Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 446/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2011-10-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Budowlane prawo
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 5 i 8, art. 147, art. 151 § 1 pkt 1
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Trzecki Sędziowie Sędzia WSA Joanna Brzezińska Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek (spr.) Protokolant referent - stażysta Malwina Tomiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 września 2011 r. sprawy ze skargi H.R. i K.R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...], II. stwierdza, że zaskarżone decyzje nie podlegają wykonaniu, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego solidarnie na rzecz skarżących H.R. i K.R. kwotę 200 (dwieście) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania oraz na rzecz K.R. kwotę 100 (sto) złotych, tytułem poniesionych kosztów dojazdu do Sądu.


UZASADNIENIE

Decyzją Nr [...] z dnia [...] listopada 2009 r. ( znak [...]), wydaną w wyniku rozpoznania po raz piąty wniosku H. i K.R., Wójt Gminy odmówił wnioskodawcom ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie 10 domów mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie wolnostojącej na działkach nr [...]. W wyniku odwołania wnioskodawców, decyzją z dnia [...] maja 2010 r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło wskazaną decyzję Wójta Gminy i umorzyło postępowanie w sprawie ze względu na fakt, iż dla terenu na którym znajdują się działki objęte zamiarem inwestycyjnym wnioskodawców, uchwałą Rady Gminy Nr XXIX/177/09 z dnia [...] grudnia 2009 r. uchwalony został miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego.

Wnioskiem z dnia [...] października 2010 r., powołując się na przepis art. 145 Kpa, H. i K.R. zwrócili się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją tego organu Nr [...] z dnia [...] maja 2010 r. którą uchylono i umorzono postępowanie w sprawie wniesionego przez nich odwołania z dnia [...] listopada 2009 r. od decyzji Wójta Gminy Nr [...] z dnia [...] września 2009 r. (znak: [...]) w przedmiocie odmowy ustalenia warunków zabudowy. Uzasadniając wniosek o wznowienie odwołali się do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 11 października 2010r. w sprawie II SA/Go 465/10, stwierdzającego nieważność uchwały Rady Gminy Nr XXIX/ 177/09 z dnia [...] grudnia 2009r. tj. planu miejscowego, którego uchwalenie było podstawą rozstrzygnięcia Kolegium w decyzji z dnia [...] maja 2010 r.

Wnioskodawcy, wezwani przez Kolegium do wskazania podstawy prawnej wniosku o wznowienie postępowania, powołali się na przepis art. 145 § 1 pkt 5 Kpa. Wskazali, iż istotną okolicznością przemawiającą za wznowieniem postępowania jest fakt, iż w dniu wydania decyzji z dnia [...] maja 2010 r., organ odwoławczy nie wiedział, iż akt prawa miejscowego jest obarczony poważną wadą prawną, która eliminuje go z obrotu prawnego, czego potwierdzeniem jest powołany we wniosku o wznowienie wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 11 października 2010 r. sygn. akt II SA/Go 465/10.

Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2010r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze powołując się na przepis art. 145 § 1 pkt 5 Kpa – wznowiło – na wniosek H. i K.R., postępowanie w sprawie zakończonej własną decyzją z dnia [...] maja 2020 r. znak Nr [...].

Decyzją z dnia [...] stycznia 2011r. nr [...] Kolegium, działając na podstawie przepisów art. 147, 149 § 1 i 2 oraz art. 150 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 Kpa odmówiło uchylenia wymienionej decyzji ostatecznej. W uzasadnieniu wskazało, że zważywszy na wskazaną przyczynę wznowienia tj. wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 11 października 2010 w sprawie IISA/Go 465/10 i datę wpływu podania o wznowienie ( 18 października 2010 r.) wniesione ono zostało z zachowaniem terminu 1 miesiąca, o jakim mowa w art. 148 § 1 Kpa. Organ wyjaśnił, że w doktrynie i orzecznictwie utrwalony jest pogląd, iż wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym decyzję wydano, było dotknięte przynajmniej jedną z kwalifikowanych wad procesowych (przesłanek wznowienia), wyliczonych wyczerpująco w przepisach prawa procesowego. Przesłanki wznowienia podlegają wykładni ścieśniającej, jako że postępowanie wznowieniowe stanowi odstępstwo od zasady ogólnej trwałości decyzji ostatecznych, wyrażonej w art. 16 § 1 kpa. Zgodnie z tą zasadą, przypadki zmiany lub uchylenia ostatecznej decyzji administracyjnej musza wynikać wprost z treści przepisów kpa lub z przepisów szczególnych, do których kodeks odsyła. Powoływany przez strony przepis art. 145 § 1 pkt 5 Kpa wymienia jako podstawę wznowienia postępowania administracyjnego ujawnienie istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów, które istniały w dniu wydania decyzji, lecz nie były znane organowi, który wydał decyzję. W ocenie Kolegium, powołany przez wnioskodawców wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 11 października 2010 r. nie mieści się w dyspozycji tej podstawy wznowienia. Orzeczenie sądowe nie jest bowiem ani nową okolicznością faktyczną, ani nowym dowodem. Nie stanowi więc okoliczności faktycznej czy dowodu, istniejących w dniu wydania ostatecznej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2010 r. Przez "nowe okoliczności faktyczne" czy "nowe dowody", już co do zasady nie można rozumieć ustaleń organu w sferze obowiązywania prawa ( tu: miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, mającego, zgodnie z art. 14 ust. 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2003 r. Nr 80, póz. 717, z późn. zm.), charakter aktu prawa miejscowego. Organ wskazał, że weryfikowana w niniejszym postępowaniu wznowieniowym jego decyzja ostateczna Nr [...] z [...] maja 2010 r. z rozstrzygnięciem o uchyleniu w całości decyzji Wójta Gramy Nr [...] i umorzeniu postępowania w sprawie, zapadła przy ustaleniu, iż dla wnioskowanego o warunki zabudowy terenu obejmującego działki nr ewid. [...], stanowiące własność H. i K.R., obowiązywał od dnia 19 kwietnia 2010 r. plan miejscowy uchwalony uchwałą Nr XXIX/177/09 Rady Gminy z dnia [...] grudnia 2009 r. (Dziennik Urzędowy Województwa Nr 18, poz. 291 z dnia 19 marca 2010 r.). Zdaniem Kolegium, w takiej sytuacji można ewentualnie założyć, iż przedmiotowy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego - o ile stanie się prawomocny - ukształtuje niewątpliwie nowy stan prawny (wskutek stwierdzenia nieważności ww. uchwały) polegający na braku planu miejscowego, co z kolei stworzy stronom możliwość wszczęcia postępowania, lecz w nowej sprawie trybu zwykłego, o ustalenie warunków zabudowy. Tym samym w ocenie organu w sprawie nie wystąpiła podstawa wznowienia z art. 145 § 1 pkt 5 Kpa, co uzasadniało odmowę uchylenia decyzji ostatecznej z dnia 5 maja 2010 r., stosownie do dyspozycji art. 151 § 1 pkt 1 Kpa.

We wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy H. i K.R. zarzucili powyższej decyzji rażące naruszenie przepisów postępowania administracyjnego mających wpływ na wynik rozstrzygnięcia, a w szczególności art. 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 24, 35, 97, 145 § 5, poprzez dowolne, jednostronne, niezgodne ze stanem faktycznym i prawnym rozpoznanie ich wniosku o wznowienie oraz ogólne pogwałcenie zasad postępowania administracyjnego. Jednocześnie wyjaśnili, iż w ich ocenie organ błędnie ocenił stan faktyczny co do zasadności przesłanki wznowienia postępowania przewidzianej w przepisie artykułu 145 § 1 pkt 5 Kpa. Ich zdaniem, to nie sam wyrok Sądu w sprawie II SA/Go 465/10 ( z którego nie przeprowadza się dowodu ) stanowi taki nowy dowód, ale jest on potwierdzeniem istniejącej już w chwili wydawania decyzji z dnia [...] maja 2010r. wadliwości aktu (uchwały w przedmiocie planu miejscowego), który był podstawą rozstrzygnięcia dokonanego tą decyzją tj. uchylenia decyzji Wójta i umorzenia postępowania. Podnieśli też, że SKO powinno zawiesić postępowanie do czasu uprawomocnienia się wyroku w sprawie II SA/Go 465/10. Zarzucili nadto, iż nieprawidłowością było rozpoznanie sprawy wznowieniowej przez skład Kolegium wydający decyzję, której dotyczył wniosek o wznowienie.

Decyzją z dnia [...] marca 2011r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję własną dnia [...] stycznia 2011 r. [...]. Wyjaśniło, że postępowanie o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją administracyjny jest postępowaniem nadzwyczajnym, stanowiącym wyjątek od zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych a wyrażonej w art. 16 Kpa. Przedmiot tego postępowania jest dwuelementowy i dwuetapowy. Najpierw organ winien ustalić, czy ostateczna decyzja administracyjna, poddana weryfikacji w tym trybie nadzwyczajnym, obarczona jest jedną z taksatywnie wymienionych art. 145 § 1 Kpa wad procesowych, a wskazanych w postanowieniu o wznowieniu postępowania; jeśli istnienie takiej wady się potwierdzi, wówczas organ jest obowiązany - w ogólności - uchylić badaną a wadliwą decyzję ostateczną i rozpatrzeć sprawę na nowo co do jej istoty ( art. 151 § 1 pkt 2 i § 2 Kpa ). W przypadku zaś, gdy organ w wyniku przeprowadzonego postępowania weryfikacyjnego - ustali, że przedmiotowa decyzja ostateczna nie jest dotknięta, wskazaną w postanowieniu wznowieniowym wadą wówczas jest obowiązany - stosownie do dyspozycji art. 151 § 1 pkt 1 Kpa - wydać decyzję o odmowie uchylenia badanej decyzji ostatecznej, co miało miejsce w tej sprawie. Organ podkreślił, iż dokonując ponownego rozpoznania sprawy doszedł do przekonania, że będąca przedmiotem żądania stron - a wbrew ich twierdzeniom i zarzutom zawartym tak w pierwotnym wniosku jak i we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy - decyzja ostateczna tut. Kolegium Nr [...] z dnia [...] maja 2010 r. nie jest dotknięta wadą procesową wskazaną w art. 145 § 1 pkt 5 Kpa. Organ podkreślił, iż dla zaistnienia przesłanki do nadzwyczajnego wzruszenia decyzji ostatecznej w trybie wznowienia postępowania w zakresie przesłanki (podstawy) wznowienia wskazanej we wniosku przez strony (145 § 1 pkt 5 Kpa), a wiążącej w tym zakresie (w tej granicy) organ prowadzący postępowanie, jest niezbędne zaistnienie łączne: 1) nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów, 2) które istniały w dacie wydania decyzji ostatecznej, 3) ale nie były znane organowi, który wydał tę decyzję (choć mogły być znane nawet stronie, już w toku postępowania zwykłego, a które zostały po raz pierwszy przez stronę skutecznie zgłoszone w trybie nadzwyczajnym), przy czym za okoliczności faktyczne uznać należy wyłącznie zdarzenia (stany rzeczy istotne z punktu widzenia stosowanej normy prawnej) niezależne od treści przepisów prawa, a tym bardziej od wykładni prawa. Za okoliczność faktyczną nie można zatem uznać okoliczności prawnej, jaką jest ocena prawna wnioskodawców, czy nawet Sądu w zakresie nieważności w/w uchwały rady gminy (jest to bowiem zupełnie inna kategoria niż kategoria faktu). Tym samym organ podzielił ustalenia faktyczne jak i ocenę prawną wyrażoną w swej decyzji z dnia [...] stycznia 2011 r. W ocenie SKO, powołany przez strony nieprawomocny wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 11 października 2010 r., nie mieści się bowiem w dyspozycji podstawy wznowienia postępowania, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 5 Kpa. Orzeczenie sądowe nie jest bowiem ani nową okolicznością faktyczną, ani nowym dowodem, a tym bardziej - istniejącymi w dniu wydania ostatecznej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2010 r. Ponadto przez "nowe okoliczności faktyczne" czy "nowe dowody", już co do zasady, nie można rozumieć ustaleń (ocen) organu w zakresie obowiązywania prawa (tu: miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jako aktu prawa miejscowego, który wszedł w życie po ogłoszeniu go w wojewódzkim dzienniku urzędowym). Organ stwierdził, iż przedmiotowy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie, o ile stanie się prawomocny, ukształtuje niewątpliwie nowy stan prawny (wskutek stwierdzenia nieważności w/w uchwały), a nie nowy stan faktyczny.

