przy ul. C w Ł., prowadzonych w sposób istotnie odstępujący od ustaleń i warunków określonych w decyzji o pozwoleniu na budowę i ustalił obowiązek zabezpieczenia obiektu przed dostępem osób postronnych przez trwałe zamknięcie drzwi wejściowych.

Kontynuując postępowanie, decyzją z dnia 25 lipca 2011 roku organ nadzoru budowlanego szczebla powiatowego zobowiązał inwestora, na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, do sporządzenia i przedłożenia, w terminie do dnia 30 września 2011 roku, projektu budowlanego zamiennego uwzględniającego zmiany dokonane podczas budowy budynku handlowo – usługowego. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez organ nadzoru budowlanego szczebla wojewódzkiego.

Po przedłożeniu zamiennego projektu budowlanego, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...], na podstawie art. 51 ust. 4 w zw. z ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na wznowienie robót budowlanych przy budynku handlowo – usługowym nakładając na inwestora obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu.

W odwołaniach od powyższej decyzji A.S. – S. i W. S. wnieśli o jej uchylenie. A.S.–S. podniosła, że fundamenty obiektu rażąco odbiegają od zatwierdzonego projektu budowlanego, wskutek czego ściany jej budynku coraz bardziej się rysują. Natomiast W. S. wskazał, że projekt został sporządzony przez osobę nieuprawnioną, budynek nie spełnia warunków ochrony przeciwpożarowej, jak też narusza ustaloną linię zabudowy, a pomieszczenia piętra nie spełniają warunków minimalnego doświetlenia. Autor odwołania przedstawił szczegółowe zarzuty skierowane przeciwko przyjętym w projekcie budowlanym rozwiązaniom.

[...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., po rozpoznaniu odwołań, decyzją z dnia [...] czerwca 2012 roku, nr [...], utrzymał w mocy kwestionowane rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi A. S. – S. i W. S. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. wyrokiem z dnia 21 listopada 2012 roku, sygn. akt: II SA/Łd 773/12 oddalił skargę. Natomiast Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej W. S., wyrokiem z dnia 8 sierpnia 2014 roku, sygn. akt: II OSK 704/13 uchylił zaskarżony wyrok oraz zaskarżoną decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] czerwca 2012 roku, nr [...]. NSA wskazał na niedostateczne wyjaśnienie wątpliwości wynikających z odwołania W. S., a dotyczących projektu budowlanego i zawartych w nim rozwiązań. Wskazał na przepisy Prawa budowlanego, z których wynika zakres kompetencji i zadań ustawowo przypisanych organom nadzoru budowlanego stanowiących podstawę do merytorycznego rozpatrzenia odwołania W. S. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] roku.

[...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., po ponownym rozpoznaniu odwołań, decyzją z dnia [...], uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] w części udzielającej inwestorowi pozwolenia na wznowienie robót budowlanych przy budowie budynku handlowo-usługowego na działce nr 696/18 przy ul. C w Ł. i w tej części umorzył postępowanie pierwszej instancji, natomiast w pozostałym zakresie utrzymał w mocy decyzję pierwszej instancji. W motywach rozstrzygnięcia organ opisał dotychczasowy przebieg postępowania wskazując, iż Starosta [...] decyzją z dnia [...] września 2010 roku, nr [...], udzielił inwestorowi pozwolenia na budowę budynku handlowo-usługowego na działce nr ewid. 696/18 w Ł. przy ul. C. Z protokołu kontroli z dnia 23 maja 2011 roku wynika, iż na inwestowanym terenie prowadzona była budowa budynku handlowo-usługowego, który znajdował się w stanie surowym zamkniętym, trwały roboty wykończeniowe, stwierdzono niewykonanie ściany oddzielenia pożarowego od strony zachodniej, budynek odsunięty od ulicy C o ok. 20 cm. Szerokość budynku 8,30 m, długość większa o ok. 30 cm, wysokość od strony ul. C wynosi 7,5 m.

