Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 767/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2016-11-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6146 Sprawy uczniów
Hasła tematyczne: Oświata
Skarżony organ: Dyrektor Szkoły
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 20 zc ust. 6-9, art. 20a ust. 7,
journal: Dz.U. 2015 poz 2156
law: Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty
article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Chobian (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak,, Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Protokolant Starszy inspektor sądowy Katarzyna Tuz-Stando, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 listopada 2016 r. sprawy ze skargi D. B. na rozstrzygnięcie Dyrektora Szkoły Podstawowej Integracyjnej nr 11 z dnia [...] w przedmiocie odmowy przyjęcia do szkoły oddala skargę.


UZASADNIENIE

W dniu 3 czerwca 2016 r. została podana do publicznej wiadomości lista kandydatów, którzy nie zostali przyjęci do klas pierwszych Szkoły Podstawowej Integracyjnej nr 11 im. [...] w [...], w roku szkolnym 2016/217, wśród których znalazł się D.B. Pismem z 7 czerwca 2016 r. D.B. zwrócił się o sporządzenie na piśmie uzasadnienia odmowy przyjęcia jego syna do szkoły.

W uzasadnieniu z [...] podpisanym przez Przewodniczącego Komisji Rekrutacyjnej wskazano, że na podstawie Statutu ZSO14, § 7 pkt 4, ust. 2 i 3 zakwalifikowano do przyjęcia do klasy pierwszej piętnastu kandydatów posiadających orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego z uwagi na niepełnosprawności.

W Szkole Podstawowej integracyjnej nr 11 funkcjonują 3 klasy pierwsze, do których można przyjąć 15 uczniów z orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego z uwagi na niepełnosprawności. W postępowaniu rekrutacyjnym w roku 2016/2017 komisja rozpatrzyła 20 wniosków kandydatów na 15 wolnych miejsc. Na podstawie Statutu ZSOI4 komisja zakwalifikowała tych kandydatów zgodnie z przyjętą kolejnością

a) z uwagi na niepełnosprawność narządu wzroku - 2 kandydatów

b) z uwagi na niepełnosprawność narządu słuchu- 3 kandydatów

c) z uwagi na niepełnosprawność narządu ruchu, w tym afazję motoryczną -10 kandydatów.

Kandydaci z wymienionymi w punktach a, b, c niepełnosprawnościami wyczerpali limit wolnych miejsc dla uczniów posiadających orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego.

W dniu 15 czerwca 2016 r. D.B. wniósł odwołanie od rozstrzygnięcia komisji rekrutacyjnej.

Rozstrzygnięciem z [...](doręczonym 4 lipca 2016 r.) Dyrektor Szkoły utrzymał w mocy rozstrzygnięcie Komisji ds. Rekrutacji o nieprzyjęciu D.B. do klasy pierwszej wskazując, że w przypadku D.B. , który posiada orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego z uwagi na niepełnosprawność, rekrutację przeprowadzono w oparciu o Statut ZSOI 4 w [...] §7 pkt.4,ust.2 i 3.

W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skardze na powyższe rozstrzygnięcie - nazwane decyzją (4.08.16 r.- data wpływu do organu), domagając się jego uchylenia, D.B. zarzucił naruszenie:

1. art. 20a, art. 20e ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r., poz. 2156, dalej "Ustawa o systemie oświaty") w związku z art. 58 ust. 2a i art. 71b Ustawy o systemie oświaty, polegające na błędnym przyjęciu, iż proces rekrutacji do szkoły podstawowej integracyjnej obejmuje również niepełnosprawnego D.B. posiadającego orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego;

2. art. 32 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej, art. 71b ust. 5a Ustawy o systemie oświaty oraz § 2 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 24 lipca 2015 r. w sprawie warunków organizowania kształcenia, wychowania i opieki dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych, niedostosowanych społecznie i zagrożonych niedostosowaniem społecznym (tekst jedn. Dz.U. z 2015, poz. 1113), dalej w skrócie rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 24 lipca 2015 r., poprzez ustanowienie bez podstawy prawnej, nieuzasadnionych, zawierających rażące przejawy dyskryminacji uczniów ze względu na rodzaj niepełnosprawności zasad i kryteriów procesu rekrutacji do Szkoły Podstawowej Integracyjnej Nr 11 w [...] w roku szkolnym 2016/2017 dla dzieci posiadających orzeczenie o kształceniu specjalnym, co miało istotny wpływ na wynik samego procesu rekrutacji jakim była odmowa przyjęcia D.B. do tejże Szkoły;

3. art. 7 i art. 24 Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych sporządzonej w Nowym Jorku dnia 13 grudnia 2006 r. (Dz. U. z 2012 r., poz. 1169, dalej: "Konwencja o prawach osób niepełnosprawnych"), albowiem nieuzasadniona oraz pozbawiona podstawy prawnej przyjęta w Statucie Zespołu Szkół Ogólnokształcących Integracyjnych Nr 4 w [...] oraz Zasadach rekrutacji do klasy pierwszej Szkoły Podstawowej Integracyjnej Nr 11 w [...] w roku szkolnym 2016/2017 kolejność rekrutacji do klasy integracyjnej dzieci z uwagi na niepełnosprawność stanowi przejaw dyskryminacji ze względu na rodzaj niepełnosprawności i jest sprzeczna z najlepszym interesem dziecka niepełnosprawnego oraz narusza prawa tego dziecka do edukacji odpowiadającej potrzebom osób niepełnosprawnych;

4. art. 7, art. 8, art. 75, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 k.p.a. polegającego na niewłaściwym, niepełnym i jednocześnie arbitralnym rozpatrzeniu zgromadzonego materiału dowodowego mającym istotny wpływ na wydanie decyzji.

Uzasadniając pierwszy zarzut skargi, jej autor podał, że zgodnie z art. 20a ust. 1 Ustawy o systemie oświaty, dzieci, młodzież oraz osoby pełnoletnie przyjmuje się odpowiednio do publicznych przedszkoli, publicznych innych form wychowania przedszkolnego i publicznych placówek, o których mowa w art. 2 pkt 3-3b i 7, oraz do klas pierwszych szkół wszystkich typów po przeprowadzeniu postępowania rekrutacyjnego. Stosownie z kolei do art. 20 a ust. 7 powołanej Ustawy, przepisy niniejszego rozdziału stosuje się także do dzieci i młodzieży posiadających orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego, którzy ubiegają się o przyjęcie do publicznego przedszkola i publicznej szkoły ogólnodostępnej. Powyższe przepisy wprowadzone zostały ustawą z dnia 6 grudnia 2013 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2014 r., poz. 7). Zgodnie z uzasadnieniem projektu tejże ustawy (Nr druku: 1917) wskazano, iż: "Na wstępie należy zaznaczyć, że w zakresie przyjmowania dzieci i młodzieży oraz osób pełnoletnich do szkół i placówek, mamy do czynienia z trzema różnymi sytuacjami, a mianowicie:

- przyjęciem z urzędu do szkoły podstawowej i gimnazjum z wyznaczonym obwodem dzieci zamieszkałych w obwodzie danej szkoły,

- kierowaniem dzieci i młodzieży do określonych rodzajów przedszkolu innych form wychowania przedszkolnego, szkól i placówek, oraz

- rekrutacją, tj. postępowaniem, które sprowadza się do wyłonienia kandydata do przedszkola, innej formy wychowania przedszkolnego, szkoły lub placówki w sytuacji konkurencji o miejsce w tej szkole lub placówce.

