Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 423/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2007-11-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6169 Inne o symbolu podstawowym  616
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 6
journal: Dz.U. 1989 nr 10 poz 53
law: Ustawa z dnia 24 lutego 1989 r. o zmianie ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin oraz o zmianie ustawy o podatku rolnym.

SENTENCJA

Dnia 21 listopada 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Anna Stępień Sędzia WSA Renata Kubot – Szustowska Protokolant Asystent sędziego Tomasz Naraziński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 listopada 2007 roku sprawy ze skargi Z. W., D. P., B. M., M. M. i J. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie nieodpłatnego przyznania własności działki oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r., znak: [...] Starosta [...] przyznał M. P. własność działek oznaczonych Nr 1301 o powierzchni 0,20 ha i Nr 1275 o powierzchni 0,23 ha, położonych w obrębie [...] gmina Ż.. Jako podstawę prawną decyzji wskazano art. 6 ustawy z dnia 24 lutego 1989r. o zmianie ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin oraz o zmianie ustawy o podatku rolnym (Dz. U. Nr 10, poz. 53), art. 118 ust. 1 i 2a ustawy z dnia 20 grudnia 1990r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 1998r. Nr 7, poz. 25) oraz art. 104 K.p.a.

W uzasadnieniu decyzji organ podał, iż decyzją z dnia [...] r., Nr [...] Naczelnik Gminy Ż. przejął od M. P. na własność Skarbu Państwa, w zamian za świadczenia emerytalne, gospodarstwo rolne bez budynków oraz przydzielił do bezpłatnego dożywotniego użytkowania działkę siedliskową i przyzagrodową. Z przejętego gospodarstwa zostały wyłączone budynki, które stanowią odrębny od gruntu przedmiot własności. Organ podał, iż działki stanowią własność Skarbu Państwa.

W dniu 29 grudnia 2005 r. radca prawny H. K. – C., działając w imieniu M. B. i D. K., wystąpiła do Starosty [...] z wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją przyznającą prawo własności przedmiotowych działek M. P., podnosząc, że na podstawie umowy sprzedaży zawartej w dniu 20 czerwca 1988 r., w formie aktu notarialnego - nr 4896/88, w Państwowym Biurze Notarialnym w M. pomiędzy M. P. a D. K. i M. B., stały się one współwłaścicielkami zabudowań położonych we wsi G. – J.. Dla nieruchomości budynkowej została założona księga wieczysta Kw. nr [...] w Sądzie Rejonowym w R. Nieruchomość budynkowa jest usytuowana na działce nr 1301. Od momentu nabycia budynków omawiana nieruchomość pozostaje w użytkowaniu M. B., która płaci stosowne podatki. M. P., jak i jej bliscy, nie użytkowali działek od momentu przekazania gospodarstwa rolnego. M. B. była w ich posiadaniu i poczyniła na nich nakłady.

Postanowieniem z dnia 9 stycznia 2006 r., działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. Starosta [...] wznowił postępowanie zakończone ostateczną decyzją tego organu z dnia [...] r. w sprawie przyznania M. P. własności przedmiotowych działek, wskazując, iż po zakończeniu postępowania wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności i dowody istniejące w dniu wydania decyzji, a nie znane organowi.

Decyzją z dnia [...] r., Starosta [...], na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a. oraz art. 6 ustawy z dnia 24 lutego 1989r. o zmianie ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin oraz o zmianie ustawy o podatku rolnym, uchylił swoją decyzję z dnia [...] r. w części dotyczącej przyznania M. P. własności działki siedliskowej nr 1301 o powierzchni 0,20 ha, położonej we wsi G. gmina Ż. i odmówił przyznania własności tej działki.

