Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 530/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-08-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 13 ust. 1 pkt 3, art. 13ha ust. 3, art. 13i ust. 3 i 4b, art. 13k ust. 1 pkt 1, ust. 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2013 poz 260
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity
article: art. 7, art. 8, art. 77 par. 1, art. 80
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Kozik (spr.) Sędzia WSA Danuta Szydłowska Protokolant st. ref. Renata Lewandowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 sierpnia 2014 r. sprawy ze skargi J. W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego J. W. kwotę 737 (siedemset trzydzieści siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Główny Inspektor Transportu Drogowego (nazywany dalej "GITD") decyzją z [...] grudnia 2013 r., nr [...] na podstawie art. 127 § 3 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 zwanej dalej K.p.a.), art. 13 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 13k ust. 1 pkt 1, art. 13k ust. 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 260 zwanej dalej u.d.p.) oraz załącznika nr 1 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej (Dz. U. z 2011 r. Nr 80, poz. 433 z późn. zm.), art. 50 pkt 1 lit. j, art. 51 ust. 6 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 1265 z późn. zm.), po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy złożonego przez Pana J. W. (dalej: "Kierowca", "Strona", "Skarżący"), utrzymał w mocy decyzję GITD z [...] lutego 2013 r., nr [...], o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 3.000 złotych.

W wyniku zatrzymania do kontroli [...] lutego 2013 r. w K. samochodu ciężarowego marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] wraz z przyczepą marki [...] o numerze rejestracyjnym [...], którym kierował Skarżący ustalono, że dopuszczalna masa całkowita zespołu pojazdów wynosiła powyżej 3,5 tony i że kontrolowany Kierowca poruszał się [...] lutego 2013 r. o godz. 12:10 po autostradzie A[...] na odcinku węzeł B. - węzeł S., bez uiszczenia opłaty elektronicznej. Przejazd został zarejestrowany przez bramownicę [...]. Informację o tym, że na wymienionym odcinku nie została pobrana opłata, potwierdzono u operatora systemu w firmie K.. Kierujący pojazdem zawiadomiony pisemnie o wszczęciu postępowania administracyjnego stwierdził, że urządzenie viaBOX nie znajdowało się na szybie ponieważ uchwyty byty uszkodzone.

GIDT decyzją z [...] lutego nałożył na Stronę karę pieniężną w wysokości 3000 zł.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Strona wskazała, że nabyła urządzenie viaBOX do celów prywatnych na osobę fizyczną do używania tylko w przypadku przejazdów z przyczepą. Strona zapewniła, iż na swoim koncie posiadała środki płatnicze i że przed wjazdem na płatny odcinek drogi krajowej umieściła na szybie urządzenie viaBOX. W wyniku drgań na nierównej nawierzchni drogi przed samym wjazdem na płatny odcinek urządzenie spadło na podłogę. Ponieważ nie było ono w zasięgu ręki, ponowne umieszczenie urządzenia na szybie było możliwe po zatrzymaniu się na pasie awaryjnym, który jednak znajdował się po przejechaniu pod bramownicą. Po zatrzymaniu się urządzenie nie dawało się przykleić na szybie w związku z czym Skarżący umieścił je na półce pod szybą i udał się do pierwszego zjazdu.

GITD, po rozpatrzeniu wniosku Strony, utrzymał w mocy decyzję I instancji. Organ wezwał, firmę K. Sp. z o.o, do udzielenia informacji związanych z kontrolowanym przejazdem. K. Sp. z o.o. wskazała, iż opłata elektroniczna za przejazd [...] lutego 2013 r. nie została uiszczona. Przyczyną jej nieuiszczenia był brak komunikacji urządzenia viabox z bramownicą. Saldo konta użytkownika wynosiło 41.46 zł. Operator przedstawił wykaz operacji opłat uiszczonych i nieuiszczonych oraz wskazał, że nie jest w stanie spełnić żądania dotyczącego dostarczenia dokumentacji fotograficznej. W okresie od [...] do [...] lutego 2013 r. na koncie użytkownika nie odnotowano żadnych transakcji poboru opłat oraz doładowań konta.

Organ wskazał, że odcinek drogi krajowej, po której ustalono poruszanie się kontrolowanego zespołu pojazdów został wyszczególniony w załączniku nr 1 pkt 3 lit. d rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej. Stosownie do treści art. 13k ust. 1 pkt 1 ustawy o drogach publicznych za przejazd po drodze krajowej kierującemu pojazdem samochodowym, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3, za który pobiera się opłatę elektroniczną: bez uiszczenia tej opłaty - wymierza się karę pieniężną w wysokości 3.000 zł. Organ dodał, że okoliczności podniesione przez Skarżącego nie mogą stanowić podstawy do umorzenia postępowania administracyjnego w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie przewozu z naruszeniem obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej. Ustawodawca nie przewidział bowiem okoliczności pozwalających na odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej za naruszenie tego obowiązku. Kary pieniężne wynikające z naruszenia przepisów ustawy o drogach publicznych są nakładane na podstawie obiektywnie stwierdzonych naruszeń, a wina i stopień ewentualnego zawinienia nie są przesłankami odpowiedzialności administracyjnej. Organ ponownie rozpoznając sprawę, mając na względzie treść art. 7, art. 77 oraz art. 80 K.p.a., po przeprowadzeniu dodatkowego postępowania dowodowego stwierdził, że w zaskarżonej decyzji prawidłowo ustalono stan faktyczny. Z okoliczności sprawy ustalonych w protokole kontroli wynika, iż użytkownik nieprawidłowo korzystał z urządzenia viaBOX, w szczególności urządzenie nie było umieszczone na szybie czołowej pojazdu, gdyż leżało na desce rozdzielczej pojazdu, co miało bezpośredni wpływ na komunikację urządzenia z bramownicą.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z [...] stycznia 2014 r. pełnomocnik Skarżącego wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych, zarzucając decyzji:

1. naruszenie przepisów prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy, a to:

a) art. 13k ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 13 ust. 1 pkt 3 ustawy o drogach publicznych poprzez ich zastosowanie w sytuacji, w której uczynienie przez Skarżącego zadość obowiązkowi przewidzianemu w art. 13i ust. 4b wyklucza możliwość nałożenia na niego kary pieniężnej na podstawie wskazanych przepisów,

b) art. 13i ust. 4b ustawy o drogach publicznych poprzez jego błędną wykładnię i w konsekwencji niezastosowanie wynikające z przyjęcia, że ustawodawca nie przewidział okoliczności pozwalających na odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej za naruszenie obowiązków określonych w art. 13k ust. 1 i ust. 2 ustawy o drogach publicznych w przypadku nieuiszczenia opłaty elektronicznej, w sytuacji, w której właściwa wykładnia przepisu art. 13i ust. 4b prowadzi do wniosku, że przewiduje on taką możliwość;

2. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to:

art. 80 K.p.a. poprzez dowolną - a nie swobodną - ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego, a w szczególności depozycji Skarżącego, w efekcie czego organ zaniechał dokonania ustalenia, że przyczyną nieopłacenia przez Skarżącego przejazdu po drodze krajowej była ujawniona w trakcie jazdy niesprawność urządzenia viaBOX.

