Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt I SA/Go 553/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2019-10-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: §5 ust.1 pkt.1
journal: Dz.U. 2015 poz 415
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014- 2020
article: art.151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Rzepecka Sędziowie Sędzia WSA Dariusz Skupień (spr.) Asesor WSA Zbigniew Kruszewski Protokolant Sekretarz sądowy Katarzyna Grycuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 października 2019 r. sprawy ze skargi Z.O. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej na 2018 rok oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Z.O. złożyła skargę na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa [...] z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] w przedmiocie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej na 2018 rok.

Powyższa skarga została wywiedziona na tle następującego stanu faktycznego sprawy.

Z.O. złożyła w dniu 10 maja 2018 r. w Biurze Powiatowym ARiMR wniosek o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej PROW[...] na rok 2018 r., w którym zadeklarowała do przedmiotowej płatności, w ramach pakietu 5 - Cenne siedliska poza obszarami NATURA 2000: wariant 5.5 Półnaturalne łąki świeże - powierzchnię 4,03 ha na działkach rolnych "A1" - 0,49 ha (dz. ew. nr [...]), "B1" - 0,93 ha (dz. ew. nr [...]), "C1" - 0,66 ha (dz. ew. nr [...]) oraz "D1" - 1,95 ha (dz. ew. nr [...]).

W wyniku przeprowadzonej kontroli administracyjnej ustalono zadeklarowanie niewłaściwego wariantu w przypadku działki o nr [...] ("C1") o pow. 0,66 ha, tj. wariantu 5.5. - Półnaturalne łąki świeże, gdy tymczasem dla ww. działki strona podjęła zobowiązanie rolnośrodowiskowe obejmujące wariant 4.2 - Zalewowe łąki selernicowe i słonorośla. Z kolei dla działki ewidencyjnej o nr [...] ("D1") stwierdzono zawyżenie zadeklarowanej powierzchni; we wniosku zadeklarowano powierzchnię 1,95 ha, zaś powierzchnia podjętego zobowiązania wyniosła 1,80 ha.

Decyzją z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR odmówił Stronie przyznania wnioskowanej płatności. Z uwagi bowiem na ww. nieprawidłowości, łączną powierzchnię obszaru wykluczonego z płatności organ wyliczył na 0,81 ha (0,66 ha na działce rolnej "C1" i 0,15 ha na działce "D1"), co stanowi przedeklarowanie powierzchni o 25,16% (0,81 ha /3,22ha x 100% = 25,16%), a w konsekwencji, na podstawie art. 19 ust. 1 Rozporządzenia nr 640/2014, nie przyznanie żadnej pomocy obszarowej ani wsparcia obszarowego.

Na powyższą decyzję Skarżąca wniosła odwołanie. W jego treści podniosła, że program rolnośrodowiskowy prowadzi od roku 2016 w dwóch wariantach tj. 5.5 na trzech działkach o łącznej powierzchni 3,30 ha oraz 4.2 na działce o powierzchni 0,66 ha. Błędne zakreślenie wszystkich działek w wariancie 5.5. jest tylko błędem technicznym polegającym na złym oznaczeniu pakietu. Strona wskazała, iż z uwagi, że nie posiada komputera, zleciła usługę wypełnienia wniosku w ODR/PZDR . Później też nie miała możliwości, ani powodu, sprawdzenia wniosku drogą elektroniczną. Dodała, że również z ARiMR nie dostała żadnej informacji o jakimkolwiek błędzie. Jednocześnie Strona podkreśliła, że wszelkie prace związane z realizowanym programem zostały wykonane w gospodarstwie.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2019 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Ustalając stan faktyczny niniejszej sprawy, opierając się na wynikach kontroli administracyjnej organ odwoławczy za prawidłowe uznał stanowisko organu pierwszej instancji stwierdzające, że Skarżąca nie spełniła wymagań do przyznania jej wnioskowanej płatności. Odwołując się do § 5 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata [...] (Dz. U. z 2015 r., poz. 415, ze zm. - zwanego dalej "rozporządzeniem PRSK"), organ wskazał, że zasadniczym warunkiem przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej (PRSK) na kolejny rok jest realizacja programu, do której producent przystępuje, po uzyskaniu decyzji o przyznaniu pierwszej płatności PRSK, gdyż dopiero wówczas staje się on bowiem beneficjentem tejże płatności. Jak wynika ze zgromadzonego w niniejszym postępowaniu materiału dowodowego, ostateczną decyzją z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] przyznano Stronie płatności PRSK w wariancie:

- 4.2 - w kwocie 830,46 zł,

- 5.5 - w kwocie 4284,28 zł,

na powierzchni deklarowanej zgodnie z żądaniem Strony:

- 0,66 ha w wariancie 4.2 (dz. ew. nr [...] - 0,66 ha),

- 3,30 ha w wariancie 5.5 (dz. ew. nr [...] - 1,80 ha, dz. ew. nr [...] - 0,51 ha, dz. ew. nr [...] - 0,99 ha).

Tym samym wskazana wyżej powierzchnia jest tą na jakiej Strona winna była przez okres 5 lat realizować zobowiązanie, o którym mowa w § 2 ust. 1 pkt 2 w zw. z § 5 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia PRSK. Wskutek tego oraz w kontekście deklaracji w złożonym wniosku o przyznanie płatności PRSK na rok 2018 Kierownik Biura Powiatowego ARiMR prawidłowo wskazał, iż producent zadeklarował realizację zobowiązania w ramach wariantu 5.5 w przypadku działki rolnej "D1" położonej na dz. ew. [...] na powierzchni 1,95 ha, podczas gdy maksymalna powierzchnia, do której Strona może uzyskać płatność PRSK w ramach zobowiązania na tej działce nie może być większa niż ta, która została ustalona na podstawie decyzji nr [...] z dnia [...].05.2017 r. tj. 1,80 ha. W opinii Dyrektora prawidłowe również było postępowanie odnoszące się do wariantu 5.5, gdzie Kierownik Biura Powiatowego ARiMR stwierdził na podstawie decyzji z dnia [...].05.2017 r., iż na zadeklarowanej w wariancie działce nr [...] podjęte zostało zobowiązanie w wariancie 4.2. W takim stanie faktycznym sprawy organ pierwszej instancji prawidłowo uznał, iż powierzchnia deklarowana w złożonym wniosku na rok 2018 dla działki ew. nr [...] była większa o 0,66 ha od powierzchni podjętego zobowiązania w wariancie 5.5 wynoszącej 0,00 ha.

Organ odwoławczy za niezasadne uznał również pozostałe zarzuty odwołania, wskazując że błędne zaznaczenie wariantu zobowiązania (5.5 zamiast 4.2) czy zadeklarowanie do płatności PRSK powierzchni większej niż objęta zobowiązaniem PRSK nie może zostać uznane za błąd oczywisty, a tylko taki jego charakter mógłby uzasadniać forsowaną przez Stronę kwalifikację uprawniającą do ewentualnej korekty wniosku. Powyższe nieprawidłowości zostały ujawnione dopiero po merytorycznej kontroli wniosku i zestawieniu podjętych zobowiązań w zakresie zadeklarowanych wariantów; nie dało się ich wykryć na podstawie samego wniosku.

Ponadto, jak zaznaczył organ odwoławczy, płatności PRSK są realizowane w ramach programu wieloletniego, który Strona w roku 2018 realizowała trzeci rok (rozpoczęcie nastąpiło w roku 2016). Jest to wystarczająco długi okres czasu by Strona orientowała się na jakich powierzchniach poszczególnych działek realizowane jest 5-letnie zobowiązanie PRSK, które w świetle obowiązujących przepisów prawa nie może ulec zmianom w trakcie realizacji programu.

Dodał przy tym, że to na producentów rolnych jako beneficjentów tej pomocy nakłada się obowiązek zachowania należytej troski i staranności w zakresie ochrony własnych praw, ale przede wszystkim w zakresie realizacji przyjętych na siebie zobowiązań m.in. na etapie wypełniania i składania wniosków o przyznanie płatności. W przypadku stosunków o charakterze zawodowym, a za taką uznać należy działalność rolniczą o charakterze zawodowym, konieczna jest staranność na poziomie wyższym od przeciętnej. Wbrew zatem twierdzeniom podniesionym w odwołaniu, pełną odpowiedzialność za treść wniosku pomimo, iż wypełniony może być przez osoby trzecie, ponosi Wnioskodawca.

Na powyższą decyzję, Z.O. wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp., zarzucając jej naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 77 § 2 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 - zwanej dalej "k.p.a."). W jej ocenie, Dyrektor OR ARiMR podtrzymał wydaną decyzję odmowną nie zajmując stanowiska wobec jej wyjaśnień i nie podejmując inicjatywy dowodowej, do czego był zobowiązany. Tymczasem, Strona realizowała program prawidłowo, zatem nie można mówić o udowodnieniu jej faktu złego prowadzenia działalności rolnośrodowiskowej.

Wskazując na powyższe, Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji.

Odpowiadając na skargę Dyrektor OR ARiMR wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując argumenty podniesione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie podlegała decyzja Dyrektora OR ARiMR z dnia [...] maja 2019 r., utrzymująca w mocy decyzję Kierownika BP ARiMR z dnia [...] lutego 2019 r. o odmowie przyznania Skarżącej płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej na rok 2018.

Warunki i tryb udzielania pomocy finansowej na realizację programu rolno-środowiskowo-klimatycznego reguluje cytowane wyżej rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 marca 2015 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata [...].

Zgodnie z jego § 2 ust. 1, płatność PRSK przyznaje się rolnikowi lub zarządcy, o których mowa w art. 28 ust. 2 rozporządzenia nr 1305/2013, jeżeli:

1) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, zwany dalej "numerem identyfikacyjnym";

2) realizuje 5-letnie zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne, o którym mowa w art. 28 ust. 3 rozporządzenia (UE) nr 1305/2013 lub art. 7 ust. 2 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 807/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i wprowadzającego przepisy przejściowe (Dz. Urz. UE L 227 z 31.07.2014, str. 1), w ramach określonego pakietu albo jego wariantu, zwane środowiskowo-klimatycznym;

3) spełnia warunki przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określone w rozporządzeniu.

Stosownie do § 3 ust. 1 rozporządzenia PRSK, zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne jest realizowane w ramach:

1) jednego wariantu albo

2) jednego pakietu - w przypadku gdy pakiet nie obejmuje wariantu,

przy czym pakiety i ich warianty zostały określone w § 4 ust. 1 rozporządzenia PRSK.

W myśl zaś § 5 ust. 1 pkt. 1 rozporządzenia PRSK zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne obejmuje użytki rolne w rozumieniu art. 2 ust. 1 akapit drugi lit. f rozporządzenia (UE) nr 1305/2013, zwane dalej "użytkami rolnymi", lub obszar gruntów niebędących użytkami rolnymi, na których występują typy siedlisk przyrodniczych lub siedliska lęgowe ptaków wymienione w ust. 3 pkt 1 lit. b, c lub f lub w pkt 3 załącznika nr 4 do rozporządzenia, zwanych dalej "obszarami przyrodniczymi", zadeklarowane we wniosku o przyznanie pierwszej płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej w ramach danego pakietu lub danego wariantu, objęte obszarem zatwierdzonym w rozumieniu art. 2 ust. 1 akapit drugi pkt 23 lit. b rozporządzenia (UE) nr 640/2014, a w przypadku, o którym mowa w art. 18 ust. 6 akapit drugi rozporządzenia (UE) nr 640/2014 - użytki rolne lub obszary przyrodnicze zadeklarowane we wniosku o przyznanie pierwszej płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej w ramach danego pakietu lub danego wariantu, objęte obszarem zatwierdzonym w rozumieniu art. 2 ust. 1 akapit drugi pkt 23 lit. b rozporządzenia (UE) nr 640/2014.

Z kolei w § 6 ust. 1 Rozporządzenia PRSK określono, iż wielkość obszaru objętego zobowiązaniem PRSK oraz miejsce realizacji tego zobowiązania nie podlegają zmianie w trakcie jego realizacji, z wyjątkiem:

1) zmiany wielkości obszaru objętego zobowiązaniem PRSK w ramach wariantu 2.1., lecz nie więcej niż o 15% w stosunku do wielkości obszaru objętego tym zobowiązaniem w pierwszym roku jego realizacji, lub zmiany miejsca realizacji tego zobowiązania;

2) zmiany wielkości obszaru objętego zobowiązaniem PRSK w ramach danego wariantu pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 6 lub zmiany miejsca realizacji tego zobowiązania.

Nadto, stosownie do § 9 ust. 1 Rozporządzenia PRSK, płatność PRSK do tego samego obszaru może być przyznana z tytułu realizacji tylko jednego zobowiązania PRSK.

Zgodnie natomiast z art. 19 ust. 1 Rozporządzenia Delegowanego Komisji (UE) 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 181 z 20.06.2014 r., str. 48 - zwanego dalej "rozporządzeniem UE nr 640/2014"), jeżeli w odniesieniu do danej grupy upraw, o której mowa w art. 17 ust. 1, obszar zgłoszony do celów jakichkolwiek systemów pomocy obszarowej lub środków wsparcia obszarowego przekracza obszar zatwierdzony zgodnie z art. 18, pomoc oblicza się na podstawie obszaru zatwierdzonego, pomniejszonego o dwukrotność stwierdzonej różnicy, jeśli różnica ta wynosi więcej niż 3% lub dwa hektary, ale nie więcej niż 20% obszaru zatwierdzonego. Jeśli różnica ta przekracza 20% obszaru zatwierdzonego, w odniesieniu do danej grupy upraw nie przyznaje się żadnej pomocy obszarowej ani wsparcia obszarowego.

W rozpoznawanej sprawie, Skarżąca zwróciła się z wnioskiem o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej (PROW [...]) na rok 2018 r., w którym zadeklarowała do przedmiotowej płatności, w ramach pakietu 5 - Cenne siedliska poza obszarami NATURA 2000: wariant 5.5 Półnaturalne łąki świeże, działki rolne: "A1" - 0,49 ha (dz. ew. nr [...]), "B1" - 0,93 ha (dz. ew. nr [...]), "C1" - 0,66 ha (dz. ew. nr [...]) oraz "D1" - 1,95 ha (dz. ew. nr [...]).

Zauważyć w tym miejscu jednak należy, że jest to kolejny rok realizacji ww. programu przez Skarżącą. Jak wynika z akt, ostateczną decyzją z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] przyznano jej płatności PRSK na powierzchni deklarowanej zgodnie z żądaniem Strony:

-0,66 ha (dz. ew. nr [...]) w wariancie 4.2 oraz

-3,30 ha (dz. ew. nr [...] - 1,80 ha, dz. ew. nr [...] - 0,51 ha, dz. ew. nr [...] - 0,99 ha ) w wariancie 5.5.

Oznacza to, że wskazane w ww. decyzji działki są tymi, na jakich Strona winna była przez okres 5 lat realizować zobowiązanie, o którym mowa w § 2 ust. 1 pkt 2 w zw. z § 5 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia PRSK. Przepisy prawa nie dopuszczają bowiem zmiany miejsca realizacji zobowiązania ani wielkości obszaru objętego zobowiązaniem PRSK, w trakcie jego realizacji. Skarżąca nie wykazała, ażeby w jej przypadku zaistniały okoliczności określone w § 6 ust. 1 Rozporządzenia PRSK.

Skoro zatem we wniosku o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej na 2018 rok Skarżąca zadeklarowała realizację zobowiązania w ramach wariantu 5.5 działki rolnej wobec której decyzją nr [...] z dnia [...].05.2017 r. podjęto zobowiązanie w wariancie 4.2, zaś w przypadku działki rolnej "D1" położonej na dz. ew. [...] na powierzchni 1,95 ha, tj. większej niż maksymalna powierzchnia ustalona w ww. decyzji z dnia [...] maja 2017 r., do której Strona może uzyskać płatność PRSK, to prawidłowym było stwierdzenie przez organy przedeklarowania powierzchni gruntów. W konsekwencji zaś ustalenia tego przedeklarowania na poziomie 25,16%, zastosowanie w sprawie znalazł art. 19 ust. 1 rozporządzenia UE nr 640/2014, co ostatecznie pozbawiło Skarżącą prawa do wnioskowanej płatności.