Jak wskazał organ, wobec istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego, w sprawie znalazł zastosowanie przepis art. 36a ust. 5 Prawa budowlanego, a następnie przepis art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. Do zamiennego projektu budowlanego stosuje się z zachowaniem odpowiedniości przepisy dotyczące projektu budowlanego, w szczególności art. 35 Prawa budowlanego. Zgodnie natomiast z brzmieniem art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego, na wniosek inwestora sprawdza się wykonanie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, i wydaje decyzję w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na wznowienie robót budowlanych albo – jeżeli budowa została zakończona – o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego. W decyzji tej nakłada się obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie.

Przedłożony zamienny projekt budowlany jest – zdaniem organu nadzoru budowlanego – zgodny z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy (decyzja Burmistrza Ł. z dnia [...] czerwca 2007 roku, nr [...]). W szczególności nie jest uzasadnione twierdzenie odwołania, iż obiekt został zrealizowany w sposób naruszający ściśle określoną linię zabudowy. Jak wynika z projektu zagospodarowania terenu, stanowiącego integralną część zamiennego projektu budowlanego, budynek został zaprojektowany i wykonany w tzw. ostrej granicy z działką stanowiącą ulicę C. Mylnie zatem odwołujący pojmuje, że decyzją o warunkach zabudowy ustalono ściśle obowiązującą linię zabudowy poza terenem inwestowanej działki. Jak wyjaśnił organ odwoławczy, nie jest zatem uzasadniony zarzut odwołania, iż inwestor dokonał zmiany obowiązującej linii zabudowy i cofnął budynek.

Organ odniósł się do zarzutów odwołania wskazując w szczególności, iż projekt budowlany zamienny został zatwierdzony przez rzeczoznawcę ds. bezpieczeństwa i higieny pracy, jak i rzeczoznawcę ds. zabezpieczeń pożarowych. Nie znajdują zatem, w ocenie organu, podstaw zarzuty dotyczące niespełnienia wymogów dotyczących doświetlenia pomieszczeń zwłaszcza, że w tym zakresie nie dokonano istotnych odstąpień i w pozwoleniu na budowę rozstrzygnięto jednoznacznie tę kwestię. Rzeczoznawca ds. zabezpieczeń pożarowych uznał, iż spełnione zostały wymagania ochrony przeciwpożarowej. Zmiany w zakresie fundamentowania obiektu mają charakter nieistotny, zatem brak jest podstaw do uznania, że obiekt został zaprojektowany i wybudowany w sposób naruszający warunki określone w art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. a i pkt 9 Prawa budowlanego.

Następnie organ podkreślił, iż sporny budynek ma kubaturę 932 m3, zaś projektant – J. K. może projektować obiekty o kubaturze do 1.000 m3, bez rozróżnienia na rodzaje budynków, zatem nie jest uzasadniony zarzut, iż projektant nie miał stosownych uprawnień do projektowania spornego budynku. Przedłożona dokumentacja zawiera wszystkie niezbędne dokumenty potwierdzające posiadane przez projektanta uprawnienia.

Następnie odnosząc się do pozostałych zarzutów odwołania organ zaakcentował, że w znacznej mierze dotyczą one prawidłowości projektu budowlanego (wadliwość i niejasność posadowienia, wadliwe podwaliny żelbetowe, nieważność uzgodnień, bowiem rozwiązania graficzne są całkowicie niezgodne z treścią tych uzgodnień, brak ogniomuru, brak przedstawienia rozwiązań projektowych i złamanie przepisów ochrony przeciwpożarowej, niepokazanie podpór dachu, niespełnienie warunku minimalnego doświetlenia, brak badań geologicznych). Analiza projektu budowlanego przeprowadzona przez organy nadzoru budowlanego obu instancji wykazała, że inwestycja nie narusza warunków określonych w rozporządzeniu z dnia 12 kwietnia 2002 roku Ministra Infrastruktury warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.). Dostrzegając, iż zarzuty dotyczące prawidłowości rozwiązań projektowych nie dotyczą projektu zagospodarowania terenu, lecz projektu architektoniczno-budowlanego, organ wyjaśnił, iż stosownie do treści art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę organ sprawdza zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi i nie jest uprawniony do oceny, czy rozwiązania zawarte w projekcie budowlanym są zgodne z przepisami i sztuką budowlaną. Wyłączną odpowiedzialność za zgodność projektu budowlanego z przepisami prawa i zasadami wiedzy technicznej ponosi projektant (art. 20 ust. 1-4 Prawa budowlanego). Gołosłowne twierdzenia wskazujące na niezgodność projektu budowlanego nie mogą stanowić podstawy do prowadzenia postępowania w celu kontroli poprawności rozwiązań projektowych przez organy nadzoru budowlanego, a tym bardziej prowadzić do odmowy zatwierdzenia zamiennego projektu budowlanego. W ocenie organu, wystarczającym dowodem prawidłowości projektu budowlanego, czyli jego zgodności z przepisami jest oświadczenie projektanta o sporządzeniu projektu budowlanego zgodnie z obowiązującymi przepisami i zasadami wiedzy technicznej.