Odnosząc się natomiast do pozostałych zarzutów zawartych we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, Kolegium wyjaśniło, iż rozpatrując sprawę dochowało wszelkich zasad postępowania administracyjnego. Podkreśliło, iż w sprawie nie zaistniała także żadna z przesłanek o których mowa w art. 24 Kpa, uzasadniających wyłączenie członków Kolegium z orzekania w tej (nowej) sprawie. Nie zaistniały też podstawy do zawieszenia przez Kolegium wznowionego postępowania do czasu uprawomocnienia się orzeczenia w sprawie II SA/Go 465/10. W ocenie Kolegium, postawienie takiego zarzutu przez skarżących jedynie dowodzi, iż nie zaistniały przesłanki do uchylenia decyzji ostatecznej, której dotyczył wniosek o wznowienie.

W skardze H. i K.R. zarzucili zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 24, 35, 97, 145 § 5 Kpa, poprzez dowolne, jednostronne, niezgodne ze stanem faktycznym i prawnym rozpoznanie ich wniosku o wznowienie jak też pogwałcenie zasad ogólnych postępowania administracyjnego bowiem w okolicznościach faktycznych sprawy powinna zostać decyzja o charakterze merytorycznym, zgodnie z ich wnioskiem. W uzasadnieniu skarżący powtórzyli argumentację zawartą w treści odwołania. Wskazali też na fakt, iż wyrokiem z dnia 23 marca 2011 r. w sprawie II OSK 2544/10 Naczelny Sad Administracyjny oddalił skargę kasacyjną potwierdzając słuszność wyroku WSA w Gorzowie Wlkp. w sprawie II SA/Go 465/10 .

W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, wywodząc dodatkowo iż nie zmienia go okoliczność uprawomocnienia się wyroku WSA w Gorzowie Wlkp. w sprawie II SA/Go 465/10.

W piśmie procesowym z dnia [...] lipca br skarżący ponownie podnieśli zarzut niewłaściwego składu Kolegium, wskazując personalnie członków którzy brali udział w wydaniu postanowienia i decyzji podjętych w postępowaniu wznowieniowym jak i w wydaniu decyzji SKO z dnia [...] maja 2010 r. Za przejaw arogancji organu uznali pogląd , iż stwierdzenie nieważności uchwały dotyczącej planu miejscowego stworzy im możliwość wystąpienia z nowym wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy, w sytuacji gdy od 5 lat toczy się postępowanie wszczęte ich pierwszym wnioskiem .

