Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 402/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2004-12-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Chustecka, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Długosz-Szyjko, Asesor WSA Alojzy Skrodzki (spr.), Protokolant Ewa Rutkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi Z.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] lutego 2004 r. nr [...] w przedmiocie podatku od środków transportowych - za pojazd o nr rej. [...] za 2001 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. na rzecz skarżącego kwotę [...] zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją, wydaną na podstawie art. 1, art. 2, art. 18 ust. 1 i art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856 z późn. zm.), art. 13 § 1 pkt 3 oraz art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 z poźn. zm.) -zwanej dalej "ord. pod."- Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. - zwane dalej "SKO"- utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia [...] listopada 2003 r. określającą Z.B. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od środków transportowych za pojazd o nr rej. [...] -w kwocie [...] zł za 2001 r.

W dniu [...].09.2001 r. Z.B. złożył w Urzędzie Miasta S. informację o zbyciu [...].12.1999 r. przedmiotowego pojazdu oraz o wywozie pojazdu na Białoruś (podając datę wywozu [...].12.1999 r.). Do informacji została dołączona kserokopia dokumentu SAD oraz kserokopia czasowego zarejestrowania pojazdu na firmę [...] od dnia [...].12.1999 r. do [...].12.2000 r. W dokumencie SAD w pozycji dodatkowe informacje powołane zostały jako dokumenty wywozowe: faktura eksportowa nr [...] z dnia [...].12.1999 r., kopia kontraktu dzierżawy nr [...]. Następnie w dniu [...].09.2002 r. właściciel pojazdu złożył w Wydziale Komunikacji Urzędu Miasta S. zawiadomienie o zbyciu pojazdu. Po otrzymaniu w/w zawiadomienia podatnik został poinformowany przez Urząd Miasta S. o wymaganiach dotyczących zgłoszenia zbycia pojazdu zawartych w art. 79 ust. 1 pkt. 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. nr 98 poz.602 z póź. zm.). Organ pierwszej instancji wyjaśnił skarżącemu, iż w przypadku zbycia pojazdu za granicę nie można poprzestać na samym zgłoszeniu zbycia-właściciel zobowiązany jest to zbycie udokumentować. Załączone do akt sprawy dokumenty, w ocenie organu, nie stanowią o zbyciu pojazdu tylko o wywozie za granicę. Ostatecznie wniosek o wyrejestrowanie podatnik złożył [...].06.2003 r. Decyzją z dnia [...].06.2003 r. pojazd został wyrejestrowany.

Określając wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od środka transportowego organ podatkowy powołał się na art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych ( Dz.U. nr 9 poz. 84 z póź. zm.) - zwanej dalej "u.p.o.l."- zgodnie z którym, obowiązek podatkowy w podatku od środków transportu ciąży na osobach fizycznych i prawnych będących właścicielami środka transportowego. W myśl powyższego artykułu obowiązek podatkowy powstaje od pierwszego dnia miesiąca, w którym środek transportowy został zarejestrowany, a w przypadku nabycia środka transportowego zarejestrowanego - od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym środek transportowy został nabyty. Natomiast obowiązek podatkowy wygasa z końcem miesiąca, w którym środek transportowy został na stałe wycofany z ruchu lub zbyty. Z uwagi na powyższe Prezydent Miasta S. ustalił, że na Z.B. jako właścicielu pojazdu ciążył obowiązek podatkowy w podatku od środków transportowych. Stosownie do art. 11 u.p.o.l. był on obowiązany uiścić kwotę podatku [...] zł za 2001 r.

Od powyższej decyzji Z.B. wniósł odwołanie, w którym zarzucił decyzji rażące naruszenie:

- przepisów prawa procesowego oraz prawa materialnego,

-wynikającej z art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zasady równego traktowania firm i obywateli polskich, według odwołania podatnik został dyskryminowany przez Urząd Miasta S. podczas ustalania prawdy obiektywnej,

-zasad wyrażonych w art. 2, art. 6, art. 8-10, oraz przepisów art. 28 i art. 30, art. 61 art. 75, art. 78-81 i art. 107 kodeksu postępowania administracyjnego,

-art. 72 § 1 pkt 1-3 i art. 74 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej,

-przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.

Mając na uwadze te zarzuty skarżący wniósł o unieważnienie zaskarżonej decyzji oraz nakazanie zwrotu zagarniętych w wyniku egzekucji pieniędzy, odsetek oraz kosztów egzekucji łącznie z odsetkami. W uzasadnieniu odwołania skarżący podniósł, że w dniu [...].12.1999 r. pojazd został sprzedany (wyeksportowany) za granicę Prywatnej Firmie ,, [...]" w B. i po zapłaceniu cła zarejestrowany na firmę białoruską. Skarżący zarzucił, że mimo złożenia zawiadomień (w dniu [...].12.1999 r., [...].09.2001 r, [...].09.2002 r., [...].03.2003 r.) o zbyciu pojazdu organ podatkowy pierwszej instancji nie uznał tego faktu. Przedstawił zarzuty dotyczące działania Wydziału Komunikacji w Urzędzie Miasta S. i okoliczności wydania decyzji o wyrejestrowaniu pojazdu w dniu [...] czerwca 2003 r. Skarżący zarzuca, że mimo składania stosowanych zgłoszeń pojazd nie został wyrejestrowany. Twierdzi, że organ podatkowy nie poinformował go o wymogach formalnych dotyczących zgłoszenia, dlatego też przekonany jest, że podjął stosowne działania w celu wyrejestrowania pojazdu. Według podatnika został on obciążony podatkiem za okres kiedy faktycznie nie posiadał pojazdu. Zdaniem skarżącego, w zaistniałej sytuacji, był zobowiązany do zapłaty podatku od środków transportowych w kraju i za granicą.