Ponadto projektowanych przepisów nie stosuje się do kierowania dzieci i młodzieży posiadających orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego do młodzieżowych ośrodków socjoterapii, specjalnych ośrodków szkolno- wychowawczych, specjalnych ośrodków wychowawczych, ośrodków umożliwiających dzieciom i młodzieży upośledzonych umysłowo w stopniu głębokim, a także dzieciom i młodzieży z upośledzeniem umysłowym z niepełnosprawnościami sprzężonymi realizację obowiązku rocznego przygotowania przedszkolnego, obowiązku szkolnego i obowiązku nauki oraz do przedszkoli i szkół specjalnych, a także oddziałów specjalnych zorganizowanych w przedszkolach i szkołach ogólnodostępnych. Nie stosuje się ich również do przedszkoli i szkół integracyjnych, a także oddziałów integracyjnych zorganizowanych w przedszkolach i szkołach ogólnodostępnych w odniesieniu do kierowania dzieci i młodzieży posiadających orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego z uwagi na niepełnosprawność. Ustawodawca wyraźnie potwierdził, że zasad rekrutacji nie stosuje się do uczniów ubiegających się o przyjęcie do szkoły integracyjnej, co do których przyjmuje się je do szkoły integracyjnej poprzez skierowanie do określonych rodzajów przedszkoli, innych form wychowania przedszkolnego, szkół i placówek. Ustawodawca wskazał zatem, iż podleganie przepisom rozdziału (rozdział 2a, który dotyczy zasad postępowania rekrutacyjnego), dotyczy dzieci i młodzieży posiadających orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego, którzy ubiegają się o przyjęcie do publicznego przedszkola i publicznej szkoły ogólnodostępnej tj. innej niż integracyjna, z oddziałami integracyjnymi, specjalna. Ponadto, w świetle art. 20e ust. 7 Ustawy o systemie oświaty, przepisy art. 20e ust. 2-4 - a zatem przepisy dotyczące postępowania rekrutacyjnego - stosuje się odpowiednio do postępowania rekrutacyjnego do klasy pierwszej publicznej szkoły podstawowej integracyjnej, publicznego gimnazjum integracyjnego, oddziału integracyjnego w publicznej szkole podstawowej ogólnodostępnej lub publicznym gimnazjum ogólnodostępnym, w przypadku dzieci nieposiadających orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego wydanego ze względu na niepełnosprawność. Tym samym, art. 20e ust. 7 Ustawy o systemie oświaty obligujący uczniów do udziału w postępowaniu rekrutacyjnym dotyczy jedynie uczniów, którzy nie posiadają orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego. Autor skargi powołał się na wyrok WSA w Warszawie z dnia 28 kwietnia 2015 r. (sygn. akt II SA/Wa 1602/14zgodnie z którym w przypadku rekrutacji dzieci posiadających orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego ze względu na niepełnosprawność do szkół podstawowych integracyjnych i gimnazjów integracyjnych nie stosuje się ogólnych zasad wskazanych w art. 20e ust. 2- 4

W związku z powyższym, uczniowie z orzeczeniami o potrzebie kształcenia specjalnego są przyjmowani do szkół integracyjnych bez względu na zamieszkanie w obwodzie innej szkoły (art. 58 ust. 2a Ustawy o systemie oświaty, zgodnie z którym, nie ustala się obwodów szkołom specjalnym, szkołom integracyjnym) i wynikającą z tego faktu realizację obowiązku szkolnego na zasadach ogólnych, ponieważ podstawowym wyznacznikiem przyjęcia dziecka do szkół lub oddziałów integracyjnych jest treść zalecenia zawartego w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego, którym dyrektor szkoły jest prawnie związany (tak M. Pilich, Ustawa o systemie oświaty. Komentarz, LexPrestige). Innymi słowy, dzieci posiadające orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego nie podlegają procesowi rekrutacji wynikającego z art. 20a i następnych Ustawy o systemie oświaty.

Skoro przedmiotowa placówka jest publiczną szkołą integracyjną, do sprawy przyjęcia dzieci posiadających orzeczenie o kształceniu specjalnym nie stosuje się przepisów dotyczących rekrutacji, albowiem podstawowym wyznacznikiem przyjęcia dziecka do szkół lub oddziałów integracyjnych jest treść zalecenia zawartego w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego, którym dyrektor szkoły jest prawnie związany. Tym samym, proces rekrutacji do Szkoły Podstawowej Integracyjnej Nr 11 dzieci posiadających orzeczenie o kształceniu specjalnym narusza art. 20a oraz art. 20e Ustawy o systemie oświaty poprzez ich błędne zastosowanie, co skutkować powinno nieważnością procesu rekrutacji.

Odnośnie zarzutu drugiego wnoszący skargę argumentował, że w zakresie przyjmowania uczniów posiadających orzeczenie o kształceniu specjalnym, podstawowym wyznacznikiem przyjęcia dziecka do szkół lub oddziałów integracyjnych jest treść zalecenia zawartego w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego, którym dyrektor szkoły jest prawnie związany. Podstawą prawną edukacji dzieci posiadających orzeczenie o kształceniu specjalnym jest art. 7lb ustawy o systemie oświaty. Zgodnie z art. 71b ust. 5 Ustawy o systemie oświaty, starosta właściwy ze względu na miejsce zamieszkania dziecka posiadającego orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego, na wniosek rodziców, zapewnia mu odpowiednią formę kształcenia, uwzględniając rodzaj niepełnosprawności, w tym stopień upośledzenia umysłowego. W świetle art. 71b ust. 5a Ustawy o systemie oświaty, jeżeli orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego zaleca kształcenie dziecka odpowiednio w przedszkolu specjalnym albo w przedszkolu, szkole podstawowej lub gimnazjum, ogólnodostępnych lub integracyjnych, odpowiednia formę kształcenia, na wniosek rodziców, zapewnia jednostka samorządu terytorialnego właściwa ze względu na miejsce zamieszkania dziecka, do której zadań własnych należy prowadzenie przedszkoli I lub szkół. Ponadto zgodnie z § 2 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 24 lipca 2015 r. kształcenie, wychowanie i opiekę dla uczniów niepełnosprawnych w przedszkolach, innych formach wychowania przedszkolnego, szkołach i oddziałach, o których mowa w ust. 1 pkt 1- 3 i 6-9 (w tym również w szkołach integracyjnych) organizuje się na każdym etapie edukacyjnym, w integracji z uczniami pełnosprawnymi, w przedszkolu, innej formie wychowania przedszkolnego lub szkole, najbliższych miejsca zamieszkania ucznia niepełnosprawnego. W przepisach rozporządzenia brak jest dodatkowo regulacji dotyczących ograniczeń w przyjmowaniu do szkół integracyjnych dzieci ze względu na rodzaj niepełnosprawności. Zatem w przepisach ustawy o systemie oświaty oraz przepisach wykonawczych brak jest podstawy prawnej upoważniającej dyrektora publicznej szkoły integracyjnej do ustalania zasad rekrutacji dzieci posiadających orzeczenie o kształceniu specjalnym jak i określania kryteriów związanych z kolejnością przyjmowania dzieci do danej szkoły. Przyjęcie zasad rekrutacji w Szkole Podstawowej Integracyjnej Nr 11, która to szkoła jest szkołą publiczną prowadzoną przez jednostkę samorządu terytorialnego, którą jest Miasto [...] było zatem bezprawne i dowolne, albowiem w związku z faktem, iż przepisy powszechnie obowiązującego prawa nie przewidują możliwości rekrutacji w szkołach integracyjnych dzieci posiadających orzeczenie o kształceniu specjalnym, w przedmiotowej placówce tak sformułowano kryteria, które de facto uniemożliwiają niepełnosprawnemu dziecku skarżącego podjęcie tam edukacji. Działania takie związane z ustanowieniem quasi rekrutacji należy ocenić jako sprzeczne z konstytucyjną zasadą równości i zakazem dyskryminacji z jakichkolwiek przyczyn, zwłaszcza z uwagi na niepełnosprawność oraz przepisami ustawy o systemie oświaty, w tym art. 7lb i z § 2 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 24 lipca 2015 r.

Formułowanie jakichkolwiek zasad rekrutacji takich uczniów nie ma uzasadnienia prawnego i wobec tego jest niedopuszczalne. W ocenie skarżącego, elementem decydującym o przyjęciu danego ucznia posiadającego orzeczenie o kształceniu specjalnym do szkoły integracyjnej, czy też specjalnej, są wyłącznie zapisy zawarte w orzeczeniu. Dyrektor placówki nie może formułować kolejnych ograniczeń, które skutecznie wyeliminują danego aplikującego, albowiem w tym zakresie działa on w sposób nieprzewidziany przepisami prawa. Autor skargi odwołał się do wyroku WSA w Gdańsku z dnia 5 marca 2014 r. (III SA/Gd 1/14), w myśl którego to nie fakt przyznania kształcenia specjalnego, ale konkretne zalecenia - formy kształcenia specjalnego wiążą organy prowadzące oraz organy szkół i placówek. Zgodnie z kolei z wyrokiem WSA w Poznaniu z dnia 13 stycznia 2016 r. (sygn. akt II SA/Po 1047/15) ,,placówki wymieniane w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego wymieniane są alternatywnie, bez preferowania konkretnej placówki. W takim przypadku to rodzice jako opiekunowie dziecka mają prawo wyboru tej formy kształcenia, która w ich ocenie najpełniej przyczyni się do prawidłowego rozwoju syna albo córki". Przedmiotowa sprawa jest zatem przykładem nieudolnego działania systemu edukacji, który zamiast być nastawiony na maksymalną integrację dzieci zdrowych z niepełnosprawnymi pogłębia proces izolacji dzieci niepełnosprawnych, gdzie w rekrutacji rozpoznawano wnioski 20 dzieci niepełnosprawnych, z czego 15 zostało przyjętych do Szkoły, a tylko 5 dzieciom odmówiono przyjęcia. Każda jednostka samorządu terytorialnego (tu: organ prowadzący Szkołę) otrzymuje z budżetu państwa subwencję oświatową przeznaczoną na potrzeby dzieci niepełnosprawnych. Formalnie subwencja oświatowa jest naliczana na podstawie zasady: "pieniądz idzie za uczniem". Wysokość subwencji w odniesieniu do niepełnosprawności sprzężonej jaką posiada D.B. daje roczną kwotę ponad 50.000 zł. Mając na uwadze powyższe oraz liczbę pozostałych 4 dzieci niepełnosprawnych nieprzyjętych do szkoły, suma subwencji bez wątpienia pozwoliłaby na zwiększenie potencjału kadrowego szkoły bez odmawiania jakiemukolwiek ze wskazanej 5 dzieci przyjęcia do szkoły.

W związku z powyższym, mając na uwadze fakt, iż przepisy powszechnie obowiązującego prawa nie przewidują możliwości rekrutacji w szkołach integracyjnych dzieci posiadających orzeczenie o kształceniu specjalnym, przyjęcie zasad rekrutacji w Szkole Podstawowej Integracyjnej Nr 11 było bezprawne i dowolne, co narusza art. 32 Konstytucji RP, art. 7lb ustawy oraz § 2 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 24 lipca 2015 r.

Niezależnie od powyższego, skarżący zakwestionował przyjęte kryteria rekrutacji, które jego zdaniem są przejawem dyskryminacji ze względu na rodzaj niepełnosprawności i zarzucił, że pomimo faktu, że Szkoła jest placówką pozwalającą realizować zalecenia zawarte w orzeczeniu o niepełnosprawności dziecka w odniesieniu do każdego ze wskazanych rodzajów niepełnosprawności z osobna, w zasadach rekrutacji zastosowano niczym nieuzasadnioną i irracjonalną gradację niepełnosprawności, która faktycznie eliminuje wszystkie dzieci o posiadanych niepełnosprawnościach wymienionych w niższych kategoriach. Takie rozwiązanie może doprowadzać do absurdalnych sytuacji, gdzie przykładowo dziecko posiadające niepełnosprawność narządu wzroku wraz z niepełnosprawnością ruchową będzie gorzej sklasyfikowane niż dzieci z jedną z tych niepełnosprawności. Autor skargi zaproponował przyjęcie innej regulacji w statucie dotyczącej naboru dzieci niepełnosprawnych.

Odnośnie zarzutu trzeciego skarżący stwierdził, że przyjęcie zasad rekrutacji do klas pierwszych Szkoły, dotyczących dzieci posiadających orzeczenie o kształceniu specjalnym oraz rozstrzygnięcie samego procesu rekrutacji stanowi przejaw dyskryminacji i w istocie nie tylko narusza przepisy wskazane w zarzucie drugim skargi, ale również narusza art. 7 i 24 Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych sporządzonej, która jest częścią polskiego porządku prawnego. Zgodnie z powołanymi przepisami, we wszystkich działaniach dotyczących dzieci niepełnosprawnych należy przede wszystkim kierować się najlepszym interesem dziecka. Ponadto, zgodnie z art. 24 tej Konwencji, organy Państwa w celu realizacji prawa do edukacji dzieci niepełnosprawnych bez dyskryminacji i na zasadach równych szans, zapewnią włączający system kształcenia umożliwiający integrację na wszystkich poziomach edukacji i w kształceniu ustawicznym i zapewnią, że:

- osoby niepełnosprawne nie będą wykluczane z powszechnego systemu edukacji ze względu na niepełnosprawność,

- wprowadzane będą racjonalne usprawnienia, zgodnie z indywidualnymi potrzebami niepełnosprawnych dzieci,

- dzieci niepełnosprawne będą uzyskiwać niezbędne wsparcie, w ramach powszechnego systemu edukacji, celem ułatwienia ich skutecznej edukacji,

- stosowane będą skuteczne środki zindywidualizowanego wsparcia w środowisku, które maksymalizuje rozwój edukacyjny i społeczny, zgodnie z celem pełnego włączenia takiego dziecka do zdrowej społeczności.

W niniejszej sprawie, nieuzasadniona, zawierająca rażące przejawy dyskryminacji ze względu na postać niepełnosprawności i wydana bez podstawy prawnej regulacja dotycząca procesu rekrutacji do szkoły integracyjnej dzieci posiadających orzeczenie o kształceniu specjalnym jest sprzeczna z najlepszym interesem dziecka oraz zdecydowanie narusza wynikające z art. 24 Konwencji prawa dziecka skarżącego do skutecznej edukacji odpowiadającej uzasadnionym potrzebom osób niepełnosprawnych. W ocenie skarżącego jako rodzica i jak i w ocenie specjalistów z współpracujących z niepełnosprawnym D. B., szkoła integracyjna będzie właściwszym miejscem na kształcenie syna od szkoły specjalnej lub ośrodka szkolno-wychowawczego, zapewniając mu efektywny rozwój edukacyjny i społeczny w tak istotnym dla niego kontakcie ze zdrowymi uczniami i nie wykluczając zarazem D. z powszechnego systemu edukacji ze względu na jego niepełnosprawność. Natomiast zastosowane kryteria wprowadzające gradację "lepszej" i "gorszej" niepełnosprawności opracowane przez organy Szkoły bez wyraźnej podstawy prawnej zostały tak przygotowane, aby skutecznie wyeliminować możliwość podjęcia przez część niepełnosprawnych dzieci, edukacji w tej Szkole, co jest nie do pogodzenia z wyrażoną w art. 7 Konwencji zasadą działania dla dobra dziecka oraz prawem dzieci niepełnosprawnych do godnej edukacji.

Co do zarzutu czwartego skarżący uzasadnił, że w niniejszej sprawie decyzje wydane w postępowaniu rekrutacyjnym i zawarte w nich lapidarne uzasadnienia, burzą zaufanie strony postępowania do władzy publicznej. Skoro zatem w przedmiotowej sprawie, zarówno zaskarżona decyzja jak i rozstrzygnięcie Komisji Rekrutacyjnej nie zawiera wystarczających i przekonywujących argumentów w zakresie przyczyny odmowy przyjęcia, w tym najniższej liczby punktów, która uprawniała do przyjęcia, oraz liczby punktów, którą uzyskał D.B. w postępowaniu rekrutacyjnym, decyzje te są wadliwe. Ponadto rozstrzygnięcie komisji rekrutacyjnej zawierające uzasadnienie odmowy przyjęcia do szkoły zostało podpisane wyłącznie przez przewodniczącego komisji, co narusza art. 107 kpa, albowiem decyzja powinna zostać podpisana przez cały skład organu kolegialnego jakim jest komisja rekrutacyjna.

W odpowiedzi na skargę organ - Dyrektor Szkoły Podstawowej Integracyjnej nr 11 im. [...] w [...] (dalej określanej w skrócie "Szkołą") wniósł o jej odrzucenie, bądź o oddalenie. Uzasadniając wniosek o odrzucenie skargi organ podał, że skarżący przed wniesieniem skargi nie wezwał na piśmie odpowiedniego organu - w terminie 14 dni od dnia, w którym dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o podjęciu danej czynności - do usunięcia naruszenia prawa. Organ podał, że 4 maja 2016 r., czyli w okresie, gdy przyjmowano podania o przyjęcie uczniów do Szkoły, skarżący złożył wymagany wniosek o przyjęcie syna. Zgodnie z regulaminem komisja 3 czerwca 2016 r. podała do publicznej wiadomości listy kandydatów zakwalifikowanych i niezakwalifikowanych. Nie czekając na ogłoszenie listy przyjętych i nieprzyjętych, skarżący zwrócił się do Komisji Rekrutacyjnej z wnioskiem o sporządzenie na piśmie odmowy przyjęcia syna. Pismem z [...]uzyskał uzasadnienie podpisane przez przewodniczącą komisji rekrutacyjnej. Jednocześnie w tym samym dniu komisja rekrutacyjna podała do publicznej wiadomości listy przyjętych i nieprzyjętych. Skarżący pismem skierowanym do dyrektora szkoły z dnia 15 czerwca 2016 r. odwołał się (mimo braku takiej możliwości w treści statutu i zasadach rekrutacji zamieszczonych na stronie internetowej) od rozstrzygnięcia komisji. Dyrektor Szkoły pismem z [...] podtrzymał decyzję komisji.

Zdaniem organu taki stan faktyczny prowadzi do wniosku (skoro ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie, będącej przedmiotem skargi), że skarżący ze swej winy nie dopełnił obowiązku złożenia w terminie wezwania do usunięcia naruszenia prawa, jakim jego zdaniem była decyzja z 20 czerwca 2016 r.

Odnosząc się do zarzutów skargi organ podkreślił, że syn skarżącego nie podlegał rekrutacji według określonych w art. 20a i 20e ustawy o systemie oświaty zasad przewidzianych dla ogółu dzieci i młodzieży, czego świadomość ma również sam skarżący potwierdzając to w zarzucie 2 i 3.