Organ nie stwierdził by zamienny projekt budowlany naruszał przepisy w stopniu oczywistym, co miałoby skutkować odmową udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych. Wobec tego – zdaniem organu – nie znajduje uzasadnienia zarzut wskazujący na możliwość doprowadzenia do katastrofy budowlanej czy naruszenia przepisów przeciwpożarowych zwłaszcza, że projekt budowlany był opiniowany przez rzeczoznawcę ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych. Rozwiązania projektowe (zastosowane materiały budowlane konstrukcji przekrycia dachowego) zostały zaopiniowane pozytywnie.

Wobec tego organ nie znajdując przesłanek uzasadniających odmowę zatwierdzenia zamiennego projektu budowlanego uznał, że decyzja pierwszej instancji nie narusza prawa. Uwzględniając okoliczność, iż w toku postępowania roboty budowlane zostały zakończone, a Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. decyzją z dnia [...] stycznia 2013 roku, nr [...], na podstawie art. 59 ust. 1 i ust. 3 Prawa budowlanego, udzielił pozwolenia na użytkowanie spornego budynku i protokołem z dnia 30 października 2013 roku potwierdził wykonanie robót wykończeniowych, organ uchylił decyzję pierwszoinstancyjną w części udzielającej inwestorowi pozwolenia na wznowienie robót budowlanych i w tej części umorzył postępowanie pierwszej instancji.

W skardze do sądu administracyjnego W. S. wskazał, iż kwestionuje decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. w części, w której organ utrzymał w mocy decyzję pierwszej instancji domagając się jej uchylenie, a nadto domagając się uchylenia decyzji pierwszej instancji oraz odmowy zatwierdzenia zamiennego projektu i nakazania rozbiórki obiektu, ewentualnie po uchyleniu decyzji obu instancji przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zdaniem autora skargi, w sprawie doszło do naruszenia:

- art. 7, art. 8, art. 75 § 1, art. 77 i art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 roku, poz. 267 ze zm., dalej jako: "K.p.a."), poprzez wydanie decyzji z naruszeniem zasady praworządności, naruszeniem słusznego interesu skarżącego, nienależytym wyjaśnieniu okoliczności sprawy wskutek niedostatecznego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, także w zakresie błędnego ustalenia, iż zamienny projekt budowlany sporządzony został zgodnie z przepisami techniczno-budowlanymi spełnia wszystkie wymagania przeciwpożarowe i bhp;

- art. 107 K.p.a. poprzez zaniechanie rozpoznania przez organ odwoławczy wszystkich zarzutów podniesionych w odwołaniach;

- art. 75 § 1, art. 77, art. 80 i art. 81 K.p.a. poprzez pozostawienie uwag i zarzutów skarżących bez merytorycznego rozpoznania, w szczególności poprzez zaniechanie przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego na okoliczność zgodności zamiennego projektu budowlanymi z przepisami techniczno-budowlanymi;

- art. 84 § 1 K.p.a. poprzez zaniechanie dopuszczenia dowodu z opinii biegłego w sytuacji podnoszenia przez skarżącego zarzutów o charakterze merytorycznym dotyczących zarówno zatwierdzonego projektu budowlanego zamiennego, jak i faktycznej realizacji budowy;

- art. 85 § 1 K.p.a. poprzez jego niezastosowanie i nieprzeprowadzenie przez organ nadzoru budowlanego oględzin budynku, którego dotyczy projekt budowlany oraz budynku i terenu sąsiadującego w sytuacji gdy skarżący wielokrotnie podnosił zarzuty dotyczące nieprawidłowej realizacji budowy i jej negatywnego wpływu na osuwanie się jego budynku;