Uzasadniając decyzję wskazał, że na dzień wydania decyzji, której dotyczy wznowienie postępowania M. P. spełniała wszystkie warunki konieczne do przyznania własności w/w działki, a organ nie posiadał innych dowodów. Wnioskodawczyni aktem notarialnym rep. A Nr [...] z dnia 3 października 2005 r. przeniosła własność otrzymanych działek na rzecz K. P. Po zakończeniu postępowania wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, tj. budynki znajdujące się na działce nr 1301, położonej w G. zostały sprzedane w 1988 r. D. K. i M. B. Dla przedmiotowych budynków prowadzona jest przez Sąd Rejonowy w [...] księga wieczysta Kw. nr [...]. Powyższa transakcja nie została ujawniona przez wnioskodawczynię w postępowaniu dotyczącym przyznania własności działek, jak również nie ujawniono tego faktu przed notariuszem sporządzającym akt notarialny przeniesienia własności na rzecz K. P.. Organ wskazał, iż przed notariuszem M. P. oświadczyła, iż przekazywana nieruchomość nie jest obciążona długami ani ciężarami, ani ograniczeniami, co jest oczywistą nieprawdą, gdyż na przekazywanej nieruchomości znajdują się budynki, które nie stanowiły jej własności.

Po wznowieniu postępowania, potwierdzono fakt sprzedaży budynków znajdujących się na działce nr 1301. Syn M. P. oświadczył, iż rodzina skarżącej nic nie wiedziała o sprzedaży budynków, i że z budynków tych nie korzysta. M. B. oświadczyła, że zakupiony budynek zmodernizowała, podłączyła wodę i wybudowała nowe ogrodzenie.

M. P. wypowiadając się przed rozstrzygnięciem sprawy, wniosła o oddalenie wniosku o wznowienie postępowania i utrzymanie w mocy istniejącego stanu prawnego przedmiotowych działek.

Organ uznał, iż M. P. nie jest właścicielem budynków, nie spełnia więc warunków, określonych w art. 6 ustawy z dnia 24 lutego 1989 r. o zmianie ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin oraz o zmianie ustawy o podatku rolnym.

Od powyższej decyzji M. P. wniosła odwołanie, zarzucając iż została ona wydana z naruszeniem art. 6 ustawy z dnia 24 lutego 1989r. o zmianie ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin oraz o zmianie ustawy o podatku rolnym żądając uchylenia decyzji w całości.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P., decyzją z dnia [...] r., Nr [...], uchyliło decyzję Starosty [...] i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy podał, iż w myśl art. 118 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników osobie, której przysługuje prawo użytkowania działki gruntu z tytułu przekazania gospodarstwa rolnego Państwu, w myśl dotychczasowych przepisów, na jej wniosek przyznaje się nieodpłatnie własność tej działki. Ust. 3 ww. przepisu stanowi, iż przepisów ust. 1-2a nie stosuje się jeżeli działka nie jest własnością Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego albo jeżeli przyznanie własności naruszałoby prawa osób trzecich do działki lub budynków, o których mowa w przepisach.

Organ II instancji wskazał, również że w pkt 5 sentencji decyzji Naczelnika Gminy Ż. z dnia [...]r. zawarto orzeczenie o przysługującym M. P. prawie do bezpłatnego dożywotniego użytkowania działki gruntu o powierzchni 0,30 ha, która zostanie jej wydzielona po wykonaniu decyzji. Samorządowego Kolegium Odwoławcze podniosło, iż organ I instancji nie podjął próby wyjaśnienia, czy działka będąca przedmiotem dożywotniego użytkowania została faktycznie przydzielona. Nadto organ I instancji orzekając po wznowieniu postępowania swoje rozstrzygnięcie ograniczył jedynie co do działki 1301 z pominięciem działki 1275.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Starosta [...], decyzją z dnia [...] r. orzekł o: 1) uchyleniu decyzji z dnia [...] r. znak: [...] w sprawie przyznania M.P. własności działek nr 1275 i nr 1301, położonych we wsi G. gmina Ż., 2) przyznaniu M. P. własności działki przyzagrodowej oznaczonej nr 1275 o powierzchni 0,23 ha, 3) odmowie przyznania ww. własności działki siedliskowej oznaczonej nr 1301 o powierzchni 0,20 ha.

