Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 2421/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2007-02-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Aldona Gąsecka-Duda (spr.) Sędziowie: WSA Krystyna Daniel AWSA Janusz Kasprzycki Protokolant: Anna Fugiel po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lutego 2007 r. sprawy ze skargi M. H. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 27 sierpnia 2003r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącej M. H. kwotę 305 zł (trzysta pięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Postanowieniem Wójta Gminy K. z dnia [...].11.2000r. znak [...], na podstawie art. 59 § 1 pkt 2, § 2, § 4 ustawy z dnia 17.06.1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity Dz. U. z 1991r. Nr 36, poz. 181 z późniejszymi zmianami) - umorzono postępowanie egzekucyjne w stosunku do S. S., toczące się celem wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym nr 1 z [...].05.2000r.

W uzasadnieniu tego orzeczenia wskazano, że postanowieniem z dnia [...].06.1999r. znak [...] Wójt Gminy K. na wniosek M. D., M. H. i A. M. podjął postępowanie egzekucyjne w sprawie wykonania decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w N. z dnia [...].06.1993r. znak [...], nakładającej na J. S. obowiązek o charakterze niepieniężnym, określony w przedmiotowej decyzji. Postępowanie egzekucyjne wszczęto względem spadkobierców J. S., tj. : S. S., J. S., M. S., J. S., K. S. oraz C. Z. i B. Z.

W toku postępowania organ egzekucyjny postanowieniem z dnia [...].05.2000r. umorzył postępowanie egzekucyjne zmierzające do wykonania obowiązku nałożonego decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w N. z dnia [...].06.1993r. znak [...] w stosunku do J. S., M. S., J. S., K. S. i C. Z., gdyż umową częściowego działu spadku z dnia [...].08.1999r. w wyniku zniesienia współwłasności właścicielami działek graniczących z posesją M. H., M. D. i A. M. zostali S. S. i B. Z.

Ponadto, postanowieniem z dnia [...].05.2000r. Wójt Gminy K. nałożył na zobowiązanych – S. S. i B. Z. grzywnę w kwocie 100,00zł. w celu przymuszenia do wykonania obowiązków określonych w załączonym tytule wykonawczym nr 1 z [...].05.2000r. Od postanowienia w terminie złożył zażalenie S. S., zaś w jego rozpoznaniu postanowieniem z dnia [...].08.2000r. znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] uchyliło zaskarżone postanowienie i sprawę przekazało organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia, wskazując na postanowienie Kierownik Urzędu Rejonowego z dnia [...].02.1998r., którym umorzono w stosunku do S. S. postępowanie egzekucyjne w sprawie wykonania decyzji ostatecznej z dnia [...].06.1993r. uznając, że roboty nakazane decyzją zostały wykonane. Jeżeli zatem postępowanie egzekucyjne w sprawie wykonania obowiązku nałożonego decyzją z [...].06.1993r. zostało umorzone z powodu wykonania decyzji, to niedopuszczalne jest wszczynanie nowego postępowania egzekucyjnego dopóki prawomocne postanowienie nie zostanie wzruszone w sposób prawem przewidziany. Mając na uwadze wyżej wskazane okoliczności i stanowisko organu odwoławczego orzeczono o umorzeniu postępowanie egzekucyjne w stosunku do S. S., toczące się celem wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym nr 1 z [...].05.2000r.

Kolejnym postanowieniem Wójta Gminy K. z dnia [...].11.2000r. znak [...], na podstawie art. 59 § 1 pkt 2, § 2, § 4 ustawy z dnia 17.06.1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity Dz. U. z 1991r. Nr 36, poz. 181 z późniejszymi zmianami) - umorzono postępowanie egzekucyjne w stosunku do B. Z., toczące się celem wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym nr 1 z [...].05.2000r., z analogicznym jak wyżej uzasadnieniem.

Na oba postanowienia Wójta Gminy K. z dnia [...].11.2000r. odrębne zażalenia złożyły M. H., A. M. i M. D.. Zarzucając sprzeczność poczynionych ustaleń prowadzących do błędnych wniosków oraz naruszenie przepisów prawa skarżące wnosiły o ich uchylenie i przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu zażaleń wskazały na niezastosowanie się przez Wójta Gminy K. do zaleceń zwartych w postanowieniu Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], którym uchylono postanowienie organu pierwszej instancji nakładające na S. S. i B. Z. grzywnę w kwocie 100,00zł. pomimo, że sprawę przekazano do ponownego rozpoznania. Organ pierwszej instancji przy ponownym rozpatrzeniu sprawy nie podjął jednak żadnych czynności sprawdzających, zadowalając się jedynie przytoczeniem części uzasadnienia postanowienia organu drugiej odwoławczego, które gdyby zakładany stan faktyczny był prawdziwy, zasługiwałoby na akceptację. Skarżące wskazały jednak, że wcześniejsze postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego nie zyskało waloru ostateczności, zostało bowiem zaskarżone przez autorki zażalenia do Naczelnego Sądu Administracyjnego – Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie, który wyrokiem z dnia 4 lutego 2000r. sygn. akt II SA/Kr 1171/98 postanowienie to uchylił. Organ pierwszej instancji nie może tłumaczyć się nieznajomością wymienionego wyroku, bowiem był o nim obszernie informowany we wcześniejszych pismach. Zaskarżone postanowienie jest zatem przedwczesne, co uzasadnia jego uchylenie.

Postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...].02.2001r. znak [...], po rozpoznaniu zażalenia M. H., A. M. i M. D. na postanowienie Wójta Gminy K. z dnia [...].11.2000r. znak [...] umarzające postępowanie egzekucyjne wszczęte w stosunku do B. Z. i S. S. celem wykonania obowiązku nałożonego w tytule wykonawczym nr 1 z dnia [...].05.2000r., na podstawie art. 138 § 2 w zw. z art. 144 i 124 k.p.a. oraz art. 15, 16, 17 i 18 ustawy z dnia 17.06.1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity Dz. U. z 1991 roku, Nr 36, poz. 181 z późniejszymi zmianami) – uchylono w całości zaskarżone postanowienie, a sprawę przekazano organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia.

W uzasadnieniu tego orzeczenia nawiązano do zaleceń zawartych w powoływanym przez skarżące postanowieniu Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...].08.2000r., dotyczących między innymi szczegółowego zbadania kwestii istnienia wcześniejszego postanowienia dotyczącego umorzenia postępowania egzekucyjnego w sprawie wykonania ostatecznej decyzji z dnia [...].06.1993r., jak również pisma M. H., A. M. i M. D. z dnia [...].11.2000r., z którego wynika iż nie zgadzają się z prezentowanymi w nim poglądami. W tym kontekście uznano za wadliwość niewyjaśnienie wyżej wymienionym przez organ pierwszej instancji, że postanowienie Wojewody z dnia [...].04.1998r. w momencie jego podpisania stało się ostateczne, a wyrok na który się powołują dotyczy zupełnie innej sprawy. Za uchybienie uznano także poprzestanie na korzystaniu przy ustaleniach jedynie z pierwszej strony kserokopii postanowienia wydanego przez Urząd Wojewódzki w [...] z dnia [...].04.1998r. znak [...], którym utrzymano w mocy postanowienie Kierownika Urzędu Rejonowego o umarzeniu postępowanie egzekucyjnego w sprawie decyzji z dnia [...].06.1993r., jak również inne braki w zgromadzonym materiale dowodowym.

Na postanowienie organu drugiej instancji skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego – Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie wnieśli zarówno S. S., jak i M. H., A. M. oraz M. D., przy czym przed rozpoznaniem obu skarg postanowieniem Wójta Gminy K. z dnia [...].05.2001r. znak [...] na podstawie art. 59 § 1 pkt 2, § 2, § 4 ustawy z dnia 17.06.1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity Dz. U. z 1991r. Nr 36, poz. 181 z późniejszymi zmianami) - umorzono postępowanie egzekucyjne wszczęte na wniosek M. D., M. H. i A. M. na podstawie tytułów wykonawczych nr 1 z dnia [...].11.1999r. i nr [...].05.2000r. w stosunku do B. Z. i S. S. Postanowienie organu pierwszej instancji zostało zaskarżone przez M. H., A. M. oraz M. D. w drodze zażalenia z daty [...].05.2001r.

Wyrokiem z dnia 2.03.2002r. sygn. akt II SA/Kr 1034/01 Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie – Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie po rozpoznaniu skarg S. S. oraz M. H., A. M. i M. D. na postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...].02.2001r., znak [...] uchylił zaskarżone postanowienie.

Po przedstawieniu stanu faktycznego sprawy Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że stosownie do art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jeżeli jej przepisy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym odpowiednie zastosowanie znajdują przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Przepis art. 59 § 4 powołanej ustawy przewiduje, że na postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego służy zażalenie, przy czym ustawa ta nie zawiera regulacji dotyczących treści rozstrzygnięć jakie winien podjąć organ odwoławczy. Odesłanie, zawarte w art. 18 ustawy oznacza, że organ rozpoznający zażalenie, może podjąć zgodnie z art. 144 k.p.a. jedno z rozstrzygnięć przewidziane w art. 138 k.p.a. Organ ten jest organem merytorycznym i ma obowiązek rozpoznać sprawę co do istoty.

