Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1156/07
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2008-07-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 174, art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Joanna Runge- Lissowska Sędziowie sędzia NSA Anna Lech ( spr.) sędzia NSA Anna Łukaszewska- Macioch Protokolant Anna Harwas po rozpoznaniu w dniu 22 lipca 2008r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Prezydenta Miasta K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 28 lutego 2007r. sygn. akt II SA/Kr 653/06 w sprawie ze skargi E. B. - S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 28 lutego 2007 r., sygn. akt II SA/Kr 653/06, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...], Nr [...], i poprzedzającą ją decyzję tego samego organu, w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji.

W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał na następujący stan faktyczny i prawny sprawy: jak wynika z zaświadczenia wydanego przez Państwowe Biuro Notarialne w K. z dnia [...], nieruchomość będąca przedmiotem sporu w niniejszej sprawie stanowiła współwłasność po 1/2 I. B. i M. B.

Prezydent Miasta S. K. decyzją z dnia [...], nr [...], na podstawie art. 16 ustawy z dnia 22 kwietnia 1959 r. o remontach i odbudowie oraz wykańczaniu budowy i nadbudowie budynków (Dz. U. z 1968 r., nr 36, poz. 249), orzekł o przejęciu na własność Gminy K. nieruchomości położonej w K. przy ul. [...] (obecnie ul. [...]) uwidocznionej na mapie jako działka [...], posiadającą założoną księgę hipoteczną hip. [...], składającą się z placu zabudowanego o powierzchni [...] m2, za odszkodowaniem [...] zł.

Zrzeszenie Właścicieli Nieruchomości w K. złożyło odwołanie od wyżej opisanej decyzji.

Kolegium Odwoławcze przy Sejmiku Samorządowym Województwa K. postanowieniem z dnia [...], na podstawie art. 134 k.p.a., stwierdziło niedopuszczalność odwołania.

Zrzeszenie Właścicieli Nieruchomości w K. złożyło na tę decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie, który wyrokiem z dnia 28 marca 1995 r., sygn. akt SA/Kr 860/94, oddalił skargę, wskazując, że od dnia [...], pełnomocnikiem był kurator dla nieobecnych ustanowiony wyrokiem Sądu Rejonowego w K. [...] Wydział Rodzinny i Nieletnich z dnia [...], sygn. akt [...].

Ustalone zostało, że I. B. (w akcie zgonu figurujący jako J. B.), zmarł w dniu [...] w N..

Pismem z dnia [...], pełnomocnik córki I. B. – E. B. – S., J. B., wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta S. – K. z dnia [...], wskazując, ze decyzja ta zawiera wadę nieważności określoną w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a., została bowiem skierowana do osoby nie będącej stroną, to jest do S. D. oraz do Zrzeszenia Właścicieli Nieruchomości w K. S. D. został ustanowiony na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w K. z dnia [...], sygn. akt [...], kuratorem, ale tylko w sprawie o przejęcie administracji spornej nieruchomości przez Przedsiębiorstwo Gospodarki Mieszkaniowej w K.

Zawiadomieniem z dnia [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wszczęło postępowanie administracyjne o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta S. – K. z dnia [...], znak [...] – sprostowanej postanowieniem tegoż organu z dnia [...].

Postanowieniem z dnia [...], sygn. akt [...], Sąd Rejonowy w K. Wydział [...] Cywilny, orzekł, że spadek po zmarłym I. vel J. B., na podstawie ustawy nabyły żona C. B. oraz córka E. B. – S.– po ½ części każda z nich.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., decyzją z dnia [...], znak [...], na podstawie art. 16 ustawy z dnia 22 kwietnia 1959 r. o remontach i odbudowie oraz o wykańczaniu budowy i nadbudowie budynków (Dz. U. z 1968 r. Nr 36, poz. 249 z późn. zm.), art. 156 § 1 pkt 4 i art. 157 § 1 i 2, art. 158 § 1 k.p.a., odmówiło stwierdzenia nieważności szczegółowo opisanej we wniosku decyzji Prezydenta Miasta S. – K. z dnia [...].