Co do zarzutu drugiego i trzeciego organ zauważył, że w niniejszym przypadku zaistniały inne okoliczności, które winny być wzięte pod uwagę. Liczba dzieci niepełnosprawnych w placówce limitowana jest § 5 ust. 2 załącznika nr 2 do rozporządzenia MEN z 21 maja 2001 r. w sprawie ramowych statutów publicznych placówek oraz publicznych szkół (Dz.U. Nr 61, poz. 624 ze zm.), zgodnie z którym liczba uczniów w oddziale szkoły integracyjnej oraz w oddziale integracyjnym w szkole ogólnodostępnej powinna wynosić od 15 do 20, w tym od 3 do 5 uczniów niepełnosprawnych. Ponieważ w Szkole są 3 klasy pierwsze (uprzedzając ewentualne zarzuty - nie jest możliwe zwiększenie liczby klas pierwszych ze względu na ograniczone możliwości lokalowe, jakimi dysponuje szkoła), do szkoły można przyjąć maksimum 15 uczniów niepełnosprawnych.

W Szkole funkcjonuje 18 klas szkoły podstawowej i 15 klas gimnazjalnych, łącznie 33 oddziały, a jest tylko 21 pełnowymiarowych sal lekcyjnych. Zajęcia edukacyjne rozpoczynają się o godz.7.30 i kończą się o 16.10. Na 670 uczniów 167 to uczniowie z różnymi dysfunkcjami, którzy korzystają z dodatkowych zajęć specjalistycznych, odbywających się przed obowiązkowymi zajęciami lub po ich zakończeniu. Ewentualne utworzenie nowego oddziału znacznie wydłużyłoby czas trwania zajęć. Ta sytuacja również corocznie zwiększałaby liczbę oddziałów w szkole, gdyby założyć, że szkoła zobowiązana jest przyjąć wszystkie dzieci niepełnosprawne (jak sugeruje skarżący); w każdym roku szkolnym zwiększałaby się liczba oddziałów o jeden, dwa dodatkowe (liczba ta byłaby zmienna), a to wymuszałoby corocznie zmianę organizacji pracy szkoły. Ponadto w ciągu sześciu kolejnych lat szkolnych (6-lat trwania szkoły podstawowej) stworzenie choćby tylko jednego dodatkowego oddziału doprowadziłoby do konieczności prowadzenia aż 39 oddziałów. Absurdalne więc jest roszczenie bezwzględnego przyjęcia do SPI nr 11 każdego chętnego dziecka, podczas gdy jest określony limit miejsc zarówno dla uczniów niepełnosprawnych jak i pełnosprawnych. Na realizację obowiązkowych i dodatkowych zajęć specjalistycznych w tak rozbudowanej strukturze szkoły zabrakłoby doby. Jako placówka integracyjna nie będąca szkołą obwodową, Szkoła przyjmuje dzieci z terenu całych K. Dojazd do domu często do odległych części miasta przy wydłużeniu czasu przebywania w szkole miałby negatywny wpływ na funkcjonowanie dzieci, również biorąc pod uwagę konieczność odrobienia zadawanych prac domowych, uczęszczanie na różnego rodzaju terapie w placówkach służby zdrowia. Jasno z tego wynika, że w obecnych warunkach lokalowych do klas pierwszych można przyjąć jedynie 15 uczniów niepełnosprawnych. Tymczasem zgłosiło się na te miejsca 20 uczniów niepełnosprawnych. Sytuacja ta powtarza się co roku. W związku z powyższym w Statucie Szkoły zatwierdzonym przez Radę Pedagogiczną 8 stycznia 2016 r. zamieszczone są (§ 7 ust. 4 statutu) zasady naboru uczniów z orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego do klasy pierwszej w Szkole Podstawowej Integracyjnej nr 11 i klasy pierwszej Gimnazjum Integracyjnego nr 4, którymi kierowano się przy przyjmowaniu takich dzieci do szkoły. Zasady te nie mają nic wspólnego z ogólnymi kryteriami naboru pozostałych dzieci, wynikającymi z przepisów ustawy o systemie oświaty, mają jedynie na celu rozwiązanie problemu nadwyżki kandydatów ponad możliwości szkoły. Uszczegółowienie stanowiska przyjmowania uczniów opracowano w "Zasadach naboru do szkoły Podstawowej integracyjnej nr 11" jak i w "Zasadach naboru do Gimnazjum Integracyjnego nr 4", które opublikowano na stronie internetowej szkoły przed rozpoczęciem przyjmowania kandydatów. Zasady naboru takich uczniów ustalono, kierując się przykładem analogicznych regulaminów przyjęć do szkół, jakie wprowadziły inne placówki na terenie kraju, a przede wszystkim realną oceną warunków, jakie szkoła ma możliwość stworzyć swoim uczniom. Brano pod uwagę kwalifikacje zatrudnionych pedagogów i ich doświadczenie w pracy, posiadaną bazę dydaktyczną i lokalową oraz dogodne warunki nauki i opieki, jakie należy zapewnić zarówno dzieciom niepełnosprawnym, jak i zdrowym.

Dalej organ stwierdził, że skarżący cytując § 3 ust. 2 podpunkty od a do g Zasad rekrutacji, nie przywołał podpunktów h – i, które brzmią:

h) dzieci z innymi zaburzeniami sprzężonymi niż podane w § 3 ust. 2 lit. d,

i) dzieci z niedostosowaniem społecznym lub zagrożone niedostosowaniem społecznym.

Organ podkreślił, że skarżący sam proponuje gradację niepełnosprawności według swoich subiektywnych odczuć, jednak klasyfikacja wskazana przez skarżącego tworzyłaby absurdalne sytuacje. Np. na podstawie proponowanego przez skarżącego podpunktu ,,c) dzieci z niepełnosprawnościami sprzężonymi", dziecko posiadające niepełnosprawność narządu wzroku byłoby nieprzyjęte do szkoły, dając pierwszeństwo dzieciom, do których kadra szkoły jest mniej przygotowana, a praca z tymi dziećmi da niższe efekty.

Zdaniem organu to co skarżący uważa za absurdalne i dyskryminujące może być krótkowzroczne również w stosunku do własnego dziecka i nieadekwatne do potrzeb uczniów placówki integracyjnej. Nie istnieją, jak zarzuca skarżący, pojęcia "gorsza" lub "lepsza" niepełnosprawność.

Zasady naboru uczniów z orzeczeniami o potrzebie kształcenia specjalnego zawarte w Statucie Szkoły i Zasadach rekrutacji zostały opracowane przez doświadczoną kadrę nauczycieli, pedagogów specjalnych, mających na uwadze stworzenie jak najlepszych warunków włączania dzieci niepełnosprawnych do środowiska szkolnego, działając w kierunku jak najpełniejszego wyrównania szans edukacyjnych. Tym kierowano się, wskazując kolejność przyjmowania uczniów niepełnosprawnych.

Organ podkreślił, że kadra szkoły ma duże doświadczenie w kształceniu dzieci z uwagi na niepełnosprawność narządu wzroku i słuchu. Specjalistyczny sprzęt o dużej wartości zarówno finansowej jak i rehabilitacyjnej pozyskiwany był przez wiele lat ze środków unijnych. Kształcenie uczniów z dysfunkcją wzroku jest podyktowane potrzebą społeczną, gdyż na terenie miasta [...] nie ma drugiej specjalistycznej placówki kształcącej słabo widzących. Podjęto trud, tworząc warunki edukacyjne dla uczniów z dysfunkcją wzroku, kształcąc kadrę w zakresie tyflopedagogiki, podejmując współpracę z ośrodkami w Krakowie i Laskach.

Szkoła ma także wielkie doświadczenie w kształceniu osób słabo słyszących, gdyż zanim uzyskała status szkoły integracyjnej funkcjonowały tu oddziały specjalne dla uczniów z dysfunkcją narządu słuchu. Pierwszy oddział specjalny dla słabo słyszących powstał w roku szkolnym 1981/82 i od tego czasu rozpoczęto zdobywanie doświadczeń i kwalifikacji w zakresie kształcenia uczniów z dysfunkcją narządu słuchu. Ze środków unijnych uzyskano sprzęt komputerowy z oprogramowaniem, doskonale służący uczniom z niepełnosprawnością narządu słuchu. Od kilku lat wielu uczniów szkoły przeszło operację wszczepienia implantów ślimakowych. Rehabilitacja słuchu tych dzieci jest wielkim wyzwaniem dla nauczycieli i specjalistów. Wielu specjalistów z zakresu surdopedagogiki ukończyło kosztowne i pracochłonne formy doskonalenia, aby skutecznie wspomagać rehabilitację uczniów, dając im możliwość pełnego uczestnictwa w życiu szkoły, odnoszenia sukcesów w nauce, życiu społecznym, a w dorosłym życiu podjęcia zadań zawodowych.