- art. 138 K.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji pierwszej instancji w przedmiocie zatwierdzenia zamiennego projektu budowlanego;

- art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a i b i pkt 9 Prawa budowlanego poprzez zatwierdzenie projektu budowlanego w sytuacji gdy projekt i wybudowany budynek nie spełniają wymagań techniczno-budowlanych, bhp, bezpieczeństwa pożarowego oraz godzą w występujące w obszarze oddziaływania obiektu uzasadnionych interesów osób trzecich;

- art. 32 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego poprzez zatwierdzenie zamiennego projektu budowlanego pomimo nieuzyskania przez inwestora, wszystkich wymaganych przepisami szczególnymi, pozwoleń, uzgodnień lub opinii innych organów;

- art. 34 ust. 1, 2 i 3 lit a i b Prawa budowlanego poprzez zatwierdzenie zamiennego projektu budowlanego o niepełnej treści oraz niespełniającego wymagań określonych w decyzji o warunkach zabudowy, w szczególności w zakresie linii zabudowy;

- art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego poprzez zaniechanie sprawdzenia spełnienia wszystkich wymagań przez zamienny projekt budowlany i bezzasadne uznanie, że tenże projekt jest zgodny z przepisami, w tym przepisami techniczno-budowanymi;

- art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego polegające na jego bezzasadnym niezastosowaniu i wydaniu decyzji o zatwierdzeniu projektu zamiast decyzji odmawiającej jego zatwierdzenia, jako nieprawidłowego;

- art. 49 ust. 1 i ust. 3 w zw. z art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego poprzez zaniechanie zbadania zgodności zamiennego projektu z przepisami i jego kompletności, a także poprzez zatwierdzenie projektu sporządzonego przez osobę, która nie posiada wymaganych uprawnień budowlanych, a w konsekwencji niewydanie decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu;

- art. 51 ust. 4 i 5 Prawa budowlanego poprzez zatwierdzenie zamiennego projektu budowlanego i niewydanie decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu w sytuacji gdy złożony projekt zamienny nie spełnia wymagań prawa budowlanego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zaprezentowaną w uzasadnieniu kwestionowanego w skardze rozstrzygnięcia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 roku, poz. 270 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi, normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Podkreślić przy tym należy, iż sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.).

W sprawie w pierwszej kolejności odnotować wypada, iż przedmiotem skargi w sprawie jest decyzja [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] wydana w wyniku ponownego rozpoznania odwołania, po uchyleniu wcześniejszej decyzji organu odwoławczego mocą wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 sierpnia 2014 roku, sygn. akt: II OSK 704/13. W zaskarżonej decyzji wojewódzki organ nadzoru budowlanego zatwierdził projekt budowlany zamienny w związku z prowadzonym w sprawie postępowaniem regulowanym art. 51 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego.

Dla rozstrzygnięcia sprawy kluczowe jest, przede wszystkim przesądzenie, czy przy rozpoznawaniu niniejszej sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny związany jest, stosownie do art. 153 p.p.s.a., oceną prawną wyrażoną przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 8 sierpnia 2014 roku, sygn. akt: II OSK 704/13. Powyższy wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego jest prawomocny. Oznacza to, że orzeczenie wywiera skutki określone w art. 170 p.p.s.a. Co do zasady, w takiej sytuacji zachodzi konieczność zastosowania art. 153 oraz art. 170 i art. 171 p.p.s.a. Zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu wiąże w tej sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. Ustanowiona w art. 153 p.p.s.a. zasada związania powoduje, że skutki wyroku sądu administracyjnego dotyczą każdego nowego postępowania prowadzonego w zakresie danej sprawy i obejmują zarówno postępowanie sądowoadministracyjne, w którym orzeczenie zostało wydane, postępowanie administracyjne, w którym zapadło zaskarżone rozstrzygnięcie administracyjne, jak również wszystkie przyszłe postępowania administracyjne i sądowoadministracyjne dotyczące danej sprawy administracyjnej. Ocena prawna, o której stanowi analizowany przepis, może dotyczyć zarówno samej wykładni prawa materialnego i procesowego, jak i braku wyjaśnienia w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym istotnych okoliczności stanu faktycznego. Zarówno organ administracji, jak i sąd, rozpatrując sprawę ponownie, obowiązane są zastosować się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku, bez względu na poglądy prawne wyrażone w orzeczeniach sądowych w innych sprawach. Natomiast naruszenie przez organy administracyjne postanowień art. 153 p.p.s.a. uzasadnia możliwość powtórnego zaskarżenia aktu lub czynności na tej podstawie i spowoduje uchylenie ich przez sąd administracyjny. Stanowi to gwarancję przestrzegania przez te organy związania orzeczeniem tego sądu (Komentarz do ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi J. Tarno, wydanie 3, Warszawa 2008, str. 376 i nast.).

