Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 1043/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2013-12-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Ubezpieczenie społeczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 17 ust. 1, art. 3 pkt 22, art. 16a, art. 3 pkt 6
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 992
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jednolity.
article: art. 11 ust. 1 i 3, art. 12
journal: Dz.U. 2012 poz 1548
law: Ustawa z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw
article: art. 6 pkt 1 i 2
journal: Dz.U. 2008 nr 50 poz 291
law: Ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników - tekst jednolity
article: art. 2 ust. 1 i art. 1
journal: Dz.U. 2006 nr 136 poz 969
law: Ustawa z dnia 15 listopada 1984 r, o podatku rolnym - tekst jednolity
article: art. 7, art. 77 par. 1 i art. 80
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i lit. c, art. 135, art. 152
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 6 ust. 2a i ust. 2b
journal: Dz.U. 2009 nr 205 poz 1585
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz (spr.) Sędzia WSA Maria Kwiecińska Protokolant st.sekr.sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi I. K. na decyzję Samorządowego kolegium Odwoławczego w Koninie z dnia [...] sierpnia 2013 r. Nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego; I. uchyla zaskarżoną decyzją oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza K. z dnia [...] 2013 r. nr [...], II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] 2013 r. nr [...] Burmistrz K. na podstawie art. 17 pkt 1 i 5 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2006 r. nr 139, poz. 992 ze zm.) odmówił I. K. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na syna J. K. Jako powód odmowy organ wskazał brak spełnienia warunku z art. 17 ust. 1 w zw. z art. 3 pkt 22 ustawy o świadczeniach rodzinnych.

W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że w dniu [...] czerwca 2013 r. skarżąca zwróciła się o przyznanie przedmiotowego świadczenia w związku z opieką nad synem J. K. Organ ustalił, że wnioskodawczyni wraz z mężem R. K. prowadzi gospodarstwo rolne i z tego tytułu jest ubezpieczona w KRUS. Z uwagi na posiadanie i prowadzenie gospodarstwa rolnego organ I instancji stwierdził niespełnienie przesłanki z art. 17 ust. 1 ustawy oświadczeniach rodzinnych, dotyczącej niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej.

W odwołaniu od decyzji I. K., podniosła, że nie jest właścicielką ani współwłaścicielką gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha, gdyż wyłącznym właścicielem jest jej mąż R. K., a z chwilą zameldowania się w domu męża została zgodnie z ustawą objęta obowiązkowym ubezpieczeniem. Nie posiada tego gospodarstwa i nigdy w nim nie pracowała, zaś z uwagi na chorobę syna i opiekę nad nim nie mogła podjąć pracy zarobkowej. Decyzję odmowną organu I instancji uznała za krzywdzącą i niezgodną z prawem.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r., znak [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Koninie, wskazując w podstawie prawnej m.in. art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 3 pkt 22, art. 17 ust. 1 i ust. 5 powołanej ustawy o świadczeniach rodzinnych, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu Kolegium, odwołując się do zgromadzonej dokumentacji, wskazało na następujące ustalenia faktyczne: w dniu [...] czerwca 2013 r. do organu I instancji wpłynął wniosek strony o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad dzieckiem – J. K. urodzonym [...] 1999 r.; orzeczeniem Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności [w K.] z dnia [...] 2011 r. J. K. został zaliczony do osób niepełnosprawnych od [...] roku życia do [...] 2015 r.; R. K. figuruje w rejestrach podatkowych jako właściciel gospodarstwa rolnego o pow. [...] ha fizycznych, w tym [...] ha przeliczeniowych; I. K. nie figuruje w rejestrach podatkowych, jest ubezpieczona w KRUS od 199[...] r.