O dobrym przygotowaniu szkoły w zakresie kształcenia słabo widzących i słabo słyszących świadczą fakty, że absolwenci kształcą się dalej, kończą studia wyższe i podejmują odpowiedzialne zadania społeczne i zawodowe. Niektórzy z nich są wybitnymi sportowcami biorącymi udział z sukcesami w paraolimpiadach i innych ważnych zawodach sportowych. Jeśli chodzi o uczniów z niepełnosprawnością ruchową sprawą oczywistą było stworzenie im przede wszystkim właściwych warunków funkcjonowania na terenie placówki. Dlatego też zostały zniesione bariery architektoniczne. W szkole są windy, podjazdy, dostosowane toalety. Centrum Sportowo - Rehabilitacyjne, które powstało w placówce daje możliwość korzystania z różnych form rehabilitacji, prowadzonej przez specjalistów w salach rehabilitacyjnych oraz basenie mieszczącym się w CS-R. Niepełnosprawni uczniowie są zawodnikami drużyny koszykówki na wózkach, a pełnosprawni rówieśnicy kibicują im.

Dzieci z autyzmem i niepełnosprawne intelektualnie w stopniu lekkim realizują podstawę programową szkoły masowej. Indywidualnie realizowane Programy Edukacyjno - Terapeutyczne skonstruowane przez nauczycieli pedagogów specjalnych oraz współpraca z rodzicami daje możliwość dobrego funkcjonowania dzieci w integracji z pełnosprawnymi rówieśnikami.

Wieloletnie doświadczenia pracy w placówce integracyjnej daje prawo do oceny stopnia powodzenia kształcenia w integracji uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym (przypadek dotyczący syna skarżącego). Dziecko z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym realizujące inną podstawę programową, jest wyłączone z różnych zajęć, posiada nawet osobny dziennik lekcyjny. Często odczuwa swoją inność, nie integruje się z rówieśnikami pod względem dydaktycznym, a nawet i społecznym. Często podobne przypadki kończą się przyznaniem przez Poradnię Psychologiczno - Pedagogiczną nauczania indywidualnego realizowanego poza szkołą.

Ustalając kryteria, wzięto również pod uwagę założenie, że realizacja tej samej podstawy programowej przez wszystkich uczniów w klasie daje możliwość poświęcenia przez nauczyciela wspomagającego w trakcie lekcji większej uwagi i pomocy wszystkim dzieciom, które potrzebują indywidualnego wsparcia w procesie lekcyjnym. Niepełnosprawność intelektualną w stopniu umiarkowanym (którą dotknięty jest syn skarżącego) umieszczono wśród kryteriów na dalszym miejscu, ustalając kolejność naboru, z uwagi na realizację innej podstawy programowej. Realizacja dwóch różnych podstaw programowych podczas jednostki lekcyjnej stwarza sytuację niewłaściwą edukacyjnie zarówno dla ucznia z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym, jak i pozostałych dzieci w klasie. Podstawa programowa dla klas I-III szkoły podstawowej dla ucznia w normie intelektualnej oraz innymi dysfunkcjami takimi jak: niepełnosprawność wzroku, słuchu, ruchu, niepełnosprawność intelektualna w stopniu lekkim zakłada realizację konkretnych umiejętności takich jak, czytanie, myślenie matematyczne, umiejętność kontaktowania się w języku obcym w mowie i piśmie, posługiwanie się nowoczesnymi technologiami informatycznymi. Wiedzę i umiejętności w ww. zakresach dzieci zdobywają w ramach edukacji polonistycznej, matematycznej, przyrodniczej, na lekcjach języka obcego, zajęciach komputerowych.

Natomiast w podstawie programowej dla ucznia niepełnosprawnego intelektualnie w stopniu umiarkowanym na każdym etapie edukacyjnym w szkole podstawowej i gimnazjum zasadniczym zajęciem edukacyjnym jest funkcjonowanie w środowisku. Podstawa ta nie zawiera obowiązku nauki języka obcego, zajęć komputerowych i innych edukacji z podstawy programowej dla ucznia w normie intelektualnej i wymienionymi wyżej dysfunkcjami.

Organ powziął wątpliwość jak D.B. ma realizować zajęcia języka obcego, zajęć komputerowych i innych edukacji, jeśli nie ma ich w podstawie programowej jaką powinien realizować. W klasie integracyjnej nie powinno się wykluczać dziecka z jakichkolwiek zajęć, gdyż odczuwa ono wtedy swoją inność, odrębność w zespole klasowym, a powinno ono być jego integralnym, pełnoprawnym członkiem. Można stwierdzić, że powodzenie nauczania w klasie integracyjnej może zaistnieć tylko wtedy, gdy spełnia się zarówno integracja edukacyjna jak i społeczna.

W roku szkolnym 2016/17 funkcjonować będą 3 klasy pierwsze, do których przyjęto 15 uczniów z orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego z uwagi na niepełnosprawność. Ogółem było 20 podań uczniów niepełnosprawnych z orzeczeniem. Na podstawie ww. zapisu statutu komisja zakwalifikowała kandydatów zgodnie z przyjętą kolejnością: 1/ z uwagi na niepełnosprawność narządu wzroku - 2 osoby, 2/ z uwagi na niepełnosprawność narządu słuchu - 3 osoby, 3/ z uwagi na niepełnosprawność narządu ruchu, w tym afazję motoryczną - 10 osób. Kandydaci powyżsi wyczerpali limit wolnych miejsc dla uczniów posiadających orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego i z tego powodu 5 osób, w tym syn skarżącego, przyjętych nie zostało. Syn skarżącego posiada orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego z uwagi na niepełnosprawność sprzężoną - upośledzenie umysłowe w stopniu umiarkowanym, autyzm, niepełnosprawność ruchową oraz słaby słuch. Zespół orzekający MZPP-P w [...] stwierdził u chłopca także znacznie ograniczoną możliwość samodzielnego funkcjonowania. Zgodnie z diagnozą "chłopiec najczęściej wybiera pozycję leżącą - z głową na biurku lub bokiem ciała na podłodze". Chłopiec był dwukrotnie odraczany od realizacji obowiązku szkolnego tj. w latach 2013/2014 i 2014/15, a w trakcie roku szkolnego 2015/2016 tego obowiązku nie realizował. D. urodzony jest 8 lipca 2005 r., w chwili podjęcia nauki rozpocznie dwunasty rok życia, podczas gdy pozostałe dzieci w klasie, w tym również niepełnosprawne to sześcio i siedmiolatki. Znaczna różnica wieku między D., a pozostałymi uczniami w klasie może być barierą w kontaktach społecznych uczniów.

Organ zauważył, że nieprzyjęcie syna skarżącego do Szkoły nie oznacza, że nie będzie on mógł spełniać obowiązku szkolnego. Z jego orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego wynika, że jego kształcenie specjalne może odbywać się w szkole specjalnej, oddziale specjalnym, specjalnym ośrodku szkolno - wychowawczym, szkole integracyjnej, oddziale integracyjnym, szkole ogólnodostępnej pod warunkiem dostosowania form i metod pracy do możliwości i potrzeb dziecka z niepełnosprawnością sprzężoną. Prawo rodziców do wyboru placówki zderza się w tym wypadku z ograniczoną liczbą miejsc w Szkole Podstawowej Integracyjnej nr 11 w [...]. Dziecko może być jednak przyjęte w innej, spośród zalecanych przez Zespół Orzekający MZPRP placówek funkcjonujących na terenie miasta [...]: w Szkole Podstawowej nr 14, w Zespole Szkół Ogólnokształcących Specjalnych nr 17 w [...], Szkole Podstawowej nr 37 Specjalnej w Specjalnym Ośrodku Szkolno - Wychowawczym dla Słabosłyszących i Niesłyszących w [...], Szkoły Podstawowej nr 36 w Specjalnym Ośrodku Szkolno - Wychowawczym nr 2 w [...]. W szkołach tych klasy posiadają mniejszą liczbę uczniów. W Szkole Podstawowej nr 14 Specjalnej w klasie dla uczniów z autyzmem liczba uczniów w oddziale wynosi od 2 do 4 uczniów, w Szkole Podstawowej nr 37 Specjalnej dla Dzieci Słabosłyszących oraz Szkole Podstawowej nr 36 dla uczniów z upośledzeniem umysłowym w stopniu umiarkowanym i znacznym lub głębokim od 6 do 8 uczniów, a w przypadku gdy u co najmniej jednego ucznia w oddziale występują niepełnosprawności sprzężone, określoną liczbę uczniów w oddziale można obniżyć o 2. Zajęcia prowadzi tam również wykwalifikowana kadra, mająca duże doświadczenie, która dba o to, aby każdy z uczniów mógł odnieść sukces na miarę swoich możliwości. Szkoły te dysponują wolnymi miejscami i oczekują na nowych uczniów. Na terenie Miasta [...] funkcjonuje także druga placówka prowadząca oddziały integracyjne - Zespół Szkół Ogólnokształcących nr 15 z Oddziałami Integracyjnymi, w skład którego wchodzi Szkoła Podstawowa nr 31 i Gimnazjum nr 15 mieszczące się przy ul. K.

Co do zarzutu naruszenia art. 7, art.8, art. 75, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 kpa, organ podniósł, że podanie do publicznej wiadomości przez Komisję Rekrutacyjną list kandydatów przyjętych i nieprzyjętych odbyło się zgodnie z harmonogramem czynności w postępowaniu rekrutacyjnym oraz postępowaniu uzupełniającym do klas pierwszych szkół podstawowych. Wywieszone listy podpisali wszyscy członkowie Komisji Rekrutacyjnej, również protokoły posiedzeń Komisji Rekrutacyjnej podpisywali wszyscy członkowie organu kolegialnego. Uzasadnienie odmowy przyjęcia do klasy pierwszej syna skarżącego przygotowano, mimo braku podstaw w postanowieniach Statutu ZSOI 4, na pisemną prośbę z 15 czerwca 2016 r. Pismo nie było więc decyzją administracyjną w rozumieniu kpa i nie naruszało art. 107 kpa.

W piśmie procesowym z 28 października 2016 r. skarżący zwrócił uwagę, że w następstwie ogłoszenia wyników rekrutacji oraz złożonego przez skarżącego wniosku o sporządzenie uzasadnienia rozstrzygnięcia Komisji Rekrutacyjnej, pismem z [...]doręczonym 10 czerwca 2016 r., Przewodniczący Komisji Rekrutacyjnej poinformował o motywach wyników postępowania rekrutacyjnego. Na skutek odwołania z 15 czerwca 2016 r., organ w decyzji z [...]doręczonej 4 lipca 2016 r. utrzymał w mocy pismo Przewodniczącego Komisji Rekrutacyjnej z [...]. Przyjmując zatem, że nie przysługiwało mu odwołanie od rozstrzygnięć rekrutacji, to uznać należy, że pismo z 15 czerwca 2016 r. w którym wyraża swoją dezaprobatę co do wyniku rekrutacji, należy traktować jako wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a pismo Dyrektora z [...]jako podtrzymanie stanowiska w przedmiocie procesu rekrutacji. Tym samym skarga jest formalnie dopuszczalna.

Dalej autor pisma podał, że Dyrektor Szkoły w odpowiedzi na skargę proponuje jako podstawę prawną dopuszczalności rekrutacji § ust. 2 załącznika nr 2 do Rozporządzenia MEN z dnia 21 maja 2001 r. w sprawie ramowych statutów publicznych placówek oraz publicznych szkół. Z kolei w sprawie o sygn. akt II SA/Ke 664/16, ową podstawę upatrywał w § 16a Załącznika nr 2 (§ 16a. Statut szkoły określa szczegółowe zasady rekrutacji uczniów do szkoły, z uwzględnieniem odrębnych przepisów). W ocenie skarżącego żaden z powołanych przepisów nie może stanowić podstawy do przeprowadzonego procesu rekrutacji dzieci posiadających orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego co wynika z uzasadnienia projektu ustawy z dnia 6 grudnia 2013 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty oraz niektórych innych ustaw (Nr druku: 1917), na podstawie której wprowadzono do przepisów ustawy procedurę rekrutacji do przedszkoli i szkół. W rezultacie wejścia w życie powyższej nowelizacji ustawy o systemie światy regulującej kwestię rekrutacji do publicznych przedszkoli, publicznych innych form wychowania przedszkolnego, publicznych szkół i placówek, uległ skreśleniu dotychczasowy art. 60 ust. 1 pkt 6 ustawy, zgodnie z którym statut szkoły określa zasady rekrutacji uczniów. Obecnie zatem proces rekrutacji w całości uregulowany jest przepisami ustawy o systemie oświaty i obejmuje dzieci i młodzież wyraźnie w ustawie wskazaną, co oznacza, że regulacja ta nie może być przedmiotem odmiennych czy dodatkowych rozwiązań statutowych obejmujących dowolnie wybrane kategorie uczniów. Z uwagi na to, że procesowi rekrutacji nie podlegają dzieci posiadające orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego w przedszkolach i szkołach integracyjnych, a także w oddziałach integracyjnych zorganizowanych w przedszkolach i szkołach ogólnodostępnych, faktycznie prowadzone rekrutacje w takich placówkach obejmujące wskazane dzieci są obarczone nieważnością z mocy prawa z uwagi na to, że są przeprowadzane bez podstawy prawnej.

Zdaniem autora pisma, wywody organu związane z zaburzeniem funkcjonowania szkoły w przypadku konieczności utworzenia kolejnych oddziałów w związku z ewentualnym przyjęciem D.B. zmierzają w rezultacie do wywołania wrażenia, iż jego przyjęcie stanowi element sprawczy destabilizacji działania szkoły. W ocenie skarżącego, stanowisko Dyrektora zaprezentowane w odpowiedzi na skargę w sposób dobitny ilustruje wzorzec wykluczania niepełnosprawnych dzieci z możliwości realizowania obowiązku szkolnego w formie zajęć z rówieśnikami. W istocie skutkuje to dyskryminacją dzieci z takich powodów jak rodzaje niepełnosprawności, a w niniejszej sprawie dodatkowo wieku dziecka pogłębiając tylko izolację takich dzieci o nietypowych zachowaniach i potęgując nieprawdziwe stereotypy o ich nieprzystosowaniu społecznym. Stanowisko to potwierdza iluzoryczność ochrony prawnej niepełnosprawnego dziecka skarżącego, który w polskim porządku prawnym nie ma ograniczeń w dostępie do konkretnych rodzajów placówek edukacyjnych. Wypowiedź organu zaprzecza idei szkolnictwa integracyjnego, którego głównym celem jest wzajemny rozwój potencjału dzieci zdrowych i niepełnosprawnych bez uprzedzeń i izolacji dzieci niepełnosprawnych, wzmacnianie poczucia godności i własnej wartości dzieci, efektywnego odkrywania i rozwijania u dziecka jego osobowości, talentów i kreatywności, a także zdolności umysłowych i fizycznych, przy pełnym rozwoju tolerancji, poszanowania innych. Dzieciom takim jak D.B. dotkniętych niepełnosprawnością sprzężoną, autyzmem, zespołem Aspergera, oraz z innymi podobnymi zaburzeniami, dla ich pełnego rozwoju osobowego, potrzebne są zajęcia organizowane z grupą wychowawczą obejmującą dzieci pełnosprawne. W kontekście wieku dziecka, gdyby syn był osobą pełnoletnią (osobą dorosłą), to owszem, zbyt duża różnica wieku mogłaby stanowić trudność w funkcjonowaniu klasy. Jednak syn jest dzieckiem które ma 11 lat i będzie nieznacznie starszy od pierwszoklasistów, z którymi może tworzyć - i to wzajemnie - świetne relacje.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Na wstępie, odnosząc się do stanowiska organu, jakoby skargę należało odrzucić z uwagi niewezwanie do usunięcia naruszenia prawa, to stwierdzić należy, że jest ono zupełnie nieuzasadnione. Zauważyć bowiem należy, że ustawa o systemie oświaty w art. 20 zc ust. 6-9 wprost reguluje kwestię odwoływania się w procesie rekrutacji, przewidując między innymi, że dyrektor publicznego przedszkola, publicznej szkoły lub publicznej placówki rozpoznaje odwołanie od rozstrzygnięcia komisji rekrutacyjnej, o której mowa w ust. 8, w terminie 7 dni od dnia otrzymania odwołania. Na rozstrzygniecie dyrektora danego publicznego przedszkola, publicznej szkoły lub publicznej placówki służy skarga do sądu administracyjnego. Jak wskazano na wstępie uzasadnienia, D.B. w 7 - dniowym (art. 20zc ust. 6 ustawy) terminie złożył wniosek o uzasadnienie rozstrzygnięcia komisji rekrutacyjnej, zachowując kolejny 7 - dniowy (art. 20za ust. 8) termin złożył odwołanie; również w ustawowym terminie została przez niego złożona za pośrednictwem organu skarga do Sądu. Dlatego też brak jest jakichkolwiek podstaw do jej odrzucenia.