Zaskarżone postanowienie zostało oparte na art. 138 § 2 k.p.a. i ma charakter kasacyjny, stąd kontrola jego zgodności z prawem obejmuje przede wszystkim ocenę, czy istniały przesłanki w materiale sprawy do takiego rozstrzygnięcia. Dokonana na tej płaszczyźnie kontrola zaskarżonego postanowienia prowadzi do wniosku, że w świetle motywów przyjętych za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia nie zostało wykazane, że rozpatrzenie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części, a zatem, że organ odwoławczy mógł podjąć rozstrzygnięcie określone przepisem art. 138 § 2 k.p.a. Jak wskazał dalej Naczelny Sąd Administracyjny, na karcie 34 akt organu pierwszej instancji znajduje się kserokopia pełnej treści postanowienia Wojewody [...] z dnia [...].04.1998r. znak [...], utrzymującego w mocy postanowienie Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...].02.1998r. w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego, wraz z uzasadnieniem. Mimo iż na karcie 36 akt Samorządowego Kolegium Odwoławczego złożono tylko pierwszą stronę tego dokumentu, nie ma odbicia w aktach stanowisko organu odwoławczego, że organ pierwszej instancji umorzył postępowanie bez jakichkolwiek czynności, opierając się jedynie na tym szczątkowym dokumencie. Artykuł 75 § 1 k.p.a. stanowi, że dowodem może być wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem, wymieniając przykładowo dokument jako środek dowodowy. Okoliczność, że art. 76 k.p.a. odnosi się do dokumentów urzędowych, nie daje podstaw do konstruowania w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia stanowiska, że dowodem może być jedynie oryginał dokumentu, a nie jego kserokopia. Organ pierwszej instancji umorzył postępowanie wszczęte w celu wykonania obowiązku nałożonego tytułem wykonawczym Nr 1 z dnia [...].05.2000r.. Powyższe tytuły znajdują się na karcie 28 i 31 tomu II akt i odwołują się do obowiązku, nałożonego decyzją z dnia [...].06.1993r. znak [...]. Przedstawione przez organ pierwszej instancji akta - jak to zauważyło Samorządowe Kolegium Odwoławcze, rzeczywiście nie zawierają decyzji z dnia [...].06.1993r., ale też stwierdzić należy, że organowi drugiej instancji przedłożono jedynie akta rozpoczynające się od wniosku z dnia [...].04.1999r. o podjęcie postępowania egzekucyjnego zawieszonego postanowieniem z dnia [...].04.1996r. Z akt sprawy nie wynika, by organ odwoławczy tę okoliczność dostrzegł i żądał przedstawienia całości akt sprawy przed podjęciem zaskarżonego postanowienia. Cząstkowe akta wskazują, że organ egzekucyjny wystawił tytuły wykonawcze Nr [...] z dnia [...].11.1999r. w celu wykonania obowiązku nałożonego decyzją z dnia [...].06.1993r., kierując uprzednio upomnienia i tytuły do szerszego kręgu zobowiązanych. Wynika z akt dalej, że ponowne wystawienie tytułu Nr 1 z dnia [...].05.2000r. miało miejsce tylko względem S. S. i B. Z., przy umorzeniu postępowania egzekucyjnego postanowieniem z tej samej daty względem pozostałych początkowo zobowiązanych. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ odwoławczy nie poczynił ustaleń, obrazujących przebieg i stan postępowania egzekucyjnego. Powyższe okoliczności prowadzą do wniosku, że uzasadnienie zaskarżonego postanowienia nie w pełni odpowiada wymogom art. 107 § 3 k.p.a., co uniemożliwia kontrolę zasadności podjętego rozstrzygnięcia o charakterze kasacyjnym. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał dalej, że dopiero dysponowanie przez organ odwoławczy całością akt postępowania oraz ocena znajdujących się w aktach postępowania dowodów, znajdująca odzwierciedlenie w uzasadnieniu, winna stanowić podstawę przyszłego rozstrzygnięcia.

Po ponownym przeprowadzeniu postępowania odwoławczego, postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 27.08.2003r. znak [...], po rozpoznaniu zażalenia M. H., A. M. i M. D. na postanowienie Wójta Gminy K. z dnia [...].11.2000r. znak [...] umarzające postępowanie egzekucyjne wszczęte w stosunku do S. S. celem wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym nr [...] z dnia [...].05.2000r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 144 i 123, 124 k.p.a. oraz art. 15, 17, 18 i 59 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 17.06.1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( Dz. U. z 2002 roku, Nr 110, poz. 968 z późniejszymi zmianami ) – utrzymano w mocy zaskarżone postanowienie, wskazując w uzasadnieniu na następujące okoliczności.

