Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt I SA/Wr 1215/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2022-11-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy: article: art. 5  ust. 1  pkt 2  lit. b
journal: Dz.U. 2019 poz 1170
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Daria Gawlak – Nowakowska, Sędziowie sędzia WSA Piotr Kieres, asesor WSA Iwona Solatycka (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 10 listopada 2022 r. sprawy ze skargi J. B. i P. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. z dnia 5 listopada 2021 r. nr SKO/41/P-230/2021 w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2020 r. oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 5 listopada 2021 r. nr (...) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. G. (organ odwoławczy, SKO) utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy M. (organ I instancji) z dnia 26 lipca 2021 r. nr UG.3123.32.2021 ustalającą P. B. i J. B. wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego za 2020 r.

Przedmiotem opodatkowania jest nieruchomość lokalowa nr 1, położona w Ł. przy ulicy S. (..), jak również udział we własności następujących działek gruntu:

- działki nr 71/4, sklasyfikowanej jako B - tereny mieszkaniowe o łącznej powierzchni 1.9960 ha,

- działki nr 82/3, sklasyfikowanej jako B - tereny mieszkaniowe o łącznej powierzchni 1.7215 ha,

- działki nr 82/2, skalsyfikowanej jako Ls VI- las o powierzchni 0,2730 ha i B tereny mieszkaniowe o powierzchni 1.0799 ha.

Podatek od nieruchomości w kwocie 1.310,00 zł został ustalony w następujący sposób:

Powierzchnia lokalu ogółem: 48,02 m2 przy stawce podatku uchwalonej na rok 2020: 23,90 zł/1 m2 x 12 miesięcy roku 2020 = 1.147,68 zł.

Powierzchnia udziału w gruncie B (tereny mieszkaniowe) ogółem: 171,00 m2 przy stawce podatku uchwalonej na rok 2020 :0,95 zł/1 m2 x 12 miesięcy roku 2020= 162,45 zł.

Powierzchnia w udziale w gruncie Ls (lasy): 0,0009 ha przy stawce podatku na roki 2020 r. zgodnie z komunikatem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego 42,73 zł/ 1 ha x 12 miesięcy roku 2020 r. = 0,00 zł.

W uzasadnieniu decyzji Organ I instancji stwierdził, że zgodnie z przepisem art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2019 r., poz. 1170 ze zm.) dalej u.p.o.l., nieruchomość winna być opodatkowana stawką podatku przewidzianą dla budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej lub zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. Organ I instancji przywołał treść wyroku tut. Sądu w sprawie o sygn. akt I SA/Wr 330/18, w którym wskazano, że lokale mieszkalne na podstawie umów najmu są w posiadaniu przedsiębiorcy, jakim jest Osada Ś Operator Spółka z o.o. i są zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej, jaką jest krótkotrwały wynajem lokali turystom. Do opodatkowania nieruchomości stawkami najwyższymi nie jest wymagane, aby to właściciele prowadzili działalność gospodarczą, wystarczy, że oddadzą w posiadanie nieruchomość przedsiębiorcy, w posiadanie zależne spółce prawa handlowego. Zdaniem organu I instancji z treści przywołanego wyroku wynika, że działalność prowadzona przez spółkę, polegająca na oferowaniu lokali na wynajem ma charakter profesjonalny, zorganizowany i jest nakierowana na osiągnięcie zysku. Działalność w postaci oferowania, a następnie wynajmu lokali turystom, za odpłatnością jest działalnością nakierowaną na przysporzenie zysku. Organ opisał przebieg postępowania wyjaśniającego, w tym wyjaśnienia złożone przez Skarżących i wskazał, że w toku postępowania otrzymał kopie umowy najmu przedmiotowego lokalu zawartą pomiędzy Skarżącymi a Osada Śnieżka Operator Sp. z o.o., informację w zakresie miesięcznych kwot czynszu, wykorzystanych pokojonocy oraz informację o rezygnacji z pobytów właścicielskich. Ponadto organ uzyskał informację od Naczelnika Urzędu Skarbowego Wrocław- Stare Miasto w sprawie wysokości osiąganego przez podatników za okres od lutego 2016 r. do 2020 r. przychodów z tytułu najmu przedmiotowego lokalu.

Utrzymując w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji SKO przywołało treść wyroku tut. Sądu w sprawie o sygn. I SA/Wr 330/18. SKO wskazało, że dla uznania, że lokal jest zajęty na prowadzenie działalność gospodarczej nie jest wymagane, aby te działalność prowadził sam podatnik. Powołał się na zebrany w sprawie przez Organ I instancji materiał dowodowy.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego we Wrocławiu Skarżący zarzucili naruszenie:

1) Przepisu art. 2 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. poprzez błędne zastosowanie i przyjęcie, że w niniejszym stanie faktycznym sprawy nieruchomości objęte przedmiotową decyzją, pozostają związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, podczas gdy Skarżący nie prowadzą działalności gospodarczej, a przedmiotowa nieruchomość przeznaczona jest przede wszystkim na zaspokajanie potrzeb mieszkaniowych;

2) Przepisu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. w zw. z art. 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej poprzez jego wadliwą wykładnię, polegającą na przyjęciu, że przepis ten dotyczy sytuacji zaistniałej w niniejszej sprawie, a nieruchomość będąca naszą własnością jest wykorzystywana na prowadzoną działalność gospodarczą;

3) Przepisu art. 5 ust. t pkt 2 lit. b u.o.p.l. poprzez jego niezastosowanie, polegające na opodatkowaniu nieruchomości według najwyższej stawki, właściwej dla budynków związanych z działalnością gospodarczą w sytuacji, gdy nieruchomość nie pozostaje w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą, tym bardziej że Skarżący nie prowadzą żadnej działalności gospodarczej, tym samym nieruchomość powinna być opodatkowana z zastosowaniem stawki właściwej dla budynków mieszkalnych;

4) Przepis art. 336 kodeksu cywilnego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że podmiot zarządzający nieruchomością jest jej posiadaczem, podczas gdy podmiot taki powinien zostać uznany za dzierżyciela;

5) Przepisu art. 21 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz art. 1a ust. 3 u.p.o.l. poprzez przyjęcie, że rozstrzygającego znaczenie dla opodatkowania nieruchomości nie mają dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków;

6) Przepisu art. 121 § 1 i art. 122 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez nielojalne i nie budzące zaufania do organów podatkowych prowadzenie postępowania oraz niepełne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, w szczególności uznanie, że przedłożone przez Skarżących dowody potwierdzające, że nieruchomość przeznaczona jest na zaspokajanie naszych potrzeb mieszkaniowych nie mogą świadczyć o tym, że w lokalu w istocie Skarżący przebywają;

7) Przepisu art. 233 § 1 pkt 1 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji, podczas gdy prawidłowym rozstrzygnięciem była zmiana decyzji organu pierwszej instancji, ponieważ nieruchomości nie powinny zostać opodatkowane podatkiem jak dla nieruchomości związanych z działalnością gospodarczą;

8) Przepisu art. 122 i 187 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez nie podjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, organ natomiast zobowiązany jest uwzględnić nie tylko obowiązki podatnika, lecz także jego uprawnienia, aby ostateczne rozstrzygniecie było zgodne z prawem.

W związku z powyższym wniesiono o zmianę zaskarżonej decyzji przez uwzględnienie skargi, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Na wstępie należy podkreślić, iż zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. 2022 r. poz. 2492 ze zm.), stanowiąc w art. 1 § 1 i § 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd stosuje środki przewidziane w art. 145-150 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 poz. 329 ze zm.) – w skrócie ppsa. Powyższe oznacza, że zaskarżony akt administracyjny może zostać wzruszony przez sąd tylko wówczas, gdy narusza prawo w sposób określony w powołanej ustawie; w przeciwnym razie skarga podlega oddaleniu. Sąd uchyla zaskarżoną decyzję, jeśli w szczególności stwierdzi, że wydano ją z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub z naruszeniem prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c)p.p.s.a.

W rozpoznawanej sprawie kwestią sporną jest według jakich stawek należy opodatkować podatkiem od nieruchomości będący przedmiotem odrębnej własności lokal mieszkaniowy oraz związane z nim udziały w częściach wspólnych.

Zgodnie z art. 3 ust. 1 u.o.p.l podatnikami podatku od nieruchomości są w szczególności osoby fizyczne, będące (między innymi) właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych. Według art. 2 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.o.l. opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają między innymi grunty oraz budynki lub ich części, przy czym, jeżeli te grunty lub budynki są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, to wówczas stawka podatku od nieruchomości w odniesieniu do gruntów, bez względu na sposób ich zakwalifikowania w ewidencji gruntów i budynków oraz od budynków lub ich części może być ustalona - na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a oraz art. 5 ust. 1 pkt 2 lit.b u.p.o.l. - w wyższej kwocie niż od innych gruntów i budynków lub ich części. Taką samą wyższą stawkę można stosować - na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 2 lit.b u.p.o.l. - od budynków mieszkalnych lub ich części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej.