Główną kwestią sporną między skarżącym a dyrektorem Szkoły jest to, czy szkoła integracyjna może odmówić przyjęcia ucznia posiadającego orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego. Orzeczeniem takim legitymuje się syn skarżącego. Z orzeczenia tego wynika, że u D.B. występuje niepełnosprawność sprzężona: niepełnosprawność intelektualna w stopniu umiarkowanym, autyzm, niepełnosprawność ruchowa, a nadto jest on dzieckiem słabo słyszącym. W zaleceniach wskazano na kształcenie specjalne w szkole specjalnej, oddziale specjalnym, specjalny ośrodku szkolno – wychowawczym, szkole integracyjnej, oddziale integracyjnym, szkole ogólnodostępnej pod warunkiem dostosowania form i metod pracy do możliwości i potrzeb dziecka z niepełnosprawnością sprzężona. Jak z powyższego wynika, kształcenie w szkole integracyjnej jest jednym z kilku wymienionych w zaleceniach zawartych w orzeczeniu Miejskiego Zespołu Poradni Psychologiczno – Pedagogicznych z13 listopada 2015 r. Wbrew twierdzeniu skarżącego szkoła integracyjna nie została w tym orzeczeniu wskazana jako najwłaściwsza dla dziecka.

Skarżący uważa, że to do niego jako rodzica dziecka niepełnosprawnego należy wybór sposobu kształcenia syna i że ten jego wybór powinien być wiążący dla wybranej przez niego szkoły integracyjnej. Ze stanowiskiem takim można by się zgodzić w sytuacji, gdyby wybrana przez rodzica szkoła dysponowała nieograniczoną ilością miejsc dla uczniów niepełnosprawnych oraz oczywiście pod warunkiem, że ta szkoła byłaby w stanie dostosować się do wszystkich zaleceń zawartych w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego. Ponieważ w swoim statucie Szkoła przewiduje możliwość przyjmowania również uczniów z niepełnosprawnością sprzężoną, w tym niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym, jak należy domniemywać przynajmniej teoretycznie byłaby w stanie zapewnić kształcenie synowi skarżącego. Problem wynika z faktu, że w szkole funkcjonują tylko trzy klasy pierwsze, gdyż warunki lokalowe nie pozwalają na ich zwiększenie. Zgodnie zaś z wydanym na podstawie art. 60 ust. 2 ustawy o systemie oświaty rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej z dnia 21 maja 2001 r. w spawie ramowych statutów publicznego przedszkola oraz publicznych szkól (Dz. U. Nr 61, poz. 624), do którego odwołuje się między innymi Minister Edukacji Narodowej w przywoływanym już przez strony rozporządzeniu z 24 lipca 2015 r., wydanym na podstawie art. 71b ust. 7 pkt 2 ustawy o systemie oświaty, liczba uczniów w oddziale szkoły integracyjnej oraz w oddziale integracyjnym w szkole ogólnodostępnej powinna wynosić od 15 do 20, w tym od 3 do 5 uczniów niepełnosprawnych. Jak wynika z § 5 pkt 3 rozporządzenia z 24 lipca 2015 r., liczba uczniów niepełnosprawnych może być niższa, nie może być natomiast wyższa. W tym miejscu należy odnieść się do tej części skargi, w której wskazuje się na dotacje, jakie szkoła otrzymuje na kształcenie ucznia niepełnosprawnego. Otóż nawet otrzymanie takiej dotacji nie pozwoli na rozbudowanie w ciągu dwóch miesięcy wakacyjnych szkoły tak, aby było możliwe utworzenie dodatkowych pomieszczeń klasowych. Zauważyć bowiem należy, że skoro łącznie o przyjęcie do szkoły starało się 20 uczniów z orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego, aby wszystkich tych uczniów przyjąć, należałoby utworzyć co najmniej dwie kolejne klasy pierwsze, tak aby została zachowana wymagana proporcja pomiędzy liczbą wszystkich dzieci w oddziale, a liczbą dzieci niepełnosprawnych. Dodać także należy, że jak wynika z oświadczenia Dyrektora Szkoły złożonego na rozprawie przez Sądem, w [...] funkcjonuje jeszcze inna szkoła, w której istnieje możliwość utworzenia oddziału integracyjnego.

Mając powyższe na uwadze, zdaniem Sądu, w sytuacji gdy warunki lokalowo - organizacyjne nie pozwalając na przyjęcie do szkoły integracyjnej wszystkich ubiegających się o to uczniów posiadających orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego, szkoła nie jest zobowiązana do przyjęcia ich wszystkich i w takiej sytuacji ma prawo określić zasady naboru takich uczniów. Zauważyć należy, że zgodnie z art. 20a ust. 7 ustawy o systemie oświaty przepisy niniejszego rozdziału (a więc rozdziału 2a "Przyjmowanie do publicznych przedszkoli, publicznych innych form wychowania przedszkolnego, publicznych szkół i publicznych placówek") stosuje się także do dzieci i młodzieży posiadających orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego, którzy ubiegają się o przyjęcie do publicznego przedszkola i publicznej szkoły ogólnodostępnej. Na tle art. 20e ust. 7 ustawy o systemie oświaty (zgodnie z którym przepisy ust. 2-4 stosuje się odpowiednio do postępowania rekrutacyjnego do klasy pierwszej publicznej szkoły podstawowej integracyjnej, publicznego gimnazjum integracyjnego, oddziału integracyjnego w publicznej szkole podstawowej ogólnodostępnej lub publicznym gimnazjum ogólnodostępnym, w przypadku dzieci nieposiadających orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego wydanego ze względu na niepełnosprawność), w orzecznictwie przyjmuje się, że ust. 2-4 art. 20e ustawy o systemie oświaty nie mają zastosowania do dzieci posiadających orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego (wyrok II SA/.Wa 1602/14). Zdaniem Sądu orzeczenie to należy jednak rozumieć w ten sposób, że do takich dzieci nie mają zastosowania przepisy przewidujące pierwszeństwo dzieci zamieszkałych w obwodzie szkoły publicznej i przyjmowanie dzieci zamieszkałych poza obwodem tylko wówczas, gdy dana szkoła nadal dysponuje wolnymi miejscami. W niniejszej sprawie szkoła nie jest szkołą obwodową i przyjmuje uczniów z terenu całego miasta. W związku z tym zarzut naruszenia art. 58 ust. 2 ustawy o systemie oświaty jest bezzasadny. Przeprowadzona wobec D.B. rekrutacja nie jest rekrutacją, o której mowa w art. 20e ust. 3 i 4 ustawy o systemie oświaty.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia o niezakwalifikowaniu do przyjęcia D.B. do klasy I Komisja Rekrutacyjna przytoczyła przepisy statutu Zespołu Szkół Ogólnokształcących Integracyjnych nr 4 w [...] (w skład którego wchodzi Szkoła Podstawowa Integracyjna nr 11 w [...]) - § 7 ust. 4 pkt 2, określającego zasady naboru uczniów z orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego do klasy pierwszej SPI 11, zgodnie z którym w pierwszym etapie rekrutacji do klasy integracyjnej przyjmowane są dzieci z uwagi na niepełnosprawność zamieszkałe w gminie [...] zgodnie z podana niżej kolejnością:

a) dzieci z uwagi na niepełnosprawność narządu wzroku,

b) dzieci z uwagi na niepełnosprawność narządu słuchu,

c) dzieci z uwagi na niepełnosprawność ruchową,

d) dzieci z uwagi na niepełnosprawność sprzężoną, gdy dysfunkcjami są niepełnosprawności wymienione w punktach a-c

e)dzieci z autyzmem, w tym z zespołem Aspergena,

f) dzieci z uwagi na niepełnosprawność intelektualną w stopniu lekkim,

g) dzieci z uwagi na niepełnosprawność intelektualną w stopniu umiarkowanym,

h) dzieci z innymi zaburzeniami sprzężonymi niż podane w § 7 ust. 4 pkt 2 lit.d,

i) dzieci z niedostosowaniem społecznym lub z zagrożeniem niedostosowania społecznego.

Identyczne zasady zostały zawarte w "Zasadach rekrutacji do klasy pierwszej Szkoły Podstawowej Integracyjnej nr 11 w [...] w roku szkolnym 2016/2017.