Decyzją z dnia [...].06.1993r. znak [...] Urząd Rejonowy w N. nakazał J. S. wykonanie w terminie do 30.09.1993r. szeregu prac dotyczących zmiany stosunków wodnych na gruncie. Decyzją z dnia [...].07.1993r. działający z upoważnienia Wojewody [...] Zastępca Dyrektora Wydziału Ochrony Środowiska Zasobów Naturalnych i Leśnictwa ustalił nowy termin wykonania prac do [...].10.1993r. Postanowieniem z dnia 22.09.1993r. Naczelny Sąd Administracyjny odrzucił skargę A. M. i M. H. na ostateczną decyzję Wojewody [...] ustalającą nowy termin wykonania prac. Dnia 11.08.1994r., po uprzednim wysłaniu upomnienia, Urząd Rejonowy w N. wystawił tytuł wykonawczy, określając obowiązek podlegający wykonaniu wierzyciela oraz dłużnika Postanowieniem z dnia 26.09.1994r. nałożono na S. S. grzywnę w celu przymuszenia, a postanowienie to zostało utrzymane w mocy przez organ drugiej instancji. Następnie postanowieniem z dnia [...].04.1996r. Urząd Rejonowy w N. zawiesił postępowanie egzekucyjne w sprawie wykonania decyzji z dnia [...].06.1993r. z powodu śmierci zobowiązanego do czasu ustalenia jego spadkobierców. Postanowienie to zostało utrzymane w mocy przez Wojewodę [...]. Sąd Rejonowy w Z. postanowieniem z dnia [...].12.1996r. stwierdził nabycie spadku po zobowiązanym do wykonania obowiązków przez S. S. Dnia [...].01.1997r. M. H. i A. M. złożyły wniosek do Urzędu Rejonowego w N. o podjęcie zawieszonego postępowania. Postanowieniem z dnia [...].02.1997r. Urząd Rejonowy odmówił podjęcia zawieszonego postępowania. Dnia [...].05.1997r. dokonano oględzin miejsca sporu wodnego, a następnie decyzją z [...].07.1997r. zmieniono treść rozstrzygnięcia zawartego w decyzji z dnia [...].06.1993r..Na skutek odwołania A. M. i M. H. decyzja ta została uchylona przez organ drugiej instancji, a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania. Decyzją z dnia [...].02.1998r. Urząd Rejonowy w N. umorzył postępowanie w sprawie zmiany decyzji ostatecznej z dnia [...].06.1993r. Postanowieniem z dnia [...].02.1998r. znak [...] Urzędu Rejonowego w N. umorzył postępowanie egzekucyjne wobec S. S. w sprawie wykonania decyzji z dnia [...].06.1993r. stwierdzając, że roboty nakazane decyzją zostały przez niego wykonane przed wszczęciem postępowania. Postanowienie to zostało utrzymane w mocy przez organ drugiej instancji. Naczelny Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 4.02.1999r. sygn. II SA/Kr/1171/98 uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...].04.1998r. i Kierownika Urzędu Rejonowego w N. z dnia [...].02.1999r. w przedmiocie umorzenia postępowania o zmianie decyzji ostatecznej. W związku ze zmianą przepisów ustawy Prawo wodne, pismem z dnia 4.05.1999r. Starosta Powiatowy w Z. przekazał sprawę dotyczącą sporu wodnego Wójtowi Gminy K., który postanowieniem z dnia [...].06.1999r. podjął zawieszone postępowanie egzekucyjne w sprawie wykonania obowiązków nałożonych decyzją z dnia [...].06.1993r., przesyłając postanowienie spadkobiercom. Pismem złożonym w Urzędzie Gminy dnia [...].06.1999r. S. S. wniósł o umorzenie postępowania egzekucyjnego powołując się na wydane w tej materii postanowienie Kierownika Urzędu Rejonowego i Wojewody [...]. Dnia 7.10.1999r., Wójt Gminy K. skierował do spadkobierców po zobowiązanym decyzją z dnia [...].06.1993r. upomnienie z wezwaniem do dobrowolnego wykonania robót o jakich mowa w tej decyzji. W dniu [...].11.1999r. organ egzekucyjny wystawiał tytuł wykonawczy nr 7, który wraz z postanowieniem z tej samej daty o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia doręczał zobowiązanym. Postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia, zaskarżone przez S. S., zostało uchylone przez organ drugiej instancji, a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania. Postanowieniem z dnia [...].05.2000r. znak [...] Wójt Gminy K. umorzył postępowanie egzekucyjne zmierzające do wykonania obowiązku nałożonego decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w N. z dnia [...].06.1993 r. wobec J. S., M. S., J. S., K. S. oraz C. Z. Na to postanowienie żadna ze stron nie złożyła zażalenia. Tego samego dnia organ egzekucyjny wystawił dwa tytuły wykonawcze nr 7, określając jako zobowiązanych do wykonania obowiązków nałożonych decyzją z dnia [...].06.1993r. B. Z. oraz S. S. Tytuły te wraz z postanowieniem o nałożeniu grzywny, wydanym tego samego dnia doręczone zostały obydwu stronom. Postanowienie o nałożeniu grzywny na S. S. po złożeniu przez niego zażalenia zostało uchylone przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. W postanowieniu organu drugiej instancji zwrócono uwagę organowi egzekucyjnemu, że w sprawie dotyczy egzekucji obowiązków nałożonych decyzją z dnia [...].06.1993r., prowadzone przez Kierownika Urzędu Rejonowego w N. postępowanie egzekucyjne zostało umorzone postanowieniem z dnia [...].02.1998r., a po złożeniu zażalenia zostało ono utrzymane w mocy przez organ drugiej instancji. W dniu [...] listopada 2000r. organ egzekucyjny umorzył postępowanie egzekucyjne wobec S. S. W uzasadnieniu postanowienia powołano się na postanowienie Kierownika Urzędu Rejonowego w N. z dnia [...].02.1998r. umarzające postępowanie egzekucyjne w stosunku do S. S. w sprawie wykonania decyzji ostatecznej z dnia [...].06.1993r. Na to postanowienie M. H., A. M. oraz M. D. złożyły zażalenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które uchyliło zaskarżone postanowienie i przekazało sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Na skutek skarg złożonych zarówno przez żalące się strony, jak również S. S. Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie wyrokiem z dnia 5.03.2002r. sygn. II SA/Kr/1034/01 uchylił zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu wyroku Sąd zobowiązał organ drugiej instancji do ponownej analizy całego materiału dowodowego uwagi na dostrzeżony brak oceny dowodów załączonych do akt sprawy zakończonej wydaniem decyzji z dnia [...].06.1993r., której dotyczy postępowanie egzekucyjne prowadzone przez organ pierwszej instancji, jak również niepoczynienie ustaleń obrazujących przebieg i stan postępowania egzekucyjnego. W ocenie Sądu powyższe okoliczności uniemożliwiły kontrolę podjętego rozstrzygnięcia o charakterze kasacyjnym.

Jak wyjaśniono dalej, dokonując ponownej oceny prawidłowości podjętego przez organ egzekucyjny rozstrzygnięcia, mając na uwadze zarzuty podniesione w zażaleniach M. H., A. M. i M. D. organ odwoławczy wyznaczył rozprawę administracyjną. Na rozprawę stawił się pełnomocnik M. H., który oświadczył iż domaga się egzekucji obowiązków nałożonych decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia [...].06.1993r. stwierdzając, że postępowanie egzekucyjne faktycznie nie zostało zakończone, gdyż zobowiązani nie wykonali obowiązków w takim zakresie jak to określa decyzja. Pełnomocnik w końcowej części oświadczenia podał, że postanowienie Wojewody z dnia [...].04.1998r. zostało zaskarżone, czego skutkiem jest wyrok NSA z dnia 4.02.1999r. Co do pozostałych zarzutów podnoszonych w odwołaniu to żalące się M. H., A. M. i M. D. wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia, twierdziły, że jest ono przedwczesne, gdyż postanowienie Kierownika Urzędu Rejonowego utrzymane przez Wojewodę nie uzyskało przymiotu ostateczności, ponieważ zostało zaskarżone do NSA i wyrokiem tegoż Sądu z dnia 4 lutego 1999r.,sygn. II S A/Kr/1171/98 zostało uchylone. W tym kontekście wskazano następnie, że nie mają racji żalące się strony oraz pełnomocnik M. H., wskazując iż egzekucji podlega inny obowiązek niż nałożony decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w N. z dnia [...].06.1993r. W sprawie egzekucji tego obowiązku nie można powoływać się na treść wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4.02.1999 r. do sygn. II SA/Kr 1171/98, gdyż wyrok ten dotyczy innej sprawy, tj. umorzenia postępowania o zmianę decyzji ostatecznej. Istotnie sąd w końcowej części uzasadnienia informuje, że zarzuty podniesione w skardze na decyzję uchyloną tym wyrokiem jak i w czasie toczącego się postępowania winny być podnoszone w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym wykonania ostatecznej decyzji z dnia [...].06.1993r. Z tego stwierdzenia nie można jednak wyciągać wniosku, że Sąd tym wyrokiem objął również postępowanie egzekucyjne zakończone postanowieniem Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia [...].02.1998r. i utrzymujące go w mocy postanowienie Wojewody z dnia [...].04.1998r. znak [...]. Na rozprawie dnia 30.05.2003r. pełnomocnik M. H. zobowiązał się w kwestii dotyczącej ostateczności postanowienia o umorzeniu postępowania złożyć stosowne oświadczenie jednakże takiego oświadczenia do dnia rozpoznania zażalenia nie złożył. W takim stanie rzeczy skoro strona, która wywodzi dla siebie skutki prawne z określonych faktów, faktów tych nie udowodni, to brak jest podstaw do ich uwzględnienia w postępowaniu. Należało zatem przyjąć, że postanowienie Kierownika Urzędu Rejonowego w N. umarzające postępowanie egzekucyjne w stosunku do S. S. nie zostało wyeliminowane z obrotu prawnego. Zgodnie z dyspozycją art. 16 k.p.a. korzysta ono z zasady tzw. domniemania mocy obowiązującej rozstrzygnięcia w postępowaniu administracyjnym. Wyznaczone przepisami k.p.a. odstępstwa od zasady ogólnej trwałości ostatecznych rozstrzygnięć jako rozwiązania stanowiące wyjątek podlegają wykładni ścisłej. Podważenie ich trwałości może nastąpić tylko w określonym trybie, przy zastosowaniu którego organ obowiązany jest do przestrzegania zasad ogólnych postępowania i wzruszenie ostatecznych rozstrzygnięć jest wyjątkiem od ogólnej zasady ich trwałości, o czym stanowi art. 16 § 1 k.p.a. Uznając zatem, że w obrocie prawnym funkcjonuje rozstrzygnięcie umarzające postępowanie egzekucyjne nie można wszczynać nowego postępowania w przedmiocie egzekucji obowiązków nałożonych decyzją, których dotyczy postanowienie o umorzeniu. W takim stanie faktycznym i prawnym organ egzekucyjny nie mógł wszczynać nowego postępowania egzekucyjnego dot. obowiązków nałożonych decyzją z dnia [...].06.1993r. Jeżeli takie postępowanie zostało wszczęte, to powinno zostać umorzone, co słusznie uczynił organ pierwszej instancji.

Wnosząc w terminie do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Ośrodek zamiejscowy w Krakowie skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 27.08.2003r. znak [...] M. H. domagała się uchylenia zaskarżonego orzeczenia oraz poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji. Skarżąca zarzucała nieuwzględnienie wszystkich dowodów mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia, a także pominięcie przesłanek przewidzianych w art. 59 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przemawiających przeciwko umorzeniu postępowania egzekucyjnego. Wskazując, że oba postanowienia są błędne podnosiła, że w sprawie nie zaistniała żadna z przesłanek wymienionych w art. 59 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze umorzyło postępowanie nie wdając się zupełnie w analizę przesłanek determinujących możliwość wydania takiego rozstrzygnięcia, co stanowi istotne naruszenie obowiązków organu odwoławczego. Organ nie wziął także pod uwagę wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lutego 1999 roku, sygn. II SA/Kr 1171/98 oraz z dnia 5 marca 2002 roku, sygn. II SA/Kr 1034/01. W świetle tych orzeczeń decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w N. z dnia [...].06.1993r. znak [...] pozostała nadal prawnie skuteczna i wykonalna, a dopóki trwa taki stan, tak długo pozostaje aktualne prawo do jej realizacji w postępowaniu egzekucyjnym, a prawa tego nikt nie może skarżącej pozbawić. Skarżąca wskazała także, że wierzycielki wystąpiły ponownie o wdrożenie egzekucji w oparciu o ten istniejący i skuteczny prawnie tytuł. Wójt Gminy K. przekazał wniosek do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], które zwróciło go w dniu 4.08.2003r. Wójtowi celem nadania biegu. O wniosku tym brak wzmianki w zaskarżonym postanowieniu, stąd może rodzić się wątpliwość, jak ten wniosek potraktować, czy jako zupełnie nowy czy jako połączony z tym, który wszczął postępowanie umorzone kwestionowanym postanowieniem. Ze sformułowania, wyrażonego przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w piśmie z dnia 4.08.2003r. wynika, że należy go traktować jako nowy, samodzielny wniosek.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Wskazywało w tym zakresie, że skarżąca nie podała jakie dowody zostały jej zdaniem pominięte, zaś zgodnie z powszechnym poglądem doktryny i orzecznictwa, skoro strona zamierza wywodzić skutki prawne z określonych faktów, których nie udowodni, to brak jest podstaw do ich uwzględnienia w postępowaniu. Oceniając inne zarzuty dotyczące braku podstaw do umorzenia postępowania, że postępowanie egzekucyjne w stosunku do S. S. oraz innych zostało umorzone stosownym rozstrzygnięciem organu egzekucyjnego. Jedynie na postanowienie o umorzeniu postępowania w stosunku do S. S. zostało złożone przez A. M. i M. D. zażalenie. Okoliczności te nie były dotychczas kwestionowane, zatem dziwnym jest żądanie prowadzenia tego postępowania także w stosunku do innych osób, w stosunku do których umorzenia wcześniej nie kwestionowano. Utrzymując w mocy zaskarżone postanowienie organ odwoławczy szczegółowo, zgodnie z sugestią zawartą w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5.03.2002r. dokonał ponownej analizy całego materiału dowodowego, w tym również zawartego w aktach, którym nie dysponowano podejmując poprzednie rozstrzygnięcie. Ocenę całego materiału dowodowego oraz opis stanu faktycznego zawiera uzasadnienie zaskarżonego postanowienia. Ocena prawna szczegółowo wyjaśnia, jakimi przesłankami kierował się organ odwoławczy utrzymując w mocy postanowienie Wójta Gminy K. Faktem jest, że postanowienie to nie w pełni odpowiada przepisom prawa w części dotyczącej uzasadnienia. Jednakże istota administracyjnego postępowania odwoławczego polega na ponownym rozstrzygnięciu sprawy administracyjnej, będącej przedmiotem rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji. W takim stanie rzeczy Samorządowe Kolegium Odwoławcze przeprowadziło postępowanie dowodowe w takim zakresie, jak organ pierwszej instancji, dokonując ponownej analizy całego materiału dowodowego.

W toku postępowania sądowoadministracyjnego, postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...].12.2006r. znak [...] orzeczono o sprostowaniu postanowienia tego organu z dnia 27.08.2003r. znak [...], w ten sposób, że : w wersie 1 na str. 1 w miejsce oznaczenia [...] wpisano [...], w wersie 8 na str. 1 datę 22 listopada 2000r. zastąpiono datą 20 listopada 2000r. , w wersie 10 na stronie 1 w miejsce słów " w tytule wykonawczym nr 7 " wpisano – " w tytule wykonawczym nr 1 ".