Organ odwoławczy podzielił w pełni stanowisko organu I instancji co do tego, że wnioskodawczyni posiada i prowadzi gospodarstwo rolne, wobec czego nie spełnia przesłanki z art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, dotyczącej niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Kolegium podniosło, że strona, będąca matką niepełnosprawnego dziecka, nie jest właścicielką gospodarstwa rolnego, ale podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu rolników. Dalej wyjaśnił, że w świetle uchwały NSA z dnia 11 grudnia 2012 r. sygn. akt I OPS 5/12, trafnie przywołanej przez organ I instancji, okoliczność ta stanowi negatywną przesłankę przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego, które to świadczenie ma zrekompensować utratę szans zarobkowych. Podniósł, że prowadzenie gospodarstwa rolnego wiąże się natomiast z uzyskiwaniem z niego określonych dochodów. Tym samym, w ocenie organu, nie rezygnując z użytkowania gospodarstwa rolnego, jego posiadacz nie rezygnuje z szans zarobkowych z tytułu dochodów z produkcji rolnej.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego I. K. zarzuciła decyzję Kolegium z dnia [...] sierpnia 2013 r. naruszenie art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych i poczynienie błędnych ustaleń faktycznych, domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości.

W uzasadnieniu skarżąca – powołując się na stanowisko orzecznictwa, w tym powołanej przez organy uchwały NSA z dnia 11 grudnia 2012 r., a także przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników – podniosła, że nie jest rolnikiem i nie prowadzi gospodarstwa rolnego, nie jest też jego użytkownikiem i nie uzyskuje z niego przychodów, bowiem wyłącznym właścicielem gospodarstwa jej mąż, który prowadzi je jako rolnik. Podniosła, że jest jedynie małżonkiem rolnika – jego domownikiem, a cały czas poświęca opiece nad niepełnosprawnym synem i nie podlega innemu ubezpieczeniu, wobec czego z mocy ustawy podlega ubezpieczeniu w KRUS. Powyższe nie stanowi negatywnej przesłanki do przyznania jej świadczenia pielęgnacyjnego, co również potwierdza stanowisko Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej Departament Polityki Rodzinnej w Warszawie, którego kopię dołączyła do skargi. jest uprawniona do uzyskania przedmiotowego świadczenia z art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Koninie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko, wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Skarga okazała się zasadna.

Podstawę rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie stanowiły przepisy znowelizowanej ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych. Zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje m.in. matce albo ojcu, jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobę legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Ustawodawca precyzuje przy tym w art. 3 pkt 22 ustawy o świadczeniach rodzinnych, że przez zatrudnienie lub inną pracę zarobkową należy rozumieć wykonywanie pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego, umowy o pracę nakładczą oraz wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo w okresie członkowstwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych, a także prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej.

W tym miejscu trzeba również wyjaśnić, że w wyniku nowelizacji ustawy o świadczeniach rodzinnych dokonanej ustawą z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2012 r., poz. 1548), z dniem 1 stycznia 2013 r. nastąpiła istotna zmiana przepisów dotyczących świadczeń przyznawanych z tytułu opieki nad osobą niepełnosprawną. Obok dotychczasowego świadczenia pielęgnacyjnego – świadczenia z art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych – wprowadzono specjalny zasiłek opiekuńczy uregulowany w art. 16a tej ustawy.

Ponadto Sąd uznał za stosowne wspomnieć, że zgodnie z art. 11 ust. 1 i art. 12 ust. 1 ustawy zmieniającej z dnia 7 grudnia 2012 r. osobom uprawnionym do świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie przepisów dotychczasowych, które spełniają warunki określone w nowych przepisach, przysługuje dodatek do tego świadczenia; przy czym przepis art. 11 ust. 1 i 3 ustawy nowelizującej zastał uznany za niezgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 5 grudnia 2013 r. sygn. akt K 27/13 (Dz.U. z 2013 r., poz. 1557).

Na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego organy administracji publicznej uznały, że skarżąca w istocie posiada status rolnika. Organy powołały się przy tym na uchwałę NSA z dnia 11 grudnia 2012 r. sygn. akt I OPS 5/12 (orzeczenie dostępne w bazie orzeczeń: http://orzeczenia.nsa.gov.pl), zgodnie z którą prowadzenie gospodarstwa rolnego przez rolnika stanowi negatywną przesłankę przyznania tej osobie świadczenia pielęgnacyjnego z art. 17 ust. 1 w zw. z art. 3 pkt 22 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Tym samym skarżąca, jako osoba będąca rolnikiem, nie mogła uzyskać przedmiotowego świadczenia. Z taką argumentacją organów Sąd nie może się jednak zgodzić.