Należy zgodzić się przy tym z organem, że wypełnienie wniosku o płatności musi wiązać się z działaniem starannym. Bowiem to wnioskodawca - producent rolny wykonuje swoją działalność zawodowo i na własny rachunek. Nakłada to wymóg nie tylko posiadania wysokich kwalifikacji odnośnie produkcji rolniczej i ich podnoszenia, ale także stosownej wiedzy w zakresie zasad i trybu przyznawania pomocy finansowej, zwłaszcza takiej jak w przypadku płatności PRSK, która jest przyznawana na wniosek osoby zainteresowanej takim wsparciem, a nadto, jest programem wieloletnim. Zatem to wnioskodawca winien wykazać się wiedzą, jaki obszar poszczególnych działek ewidencyjnych objęty jest zobowiązaniem PRSK. W wyroku z dnia 6 lipca 2016 r. sygn. akt II SA/Go 390/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. (wszystkie powołane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl) stwierdził, że producent rolny, występujący jako beneficjent pomocy finansowej, traktowany powinien być jako profesjonalista, od którego oczekiwać należy szczególnej troski i staranności w zakresie ochrony własnych praw, ale przede wszystkim w zakresie realizacji przyjętych na siebie zobowiązań. W przypadku stosunków o charakterze zawodowym, a za taką uznać należy działalność rolniczą o charakterze zawodowym, konieczna jest staranność na poziomie wyższym od przeciętnej.

I wbrew twierdzeniom Skarżącej, z odpowiedzialności za prawidłowe wypełnienie wniosku nie zwalnia wnioskodawcy posłużenie się osobami trzecimi. Jakkolwiek bowiem ustawodawca dopuścił możliwość wypełnienia wniosku zarówno bezpośrednio przez wnioskodawcę, bądź jego pełnomocnika, czy też podmioty świadczące tego rodzaju usługi, to jednak wybór sposobu należy do wnioskodawcy, a ryzyko związane z błędnym lub niekompletnym wypełnieniem wniosku w pełni obciąża wnioskodawcę. Co więcej, składając wniosek Skarżąca potwierdziła znajomość zasad przyznawania płatności (pkt VIII wniosku).

Za prawidłowe uznać także należy stanowisko organów w zakresie kwalifikacji "oczywistego błędu" w rozumieniu art. 4 Rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności. Zgodnie z jego brzmieniem, wnioski o przyznanie płatności złożone przez beneficjenta mogą zostać skorygowane i poprawione w dowolnym czasie po ich złożeniu w przypadku stwierdzenia oczywistych błędów uznanych przez właściwy organ na podstawie ogólnej oceny danego przypadku, pod warunkiem, że beneficjent działał w dobrej wierze. Właściwy organ może uznać oczywiste błędy tylko w przypadku, gdy mogą one być bezpośrednio zidentyfikowane w wyniku sprawdzenia informacji zawartych w dokumentach, o których mowa w akapicie pierwszym.

W tym miejscu podnieść należy, że w ww. przepisie mowa jest o "oczywistym błędzie wniosku", nie zaś o "oczywistej omyłce pisarskiej lub rachunkowej". O zakwalifikowaniu danego błędu jako błędu oczywistego przede wszystkim decydować musi łatwość jego wykrycia. Oznacza to, że błąd jest oczywisty, jeżeli ujawnia się go bez żadnych dodatkowych informacji od wnioskodawcy, bądź konfrontacji z innymi dokumentami, wyłącznie na podstawie weryfikacji samego wniosku przez organ. Jeżeli z porównania kolejnych części wniosku wynika występująca między nimi sprzeczność, która powoduje, że wniosek jest niespójny, to błąd jest oczywisty i może być poprawiony w każdym czasie (m.in. wyroki NSA z 15 października 2013 r. sygn. akt II GSK 942/12, z 27 marca 2014 r. sygn. akt II GSK 71/13, z 28 marca 2017 r. sygn. akt II GSK 1670/15).

