Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 635/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2009-03-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność decyzji I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 2, art. 135
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 4 ust. 2 pkt 1, art. 8 pkt 2, art. 10
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 992
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Ryszard Bryk /spr./ Sędziowie WSA Jolanta Ewa Wojtyna WSA Joanna Zdrzałka Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 5 marca 2009 r. sprawy ze skargi G. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] w przedmiocie zasiłków rodzinnych i dodatków do zasiłków rodzinnych z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego, kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego, rozpoczęcia roku szkolnego i podjęcia nauki przez dziecko w szkole poza miejscem zamieszkania rozpatrywanych w sprawie wznowieniowej stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy z dnia [...] marca 2008 r. nr [...], a także decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] i poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy z dnia [...] września 2007 r. nr [...] i decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...].


UZASADNIENIE

II SA/Rz 635/08

U Z A S A D N I E N I E

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r., Nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną odwołaniem przez G.W. decyzję Wójta Gminy B. z dnia [...]r., Nr [...], wydaną w postępowaniu wznowieniowym.

W podstawie prawnej decyzji organ odwoławczy powołał art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., art. 8 pkt 2 i art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 28.11.2003 r. o świadczeniach rodzinnych /Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 992, z późn. zm./. W uzasadnieniu decyzji przytoczył, że we wniosku z dnia [...]r. skierowanym do Wójta Gminy B., G.W. żądała ustalenia prawa do świadczeń rodzinnych oraz dodatków do zasiłków rodzinnych na dzieci: A. ur. 19.04.1985 r., J. ur. 20.05.1990 r. i M. ur. 16.08.1998 r.

Decyzją z dnia [...] r., Nr [...] Wójt Gminy B. przyznał wnioskodawczyni zasiłki rodzinne na dzieci A. i J. w kwotach po 43 zł miesięcznie, a na M. w kwocie 53 zł miesięcznie na okres od dnia 1.09.2004 r. do dnia 31.08.2005 r.

Ponadto przyznał dodatki do zasiłku rodzinnego dla M.W. z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego w kwocie 70 zł miesięcznie na okres od 1.09.2004 r. do 30.04.2005 r. i dodatek z tytułu opieki w okresie korzystania przez matkę tego dziecka z urlopu wychowawczego w kwocie 400 zł miesięcznie w okresie od 1.09.2004 r. do 30.04.2005 r.

Przyznał także dodatek rodzinny do zasiłku rodzinnego dla A. z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego w kwocie 90 zł /jednorazowy/ i z tytułu wydatków związanych z dojazdem do szkoły w kwocie 40 zł miesięcznie na okres od dnia 1.09.2004 r. do dnia 30.06.2005 r.

Mał. M.W. orzeczeniem Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności z dnia [...] r. Nr [...] został zaliczony do osób niepełnosprawnych do dnia 30.04.2005 r. W ugodzie sądowej z dnia [...]r. zawartej przed Sądem Okręgowym– Ośrodku Zamiejscowym w P. w sprawie oznaczonej sygnaturą VII Pa 56/04, Gminna Spółdzielnia "S.Ch." w B. cofnęła oświadczenie o rozwiązaniu z G.W. umowy o pracę bez wypowiedzenia złożone dnia 8.01.2003 r. W dniu 1.10.2004 r. Zarząd Gminnej Spółdzielni "S.Ch." w B. poinformował G.W. o błędnym naliczeniu urlopu wychowawczego i prawidłowo winien być udzielony do dnia 22.01.2005 r.

Postanowieniem z dnia [...] r. organ I instancji wznowił postępowanie administracyjne zakończone ostateczną decyzją Wójta Gminy B. z dnia [...]r., Nr [...] z przyczyny wznowieniowej określonej w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Następnie Wójt Gminy B. decyzją z dnia [...]r., Nr [...] uchylił swoją decyzję z dnia [...]r. wydaną w postępowaniu zwyczajnym i orzekł jak niżej:

- przyznał G.W. zasiłki rodzinne na dzieci A. i J. w kwotach po 43 zł miesięcznie na okres od 1.09.2004 r. do 31.08.2005 r. oraz jednorazowy dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego odnośnie A. w kwocie 90 zł i z tytułu wydatków związanych z dojazdem do szkoły w kwocie 40 zł miesięcznie na okres od 1.09.2004 r. do dnia 30.06.2005r.

- przyznał dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad niepełnosprawnym M.W. w okresie korzystania przez jego matkę z urlopu wychowawczego w kwocie 400 zł miesięcznie w okresie od dnia 1.09.2004 r. do 31.12.2004 r. i w kwocie 283,90 zł za okres od 1.01.2005 r. do 22.01.2005 r. oraz z tytułu kształcenia i rehabilitacji w kwocie 70 zł za okres od dnia 1.09.2004 r. do dnia 30.04.2005 r.

- odmówił przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad niepełnosprawnym M.W. w okresie korzystania przez jego matkę z urlopu wychowawczego w okresie od dnia 1.05.2004 r. do 31.08.2004 r.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji powołał się na oświadczenie Prezesa GS S.Ch. w B. dotyczące trwania urlopu wychowawczego G.W. do dnia 22.01.2005 r. oraz na okoliczność, że wniosek o przyznanie świadczeń rodzinnych w/w złożyła we wrześniu 2004 r.

W odwołaniu G.W. zarzuciła, że wydana decyzja jest dlań krzywdząca, bowiem dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem niepełnosprawnym w okresie korzystania z urlopu wychowawczego powinna również otrzymać za okres 1.05.2004 r. do dnia 30.08.2004 r.

Organ odwoławczy nie uwzględnił odwołania i stwierdził, że zaistniała przyczyna wznowienia określona w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., a tą przyczyną było błędne naliczenie urlopu wychowawczego, o czym Zarząd Spółdzielni "S.Ch." w B. poinformował G.W. pismem z dnia 1.10.2004 r. Poza tym wyjaśnił, że zgodnie z art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, prawo do świadczeń rodzinnych ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. Oznacza to, że w sprawach świadczeń rodzinnych dotyczących świadczeń pieniężnych decyzja wywołuje skutki od miesiąca, w którym został złożony wniosek, czyli stronie przysługuje również świadczenie za okres między złożeniem wniosku, a wydaniem decyzji.

Organ odwoławczy powołał się również na art. 23 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, według którego ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych oraz ich wypłata następują na wniosek. Organ w takich sprawach nie działa z urzędu.

W skardze nazwanej odwołaniem wniesionym do Sądu za pośrednictwem organu odwoławczego, skarżąca G.W. na wstępie wyjaśniła, że kwestionuje zaskarżoną decyzję w części odmawiającej "wyrównania zasiłku wychowawczego za okres od 1.05.2004 r. do 30.08.2004 r." Z takim rozstrzygnięciem nie zgadza się, bowiem zakład pracy zwolnił ją dyscyplinarnie w okresie kiedy korzystała z urlopu wychowawczego.

Odwołała się do Sądu Pracy i w toku postępowania sądowego zakład pracy wycofał zwolnienie dyscyplinarne i oświadczył, że w dalszym ciągu pozostaje w stosunku pracy na zasadach określonych w umowie o pracę z dnia 3.05.1982 r. Od stycznia 2003 roku nie miała wypłacanego zasiłku wychowawczego, natomiast zasiłek rodzinny i zasiłek opiekuńczy na dziecko specjalnej troski pobierał mąż w ZUS-ie, ponieważ prowadził działalność gospodarzą. Zakład pracy wyrównał jej zasiłek wychowawczy od 1.01.2003 r. do 30.04.2004 r., ale poinformował ją, iż na dalszy okres nie może takiego zasiłku wypłacać, bo wypłatę zasiłków od 1.05.2004 r. przejął GOPS.

W opiece społecznej poinformowano ją, że wypłacą jej zaległy zasiłek, ale musi przynieść dokumenty z ZUS-u i zaświadczenie, do którego miesiąca były wypłacane świadczenia rodzinne.

Nie składała wniosku po raz pierwszy, jedynie ZUS przekazał dokumenty do GOPS w B. z informacją, że wszystkie należne świadczenia rodzinne były wypłacane do 31.08.2004 r. Tylko zaległy zasiłek wychowawczy został wypłacony do 30.04.2004 r.

