Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 249/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2022-07-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6135 Odpady
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony akt w części
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 1 pkt 1 lit. a, b i l, art. 12 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2021 poz 1070
law: Ustawa z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Andrzej Melezini, Sędziowie asesor sądowy WSA Marcin Kojło (spr.), sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz, Protokolant sekretarz sądowy Renata Kryńska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 29 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi M. Sp. z o.o. w B. na zarządzenie pokontrolne P. Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w B. z dnia [...] stycznia 2022 r. nr [...] w przedmiocie magazynowania odpadów 1. uchyla punkt 2 zaskarżonego zarządzenia pokontrolnego; 2. oddala skargę w pozostałym zakresie; 3. zasądza od P. Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w B. na rzecz skarżącej M. Sp. z o.o. w B. kwotę 680 (słownie sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zarządzeniem pokontrolnym z dnia [...] stycznia 2022 r. nr [...]., P. Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska powołując się na art. 12 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (tj. Dz. U. z 2021 r. poz. 1070) oraz na ustalenia kontroli przeprowadzonej w dniach od [...] kwietnia 2021 r. do [...] grudnia 2021 r. w M. Sp. z o.o. w B. (dalej również jako "spółka"), zarządził:

1. Magazynowanie odpadów z grupy 20, tj. 20 03 01 (niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne), 20 03 07 (odpady wielkogabarytowe), 20 02 03 (inne odpady nieulegające biodegradacji, odpady z cmentarzy) i 20 02 01 (odpady ulegające biodegradacji) zgodnie z warunkami decyzji Prezydenta B.

z dnia [...] kwietnia 2013 r. znak: [...] (ze zmianami) udzielającej zezwolenia na zbieranie odpadów, tj. w kontenerach, w sposób uniemożliwiający przedostanie się do środowiska. Termin realizacji: niezwłocznie po otrzymaniu zarządzenia.

2. Sporządzenie sprawozdania o wytwarzanych odpadach i o gospodarowaniu odpadami zgodnie ze stanem faktycznym. Termin realizacji: niezwłocznie po otrzymaniu zarządzenia, działalność ciągła.

3. Prowadzenie na bieżąco ilościowej i jakościowej ewidencji odpadów. Termin realizacji: niezwłocznie po otrzymaniu zarządzenia, działalność ciągła.

Jednocześnie organ wyznaczył termin przesłania pisemnej informacji

o zakresie podjętych i zrealizowanych działań służących wyeliminowaniu wskazanych w zarządzeniu naruszeń na dzień [...] marca 2022 r.

Kontrola została zakończona wydaniem protokołu. Spółka odmówiła jego podpisania wnosząc uwagi i zastrzeżenia. Przy piśmie z dnia [...] stycznia 2022 r. organ odpowiedział na te zastrzeżenia.

W zaskarżonym zarządzeniu pokontrolnym organ wskazał:

Ad. 1

W trakcie kontroli stwierdzono, że kontrolowana jednostka magazynuje odpady z grupy 20, tj. 20 03 01 (niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne), 20 03 07 (odpady wielkogabarytowe), 20 02 03 (inne odpady nieulegające biodegradacji, odpady z cmentarzy) i 20 02 01 (odpady ulegające biodegradacji)

z naruszeniem warunków decyzji Prezydenta B. z dnia [...] kwietnia 2013 r. znak: [...] (ze zmianami) udzielającej zezwolenia na zbieranie odpadów.

W toku oględzin stwierdzono, że ww. odpady magazynowane były

w zasiekach z bloczków betonowych o wysokości około 3 m (otoczony z trzech stron). Zasiek nie był zadaszony i zabezpieczony przez wpływem czynników atmosferycznych. Organ nie zgodził się, że niezadaszone zasieki, osłonięte z trzech stron muren stanowiły szczelne kontenery.

Organ zwrócił uwagę, że w rozdziale I pkt 6 decyzji udzielającej zezwolenia na zbieranie odpadów zapisano obowiązek magazynowania odpadów: "Odpady

o kodach 20 03 01 i 20 03 99 mogą być magazynowane zgodnie z wnioskiem nie dłużej niż 3 dni. Odpady z grupy 20 - odpady komunalne łącznie z frakcjami gromadzonymi selektywnie w zależności od rodzajów odpadów będą gromadzone

w kontenerach, w sposób uniemożliwiający przedostanie się do środowiska. Zbierający zapewni prowadzenie procesu dezodoryzacji odpadów z grupy 20

w sposób zapobiegający powstawaniu uciążliwości zapachowych.".