W pierwszej kolejności należy podkreślić, że Sąd nie kwestionuje trafności powołanej uchwały NSA z dnia 11 grudnia 2012 r. Trafnie bowiem Naczelny Sąd Administracyjny zauważył w przywołanej uchwale, że świadczenie pielęgnacyjne pełni rolę rekompensaty finansowej za niepodjęcie lub rezygnację z własnej woli z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. Dlatego nie powinny z niego korzystać osoby, które wprawdzie nie wykonują pracy, lecz mimo to osiągają dochody z innych źródeł. Jednocześnie, zdefiniowanie w art. 3 pkt 22 ustawy o świadczeniach rodzinnych wyrażenia "zatrudnienie lub inna praca zarobkowa" wyklucza rozszerzającą interpretację tego pojęcia. Tym samym pominięcie prowadzenia gospodarstwa rolnego lub działalności rolniczej w katalogu form aktywności gospodarczej wymienionych w tym przepisie oznacza, że takie zajęcia nie mogą być traktowane jako zatrudnienie lub inna praca zarobkowa na gruncie rozważanej ustawy. W konsekwencji rolnik nie może ubiegać się o świadczenie pielęgnacyjne; zwłaszcza, że w odróżnieniu od pracownika nie jest on poddany wymogom w zakresie czasu i organizacji pracy, a zatem może elastycznie zarządzać własnym czasem, także w zakresie opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. Niemniej jednak, materiał dowodowy zgromadzony w rozpatrywanej sprawie nie pozwala na jednoznaczne stwierdzenie, że uchwała NSA z dnia 11 grudnia 2012 r. sygn. akt I OPS 5/12, dotyczyła podobnej sytuacji prawnej do tej, w jakiej znajduje się skarżąca. Przywołana uchwała zapadła bowiem w odniesieniu do osoby, która legitymowała się statusem rolnika, podczas gdy w niniejszej sprawie zakwalifikowanie skarżącej jako rolnika było przedwczesne. Przede wszystkim trzeba zauważyć, że powołana ustawa o świadczeniach rodzinnych nie wyjaśnia znaczenia słowa "rolnik". Jak wskazano w uchwale NSA, pojęcie to zostało jednak zdefiniowane w art. 6 pkt 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz.U. z 2013 r., poz. 1403 ze zm.), zgodnie z którym rolnikiem jest pełnoletnia osoba fizyczna, zamieszkująca i prowadząca na terytorium RP, osobiście i na własny rachunek, działalność rolniczą w pozostającym w jej posiadaniu gospodarstwie rolnym, w tym również w ramach grupy producentów rolnych, a także osoba, która przeznaczyła grunty prowadzonego przez siebie gospodarstwa rolnego do zalesienia. Jak wynika ponadto z art. 3 pkt 6 ustawy o świadczenia rodzinnych, wyrażenie "gospodarstwo rolne" powinno być rozumiane zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz.U. z 2013 r., poz. 1381 ze zm.), wedle którego (z uwzględnieniem treści art. 1 tej ustawy) za gospodarstwo rolne uważa się obszar gruntów sklasyfikowanych w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza, o łącznej powierzchni przekraczającej 1 ha lub 1 ha przeliczeniowy, stanowiących własność lub znajdujących się w posiadaniu osoby fizycznej, osoby prawnej albo jednostki organizacyjnej, w tym spółki, nieposiadającej osobowości prawnej.

Odnosząc powyższe uwagi do realiów niniejszej sprawy, należy uznać, że przypisanie skarżącej statusu rolnika okazało się przedwczesne. Materiał dowodowy zgromadzony w aktach administracyjnych pozwala jedynie na stwierdzenie, że właścicielem gospodarstwa rolnego jest mąż skarżącej R. K. Tylko ta osoba została bowiem wskazana w rejestrach wymiarowych podatków i opłat lokalnych (zaświadczenie Burmistrza K. nr [...] dnia [...] 2013 r.), a zatem, jak można domniemywać, zobowiązana do uiszczenia podatku rolnego. Organy administracji publicznej nie przedstawiły natomiast jakiegokolwiek dowodu na okoliczność, że I. K. posiada gospodarstwo rolne oraz prowadzi je osobiście i na własny rachunek w ramach działalności rolniczej w tym gospodarstwie. Wykazanie takiego faktu było tymczasem niezbędne do zakwalifikowania skarżącej jako rolnika w myśl art. 6 pkt 1 powołanej ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników. Nie ulega przy tym wątpliwości, że na prowadzenie gospodarstwa rolnego mogą składać się różne czynności, lecz nie zwalnia to bynajmniej organów administracji publicznej od wyczerpującego uzasadnienia w tym zakresie swojego stanowiska. Tym bardziej, że skarżąca tak w odwołaniu, jak i w skardze podnosiła, że nie jest ani współwłaścicielem gospodarstwa rolnego ani tez go nie prowadzi, bowiem tym zajmuje się wyłącznie jej mąż, który jest właścicielem gospodarstwa, zaś ona sama zajmuje się tylko sprawowaniem osobistej opieki nad niepełnosprawnym synem i nie może podjąć jakiejkolwiek pracy.

