Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 617/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2006-11-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób prawnych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dariusz Dudra (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Leszek Kleczkowski Asesor sądowy Urszula Wiśniewska Protokolant Asystent sędziego Daniel Łuczon po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 08 listopada 2006 r. sprawy ze skargi P. sp. z o. o. w B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] 2006 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2003 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w B. na rzecz strony skarżącej kwotę 5.600 (pięć tysięcy sześćset) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia [...] 2006r. Dyrektor Izby Skarbowej w B. działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 2 lit. a ustawy Ordynacja podatkowa uchylił decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] 2006r., Nr [...] dotyczącą P. sp. z o.o z siedzibą w B. w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych za okres od 01 stycznia 2003r. do 31 grudnia 2003r. w kwocie 52.525,00 zł. i określił wysokość podatku na kwotę 50.723,00 zł.

W uzasadnieniu wskazano, że w zeznaniu o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) przez podatnika podatku dochodowego od osób prawnych CIT-8 za 2003 r. Spółka wykazała stratę w wysokości 598.203,80 zł.

W wyniku kontroli w zakresie prawidłowości rozliczeń z budżetem z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 2003 r. stwierdzono nieprawidłowości, które miały wpływ na wysokość straty, które polegały na:

I Zaniżeniu przychodów w łącznej kwocie 18.733,56 zł z tytułu:

1. nie ujęcia w przychodach kwoty 6.100,00 zł w związku ze sprzedażą udziału we własności nieruchomości położonej w B. przy ul. [...] i [...],

czym naruszono art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2000 r. Nr 54, poz. 654 ze zm.),

2. nie ujęcia w przychodach kwoty 12.633,56 zł w związku z nieodpłatnym korzystaniem ze środków pieniężnych, które wpłynęły do Spółki od udziałowca, czym naruszono art. 12 ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych,

II Zawyżeniu przychodów o łączną kwotę 335.448,17 zł w związku z otrzymaniem zaliczek na poczet sprzedaży lokali mieszkalnych, czym naruszono art. 12 ust. 4 pkt 1 cyt. ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych,

III Zawyżeniu kosztów uzyskania przychodów o łączną kwotę 386.689,81 zł z tytułu:

1. ujęcia w kosztach wydatków na budowę lokali mieszkalnych przeznaczonych na

sprzedaż w kwocie 379.129,14 zł, czym naruszono art. 15 ust. 1 i 4 cyt. ustawy

o podatku dochodowym od osób prawnych,

2. zawyżenia odpisów amortyzacyjnych o kwotę 7.560,67 zł, czym naruszono art. 15 ust. 6 cyt. ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.

W wyniku stwierdzonych nieprawidłowości decyzją z dnia [...] 2005 r. Nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. określił dla Spółki wysokość straty w podatku dochodowym od osób prawnych za rok 2003 w wysokości 528.228,62 zł.

Od powyższej decyzji Spółka pismem z dnia [...] 2005 r. odwołała się do Dyrektora Izby Skarbowej wnosząc o uchylenie w części przedmiotowej decyzji.

Dyrektor Izby Skarbowej po przeanalizowaniu zaskarżonej decyzji oraz

zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a także argumentów podniesionych przez Spółkę w odwołaniu stwierdził uchybienia, które miały wpływ na wynik postępowania i decyzją z dnia [...] 2005r. Nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji uznając, iż rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie.

Organ pierwszej instancji przeprowadził postępowanie dowodowe, którego ustalenia zostały zawarte w protokole z przebiegu kontroli z dnia [...] 2005r., do którego treści Spółka nie wniosła zastrzeżeń lub wyjaśnień.

W wyniku przeprowadzonego postępowania dowodowego oraz całokształtu

materiału zgromadzonego w sprawie Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. decyzją z dnia [...]. 2006 r. Nr [...] określił Spółce wysokość zobowiązania z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za okres od 01 stycznia 2003 r. do 31 grudnia 2003 r. w kwocie 50.878,00 zł. W wydanej decyzji organ pierwszej instancji stwierdził, iż Spółka:

I. Zaniżyła przychody o kwotę 735.000,00 zł stanowiącą należność scedowaną nieodpłatnie przez P. Spółkę z o.o., czym naruszono art. 12 ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych,

II. Zawyżyła koszty uzyskania przychodów o łączną kwotę 51.642,21 zł z tytułu:

1) ujęcia w kosztach wydatków za roboty budowlane w budynku mieszkalnym przy ul. [...] w B. w kwocie 42.000,00 zł, udokumentowanych fakturą VAT z dnia [...] 2003 r. Nr [...], wystawioną przez R. spółka z o.o., z tytułu których przychód uzyskano [...] 2004 r., czym naruszono art. 15 ust. 1 i 4 cyt. ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych,

2) ujęcia w kosztach wydatków za wykonanie stolarki PCV przy ul. [...]

w B. w kwocie 654,21 zł, udokumentowanych fakturą VAT z dnia

[...] 2003 r. Nr [...] wystawioną przez Zakład Produkcyjny W.

Spółka jawna Bolesław i Robert W., z tytułu których w roku 2003 nie

uzyskano przychodu, czym naruszono art. 15 ust. 1 i 4 cyt. ustawy o podatku

dochodowym od osób prawnych,

3) ujęcia w kosztach wydatków za odbiór kominów w stanie surowym w budynku przy ul. [...] w B. w kwocie 1.500,00 zł, udokumentowanych

rachunkiem z dnia [...] 2003 r., Nr [...] wystawionym przez Zakład

Kominiarski Mirosław M. Mistrz Kominiarski, których zgodnie z § 7 pkt 8

umowy nr [...] r. zawartej z Janem i Violettą I. Spółka nie miała

obowiązku ponosić, nie uzyskując z tego tytułu przychodów, czym naruszono art. 15

ust. 1 cyt. ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych,

4) zawyżenia odpisów amortyzacyjnych o kwotę 7.560,67 zł, poprzez naliczenie odpisów amortyzacyjnych od wartości początkowej określonej przez biegłego rzeczoznawcę zamiast kwoty wynikającej z dokumentu zakupu, czym naruszono art. 15 ust. 6 w zw. z art. 16g ust. 1 pkt. 1 i art. 16g ust. 3 cyt. ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.

Od powyższej decyzji Spółka pismem z dnia [...] 2006 r. wniosła odwołanie, wnioskując ojej uchylenie w całości. Spółka zarzucała naruszenie prawa materialnego, tj. art. 12 ust. 1 w zw. z art. 12 ust. 3 oraz art. 12 ust. 4 pkt 4 i 11 cyt. ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, jak i ogólnych zasad postępowania podatkowego, tj. art. 121 ust. 1 Ordynacji podatkowej a także art. 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej. Ponadto Spółka kwestionowała ustalenie dotyczące zaniżenia przychodów o kwotę 735.000,00 zł stanowiącą scedowaną należność przez P. Spółkę z o.o.

Dyrektor Izby Skarbowej rozpatrując przedmiotową sprawę w postępowaniu

odwoławczym stwierdził, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. w decyzji z dnia [...] 2006 r. Nr [...] przy określaniu podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym od osób prawnych za 2003 r. nieprawidłowo ustalił wysokość przychodów Spółki, nie uwzględniając w nich kwoty 6.100,00 zł stanowiącej cenę uzyskaną ze sprzedaży części nieruchomości położonej w B. ul. [...] i [...]j.

Postanowieniem z dnia [...] 2006 r. Nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w B. zwrócił sprawę organowi pierwszej instancji w celu dokonania wymiaru uzupełniającego oraz zmiany w tym zakresie ww. decyzji, ponieważ zobowiązanie podatkowe zostało określone w kwocie niższej, niż to wynika z przepisów prawa podatkowego. Na podstawie całości materiału dowodowego, zebranego w trakcie postępowania kontrolnego i podatkowego Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. decyzją z dnia [...] 2006 r. Nr [...] zmienił decyzję z dnia [...] 2006 r. Nr [...] i określił dla Spółki wysokość zobowiązania z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za okres od [...] 2003 r. do [...] 2003r. w kwocie 52.525,00 zł.

W wydanej decyzji organ pierwszej instancji stwierdził, iż Spółka:

I Zaniżyła przychody o łączną kwotę 741.100,00 zł, na którą składa się:

1) kwota 735.000,00 zł stanowiąca scedowaną należność przez P. Spółkę z o.o., czym naruszono art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych,

2) kwota 6.100,00 zł stanowiąca wartość uzyskaną ze sprzedaży udziału wynoszącego 1/100 część we własności zabudowanej nieruchomości położonej w B. przy ul. [...] i [...], czym naruszono art. 14 ust. 1 cyt. ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.

II Zawyżyła koszty uzyskania przychodów o łączną kwotę 51.642,21 zł z tytułu:

1) ujęcia w kosztach wydatków za roboty budowlane w budynku mieszkalnym przy ul. [...] w B. w kwocie 42.000,00 zł, udokumentowanych fakturą

VAT z dnia [...] 2003 r. Nr [...], wystawioną przez R. Sp.

z o.o., z tytułu których przychód uzyskano [...] 2004 r., czym naruszono art. 15 ust. 1 i 4 cyt. ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych,

2) ujęcia w kosztach wydatków za wykonanie stolarki PCV przy ul. [...]

w B. w kwocie 654,21 zł, udokumentowanych fakturą VAT z dnia

[...] 2003 r. Nr [...] wystawioną przez Zakład Produkcyjny W. Spółka jawna Bolesław i Robert W., z tytułu których w roku 2003 nie uzyskano przychodu, czym naruszono art. 15 ust. 1 i 4 cyt. ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych,

3) ujęcia w kosztach wydatków za odbiór kominów w stanie surowym w budynku przy ul. [...] w B. w kwocie 1.500,00 zł, udokumentowanych rachunkiem z dnia [...] 2003 r.. Nr [...] wystawionym przez Zakład Kominiarski Mirosław M. Mistrz Kominiarski, których zgodnie z § 7 pkt 8 umowy nr [...] zawartej z Janem i Violettą I.

Spółka nie miała obowiązku ponosić, nie uzyskując z tego tytułu przychodów, czym

naruszono art. 15 ust. 1 cyt. ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych,

4) zawyżenia odpisów amortyzacyjnych o kwotę 7.560,67 zł, poprzez naliczenie odpisów amortyzacyjnych od wartości początkowej określonej przez biegłego rzeczoznawcę zamiast kwoty wynikającej z dokumentu zakupu, czym naruszono

art. 15 ust. 6 w zw. z art. 16g ust. 1 pkt. 1 i art. 16g ust. 3 cyt. ustawy o podatku

dochodowym od osób prawnych.

Spółka nie zgadzając się z rozstrzygnięciem organu pierwszej instancji, pismem z dnia [...] 2006 r. wniosła kolejne odwołanie od powyższej decyzji, podtrzymując dotychczasowe zarzuty oraz wniosząc nowe odnośnie ustalenia dotyczącego zaniżenia przez Spółkę przychodów o kwotę 6100,00 zł, stanowiącą wartość uzyskaną ze sprzedaży udziału wynoszącego 1/100 część we własności zabudowanej nieruchomości położonej w B. przy ul. [...] i [...].

Dyrektor Izby Skarbowej po przeanalizowaniu odwołania Spółki jak również

zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego uznał, iż konieczne jest przeprowadzenie przez organ pierwszej instancji dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie.

Postanowieniem z dnia [...] 2006 r. Nr [...] Dyrektor Izby

Skarbowej zlecił organowi pierwszej instancji w trybie art. 229 Ordynacji podatkowej przeprowadzenie dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie.

Dyrektor Izby Skarbowej rozpatrując - zgodnie z art. 230 § 3 cyt. ustawy Ordynacja podatkowa - odwołanie Spółki z dnia 27 stycznia 2006 r. łącznie z odwołaniem z dnia 24 kwietnia 2006 r., po przeanalizowaniu całości materiału dowodowego zgromadzonego w przedmiotowej sprawie, jak również argumentów podnoszonych przez Spółkę uchylił decyzję organu pierwszej instancji i decyzją z dnia [...] 2006 r. Nr [...] określił Spółce wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych za okres od 01 stycznia 2003 r. do 31 grudnia 2003 r. w kwocie 50.723,00 zł.

W przedmiotowej decyzji organ odwoławczy uznał, iż stosownie do art. 15 ust. 1 w zw. z art. 16 ust. 1 pkt 1 lit. b cyt. ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych Spółka, zbywając udział wynoszący 1/100 część we własności zabudowanej nieruchomości, miała prawo zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów kwotę 6.672,82 zł stanowiącą wydatek na nabycie tego udziału pomniejszony o sumę dokonanych odpisów amortyzacyjnych.

Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że nie znalazł podstaw do zmiany decyzji w zakresie pozostałych ustaleń, w tym ustalenia dotyczącego podwyższenia przychodów Spółki o kwotę 735.000.00 zł stanowiącą scedowaną na rzecz Spółki należność przez P. Spółkę z o.o., które to ustalenie Spółka kwestionowała w odwołaniu. Dalej organ wskazał, że w umowie cesji cedent nie określił tytułu jej dokonania oraz ewentualnych warunków jakie miałby spełnić cesjonariusz. Spółka w zamian za wierzytelność nie była bowiem zobligowana do jakiegokolwiek świadczenia, co w konsekwencji zdaniem organu oznacza, iż otrzymała ww. wierzytelność nieodpłatnie. Brak było również jakichkolwiek postanowień, iż cesja wierzytelności związana jest z podwyższeniem kapitału zakładowego i zapasowego Spółki bądź poprzez aport wierzytelności bądź przekazanie środków pieniężnych. Środki w kwocie 735.000,00 zł wpłynęły na konto Spółki w dniu [...] 2003r. natomiast dopiero w dniu [...] 2003r. Nadzwyczajne Zgromadzenie Wspólników Spółki podjęło uchwałę nr 1 o podwyższeniu kapitału zakładowego Spółki. Zdaniem organu II instancji stanowi to przesłankę do uznania ww kwoty za przychód w świetle art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.

Spółka nie zgadzając się z decyzją Dyrektora Izby Skarbowej, skorzystała z prawa zaskarżenia jej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy. Wniosła o uchylenie ww. decyzji w części dotyczącej uznania za przychód do opodatkowania kwoty 735.000 zł przekazanej Spółce w dniu [...] 2003r. oraz przeprowadzenie postępowania mediacyjnego celem wyjaśnienia i rozważenia okoliczności faktycznych i prawnych sprawy. Zaskarżonej decyzji Spółka zarzuca rażące naruszenie następujących norm prawa:

- art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez prowadzenie postępowania w sposób nie

budzący zaufania do organów podatkowych m. in. w wyniku trzykrotnego

zajmowania różnych stanowisk oraz przewlekłości postępowania;

- art. 122 w zw. z art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez niepodjęcie wszystkich

działań zmierzających do zebrania kompletnego materiału dowodowego i pełnego

wyjaśnienia sprawy, w tym dowodu z przesłuchania kredytodawcy oraz dowodów

księgowych dotyczących regulacji zobowiązań na kwotę 35.000,00 zł;

- art. 12 ust. 1 w zw. z art. 12 ust. 3 cyt. ustawy o podatku dochodowym od osób

prawnych w zw. z art. 65 kodeksu cywilnego poprzez niewłaściwe zastosowanie

i stwierdzenie wystąpienia przychodu w wys. 735.000,00 zł;

- art. 12 ust. 4 pkt 4 i 11 cyt. ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych poprzez niewłaściwą wykładnię odmawiającą kwalifikacji przekazanych środków na

podwyższenie kapitału zakładowego jako przychodu wolnego od podatku z uwagi na

nie zarejestrowanie podwyższenia przez sąd rejestrowy.

W uzasadnieniu skargi Spółka podkreśliła, że kwota 735.000,00 zł uzyskana w wyniku cesji wierzytelności miała na celu podwyższyć kapitał zakładowy Spółki z o.o. P. poprzez utworzenie nowych udziałów i ich objęcie przez P. sp. z o.o., co w konsekwencji powodowało, iż ww suma nie mogła zostać uznana za przychód stosownie do art. 12 ust. 4 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, który stanowi, że do przychodów nie zalicza się przychodów otrzymanych na utworzenie lub powiększenie kapitału zakładowego, funduszu udziałowego albo funduszu założycielskiego albo funduszu organizacyjnego ubezpieczyciela, a w towarzystwach funduszy powierniczych - wartości aktywów tych funduszy.

Ponadto pismem z dnia [...] 2006 r. Spółka wystąpiła z wnioskiem o wstrzymanie wykonania decyzji a Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia [...] 2006 r. Nr [...] wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w B. wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Wstępnie Sąd zauważa, iż zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art.

1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., sprawowana jest o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c p.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

W niniejszej sprawie doszło do naruszenia przepisów prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygniecie. Dlatego też, zaskarżona decyzja została wyeliminowana z obrotu prawnego.

W trakcie postępowania organy podatkowe ustaliły, że skarżąca Spółka uzyskała przychód w postaci otrzymanych pieniędzy w kwocie 700.000 zł., podlegający opodatkowaniu na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, zwanej dalej p.d.o.p. Zgodnie z tym przepisem przychodami, z zastrzeżeniem ust. 3 i 4 oraz art. 13 i 14, są w szczególności otrzymane pieniądze.

Zdaniem Sądu, dokonując takiej oceny zaistniałego w Spółce stanu faktycznego naruszono zasadę prawdy obiektywnej, wyrażoną w art. 122 Ordynacji podatkowej oraz zasadę swobodnej oceny dowodów, wynikającą z art. 191 Ordynacji podatkowej.

Aby można było powiedzieć, że podatnik uzyskał przychód w postaci otrzymanych pieniędzy, który podlega opodatkowaniu na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy o p.d.o.p., wystąpić musi przysporzenie majątkowe trwałe, bezzwrotne i definitywne (por. wyrok NSA z dnia 13 maja 2003 r., sygn. akt SA/Bk 370/02, LEX nr 187853; orzeczenie NSA z dnia 23 sierpnia 2000 r., sygn. akt III SA 1501/99, LEX nr 45411 oraz wyrok z dnia 13 maja 2003 r., sygn. akt SA/Bk 1349/02, LEX nr 187835, a także ,,Prawo podatkowe. Komentarz do ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych" pod redakcją W. Modzelewskiego, Warszawa 1999, str. 200, J. Marciniak: Komentarz do wymienionej ustawy, wyd. z 2002 r., str. 178).

Wyłącznie przychód charakteryzujący się takimi cechami może podlegać opodatkowaniu w wielkości uzyskanych przez podatnika pieniędzy. Wychodząc z takich założeń Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 28 września 2001 r., sygn. I SA/Gd 483/01 (niepubl.) wyraził pogląd, iż ,,aby otrzymane przez podatnika pieniądze uznać za przychód musi być zidentyfikowany tytuł prawny i przyczyna ich otrzymania" oraz że ,,nie można uznać za przychód kwoty nienależnego świadczenia na rzecz podatnika". Należy ponadto zauważyć, że skoro przychodem z działalności gospodarczej są przychody należne, a więc takie, których wydania podatnik może żądać - to musi istnieć też prawna podstawa do takiego żądania. W takiej sytuacji brak jest podstawy do przyjmowania, iż każda wpływająca do podatnika kwota pieniężna, bez względu na istnienie i rodzaj podstawy do jej wpłaty, zawsze stanowi przychód w rozumieniu art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy podatkowej.

Uznać zatem wobec powyższego należy, iż tylko przysporzenie majątkowe o charakterze trwałym, bezzwrotnym i definitywnym, innymi słowy przysporzenie majątkowe pewne, nie podlegające żadnym zmianom, bez roszczenia zwrotnego i ostateczne, skutkuje przychodem w rozumieniu art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o p.d.o.p., podlegającym daninie publicznoprawnej w postaci podatku dochodowego od osób prawnych.

Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie dokonana wpłata pieniędzy w kwocie 700.000 zł, na konto Spółki skarżącej w dniu [...] 2003 r. przez Panią G., tytułem zapłaty za nabytą od P. Spółki z o.o. (Spółki zależnej) nieruchomości, stanowiącej zabezpieczenie kredytu zaciągniętego przez skarżącą, nie stanowiła przychodu w wielkości dokonanej wpłaty.

Stwierdzić w tym miejscu wypada, że organ podatkowy dokonując ustaleń treści czynności cywilnoprawnej, uwzględnia zgodny zamiar stron i cel czynności, nie poprzestaje tylko na dosłownym brzmieniu oświadczeń woli złożonych przez strony czynności cywilnoprawnych.

W niniejszej sprawie przede wszystkim powiedzieć należy, iż w 2003 r. podjęto decyzje o podwyższeniu kapitału zakładowego Spółki skarżącej, z zaznaczeniem, iż Spółka w tym zakresie – mając na uwadze zaistniały stan faktyczny sprawy – wyrażała konsekwentne stanowisko. Istotne w sprawie jest to, że nowe udziały miały być objęte przez Spółkę P. za pieniądze uzyskane ze sprzedaży nieruchomości położonej przy ul. [...] w B., zabezpieczającej kredyt zaciągnięty przez Spółkę skarżącą (uchwała nr 52 z dnia [...] 2003 r.). Ważne jest także to, że przekazanie przez nabywcę ceny z tytułu nabycia przedmiotowej nieruchomości - nie zbywcy a skarżącej, determinowane było zapisem umowy o kredyt obrotowy krótkoterminowy, zawartej z Bankiem przez skarżącą, zmienionej w związku z planowanym zbyciem tej nieruchomości aneksem z dnia 26 sierpnia 2003 r. Z § 29 ust. 9 umowy z Bankiem wynika, że "W przypadku sprzedaży nieruchomości stanowiącej zabezpieczenie przedmiotowego kredytu zwolnienie hipotek, o których mowa w § 13 c nastąpi pod warunkiem przeznaczenia środków uzyskanych ze sprzedaży tych nieruchomości na spłatę zadłużenia w Banku P. S.A.". W dniu [...] 2003 r. doszło do zmiany uchwały nr [...] w związku z wynegocjowaniem wyższej ceny za nieruchomość położoną przy ul. [...], z kwoty 400.000 zł na kwotę 700.000 zł (uchwała nr [...] z dnia [...] 2003 r.).

Nie ma przy tym znaczenia fakt, iż w uchwałach tych mowa jest o wniesieniu udziałów do Spółki skarżącej, a nie o pokryciu gotówką, czy też wierzytelnością podwyższonego kapitału. Istotny w kontekście niniejszej sprawy był bowiem zamiar i cel dokonanych czynności, z nich zaś jednoznacznie wynika, że chodziło o podwyższenie kapitału zakładowego Spółki skarżącej, ze środków pochodzących ze zbycia nieruchomości położonej przy ul. [...], nieruchomości stanowiącej zabezpieczenie kredytu. W zamian Spółka P. miała uzyskać ekwiwalent w postaci udziałów skarżącej. Nie ma także znaczenia to, czy Spółce zależnej chodziło faktycznie o podwyższenie kapitału poprzez wniesienie udziałów, czy też był to niezręczny zapis, wynikający z braku wiedzy prawniczej, gdyż decydujący w sprawie jest właśnie równoważnik tego świadczenia w postaci udziałów w Spółce P.

Konsekwentne działania Spółek potwierdzają także późniejsze zdarzenia: oświadczenie z dnia [...] 2003 r. prezesa Spółki skarżącej, że Spółka zależna wpłaciła kwotę 700.000 zł tytułem objęcia udziałów, protokół z Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników Spółki P. z dnia [...] 2003 r., z zamieszczoną w nim uchwałą nr 1 o podwyższeniu kapitału zakładowego, akt notarialny z dnia 30 października 2003 r. zawierający oświadczenie o objęciu udziałów w Spółce skarżącej.

Powyższe oznacza, iż od samego początku, czyli od maja 2003 r. przekazane pieniądze w dniu [...] 2003 r. w kwocie 700.000 zł miały na celu podwyższenie kapitału co się wiąże z ich ekwiwalentnym charakterem, nie można tym samym postawić tezy, iż otrzymane pieniądze stanowią przysporzenie majątkowe trwałe, bezzwrotne i definitywne, które na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o p.d.o.p. stanowi przychód podlegający opodatkowaniu.

Stwierdzić dalej należy, iż w momencie, w którym podwyższenie kapitału zakładowego okazało się ze względów prawnych niemożliwe, bez względu na to, jaką przyjmie się do oceny tego faktu datę, czy rok 2003 (pytanie Sądu pierwszej instancji o spółkę zależną), czy rok 2004 (odrzucenie apelacji z uwagi na uchybienie terminu), to i tak nie można powiedzieć, że doszło w tym czasie do zmiany charakteru otrzymanych pieniędzy z równowartościowego na nieekwiwalentny. Brak jest ku temu jakichkolwiek dowodów. Nie można też uznać, aby działania Spółek związane z podwyższeniem kapitału miały na celu inny, jakiś ukryty cel, niż wskazany w zgromadzonych dokumentach.

Wskazać w tym miejscu trzeba, że oceniając zdarzenia gospodarcze nie można ograniczać się wyłącznie do tego co miało miejsce w roku podatkowym. Oceniać zdarzenie należy poprzez pryzmat okoliczności z nim związanych w okresach wcześniejszych, jak i późniejszych. Inaczej może dojść do błędów w ustaleniach rzeczywistego charakteru łączących strony stosunków gospodarczych i mylnych wniosków w zakresie ich podatkowych skutków (por. wyrok z dnia 10 marca 2004 r, sygn. akt III SA 2004/02, LEX nr 162400).

Po odrzuceniu apelacji, w związku z powstaniem roszczenia o zwrot 700.000 zł oraz brakiem możliwości finansowych oddania przez skarżącą środków przekazanych na podwyższenie kapitału, Spółki P. (pożyczkodawca) i P. (pożyczkobiorca) zawarły w dniu [...] 2004 r. umowę pożyczki, przedmiotem której była owa kwota pieniędzy, z ekwiwalentnym świadczeniem za korzystanie z nich w postaci odsetek. Fakt ten świadczy w sposób przekonywujący o tym, iż otrzymana przez skarżącą kwota nie stanowiła przysporzenia majątkowego o charakterze trwałym, bezzwrotnym i definitywnym.

Istotne w sprawie jest również i to, że wszystkie te udokumentowane zdarzenia gospodarcze związane z podwyższeniem kapitału i zaciągniętą pożyczką miały miejsce przed rozpoczęciem postępowania kontrolnego. Nie można zatem postawić zarzutu, iż pod potrzeby postępowania kształtowano stan faktyczny.

Mając na uwadze zebrany w sprawie materiał dowodowy organy podatkowe podczas ponownego postępowania podatkowego zobowiązane będą do rozważenia, czy w okresie od dnia uznania rachunku bankowego skarżącej kwotą 700.000 zł do dnia zawarcia umowy pożyczki, nie wystąpiło nieodpłatne świadczenie polegające na możliwości korzystania z kwoty 700.000 zł , liczone wg odsetek, jakie należałoby zapłacić za korzystnie z takiej kwoty, w tym okresie w banku.

Warto w tym miejscu powołać wyrok Sądu Najwyższego z dnia 2 kwietnia 2003 r., sygn. akt III RN 49/02, w którym SN przyjął, iż wkład pieniężny wpłacony przez akcjonariuszy spółki na podwyższenie kapitału akcyjnego, które ostatecznie nie nastąpiło, jest nieodpłatnym świadczeniem na rzecz spółki. Stanowi jej przychód w wysokości odsetek, jakie Spółka zapłaciłaby za kredyt równy temu świadczeniu. A także orzeczenie tego Sądu z dnia 10 czerwca 2003 r., sygn. akt [...], [...], gdzie postawiono tezę, że do chwili podjęcia przez nadzwyczajne zgromadzenie wspólników spółki z o.o. uchwały w sprawie podwyższenia jej kapitału zakładowego, dokonywane przez udziałowca wpłaty na poczet kapitału tej spółki nie mogły być objęte wyłączeniem przedmiotowym przychodów, o którym mowa w art. 12 ust. 4 pkt 4 updop, bowiem skorzystanie z tego wyłączenia możliwe było dopiero w chwili rzeczywistego podwyższenia kapitału zakładowego na skutek podjęcia stosownej uchwały przez zgromadzenie wspólników. Do tego momentu wpłaty takie należało zaliczyć do przychodów jako nieodpłatne świadczenia - art. 12 ust. 1 pkt 2 tej ustawy, których wartość powinna zostać ustalona na podstawie jej art. 12 ust. 6 pkt 4 w wysokości odpowiadającej wysokości odsetek, jakie spółka musiałaby zapłacić, gdyby takie same kwoty chciała w tym czasie pozyskać na rynku kapitałowym.

Mając powyższe na uwadze, w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz.1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji. Na podstawie art. 152 cyt. ustawy Sąd określił, iż zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości. Natomiast w oparciu o art. 200 p.p.s.a. orzeczono o kosztach sądowych.