Pełnomocnik Skarżącego wskazała w uzasadnieniu skargi, że obowiązek, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 ustawy nie jest jedynym, jaki obciąża kierującego pojazdem w związku z funkcjonowaniem elektronicznego systemu poboru opłat. Szczególnie istotne z tego punktu widzenia jest wprowadzenie obowiązku włączenia urządzenia podczas przejazdu po drodze, na której pobiera się opłatę, (art. 13i ust. 4a pkt 1 ustawy o drogach publicznych), a także obowiązku niezwłocznego zjechania z drogi objętej obowiązkiem uiszczenia opłaty elektronicznej w przypadku stwierdzenia niesprawności urządzenia viaBOX (art. 13i ust. 4b ustawy o drogach publicznych). Z przepisami wprowadzającymi opisane obowiązki korespondują przepisy stanowiące o sankcjach, za ich niewykonanie (odpowiednio art. 13k ust. 1 pkt 1, art. 13k ust. 2 pkt 1 lit. a oraz art. 13k ust. 2 pkt 2 ustawy o drogach publicznych) - w każdym przypadku jest to kara pieniężna w wysokości 3.000 zł. Analiza przepisów statuujących wskazane powyżej obowiązki uprawnia do postawienia tezy, iż na zobowiązanego do wniesienia opłaty z tytułu korzystania z drogi krajowej, który jednakowoż tego nie czyni, można nałożyć karę wyłącznie za naruszenie jednego z tych obowiązków, nigdy zaś kumulatywnie, a więc za naruszenie dwóch z nich lub też wszystkich trzech. Przepisy art. 13i ust. 4a pkt 1 oraz art. 13i ust. 4b ustawy o drogach publicznych, normują szczególne - względem ogólnego, zawartego w art. 13 ust. 1 pkt 3 ustawy o drogach publicznych - przypadki i powody nieuiszczenia opłaty elektronicznej za przejazd po drodze krajowej. Kierujący pojazdem samochodowym zatem, wyposażonym w urządzenie viaBOX, w przypadku stwierdzenia niesprawności tego urządzenia, jest obowiązany do niezwłocznego zjechania z drogi objętej obowiązkiem uiszczenia opłaty elektronicznej. Naruszenie wskazanego obowiązku winno powodować wymierzenie kierującemu kary pieniężnej w wysokości 3.000 zł na podstawie art. 13k ust. 2 pkt 2 ustawy o drogach publicznych, a nie na podstawie art. 13 ust. 1 pkt 3 ustawy o drogach publicznych, a więc za samo nieuiszczenie opłaty za przejazd.

Zdaniem pełnomocnik Skarżącego wprowadzenie przez ustawodawcę do ustawy o drogach publicznych przepisu art. 13i ust. 4b w istocie stanowi dla organu podstawę do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej za naruszenie obowiązku poniesienia opłaty za przejazdy po drodze krajowej (art. 13 ust. 1 pkt 3 ustawy o drogach publicznych) w przypadku nieuiszczenia opłaty elektronicznej z uwagi na niezależną od kierującego pojazdem niesprawność urządzenia viaBOX, pod warunkiem wypełnienia przez tegoż kierującego obowiązku przewidzianego w art. 13i ust. 4b ustawy, a więc niezwłocznego zjechania z drogi objętej obowiązkiem uiszczenia opłaty elektronicznej w przypadku stwierdzenia takiej niesprawności. Nie można nie zauważyć, że stosowana przez GITD wykładnia omawianych przepisów prowadzi do sytuacji, w której korzystający z drogi krajowej, który posiada urządzenie viaBOX i który wypełnił przy tym wszystkie obowiązki nałożone na niego w sytuacji awarii urządzenia viaBOX w trakcie jazdy po drodze krajowej obciążany jest w istocie niemożliwym do spełnienia obowiązkiem uiszczenia opłaty za przejazd.

Pełnomocnika Skarżącego wskazała, że Skarżący po stwierdzeniu niesprawności urządzenia viaBOX, polegającej na niemożności ponownego montażu urządzenia zgodnie z instrukcją, stosownie do obowiązku wynikającego z przepisu art. 13i ust. 4b ustawy o drogach publicznych, niezwłocznie zjechał z drogi objętej obowiązkiem uiszczenia opłaty elektronicznej, co jednakowoż wiązało się z koniecznością przejazdu pod bramownicą [...]. Pełnomocnik Skarżącego skonstatowała, że GITD rozpoznając sprawę Skarżącego, dokonał błędnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, w efekcie czego zaniechał dokonania ustalenia, że przyczyną nieopłacenia przez Skarżącego przejazdu po drodze krajowej była ujawniona w trakcie jazdy niesprawność urządzenia viaBOX. Powyższe - przy zastosowaniu błędnej wykładni obowiązujących przepisów, doprowadziło w konsekwencji do błędnego zastosowania przepisów art. 13k ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 13 ust. 1 pkt 3 ustawy o drogach publicznych i nałożenia na tej podstawie na Skarżącego kary pieniężnej. Tymczasem wyłączona została możliwość nałożenia na Skarżącego kary na podstawie art. 13k ust. 1 pkt 1 ustawy o drogach publicznych, skoro uczynił on zadość obowiązkowi określonemu w art. 13i ust. 4b tej ustawy.