Trzeba przy tym zauważyć, że pobieranie świadczenia pielęgnacyjnego wiąże się z objęciem beneficjenta tego świadczenia ubezpieczeniem społecznym. Zgodnie bowiem z art. 6 ust. 2a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2013 r., poz. 1442 ze zm.), za osobę pobierającą m.in. świadczenie pielęgnacyjne wójt, burmistrz lub prezydent miasta opłaca składkę na ubezpieczenia emerytalne i rentowe od podstawy odpowiadającej wysokości świadczenia pielęgnacyjnego przez okres niezbędny do uzyskania 25-letniego okresu ubezpieczenia (składkowego i nieskładkowego). Powołany przepis zdaje się zatem prima facie wykluczać przypadek, gdy osoba ubiegająca się o świadczenie pielęgnacyjne korzysta już z ubezpieczenia społecznego na podstawie innego tytułu prawnego. Konkluzja ta nie jest jednak trafna, gdyż wedle art. 6 ust. 2b powołanej ustawy wójt, burmistrz lub prezydent miasta nie opłaca składki na ubezpieczenie emerytalne i rentowe za osobę pobierającą świadczenie pielęgnacyjne, jeżeli podlega ono obowiązkowi ubezpieczenia społecznego z innego tytułu na podstawie ustawy lub na podstawie odrębnych przepisów. Tym samym fakt, że skarżąca, jak wskazała w oświadczeniu z dnia 17 czerwca 2013 r., jest ubezpieczona w KRUS (względnie, innymi słowy podlega społecznemu rolników), nie przekreśla jeszcze możliwości uzyskania przedmiotowego świadczenia. Okoliczność ta jest niewystarczająca do negatywnego załatwienia wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego.

Należy ponadto zaznaczyć, że ubezpieczeniu społecznemu w świetle art. 6 pkt 1 i 2 powołanej ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników podlega w szczególności rolnik (pkt 1) oraz jego domownik (pkt 2), przy czym ustawodawca definiuje oba te pojęcia. Znaczenie słowa "rolnik" było już wcześniej przedmiotem rozważań Sądu. W tym miejscu należy zatem jedynie powtórzyć, że materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy jest niewystarczający do objęcia skarżącej omawianą definicją. Ustawodawca nakazuje natomiast, by za domownika uważać osobę bliską rolnikowi, która ukończyła 16 lat (a), pozostaje z rolnikiem we wspólnym gospodarstwie domowym lub zamieszkuje na terenie gospodarstwa rolnego albo bliskim sąsiedztwie (b) oraz stale pracuje w tym gospodarstwie rolnym i nie jest związana z rolnikiem stosunkiem pracy (c). Ponownie jednak, jak sygnalizowano już wcześniej, stwierdzić należy, że zebrany materiał dowodowy nie pozwala na jednoznaczne stwierdzenie, iż skarżąca stale pracuje w gospodarstwie rolnym swojego męża, co z kolei wyklucza możliwość zakwalifikowania jej jako domownika, nawet jeżeli skarżąca sama siebie domownikiem rolnika nazywa. Organy administracji publicznej wadliwie zatem, bo w sposób zbyt pobieżny, ustaliły status skarżącej z perspektywy przepisów ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników.

