Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 696/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2007-05-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6111 Podatek akcyzowy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Skwierzyńska /spr/. Sędziowie NSA Stanisław Małek as.sąd. WSA Maciej Jaśniewicz Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Ratajczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 09 maja 2007 r. sprawy ze skargi M.M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty oraz zwrotu podatku akcyzowego od wewnątrzwspólnotowego nabycia towaru. I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ja decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] r. nr [...]; II. zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz M.M. kwotę 5334,00 zł ( pięć tysięcy trzysta trzydzieści cztery złote 00/100 ) tytułem zwrotu kosztów postępowania; /-/ M. Jaśniewicz /-/ M. Skwierzyńska /-/ S. Małek


UZASADNIENIE

M.M. nabył w obrocie wewnątrzwspólnotowym w roku 2004 następujące samochody osobowe:

1. "A" , rok produkcji 2003, pojemność silnika 1388 cm

2. "B", rok produkcji 1998, pojemność silnika 1905 cm

3. "C", rok produkcji 1997, pojemność silnika 1781 cm

4. "D", rok produkcji 1999, pojemność silnika 1870 cm

5. "E", rok produkcji 2001, pojemność silnika 1422 cm

6. "F", rok produkcji 1999, pojemność silnika 1598 cm

7. "G", rok produkcji 1998, pojemność silnika 1390 cm

8. "H", rok produkcji 2002, pojemność silnika 1598cm

9. "I", rok produkcji 2002, pojemność silnika 1910 cm

10. "J", rok produkcji 2003, pojemność silnika 1998 cm

11. "K", rok produkcji 2002, pojemność silnika 1970 cm

12. "L", rok produkcji 2004, pojemność silnika 1910 cm

13. "M", rok produkcji 2003, pojemność silnika 1461 cm

14. "N", rok produkcji 2001, pojemność silnika 1997 cm

15. "O", rok produkcji 2002, pojemność silnika 1461 cm

16. "P", rok produkcji 2002, pojemność silnika 1360 cm

17. "R", rok produkcji 2003, pojemność silnika 1461 cm

18. "S" , rok produkcji 2001, pojemność silnika 1598 cm

19. "T", rok produkcji 2003, pojemność silnika 1910 cm

20. "U", rok produkcji 2003, pojemność silnika 1868 cm

21. "W", rok produkcji 2002, pojemność silnika 1998 cm

22. "Y", rok produkcji 2003, pojemność silnika 1868 cm

23. "Z", rok produkcji 2003, pojemność silnika 2171 cm

24. "A1", rok produkcji 2004, pojemność silnika 2393 cm

25. "B1", rok produkcji 2004, pojemność silnika 1997 cm

26. "C1", rok produkcji 2000, pojemność silnika 1896 cm

27. "D1", rok produkcji 2002, pojemność silnika 1547 cm

28. "E1", rok produkcji 2004, pojemność silnika 1461 cm

29. "F1", rok produkcji 2003, pojemność silnika 1997 cm

30. "G1", rok produkcji 2004, pojemność silnika 1461 cm

31. "H1", rok produkcji 2003, pojemność silnika 2171 cm

32. "I1", rok produkcji 2004, pojemność silnika 1199 cm

33. "J1", rok produkcji 2004, pojemność silnika 2174 cm

34. "K1", rok produkcji 2003, pojemność silnika 1910 cm

35. "L1", rok produkcji 2001, pojemność silnika 1910 cm

36. "M1", rok produkcji 2003, pojemność silnika 1250 cm

37. "N1", rok produkcji 2003, pojemność silnika 1995 cm

38. "O1", rok produkcji 2004, pojemność silnika 1896 cm

39. "P1", rok produkcji 2004, pojemność silnika 1994 cm

40. "R1", rok produkcji 1997, pojemność silnika 1870 cm

41. "S1", rok produkcji 2003, pojemność silnika 1689 cm

42. "T1", rok produkcji 2002, pojemność silnika 1997 cm

43. "U1", rok produkcji 2003, pojemność silnika 1870 cm

44. "W1", rok produkcji 2003, pojemność silnika 2179 cm

45. "Y1", rok produkcji 2002, pojemność silnika 1998 cm

Podatnik zapłacił podatek akcyzowy od nabycia wewnątrzwspólnotowego przy zastosowaniu odpowiednio stawek: 3,1%, 63,1%, 65%, 51,1%, 27,1%, 51,1%, 63,1%, 15,1%, 15,1%, 3,1%, 15,1%, 3,1%, 3,1%, 7,1%, 15,1%, 15,1% 3,1% 27,1% 3,1%, 3,1% 15,1% 3,1%, 13,6%, 13,6%, 3,1%, 51,1%, 27,1%, 3,1%, 15,1%, 3,1%, 25,6%, 3,1%, 13,6%, 27,1%, 39,1%, 15,1%, 15,1%, 3,1%, 65%, 3,1%, 15,1%, 15,1%, 3,1%, 13,6%, 15,1%.

