Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 131/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-09-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.3 pkt. 23 i 24, art. 5 ust. 8, art. 5 ust. 4, ust. 4 b, art. 16 a
journal: Dz.U. 2013 poz 1456
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Kot, Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak (sprawozdawca), Protokolant Referent stażysta Magdalena Krawczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 września 2015 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją znak [...] z dnia [...] października 2014r. Wójt Gminy S. B. (dalej: "Wójt", "organ I instancji"), działając na podstawie art.

1 ust. 2 i 3, art. 2 pkt 2, art. 16a, art. 20 ust. 3, art. 23 ust. 4e-4g, art. 24 ust. 1 i ust. 2a, art. 25 ust. 1, art. 30 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1456, zwana dalej: "u.ś.r."), rozporządzenia Ministra Pracy

i Polityki Społecznej z dnia 3 stycznia 2013 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. z 2013 r., poz. 3), rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 sierpnia 2012 r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny oraz wysokości świadczeń rodzinnych (Dz. U. z 2012 r., poz. 959) oraz art.104 ustawy

z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., zwana dalej: "k.p.a."), orzekł o odmowie przyznania J. S. (dalej: "skarżąca", "strona") prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego na rzecz S. S. (dalej: "mąż", "uprawniony").

Organ I instancji wskazał, że wnioskiem z dnia 30 czerwca 2014 r. skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad mężem. Wójt ustalił, iż mąż skarżącej legitymuje się orzeczeniem Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w R. z dnia [...] czerwca 2014 r.

o znacznym stopniu niepełnosprawności. Ustalony stopień datuje się od [...] maja 2014 r., natomiast data powstania niezdolności to [...] grudnia 2013 r. Skarżąca zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej od [...] listopada 2013 r., zatem w sprawie nie zostały spełnione ustawowe przesłanki, o jakich mowa w art. 16a ust. 1 u.ś.r. w zakresie rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki.

Organ I instancji uznał także, iż nie została spełniona druga ustawowa przesłanka przyznania wnioskowanego świadczenia – kryterium dochodowe, bowiem na podstawie złożonych w sprawie dokumentów ustalono, że dochód na osobę

w rodzinie skarżącej wynosi [...] miesięcznie.

W odwołaniu wniesionym na powołane rozstrzygnięcie skarżąca wskazała, iż nie zgadza się z podjętą przez organ I instancji decyzją. Podała, iż jej mąż uległ bardzo poważnemu wypadkowi, co potwierdza złożona w sprawie dokumentacja. Mąż posiada orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności, wymaga stałej opieki, jest osobą niechodzącą, porusza się przy pomocy innych osób.

Decyzją znak [...] z dnia [...] grudnia 2014 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. (dalej: "Kolegium", "organ odwoławczy"), biorąc za podstawę art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., orzekło o utrzymaniu zaskarżonej decyzji w mocy.

W uzasadnieniu decyzji, po przedstawieniu dotychczasowego przebiegu postępowania w sprawie oraz treści przepisów regulujących przedmiotową materię, Kolegium wskazało, iż wedle regulacji z art. 16a ust. 1 i ust. 2 u.ś.r., specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy kodeksu rodzinnego i opiekuńczego ciąży obowiązek alimentacyjny, jeżeli rezygnują

z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Nadto specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje, jeżeli łączny dochód rodziny osoby sprawującej opiekę oraz rodziny osoby wymagającej opieki w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 623 zł. Specjalny zasiłek opiekuńczy ustala się na okres zasiłkowy (art. 24 ust. 1), który trwa od 1 listopada do 31 października następnego roku kalendarzowego, na jaki ustala się prawo do świadczeń rodzinnych (art. 3 pkt 10). Prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego (art. 24 ust. 2). Skoro skarżąca złożyła wniosek o ustalenie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego

w trakcie okresu zasiłkowego trwającego od 1 listopada 2013 r. do 31 października 2014 r., to jej uprawnienie do powyższego świadczenia należy badać tylko do 31 października 2014 r. W myśl art. 3 pkt 3 i 2a u.ś.r., przy liczeniu dochodu członka rodziny uwzględnia się dochód osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, z uwzględnieniem utraty i uzyskania dochodu w roku poprzedzającym okres zasiłkowy oraz po tym roku. W związku z tym organ odwoławczy w tej sprawie ustalał dochód za rok 2012 r., z uwzględnieniem dochodów utraconych i uzyskanych.