Na rozprawie w dniu 22 września 2011 r. skarżący K.R. podtrzymał skargę. Wniósł jednocześnie o połączenie sprawy niniejszej ze sprawą dotyczącą skargi skarżących przekazanej Sądowi przez SKO w dniu 21 września 2011 r. ( sygn. akt II SA/Go 703/11 ). Dodatkowo zarzucił, iż SKO w sprawie niniejszej powinno zawiesić postępowanie wznowieniowe do czasu zakończenia postępowania dotyczącego wcześniejszej (piątej z kolei) decyzji Wójta Gminy, odmawiającej ustalenia warunków zabudowy, toczącego się w związku z wyrokiem NSA uchylającym zarówno wyrok tutejszego Sądu jak i wcześniejszą decyzję SKO, uchylającą decyzję organu I instancji.

Pełnomocnik organu natomiast podtrzymywał stanowisko wyrażone w odpowiedzi na skargę. Sprzeciwił się jednocześnie wnioskowi o połączenie spraw wywodząc, iż obie sprawy dotyczą różnych decyzji SKO, podjętych w trybie nadzwyczajnym i zwykłym.

Jednocześnie obie strony zgodnie przyznały, iż decyzja SKO z dnia [...] maja 2010r., będąca przedmiotem wniosku o wznowienie postępowania, nadal pozostaje w obrocie prawnym i nie jest przedmiotem wniosku o stwierdzenie jej nieważności ani nie była przedmiotem skargi do sądu administracyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :

Na wstępie zauważyć należy, iż zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), sądy te sprawują kontrolę zaskarżonych decyzji pod względem ich zgodności z prawem (legalności). Usunięcie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego w wyniku orzeczenia sądu administracyjnego może nastąpić tylko wówczas, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy jej wydawaniu organy naruszyły prawo materialne lub przepisy postępowania w zakresie określonym w art. 145 § 1 pkt 1-3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm. – powoływanej dalej jako: ppsa). Wyjaśnienia wymaga też, że w myśl przepisu art. 134 § 1 ppsa sąd administracyjny, rozpoznając zasadność skargi, nie jest związany zarzutami i wnioskami w niej zawartymi oraz powołaną podstawą prawną. Spoczywa na nim bowiem obowiązek kontroli całokształtu sprawy administracyjnej i uwzględniania dostrzeżonych uchybień organu, a nie tylko tych podnoszonych przez stronę skarżącą.

W rozpoznawanej sprawie przedmiot zaskarżenia stanowiła decyzja SKO z dnia [...] marca 2011 r., utrzymująca w mocy decyzję tego organu z dnia [...] stycznia 2011 roku o odmowie uchylenia ostatecznej decyzji SKO z dnia [...] maja 2010 r. znak [...].

W pierwszej kolejności wskazać należy, iż w sprawie nie zaszły podstawy do połączenia sprawy niniejszej ze sprawą II SA/Go 703/11 ze względu na niezaistnienie przesłanek wskazanych w przepisie art. 111 § 1 i 2 ppsa. Nie było też – zdaniem Sądu - podstaw do zawieszenia postępowania w sprawie niniejszej do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia w sprawie II SA/Go 703/11. Wprawdzie bowiem w wyniku wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 kwietnia 2011 r. w sprawie II OSK 775/10, przedmiotem postępowania przed SKO stało się ponownie odwołanie skarżących od wcześniejszej, bo piątej z kolei decyzji Wójta ( tj. decyzji z dnia [...] lipca 2009 r. Nr [...],) odmawiającej skarżącym ustalenia warunków zabudowy, a konsekwencji przedmiotem kontroli Sądu w sprawie II SA/Go 703/11 będzie etap postępowania administracyjnego poprzedzający wydanie decyzji SKO z dnia [...] maja 2010 r. to między obiema sprawami nie zachodzi taki związek, który uzależniałby rozpoznanie jednej sprawy od drugiej ( art. 125 § 1 pkt 1 czy 124 § 1 pkt 6 ppsa ). Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie pozostawała bowiem ocena legalności ( zgodności z prawem ) aktów podjętych w postępowaniu nadzwyczajnym jakim jest wznowienie postępowania. Istotą sporu, w kontekście stanowiska organów, pozostawała w niej kwestia zaistnienia przesłanek wdrożenia tego trybu i prawidłowości jego przeprowadzenia. Poza sporem przy tym pozostawało, że akt objęty przedmiotem wniosku o wznowienie pozostaje w obrocie prawnym, jak też nie jest przedmiotem innych postępowań nadzwyczajnych.