Odpowiadając na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko i motywy zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Skarga jest uzasadniona, aczkolwiek z innych przyczyn niż w niej podniesione.

Na wstępie należy podkreślić, że podstawowa funkcją wojewódzkiego sądu administracyjnego jest kontrola zaskarżonych aktów administracyjnych pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej /art. 1 § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych – Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm./.

Zakres tej kontroli określają art. 134 § 1 i art. 135 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz. 1270, ze zm./, zwanej dalej skrótem P.p.s.a.

Pierwszy stanowi, że Sąd rozstrzyga w graniach danej sprawy, ale nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, to zaś znaczy, że z urzędu bierze pod uwagę naruszenia prawa, o jakich nie wspomniano w skardze. Drugi pozwala Sądowi na kontrolę pod względem zgodności z prawem także aktów administracyjnych wydanych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Poza tym należy jeszcze nawiązać do art. 133 § 1 p.p.s.a., z którego m. innymi wynika, że Sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy /administracyjnych i sądowych/.

Sąd in merito wyrokował na tle n/w stanu faktycznego sprawy.

W dniu 17.09.2004 r. wpłynął do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w B. wniosek G.W. o przyznanie zasiłków rodzinnych na rzecz jej dzieci – A.W., J.W. i M.W. oraz dodatków do zasiłków rodzinnych na rzecz A. z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego i podjęcia nauki w szkole poza miejscem zamieszkania oraz na rzecz M. z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego i opieki nad nim w okresie korzystania przez jego matkę G.W. z urlopu wychowawczego.

Do wniosku G.W. m. innymi dołączyła:

- orzeczenie o niepełnosprawności mał. M.W. ur. 16.08.1998 r. z dnia 5.04.2004 r., Nr[...], wydane przez Powiatowy Zespół Do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w P., zaliczające w/w do osób niepełnosprawnych i jednocześnie podano, że niepełnosprawność datuje się od grudnia 2002 r., a wydane orzeczenie jest ważne do dnia 30.04.2005 r.

- dwa pisma Gminnej Spółdzielni "S.C." w B. z dnia [...]r. stwierdzające, że G.W. udzielono urlopu wychowawczego z tytułu opieki nad dzieckiem wymagającym specjalnej troski na okres od dnia 1.01.2003 r. do dnia 30.04.2005 r.

Decyzją z dnia [...] r., Nr[...], Wójt Gminy B. przyznał G.W. na rzecz dzieci następujące świadczenia rodzinne:

1. zasiłek rodzinny na rzecz A.W. w kwocie 43 zł miesięcznie, na okres od 1.09.2004 r. do 31.08.2004 r.

2. zasiłek rodzinny na rzecz J.W. w kwocie 43 zł miesięcznie, na okres od 1.09.2004 r. do 31.08.2005 r.

3. zasiłek rodzinny na rzecz M.W. w kwocie 53 zł miesięcznie, na okres od 1.09.2004 r. do 31.08.2005 r.

4. dodatek do zasiłku rodzinnego na rzecz M.W. z tytułu opieki nad dzieckiem niepełnosprawnym w okresie korzystania przez jego matkę z urlopu wychowawczego w kwocie 400 zł miesięcznie, na okres od 1.09.2004 r. do 30.04.2005 r.,

5. dodatek do zasiłku rodzinnego na rzecz M.W. z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego w kwocie 70 zł miesięcznie na okres od 1.09.2004 r. do 30.04.2005 r.,

6. dodatek jednorazowy do zasiłku rodzinnego na rzecz A.W. z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego w kwocie 90 zł,

7. dodatek do zasiłku rodzinnego na rzez A.W. z tytułu pokrycia wydatków związanych z dojazdem do miejscowości, w której znajduje się szkoła w kwocie 40 zł miesięcznie, na okres od 1.09.2004 r. do 30.06.2005 r.

W aktach administracyjnych organu I instancji, nie ma dowodu doręczenia tej decyzji G.W.

W toku rozprawy sądowej /5.03.2009 r./ G.W., po okazaniu jej w/w decyzji oświadczyła, że taką decyzję otrzymała i nie składała od niej odwołania.

Pismem z dnia 1.10.2004 r., L. [...] Gminna Spółdzielnia "S.C." w B. poinformowała G.W., że w piśmie z dnia 9.07.2004 r., L. [...] błędnie podano termin zakończenia urlopu wychowawczego /30.04.2005 r./, zaś prawidłowo urlop ten powinien zostać udzielony do dnia 22.01.2005 r. O tym fakcie dowiedział się również Wójt Gminy B.

Na rozprawie sądowej /15.01.2009 r./, G.W. wyjaśniła, że po zakończeniu urlopu wychowawczego, z dniem 23.01.2005 r. podjęła pracę w w/w Spółdzielni.

W związku ze zmianą terminu końcowego urlopu wychowawczego, Wójt Gminy B. decyzją z dnia [...]r., Nr [...] orzekł jak niżej:

1. zmienił zasiłek rodzinny na dziecko M.W. z kwoty 53 zł na kwotę 43 zł miesięcznie,

2. zmienił wysokość zasiłku rodzinnego przyznanego na rzecz A.W. z kwoty 43 zł na kwotę 53 zł miesięcznie,

3. zmienił okres pobierania dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem niepełnosprawnym M.W. i przyznał ten dodatek na okres od 1.09.2004 r. do 22.01.2005 r.

W podstawie prawnej decyzji wymienił m. innymi art. 104 i art. 130 § 4 k.p.a. /k. 22 akt adm. I instancji/.

Decyzję doręczono G.W. w dniu 8.11.2004 r.

W odwołaniu wniesionym w ustawowym terminie G.W. zarzuciła, że dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem M.W. powinien być przyznany także za okres od 1.05.2004 r. do 31.08.2004 r. /akta organu odwoławczego/.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze /dalej: Kolegium/ decyzją z dnia [...]r. Nr [...] uchyliło decyzję W. z dnia [...]r. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Przyczyną kasacji było naruszenie prawa procesowego, bo decyzja organu I instancji z dnia [...]r. nie zawiera uzasadnienia.

W dalszej kolejności wydano następujące decyzje:

I. decyzję z dnia [...]r., Nr[...], w której Wójt Gminy B. orzekł tak samo, jak w decyzji z dnia [...]r., Nr [...], za wyjątkiem dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem M.W. w okresie korzystania przez matkę dziecka z urlopu wychowawczego i dodatek ten przyznał w kwocie 400 zł miesięcznie na okres od 1.09.2004 r. do 22.01.2005 r.

W podstawie prawnej decyzji wymienił m. innymi art. 104 i art. 130 § 4 k.p.a. /k. 26 akt adm. I instancji/.

Decyzję doręczono G.W. w dniu 4.03.2005 r.

W odwołaniu G.W. /wniesione w ustawowym terminie/ ponownie stwierdziła, że chodzi jej o wyrównanie dodatku z tytułu opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem za okres od 1.05.2004 r. do 31.08.2004 r. /akta organu odwoławczego/.

Kolegium decyzją z dnia [...]r., Nr[...], na podstawie art. 158 § 1 i art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. stwierdziło nieważność decyzji Wójta Gminy B. z dnia [...]r., bo sprawa została już rozstrzygnięta decyzją ostateczną z dnia [...]r.

II. Postanowieniem z dnia [...]r., Nr[...], wydanym na podstawie art. 149 § 1 i 2 k.p.a., Wójt Gminy B. wznowił postępowanie administracyjne zakończone ostateczną decyzją tego Wójta z dnia [...]r., Nr [...] w części dotyczącej "okresu przyznania zasiłku wychowawczego dla Pani G.W. zam. S.B.".

Po doręczeniu postanowienia G.W., decyzją z dnia [...]r., Nr[...], wydaną m. innymi na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. – uchylił swoją decyzję z dnia [...]r. "w kwestii przyznania zasiłku wychowawczego z tytułu opieki nad dzieckiem dla Pani G.W. tj. od 1.09.2004 r. do 30.04.2005 r. i przyznał zasiłek wychowawczy dla Pani G.W. z tytułu opieki nad dzieckiem na okres od 1.09.2004 r. do 22.01.2005 r." /k. 32 akt adm. I instancji/.

Decyzję Doręczono G.W. w dniu 26.09.2005 r.

Kolegium decyzją z dnia [...]r., Nr[...], po rozpatrzeniu odwołania G.W. o treści zbliżonej do poprzednich, uchyliło decyzję Wójta z dnia [...]r. i przekazało sprawę organowi I instancji do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu decyzji wytknięto organowi I instancji naruszenie art. 7, art. 10 § 1, art. 107 § 3 k.p.a.

III. Postanowieniem z dnia [...]r., Nr[...], wydanym na podstawie art. 147, art. 149 § 1 i 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., organ I instancji wznowił z urzędu postępowanie administracyjne "w sprawie uchylenia części decyzji [...] z dnia [...]r. dot. przyznania zasiłku rodzinnego i dodatku do zasiłku rodzinnego".

Po doręczeniu tego postanowienia G.W., decyzją z dnia [...]r., Nr [...] wydaną m. innymi na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a., Wójt Gminy B. uchylił pkt 4 swojej decyzji z dnia [...]r., Nr [...] dot. dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego i przyznał G.W. taki dodatek w kwocie 400 zł miesięcznie na okres od 1.09.2004 r. do 31.12.2004 r. oraz w kwocie 283,90 zł za okres 1.01.-22.01.2005 r. /k. 41 akt adm. organu I instancji/.

Decyzję doręczono G.W. w dniu 22.05.2006 r.

Na skutek odwołania G.W., o treści jak poprzednie, Kolegium decyzją z dnia [...]r., Nr [...] uchyliło decyzję organu I instancji z dnia [...]r. i przekazało sprawę temu organowi do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy skonstatował, że decyzja wydana w postępowaniu wznowieniowym winna rozstrzygać sprawę w całości, zatem nie jest możliwe uchylenie decyzji w części.

IV. Decyzją z dnia [...]r., Nr[...], wydaną m. innymi na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a., Wójt Gminy B. uchylił w całości swoją decyzję wydaną w postępowaniu zwyczajnym z dnia [...]r., Nr [...] i orzekł tak samo jak w decyzji uchylonej z wyjątkiem dotyczącym dodatku do zasiłku rodzinnego nad dzieckiem w okresie korzystania jego matki z urlopu wychowawczego udzielonego w celu opieki na dzieckiem niepełnosprawnym M.W. i przyznał ten dodatek w kwocie 400 zł miesięcznie za okres od 1.09.2004 r. do 31.12.2004 r. oraz w kwocie 283,90 zł na okres 1.01.-22.01.2005 r. /k. 45 akt adm. I instancji/.

Decyzję doręczono G.W. w dniu 26.10.2006 r.

Kolegium po rozpatrzeniu odwołania G.W., które został wniesione w ustawowym terminie – decyzją z dnia [...]r., Nr[...], uchyliło decyzję Wójta Gminy B. z dnia [...] r. i przekazało mu sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji stwierdził: "Zaskarżona decyzja nie zawiera rozstrzygnięcia odnośnie wniosku strony przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego – opieka nad dzieckiem niepełnosprawnym M.W. za okres od 1.05.2004 r. do 31.08.2004 r.

W związku z ubieganiem się przez Panią G.W. przyznania tego świadczenia za okres od 1.05.2004 r. do 31.08.2005 r. organ winien w sentencji decyzji dokonać zawrzeć rozstrzygnięcie tej kwestii lub wydać stosowną odrębną decyzję".

Na marginesie trzeba zaznaczyć, iż odwołanie z aktami sprawy wpłynęło do Kolegium w dniu 17.11.2006 r., a decyzja została wydana dopiero [...]r., czyli po upływie 7 miesięcy.

V. Decyzją z dnia [...]r., Nr[...], wydaną m. innymi na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a., Wójt Gminy B. orzekł tak samo jak w decyzji poprzedniej z dnia [...]r., dodatkowo w pkt 9 odmówił G.W. przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego za okres od 1.05.2004 r. – 31.08.2005 r. /k. 49 akt adm. I instancji/.

Decyzję doręczono G.W. w dniu 8.09.2007 r.

Po rozpatrzeniu odwołania G.W. /wniesione w terminie/, Kolegium decyzją z dnia [...]r., Nr [...]uchyliło decyzję organu I instancji z dnia [...]r. i przekazało sprawę Wójtowi Gminy B. do ponownego rozpatrzenia. Przyczynę uchylenia określa passus "Zaskarżona decyzja w sentencji i w uzasadnieniu zawiera sprzeczne rozstrzygnięcia dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego.

W punkcie 5 sentencji zaskarżonej decyzji organ przyznał Pani G.W. dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego – opieka nad dzieckiem M.W. od 1.09.2004 r. do 22.01.2005 r., zaś w punkcie 9 decyzji odmówił przedmiotowego dodatku za okres 1.05.2004 r. do 31.08.2005 r. Z powyższego wynika, iż odnośnie części okresu zapadły dwa odmienne rozstrzygnięcia odnośnie prawa do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego".

VI. Kolejna decyzja Wójta Gminy B. z dnia [...]r., Nr [...], zawierająca takie same rozstrzygnięcie jak poprzednia z dnia [...]r., została utrzymana w mocy zaskarżoną decyzją Kolegium z dnia [...]r., Nr[...].

Wznowienie postępowania administracyjnego jest instytucją procesową stwarzającą prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, było dotknięte kwalifikowaną wadliwością procesową wyliczoną wyczerpująco w przepisach prawa procesowego /art. 145 § 1 i art. 145a § 1 k.p.a./ lub w ustawach szczególnych /por. Barbara Adamiak i Janusz Borkowski – Postępowanie administracyjne i sądowoadministracyjne, Wyd. Prawnicze Lexis-Nexis, Wydanie II, W-wa 2004 r., str. 304/.

Przedstawiony stan faktyczny sprawy jest niesporny. Postępowanie wznowieniowe od ostatecznej decyzji Wójta Gminy B. z dnia [...]r., Nr [...] zostało wszczęte przez ten organ z urzędu z podstawy wznowieniowej określonej w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. /postanowienie w/w Wójta z dnia 17.05.2006 r., k. 39 akt adm. I instancji/.

Powołany przepis stanowi, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie jeżeli: wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję.

W przedmiotowej sprawie administracyjnej nową okolicznością był fakt, że Gminna Spółdzielnia "S.C." w B. błędnie ustaliła końcowy termin urlopu wychowawczego udzielonego G.W. w celu sprawowania opieki nad dzieckiem niepełnosprawnym, o czym Wójt Gminy B. dowiedział się po wydaniu w/w decyzji z dnia [...]r.

Wskazana okoliczność została potwierdzona przez pracodawcę G.W. w piśmie z dnia [...]r. i w zaświadczeniu z [...]r., Nr [...] /k. 21 i 23 akt adm. I instancji/.

Na marginesie należy nadmienić, że w przypadku wznowienia postępowania z urzędu przedmiotem badań i ustaleń w toku postępowania co do podstaw wznowieniowych może być nie tylko przyczyna wymieniona w postanowieniu o wznowieniu postępowania, ale wszystkie przesłanki określone w art. 145 § 1 k.p.a., z wyłączeniem przesłanki określonej w pkt 4 i w art. 145a k.p.a. /por. wyrok 7 sędziów NSA z dnia 15.11.1999 r., FSA 1/99 – ONSA Nr 2/2000, poz. 45 oraz Wojciech Chróścielewski – Organ administracji publicznej w postępowaniu administracyjnym, Dom Wydawniczy ABC, W-wa 2002 r., str. 181/.

Postępowanie wznowieniowe jest tożsame pod względem podmiotowym i przedmiotowym ze sprawą zakończoną decyzją ostateczną, wydaną w postępowaniu zwyczajnym.

W postępowaniu zwyczajnym i wznowieniowym stroną postępowania była G.W. /matka A., J. i M./.

A.W. /ur. 19.04.1985 r./ i J.W. /ur. 20.05.1990 r./ są już osobami pełnoletnimi, zatem nasuwa się pytanie, kto powinien być stroną postępowania w sprawie wznowieniowej zakończonej ostateczną decyzją Kolegium z dnia [...]r. oraz w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

Zdaniem Sądu powstałą wątpliwość usuwa prawo materialne, a konkretnie art. 4 ust. 2 pkt 1 i 3 i art. 3 pkt 13 ustawy z dnia 28.11.2003 r. o świadczeniach rodzinnych /Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 992, ze zm./.

Z art. 4 ust. 2 powołanej ustawy wynika, że prawo do zasiłku rodzinnego i dodatków do tego zasiłku przysługuje:

1) rodzicom, jednemu z rodziców albo opiekunowi prawnemu dziecka,

2) opiekunowi faktycznemu dziecka,

3) osobie uczącej się.

Pojęcie osoby uczącej się definiuje art. 3 pkt 13 w/w ustawy, który stanowi, że jest to osoba pełnoletnia ucząca się, niepozostająca na utrzymaniu rodziców w związku z ich śmiercią lub w związku z ustaleniem wyrokiem sądowym lub ugodą sądową prawa do alimentów.

Warunków podanych w ustawowej definicji A.W. i J.W. nie spełniają, bowiem zasiłek rodzinny i dodatki do zasiłków rodzinnych były przyznane za okres, w którym pozostawały na utrzymaniu rodziców, zatem stroną postępowania jest tylko ich matka G.W.

Przystępując do oceny prawnej zaskarżonej decyzji i niektórych decyzji wcześniejszych, należy podkreślić, iż granice przedmiotowe postępowania wznowieniowego wyznacza zakres rozstrzygnięcia zawarty w decyzji ostatecznej, wydanej w postępowaniu zwyczajnym /por. wyrok NSA z dnia 9.06.1992 r., SA/Wr 534/92 – ONSA Nr 4/1993, poz. 92 oraz Barbara Adamiak i Janusz Borkowski – Kodeks postępowania administracyjnego – Komentarz, Wyd. C.H. Beck, W-wa 1996 r., str. 658/.

Przekroczenie tej granicy stanowi rażące naruszenie prawa /art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a./.

Decyzja ostateczna Wójta Gminy B. z dnia [...]r., Nr [...] nie zawiera rozstrzygnięcia w sprawie dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem /mał. M./ w okresie korzystania przez G.W. z urlopu wychowawczego za okres od 1.05.2004 r. do 31.08.2004 r.

W postępowaniu zwyczajnym, strona stosownie do art. 111 § 1 k.p.a., może w takiej sytuacji żądać w terminie 14 dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji jej uzupełnienia co do rozstrzygnięcia.

Jeżeli takiego wniosku nie złoży w podanym terminie, to wówczas może wnieść do organu podanie o wszczęcie postępowania co do żądania nie rozstrzygniętego w uprzednio wydanej decyzji. Organ takie podanie załatwia odrębną decyzją w postępowaniu zwyczajnym. Zaskarżona decyzja z dnia [...]r. utrzymała w mocy decyzję Wójta Gminy B. z dnia [...]r., Nr[...], która w pkt. 9 rozstrzygnęła sprawę rzeczonego dodatku do zasiłku rodzinnego za okres od 1.05.2004 r. do 31.08.2004 r. i z tej racji obie decyzje dotknięte są kwalifikowaną wadą procesowa polegającą na przekroczeniu granicy przedmiotowej postępowania wznowieniowego.

Nota bene wskazówkę do rozpatrzenia sprawy tego dodatku w sprawie wznowieniowej zamieściło Kolegium w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] r., nr [...]

Decyzja kasacyjna Kolegium z dnia [...]r., Nr[...], zdaniem Sądu rażąco narusza art. 138 § 2 k.p.a., bowiem skasowała decyzję Wójta Gminy B. z dnia [...]r., Nr [...] z przyczyn nieprzewidzianych w powołanym przepisie /sprzeczność uzasadnienia decyzji organu I instancji odnośnie dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego, bo taki dodatek przyznano na okres od 1.09.2004 r. do 22.01.2005 r., a odmówiono przyznania za okres od 1.05.2004 r. do 31.08.2005 r./.

Ten ostatni okres, co już wyjaśniono, nie mógł być rozstrzygany w postępowaniu wznowieniowym.

W tym przypadku organ odwoławczy, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, powinien rozważyć możliwość wydania decyzji reformatoryjnej, bo istniała możliwość uchylenia wadliwego rozstrzygnięcia i zawartego w punkcie 8 decyzji organu I instancji /art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 139 in fine k.p.a./.

Wymieniona decyzja organu I instancji z dnia 6.09.2007 r. zawiera kwalifikowaną wadę procesową, bowiem przekracza granicę przedmiotową postępowania wznowieniowego.

Także wcześniejsza decyzja kasacyjna Kolegium z dnia [...]r., Nr [...] została wydana z rażącym naruszeniem art. 138 § 2 i art. 12 k.p.a. W uzasadnieniu tej decyzji organ odwoławczy przypisał organowi I instancji, że nie wyjaśnił sprawy dokładnie, a w szczególności nie rozstrzygnął wniosku G.W. o przyznanie rzeczonego dodatku do zasiłku rodzinnego za okres 1.05.2004 r. – 31.08.2004 r.

Zdaniem Sądu uzasadnienie decyzji organu I instancji z dnia [...]r. Nr[...], nie dawało podstaw do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a.

Kolegium po prostu zapomniało o zasadzie, że organ odwoławczy nie może ograniczyć się tylko do kontroli decyzji organu I instancji, a obowiązany jest do ponownego rozpatrzenia sprawy, zaś decyzja kasacyjna o jakiej mowa w art. 138 § 2 k.p.a. może być wydana, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części, a taki stan w rzeczy zdaniem Sądu nie zaistniał.

Z przedstawionych względów i na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 i art. 135 P.p.s.a., Sąd orzekł jak w formule sentencji wyroku.

Sąd nie stosował art. 152 P.p.s.a., bo świadczenia przyznane zaskarżoną decyzją zostały już zrealizowane.

Skarżąca z mocy prawa była zwolniona od kosztów sądowych, zatem poniesione przezeń koszty mogą ograniczać się do wydatków związanych z dojazdem do Sądu.

W zawiadomieniach o terminach rozpraw sądowych była pouczona o treści art. 210 § 1 P.p.s.a. /k. 18 i 28 akt sądowych/, a mimo tego do czasu zamknięcia rozprawy poprzedzającej wydanie wyroku nie zgłosiła wniosku o przyznanie należnych kosztów zatem stosownie do powołanego przepisu utraciła uprawnienie żądania zwrotu kosztów.

Takiego żądania nie zgłosiła również w skardze.

Na końcu konieczna jest wzmianka, że skarżąca we wszystkich odwołaniach złożonych w sprawie wznowieniowej nie kwestionowała rozstrzygnięcia zawartego w decyzji organu I instancji z dnia [...]r., Nr[...], natomiast podnosiła, że organ ten nie wyrównał jej dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem niepełnosprawnym w okresie korzystania przez nią z urlopu wychowawczego za okres od 1.05.2004 r. do 31.08.2004 r., o czym organ nie rozstrzygnął w ostatecznej decyzji z dnia [...]r., wydanej w postępowaniu zwyczajnym.

Powtórzyła to na rozprawie sądowej /5.03.2009 r./. Na wskazaną wypowiedź skarżącej, orzekające organy nie zwróciły uwagi. Zasadą jest, że Sąd I instancji w uzasadnieniu wyroku stwierdzającym nieważność zaskarżonej decyzji, nie ma wyraźnego obowiązku zamieszczać w uzasadnieniu wskazań co do dalszego postępowania, lecz w przedmiotowej sprawie ze względu na długotrwałość postępowania wznowieniowego i błędy organów popełnione w toku postępowania, należy do tej reguły odstąpić.

Przed rozpatrzeniem odwołania G.W. na decyzję Wójta Gminy B. z dnia [...]r., nr[...], Kolegium powinno ustalić intencję G.W., czy popiera odwołanie na powyższą decyzję, czy też chodzi jej tylko o rozstrzygnięcie sprawy o przyznanie dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad synem M. w okresie od 1.05.2004 r. – 31.08.2004 r. W razie oświadczenia, że chodzi jej tylko o wyrównanie rzeczonego dodatku za wskazany okres, rozważy celowość umorzenia postępowania odwoławczego /art. 138 § 1 pkt 3 i art. 105 § 1 k.p.a./, a wówczas pismo z dnia [...]r., nazwane odwołaniem, przekaże Wójtowi Gminy B. jako wniosek o przyznanie przedmiotowego dodatku za okres od 1.05.-31.08.2004 r. do rozpatrzenia w postępowaniu zwyczajnym.