Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 642/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2012-11-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne: Podatek akcyzowy
Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 121 art. 122 art. 187 par. 1 art. 191
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Anna Sokołowska,, Sędzia WSA Ewa Wojtysiak, Protokolant Anna Kalisiak, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 29 listopada 2012 r. sprawy ze skargi A. L. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 30 listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie określenia wartości celnej towaru, kwoty podatku akcyzowego i podatku od towarów i usług 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącego A. L. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Dyrektor Izby Celnej w S. decyzją z dnia [...] r., nr [...] uchylił decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w S. z dnia [...] r. nr [....] w części dotyczącej określenia wartości celnej samochodu osobowego marki M. [...] o nr [...] kwoty podatku akcyzowego oraz podatku od towarów i usług, należnych z tytułu importu i określił wartość celną towaru na kwotę [...] zł, podatek akcyzowy w kwocie [....] zł, podatek od towarów i usług w kwocie [...] zł, tj. w kwotach niższych, niż to wynikało z decyzji organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ drugiej instancji wyjaśnił, że w dniu 12 kwietnia 2005 r. A. L. zgłosił do procedury dopuszczenia do obrotu używany samochód osobowy marki M.[....] , wyprodukowany w 1995 r., wyposażony w silnik benzynowy o pojemności skokowej 3199 cm³. Do zgłoszenia celnego zostały dołączone: deklaracja wartości celnej, rachunek sprzedaży z 10 stycznia 2005 r. wystawiony przez D. L. na rzecz A. L. na kwotę [...] dolarów amerykańskich, C. o. T., faktura z dnia 1 lutego 2005 r. za fracht pojazdu z [...] do G. oświadczenie z 12 kwietnia 2005 r. o poniesionych kosztach transportu na terytorium kraju.

Organ celny, dokonując kontroli danych zawartych w tym zgłoszeniu, wszczął postępowanie w celu ustalenia prawidłowej wartości celnej towaru, kwoty podatku akcyzowego oraz podatku od towarów i usług z tytułu importu wymienionego samochodu, gdyż stwierdził, że zadeklarowana przez podatnika wartość celna w kwocie [...] zł budzi wątpliwości co do tego czy stanowi kwotę faktycznie zapłaconą lub należną za ten pojazd. W oparciu o informacje zawarte na amerykańskiej stronie internetowej - www.autotrader.com. organ ustalił bowiem, że wartość oferowanego do sprzedaży na rynku eksportera podobnego pojazdu, w stanie nieuszkodzonym, wynosiła [....] dolarów amerykańskich. A, ponieważ z dokumentów SAD wynikało, że pojazd posiadał uszkodzenia i braki, których stopień na podstawie rewizji celnej ustalono w wysokości [...] % wartości pojazdu, organ uznał, że przybliżona wartość pojazdu na rynku amerykańskim wynosiła [...] dolarów amerykańskich. W tych okolicznościach, rozbieżność pomiędzy tak ustaloną wartością pojazdu, a zadeklarowaną przez stronę w zgłoszeniu celnym w wielkości [...] legła u podstaw wszczęcia przez organ postępowania administracyjnego.

W toku postępowania organ uznając, że powiązania rodzinne pomiędzy sprzedającym a kupującym (A. L. zawarł umowę sprzedaży samochodu na kwotę [...] USD z synem D.), mogły mieć wpływ na zaniżenie podanej w zgłoszeniu celnym wartości pojazdu, powołał z urzędu biegłego M. M. - rzeczoznawcę samochodowego Stowarzyszenia Rzeczoznawców Techniki Samochodowej i Ruchu Drogowego, w celu określenia wartości rynkowej samochodu w oparciu o wartość podobnego samochodu, wyprodukowanego poza Wspólnotą, z uwzględnieniem stanu technicznego na dzień 12 kwietnia 2005 r.

Według opinii biegłego, wartość pojazdu, po zastosowaniu korekty za przebieg pojazdu, na dzień 12 kwietnia 2010 r. ustalona według metody zredukowanego kosztu naprawy w oparciu o szacunkowy koszt naprawy, wyniosła kwotę [...] zł, natomiast - według metody stopnia uszkodzenia pojazdu - wyniosła kwotę [...] zł, która to wartość została obliczona m.in. przy uwzględnieniu tzw. współczynnika zbywalności.