W świetle przytoczonych powyżej wskazówek interpretacyjnych, popełniony przez Skarżącą błąd polegający na nieprawidłowym zakwalifikowaniu działki (w przypadku działki "C1" położonej na dz. ew. nr [...]) czy wskazaniu niewłaściwej powierzchni działki (dla działki rolnej "D1" położonej na dz. ew. [...]) nie może być uznany za błąd oczywisty. Obiektywnie bowiem nie można od organu oczekiwać, iż w ramach ogólnej kontroli formalnej wniosku będzie w stanie ocenić, czy deklarowane do płatności działki do płatności się w ogóle kwalifikują, w tym również analizować ich powierzchnię czy geograficzne położenie. Nie dało się ich wykryć na podstawie samego wniosku lecz mogły być ujawnione dopiero po jego merytorycznej kontroli. Nie były zatem widoczne "prima facie", a tylko taki ich charakter mógłby uzasadniać forsowaną przez Skarżącą kwalifikację uprawniającą do ewentualnej korekty wniosku.

Podnieść w tym miejscu również należy, że organ przeprowadza postępowanie według ściśle określonych reguł, w granicach zakreślonych przez wniosek i w odniesieniu do objętych wnioskiem płatności z uwagi na wnioskowy charakter postępowania o ich przyznanie. Nie jest uprawniony do przyznawania płatności nieobjętych wnioskiem. Obowiązująca w postępowaniu o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej zasada działania organu tylko na wniosek jest wyrazem dobrowolności uczestniczenia producenta rolnego w poszczególnych programach wsparcia finansowego. Organ będący dysponentem środków przeznaczonych na dopłaty nie jest uprawniony do podejmowania czynności reglamentacyjnych w tym zakresie z urzędu tj. podejmowania czynności i przyznawania płatności w zakresie płatności nie objętej wnioskiem. W wyroku z dnia 25 listopada 2009 r. sygn. akt II GSK 222/09, NSA uznał, że organ orzekający rozpoznający wniosek nie ma on obowiązku dopilnowania, aby wniosek strony w optymalnym stopniu uwzględniał interesy ekonomiczne producenta rolnego, wynikające z przepisów prawa.

Co więcej, ustawodawca w omawianej kategorii spraw uczynił pewne odstępstwa, w zakresie prowadzenia postępowania, w stosunku do regulacji wynikających z k.p.a. W myśl bowiem art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata [...] (Dz.U. z 2018r., poz. 627 ze zm.), w postępowaniu w sprawie o przyznanie pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie: 1) stoi na straży praworządności; 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania, oraz 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie przed wydaniem decyzji administracyjnej umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisów art. 79a oraz 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.

Zgodnie z ust. 2 tego przepisu strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.

Zatem, w przypadku pomocy przyznawanej w postaci płatności, obowiązek organów został ograniczony jedynie do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Przy czym chodzi tu przede wszystkim o dowody wskazane we wniosku oraz innych dokumentach dołączonych przez wnioskodawcę i ewentualnie innych uczestników postępowania. Organy administracji publicznej nie mają natomiast obowiązku działania z urzędu w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Ograniczono również stosowanie zasady informowania stron i innych uczestników postępowania przez organ administracji publicznej (art. 9 k.p.a.) oraz zasady czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 10 k.p.a.). Bez wątpienia wynika to z charakteru przyznawanych środków, które są przyznawane bezzwrotnie, jeśli beneficjenci zrealizują warunki pomocy.

Mając na uwadze powyższe, w ocenie Sądu, organy obu instancji, wydając zaskarżone decyzje o odmowie przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej działały zgodnie z obowiązującymi przepisami. Zatem nie można podzielić zarzutów skargi, jakoby organy dopuściły się naruszenia zasad prowadzenia postępowania administracyjnego, w szczególności wynikających z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zarzut ten zmierzał w zasadzie do przerzucenia aktywności dowodowej w postępowaniu na organy, pozostając tym samym w sprzeczności z regulacją art. 27 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. w zw. z ust 1 i 3 tego przepisu.

Tym samym, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), orzeczono jak w sentencji.