Wyrok NSA, sygn. akt OSK 770/04
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2004-10-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6341 Pozbawienie uprawnień kombatanckich oraz pozbawienie uprawnień dla wdów /wdowców/ po kombatantach
Hasła tematyczne: Kombatanci
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janina Antosiewicz, Sędziowie NSA Izabella Kulig-Maciszewska, Joanna Runge-Lissowska(spr.), , Protokolant Edyta Pawlak, po rozpoznaniu w dniu 26 października 2004 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej R. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 lutego 2004 r. sygn. akt V SA 4366/03 w sprawie ze skargi R. S. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] września 2003 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 3.02.2004 r. sygn. akt V SA 4366/03,Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę R. S. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...].09.2003 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania. W uzasadnieniu wyroku Sąd przedstawił, że decyzją Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...].10.1996 r. utrzymaną przez ten organ w mocy decyzją z dnia [...].03.1998 r. R. S. został pozbawiony uprawnień kombatanckich, a pismem z dnia 10.04.2003r. wystąpił o wznowienie postępowania, załączając do wniosku dowody – oświadczenia świadków dotyczące jego działalności konspiracyjnej w Robotniczej Partii Polskich Socjalistów. Organ odmówił wznowienia postępowania z uwagi na uchybienia terminu do złożenia wniosku, gdyż o istnieniu dowodów dowiedział się 6.01.2003 r.

W skardze na te decyzje R. S. podnosił, że ich uzasadnienie zostało oparte na domniemaniu i podkreślił, że w piśmie z 9.04.2003 r. wystąpił z wnioskiem o rozpatrzenie i przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu działalności konspiracyjnej w RPPS w okresie od sierpnia 1943r. do grudnia 1944 r., załączając pełną dokumentację z zaznaczeniem, że uzupełniał ją w latach 2000 – marzec 2003 r., a także, że wniosek ten nie ujmował sprawy przywrócenia praw kombatanckich z tytułu walki zbrojnej o utrwalenie władzy ludowej. Oddalając skargę Wojewódzki Sąd stwierdził, że we wniosku z dnia 9.04.2003 r. R. S. powołał się na nowe dowody dotyczące jego działalności w RPPS, tj. na przesłankę wymienioną w art. 145 § 1 pkt 5 kpa, stanowiącą podstawę do wznowienia postępowania, a wobec tego wniosek o wznowienie może być skutecznie złożony w terminie określonym w art. 148 § 1 kpa, tj. jednego miesiąca od dowiedzenia się o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia. Trafnie zatem organ uznał, iż nie było podstaw do wznowienia postępowania z uwagi na uchybienie terminu – skonkludował Sąd, dodając, iż nie można zgodzić się z twierdzeniem skargi, iż wniosek z dnia 9.04.2003 r. był pierwszym ukierunkowanym wyłącznie na działalność konspiracyjną w RPPS, gdyż ta kwestia była już rozpatrywana przez organ i Naczelny Sąd Administracyjny (wyrok z dnia 4.11.1998r.).

Skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł R. S., reprezentowany przez radcę prawnego W. O., domagając się uchylenia wyroku w całości i przekazania sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania lub uchylenia i rozpoznania skargi, zarzucając naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnie poprzez naruszenie zasady prawdy obiektywnej – art. 7 kpa i zasady wysłuchania stron – art. 10 kpa oraz naruszenia przepisów postępowania poprzez przyjęcie, że skarżący naruszył dyspozycję art. 148 kpa. W uzasadnieniu skargi podano, iż "powód wnosił o wznowienie postępowania w sprawie przyznania statusu kombatanta po tym, jak otrzymał w miesiącu marcu 2003 r. dokumenty z Koła nr [...] Związku Kombatantów RP i Byłych Więźniów Politycznych", zatem wniosek skierował w terminie i dalej "trudno uznać za datę dowiedzenia się o okoliczności" datę, w której powód powziął informację o istnieniu świadków, "może nią być data odebrania dokumentów, stanowiących podstawę wniosku o wznowienie, a to nastąpiło najwcześniej 17 marca 2003 r." Organ i Sąd Administracyjny nie wykazały minimum staranności, by ustalić termin otrzymania dokumentów, przyjmując ostatecznie, z naruszeniem zasady prawdy obiektywnej (art. 7 kpa) oraz zasady wysłuchania stron (art. 10 kpa), że był to 6.01.2003 r., czemu przeczy analiza załączonych dokumentów i daty w nich zawarte, podkreślono. Dalej w uzasadnieniu skargi zostało obszernie przedstawione jak skarżący otrzymał uprawnienia kombatanckie, jak został ich pozbawiony, jak wyglądał jego udział i działalność w konspiracji RPPS i jak uzyskał dokumenty potwierdzające tę działalność, które załączył do wniosku z dnia 9.04.2003 r. Na zakończenie skargi kasacyjnej podkreślono, iż prawnym paradoksem jest uznanie daty 6. 01.2003 r. za wiążący prawnie termin złożenia skargi procesowej. Powód w tym czasie był intensywnie leczony. Na okoliczność tę mogą świadczyć dokumenty lekarskie. Poza tym, w okresie tym powód przebywał na leczeniu płuc w górach i nad morzem.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie posiada usprawiedliwionych podstaw.