Organ wskazał, że na dzień wydania zaskarżonej decyzji, to jest w roku [...] r. , nieruchomość będąca przedmiotem sporu w niniejszej sprawie stanowiła współwłasność po 1/2 I. B. i M. B., którzy nie zamieszkiwali w Polsce. Dlatego też terenowy organ administracji państwowej w K., decyzją z dnia [...], na podstawie art. 2 i 3 ustawy z dnia 22 kwietnia 1959 r. o remontach i odbudowie oraz wykańczaniu budowy i nadbudowie budynków mieszkalnych (Dz. U. z 1968 r., Nr 36, poz. 249), orzekł o przejęciu budynku do remontu, oraz nadbudowy I kondygnacji. Wykonana ze środków gminnych nadbudowa i remont przekroczyły 60 % wartości technicznej budynku sprzed remontu, co zostało wykazane stosownym operatem.

Zwrócono uwagę, że art. 16 powołanej ustawy z dnia 22 kwietnia 1959 r. o remontach i odbudowie oraz wykańczaniu budowy i nadbudowie budynków, będący podstawą do wydania decyzji Prezydenta Miasta S. – K. z dnia [...] stanowi, że jeżeli koszty wykończenia lub nadbudowy budynku ze środków państwowych (gminnych) przekroczą 50% wartości technicznej budynku, to budynek ten wraz z gruntem, na którym jest położony, może być przejęty za odszkodowaniem na własność, w tym przypadku Gminy.

Organ nie uznał argumentu pełnomocnika strony, że decyzja ta została skierowana do osoby nie będącej stroną postępowania, bowiem decyzja ta nie rodzi praw, ani nie nakłada obowiązków na osobę nie będącą stroną postępowania.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wskazało, że przedstawicielem dla osoby nieobecnej może być jedynie osoba ustanowiona przez sąd rodzinny w trybie art. 184 k.r.o. Osoba taka, w odróżnieniu od kuratora procesowego z art. 143 i art. 144 k.p.c., powołana jest do ochrony wszelkich interesów nieobecnego, a nie tylko do reprezentacji w konkretnym procesie.

W związku z tym organ stwierdził, że skierowanie decyzji do kuratora, jako pełnomocnika współwłaścicieli, było prawidłowe.

W wyniku złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., decyzją z dnia [...], znak [...], utrzymało w mocy decyzję własną z dnia [...] , podtrzymując dotychczasową argumentację.

Po rozpoznaniu odwołania E. B. – S., wyrokiem z dnia [...], sygn. akt [...], Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] oraz poprzedzającą ją decyzję.

Sąd wskazał, że zgodnie z art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a., decyzja skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie jest nieważna. Natomiast w ocenie Sadu, S. D., któremu decyzja o przejęciu własności nieruchomości została doręczona, stroną postępowania tą decyzją zakończonego nie był, gdyż był jedynie kuratorem ustanowionym dla nieobecnych I. B. i M. B. Nie występował więc we własnym imieniu i na własną rzecz, a miał jedynie reprezentować interesy nieobecnych współwłaścicieli nieruchomości.

Sąd podkreślił, że z decyzji Prezydenta Miasta S. – K. z dnia [...], znak [...] – sprostowanej postanowieniem tegoż organu z dnia [...] – nie wynika zatem, z jakich powodów zdecydowano o doręczeniu decyzji S. D., a przede wszystkim nie wynika, komu prawo własności zostało odjęte i komu przyznano związane z tym odszkodowanie.

Sąd podkreślił, że załącznikiem do spornej decyzji nie jest ani odpis z księgi wieczystej, ani postanowienie Sądu Rejonowego w K. o ustanowieniu kuratora dla nieobecnych I. B. i M. B..

W związku z tym Sąd pierwszej instancji stwierdził, że decyzja Prezydenta Miasta S. – K. nie ma adresata, a taki brak w decyzji o przejęciu własności nieruchomości jest równoznaczny z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdził, że w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...], organ po pierwsze nie ustalił należycie kręgu uczestników postępowania i po drugie nie zapewnił właściwej reprezentacji dla M. B.