Odnosząc się już do meritum rozpoznawanej sprawy przypomnieć należy, iż podstawę wniosku skarżących o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego nr [...] z dnia [...] maja 2010 r. stanowiła okoliczność, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w Gorzowie Wlkp. wyrokiem z dnia 11 października 2010 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Go 465/10 stwierdził nieważność uchwały Rady Gminy Nr XXIX/ 177/09 z dnia [...] grudnia 2009 r. tj. aktu w wyniku którego doszło do uchwalenia planu miejscowego dla terenu na którym znajdują się działki skarżących będące przedmiotem ich wniosku o ustalenia warunków zabudowy i którego uchwalenie było podstawą podjęcia rozstrzygnięcia zawartego w decyzji SKO z dnia [...] maja 2010 r. znak [...].

W wyniku dokonanego przez SKO wezwania do wskazania podstawy prawnej wznowienia, skarżący powołali się na przepis art. 145 § 1 pkt 5 Kpa, zgodnie z którym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. Co do zasady, postępowanie na podstawie powołanej przesłanki wznawia się, jeśli ujawnione okoliczności faktyczne i dowody istotne dla sprawy są nowe. Drugą przesłanką jest istnienie "nowych okoliczności faktycznych" czy "nowych dowodów" w dniu wydania decyzji ostatecznej. Owe okoliczności faktyczne i dowody muszą istnieć już wcześniej, to jest w chwili wydawania decyzji ostatecznej, lecz dla tego organu są one nowymi tylko dlatego, że nie były mu wcześniej znane. Trzecią przesłanką jest, że "nowe okoliczności faktyczne" czy "nowe dowody" nie były znane organowi, który wydał decyzję. Chodzi zatem o sytuację w której okoliczności, o jakich mowa w art. 145 § 1 pkt 5 Kpa, tworzyły zatem określony stan faktyczny i prawny, który istniał w chwili wydawania przez organ decyzji ostatecznej lecz nie był on znany organowi - z niezależnych od tego organu przyczyn – i miał wpływ na status prawny strony, tj. zakres jej praw i obowiązków, a w konsekwencji na treść merytorycznego rozstrzygnięcia.

W rozpatrywanej sprawie oceniając legalność stanowiska organu i mając na uwadze wskazaną przez skarżących przyczynę dla której wystąpili o wznowienie postępowania zwrócić należy uwagę, na pominięte przez Kolegium przy rozstrzyganiu sprawy, regulacje ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Zgodnie z przepisem jej art. 147 § 2 rozstrzygnięcia w sprawach indywidualnych, wydane na podstawie uchwały lub aktu, o których mowa w § 1, podlegają wzruszeniu w trybie określonym w postępowaniu administracyjnym albo w postępowaniu szczególnym.

W okolicznościach sprawy pozostaje poza sporem, iż stwierdzenie nieważności uchwały Rady Gminy Nr XXIX/ 177/09 z dnia [...] grudnia 2009 r. nastąpiło na podstawie przepisu art. 147 § 1 ppsa. Decyzja SKO z dnia [...] maja 2010r. znak [...] jest natomiast rozstrzygnięciem podjętym w sprawie indywidualnej w oparciu o uchwałę o jakiej mowa w § 1 art. 147 ppsa .

W kontekście powołanych regulacji ppsa wskazuje się, że "wyeliminowanie z obrotu prawnego uchwały lub aktu, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, umożliwia wzruszenie rozstrzygnięć w sprawach indywidualnych (ochrona sytuacji prawnej jednostki), opartych na wadliwych aktach (uchwałach), we właściwym trybie postępowania przed organami administracji publicznej (art. 147 § 2)" ( vide : J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2009, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, wydanie IV, Lex Polonica). Odnośnie możliwości wzruszania rozstrzygnięć indywidualnych (decyzji administracyjnych) podjętych na podstawie aktów lub uchwał, których nieważność została stwierdzona wyrokiem sądu wskazać należy, iż w uzasadnieniu wyroku z dnia 2 lipca 2010 r. w sprawie I OSK 1138/09 Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, iż nie jest konieczne by taki wyrok miał charakter prawomocnego orzeczenia, aby mógł skutecznie stanowić podstawę żądania wznowienia postępowania, co więcej dla strony wnoszącej o wznowienie postępowania termin do złożenia wniosku w tym przedmiocie biegnie nie od daty uprawomocnienia się wyroku stwierdzającego nieważność uchwały, ale od powzięcia wiadomości o wydaniu takiego wyroku. Okoliczność czy wyrok taki jest prawomocny tj. czy w jego wyniku uchwała została wyeliminowana z obrotu prawnego jest przesłanką merytoryczną o której mowa w art. 148 § 1 pkt 8 Kpa, a te bada się już we wznowionym postępowaniu. Podkreślić należy, że tylko prawomocny wyrok może stanowić podstawę rozstrzygnięcia, o którym mowa w art. 151 Kpa. Odróżnić bowiem trzeba dwie różne kwestie – termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania i wystąpienie faktycznej przesłanki wznowienia. Do spełnienia wymogów formalnych podania o wznowienie postępowania administracyjnego jest konieczne zachowanie terminu, a już po wznowieniu badane jest zaistnienie jego podstaw. Jeśli okaże się, że okoliczność wprawdzie wystąpiła jednak nie jest ostatecznie przesądzona, organ ma instrumenty procesowe, które pozwolą mu na przekonanie się o ostateczności czy prawomocności, a takim jest np. zawieszenie postępowania do czasu, gdy rozstrzygnie się ostateczność orzeczenia stanowiącego podstawę wydania decyzji, której ma dotyczyć wznowienie. Podobne stanowisko zaprezentowane zostało w wyroku NSA z dnia 13 maja 2010 r. w sprawie I OSK 981/09.

Nadto wskazać należy, iż w orzecznictwie ukształtowało się stanowisko, iż podstawę wznowienia postępowania w sytuacji stwierdzenia nieważności uchwały lub aktu, który był podstawą rozstrzygnięcia indywidualnego (decyzji) stanowić może zarówno przepis art. 145 § 1 pkt 5 jak pkt 8 Kpa (vide: wyroki WSA w Łodzi w sprawach III SA/Łd 1054/07, II SA/Łd 362/11, II SA/Łd 255/08, oraz WSA w Olsztynie w sprawie II SA/Ol 670/10, wyrok WSA w Szczecinie w sprawie II SA/Sz 507/08).

Okoliczność związaną z koniecznością wykładni podstaw wznowienia postępowania w powiązaniu z przepisem art. 147 § 2 ppsa, pominęło Kolegium orzekając zarówno w pierwszej instancji, jak również w wyniku złożonego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Tymczasem należy mieć na uwadze, iż stwierdzenie nieważności uchwały o jakim mowa w art. 147 § 2 ppsa rodzi skutek wsteczny. Jest bowiem tak jakby dana uchwałą nigdy nie pozostawała w obrocie prawnym. Musi więc – dla ochrony interesu jednostki, wobec której zapadło rozstrzygnięcie indywidualne - istnieć mechanizm prawny pozwalający na eliminację z obrotu prawnego również aktów indywidualnych (decyzji) podjętych w oparciu o nieistniejącą (bo nieważną) uchwałę.