Zwrócić jednak należy uwagę, że organy podatkowe, przyjęły, że samodzielne lokale mieszkalne podlegają opodatkowaniu wyższą stawką podatkową na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 2 lit.b u.p.o.l. nie dlatego, że są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., ale z tej przyczyny, że są zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej. Zastosowanie w takim przypadku wyższej stawki podatkowej jest możliwe na podstawie tych samych przepisów art. 5 ust. 1 pkt 2 lit.b u.p.o.l.

Spór w przedmiotowej sprawie sprowadza się więc do prawidłowej wykładni pojęcia budynków zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej (art. 5 ust. 1 pkt 2 lit.b u.p.o.l). Ustawodawca nie stworzył bowiem definicji ustawowej powyższego pojęcia. W art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. wskazano jedynie, że przez określenie "grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej" należy rozumieć grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b, chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych. Zatem określenie "zajęty" winno być interpretowane przy uwzględnieniu jego językowego znaczenia. Słownik języka polskiego pod red. W. Dobroszewskiego podaje, że wyraz "zająć" - "zajmować" oznacza m.in. "zapełnić sobą lub czymś jakąś przestrzeń lub powierzchnię", "zacząć użytkować jakieś pomieszczenie", "skorzystać z jakiegoś pomieszczenia lub urządzenia". Przez "zajęcie" nieruchomości lub ich części należy rozumieć faktyczne, rzeczywiste wykorzystywanie konkretnych czynności, działań na nieruchomości (gruncie, budynku, lokalu) powodujących dokonanie zamierzonych celów lub osiągnięcie konkretnego rezultatu wynikającego z działalności spółki (tak w wyroku WSA w Rzeszowie z dnia 15 grudnia 2015 r. sygn. akt. I SA/Rz 1090/15 oraz w wyroku WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 10 stycznia 2013 r., sygn. akt I SA/Go 683/12). Status podmiotu, który jest we władaniu gruntu lub budynku zajmowanego przez spółkę dla określonych celów pozostaje bez znaczenia dla celów ustalenia stawki podatku określonego w art. 5 ust. 1 pkt 2 lit.b ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.

Kwestią o podstawowym znaczeniu z punktu widzenia okoliczności faktycznych rozstrzyganej sprawy oraz z punktu widzenia przesłanek z art. 1a ust. 1 pkt 3 w związku z 5 ust. 1 pkt 2 lit.b u.p.o.l jest cel na jaki przedmiotowe lokale są wykorzystywane.

W akt sprawy wynika, że Osada Śnieżka (podmiot wynajmujący lokal) prowadzi działalność gospodarczą między innymi w zakresie zapewniania krótkotrwałego zakwaterowania (turystom) w pozostałych miejscach krótkotrwałego zakwaterowania, gdzie indziej nie sklasyfikowanych (PKD z 2004r., punkt 55.23). Na cele związane z prowadzoną działalnością Spółka wykorzystuje lokale, których jest właścicielem, a także lokale wynajmowane w nieruchomości zlokalizowanej przy ulicy Karkonoskiej i Spacerowej od innych właścicieli, w tym od strony. Spółka wykorzystuje więc lokale wynajęte od skarżących do prowadzenia działalności gospodarczej, polegającej na świadczeniu usług hotelarskich w budynku niebędącym obiektem hotelarskim. Powyższy fakt pozostaje w zgodzie z zawartymi ze skarżącymi umowami najmu, które zezwalają Spółce na wykorzystywanie przedmiotowych lokali na cele mieszkaniowe z prawem ich dalszego podnajmowania.

Oznacza to, iż ww. lokale (ich powierzchnie) są zajęte (użytkowane są pomieszczenia) na prowadzenie działalności gospodarczej Spółki poprzez działalność polegająca na świadczeniu usług hotelarskich. Działalność Spółki, zdaniem Sądu, spełnia wszelkie cechy działalności gospodarczej o jakiej mowa w ustawie dnia 6 marca 2018 r. Prawo Przedsiębiorców (Dz.U. z 2021 r., poz. 162 ze zm.). Ponadto w art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. b u.p.o.l. mowa jest o ustanawianiu stawek podatku od budynków lub ich części związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz od budynków mieszkalnych lub ich części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. Stawki podatku w powołanym przepisie zostały zatem uzależnione od zajęcia nieruchomości na prowadzenie działalności gospodarczej, podkreślając konieczność wykorzystywania danej nieruchomości, choćby w sposób pośredni, dla celów przedsiębiorstwa.