Sąd podkreślił, że organ administracyjny nie nadał należytej rangi informacji zawartej we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, stanowiącej, że M. B. nie żył już w dniu [...]. Organ nie podjął bowiem w związku tą informacją żadnych czynności. Taka okoliczność, w ocenie Sądu, przesądzałaby o nieważności decyzji wydanej w tej dacie. Decyzja administracyjna bowiem, o ile miałaby być skierowana do osoby nieżyjącej, jest decyzją rażąco naruszającą prawo. Pogląd organu, jakoby w tej kwestii wiążące było postanowienie Sądu Rejonowego w K. z dnia [...] jest oczywiście wadliwy. Postanowieniem tym ustanowiono dla nieobecnych I. B. i M. B. kuratora.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wskazał także, iż w aktach niniejszej sprawy znajduje się postanowienie Sądu Rejonowego w K. z dnia [...] o stwierdzeniu nabycia spadku po I. B.. Wynika z niego, że spadkobiercą jest nie tylko E. B.-S., ale też C. B.. Ta ostatnia zaś w postępowaniu o stwierdzenie nieważności nie uczestniczyła i nie była reprezentowana, choć przecież jej status prawny był taki sam jak osoby wymienionej na miejscu pierwszym.

Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę kasacyjną złożył pełnomocnik Gminy K. – Prezydenta Miasta K., radca prawny J. S., wnosząc o jego uchylenie i oddalenie skargi.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:

1) naruszenie prawa materialnego , to jest art. 184 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego przez jego błędną wykładnię, a mianowicie, że kurator ustanowiony przez Sąd w trybie tego przepisu dla osoby nieobecnej nie jest uprawniony do reprezentowania nieobecnego we wszelkich postępowaniach dotyczących tej osoby, a jedynie w tym postępowaniu administracyjnym, w toku którego został ustanowiony;

2) naruszenie prawa materialnego, a to jest art. 10 k.p.a., przez jego zastosowanie w sprawie w wyniku błędnego przyjęcia, że byli właściciele przejętej nieruchomości nie mieli zapewnionego czynnego udziału w postępowaniu przed organami administracji orzekającymi w sprawie o przejęciu nieruchomości, wskutek wadliwej ich reprezentacji w tym postępowaniu przez kuratora ustanowionego w innym postępowaniu;

3) naruszenie prawa materialnego , a to art. 156 § 1 pkt 2 i art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a., poprzez ich zastosowanie w sprawie w wyniku błędnego przyjęcia, że decyzja Prezydenta Miasta S. – K. z dnia [...] została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie, a nadto w istocie nie miała ona adresata.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że Sąd pierwszej instancji dokonał zawężającej wykładni art. 184 k.r.o., która to wykładnia nie znajduje żadnego uzasadnienia ani w literalnym brzmieniu tego przepisu, ani nie wynika z istoty kurateli. Wskazano bowiem, że z treści art. 34 § 1 k.p.a., nie wynika, iż organ administracji publicznej powinien występować do sądu o ustanowienie kuratora dla nieobecnego odrębnie w każdej sprawie dotyczącej osoby nieobecnej, których przecież może toczyć się równocześnie kilka naraz.

Zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną, z treści powołanego wyżej przepisu jasno wynika, że jeśli dla osoby nieobecnej został już ustanowiony kurator w związku z jakimś postępowaniem administracyjnym, czy też postępowaniem sądowym, bądź koniecznością zastępowania nieobecnego w innych sprawach, to niedopuszczalne jest występowanie do sądu w oparciu o art. 34 § 1 k.p.a. o ustanowienie dalszych kuratorów do innych postępowań administracyjnych. Taka zaś sytuacja miała miejsce w postępowaniu o przejęcie własności spornej nieruchomości, gdyż kurator dla nieobecnych został już ustanowiony w postępowaniu dotyczącym przejęcia zarządu tej samej nieruchomości.

Wskazano również, że dokonana przez Sąd pierwszej instancji analiza treści decyzji Prezydenta Miasta S. – K. z dnia [...] o przejęciu własności spornej nieruchomości, nie upoważniała Sądu do oceny tej decyzji, jako nieposiadającej adresata oraz skierowanej do osoby niebędącej stroną w sprawie. Dostrzeżone przez Sąd braki przedmiotowej decyzji należy, w ocenie autora skargi kasacyjnej, traktować wyłącznie w kategorii oczywistych omyłek w rozumieniu art. 113 § 1 k.p.a., które mogą i powinny być sprostowane, przez organ wydający tę decyzję, w trybie tegoż przepisu kodeksu postępowania administracyjnego, jak to uczynił w niniejszej sprawie postanowieniem z dnia [...].

