Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 802/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2011-02-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 15 ust. 2
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 993
law: Ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Leszek Kiermaszek, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Bogucka, Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka (spr.), Protokolant Barbara Urban, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lutego 2011 r. sprawy ze skargi Z. R. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania oddala skargę.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia [...] r. R.R. zwróciła się do Urzędu Gminy W. z wnioskiem o wymeldowanie z lokalu przy ul. [...] w T. jej byłego męża, Z.R.. W uzasadnieniu podała, że od [...] r. były mąż nie zamieszkuje pod wskazanym adresem ponieważ po uzyskaniu prawomocnego wyroku o rozwodzie i orzeczeniu eksmisji zmieniła zamki i nie wpuściła byłego męża do domu. Do podania dołączyła następujące dokumenty:

- odpis księgi wieczystej [...] z dnia [...] r.;

- wyrok Sądu Okręgowego w C. Wydział Cywilny, sygn.akt [...] z dnia [...] r. w sprawie rozwiązania przez rozwód małżeństwa Z.R. i R.R. oraz eksmisji Z.R.;

- wyrok Sądu Okręgowego w C. I Wydział Cywilny, Sygn. akt [...] z dnia [...] r. w sprawie zobowiązania Z.R. do złożenia oświadczenia woli co do przeniesienia z powrotem na teściów udziału w własności nieruchomości otrzymanej w przeszłości w formie darowizny;

- wyrok Sądu Apelacyjnego w K. [...], Sygn. akt [...] z dnia [...] r. w sprawie zobowiązania do złożenia oświadczenia woli;

- wyrok Sądu Rejonowego w C. [...], Sygn. [...] z dnia [...] r. w sprawie o ochronę posiadania.

W toku postępowania Z.R., odbywający karę w Zakładzie Karnym w Z., pismem z dnia [...] r. podniósł, że w dniu [...] r. R.R. samowolnie, bezprawnie dokonała wymiany zamków w drzwiach budynku mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w T. oraz w dwóch garażach i pomieszczeniach gospodarczych, a tym samym zabroniła mu dostępu do rzeczy osobistych codziennego użytku. Po zgłoszonej interwencji w asyście Policji zabrał z domu jedną parę butów, koszulę, spodnie, kurtkę. Po opuszczeniu miejsca stałego pobytu wynajmował mieszkanie w C. przy ul. [...]. Wydany wyrok w sprawie rozwodu i eksmisji jego zdaniem jest nieważny, ponieważ w dniu [...] r. złożył skargę o wznowienie postępowania. Z kolei od wyroku Sądu Okręgowego w C. w sprawie odebranej darowizny złożył skargę do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu, wniosek do Rzecznika Praw Obywatelskich o ponowną analizę sprawy, a także skargę kasacyjną. Uważa, że wpis do Księgi Wieczystej nr [...] dokonany na wniosek R.R., Z.K. i F.K. na podstawie wyroku o rozwód i eksmisję oraz wyroku o odebranie darowizny także jest nieważny, ponieważ został oparty na "wyroku nieważnym". O samowolnej i bezprawnej wymianie zamków złożył zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa jednak postępowanie umorzono. W [...] r. złożył wniosek o wznowienie postępowania. W sprawie wymiany zamków złożył nadto drugi raz zawiadomienie do Prokuratury Rejonowej w C. Prowadzona jest nadto sprawa w Sądzie w K. przeciwko R.R., sprawa dotyczy rzeczy osobistych. Ponadto przeciwko R.R. będzie wszczęte postępowanie w sprawie składania fałszywych zeznań, a żądania wymeldowania z pobytu stałego, będą sprawdzone przez Prokuraturę Rejonową w C., ponieważ R.R. przedstawia nieważne wyroki.

Z kolei pismami z dnia [...] r. zatytułowanymi "Wniosek dowodowy" Z.R. wyjaśnił, że zarówno wyrok rozwodowy i orzekający eksmisję, jak też wyrok w sprawie o ochronę posiadania są jego zdaniem nieważne albowiem w obu sprawach złożył skargi o wznowienie postepowania.

R.R. wskazała natomiast, że były mąż Z.R. w trakcie wspólnego zamieszkiwania spożywał alkohol i wszczynał awantury, był też kilkakrotnie karany za znęcanie się nad rodziną. Opuszczając budynek zabrał najbardziej potrzebne rzeczy osobiste tj. ubrania twierdząc, że i do budynku powróci. Nie posiada kluczy do budynku. Od kiedy zmieniła zamki mąż kilka razy próbował wejść na posesję lecz do budynku nie został wpuszczony ponieważ została orzeczona eksmisja. W [...] r. Z.R. zwracając darowiznę przekazał swoją część tj. [...] nieruchomości w T. rodzicom R.R., małżeństwu Z. i . K. (wyrok z dnia [...] r. sygn. akt [...]).

W wyjaśnieniach złożonych do protokołu F. i Z. K. podali, że były zięć Z.R. został zameldowany na pobyt stały w budynku nr [...] przy ul. [...] w T. za ich zgodą po zawarciu ślubu z ich córką. Opuścił budynek po orzeczeniu rozwodu i eksmisji orzeczonej przez Sąd Okręgowy w C. Wcześniej córka z dziećmi przeprowadziła się do ich mieszkania tj. na poziom parteru ponieważ, jak stwierdzili, Z.R. znęcał się nad nią. Zięć mieszkał wówczas w części, którą nadbudowali. Po orzeczeniu eksmisji, córka zmieniła zamki i od tej pory zięcia nie było już w budynku. Na posesji pojawił się 4 razy, za każdym razem z Policją, zabierał pojedyncze rzeczy. Kilka razy podjeżdżał pod posesję cyt. "wywoływał dzieci wypytując o matkę tj. żonę i mówił im że i tak ją dopadnie i zabije". Między małżonkami dochodziło dużo wcześniej do awantur, spowodowanych wpływem alkoholu. Dzieci bały się ojca i przed biciem uciekały do dziadków. Kilkanaście razy zabierany był na Izbę Wytrzeźwień. W przeszłości odbywał karę ograniczenia wolności za znęcanie się nad rodziną. Aktualnie również za znęcanie się nad rodziną przebywa w Zakładzie Karnym. Po orzeczeniu rozwodu Z. i F. K. wystąpili do Sądu o odebranie zięciowi darowizny ze względu na awantury i pretensje w stosunku do nich. Sąd odebrał darowiznę zięciowi przyznając [...] części dla nich oraz [...] części dla córki.

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Wójt Gminy W. orzekł o wymeldowaniu Z.R. z miejsca pobytu stałego w budynku nr [...] przy ul. [...] w miejscowości T.. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał treść stanowiącego podstawę prawną decyzji art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jednolity: Dz. U. 2006, Nr 139, poz. 933 z późn. zm.), a następnie omówił poczynione w sprawie ustalenia. Zaakcentował, iż przedmiotem rozstrzygnięcia administracyjnego jest kwestia wymeldowania a ona jest oparta tylko na przesłance opuszczenia lokalu, która w sposób nie budzący wątpliwości nastąpiła we [...] r., stąd argumenty podnoszone w licznych pismach przez Z.R. a dotyczące spraw rozwodowych, podziału majątku, eksmisji itp. nie mogą mieć wpływu na rozstrzygnięcie w sprawie meldunkowej. W orzecznictwie sądowym przyjęty nadto został pogląd, że zamieszkiwanie oznacza tego rodzaju pobyt osoby, kiedy codzienne jej potrzeby życiowe zaspokajane są w mieszkaniu faktycznie zajmowanym, stanowiącym jej centrum życia domowego a w szczególności nocowania, stołowania się i wypoczynku po pracy czy nauce. Sporadyczne czy okazjonalne (odwiedziny) przebywanie w danym budynku nie jest i nie może być uznane jako zamieszkanie w cytowanym powyżej znaczeniu. Postępowanie meldunkowe spełnia bowiem jedynie cele ewidencyjne i ma odzwierciedlić stan rzeczywisty, a nie pozorowany, odnoszący się do przebywania określonych osób pod oznaczonym adresem. Nie służy do rozwiązywania sporów czy problemów rodzinnych, nie rozstrzyga też o statusie prawnym lokalu ani o ewentualnych roszczeniach w stosunku do zajmowanego lub opuszczonego budynku. Postępowanie administracyjne dotyczące wymeldowania osoby z miejsca stałego pobytu ma odpowiedzieć jedynie na pytanie - czy zaistniała przesłanka faktycznego opuszczenia lokalu oraz czy nastąpiło zerwanie wszelkich związków z dotychczasowym lokalem i skoncentrowanie spraw życiowych w innym miejscu. Przy orzekaniu o wymeldowaniu osoby z pobytu stałego jedyne znaczenie ma stan faktyczny w postaci nie przebywania w budynku i nie wykonania obowiązku wymeldowania się i odnosi się do stanu istniejącego w dacie orzekania. Skoro zatem wskutek opuszczenia budynku zaistniała sytuacja określona w art. 15 ust. 2 cytowanej powyżej ustawy to tym samym organ był zobligowany orzec wymeldowanie Z.R. z miejsca pobytu stałego.

Od otrzymanej decyzji Z.R. wniósł odwołanie, zarzucając otrzymanej decyzji rażące naruszenie prawa procesowego, praw człowieka i obywatela, prawa do poszanowania życia prywatnego, rodzinnego, prawa do swojego mieszkania i swojej korespondencji, prawa do ochrony zdrowia i moralności. Zaskarżonej decyzji zarzucił również nie dokonanie szczegółowej analizy akt sprawy, nie zażądanie i nie dopuszczenie żadnych akt bądź innych dokumentów przeciwko R.R., nie przydzielenie lokalu socjalnego. W dalszej części odwołania wniósł cyt. "o zażądanie i dopuszczenie akt spraw materiałów dowodowych w sprawie" oraz wskazał sprawy w toku, wymieniając pisma kierowane przezeń do: Sądu Rejonowego w C., Sądu Okręgowego w C. , Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w C., Prokuratury Rejonowej w C., skargę do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu, pisma dotyczące sprawy rozwodowej, eksmisji, podziału majątku, nieważności wpisu do księgi wieczystej, naruszenia posiadania, wymiany zamków. Odwołujący nie zgodził się nadto z ustaleniem stanu faktycznego, gdyż jak stwierdził swoje centrum życiowe i majątkowe przeniósł nie ze swojej winy, lecz będąc zmuszony przez R.R., nadto nie założył w nowym miejscu ośrodka swoich, osobistych i majątkowych interesów tylko był zmuszony wynajmować mieszkanie w C.. Ponadto podniósł, że nie miał obowiązku wymeldowania się, ponieważ jest współwłaścicielem budynku mieszkalnego, dwóch garaży, budynków gospodarczych oraz gospodarstwa rolnego. Podał też, że fizycznie nie przebywa w budynku mieszkalnym ponieważ obecnie przebywa w Zakładzie Karnym w Z.. Wskazał nadto, że zerwał wszelkie związki z lokalem, ponieważ nie ma dostępu do budynków, swoich rzeczy osobistych, a sprawy karne przeciwko R.R. są w toku. W konkluzji wniósł o zmianę lub uchylenie zaskarżonej decyzji.

Z kolei pismem z dnia [...] r. zwrócił się do Wójta Gminy W. o ustanowienie na jego rzecz przedstawiciela ustawowego. W uzasadnieniu stwierdził, że wskutek odbywania kary pozbawienia wolności był nieobecny w trakcie postępowania pierwszoinstancyjnego, a tym samym nie miał pełnej zdolności do czynności prawnych i był pozbawiony możliwości obrony swoich praw.

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Wojewoda [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ II instancji obszernie zrelacjonował przebieg postępowania administracyjnego i poczynione w jego trakcie ustalenia. W konkluzji stwierdził, że w przedmiotowej sprawie nie budzi wątpliwości fakt, iż Z.R. nie zamieszkuje w lokalu od [...] r. a do budynku przy ul. [...] w T. odwołujący nie wszedł od dnia kiedy R.R. wymieniła zamki w drzwiach. Organ wskazał w tej mierze, że w judykaturze ukształtowała się zasada, że właściwym środkiem prawnym, jeżeli wystąpiło uniemożliwienie zamieszkania w lokalu, jest wystąpienie do sądu powszechnego w trybie art. 344 Kodeksu Cywilnego z powództwem cywilnym o przywrócenie naruszonego stanu posiadania. Stosownie do art. 344 § 2 Kodeksu Cywilnego, roszczenie wygasa, jeżeli nie będzie dochodzone w ciągu roku od chwili naruszenia. Rezygnacja z właściwego środka prawnego umożliwiającego powrót do lokalu, skutkuje przyjęciem tezy, że zainteresowany pogodził się z utratą dotychczasowego miejsca pobytu stałego, jako centrum swoich spraw życiowych. Strona wniosła wprawdzie pozwem z dnia [...] r. o zmianę wyroku w zakresie eksmisji, jednak dopiero w piśmie procesowym z dnia [...] r. sprecyzowała żądanie o przywrócenie naruszonego stanu posiadania. Wyrokiem Sądu Rejonowego w C. [...] Sygn. [...] z dnia [...] r. powództwo przeciwko R.R. o ochronę posiadania zostało oddalone. Dla organu odwoławczego wyrok ten jest wiążący, zatem uznać należy, że naruszenie posiadania w rozpatrywanej sprawie nie miało miejsca. Nadto kwestia wymeldowania odwołującego z pobytu stałego z budynku nr [...] przy ul. [...] w T., która jest przedmiotem rozstrzygnięcia administracyjnego, oparta jest na przesłance opuszczenia lokalu, które to opuszczenie w sposób nie budzący wątpliwości nastąpiło we [...] r. i nie dopełnienia obowiązku wymeldowania się z dotychczasowego miejsca pobytu stałego. Odnośnie argumentu, iż Z.R. nie miał obowiązku wymeldowania się, ponieważ jest współwłaścicielem nieruchomości przy ul. [...] w T., organ stwierdził, iż odwołujący utracił prawo współwłasności na podstawie wyroku Sądu Okręgowego w C. [...], sygn. akt [...] z dnia [...] r.. Sąd zobowiązał wówczas odwołującego do złożenia oświadczenia woli, że przenosi na rzecz Z. i F. K. na zasadach wspólności ustawowej udział wynoszący [...] części we współwłasności nieruchomości położonej we wsi T. o powierzchni [...] m. kw. oznaczonej jako działki o numerach A, B, C, D, E, numer księgi wieczystej Kw nr [...], nabyty przez odwołującego na podstawie umowy darowizny z dnia [...] roku.

Z kolei w przedmiocie wniosku o "ustanowienie przedstawiciela ustawowego" – organ II instancji wskazał, iż odwołujący składając pisemne wyjaśnienia na okoliczność sprawy o wymeldowanie brał udział w tym postępowaniu, zatem od chwili wszczęcia był uczestnikiem tego postępowania. Z akt sprawy wynika, iż organ I instancji powiadomił Z.R. o możliwości pisemnego złożenia wyjaśnień i korespondencja została odebrana przez wymienionego osobiście. Zgodnie natomiast z treścią art. 34 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego organ administracyjny występuje do sądu o wyznaczenie przedstawiciela dla osoby nieobecnej lub niezdolnej do czynności prawnych, także w sytuacji nie ustalenia adresu pobytu tej osoby.

Wojewoda [...] wskazał nadto, iż celem ewidencji ludności jest m.in. rejestracja danych o miejscu pobytu osób, a więc faktycznego stanu, co oznacza, że przesłanką wymeldowania określonej osoby z oznaczonego lokalu jest fakt nie przebywania w nim, bez konieczności wykazania, że osoba ta nie jest uprawniona do przebywania w lokalu. Ewidencja ludności ma odzwierciedlać stan rzeczywisty, a nie pozorny, odnoszący się do przebywania określonej osoby pod oznaczonym adresem. W konsekwencji pozostawienie w ewidencji ludności danych o zameldowaniu odwołującego się na pobyt stały w budynku nr [...] przy ul. [...] w T. - w sytuacji gdy nie przebywa on pod tym adresem od [...] r. pozostawałoby w sprzeczności z funkcją jaką ma pełnić ewidencja ludności w zakresie rejestracji danych.

Pismem z dnia [...] r. Z.R. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na decyzję organu II instancji, domagając się jej uchylenia. W skardze ponowił zarzuty zawarte w odwołaniu, a to naruszenie prawa procesowego (bez wskazania na czym miałoby ono polegać), interesu skarżącego, nie dokonanie czynności dowodowych, nie nakazanie R.R. dokonania eksmisji, nie przydzielenie lokalu zastępczego, nie zażądanie akt spraw kierowanych przeciwko R.R. nie ustanowienie adwokata z urzędu dla osoby pozbawionej wolności, naruszenie zagwarantowanego Konwencją o Ochronie Praw Człowieka prawa do poszanowania życia prywatnego, rodzinnego, mieszkania i korespondencji. Skarżący podniósł też, iż toczą się z jego skarg sprawy wznowienia postępowania w sprawie o rozwód, eksmisję i naruszenie posiadania. Sformułował też zarzuty dotyczące przestępstw, jego zdaniem popełnionych przez byłą żonę.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Dodatkowymi pismami skarżący wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji (wniosek ten został przez tut. Sąd oddalony postanowieniem z dnia [...] r.), ustanowienie na jego rzecz pełnomocnika z urzędu, podniósł nadto, że zawiadomienie potwierdzające otrzymanie wniesionego przez niego odwołania zostało mu przez Wójta Gminy Wręczyca Wielka wysłane przesyłką zwykłą, nie zaś za potwierdzeniem odbioru.

Z kolei pismem procesowym z dnia [...] r. R.R. powiadomiła o oddaleniu skarg skarżącego o wznowienie sprawy rozwodowej, a także sprawy o ochronę posiadania. Do pisma dołączyła postanowienie odrzucające wniosek Z.R. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania w sprawie o rozwód i postanowienie oddalające zażalenie Z.R. w sprawie o ochronę posiadania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej bądź w postanowieniu z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. zwanej dalej: p.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi:

a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że nie jest ona dotknięta uchybieniami uzasadniającymi jej wzruszenie, a tym samym przedmiotowa skarga, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, nie zasługuje na uwzględnienie.

Przystępując do szczegółowych rozważań należy w pierwszej kolejności wskazać, iż w myśl art. 1 ust. 2 cytowanej już wyżej ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych ewidencja ludności polega m.in. na rejestracji danych o miejscu pobytu osób. Zgodnie natomiast z art. 9 ust. 2b powołanej wyżej ustawy celom ewidencyjnym służy zameldowanie, które winno potwierdzać fakt pobytu osoby w lokalu. W konsekwencji stosownie do art. 2 i art. 4 ustawy osoba przebywająca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest obowiązana wykonywać obowiązek meldunkowy określony w ustawie, który to obowiązek polega na:

1) zameldowaniu się w miejscu pobytu stałego lub czasowego;

2) wymeldowaniu się z miejsca pobytu stałego lub czasowego;

3) zameldowaniu o urodzeniu dziecka;

4) zameldowaniu o zmianie stanu cywilnego;

5) zameldowaniu o zgonie osoby.

Szczegółowym kwestiom związanym z wymeldowaniem poświęcony został w ustawie art. 15, zgodnie z którego ust. 1 osoba, która opuszcza miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące, jest obowiązana wymeldować się w organie gminy, właściwym ze względu na dotychczasowe miejsce jej pobytu, najpóźniej w dniu opuszczenia tego miejsca. W myśl natomiast ust. 2 wskazanego wyżej przepisu organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się.

Odnosząc się do wskazanej wyżej ciążącej na organie gminy powinności dokonania wymeldowania osoby, która wbrew przepisom obowiązku tego sama nie dopełniła zaakcentować należy, że opuszczenie miejsca stałego pobytu, jako niezbędna przesłanka wymeldowania, określona w art. 15 ust. 2 cyt. ustawy, winno być rozumiane jako dobrowolne wyprowadzenie się wynikające z własnej woli osoby zainteresowanej, a nie z powodu bezprawnych działań lub zachowań innych osób - por. w tej kwestii np. uzasadnienie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 marca 2003 r., sygn. akt V SA 2323/02. Na równi z dobrowolnym wyprowadzeniem się z lokalu traktuje się jednak także sytuację, w której wprawdzie dana osoba wyprowadza się pod przymusem bądź zostaje z lokalu bezprawnie usunięta jednak nie skorzystała, w sposób skuteczny, z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu – por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 października 2005 r., sygn. akt II OSK 127/05, LEX nr 201427, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 września 2006 r., sygn. akt II OSK 1069/05, LEX nr 360269, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 kwietnia 2001 r., sygn. akt V SA 3078/00, LEX nr 78937.

Nadto wskazać należy, iż opuszczeniem jest nie tylko fizyczne nieprzebywanie, ale i zamiar opuszczenia danego lokalu, z jednoczesnym zerwaniem związków z lokalem dotychczasowym i założeniem w nowym miejscu ośrodka swoich osobistych i majątkowych interesów. por. np. uzasadnienie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 grudnia 2002 r., sygn. akt V SA 935/02 wraz z przytoczonym tam wcześniejszym orzecznictwem, a w tym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 września 1986 r., sygn. akt III SA 437/86; wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 lipca 1985 r., sygn. akt SA/Gd 573/85; wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 marca 1987 r., sygn. akt SA/Gd 1073/86; wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 kwietnia 1987 r., sygn. akt SA/Wr 110/87.

Podkreślić nadto w tym miejscu należy, iż tak samo jak zameldowanie, również wymeldowanie jest wyłącznie aktem rejestracji danych dotyczących pobytu określonej osoby. Analogicznie więc jak w przypadku zameldowania, również przy wymeldowaniu źródłem powinności organu administracji dokonania tej czynności jest sam fakt opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu przez osobę podlegającą wymeldowaniu, niezależnie od tego, czy utraciła formalne uprawnienie do przebywania w tym miejscu - por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 lutego 2003 r., sygn. akt V SA 1398/02.

Oceniając merytoryczną poprawność decyzji o wymeldowaniu zbadać zatem należy, czy skarżący istotnie w sposób określony powyżej opuścił miejsce pobytu, z którego został wymeldowany. W razie bowiem ustalenia, iż w wyniku zachowań skarżącego jego pobyt w lokalu istotnie ustał spełniona zostałaby wymagana prawem przesłanka uzasadniająca wymeldowanie. Jak wynika z akt sprawy zarówno organ I jak też II instancji uznały, iż Z.R. opuścił miejsce pobytu w sposób uzasadniający jego wymeldowanie z lokalu. Analizując przedłożony w sprawie materiał dowodowy zdaniem tut. Sądu ocenę tę należy w całej rozciągłości podzielić. Zarówno z wyjaśnień samego skarżącego, jak całości materiału dowodowego wynika bowiem w sposób jednoznaczny, że w okresie prowadzenia przez orzekające w sprawie organy postępowania w przedmiocie wymeldowania skarżący nie zamieszkiwał w przedmiotowym lokalu albowiem we [...] r. lokal ten opuścił.

Niewątpliwym jest też, co skarżący podnosi w skardze, a od początku przyznała już we wniosku o wymeldowanie była żona skarżącego, iż w wyniku uzyskania prawomocnego wyroku orzekającego rozwód i eksmisję Z.R. zmieniła wówczas zamki i nie wpuściła byłego męża do lokalu.

Okoliczność ta nie ma jednak w sprawie prawnego znaczenia. Jak to bowiem powyżej wskazano za równoznaczną z dobrowolnym opuszczeniem lokalu należy uznać także sytuację, w której osoba w nim zameldowana została z niego usunięta przez dysponenta lokalu, ale nie skorzystała we właściwym czasie, bądź skorzystała ale w sposób nieskuteczny, ze środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu.

Wskazać w tym miejscu należy, że Z.R. nie podjął skutecznych działań umożliwiających mu przywrócenie naruszonego posiadania. Skarżący wystąpił wprawdzie z powództwem o ochronę posiadania jednak powództwo to zostało oddalone prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w C. z dnia [...] r., sygn. akt [...]. Oddalając powództwo Sąd stwierdził w uzasadnieniu m. in., iz Z.R. był kilkakrotnie prawomocnie skazany za przestępstwo znęcania się nad rodziną (żoną, dziećmi i rodzicami żony), że prawomocnym wyrokiem rozwodowym orzeczono jego eksmisję, a w konsekwencji uwzględnienie powództwa naruszałoby zasadę sprawiedliwości społecznej.

Podkreślenia wymaga nadto, iż w dacie opuszczenia lokalu przymiot prawomocności uzyskał już wyrok Sądu Okręgowego w C. z dnia [...] r., sygn. akt [...], mocą którego Sąd rozwiązał przez rozwód małżeństwo R.R. i Z.R., a nadto orzekł eksmisję Z.R. z mieszkania w T. stwierdzając w sentencji, że eksmisja wynika z cyt. "rażąco nagannego postępowania w postaci znęcania się nad powódką".

