Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 514/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2022-02-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję II i I instancji
Powołane przepisy: article: art. 103 ust. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2021 poz 1212
law: Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami.
article: art. 182 § 2
journal: Dz.U. 2021 poz 53
law: Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny wykonawczy - t.j.
article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Hyla, Sędziowie: Sędzia WSA Paweł Mierzejewski, Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak (spr.), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 3 lutego 2022 r. sprawy ze skargi T. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 19 maja 2021 r., nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta G. z dnia 14 stycznia 2021 r., nr [...].


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 19 maja 2021 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta G. z dnia 14 stycznia 2021 r. o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami.

Z akt sprawy wynikają następujące okoliczności faktyczne i prawne:

Sąd Rejonowy [...] w G. wyrokiem z dnia 21 października 2020 r. (sygn. akt [...]) uznał T. M. (dalej zwanego również "stroną" lub "skarżącym") winnego popełnienia zarzuconego mu czynu z art. 178a § 1 Kodeksu karnego, tj. kierowania samochodem w dniu 21 listopada 2018 r. znajdując się w stanie nietrzeźwości. Sąd wymierzył oskarżonemu karę pięciu miesięcy ograniczania wolności polegającą na obowiązku wykonywania nieodpłatnej pracy na cele społeczne oraz dodatkowo na mocy art. 42 § 2 Kodeksu karnego orzekł wobec oskarżonego środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres trzech lat.

Przedmiotowy wyrok uprawomocnił się dnia 18 grudnia 2020 r. W konsekwencji zawiadomieniem z dnia 30 grudnia 2020 r. wystosowanym do Wydziału Komunikacji Urzędu Miejskiego w G., Sąd Rejonowy [...] w G. poinformował organ, że T. M. został skazany prawomocnym wyrokiem karnym z dnia 21 października 2020 r. (sygn. akt [...]) za przestępstwo z zastosowaniem art. 178a § 1 Kodeksu karnego na: karę zasadniczą ograniczenia wolności w wymiarze i formie wyżej wskazanej oraz na środki karne w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 3 lat. W zawiadomieniu o skazaniu zaznaczono, że zakaz obowiązuje od uprawomocnienia się orzeczenia.

Decyzją z dnia 14 stycznia 2021 r. (nr [...]) Prezydent Miasta G. – działając na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t.j.: Dz. U. z 2020 r., poz. 1268 – dalej jako "u.k.p.") w zw. z art. 182 § 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy (t.j.: Dz. U. z 2020 r., poz. 523 – dalej w skrócie "k.k.w.") i § 17 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. z 2016 r., poz. 231 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm. - powoływanej dalej jako "k.p.a.") - orzekł o cofnięciu uprawnień T. M. do kierowania pojazdami w zakresie kategorii AM, A1, A2, B1, B - prawo jazdy nr [...] wydane w dniu 3 listopada 2017 r. przez Prezydenta Miasta G.

W uzasadnieniu organ wskazał, że na podstawie wyroku Sądu Rejonowego [...] w G. z dnia 21 października 2020 r. (sygn. akt [...]) wobec T. M. orzeczony został środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 3 trzech lat, licząc od dnia 18 grudnia 2020 r. do dnia 18 grudnia 2023 r. włącznie.

Przepis § 17 ust. 1 rozporządzenia w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami, stanowi, że w przypadku orzeczenia wyrokiem sądu zakazu kierowania pojazdami na okres przekraczający rok organ wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami bez określania terminu ważności tej decyzji.

Na mocy art. 103 ust.1 pkt 4 u.k.p. w przypadku orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów, starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnień.

Zgodnie z treścią art. 182 § 2 k.k.w. organ, do którego przesłano orzeczenie zawierające zakaz prowadzenia pojazdów zobowiązany jest cofnąć uprawnienia do ich prowadzenia w orzeczonym zakresie oraz nie może wydać tych uprawnień w okresie obowiązywania tego zakazu.

