Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1777/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-06-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Ewa Machlejd, Sędziowie sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska (spr.), sędzia WSA Mirosława Kowalska, Protokolant ref. Hubert Dobrowolski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi R. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] maja 2015 r. znak [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] lutego 2015r. nr [...] Prezydent [...], na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. a w zw. z art. 135 a ustawy z dnia 5 stycznia 2011r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2015r., poz. 155) oraz art. 104 § 1 kpa skierował R. K. - posiadającego uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie prawa jazdy kategorii: B - na badania lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami.

Organ I instancji wskazał, iż otrzymał prawomocny wyrok Sądu Rejonowego [...] w W., III Wydział Karny z dnia [...] kwietnia 2014r., sygn. akt [...], z którego wynika, że R. K. w nocy z 1-2 maja 2005r. kierował pojazdem w stanie nietrzeźwości. Powyższe stanowiło podstawę do skierowania kierowcy na badania lekarskie.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] maja 2015r., [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 127 § 2 w zw. z art. 17 pkt 1 kpa, art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001r. , nr 79, poz. 856 ze zm.) po rozpatrzeniu odwołania R.K. - utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

SKO wskazało na art. 99 ust. 1 w zw. z art. 135a oraz art. 139 ustawy z dnia 5 stycznia 2011r. o kierujących pojazdami podnosząc, że w aktach znajduje się wyrok Sądu Rejonowego [...] w W. III Wydział Karny z dnia [...] kwietnia 2014r. sygn. akt [...] uznający R. K. za winnego tego, że w nocy z 1-go na 2 maja 2005r. w [...] prowadził od ul. G. do ul. M. w ruchu lądowym samochód marki [...] o nr rej. [...], znajdując się w stanie nietrzeźwości 0,67 mg/1 – wynik I badania, wynik II badania 0,62 mg/1 alkoholu w wydychanym powietrzu, tj. występku z art. 178 a § 1 k.k. i za to na podstawie art. 178 a § 1 k.k. wymierzający karę 8 miesięcy pozbawienia wolności.

Organ odwoławczy podkreślił, że nie doszło do złamania zasady lex retro non agit, bowiem art. 135 a ustawy o kierujących pojazdami stanowi, że do dnia 3 stycznia 2016r. skierowanie na badanie lekarskie i badanie psychologiczne w przypadku kierowania pojazdem w stanie nietrzeźwości, w stanie po użyciu alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu, następuje na podstawie odpisu wyroku przesłanego przez sąd w trybie art. 182 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997r. –Kodeks karny wykonawczy ( Dz. U. nr 90, poz. 557 ze zm.).

Mając powyższe na względzie organ nie podzielił zarzutów odwołania.

Skargę ww. decyzję złożył R. K. i wnosząc o jej uchylenie zarzucił naruszenie przepisów prawa - skierowanie go na badania lekarskie przed zakończeniem wykonania 3- letniego zakazu prowadzenia pojazdów jest nielogiczne i przedwczesne. Podał, iż nie wiadomym jest czy po upływie 3 letniego okresu obowiązywania będzie występował o odzyskanie uprawnień.

Następnie wskazał, iż zgodnie z art. 75 ustawy z dnia 5 stycznia 2011r. o kierujących pojazdami, na badania lekarskie kierowane są osoby ubiegające się o zwrot uprawnień w związku z przepisem mówiącym, że należą też do tych osób osoby karane za jazdę pod wpływem alkoholu.

Zdaniem skarżącego wydanie decyzji o skierowaniu na badanie lekarskie winno nastąpić dopiero jeżeli minie okres 3- letniego zakazu prowadzenia pojazdów i złoży on oświadczenie woli o zwrot uprawnień. Do tego czasu, gdy obowiązuje go zakaz prowadzenia pojazdów, jakakolwiek czynność prawna, administracyjna w odniesieniu do odzyskania uprawnień, zwłaszcza badanie lekarskie czy jest obecnie zdolny do prowadzenia pojazdów, a nie za 3 lata będzie zdolny jest przedwczesna.

Ponadto, nie można zastosować przepisu powstałego 6 lat po dacie występku, a obowiązującego obecnie. Według skarżącego do jego sprawy mają zastosowanie wyłącznie przepisy, które obowiązywały kierowców w 2005r. do dnia 2 maja 2015r.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:

Skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli Sądu była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2015 r. [...], utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] kierującą R. K. – w trybie art. art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy o kierujących pojazdami w zw. z art. 135a tej ustawy - na badania lekarskie w celu ustalenia lub braku przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami.

Sąd uznał, że zarówno zaskarżona, jak i decyzja ją poprzedzająca zostały wydane bez przeprowadzenia wyczerpującego postępowania wyjaśniającego w zakresie niezbędnym do prawidłowego zastosowania ww. przepisów prawa materialnego, co stanowi o naruszeniu art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Nie zbadano bowiem, czy wobec orzeczonego przez sąd powszechny środka karnego, zasadne było kierowanie skarżącego na badania lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami.