Następnie pismem z [...]r. M.M. złożył wniosek o zwrot podatku akcyzowego pobranego z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego wymienionych wyżej samochodów osobowych.

W uzasadnieniu tegoż wniosku podatnik podniósł, że obowiązek zapłaty podatku w związku z nabyciem samochodu osobowego w obrocie wewnątrzwspólnotowym jest niezgodny z prawem wspólnotowym, które wiąże polskie organy administracji celnej i podatkowej od dnia przystąpienia Polski do Wspólnoty Europejskiej, tj. od dnia 01 maja 2004 r., szczególnie z art. 90 TWE stwierdzającym, że "żadne Państwo Członkowskie nie nakłada bezpośrednio lub pośrednio na produkty innych Państw Członkowskich podatków wewnętrznych jakiegokolwiek rodzaju wyższych od tych, które nakłada bezpośrednio lub pośrednio na podobne produkty krajowe".

Naczelnik Urzędu Celnego decyzją z dnia [...]r. odmówił M.M. stwierdzenia nadpłaty oraz zwrotu podatku akcyzowego, a Dyrektor Izby Celnej po rozpoznaniu odwołania podatnika od decyzji organu I instancji, decyzją z dnia [...] r. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Według organów podatkowych podatek akcyzowy nie prowadzi do dyskryminacji samochodów pochodzących z innych Państw Członkowskich. Podkreślono, że wszystkie samochody osobowe obciążone są tą samą stawką podatku, bez względu na kraj, z którego pochodzą , tj. 3,1% lub 13,6% podstawy opodatkowania - w zależności od pojemności silnika. Jedynie data pierwszej rejestracji samochodu, liczona od daty produkcji może powodować wzrost stawki akcyzy. Wskazano jednak, że wyższe stawki dotyczą zarówno samochodów nabytych w innym Państwie Członkowskim, jak i wyprodukowanych w kraju. W ocenie Dyrektora Izby Celnej została zatem zachowana bezstronność systemu podatkowego, a tym samym nie doszło do naruszenia art. 90 TWE.

Stwierdzono ponadto, że samochody osobowe nie są wyrobami akcyzowymi zharmonizowanymi. Zasady ich opodatkowania w Państwach Członkowskich nie są jednolite i leżą w gestii prawa krajowego, a nie unijnego. Państwa Członkowskie zachowują zatem prawo do utrzymania bądź wprowadzenia podatków nakładanych na towary inne niż towary objęte zharmonizowaną akcyzą, jednakże pod warunkiem, iż podatki te nie będą powodowały zwiększenia formalności związanych z przekroczeniem granicy w obrocie handlowym między Państwami Członkowskimi. Mają one swobodę regulacji w tym zakresie i mogą stosować stawki akcyzy na takim poziomie, który jest najkorzystniejszy ze względu na własny interes społeczno-ekonomiczny. W Polsce opodatkowanie wyrobów podatkiem akcyzowym oraz zasady i tryb wprowadzenia do obrotu wyrobów objętych akcyzą reguluje ustawa z dnia 23 stycznia 2003 r. o podatku akcyzowym. W przedmiotowej sprawie podatek akcyzowy pobrany został na podstawie obowiązującego przepisu prawa podatkowego zawartego w powyższej ustawie.

W skardze na decyzję Dyrektora Izby Celnej M.M. wniósł o jej uchylenie oraz zasądzenie od Dyrektora Izby Celnej kosztów postępowania. Podkreślił, że naruszono art. 90 TWE, który wymaga jednakowego traktowania podobnych produktów krajowych i importowanych. Nie można nałożyć wyższego podatku na samochody osobowe używane pochodzące z obrotu wewnątrzwspólnotowego niż na krajowe samochody używane.

Polska winna uznawać "pierwszą rejestrację" innych Państw Wspólnoty i nie pobierać za to dodatkowych opłat.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga okazała się zasadna.

Opodatkowanie polską akcyzą unijnych samochodów przywożonych z innych państw członkowskich WE spowodowało wystosowanie przez polski sąd administracyjny pytania prejudycjalnego do ETS o rozstrzygnięcie m. in. zagadnienia, czy przepis art. 90 zdanie pierwsze TWE zezwala państwu członkowskiemu na nałożenie podatku akcyzowego na samochody używane sprowadzane z innych państw członkowskich przy jednoczesnym nieobciążaniu tym podatkiem sprzedaży samochodów używanych zarejestrowanych już w Polsce, w sytuacji, kiedy podatek akcyzowy został nałożony na wszystkie samochody niezarejestrowane na terytorium kraju, zgodnie z treścią art. 80 ust. 1 polskiej ustawy o podatku akcyzowym.

Trybunał Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich wyrokiem z dnia 18 stycznia 2007r. sygn. C - 313/05 orzekł, m. in. , że artykuł 90 akapit pierwszy TWE należy interpretować w ten sposób, że sprzeciwia się on podatkowi akcyzowemu w zakresie, w jakim kwota podatku nakładana na pojazdy używane starsze niż dwa lata, nabyte w państwie członkowskim innym niż to, które wprowadziło taki podatek, przewyższa rezydualną kwotę zawartą w wartości rynkowej podobnych pojazdów, które zostały zarejestrowane wcześniej w państwie członkowskim, które nałożyło podatek. Do sądu krajowego należy zbadanie, czy uregulowanie sporne w postępowaniu przed sądem krajowym, a w szczególności stosowanie § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego (Dz.U. Nr 87, poz. 825 ze zm.), ma takie skutki.

W ocenie składu orzekającego, wymieniony wyrok ETS, który jest wiążący w osądzanej sprawie, nie sprzeciwia się co do zasady opodatkowaniu akcyzą nabycia wewnątrzwspólnotowego, jednak wskazuje, że podatek nakładany w Polsce nie może w sposób mniej korzystny traktować towarów nabywanych w innych państwach członkowskich WE i następnie wwożonych na teren kraju, od towarów nabywanych na jego terytorium. Uznać w konsekwencji należy, że niezgodne z prawem wspólnotowym są te postanowienia polskiej ustawy podatkowej, w jakim kwota podatku nakładana na pojazdy używane starsze niż dwa lata, nabyte w państwie członkowskim innym niż Polska, przewyższa rezydualną kwotę tego podatku zawartą w wartości rynkowej podobnych pojazdów, które zostały zarejestrowane wcześniej w państwie członkowskim, które nałożyło podatek.

W związku z powyższym sąd na gruncie rozpatrywanej sprawy zauważa następujące podstawowe następstwa swojego rozstrzygnięcia: po pierwsze, skoro nabywcy używanych samochodów osobowych starszych niż dwuletnie na terenie kraju nie są zobowiązani do uiszczenia podatku według podwyższonej, na podstawie §7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. (w brzmieniu obowiązującym do 30 listopada 2006 r.) stawki, to zwiększona stawka podatkowa, sięgająca nawet 65% podstawy opodatkowania, nie może znaleźć zastosowania do używanych samochodów osobowych starszych niż dwuletnie nabywanych w innych państwach członkowskich WE. W konsekwencji, wobec używanych samochodów osobowych nabywanych w ramach wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów dopuszczalne jest stosowanie wyłącznie stawki w wysokości 13,6% dla samochodów osobowych o pojemności silnika powyżej 2.000 cm3 i 3,1% dla pozostałych samochodów osobowych. Po drugie, omawiany wyrok ETS odnosi się wyłącznie do opodatkowania używanych samochodów osobowych starszych niż dwuletnie nabywanych w innych państwach członkowskich WE. Oznacza to, że w przypadku wewnątrzwspólnotowego nabycia nowych samochodów osobowych (nie starszych niż dwuletnie) podatek akcyzowy nakładany w Polsce nie sprzeciwia się zasadzie niedyskryminacji podatkowej wyrażonej w art. 90 akapit 1 TWE. Tym samym omawiany wyrok ETS nie stanowi podstawy weryfikowania wysokości opodatkowania w tym zakresie.

Sąd rozpatrujący niniejszą sprawę podkreśla, że polska ustawa nie posługuje się wskazanym w polskim tłumaczeniu wyroku ETS, pojęciem "wartości rynkowej" pojazdu ani w odniesieniu do samochodów nabywanych w kraju, ani tym bardziej do samochodów nabywanych w innych państwach członkowskich WE ( art. 10 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku akcyzowym - "kwota należna z tytułu sprzedaży", art. 82 ust. 3 ustawy - " kwota, jaką nabywca jest obowiązany zapłacić"). Precyzja tłumaczenia pkt 2 wyroku ETS budzi wątpliwości. Językiem roboczym sędziów ETS i ich doradców jest francuski. Każde orzeczenie jest napisane po francusku, a później dopiero tłumaczone na języki oficjalne WE (tak: Jens Thuesen " Trybunał Sprawiedliwości" wykład w Europejskiej Akademii Prawa w Trewirze 2003, Joël Rideau - profesor Uniwersytetu w Nicei, który stwierdza, że tradycyjnie językiem porozumiewania się w ETS jest francuski (por. CD-rom wydany przez Oddział Prasy i Informacji ETS). Wydaje się, że w tekście francuskim wyroku nie występuje pojęcie wartości rynkowej lecz "valeur venal" czyli cena sprzedaży (por. Trésor de la Langue Française informatisé).

Niezależnie od tego ze względu na uregulowania dotyczące polskiego podatku akcyzowego, przez wymienioną w wyroku ETS "wartość rynkową podobnych pojazdów", należałoby rozumieć odpowiednio kwotę należną z tytułu sprzedaży na terytorium kraju wyrobów akcyzowych pomniejszoną o kwotę podatku od towarów i usług oraz o kwotę akcyzy, należne od tych wyrobów i kwotę, jaką nabywca jest obowiązany zapłacić w przypadku nabycia wewnątrzwspólnotowego. Wyrok ETS nie wyklucza możliwości weryfikacji podstawy opodatkowania, gdyż ten element konstrukcji podatku nie wpływa na dyskryminację podatkową samochodów nabywanych w innych państwach WE.

Organy podatkowe, rozpatrując ponownie sprawę i ustaliwszy pojemność silnika samochodu, będą zobowiązane do zastosowania jednolitej stawki podatkowej bez względu na wiek nabytego samochodu osobowego w innym państwie członkowskim WE, a podstawę opodatkowania będzie stanowić kwota, jaką nabywca jest obowiązany zapłacić w przypadku nabycia wewnątrzwspólnotowego, a więc rzeczywista cena uiszczona w związku z nabyciem samochodu. W tym zakresie sąd podziela pogląd wyrażony już w uzasadnieniu wyroku z dnia 9 listopada 2005r. sygn. akt. I SA / Łd 980/05, który został zaakceptowany przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 26 października 2006r. sygn. akt I FSK 146/06.

W zakresie, w jakim wniosek dotyczył zwrotu podatku akcyzowego za samochody:

1. "A" , rok produkcji 2003, pojemność silnika 1388 cm

2. "J", rok produkcji 2003, pojemność silnika 1998 cm

3. "L", rok produkcji 2004, pojemność silnika 1910 cm

4. "M", rok produkcji 2003, pojemność silnika 1461 cm

5. "N", rok produkcji 2002, pojemność silnika 1461 cm

6. "T", rok produkcji 2003, pojemność silnika 1910 cm

7. "U--, rok produkcji 2003, pojemność silnika 1868 cm

8. "Y", rok produkcji 2003, pojemność silnika 1868 cm

9. "W", rok produkcji 2003, pojemność silnika 2171 cm

10. "A1", rok produkcji 2004, pojemność silnika 2393 cm

11. "B1", rok produkcji 2004, pojemność silnika 1997 cm

12. "E1", rok produkcji 2004, pojemność silnika 1461 cm

13. "G1", rok produkcji 2004, pojemność silnika 1461 cm

14. "I1", rok produkcji 2004, pojemność silnika 1199 cm

15. "J1", rok produkcji 2004, pojemność silnika 2174 cm

16. "O1", rok produkcji 2004, pojemność silnika 1896 cm

17. "U1", rok produkcji 2003, pojemność silnika 1870 cm

18. "W1", rok produkcji 2003, pojemność silnika 2179 cm

zgodnie z powyższymi rozważaniami - brak jest podstaw do weryfikowania przez organ pobranego podatku. W przypadku opodatkowania akcyzą wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodów nie starszych niż dwuletnie, nie doszło bowiem do dyskryminacji podatkowej w rozumieniu art. 90 akapit 1 TWE. Z uwagi jednak na fakt, iż w stosunku do pozostałych samochodów zaskarżona decyzja narusza zasadę niedyskryminacji, Sąd wniesioną skargę uznał za uzasadnioną.

Z wyżej powołanych względów zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" oraz art. 200 powołanej ustawy postanowiono jak w sentencji.

/-/ M. Jaśniewicz /-/ M. Skwierzyńska /-/ St. Małek