Zdaniem organu, mimo selektywnego magazynowania odpadów

w oznakowanych miejscach, nastąpiło naruszenie warunków zezwolenia, co do sposobu magazynowania odpadów. Spółka ma obowiązek prowadzić działalność zgodnie z posiadanym zezwoleniem na zbieranie odpadów.

Ad. 2

Organ stwierdził ponadto, że podmiot kontrolowany złożył sprawozdania roczne za 2019 i 2020 r., podając wymagane informacje niezgodnie ze stanem faktycznym (art. 75 ust. 1 pkt 1 i art. 75 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach). Kontrolowany podmiot błędnie sporządził sprawozdanie

o wytworzonych odpadach i gospodarowaniu odpadami za 2019 r. dotyczące zebranych odpadów o kodzie 19 12 12. Kontrolowany podmiot błędnie sporządził sprawozdanie o wytworzonych odpadach i gospodarowaniu odpadami za 2020 r. dotyczące instalacji sortowania odpadów 15 01 06, dot. zebranych odpadów o kodzie 19 12 12 oraz dot. wytworzonych odpadów o kodzie 19 12 10.

Na podstawie analizy prowadzonej ilościowej i jakościowej ewidencji odpadów organ stwierdził, że spółka w 2019 r. zebrała – na podstawie karty ewidencji odpadu nr 19 12 12 Zb – odpad w ilości 7 271,83 Mg. Do karty nie wpisano dwóch kart przekazania odpadów podmiotu P. Sp. z o.o. (razem na ilość 82,28 Mg). W sprawozdaniu za 2019 r. spółka wykazała zebranie odpadów 19 12 12

w ilości 7 279,89 Mg. Przy ujęciu niewpisanych KPO, w sprawozdaniu wykazano

o 8,06 Mg odpadów więcej, niż na to wskazuje ewidencja odpadów w postaci karty ewidencyjnej odpadów nr 19 12 12 Zb w zakresie zbierania odpadów.

Podczas analizy sprawozdania o wytworzonych odpadach i o gospodarowaniu odpadami w 2020 r. stwierdzono, że w 2020 r. poddano w sumie przetworzeniu na instalacji do sortowania odpadów 15 01 06 – 232.492 Mg odpadów, zaś wytworzono w wyniku przetwarzania – 947,431 Mg odpadów. Ilość odpadów wytworzonych

w 2020 r. w instalacji do sortowania znacznie przewyższa więc ilość odpadów poddanych przetworzeniu – 232,492 Mg.

Wobec powyższego dokonano analizy kart ewidencji odpadów komunalnych (57 szt.). Na podstawie KEOK odpadów o kodzie 15 01 06 (ze strumienia odpadów komunalnych) stwierdzono, że przetworzono 1083,276 Mg odpadów o tym kodzie

na instalacji do sortowania.

W sprawozdaniu za 2020 r. podmiot wykazał zebranie odpadów 19 12 12

w ilości 2 172,68 Mg, tj. o 18,44 Mg odpadów więcej niż wskazuje na to ewidencja odpadów.

W sprawozdaniu za 2020 r. podmiot wykazał dane niezgodne ze stanem faktycznym w zakresie wytworzonych odpadów o kodzie 19 12 10: 27,4902 Mg (pochodzących ze strumienia odpadów komunalnych) oraz 474,9998 Mg (pozostałe). W sprawozdaniu podmiot wykazał o 24,14 Mg odpadów więcej niż wskazuje na to ewidencja. Sprawozdanie za 2020 r. było korygowane w 2021 r., przy czym wartości dotyczące wskazanych rodzajów odpadów nie były korygowane.

Ad. 3

Podczas kontroli ustalono ponadto, że podmiot kontrolowany:

- nie prowadził na bieżąco ilościowej i jakościowej ewidencji w postaci karty ewidencyjnej odpadu 19 12 10W dla odpadu o kodzie 19 12 10 za 2019 r. (art. 66 ust. 1 ustawy o odpadach);

- nie prowadził na bieżąco ilościowej i jakościowej ewidencji w postaci karty ewidencyjnej odpadu dla odpadu o kodzie 19 12 12 za 2020 r. (art. 66 ust. 1 ustawy o odpadach);

- nie prowadził na bieżąco ilościowej i jakościowej ewidencji odpadów

w postaci kart ewidencji odpadów o kodach 19 12 10 za 2021 r. (art. 66 ust. 1 ustawy o odpadach);

Na podstawie analizy ewidencji odpadów o kodzie 19 12 10 za lata 2019-2021 organ stwierdził, że spółka nie nadesłała wszystkich kart przekazania odpadów.