Zgodnie z art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2015 r., poz. 155), starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy lub osoby posiadającej pozwolenie na kierowanie tramwajem na badanie lekarskie, jeżeli kierowała pojazdem w stanie nietrzeźwości, w stanie po użyciu alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu. Stosowanie zaś art. 135a cyt. ustawy, do dnia 3 stycznia 2016 r. skierowanie na badanie lekarskie i badanie psychologiczne w przypadku kierowania pojazdem w stanie nietrzeźwości, w stanie po użyciu alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu, następuje na podstawie odpisu wyroku przesłanego przez sąd w trybie art. 182 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy (Dz. U. Nr 90, poz. 557, ze. zm.).

Jak wynika z akt sprawy, Sąd Rejonowy [...] prawomocnym wyrokiem z dnia [...] kwietnia 2014 r. sygn. akt [...], orzekł wobec R. K. środek karny polegający na zakazie prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 3 lat. Jak stanowi zaś art. 103 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami, starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów. O zakazie prowadzenia pojazdów orzeka sąd powszechny ustalając jakiego rodzaju pojazdów zakaz ten dotyczy. Dopiero to orzeczenie stanowi podstawę do cofnięcia uprawnień do ich prowadzenia w podanym zakresie.

Z powyższego wynika zatem, iż wobec skarżącego zachodzi podstawa do wydania decyzji w trybie art. 103 ust. 1 ww. ustawy. Z akt sprawy nie wynika, czy taka decyzja została już wydana. Niemniej winna być wobec skarżącego wydana, a skarżący winien do orzeczonego zakazu i związanej z nim decyzji o utracie uprawnień do kierowania pojazdami, się zastosować. Tym samym, bezprzedmiotowe - na obecnym etapie - może okazać się sprawdzanie stanu zdrowia skarżącego i kierowanie go na badania lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami.

Wprawdzie decyzja wydawana na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. a w zw. z art. 135a cyt. ustawy ma charakter związany. Jednak dla jej wydania, konieczne jest wyczerpujące ustalenie okoliczności faktycznych, bo tylko wówczas można stwierdzić, czy stan sprawy wypełnia hipotezę zawartą w ww. przepisach prawa. Te zaś nie zostały przez organy poczynione, a materiał dowodowy nie pozwala na ustalenie, czy skarżący jest kierowcą w rozumieniu ustawy. Przy czym, bezspornym jest, że skarżący ma orzeczony trzyletni zakaz prowadzenia jakichkolwiek pojazdów. Niezależnie więc od wyniku ww. badań lekarskich, skarżący w związku z zastosowanym środkiem karnym, i tak nie może prowadzić żadnych pojazdów. To natomiast wiąże się z obowiązkiem organu do wydania decyzji o cofnięciu mu uprawnień do kierowania pojazdami.

W świetle przedstawionej argumentacji, należało podzielić zarzut skargi, że wobec orzeczonego ww. wyrokiem zakazu prowadzenia jakichkolwiek pojazdów, nie było podstaw do kierowania skarżącego na badania lekarskie. Na takie badania, zgodnie art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy o kierujących pojazdami, może być bowiem skierowany tylko kierowca, a więc - osoba uprawniona do kierowania pojazdem silnikowym lub motorowerem (art. 2 pkt 21 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym w zw. z art. 2 pkt 1 ustawy o kierujących pojazdami). Wobec skarżącego należało zatem wydać orzeczenie o utracie uprawnień do kierowania pojazdami, co jest równoznaczne z utratą statusu kierowcy. Akta sprawy nie pozwalają jednak na wyjaśnienie tej kwestii, mającej znaczenie prawne.

W tym stanie rzeczy Sąd uznał, iż doszło do istotnego naruszenia wymienionych na wstępie przepisów procesowych w zw. art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. a i art. 135a ustawy o kierujących pojazdami wobec braku ustalenia, czy skarżący jest kierowcą w rozumieniu ww. przepisów, a wobec tego – czy przedmiotowym pozostaje wydanie wobec niego decyzji kierującej na badania psychologiczne.

Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela pogląd przedstawiony m. in. w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 8 lutego 2012 r., sygn. akt III SA/Wa 579/11, na gruncie przepisów poprzedniej ustawy Prawo o ruchu drogowym (zawierającej podobne rozwiązania prawne; Lex nr 1116589), iż decyzja administracyjna o skierowaniu na badania lekarskie może być wydana wyłącznie wobec osoby posiadającej uprawnienia do kierowania pojazdem. Przeprowadzenie badania lekarskiego w stosunku do osoby nieposiadającej uprawnień do kierowania pojazdem jest bezprzedmiotowe, z ich wynikiem nie wiążą się bowiem żadne konsekwencje.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ uwzględni powyższe stanowisko i uzupełni akta w celu ustalenia, czy skarżący jest kierowcą w rozumieniu cyt. ustawy.

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł, jak w sentencji.