Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1637/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2012-12-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6075 Działalność zawodowa w dziedzinie gospodarowania nieruchomościami
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Infrastruktury
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 158, art. 175, art. 181, art. 186, art. 186a, art. 194 ust. 2
journal: Dz.U. 1997 nr 115 poz 741
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Magdalena Bosakirska Sędzia NSA Stanisław Gronowski (spr.) Sędzia del. WSA Piotr Pietrasz Protokolant Michał Stępkowski po rozpoznaniu w dniu 13 grudnia 2012 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Ministra Infrastruktury (obecnie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej) od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 6 kwietnia 2011 r. sygn. akt I SA/Wa 895/10 w sprawie ze skargi J. L. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] w przedmiocie kary dyscyplinarnej wobec rzeczoznawczy majątkowego 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W., 2. zasądza od J. L. na rzecz Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej kwotę 280 (dwieście osiemdziesiąt) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 6 kwietnia 2011 r., sygn. akt I SA/Wa 895/10, wydanym w sprawie ze skargi J. L. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] lutego 2010 r. Nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności zawodowej rzeczoznawcy majątkowego, uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] lutego 2009 r.

Wyrok zapadł na tle następującego stanu faktycznego sprawy:

P. Urząd Wojewódzki w B. w pismach z dnia 7 marca i 20 czerwca 2008 r., skierowanych do Ministra Infrastruktury, powziął wątpliwość, czy rzeczoznawca majątkowy J. L., sporządzając operaty szacunkowe z dnia 15 listopada 2006 r. i 21 stycznia 2008 r., dotyczące określenia wartości nieruchomości pozostawionych przez A. B. poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej, położonej w miejscowości K., Gmina G., powiat dz., województwo w. oraz operaty szacunkowe z dnia 15 listopada 2006 r. i z 21 stycznia 2008 r., dotyczące określenia wartości nieruchomości pozostawionej przez S. B. poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej, położonej w miejscowości W., Gmina G., powiat d., województwo w., działał zgodnie z zasadami szczególnej staranności właściwej dla zawodowego charakteru czynności szacowania oraz bezstronności, a w szczególności, czy spełnił wymagania zawarte w:

• § 4, § 55 i § 56 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 listopada 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U. Nr 207, poz. 2109 ze zm.),

• w szczególności art. 10 i art. 11 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 169, poz. 1418 ze zm.),

• krajowym standardzie wyceny w zakresie szczególnej zawodowej staranności i bezstronności oraz zasad etyki zawodowej oraz standardzie KSWS 1.1. wyceny nieruchomości pozostawionych poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej na potrzeby realizacji prawa do rekompensaty.

Powołane przepisy cytowanego rozporządzenia w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego, wydanego na podstawie ustawy o gospodarce nieruchomościami, miały następującą treść:

§ 4

1. Przy stosowaniu podejścia porównawczego konieczna jest znajomość cen transakcyjnych nieruchomości podobnych do nieruchomości będącej przedmiotem wyceny, a także cech tych nieruchomości wpływających na poziom ich cen.

2. W podejściu porównawczym stosuje się metodę porównywania parami, metodę korygowania ceny średniej albo metodę analizy statystycznej rynku.

3. Przy metodzie porównywania parami porównuje się nieruchomość będącą przedmiotem wyceny, której cechy są znane, kolejno z nieruchomościami podobnymi, które były przedmiotem obrotu rynkowego i dla których znane są ceny transakcyjne, warunki zawarcia transakcji oraz cechy tych nieruchomości.

4. Przy metodzie korygowania ceny średniej do porównań przyjmuje się z rynku właściwego ze względu na położenie wycenianej nieruchomości co najmniej kilkanaście nieruchomości podobnych, które były przedmiotem obrotu rynkowego i dla których znane są ceny transakcyjne, warunki zawarcia transakcji oraz cechy tych nieruchomości. Wartość nieruchomości będącej przedmiotem wyceny określa się w drodze korekty średniej ceny nieruchomości podobnych współczynnikami korygującymi, uwzględniającymi różnicę w poszczególnych cechach tych nieruchomości.

5. Przy metodzie analizy statystycznej rynku przyjmuje się zbiór cen transakcyjnych właściwych do określenia wartości nieruchomości reprezentatywnych, o których mowa w art. 161 ust. 2 ustawy. Wartość nieruchomości określa się przy użyciu metod stosowanych do analiz statystycznych.

§ 55

1. Operat szacunkowy przedstawia postępowanie, o którym mowa w art. 4 pkt 6 ustawy.

2. Operat szacunkowy zawiera informacje niezbędne przy dokonywaniu wyceny nieruchomości przez rzeczoznawcę majątkowego, w tym wskazanie podstaw prawnych i uwarunkowań dokonanych czynności, rozwiązań merytorycznych, przedstawienia toku obliczeń oraz wyniku końcowego.

§ 56

1. W operacie szacunkowym przedstawia się sposób dokonania wyceny nieruchomości, w tym:

1) określenie przedmiotu i zakresu wyceny;

2) określenie celu wyceny;

3) podstawę formalną wyceny nieruchomości oraz źródła danych o nieruchomości;

4) ustalenie dat istotnych dla określenia wartości nieruchomości;

5) opis stanu nieruchomości;

6) wskazanie przeznaczenia wycenianej nieruchomości;

7) analizę i charakterystykę rynku nieruchomości w zakresie dotyczącym celu i sposobu wyceny;

8) wskazanie rodzaju określanej wartości, wyboru podejścia, metody i techniki szacowania;

9) przedstawienie obliczeń wartości nieruchomości oraz wyniku wyceny wraz z uzasadnieniem.

2. Kwotę wartości nieruchomości wyraża się w pełnych złotych.

3. W operacie szacunkowym zamieszcza się także stosowne klauzule wskazujące na szczególne okoliczności dotyczące wyceny nieruchomości.

4. Do operatu szacunkowego dołącza się istotne dokumenty wykorzystane przy jego sporządzaniu.

5. Wyciąg, o którym mowa w art. 158 ustawy, zamieszcza się na początku operatu szacunkowego.

Wskazane przepisy powołanej ustawy o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej miały następującą treść:

art. 10

1. Operaty szacunkowe, o których mowa w art. 7 ust. 1 pkt 3, są sporządzane z uwzględnieniem dowodów wymienionych w art. 6 ust. 1 pkt 1 i ust. 3.

2. W przypadku operatów szacunkowych, o których mowa w ust. 1, nie stosuje się przepisów art. 156 ust. 3 i 4 oraz art. 158 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.

art. 11

1. Wartość rynkową nieruchomości pozostawionej poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej określa się na podstawie nieruchomości podobnych, położonych na obszarze porównywalnych rynków lokalnych funkcjonujących obecnie w Rzeczypospolitej Polskiej. Przy określaniu wartości nieruchomości uwzględnia się przeciętne ceny transakcyjne uzyskane za nieruchomości podobne, zbywane w miejscowości o zbliżonej liczbie mieszkańców, porównywalnym stopniu urbanizacji i charakterze administracyjnym do miejscowości, w której znajduje się nieruchomość pozostawiona, położonej na obszarze województwa lub miasta wydzielonego, o którym mowa w ust. 2, z uwzględnieniem współczynników określających różnice w poziomie rozwoju gospodarczego tych województw lub miast w okresie przed 1939 r., z zastrzeżeniem ust. 4.

Celem przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego powołane wyżej pisma P. Urzędu Wojewódzkiego w B. skierowano do Komisji Odpowiedzialności Zawodowej, działającej na podstawie rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 11 stycznia 2008 r. w sprawie postępowania z tytułu odpowiedzialności zawodowej rzeczoznawców majątkowych, pośredników w obrocie nieruchomościami oraz zarządców nieruchomości (Dz. U. Nr 11, poz. 66), wydanego na podstawie art. 197 pkt 8 ustawy o gospodarce nieruchomościami. W świetle tego przepisu wspomniane rozporządzenie uzyskało delegacje do określenia m.in. sposobu i trybu przeprowadzania postępowania z tytułu odpowiedzialności zawodowej.

Posiedzenie Komisji Odpowiedzialności Zawodowej, z udziałem J. L., zwanego dalej "skarżącym", który złożył wyjaśnienia, i jego obrońcy, odbyło się w dniu 30 września 2008 r. Z posiedzenia sporządzono obszerny protokół końcowy [...]. W świetle tego protokołu nie wszystkie wątpliwości P. Urzędu Wojewódzkiego w B. co do sporządzonych przez skarżącego operatów zostały podzielone.

Natomiast w świetle wspomnianego protokołu nie znalazły w pełni uzasadnienia w dokumentach następujące ustalenia operatów skarżącego:

Zdaniem Komisji przedstawiony opis stanu nieruchomości, nie w pełni znajduje podstawy w dokumentach. Skarżący opisał położenie nieruchomości, wielkość powierzchni gruntów, rodzaj i wiek budynków zgodnie z dowodami, o których mówi art. 6 ustawy powołanej ustawy o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Polski. Jednakże w operatach wymienionych w pkt. VI.3c i VI.3d, opisując las, przyjęto wiek drzewostanu na 70 lat. Wyjaśnienia skarżącego, że jest to średni wiek dla tego typu gatunków drzew uznano za nieuprawnione. Ponadto w operacie wymienionym w pkt. VI.3b skarżący przyjął dla potrzeb szacowania wielkości powierzchni zabudowań, które nie zostały potwierdzone żadnymi dowodami. W swych wyjaśnieniach skarżący przyjął te wielkości na podstawie innych, podobnych nieruchomości, co nie zostało uznane przez Komisje za przekonujące. Nieruchomości podobne nie muszą być takie same. Budynki nieruchomości podobnych mogą różnić się wielkością powierzchni i innymi cechami i nie można było przyjmować tych danych do wyceny omawianych nieruchomości.

Odnosząc się do czynności dotyczących analizy i charakterystyki rynku nieruchomości we wszystkich operatach szacunkowych zostały one w ocenie Komisji wykonane w niepełnym zakresie. Nieruchomości położone w miejscowościach K. i W. są do siebie podobne pod względem rodzaju, powierzchni gruntów, rodzaju i wielkości zabudowań, a ponadto znajdują się w tej samej gminie, w tym samym powiecie i województwie. Skarżący przyjął powiat sokolski jako rynek porównywalny do rynku szacowanych nieruchomości. W operacie wymienionym w pkt. VI. 3b rzeczoznawca majątkowy ograniczył okres badania rynku do 1 roku i uznał, że na tym rynku nie było transakcji sprzedaży nieruchomości podobnych do nieruchomości wycenianej. Według wyjaśnień skarżącego przyjęto taki okres badania cen ze względu na dużą dynamikę rynku i dla wyeliminowania zmian cen spowodowanych upływem czasu. Te wyjaśnienia nie przekonały Komisji, gdyż w przypadku małej liczby transakcji, rzeczoznawca majątkowy może wydłużyć okres badania rynku. W przypadku braku transakcji sprzedaży nieruchomości podobnych na rynku wybranego powiatu rzeczoznawca powinien był przeanalizować rynek innego powiatu. Niewykonanie pełnej analizy rynku nieruchomości skutkowało przyjęciem przez rzeczoznawcę majątkowego nieuprawnionego wniosku, że brak jest nieruchomości podobnych do nieruchomości wycenianej i w konsekwencji zastosowanie podejścia kosztowego. W operacie szacunkowym dla tej samej miejscowości (K.), wykonanym 14 miesięcy wcześniej, skarżący wykorzystał w procedurze szacowania nieruchomości podobne z terenu powiatu sokolskiego. Skarżący nie określił wielkości zmian cen wynikających z upływu czasu (trendu czasowego), ograniczając się jedynie do stwierdzeń: "poziom cen ulegał dynamicznym zmianom" lub "trend wzrostu cen ma łagodniejszy przebieg". Opisane wyżej działania rzeczoznawcy dotyczące analizy i charakterystyki rynku nieruchomości w ocenie Komisji świadczą o małej staranności przy wykonywaniu tych czynności.

Zdaniem Komisji częściowo zostały wykonane przez skarżącego czynności polegające na przedstawieniu obliczeń wartości nieruchomości oraz wyniku końcowego wyceny wraz z uzasadnieniem. Konsekwencją nieokreślenia wielkości trendu czasowego było nieuwzględnienie go w obliczeniach. Wyjaśnienia rzeczoznawcy, według którego do próby reprezentatywnej dla nieruchomości rolnych niezabudowanych w operatach wymienionych w pkt. VI.3b i VI.3d przyjęte zostały nieruchomości z okresu bezpośrednio poprzedzającego wycenę, nie znalazły potwierdzenia w faktach. Przesłana przez skarżącego próbka reprezentatywna zawiera transakcje zawarte od października 2006 r. do kwietnia 2007 r. (wycena sporządzona została w dniu 21 stycznia 2008 r.). Konsekwencją ograniczonej analizy rynku było przyjęcie podejścia kosztowego w operacie wymienionym w pkt. VI.3b. W świetle porównania wyników wyceny w operatach wymienionych w pkt. VI.3a i 3b dotyczących miejscowości K. oszacowana wartość niezabudowanej części nieruchomości wzrosła o 41% (538.162/365.024), a wartość części zabudowanej (siedliska) wzrosła prawie 13-krotnie (1.598.459/125.358). Z porównania wyników wyceny w operatach wymienionych w pkt. VI. 3 c i 3 d dotyczących miejscowości W. wynika, że oszacowana wartość nie zabudowanej części nieruchomości wzrosła o 38% (449.581/326450), wartość części zabudowanej (siedliska) wzrosła o 87% (203.300/108.558), a lasu o 51% (213.558/153.172). W ocenie Komisji bardzo duży wzrost oszacowanych wartości zabudowanych części nieruchomości i lasu w okresie 14 miesięcy nie znalazł potwierdzenia w podanych przez skarżącego danych rynkowych. Ponadto skarżący nie uzasadnił w operatach szacunkowych wyników końcowych wycen.

W ocenie Komisji, biorąc pod uwagę opisane wyżej okoliczności, skarżący naruszył przepisy § 55 ust. 2 oraz § 56 ust. 1 pkt. 5, pkt. 7 i pkt. 9 wspomnianego rozporządzenia w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego. Postępowanie skarżącego w tym zakresie stanowi także naruszenie art. 10 ust. 1 ustawy o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 175 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez nie zachowanie szczególnej staranności właściwej dla zawodowego charakteru czynności szacowania.

Przechodząc do wątpliwości P. Urzędu Wojewódzkiego w B. dotyczących spełnienia wymogów wskazanych w art. 7, art. 10 i art. 11 ustawy o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, w ocenie Komisji przepis art. 7 tej ustawy nie dotyczy czynności rzeczoznawcy majątkowego.

Natomiast w ocenie Komisji doszło do naruszenia przez skarżącego art. 10 ust. 2 powołanej wyżej ustawy, według redakcji obowiązującej od dnia 11 listopada 2006 r. W myśl tego przepisu, w przypadku operatów szacunkowych nie stosuje się przepisów art. 156 ust. 3 i 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Oznacza to, że operat szacunkowy może być wykorzystywany po upływie 12 miesięcy od daty jego sporządzenia i nie dokonuje się potwierdzenia jego aktualności. Skarżący nie zastosował się do tego przepisu i wykonał operaty szacunkowe wymienione w pkt. VI.3b i 3d. Wyjaśnienia skarżącego, że wcześniej wykonane operaty nie znalazły się w obiegu prawnym nie potwierdziły się, ponieważ pozostawały one w dyspozycji P Urzędu Wojewódzkiego, który przesłał je do Ministra Infrastruktury.

W ocenie Komisji skarżący nie wykonał wyceny sadu, w operatach wymienionych w pkt. VI.2c i 2d (miejscowość W.), zgodnie z wymaganiami art. 11 ust. 3 w/w ustawy. Stanowi to również naruszenie art. 175 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez niezachowanie szczególnej staranności właściwej dla zawodowego charakteru czynności szacowania.

Natomiast, zdaniem Komisji, z powodu braku spełnienia dyspozycji art. 175 ust. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami naruszenie Standardu KSWS 1.1 nie może być podstawą orzekania kar z tytułu odpowiedzialności zawodowej rzeczoznawcy.

Uzasadniając wnioskowaną karę dyscyplinarną, jaką jest zawieszenie wykonywania uprawnień zawodowych na okres 3 miesięcy (art. 178 ust. 2 pkt 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami), Komisja wzięła pod uwagę w szczególności:

• rażące naruszenie przez skarżącego § 55 ust. 2 i 56 ust. 1 powołanego rozporządzenia w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego, co spowodowało 13-krotny wzrost oszacowanej wartości zabudowanej części nieruchomości położonej w miejscowości K. w okresie 14 miesięcy i 87% wzrost wartości niezabudowanej części nieruchomości położonej w miejscowości W. w okresie 14 miesięcy, zaś takiego wzrostu cen nie zanotowano na rynku nieruchomości rolnych w wymienionym okresie. Jak podkreślono, wykonanie dwóch operatów szacunkowych tej samej nieruchomości w odstępie niewiele przekraczającym jeden rok, z tak znaczną różnicą określonej wartości, szczególnie rażącą w przypadku nieruchomości położonej w miejscowości K., gm. G. (15 listopada 2006 r. - 313.825 zł, i 21 stycznia 2008 r. – 1.367.437 zł), podważa wiarygodność rzeczoznawcy, zarówno w stosunku do pierwszego, jak i drugiego operatu szacunkowego.

• rażące naruszenie art. 10 ust. 1 i art. 11 ust. 3 ustawy o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, poprzez niepoparte dowodami: przyjęcie wieku drzewostanu w miejscowości W., nieuprawnione przyjęcie powierzchni budynków położonych w miejscowości K., brak wykonania wyceny sadu w miejscowości W. oraz ponowne wykonanie wyceny miejscowości K. i W. w dniu 21 stycznia 2008 r. pomimo, że poprzednie wyceny, zgodnie z art. 10 ust. 2 ustawy o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, były nadal aktualne.

• naruszenie przez skarżącego art. 175 ust. 1. ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Ostateczną decyzją Ministra Infrastruktury z dnia [...] lutego 2010 r. Nr [...] utrzymano w mocy wcześniejszą decyzję tego organu z dnia [...] lutego 2009 r., nakładającą na skarżącego karę dyscyplinarną w postaci zawieszenia uprawnień zawodowych na okres 3 miesięcy.

Podstawę materialnoprawną decyzji stanowił przepis art. 195a w związku z art. 178 ust. 2 pkt 3 cytowanej ustawy o gospodarce nieruchomościami. W myśl art. 195a wspomnianej ustawy, minister właściwy do spraw budownictwa, gospodarki przestrzennej i mieszkaniowej, na podstawie wyników postępowania wyjaśniającego, orzeka, w drodze decyzji, o zastosowaniu jednej z kar dyscyplinarnych, o których mowa w art. 178 ust. 2, art. 183 ust. 2 oraz art. 188 ust. 2, albo o umorzeniu postępowania z tytułu odpowiedzialności zawodowej, z zastrzeżeniem ust. 2. Stosownie do art. 178 tej ustawy: Rzeczoznawca majątkowy niewypełniający obowiązków, o których mowa w art. 158 oraz art. 175, podlega odpowiedzialności zawodowe (ust. 1); Wobec rzeczoznawcy majątkowego, w myśl ust. 2, mogą być orzeczone, z tytułu odpowiedzialności zawodowej, następujące kary dyscyplinarne: 1) upomnienie; 2) nagana; 3) zawieszenie uprawnień zawodowych na okres od 3 miesięcy do 1 roku; 4) zawieszenie uprawnień zawodowych do czasu ponownego złożenia egzaminu z wynikiem pozytywnym; 4a) pozbawienie uprawnień zawodowych z możliwością ponownego ubiegania się o ich nadanie; 5) pozbawienie uprawnień zawodowych z możliwością ubiegania się o ponowne ich nadanie po upływie 3 lat od dnia ich pozbawienia.

Organ, po zapoznaniu się z materiałem dowodowym sprawy, uznał za udowodnione (bezsporne) ustalenia Komisji Odpowiedzialności Zawodowej o niewypełnieniu przez skarżącego obowiązków, o których mowa w art. 175 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. W myśl tego przepisu, rzeczoznawca majątkowy jest zobowiązany do wykonywania czynności, o których mowa w art. 174 ust. 3 i 3a, zgodnie z zasadami wynikającymi z przepisów prawa i standardami zawodowymi, ze szczególną starannością właściwą dla zawodowego charakteru tych czynności oraz z zasadami etyki zawodowej, kierując się zasadą bezstronności w wycenie nieruchomości. Zaakceptowano dokonaną przez Komisję Odpowiedzialności Zawodowej ocenę czynności zawodowych wykonanych przez skarżącego, zawartą we wspomnianym protokole końcowym. Uwzględniając winę skarżącego podzielono stanowisko Komisji, iż najwłaściwszą karą dyscyplinarną jest zawieszenie uprawnień zawodowych skarżącego na okres 3 miesięcy.

Od powyższej decyzji skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W., który wyrokiem z dnia 6 kwietnia 2011 r., sygn. akt I SA/Wa 895/10 uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] lutego 2009 r., o czym była mowa na wstępie.

Według Sądu pierwszej instancji przepis art. 195a ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami jednoznacznie nie określa znaczenia ustaleń dokonanych przez Komisję Odpowiedzialności Zawodowej dla sposobu rozstrzygnięcia sprawy przez właściwy organ – Ministra Infrastruktury.

Właściwa wykładnia art. 195a ust. 1 powołanej ustawy powinna zdaniem Sądu pierwszej instancji prowadzić do następujących wniosków, a mianowicie:

• ustalenia poczynione przez Komisję Odpowiedzialności Zawodowej w ramach postępowania wyjaśniającego stanowią jedynie materiał dowodowy podlegający ocenie przez właściwy organ w oparciu o ogólną regułę określoną w art. 80 k.p.a., co oznacza ostatecznie, iż przedstawiony przez Komisję wynik postępowania wyjaśniającego nie jest dla organu w jakikolwiek sposób wiążący;

• Komisja Odpowiedzialności Zawodowej jest uprawniona wyłącznie do przedstawienia wyników postępowania wyjaśniającego, z pominięciem możliwości formułowanie wniosków i opinii co do zasadności nałożenia kary dyscyplinarnej lub wyboru jej rodzaju;

• Minister Infrastruktury jest zobowiązany, realizując w ten sposób także dyspozycję art. 107 § 3 k.p.a., przedstawić własne, szczegółowe stanowisko tego organu, a nie Komisji, co do faktu naruszenia przez rzeczoznawcę majątkowego obowiązujących przepisów i podstaw nałożenia określonej kary dyscyplinarnej.

W ocenie Sądu pierwszej instancji Minister Infrastruktury w istocie ograniczył się w wydanych decyzjach do przedstawienia obszernego sprawozdania z poczynionych przez Komisję ustaleń, co uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] lutego 2009 r.

Minister Infrastruktury złożył skargę kasacyjną od powyższego wyroku, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W. oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

Skarga kasacyjna oparta jest na obu podstawach zaskarżenia wskazanych w art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej p.p.s.a.

Skarga kasacyjna zarzuca:

1) naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 175 ust. 1 i art. 195a ust. 1 w zw. z art., 178 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez uchylenie obydwu decyzji organu z powodu błędnego uznania, że organ nie przedstawił stanowiska co do faktu naruszenia przez rzeczoznawcę majątkowego obowiązujących przepisów prawa i podstaw nałożenia na rzeczoznawcę kary dyscyplinarnej;

2) naruszenie art. 194 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami w zw. z § 13 ust. 1 pkt 7 i 8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 11 stycznia 2008 r. w sprawie postępowania z tytułu odpowiedzialności zawodowej rzeczoznawców majątkowych, pośredników w obrocie nieruchomościami oraz zarządców nieruchomości (Dz. U. Nr 11, poz. 66) poprzez błędne uznanie, że poza kompetencją Komisji Odpowiedzialności Zawodowej jest formułowanie wniosków i opinii co do zasadności nałożenia i wymiaru kary dyscyplinarnej;

3) naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez uchylenie decyzji organu w następstwie błędnego uznania, że w sprawie doszło do innego naruszenia przepisów prawa, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, która zachodzi w przypadkach przewidzianych w § 2 tego artykułu. W niniejszej sprawie nie występują jednak żadne z wad wymienionych we wspomnianym przepisie, które powodowałyby nieważność postępowania prowadzonego przez Sąd pierwszej instancji.

Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie.

Lakoniczne, i zresztą nietrafne, o czym dalej, uzasadnienie zaskarżonego wyroku, zmierzające do zupełnego zmarginalizowania znaczenia ustaleń Komisji Odpowiedzialności Zawodowej dla potrzeb wydania przez Ministra Infrastruktury decyzji w trybie art. 195a ustawy o gospodarce nieruchomościami, nie zasługują na aprobatę, jak również nie zasługuje na akceptację odmowa skontrolowania przez Sąd pierwszej instancji zaskarżonej decyzji z powołaniem się na poglądy zaprezentowane w zaskarżonym wyroku przez Sąd pierwszej instancji.

Komisja Odpowiedzialności Zawodowej, czego zdaje się nie zauważać Sąd pierwszej instancji, posiada ustawowe umocowanie dla prowadzenia postępowania wyjaśniającego wobec rzeczoznawcy pod kątem prawidłowości wypełniania obowiązków, o których mowa w art. 158, art. 175, art. 181, art. 186 i art. 186a, na co wskazuje przepis art. 194 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Toteż, naruszenie przez Sąd pierwszej instancji powołanego wyżej przepisu zasadnie zarzuca skarga kasacyjna. Prowadzenie postępowania wyjaśniającego w zakresie, o którym wyżej mowa, jest ustawowym zadaniem wspomnianej Komisji, nie zaś Ministra Infrastruktury. Dlatego trudno zgodzić się ze stanowiskiem Sądu pierwszej instancji o istnieniu obowiązku Ministra Infrastruktury przedstawienia własnego, szczegółowego stanowiska, a nie Komisji, co do faktu naruszenia przez rzeczoznawcę majątkowego obowiązujących przepisów i podstaw nałożenia określonej kary dyscyplinarnej. Oczywiście, Minister Infrastruktury powinien odnieść się do ustaleń poczynionych przez Komisję Odpowiedzialności Zawodowej i ocenić je, co zresztą w sprawie miało miejsce, wbrew temu co zarzucił organowi Sąd pierwszej instancji, na co z kolei trafnie zwrócono uwagę w skardze kasacyjnej na wspomnianą błędność stanowiska Sądu pierwszej instancji.

Nie sposób również zaakceptować stanowiska Sądu pierwszej instancji jakoby Komisja Odpowiedzialności Zawodowej nie była uprawniona do zawnioskowania Ministrowi Infrastruktury rodzaju sankcji z tytułu naruszenia prawa przez rzeczoznawcę majątkowego. Jak to trafnie zarzuca skarga kasacyjna, a co wyraźnie wynika z przepisu § 13 ust. 1 pkt 8 powołanego rozporządzenia w sprawie postępowania z tytułu odpowiedzialności zawodowej rzeczoznawców majątkowych, pośredników w obrocie nieruchomościami oraz zarządców nieruchomości, złożenie przez Komisję wniosku o zastosowanie jednej z kar dyscyplinarnych, o których mowa odpowiednio w art. 178 ust. 2, art. 183 ust. 2 oraz art. 188 ust. 2 ustawy, albo o umorzenie postępowania z tytułu odpowiedzialności zawodowej, jest obligatoryjnym składnikiem protokołu końcowego.

Wobec trafności zarzutów skargi kasacyjnej, a także mając na uwadze w swej istocie nieuzasadnioną odmowę rozpoznania przez Sąd pierwszej instancji wniesionej w sprawie skargi, a tym samym skontrolowania zaskarżonej decyzji, należało na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. uchylić zaskarżony wyrok i sprawę przekazać do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 p.p.s.a.