Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 532/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2009-01-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6136 Ochrona przyrody
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 148 par. 1,  art. 126,  art. 105,  art. 144,  art. 138 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 lit. c,  art. 250
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel (spr.),, Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Protokolant Krzysztof Chudy, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 7 stycznia 2009r. sprawy ze skargi L. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie zezwolenia na usunięcie drzewa I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. zasądza od Skarbu Państwa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na rzecz adwokata M. C. kwotę [...] złotych obejmującą należny podatek od towarów i usług, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia (...) r. numer (...)Burmistrz M., działając na podstawie art.59 § 1 w zw. z art.58 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, odmówił przywrócenia terminu do wznowienia postępowania

w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Burmistrza M. z dnia (...)r. numer (...), zezwalającą H. P. na usunięcie jednego drzewa gatunku kasztanowiec z terenu działki nr (...)położonej w obrębie K..

Z uzasadnienia przedmiotowego postanowienia wynika, że w dniu 27 marca 2008r. L. S. wystąpił z pisemnym wnioskiem do organu o przywrócenie terminu do złożenia podania w sprawie zakończonej wydaniem decyzji, o której mowa powyżej. Złożenie przedmiotowego wniosku L. S. motywował tym, że dopiero w dniu 12 marca 2008 r. dowiedział się, że małżonkowie P. założyli odrębną księgę wieczystą i są właścicielami działki oznaczonej numerem (...)

w obrębie K..

Zdaniem organu wnioskodawca nie wykazał, że między datą wydania przez Burmistrza M. decyzji z dnia (...), a dniem wniesienia prośby

o przywrócenie terminu, zaszły jakiekolwiek obiektywnie zasadne okoliczności uzasadniające przywrócenie terminu do wniesienia prośby o jego przywrócenie.

Ponadto organ wskazał, iż wniosek L. S. z dnia 27 marca 2008 r. o przywrócenie terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania jest "oczywiście niezasadny", ponieważ powinien on zostać złożony jednocześnie

z wnioskiem o wznowienie postępowania, tj. w dniu 06.02.2008 r.

L. S. wniósł zażalenie na wydane postanowienie Burmistrza M. W uzasadnieniu zażalenia skarżący zakwestionował fakt przeprowadzenia przez pracownika Urzędu Miejskiego w M. w dniu (...)oględzin terenu działki nr (...), a także stwierdził, iż nieprawdą jest, jakoby kasztanowiec zarażony był szrotówkiem kasztanowcowiaczkiem. Podniósł również, że jest ignorowany zarówno przez pracowników Urzędu Miejskiego w M., jak i przez samego Burmistrza M..

Postanowieniem z dnia (...)r. numer (...)Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. uchyliło zaskarżone postanowienie i umorzyło postępowanie w sprawie.

Przeprowadzona przez Kolegium analiza akt postępowania dołączonych do wydanego przez Burmistrza M. postanowienia z dnia (...)r. odmawiającego przywrócenia terminu do wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Burmistrza M. z dnia (...)r. numer (...), zezwalającą H. P. na usunięcie jednego drzewa gatunku kasztanowiec z terenu działki nr (...)wykazała, że przed wydaniem kwestionowanego postanowienia Burmistrz M. wydał decyzję z dnia (...)r. Powyższą decyzją, wydaną po przeprowadzeniu postępowania wszczętego na wniosek L. S. ("Proszę o wznowienie postępowania w sprawie wycięcia kasztanowca na wspólnej działce (...) ponieważ pan Burmistrz M. nie miał prawa wydać decyzji ponieważ cały czas toczyło się postępowanie aż do dnia

(...)r. Moja prośba to cofnięcie decyzji z dnia (...)r. znak (...)że cały czas była współwłasność między L. S.,

