Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 19/01
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2004-02-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 630  Obrót towarami z zagranicą, należności celne i ochrona przed nadmiernym  przywozem towaru na polski obszar celny
Skarżony organ: Inne

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska, Sędziowie: sędzia NSA Małgorzata Gorzeń (spr.), asesor WSA Krzysztof Retyk, Protokolant Wioleta Gładczuk, po rozpoznaniu w dniu 5 lutego 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi P. T. na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia 29 listopada 2000 r. Nr [...] w przedmiocie klasyfikacji taryfowej i wymiaru cła I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Urzędu Celnego w [...] z dnia 23 marca 1999 r. nr [...] oraz postanowienie Dyrektora Urzędu Celnego w [...] z dnia 1 grudnia 1998 r. nr [...] i zasądza od Dyrektora Izby Celnej w [...] na rzecz skarżącego kwotę 729,90 zł (siedemset dwadzieścia dziewięć złotych dziewięćdziesiąt groszy) tytułem zwrotu kosztów postępowania II. wyżej wskazane decyzje nie mogą być wykonane


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją Prezes Głównego Urzędu Ceł utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Celnego w [...] w przedmiocie klasyfikacji taryfowej i wymiaru cła od samochodu osobowego zgłoszonego przez P. T.

W uzasadnieniu decyzji Prezes Głównego Urzędu Ceł wskazał, że w dniu 01.05.1997 r. w Urzędzie Celnym w [...] P. T. zgłosił do odprawy celnej samochód osobowy marki [...], który postanowieniem nr [...] przekazano do Urzędu Celnego w [...]. Funkcjonariusz celny działający z upoważnienia Dyrektora Urzędu Celnego w [...], określił rok produkcji przedmiotowego samochodu jako 1994 na podstawie zapisu w przedłożonym przez P. T. rachunku zakupu nr [...] z dnia

30.04.1997 r. oraz w dokumencie [...] nr [...]. Natomiast w wyniku

przeprowadzonych w Urzędzie Celnym w [...] oględzin samochodu i powtórnej analizy

dokumentów ustalono, że właściwym rokiem produkcji jest 1993.

Pismem z dnia 07.05.1997 r. P. T. zwrócił się z wnioskiem o zezwolenie na wywóz importowanego samochodu, ponieważ "rok produkcji okazał się niezgodny z rokiem produkcji na rachunku", a następnie w dniu 21.05.1997 r. wnioskował o dokonanie odprawy celnej i dopuszczenie importowanego samochodu do obrotu na polskim obszarze celnym z zastosowaniem stawki celnej dla samochodów do czterech lat (rok produkcji 1994). Strona jednocześnie przedłożyła opinię techniczną nr [...] z dnia 21.05.1997 r., w której rzeczoznawca przyjął, iż importowany samochód marki [...] nr nadwozia [...] został wyprodukowany w 1994 roku. Wobec powyższego, przedmiotowy samochód został dopuszczony do obrotu na polskim obszarze celnym decyzją Dyrektora Urzędu Celnego w [...], zawartą w dowodzie odprawy celnej przywozowej nr [...] z dnia 21.05.1997 r.

Pismem z dnia 29.10.1998 r. firma "A" poinformowała organ I instancji, iż samochód osobowy marki [...] nr nadwozia [...] został po raz pierwszy sprzedany w dniu 22.10.1993 r.

W tym stanie rzeczy, Dyrektor Urzędu Celnego w [...]postanowieniem z dnia

r. wznowił z urzędu postępowanie zakończone decyzją ostateczną zawartą w dowodzie odprawy celnej nr [...] z dnia 21.05.1997 r., a następnie decyzją z dnia

r. uchylił ww. decyzję w części dotyczącej klasyfikacji taryfowej i wymiaru cła oraz zaklasyfikował przedmiotowy samochód do kodu [...] ze stawką celną 25% min. równowartość [...]

Od powyższej decyzji P. T. złożył odwołanie, wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania w sprawie. W odwołaniu powołano się na ww. opinię rzeczoznawcy oraz zakwestionowano wiarygodność informacji uzyskanej z firmy "A".

Uzasadniając swoje stanowisko w sprawie Prezes Głównego Urzędu Ceł podniósł co następuje, do odprawy celnej* P. T. dołączył m.in. dowód rejestracyjny samochodu osobowego marki [...] nr nadwozia [...], wystawiony przez [...] w dniu 26.07.1994 r. oraz jego tłumaczenie. W dokumencie tym znajduje się zapis określający datę i numer poprzedniego dowodu rejestracyjnego: 22.10.1993 r. [...] Data ta świadczy o tym, że w tym dniu przedmiotowy samochód istniał fizycznie czyli, że został wyprodukowany w 1993 roku.

Wprawdzie w rachunku zakupu przedmiotowego samochodu z dnia 30.04.1997 r. oraz w dokumencie [...] nr [...] sprzedawca określił rok jego produkcji na 1994, jednak w protokole oględzin pojazdu z dnia 07.05.1997 r. funkcjonariusz celny ustalił rok produkcji na 1993, a P. T. potwierdził to podpisując protokół.

W celu potwierdzenia faktycznego roku produkcji przedmiotowego samochodu organ I instancji zwrócił się do przedstawiciela [...] w [...] - Firmy "A" z prośbą o ustalenie jego roku produkcji. W piśmie z dnia 29.10.1998 r. uzupełnionym pismem z dnia 12.02.1999 r. Przedstawiciel [...] potwierdził, że samochód ten został sprzedany po raz pierwszy na rynku francuskim w dniu 22.10.1993 r., a zatem w tym dniu istniał fizycznie. Natomiast w załączonej opinii technicznej nr [...] z dnia 21.05.1997 r. rzeczoznawca stwierdził na podstawie oględzin pojazdu, analizy dat produkcji części i zespołów oraz francuskich dokumentów nabycia pojazdu, że nie jest możliwe jednoznaczne ustalenie roku produkcji. Analiza poszczególnych części składowych pojazdu wykazała, iż niektóre z nich noszą cechy produkcji roku 1993, a inne 1994.

W odniesieniu do kwestionowanej w odwołaniu zasadności wznowienia postępowania Prezes Głównego Urzędu Ceł wskazał, że wznowienie postępowania jest wprawdzie instytucją prawną o wyjątkowym charakterze, niemniej jednak w sytuacjach określonych w art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej dopuszcza eliminowanie z obrotu prawnego indywidualnych aktów administracyjnych (decyzji), których treść nie da się pogodzić z zasadą praworządności. Wznowienie postępowania polega na ponownym rozpatrzeniu sprawy zakończonej decyzją ostateczną w celu sprawdzenia czy jakaś z wad postępowania wymienionych w art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej nie wpłynęła na treść decyzji.

W niniejszej sprawie ma zastosowanie art. 240 § 1 pkt 5 O.p., gdyż w wyniku kontroli dokumentów przedłożonych do odprawy celnej wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne istniejące w dniu wydania decyzji, lecz nie znane organowi, który te decyzje wydał. W wyniku kontroli dokumentów stwierdzono jednak, że dopuszczony do obrotu na polskim obszarze celnym samochód marki [...] został wyprodukowany w 1993 roku. Ujawniony stan wiezionego towaru stanowił więc nową okoliczność w sprawie, która istniała już w chwili wydania decyzji, a nie była znana organowi, który ją wydał. Mając na względzie ujawnione nieprawidłowości Dyrektor Urzędu Celnego w [...] zasadnie uznał, że zaistniały przesłanki do wznowienia postępowania wymienione w art. 240 § 1 pkt 5 O.p., bowiem nie ulega wątpliwości, że inny był deklarowany stan towaru, a inny faktyczny w momencie odprawy celnej.

W związku z zarzutem naruszenia przez organ I instancji art. 180 Ordynacji podatkowej podkreślono, iż w postępowaniu administracyjnym dowodem może być wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy. Dowodem zaś w rozumieniu tegoż artykułu jest środek, który umożliwia dowodzenie, a więc pozwala na przekonanie się o istnieniu lub nie istnieniu oznaczonych faktów, a tym samym o prawdziwości twierdzeń o tych faktach. Ze zgromadzonego przez organ I instancji materiału dowodowego jednoznacznie wynika, iż przedmiotem importu był samochód marki [...] wyprodukowany w 1993 roku, zatem nie było konieczne przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadka – K. B. Natomiast organ I instancji uwzględnił żądanie strony co do przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadka M. P. M. P. w swoich pisemnych wyjaśnieniach potwierdził, iż importowany przez P. T. samochód marki [...] nr nadwozia [...] został po raz pierwszy sprzedany w 1993, roku, a zatem w tym czasie istniał fizycznie.

Skargę na powyższą decyzję wniósł P. T. Zarzucając decyzji naruszenie przepisów prawa procesowego, a w szczególności art. 240 § 1 pkt 5 i art. 180 oraz 188 Ordynacji podatkowej, wniósł skarżący o jej uchylenie w całości.

W uzasadnieniu skargi P.T. wskazał, że zgodnie z treścią art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej postępowanie zakończone decyzją ostateczną wznawia się jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję.

Przez okoliczności faktyczne należy rozumieć okoliczności dotyczące stanu faktycznego sprawy, czyli zdarzenia niezależne od treści przepisów prawnych. Szczegółowa analiza stanu faktycznego niniejszej sprawy oraz zgromadzonych dowodów przed wydaniem decyzji przez Urząd Celny w dniu 21.05.1997 r. o dopuszczeniu przedmiotowego samochodu na polskim obszarze celnym jednoznacznie i w sposób nie budzący żadnych wątpliwości wskazuje, iż nie ma żadnych nowych faktów ani dowodów, które ujawniłyby się, a które nie były znane organowi w dacie wydania decyzji.

Skarżący przedłożył do odprawy celnej pełen komplet dokumentów, które posiadał, tj. fakturę sprzedaży, dowód rejestracyjny samochodu wystawiony przez [...] w dniu 26.07.1994 r.

Z treści tego dokumentu przedłożonego do odprawy celnej, co przyznaje w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy, znajdował się zapis określający datę i numer poprzedniego dowodu rejestracyjnego -22.10.1993 r., [...].

Także w protokole oględzin podpisanym przez zainteresowanego oraz przez celnika ustalono, że właściwym rokiem produkcji jest 1993 r.

Wszystkie te fakty potwierdzają, iż w dacie wydania decyzji organ I instancji znał i dysponował materiałem, z którego wynikał inny rok produkcji niż zgłoszony do odprawy celnej. W takim stanie rzeczy skarżący pisemnie zwrócił się do Urzędu Celnego w [...] o zezwolenie na wywóz samochodu do miejsca jego nabycia ponieważ ta transakcja stała się dla niego nieopłacalna.

W odpowiedzi na to, Urząd Celny pismem z dnia 21.05.1997 r. wezwał podatnika o uzupełnienie wniosku o wszczęcie postępowania celnego poprzez przedłożenie opinii rzeczoznawcy stwierdzającego rok produkcji.

W ocenie skarżącego takie postępowanie organu wskazywało jednoznacznie jaki tryb postępowania należy zastosować w sytuacji wątpliwości, które powstały co do daty produkcji. Podatnik zastosował się do tego wezwania i na własny koszt zlecił rzeczoznawcy wykonanie takiej opinii. Z treści opinii znajdującej się w aktach sprawy wynika, że rzeczoznawca określił rok produkcji samochodu jako 1994 r.

Opinia ta została przyjęta i na jej podstawie wydano decyzję o dopuszczeniu przedmiotowego samochodu do obrotu na polskim obszarze celnym.

Przedstawione powyżej okoliczności dowodzą, iż nie ma żadnych nowych faktów, które by się ujawniły po wydaniu prawomocnej decyzji administracyjnej, a które by nie były znane organowi w dacie jej wydawania.

Wręcz przeciwnie to organ I instancji wskazał, kierując wezwanie do skarżącego, jaka ma być dalsza procedura postępowania.

Wobec tego, powołując się w tym zakresie na utrwalone orzecznictwo sądowe, skutki błędnych decyzji organu I instancji nie mogą obciążać skarżącego i nie mogą powodować dla niego ujemnych konsekwencji.

Zresztą z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że to właśnie w wyniku kontroli dokumentów przedłożonych do odprawy celnej wyszły na jaw istotne nowe okoliczności faktyczne. Zdaniem skarżącego ponowna kontrola - weryfikacja dokumentów po wydaniu decyzji nie może uzasadniać twierdzenia, że nie były one znane organowi, który tą decyzję wydał, skoro wynikały z dokumentów jemu przedłożonych. Nie można uznać za nowy fakt informacji przesłanej przez firmę "A" - spółka z o.o. w [...] w odpowiedzi na zapytanie Urzędu Celnego w [...]. Ponadto informacji tej trudno przyznać walor wiarygodności skoro nie jest to uwierzytelniona kopia wydruku z Centralnego Systemu Komputerowego prowadzonego przez producenta, a jej autentyczność opiera się na domniemaniu pracownika tej spółki, który podaje datę produkcji samochodu na podstawie prawdopodobnie wprowadzonej w ten rejestr daty udzielenia gwarancji. Dlatego też skarżący wnosił o przesłuchanie osoby sporządzającej pisemną informację, a odmowa przeprowadzenia tego dowodu, stanowi naruszenie przepisu art 188 i 190 Ordynacji podatkowej.

W odpowiedzi na skargę Prezes Głównego Urzędu Ceł wniósł o oddalenie skargi podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).

W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) i art. 134 § 1 cyt. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej... pod względem zgodności z prawem, rozstrzygając w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanymi zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W rozpoznawanej sprawie skarga jest uzasadniona, albowiem organy celne naruszyły przepis art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej.