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważy, co następuje .

Zgodnie z treścią art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U Nr 153, poz. 1271 z późn. zm. ) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Właściwym do rozpoznania skargi jest zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie.

Stosownie do art. 1 § 1 – 2 ustawy z dnia 25.07.2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz.1269 z późn. zm. ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30.08.2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. - oznaczana dalej jako p.p.s.a. ) odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. W ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 p.p.s.a. sąd uprawniony jest do badania czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi ( art. 134 p.p.s.a. ), zaś jednym ograniczeniem w tym zakresie jest zakaz przewidziany w art. 134 § 2 p.p.s.a. Orzekanie w granicach sprawy ( art. 135 p.p.s.a. ) oznacza sprawę będącą przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność, jako pochodną określonego stosunku administracyjnoprawnego i odbywa się z uwzględnieniem ówcześnie obowiązujących przepisów prawa. Ponadto fakt uprzedniego wydania przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie - Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie wyroku dnia 2.03.2002r. sygn. akt II SA/Kr 1034/01 ma między innymi ten skutek, że dokonywana obecnie ponowna kontrola dotyczy w szczególności czynności oraz decyzji podjętych po tej dacie. Co do zasady winna ona nastąpić z uwzględnieniem wiążącego charakteru oceny prawnej i wskazań zawartych w uzasadnieniu tego orzeczenia ( art. 153 p.p.s.a. oraz art. 30 poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 11.05.1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym - Dz.U. Nr 74, poz. 368 z późn. zm., uchylonej z dniem 1.01.2004r. ), z tym zastrzeżeniem iż ocena prawna zawarta w orzeczeniu sądu administracyjnego traci moc wiążącą w wypadku zmiany stanu prawnego, jeżeli to spowoduje, że pogląd sądu stanie się nieaktualny (por. wyr. NSA z dnia 22 września 1999 r., I SA 2019/98, ONSA 2000, nr 3, poz. 129), Podobny skutek mogą wywołać istotne zmiany stanu faktycznego. Przez ocenę prawną rozumie się wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawa materialnego i procedury oraz sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie, a pojęcie to obejmuje zarówno krytykę sposobu zastosowania normy prawnej w zaskarżonym akcie (czynności), jak i wyjaśnienie, dlaczego stosowanie tej normy przez organ, który wydał ten akt (czynność) zostało uznane za błędne. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu eliminację błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia dostrzeżonych wadliwości, przy czym wskazania te nie mogą z góry narzucać sposobu rozstrzygnięcia konkretnych kwestii związanych z treścią przyszłego rozstrzygnięcia sprawy.

Mając na uwadze powyższe ogólne uwagi oraz przedmiot postępowania należy stwierdzić, że po wydaniu przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie - Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie wyroku dnia 2.03.2002r. sygn. akt II SA/Kr 1034/01 nie uległ zmianie istotny w ramach dokonywanej kontroli stan faktyczny i prawny, w sposób mogący mieć wpływ na aktualność zawartej w tym wyroku oceny prawnej.

Uwzględniając powyższe, treść powołanych na wstępie orzeczeń, a także okoliczności wynikające z przedstawionych akt administracyjnych w zakresie zgromadzonego materiału oraz przebiegu postępowania zarzuty skargi należy uznać za zasadne w części, w której nawiązują one do niewyjaśnienia wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy i niewykonania przez organ odwoławczy zaleceń wynikających z oceny prawnej oraz wskazań co do dalszego toku postępowania zawartych w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie z dnia 2.03.2002r. sygn. akt II SA/Kr 1034/01.

W wyroku tym zwrócono organowi drugiej instancji między innymi uwagę na odesłanie, zawarte w art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i jego obowiązki wynikające z art. 138 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a., na uwzględnianą w pierwszej kolejności powinność merytorycznego rozstrzygnięcia, co należało jednak uczynić na bazie kompletnych akt sprawy, po rozważeniu całego zgromadzonego w nich materiału. Uzasadnienie zaskarżonego postanowienia organu odwoławczego uznano wówczas za nieodpowiadające w pełni wymogom art. 107 § 3 k.p.a., co uniemożliwiło kontrolę zasadności podjętego rozstrzygnięcia o charakterze kasacyjnym.

Wydane po ponownym rozpatrzeniu sprawy, zaskarżone obecnie postanowienie organu drugiej instancji, która nie ma charakteru kasacyjnego zapadło także z naruszeniem art. 7 k.p.a., 77 k.p.a., 107 § 1 i 3 k.p.a. w związku z art. 18 ustawy z dnia 17.06.1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( Dz. U. z 2002 roku, Nr 110, poz. 968 z późniejszymi zmianami ), a popełnione w tym zakresie istotne uchybienia, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy są liczne i wielokierunkowe.