Prezydent Miasta S. nie znalazł podstaw do zmiany decyzji i przekazał odwołanie wraz z aktami sprawy do Samorządowego Kolegium Odwoławczego.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...].02.2004 r. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu w pełni podtrzymało argumentację organu pierwszej instancji. Kolegium powołało się na fakt, że z treści dołączonej do akt faktury eksportowej wskazuje, iż podstawą przekazania pojazdu kontrahentowi była umowa dzierżawy. Mając to na uwadze, na Z.B. jako właścicielu ciążył obowiązek podatkowy w podatku od środków transportowych za 2001 r. Kolegium nie dopatrzyło się naruszenia prawa procesowego ani materialnego w niniejszej sprawie. Organ doszedł do wniosku, że w niniejszej sprawie nie miało również miejsca naruszenie przepisów umowy między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Białoruś w sprawie unikania podwójnego opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i majątku sporządzonej w Mińsku dnia 18 listopada 1992 r. (Dz. U. z 1993 r. Nr 120, poz. 534). Art. 2 ust. 1 cyt. umowy stanowi bowiem, iż umowa dotyczy w Rzeczypospolitej Polskiej podatku dochodowego od osób prawnych, podatku dochodowego od osób fizycznych, podatku rolnego, zaś w Republice Białoruś podatku od dochodu i zysku osób prawnych oraz podatku dochodowego od osób fizycznych. Umowa ta, w ocenie organów podatkowych, nie dotyczy podatku od środków transportowych.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia [...].11.2003 r. Zaskarżonej decyzji zarzucił rażące naruszenie prawa, a w szczególności :

1) art. 207 i art. 21 oraz art. 71§ 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ord. pod.,

2) art. 22 umowy międzynarodowej pomiędzy Rządem Republiki Białoruś w sprawie unikania podwójnego opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i majątku sporządzonej w Mińsku w dniu 18.11.1992 r. w związku z art. 87 ust. 1 i art. 91 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 78, poz.483)

Odpowiadając na zarzuty zawarte w skardze SKO podtrzymało stanowisko prezentowane w zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje,

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie Sądu podlegają zatem zgodność aktów administracyjnych (w tym przypadku decyzji) zarówno z przepisami prawa materialnego jak i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się więc do zbadania czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu.

Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia tego kryterium stwierdzić należy, że wydane zostało z naruszeniem przepisów postępowania mającym wpływ na wynik sprawy. Sąd zauważa, że zasady ogólne postępowania podatkowego są integralną częścią przepisów regulujących procedurę podatkową i są dla organu podatkowego wiążące na równi z innymi przepisami tej procedury, przy czym, jak podkreślono w orzecznictwie i literaturze przedmiotu, art. 122 ordynacji podatkowej jest nie tylko zasadą dotyczącą sposobu prowadzenia postępowania, lecz w równym stopniu wskazówką interpretacyjną prawa materialnego. Prawidłową decyzję organ podatkowy może podjąć tylko wówczas, gdy rozporządza materiałem dowodowym zebranym w sposób wyczerpujący pozwalającym na prawidłową ocenę stanu faktycznego. Niepełne ustalenie stanu faktycznego prowadzi do nieważności postępowania i naruszenia prawa materialnego. W takich sytuacjach sądowa kontrola tego rodzaju decyzji jest ograniczona i sprowadza się do zbadania, czy organ rozstrzygający zebrał i rozważył cały materiał dowodowy w danej sprawie. W ocenie Sądu organy podatkowe nie udowodniły w niniejszej sprawie, że przedmiotowy pojazd nie został zbyty czym naruszyły art. 122, art. 187, art. 188 i art. 191 Ord.pod.

Sąd zauważa, że zgodnie z art. 9 ust. 1 tej ustawy obowiązek podatkowy w podatku od środków transportowych ciąży na osobach fizycznych i prawnych, będących właścicielami środków transportowych. W wypadku zmiany właściciela środka transportowego zarejestrowanego, obowiązek podatkowy ciąży na poprzednim właścicielu do końca miesiąca, w którym nastąpiło przeniesienie własności. Obowiązek podatkowy w podatku od środków transportowych powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym środek transportowy został zarejestrowany, a w przypadku nabycia środka transportowego zarejestrowanego - od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym środek transportowy został nabyty, natomiast wygasa z końcem miesiąca, w którym środek transportowy został na stałe wycofany z ruchu (wyrejestrowany) lub zbyty. Z powyższego wynika, że obowiązek podatkowy w podatku od środków transportowych związany jest przede wszystkim z własnością środka transportowego, a ustawa podatkowa szczegółowo określa początek i koniec obowiązku podatkowego w tym podatku. Wygaśnięcie obowiązku podatkowego w podatku od środków transportowych ustawa wiąże wprost ze zbyciem pojazdu albo z wycofaniem go z ruchu(wyrejestrowaniem).