Zgodnie z treścią art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję.

Powyższa przesłanka stanowi podstawę wznowienia postępowania, jeżeli warunki w niej przewidziane zaistniały po wydaniu decyzji i prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu. Przy czym należy podkreślić, że nie w każdym przypadku ujawnienie określonych faktów lub dowodów będzie stanowiło podstawę wznowienia postępowania. Komentowany przepis pozwala bowiem na wznowienie postępowania, tylko wtedy gdy ujawnione w danej sprawie okoliczności lub dowody spełniają łącznie następujące warunki:

* są nowe,

* istniały dniu wydania decyzji,

* są istotne dla sprawy,

* oraz nie były znane organowi, który wydał decyzję.

W niniejszej sprawie nie zostały spełnione dwa z ww. warunków, a mianowicie pierwszy i ostatni. Pierwszym warunkiem warunkującym wznowienie postępowania jest to, że okoliczności lub dowody ujawnione w danej sprawie są nowe.

W orzecznictwie wyrażono pogląd, że nowymi faktami lub dowodami są te z nich, które nie zostały uwzględnione przez organ jako element podstawy faktycznej rozstrzygnięcia (por. wyrok NSA z dnia 25.06.1985 r. I SA 198/85, ONSA 1985, nr 1, poz. 55). Skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela i akceptuje ten pogląd, wskazując, że w rozpoznawanej sprawie już w trakcie pierwotnego postępowania, w wyniku oględzin samochodu i analizy dokumentów funkcjonariusz celny ustalił, że rokiem produkcji przedmiotowego samochodu jest 1993 r. - co znajduje wyraz w uzasadnieniu faktycznym zaskarżonej decyzji. Ostatnim warunkiem warunkującym zastosowanie przepisu art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, jako podstawy wznowienia postępowania jest to, aby nowo ujawnione fakty łub dowody nie były znane organowi, który wydał decyzję.

W orzecznictwie powszechnie akceptowany jest pogląd, że przy wznowieniu postępowania nie jest istotne, czy ujawnione nowe okoliczności lub dowody nie były znane organowi prowadzącemu postępowanie pierwotne w wyniku zaniedbania czy z innych powodów. Należy przy tym dodać, że w orzecznictwie wyrażono trafny pogląd, że nie można przyjąć, iż dana okoliczność nie była znana organowi, który wydał decyzję, jeśli wynikała ona z materiałów będących w dyspozycji tego organu; fakt iż urzędnik nie dostrzegł tej okoliczności na skutek przeoczenia czy też z innych powodów nie może uzasadniać wznowienia postępowania (por. wyrok NSA z 10.02.1999 r., III SA 5019/98, ONSA 2000 r., nr 2, poz. 62).

W świetle powyższych rozważań dot. zakresu przepisu art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, należy przyjąć, iż w niniejszej sprawie dokumenty świadczące o tym, że przedmiotowy samochód był wyprodukowany w 1993 r., a nie jak chciała (w zgłoszeniu celnym) strona skarżąca w 1994 r., były znane organom celnym już w postępowaniu pierwotnym zakończonym decyzją zawartą w dowodzie odprawy celnej przywozowej z dnia 21.05.1997 r., o czym świadczy protokół z oględzin pojazdu samochodowego z dnia 07.05.1997 r., czy też postanowienie o przekazaniu sprawy Nr [...], gdzie wpisano rok produkcji 1993. Zatem w sprawie nie wystąpiły "nowe, nieznane organowi okoliczności lub dokumenty", mogące stanowić podstawę wznowienia postępowania na podstawie omawianego przepisu. Nie uzupełnia bowiem tych braków otrzymanie, na żądanie organów celnych, pisma firmy "A" z 29.10.1998 r., które potwierdza jedynie znane już organom celnym okoliczności tj. rok produkcji samochodu.

Mając zatem na uwadze, iż organ celny wznowił postępowanie na podstawie okoliczności i dowodów, które znane mu były już w dniu wydawania decyzji ostatecznej, co stanowi naruszenie prawa, należało uchylić postanowienie o wznowieniu postępowania w sprawie z dnia 01.12.1998 r. i będące jego następstwem decyzje wymiarowe - jako naruszające prawo.

Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny na mocy art. 145 § 1 pkt 1 i art. 152 cyt. ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.

Ponieważ art. 97 § 2 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nakazuje stosować dotychczasowe przepisy o wpisie i innych kosztach sądowych w sprawach, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, to wobec uwzględnienia skargi Sąd zasądził koszty postępowania na rzecz skarżącego na podstawie art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, poz. 368 z późn. zmianami).