Kolegium ustaliło, że z decyzji Wójta z dnia [...] stycznia 2012 r. w sprawie ustalenia wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na 2012 r. wynika, że skarżąca wraz z mężem posiadają gospodarstwo rolne o powierzchni [...] ha fizycznych,

w tym [...] ha przeliczeniowych, ale jak wynika z oświadczenia złożonego w sprawie, zaprzestała prowadzenia tegoż gospodarstwa i po zakończeniu działalności gospodarczej nie była zarejestrowana jako bezrobotna. Dochód uzyskany w 2012 r.

z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej organ odwoławczy uznał za utracony na podstawie art. 5 ust. 4 i art. 3 pkt 23e u.ś.r. Kolegium uwzględniło dochód

z gospodarstwa rolnego, wyliczony zgodnie z art. 5 ust. 8 u.ś.r., który wyniósł [...]zł miesięcznie oraz uzyskany po 2012 r. dochód uprawnionego w postaci renty rolniczej, otrzymywanej od [...] kwietnia 2014 r. w wysokości [...] zł. (art. 5 ust. 4b i art. 3 pkt 21d u.ś.r.). Sumując ww. kwoty i dzieląc wynik przez liczbę osób w rodzinie, miesięczny dochód na osobę wyniósł [...]zł ([...]zł : [...]osoby). W tym zakresie organ odwoławczy skorygował dochód wyliczony przez organ I instancji. Jednocześnie Kolegium zauważyło, że wyliczony dochód na osobę w rodzinie w kwocie [...]zł przekracza kryterium dochodowe określone w art. 5 ust. 2 u.ś.r. wynoszące [...] zł

o kwotę [...] zł, tj. o kwotę wyższą niż najniższy zasiłek rodzinny ([...]zł).

Przesłanki pozytywne z art. 16a u.ś.r. uprawniające do otrzymania specjalnego zasiłku opiekuńczego muszą być spełnione łącznie. Zatem niespełnienie przez skarżącą przesłanki kryterium dochodowego wyklucza możliwość przyznania jej ww. zasiłku. Jednocześnie Kolegium wskazało, że skarżąca nie spełnia także warunku rezygnacji z zatrudnienia w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym mężem. Pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej a sprawowaniem opieki musi istnieć związek przyczynowo - czasowy. Skarżąca działalność gospodarczą zakończyła [...] listopada 2013 r.,

a niepełnosprawność jej męża istnieje od [...] grudnia 2013 r. i jest związana z wypadkiem w dniu [...] grudnia 2013 r. Ustalony stopień niepełnosprawności datuje się natomiast od [...] maja 2014 r. Nie ma zatem związku przyczynowego miedzy zaprzestaniem działalności a niepełnosprawnością męża. Skarżąca nie mogła w dniu zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej przewidzieć, że jej mąż w dniu [...] grudnia 2013 r. ulegnie wypadkowi i będzie wymagał opieki.

Zdaniem Kolegium, przez rezygnację z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, o której mowa w art. 16a ust. 1 u.ś.r., nie można rozumieć niepodejmowania zatrudnienia. Ustawodawca w tym przepisie zawęził krąg podmiotów uprawnionych do specjalnego zasiłku opiekuńczego nie tylko uzależniając jego przyznanie od spełnienia kryterium dochodowego, ale także ograniczył możliwość uzyskania zasiłku tylko do osób rezygnujących z zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną.

W świetle powyższego Kolegium uznało, że skarżącą obciąża obowiązek alimentacyjny w stosunku do męża i sprawuje ona opiekę nad mężem posiadającym znaczny stopień niepełnosprawności. Nie spełnia jednak pozostałych ustawowych przesłanek niezbędnych do przyznania wnioskowanego świadczenia.

Odnosząc się do argumentów odwołania Kolegium wyjaśniło, że w żaden sposób nie kwestionuje faktu konieczności opieki nad mężem, ani faktu sprawowania tej opieki przez skarżącą, ale z przyczyn wskazanych wyżej nie może wydać pozytywnej decyzji.

Skargę do sądu administracyjnego na powołane rozstrzygnięcie złożyła skarżąca, wnioskując o uchylenie zaskarżonej decyzji. Wydanemu rozstrzygnięciu zarzuciła naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy oraz przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. art. 16a ust 1 u.ś.r. poprzez błędną jego wykładnię, polegającą na przyjęciu, że rezygnacja przez skarżącą z pracy zarobkowej ze względu na konieczność sprawowania opieki nad osobą w stopniu znacznym niepełnosprawną nie uprawnia do przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego;

2. art. 5 ust. 4 w związku z art. 3 pkt 23 u.ś.r. poprzez błędne jego zastosowanie, polegające na niewłaściwym ustaleniu dochodu rodziny skarżącej przez uznanie, że zaniechania prowadzenia gospodarstwa rolnego nie można utożsamiać

z utratą pracy zarobkowej;

3. art. 77 w związku z art. 7 k.p.a. przejawiające się zaniechaniem przeprowadzenia postępowania dowodowego mającego na celu ustalenie rzeczywistych dochodów osiągniętych przez skarżącą.

Uzasadniając skargę skarżąca wskazała na ustalenia organu odwoławczego stwierdzające, że zakończyła ona prowadzenie działalności gospodarczej w listopadzie 2013 r., tj. przez wypadkiem, któremu uległ jej mąż. Nie ma zatem związku przyczynowego między zaprzestaniem prowadzenia działalności a niepełnosprawnością uprawnionego. Taka argumentacja jest w oczywisty sposób błędna. Fakt rezygnacji

z bycia przedsiębiorcą pozostaje irrelewantny dla rozstrzygnięcia. Wskazała, że istotą przyznawania specjalnego zasiłku opiekuńczego, tak zresztą jak i świadczenia pielęgnacyjnego, jest pomoc osobom zdolnym do pracy, ale rezygnującym z niej po to, aby opiekować się niepełnosprawnym członkiem rodziny. Sprawowanie opieki powinno być zatem wyłącznym powodem rezygnacji z zatrudnienia, rezygnacja zaś

z zatrudnienia oznacza, że podjęcie zatrudnienia było możliwe, gdyż osoba rezygnująca była zdolna do pracy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 czerwca 2007 r., I OSK 1411/2006). W toku postępowania administracyjnego organ powinien ustalić, czy strona występująca z żądaniem przyznania jej świadczenia znajduje się w takiej sytuacji życiowej, rodzinnej, że gdyby nie sprawowała opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, a zostałaby jej zaoferowana praca, to byłaby gotowa do jej podjęcia (zob. także wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 12 września 2013 r., sygn. II SA/Go 681/2013, Lexis.pl nr 8030672). Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie. Od dnia wypadku w gospodarstwie opieka nad mężem pochłania większość jej czasu i energii. Jest zdolna do pracy i przy mniej lub bardziej intensywnych staraniach znalazłaby zatrudnienie. Świadomie jednak z tego zrezygnowała, bowiem wybrała konieczność zajmowania się będącą w potrzebie osobą jej najbliższą. Ten właśnie rodzaj rezygnacji z zatrudnienia stanowi, w ocenie skarżącej, przesłankę przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego, co zostało jednak przez Kolegium pominięte.

Za niewłaściwą uznała także błędną wykładnię przez Kolegium art. 3 pkt 23 u.ś.r. polegającą na stwierdzeniu, że zaniechania prowadzenia gospodarstwa rolnego nie można utożsamiać z utratą pracy zarobkowej, co doprowadziło do poczynienia błędnych obliczeń i uznania, że nie została spełniona przesłanka kryterium dochodowego. Podała, że przed złożeniem wniosku o specjalny zasiłek opiekuńczy zaprzestała pracy w gospodarstwie. Zgodnie z obowiązującym prawem, powyższy fakt ma doniosły wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, gdyż dochód z prowadzenia gospodarstwa powinien zostać uznany za utracony i co za tym idzie nieuwzględniany przy wyliczeniu przeciętnego dochodu przypadającego na członka rodziny. Dany przypadek należy bowiem zakwalifikować jako utratę zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, o czym mowa w art. 3 pkt 23 u.ś.r. W jej ocenie, prowadzenie gospodarstwa rolnego stanowi rodzaj pracy zarobkowej, zatem organ, analizując kwestię spełnienia przesłanki kryterium dochodowego, w sposób nieuzasadniony zawyżył przeciętny dochód przypadający na poszczególnego członka jej rodziny. Wskazała w tym zakresie, że jedynym dochodem, który należało w przedmiotowej sprawie uwzględnić, to ten z tytułu renty rolniczej męża za maj 2014 r. w wysokości [...]zł, który w przeliczeniu na osobę w jej rodzinie wyniósł [...]zł i jest znacznie niższy od kwoty ustalonej przez Kolegium.

W odpowiedzi na skargę Kolegium podtrzymało argumentację zawartą

w zaskarżonej decyzji i wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 powołanej wyżej ustawy, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.

Materialnoprawną podstawę dla wydania przedmiotowych decyzji stanowiły przepisy u.ś.r., a w szczególności art. 16a, który został wprowadzony do tej ustawy przez art. 1 pkt 4 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2012 r., poz. 1548, zwana dalej "ustawą zmieniającą") z dniem 1 stycznia 2013 r. Zgodnie z art. 16a ust. 1 u.ś.r., specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2012 r. poz. 788 i 1529) ciąży obowiązek alimentacyjny, jeżeli rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Przyznanie przedmiotowego zasiłku uzależnione jest także od spełnienia kryterium dochodowego

i przysługuje, jeżeli łączny dochód rodziny osoby sprawującej opiekę oraz rodziny osoby wymagającej opieki w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty, o której mowa w art. 5 ust. 2 u.ś.r., tj. kwoty 623 zł (art. 16a ust. 2 u.ś.r.).

Nabycie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego uzależnione jest więc

z jednej strony od spełnienia szeregu przesłanek, wynikających z art. 16a u.ś.r. oraz

z drugiej strony od niewystąpienia przesłanek negatywnych, o których mowa w ust. 8 tego przepisu.

Za bezsporną w niniejszej sprawie należy uznać okoliczność, iż mąż skarżącej jest osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności okresowo od [...] maja 2015 r. do [...] czerwca 2017 r. i wymaga konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Powyższe wynika z orzeczenia o stopniu niepełnosprawności Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w R. z dnia [...] czerwca 2015 r. (k. 17 akt administracyjnych).

Sporne natomiast są w sprawie dwie okoliczności, pierwsza: czy skarżąca zrezygnowała z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym mężem oraz druga: czy organy prawidłowo ustaliły, iż nastąpiło przekroczenie kryterium dochodowego.

Odnosząc się do pierwszej kwestii podać należy, iż organy uznały, iż skarżąca nie spełnia przesłanki rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, wynikającej z ust. 1 wskazanego art. 16a u.ś.r., bowiem nie zrezygnowała z zatrudnienia lub innej pracy w celu sprawowania opieki nad uprawnionym. Wskazać w tym miejscu należy, że w przypadku specjalnego zasiłku opiekuńczego, o które to świadczenie ubiega się skarżąca, ustawodawca w art.16a ust. 1 ustawy wskazał wyłącznie (jedynie) przesłankę rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Wobec tego okoliczność, na którą powołuje się skarżąca w skardze, że dana osoba nie podejmuje zatrudnienia, w świetle dyspozycji art. 16a ust. 1 u.ś.r, nie wywołuje skutku w postaci spełnienia przesłanki rezygnacji z zatrudnienia. Zgodnie z zawartą w art. 3 pkt 22 u.ś.r. definicją pojęcia "zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej", zatrudnienie jest równoznaczne

z wykonywaniem pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego, umowy

o pracę nakładczą oraz wykonywaniem pracy lub świadczenie usług na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo w okresie członkostwa

w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych, a także prowadzeniem pozarolniczej działalności gospodarczej. Oznacza to, że zrezygnowanie z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, do którego to pojęcia odwołuje się omawiany przepis art.16a ust.1 u.ś.r., ściśle wiąże się z wcześniejszym zakończeniem trwającego stosunku pracy lub wykonywania innej pracy zarobkowej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 maja 2010 r., sygn. akt

I OSK 123/10, LEX nr 594975).

Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, stwierdzić należy, że niewątpliwe jest w sprawie, iż skarżąca zakończyła prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej z dniem [...] listopada 2013 r., natomiast niepełnosprawność jej męża powstała od [...] grudnia 2013 r., tj. od dnia, w którym uległ on wypadkowi. Prawidłowo zatem organy oceniły, że brak jest związku przyczynowo - skutkowego pomiędzy rezygnacją przez skarżącą z prowadzenia działalności gospodarczej

a koniecznością sprawowania opieki nad mężem (od [...]grudnia 2013 r.) i zaliczeniem go do znacznego stopnia niepełnosprawności, co nastąpiło dopiero na podstawie orzeczenia wydanego w dniu [...] czerwca 2014 r.

Odnosząc się do zarzutów skargi w tym zakresie, Sąd podziela wskazania organu odwoławczego, że określone w art. 16a u.ś.r. podstawowe warunki przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego należy odróżnić od zapisu zawartego w art. 16a ust. 1 pkt 1 ustawy, który wszedł w życie dopiero z dniem 1 stycznia 2015 r. (art. 26 ustawy z dnia 5 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów – Dz. U. z 2014 r., poz. 567) stanowiącego, iż specjalny zasiłek opiekuńczy będzie przysługiwać również osobie, która nie podejmuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Przepis ten w niniejszej sprawie nie znajduje zastosowania (będzie mógł się odnosić do ewentualnego nowego wniosku, złożonego przez skarżącą po 1 stycznia 2015 r.).

Oceniając prawidłowość ustaleń organów w zakresie określenia dochodu skarżącej podać należy, że zgodnie z art. 3 pkt 1a u.ś.r., przez dochód należy rozumieć przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, 30b, 30c

i 30e ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne, po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób. Zgodnie zaś z art. 3 pkt 2 u.ś.r., dochód rodziny oznacza sumę dochodów członków rodziny. Stosownie do art. 3 pkt 2a u.ś.r., dochód członka rodziny to przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, z zastrzeżeniem art. 5 ust. 4 – 4b.

Jak wynika z materiału dowodowego sprawy, w skład rodziny skarżącej wchodzi mąż i [...] dzieci. Ze znajdującego się w aktach zaświadczenia Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. za rok poprzedzający okres zasiłkowy, tj. za rok 2012, wynika, że z tytułu działalności gospodarczej skarżąca osiągnęła przychód w wysokości [...] zł. Jednocześnie z danych Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej RP wygenerowanych [...] lipca 2014 r. wynika, że skarżąca zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej z dniem [...] listopada 2013 r. Zatem ww. dochód, zgodnie z art. 3 pkt 23f u.ś.r., organy prawidłowo uznały za utracony.

Ponadto skarżąca jest właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha przeliczeniowych. Stosownie do treści art. 5 ust. 8 u.ś.r., w przypadku ustalania dochodu z gospodarstwa rolnego przyjmuje się, że z 1 ha przeliczeniowego uzyskuje się dochód miesięczny w wysokości 1/12 dochodu ogłaszanego corocznie w drodze obwieszczenia przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie art. 18 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz.U. z 2006 r. Nr 136, poz. 969 ze zm.). Zgodnie z obwieszczeniem Prezesa GUS z dnia 23 września 2013 r. w sprawie wysokości przeciętnego dochodu z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych

z 1 ha przeliczeniowego w 2012 r., dochód ten wyniósł [...] zł. Przyjąć zatem należy, że w 2012 r. skarżąca osiągnęła z gospodarstwa rolnego dochód w kwocie [...] zł, zaś dochód miesięczny z gospodarstwa wyniósł [...]zł ([...] zł : [...]=[...]zł x [...]ha przeliczeniowych=[...]zł).

Przepis art. 5 ust. 8 u.ś.r. ustanawia prawną zasadę ryczałtowego obliczania dochodu rolnika i należy wykładać go w ten sposób, że określony w nim szacunkowy dochód z gospodarstwa rolnego uwzględnia się niezależnie od tego, czy gospodarstwo to jest faktycznie użytkowane. Wprawdzie od 15 maja 2014 r. obowiązuje przepis art. 17b u.ś.r., dodany przez art. 17 pkt 4 ustawy zmieniającej z dnia 4 kwietnia 2014 r. (Dz.U. 2014 r., poz. 567), z którego treści wynika, iż w przypadku, gdy o świadczenie

z art. 16a u.ś.r. ubiegają się rolnicy, to przysługuje ono w przypadku zaprzestania prowadzenia przez nich gospodarstwa rolnego, co potwierdza się stosownym oświadczeniem złożonym pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań. Jednak zaprzestanie prowadzenia działalności rolniczej skutkuje wyłączeniem z ubezpieczenia społecznego rolników (por. art. 1 w związku z art. 6 pkt 1 i 3 w związku z art. 7 ust. 1 pkt 1 i art. 16 ust. 1 pkt 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników z dnia 20 grudnia 1990 r. - Dz. U. z 2015 r., poz. 704).

Złożone w tym zakresie oświadczenie skarżącej z dnia [...] grudnia 2014 r., że jest rolnikiem, ale zaprzestała prowadzenia gospodarstwa rolnego nie jest - w ocenie Sądu - wiarygodne, ponieważ w tym samym dniu skarżąca oświadczyła jednocześnie, iż jest w dalszym ciągu ubezpieczona w KRUS (k. 7-8 akt administracyjnych organu odwoławczego). Poza tym rację ma Kolegium, że wśród dochodów, które mogą być utracone w rozumieniu art. 3 pkt 23 u.ś.r. brak jest dochodu w związku z zaprzestaniem prowadzenia gospodarstwa rolnego (odpowiedź na skargę). Z akt sprawy oraz ze skargi nie wynika również, aby zachodziła którakolwiek z przesłanek wymienionych w art. 5 ust. 8a u.ś.r., umożliwiających niewliczanie części lub całości gospodarstwa rolnego do ustalenia dochodu. Tym samym Kolegium prawidłowo ustaliło, że dochód

z gospodarstwa rolnego, którego skarżąca jest współwłaścicielką na zasadzie małżeńskiej wspólności ustawowej, powinien być uwzględniony w przedmiotowej sprawie na podstawie art. 5 ust. 8 u.ś.r.

Mąż i dzieci skarżącej w 2012 r. nie osiągnęli dochodu. Jednakże od miesiąca kwietnia 2014 r. uprawiony uzyskał prawo do renty inwalidzkiej rolniczej w kwocie [...] zł, zatem dochód ten zgodnie z art. 3 pkt 24d w związku z art. 5 ust. 4b u.ś.r. podlegał wliczeniu do dochodu rodziny od dnia 1 maja 2014 r. Łącznie dochód rodziny skarżącej w 2012 r. wyniósł więc [...] zł, a w przeliczeniu na osobę w rodzinie [...] zł. Zatem przekraczał on obowiązujące kryterium dochodowe wynoszące [...] zł.

Właściwie organ odwoławczy ocenił, że w sprawie nie mógł znaleźć zastosowania art. 16a ust. 3 u.ś.r., zgodnie z którym w przypadku, gdy łączny dochód rodziny osoby sprawującej opiekę oraz rodziny osoby wymagającej opieki

w przeliczeniu na osobę przekracza kwotę uprawniającą daną osobę do specjalnego zasiłku opiekuńczego o kwotę niższą lub równą kwocie odpowiadającej najniższemu zasiłkowi rodzinnemu przysługującemu w okresie, na który jest ustalany, tj. obecnie [...] zł, specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje, jeżeli przysługiwał w poprzednim okresie zasiłkowym. W przypadku przekroczenia dochodu w kolejnym roku kalendarzowym specjalny zasiłek opiekuńczy nie przysługuje.

Wyliczony w sprawie dochód na osobę w rodzinie skarżącej był wyższy od kryterium dochodowego o kwotę [...]zł, a więc o kwotę wyższą, aniżeli najniższy zasiłek rodzinny. W tym miejscu Sąd stwierdza, że Kolegium błędnie wyliczyło tę kwotę na [...] zł, zamiast [...] zł., jednak ta omyłka rachunkowa nie wpłynęła na zasadność zaskarżonej decyzji.

Mając powyższe na uwadze Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi.