Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 967/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2015-01-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 4, art. 9 i art. 11 ust. 2, art. 40 ust. 3
journal: Dz.U. 2009 nr 175 poz 1362
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity.
article: Art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Zawadzka (spr.) Sędziowie WSA Halina Jakubiec WSA Janusz Bociąga Protokolant Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi A. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 22 maja 2014r. nr [ ] w przedmiocie zasiłku celowego I. skargę oddala, II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na rzecz adwokata I. T.-W. - Kancelaria Adwokacka, [ ] tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 240 zł (słownie: dwieście czterdzieści złotych) podwyższoną o podatek od towarów i usług przewidziany dla tego rodzaju czynności.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 22 maja 2014 r. sygn. akt [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, utrzymało w mocy decyzję Burmistrza działającego przez Dyrektora OPS z dnia [...] 2014 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy przyznania skarżącemu A. O. pomocy w postaci zasiłku celowego na pokrycie strat w gospodarstwie rolnym, spowodowanych powodzią w 2011 r.

Powyższa decyzja została wydana w następującym stanie prawnym i faktycznym.

Skarżący posiada gospodarstwo rolne w B. Prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z rodzicami, którzy pobierają świadczenia emerytalne: matka pobiera emeryturę z KRUS, ojciec z ZUS. Sam zainteresowany pobiera rentę inwalidzką z ZUS. Dochód rodziny wynosi 2688,81 zł, co na osobę w rodzinie daje 896,27 zł miesięcznie. Skarżący oświadczył, że wraz z rodzicami posiada nieruchomość o powierzchni 55,2 m2, gospodarstwo rolne o powierzchni 4,30 ha oraz skuter o wartości 1.000 zł. Wskazana przez skarżącego w oświadczeniu wielkość gospodarstwa rolnego jest inna niż w dokumentach ustalających wielkość posiadanych zasobów. Skarżący figuruje bowiem jako podatnik podatku rolnego od gospodarstwa rolnego o pow. 1,53 ha użytków rolnych, co stanowi 0,9435 ha przeliczeniowego oraz podatku leśnego od lasu o pow. 1,17 ha. Skarżący figuruje jako samoistny posiadacz tego gruntu na podstawie umowy przeniesienia władania z dnia 19 lipca 2000 r. Ponadto od dnia 27 czerwca 2011 r. skarżący figuruje jako podatnik podatku rolnego od gruntów dzierżawionych od Gminy o pow. 0,49 ha co stanowi 0,4840 ha przeliczeniowego. Skarżący nie jest objęty ubezpieczeniem społecznym rolników.

W dniu 19 lipca 2011 r. miały miejsce niekorzystne zjawiska atmosferyczne, które doprowadziły do start w gospodarstwie rolnym skarżącego. Skarżący precyzując swoje żądania oświadczeniem z dnia 20 lutego 2014 r. domagał się pomocy finansowej w związku z utratą plonów gospodarstwa rolnego na skutek ww. zjawisk oraz na wzmocnienie fundamentów, ścian i naprawy dachu - ogółem na odbudowę całego domu. Badanym postępowaniem objęto kwestię zasiłku celowego na pokrycie start w gospodarstwie rolnym skarżącego, w oparciu o art. 40 ustawy o pomocy społecznej. Natomiast wniosek o udzielenie pomocy w pozostałym zakresie objęto odrębnym postępowaniem.

W celu oszacowania zgłoszonych szkód została powołana komisja do spraw szacowania szkód w gospodarstwach rolnych i działach specjalnych produkcji rolnej znajdujących się na obszarach, na których wystąpiło niekorzystane zjawisko atmosferyczne. Do oszacowania szkód w gospodarstwie rolnym skarżącego jednak nie doszło. Komisja nie dokonała nawet przeglądu start w gospodarstwie rolnym skarżącego, gdyż oświadczył on Komisji, że nie zgadza się z ustaloną przez Komisję na podstawie nakazów płatniczych podatku rolnego powierzchnią gospodarstwa rolnego i nie wyraża zgody na spisanie protokołu. W związku z tym Komisja odstąpiła od swoich czynności i nie doszło do spisania protokołu, a tym samym ustalenia szkód w gospodarstwie rolnym skarżącego.

Następnie pismem z dnia 6 września 2011 r. skarżący został poinformowany, że w związku z zaistniałymi okolicznościami protokół z oszacowania szkód w jego gospodarstwie rolnym nie zostanie przekazany Wojewodzie, co będzie skutkowało pozostawieniem jego wniosku bez rozpatrzenia. W odpowiedzi na to pismo skarżący złożył osobiście w dniu 8 września 2011 r. pisemne oświadczenie, że nie wyraża zgody na spisanie protokołu z oszacowania szkód w uprawach rolnych na podstawie powierzchni gospodarstwa 1,53 ha wykazanej przez urząd, gdyż uważa, że jest właścicielem gospodarstwa o powierzchni 4,30 ha. Ostatecznie nie doszło więc do ustalenia start i spisania protokołu z szacunku szkód w gospodarstwie rolnym skarżącego.

Następnie skarżący złożył skargę na bezczynność Burmistrza, zarzucając mu niewydanie żadnej decyzji dotyczącej strat poniesionych przez niego w wyniku powodzi. W trakcie rozprawy przed sądem skarżący sprecyzował swoje żądanie, oświadczając, że jego intencją było uzyskanie pomocy w formie stosownego zasiłku z ustawy o pomocy społecznej.

Wyrokiem z dnia 8 października 2013 r. sygn. akt III SAB/Kr 6/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zobowiązał Burmistrza do rozpoznania wniosku skarżącego w terminie jednego miesiąca od zwrotu akt.

Wykonując wyrok Sądu pismem z dnia 20 lutego 2014 r. organ wezwał skarżącego o złożenie oświadczenia oraz dokumentów dotyczących ustalenia czy przed dniem wystąpienia niekorzystnych zjawisk atmosferycznych została zawarta umowa ubezpieczenia budynku mieszkalnego oraz czy otrzymał odszkodowanie z tytułu ubezpieczenia lub też inną pomoc w związku z niekorzystnymi zjawiskami atmosferycznymi w 2011 r. oraz dokumentów będących w jego posiadaniu, a mających wpływ na wynik postępowania.

W odpowiedzi na powyższe pismo skarżący odpowiedział, że nie uzupełni żadnych dokumentów, które są ewentualnie w jego posiadaniu, a mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, ponieważ zapadł wyrok Sądu z dnia 8 października 2013 r.

Decyzją z dnia [...] 2014 r. Burmistrz Gminy odmówił przyznania skarżącemu świadczenia pieniężnego z pomocy społecznej w formie zasiłku celowego na pokrycie strat w gospodarstwie rolnym spowodowanych niekorzystnymi zjawiskami atmosferycznymi w roku 2011 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ powołując się na treść art. art. 40, art. 2, art. 3 ust. 1i 4, art. 4 oraz art. 11 ustawy o pomocy społecznej wskazał min., że skarżący odmówił ustalenia wysokości strat i spisania protokołu z szacunku szkód w swoim gospodarstwie rolnym, stąd też mając na uwadze bezwzględnie wiążące organ zapisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 lipca 2011 r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U. Nr 22, poz. 121 ze zm.) odnoszące się do sposobu szacowania szkód przez komisję powołaną przez wojewodę, niemożliwa okazała się ocena złożonego wniosku w oparciu o przepisy tego rozporządzenia. Dlatego też wniosek został zbadany w kontekście wyłącznie przepisów ustawy o pomocy społecznej, w tym jej art. 40, ustawy o pomocy społecznej tj. przyznania zasiłku celowego osobie, która poniosła straty w wyniku zdarzenia losowego. Podkreślono też, że pomimo podjętych prób ustalenia przez Komisję powołaną przez Wojewodę rozmiaru strat w gospodarstwie rolnym skarżący, z przyczyn leżących po jego stronie, okoliczności te nie zostały ustalone. Organy podejmowały działania w celu przeprowadzenia oględzin gospodarstwa rolnego skarżącego i weryfikacji szkód, jednak brak współdziałania skarżącego, mimo obowiązku wynikającego z art. 4 ustawy o pomocy społecznej, uniemożliwił te czynności. Aktualnie ustalenie tych okoliczności nie jest już możliwe. Stwierdzono, że uniemożliwienie Komisji przeprowadzenia oględzin gospodarstwa rolnego oceniono jako negatywną przesłankę przyznania zasiłku celowego w kategoriach braku chęci współpracy skarżącego z organem administracyjnym.

W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący nie zgadzając się z treścią podjętego przez organ I instancji rozstrzygnięcia stwierdził po raz kolejny, iż jest właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni 4,30 ha nie zaś o powierzchni 1,53 ha jak to ustaliła Komisja.

Decyzją z dnia 22 maja 2014 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzje organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Kolegium powołało art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 4, art. 40 ustawy o pomocy społecznej oraz przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 lipca 2011 r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji programu pomocy dla rodzin rolniczych, w których gospodarstwach rolnych lub działach specjalnych produkcji rolnej powstały szkody spowodowane przez powódź, obsunięcie się ziemi lub huragan w 2011 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia w pełni podzielając stanowisko organu pierwszej instancji stwierdzono min., że skarżący nie przedstawił żadnych dowodów potwierdzających, iż jest właścicielem gruntów o innym areale niż ten, który został ustalony przez organ I instancji. Dodano, że skoro w analizowanej sprawie skarżący odmówił podpisania protokołu to tym samym szkody powstałe w jego gospodarstwie rolnym nie zostały faktycznie oszacowane i nie było możliwym przyznanie wnioskowanej pomocy.

W skardze do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Krakowie skarżący zakwestionował zaskarżoną decyzję oraz wskazał, że odmówił podpisania protokołu, ponieważ komisja nie uwzględniła faktu, że jego gospodarstwo wynosi 4.30 ha.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w całości podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko i wniosło o jej oddalenie.

Pismem z dnia 5 stycznia 2015 r. działający imieniem skarżącego pełnomocnik z urzędu, sprecyzował skargę skarżącego, zarzucając zaskarżonej decyzji:

1) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 11 ust. 2 w zw. z art. 40 ust. 1 i ust. 2 ustawy o Pomocy społecznej poprzez błędne zastosowanie skutkujące odmową przyznania skarżącemu pomocy w postaci zasiłku celowego na pokrycie strat w gospodarstwie rolnym spowodowanych powodzią w 2011 r.;

2) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy:

- art. 7 k.p.a. poprzez naruszenie zasady praworządności przez nieuwzględnienie słusznego interesu skarżącego oraz przez zaniechanie wszechstronnego wyjaśnienia sprawy i w konsekwencji zaniechanie ustalenia stanu faktycznego;

- art. 8 k.p.a. i art. 11 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób sprzeczny z zasadą pogłębiania zaufania jego uczestników do władzy publicznej;

- art. 9 k.p.a. poprzez zaniechanie należytego i wyczerpującego informowania skarżącego o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jego praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego, w szczególności nie poinformowanie skarżącego, że brak zgody na sporządzenie protokołu oszacowania szkód oraz odmowa jego podpisu skutkować będzie decyzją odmawiającą skarżącemu przyznania pomocy w postaci zasiłku celowego na pokrycie strat w gospodarstwie rolnym spowodowanych powodzią w 2011 r.;

- art. 75 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie dopuszczenia i przeprowadzenia dowodu z przesłuchania skarżącego oraz członków jego rodziny na okoliczność posiadanej przez skarżącego powierzchni gospodarstwa rolnego;

- art. 77 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego oraz przez dowolną, a nie swobodną oceną dowodów i w konsekwencji zaniechanie ustalenia stanu faktycznego.

W uzasadnieniu skargi stwierdzono, że bierna, czy też negatywna postawa wnioskodawcy nie zwalnia jednak organu od obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i nie może stanowić podstawy do instrumentalnego zastosowania art. 11 ust. 2 u.p.s. Podniesiono, że w badanej sprawie skarżący nie odmówił w ogóle współpracy z organem administracji, a jedynie domagał się ustalenia stanu faktycznego zgodnie z rzeczywistością, co jednak – jego zdaniem - Komisja całkowicie zignorowała. Skarżący podniósł, że z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, że organ administracji orzekając w niniejszej sprawie ograniczył się jedynie do sporządzenia protokołu w zakresie oszacowania strat w gospodarstwie rolnym skarżącego, zaś w zakresie ustalenia powierzchni gospodarstwa rolnego skarżącego jedynie do zasięgnięcia informacji z ewidencji podatkowej gminy oraz nakazów płatniczych podatku rolnego. Jednocześnie organ administracji zignorował wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 20 czerwca 2013 r., w sprawie ze skargi A. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, sygn. akt I SA/Kr 800/11 uchylający zaskarżoną decyzję w przedmiocie łącznego zobowiązania podatkowego (nakazu płatniczego), w którym Sąd stwierdził, że domniemanie wynikające z ewidencji gruntów i budynków, stanowiących podstawę do wymiaru podatku rolnego, nie jest domniemaniem nie podważalnym. Zdaniem skarżącego organ niezasadnie przyjął, że jednym dowodem potwierdzającym wielkość powierzchni gospodarstwa rolnego skarżącego są nakazy płatnicze podatku rolnego oraz informacja z ewidencji podatkowej gminy T, ignorując możliwość dopuszczenia i przeprowadzenia dowodu z przesłuchania skarżącego jako strony postępowania oraz członków jego rodziny.

Ponadto, w toku postępowania administracyjnego organ administracji w żaden sposób nie informował skarżącego o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jego praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego, w szczególności nie poinformowano skarżącego, że brak zgody na sporządzenie protokołu oszacowania szkód oraz odmowa podpisania protokołu, w oparciu o przepis art. 11 ust. 2 u.p.s. stanowić będzie podstawę odmowy skarżącemu przyznania pomocy w postaci zasiłku celowego na pokrycie strat w gospodarstwie rolnym spowodowanych powodzią w 2011 r.

Na rozprawie w dniu 7 stycznia 2015 r. skarżący oświadczył, że w 2009 r. i 2010 r. miał ubezpieczone plony od powodzi ale później się z tego wycofał ponieważ nie było to opłacalne. Stwierdził też, że w 2011 r. na skutek powodzi nie zebrano zboża, ale w następnym roku normalnie prowadził gospodarstwo i zbierał plony. Skarżący przedłożył też kserokopię decyzji Burmistrza z dnia [...] 2014 r. i dodał, że po raz pierwszy w tym roku ustalono, że jest płatnikiem podatku rolnego i leśnego dla działek nr [...], [...] i [...] natomiast policzono mu wstecz podatek od 2011 r. Stwierdził też, że wcześniej podatek był płacony na nazwisko dziadków.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej – "p.p.s.a.") sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) nie będąc w sprawowaniu tej kontroli związany granicami skargi – zarzutami, wnioskami oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania.

Badając sprawę w tak określonych granicach Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu zarówno w zakresie przepisów prawa procesowego jak i materialnego.

Spór w niniejszej sprawie sprowadzał się do rozstrzygnięcia, czy w toku postępowania administracyjnego organy podjęły wszelkie możliwe działania celem rzetelnego ustalenia stanu faktycznego sprawy. Organy pomocowe stanęły na stanowisku, że brak współdziałania ze strony skarżącego uniemożliwił ustalenie okoliczności istotnych dla przyznania wnioskowanego zasiłku, co w konsekwencji doprowadziło do odmowy udzielenia tej pomocy. Skarżący natomiast stwierdził, że mimo swojej biernej postawy w toku postepowania administracyjnego organy nie wykorzystały wszystkich środków dowodowych celem ustalenia powierzchni jego gospodarstwa rolnego ograniczając się jedynie do danych pochodzących z ewidencji podatkowej gminy oraz nakazów płatniczych podatku rolnego.

Na wstępie rozważań należy stwierdzić, że wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 8 października 2013 r. sygn. akt III SAB/Kr 6/13 jedynie zobowiązał Burmistrza do rozpoznania wniosku skarżącego w terminie jednego miesiąca od zwrotu akt. Nie oznaczało to natomiast, że Burmistrz ma obowiązek przyznać skarżącemu pomoc w formie zasiłku celowego.

Podstawą prawną przyznawania świadczeń z pomocy społecznej jest ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r., Nr 175, poz. 1362 z późn. zm., zwana dalej "u.p.s."), której wszystkie zasady i reguły organy administracyjne zobowiązane są stosować.

Zgodnie z art. 40 ww. ustawy, osobie albo rodzinie, które poniosły straty w wyniku zdarzenia losowego lub klęski żywiołowej może być przyznany zasiłek celowy. Zasiłek celowy w takiej sytuacji może być przyznany niezależnie od dochodu i może nie podlegać zwrotowi, (art. 40 ust. 3 ww. ustawy). Szczegółowe warunki udzielania pomocy społecznej rodzinom rolniczym, w których gospodarstwach rolnych lub działach specjalnych produkcji rolnej powstały szkody spowodowane wystąpieniem w 2011 r. huraganu, deszczu nawalnego lub przymrozków wiosennych realizowanej w ramach przyjętego przez Radę Ministrów programu pomocy dla rodzin rolniczych zostały uregulowane w Rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 26 lipca 2011 r. sprawie szczegółowych warunków realizacji programu pomocy dla rodzin rolniczych, w których gospodarstwach rolnych lub działach specjalnych produkcji rolnej powstały szkody spowodowane wystąpieniem w 2011 r. huraganu, deszczu nawalnego lub przymrozków wiosennych (Dz.U. Nr 167 poz. 996).

W myśl § 2 tego rozporządzenia, pomocy w formie zasiłku celowego dla rodzin rolniczych udziela się rodzinie rolniczej, tj. jeżeli co najmniej jedna osoba w tej rodzinie jest rolnikiem, w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, objętym ubezpieczeniem społecznym rolników.

Ponadto, żeby uzyskać pomoc, szkody spowodowane przez jedno z ww. zjawisk muszą zostać oszacowane przez komisję powołaną przez wojewodę na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 stycznia 2009 r. w sprawie realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. Nr 22. poz. 121, z późn. zm.) oraz szkody w uprawach rolnych lub zwierzętach gospodarskich muszą przekroczyć średnio 30 % średniej rocznej produkcji rolnej z trzech lat poprzedzających rok, w którym wystąpiły szkody, albo z trzech lat w okresie pięcioletnim poprzedzającym rok, w którym wystąpiły szkody, z pominięciem roku o najwyższej i najniższej wielkości produkcji w gospodarstwie rolnym - w rozumieniu przepisów o podatku rolnym, lub dziale specjalnym produkcji rolnej - w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników.

W myśl § 4 ust. 2 ww. rozporządzenia, średnią wysokość szkód w danym gospodarstwie rolnym ustala kierownik ośrodka pomocy społecznej na podstawie przekazanego przez wojewodę protokołu oszacowania szkód, sporządzonego przez powołaną Komisję.

Ze stanu faktycznego niniejszej sprawy wynika, że do oszacowania szkód w gospodarstwie rolnym skarżącego nie doszło. Komisja nie dokonała nawet przeglądu start w gospodarstwie rolnym skarżącego, gdyż skarżący oświadczył Komisji, że nie zgadza się z ustaloną przez Komisję na podstawie nakazów płatniczych podatku rolnego powierzchnią gospodarstwa rolnego i nie wyraża zgody na spisanie protokołu. W związku z tym Komisja odstąpiła od swoich czynności i nie doszło do spisania protokołu, a tym samym ustalenia szkód w gospodarstwie rolnym skarżącego.

Ponadto skarżący nie przedstawił żadnych dokumentów, ani oświadczeń, które potwierdzałyby stanowisko skarżącego w tym zakresie. Skarżący w toku postępowania odmówił też współdziałania w zakresie ustalenia czy z tytułu poniesionych w 2011 r. strat uzyskał jakiekolwiek odszkodowanie.

Podkreślić trzeba, że zgodnie z art. 4 u.p.s. osoby i rodziny korzystające z pomocy społecznej są obowiązane do współdziałania w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej. Stosownie zaś do treści art. 11 ust. 2 cyt. ustawy brak współdziałania wnioskodawcy w rozwiązywaniu jego trudnej sytuacji życiowej może być nawet podstawą odmowy przyznania świadczenia.

W niniejszej sprawie w sposób nie budzący wątpliwości zaistniał sytuacja, w której skarżący z uwagi na swoją postawę – nie tylko bierną, a ale też uniemożliwiającą poczynienia ustaleń istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy – doprowadził do tego, że organ pomimo podejmowanych prób nie był w stanie ustalić przesłanek udzielenia wnioskowanej pomocy. Zdaniem Sądu nie można postawić organom zarzutu naruszenia art. 7, art. 75 § 1 i 77 k.p.a. poprzez zaniechanie wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, zaniechanie dopuszczenia i przeprowadzenia dowodu z przesłuchania skarżącego oraz członków jego rodziny na okoliczność posiadanej przez skarżącego powierzchni gospodarstwa rolnego oraz zaniechanie wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego oraz dowolną, a nie swobodną oceną dowodów.

Zdaniem Sądu organ działający w ramach określonych przez prawo dokonał wszelkich niezbędnych kroków celem właściwego ustalenia stanu faktycznego sprawy. Początkowo próbowano oszacować zakres szkód działając na podstawie zasad określonych cyt. wyż rozporządzaniu Rady Ministrów z dnia 26 lipca 2011 r. Jednakże wobec uniemożliwienia przez skarżącego pracy Komisji zbadano wniosek wyłącznie w kontekście przepisów u.p.s., w tym art. 40 mówiącego o przyznaniu zasiłku celowego osobie, która poniosła straty w wyniku zdarzenia losowego. Celem ustalenia obszaru gospodarstwa rolnego skarżącego uzyskano dane pochodzące z ewidencji podatkowej gminy. Ponadto organ w wezwaniu z dnia 20 lutego 2014 r. zwrócił się do skarżącego min. o wszelkie dokumenty będące w posiadaniu skarżącego, które mogłyby mieć wpływ na prowadzone postępowanie. Sąd podziela stanowisko skarżącego, zgodnie z którym domniemanie z ewidencji gruntów jest podważalne, nie mniej jednak skarżący mimo, że kwestionował te dane – nie zrobił nic w celu podważenia tego domniemania. W szczególności nie przedstawił na tą okoliczność żadnych dokumentów czy chociażby dowodu ze świadków.

W ocenie Sądu organ nie miał obowiązku nieskończonego poszukiwania dowodów w celu potwierdzenia stanowiska skarżącego. Skarżący sam powinien w ramach obowiązku współdziałania umożliwić organom dokonanie takich pomiarów za pośrednictwem Komisji, a jeżeli już nie, to przynajmniej przedstawić dane lub oświadczenia potwierdzające swoje stanowisko. Tymczasem skarżący nie tylko uniemożliwił pracę Komisji i nie przestawił żadnych dokumentów i oświadczeń, ale także nie zgłosił żadnych wniosków dowodowych. W tym miejscu Sąd podkreśla na marginesie, że dokumenty przedstawione na rozprawie w dniu 7 stycznia 2015 r. nie mogły mieć wpływu na treść wyroku Sądu albowiem skarżący nie przedstawił ich organom w toku postępowania.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 9 k.p.a. poprzez zaniechanie należytego i wyczerpującego informowania skarżącego o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jego praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego, Sąd stwierdza, że jest on bezzasadny. W aktach administracyjnych sprawy na karcie nr 84 widnieje podpisane przez skarżącego oświadczenie o tym, ze został pouczony o zasadach udzielania pomocy społecznej w tym o treści art. 11 ust. 2 u.p.s.

Przechodząc do dalszych rozważań, Sąd podkreśla, że art. 40 u.p.s. nakazuje ustalenie m.in. zakresu doznanych szkód. Ustalenie tej okoliczności stanowi niezbędny element stanu faktycznego pozwalającego na przyznanie pomocy. Orzekający w sprawie Sad podziela stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyroku z dnia 18 sierpnia 2005 r., sygn. akt I SA/Wa 1298/04, gdzie stwierdzono, że zasiłek celowy przyznany na podstawie art. 40 u.p.s. ma charakter pomocy doraźnej, ukierunkowanej na konkretny cel - stratę, która musi być szczegółowo wykazana przez wnioskodawcę. Podobne stanowisko zajął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 7 listopada 2012 r., sygn. akt III SA/Kr 1372/11 twierdząc, że przyznanie zasiłku celowego z pomocy społecznej, z pominięciem obowiązku wynikającego z art. 40 ustawy - stwierdzenia zaistnienia straty - stanowi naruszenie tego przepisu w sposób rażący.

Zatem uwzględniając uznaniowy charakter wnioskowanej pomocy stwierdzić należy, że z uwagi na postawę skarżącego oraz podjęte przez siebie działania organy miały podstawy do odmowy udzielenia zasiłku celowego określonego w art. 40 u.p.s., a wydając rozstrzygnięcie nie doszło do naruszenia zarówno przepisów prawa procesowego jak i materialnego.

Jednocześnie orzekający w sprawie Sąd – w ślad za stanowiskiem wyrażonym w wyroku WSA w Krakowie z dnia 19 lutego 2014 r., sygn. akt III SA/Kr 893/14 - podkreśla, że subsydiarny charakter świadczeń z zakresu pomocy społecznej przesądza, iż w sytuacji, gdy osoba ubiegająca się o przyznanie zasiłku celowego nie współdziała z organami w zakresie rozwiązywania własnych problemów życiowych, a także ma własne możliwości zaspokojenia zaistniałej potrzeby, jest w stanie pokonać trudności życiowe wykorzystując własne zasoby oraz zdolności i możliwości, nie może korzystać z pomocy społecznej.

Nadto na rozprawie w dniu 7 stycznia 2015 r., skarżący stwierdził, że w 2011 r. nie zebrał zboża ale już w następnym roku normalnie prowadził gospodarstwo i zbierał plony. Wynika z nich zatem, że skarżący przezwyciężył nakładem własnych sił i środków zaistniały problem, a sytuacja wróciła do normalności.

Sąd podziela stanowisko wyrażone w orzeczeniach sądów administracyjnych przytoczonych przez organ pierwszej instancji. W istocie zasiłek celowy przyznawany na podstawie art. 40 u.p.s. nie ma charakteru odszkodowania, a udzielenie doraźnej pomocy – ramach możliwości instytucji pomocowej – celem pomocy w przezwyciężeniu zaistniałych trudności (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 18 czerwca 2013r., sygn. akt II SA/Op 179/13).

Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w pkt I sentencji wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a., a przedmiocie kosztów orzeczono na podstawie art. 250 p.p.s.a