W uzasadnieniu decyzji Starosta [...] wskazał, iż działka przyzagrodowa, przyznana M. P. decyzją Wójta Gminy Ż. z dnia 8 lutego 1979 r. w dożywotnie użytkowanie, została ustalona w działce nr 1275 o powierzchni 0,23 ha, położonej we wsi G.. Działka ta jest uprawiana rolniczo i stanowi działkę przyzagrodową M.P., co potwierdził sołtys wsi G. w swoim zaświadczeniu o użytkowaniu działki nr 1275. M. P. spełnia zatem, w ocenie organu warunki wynikające z art. 118 ust. 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 1998 r. Nr 7, poz. 25 ze zm.) do przyznania własności działki. Jednocześnie Starosta stwierdził, iż M. P. nie spełnia warunków określonych w art. 6 ustawy z dnia 24 lutego 1989r. o zmianie ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin oraz o zmianie ustawy o podatku rolnym, w związku z czym organ odmówił przyznania działki siedliskowej nr 1301.

Od powyższej decyzji odwołała się M. P. zarzucając naruszenie art. 6 ww. ustawy, przez błędne przyjęcie, że zachodzą podstawy do uchylenia decyzji przyznającej jej na własność działkę nr 1301 i odmowy przyznania własności tej działki.

Strona podniosła, iż zaskarżona decyzja jest niesłuszna w zakresie odmowy przyznania tej działki, bowiem narusza opisany przepis prawa, a nadto sprzeczna jest z systemem prawa gwarantującym pewność obrotu nieruchomościami.

Zdaniem odwołującej się, organ wydał dwie odmienne decyzje na podstawie tego samego stanu faktycznego. Nie sposób przyjąć, że w dacie wydania decyzji o zwrocie działki, strona spełniała wszystkie warunki do odzyskania ziemi, a obecnie ich nie spełnia, bowiem w dacie wydania decyzji istniał stan prawny identyczny z obecnym. Skoro w ówczesnym stanie prawnym urząd administracji uznał, iż należy zwrócić działkę odwołującej się, to brak jest podstaw do podjęcia obecnie innej decyzji. Skarżąca zakwestionowała prawdziwość faktu, iż Starostwo Powiatowe w R. nie wiedziało komu oddaje własność przedmiotowych działek, skoro oddano je odwołującej się w dniu 16 sierpnia 2005 r. Zdaniem skarżącej umowę zawartą z D. K. i M. B. należy uznać za nieważną, zgodnie z orzeczeniem Sądu Najwyższego z dnia 26 czerwca 2002 r. sygn. akt III CZP 37/02, opubl. OSNC z. z 2003 - nr 6-7, poz. 96.

Odwołująca się uznała, że nie ponosi żadnej winy za fakt nieujawnienia transakcji sprzedaży budynków w trakcie postępowania administracyjnego i przed notariuszem sporządzającym akt notarialny przeniesienia własności na rzecz wnuka K. P.

W ocenie M. P. przyznanie własności działki w trybie art. 6 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników może nastąpić przez zwrot własności, a więc taka transakcja może zaistnieć tylko pomiędzy stronami, które uprzednio dokonały przekazania. W konsekwencji, zdaniem skarżącej jest ona jedyną uprawnioną osobą, na rzecz której mogą być przekazane działki.

Decyzją z dnia [...]r., Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy przedstawił obszernie dotychczasowy przebieg postępowania administracyjnego i stan faktyczny i prawny sprawy. Dokonując jego oceny organ II instancji wskazał, iż okoliczność sprzedaży przez M. P. budynków, stanowiących odrębny od gruntu przedmiot własności, ujawniony został już po wydaniu przez Starostę [...] decyzji o przyznaniu skarżącej własności działek. Jest to nowa okoliczność nie znana organowi, który wydał decyzję, istniejąca w dniu wydania decyzji.