Zgodnie zaś z art. 170 i art. 171 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe. Należy jednakże podkreślić, że sąd administracyjny dokonując kontroli działalności administracji publicznej, w przypadku, gdy przedmiotem wniesionej do niego skargi jest decyzja administracyjna, ocenia jej zgodność z prawem (legalność) na dzień jej wydania. Co do zasady zatem zdarzenia mające miejsce po dacie wydania zaskarżonej decyzji nie mają wpływu na jej ocenę. Znajduje to swoje przełożenie w zakresie interpretacji zasady związania oceną prawną wyrażoną przez sąd w wyroku, bowiem zaznaczyć należy, że ocena prawna zawarta w orzeczeniu sądu administracyjnego utraci moc wiążącą w wypadku zmiany stanu prawnego, jeżeli to spowoduje, że pogląd sądu stanie się nieaktualny (por. wyrok NSA z dnia 22 września 1999 r., I SA 2019/98, dostępny w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl).). Podobny skutek, tj. ustanie mocy wiążącej wspomnianej oceny, może spowodować zmiana - po wydaniu orzeczenia sądowego - istotnych okoliczności faktycznych oraz wzruszenie orzeczenia zawierającego ocenę prawną w przewidzianym do tego trybie (A. Kabat w: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wydanie II, Wolters Kluwer, Warszawa 2006, s. 325-326 i B. Adamiak, Glosa do wyroku SN z dnia 25 lutego 1998 r., III RN 130/97, OSP 1999/5/101). Podobny pogląd wyraził NSA w wyroku z dnia 10 stycznia 2012 r., sygn. akt II FSK 1328/10 (LEX nr 1104099), w którym stanął na stanowisku, że związanie oceną prawną oznacza, że ani organ administracji, ani sąd administracyjny, nie mogą w przyszłości formułować innych, nowych ocen prawnych, które pozostawałyby w sprzeczności z poglądem wcześniej wyrażonym w uzasadnieniu wyroku i mają obowiązek podporządkowania się mu w pełnym zakresie. Zatem ocena prawna traci moc wiążącą tylko w przypadku zmiany prawa, zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy oraz w wypadku wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego ocenę prawną.

W rozpatrywanej sprawie mamy do czynienia z istotną zmianą stanu faktycznego w sprawie, co uzasadnia uchylenie się od obowiązku zastosowania w niniejszej sprawie zasad wynikających z art. 153 oraz art. 170 p.p.s.a. Na tę ocenę wpływa okoliczność, iż po wydaniu przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. decyzji z dnia [...] czerwca 2012 roku, która została uchylona mocą wspomnianego wyroku NSA, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego prowadził postępowanie w sprawie w efekcie którego, po rozpoznaniu wniosku inwestora z dnia 30 października 2012 roku, decyzją z dnia [...] stycznia 2013 roku udzielił pozwolenia na użytkowanie budynku handlowo–usługowego zlokalizowanego w Ł. przy ul. C. Wobec tego, iż okoliczność ta zaistniała już po wydaniu kontrolowanej przez Sąd kasacyjny decyzji, tym samym nie mogła zostać uwzględniona przez ten sąd.

W tej sytuacji oceniając legalność zaskarżonej w sprawie decyzji i dostrzegając okoliczność wydania przez organ nadzoru budowlanego decyzji o pozwoleniu na użytkowanie spornego obiektu, zwrócić należy uwagę iż okoliczność uzyskania przez inwestora pozwolenia na użytkowanie obiektu, pozbawia organ nadzoru budowlanego możliwości prowadzenia postępowania w trybie art. 51 Prawa budowlanego do czasu wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji o pozwoleniu na użytkowanie (por. np. wyroki NSA: z dnia 6 marca 2015 roku, II OSK 1893/13; z dnia 1 sierpnia 2012 roku, II OSK 2012/11, dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl).

