Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1864/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-04-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Hasła tematyczne: Grunty warszawskie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 10  par. 1,  art. 156  par. 1  pkt 2
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 7
journal: Dz.U. 1945 nr 50 poz 279
law: Dekret z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart Sędziowie WSA Bożena Marciniak WSA Monika Sawa (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 kwietnia 2021 r. sprawy ze skargi A. W., E. W., C.S., E. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności orzeczenia oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] czerwca 2020 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] ( dalej SKO/organ) po rozpatrzeniu wniosku [...], E.W., C.S. i E.M., o ponowne rozpatrzenie sprawy utrzymało w mocy decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] sygn. [...] z [...] listopada 2013 r., odmawiającą stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w [...]z dnia [...] listopada 1952 r. nr [...], odmawiającego byłym właścicielom ustanowienia prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...], oznaczonej Nr hip. [...].

Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym

Nieruchomość [...] położona przy ulicy [...] nr [...] w [...], o powierzchni [...] m2, objęta dawną księgą hipoteczną nr [...], stanowiła własność H.G. co do [...] części, C.Z. co do [...] części oraz E. i D. małżonków Z. w częściach równych co do [...] części. Nieruchomość ta podlegała przepisom dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze [...] (Dz. U. Nr 50, poz. 279) - zwanego dalej Dekretem. Zgodnie z art. 1 Dekretu z dniem 21 października 1945 r. wszystkie grunty na obszarze [...], a zatem również nieruchomość przy ul. [...] przeszła na własność gminy [...] (później Skarbu Państwa). D.E zmarła [...] sierpnia 1942 r. Spadek po niej nabyła w całości córka R.Z. (przy czym E. [...] E.Z. przypadła do użytkowania [...] część spadku). R.Z. zmarła [...] sierpnia 1942 r. Spadek po niej nabył w całości ojciec E. [...] E. Z., na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z [...] grudnia 2009 r. sygn. akt [...], C.Z. zmarł [...] sierpnia 1942 r. Spadek po nim nabyli bracia M.. H. i E. Z. oraz siostrzeniec A.W - każdy w [...] części, na mocy postanowienia Sądu [...] w [...] z [...] lipca 1950 r., sygn. akt: [...]. M.Z. zmarł [...] lutego 1968 r. Spadek po nim nabyli żona D.Z. w [...] części, brat H.Z. w [...] części, brat E. [...] E.Z. w [...] części oraz siostrzeniec A.W. w [...] części, na mocy postanowienia Sądu Rejonowego dla [...] w [...] z [...] lipca 1995 r.. sygn. akt: [...] D.Z. zmarła [...] stycznia 1995 r. Spadek po niej nabyli E.W. oraz C.S. po [...] części każe z nich na mocy postanowienia Sądu Rejonowego dla [...] w [...] z [...] lipca 1995 r. H.Z. zmarł [...] lutego 1971 r. Spadek po nim nabyli żona M.Z. w [...] części, brat E. [...] E.Z. w [...] części oraz siostrzeniec A.W. w [...] części na mocy postanowienia Sądu Rejonowego dla [...] w [...] z [...] marca 1997 r. M.Z. zmarła [...] kwietnia 1981 r. Spadek po niej nabył na podstawie ustawy syn E.M. w całości na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z [...] grudnia 1999r. E. [...] E.Z.zmarł [...] kwietnia 1977 r. Spadek po nim nabył siostrzeniec A.W. w całości na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z [...] czerwca 1995 r. W Dzienniku Urzędowym Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego [...] Nr [...] z [...] kwietnia 1948 r. pod pozycją [...] ukazało się ogłoszenie o objęciu przedmiotowego gruntu w posiadanie. W dniu [...] października 1948 r. H. i E. Z., reprezentowani przez adwokata Z.W., działającego z substytucji adwokata G.J., złożyli w Zarządzie Miejskim w [...], w Wydziale Polityki Budowlanej, wniosek o przyznanie za opłatą symboliczną prawa własności czasowej gruntu ww. nieruchomości. Orzeczeniem administracyjnym z dnia [...] listopada 1952 r. znak [...] orzeczono o odmowie przyznania H.Z., E.Z. oraz spadkobiercom C. i D. [...] prawa własności czasowej gruntu położonego przy ul. [...] Nr hip. [...] . W uzasadnieniu wskazano, że zgodnie z prawomocnym planem zagospodarowania przestrzennego teren przedmiotowej nieruchomości przeznaczony jest pod użyteczność publiczną. Od orzeczenia tego odwołanie nie zostało złożone. Dnia [...] kwietnia 2010 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] wpłynął wniosek A.W., E.W., C.S. i E.M., o stwierdzenie nieważności ww. orzeczenia administracyjnego. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że orzeczenie wydane zostało z rażącym naruszeniem prawa w postaci art. 7 ust. 2 dekretu z 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze [...] (Dz. U. Nr 50, poz. 279 ze zm.) w zw. z art. 4 i 5 dekretu z 2 kwietnia 1946 r. o planowym zagospodarowaniu przestrzennym kraju (Dz. U. Nr 16, poz. 109 ze zm.) oraz art. 9 dekretu z 3 lipca 1947 r. o odbudowie [...] (Dz. U. Nr 52, poz. 268); jak również art. 75 ust. 2 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z 22 marca 1928 r. o postępowaniu administracyjnym (Dz. U. R.R, Nr 36, poz. 341 ze zm.). We wniosku wskazano m.in.: "Warto w tym miejscu podkreślić, iż zarówno analiza akt własnościowych nieruchomości, jak i treść decyzji i jej uzasadnienia, wyraźnie wskazują, iż PRN nie poczyniła jakichkolwiek ustaleń faktycznych w zakresie obowiązywania planu zabudowy czy zagospodarowania przestrzennego dla terenu, na którym była (i jest) zlokalizowana nieruchomość. W szczególności, w aktach własnościowych Nieruchomości brak jakiegokolwiek planu zabudowy / przestrzennego, jego odpisu czy choćby kopii. Ponadto w uzasadnieniu decyzji nie odniesiono się do jakichkolwiek przepisów o planowaniu przestrzennym, a zwłaszcza do przepisów dekretu z 2 kwietnia 1946 r o planowym zagospodarowaniu przestrzennym kraju (Dz. U. Nr 16, poz. 109 ze zm.; zwanym dalej "Dekretem o zagospodarowaniu przestrzennym z 1946 r.")." Decyzją sygn. [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r. Kolegium odmówiło stwierdzenia nieważności przedmiotowego orzeczenia dekretowego. Po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, złożonego przez wnioskodawców, Kolegium decyzją sygn. [...] utrzymało w mocy decyzję wydaną w I instancji. Skargę na powyższe rozstrzygnięcie złożył pełnomocnik wnioskodawców,. Wyrokiem sygn. I SA/Wa 1992/12 z dnia 30 stycznia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] stwierdził nieważność obu decyzji Kolegium z uwagi na skierowanie decyzji do osoby zmarłej. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją sygn. [...] z dnia [...] listopada 2013 r. Kolegium odmówiło stwierdzenia nieważności przedmiotowego orzeczenia dekretowego. Skład orzekający Kolegium uznał, że brak jest podstaw do stwierdzenia jego nieważności, albowiem orzeczenie odpowiada prawu mimo błędnego uzasadnienia; rozstrzygnięcie (sentencja) jest prawidłowe i nie ulega wątpliwości, że po usunięciu błędów zawartych w uzasadnieniu sentencja nie uległaby zmianie. W sytuacji, gdy wniosek o przyznanie prawa własności czasowej złożony został po terminie, prawidłowe i zgodne z art. 7 ust. 2 Dekretu było wydanie orzeczenia (decyzji) o odmowie przyznania prawa własności czasowej. W doktrynie i orzecznictwie przyjęte jest, że w sytuacji, gdy rozstrzygnięcie jest prawidłowe mimo niewłaściwego uzasadnienia, to decyzja (wyrok) nie podlega uchyleniu. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożyli wnioskodawcy. We wniosku zaskarżonej decyzji zarzucono:

1. rażące naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. w związku z art. 30 § 4 k.p.a. poprzez brak zawiadomienia stron o kontynuowaniu postępowania zainicjowanego wnioskiem skarżących z [...] kwietnia 2010 r. oraz o zakończeniu postępowania wyjaśniającego w I instancji, skutkiem czego organ nie uwzględnił zmian w kręgu stron niniejszego postępowania, jakie zaszły w trakcie powtórnego rozpoznawania sprawy w I instancji oraz nie zapewnił możliwości wzięcia udziału w sprawie osobom, które w tym okresie nabyły lokale w budynku przy ul. [...] i nie wiedziały o toczącym się postępowaniu,

2. rażące naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. w związku z art. 77 § 1 i art. 81 k.p.a. poprzez oparcie zaskarżonego rozstrzygnięcia na ustaleniach faktycznych, które z uwagi na brak wypowiedzenia się przez strony, w tym przez skarżących, co do treści tych ustaleń oraz poprzedzających je dowodów, w ogóle nie mogą być uznane za udowodnione, ergo nie mogą stanowić podstawy faktycznej zaskarżonej decyzji,

3. rażące naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. w związku z art. 77 § 4 i art. 81 k.p.a. poprzez oparcie zaskarżonego rozstrzygnięcia na - bliżej niesprecyzowanych (vide s. 5 zaskarżonej decyzji) - ustaleniach faktycznych znanych organowi z urzędu, których Kolegium nie zakomunikowało stronom, w tym skarżącym, co skutkowało brakiem wypowiedzenia się przez strony, w tym przez skarżących, na temat treści tych okoliczności, które w tej sytuacji w ogóle nie mogą być uznane za udowodnione, ergo nie mogą stanowić podstawy faktycznej zaskarżonej decyzji,

4. rażące naruszenie art. 77 § 1 k.p.a. w związku z art. 123 § 1 i 2 k.p.a. poprzez brak wydania postanowień dowodowych określających fakty wymagające stwierdzenia (udowodnienia) oraz adekwatne po temu środki dowodowe, a tym samym zgromadzenie materiału dowodowego w sposób sprzeczny z treścią wskazanych norm procesowych,

5. rażące naruszenie art. 7 k.p.a. w związku z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez:

a) brak wyczerpującego zgromadzenia materiału dowodowego, tj. nieuzyskanie akt lokalowych dotyczących sprzedaży lokalu numer [...] w budynku przy ul. [...], gdy tymczasem zarówno z danych zawartych w ewidencji gruntów, jak i z treści księgi wieczystej numer [...] jasno wynika, że lokal ten został wyodrębniony i zbyty, zaś jego obecnymi właścicielami są małżonkowie L. i W.T.,

b) brak uzyskania z Biura Gospodarki Nieruchomościami Urzędu [...] dokumentów, o których mowa w piśmie Kolegium z [...] grudnia 2010 r., bez czego niemożliwe było jednoznaczne stwierdzenie, iż teren nieruchomości przy ul. [...] został objęty w posiadanie przez Gminę [...] na podstawie punktu [...] ogłoszenia opublikowanego w Dzienniku Urzędowym Rady Narodowej i Zarządu [...] Nr [...] z [...] kwietnia 1948 r.,

c) nieuzyskanie kopii strony z rejestru wniosków dekretowych, na której znajduje się wpis o numerze [...] dotyczący nieruchomości przy ul. [...] [...] , co uniemożliwiło zarówno ustalenie podanej w nim daty, jak i tego, której z dwóch odbitek pieczęci uwidocznionych na znajdującym się w aktach sprawy wniosku dekretowym dotyczącym ul. [...] [...] wpis ten odpowiada, co z kolei pozwoliłoby stwierdzić, że data uwidoczniona na "dużej" odbitce pieczęci umieszczonej na wniosku dekretowym dotyczącym ul. [...] nie jest datą złożenia tego wniosku,

d) brak uzyskania dziennika podawczego (dziennika wpływu korespondencji) Zarządu Miejskiego w [...] (Wydziału [...]), co uniemożliwiło ustalenie w stosunku do nieruchomości przy ul. [...] numeru wpływu wniosku dekretowego takiego jak numer "[...] " znajdujący się na, prawidłowej prezentacie odbitej na wniosku dotyczącym gruntu przy ul. [...], co z kolei skutkowało przyjęciem przez Kolegium wadliwej daty wpływu wniosku dekretowego dotyczącego ul. [...],

f) brak wyczerpującego, rzetelnego i wszechstronnego rozpatrzenia materiału sprawy, co doprowadziło Kolegium do poczynienia w zaskarżonej decyzji - w zakresie terminu złożenia wniosku dekretowego dotyczącego nieruchomości przy ul. [...] – ustaleń faktycznych całkowicie dowolnych i sprzecznych z treścią zebranego materiału, a w rezultacie do wadliwej odmowy stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego z 1952 roku,

g) brak prawidłowego zastosowania domniemań faktycznych i w efekcie nieustalenie okoliczności, które w oczywisty sposób wynikają z treści zebranego materiału dowodowego, co skutkowało wadliwą odmową stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego z 1952 r.,

h) zinterpretowanie ewentualnych wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy na niekorzyść skarżących, co stanowiło oczywiste naruszenie zasady pierwszeństwa słusznego interesu stron,

i) brak ustosunkowania się do merytorycznej argumentacji wnioskodawców dotyczącej wadliwości twierdzenia o przeznaczeniu nieruchomości przy ul. [...] w obowiązującym na przełomie lat 40. i 50. XX wieku planie zabudowy (planie zagospodarowania przestrzennego) pod użyteczność publiczną, a także odnoszącej się do możności korzystania przez poprzedników wnioskodawców z tej nieruchomości (w kontekście uchwały składu 7 sędziów NSAz 26 listopada 2008 r., I OPS 5/08, ONSAiWSA 2009, Nr 2, poz. 18):

j) rażące naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. poprzez:

- brak konkretnego wskazania dowodów, na których oparło się Kolegium rozpoznające niniejszą sprawę w I instancji, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówiło wiarygodności i mocy dowodowej, o czym szerzej będzie mowa w uzasadnieniu poniżej,

- brak wyjaśnienia podstawy prawnej zaskarżonego rozstrzygnięcia w zakresie właściwości Kolegium do jego wydania, co stanowi rezultat uchylenia się przez Kolegium od omówienia okoliczności związanych z komunalizacją nieruchomości położonej przy ul. [...] w [...] oraz okoliczności dotyczących zmian ewidencyjnych i wieczysto- księgowych odnoszących się do terenu tej nieruchomości;

k) rażące naruszenie art. 158 § 1 k.p.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 7 ust. 2 dekretu z 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze [...] (Dz. U. Nr 50, poz. 279 ze zm.) poprzez wadliwy brak stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego z 1952 r. w sytuacji, gdy zgromadzony w sprawie materiał daje w świetle przytoczonych przepisów ewidentne podstawy do wydania takiego właśnie rozstrzygnięcia:

I) rażące naruszenie art. 158 § 2 k.p.a. w związku z art. 156 § 2 k.p.a. poprzez niezastosowanie tych przepisów w sytuacji, gdy orzeczenie z 1952 roku w części (opisanej szczegółowo w piśmie skarżących z [...] stycznia 2011 r.) wywołało nieodwracalne skutki prawne.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze po odwołaniu się do treści art. 156 § 1 w zw. z art. 126 kpa i do orzecznictwa w tym zakresie wskazało, że rozpatrując argumenty podniesione we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i ustosunkowując się w pierwszym rzędzie do zarzutów natury procesowej stwierdziło, że skarżący nie wykazali w jaki sposób naruszone zostały ich prawa poprzez domniemane naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. w związku z art. 30 § 4 k.p.a. Kolegium wskazało, że po stwierdzeniu nieważności poprzedniej decyzji przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] kontynuowało wcześniej prowadzone postępowanie. Organ wskazał, że profesjonalny pełnomocnik reprezentujący wnioskodawców nie powinien być zaskoczony faktem prowadzenia przedmiotowego postępowania. Organ zaznaczył także, że z uwagi na fakt, iż podstawą stwierdzenia nieważności decyzji Kolegium z dna [...] sierpnia 2012 r. sygn. [...] oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] sierpnia 2011 r. sygn. [...] było skierowanie tych decyzji do osoby zmarłej, tj. T.K., właścicielki lokalu nr [...] i sąd nie oceniał przedmiotowego postępowania pod kątem prawidłowości merytorycznej decyzji, ograniczając się wyłącznie do wskazanej wyżej okoliczności. SKO podało także , że wydając nową decyzję sygn. [...] z [...] listopada 2013 r. ograniczyło się jedynie do uaktualnienia stron postępowania, w tym uwzględniających zmiany właścicieli innych lokali w budynku przy ul. [...] i nie prowadziło żadnych dodatkowych czynności. Zdaniem SKO nie jest zatem jasne, w jaki sposób miałyby zostać naruszone prawa stron, skoro zakres tych zmian nie miał wpływu na samą treść rozstrzygnięcia podjętego przez Kolegium. Kolegium zauważyło przy tym, że sam pełnomocnik we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zwrócił uwagę na fakt, iż nowa decyzja odpowiada dokładnie w swojej treści decyzji, której nieważność stwierdził WSA. Na marginesie SKO zaznaczyło, że w razie nieuwzględnienia w rozdzielniku niektórych stron postępowania, to nie wnioskodawcom, a wyłącznie tym stronom przysługują odpowiednie narzędzia procesowe, umożliwiające ochronę ich praw. Odnosząc się z kolei do rażącego naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. w związku z art. 77 § 1 i art. 81 k.p.a. poprzez oparcie zaskarżonego rozstrzygnięcia na ustaleniach faktycznych, które z uwagi na brak wypowiedzenia się przez strony, w tym przez skarżących, co do treści tych ustaleń oraz poprzedzających je dowodów, Kolegium wskazało, że nie mogą być uznane za udowodnione. SKO odwołało się do wyroku z dnia 13 sierpnia 2018 r. Naczelnego Sądu Administracyjnego (sygn. II GSK 2280/17, LEX nr 2718904) gdzie wskazano, że gdyby nawet podjąć próbę zakwalifikowania naruszenia art. 81 k.p.a. jako przesłanki uchylenia decyzji, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., zarzut ten nie mógł zostać uznany za zasadny również z tego powodu, że strona nie wykazała, że przypisywane organowi naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nie podała bowiem jakie konkretnie nowe okoliczności łub dowody - zasługujące na badanie w zakreślonych na wstępie granicach rozpatrywanej sprawy - zostałyby przez nią powołane, gdyby przed wydaniem decyzji zapoznała się ze złożonym na rozprawie pismem procesowym.

Odnosząc się do zarzutu rażącego naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. w związku z art. 77 § 4 i art. 81 k.p.a. poprzez oparcie zaskarżonego rozstrzygnięcia na niesprecyzowanych ustaleniach faktycznych znanych organowi z urzędu, których Kolegium nie zakomunikowało stronom, SKO wskazało, że nie jest zrozumiałe w jaki sposób Kolegium miałoby udowadniać stronie postępowania ustalenia faktyczne znane mu z urzędu, tj. znane temu organowi z innych postępowań wnioski dekretowe, w których daty znajdujące się na pieczęciach stanowiły datę wpływu do urzędu. Zgodnie z art. 77 § 4 k.p.a., fakty powszechnie znane oraz fakty znane organowi z urzędu nie wymagają dowodu. Fakty znane organowi z urzędu należy zakomunikować stronie. SKO podniosło, że strona miała możliwość zapoznania się z aktami sprawy przed wydaniem decyzji i dlatego nie widzi podstaw do stwierdzenia, że takie naruszenie miało miejsce. W zakresie zarzutu zinterpretowania ewentualnych wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy na niekorzyść skarżących, co stanowiło oczywiste naruszenie zasady pierwszeństwa słusznego interesu stron – Kolegium podkreśliło, że postępowanie administracyjne rządzi się, jak każda procedura, własnymi regułami. Przepisy kodeksu postępowania administracyjnego nie zawierają żadnej zasady która obligowałaby organ administracji do wydania rozstrzygnięcia, które jest zgodne z interesem strony ale sprzeczne z obowiązującym przepisem prawa. Zdaniem SKO oznacza to, że słuszny interes strony nie może stać ponad regulacją prawną, czego de facto domaga się skarżący w niniejszej sprawie. Odnośnie zarzutu braku jakiegokolwiek ustosunkowania się do merytorycznej argumentacji wnioskodawców, dotyczącej wadliwości twierdzenia o przeznaczeniu nieruchomości przy ul. [...] w obowiązującym na przełomie lat 40. i 50. XX wieku planie zabudowy (planie zagospodarowania przestrzennego) pod użyteczność publiczną SKO podkreśliło, że nie badało prawidłowości decyzji dekretowej pod kątem przeznaczenia nieruchomości w planie zagospodarowania przestrzennego, po stwierdzeniu że wniosek o przyznanie prawa własności czasowej został złożony po terminie wynikającym z dekretu. W sytuacji gdy nie został dotrzymany termin złożenia wniosku, badanie możliwości korzystania z gruntu przez dotychczasowego właściciela z przeznaczeniem gruntu wynikającym z planu jest niecelowe, bowiem niezależnie od wyniku tego badania, pierwszeństwo w rozstrzygnięciu będzie miał fakt niedotrzymania terminu wynikającego z przepisów. Odnosząc się z kolei do zarzutu braku wyjaśnienia podstawy prawnej zaskarżonego rozstrzygnięcia w zakresie właściwości Kolegium do jego wydania, co stanowi rezultat uchylenia się przez Kolegium od omówienia okoliczności związanych z komunalizacją nieruchomości położonej przy ul. [...] w [...] oraz okoliczności dotyczących zmian ewidencyjnych i wieczysto- księgowych odnoszących się do terenu tej nieruchomości, SKO wskazało, że skarżący nie wskazali na jakiej podstawie Kolegium miałoby udowadniać swoją właściwość co do wydania przedmiotowej decyzji. Przedmiotem badania Kolegium nie są bowiem okoliczności związane z komunalizacją gruntu, a jedynie kwestie związane z prawidłowością orzeczenia dekretowego. Z ugruntowanego orzecznictwa sądów administracyjnych wynika, że organem właściwym do rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji dekretowej w sytuacji gdy właścicielem gruntu jest [...] pozostaje SKO. Co do zmian wieczysto-księgowych i ewidencyjnych, Kolegium wskazało, że ustaliło obszar którego dotyczy postępowanie na podstawie ogólnodostępnych map. Dokładne ustalenie granic nieruchomości wiąże się z koniecznością wykonania operatu przez uprawnionego geodetę. W zakresie zarzutu nieuzyskania akt lokalowych dotyczących sprzedaży lokalu numer [...] w budynku przy ul. [...], Kolegium podało, że w sytuacji gdy zarówno z danych zawartych w ewidencji gruntów, jak i z treści księgi wieczystej numer [...] jasno wynika, że lokal ten został wyodrębniony i zbyty, zaś jego obecnymi właścicielami są małżonkowie L. i W.T.- dla celów ustalenia obecnych właścicieli lokalu nr [...] nie są niezbędne akta lokalowe. Kolegium podało, że w tym celu posłużyło się informacją z rejestru gruntów oraz aktualnymi danymi wynikającymi z księgi wieczystej lokalu. Co do braku uzyskania z Biura Gospodarki Nieruchomościami Urzędu [...] dokumentów, o których mowa w piśmie Kolegium z [...] grudnia 2010 r., bez czego niemożliwe było jednoznaczne stwierdzenie, iż teren nieruchomości przy ul. [...] został objęty w posiadanie przez Gminę [...] na podstawie punktu [...] . ogłoszenia opublikowanego w Dzienniku Urzędowym Rady Narodowej i Zarządu [...] Nr [...] z [...] kwietnia 1948 r. Kolegium podało, że uzyskanie powyższych dokumentów miało charakter wyłącznie pomocniczy. SKO podało także, że dysponuje egzemplarzami Dzienników Urzędowych i ma możliwość ustalenia we własnym zakresie przebiegu obszaru wyznaczonego na podstawie ww. ogłoszenia. Zdaniem Kolegium bez wątpliwości nieruchomość położona przy ul. [...] zawierała się w obszarze określonym w pkt [...] ogłoszenia. SKO podało także, że w jego ocenie pojęcie "obszar" nie wymaga specjalnej wykładni poza zwykłą wykładnią językową. Obszar to po prostu ograniczona część powierzchni. W rozporządzeniu Ministra Odbudowy z dnia [...] stycznia 1948 r. w sprawie obejmowania w posiadanie gruntów przez [...] mowa jest jedynie o oznaczeniu obszaru, na którym grunty zostają objęte w posiadanie. Oznaczenie obszaru poprzez określenie jego granic przez osie ulic (linie środkowe) ten obszar ograniczających jest w ocenie składu orzekającego wystarczająco precyzyjne. Tym samym nie było trudne do ustalenia, zdaniem SKO, że przedmiotowa nieruchomość została przez to ogłoszenie objęta w posiadanie. SKO podniosło, że podstawę do wydania zaskarżonego orzeczenia administracyjnego stanowił przepis art. 7 ust. 1 Dekretu, który stanowił: " Dotychczasowy właściciel gruntu, prawni następcy właściciela, będący w posiadaniu gruntu, lub osoby prawa jego reprezentujące, a jeżeli chodzi o grunty oddane na podstawie obowiązujących przepisów w zarząd i użytkowanie - użytkownicy gruntu mogą w ciągu 6 miesięcy od dnia objęcia w posiadanie gruntu przez gminę zgłosić wniosek o przyznanie na tym gruncie jego dotychczasowemu właścicielowi prawa wieczystej dzierżawy z czynszem symbolicznym lub prawa zabudowy za opłatą symboliczną.". Aby uzyskać to prawo, należało dopełnić wskazanego w art. 7 warunku – w terminie sześciu miesięcy od dnia objęcia gruntu przez gminę należało złożyć opłacony wniosek wraz z wypisem z księgi wieczystej. Organ wskazał, że w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie sygn. 1 OSK 679/08 podkreślono: W orzecznictwie powszechnie przyjmuje się, że warunkiem skutecznego objęcia gruntów w posiadanie przez gminę [...] było zamieszczenie ogłoszenia w organie urzędowym Zarządu Miejskiego [...], o którym mowa w § 3 rozporządzenia Ministra Odbudowy z dnia 21 stycznia 1948 r. w sprawie obejmowania w posiadanie gruntów przez gminę [...] (Dz. U. Nr 6, poz. 43). Skutek prawny, polegający na tym, że grunty na określonym obszarze [...] zostały objęte w posiadanie przez gminę w rozumieniu art. 7 ust 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r, następował zaś z dniem wydania numeru powołanego organu urzędowego. Pogląd ten wyrażony między innymi w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 czerwca 2000 r, sygn. akt OPK 32/1999 i wyroku składu siedmiu sędziów NSA z dnia 11 czerwca 2001 r, sygn. akt OSA 3/2001. Zdaniem Kolegium oznacza to, że przyznanie uprawnień przewidzianych w art. 7 ust. 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r., było możliwe tylko na wniosek uprawnionych osób, o ile wniosek ten został złożony w terminie 6 miesięcy od dnia objęcia przez gminę [...] danego gruntu w posiadanie, we wskazanym znaczeniu. Kolegium wskazało, że skarżący kwestionują przy tym skuteczność objęcia gruntu w posiadanie z uwagi na podpisanie ogłoszenia o objęciu przez wiceprezydenta [...]. Powyższy zarzut zdaniem SKO jest niezasadny. Kolegium podniosło, że w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie sygn. I SA/Wa 103/17 z dnia 28 kwietnia 2017 r. sąd wskazał, że za niezasadny należy uznać zarzut skargi stwierdzający, że w rozpatrywanej sprawie nie nastąpiło skuteczne objęcie w posiadanie spornej nieruchomości z tego powodu, że ogłoszenie o przystąpieniu do objęcia tej nieruchomości w posiadanie przez Gminę [...] zostało podpisane jednoosobowo przez Wiceprezydenta [...], nie posiadającego do tego upoważnienia Prezydenta [...], a tym samym nie rozpoczął biegu termin do złożenia przez dotychczasowych właścicieli wniosku o przyznanie im własności czasowej do nieruchomości. Zgodnie bowiem z art. 54 ust. 2, 3 i 4 ustawy z dnia 16 sierpnia 1938 r. o samorządzie gminy [...] (Dz.U. Nr 63, poz. 479), która to ustawa regulowała ustrój [...] do dnia [...] kwietnia 1950 r, Zarząd Miejski reprezentował na zewnątrz Prezydent Miasta i upoważnieni przez niego wiceprezydenci lub pracownicy miejscy. Przy czym m.in. dokumenty urzędowe Zarządu Miejskiego podpisywał Prezydent Miasta, który również mógł upoważnić do ich podpisywania w swoim zastępstwie wiceprezydentów lub poszczególnych pracowników miejskich. Prezydent Miasta wydawał również Dziennik Zarządu [...]. Z przepisów tych jednak wynika, że Prezydent reprezentujący Miasto mógł również upoważnić wiceprezydentów do działania w jego imieniu. W tym miejscu należy wskazać, że Zarząd Miejski składał się z Prezydenta Miasta, 5 wiceprezydentów i 9 ławników (art. 40 ww. ustawy z dnia 16 sierpnia 1938 r) Przy czym zgodnie z art. 45 ust. 2 ww. ustawy Prezydenta w czasie jego nieobecności lub niemożności pełnienia przez niego czynności służbowych zastępował wyznaczony przez niego wiceprezydent, na którego przechodziły wszystkie prawa i obowiązki prezydenta, a pozostali wiceprezydenci byli pomocnikami prezydenta i zastępowali go w ustalonym zakresie. Przy takiej regulacji prawnej nie można zarzucić braku stosownego pełnomocnictwa dla wiceprezydenta do podpisania przedmiotowego ogłoszenia o objęciu gruntów przez gminę. Każdy bowiem z wiceprezydentów posiadał określone upoważnienia, a jednemu z nich jako zastępującemu prezydenta przysługiwały nawet wszystkie jego uprawnienia i obowiązki. W aktach sprawy brak jest stosownych dokumentów dotyczących podziału obowiązków pomiędzy poszczególnych wiceprezydentów i w związku z tym nie można stwierdzić, czy podpisujący przedmiotowe ogłoszenie wiceprezydent działał jako zastępca prezydenta we wszystkich sprawach czy też jako jego pełnomocnik zstępujący prezydenta w określonym zakresie. Tym niemniej wbrew twierdzeniom skargi, generalnie wiceprezydent posiadał uprawnienie do podpisania przedmiotowego ogłoszenia, a uprawnienie to wynikało z przepisu ustawowego. Zatem hipoteza skarżących, że wszelkie działania instytucji państwowych wobec przedmiotowej nieruchomości były pozbawione podstawy prawnej z tego powodu, że Wiceprezydent [...] nie miał upoważnienia Prezydenta [...] do tych czynności nie zasługuje na uwzględnienie. Z kolei w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, wydanego na skutek skargi kasacyjnej od ww. wyroku WSA, sąd wskazał, że zaakceptowanie przez Sąd I instancji stanowiska organów o braku, wskutek nieodnalezienia po blisko 70 latach, dokumentów dotyczących podziału kompetencji pomiędzy Prezydentem Miasta i wiceprezydentami zasiadającymi w ówczesnym Zarządzie Miasta, nie może być traktowane jako naruszenie przepisów o gromadzeniu materiału dowodowego sprawy (art. 7 i art. 77 K.p.a.), gdy jednocześnie wiceprezydenci posiadali, wynikające z przepisu ustawowego, uprawnienie do podpisywania ogłoszenia o objęciu w posiadanie przez gminę [...] określonego gruntu w trybie art. 4 dekretu w związku z § 1 rozporządzenia Ministra Odbudowy z dnia [...] stycznia 1948r wydanym w porozumieniu z Ministrem Administracji Publicznej w sprawie obejmowania w posiadanie gruntów przez gminę [...] (Dz.U. nr 6, poz. 43). Tym samym brak możliwości odnalezienia przedmiotowych dokumentów po tak długim czasie nie może być identyfikowany z sytuacją braku stosownego upoważnienia w dacie podpisywania przedmiotowego ogłoszenia (vide: wyrok NSA z dnia 9 stycznia 2015r. sygn. akt I OSK 1321/13; wyrok NSA z dnia 13 lutego 2014r sygn. akt I OSK 1817/12; wyrok NSA z dnia 20 sierpnia 2015 r sygn. akt I OSK 2684/13, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Skoro ogłoszenie o objęciu gruntu pojawiło się w Dzienniku Urzędowym Rady Narodowej i Zarządu [...] Nr [...] z [...] kwietnia 1948 r., zatem zgodnie z art. 7 ust. 1 Dekretu, termin na złożenie wniosku upływał w dniu [...] października 1949 r. W SKO prawidłowo uznano w decyzji z dnia z [...] listopada 2013 r., że datą złożenia wniosku był dzień [...] października 1948 r. Bez znaczenia dla sprawy są argumenty dotyczące pieczęci widniejących na wniosku dotyczącym ul. [...],a tym samym niezasadny jest zarzut nieuzyskania kopii strony z rejestru wniosków dekretowych, dotyczący nieruchomości przy ul. [...] oraz dziennika podawczego (dziennika wpływu korespondencji) Zarządu Miejskiego w [...] (Wydziału [...]), w celu porównania prezentaty widniejącej na wniosku dotyczącym gruntu przy ul. [...].Już pobieżne porównanie treści obu pieczątek wskazuje, że w każdej z tych spraw inny był wzór użytej pieczęci. W sytuacji, gdy na wniosku dotyczącym nieruchomości przy ul. [...] znajduje się jedna pieczęć Zarządu Miejskiego w [...], na której znajduje się data [...] października 1948 r, to trudno jest twierdzić, że wskazana data jest niezgodna z prawdą. W wyroku NSA z dnia 10 listopada 2006 r. sygn. I OSK 27/06 sąd wskazał; że wbrew przekonaniu skarżących, złożenia wniosku w ustawowym terminie nie można także wywieść, w świetle okoliczności sprawy, z treści 107 ust 1 i ust 2 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 22 marca 1928 r. o postępowaniu administracyjnym (Dz.U. nr 36 poz. 341 ze zm.) Na złożonym wniosku brak jest bowiem jakiejkolwiek innej daty potwierdzonej przez organ przyjmujący wniosek poza datą [...] grudnia 1948 r Jeżeli zatem strona wywodzi dla siebie korzystne skutki prawne, wynikające z innej - w jego ocenie - daty złożenia wniosku, to powinna powyższą okoliczność udowodnić, czego nie zrobiła. Kolegium wskazało, że nie są również przekonujące argumenty dotyczące rzekomego braku wiedzy Kolegium co do treści wniosków dekretowych. SKO wskazało, że wnioski takie oraz znajdujące się na nich pieczęcie są znane organowi. Kolegium wskazało, że nie jest obowiązane podawać do wiadomości stronom niniejszego postępowania, w jakich innych sprawach dekretowych występowały pieczęci o identycznej treści, ponieważ strony nie mają interesu prawnego w postępowaniach, które nie dotyczyły przedmiotowej nieruchomości. Podnoszony przez pełnomocnika fakt istnienia różnych od znanych Kolegium pieczęci na egzemplarzach znajdujących się w rękach dawnych właścicieli pozbawiony jest znaczenia, bowiem strony nie przedstawiły oryginału takiego dokumentu, na którym znajdowałaby się pieczęć o innej treści oraz opatrzona inną datą niż wskazana na oryginale wniosku znajdującego się w aktach własnościowych nieruchomości. Kolegium zaznaczyło także, że wobec faktu, iż pełnomocnik neguje datę złożenia wniosku, figurującą w rejestrze wniosków dekretowych prowadzonych przez Wojewodę [...], to fakt, że w piśmie Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2011 r. wyraźnie wskazano: "Posiadane rejestry mają wyłącznie charakter pomocniczy i nie stanowią wyłącznego dowodu potwierdzającego fakt złożenia bądź niezłożenia wniosku w trybie art. 7 ust 1 dekretu. Główne źródło informacji stanowią akta własnościowe nieruchomości. Zdaniem SKO idąc tokiem rozumowania pełnomocnika wnioskodawców, skoro uznaje on za niewiarygodne okoliczności faktyczne wynikające z rejestru prowadzonego przez wojewodę, a sam wojewoda za najbardziej pełne źródło informacji uznaje akta własnościowe nieruchomości, z których to akt nie wynika okoliczność złożenia przedmiotowego wniosku w terminie, zatem należy przyjąć w ocenie Kolegium, że powyższa okoliczność nie została w sprawie dowiedziona. Odnosząc się do innych argumentów podnoszonych przez skarżących, SKO wskazało, że fakt, iż wydanie orzeczenia odmawiającego przyznania prawa własności czasowej nie nastąpiło z powołaniem na niedotrzymanie terminu wynikającego z dekretu, pominięcie przez Kolegium faktu sporządzenia wniosku z datą [...] października 1948 r., co w ocenie pełnomocnika stanowi dowód, że wniosek został złożony przed dniem [...] października 1948 r, dywagacje dotyczące daty złożenia wniosku za pośrednictwem poczty w różnych wariantach oraz argumentu, iż reprezentujący dawnych właścicieli adw. Z.W. był znawcą problematyki gruntów [...], a zatem nie jest możliwe, aby uchybił on terminowi złożenia wniosku, stanowi polemikę ze stanowiskiem Kolegium.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] wnieśli A.W., E.W., C.S. oraz E.M. (dalej: skarżący), zaskarżając ją w całości.

Zaskarżonej decyzji zarzucili:

1) naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. w związku z art. 131 i art. 127 § 3 k.p.a. w związku z art. 30 § 4 k.p.a. poprzez brak zawiadomienia stron (I) o wystąpieniu przez skarżących z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy z [...] listopada [...] r. oraz (II) o zakończeniu postępowania wyjaśniającego w II instancji, skutkiem czego organ nie zapewnił możliwości wzięcia udziału w sprawie osobom, które w tym okresie nabyły lokale w budynku przy ul. [...] i w ogóle nic nie wiedziały o toczącym się postępowaniu;

2) naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. w związku z art. 77 § 1 i art. 81 k.p.a. poprzez oparcie zaskarżonego rozstrzygnięcia (jak też poprzedzającej je decyzji) na ustaleniach faktycznych, które z uwagi na brak wypowiedzenia się przez strony, w tym przez skarżących, co do treści tych ustaleń oraz poprzedzających je dowodów, w ogóle nie mogą być uznane za udowodnione, ergo nie mogą stanowić podstawy faktycznej zaskarżonej decyzji;

3) naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. w związku z art. 77 § 4 i art. 81 k.p.a. poprzez oparcie zaskarżonego rozstrzygnięcia na - bliżej niesprecyzowanych - ustaleniach faktycznych znanych organowi z urzędu, których Kolegium nie zakomunikowało stronom, w tym skarżącym, co skutkowało brakiem wypowiedzenia się przez strony, w tym przez skarżących, na temat treści tych okoliczności, które w tej sytuacji w ogóle nie mogą być uznane za udowodnione, ergo nie mogą stanowić podstawy faktycznej zaskarżonej decyzji;

4) naruszenie art. 77 § 1 k.p.a. w związku z art. 123 § 1 i 2 k.p.a. poprzez brak wydania postanowień dowodowych określających fakty wymagające stwierdzenia (udowodnienia) oraz adekwatne po temu środki dowodowe, a tym samym zgromadzenie materiału dowodowego w sposób sprzeczny z treścią wskazanych norm procesowych;

5) naruszenie art. 7 k.p.a. w związku z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez:

a) brak wyczerpującego zgromadzenia materiału dowodowego, tj.:

(I) nieuzyskanie kopii strony z rejestru wniosków dekretowych, na której znajduje się wpis o numerze [...] dotyczący nieruchomości przy ul. [...], co uniemożliwiło zarówno ustalenie podanej w nim daty, jak i tego, której z dwóch odbitek pieczęci uwidocznionych na znajdującym się w aktach sprawy wniosku dekretowym dotyczącym ul. [...] wpis ten odpowiada, co z kolei pozwoliłoby stwierdzić, że data uwidoczniona na "dużej" odbitce pieczęci umieszczonej na wniosku dekretowym dotyczącym ul. [...] nie jest datą złożenia tego wniosku.

(II) brak uzyskania dziennika podawczego (dziennika wpływu korespondencji) Zarządu Miejskiego w [...] (Wydziału [...]), co uniemożliwiło ustalenie w stosunku do nieruchomości przy ul. [...] numeru wpływu wniosku dekretowego takiego jak numer "[...] " znajdujący się na prawidłowej prezentacie odbitej na wniosku dotyczącym gruntu przy ul. [...], co z kolei skutkowało przyjęciem wadliwej daty wpływu wniosku dekretowego dot. ul. [...],

b) brak wyczerpującego, rzetelnego i wszechstronnego rozpatrzenia materiału sprawy, o czym szczegółowo będzie mowa w uzasadnieniu poniżej, co doprowadziło Kolegium do poczynienia w zaskarżonej decyzji - w zakresie terminu złożenia wniosku dekretowego dotyczącego nieruchomości przy ul. [...] - ustaleń faktycznych całkowicie dowolnych i sprzecznych z treścią zebranego materiału, a w rezultacie do wadliwej odmowy stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego z 1952 roku,

c) brak prawidłowego zastosowania domniemań faktycznych i ustalenia w ten sposób okoliczności, które w oczywisty sposób wynikają z treści zebranego materiału dowodowego, co skutkowało wadliwą odmową stwierdzenia nieważności orzeczenia dekretowego z 1952 r.,

d) zinterpretowanie ewentualnych wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy na niekorzyść skarżących, co stanowiło oczywiste naruszenie zasady pierwszeństwa słusznego interesu stron, a w rezultacie doprowadziło do wadliwej odmowy stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego z 1952 roku,

e) brak jakiegokolwiek ustosunkowania się do merytorycznej argumentacji skarżących dotyczącej wadliwości twierdzenia o przeznaczeniu nieruchomości przy ul. [...] w obowiązującym na przełomie lat 40. i 50. XX wieku planie zabudowy (planie zagospodarowania przestrzennego) pod użyteczność publiczną, a także odnoszącej się do możności korzystania przez poprzedników wnioskodawców z tej nieruchomości (w kontekście uchwały NSA z 26 listopada 2008 r., I OPS 5/08, ONSAiWSA 2009, Nr 2, poz. 18);

6) naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. poprzez:

a) brak konkretnego wskazania dowodów, na których oparło się Kolegium rozpoznając niniejszą sprawę, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówiło wiarygodności i mocy dowodowej, o czym szerzej będzie mowa w uzasadnieniu poniżej,

b) brak wyjaśnienia podstawy prawnej zaskarżonego rozstrzygnięcia w zakresie właściwości Kolegium do jego wydania, co stanowi rezultat uchylenia się przez Kolegium od omówienia okoliczności związanych z komunalizacją nieruchomości położonej przy ul. [...] w [...] oraz okoliczności dotyczących zmian ewidencyjnych i wieczysto-księgowych odnoszących się do terenu tej nieruchomości;

7) naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 k.p.a. oraz art. 158 § 1 k.p.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 7 ust. 2 dekretu z 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze [...] (Dz. U. Nr 50, poz. 279 ze zm., dalej jako "Dekret") poprzez wadliwy brak stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego z 1952 roku w sytuacji, gdy zgromadzony w sprawie materiał - prawidłowo oceniony - daje w świetle przytoczonych przepisów ewidentne podstawy do wydania takiego właśnie rozstrzygnięcia;

8) naruszenie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 127 § 3 k.p.a. oraz art. 158 § 2 k.p.a. w związku z art. 156 § 2 k.p.a. poprzez niezastosowanie tych przepisów w sytuacji, gdy orzeczenie z 1952 roku w części (opisanej szczegółowo w piśmie skarżących z [...] stycznia 2011 r.) wywołało nieodwracalne skutki prawne.

Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wnieśli o stwierdzenie nieważności, względnie uchylenie w całości (i) zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] czerwca 2020 r., znak; [...] , oraz utrzymanej nią w mocy (ii) decyzji tego organu z [...] listopada 2013 r., znak: [...] , odmawiającej stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej [...] z [...] listopada 1952 r., znak: [...], oraz o zasądzenie od Samorządowego Kolegium Odwoławczemu w [...] solidarnie na rzecz skarżących zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości i podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie należy podkreślić, że zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami prawa procesowego obowiązującymi w dacie jego wydania.

Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie była decyzja SKO.\, którą utrzymano w mocy decyzję SKO z [...] listopada 2013 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w [...]z dnia [...] listopada 1952 r. nr [...] ,w której odmówiono byłym właścicielom ustanowienia prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...], oznaczonej Nr hip. ., [...] ", Nieruchomość [...] położona przy ulicy [...] nr [...] w [...], o powierzchni [...] m2, objęta dawną księgą hipoteczną nr [...] , stanowiła własność H.G. co do [...] części, C.Z.co do [...] części oraz E. i D. małżonków [...] w częściach równych co do [...] części.W niniejszej sprawie nie było sporne, że nieruchomość położona w [...] przy ul. [...] była objęta działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 roku o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze [...] (Dz.U. Nr 50 poz. 279, dalej: dekret). Z dniem [...] listopada 1945 r., tj. z dniem wejścia w życie dekretu, nieruchomości [...], w tym nieruchomość przy ul. [...], na podstawie art. 1 dekretu, przeszły na własność Gminy [...], a następnie na własność Skarbu Państwa. Organy właściwie ustaliły, że objęcie niniejszego gruntu w posiadanie przez gminę nastąpiło w dniu [...] kwietnia 1948 r., tj. z dniem ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym nr [...] Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego [...] na podstawie § 1 rozporządzenia Ministra Odbudowy z dnia [...] stycznia 1948 r. wydanego w porozumieniu z Ministrem Administracji Publicznej w sprawie obejmowania w posiadanie gruntów przez Gminę [...] (Dz.U. z 1948 r. Nr 6, poz. 43; dalej: rozporządzenie z dnia 27 stycznia 1948 r.). Organy także właściwie ustaliły strony niniejszego postępowania.

Podstawą odmowy stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej [...] było przede wszystkim ustalenie przez organy, że wniosek dekretowy został złożony po terminie. Termin ten jednak nie został zbadany w dacie rozpoznania wniosku przez Prezydium Rady Narodowej [...]. Kwestia terminowości złożenia wniosku ma natomiast podstawowe znaczenie w postępowaniu dekretowym. Zgodnie bowiem z art. 7 ust. 1 dekretu, dotychczasowy właściciel gruntu, prawni następcy właściciela, będący w posiadaniu gruntu, lub osoby prawa jego reprezentujące, a jeżeli chodzi o grunty oddane na podstawie obowiązujących przepisów w zarząd i użytkowanie - użytkownicy gruntu mogą w ciągu 6 miesięcy od dnia objęcia w posiadanie gruntu przez gminę zgłosić wniosek o przyznanie na tym gruncie jego dotychczasowemu właścicielowi prawa wieczystej dzierżawy z czynszem symbolicznym lub prawa zabudowy za opłatą symboliczną. Termin, o którym mowa w art. 7 ust. 1 dekretu, jest terminem prawa materialnego, a nie procesowego. Termin ten ma charakter prekluzyjny i nie mają do niego zastosowania przepisy kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące przywrócenia terminu (uchwała NS A z dnia 14 października 1996 r., sygn. OPK 16/95, ONSA 1997/2/56). Zachowanie terminu do złożenia wniosku dekretowego stanowi jedną z przesłanek materialnych, których kumulatywne spełnienie warunkuje uwzględnienie wniosku. Analiza akt wskazuje, że wniosek dekretowy złożony w niniejszej sprawie został opatrzony pieczęcią, która ma potwierdzać fakt jego złożenia. Pieczęć ta zawiera informację o dacie wpływu wniosku oraz o dokonaniu opłaty manipulacyjnej (nr [...]) oraz wskazuje numer wniosku. Wniosek o własność czasową wpłynął dnia [...] .10.1948 r.. Pieczęć znajdująca się na wniosku H. i E. [...] jest także opatrzona podpisem osoby przyjmującej wniosek. Ponadto, ze pokwitowania wpłaty nr [...], wynika że dokonano jej w dniu [...] października 1948 r. (nr [...]) Numer wpłaty został odnotowany na pieczęci potwierdzającej wpływ wniosku. Z zestawienia tych danych wynika, że wniosek został złożony w tej samej dacie w której został opłacony. Na wniosku brak jest innych adnotacji, które podważałyby przyjęcie że wniosek o przyznanie prawa własności czasowej został złożony w innej dacie niż ta która widnieje na pieczęci.

Reasumując należy wskazać, że materiał dowodowy zgromadzony w aktach nie pozwala na zakwestionowanie przyjęcia przez SKO jako daty złożenia wniosku [...] października 1948 r. Na bazie zgromadzonego materiału dowodowego uzasadnione jest przyjęcie, że wniosek dekretowy został złożony w dniu [...] października 1948 r., a zatem po upływie terminu 6 miesięcy wynikającego z dekretu. Termin ten, liczony od daty objęcia gruntu w posiadanie przez gminę, które miało miejsce w dniu [...] kwietnia 1948 r., upłynął bowiem z dniem [...] października 1948 r. W konsekwencji, roszczenie dawnych właścicieli o ustanowienie prawa własności czasowej nieruchomości przy ul. [...] wygasło. Tym samym zasadne jest stanowisko SKO wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że pomimo błędnego uzasadnienia sentencja orzeczenia Prezydium Rady Narodowej jest w efekcie prawidłowa lecz w związku ze złożeniem wniosku po terminie. W tej sytuacji brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności kwestionowanego orzeczenia. Nie ma przy tym znaczenia i nie może podlegać ocenie w niniejszym postępowaniu fakt, że na wniosku dekretowym złożonym dla innej nieruchomości tj [...] widniała inna pieczęć. Istotne jest bowiem ustalenie czy dane zamieszczone na pieczęci pochodzą od organu, który je przyjął i czy są one wskazane prawidłowo. Skarżący nie przedstawili żadnych dowodów, które pozwoliłyby na zakwestionowanie faktu, że wniosek dekretowy został złożony w innej dacie niż w dniu [...] października 1948 r. Nie chodzi przy tym o ustalenie czy pieczęć jest podrobiona przerobiona, antydatowana i jaki wzór pieczęci jest prawidłowy lecz o ustalenie czy data widniejąca na pieczęci stanowi rzeczywistą datę złożenia wniosku dekretowego. Organy w niniejszej sprawie prawidłowo ustaliły, że data widniejąca na pieczęci jest datą złożenia wniosku wobec braku dowodów przeciwnych.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 10 § 1 kpa należy wskazać, że uchybienie art. 10 § 1 k.p.a. może stanowić podstawę uchylenia decyzji jedynie wówczas, gdy wykaże się, że naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy. Innymi słowy strona musi wykazać, że gdyby do takiego uchybienia nie doszło, wynik sprawy byłby odmienny. Taka sytuacja w niniejszej sprawie nie miała miejsca. Strona nie kwestionuje, że zapoznała się z aktami natomiast podnosi, że nie zapoznali się z nimi nowi nabywcy lokalu. Te okoliczności z kolei, jak słusznie wskazuje organ winny być podnoszone przez stronę, której dotyczą, Sąd zwraca także uwagę, że współpraca strony z organem nie może polegać wyłącznie na kwestionowaniu ustaleń organu bez przedstawienia konkretnych przeciwdowodów. Organ nie jest też zobowiązany do prowadzenia postępowania wyjaśniającego w sposób nieograniczony, do momentu, gdy zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwala na podjęcie oczekiwanego przez stronę rozstrzygnięcia. W postępowaniu administracyjnym ciężar przeprowadzenia dowodu spoczywa na tym, kto z określonego faktu wywodzi dla siebie skutki prawne. Organ jest wprawdzie zobowiązany do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, ale strona nie jest zwolniona od obowiązku współdziałania w wyjaśnianiu okoliczności faktycznych, skoro nieudowodnienie określonego faktu może prowadzić do wydania decyzji dla niej niekorzystnej. Strona skarżąca była zatem obowiązana do wskazania dowodów na poparcie swojego stanowiska bez konieczności wzywania jej przez organ. Dowodami wyczerpującymi nie może być odwołanie się do dokumentów dotyczących nieruchomości przy [...] gdyż są to odmienne postępowania administracyjne. Pieczęć znajdująca się na wniosku dekretowym dotyczącym [...] nie budzi wątpliwości, co do terminu złożenia wniosku. Zarzuty skargi w tym dywagacje w zakresie porównania pieczęci na różnych wnioskach dekretowych stanowią wyłącznie polemikę z prawidłowymi ustaleniami dokonanymi przez organy w niniejszym postępowaniu.

Sąd zwraca także uwagę, że o rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art.156 § 1 pkt 2 k.p.a. decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze - skutki, które wywołuje decyzja, uznana za rażąco naruszającą prawo. Chodzi o skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności - gospodarcze lub społeczne skutki naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa. Z nieważnością postępowania mamy do czynienia wtedy, gdy wada tkwi w samej decyzji. Taka sytuacja w sprawie niniejszej nie zachodzi.

W decyzji będącej przedmiotem postępowania nieważnościowego organ na podstawie dokumentu urzędowego tj. zaświadczenia Sądu [...] w [...] z 1948 r. ustalił kto był dawnym właścicielem nieruchomości a następnie ustalił w oparciu o złożony wniosek dekretowy w jakiej dacie właściciel wystąpił z wnioskiem o ustanowienie prawa własności czasowej. Termin objęcia w posiadanie przedmiotowej nieruchomości wynikał z kolei z aktu prawnego. Brak jest zatem, jak słusznie wskazał organ, jakichkolwiek podstaw do uznania, że kwestionowana decyzja wydana została z rażącym naruszeniem prawa. W niniejszej sprawie bowiem zestawienie decyzji z treścią przepisu art. 7 dekretu [...] nie wskazuje na jakąkolwiek sprzeczność.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ppsa skargę oddalił. Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym nastąpiło na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 374 ze zm.).