W odwołaniu od ww. decyzji T. M. wniósł o jej uchylenie i orzeczenie co do istoty sprawy, tj. wydanie decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami licząc od dnia zatrzymania prawa jazdy, co nastąpiło już w listopadzie 2018 r. Strona nie zakwestionowała, że okres, na który orzeka się zakaz prowadzenia pojazdów biegnie od chwili uprawomocnienia się wyroku. W ocenie strony zasada ta nie ma jednak zastosowania do sytuacji, w których doszło do wcześniejszego zatrzymania prawa jazdy. Jeżeli przed wydaniem wyroku dokument prawa jazdy został uprzednio zatrzymany, to okres zatrzymania podlega zaliczeniu na poczet orzeczonego zakazu. Jeżeli zaś sąd nie wskazał w wyroku daty początkowej biegu powyższego terminu, rozstrzygnięcie w zakresie wskazania początkowej daty wykonywania środka karnego, nie może być samodzielnie podejmowane przez organ administracji, tak jak to zdaniem strony uczyniono w przedmiotowej sprawie. W ocenie strony decyzja powinna zatem podlegać uchyleniu, ponieważ organ naruszając art. 80 k.p.a. dokonał wadliwej oceny wydanego w sprawie wyroku karnego i w konsekwencji dla wydania decyzji przyjął stan faktyczny nieodpowiadający prawdzie. Organ błędnie przyjął bowiem, że zakaz prowadzenia pojazdów przez sąd został orzeczony na okres od dnia 18 grudnia 2020 r. do dnia 18 grudnia 2023 r., ponieważ faktycznie zakaz ów powinien obowiązywać już od dnia zatrzymania prawa jazdy.

Decyzją z dnia 19 maja 2021 r. (nr [...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu wskazano, że art. 182 § 2 k.k.w., że organ, do którego przesłano orzeczenie zawierające zakaz prowadzenia pojazdów zobowiązany jest cofnąć uprawnienia do ich prowadzenia w orzeczonym zakresie oraz nie może wydać tych uprawnień w okresie obowiązywania zakazu. Powyższy przepis koreluje z dyspozycją art. 103 ust. 1 pkt 4 u.k.p., który przewiduje, że starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów. Według przepisu art. 184 k.k.w. przesyłając odpis wyroku, w którym orzeczono środek karny wymieniony w niniejszym oddziale lub oddziale 1, albo zawiadomienie o wymierzeniu takiego środka, sąd podaje na podstawie treści wyroku datę początkową, od której należy liczyć okres wykonywania tego środka. Organ administracji występujący w postępowaniu karnym wykonawczym działa jako organ postępowania wykonawczego (art. 2 pkt 9 k.k.w.).

Zgodnie z art. 42 § 1 Kodeksu karnego sąd może orzec zakaz prowadzenia pojazdów określonego rodzaju w razie skazania osoby uczestniczącej w ruchu za przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, w szczególności jeżeli z okoliczności popełnionego przestępstwa wynika, że prowadzenie pojazdu przez tę osobę zagraża bezpieczeństwu w komunikacji. Według art. 43 § 2 Kodeksu karnego - w brzmieniu obwiązującym przed dniem 1 lipca 2015 r. - pozbawienie praw publicznych, obowiązek lub zakaz obowiązuje od uprawomocnienia się orzeczenia; okres, na który środek orzeczono, nie biegnie w czasie odbywania kary pozbawienia wolności, chociażby orzeczonej za inne przestępstwo. W myśl zaś art. 43 § 2 Kodeksu karnego - w brzmieniu obwiązującym od dnia 1 lipca 2015 r. - pozbawienie praw publicznych, zakazy i nakaz obowiązują od uprawomocnienia się orzeczenia, a według art. 43 § 2a Kodeksu karnego, okres, na który orzeczono zakazy, nie biegnie w czasie odbywania kary pozbawienia wolności, chociażby orzeczonej za inne przestępstwo.

Ponadto według § 17 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami, w przypadku orzeczenia wyrokiem sądu zakazu kierowania pojazdami na okres przekraczający rok organ wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdem bez określenia terminu ważności tej decyzji (ust. 1). W uzasadnieniu decyzji organ wskazuje w szczególności termin rozpoczęcia i zakończenia biegu okresu zakazu kierowania pojazdami. W przypadku gdy sąd nakazał zwrot dokumentu stwierdzającego uprawnienia do kierowania pojazdami, a w aktach sprawy stwierdzono brak tego dokumentu, w uzasadnieniu decyzji nie wskazuje się daty rozpoczęcia i zakończenia biegu okresu zakazu kierowania pojazdami, a jedynie pouczenie o obowiązku zwrócenia dokumentu i związanym z terminem jego zwrotu początkiem liczenia terminu orzeczonego zakazu (ust. 2).