W toku kontroli nadesłane zostały karty przekazania odpadów na łączną ilość 154,18 Mg oraz kartę ewidencji odpadów 19 12 10W za 2018 r., w której stwierdzono wpisanie przedmiotowych kart przekazania odpadów oraz wpisanie karty przekazania odpadu [...] na 118,28 Mg. Łącznie podmiot kontrolowany wpisał w ewidencji za 2018 r. karty przekazania odpadów z 2019 r. na ilość 272,46 Mg oraz nie wykazał ich zgodnie ze stanem faktycznym w ewidencji odpadów 19 12 10W za 2019 r. W karcie ewidencji odpadów 19 12 10W dla odpadu o kodzie 19 12 10 za 2019 r. stwierdzono rozbieżności pomiędzy ilościami odpadów wykazanymi w karcie ewidencji odpadów, a kartami przekazania odpadów udostępnionymi przez podmiot kontrolowany. Różnice stwierdzono we wrześniu, listopadzie i grudniu. W 2019 r. podmiot dokonał przekazania 116,01 Mg odpadów z 2018 r. Nie pokrywa to się jednak z sumą odpadów z 2019 r. wykazanych w 2018 r. Podmiot kontrolowany wykazał przekazanie 156/45 Mg odpadów więcej niż wniósł ujemny stan magazynowy.

Na podstawie ewidencji odpadów o kodzie 19 12 12 stwierdzono, że podmiot posiadał na dzień 1 stycznia 2020 r. łącznie 8 853,533 Mg odpadów, w tym pochodzących ze zbierania 7271,83 Mg oraz wytworzenia na własnej instalacji 1581,703 Mg. Po odjęciu od. łącznej masy zebranych i wytworzonych odpadów masy odpadów przekazanych podmiotom zewnętrznym w ilości 8352,700 Mg i 300,593 Mg zagospodarowanych we własnym zakresie w procesie D5, na stanie magazynowym powinno zostać 200,240 Mg odpadów o kodzie 19 12 12. Jednocześnie stwierdzono brak kart przekazania odpadów do procesu D5. Podmiot nie wykazał ilości 200,240 Mg odpadów o kodzie 19 12 12 w rejestrze BDO jako stanu magazynu na dzień

1 stycznia 2020 r. (pochodzących z 2019 r.). W toku kontroli podmiot nadesłał brakujące karty przekazania odpadów przekazanych do procesu D5, jednak organ zauważył, że suma nadesłanych kart wynosi 313,15 Mg i nie pokrywa się

z ewidencją odpadów. Nadwyżka względem danych zawartych w kartach ewidencji odpadu, wynikająca z kart przekazania odpadów, wynosi 12,557 Mg. Odpady pochodzące z 2019 r. nie zostały więc przeniesione na stan magazynowy w 2020 r.

W zakresie ewidencji odpadu o kodzie 19 12 10 w 2021 r. stwierdzono, że

w karcie ewidencji [...]dla odpadu o kodzie 19 12 10 za okres do września 2021 r. stwierdzono wytworzenie 1166,066 Mg odpadów oraz przekazanie 1164,52 Mg odpadów do zagospodarowania. Analiza ewidencji odpadów wykazał, że odpady o kodzie 19 12 10 były wykazywane jako przekazywane do zagospodarowania, kiedy zgodnie z kartą ewidencji odpadów podmiot nie posiadał wystarczających stanów magazynowych lub wytworzenia odpadu. Przedmiotowy stan trwał do marca 2021 r. Pomimo, że podmiot na początku roku wykazał stan magazynowy wynoszący 41,309 Mg, w okresie styczeń-marzec wykazał przekazanie odpadów w ilości 430,36 Mg, przy wytworzeniu odpadu wynoszącym 0,00 Mg, co powodowało na magazynie powstanie niedoboru odpadów w ilości -389,051 Mg. Pierwsze wytworzenie podmiot kontrolowany wykazał [...] kwietnia 2021 r. w ilości 541,202 Mg. W wyniku analizy monitoringu z dnia [...] kwietnia 2021 r., w związku z pożarem, który miał miejsce 13 kwietnia 2021 r. stwierdzono, że podmiot kontrolowany wytworzył tego dnia, co najwyżej jeden kontener odpadu o kodzie 19 12 10, tym samym nie mógł fizycznie wytworzyć 541 Mg odpadów o tym kodzie. Poza tym organ stwierdził wytwarzania odpadu oraz jego deponowanie w magazynach w dniach 8 kwietnia-13 kwietnia 2021 r., co nie zostało odzwierciedlone w ewidencji odpadów.