a H. i G. P., i nie było osobnej księgi ani wizji lokalnej ani mojej zgody i kasztan był zdrowy na to są świadkowie i zdjęcie i wspólna księga "), Burmistrz orzekł o odmowie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją własną z dnia (...)r. Z uzasadnienia tej decyzji wynika, że podstawą jej wydania było przekroczenie przez L. S., na którego wniosek wszczęto postępowanie w sprawie wznowienia postępowania - terminu, w ciągu którego strona może złożyć do organu podanie o wznowienie postępowania. Organ stwierdził bowiem, że o wydaniu przez Burmistrza M. decyzji z dnia (...)r., zezwalającej H. P. na usunięcie drzewa gatunku kasztanowiec z terenu działki nr (...), L. S. wiedział już w dniu 7 lutego 2006 r., kiedy to wystąpił do Urzędu Miasta i Gminy w M. z prośbą o pisemne wskazanie przez Urząd podstawy prawnej uprawniającej Burmistrza M. do wydania przedmiotowej decyzji. Zatem określony w przepisie art. 148 § 1 Kpa jednomiesięczny termin, w ciągu którego można złożyć do organu, który wydał decyzję w pierwszej instancji, podanie o wznowienie postępowania upłynął dla L. S.

w dniu 7 marca 2006 r., a więc po upływie miesiąca od dnia, w którym L. S. ujawnił swoją wiedzę w przedmiocie wydania ostatecznej decyzji z dnia

(...)r.

Od decyzji Burmistrza M. z dnia (...)r. odmawiającej wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Burmistrza M. z dnia (...)r. L. S. nie wniósł odwołania, zatem decyzja ta stała się prawomocna w następnym dniu po upływie 14 dni od dnia jej wydania.

Pomimo, że L. S. nie wniósł odwołania od wskazanej decyzji, która została mu doręczona w dniu 26 marca 2008 r., już w dniu 27 marca, a więc następnego dnia po doręczeniu decyzji stronie, zwrócił się z pisemnym wnioskiem do Burmistrza M. o przywrócenie terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej wydaniem decyzji z dnia (...)r.

(swoje żądanie podtrzymał po zapytaniu organu czy pismo ma charakter odwołania od decyzji, czy też jest wnioskiem o przywrócenie terminu ). Odpowiedzią na powyższy wniosek było wydane w dniu (...)r. postanowienie Burmistrza M. znak: (...)odmawiającego przywrócenia terminu do wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Burmistrza M. z dnia (...)(znak: (...)), zezwalającą H. P. na usunięcie jednego drzewa gatunku kasztanowiec z terenu działki nr (...)w obrębie K..

Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. wydanie powyższego postanowienia w ogóle nie powinno mieć miejsca. Kwestia terminowości złożenia wniosku o wznowienie postępowania rozstrzygnięta została w decyzji Burmistrza M. z dnia (...). odmawiającej wznowienia postępowania, wobec przekroczenia terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 Kpa. Strona miała możliwość zakwestionowania tego rozstrzygnięcia w drodze odwołania od decyzji, zgodnie z pouczeniem w niej zawartym. Jednakże pismem z dnia 4 kwietnia 2008r. L. S. oświadczył, iż odwołania od decyzji nie wnosi, natomiast żąda rozpatrzenia wniosku z dnia 27 marca 2008r. o przywrócenie terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania.

W ocenie Kolegium wniosek ten jest spóźniony, albowiem kwestia przedawnienia wnioskowania o wznowienie postępowania została przez organ rozstrzygnięta,

a postępowanie o przywrócenie terminu wszczęte w trybie przepisu art. 58 Kpa, kończące się wydaniem postanowienia, nie może niweczyć skutków ostatecznej decyzji w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania z tej przyczyny.

Z powyższych względów, zdaniem Kolegium, należało uchylić wydane przez Burmistrza M. postanowienie z dnia (...)r. i umorzyć postępowanie w sprawie.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na powyższe postanowienie L. S. podniósł zarzut naruszenia art.7,8, 9, 10 oraz art.145 § 1 pkt 4 i 8 Kpa. Skarżący stwierdził, iż dopiero postanowieniem z dnia

(...)r. sygn.akt (...)Sąd Rejonowy w G. dokonał zniesienia współwłasności nieruchomości i dlatego też, wszystkie decyzje i postanowienia Burmistrza M. w świetle art.145 § 1 pkt 8 Kpa nie powinny mieć mocy prawnej.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S, w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn.zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd nie dokonuje więc kontroli aktów lub czynności pod względem słusznościowym i nie orzeka bezpośrednio o roszczeniach stron.

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.).

Rozpoznając niniejszą sprawę w świetle powołanego wyżej kryterium legalności Sąd uznał, iż skarga zasługuje na uwzględnienie, choć nie z przyczyn w niej podniesionych.

