Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 296/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2012-10-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Inspekcja sanitarna
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: par. 6 ust. 1, par. 8 ust. 1-2, par. 5
journal: Dz.U. 2009 nr 105 poz 869
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych.
article: art. 7, art. 8, art. 75, art. 77 par. 1, art. 80, art. 84 par. 1, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Witold Falczyński, Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Achrymowicz, Sędzia SO del. Robert Hałabis (sprawozdawca), Protokolant Asystent sędziego Małgorzata Olejowska, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 4 października 2012 r. sprawy ze skargi K. T. na decyzję L. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w L. z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w C. z dnia [...] lutego 2012 r. Nr [...].


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny, po rozpatrzeniu odwołania K.T. od decyzji nr [...] Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] lutego 2012 r. o braku podstaw do stwierdzenia u niego choroby zawodowej – przewlekłej choroby narządu głosu spowodowanej nadmiernym wysiłkiem głosowym trwającym co najmniej 15 lat wymienionej w poz. 15 pkt. 1-3 wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869) – utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że zebrany materiał dowodowy, w tym karta oceny narażenia zawodowego wskazują, że K.T. od [...] 1982 r. do [...] 2006 r. pracował na stanowisku nauczyciela i w czasie pracy był narażony na nadmierny wysiłek głosowy. W dniu [...] października 2006 r. został skierowany do jednostki orzeczniczej pierwszego stopnia – Oddziału WOMP z podejrzeniem choroby zawodowej narządu głosu, celem ustalenia rozpoznania choroby zawodowej narządu głosu lub jej wykluczenia. Z orzeczenia lekarskiego nr [...] z dnia [...] lutego 2007 r. wynika, że choroby zawodowej narządu głosu nie rozpoznano. Choroby zawodowej u skarżącego nie rozpoznano również w jednostce orzeczniczej drugiego stopnia – Instytucie Medycyny Pracy. W orzeczeniu lekarskim nr [...] z dnia [...] czerwca 2007 r. wyjaśniono, że na podstawie analizy dokumentacji medycznej oraz na podstawie wyników wykonanych badań: laryngologicznego, foniatrycznego i wideostroboskopowego – nie stwierdzono zmian organicznych w zakresie krtani, uznanych za typowe dla następstw nadmiernego wysiłku głosowego w postaci guzków głosowych twardych, wtórnych zmian przerostowych, bądź niedowładu mięśni przywodzących i napinających fałdy głosowe z niedomykalnością fonacyjną głośni i trwałą dysfonią, a więc chorób wymienionych w wykazie chorób zawodowych stanowiących załącznik do rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych, to jest chorób, które zgodnie z definicją zawartą w art. 2351 Kodeksu pracy mogłyby zostać uznane za chorobę zawodową.

W tej sytuacji Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny wydał decyzję Nr [...] z dnia [...] lipca 2007 r. o braku podstaw do stwierdzenia u K.T. choroby zawodowej narządu głosu. Rozstrzygnięcie to utrzymał w mocy Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny decyzją z dnia [...] października 2007 r. ([...]).

Po rozpoznaniu skargi K.T. Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 17 stycznia 2008 r. w sprawie sygn. akt III SA/Lu 581/07 – oddalił skargę.

Na skutek skargi kasacyjnej skarżącego K.T., Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 19 września 2008 r. w sprawie sygn. akt II OSK 635/08, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu .

Po ponownym rozpoznaniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 1 grudnia 2008 r. w sprawie sygn. akt III SA/Lu 373/08 uchylił decyzje organów obu instancji.

Po uzupełnieniu materiału dowodowego zgodnie ze wskazaniami Sądu zawartymi w przywołanym wyroku, po skierowaniu K.T. na ponowne badanie lekarskie do Instytutu Medycyny Pracy i uzyskaniu orzeczenia lekarskiego nr [...] z dnia [...] czerwca 2009 r., Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny wydał decyzję Nr [...] z dnia [...] grudnia 2009 r. o braku podstaw do stwierdzenia u K.T. choroby zawodowej narządu głosu. Została ona utrzymana w mocy decyzją ego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] kwietnia 2010 r ([...]).

Na skutek skargi K.T. Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 14 grudnia 2010 r. w sprawie sygn. akt III SA/Lu 178/10 uchylił ponownie decyzję Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego i poprzedzającą ją decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego .

Realizując wskazania Sądu dotyczące wątpliwości związanych z diagnostyką nierozpoznanej u skarżącego choroby zawodowej narządu głosu, Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny po raz kolejny wystąpił do jednostki orzeczniczej pierwszego i drugiego stopnia, to jest Oddziału WOMP i Instytutu Medycyny Pracy o wydanie uzupełniających orzeczeń lekarskich do orzeczenia lekarskiego WOMP Nr [...] z dnia [...] lutego 2007 r. i orzeczenia Instytutu Medycyny Pracy Nr [...] z dnia [...] czerwca 2007 r.

W odpowiedzi zwartej w piśmie jednostki orzeczniczej pierwszego stopnia z dnia [...] stycznia 2012 r. podtrzymano orzeczenie lekarskie z dnia [...] lutego 2007 r. i dodatkowo wyjaśniono, że polip fałdu głosowego nie może ulec wyleczeniu, czy ustąpić po leczeniu przeciwzapalnym – wymaga bowiem leczenia chirurgicznego. Opisywana u badanego zmiana musiała nie być polipem, tylko zmianą obrzękowo-zapalną imitującą polip w laryngoskopii pośredniej i ustąpiła po leczeniu przeciwzapalnym. Wielokrotne badania pacjenta, analiza przedłożonej przez niego dokumentacji, w tym kilkakrotne badania stroboskopowe krtani pozwoliły na rozpoznanie przewlekłego nieżytu krtani i dysfonii hyperfunkcjonalnej, które to schorzenia nie są objęte wykazem chorób zawodowych. Na obserwowane zmiany w krtani K.T. miały wpływ, w ocenie lekarza orzekającego, obserwowane u niego stany zapalne krtani i oskrzeli, ale są to czynniki pozazawodowe. Wyjaśniono również, że zawodowe uszkodzenie narządu głosu można rozpoznać po wykluczeniu innych czynników powodujących to schorzenie, w tym również stanów zapalnych (nieżytowych) krtani.

Stanowisko o braku podstaw do rozpoznania u K.T. choroby zawodowej narządu głosu, a tym samym o braku podstaw do zmiany uprzednio wydanego orzeczenia lekarskiego z dnia [...] czerwca 2009 r., zostało także zaprezentowane przez zespół specjalistów z Instytutu Medycyny Pracy w piśmie z dnia [...] stycznia 2012 r. Stwierdzono w nim, że w trakcie wnikliwej diagnostyki orzeczniczej przeprowadzonej w Instytucie Medycyny Pracy uwzględniającej również całość dołączonej dokumentacji medycznej, nie stwierdzono u K.T. cech klinicznych znamiennych dla choroby zawodowej narządu głosu. Wyjaśniono również, że diagnostyka choroby zawodowej narządu głosu obejmuje różne metody badania laryngologiczno-foniatrycznego: badania podmiotowego, wywiadu lekarskiego i badania przedmiotowego ze szczególnym uwzględnieniem badania laryngovideostroboskopowego, które – według jednostki orzeczniczej drugiego stopnia – jest w aktualnym stanie wiedzy złotym standardem oceny narządu głosu.

Odnośnie wielokrotnie podnoszonej przez skarżącego K.T. kwestii rozpoznanego podczas wykonywanej u niego bronchoskopii, czyli badania endoskopowego oskrzeli, polipa zmienionego zapalnie pokrytego białym nalotem, widocznego na prawym wiązadle głosowym w biegunie dolnym, podkreślono, że rozpoznania tego nie potwierdzono w żadnym innym badaniu wykonywanym u skarżącego. Zdaniem Instytutu lokalizacja stwierdzonego jedynie w badaniu bronchoskopowym polipa potwierdzała jego podłoże pozazawodowe, prawdopodobnie zapalne, co jest zgodne z innymi cechami klinicznymi patologii krtani obserwowanej w czasie bronchoskopii. Bronchoskopia była wykonywana w lipcu 1997 r. z powodu zapalenia oskrzeli i po tym badaniu skarżący przeszedł intensywne leczenie przeciwzapalne, po kuracji tej zmiany na więzadle struny głosowej prawej w żadnym innym badaniu nie ujawniono. Podkreślono, że wykrycie w czasie bronchoskopii polipa na więzadle prawej struny głosowej miało miejsce w dniu [...] lipca 1997 r., a więc przed upływem minimalnego okresu 15 lat narażenia na nadmierny wysiłek głosowy, określonego jako ustawowy warunek podany w pozycji 15 wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych, po upływie którego można dopiero uznać schorzenie wymienione w poz. 15 pkt 1-3 wykazu za chorobę zawodową.

Podkreślono również, że wszystkie dostarczone przez K.T. wyniki badań, zaświadczenia lekarskie i historia choroby z leczenia szpitalnego spoza WOMP i IMP, były włączone do dokumentacji medycznej i były przedmiotem wnikliwej analizy przed wydaniem orzeczeń lekarskich w WOMP i w Instytucie Medycyny Pracy . Podkreślono nadto, że prof. dr hab. n. med. G.N. przeprowadzając badania narządu głosu skarżącego w rozpoznaniu podawanym w języku łacińskim i w języku polskim, nigdy nie zaznaczyła, że rozpoznane zmiany mają charakter zawodowy i ani razu nie zgłosiła (mimo takiego obowiązku) podejrzenia u K.T. choroby zawodowej. Podobnie żaden z lekarzy, u których leczył się K.T., nie zaznaczył w przedkładanej przez niego dokumentacji, iż rozpoznane zmiany mogą mieć charakter zawodowy.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący K.T. zarzucił oparcie zaskarżonej decyzji na niewiarygodnych w jego ocenie orzeczeniach jednostek orzeczniczych, a także pominięcie istotnych dla sprawy dowodów, w tym karty informacyjnej ze szpitala i wyników badań przeprowadzonych przez foniatrę z których wynika, że choroba zawodowa istnieje. Podkreślił, że polip, który został u niego stwierdzony na prawej strunie głosowej jest wtórną zmianą przerostową. Podkreślił, że w trakcie badań stwierdzono także inne schorzenia, takie jak niedowład mięśni przewodzących i napinających fałdy głosowe z niedomykalnością fonacyjna głośni i trwałą dysfonią, które mają charakter trwały.

Skarżący podniósł zarzuty odnoszące się zarówno do prowadzonego postępowania po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 14 grudnia 2010 r. (wystawianie fikcyjnych orzeczeń na podstawie wyników badań opatrzonych datami sprzed ich przeprowadzenia), jak również do samej treści orzeczeń (zaprzeczanie wcześniejszym ustaleniom, co do istnienia u skarżącego polipa oraz stwierdzenie, że stany zapalne krtani stanowią czynniki pozazawodowe). Jednocześnie skarżący wyjaśnił, że nie godzi się kierowanie go na badanie do Sosnowca, ponieważ już dwukrotnie był badany przez IMP i z uwagi na przebywanie w stanie nieczynnym zawodowo już szósty rok, na jego ponowne przeprowadzenie jest już "za późno".

W konsekwencji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zdyscyplinowanie organów w celu wydania decyzji o istnieniu choroby zawodowej.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie wyjaśnić należy, że o uprawnieniach i obowiązkach stron postępowania administracyjnego wynikających z przepisów prawa materialnego rozstrzygają organy administracji. Natomiast uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych określone przepisami art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej jako "p.p.s.a."), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, to jest kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Daje temu wyraz przepis art. 145 p.p.s.a., który stanowi między innymi, że sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla je w całości albo w części jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, albo też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Dodatkowo w niniejszej sprawie – w której wydane uprzednio przez organy decyzje były już przedmiotem oceny Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego – wymaga zwrócenia uwagi, że zgodnie z art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.

Jak już wyjaśniono, ocena taka była już w tej sprawie dokonywana. Sprowadzała się ona do wyjaśnienia istotnej treści przepisów prawa i sposobu ich zastosowania przez organy. Doprowadziła w konsekwencji do krytyki sposobu postępowania organów, zarówno w aspekcie wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego sprawy, jak i jego oceny. Stwierdzono wówczas, dlaczego zastosowanie norm prawnych w poprzednio zaskarżonym akcie uznano za błędne. Oczywiście pomiędzy oceną prawną a wskazaniami co do dalszego postępowania zachodzi ścisły związek. Ocena prawna dotyczy dotychczasowego postępowania organów w sprawie, podczas gdy wskazania określają sposób ich postępowania w przyszłości. Wskazania stanowią więc konsekwencję oceny prawnej, zwłaszcza (chociaż nie wyłącznie) oceny przebiegu postępowania przed organami administracji i rezultatu tego postępowania w postaci materiału procesowego zebranego w danej sprawie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 lipca 2009 r., sygn. akt II FSK 451/08, LEX nr 526493). Dlatego wskazania co do dalszego postępowania dotyczą sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci, np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień.

W rozpoznawanej sprawie ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania zostały ostatnio zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 14 grudnia 2010 r., sygn. akt III SA/Lu 178/10. Wyrokiem tym uchylona została decyzja Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] kwietnia 2010 r. oraz decyzja Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] grudnia 2009 r. o braku podstaw do stwierdzenia u K.T. choroby zawodowej narządu głosu.

W uzasadnieniu tego wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że w świetle przedstawionej przez skarżącego dokumentacji lekarskiej, w tym wyników badania endoskopowego z dnia [...] lipca 1997 r. oraz podnoszonych zarzutów co do techniki badania wideostroboskopowego, obowiązkiem organu było wystąpienie o uzupełnienie orzeczenia lekarskiego, bądź o dodatkową konsultację jednostki orzeczniczej drugiego stopnia (art. 77 § 1 k.p.a.). Orzeczenia lekarskie w sprawach chorób zawodowych mają bowiem walor opinii biegłego i podlegają ocenie organu stosownie do dyspozycji art. 80 k.p.a.

Rozpoznając sprawę ponownie, organy administracji mimo wskazania przez Sąd okoliczności wymagających dodatkowych ustaleń, konieczności uzupełnienia postępowania dowodowego oraz dokonania jego oceny zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 80 k.p.a., nie wywiązały się należycie z tych obowiązków.

Trzeba zwrócić uwagę, że jakkolwiek Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny pismem z dnia [...] listopada 2011 r. wystąpił do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy z prośbą o uzupełnienie orzeczenia lekarskiego nr [...] z dnia [...] marca 2011 r. i podobnie pismem z dnia [...] grudnia 2011 r. wystąpił do Instytutu Medycyny Pracy o uzupełnienie orzeczenia lekarskiego nr [...] z dnia [...] czerwca 2009 r., to jednak bezkrytycznie zaakceptował odpowiedzi tych jednostek orzeczniczych, które w dalszym ciągu zawierają nieścisłości i nie wyjaśniają wszelkich istniejących w dalszym ciągu wątpliwości odnośnie istnienia, bądź baraku istnienia u skarżącego choroby zawodowej. W konsekwencji oparcie przez organy na nich swoich rozstrzygnięć nastąpiło w istocie po raz kolejny bez dokonania ponownego wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia oraz oceny całości zebranego w sprawie materiału dowodowego zgodnie z zasadami wynikającymi z art. 77 § 1 i 80 k.p.a.

Nie można zaakceptować stanowiska organów orzekających, że na obecnym etapie postępowania materiał dowodowy został zebrany należycie, a stan faktyczny sprawy został wyjaśniony w sposób, który pozwala na jej merytoryczne rozstrzygnięcie.

Przede wszystkim Sąd podziela zarzut skarżącego K.T. odnoszący się do zakwestionowania wiarygodności orzeczenia lekarskiego WOMP nr [...], które nosi datę [...] marca 2011 r. (k. 158-158v dołączonych akt administracyjnych). W orzeczeniu tym stwierdza się mianowicie, że zostało ono wydane m.in. na podstawie badania pacjenta, podczas gdy w rzeczywistości K.T. przeszedł badanie laryngologiczne w Poradni Laryngologicznej Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w dniu [...] kwietnia 2011 r., a więc już po dacie wydania tego orzeczenia. Oznaczałoby to, że jednostka orzecznicza I stopnia "znała" wyniki badania skarżącego poprzedzające wydanie orzeczenia – jeszcze przed wykonaniem tego badania. Sytuacja tego rodzaju nie może zostać zaakceptowana, pomimo próby jej wyjaśnienia przez organ II instancji. Otóż, pismem z dnia [...] maja 2012 r. lekarz orzecznik WOMP stwierdził, że badanie laryngologiczne skarżącego zostało wykonane rzeczywiście w dniu [...] kwietnia 2011 r. oraz wyjaśnił, że data na orzeczeniu była błędem drukarskim, a prawidłowa data orzeczenia to [...] kwietnia 2011 r., co potwierdza książka pism wychodzących, z której wynika, że orzeczenie to wysłano w dniu [...] kwietnia 2011 r. (k. 387 akt adm.).

W ocenie Sądu tego rodzaju wyjaśnienie lekarza orzecznika nie jest przekonywujące, w żaden sposób nie wyjaśnia bowiem, dlaczego data znajdująca się na orzeczeniu jest o blisko miesiąc wcześniejsza, niż prawdziwa rzekomo data jego wydania wynikająca z nadesłanego organowi wyjaśnienia i o ponad dwa tygodnie poprzedzająca badanie pacjenta stanowiące podstawę wydania orzeczenia lekarskiego przez organ I stopnia. Wyjaśnienie to nie zostało poparte racjonalnym uzasadnieniem, w szczególności takim, z którego wynikać miałaby ta aż blisko miesięczna omyłka w dacie wydania orzeczenia. Nie przedstawiono również żadnych dowodów, które potwierdzałyby prawdziwość wyjaśnienia z dnia [...] maja 2012 r., choć z jego treści zdaje się wynikać, że byłoby to możliwe do udokumentowania.

Tej "omyłki/błędu" w ogóle nie odnotował Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny podnosząc w uzasadnieniu rozstrzygnięcia z dnia [...] lutego 2012 r., że "w dniu [...] kwietnia 2011 r. WOMP [...] poinformował, że przeprowadzi ponowne badanie w poradni laryngologicznej [...], a nadto, że "jednostka orzecznicza I stopnia [...] przekazała dnia [...] kwietnia 2011 r. do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego orzeczenie lekarskie nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej u K.T. z dnia [...] marca 2011 r.".

Natomiast z § 6 ust. 1 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych jasno wynika, że lekarz orzecznik wydaje orzeczenie o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania, na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika lub byłego pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego. Taki sposób działania organu, w sposób oczywisty naruszył określoną w art. 8 k.p.a. zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa.

W orzecznictwie sądowym jest ona także określana jako zasada lojalności państwa wobec obywatela (zob. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 listopada 1988 r., sygn. akt K 1/88). Zasada ta uznawana jest za klamrę, która spina całość ogólnych zasad postępowania. Jest to bowiem zasada najszersza pod względem zakresu. Można w niej pomieścić bogaty katalog zasad ogólnych. Niewątpliwie bowiem pogłębianiu zaufania obywateli do organów państwa służy podejmowanie wszelkich działań niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, uwzględnianie interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, udzielanie należytej i wyczerpującej informacji, zapewnienie stronom czynnego udziału na każdym etapie postępowania, wyjaśnianie zasadności przesłanek, którymi organ kieruje się przy załatwianiu sprawy, czy szybkość postępowania organu (zob. też Andrzej Wróbel, Komentarz do art. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego, System Informacji Prawnej LEX).

Decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika (§ 8 ust. 1 rozporządzenia). Jeżeli właściwy państwowy powiatowy inspektor sanitarny przed wydaniem decyzji uzna, że materiał dowodowy jest niewystarczający do wydania decyzji, może żądać od lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie, dodatkowego uzasadnienia tego orzeczenia lub wystąpić do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację oraz podjąć inne czynności niezbędne do uzupełnienia tego materiału (§ 8 ust. 2 rozporządzenia).

W niniejszej sprawie trzeba odnotować, że orzeczenie lekarskie z dnia [...] marca 2011 r. było uzupełniane pismami z dnia: [...] maja 2011 r. (k. 166 akt adm.), [...] lipca 2011 r. (k. 177 akt adm.), [...] sierpnia 2011 r. (k. 189 akt adm.), [...] listopada 2011 r. (k. 269 akt adm.) i [...] grudnia 2011 r. (k. 299 akt adm.). Pomimo tego w ocenie Sądu, lakoniczność tych wyjaśnień oraz brak uwzględnienia faktu, że wyjaśnienie kwestii medycznych oraz ustosunkowywanie się do wyników badań musi być wykonane w taki sposób, aby zarówno organ administracji, jak i strona postępowania (skarżący) nie posiadająca specjalistycznej wiedzy, poznali przesłanki jakimi kierowała się jednostka orzecznicza przy ocenie stanu zdrowia badanego w kontekście analizy stwierdzonych zmian chorobowych. Co więcej, wnioski jakie wynikają z takiego orzeczenia winny być możliwe do zweryfikowania.

W orzecznictwie podkreśla się, że orzeczenia lekarskie, o których mowa w § 5 i 6 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych stanowią dowód w rozumieniu art. 75 k.p.a. w związku z art. 84 § 1 k.p.a., podlegający ocenie organu administracji właściwego do stwierdzenia choroby zawodowej. Okoliczność, że organ administracji nie może we własnym zakresie, bez uzyskania orzeczenia lekarskiego, dokonać rozpoznania choroby i ustalenia, czy rozpoznane schorzenie mieści się w wykazie chorób zawodowych, nie zwalnia organu od oceny tego orzeczenia stosownie do art. 80 k.p.a. Organ ma bowiem obowiązek kontrolować, czy wydane orzeczenia wyjaśniły istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności wymagające wiadomości specjalnych. Organ ma możliwość uzupełnienia materiału dowodowego, a w razie potrzeby może zwracać się do lekarzy jednostek orzeczniczych o wyjaśnienie wątpliwości, rozbieżności czy sprzeczności, które nie pozwalają mu na jednoznaczne rozstrzygnięcie i wydanie decyzji w sprawie. Nie są wystarczające do rozstrzygnięcia sprawy orzeczenia lekarskie, które nie odnoszą się w sposób szczegółowy do całości zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie. Orzeczenie lekarskie musi w sposób wszechstronny i przekonujący wyjaśniać wszystkie wątpliwości. Opinia jednostki uprawnionej do rozpoznawania chorób zawodowych powinna zawierać merytoryczne uzasadnienie stanowiska z odniesieniem się nie tylko do wyników badań tej jednostki, ale również do innych zebranych dowodów.

Jednocześnie Sąd zwraca uwagę, że zgodnie z art. 7 k.p.a., w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Przepis ten wyraża jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego, zasadę prawdy obiektywnej. Zasada ta oznacza, że na organ administracji publicznej nałożony jest obowiązek wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą w celu ustalenia stanu faktycznego zgodnego z rzeczywistością. Realizacji wyrażonej w art. 7 k.p.a. zasady prawdy obiektywnej służy przepis art. 77 § 1 k.p.a. stanowiący, że organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, a obowiązek ten obciąża zarówno organ pierwszej instancji, jak i organ odwoławczy. Wyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego polega zaś na takim ustosunkowaniu się do każdego ze zgromadzonych w sprawie dowodów, z uwzględnieniem wzajemnych powiązań między nimi, aby uzyskać jednoznaczność ustaleń faktycznych i prawnych. Ocena materiału dowodowego następuje natomiast zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów określoną w art. 80 k.p.a. Brak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji należytego rozważenia przez organ w sposób kompleksowy wszystkich dowodów stanowi również o naruszeniu art. 107 § 3 k.p.a. w zakresie uzasadnienia faktycznego decyzji. W konsekwencji nie jest możliwe ostateczne przesądzenie, czy dokonana przez organ w zaskarżonej decyzji ocena materiału dowodowego była prawidłowa ze względu na kryteria wskazane w art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. Należyte zastosowanie tych przepisów pozwala bowiem na wydanie decyzji o przekonującej treści, a także załatwienie sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.

Mając zatem na względzie treść poddanej sądowej kontroli w obecnie rozpoznawanej sprawie decyzji Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego nr [...] z dnia [...] lutego 2012 r. o braku podstaw do stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej – przewlekłej choroby narządu głosu spowodowanej nadmiernym wysiłkiem głosowym trwającym co najmniej 15 lat wymienionej w poz. 15 pkt. 1-3 wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869) – nie można uznać, iż organy zrealizowały przytoczone wyżej wskazania co do dalszego postępowania zawarte w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w sprawie sygn. III SA/Lu 178/10, wskutek czego doszło do naruszenia przez organy także przepisu art. 153 p.p.s.a.

Ponownie rozstrzygając sprawę organ obowiązany będzie więc przeprowadzić po raz kolejny w sposób wnikliwy i rzetelny postępowanie, uzupełniając i analizując zgromadzony materiału dowodowy, mając na względzie pozostające w dalszym ciągu aktualnymi wskazania zawarte w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w sprawie sygn.. III SA/Lu 178/10 oraz uwzględniając okoliczność, że orzeczenie z dnia [...] marca 2011 r. wydane zostało formalnie przed wykonaniem badania skarżącego K.T.. W postępowaniu tym winna zostać uwzględniona najnowsza dokumentacja lekarska, w tym karta badań skarżącego przeprowadzonych przez prof. dr hab. n. med. G. N. w dniu [...] października 2012 r. Organ winien uwzględnić również, że uzupełniając swoja opinię w piśmie z dnia [...] stycznia 2012 r. (k. 340-344 akt adm.), jednostka orzecznicza II stopnia nie dysponowała – jak stwierdzono w tym piśmie na str. 3 – wynikami badania konsultacyjnego skarżącego z dnia [...] września 1997 r. przeprowadzonego przez lek. med. R. B., który potwierdził wcześniejsza diagnozę istnienia u skarżącego polipa struny głosowej prawej. Okoliczność ta wskazywałaby zaś na to, że nie są prawdziwe twierdzenia, jakoby zmiana chorobowa skarżącego o charakterze polipa nie była nigdy stwierdzona po 15-letnim okresie narażenia zawodowego skarżącego zatrudnionego na stanowisku nauczyciela.

Następnie organ poczyni stosowne ustalenia faktyczne i dokona ich oceny prawnej z punktu widzenia mających zastosowanie w sprawie przepisów prawa materialnego oraz zawrze wszystkie wymienione elementy w uzasadnieniu decyzji, które winno odpowiadać normie art. 107 § 3 k.p.a., dając jasny obraz motywów rozstrzygnięcia. Motywy decyzji powinny być bowiem tak ujęte, aby strona mogła zrozumieć zasadność przesłanek faktycznych i prawnych, którymi kierował się organ rozstrzygając sprawę.

Z tych wszystkich względów na podstawie powołanych przepisów oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. należało orzec jak w wyroku.