W ocenie organu odwoławczego jest to również okoliczność istotna dla sprawy, bowiem zgodnie z art. 6 powołanej wyżej ustawy o zmianie ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin oraz o zmianie ustawy o podatku rolnym, tylko właścicielom budynków znajdujących się na działce gruntu, która wchodziła w skład gospodarstwa rolnego przekazanego Państwu na podstawie przepisów obowiązujących przed dniem 1 stycznia 1983 r. przysługuje nieodpłatnie na własność działka gruntu, na której te budynki zostały wzniesione.

Gdyby więc organowi orzekającemu w sprawie była znana okoliczność sprzedaży przez M. P. budynków znajdujących się na działce nr 1301, położonej we wsi G. gm. Ż., nie doszłoby do przyznania jej własności przedmiotowej działki, bowiem w dniu wydania przez Starostę [...] decyzji z dnia [...] r. skarżąca nie była właścicielką budynków znajdujących się na działce nr 1301.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, iż o tym, czy skarżąca jest właścicielką działki i budynków nie mogą przesądzać podejmowane przez skarżącą czynności prawne, w wyniku których doszło do przeniesienia własności budynków na rzecz D. K. i M. B. - umowa z dnia 20 czerwca 1988 r. Po raz drugi własność budynków została przeniesiona na K. P., umową darowizny z dnia 3 października 2005 r.

Zdaniem organu odwoławczego o własności gruntów i budynków nie decydują również dane z ewidencji gruntów i budynków, ponieważ ewidencja zawiera jedynie zbiór informacji o gruntach i budynkach, wynikający ze sporządzonych przez właściwe podmioty dokumentów.

Organ odwoławczy stwierdził, iż wbrew poglądowi wyrażonemu w odwołaniu, w trybie przepisu art. 6 ustawy o zmianie ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin oraz o zmianie ustawy o podatku rolnym, nie dochodzi do zwrotu działki siedliskowej na rzecz rolnika, który przekazał gospodarstwo rolne na Skarb Państwa, lecz do przyznania własności działki na rzecz aktualnego właściciela budynków znajdujących się na tej działce.

Konkludując organ uznał, iż skoro M. P. nie jest właścicielką budynków usytuowanych na działce nr 1301, położonej we wsi G. gm. Ż., nie może nabyć własności tej działki.

Skargę na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. wniosła M. P. żądając jej zmiany i przyznania własności działki siedliskowej oznaczonej nr 1301 położonej w G. gmina Ż. alternatywnie uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia.

Skarżąca zarzuciła, iż decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego została wydana z naruszeniem art. 6 ustawy z dnia 24 lutego 1989r. o zmianie ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin oraz o zmianie ustawy o podatku rolnym. Zdaniem skarżącej skoro w dacie zwrotu działki organ uznał, iż jest właścicielką budynków, to stan faktyczny nie uległ zmianie. Nie ma zatem przesłanek do zwrotu działki nr 1301 na rzecz D. K. i M.B. Wymienione osoby nigdy nie były właścicielami gruntu, nie dokonały również przekazania gospodarstwa rolnego na rzecz Skarbu Państwa. Zdaniem skarżącej przekazanie własności według przepisów ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników może nastąpić jedynie poprzez zwrot własności. Pomiędzy Skarbem Państwa a D. K. i M. B. nie istniała żadna forma przekazania działek, a jedyną uprawnioną osobą do zwrotu jest skarżąca.

Skarżąca ponowiła zarzut zawarty w odwołaniu, iż umowę zawartą z D. K. i M. B. należy uznać za nieważną. Zakwestionowała również argumentację organu odwoławczego podnosząc, iż ewidencja gruntów i budynków powinna odzwierciedlać rzeczywisty stan prawny nieruchomości.