W zarządzeniu wskazano ponadto, że spółka odmówiła podpisania protokołu

z kontroli i wniosła uwagi i zastrzeżenia, które zostały rozpatrzone.

Powyższe zarządzenie pokontrolne spółka M. zaskarżyła w całości do sądu zarzucając:

1. nie wskazanie w rozstrzygnięciu jego podstawy prawnej;

2. nienależyte ustalenie stanu faktycznego i prawnego w sprawie;

3. wydanie zarządzenia dot. magazynowania odpadów w kontenerach zgodnie z posiadaną decyzja pomimo nie stwierdzenia przez organ wpływu rzekomego naruszenia na środowisko,

4. błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy, w szczególności poprzez uznanie, że strona magazynowała odpady niezgodnie z warunkami decyzji udzielającej zezwolenia na zbieranie odpadów, nie sporządzała sprawozdania

o wytwarzanych odpadach i o gospodarowaniu odpadami zgodnie ze stanem faktycznym, nie prowadziła na bieżąco ilościowej i jakościowej ewidencji odpadów,

5. brak wyjaśnienia stronie z jakich przyczyn organ uznał, że nie była prowadzona na bieżąco ewidencja ilościowa i jakościowa odpadów oraz sporządzania sprawozdań niezgodnie ze stanem faktycznym wobec braku wykazania związku przyczynowego miedzy stwierdzeniem różnic ilościowych

i jakościowych odpadów a prowadzeniem na bieżąco ewidencji odpadów;

6. nie wykazanie, że stwierdzone różnice w ewidencjach są spowodowane czy też wynikają z nie prowadzenia na bieżąco ilościowej i jakościowej ewidencji odpadów;

7. nałożenie w pkt 1 obowiązku stanowiącego powielenie obowiązku wynikającego z treści decyzji Prezydenta Miasta B. z [...] kwietnia 2013 r. ze zmianą z pkt D decyzji zmieniającej z dnia [...] lipca 2013 r.

Spółka wniosła o uchylenie zarządzenia pokontrolnego i umorzenie postępowania, ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.

Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.

Skarga jest częściowo zasadna.

Zgodnie z art. 1 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska, Inspekcja Ochrony Środowiska jest powołana do kontroli przestrzegania przepisów o ochronie środowiska oraz badania i oceny stanu środowiska.

Stosownie do art. 2 ust. 1 pkt 1 lit. a, b i l tej ustawy, do zadań Inspekcji Ochrony Środowiska należy kontrola podmiotów korzystających ze środowiska

w rozumieniu ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2020 r. poz. 1219, z późn. zm.) w zakresie: a) przestrzegania przepisów o ochronie środowiska, b) przestrzegania decyzji ustalających warunki korzystania ze środowiska oraz przestrzegania zakresu, częstotliwości i sposobu prowadzenia pomiarów wielkości emisji i jej wpływu na stan środowiska, l) przestrzegania przepisów ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2021 r. poz. 779 i 784).

W myśl art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy, na podstawie ustaleń kontroli wojewódzki inspektor ochrony środowiska może wydać zarządzenie pokontrolne do kierownika kontrolowanej jednostki organizacyjnej lub osoby fizycznej.

Kierownik kontrolowanej jednostki organizacyjnej lub kontrolowana osoba fizyczna, w terminie wyznaczonym w zarządzeniu pokontrolnym, mają obowiązek poinformowania wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska o zakresie podjętych i zrealizowanych działań służących wyeliminowaniu wskazanych naruszeń (art. 12 ust. 2 ustawy).

Użyte w ostatnio wymienionym przepisie sformułowanie dotyczące możliwości wydania zarządzenia pokontrolnego "na podstawie ustaleń kontroli" powoduje, że podstawowe znaczenie dowodowe, tak dla samej dopuszczalności wydania takiego zarządzenia w określonej sprawie, jak i dla oceny prawidłowości tego rodzaju aktu, ma protokół kontroli. Wobec tego zarządzenie pokontrolne powinno wskazywać na ustalony w wyniku kontroli stan faktyczny sprawy, który ma istotne znaczenie dla oceny zasadności skierowanych do adresata zaleceń co do wyeliminowania naruszeń stwierdzonych w wyniku kontroli. Z kolei, stan faktyczny sprawy winien znajdować swoje pełne odzwierciedlenie w protokole z czynności pokontrolnych

(zob. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 20 września 2018 r. sygn. II SA/Bk 188/18, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). W orzecznictwie podnosi się również, że zarządzenie, o jakim mowa w art. 12 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy, jest wydawane na podstawie ustaleń kontroli, w związku z czym obowiązek zawarty w takim zarządzeniu stanowi konsekwencję stwierdzonych w trakcie kontroli nieprawidłowości. Stąd szczególne znaczenie dla oceny legalności wydanego zarządzenia ma stwierdzenie, czy wyniki przeprowadzonej kontroli dają podstawę do uznania, że kontrolowany podmiot narusza prawo. Sąd zaś badając zgodność

z prawem zarządzenia pokontrolnego, może uchylić ten akt, jeśli jego wydanie nie znajdowało oparcia w ustaleniach poczynionych w trakcie kontroli, bądź kontrola ta odbyła się naruszeniem obowiązującej procedury (zob. np. wyrok WSA

w Białymstoku z dnia 17 stycznia 2019 r. sygn. II SA/Bk 660/18 i przywołane tam orzecznictwo, dostępny w CBOSA). Sąd administracyjny nie bada legalności ustaleń faktycznych ujętych w protokole kontroli. Wówczas przedmiotem kontroli nie byłoby bowiem zarządzenie pokontrolne, ale dokument w postaci protokołu kontroli.

Do procedury wydawania zarządzeń pokontrolnych nie stosuje się przepisów K.p.a. odnośnie ustalenia stanu faktycznego i uzasadnienia, zarówno w stosunku do czynności kontrolnych, jak i wydania zarządzenia pokontrolnego (por. wyrok NSA

z dnia 29 kwietnia 2022 r. sygn. III OSK 1091/21). Z kolei istotą kontroli prowadzonej przez właściwy organ inspekcji ochrony środowiska jest po pierwsze - zbadanie zgodności stanu istniejącego (stanu faktycznego) ze stanem postulowanym, czyli stanem spełniającym wymogi zgodności działania z tymi przepisami i regułami, które

w prawie uznane są za warunki jego poprawności, po drugie - ustalenie zakresu

i przyczyn rozbieżności między tymi stanami, a wreszcie po trzecie - przekazanie wyników tego ustalenia, podmiotowi kontrolowanemu. Wydanie zarządzenia pokontrolnego ma zatem na celu przeciwdziałanie i wyeliminowanie naruszeń stwierdzonych w wyniku przeprowadzonej kontroli poprzez zobowiązanie kierownika kontrolowanego podmiotu lub osoby fizycznej do zaprzestania naruszania prawa

i poinformowania o działaniach, jakie kontrolowana jednostka podjęła, aby dalsza jej działalność nie naruszała prawa. Przy czym, zarządzenia pokontrolne nie nakładają na ich adresata obowiązków administracyjnoprawnych, które mogłyby być przedmiotem egzekucji administracyjnej. Obowiązek taki może ciążyć na nich na podstawie odrębnych przepisów i decyzji, ale jego samoistnym źródłem nie jest zarządzenie pokontrolne. Stąd też w orzecznictwie przyjmuje się, że zarządzenie pokontrolne jest aktem, który można określić jako akt o charakterze sygnalizacyjnym, określający ramowe kierunki postępowania względem osoby zarządzającej podmiotem korzystającym ze środowiska albo innej osoby fizycznej (np. wyrok NSA

z dnia 31 marca 2022 r. sygn. III OSK 935/21, dostępny w CBOSA, wraz

z przywołanym przykładami z orzecznictwa i doktryny).