W odpowiedzi na skargę GITD, wnosząc o jej oddalenie podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko dodając, że nie można podzielić argumentacji Skarżącego, iż przepis art. 13i ust. 4b ustawy o drogach publicznych stanowi lex specialis w stosunku do art. 13k ust. 1 i ust. 2 tej ustawy. Obowiązkiem kierującego jest oczywiście niezwłoczne zjechanie z drogi objętej obowiązkiem uiszczenia opłaty elektronicznej w przypadku stwierdzenia niesprawności urządzenia viaBox. Żaden użytkownik drogi publicznej, na którym ciąży obowiązek uiszczania opłaty elektronicznej nie może bowiem poruszać się po niej bez uiszczenia opłaty.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanych przepisów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.

Rozpatrując sprawę w świetle powyższych kryteriów Sąd stwierdził, że skarga jest zasadna jednak nie wszystkie zarzuty zasługują na uwzględnienie.

W ocenie Sądu, GITD oparł swoje decyzje na niedokładnie ustalonym stanie faktycznym. Organ wymierzył Skarżącemu karę pieniężną za przejazd po drodze krajowej, za który pobiera się opłatę elektroniczną, bez jej uiszczenia, na podstawie art 13k ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p. Ustalenia faktyczne, które organ uznał za istotne i wystarczające do wymierzenia kary pieniężnej obejmują poruszanie się po płatnym odcinku drogi krajowej wymienionej w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej, bez uiszczenia wymaganej opłaty elektronicznej, na skutek braku komunikacji urządzenia viaBOX z bramownicą w związku z nieprawidłowym korzystaniem z tego urządzenia, które znajdowało się na desce rozdzielczej pojazdu, zamiast umieszczenia go na czołowej szybie pojazdu. Organ następnie uznał, że okoliczności podniesione przez Skarżącego nie mogą stanowić podstawy do umorzenia postępowania administracyjnego ponieważ ustawodawca nie unormował takich okoliczności, które pozwalałyby na odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej. Tymczasem Skarżący podniósł, że nieuiszczenie opłaty elektronicznej wynikało z niesprawności urządzenia viaBOX, którego nie można było umieścić na czołowej szybie pojazdu, co skutkowało brakiem komunikacji tego urządzenia z bramownicą. Niesprawność tę Skarżący stwierdził po wjechaniu na płatny odcinek drogi krajowej po minięciu bramownicy, w związku z czym zgodnie z nakazem wynikającym z art. 13i ust. 4b u.d.p. udał się do najbliższego zjazdu z drogi krajowej.

Organ rozstrzygający niniejszą sprawę w ogóle nie odniósł się do deklarowanej przez Skarżącego niesprawności urządzenia viaBOX, jak również nie wyjaśnił w wydanych decyzjach, czy Skarżący rzeczywiście zjechał, tak jak twierdził, na najbliższym zjeździe, czy też minął następną bramownicę.

Nieustalenie powyższych okoliczności mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ jak słusznie wskazała pełnomocnik Skarżącego, mogło to wpłynąć na zastosowanie niewłaściwej podstawy prawnej nałożonej kary pieniężnej, a w konsekwencji również na jej wysokość.

Obowiązek ponoszenia opłaty elektronicznej wynika z art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p., zgodnie z którym "Korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za przejazdy po drogach krajowych pojazdów samochodowych, w rozumieniu art. 2 pkt 33 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 1137 ze zm.), za które uważa się także zespół pojazdów składający się z pojazdu samochodowego oraz przyczepy lub naczepy o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony (...)". Według art. 13ha ust. 1 u.d.p., "Opłata, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3, zwana dalej "opłatą elektroniczną", jest pobierana za przejazd po drogach krajowych lub ich odcinkach, określonych w przepisach wydanych na podstawie ust. 6", to jest w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej. Z art. 13ha ust. 3 ustawy o drogach publicznych jak i przepisów wykonawczych wydanych na podstawie art. 13ha ust. 6 tej ustawy wynika, że powyższa opłata elektroniczna pobierana jest za przejazd po płatnych drogach krajowych lub ich odcinkach pojazdem samochodowym o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony.

Pobór opłaty elektronicznej odbywa się przy wykorzystanie urządzenia viaBOX instalowanego w pojazdach samochodowych. Podmioty pobierające opłaty z wykorzystaniem systemów elektronicznego poboru opłat powinny, jak stanowi art. 13i ust. 3 u.d.p., oferować urządzenia na potrzeby pobierania tych opłat do instalacji w pojazdach samochodowych. Natomiast kierujący pojazdem samochodowym, którzy nabyli i zainstalowali urządzenie viaBOX, są obowiązani do: 1) włączenia urządzenia podczas przejazdu po drodze, na której pobiera się opłatę, 2) wprowadzenia do urządzenia prawidłowych danych o rodzaju pojazdu, 3) używania urządzenia zgodnie z przeznaczeniem (art. 13i ust. 4a u.d.p.). Ponadto, zgodnie z art. 13i ust. 4b u.d.p., kierujący pojazdem samochodowym wyposażonym w urządzenie viaBOX, w przypadku stwierdzenia niesprawności tego urządzenia, jest obowiązany do niezwłocznego zjechania z drogi objętej obowiązkiem uiszczenia opłaty elektronicznej.

Za przejazd po drodze, za który pobiera się opłatę elektroniczną, bez jej uiszczenia, jak i za naruszenie, któregokolwiek obowiązku związanego ze stosowaniem urządzenia viaBOX ustawodawca, w art. 13k ust. 1 i ust. 2 u.d.p., przewidział odrębne kary pieniężne. Słusznie zauważyła pełnomocnik Skarżącego, że z naruszeniem każdego z obowiązków dotyczących stosowania urządzenia viaBOX, wiąże się brak uiszczenia opłaty elektronicznej. Z powyższego wynika podstawowy wniosek, iż kara unormowana w art. 13k ust. 1 u.d.p., za przejazd po drodze, za który pobiera się opłatę elektroniczną, bez jej uiszczenia nie obejmuje swym zakresem naruszenia obowiązków związanych ze stosowaniem urządzenia viaBOX, wynikających z art. 13i ust. 4a i ust. 4b u.d.p. W przeciwnym razie regulacja zawarta w art. 13k ust. 2 u.d.p., normująca kary pieniężne za naruszenie obowiązków dotyczących stosowania urządzenia viaBOX, byłaby regulacją zbędną, która nie miałaby zastosowania w ogóle, bądź mogłaby być stosowana zamiennie z regulacją zawartą w art. 13k ust. 1 u.d.p., według uznania organu. Tymczasem jedna z językowych dyrektyw wykładni prawa zakazuje interpretacji tekstów prawnych w taki sposób, aby ich pewne fragmenty okazały się zbędne (zakaz wykładni per non est). Z powyższego wynika, że ustawodawca uznał za zasadne wyodrębnić sytuacje, w których podmiot nabył urządzenie viaBOX, jednak naruszył obowiązki związane z jego stosowaniem od innych sytuacji w których podmiot obowiązany do poniesienia opłaty elektronicznej nie wywiązuje się z tego obowiązku na skutek np. nieposiadania urządzenia viaBOX albo braku środków płatniczych na koncie użytkownika. W konsekwencji też ustawodawca uregulował sankcje za naruszenie poszczególnych obowiązków wynikających z ustawy o drogach publicznych, w sposób wzajemnie się wykluczający. Oznacza to, że jeżeli okoliczności danego stanu faktycznego wskazują na naruszenie obowiązku wynikającego z art. 13i ust. 4a albo ust. 4b u.d.p., kara pieniężna może być wymierzona za naruszenie tego właśnie obowiązku, a nie za przejazd po drodze, za który pobiera się opłatę elektroniczną, bez jej uiszczenia z art. 13k ust. 1 u.d.p.