Zarzut naruszenia prawa materialnego, a to art. 7 i art. 10 kpa jest całkowicie chybiony.

Przede wszystkim są to przepisy prawa procesowego, zawarte w kodeksie postępowania administracyjnego, który reguluje procedurę administracyjną przed organami administracji publicznej. Można by znaleźć w tym akcie o charakterze wyłącznie proceduralnym pewne przepisy o charakterze mieszanym np. art. 28 kpa, zgodnie z którym interesu prawnego strony należy szukać w prawie materialnym, jednak i co do takiego charakteru tego przepisu zdania są podzielone. Jednakże zasady ogólne kpa, a takie zawierają art. 7 i art. 10 kpa są to przepisy proceduralne i w żadnym razie nie można ich określić jako prawo materialne. Już to tylko dyskwalifikowało ten zarzut. Nadto przedmiotem sprawy była odmowa wznowienia postępowania administracyjnego z przyczyny uchybienia terminowi określonemu w art. 148 kpa. Wznowienie postępowania jest instytucją wyłącznie procesową, regulowaną przepisami kpa, i w niniejszej sprawie tylko przepisy proceduralne miały zastosowanie. Dodatkowo należy podkreślić, iż gdyby ograniczyć podstawę skargi kasacyjnej tylko do naruszenia art. 7 i art. 10 kpa, bez odnoszenia się czy chodzi o naruszenie prawa materialnego czy procesowego, to przepisy te nie miały zastosowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym. Pod rządami ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, poz. 368 ze zm.) art. 7 kpa miał zastosowanie w postępowaniu sądowoadministracyjnym z mocy art. 59 tej ustawy, jednakże w związku z wejściem w życie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) do postępowania tego mają zastosowanie przepisy tej ustawy, ze wsparciem kodeksu postępowania cywilnego w sytuacji przewidzianej w art. 106 § 5. Natomiast art. 10 kpa ani w poprzednim, ani w obecnym stanie prawnym nie miał i nie ma zastosowania przed sądem administracyjnym. Kontrolując zgodność zaskarżonego orzeczenia administracyjnego z prawem (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych – Dz.U. Nr 153, poz. 1260) Wojewódzki Sąd Administracyjny ocenia postępowanie organów administracji publicznej pod względem zachowania reguł przewidzianych przepisami kpa, jednakże po dniu 1.01.2004 r. w swoim postępowaniu przepisów tych nie stosuje.

Jeśli idzie o zarzut naruszenia przez Sąd przepisów postępowania, to skarga kasacyjna w ogóle nie wskazuje o jakie przepisy chodzi, chyba iżby uznać, że przepisem tym jest art. 148 kpa. Stwierdzono bowiem w podstawie skargi kasacyjnej, że naruszenie przepisów postępowania nastąpiło przez przyjęcie, iż powód naruszył dyspozycję art. 148 kpa.

W przypadku gdyby uznać, że istotnie chodziło o wskazanie tego przepisu, to zarzut ten jest nietrafny, bowiem nie miał on zastosowania w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym, a jedynie Sąd dokonał oceny działania organu w jego świetle, o czym mowa wyżej co do zastosowania kpa w postępowaniu sądowo-administracyjnym.

Skarga kasacyjna poddana została dość rygorystycznym wymaganiom. Jednym z nich jest konieczność sporządzenia jej przez radcę prawnego lub adwokata, co przewiduje art. 175 § 1 cyt. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z art. 183 § 1 tej ustawy Naczelny Sąd Administracyjny jest związany granicami skargi kasacyjnej, a z urzędu bierze pod uwagę tylko nieważność postępowania. Wobec tego podstawy skargi kasacyjnej muszą być określone precyzyjnie, bowiem, będąc nimi związany, Naczelny Sąd nie ma żadnego uprawnienia do tego aby je w jakikolwiek sposób uzupełniać, czy interpretować. Tylko Wojewódzkie Sądy Administracyjne biorą pod uwagę z urzędu wszelkie naruszenia prawa, gdyż zarzutami i wnioskami skargi nie są związane, jak stanowi art. 134 § 1 cyt. ustawy.

Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 184 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi.