Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1762/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-10-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6169 Inne o symbolu podstawowym  616
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.2pkt 1 a art. 2a
journal: Dz.U. 2003 nr 64 poz 592
law: Ustawa z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tomasz Wykowski (spr.), Sędziowie sędzia WSA Kaja Angerman, sędzia WSA Grzegorz Rząsa, Protokolant st. spec. Dorota Stromecka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 października 2017 r. sprawy ze skargi P. [...]. z siedzibą w R. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyrażenia zgody na nabycie nieruchomości rolnej oddala skargę


UZASADNIENIE

I. Decyzją z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] (dalej także "zaskarżoną decyzją") Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi (dalej także "Minister"), po rozpatrzeniu odwołania Przedsiębiorstwa [...] S.A. (dalej "skarżącej (spółki)"), od decyzji Prezesa Agencji Nieruchomości Rolnych (dalej także "Prezesa ANR") z dnia [...] listopada 2016 r., znak: [...], utrzymał decyzją Prezesa ANR w mocy.

II. Stan sprawy, poprzedzający wydanie przez Ministra zaskarżonej obecnie decyzji z dnia [...] maja 2017 r., przedstawia się następująco:

1. W dniu 27 lipca 2016 r. do Oddziału Terenowego ANR w [...] wpłynął wniosek E. P. (dalej "wnioskodawczyni") o wydanie zgody na zbycie na rzecz skarżącej spółki nieruchomości rolnej położonej w obrębie [...], gmina [...], powiat [...],, woj. [...],, oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...] o powierzchni 0,3401 ha, dla której Sąd Rejonowy w [...] prowadzi księgę wieczystą nr [...] (dalej "(przedmiotowa) nieruchomość").

2. Decyzją z dnia [...] listopada 2016 r. Prezes ANR, działający poprzez Dyrektora Oddziału, nie wyraził zgody na nabycie przedmiotowej nieruchomości przez skarżącą spółkę, stwierdzając wystąpienie ku temu przeszkody, polegającej na tym, że wyniku planowanego nabycia doszłoby do nadmiernej koncentracji gruntów rolnych przez nabywcę. Jak wynika bowiem z dołączonego do wniosku oświadczenia powierzchnia gruntów rolnych będących obecnie w posiadaniu skarżącej spółki wynosi 1825,1444 ha.

3. Skarżąca spółka wniosła do Ministra odwołanie od decyzji Prezesa ANR z dnia [...] listopada 2016 r., podnosząc że przedmiotowa nieruchomość jest położona w obszarze przeznaczonym na cele inne niż rolne, a także nie jest i nie będzie zagospodarowana jako użytek rolny.

III. Jak wskazano na wstępie, zaskarżoną obecnie decyzją z dnia [...] maja 2017 r. Minister rozpoznał odwołanie skarżącej spółki od decyzji Prezesa ANR z dnia [...] listopada 2016 r., utrzymując tę decyzję w mocy.

Uzasadniając orzeczenie odwoławcze, Minister wskazał w szczególności, co następuje:

1. Przedmiot rozpoznawanej sprawy regulują przepisy ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2016 r. poz. 2052, z późn. zm.), zwana dalej jako "u.k.u.r.". Z przepisów tej ustawy wynika, że pierwszoplanową zasadą obowiązującą w obrocie prywatnym jest nabywanie nieruchomości rolnych przez rolników indywidualnych (art. 2a ust. 1 u.k.u.r.). Za zgodą Prezesa Agencji, wyrażoną w drodze decyzji administracyjnej, od której odwołanie przysługuje do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, nieruchomości rolne mogą nabyć także inne podmioty, dające gwarancję należytego prowadzenia działalności rolniczej, jeśli jednocześnie w wyniku nabycia nie dojdzie do nadmiernej koncentracji gruntów rolnych. Wniosek w takiej sprawie składa zbywca nieruchomości rolnej, który dodatkowo zobowiązany jest wykazać, że nie było możliwości zbycia danej nieruchomości na rzecz podmiotów, o których mowa w art. 2a ust. 1 i 3 pkt 1 u.k.u.r. tj. rolnika indywidualnego, osoby bliskiej zbywcy, jednostki samorządu terytorialnego, Skarbu Państwa, kościelnej osoby prawnej i osoby prawnej związku wyznaniowego oraz parku narodowego (art. 2a ust. 3 lit b-e u.k.u.r.).

2. Z materiału dowodowego zgromadzonego sprawie wynika, iż wnioskodawczyni dała ogłoszenie w prasie lokalnej, z którego wynika, że zamierza sprzedać przedmiotową nieruchomość (vide: gazeta o tytule: [...] wydanie [...], [...], [...], zakładka - nieruchomości, nr ogłoszenia [...].) Według jej oświadczenia w odpowiedzi na ogłoszenie nikt się nie zgłosił. Tym samym wykazała, że nie było możliwości nabycia nieruchomości rolnej przez podmioty określone w ustawie, w szczególności przez rolnika indywidualnego.

3. Wbrew twierdzeniu organu pierwszej instancji nabywca nie daje jednak gwarancji należytego prowadzenia działalności rolniczej. W Rejestrze Przedsiębiorców zostało zapisane, że spółka może prowadzić działalność w zakresie uprawy zbóż, roślin strączkowych i roślin oleistych na nasiona z wyłączeniem ryżu. Spółka zatrudnia również inspektora d/s zagospodarowania gruntów, który legitymuje się dyplomem ukończenia studiów drugiego stopnia i uzyskał tytułu zawodowy magistra na kierunku administracja. W odwołaniu jednakże spółka zadeklarowała wprost, że nabywana nieruchomość "nie jest i nie będzie zagospodarowana jako użytek rolny", co oznacza, iż nie zmierza na tej nieruchomości prowadzić działalności rolniczej.

4. Nietrafnie podnosi odwołanie, że nieruchomość objęta wnioskiem nie stanowi nieruchomości rolnej w rozumieniu przepisów u.k.u.r. Nieruchomość rolną w rozumieniu art. 2 pkt 1 u.k.u.r. jest bowiem nieruchomość rolna w rozumieniu ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (tekst jedn.: Dz.U. z 2016 r. poz. 380, z późn. zm.), z wyłączeniem nieruchomości położonych na obszarach przeznaczonych w planach zagospodarowania przestrzennego na cele inne niż rolne. Z Miejscowego Panu Ogólnego Zagospodarowania Przestrzennego Miasta [...] zatwierdzonego przez Radę Miejską w [...] uchwałą nr [...] z dnia [...] października 1994 r. (Dz. Urz. Woj. [...],. Nr [...],, poz. [...], z dnia [...], listopada 1994 r.) zbywana nieruchomość była oznaczona na rysunku planu symbolem [...], co zgodnie z jego treścią oznaczało: "Teren usytuowany pomiędzy rzekami [...], na którym prowadzona jest eksploatacja naturalnego kruszywa rzecznego (...) W obrysie symbolu uwidoczniony jest obrys perspektywicznego zbiornika wodnego jaki powstanie po wyeksportowaniu złoża surowca (...)". Plan ten jednak utracił swoją moc obowiązująca na podstawie art. 87 ust. 3 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn.: Dz.U. z 2016 r. poz. 778, z późn. zm.). Brak obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który określiłby możliwość przeznaczenia tej nieruchomości na cele inne niż rolne (vide: zaświadczenie Burmistrza Miasta [...]), przesądza, że nieruchomość opisana we wniosku jest nieruchomością rolną w rozumieniu przepisów k.c. (gdyż może być wykorzystywana do prowadzenia działalnością wytwórcza w rolnictwie; vide: wypis z rejestru gruntów wystawiony przez Starostę [...]).

5. Ponadto z dołączonego do wniosku oświadczenia powierzchnia gruntów rolnych będących obecnie w posiadaniu nabywcy wynosi 1825,1444 ha. Powierzchnia ta wielokrotnie przekracza 300 ha użytków rolnych i występuje zjawisko nadmiernej koncentracji gruntów rolnych. Prawidłowo zatem organ pierwszej instancji ustalił, że nie zostały spełnione wszystkie przesłanki do uzyskania zgody na nabycie nieruchomości rolnej.

IV. Pismem z dnia 29 maja 2017 r. skarżąca spółka wniosła do tut. Sądu skargę na decyzję Ministra z dnia [...] maja 2017 r., podtrzymując stanowisko, iż przedmiotowa nieruchomość nie stanowi nieruchomości rolnej i podnosząc w tym kontekście następujące okoliczności:

1) nieruchomość jest położna w granicach administracyjnych miasta [...],;

2) na nieruchomości znajduje się udokumentowane złoże kruszywa naturalnego [...], które podlega obowiązkowi ochrony poprzez racjonalną gospodarkę tym złożem, prowadzoną zgodnie z wymogami przepisów ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. - Prawo geologiczne i górnicze;

3) nieruchomość jest objęta ostateczną i prawomocną koncesją nr [...] na wydobywanie kruszywa naturalnego udzieloną przez Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa w dniu [...] lutego 1994 r. oraz ostateczną i prawomocną koncesją na wydobywanie kruszywa naturalnego udzieloną przez Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia [...] kwietnia 1998 r.;

4) nieruchomość jest objęta obszarem górniczym [...] o powierzchni 1018532 m2;

5) nieruchomość była oznaczona w Miejscowym Planie Zagospodarowania Przestrzennego Miasta [...] Symbolem [...] tj.: "Teren usytuowany pomiędzy rzekami [...], na którym prowadzona jest eksploatacja naturalnego kruszywa rzecznego (...). W obrysie symbolu uwidoczniony jest obrys perspektywicznego zbiornika wodnego, jaki powstanie po wyeksploatowaniu złoża surowca". Obecnie nieruchomość jest oznaczona w Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego Miasta [...] symbolem [...], "tj.: "teren potencjalnej eksploatacji i przetwarzania surowców mineralnych który znajduje się w obrysie " Obszaru górniczego [...] ";

6) skarżąca spółka prowadzi swoją działalność górniczą w kilkunastu gminach na terenie województwa [...] i województwa [...], zaś na obszarze Gminy [...] spółka posiada 60 ha nieruchomości rolnych, zrekultywowanych już w kierunku rolnym lub które będą zajęte pod działalność górniczą, a po jej zakończeniu zostaną zrekultywowane w kierunku rolnym;

7) skarżąca prowadzi działalność górniczą od 1957 r. i zatrudnia 635 pracowników w 25 odkrywkowych zakładach górniczych, których funkcjonowanie jest uzależnione tylko i wyłącznie od odkrywkowej eksploatacji kopalin.

Przedmiotowa nieruchomość jest położona w obszarze przeznaczonym na cele inne niż rolne, a także nie jest i nie będzie zagospodarowywana, jako użytek rolny, o którym stanowi przepis art. 2a ust. 2 ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego.

V. W odpowiedzi na skargę, wniesionej pismem z dnia 5 lipca 2017 r., Minister wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.

VI. Na rozprawie przed Sądem w dniu 16 października 2017 r. pełnomocnik skarżącej spółki podniósł, co następuje: (-) naturalnym przeznaczeniem zarówno nieruchomości przedmiotowej, jak i działek sąsiednich nie jest działalność rolnicza, a eksploatacja kruszywa, (-) w tej sytuacji potencjalność wykorzystania przedmiotowej nieruchomości na cele rolnicze ma wymiar wyłącznie hipotetyczny i iluzoryczny.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

VII. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), dalej "p.p.s.a.", sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem.

Skargę należało oddalić, albowiem zaskarżona decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] maja 2017 r. nie narusza przepisów prawa w sposób upoważniający Sąd do jej wyeliminowania z obrotu prawnego.

Uwzględnienie przez wojewódzki sąd administracyjny skargi na orzeczenie organu administracji jest dopuszczalne tylko w razie stwierdzenia w toku kontroli tego orzeczenia naruszeń prawa wymienionych w art.145 § 1 p.p.s.a.

W świetle przywołanego przepisu sąd administracyjny:

1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:

a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;

3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.

Naruszeń, które mogłyby stanowić podstawę do zastosowania w niniejszej sprawie środków o których mowa powyżej, Sąd nie stwierdził.

VIII. Kontrola legalności zaskarżonej do Sądu decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] maja 2017 r. prowadzi do następujących wniosków:

1. Przedmiotem kontrolowanego przez Sąd postępowania administracyjnego, prowadzonego na podstawie art.2 ust.4 ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego, było wyrażenie przez Prezesa ANR zgody na nabycie nieruchomości rolnej przez podmiot inny niż wymieniony w ust. 1 i ust. 3 pkt 1 albo w innych przypadkach niż wymienione w ust. 3 pkt 2 – 4 w/w ustawy. W wyniku rozpatrzenia odwołania skarżącej spółki od decyzji Prezesa ANR z dnia [...] listopada 2016 r. Minister uznał, że wyrażenie w/w zgody w niniejszej sprawie nie jest możliwe z uwagi na niespełnienie się dwóch z trzech ustawowych warunków, koniecznych do jej wyrażenia, ustalonych w art.2 ust.4 pkt 2 i 3 ustawy (wbrew ustawowym wymogom nabywca, czyli skarżąca spółka, nie daje bowiem rękojmi należytego prowadzenia działalności rolniczej, a także w wyniku planowanego nabycia doszłoby do nadmiernej koncentracji gruntów rolnych przez skarżącą). Ocenę te Sąd w całości popiera, uznając zarzuty skargi za nietrafne.

2. Przepis art.2a ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania przez Ministra stanowił, co następuje:

Nabywcą nieruchomości rolnej może być wyłącznie rolnik indywidualny, chyba że ustawa stanowi inaczej. Jeżeli nabywana nieruchomość rolna albo jej część ma wejść w skład wspólności majątkowej małżeńskiej wystarczające jest, gdy rolnikiem indywidualnym jest jeden z małżonków (ust.1).

Powierzchnia nabywanej nieruchomości rolnej wraz z powierzchnią nieruchomości rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rodzinnego nabywcy nie może przekraczać powierzchni 300 ha użytków rolnych ustalonej zgodnie z art. 5 ust. 2 i 3 (ust.2).

Przepisy ust. 1 i 2 nie dotyczą nabycia nieruchomości rolnej:

1) przez:

a) osobę bliską zbywcy,

b) jednostkę samorządu terytorialnego,

c) Skarb Państwa lub działającą na jego rzecz Agencję,

d) osoby prawne działające na podstawie przepisów o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej, o stosunku Państwa do innych kościołów i związków wyznaniowych oraz o gwarancjach wolności sumienia i wyznania,

e) parki narodowe, w przypadku zakupu nieruchomości rolnych na cele związane z ochroną przyrody;

2) w wyniku dziedziczenia oraz zapisu windykacyjnego;

3) na podstawie art. 151 lub art. 231 Kodeksu cywilnego;

4) w toku postępowania restrukturyzacyjnego w ramach postępowania sanacyjnego (ust.3).

Nabycie nieruchomości rolnej przez inne podmioty niż wymienione w ust. 1 i ust. 3 pkt 1 oraz w innych przypadkach niż wymienione w ust. 3 pkt 2-4, może nastąpić za zgodą Prezesa Agencji, wyrażoną w drodze decyzji administracyjnej, wydanej na wniosek:

1) zbywcy, jeżeli:

a) wykaże on, że nie było możliwości nabycia nieruchomości rolnej przez podmioty, o których mowa w ust. 1 i 3,

b) nabywca daje rękojmię należytego prowadzenia działalności rolniczej,

c) w wyniku nabycia nie dojdzie do nadmiernej koncentracji gruntów rolnych (ust.4).

3. W sprawie w istocie bezsporne jest między stronami to, że nie doszło w niej do spełnienia wymogów, o których mowa w art.2a ust.4 pkt 1 b i c ustawy, tj. zarówno skarżąca spółka nie daje jako potencjalny nabywca nieruchomości rękojmi należytego prowadzenia działalności rolniczej (spółka deklaruje bowiem otwarcie, że w razie nabycia przedmiotowej nieruchomości nie zamierza prowadzić na niej działalności rolniczej), jak też nabycie nieruchomości doprowadziłoby do nadmiernej koncentracji przez skarżącą gruntów rolnych (co jest oczywiste przy zestawieniu areału już posiadanego przez spółkę, tj. 1825,1444 ha z limitem 300 ha użytków rolnych, wynikającym z ust.2). Ocena organów w tym zakresie jest zatem oczywiście trafna.

4. Spór w sprawie sprowadza się w tej sytuacji do oceny kwestii dalej idącej, tj. do tego, czy przedmiotową nieruchomość należy traktować jako nieruchomość rolną w rozumieniu art.2 pkt 1 ustawy i tym samym objętą reżimem ustalonym w art.2a, czy też, tak jak wywodzi spółka, jako nieruchomość nie mającą charakteru rolnego (podzielenie tego stanowiska musiałoby konsekwentnie prowadzić do uznania kontrolowanego postępowania administracyjnego za bezprzedmiotowe i wymagające umorzenia).

Jak wynika z załączonego do akt sprawy rejestru gruntów przedmiotowa działka, obejmująca powierzchnię 0,3401 ha, stanowi użytki rolne, tj.: grunty orne klasy I (0.3330 ha) oraz pastwiska trwałe VI klasy (0.0071 ha). Spółka wywodzi jednakże, że faktycznym przeznaczeniem nieruchomości jest eksploatacja kruszywa, powołując w szczególności takie okoliczności, jak: (-) znajdowanie się na nieruchomości udokumentowanego złoża kruszywa naturalnego [...], (-) objęcie nieruchomości ostateczną i prawomocną koncesją nr [...] na wydobywanie kruszywa naturalnego, udzieloną przez Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa w dniu [...] lutego 1994 r. oraz ostateczną i prawomocną koncesją na wydobywanie kruszywa naturalnego udzieloną przez Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia [...] kwietnia 1998 r., (-) objęcie nieruchomości obszarem górniczym [...] o powierzchni 1018532 m2; (-) oznaczenie przedmiotowej nieruchomości w nieobowiązującym już Miejscowym Planie Zagospodarowania Przestrzennego Miasta [...], zatwierdzonym uchwałą Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] października 1994 r. nr [...], symbolem [...] tj.: "Teren usytuowany pomiędzy rzekami [...], na którym prowadzona jest eksploatacja naturalnego kruszywa rzecznego (...) - W obrysie symbolu uwidoczniony jest obrys perspektywicznego zbiornika wodnego, jaki powstanie po wyeksploatowaniu złoża surowca"., (-) obecne oznaczenie nieruchomości w Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego Miasta [...] symbolem [...], tj.: "teren potencjalnej eksploatacji i przetwarzania surowców mineralnych który znajduje się w obrysie "Obszaru górniczego [...] ".

W świetle ustawowej definicji nieruchomości rolnej, zawartej w art.2 pkt 1 ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego, przez nieruchomość tego rodzaju należy rozumieć nieruchomość rolną w rozumieniu Kodeksu cywilnego, z wyłączeniem nieruchomości położonych na obszarach przeznaczonych w planach zagospodarowania przestrzennego na cele inne niż rolne. Z racji tego, że przedmiotowa nieruchomość nie jest obecnie objęta miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, który przeznaczałby ją na cele inne niż rolne (nie ma znaczenia w tym kontekście to, iż plan taki obowiązywał w przeszłości, podobnie jak i zapisy obowiązującego studium), przyjęcie iż obrót tą nieruchomością nie podlega reżimowi z art.2a ustawy wymagałoby bezspornego wykazania, iż nieruchomość nie odpowiada kryteriom nieruchomości rolnej, ustalonym w Kodeksie cywilnym. Zgodnie z art. 46 k.c. nieruchomością jako rzeczą jest część powierzchni ziemskiej stanowiąca odrębny przedmiot własności (grunt). Z art. 461 k.c. wynika z kolei, że nieruchomościami rolnymi (gruntami rolnymi) są nieruchomości, które są lub mogą być wykorzystywane do prowadzenia działalności wytwórczej w rolnictwie w zakresie produkcji roślinnej i zwierzęcej, nie wyłączając produkcji ogrodniczej, sadowniczej i rybnej.

W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 listopada 2006 r., sygn. akt I OSK 132/06, publ. LEX, wskazano, że: "Zgodnie z art. 461 k.c. nieruchomościami rolnymi (gruntami rolnymi) są nieruchomości, które są lub mogą być wykorzystywane do prowadzenia działalności wytwórczej w rolnictwie w zakresie produkcji roślinnej i zwierzęcej, nie wyłączając produkcji ogrodniczej, sadowniczej i rybnej. Art. 461 k.c. jest podstawowym przepisem zawierającym definicję kodeksową nieruchomości rolnej. Definicja ta ma także zastosowanie do wszystkich innych ustaw dotyczących nieruchomości (gruntów rolnych), chyba że zawierają one postanowienia odmienne. O rolniczym charakterze gruntu przesądza tylko jego rolnicze przeznaczenie, a nie sposób obecnego wykorzystywania. Dlatego do nieruchomości rolnej należą także odłogi i ugory, które potencjalnie biorąc mogą być wykorzystywane rolniczo. Kryterium wyodrębniającym (cechą wyróżniającą) nieruchomość rolną jest zatem możliwy sposób jej wykorzystania. Nie jest konieczne rzeczywiste prowadzenie działalności wytwórczej w rolnictwie w zakresie produkcji roślinnej, zwierzęcej lub ogrodniczej, sadowniczej czy rybnej (E. Skowrońska-Bocian [w:] K. Pietrzykowski (red.): Kodeks cywilny, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2002, t. 1, s. 131). Dla zakwalifikowania nieruchomości rolnej wystarczy możliwość takiego wykorzystania. (...) Nieruchomość rolna "została (...) zdefiniowana w niepełny sposób w art. 461 k.c., to jest od strony przydatności do prowadzenia działalności wytwórczej w rolnictwie. Rzecz w tym, że również pojęcie rolnictwa jest szerokie i trudne do zdefiniowania" (wyrok SN z dnia 2 czerwca 2000 r., sygn. akt [...], [...]. Wieloznaczność zwrotów użytych w przepisie art. 461 k.c. nie pozwala oprzeć zawartej tam definicji jedynie na kryterium językowym, mimo wielokrotnie podkreślanego w literaturze przedmiotu znaczenia wykładni gramatycznej jako pierwszej i najpewniejszej spośród wszystkich metod (por. też powołany wyżej wyrok SN z dnia [...] czerwca 2000 r.). Interpretacja art. 461 k.c. prowadzi do wniosku, iż wskazuje on na czysto agronomiczne cechy gruntu, jakie powodują, że uzyskiwanie na nim produktów rolnych jest fizycznie możliwe. Co więcej, uzyskiwanie z gruntu płodów rolnych nie musi faktycznie następować. Artykuł 461 k.c. zadowala się tutaj możliwością, istnieniem pewnej potencjalnej perspektywy uzyskiwania z gruntu płodów rolnych, znajdującej swe uzasadnienie w fizyczno-agronomicznych właściwościach gruntu (por. A. Lichorowicz: Glosa do wyroku SN z dnia [...] czerwca 2000 r., sygn. akt [...], [...]). Dla wykładni definicji nieruchomości rolnej aktualne pozostało stanowisko Sądu Najwyższego zawarte w uchwale z dnia [...] grudnia 1984 r. (sygn. akt III [...], [...], nr [...], poz. [...]). W uzasadnieniu tej uchwały wskazano, że definicja nieruchomości rolnej określona jest przede wszystkich według kryterium przeznaczenia. Decydujące znaczenie ma gospodarczy, produkcyjny stan rzeczy, a nie okoliczność, że w skład działki lub działek wchodzą obok gruntów rolnych, czy też graniczą z nimi, nieużytki. Nie można rozciągnąć pojęcia nieruchomości rolnej na grunty, które z przeznaczenia swego takiego charakteru nie mają i nie mogłyby go mieć w przyszłości przy zastosowaniu odpowiednich zabiegów agrotechnicznych. Bez znaczenia pozostaje przy tym obszar takich nieużytków w stosunku do obszaru całej nieruchomości.

Dla ustalenia istnienia możliwości wykorzystania nieruchomości na cele rolnicze pomocne mogą być zapisy w ewidencji gruntów oraz planach zagospodarowania przestrzennego (por. E. Skowrońska-Bocian [w:] K. Pietrzykowski (red.): Kodeks cywilny, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2002, t. 1, s. 131-132). Sąd oceniając czy przedmiotowa nieruchomość ma charakter nieruchomości rolnej powinien się odnieść do przepisów rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2001 r. Nr 38, poz. 454), a w szczególności do przepisów § 67 i § 68. Nie stosując przepisów cytowanego wyżej rozporządzenia Sąd nie mógł dokonać prawidłowej oceny zakwalifikowanej ewidencji gruntów.".

W świetle powyższych założeń nie ulega w ocenie Sądu wątpliwości, że przedmiotową nieruchomość, stanowiącą według ewidencji gruntów użytki rolne i to w przeważającej części grunty orne najwyższej jakości (I klasa bonitacyjna), należy obligatoryjnie traktować jako nieruchomość rolną w rozumieniu art.461 k.c. Sam niekwestionowany fakt istnienia na tej nieruchomości złoża kruszywa naturalnego (dotąd nie eksploatowanego) nie może być bowiem w żadnym wypadku utożsamiany z ustaniem (i to nieodwracalnym) możliwości prowadzenia na nieruchomości produkcji rolnej. Tym samym, z racji braku planu miejscowego, przeznaczającego przedmiotową nieruchomość na cele inne niż rolne, należy konsekwentnie uznać, iż nieruchomość ta spełnia jednocześnie kryteria nieruchomości rolnej, wskazane w art.2 pkt 1 ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego, co przesądza o przedmiotowości postępowania przeprowadzonego przez Prezesa ANR i Ministra i o prawidłowości wydanych w sprawie decyzji.

Z powyższych względów Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art.151 p.p.s.a.