Skarżąca podniosła, iż nie może ponosić negatywnych konsekwencji wynikających z faktu, iż organ dysponuje niewłaściwymi danymi i podjął decyzję sprzeczną z prawem.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2). Sąd nie przejmuje sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia, lecz ma jedynie ocenić działalność organu orzekającego.

Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla decyzję w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach - stwierdza nieważność decyzji w całości lub części. Stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach (art. 145 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), zwanej w dalszej części rozważań p.p.s.a.). Po myśli art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).

Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, w tak zakreślonej kognicji Sąd nie dopatrzył się uchybień, które mogłyby skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P..

Na wstępie należy wyjaśnić, iż postępowanie administracyjne w wyniku którego zapadła zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Starosty [...] z dnia [...]r., toczyło się w trybie wznowienia postępowania administracyjnego, uregulowanego w art. 145 i nast. k.p.a. Wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym decyzja ta zapadła było dotknięte kwalifikowaną wadliwością wyliczona wyczerpująco w art. 145 i art. 145a k.p.a.

W niniejszej sprawie wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Starosty [...] z dnia [...] r., przyznającą M. P. własność działek oznaczonych nr 1301 o powierzchni 0,20 ha i nr 1275 o powierzchni 0,23 ha, położonych w obrębie [...] gmina Ż., toczyło się w oparciu o art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Stosownie do wymienionego przepisu w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję.

Wznowienie postępowania w oparciu o wyżej cytowany przepis jest zatem uzależnione od spełnienia następujących przesłanek. Po pierwsze ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody muszą być nowe przez co należy rozumieć okoliczności nowo odkryte, jak i zgłoszone przez stronę postępowania. Owe okoliczności muszą być istotne dla sprawy, a zatem muszą dotyczyć przedmiotu sprawy oraz mieć znaczenie prawne, mające więc w konsekwencji wpływ na zmianę treści decyzji w kwestiach zasadniczych. Kolejną przesłanką jest istnienie owych nowych i istotnych okoliczności lub dowodów w dniu wydania decyzji ostatecznej. Wreszcie ostatnią przesłanką uzasadniającą wznowienie postępowania na podstawie cytowanego przepisu jest to, że nowe okoliczności lub dowody nie były znane organowi, który wydał decyzję. Nie ma przy tym znaczenia z jakich powodów organ wydający decyzję nie znał tychże nowych okoliczności lub dowodów (por. B. Adamiak w: B. Adamiak, J. Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz" C.H. Beck Warszawa 2000, str. 582 do 584).

Dla niniejszej sprawy istotne znaczenie ma zwłaszcza przesłanka by nowe okoliczności były znane organowi, który wydał decyzję ostateczną, będącą przedmiotem badania w postępowaniu wznowieniowym, nie zaś innym organom administracji.

W ocenie Sądu w rozpatrywanej sprawie zostały spełnione wszystkie wymienione wyżej przesłanki uzasadniające wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną Starosty [...] z dnia [...].

Na podstawie wskazanej decyzji Starosta [...] przyznał M. P. własność działek oznaczonych nr 1301 o powierzchni 0,20 ha i nr 1275 o powierzchni 0,23 ha, położonych w obrębie [...] gmina Ż.. Jako podstawę prawną decyzji wskazano art. 6 ustawy z dnia 24 lutego 1989r. o zmianie ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin oraz o zmianie ustawy o podatku rolnym (Dz. U. Nr 10, poz. 53).

W myśl przywołanego przepisu właścicielom budynków znajdujących się na działce gruntu, która wchodziła w skład gospodarstwa rolnego przekazanego Państwu na podstawie przepisów obowiązujących przed dniem 1 stycznia 1983 r., przysługuje nieodpłatnie na własność działka gruntu, na której te budynki zostały wzniesione.

Z własnością wyłączonej nieruchomości jest związana służebność gruntowa w zakresie niezbędnym do korzystania z niej. O przeniesieniu własności działki, jej wielkości oraz o ustanowieniu służebności orzeka terenowy organ administracji państwowej o właściwości szczególnej stopnia podstawowego.