Przenosząc powyższe uwagi do realiów rozpatrywanego przypadku

i rozpoczynając rozważania od tej części skarżonego zarządzenia pokontrolnego, która nie znajduje oparcia w obowiązujących przepisach prawa, sąd stwierdza, że organ nie był właściwy do nakazania usunięcia nieprawidłowości w postaci zarządzenia – tak jak w punkcie 2 – tj. o sporządzaniu sprawozdania o wytwarzanych odpadach i o gospodarowaniu odpadami zgodnie ze stanem faktycznym.

Zaskarżone zarządzenie w punkcie 2 nie miało podstawy prawnej, bowiem

w świetle art. 76 ust. 1 i art. 77 ust. 1 i 2 ustawy o odpadach, podmioty obowiązane do sporządzenia przedmiotowych sprawozdań, składają je w terminie do dnia

15 marca za poprzedni rok kalendarzowy marszałkowi województwa, który

w określonym przepisami terminie weryfikuje informacje zawarte w sprawozdaniach

i jeżeli z weryfikacji tej wynika, że informacje zawarte w sprawozdaniu są niezgodne ze stanem faktycznym, to marszałek województwa wzywa do korekty sprawozdania. W sytuacji niedokonania korekty sprawozdania w wyznaczonym przez marszałka terminie ustawa przewiduje skutek w postaci uznania, że posiadacz odpadów nie wykonał obowiązku przekazania sprawozdania (por. też wyrok WSA w Białymstoku

z dnia 19 października 2021 r. sygn. II SA/Bk 621/21).

Jeżeli zatem Inspekcja Ochrony Środowiska w toku prowadzonych czynności kontrolnych stwierdzi nieprawidłowości w obowiązkach sprawozdawczych,

to powinna skierować do właściwego organu – tu marszałka województwa – stosowne wystąpienie, nie ma zaś podstaw do sygnalizacji tego faktu w zarządzeniu pokontrolnym w trybie art. 12 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska.

Niezależnie także od powyższego, jak wynika z art. 76 ust. 1 ustawy

o odpadach, sprawozdania składa się do 15 marca za poprzedni rok kalendarzowy, zatem określenie terminu realizacji tego obowiązku jako "działalność ciągła" nie znajduje uzasadnienia.

Wobec powyższego, niezależnie od zasadności nieprawidłowości stwierdzonych wobec sprawozdań składanych przez spółkę za lata 2019 i 2020 r., sąd uchylił punkt 2 zaskarżonego zarządzenia.

W pozostałym zakresie sąd nie znajduje podstaw do uwzględnienia zarzutów skargi.

Zarządzenie pokontrolne w punktach 1 i 3 znajduje oparcie w ustaleniach poczynionych w ramach kontroli przeprowadzonej przez P. Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska, która odbyła się zgodnie z obowiązującą procedurą. Z treści zaskarżonego zarządzenia pokontrolnego w sposób wyraźny i jednoznaczny wynika, jakie naruszenia zostały zarzucone podmiotowi kontrolowanemu (w odniesieniu do tej części zarządzenia) i w jaki sposób podmiot ten powinien dokonać usunięcia tych naruszeń. Stan stwierdzonych naruszeń znajduje pełne odzwierciedlenie w protokole kontroli. Do uwag i zastrzeżeń kontrolowanego organ odniósł się odrębnym pismem.

Nie można zgodzić się z zarzutem "nie wskazania w rozstrzygnięciu jego "podstawy prawnej.

Wbrew twierdzeniom skargi zarządzenie pokontrolne zawiera w pkt 1 i 3 podstawy prawne. Choć w sentencji zarządzenia organ powołuje się wyłącznie na przepisy kompetencyjne tj. art. 12 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska, to z jego motywów jednoznacznie wynika, że stwierdzone, konkretne nieprawidłowości, zostały zestawione z treścią przepisów prawa nakazujących obowiązek określonego działania – tj. w zarządzeniu wyraźnie wskazano na przepisy art. 66 ust. 1 ustawy o odpadach (dot. pkt 3 zarządzenia). Poza tym organ jasno wskazał, która część decyzji udzielającej spółce zezwolenia na zbieranie odpadów została naruszona – z zacytowaniem jej fragmentu (dot. pkt 1 zarządzenia). Decyzja taka określa pewne warunki, jakie ma spełnić podmiot uzyskujący zezwolenie na zbieranie odpadów. Jak już na wstępie wskazano, do zadań Inspekcji Ochrony Środowiska należy zaś m.in. kontrola przestrzegania decyzji ustalających warunki korzystania ze środowiska. Naruszenie warunków decyzji stanowi zatem podstawę do reakcji właściwego organu ochrony środowiska, w tym w formie zarządzenia pokontrolnego.

Nie znajdują również usprawiedliwionych podstaw zarzuty błędnego uznania, że strona magazynowała odpady niezgodnie z warunkami decyzji udzielającej zezwolenia na zbieranie odpadów oraz braku stwierdzenia wpływu rzekomego naruszenia na środowisko.

Z ustaleń kontroli i zarządzenia pokontrolnego jasno wynika, że spółka magazynowała określone odpady niezgodnie z warunkami wspomnianej decyzji, zgodnie z którymi jej obowiązkiem było gromadzenie odpadów w kontenerach,

w sposób uniemożliwiający przedostanie się do środowiska. Organ ochrony środowiska prawidłowo uznał, że niezadaszone zasieki, osłonięte z trzech stron murem oporowym nie stanowią takich szczelnych kontenerów.

W ramach kontroli i wydając zarządzenie organ nie musiał badać wpływu tego naruszenia na środowisko. Skoro ustalenia kontroli wykazały określony stan faktyczny, niezgodny z zapisami decyzji, to uprawnieniem organu było zasygnalizowanie tej okoliczności w zarządzeniu pokontrolnym. Kwestia wpływu magazynowania odpadów komunalnych w niezadaszonych zasiekach na środowisko oraz zdrowie i życie człowieka może być natomiast przedmiotem szczegółowej analizy, jeśli na skutek niewykonania zarządzenia pokontrolnego zostanie wszczęte jakiekolwiek postępowanie kończące się decyzją administracyjną (np. w sprawie wymierzenia kary pieniężnej), w którym strona będzie mogła korzystać z pełnych gwarancji procesowych przypisanych ogólnemu postępowaniu administracyjnemu.

Nie może być uwzględniony argument, że decyzja zawiera – w kontekście likwidacji regionalizacji w gospodarce odpadami – niefortunne zapisy o zbieraniu odpadów komunalnych w kontenerach i pojemnikach. Okoliczność podejmowania przez spółkę czynności zmierzających do zmiany decyzji zezwalającej na zbieranie

i przetwarzanie odpadów nie ma znaczenia w sprawie. Dopóki warunki tej decyzji nie zostaną zmienione w odpowiednim trybie, skarżąca spółka ma obowiązek prowadzić działalność zgodnie z posiadanym zezwoleniem na zbieranie odpadów i jego warunkami.

W skardze podkreślono, że w zarządzeniu pokontrolnym nie można powielać obowiązków wynikających z obowiązujących przepisów prawa czy decyzji administracyjnych. W takim razie nasuwa się pytanie, jak organ miał zasygnalizować spółce nieprawidłowość w gromadzeniu określonych typów odpadów? Jeżeli stwierdzono, że gromadzenie odpadów ma miejsce niezgodnie z warunkami decyzji

i wskazano wprost, wraz z zacytowaniem, fragment tej decyzji, to trudno jest mówić

o nieuprawnionym powieleniu obowiązku. Wydanie zarządzenia pokontrolnego ma na celu przeciwdziałanie i wyeliminowanie naruszeń stwierdzonych w wyniku przeprowadzonej kontroli. Założenie to spełnia pkt 1 zaskarżonego zarządzenia,

w którym precyzyjnie i jednoznacznie określono sposób pożądanego magazynowania odpadów, do którego spółka się nie zastosowała.

W sprawie nie doszło też do błędnego uznania, że spółka nie prowadziła na bieżąco ilościowej i jakościowej ewidencji odpadów (dot. pkt 3 zarządzenia).

Zgodnie z art. 66 ust. 1 ustawy o odpadach, posiadacz odpadów jest obowiązany do prowadzenia na bieżąco ich ilościowej i jakościowej ewidencji zgodnie z katalogiem odpadów określonym w przepisach wydanych na podstawie art. 4 ust. 3.

W ocenie sądu wpisy w tej ewidencji powinny być zatem dokonywane

w możliwe najkrótszym terminie - bez zbędnej zwłoki, choć niewątpliwie przy ocenie "prowadzenia na bieżąco" ewidencji należy uwzględniać możliwości techniczne

i organizacyjne podmiotu gospodarującego odpadami.