Podniesiono ponadto, że Sąd pierwszej instancji niezasadnie zarzucił Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w K., iż prowadziło postępowanie z udziałem kuratora, mimo tego, że we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy pojawiła się informacja o tym, że M. B. nie żył już w dniu [...].

Wskazano, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 9 grudnia 2005 r. sygn. akt I SA/Wa 93/05, wyjaśnił że "dopóki organ nie dysponuje aktem zgonu (osoby fizycznej) lub prawomocnym postanowieniem sądu o stwierdzeniu zgonu, czy też o uznaniu za zmarłego, dopóty zachodzi konieczność ustanowienia kuratora osoby nieobecnej. Dopiero uzyskanie przez organ odpisu aktu zgonu lub prawomocnego orzeczenia sądu o stwierdzeniu zgonu, bądź uznaniu za zmarłego i brak prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po zmarłym uprawniałby do zawieszenia postępowania z powodu braku następców prawnych".

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują przesłanki nieważności określone w art. 183 § 2 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zatem Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.

Stosownie do art. 174 pkt 1 i 2 wskazanej ustawy, skarga kasacyjna może być oparta na następujących podstawach: naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, a także na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Skuteczne natomiast zakwestionowanie prawidłowości sprawowanej kontroli przez sąd administracyjny pierwszej instancji jest możliwe w przypadku wskazania przepisów prawa, które naruszył sąd, a następnie powiązanie zarzutów z nimi związanych z odpowiednimi normami prawa procesowego bądź materialnego, które wadliwie zastosowano w postępowaniu administracyjnym, a nadto wykazanie, że mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Naruszenie prawa materialnego może przejawiać się w dwóch różnych formach, to jest w postaci błędnej wykładni lub niewłaściwym zastosowaniu określonego przepisu. Błędna wykładnia prawa polega na nieprawidłowym odczytaniu treści prawa, bądź na zastosowaniu prawa uchylonego. Niewłaściwe zastosowanie prawa może polegać na błędnej subsumcji, to jest podciągnięciu stanu faktycznego pod niewłaściwy przepis.

Skarga kasacyjna nie ma na tyle usprawiedliwionych podstaw, aby powodowało to uchylenie zaskarżonego wyroku, chociaż niektóre przedstawione argumenty są zasadne.

Naczelny Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, że przy rozważaniach nad niniejszą sprawą, niezwykle istotnym będzie odniesienie się do ustaleń poczynionych przez Sąd pierwszej instancji dotyczących statusu strony kuratora – S. D.

Wskazać należy, że art. 34 § 1 k.p.a. stanowi, że organ administracji publicznej wystąpi do sądu z wnioskiem o wyznaczenie przedstawiciela dla osoby nieobecnej lub niezdolnej do czynności prawnych, o ile przedstawiciel nie został już wyznaczony. Natomiast w myśl § 2 tego przepisu, w przypadku konieczności podjęcia czynności niecierpiącej zwłoki, organ administracji publicznej wyznacza dla osoby nieobecnej przedstawiciela uprawnionego do działania w postępowaniu do czasu wyznaczenia dla niej przedstawiciela przez sąd. Oznacza to, że postanowienia art. 34 k.p.a. służą wypełnianiu luki, która może umożliwić prowadzenie procesu zgodnie z zasadą czynnego udziału stron w postępowaniu, jak i z zasadą szybkości postępowania. Przepis art. 34 § 1 k.p.a. odnosi "obowiązek", o którym mowa w tym przepisie, do osoby nieobecnej lub niezdolnej do czynności prawnych, a jego celem jest zapewnienie prawidłowej reprezentacji strony w postępowaniu administracyjnym. Z tego względu nie można go interpretować w oderwaniu od miejsca jakie zajmuje w systematyce Kodeksu postępowania administracyjnego i celu jaki przyświecał ustawodawcy przy jego formułowaniu. W związku z tym, uznać należy, że pojęcie "osoby" odnosi się do strony postępowania administracyjnego.

W związku z tym stwierdzić należy, że art. 34 § 1 k.p.a. nie wprowadza zatem nowej, nieznanej dotychczas prawu instytucji przedstawicielstwa ustawowego, skoro osobę nieobecną wymienia obok osoby niezdolnej do czynności prawnych, poddanej reżimowi przedstawicielstwa ustawowego, a ponadto, nie upoważnia organu administracyjnego do wyznaczenia przedstawiciela, lecz zobowiązuje go do wystąpienia z odpowiednim wnioskiem do sądu, i to o tyle, o ile ów przedstawiciel nie został już wyznaczony. Artykuł 34 § 1 k.p.a. potrzebę wyznaczenia przedstawiciela odnosi do statusu osoby, z którym właściwy przepis prawa materialnego wiąże określoną postać przedstawicielstwa ustawowego. Tak też postępuje w szczególności w odniesieniu do przedstawiciela dla osoby nieobecnej, gdy w prawie materialnym uregulowana została sprawa ustanowienia w takiej sytuacji zastępstwa ustawowego (por. art. 184 k.r.o.). Wyznaczenie bowiem przez sąd przedstawiciela dla nieobecnej strony postępowania administracyjnego zgłoszony na podstawie art. 34 § 1 k.p.a. następuje na podstawie art. 184 k.r.o. (uchwała SN z dnia 9 lutego 1989 r., III CZP 117/88, OSN 1990, nr 1, poz. 11, niepubl.). Wskazać w tym miejscu należy, iż art. 184 § 1 k.r.o. stanowi, że dla ochrony praw osoby, która z powodu nieobecności nie może prowadzić swoich spraw, a nie ma pełnomocnika, ustanawia się kuratora. To samo dotyczy wypadku, gdy pełnomocnik nieobecnego nie może wykonywać swoich czynności albo gdy je wykonywa nienależycie. Brak pełnomocnika zachodzi, jeśli pełnomocnictwo w ogóle nie zostało udzielone albo też zostało udzielone w stopniu niewystarczającym dla ochrony praw osoby nieobecnej. Dotyczy to także sytuacji, gdy pełnomocnik nieobecnego nie może wykonywać swoich czynności, albo gdy je wykonuje nienależycie. Podkreślić przy tym należy, że ustanowienie kurateli na zasadzie art. 184 k.r.o. wchodzi w grę tylko wtedy, gdy wprawdzie określona osoba jest nieobecna, jednakże istnieje prawdopodobieństwo, że pozostaje przy życiu. Jeśli bowiem prawdopodobieństwo to zostaje wykluczone i ustalony zostanie fakt zgonu tej osoby, wówczas kuratela traci podstawę faktyczną i prawną.

W niniejszej sprawie, w dniu [...] Prezydent Miasta K. wszczął postępowanie w sprawie przejęcia nieruchomości przy ul. [...] w K. w administrację Przedsiębiorstwa Gospodarki Mieszkaniowej w K. i zwrócił się do Sądu Rejonowego w K. o ustanowienie kuratora dla nieznanych z miejsca pobytu I. B. i M. B..

Postanowieniem Sądu Rejonowego w K. [...] Wydziału Rodzinnego i Nieletnich z dnia [...], sygn. akt [...], ustanowiono kuratora – S. D. – dla nieznanych z miejsca pobytu Icka B. i M. B.

Postępowanie, o którym mowa powyżej, zostało umorzone decyzją z dnia [...] – w związku z wyznaczeniem Prezydenta Miasta S. – K. do wydania decyzji w sprawie o przejęcie na własność gminy K. domu wielomieszkaniowgo położonego w K. przy ul. [...] – a w następnym dniu wszczęto postępowanie w sprawie przejęcia spornej nieruchomości na własność Gminy K.

Decyzją z dnia [...] (sprostowaną postanowieniem z dnia z dnia [...]), Prezydent Miasta S. – K., orzekł o przejęciu na własność Gminy K. nieruchomości położonej w K. przy ul. [...]. O stwierdzenie nieważności tej decyzji wystąpił J. B. – pełnomocnik E. B. – S. córki I. vel J. B., wskazując, że decyzja ta została skierowana do osoby niebędącej stroną, to jest do S. D., który w ocenie wnioskodawcy, nie posiadał legitymacji do reprezentowania właściciela nieruchomości przy ul. [...] w K. w postępowaniu zakończonym kwestionowaną decyzją, bowiem został ustanowiony kuratorem tylko w sprawie o przejęcie administracji spornej nieruchomości. Stanowisko to podzielił Sąd pierwszej instancji.