Zgodnie z art. 182 § 1 zd. 1 k.k.w., w razie orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów, sąd przesyła odpis wyroku odpowiedniemu organowi administracji rządowej lub samorządu terytorialnego właściwemu dla miejsca zamieszkania skazanego. Stosownie zaś do art. 182 § 2 Kodeksu karnego wykonawczego organ do którego przesłano orzeczenie zawierające zakaz prowadzenia pojazdów, zobowiązany jest cofnąć uprawnienia do ich prowadzenia w orzeczonym zakresie oraz nie może wydać tych uprawnień w okresie obowiązywania zakazu.

W ocenie organu odwoławczego z powołanych przepisów wynika, że to sąd karny orzeka o zakazie prowadzenia pojazdów, ustalając jednocześnie jakiego rodzaju pojazdów zakaz ten dotyczy, a orzeczenie sądu karnego stanowi podstawę dla właściwego organu administracji do cofnięcia uprawnień, przy czym cofnięcie to następuje w orzeczonym przez sąd karny zakresie. Pozbawienie praw (art. 39 pkt 1 Kodeksu karnego) i zakazy (art. 39 pkt 2-3 Kodeksu karnego) obowiązują od uprawomocnienia się wyroku (art. 43 § 2 Kodeksu karnego). Do okresu pozbawienia praw publicznych i zakazu wlicza się dzień uprawomocnienia się wyroku. Od pojęcia "obowiązywania" pozbawienia praw lub zakazów należy odróżnić pojęcie "biegu okresu" wykonywania tych środków również w sytuacji, w której okres obowiązywania zakazu, liczony od daty uprawomocnienia się orzeczenia, może być faktycznie krótszy lub dłuższy od okresu orzeczonego zakazu. W świetle zaś przepisów ustawy o kierujących pojazdami niewątpliwie należy rozróżnić instytucje "zatrzymania prawa jazdy" od instytucji "cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami".

Stan faktyczny w przedmiotowej sprawie odpowiada zatem dyspozycji powołanych przepisów prawa, bowiem wyrokiem Sądu Rejonowego [...] w G. z dnia 21 października 2020 r., wydanym w sprawie [...], sąd orzekł wobec T. M. środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 3 lat. Wyrok ten uprawomocnił się 18 grudnia 2021 r. Jednocześnie w zawiadomieniu o skazaniu z dnia 30 grudnia 2021 r., skierowanym do Prezydenta Miasta G., Sąd Rejonowy [...] w G. wskazał, że zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych orzeczony wobec T. M. na okres 3 lat obowiązuje od uprawomocnienia się wyroku. To oznacza, że początkowy bieg okresu orzeczonego zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych został ustalony przez Sąd na dzień 18 grudnia 2020 r., a zatem organ I instancji prawidłowo cofnął uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi, wskazując w uzasadnieniu decyzji na daty od dnia 18 grudnia 2020 r. do dnia 18 grudnia 2023 r.

Odpowiadając na zarzuty odwołania Kolegium wyjaśniło, że organy administracji nie są uprawnione do weryfikowania wyroku sądu karnego, a decyzja wydana na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 4 u.k.p. ma charakter związany. Związanie to oznacza, że zastosowanie sankcji w postaci cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym nie zależy od uznania organu, lecz jest jego obowiązkiem w przypadku spełnienia wskazanych przesłanek. Prawomocne wyroki sądów wiążą organy administracji i nie mogą być przez te organy zmieniane. Decyzja wydawana na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 4 u.k.p. ma charakter decyzji związanej, co oznacza, że organ musi działać w granicach związania i nie ma możliwości interpretacji wydanego wyroku sądu karnego. Nie może też dokonywać ani rozszerzenia, ani zawężenia orzeczonego przez sąd zakazu. Jednocześnie organ nie jest uprawniony do weryfikacji wyroku sądu karnego. Zatem w następstwie otrzymania zawiadomienia o orzeczonym zakazie prowadzenia pojazdów odpowiedni organ - w świetle dyspozycji art. 182 § 2 k.k.w. w zw. z art. 103 ust. 1 pkt 4 u.k.p. - jest zobowiązany cofnąć, w formie decyzji administracyjnej, wskazane uprawnienia do kierowania pojazdami i nie może wydawać stronie tych uprawnień w okresie obowiązywania zakazu. W konsekwencji wydania przez Sąd Rejonowy [...] w G. dnia 21 października 2020 r. prawomocnego orzeczenia w sprawie o sygn. akt [...], organy były zobligowane do cofnięcia stronie uprawnień do kierowania pojazdami na okres 3 lat liczonych od dnia 18 grudnia 2020 r.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku T. M. wniósł o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