Z treści cytowanego przepisu wynika, iż roszczenie o nieodpłatne przyznanie własności działki przysługuje właścicielowi budynków, zatem zasadniczą przesłanką warunkującą nieodpłatne przyznanie działki gruntu jest posiadanie tytułu własności budynków. Niewątpliwie zatem ustalenie, czy osobie występującej z wnioskiem o nieodpłatne przyznanie działki gruntu przysługuje tytuł własności do budynków posadowionych na tejże działce stanowi okoliczność istotną w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.

W rozpatrywanej sprawie Starosta [...] wznowił postępowanie wskazując, iż nowym dowodem istniejącym w dacie wydania decyzji ostatecznej – decyzji przyznającej M. P. prawo własności dwóch działek gruntu, jest zawarta w formie aktu notarialnego (Repertorium A nr [...]) umowa sprzedaży budynków z dnia 20 czerwca 1988r. Z treści tej umowy wynika, iż M. P. sprzedała D. K. i M. B. po ½ części prawo własności zabudowań położonych we wsi G.-J. gmina Ż. za cenę ówczesnych 300.000 złotych. Pomimo, iż na skutek powyższej umowy sprzedaży M. P. wyzbyła się własności zabudowań w dniu 11 lipca 2005r. wystąpiła o przyznanie własności działek gruntu oznaczonych nr 1301 i nr 1275, nie informując organu o fakcie zawarcia ww. umowy. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że okoliczność sprzedaży przedmiotowych zabudowań nie była znana organowi wydającemu decyzję o przyznaniu własności gruntu, tj. Staroście [...]. Wprawdzie w dniu 21 listopada 2007r., na rozprawie J. P. i K. P., następcy prawni zmarłej M. P. oświadczyli, iż okoliczność sprzedaży budynków była znana Gminie, jednakże to nie organ gminy rozstrzygał wniosek M. P. o przyznanie własności gruntu. Istotne zaś dla postępowania prowadzonego w trybie wznowieniowym jest okoliczność, iż to organowi wydającemu decyzję był znany określony dowód bądź okoliczność.

Nie zależnie od powyższego twierdzenia J. P. i K. P. nie są poparte żadnymi obiektywnymi dowodami, a oświadczenia co do tego, że w rodzinie nie wiedziano o sprzedaży naniesień budowlanych na działce 1301 przez matkę i babkę w/w osób na rzecz uczestniczek postępowania są nieprzekonywujące.

Skoro M. P. informowała urzędników o sprzedaży naniesień budowlanych na działce 1301 występując z wnioskiem o przyznanie jej prawa własności tej działki, to zupełnie niezrozumiałym jest dlaczego w akcie darowizny na rzecz wnuka nie informowała notariusza o ograniczeniach istniejących na działce 1301.

Powyższe pozbawia również wiarygodności podnoszonych pierwotnie przez skarżącą twierdzeń, a następnie podtrzymanych przez jej następców prawnych.

Wobec powyższego Starosta [...] wznawiając postępowanie zasadnie ustalił, iż fakt zbycia zabudowań jest okolicznością nową, nie znaną temu organowi i istotną dla sprawy. Trafnie tym samym ustalono, iż spełnione zostały przesłanki do wznowienia postępowania.

Podniesione w skardze zarzuty są niezasadne. Organy administracyjne obu instancji prawidłowo zastosowały cytowany powyżej art. 6 ustawy z dnia 24 lutego 1989r. o zmianie ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin oraz o zmianie ustawy o podatku rolnym. Analiza treści przywołanego przepisu prowadzi do wniosku, iż prawo do nieodpłatnego nabycia na własność działki gruntu, na której wzniesione zostały budynki, przysługuje każdemu aktualnemu właścicielowi budynków, niezależnie od tego, czy jest on tą osobą, która przekazała gospodarstwo rolne Państwu na podstawie przepisów obowiązujących przed dniem 1 stycznia 1983 r. Celem art. 6 ustawy z dnia 24 lutego 1989 r. było bowiem przyznanie właścicielom budynków działki gruntu ściśle związanej z tymi budynkami, a tym samym zniesienie odrębnej od gruntu własności budynków (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 sierpnia 2006r. sygn. akt II OSK 1136/05, Lex 267149). Podobne stanowisko w zakresie celu przedmiotowego zaprezentował Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 26 czerwca 2002r. sygn. akt III CZP 37/02 (opubl. OSNC 2003/7-8/96). Znamienne jest, iż cytowany przepis nie posługuje się pojęciem zwrotu gruntu, stanowi natomiast o jego przyznaniu właścicielowi budynków. Potwierdza to pogląd, iż roszczenie o przyznanie własności gruntu przysługuje każdemu aktualnemu właścicielowi budynków. Potwierdzenia powyższej tezy możemy doszukać się również w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 sierpnia 2006 r. II OSK 1136/05 ( Lex nr 267149 ), w którym został wyrażony pogląd, iż "Prawo do nieodpłatnego nabycia na własność działki gruntu, na której wzniesione zostały budynki, przysługuje każdemu aktualnemu właścicielowi budynków, niezależnie od tego, czy jest on tą osobą, która przekazała gospodarstwo rolne Państwu na podstawie przepisów obowiązujących przed dniem 1 stycznia 1983 r., czy też jego spadkobiercą".

W ocenie Sądu nieuzasadniony jest również zarzut nieważności umowy sprzedaży budynków. Pomijając w tym miejscu kwestię, iż stwierdzenie nieważności umowy cywilnoprawnej pozostaje poza kognicją sądu administracyjnego, należy jedynie stwierdzić, iż przywołana w związku z powyższym zarzutem uchwała Sądu Najwyższego z dnia 26 czerwca 2002r. sygn. akt III CZP 37/02 odnosi się do odmiennego stanu faktycznego. Mianowicie Sąd Najwyższy stwierdził, iż umowa sprzedaży działki gruntu, wchodzącej w skład gospodarstwa rolnego przekazanego Państwu na podstawie przepisów obowiązujących przed dniem 1 sierpnia 1983 r., na której wzniesiono budynki, zawarta z naruszeniem, przewidzianego w art. 6 ustawy z dnia 24 lutego 1989 r. o zmianie ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin oraz o zmianie ustawy o podatku rolnym (Dz. U. Nr 10, poz. 53), prawa właścicieli budynków do nieodpłatnego nabycia własności działki, jest nieważna. Przedmiotowe orzeczenie zapadło na gruncie stanu faktycznego, w którym Agencja Własności Rolnej Skarbu Państwa zbyła działki gruntu, na której znajdowały się budynki, na rzecz innych osób niż właściciel budynków. Sąd Najwyższy uznał wskazując m.in. na cel art. 6 ustawy z dnia 24 lutego 1989 r., iż umowa taka jest nieważna. W stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy sytuacja taka nie miała miejsca. Skarżąca dokonała bowiem zbycia budynków aktem notarialnym w dniu 20 czerwca 1998 r. a więc jeszcze przed data wejścia w życie art. 6 ustawy z dnia 24 lutego 1989r. o zmianie ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin oraz o zmianie ustawy o podatku rolnym (Dz. U. Nr 10, poz. 53) a następnie pomimo, iż nie była ich właścicielem wystąpiła o przyznanie własności gruntu na którym posadowione są budynki. Wynika z powyższego, że M. P. nigdy nie podlegała regulacji prawnej powołanego art. 6 ustawy, który wszedł w życie dopiero z dniem 1 stycznia 1989 r.

Rozpoznając sprawę Sąd nie stwierdził więc naruszenie prawa materialnego, które miałoby wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też innego naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogłoby ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.