Wyjaśnić w tym miejscu zarazem trzeba, że w myśl art. 5 powołanej ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników jej przepisy dotyczące ubezpieczenia rolnika i świadczeń przysługujących rolnikowi stosuje się także do małżonka rolnika, chyba że ten małżonek nie pracuje w gospodarstwie rolnika ani w gospodarstwie domowym bezpośrednio związanym z tym gospodarstwem rolnym. Ustawodawca odróżnia zatem wyraźnie pracę w gospodarstwie rolnym i pracę w gospodarstwie domowym. Podleganie ubezpieczeniu społecznemu może mieć zatem swoje źródło w wykonywaniu pracy w każdym z tych gospodarstw, lecz tylko praca w gospodarstwie rolnym może prowadzić do nabycia statusu rolnika, wyłączając tym samym możliwość uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego. Podobna konkluzja została również wyrażona w wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 26 listopada 2008 r. sygn. akt. III AUa 839/08, LEX nr 509776 (orzeczenie dostępne w bazie orzeczeń jw.). Tymczasem treść skargi i odwołania zdaje się wskazywać, że I. K. podlega ubezpieczeniu społecznemu rolników właśnie ze względu na zajmowanie się gospodarstwem domowym, a nie gospodarstwem rolnym, które prowadzi jej mąż. Tym samym nie można byłoby jej przypisać statusu rolnika i na tej podstawie, skoro fakt podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników nie przesądza samodzielnie o konieczności negatywnego załatwienia wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 27 września 2013 r. sygn. akt II SA/Po 678/13 – dostępny jw.).

Nadto należy podkreślić, że organy administracji publicznej nie poczyniły żadnych ustaleń w kwestii niepodjęcia lub rezygnacji z zatrudnienia albo innej pracy zarobkowej przez skarżącą. Nie można bowiem z góry wykluczyć przypadku, gdy określona osoba zamieszkuje jedynie na terenie gospodarstwa rolnego małżonka i nie bierze czynnego udziału w pracach w tym gospodarstwie (nie pracuje w nim na stałe), gdyż w rzeczywistości zatrudniona jest lub poszukuje zatrudnienia poza rolnictwem. Trudno byłoby wtedy wykluczyć – niejako automatycznie – możliwość uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego, skoro w istocie mogło dojść do niepodjęcia lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w sensie odpowiadającym art. 3 pkt 22 powołanej ustawy o świadczeniach rodzinnych. Tymczasem okoliczność ta nie była w ogóle poddana analizie w rozpatrywanej sprawie. Organy administracji publicznej nie ustaliły bowiem, czy skarżąca pracowała poza rolnictwem lub mogła poza rolnictwem podjąć zatrudnienie, a jeśli tak, to kiedy zrezygnowała z tego zatrudnienia i z jakiej przyczyny. Należy przy tym wskazać, że organy powinny poddać ocenie ewentualne twierdzenia skarżącej uprawdopodabniające fakt niepodjęcia zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej (np. poprzez ustalenie wykształcenia skarżącej).

Reasumując wszystko powyższe stwierdzić należy, że nie ulega wątpliwości, iż materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy okazał się niewystarczający do wydania rozstrzygnięcia. Takie działanie organów administracji publicznej stanowiło naruszenie art. 7 kpa, zgodnie z którym w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. W niniejszej sprawie doszło ponadto do naruszenia art. 77 § 1 i art. 80 kpa, w myśl których organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy oraz ocenić na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Uchybienia te mogły mieć istotny wpływ na wynik postępowania, natomiast wadliwie zastosowanie przepisów art. 17 ust. 1 w zw. z art. 3 pkt 22 ustawy o świadczeniach rodzinnych powiązane z niezastosowaniem przywołanych przepisów prawa materialnego regulujących status rolnika i podleganie przez rolnika ubezpieczeniom społecznym stanowiło naruszenie prawa, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W konsekwencji wszystko to uzasadniało wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej.

W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzekł jak w sentencji. Co do wykonalności zaskarżonej decyzji Sąd orzekł na podstawie art. 152 powołanej ustawy.

Rozpatrując ponownie sprawę, organy administracji publicznej powinny ustalić, czy skarżąca faktycznie posiada status rolnika w rozumieniu przepisów powołanej ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, a w razie uzyskania w tej mierze odpowiedzi negatywnej organy powinny zbadać, czy skarżąca nie podjęła lub zrezygnowała z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu opieki nad niepełnosprawnym synem.