Naczelnik Urzędu Celnego w S. decyzją z dnia [...] r. wskazał, że przy ustalaniu wartości celnej pojazdów nie mogą być brane pod uwagę szacunkowe koszty naprawy oraz koszty części zamiennych i odrzucił podaną przez biegłego wartość pojazdu ustaloną za pomocą metody zredukowanego kosztu naprawy, przyjmując wartość pojazdu ustaloną według metody stopnia uszkodzenia pojazdu. Organ przyjął jako wartość pojazdu kwotę [....] zł, gdyż – w przeciwieństwie

do biegłego – nie uwzględnił tzw. współczynnika zbywalności, wskazując, że nie jest

on bezpośrednio związany z wartością transakcyjną określoną w art. 29 Wspólnotowego Kodeksu Celnego. Organ, określił wartość celną towaru na kwotę [....] zł, kwotę cła w wysokości [...] zł, kwotę podatku akcyzowego w wysokości [....] zł oraz kwotę podatku VAT w wysokości [...] zł.

Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem A. L. wniósł odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji.

Dyrektor Izby Celnej w S. po rozpatrzeniu odwołania podatnika uchylił decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w S. z dnia [...] r. w części dotyczącej określenia wartości celnej samochodu osobowego marki M. [....] o nr [....] kwoty podatku akcyzowego oraz podatku od towarów i usług, należnych z tytułu importu i określił wartość celną towaru na kwotę [...] zł, podatek akcyzowy w kwocie [...] zł, podatek od towarów i usług w kwocie [...] zł.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że zadeklarowana wartość transakcyjna samochodu w wysokości [...] dolarów amerykańskich, jest wartością rażąco odbiegającą od cen rynkowych pojazdu o podobnych parametrach oraz, że istniejące powiązania rodzinne pomiędzy kupującym a sprzedającym, o których mowa jest w art. 143 ust. 1 lit. h rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 (RWKC), mogły mieć wpływ na obniżenie ceny. W tej mierze, odwołał się również do art. 181 a ust. 1 RWKC oraz obowiązującego w Unii Europejskiej systemu ustalania wartości celnej, który oparty jest na zasadach określonych w Porozumieniu w sprawie stosowania Artykułu VII GATT.

Mając na uwadze przepisy art. 122, art. 125, art. 187, art. 197 Ordynacji podatkowej oraz to, że wraz z odwołaniem strona przedstawiła nowe dowody w sprawie, a mianowicie dokumentację fotograficzną pojazdu będącego przedmiotem postępowania obrazującą jego stan techniczny na dzień dokonania zgłoszenia celnego, organ odwoławczy zwrócił się do M. M. biegłego sądowego Sądu Okręgowego w S., o wydanie opinii uzupełniającej z uwzględnieniem nowych dowodów, tj. przedłożonej przez stronę dokumentacji fotograficznej.

Wyceniając zespoły pojazdu, biegły w opinii wskazał, iż nadwozie zostało zniszczone w 15 %, wyposażenie nadwozia w 24%, silnik z osprzętem w 11%, a zawieszenie przednie z układem kierowniczym w 23%. Dokonując określenia wartości pojazdu w stanie uszkodzonym, metodą zredukowanego kosztu napraw w oparciu o szacunkowy koszt naprawy, biegły określił ją na [...] zł, zaś metodą stopnia uszkodzeń z uwzględnieniem współczynnika zbywalności, na [...] zł.

Organ odwoławczy przyjął, że właściwą metodą ustalenia wartości pojazdu jest metoda stopnia uszkodzenia, która polega na skorygowaniu wartości pojazdu nieuszkodzonego o stopień uszkodzeń i braków, którą to wielkość określa rzeczoznawca. Ponieważ w opinii, biegły uwzględnił stopień uszkodzenia pojazdu, współczynnik stopnia uszkodzenia, współczynnik uszkodzeń ukrytych oraz współczynnik zbywalności, organ odwoławczy uznał, że podana przez biegłego wartość wymagała korekty z tytułu zastosowania współczynnika zbywalności. Współczynnik zbywalności nie jest bezpośrednio związany z wartością transakcyjną określoną w art. 29 WKC, gdyż ten dotyczy elementów, które są wtórne dla dokonanego importu, gdyż opłacalność importu towaru jest indywidualną sprawą każdego importera i nie ma wpływu na ustalenie wartości celnej towaru.

Organ odwoławczy przyjął, że wartość pojazdu w stanie uszkodzonym ustalona na dzień 12 kwietnia 2005 r. wynosi [...] zł. Dokonując kalkulacji wartości celnej pojazdu metodą "ostatniej szansy" ustalił wartość celną pojazdu na kwotę [...] zł. Wskazując, że podstawę opodatkowania stanowi wartość celna samochodu, ustalona w kwocie [....] zł, powiększona o cło w wysokości [...] zł, Dyrektor Izby Celnej określił kwotę podatku akcyzowego w wysokości [....] zł, zaś kwotę podatku od towarów i usług w wysokości [....] zł.

Nie zgadzając się z powyższą decyzją ostateczną, A. L. wniósł na nią skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. w której zarzucił organowi naruszenie:

- art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez prowadzenie postępowania w sprzeczności z zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organu,

- art. 122 Ordynacji podatkowej poprzez brak dążenia do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego,

- art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez pominięcie dowodu w postaci dokumentu sporządzonego przez amerykańską firmę ubezpieczeniową oraz całkowity brak oceny tego dowodu,

- art. 191 Ordynacji podatkowej poprzez naruszenie zasady swobodnej oceny dowodu przejawiające się w braku oceny dowodu w postaci dokumentu sporządzonego przez amerykańską firmę ubezpieczeniową,

- art. 29 WKC poprzez błędne przyjęcie, że określona przez strony w umowie cena sprzedaży nie jest do zaakceptowania dla celów ustalenia wartości celnej, co w konsekwencji spowodowało jej ustalenie w oparciu o metodę zastępczą,

- art. 31 WKC poprzez błędne przyjęcie, że przy ustalaniu wartości celnej towaru nie uwzględnia się współczynnika zbywalności tego towaru.

Do skargi strona skarżąca dołączyła przetłumaczony na język polski dokument - raport z wyceny samochodu amerykańskiej firmy ubezpieczeniowej "L. M.".

W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Celnej w S. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. wyrokiem z dnia 7 kwietnia

2011 r. o sygn. akt I SA/Sz 86/11, oddalił skargę A. L. wskazując, że konsekwencją zakwestionowania wartości transakcyjnej wynikającej z umowy była konieczność ustalenia wartości celnej pojazdu z wykorzystaniem jednej z metod wskazanych kolejno w art. 30 WKC. Organ ustalił wartość celną pojazdu według opisanej w art. 31 WKC metody "ostatniej szansy". Z uwagi na fakt, że rewizja celna wykazała, że samochód posiadał widoczne braki i uszkodzenia określone

w stopniu 27,83 %, a dokumenty przedłożone przez importera do zgłoszenia celnego nie były wystarczające dla wyjaśnienia kwestii spornej w sprawie, organ zwrócił się

do biegłego – M. M. o podanie wartości pojazdu z uwzględnieniem danych technicznych i jego stanu technicznego. Uzupełniająca opinia biegłego z dnia 27 września 2010 r., obniżająca pierwotną wartość pojazdu legła u podstaw wydania przez Dyrektora Izby Celnej w S. zaskarżonej decyzji, w której określił on wartość celną towaru na kwotę [...] zł, podatek akcyzowy na kwotę [...] zł, podatek od towarów i usług na kwotę [...] zł.

Zdaniem Sądu I instancji, organ odwoławczy, zasięgając opinii rzeczoznawcy, posłużył się prawidłowymi metodami w celu dokonania wyceny pojazdu. Opinia jest jednym z dowodów zebranych w postępowaniu dowodowym podlegającym ocenie na równi z innymi dowodami. W opinii z dnia 27 września 2010 r. biegły, przy ustalaniu wartości rynkowej pojazdu, przyjął bazową cenę (rynkową) pojazdu w kwocie [....] zł, a następnie dokonał odpowiedniej korekty ujemnej, według metody zredukowanego kosztu naprawy i według metody stopnia uszkodzenia pojazdu. Wartość rynkowa pojazdu według metody zredukowanego kosztu naprawy została ustalona na kwotę [...] zł, zaś według metody stopnia uszkodzenia pojazdu, przy uwzględnieniu korekt o stopień uszkodzenia, współczynnik stopnia uszkodzenia, współczynnik uszkodzeń ukrytych i współczynnik zbywalności, została ustalona na kwotę [...] zł.

Organ odwoławczy pominął część wyceny rzeczoznawcy, która uwzględniała wartość pojazdu ustaloną metodą zredukowanego kosztu naprawy uznając,

że ustalenie wartości celnej pojazdu, zgodnie z art. 31 WKC, uwzględniać powinno wyposażenie i stan techniczny pojazdu w dniu powstania obowiązku podatkowego,

a nie koszty związane z przyszłą naprawą.

Odnośnie zarzutu pominięcia przez organ dowodu w postaci dokonanej przez amerykańską firmę ubezpieczeniową szacunkowej wyceny kosztów naprawy, Sąd

I instancji wyjaśnił, że dokument ten został przedstawiony organowi odwoławczemu

w oryginalnej wersji językowej, a wiec organ odwoławczy nie miał możliwości zapoznania się z jego treścią a ponadto, że organ celny wyszedł z prawidłowego założenia, że właściwą metodą ustalenia wartości pojazdu jest metoda stopnia uszkodzenia pojazdu, która polega na skorygowaniu wartości pojazdu nieuszkodzonego o stopień uszkodzeń i braków, którą to wielkość określa rzeczoznawca.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, organy celne słusznie wskazały, iż ustalenia wartości pojazdu należało dokonać przy uwzględnieniu metody stopnia uszkodzenia z pominięciem współczynnika zbywalności.

Sąd wskazał również, iż nieuprawnione są również zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów prawa procesowego, tj. art. 121 § 1 art. 122, art.187

§ 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej, albowiem zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w tym opinia biegłego, stanowiły wystarczający materiał do dokonania oceny i wyciągnięcia stosownych wniosków, skutkujących wydaniem zaskarżonej decyzji.

Powyższy wyrok stał się przedmiotem skargi kasacyjnej wniesionej przez A. L. do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który, wyrokiem z dnia 27 czerwca 2012 r. o sygn. akt I GSK 1062/11, uchylił zaskarżone orzeczenie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w S..

Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie, Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że istota sporu prawnego w sprawie dotyczy kwestii zasadności, a w konsekwencji prawidłowości ustalenia, w rezultacie przeprowadzonej weryfikacji zgłoszenia celnego, wartości celnej używanego samochodu osobowego, który został zaimportowany z państwa trzeciego (USA) na terytorium państwa członkowskiego i dopuszczonego do obrotu na terytorium WE, w sytuacji, gdy według strony skarżącej, organy celne nie miały podstaw, aby podważać akceptowalną, jej zdaniem, wartość transakcyjną zakupionego samochodu osobowego, który był pojazdem używanym i uszkodzonym, i którą to kwestię Sąd pierwszej instancji pominął, kontrolując zgodność z prawem zaskarżonej decyzji ostatecznej.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że powielono w nim podstawowe argumenty organu celnego, w tym argument o zasadniczym charakterze, a mianowicie, że stopień (procent) uszkodzenia pojazdu, automatycznie przekłada się na stopień (procent) spadku jego ceny. Poza tym, wobec faktu, że wartość celna używanego i uszkodzonego samochodu osobowego marki M. [....] z roku[....] , w zgłoszeniu celnym - według dowodu sprzedaży – określona została na [...] dolarów amerykańskich, Sąd pierwszej instancji przyjął, w ślad za organami celnymi, że uzasadniało to powzięcie wątpliwości, że zadeklarowana wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą cenę transakcji, zwłaszcza, że stronami umowy były osoby powiązane rodzinnie,

a mianowicie syn i ojciec.

Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że jak wynika z art. 29 ust. 2 lit. a WKC, przy ustalaniu, czy wartość transakcyjna jest do zaakceptowania dla celów stosowania ust. 1, fakt, iż kupujący i sprzedawca są ze sobą powiązani, nie stanowi sam w sobie wystarczającej podstawy do nieakceptowania wartości transakcyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny podważył również prawidłowość stanowiska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego odnośnie stanowiska, że stan faktyczny rozpoznawanej sprawy ustalony został bez naruszenia przepisów obowiązującego prawa. Według Naczelnego Sądu Administracyjnego , nie można odmówić racji stronie skarżącej, która wadliwości rekonstrukcji stanu faktycznego sprawy upatruje

w zupełnym pominięciu złożonego przez nią dowodu z dokumentu amerykańskiego towarzystwa ubezpieczeniowego. Naczelny Sad Administracyjny zwrócił również uwagę, że oszacowany na kwotę blisko [....] dolarów amerykańskich koszt naprawy pojazdu bliski jest przyjętej przez organy celne (a w konsekwencji również przez Sąd pierwszej instancji), na podstawie opinii biegłego, wartości rynkowej brutto zaimportowanego samochodu osobowego w stanie nieuszkodzonym, która określona została na [....] zł. Stawiało to więc, jako naturalną kwestię określenia relacji wszystkich przywołanych powyżej wartości do wartości samochodu osobowego zadeklarowanej w zgłoszeniu celnym na kwotę [...] dolarów amerykańskich.

Według Naczelnego Sądu Administracyjnego, w rozpoznawanej sprawie, pominięty został ten jej istotny aspekt, który związany jest w zupełnie naturalny sposób z uwarunkowaniami rynku, na którym zakupiony został przedmiotowy samochód osobowy.

Końcowo Sąd drugiej instancji wskazał, że w rozpoznawanej sprawie w niedostateczny sposób uzasadnione i wykazane zostały wątpliwości, co do wiarygodności zadeklarowanej w zgłoszeniu celnym wartości celnej importowanego samochodu osobowego.

Rozpoznając ponownie sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. zważył, co następuje.

Skargę należało uwzględnić.

Trzeba podkreślić, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w S., któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny - art. 190 ustawy z dnia

30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270, dalej P.p.s.a.).

Prawomocny wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego wiąże nie tylko strony i sąd, który go wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe,

a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby – art. 170 P.p.s.a.

W doktrynie i judykaturze zwraca się uwagę, że swoistość mocy wiążącej prawomocnego orzeczenia sądu wyraża się w tym, iż także inne sądy i inne organy państwowe muszą brać pod uwagę nie tylko fakt istnienia, ale też i treść prawomocnego orzeczenia sądu administracyjnego. Podmioty te są związane treścią prawomocnego orzeczenia sądu, co implikuje w sposób bezwzględny uwzględnienie tego w wydanych przez nie rozstrzygnięciach (zob. J. P.Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004, s. 240-241, a także przywołany tam wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 maja 1999 r., sygn. akt IV SA 2543/98).

W wydanym w tej sprawie wyroku Naczelny Sąd Administracyjny dokonał wykładni prawa materialnego, tj: przepisu art. 29 ust. 1 Wspólnotowego Kodeksu Celnego (dalej WKC). W świetle wymienionego przepisu, wartością celną przywożonych towarów jest wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towary, wtedy gdy zostały one sprzedane w celu wywozu na obszar celny Wspólnoty, ustalana, o ile jest to konieczne, na podstawie art. 32 i 33, pod warunkiem że:

a) nie istnieją ograniczenia w dysponowaniu lub użytkowaniu towarów przez kupującego inne niż ograniczenia, które: są nakładane lub wymagane przez prawo bądź przez władze publiczne we Wspólnocie; ograniczają obszar geograficzny, na którym towary mogą być odsprzedane, lub nie mają istotnego wpływu na wartość towarów;

b) sprzedaż lub cena nie są uzależnione od warunków lub świadczeń, których wartość, w odniesieniu do towarów, dla których ustalana jest wartość celna, nie może zostać ustalona;

c) jakakolwiek część dochodu z odsprzedaży, dyspozycji lub późniejszego użytkowania towarów przez nabywcę nie przypada bezpośrednio lub pośrednio sprzedającemu, chyba że zgodnie z art. 32 może zostać dokonana odpowiednia korekta;

d) kupujący i sprzedawca nie są ze sobą powiązani lub też, w przypadkach gdy są powiązani, wartość transakcyjna może, zgodnie z ust. 2, być zaakceptowana na potrzeby celne.

Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił przy tym, że jak wynika z art. 29 ust. 2 lit. a WKC, przy ustalaniu, czy wartość transakcyjna jest do zaakceptowania dla celów stosowania ust. 1, fakt, iż kupujący i sprzedawca są ze sobą powiązani, nie stanowi sam w sobie wystarczającej podstawy do niezaakceptowania wartości transakcyjnej. Jak wskazał Sąd drugiej instancji, gdy okaże się to konieczne, okoliczności dotyczące sprzedaży bada się, a wartość transakcyjną akceptuje, pod warunkiem że powiązanie nie wpłynęło na cenę. Jeżeli na podstawie informacji uzyskanych od zgłaszającego lub z innych źródeł organy celne mają powody, aby uznać, że powiązanie wpłynęło na cenę, powody takie podaje się zgłaszającemu i zapewnia mu możliwość ustosunkowania się do nich. Nie ma więc żadnych podstaw, aby w sytuacji objętej jej hipotezą antycypować jakiekolwiek skutki prawne wiążące się z jej zaistnieniem, co miałoby wyrażać się w automatycznym podważaniu deklarowanej (zgłaszanej) wartości celnej towaru.

Przy tym, jakkolwiek faktem jest, że z art. 29 ust. 2 lit. b WKC wynika,

że w przypadku transakcji między osobami powiązanymi wartość transakcyjna jest akceptowana, a towary wyceniane zgodnie z ust. 1, o ile zgłaszający udowodni, że taka wartość jest zbliżona do jednej z występujących w tym samym lub w zbliżonym czasie wartości transakcyjnej (celnej) identycznych lub podobnych towarów – co powinno we właściwy sposób uwzględnić różnice w poziomie handlu, różnice ilościowe, elementy wymienione w art. 32 oraz koszty poniesione przez sprzedawcę przy transakcjach sprzedaży, w których on i kupujący nie są powiązani, która to kwestia nie stanowiła przedmiotu jakiejkolwiek weryfikacji i refleksji. Zwłaszcza w sytuacji, gdy skarżący stanowczo podważał okoliczność, że fakt pokrewieństwa ze sprzedającym miał wpływ na wysokość ceny transakcji, a organy celne nie żądały jakiegokolwiek dowodu na tę okoliczność, nie wezwały skarżącego do jej wyjaśnienia, ani też, w istocie, nie przeciwstawiły temu twierdzeniu żadnego przekonującego argumentu.

Zasadniczym zarzutem przedstawionym przez skarżącego w niniejszej sprawie, było pominięcie dowodu w postaci dokumentu sporządzonego przez amerykańską firmę ubezpieczeniową oraz całkowity brak oceny tego dowodu. Skarżący zarzucił w tej mierze naruszenie szeregu przepisów postępowania to jest art. 121, art. 122, art. 187 § 1, art. 191 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) poprzez naruszenie podstawowych zasad prowadzenia postępowania oraz brak zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

W ocenie Sądu powyższe zarzuty są uzasadnione. Zgodnie bowiem z zasadą prawdy obiektywnej (art. 122 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej) organ podatkowy jest zobowiązany zebrać i wyczerpująco rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Wynikająca z art. 122 Ordynacji podatkowej, zasada prawdy obiektywnej polega na tym, że organ podatkowy ma obowiązek podjęcia z urzędu wszelkich działań, które doprowadzą do dokładnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych rozpoznawanej sprawy podatkowej, aby w ten sposób odtworzyć jej rzeczywisty obraz i uzyskać podstawę do trafnego zastosowania przepisów (por. B. Brzeziński, M. Kalinowski, M. Masternak, A. Olesińska, "Ordynacja podatkowa. Komentarz", Wyd. TNOiK, Toruń 2002, s. 426). Dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy podatkowej musi być dominującym celem postępowania podatkowego, a zwłaszcza tej jego części, która nazywana jest postępowaniem dowodowym (por. A. Hanusz, "Podstawa faktyczna rozstrzygnięcia podatkowego", Wyd. Zakamycze 2004, s. 236 i n.). Z omawianego przepisu należy również wyprowadzić ogólną regułę dowodową, według której ciężar udowodnienia faktów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy spoczywa na organie podatkowym.