W skardze podniesiono zarzut naruszenia art. 80 k.p.a. poprzez:

- brak wszechstronnego, dokładnego i rzetelnego rozważenia materiału dowodowego, tj. wadliwą ocenę dowodów w postaci wyroku Sądu Rejonowego [...] z dnia 21 października 2020 r. (sygn. akt [...]), a przez to wadliwe przyjęcie, że sąd orzekł wobec skarżącego zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 3 lat licząc od dnia 18 grudnia 2020 r. do 18 grudnia 2023 r., podczas gdy w rzeczywistości zakaz winien obowiązywać już od dnia zatrzymania prawa jazdy;

- oparcie rozstrzygnięcia na dokumencie, tj. zawiadomieniu o skazaniu z dnia 30 grudnia 2021 r. skierowanym do Prezydenta Miasta G. przez Sąd Rejonowy [...] w G., w którym to dokumencie zostało wskazane, że zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych orzeczony wobec skarżącego na okres 3 lat obowiązuje od uprawomocnienia się wyroku, podczas gdy dokument zawiadomienie o skazaniu nie ma wiążącej mocy prawnej, gdyż jest to jedynie pismo informacyjne i jako takie nie powinno stanowić środka interpretacyjnego odnośnie treści wyroku w sprawie, bowiem w wyroku Sądu Rejonowego [...] z dnia 21 października 2020 r. (sygn. akt [...]) sąd nie wypowiedział się co do okresu biegnięcia okresu 3 lat obowiązywania zakazu.

W ocenie strony skarżącej wystąpił ponadto błąd w ustaleniach faktycznych, będący konsekwencją naruszenia art. 80 k.p.a, a polegający na ustaleniu, iż wobec T. M. został orzeczony zakaz prowadzenia pojazdów na okres 3 lat licząc od dnia 18 grudnia 2020 r. do 18 grudnia 2023 r., podczas gdy w rzeczywistości ów zakaz winien obowiązywać już od dnia zatrzymania prawa jazdy.

Uzasadniając podniesione zarzuty strona skarżąca wskazała, że zgodnie z art. 42 § 2 Kodeksu karnego sąd orzeka, na okres nie krótszy niż 3 lata, zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów albo pojazdów określonego rodzaju, jeżeli sprawca w czasie popełniania przestępstwa wymienionego w § 1 był w stanie nietrzeźwości, pod wpływem środka odurzającego lub zbiegł z miejsca zdarzenia określonego w art. 173, art. 174 lub art. 177. Zgodnie z art. 43 § 2 Kodeksu karnego pozbawienie praw publicznych, zakazy i nakaz obowiązują od uprawomocnienia się orzeczenia.

Powołując się na stanowisko wyrażone we wskazanych w skardze komentarzach do Kodeksu karnego, skarżący wskazał, że zakres temporalny związany z zakazem prowadzenia pojazdów, tj. okres, na który orzeczono zakaz prowadzenia pojazdów, biegnie od chwili uprawomocnienia się wyroku, chyba że doszło do wcześniejszego jego zatrzymania - wtedy czas ten zalicza się na poczet orzeczonego zakazu. Odpis wyroku (wraz ze wskazaniem daty, od której należy liczyć okres wykonania środka karnego) przesyła się właściwemu ze względu na miejsce zamieszkania skazanego organowi administracji rządowej lub samorządu terytorialnego (np. staroście). Jeżeli zaś sąd nie wskazał daty początkowej biegu powyższego terminu, rozstrzygnięcie w zakresie wskazania początkowej daty wykonywania środka karnego, nie może być samodzielnie podjęte przez organ administracji.