Jak wynika z akt sprawy podjęte przez skarżącego próby wzruszenia prawomocnych wyroków, o których mowa powyżej, skończyły się niepowodzeniem - postanowieniem z dnia [...] r. sygn. akt [...] Sąd Apelacyjny w K. odrzucił bowiem wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem rozwodowym, zaś postanowieniem z dnia [...] r. sygn. akt [...] Sąd Okręgowy w C. oddalił zażalenie Z.R. w sprawie o ochronę posiadania.

W konsekwencji, wobec faktu iż działania Z.R. zmierzające do przywrócenia utraconego posiadania i uchylenia orzeczenia eksmisyjnego nie odniosły skutku, niewątpliwym jest, iż zaskarżona decyzja organu II instancji utrzymująca w mocy decyzję o wymeldowaniu Z.R. jest merytorycznie poprawna i pozostaje w zgodzie z obowiązującym prawem, spełnione były bowiem w dacie jej wydania przewidziane w art. 15 ust. 2 powołanej wyżej ustawy przesłanki obligujące organ do wymeldowania osoby z miejsca dotychczasowego pobytu. W świetle art. 15 ust. 1 i 2 ustawy prawnie niedopuszczalnym byłoby bowiem utrzymywanie dalszego zameldowania w lokalu osoby, która lokal ten opuściła i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się, a jej powrót do dawnego mieszkania łamałby orzeczony prawomocnym wyrokiem sądowym nakaz opuszczenia lokalu.

Bez znaczenia pozostaje podnoszony przez Z.R. w skardze argument, iż jest współwłaścicielem przedmiotowego budynku, albowiem ewidencja ludności służy wyłącznie zbieraniu informacji w zakresie danych o miejscu zamieszkania i pobytu osób, a więc rejestracji stanu faktycznego, a nie stanu prawnego. Rozstrzygnięcie sprawy meldunkowej nie przesądza bowiem ani o prawie do lokalu, ani o uprawnieniu do przebywania w nim. Notabene, jak wynika z przedłożonych Sądowi akt sprawy i jak to trafnie podkreślił Wojewoda [...] prawomocnym wyrokiem z dnia [...] r. sygn. akt [...] Sąd Okręgowy w C. zobowiązał Z.R. do złożenia oświadczenia o zwrocie rodzicom byłej żony nabytego od nich na podstawie umowy darowizny udziału w przedmiotowej nieruchomości.

Nietrafne są także pozostałe zawarte w skardze zarzuty Z.R.. Zarówno bowiem kwestia lokalu zastępczego, którego przydzielenia domaga się skarżący, jak i niewłaściwych zdaniem skarżącego wpisów do ksiąg wieczystych, a także zarzuty wobec zapadłych w sprawach cywilnych i karnych wyroków, jak również informacje o zawiadomieniu organów o przestępczych, zdaniem skarżącego, działaniach byłej żony wykraczają poza przedmiot rozpoznawanej przez tut. Sąd sprawy. Także kierowany do organów administracji zarzut w kwestii nie ustanowienia z urzędu adwokata dla osoby przebywającej w zakładzie karnym nie znajduje umocowania w obowiązującym prawie. Przepisy kodeksu postępowania administracyjnego nie obligują bowiem organu do ustanowienia z urzędu pełnomocnika dla osoby, która nie jest pozbawiona bądź ograniczona w zakresie zdolności do czynności prawnych, której miejsce pobytu jest znane i która aktywnie uczestniczy w postępowaniu administracyjnym. Całkowicie nietrafny jest również zarzut naruszenia przez organy wobec skarżącego art. 8 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. Przywołany przepis, gwarantujący prawo do poszanowania życia prywatnego, rodzinnego, mieszkania i korespondencji w żadnej mierze nie ma bowiem na celu ochrony przed wymeldowaniem osoby, która opuściła miejsce stałego zamieszkania, a uprzednio z racji znęcania się nad rodziną orzeczono wobec niej eksmisję z lokalu.

Również zarzut naruszenia interesu skarżącego uznać należy za chybiony i nie znajdujący oparcia w okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy. Wymeldowanie osoby wyeksmitowanej i od kilku lat nie mieszkającej w spornym lokalu nie narusza bowiem żadnego słusznego interesu skarżącego, a przeciwnie, jest wyrazem praworządnego działania organów – por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 sierpnia 2010 r., sygn. akt II OSK 1455/09.

W konsekwencji przedstawionych wyżej wywodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach nie uwzględnił skargi i na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.