Wyrok NSA, sygn. akt III SA 47/00
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 2001-03-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Administracyjne postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 56 par. 1
journal: Dz.U. 1991 nr 36 poz. 161
law: Obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 26 lutego 1991 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Teza: Wspólnik w postępowaniu merytorycznym mógł wstrzymać na odstąpienie od orzeczenia odpowiedzialności osoby trzeciej ze względu na zasady współżycia społecznego lub inne ważne względy społeczno-gospodarcze, zaś w postępowaniu egzekucyjnym tego rodzaju przesłanki nie mogą stanowić przeszkody do wszczęcia i kontynuowania tego postępowania.

Fakt uruchomienia nadzwyczajnych środków wzruszeń decyzji podatkowej nie daje podstawy do przerwania postępowania egzekucyjnego, ponieważ nie jest ono zawarte w zamkniętym katalogu przesłanek wymienionych w art. 56 par. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /t.j. Dz.U. 1991 nr 36 poz. 161 ze zm./.

TEZY

Wspólnik w postępowaniu merytorycznym mógł wstrzymać na odstąpienie od orzeczenia odpowiedzialności osoby trzeciej ze względu na zasady współżycia społecznego lub inne ważne względy społeczno-gospodarcze, zaś w postępowaniu egzekucyjnym tego rodzaju przesłanki nie mogą stanowić przeszkody do wszczęcia i kontynuowania tego postępowania.

Fakt uruchomienia nadzwyczajnych środków wzruszeń decyzji podatkowej nie daje podstawy do przerwania postępowania egzekucyjnego, ponieważ nie jest ono zawarte w zamkniętym katalogu przesłanek wymienionych w art. 56 par. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /t.j. Dz.U. 1991 nr 36 poz. 161 ze zm./.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu skargi Andrzeja Tadeusza W. na decyzję Izby Skarbowej w W. Oddział Zamiejscowy w R. w przedmiocie zawieszenia postępowania egzekucyjnego - oddala skargę.


UZASADNIENIE

Pierwszy Urząd Skarbowy w R. wszczął i prowadzi postępowanie egzekucyjne przeciwko Andrzejowi T. W. na podstawie wystawionych przez siebie w dniu 11.03.1999 r. tytułów wykonawczych (...) obejmujących zaległości podatkowe Spółki z o. o. "ATW" z tytułu podatku od towarów i usług za listopad 1995 r., luty i październik 1996 r. i kwiecień 1997 r. w łącznej kwocie 170.915,84zł plus odsetki za zwłokę. Podstawę wystawienia tytułów wykonawczych stanowiła ostateczna decyzja Pierwszego Urzędu Skarbowego w R. z dnia 30.10.1997 r. (...) ustalająca odpowiedzialność Andrzeja T. W. za zobowiązania podatkowe Spółki z o. o. "ATW" w łącznej kwocie 475.539,15 zł, w tym podatek od towarów i usług w kwocie 169.452,84 zł.

W toku postępowania egzekucyjnego zawiadomieniem z dnia 19.03.1999 r. organ egzekucyjny dokonał zajęcia wynagrodzenia za pracę zobowiązanego.

Pismem z dnia 15.09.1999 r. zobowiązany zwrócił się do Urzędu Skarbowego z wnioskiem o wstrzymanie egzekucji, w którym stwierdził że postępowanie w sprawie odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe Spółki było przedwczesne i dotknięte licznymi nieprawidłowościami. Z tych względów wystąpił do Izby Skarbowej z wnioskiem o wznowienie postępowania w sprawie ustalenia jego odpowiedzialności, na co, jak stwierdził, otrzymał pozytywną odpowiedź tj. postanowienie Izby Skarbowej o wznowieniu postępowania w wyniku którego wydana zostanie nowa decyzja. Na tej podstawie wniósł o umorzenie bądź zawieszenie postępowania egzekucyjnego.

Powyższy wniosek Pierwszy Urząd Skarbowy w R. załatwił odmownie postanowieniem z dnia 7.10.1999 r. (...) odmawiającą wznowienia postępowania w sprawie ustalenia odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe Spółki.

W zażaleniu na to postanowienie zobowiązany wywodził, że decyzja o odmowie wznowienia postępowania nie jest prawomocna, zaś w jego sprawie nie wyjaśniono wszystkich istotnych okoliczności sprawy.

Izba Skarbowa w W. postanowieniem z dnia 3 grudnia 1999 r.:

1. uchyliła zaskarżone postanowienie w części dotyczącej egzekucji prowadzonej na podstawie tytułów z dnia 11 marca 1999 r. (...) i w tym zakresie umorzyła postępowanie egzekucyjne,

2. w pozostałej części zaskarżone postanowienie utrzymała w mocy.

Izba Skarbowa stwierdziła, iż decyzja z dnia 30.10.1997 r. o ustaleniu odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe spółki "ATW" została utrzymana w mocy decyzją Izby Skarbowej w R. z dnia 27.02.1998 r., zaś skargę na tę decyzję NSA oddalił wnioskiem z dnia 26 maja 1999 r. I SA/Lu 327/98. Izba Skarbowa stwierdziła, że w takim stanie rzeczy Urząd Skarbowy miał prawo umorzyć postępowanie egzekucyjne.

Izba Skarbowa wyjaśniła, iż fakt wniesienia odwołania do Ministra Finansów od decyzji 7.10.1999 r. odmawiającej wznowienia postępowania nie wstrzymuje jej wykonania.

Ponadto w tymże postępowaniu chodzi o podatek dochodowy od osób prawnych, natomiast prowadzone postępowanie egzekucyjne obejmuje należności Spółki "ATW" w podatku od towarów i usług i z tego względu wniosek zobowiązanego o zawieszenie postępowania egzekucyjnego nie jest zasadny.

Izba Skarbowa badając akta sprawy stwierdziła natomiast, iż zaległości wskazane w tytułach wykonawczych (...) nie zostały objęte decyzją z dnia 30.10.1997 r., (...) o odpowiedzialności Andrzeja T. W. za zobowiązania Spółki "ATW" stanowiącą podstawę wszczęcia egzekucji. Powyższe zobowiązania zostały określone przez Inspektora Kontroli Skarbowej decyzjami z dnia 19 i 20.06.1998 r. (...), a więc po wydaniu przez Urząd Skarbowy decyzji o odpowiedzialności podatkowej Andrzeja T. W. Tym samym egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu podatkowego.

W skardze skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego Andrzej W. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia zarzucając naruszenie prawa z uwagi na:

1. na brak ustosunkowania się do wszystkich kwestii podawanych w toku postępowania,

2. błędną interpretację art. 56 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przez przyjęcie, iż w postępowaniu egzekucyjnym nie jest dopuszczalne stosowanie art. 97 Kpa,

3. naruszenie zasad współżycia społecznego przez egzekwowanie zaległych zobowiązań spółki "ATW" w sytuacji, gdy te należności mogą być zaspokojone z majątku tejże spółki.

W uzasadnieniu swej skargi Andrzej T. W. wywodził, że w toku ustalania jego odpowiedzialności a także w toku egzekucji doszło do licznych nieprawidłowości.

Zostały zatem złożone wnioski o wznowienie postępowań podatkowych celem kompleksowego zbadania wszystkich spraw, albowiem w większości podatki zostały naliczone nieprawidłowo.

Zdaniem skarżącego egzekucję podjęto przedwcześnie, co stanowi naruszenie jego interesu prawnego a także naruszenie zasad współżycia społecznego zwłaszcza, że:

1. liczne podatki zostały naliczone nienależnie,

2.w spółce "ATW" do dyspozycji syndyka znaczny majątek,

3.istnieje możliwość zawieszenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 97 Kpa do czasu wyjaśnienia wątpliwości w określeniu zobowiązań podatkowych spółki.

W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa wniosła o jej oddalenie wywodząc, iż art. 56 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w swojej treści stanowi zamknięty katalog okoliczności w związku z którymi postępowanie obligatoryjnie ulega zawieszeniu. Art. 18 powołanej ustawy jest przepisem pomocniczym mającym zastosowanie tylko w sytuacjach nie przewidzianych w ustawie. Ponieważ uregulowania dotyczące zawieszenia postępowania egzekucyjnego znajdują się bezpośrednio w treści art. 56 ustawy egzekucyjnej, to art. 18 ustawy nie ma zastosowania w tym zakresie.

W piśmie procesowym z dnia 28 lutego 2001 r. skarżący poinformował, że złożone do Ministra Finansów odwołanie od decyzji Izby Skarbowej z dnia 30 października 2000 r. odmawiającej uchylenia decyzji z dnia 27 lutego 1998 r. orzekającej o ustaleniu odpowiedzialności za zobowiązania spółki "ATW".

Poinformował ponadto, iż wniósł skargę na decyzję Izby z dnia 7 lipca 2000 r., /nie wskazał przedmiotu skargi/. Podtrzymuje argumentację o możliwości stosowania art. 97 par. 1 pkt 4 Kpa w postępowaniu egzekucyjnym powołał się na wyrok NSA z dnia 30 czerwca 2000 r. - I SA/Ka 1858/98.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie może być jedynie kwestia zgodności z prawem postanowienia Izby Skarbowej z dnia 3 grudnia 1999 r. dotyczącego odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego wedle reguł wymienionych w art. 56 par. 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Toteż skarżącemu w postępowaniu egzekucyjnym nie przysługiwało prawo do podnoszenia zarzutów o charakterze merytorycznym co do nienależnie naliczonych "licznych podatków" spółki "ATW".

Izba Skarbowa zasadnie przy tym zauważyła, iż postępowanie egzekucyjne wszczęto co do wyegzekwowania zaległości w podatku od towarów i usług spowodowanych przez ową spółkę a "nieprawidłowości" w wymiarze tego podatku Andrzej W. akurat nie wymienia.

Podkreślenia wymaga, że postępowanie egzekucyjne wszczęte zostało po uprawomocnieniu się decyzji z dnia 30 października 1997 r. /poddanej kontroli sądowej/ w przedmiocie ustalenia odpowiedzialności wspólnika za zobowiązania podatkowe spółki prawa handlowego.

Podkreślenia również wymaga, że o ile wspólnik w postępowaniu merytorycznym mógł wstrzymać na odstąpienie od orzeczenia odpowiedzialności osoby trzeciej ze względu na zasady współżycia społecznego lub inne ważne względy społeczno-gospodarcze, o tyle w postępowaniu egzekucyjnym tego rodzaju przesłanki nie mogą stanowić przeszkody do wszczęcia i kontynuowania tego postępowania.

Także fakt uruchomienia nadzwyczajnych środków wzruszeń decyzji podatkowej nie daje podstawy do przerwania postępowania egzekucyjnego, albowiem nie mieści się to w zamkniętym katalogu przesłanek wymienionych w art. 56 par. 1 ustawy egzekucyjnej. Dotyczy to w szczególności żądanie wznowienia postępowania wymiarowego w podatku dochodowym od osób prawnych i to w sytuacji kiedy już wydana została odmawiająca tego wznowienia.

Przedmiotom kontroli sądowej nie można natomiast uczynić zarzutu odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego gdy chodzi o działania zobowiązanego podjęte po wydaniu postanowienia egzekucyjnego z dnia 3 grudnia 1999 r. /czyli związane z żądaniem uchylenia ostatecznej decyzji Izby Skarbowej/ z dnia 30 października 2000 r. /o czym skarżący informuje w piśmie procesowym z dnia 28 lutego 2001 r./.

Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że skarga nie została oparta na uzasadnionych przesłankach prawnych a zatem podlegała ona oddaleniu na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./.