Tym samym w ocenie strony organ w sposób nieuprawniony przyjął, że doszło do określenia w wyroku przez Sąd okresu, w jakim biegnie nałożony środek karny. Skoro zatem Sąd nie wskazał w treści wyroku takiego okresu, organ w nieuprawniony sposób przekroczył swoje kompetencje przez samodzielne wskazanie czasokresu obowiązywania środka karnego. W tym zakresie podkreślono, że skarżący nie znajduje się w posiadaniu dokumentu prawa jazdy, które zostało mu zatrzymane jeszcze w listopadzie 2018 r., a zatem okres od listopada 2018 r. winien zaliczać się na poczet wyroku. Dodatkowo - zdaniem skarżącego - organ II instancji bezprawnie oparł swoje rozstrzygnięcie na zawiadomieniu o skazaniu, podczas gdy dokument ten nie ma wiążącej mocy prawnej.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2021, poz. 137) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 329 - dalej powoływanej w skrócie jako "p.p.s.a."), sąd bada zaskarżone orzeczenie (w realiach niniejszej sprawy decyzję administracyjną) pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tym samym aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Orzekając w tak zakreślonym zakresie Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie jednakże z innych powodów aniżeli w niej podniesione.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta G. w przedmiocie cofnięcia skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami.

Materialnoprawną podstawę podjęcia zaskarżonych decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t.j.: Dz. U. z 2021 r., poz. 1212 ze zm. – dalej w skrócie "u.k.p.") oraz ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy (t.j.: Dz. U. z 2021 r., poz. 53 ze zm. – dalej w skrócie "k.k.w.").

Stosownie do art. 103 ust. 1 pkt 4 u.k.p. starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów.

W myśl natomiast art. 182 § 2 k.k.w. organ, do którego przesłano orzeczenie zawierające zakaz prowadzenia pojazdów, zobowiązany jest cofnąć uprawnienia do ich prowadzenia w orzeczonym zakresie oraz nie może wydać tych uprawnień w okresie obowiązywania zakazu.

Na wstępie podkreślenia wymaga, że decyzja wydawana na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 4 u.k.p. ma charakter decyzji związanej, co oznacza, że organ musi działać w granicach związania i nie ma możliwości interpretacji wydanego wyroku sądu karnego. Nie może też dokonywać ani rozszerzenia, ani zawężenia orzeczonego przez sąd zakazu. Jednocześnie organ nie jest uprawniony do weryfikacji wyroku sądu karnego. Zatem w następstwie otrzymania zawiadomienia o orzeczonym zakazie prowadzenia pojazdów, odpowiedni organ - w świetle dyspozycji art. 182 § 2 k.k.w. w zw. z art. 103 ust. 1 pkt 4 u.k.p. - jest zobowiązany cofnąć, w formie decyzji administracyjnej, wskazane uprawnienia do kierowania pojazdami i nie może wydawać osobie, względem której taki zakaz orzeczono tych uprawnień w okresie obowiązywania orzeczonego zakazu.

W ocenie Sądu oceniając prawidłowość wydanych w sprawie decyzji należy w pierwszej kolejności odpowiedzieć na pytanie, czy orzeczenie organu administracji publicznej o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami, bez powiązania decyzji z zakresem na jaki orzeczono zakaz prowadzenia pojazdu, jest aktem prawidłowym. Oceniając ten aspekt sprawy wskazać należy, że organy administracji wykonujące wyrok sądu karnego są - jak wskazano powyżej - związane jego treścią, co oznacza, że mogą cofnąć uprawnienie do kierowania pojazdami tylko na ściśle wskazany w wyroku okres.

W ocenie Sądu w składzie rozpoznającym sprawę w osnowie decyzji (w rozstrzygnięciu decyzji) o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami organ winien wskazać okres na jaki orzeczono zakaz. W świetle art. 182 § 2 k.k.w. organ administracji publicznej, któremu w trybie art. 182 § 1 k.k.w. przesłany został odpis wyroku z orzeczonym zakazem prowadzenia pojazdów, jest zobowiązany cofnąć uprawnienie do ich prowadzenia w orzeczonym zakresie. Z przepisu art. 182 § 2 k.k.w. wynika więc obowiązek organu cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie orzeczonym w wyroku sądu karnego. Organ ma zatem nie tylko cofnąć uprawnienie do kierowania pojazdami, ale musi także cofnąć je w orzeczonym przez sąd karny zakresie. Pojęcie "orzeczonego przez sąd karny zakresu" odnosi się przede wszystkim do zakresu przedmiotowego, w jakim sąd karny orzekł zakaz prowadzenia pojazdów. Pojęcie "orzeczonego przez sąd karny zakresu" odnieść także należy do okresu na jaki sąd orzekł zakaz prowadzenia pojazdów, co oznacza, że cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami musi nastąpić na ściśle wyznaczony okres, wynikający z orzeczonego przez sąd zakazu prowadzenia pojazdu (zob. w tej materii m.in.: wyrok NSA z dnia 16 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OSK 698/09; wyroki WSA: w Gliwicach z dnia 16 grudnia 2019 r., sygn. akt II SA/Gl 1219/19 oraz z dnia 19 lutego 2020 r.; sygn. akt II SA/Gl 1396/19, a także w Gdańsku z dnia 5 listopada 2009 r., sygn. akt III SA/Gd 348/09 oraz z dnia 25 marca 2021 r., sygn. akt III SA/Gd 1078/20).

W ocenie Sądu orzeczenie organu o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami, bez powiązania decyzji z zakresem (w przedstawionym wyżej rozumieniu) na jaki orzeczono zakaz prowadzenia pojazdu, jest aktem wadliwym. Organy administracji wykonujące wyrok sądu karnego są bowiem związane jego treścią, co oznacza, że mogą cofnąć uprawnienie do kierowania pojazdami tylko na ściśle wskazany w danym wyroku okres. Tego rodzaju rozstrzygnięcie powinno zatem zostać zamieszczone w osnowie decyzji (rozstrzygnięciu decyzji). Nie powinno się rozstrzygać o uprawnieniach lub obowiązkach strony w uzasadnieniu decyzji, które jest innym niż osnowa składnikiem decyzji administracyjnej. Rozróżnienie charakteru i treści poszczególnych składników decyzji administracyjnej ma istotną doniosłość prawną, czemu ustawodawca dał wyraz wprost w regulacji zawartej w art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. Wyróżnienie w tych przepisach poszczególnych składników decyzji służy nie tylko zapewnieniu kompletności, czy zupełność decyzji administracyjnej, ale także podkreśla odrębność tych składników. Odrębność ta związaną jest zwłaszcza z ich funkcją i charakterem. W tym kontekście w znacznym uproszczeniu należy stwierdzić, że to z osnowy decyzji jej adresat ma czerpać wiedzę na temat treści uprawnień lub obowiązków zindywidualizowanych wobec niego poprzez wydanie danej decyzji administracyjnej. Rolą uzasadnienia jest z kolei transparentne wyjaśnienie adresatowi decyzji dlaczego (z jakich powodów) owa indywidualizacja uprawnień lub obowiązków nastąpiła. Sytuacja, w której w celu określenia treści zindywidualizowanego decyzją administracyjną uprawnienia lub obowiązku koniecznym jest sięganie do treści uzasadniania stanowi przejaw zacierania się odrębności ról przypisanych poszczególnym składnikom decyzji administracyjnej, czego w realiach rozpoznawanej sprawy nie sposób zaakceptować. Skoro z art. 182 § 2 k.k.w. wprost wynika obowiązek organu cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie orzeczonym w wyroku sądu karnego, to konkretyzacja tego zakresu powinna mieć miejsce w osnowie decyzji, a nie w jej uzasadnieniu.

W realiach rozpatrywanej sprawy organ I instancji w osnowie decyzji zawarł wyłącznie rozstrzygnięcie o cofnięciu skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami w zakresie wymienionych kategorii wskazując jako powód takiego rozstrzygnięcia na wyrok Sądu Rejonowego [...] w G. z dnia 21 października 2020 r. w sprawie o sygn. akt [...]. W uzasadnieniu tej decyzji organ wyjaśnił natomiast, że ww. wyrokiem Sądu karnego orzeczony został wobec T. M. środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres trzech lat, licząc od dnia 18 grudnia 2020 r. do dnia 18 grudnia 2023 r. Decyzja ta została następnie utrzymana w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze.

W ocenie Sądu decyzje organów obu instancji, z przyczyn wskazanych wyżej, zostały wydane z naruszeniem art. 182 § 2 k.k.w.