W orzecznictwie sądów administracyjnych wyrażano już stanowisko, że udzielając pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego, organ porównuje zakres wykonanych prac z zakresem robót wskazanym w projekcie. Ma też obowiązek ocenić charakter ewentualnych odstępstw przez pryzmat kryteriów wskazanych w art. 36a ust. 5 ustawy - Prawo budowlane i odmówić wydania pozwolenia w przypadku stwierdzenia istotnych odstępstw. Zatem, skoro przesłanką wydania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie jest zgodność wykonanych robót z projektem - to wyrażona w tej decyzji ocena tego elementu korzysta z wszystkich domniemań, jakie przysługują ostatecznej decyzji administracyjnej (wyroki NSA z dnia: 13 maja 2003 r., IV SA/2176/01, 6 marca 2015 roku, II OSK 1893/13 oraz wyrok WSA w Lublinie z dnia 13 października 2009 r., sygn. akt: II SA/Lu 439/09, dostępne pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl). Jednakże późniejsze wyeliminowanie decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na wznowienie robót budowlanych, w oparciu o którą dokonywana był owa ocenia i wydana została decyzja o pozwoleniu na użytkowanie, daje podstawę do wznowienia postępowania stosownie do art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. celem wyeliminowania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Jest to jednak odrębne postępowanie i sąd administracyjny orzekający w tej sprawie nie może obligować organu do wszczęcie takiego postępowania z urzędu. Niemniej, dopiero usunięcie z obrotu prawnego decyzji o pozwoleniu na użytkowanie umożliwi organowi prowadzenie postępowania naprawczego.

Podsumowując, w ustalonym stanie faktycznym organ nadzoru budowlanego nie miał więc podstaw do prowadzenia postępowania naprawczego po uzyskaniu przez inwestora decyzji o pozwoleniu na użytkowanie spornego obiektu. Istnienie w obrocie prawnym pozwolenia na użytkowanie determinuje postawę organów nadzoru budowlanego w kwestii ewentualnego prowadzenia procedury naprawczej przewidzianej w art. 50 – 51 Prawa budowlanego. Podkreślić należy, iż decyzja zezwalająca na użytkowanie obiektu budowlanego jest swoistym potwierdzeniem jego legalności. Nie można zatem prowadzić postępowania naprawczego w stosunku do obiektu, którego zgodność z prawem potwierdza inny akt administracyjny, bowiem taka sytuacja jest sprzeczna z regułami porządku prawnego, zasadami legalności i praworządności – art. 6 i 7 K.p.a. i kontestuje zaufanie do organów państwa. Skoro w sprawie nie było podstaw do prowadzenia procedury naprawczej, to uzasadniony jest zarzut naruszenia art. 50 ust. 1 pkt 3 i ust. 4 Prawa budowlanego (por. wyrok NSA z dnia 1 sierpnia 2012 roku, II OSK 2012/11 oraz z dnia 16 marca 2012 roku, II OSK 2568/10, dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl).

W tej sytuacji poza wpływem na rozstrzygnięcie pozostają wszystkie merytoryczne zarzuty podniesione w skardze, a zmierzające do zakwestionowania możliwości zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego. Na tym etapie postępowania odniesienie się do tych zarzutów jest przedwczesne, będą one mogły być podnoszone w postępowaniu prowadzonym w celu uregulowania stanu prawnego budynku handlowo-usługowego, co będzie możliwe dopiero po usunięciu z obrotu decyzji pozwalającej na użytkowanie obiektu, która wskazuje na jego zgodność z prawem. Obecnie więc, bezprzedmiotowym jest prowadzenie postępowania w celu ustalenia zgodności wybudowanego obiektu z prawem kiedy zgodność tę potwierdza ostateczna decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia z dnia [...]stycznia 2013 [...] o pozwoleniu na użytkowanie.

Mając powyższe na względzie, sąd orzekł jak w punkcie pierwszym wyroku na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. O zwrocie kosztów postępowania sąd postanowił jak w punkcie drugim wyroku, przyjmując za podstawę rozstrzygnięcia przepis art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a.

k.ż.