Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SAB/Wa 371/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-12-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Zobowiązano ... i stwierdzono, że bezczynność miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa
Powołane przepisy: article: art. 1 ust.. 1, art. 2 ust. 1, art. 4 ust. 1 pkt 5, ust. 3
journal: Dz.U. 2016 poz 1764
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania (spr.), Sędziowie WSA Janusz Walawski, Piotr Borowiecki, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 5 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...] na bezczynność Polskiego Górnictwa Naftowego i Gazownictwa S.A. w [...] w przedmiocie dostępu do informacji publicznej 1. zobowiązuje do rozpoznania wniosku skarżącego Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r. o udostępnienie informacji publicznej w części dotyczącej punktów: 5, 7 i 8 w zakresie wyników kontroli zewnętrznych prowadzonych w PGNiG [...] S.A. z siedzibą w [...] w latach 2013-2016, w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność PGNiG S.A. z siedzibą w [...] w zakresie określonym w punkcie 1 wyroku nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie; 4. zasądza od PGNiG S.A. z siedzibą w [...] na rzecz skarżącego Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...] kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia [...] kwietnia 2017 r. Stowarzyszenie [...] z siedzibą w [...] (dalej również jako: "Wnioskodawca", "Stowarzyszenie") skierowało do PGNiG S.A. z siedzibą w [...] wniosek o udostępnienie informacji publicznej w trybie przepisów ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2016 r. poz. 1764 ze zm.), dalej również jako: "u.d.i.p." w postaci:

1) składu kolejnych zarządów PGNiG [...] S.A. od 2014 r. do dnia dzisiejszego,

2) wykształcenia obecnych członków zarządu PGNiG [...] S.A. wraz z podaniem lat, w których konkretne kierunki studiów lub kursów były rozpoczynane i kończone,

3) sprawozdań finansowych PGNiG [...] S.A. za lata 2013-2016,

4) sprawozdań zarządu z działalności PGNiG [...] S.A. za lata 2013-2016,

5) ocen dokonywanych przez Radę Nadzorczą w zakresie sprawozdań zarządu z działalności spółki PGNiG [...] S.A. za lata 2014-2016, sprawozdań finansowych za lata 2014-2016 oraz składanych walnemu zgromadzeniu corocznie pisemnych sprawozdań z wyników tej oceny za lata 2014-2016,

6) notatek ze spotkań Rady Nadzorczej PGNiG [...] Spółka S.A. w latach 2014-2016,

7) planów finansowych PGNiG [...] S.A. tworzonych na lata 2014-2017,

8) wyników kontroli wewnętrznych i zewnętrznych prowadzonych w PGNiG [...] S.A. w latach 2013-2016.

Stowarzyszenie wniosło o przesłanie ww. informacji na podany adres e-mail.

W dniu [...] maja 2017 r. Stowarzyszenie ponownie zwróciło się do PGNiG S.A. o udostępnienie ww. informacji wskazując, iż termin udzielenia odpowiedzi na wniosek upłynął w dniu [...] kwietnia 2017 r.

Pismem z dnia [...] lipca 2017 r. Stowarzyszenie wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność PGNiG S.A. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia [...] kwietnia 2017r. zarzucając naruszenie:

- art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zakresie, w jakim przepis ten stanowi normatywną podstawę do udostępniania informacji o działalności jednostek organizacyjnych w zakresie w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa,

- art. 13 ust. 1 u.d.i.p. w zakresie, w którym organ jest zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej na wniosek bez zbędnej zwłoki, jednak nie później niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, poprzez brak udostępnienia informacji publicznej przez skarżony organ.

W związku z powyższymi zarzutami Stowarzyszenie wniosło o: zobowiązanie PGNiG S.A. do rozpatrzenia wniosku z dnia [...] kwietnia 2017 r. o udostępnienie informacji publicznej; orzeczenie, że bezczynność PGNiG S.A. miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; wymierzenie PGNiG S.A. grzywny; zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi Stowarzyszenie wskazało, że PGNiG S.A. jest podmiotem, wobec którego stosowane są przepisy u.d.i.p. Zawarty w art. 4 u.d.i.p. katalog podmiotów podlegających przepisom ustawy ma charakter otwarty, co podkreśla użyte w jednostce prawnej sformułowanie "w szczególności". Zgodnie z odpisem z Krajowego Rejestru Sądowego, do przedmiotu działalności PGNiG S.A. należą m.in. handel energią elektryczną, górnictwo gazu ziemnego i ropy naftowej, handel paliwami gazowymi w systemie sieciowym oraz wytwarzanie paliw gazowych.

Również informacje, o których udostępnienie wnosiło Stowarzyszenie są informacją publiczną. Na gruncie u.d.i.p. pojęcie informacji publicznej stanowi katalog otwarty, co podkreśla sformułowany w art. 6 u.d.i.p. zwrot "w szczególności". Oczywistym jest, że prawo dostępu do informacji publicznej nie jest prawem nieograniczonym, a jako przykładowe ograniczenia wskazuje się tajemnicę przedsiębiorstwa oraz ochronę prywatności osoby fizycznej. Jednak w przypadku niniejszego wniosku ww. ograniczenia nie znajdują zastosowania, bowiem informacje, o których udostępnienie wnosiło Stowarzyszenie pozostają w związku z przedmiotem działalności podmiotu skarżonego. Mianowicie, mają one związek z sprawdzeniem rzetelności wykonywanych zadań, do których należy m.in. zapewnienie bezpieczeństwa energetycznego Polakom.

W odpowiedzi na skargę PGNiG S.A. wniosła o oddalenie skargi jako bezzasadnej, ewentualnie o umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego oraz o zasądzenie od skarżącego Stowarzyszenia na rzecz PGNiG S.A. kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

W uzasadnieniu wskazano, że PGNiG S.A. nie jest podmiotem właściwym w zakresie udostępniania informacji o Spółce PGNiG [...] S.A., która działa jako samodzielny podmiot prawa handlowego na konkurencyjnym rynku i na rzecz różnych podmiotów świadczy usługi związane m.in. z budową gazociągów i rurociągów.

PGNiG S.A. może być podmiotem, do którego działalności zastosowanie znajdą przepisy u.d.i.p., ale nie w zakresie całej działalności Spółki. PGNiG S.A. jako przedsiębiorstwo energetyczne, zdefiniowane w przepisie art. 3 pkt 12 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo Energetyczne, wykonuje określone zadania publiczne w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. Oznacza to, że PGNiG S.A. co do zasady jest zobowiązana do udostępnienia informacji publicznej. Należy jednak mieć na względzie, że z jednej strony PGNIG S.A. prowadzi działalność przedsiębiorstwa energetycznego realizującego zadania publiczne w sferze polityki energetycznej państwa, z drugiej zaś strony prowadzi działalność w formie spółki akcyjnej, funkcjonującej w obrocie gospodarczym na zasadzie tożsamej z innymi przedsiębiorcami. Zatem informacją publiczną podlegającą udostępnieniu będą takie informacje, które dotyczą działalności PGNiG S.A. związanej z wykonywaniem przez nią zadań publicznych.

Podkreślono, że informacje, o które wnosi Stowarzyszenie nie dotyczą PGNiG S.A. lecz Spółki PGNiG [...] S.A., która jest samodzielną jednostką prawa prywatnego, posiadającą własny majątek, działającą na otwartym rynku konkurencyjnym wraz z innymi firmami wykonawczymi, a ujawnienie tych informacji groziłoby ujawnieniem tajemnicy PGNiG [...] S.A. i jej kontrahentów. Wszelkie żądane przez skarżące Stowarzyszenie informacje mają charakter wewnętrzny podmiotu prywatnego (spółki akcyjnej, której właścicielem jest inna spółka akcyjna, tu: PGNIG S.A.). Informacja dotycząca m.in. wykształcenia członków kolejnych zarządów Spółki PGNiG [...] S.A., planów finansowych PGNiG [...] S.A., wyników kontroli wewnętrznych i zewnętrznych prowadzonych w PGNiG Technologie S.A. oraz ocen dokonywanych przez Radę Nadzorczą w zakresie sprawozdań Zarządu z działalności spółki PGNiG [...] S.A. nie pozostają w związku z wykonywaniem przez PGNiG S.A. zadań publicznych, do których należy m.in. zapewnienie bezpieczeństwa energetycznego Polakom.

Wśród wnioskowanych informacji, znajdują się także takie, które są ogólnie dostępne w odpowiednich rejestrach tj. składy Zarządu (punkt 1 wniosku), sprawozdania finansowe (punkt 3) oraz sprawozdania Zarządu (punkt 4). Wobec tego, zważywszy na pierwszeństwo szczególnego trybu udostępniania informacji publicznej wynikające z art. 1 ust. 2 u.d.i.p. w zw. z art. 8 i 8a ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz. U. z 2017 r., poz. 700 ze zm.), Stowarzyszenie powinno zwrócić się o uzyskanie przedmiotowych informacji dotyczących PGNiG [...] S.A. w tym właśnie trybie do sądu gospodarczego - Krajowego Rejestru Sądowego.

Ponadto wskazano, że zgodnie z art. 4 ust. 3 u.d.i.p. do udostępnienia informacji publicznej obowiązane są podmioty będące w posiadaniu takich informacji. PGNiG S.A., jako właściciel PGNiG [...] S.A., jest dysponentem tylko części z wnioskowanych przez Stowarzyszenie informacji. PGNiG S.A. nie posiada w szczególności informacji dotyczących notatek ze spotkań Rady Nadzorczej (pkt 6 wniosku) a także wyników kontroli wewnętrznych (pkt 8).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016r., poz. 718 ze zm.), dalej: p.p.s.a.", odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy.

W myśl art. 119 pkt 4 i art. 120 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 - 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W sprawie niniejszej, z uwagi na przedmiot zaskarżenia, należy mieć na względzie przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2016 r., poz. 1764 ze zm.), która kształtuje prawo do informacji publicznej, a także określa zasady i tryb jej udostępniania. Kognicja sądów administracyjnych do rozpoznania skarg na bezczynność w takich sprawach wynika z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., zaś potwierdza ją dodatkowo brzmienie art. 21 u.d.i.p.

Stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4: (1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności, (2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, (3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). Sąd w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (§ 1b). W myśl art. 149 § 2 p.p.s.a., sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.

Przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie definiują pojęcia bezczynności. W piśmiennictwie przyjmuje się jednak, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 109). Na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej bezczynność podmiotu obowiązanego do rozpoznania wniosku informacyjnego ma miejsce wówczas, gdy organ - będąc w posiadaniu żądanej informacji - nie podejmuje stosownej czynności materialno-technicznej w postaci udzielenia informacji publicznej (art. 10 ust 1 u.d.i.p.), nie wydaje decyzji o odmowie jej udostępnienia (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.), ewentualnie nie informuje wnioskodawcy, że w danej sprawie przysługuje inny tryb dostępu do wnioskowanej informacji publicznej (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.), bądź, że wnioskowana informacja nie posiada waloru informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p.

Zaznaczyć należy, że w przypadku złożenia skargi na bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej obowiązkiem Sądu jest w pierwszej kolejności zbadanie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym ustawy o dostępie do informacji publicznej. Dopiero bowiem stwierdzenie, że podmiot, do którego zwrócił się skarżący, był obowiązany do udostępnienia informacji publicznej oraz, że żądana przez skarżącego informacja ma charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów u.d.i.p., pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić wskazanemu podmiotowi bezczynność.

Ustawa o dostępie do informacji publicznej służy realizacji konstytucyjnego prawa dostępu do wiedzy na temat działalności organów władzy publicznej, osób pełniących funkcje publiczne, organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa (art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej). Używając w art. 2 ust. 1 u.d.i.p. pojęcia "każdemu", ustawodawca doprecyzował zastrzeżone w Konstytucji obywatelskie uprawnienie, wskazując, że każdy może z niego skorzystać na określonych w tej ustawie zasadach. Ustawa reguluje zasady i tryb dostępu do informacji, mających walor informacji publicznych, wskazuje, w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu oraz kiedy żądane przez wnioskodawcę informacje nie mogą zostać udostępnione.

Ustawa określa również podmioty obowiązane do udostępnienia informacji publicznej wskazując, iż należą do nich władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów (art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p.). W świetle powyższego, Spółka Akcyjna Polskie Górnictwo Naftowe i Gazownictwo, w której Skarb Państwa posiada 71,88% udziału w kapitale zakładowym, jest co do zasady podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, będącej w jej posiadaniu (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.). Spółka, jako przedsiębiorstwo energetyczne, zdefiniowane w art. 3 pkt 12 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne (Dz. U. z 2017 r., poz. 220 ze zm.), wykonuje określone zadania publiczne w rozumieniu art. 4 ust. 1 u.d.i.p. Ponadto, jak wynika ze Statutu zatwierdzonego uchwałą Nr [...] Rady Nadzorczej PGNIG S.A. z dnia [...] września 2017 r., PGNiG S.A. jest spółką akcyjną o szczególnym znaczeniu dla gospodarki państwa (§ 3 pkt 2) i realizuje zadania dla zapewnienia bezpieczeństwa energetycznego kraju w zakresie: ciągłości dostaw gazu dla odbiorców oraz utrzymania niezbędnych rezerw; bezpiecznej eksploatacji sieci gazowych; równoważenia bilansu paliw gazowych oraz dysponowania ruchem i mocą urządzeń energetycznych przyłączonych do wspólnej sieci gazowej; działalności wydobywczej gazu (§ 4 ust. 2).

Treść wniosku Stowarzyszenia z dnia [...] kwietnia 2017 r. dotyczy informacji odnoszących się do PGNiG [...] S.A., która niewątpliwie jest odrębnym podmiotem prawa handlowego. Nie oznacza to jednak, że PGNiG S.A., będąc adresatem wniosku, nie jest obowiązana do udostępnienia informacji publicznej dotyczącej tej właśnie Spółki (PGNiG [...] S.A.), jeżeli takie informacje posiada. Obowiązek informacyjny podmiotu zobowiązanego na gruncie u.d.i.p. jest bowiem konsekwencją samego faktu dysponowania taką informacją, co wynika wprost z zasady sformułowanej w art. 4 ust. 3 u.d.i.p.

Zaznaczenia wymaga, że założycielem Spółki PGNiG [...] S.A. i jej jedynym akcjonariuszem jest PGNiG S.A. Ponadto, jak wynika ze Statutu PGNiG [...] S.A. przyjętego uchwałą nr [...] Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia PGNiG [...] S.A. z dnia [...] września 2016 r., celem Spółki jest prowadzenie działalności ukierunkowanej na realizację strategii grupy kapitałowej PGNiG determinującej interes grupy kapitałowej PGNiG. Przez interes grupy kapitałowej PGNiG rozumie się wspólnotę celów spółek tworzących grupę kapitałową PGNiG. Cele, o których mowa w zdaniu poprzedzającym, określane są przez PGNiG S.A. jako spółkę dominującą w grupie kapitałowej (§ 4 ust. 1). Przez grupę kapitałową PGNiG należy rozumieć PGNiG S.A., jej następców prawnych oraz spółki zależne PGNiG S.A. w rozumieniu ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości - Dz. U. z 2013 r., poz. 330 ze zm. (§ 4 ust. 2). Jako przedmiot działalności Spółki w § 4 ust. 3 Statutu wymieniono m.in. działalność usługową wspomagającą eksploatację złóż ropy naftowej i gazu ziemnego, roboty związane z budową dróg szynowych i kolei podziemnej, roboty związane z budową rurociągów przesyłowych i sieci rozdzielczych, roboty związane z budową linii telekomunikacyjnych i elektroenergetycznych, roboty związane z budową pozostałych obiektów inżynierii lądowej i wodnej, gdzie indziej niesklasyfikowane.

W świetle powyższego uznać należy, że PGNiG S.A. co do zasady jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej w rozumieniu u.d.i.p., choćby żądana informacja dotyczyła spółki zależnej, która realizuje działania wpisujące się w zakres zadań o charakterze publicznym, jeśli tylko PGNiG S.A. znajduje się w posiadaniu takiej informacji.

Z powyższego wynika zatem, że zakres podmiotowy ustawy o dostępie do informacji publicznej w niniejszej sprawie został spełniony.

Odnośnie zakresu przedmiotowego stwierdzić należy, że zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu. Ustawodawca nie definiuje pojęcia "sprawy publicznej", niewątpliwie jednak są to sprawy związane z istnieniem i funkcjonowaniem wspólnoty publicznoprawnej - państwa (zob.: H. Izdebski: Samorząd terytorialny. Podstawy ustroju i działalności, Warszawa 2004, s. 209). W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że informacją publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p., jest każda informacja wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Status informacji publicznej uzyskuje przy tym taka informacja, która dotyczy faktów i danych i jest związana z funkcjonowaniem wspólnoty publicznoprawnej (por. wyroki NSA: z dnia 14 września 2010 r., sygn. akt I OSK 1035/10; z dnia 25 listopada 2016r., sygn. akt I OSK 2782/15; publ. CBOSA). Przepis art. 6 ust. 1 u.d.i.p. wymienia zaś przykładowe kategorie informacji publicznej, które na mocy prawa podlegają udostępnieniu.

W świetle powyższych uwag stwierdzić należy, że część spośród wnioskowanych przez Stowarzyszenie informacji posiada walor informacji publicznej.

Należą do nich informacje dotyczące składu kolejnych zarządów PGNiG [...] S.A. od 2014 r. do dnia dzisiejszego (pkt 1), bowiem są to dane o osobach pełniących funkcje w organie podmiotu, o którym mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p. (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. d u.d.i.p.). Ponadto, informacją publiczną są: sprawozdania finansowe PGNiG [...] S.A. za lata 2013 - 2016 (pkt 3); sprawozdania zarządu z działalności PGNiG [...] S.A. za lata 2013 - 2016 (pkt 4); oceny dokonywane przez Radę Nadzorczą w zakresie sprawozdań zarządu z działalności spółki PGNiG [...] S.A. za lata 2014-2016, sprawozdań finansowych za lata 2014-2016 oraz składanych walnemu zgromadzeniu corocznie pisemnych sprawozdań z wyników tej oceny za lata 2014-2016 (pkt 5); plany finansowe PGNiG [...] S.A. tworzone na lata 2014 -2017 (pkt 7). Informacje te dotyczą bowiem działalności ww. podmiotu, jego sytuacji finansowej i majątkowej oraz oceny tych obszarów dokonanej przez organ nadzorczy (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. c oraz pkt 5 lit. e u.d.i.p.). Informacją publiczną są także wyniki kontroli wewnętrznych i zewnętrznych prowadzonych w PGNiG [...] S.A. w latach 2013 - 2016 (pkt 8) stosownie do art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a tiret drugie u.d.i.p.

Zaznaczyć należy, że ustawa o dostępie do informacji publicznej nie dotyczy udostępniania wszelkiego typu informacji publicznych. Przepis art. 1 ust. 2 u.d.i.p. stanowi, że przepisy ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi, pod warunkiem że nie ograniczają obowiązków przekazywania informacji publicznej do centralnego repozytorium informacji publicznej. Oznacza to, że określonego rodzaju informacje mogą być udostępniane tylko w specjalnym trybie bądź na odmiennych, szczególnych zasadach.

Taka ustawą jest ustawa z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz. U. z 2017 r., poz. 700 ze zm.), która przewiduje odrębny reżim prawny dostępu do informacji publicznej.

Zgodnie z art. 4 ust. 1 ww. ustawy Minister Sprawiedliwości utworzy Centralną Informację Krajowego Rejestru Sądowego, z oddziałami przy sądach rejestrowych. Zadaniem Centralnej Informacji jest m.in.: 1) prowadzenie zbioru informacji Rejestru oraz elektronicznego katalogu dokumentów spółek, 2) udzielanie informacji z Rejestru oraz przechowywanie i udostępnianie kopii dokumentów z katalogu (ust. 2). Centralna Informacja wydaje odpisy, wyciągi i zaświadczenia oraz udziela informacji z Rejestru, które mają moc dokumentów urzędowych, jeżeli zostały wydane w postaci papierowej lub elektronicznej (ust. 3). Centralna Informacja wydaje z katalogu, drogą elektroniczną, kopie dokumentów, które są poświadczane za zgodność z dokumentami znajdującymi się w aktach rejestrowych podmiotu (ust. 3a). Centralna Informacja pobiera opłaty za udzielanie informacji, wydawanie odpisów, wyciągów lub zaświadczeń z Rejestru oraz za udostępnianie kopii dokumentów z katalogu. Opłaty te stanowią dochód budżetu państwa (ust. 4). Centralna Informacja bezpłatnie udostępnia, w ogólnodostępnych sieciach teleinformatycznych, aktualne informacje o podmiotach wpisanych do Rejestru oraz listę dokumentów zawartych w katalogu (ust. 4a).

Przepis art. 8 ust. 1 ww. ustawy stanowi, że Krajowy Rejestr Sądowy jest jawny. Każdy ma prawo dostępu do danych zawartych w Rejestrze za pośrednictwem Centralnej Informacji (ust. 2), a także ma prawo otrzymać, również drogą elektroniczną, poświadczone odpisy, wyciągi, zaświadczenia i informacje z Rejestru (ust. 3).

W myśl art. 8a ust. 1 ustawy, zbiór informacji Rejestru (katalog) obejmuje dokumenty m.in. spółek akcyjnych, tym: 1) akty założycielskie, umowy oraz statuty, jeżeli są oddzielnymi aktami, a także uchwały o ich zmianie, 2) teksty jednolite dokumentów wymienionych w pkt 1, 3) uchwały o zmianie wysokości kapitału zakładowego, jeżeli nie wymagały jednoczesnej zmiany umowy lub statutu, 4) uchwały o powołaniu i odwołaniu członków organów spółek, 5) roczne sprawozdania finansowe oraz roczne skonsolidowane sprawozdania finansowe grup kapitałowych, w rozumieniu przepisów o rachunkowości, odpisy uchwał o zatwierdzeniu rocznych sprawozdań finansowych i podziale zysku lub pokryciu straty, a także opinie biegłych rewidentów i sprawozdania z działalności jednostek, jeżeli obowiązek ich sporządzenia wynika z przepisów szczególnych. Każdy ma prawo otrzymać z katalogu, drogą elektroniczną, poświadczone kopie dokumentów wymienionych w ust. 1 (ust. 2).

Jak wynika z art. 49 ust. 1 ustawy z dnia 29 września 1994 o rachunkowości (Dz. U. z 2016 r., poz. 1047 ze zm.), która należy do przepisów szczególnych w rozumieniu art. 8a ust. 1 pkt 5 ustawy o KRS, obowiązek sporządzania sprawozdania z działalności spoczywa na spółkach kapitałowych, do których należą spółki akcyjne. Sprawozdanie z działalności jednostki powinno obejmować istotne informacje o stanie majątkowym i sytuacji finansowej, w tym ocenę uzyskiwanych efektów oraz wskazanie czynników ryzyka i opis zagrożeń. Szczegółowy zakres sprawozdania określa art. 49 ust. 2 i ust. 3 ww. ustawy.

W świetle powyższego uznać należy, że informacje publiczne objęte pkt 1, 3 i 4 wniosku Stowarzyszenia podlegają udostępnieniu nie w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, lecz w trybie ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym, która przewiduje odmienne zasady dostępu do ww. danych i dokumentów, co wynika z art. 8 i art. 8a ust. 1 pkt 1, 4 i 5. Z tego względu brak było podstaw do uwzględnienia skargi Stowarzyszenia w ww. zakresie i zobowiązania PGNiG S.A. do rozpoznania wniosku w oparciu o art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Wprawdzie w każdym przypadku, gdy zastosowanie znajduje ustawa szczególna (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.), a także gdy adresat wniosku nie posiada żądanej informacji (w odpowiedzi na skargę Spółka wskazała, że nie posiada informacji o wynikach kontroli wewnętrznych - pkt 8), winien poinformować o tym wnioskodawcę w formie zwykłego pisma, jednak na obecnym etapie postępowania jest to niecelowe i w istocie zbędne. Skarga w tym zakresie podlegała zatem oddaleniu.

Sąd zobowiązał natomiast PGNiG S.A. do rozpoznania wniosku Stowarzyszenia w zakresie pkt 5, 7 i 8 w części dotyczącej kontroli zewnętrznych prowadzonych w PGNiG [...] S.A. w latach 2013 - 2016, bowiem do dnia wniesienia skargi, a także do dnia wyrokowania, Spółka nie podjęła względem wniosku stosownych działań na gruncie u.d.i.p. błędnie uznając, że ww. informacje, w zakresie wykonywania przez ww. Spółkę zadań publicznych, nie posiadają waloru informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Przy czym, jeżeli rozpoznając wniosek w ww. zakresie Spółka dojdzie do przekonania - o czym wzmiankowała w odpowiedzi na skargę - że w stosunku do żądanych danych i dokumentów istnieją ograniczenia w udostępnieniu ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy (art. 5 ust. 2 u.d.i.p.), winna rozważyć wydanie decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej. Odmowa udzielenia informacji przyjmuje bowiem zawsze formę kwalifikowaną stosownie do art. 16 i art. 17 u.d.i.p.

Sąd nie uznał, aby bezczynność Spółki w ww. zakresie miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.) i w tym zakresie skargę oddalił. Kwalifikacja naruszenia prawa jako rażącego musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. W orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowany jest pogląd, że rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niepozwalające na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (por. wyrok NSA z dnia 24 lipca 2015 r., sygn. akt II OSK 3237/14, publ. LEX nr 1803268; wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12, publ. CBOSA).

W okolicznościach niniejszej sprawy bezczynność PGNiG S.A. nie ma postaci kwalifikowanej. Zaniechanie rozpoznania wniosku, jak wynika z pisma Spółki z dnia [...] lipca 2017 r. oraz z odpowiedzi na skargę, wynikała z błędnej wykładni przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, nie zaś z zamierzonego, lekceważącego traktowania obowiązków nałożonych na Spółkę z mocy tej ustawy.

Z tych przyczyn brak było również podstaw do wymierzenia Spółce grzywny w oparciu o art. 149 § 2 p.p.s.a. Przepis ten nie obliguje Sądu do wymierzenia grzywny, lecz daje mu takie uprawnienie w razie stwierdzenia, że bezczynność miała charakter rażącego naruszenia prawa. Kwestia ta pozostawiona jest do uznania Sądu, który nie stwierdził, aby okoliczności rozpoznawanej sprawy wymagały dyscyplinowania Spółki poprzez wymierzenie grzywny.

Sąd oddalił skargę również w odniesieniu do pozostałej części wniosku, tj. w odniesieniu do pkt 2 i 6. Informacja obejmująca wykształcenie obecnych członków zarządu PGNiG [...] S.A. wraz z podaniem lat, w których konkretne kierunki studiów lub kursów były rozpoczynane i kończone (pkt 2) oraz notatki ze spotkań Rady Nadzorczej PGNiG [...] S.A. w latach 2014 - 2016, nie posiadają bowiem waloru informacji publicznej. Informacje, o których mowa w pkt 2 to dane prywatne ww. osób, które nie dotyczą działalności Spółki w sferze zadań publicznych. Natomiast notatki objęte pkt 6 to dokumenty robocze, wewnętrzne, które nie mają oficjalnego charakteru, bowiem nie stanowią przejawu działalności (publicznej) Spółki. Wszak bliżej niesprecyzowanych "notatek ze spotkań Rady Nadzorczej" nie można utożsamiać z protokołami z posiedzeń Rady Nadzorczej, którym nie można odmówić waloru oficjalności. Ponadto, jak wynika z odpowiedzi na skargę, PGNiG S.A. nie posiada wnioskowanych notatek ze spotkań Rady Nadzorczej.

Mając na względzie wszystko powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i § 1a p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji wyroku. Sąd oddalił skargę w pozostałym zakresie na podstawie art. 151 p.p.s.a. - jak w pkt 3 sentencji. O kosztach postępowania, obejmujących wpis od skargi (100 zł), wynagrodzenie pełnomocnika w stawce minimalnej (480 zł) oraz opłatę skarbową od pełnomocnictwa (17 zł), Sąd postanowił w oparciu o art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800) - jak w punkcie 4 sentencji wyroku.