Powyższej oceny Sądu nie zmienia w żaden sposób treść § 17 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. z 2016 r., poz. 231 ze zm.) Ustęp 1 tego przepisu stanowi, że w przypadku orzeczenia wyrokiem sądu zakazu kierowania pojazdami na okres przekraczający rok organ wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami bez określenia terminu ważności tej decyzji. Zgodnie natomiast w ustępem 2 tego przepisu w uzasadnieniu decyzji organ wskazuje w szczególności termin rozpoczęcia i zakończenia biegu okresu zakazu kierowania pojazdami. Jak słusznie jednak zauważył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w wyroku z dnia 28 lutego 2017 r. (sygn. III SA/Lu 1080/16) czym innym jest kwestia określenia terminu ważności decyzji o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami, a czym innym, wynikający z art. 182 § 2 k.k.w., obowiązek oznaczenia w decyzji okresu, na jaki cofnięto uprawnienie do kierowania pojazdami. W konsekwencji też nałożony na organ obowiązek wydawania decyzji bez określenia terminu jej ważności, nie wyłącza obowiązku oznaczenia w decyzji okresu, na jaki cofnięto uprawnienie do kierowania pojazdami.

W kontrolowanych w niniejszej sprawie decyzjach brak jest w istocie takiego oznaczenia, co czyni je wadliwymi.

Jednocześnie należy wskazać, że argumentacja skarżącego ukierunkowana na wykazanie wadliwości wydanych decyzji z przyczyn podniesionych w skardze jest niezasadna. Autor skargi zarzuca bowiem błąd w ustaleniach faktycznych, będący konsekwencją naruszenia art. 80 k.p.a, a polegający na ustaleniu, iż wobec T. M. został orzeczony zakaz prowadzenia pojazdów na okres 3 lat licząc od dnia 18 grudnia 2020 r. do dnia 18 grudnia 2023 r., podczas gdy w rzeczywistości ów zakaz winien obowiązywać już od dnia zatrzymania prawa jazdy.

Jak zostało już powyżej podkreślone organ administracji wydając na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 4 u.k.p. decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami związany jest treścią wyroku orzekającego zakaz prowadzenia pojazdów i w konsekwencji zobowiązany jest cofnąć to uprawnienie w orzeczonym przez sąd zakresie. Z przesłanego do Urzędu Miejskiego w G. przez Sąd Rejonowy [...] zawiadomienia o skazaniu T. M. (skarżącego) wraz z odpisem wyroku tegoż Sądu z dnia 21 października 2020 r. (sygn. akt [...]), jednoznacznie wynika, że na mocy art. 42 § 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny (t.j.: Dz. U. z 2021 r., poz. 2345 ze zm. – dalej w skrócie "k.k.") środek karny w postaci zakazu prowadzenia przez skarżącego wszelkich pojazdów mechanicznych orzeczony został przez Sąd na okres 3 lat. Z treści art. 42 § 2 k.k. wynika, że sąd orzeka, na okres nie krótszy niż 3 lata, zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów albo pojazdów określonego rodzaju, jeżeli sprawca w czasie popełnienia przestępstwa wymienionego w § 1 był w stanie nietrzeźwości, pod wpływem środka odurzającego lub zbiegł z miejsca zdarzenia określonego w art. 173, art. 174 lub art. 177. Z kolei z art. 63 § 4 k.k. wynika, że na poczet orzeczonego środka karnego, o którym mowa w art. 39 pkt 3 (tj. zakazu prowadzenia pojazdów), zalicza się okres zatrzymania prawa jazdy lub innego odpowiedniego dokumentu. Skoro zatem z treści wyroku Sądu Rejonowego [...] w G. z dnia 21 października 2020 r. (sygn. akt [...]) nie wynika, by na poczet orzeczonego zakazu prowadzenia pojazdów zaliczony został okres zatrzymania skarżącemu prawa jazdy, to należy uznać – jak przyjęły to organy orzekające – że okres cofnięcia uprawnień do kierowania przez skarżącego pojazdami należy liczyć od dnia 18 grudnia 2020 r. Stosownie bowiem do art. 43 § 2 k.k. pozbawienie praw publicznych, zakazy i nakaz obowiązują od uprawomocnienia się orzeczenia. Skoro powołany wyrok Sądu Rejonowego [...] w G. z dnia 21 października 2020 r. (sygn. akt [...]), orzekający wobec skarżącego zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 3 lat, uprawomocnił się w dniu 18 grudnia 2020 r. (wg treści adnotacji na przekazanym odpisie wyroku), to bieg orzeczonego tym wyrokiem 3-letniego wobec skarżącego zakazu rozpoczął się dopiero w tym dniu.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.

Ponownie rozpoznając niniejszą sprawę organy – stosownie do art. 153 p.p.s.a. - zobowiązane będą do uwzględnienia oceny prawnej zawartej w niniejszym wyroku.