Zgodzić się należy ponadto z pełnomocnik Skarżącego, że na gruncie omawianej regulacji nie znajduje zastosowania kumulacja kar z art. 13k ust. 1 u.d.p. z karami z art. 13k ust 2 u.d.p. W przeciwnym razie ustawa różnicowałaby sytuację podmiotu, który pomimo obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej nie nabyłby urządzenia viaBOX i podmiotu, który takie urządzenie by nabył jednak naruszyłby obowiązek wynikający z art. 13i ust. 4a albo ust. 4b, na niekorzyść tego drugiego podmiotu, co nie miałoby racjonalnego uzasadnienia.

Powyższe stwierdzenia mają fundamentalne znaczenie w niniejszej sprawie, samo bowiem ustalenie przez organ faktu posiadania przez Kierowcę w kontrolowanym pojeździe urządzenia viaBOX oraz posiadania na koncie użytkownika środków pieniężnych, ogranicza możliwość rozpatrzenia sprawy w granicach obowiązków uregulowanych w art. 13i ust. 4a albo ust. 4b u.d.p. Niedopuszczalna jest praktyka, w której organ zignorowałby powyższe fakty oraz regulację prawną zawartą w art. 13i ust. 4a i 4b oraz w art. 13k ust. 2 u.d.p., ponieważ wszystkie unormowane w tych przepisach naruszenia mieszczą się w nieuiszczeniu należnej opłaty elektronicznej, za które sankcja unormowana jest w art. 13k ust. u.d.p. Byłoby to, jak wskazano wcześniej, niezgodne z regułami wykładni literalnej przepisów prawa, jak również mogłoby skutkować wymierzeniem surowszej kary niż przewidziana w art. 13k ust. 2 u.d.p.

Skarżący podniósł, iż do nieuiszczenia opłaty elektronicznej doszło na skutek niesprawności urządzenia viaBOX, czego organ w wydanych decyzjach nie zakwestionował i nie wykluczył. Sytuuje to ewentualne naruszenie na gruncie art. 13i ust. 4b u.d.p. i sankcję na podstawie art. 13k ust. 2 pkt 2 u.d.p., co z kolei obliguje organ do ustalenia czy Skarżący wywiązał się z obowiązku niezwłocznego zjechania z płatnej drogi krajowej. Skarżący wskazał w swoich wyjaśnieniach podczas kontroli, że jechał z W. O godzinie 12.10 minął bramownicę o nr [...] i po stwierdzeniu niesprawności urządzenia viaBOX, zmierzał do najbliższego zjazdu – do wiaduktu L., co wskazał w odwołaniu od decyzji I instancji. Organ nie odniósł się do powyższych okoliczności, jak również nie podjął działań w celu ustalenia rzeczywistego przebiegu zdarzeń. Dopiero natomiast prawidłowo ustalony stan faktyczny umożliwia dokonanie jego prawidłowej subsumpcji prawnej i zastosowanie właściwych norm prawnych.

Nie podejmując czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, GITD naruszył art. 7 K.p.a. Brak tych działań sprawił, że postępowanie w niniejszej sprawie nie odpowiadało zasadzie prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, co godziło w art. 8 K.p.a. W konsekwencji organ nie zebrał i nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, wbrew wymogom art. 77 § 1 K.p.a., co też skutkowało, że nie mógł ocenić na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność, w niniejszej sprawie wywiązanie się bądź nie Skarżącego z obowiązku niezwłocznego zjechania z płatnej drogi krajowej, została udowodniona, do czego obliguje organ art. 80 K.p.a.

Naruszenie powyższych przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ od ustalenie ww. okoliczności faktycznych uzależnione jest ewentualne nałożenie sankcji administracyjnej na Skarżącego.

Organ rozpatrując ponownie sprawę ustali przebieg zdarzeń w niniejszej sprawie w kontekście twierdzeń Skarżącego, a następnie dokona subsumcji prawnej stanu faktycznego, uwzględniając argumentację Sądu co do wykładni, mających zastosowanie w sprawie przepisów ustawy o drogach publicznych.

Uwzględniając powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku, postanawiając o kosztach postępowania w oparciu o art. 200 w zw. z art. 209 tej ustawy.