Z akt sprawy wynika, iż skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania od decyzji Burmistrza M. z dnia

(...)r., po wydaniu decyzji Burmistrza M. o odmowie wznowienia postępowania w tej sprawie na skutek upływu terminu do złożenia wniosku

o wznowienie postępowania ( art.148 § 1 Kpa ). Decyzja ta stała się ostateczną, na skutek niewniesienia odwołania przez stronę.

Nie istnieje więc możliwość przywrócenia terminu do złożenia wniosku

o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, nawet wówczas gdyby zdanie skarżącego było uzasadnione. Prowadziłoby to bowiem do sytuacji, że wniosek o wznowienie postępowania musiałby być rozpoznawany ponownie. Taka sytuacja jest niedopuszczalna, gdyż w tej samej sprawie pojawiłyby się dwie decyzje organu I instancji (co mogłoby stanowić przesłankę stwierdzenia nieważności).

Skarżący jednoznacznie określił swój wniosek jako wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego, stąd nie można tego wniosku było potraktować jako odwołania od decyzji odmawiającej wznowienia postępowania.

Wobec niedopuszczalności przywrócenia terminu w takiej sytuacji, rozpoznawanie wniosku w tym przedmiocie jest bezprzedmiotowe z tym, że organ administracji

w świetle treści art. 126 Kpa niewątpliwie nie może wydać incydentalnego postanowienia o umorzeniu postępowania w sprawie rozpoznania tego rodzaju wniosku, gdyż art. 105 Kpa nie ma odpowiedniego zastosowania do postanowień. Prawidłowe

i racjonalne działanie organu w takim przypadku winno prowadzić do wydania orzeczenia w przedmiocie zgłoszonego żądania strony i rozstrzygać je negatywnie

z uwagi na to, że kwestia wnioskowanego przez skarżącego wznowienia postępowania została rozstrzygnięta decyzją ostateczną Burmistrza M. z dnia (...)

Powołanie w podstawie prawnej decyzji organu odwoławczego art.144 oraz art.138 § 1 pkt 2 Kpa nie zmienia faktu, że w rozpoznanej sprawie postępowanie wszczęte wnioskiem strony, o czym była mowa wyżej, nie może podlegać umorzeniu z uwagi na treść art.126 Kpa, a nie dla braku zaistnienia przesłanek przewidzianych w art. 58 Kpa.

Zgodnie z treścią art.144 Kpa w sprawach nieuregulowanych w rozdziale dotyczącym zażaleń (rozdział 11) mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań. Przy odpowiednim stosowaniu przepisów dotyczących odwołań należy mieć na uwadze, że postanowienie rozstrzyga zagadnienia proceduralne wynikające z toku postępowania, zaś decyzja rozstrzyga o istocie sprawy.

Sporny jest zakres odpowiedniego stosowania art. 138 Kpa ( przepis zamieszczony w rozdziale 10 Kodeksu pt."Odwołania" ) . Według Z. Janowicza (Komentarz, 1995, s. 144) nie mają zastosowania "przepisy art. 138 § 1 pkt 2 i 3", zaś według B. Adamiak

(w: Komentarz, 1996, s. 606): "organ II instancji może umorzyć postępowanie zażaleniowe, stosując odpowiednio przepis art. 138 § 1 pkt 3, gdy skarżący cofnie zażalenie", a "ostatni człon przepisu art. 138 § 1 pkt 2, stanowiący: «umarza postępowanie pierwszej instancji», musi być stosowany z zachowaniem odpowiedniości" (Komentarz do art.144 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz.U.00.98.1071), [w:] M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Zakamycze, 2005, wyd.II).

Jak z powyższego wynika doktryna ma wiele wątpliwości co do możliwości stosowania umorzenia postępowania kończącego się wydaniem postanowienia. Niniejszy skład orzekający podziela jednak stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w wyroku z dnia 28 grudnia 2007 r. sygn.akt II OSK 1520/06 (LEX 351309) o niemożności wydania postanowienia o umorzeniu postępowania

w sprawie rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu.

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit.c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 z późn.zm.) uznał, iż organ odwoławczy w sposób błędny zastosował art.138 § 1 pkt 2 w zw. z art.126 Kpa do postanowienia w przedmiocie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, co miało wpływ na wynik sprawy i dlatego też, orzekł jak w sentencji.

O zwrocie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu orzeczono na podstawie art.250 ww. ustawy.