Mając to na uwadze, spór w przedmiotowej sprawie pomiędzy organami podatkowymi a skarżącym dotyczył ustalenia czy w przedmiotowej sprawie miało miejsce wyrejestrowanie lub zbycie pojazdu. Bezsporne ustalenie istnienia jednego lub drugiego faktu powodowało wygaśnięcie obowiązku podatkowego w podatku od środków transportowych. Rozstrzygając ten problem, w ocenie Sądu, organy podatkowe nie wyjaśniły tej kwestii do końca. Sąd zauważa, że skarżący w zgłoszeniu o wyrejestrowanie przedstawiał jako dowód zbycia SAD, fakturę sprzedaży, umowę dzierżawy. Organ podatkowy twierdził, że umowa dzierżawy potwierdza, że nie doszło do zbycia pojazdu do firmy [...]. Jednak z umowy dzierżawy z dnia [...].12.1999 r. wynika, że firma [...] podstawi do wspólnej współpracy ciągniki siodłowe, których jest właścicielem lub najemcą a [...] zobowiązał się podstawić specjalistyczne naczepy. W umowie tej podane są numery rejestracyjne ciągników siodłowych. Nie mniej jednak z umowy nie wynika, które ciągniki siodłowe są wynajmowane, a które są własnością [...]. Mając taki zapis, w ocenie Sądu, przedwczesne było twierdzenie, że [...] wydzierżawiał przedmiotowy pojazd firmie [...]. Skarżący przedstawił jako dowody zbycia faktury sprzedaży środków transportowych do [...]. W takiej sytuacji opieranie się na adnotacji faktury o treści "kontrakt dzierżawy" z podaniem numeru kontraktu nie dowodziło, że zbycie pojazdu nie miało miejsca. Sąd zauważa, że organ podatkowy mógł zbadać między innymi, zwracając się o pomoc do właściwego Urzędu Skarbowego, księgi podatkowe oraz ewidencję środków trwałych skarżącego w celu ustalenia statusu prawnego przedmiotowego pojazdu.

Drugim zdarzeniem powodującym wygaśnięcie obowiązku w podatku od środków transportowych był fakt wyrejestrowania pojazdu. W tej kwestii Sąd, zauważa, że do wygaśnięcia obowiązku podatkowego istotne było wydanie decyzji w sprawie wyrejestrowania pojazdu. Podnoszone przez skarżącego zarzuty w kwestii niewydania decyzji w sprawie wyrejestrowania pojazdu, w zgłaszanym przez skarżącego momencie, mogły być przez niego podnoszone w odrębnym postępowaniu administracyjnym dotyczącym wyrejestrowania pojazdu, w którym przysługiwały mu środki odwoławcze bądź skarga na bezczynność organu. Sąd, zgodnie z art. 134. § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. nr 153 poz. 1270 z póź. zm.) rozstrzyga w granicach danej sprawy, w związku z czym nie może oceniać prawidłowości postępowania organu podatkowego w kwestii wyrejestrowania pojazdu.

Sąd nie zgadza się ze stanowiskiem skarżącego w kwestii naruszenia art. 72 § 2 ord. pod. Postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty może toczyć się samodzielnie tylko wówczas, gdy nie toczy się postępowanie podatkowe, o którym mowa w art. 21 § 3 ord. pod. Dlatego w wypadku, gdy przed zakończeniem postępowania o stwierdzenie nadpłaty organ podatkowy wszczął z urzędu postępowanie podatkowe dotyczące tego samego podatku, w którym stwierdzenia nadpłaty żądał podatnik (jak to miało miejsce w rozpatrywanej sprawie), wszczęte na żądanie podatnika postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty staje się bezprzedmiotowe. Zakres tego postępowania zostaje w całości objęty zakresem postępowania podatkowego wszczętego z urzędu, obejmującego obliczenie przez organ podatkowy zobowiązania podatkowego i stwierdzenie nadpłaty lub określenie wysokości zaległości podatkowej.

Sąd nie podziela stanowiska organu w kwestii możliwości zastosowania cytowanej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania. Jednak zastosowanie przedmiotowej umowy i udzielenie odpowiedzi na pytanie, w którym z państw powinien zostać uiszczony podatek od środków transportowych będzie możliwe po ustaleniu faktu czy nastąpiło przeniesienie własności przedmiotowego samochodu.

Mając na uwadze powyższe Sąd doszedł do wniosku, że organ naruszył art. 122 w związku z art. 188, art. 187 i 191 ord. pod. w związku z czym należało zaskarżoną decyzję uchylić.

Ze względu na powyższe, Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja narusza przepisy postępowania w sposób mający wpływ na wynik sprawy i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 152 w zw. z art. 200 cyt. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.