Zarówno Statut Szkoły jak i Zasady Rekrutacji były dostępne na stronie internetowej. Dlatego też pomimo, że zwłaszcza rozstrzygnięcie Dyrektora Szkoły wydane w związku z wniesieniem przez skarżącego odwołania od rozstrzygnięcia Komisji Rekrutacyjnej ocenić należy jako dość enigmatyczne, to jednak wada ta w ocenie Sądu nie jest na tyle istotna, aby uzasadniała jego uchylenie. Zauważyć bowiem należy, że ustawa o systemie oświaty nie przewiduje wydania przez dyrektora szkoły decyzji. Zarówno w odniesieniu do tego organu jak i do komisji rekrutacyjnej w art. 20 zc ust. 7 tej ustawy mowa jest o rozstrzygnięciu, nie zaś o decyzji. Oczywiście skład orzekający w tej sprawie podziela stanowisko reprezentowane w orzecznictwie ( min. w wyroku NSA w spawie I OSK 2173/15), w myśl którego w sensie materialnoprawnym rozstrzygnięcie to jest decyzją, tym niemniej jedynie w razie wątpliwości przy wykładni art. 20zc należy posiłkować się art. 107 § 3 kpa. Zasadnicze bowiem znaczenie mają przepisy ustawy o systemie oświaty. Ponieważ przepisy te nie zawierają wymogu podpisania uzasadnienia przez wszystkich członków komisji rekrutacyjnej, okoliczność, że w niniejszej sprawie uzasadnienie to zostało podpisane tylko przez jej przewodniczącego (członkowie podpisali się natomiast pod protokołem z 2 czerwca 2016 r. z posiedzenia Komisji w sprawie zakwalifikowania kandydatów do klasy pierwszej Szkoły oraz pod listą kandydatów niezakwalifikowanych do przyjęcia do klas pierwszych), także w ocenie Sądu nie mogła stanowić sama w sobie postawy do jego uchylenia. Zgodnie bowiem z § 12 pkt 7 obowiązującego w dacie wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia Rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 2 listopada 2015 r. w sprawie sposobu przeliczania na punkty poszczególnych kryteriów uwzględnianych w postępowaniu rekrutacyjnym, składu i szczegółowych zadań komisji rekrutacyjnej, szczegółowego trybu i terminów przeprowadzania postępowania rekrutacyjnego oraz postępowania uzupełniającego (Dz. U. poz. 1942) wydanego na postawie delegacji zawartej w art. 20l ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty, tylko odnośnie protokołów zawarty jest wymóg ich podpisania zarówno przez przewodniczącego jak i członków komisji rekrutacyjnej.

Z rozstrzygnięć zarówno Komisji Rekrutacyjnej jak i Dyrektora Szkoły jednoznacznie wynika, dlaczego D.B. nie został przyjęty do szkoły. Mianowicie Statut tej Szkoły reguluje zasady naboru uczniów z orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego do klasy pierwszej. Zgodnie z tym aktem w pierwszej kolejności przyjmowane są dzieci z określoną niepełnosprawnością. Występująca u syna skarżącego niepełnosprawność sprzężona, w tym niepełnosprawność intelektualna w stopniu umiarkowanym spowodowała, że nie został on przyjęty do tej szkoły, bowiem w pierwszej kolejności zostały przyjęte dzieci wymienione w podpunktach od a do c § 7 ust. 4 pkt 2 Statutu Szkoły. W związku z tym skarżący zarówno w skardze jak i w piśmie procesowym podnosi głównie zarzuty w stosunku do Statutu Szkoły.

Otóż wskazać należy, że Sąd nie podziela zarzutu, jakoby statut szkoły integracyjnej nie mógł regulować kwestii przyjmowania do szkół dzieci posiadających orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego w przypadku braku wystarczającej ilości miejsc. Jeszcze raz bowiem podkreślenia wymaga to, że idea szkoły integracyjnej polega na tym, że w tej samej szkole (oddziale) uczą się dzieci niepełnosprawne z dziećmi zdrowymi, przy czym musi być zachowana odpowiednia proporcja (na 20 uczniów maksimum 5 z niepełnosprawnością), co powoduje, że może się zdarzyć, że szkoła nie będzie w stanie przyjąć wszystkich ubiegających się o przyjęcie uczniów. Na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 60 ust. 2 ustawy o systemie oświaty zostało wydane, nadal obowiązujące, rozporządzenie MEN z 21 maja 2001 r. w sprawie ramowych statutów publicznego przedszkola oraz publicznych szkół, w którego załączniku nr 2 – Ramowy Statut Publicznej Szkoły Podstawowej, w § 16a wskazano, że Statut szkoły określa szczegółowe zasady rekrutacji uczniów do szkoły, z uwzględnieniem odrębnych przepisów". Mając na uwadze to, że w myśl cytowanego już art. 20 a ust. 7 ustawy o systemie oświaty przepisy rozdziału 7 tej ustawy mają zastosowanie także do dzieci posiadających orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego, które ubiegają się o przyjęcie do publicznej szkoły ogólnodostępnej, do tych dzieci, w przypadku braku wystarczającej ilości miejsc w takiej szkole, będzie miało zastosowanie postępowanie rekrutacyjne. Nie jest to jednak postępowanie rekrutacyjne polegające na przyznawaniu określonej ilości punktów.

W ocenie Sądu jak najbardziej właściwe jest określenie w statucie szkoły integracyjnej i w zasadach naboru do takiej szkoły kryteriów, jakimi placówka kieruje się przy naborze uczniów ze stwierdzoną niepełnosprawnością i przyjęcia dzieci posiadających orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego. Przede wszystkim bowiem zauważyć należy, że nie każda szkoła integracyjna może być przygotowana chociażby kadrowo do realizacji wszystkich zaleceń zawartych we wszelkich orzeczeniach o konieczności kształcenia specjalnego. Po drugie, to sama szkoła (jej kadra) jest w stanie najlepiej ocenić jakim uczniom, to jest dotkniętym jaką niepełnosprawnością jest w stanie najlepiej pomóc. W ocenie Sądu przekonujące są zawarte w odpowiedzi na skargę wywody, których nie ma potrzeby ponownie w tym miejscu przytaczać, wyjaśniające to, z jakich powodów w pierwszej kolejności, zgodnie ze Statutem Szkoły są przyjmowani uczniowie z niepełnosprawnością narządów wzroku, słuchu i niepełnosprawnością ruchową. Za logiczne i rzeczowe uznać należy także argumenty, z powodu których dzieci z niepełnosprawnością sprzężoną, w tym niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym są przyjmowane w dalszej kolejności. Dzieci te bowiem, stosownie do przepisów rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 7 lutego 2012 r. w sprawie ramowych planów nauczania w szkołach publicznych (Dz. U. poz. 204) realizują inny program nauczania.

Skarżący chce aby jego dziecko uczyło się razem z dziećmi zdrowymi. Tymczasem już chociażby ze względu na realizację innego programu, to wspólne nauczanie byłoby iluzoryczne i sprowadzało się do nauki rożnych rzeczy w tym samym pomieszczeniu. Podkreślenia wymaga, że szkoła ma obowiązki nie tylko wobec jednego ucznia ale wszystkich; w przypadku szkoły integracyjnej równie ważne są potrzeby dzieci niepełnosprawnych jak i zdrowych. Niewątpliwie optymalnymi zajęciami dla wszystkich dzieci w tej samej klasie są zajęcia realizujące ten sam program nauczania.

Skoro zdaniem Sądu w statucie szkoły można było uregulować kryteria przyjęcia do szkoły dzieci posiadających orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego w przypadku braku wystarczającej ilości miejsc, a zaskarżone rozstrzygniecie i utrzymane nim w mocy rozstrzygniecie Komisji Rekrutacyjnej do tego statutu się odwołują, za niezasadny uznać należy zarzut naruszenia art. 7, 8, 75, 77 § 1, 80 i 107 kpa.

Nie można także zgodzić się z autorem skargi, że zaskarżone rozstrzygnięcie dyskryminuje jego syna i narusza w ten sposób art. 32 Konstytucji. Artykuł ten stanowi o równości wszystkich wobec prawa, o prawie obywateli do równego traktowania przez władze publiczne oraz zakazie dyskryminowania w życiu politycznym, społecznym lub gospodarczym z jakiejkolwiek przyczyny. O naruszeniu zasady równości można mówić tylko wtedy, gdy nierówne traktowanie dotyczy osób posiadających tę samą wspólną cechę, gdyż podmioty charakteryzujące się w takim samym stopniu tą samą, relewantną cechą winny być jednakowo traktowane. Takie ujęcie zasady równości dopuszcza odmienne traktowanie podmiotów, które takiej cechy nie posiadają. Przenosząc taką wykładnię art. 32 Konstytucji na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że tylko wówczas można by uznać za uzasadniony zarzut naruszenia przepisów tego artykułu, gdyby statut szkoły przewidywał, że w pierwszej (bądź którejś z następnych) kolejności przyjmowani są do szkoły uczniowie z identyczną jak u syna skarżącego niepełnosprawnością, a Dyrektor Szkoły zakwalifikował do przyjęcia wszystkie dzieci z taką niepełnosprawnością, za wyjątkiem syna skarżącego.

Na koniec podkreślenia wymaga to, że jak wskazano w odpowiedzi na skargę, na terenie Miasta [...] znajdują się inne szkoły, w których syn skarżącego może realizować obowiązek szkolny, zgodnie z zaleceniami wynikającymi z orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego, w tym także szkoła z oddziałami integracyjnymi. Dlatego również zarzut naruszenia przepisów konwencji o prawach osób niepełnosprawnych uznać należy za nieuzasadniony.

Mając powyższe na uwadze skarga podlegała oddaleniu, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zmianami).