Terminu "zajęcie na prowadzenie działalności gospodarczej" nie można utożsamiać ze "związaniem z prowadzeniem działalności gospodarczej", zdefiniowanym w art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. Zajęcie zawsze będzie związane z prowadzeniem działalności, natomiast związanie z prowadzeniem działalności gospodarczej nie zawsze będzie zajęciem na prowadzenie działalności gospodarczej.

Stawka podatku od nieruchomości z 5 ust. 1 pkt 2 lit. b u.p.o.l. ma charakter przedmiotowy, obejmuje określone nieruchomości lub ich części, jeżeli są zajęte przez wskazany podmiot na oznaczony cel. Przy czym nieruchomości te nie muszą stanowić własności spółki, a jedynie winne być przez nią zajmowane np. na podstawie umowy najmu, co ma miejsce w tym przypadku. Natomiast zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych podatnikiem podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych.

Niewątpliwie działalność prowadzona przez Spółkę Osada Śnieżka, polegająca na oferowaniu przedmiotowych lokali na wynajem ma charakter profesjonalny, zorganizowany (Spółka oferuje lokale do wynajmu) i jest nakierowana na osiągniecie zysku. Nie może bowiem budzić wątpliwości, że działalność w postaci oferowania, a następnie wynajmu lokali turystom, za odpłatnością jest działalnością nastawioną na przysporzenie zysku. Działalność Spółki ma także charakter stały (ciągły), o czym świadczy choćby długość okresu umowy wynajmu przedmiotowych lokali pomiędzy skarżącym a Spółką. Spółka dopełniła także wszelkich obowiązków rejestracyjnych i ewidencyjnych - jest zarejestrowana w rejestrze przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego, posiada swój REGON oraz NIP.

W ocenie Sądu powyższe okoliczności świadczą o tym, że przedmiotowe lokale mieszkalne są zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej, a nie, jak twierdzą skarżący, na cele mieszkaniowe. W ocenie Sądu w tym zakresie Organy przeprowadziły prawidłowo postępowanie podatkowe, w tym dowodowe, zatem zarzuty skargi nie znajdują uzasadnienia. Wskazać należy, że lokale te były oferowane turystom w ramach krótkotrwałego ich wynajmu przez spółkę prawa handlowego. Stanowią więc one istotę przedmiotu działalności gospodarczej wskazanej spółki, generującą po jej stronie przychody poprzez wykorzystywanie przedmiotowych mieszkań w ramach usługi ich wynajmu. Jest oczywistym, iż zasadniczą rolą wynajmu lokalu jest zapewnienie klientom (w tym przypadku na krótki czas) tzw. zakwaterowania. Realizacja celów mieszkalnych przez klientów Spółki w ramach zawieranych umów najmu lokali wpisuje się więc w sposób bezpośredni w przedmiot działalności gospodarczej Spółki Osada Śnieżka. Prowadzenie więc przez Spółkę działalności gospodarczej w oparciu i dzięki wspomnianym lokalom mieszkalnym przesądza, iż lokale te pozostają zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej. Tym samym zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego należy uznać za bezzasadne.

Cel gospodarczy, a więc zarobkowy wynajmowania przedmiotowych lokali, należy odróżnić od sytuacji ich wykorzystywania w celu ewentualnego zaspokajania osobistych potrzeb mieszkaniowych skarżących. Przedmiotowa nieruchomość w 2020 r. nie została wyłączona z działalności gospodarczej, albowiem była przeznaczona (zachowana) na jej realizację o czym świadczy trwanie umowy najmu między Skarżącymi a najemcą. Ponadto zgodnie z informacją uzyskaną od Osada Śnieżka Operator Sp. z o.o. Skarżący ani razu nie skorzystali z pobytów właścicielskich i z tego tytułu otrzymywali dodatkowe wynagrodzenie.

Analogiczne stanowisko, w podobnym stanie faktycznym, które Sąd w niniejszym składzie w pełni podziela, zostało wyrażone w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 8 września 2022 r. sygn. akt: I SA/Wr 444/21.

Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a.