Z akt sprawy wynika, że dokument amerykańskiego ubezpieczyciela z którego wynikało jakie były uszkodzenia przedmiotowego pojazdu (samochodu osobowego marki M. [...] o nr[...] ), jak również jaki był koszt części i robocizny umożliwiających jego naprawę, nie został przez organ w żaden sposób oceniony. Organ celny nie odniósł się też do wniosków wypływających z jego treści. Dokument ten został wprawdzie przedstawiony organowi w oryginalnej wersji językowej, jednakże obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie było wezwanie strony do złożenia dokumentu przetłumaczonego. Zwłaszcza, że z dokumentu tego wynika, iż w rezultacie kolizji, której uległ importowany samochód osobowy, szkoda z nią związana została uznana za szkodę (stratę) całkowitą, a koszt naprawy pojazdu został wyceniony na kwotę blisko [....] dolarów amerykańskich. W tym względzie, zwrócić należy uwagę, że oszacowany na wymienioną kwotę koszt naprawy pojazdu bliski jest przyjętej przez organy celne, na podstawie opinii biegłego wartości rynkowej brutto zaimportowanego samochodu osobowego w stanie nieuszkodzonym, która określona została na [...] zł. Jednocześnie, zwraca uwagę również i to, że w świetle metody zredukowanego kosztu naprawy - przyjętej przez biegłego obok metody stopnia uszkodzenia, zastosowanej dla ustalenia wartości pojazdu w stanie uszkodzonym, w przywołanych opiniach biegłego przyjęto w punkcie wyjścia, że koszt naprawy pojazdu, szacowany na podstawie obrazu uszkodzeń (a więc, bez redukcji kosztów naprawy), wynosi [...] zł (opinia z dnia 26 kwietnia 2010 r.) oraz [...] zł (opinia uzupełniająca z dnia 22 września 2010 r.). W każdym z tych przypadków, wyższy był więc on od ustalonej wartości pojazdu w stanie nieuszkodzonym, tj. [...] zł. Stawiało to więc, jako naturalną kwestię określenia relacji wszystkich przywołanych powyżej wartości do wartości samochodu osobowego zadeklarowanej w zgłoszeniu celnym na kwotę [...] dolarów amerykańskich. Zagadnienie to, nie zostało jednak w żaden sposób skontrolowane, ani też wyjaśnione.

Według Naczelnego Sądu Administracyjnego, powyższe zaniechanie stanowiło konsekwencję tego, że w rozpoznawanej sprawie, pominięty został ten jej istotny aspekt, który związany jest z uwarunkowaniami rynku, na którym zakupiony został przedmiotowy samochód osobowy. Niewątpliwe jest bowiem, że "podejście do używanych i uszkodzonych samochodów", rzutujące na ich ceny rynkowe jest różne

w różnych krajach, w zależności od wielu czynników ekonomicznych i kulturowych.

W rozpoznawanej sprawie doszło zatem do naruszenia art. 122, art. 187 § 1 oraz art. 191 Ordynacji podatkowej, poprzez zgromadzenie niepełnego materiału dowodowego. Takie postępowanie organu uprawnia również do stwierdzenia,

że występujące w sprawie niejasności i wątpliwości dotyczące stanu faktycznego zostały w konsekwencji rozstrzygnięte na niekorzyść podatnika, co czyni trafnym także zarzut naruszenia zasady zaufania obywateli do organów podatkowych (art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej). Tymczasem, ustalenia faktyczne powinny mieć walor ustaleń zupełnych i kompletnych w zakresie odnoszącym się do okoliczności istotnych dla sprawy i prawidłowego jej rozpatrzenia, a przez to walor ustaleń obiektywnych.

Ponownie zatem rozpoznając sprawę, organ odwoławczy winien przeprowadzić postępowanie podatkowe mając na uwadze przedstawione powyżej uwagi.

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej w S., na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a.

O kosztach rozstrzygnięto na podstawie przepisu art. 200 i 205

§ 2 wymienionej wyżej ustawy.