Należy też, zdaniem Sądu stwierdzić, iż niezasadnie SKO żądało od skarżących podania podstawy wznowienia przez sprecyzowanie jednostki redakcyjnej przepisu art. 145 § 1 Kpa. Organ powinien bowiem sam, uwzględniając dyspozycję art. 145 § 1 Kpa w zw. art. 147 § 2 ppsa, dokonać oceny kwalifikacji prawnej wniosku skarżących, uwzględniając powoływanie się przez nich na okoliczność stwierdzenia przez sąd administracyjny nieważności uchwały, będącej podstawą wydania decyzji SKO z dnia [...] maja 2010 r.

Reasumując powyższe uwagi należało uznać, iż niezasadne pozostawało stanowisko SKO, iż wskazana przez skarżących okoliczność uchylenia – prawomocnym już od dnia 23 marca 2011 r. wyrokiem WSA w Gorzowie Wlkp. – uchwały w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie może stanowić przesłanki wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego nr [...] z dnia [...] maja 2010r. Obowiązkiem organu bowiem było w zaistniałych okolicznościach rozważenie przesłanek zastosowania w sprawie przepisu art. 151 § 1 i 2 Kpa.

Za zasadny skład orzekający w sprawie niniejszej uznał też zarzut wadliwego składu SKO przy wydawaniu przez ten organ [...] stycznia 2011 roku o odmowie uchylenia ostatecznej decyzji SKO z dnia [...] maja 2010 r. znak [...].

Wskazać bowiem należy, iż będąca przedmiotem wniosku o wznowienie decyzja SKO z dnia [...] maja 2010 r. znak [...] została podjęta przez ten organ w składzie: I.D., E.I. i L.K.. Natomiast skład orzekający przy wydawaniu przez ten organ decyzji z dnia [...] stycznia 2011 r. ([...]) o odmowie uchylenia ostatecznej decyzji z snia [...] maja 2010 r. tworzyli ponownie I.D. i E.I. oraz W.P.. Rację ma SKO, że z orzekania w przedmiocie wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy ( art. 127 § 3 Kpa ) wyłączony jest członek kolegium orzekający przy pierwszym jej rozpoznaniu. Jednakże racją prawną instytucji wyłączenia członka organu kolegialnego ( art. 24 § 1 w zw. z art. 27 § 1 Kpa ) jest niedopuszczenie do sytuacji, w której członek organu kolegialnego biorący udział w wydaniu zaskarżonej decyzji, będzie następnie brał udział w postępowaniu, którego celem jest ocena prawidłowości tej decyzji. Chronioną wartością jest bowiem to, by zachować w rozstrzyganiu sprawy administracyjnej niezbędną bezstronność, gwarantującą prawidłowość decyzji. Skład Sądu, orzekający w niniejszej sprawie, wyraża stanowisko, iż zasada ta odnosić się powinna nie tylko do składu organu kolegialnego przy orzekaniu dwuinstancyjnym, ale też w przypadku postępowań dotyczących trybów nadzwyczajnych jak wznowienie postępowania czy stwierdzenie nieważności. Z rozstrzygania w tego typu postępowaniach podlegać powinien wyłączeniu członek organu kolegialnego biorący udział w wydaniu w trybie zwykłym decyzji, która następnie jest przedmiotem oceny w postępowaniu wznowieniowym czy nieważnościowym (podobnie: WSA w Kielcach w wyroku z dnia 17 marca 2010 r. II SA/Ke 101/10 – Lex 577079 ).

Mając na uwadze powołane okoliczności na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 ppsa orzeczono o uchyleniu obu decyzji SKO. W przedmiocie kosztów (obejmujących uiszczony przez skarżących wpis oraz zwrot kosztów dojazdu do sądu poniesionych przez skarżącego K.R.) rozstrzygnięcie oparte zostało na przepisie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 ppsa.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy rzeczą organu będzie uwzględnienie przy jej rozstrzyganiu oceny prawnej wyrażonej w niniejszym uzasadnieniu zarówno co do podstaw wznowienia postępowania jak i składu orzekającego Kolegium ( art. 153 ppsa ).