Podkreślić w tym miejscu należy, że kurator ustanowiony dla osoby nieobecnej, o której mowa w art. 34 § 1 k.p.a., przez sąd rodzinny i opiekuńczy w trybie art. 184 k.r.o., jest – w odróżnieniu od kuratora procesowego z art. 143 i 144 k.p.c. – powołany do ochrony wszelkich interesów nieobecnego, a nie tylko do reprezentacji w konkretnym postępowaniu.

W okolicznościach niniejszej sprawy, skoro postępowanie o przejęcie nieruchomości w administrację zostało umorzone w związku z zakończeniem remontu i nadbudowy budynku, co prowadziło w konsekwencji do wszczęcia następnego dnia po decyzji umarzającej, postępowania o przejęcie nieruchomości na własność, nie można przyjąć, że organ był obowiązany do ponownego wystąpienia o ustanowienie kuratora dla nieobecnych I. i M. B., gdyż od dnia [...], postanowieniem Sądu Rejonowego w K. ustanowiony był kurator – S. D.. Prezydent Miasta S. – K. nie naruszył prawa kierując do niego sporną decyzję z dnia [...] orzekającą o przejęciu na własność przez Gminę K. nieruchomości położonej w K. przy ul. [...] (obecnie [...]).

Naczelny Sąd Administracyjny pragnie także zwrócić uwagę, że – jak wynika z akt niniejszej sprawy – I. B. zmarł w dniu [...], co oznacza, że żył w dniu [...], w którym to dniu Sąd Rejonowy w K. [...] Wydział Rodzinny i Nieletnich wyznaczył kuratora dla nieznanych z miejsca pobytu I. B. i M. B. Natomiast do chwili obecnej nie ma wiadomości o nieobecnym M. B. – czy żyje, a jeśli nie, to, czy ma spadkobierców.

W związku z tym Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela stanowiska przyjętego w zaskarżonym wyroku, że S. D. nie jest stroną w niniejszym postępowaniu, a co za tym idzie, że decyzja Prezydenta Miasta S. – K. z dnia [...] (sprostowana postanowieniem z dnia z dnia [...]) o przejęciu na własność Gminy K. spornej nieruchomości, skierowana została do osoby niebędącej stroną w niniejszym postępowaniu. S. D. występował bowiem w niniejszej sprawie w imieniu I. B. i M. B., a nie we własnym imieniu. Z takich to właśnie powodów organ zadecydował o doręczeniu mu spornej decyzji. Nie zasługuje zatem na aprobatę pogląd Sądu pierwszej instancji, że z decyzji Prezydenta Miasta S. – K. z dnia [...] orzekającej o przejęciu na własność przez Gminę K. nieruchomości położonej w K. przy ul. [...], nie wynika, z jakich powodów zdecydowano o jej doręczeniu S. D.

Zasadnie natomiast Sąd pierwszej instancji zauważył, że nie zostały należycie ustalone strony postępowania administracyjnego o stwierdzenie nieważności decyzji. Skoro wiadomo, że I. B. zmarł i pozostawił dwóch spadkobierców, to obie te osoby są stronami postępowania, gdyż dotyczy ono interesu prawnego tych osób. Bark natomiast ustaleń w tym zakresie dotyczących M. B. lub jego następców. Zatem wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie pomimo częściowo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu.

Podkreślić należy pogląd wyrażony w skardze kasacyjnej z powołaniem się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w wyroku z dnia 9 grudnia 2005 r. sygn. akt I SA/Wa 93/05, stanowiący, że dopiero uzyskanie odpisu aktu zgonu lub prawomocnego orzeczenia sądu o stwierdzeniu zgonu, bądź uznaniu za zmarłego i brak prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po zmarłym, uprawniałby organ do zawieszenia postępowania z powodu braku następców prawnych. W związku z tym, dopóki organ nie dysponuje aktem zgonu lub prawomocnym postanowieniem sądu o stwierdzeniu zgonu, czy też o uznaniu za zmarłego, zachodzi konieczność ustanowienia kuratora osoby nieobecnej.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł, jak w sentencji.