Wiążą się one po pierwsze z brakiem koniecznych dla wydania niewadliwego rozstrzygnięcia ustaleń dotyczących wszelkich istotnych okoliczności związanym z przebiegiem przedmiotowego postępowania egzekucyjnego od daty jego wszczęcia, przy czym w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ nie wyjaśnia przyczyn dokonywanych wybiórczo wyborów. Tytułem przykładu wskazać należy na postanowienia Kierownika Urzędu Rejonowego w N. z dat – [...].08.1994r., [...].09.1994r., [...].10.1994r., [...].11.1994r. i [...].04.1995r., wydane w toku postępowania egzekucyjnego w sprawie wykonania decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w N. z dnia [...].06.1993r. znak [...] nakładające na dłużnika J. S. grzywny w celu przymuszenia, z których organ odwoławczy wybrał z niewiadomych przyczyn tylko jedno - z dnia [...].09.1994r., wskazując zresztą błędnie jako podmiot nim zobowiązany S. S.,

W aktach tych znajduje się także kierowane do J. S. upomnienie z dnia 31.07.1995r., tytuł wykonawczy z [...].08.1995r. dotyczący realizacji obowiązków wynikających z decyzji z dnia [...].06.1993r. znak [...] oraz postanowienie Kierownika Urzędu Rejonowego w N. z dnia [...].08.1995r. znak [...] o wykonaniu zastępczym obowiązków z tej decyzji i zaliczce, oraz z nim związane pisma, których nie uwzględniono przy wydaniu zaskarżonego postanowienia, pomijając kwestie wykonania zastępczego.

Kolejnym istotnym uchybieniem jest dowolność poczynionych przez organ odwoławczy ustaleń, które nie znajdują odzwierciedlania w zgromadzonym materiale dowodowym, zaś ewentualne omyłki w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia nie zostały sprostowane. Poza już powołaną niezgodnością wskazać należy, że w aktach administracyjnych brak tytułu wykonawczego nr 7 z dnia [...].11.1999r. który wraz z postanowieniem z tej samej daty o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia miał zostać doręczony zobowiązanym spadkobiercom J. S., a także tytułów wykonawczych nr 7 z dnia [...].05.2000r. wystawionych przeciwko B. Z. oraz S. S., zaś, Naczelny Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 4.02.1999r. sygn. II SA/Kr/1171/98 uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...].04.1998r. i decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w N. z dnia [...].02.1998r., a nie z dnia [...].02.1999r.

Po trzecie zważyć należy, że ani z ustaleń ani z rozważań zawartych w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia nie wynikają okoliczności w zakresie zmiany przedmiotu postępowania przed organem drugiej instancji przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, które przed wydaniem wyroku przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie - Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie wyroku dnia 2.03.2002r. sygn. akt II SA/Kr 1034/01 dotyczyło zażaleń M. H., A. M. i M. D. na postanowienie Wójta Gminy K. umarzające postępowanie egzekucyjne wszczęte w stosunku do B. Z. i S. S., zaś aktualnie rozstrzyga wyłącznie o zasadności zażalenia M. H., A. M. i M. D. na postanowienie umarzające postępowanie egzekucyjne wszczęte w stosunku do S. S.

Zasadnicze znaczenie w sprawie ma także brak ustaleń i oceny prawnej w zakresie kontroli wstępnej dopuszczalności zażalenia z uwagi na odmienny niż w postępowaniu administracyjnym rozpoznawczym krąg stron administracyjnego postępowania egzekucyjnego oraz specyfikę korzystania z poszczególnych środków zaskarżenia, w tym dopuszczalność rozpatrzenia zażaleń M. i H., A. M. i M. D.

Nie jest rzeczą Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zastępowanie organów administracji publicznej w wykonywaniu ich kompetencji orzeczniczych, przy czym wskazane wyżej uchybienia proceduralne stwarzają podstawę do uchylenia zaskarżonego postanowienia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c p.p.s.a., przy odstąpieniu dalej idącej kontroli prawidłowości zastosowania w niniejszej sprawie przepisów prawa materialnego. Taka kontrola następuje dopiero po ustaleniu rzeczywistego stanu faktycznego sprawy, w odniesieniu do którego mają znaleźć zastosowanie normy prawa materialnego w niewadliwie przeprowadzonym postępowaniu ( por. wyrok NSA z 10.02.1981r., SA 910/80, ONSA 1981, nr 1 , poz. 7 oraz Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz pod red. T. Wosia, WP LexisNexis W-wa 2005 str. 145 t. 14 ), zaś w sprawie niniejszej z uprzednio wskazanych przyczyn jest ona niemożliwa i bezprzedmiotowa.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w pkt I. sentencji wyroku biorąc za podstawę art. 145 § 1 pkt 1 c p.p.s.a., zaś rzeczą organu administracji publicznej przy ponownym rozpatrzeniu sprawy będzie eliminacja wytkniętych uchybień oraz wydanie stosownego rozstrzygnięcia w niewadliwie przeprowadzonym postępowaniu.

O kosztach postępowania sądowoadministracyjnego orzeczono jak w pkt. II sentencji wyroku na podstawie art. 200 p.p.s.a w zw. z art. § 205 § 2 p.p.s.a.