W ramach rozpatrywanego przypadku organ szeroko opisał ustalenia kontroli w tym zakresie. Zdaniem sądu, takie okoliczności jak: (-) stwierdzone nieujęcia kart przekazania odpadów z 2019 r. w karcie ewidencji odpadów za rok 2019 (tylko wykazanie ich za 2018 r.); (-) brak prawidłowych przepływów odpadów we wskazanych przez organ okresach 2019 r.; (-) niewpisywanie do karty ewidencji wytworzenia odpadów o kodzie 19 12 10, przy jednoczesnym wykazywaniu przekazywania tychże odpadów, przy zerowym stanie magazynowym

(to w odniesieniu do 2020 r.); (-) czy też w odniesieniu do 2021 r. wykazywanie określonych odpadów jako przekazywanych do zagospodarowania, kiedy zgodnie

z kartą ewidencji odpadów podmiot nie posiadał wystarczających stanów magazynowych lub wytworzenia odpadu; oraz (-) stwierdzenie, że w ewidencji odpadów nie odzwierciedlono wytworzenia odpadu oraz jego deponowania

w magazynach (kwiecień 2021 r.) – świadczą zdaniem sądu, że spółka nie prowadziła na bieżąco ilościowej i jakościowej ewidencji odpadów, do czego obliguje ją przytoczony art. 66 ust. 1 ustawy o odpadach.

Wobec tego, stwierdzenie naruszenia konkretnego obowiązku prawnego było jak najbardziej uzasadnione. Organ nie mógł odstąpić od zasygnalizowania tego faktu w zarządzeniu pokontrolnym. Trzeba przy tym zauważyć, że organ ochrony środowiska nie bada przyczyn nieprawidłowego prowadzenia ilościowej i jakościowej ewidencji odpadów (prowadzenia jej nie na bieżąco). Stwierdza jedynie zastany stan faktyczny i porównuje go do tego postulowanego przez prawo. Kwestie związane np. z błędami elektronicznego systemu ewidencyjnego mogą być ewentualnie brane pod uwagę w ramach postępowania dotyczącego wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej, o ile takowe będzie prowadzone.

Poza tym, jak słusznie zauważył organ w odpowiedzi na skargę, ewidencja odpadów w 2019 r. była prowadzona przez spółkę w formie papierowej. Natomiast zgodnie z obowiązującym wówczas art. 69 ust. 5 ustawy o odpadach, dopuszczalne było sporządzanie zbiorczej karty przekazania odpadów, obejmującej odpady danego rodzaju przekazywane łącznie w okresie miesiąca kalendarzowego, za pośrednictwem tego samego transportującego odpady wykonującego usługę transportu odpadów temu samemu posiadaczowi odpadów. Według tego przepisu, zbiorczą kartę przekazania odpadów sporządza się niezwłocznie po zakończeniu miesiąca, którego dotyczy. Tylko w takim przypadku była możliwość zaewidencjonowania karty przekazania odpadów wystawionej w kolejnym miesiącu, za miesiąc poprzedzający jej wystawienie. W innych przypadkach ewidencjonowanie kart przekazania odpadów w karcie ewidencji odpadów powinno odbywać się

w miesiącu, w którym dana karta została wystawiona. Organ trafnie wskazuje zatem, że tym bardziej nie było dopuszczalne wpisywanie kart przekazania odpadów wystawionych w okresie od stycznia do kwietnia 2019 r. w ewidencji odpadów za rok 2018 w miesiącu grudzień, podczas gdy przedmiotowe karty powinny być wpisane we właściwych miesiącach w karcie ewidencji odpadów za rok 2019 r.

W tym stanie rzeczy sąd uznał, że zarządzenie pokontrolne w pkt 2 narusza prawo, bowiem organ nie był właściwy do nakazania sporządzania sprawozdania

o wytwarzanych odpadach i o gospodarowaniu odpadami zgodnie ze stanem faktycznym. Dlatego też orzeczono jak w punkcie 1 sentencji wyroku na podstawie art. 146 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329). Z kolei wobec niepodzielenia zarzutów odnoszących się do pkt 1 i 3 zaskarżonego zarządzenia, sąd orzekł o oddaleniu skargi w tym zakresie, za podstawę przyjmując art. 151 ww. ustawy procesowej.

Orzeczenie o kosztach znajduje swe podstawy w art. 200 w zw. z art. 205 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. "c" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r.

w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265).