Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 102/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2020-10-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 12 ust.1 pkt 5, art. art. 49 ust.1 pkt 3 lit.a, art. 49 ust.2, art. 103 ust.3
journal: Dz.U. 2019 poz 341
law: Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami - tekst jedn.
article: art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 11, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 1 i par. 3
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 135, art. 145 par. 1pkt 1 lit. a i c, art. 200, art. 205 par. 2
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Dnia 21 października 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki, Sędziowie Asesor WSA Małgorzata Kowalska (spr.), , Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska, Protokolant Sekretarz sądowy Renata Tomaszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 października 2020 roku sprawy ze skargi M. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia cofniętego uprawnienia do kierowania pojazdami 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] roku, nr [...]; 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. na rzecz M. L. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. utrzymało w mocy decyzję Starosty [...] z [...] odmawiającą przywrócenia M. L. cofniętego na terytorium Wielkiej Brytanii uprawnienia do kierowania pojazdami kat. B, C, D, B+E, C+E i D+E.

Powyższe rozstrzygnięcie wydane zostało w następującym stanie faktycznym:

W dniu 3 czerwca 2014 r. Starosta [...] wydał M. L. prawo jazdy kat. B, C, D, B+E, C+E i D+E nr [...] seria [...]. Następnie M. L. dokonał wymiany tego prawa jazdy na prawo jazdy brytyjskie.

W związku z spowodowaniem w dniu 3 listopada 2014 r. na terenie Wielkiej Brytanii wypadku komunikacyjnego City of London Magistrates Court zakazał M. L. prowadzenia pojazdów na okres 12 miesięcy. Warunkiem odzyskania prawa jazdy było ponowne zdanie egzaminu na prawo jazdy na terenie Wielkiej Brytanii. M. L. nie przystąpił do takiego egzaminu w Wielkiej Brytanii. Uzyskał natomiast dokument "Provisional Driving Licence" - tymczasowe pozwolenie dla osoby przystępującej do szkolenia, które nie może być używane poza terytorium Wielkiej Brytanii i nie może zostać wymienione na zagraniczny odpowiednik prawa jazdy.

W dniu 30 czerwca 2016 r. M. L. wystąpił do Starostwa Powiatowego w K. o wymianę posiadanego "Provisional Driving Licence" na krajowe prawo jazdy.

Decyzją z [...] Starosta K. odmówił M. L. wymiany prawa jazdy wydanego za granicą bez sprawdzenia kwalifikacji. W dniu 5 stycznia 2017 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. utrzymało powyższą decyzję w mocy.

Pismem z 21 czerwca 2019 r. M. L. zwrócił się do Starostwa Powiatowego w K. z wnioskiem o umożliwienie przystąpienia do egzaminu na prawo jazdy kat. B, C, C+E na terenie Polski.

Następnie w dniu 27 czerwca 2019 r. M. L. złożył do Starostwa Powiatowego w K. wniosek o cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami na terenie Polski i wydanie decyzji w tym zakresie celem umożliwienia przystąpienia do egzaminu na prawo jazdy na terenie Polski w zakresie kat. B, C, C+E,D+E.

Po wezwaniu przez organ I instancji do sprecyzowania żądania zawartego w podaniach z 21 i 27 czerwca 2019 r. w dniu 10 lipca 2019 r. M. L. złożył wniosek o zwrot zatrzymanego prawa jazdy i wymianę prawa jazdy wydanego za granicą bez sprawdzenia kwalifikacji.

Wobec kolejnego wezwania organu do sprecyzowania żądania skarżący w dniu 30 lipca 2019 r. złożył wniosek o przywrócenie cofniętych uprawnień do kierowania pojazdami kat. B, C, D, B+E, C+E, D+E.

Decyzją z [...] Starosta [...] odmówił przywrócenia M. L. cofniętego na terytorium Wielkiej Brytanii uprawnienia do kierowania pojazdami kat. B, C, D, B+E, C+E i D+E. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ powołał się na przepis art. 12 ust. 1 pkt 5 ustawy z 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 431) - dalej "u.k.p.", wskazując, że zgodnie z tym przepisem prawo jazdy nie może by wydane osobie, która uzyskała za granicą prawo jazdy, a to prawo jazdy zostało zatrzymane lub uprawnienie do kierowania pojazdami zostało cofnięte - w okresie obowiązywania zatrzymania prawa jazdy lub cofnięcia uprawnienia. Dalej organ wskazał, że z ewidencji prowadzonej przez Starostę [...] wynika, że wnioskodawca nie ma cofniętych uprawnień na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Wobec powyższego organ nie znalazł podstaw do skierowania strony na egzamin państwowy a tym samy do przywrócenia uprawień cofniętych na terenie Wielkiej Brytanii. Końcowo organ odwołując się do art. 4 ust. 2 u.k.p. wskazał, że kierowca może posiadać tylko jedno ważne prawo jazdy wobec powyższego w ocenie organu uwzględnieni wniosku strony prowadziłoby wprost do niedopuszczalnej sytuacji w myśl art. 12 ust. 1 pkt 4 u.k.p. posiadania przez stronę dwóch krajowych praw jazdy wydanych w dwóch różnych państwach.

Odwołanie od powyższej decyzji złożył M. L., zarzucając naruszenie art. 7, 77 i 107 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie, oraz:

błąd w ustaleniach faktycznych wyrażający się w uznaniu, że prowadzona w okresie od 29 sierpnia 2019 r. do 11 września 2019 r. korespondencja z DVLA (organem brytyjskiej administracji publicznej właściwym z zakresu uprawnień do kierowania pojazdami) w języku angielskim świadczy o braku możliwości przywrócenia cofniętych na terytorium Wielkiej Brytanii uprawnień do kierowania pojazdami i zdawania egzaminu w Polsce, gdy bariery językowe między stronami korespondencji przełożyły się na nieporozumienia w interpretacji przepisów i stanu faktycznego oraz na długość wyjaśnienia sprawy;

naruszenie art. 103 ust. 3 u.k.p., art. 41 ust. 2 Konwencji o ruchu drogowym oraz dyrektywy nr 2006/126/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 grudnia 2006 r. w sprawie praw jazdy poprzez ustalenie, że Konwencja i przepisy nie regulują kwestii równoważnego traktowania egzaminów sprawdzających kwalifikacje w różnych krajach - stronach umowy międzynarodowej;

naruszenie art. 4 i art. 12 ust. 1 pkt 4 u.k.p. w sytuacji, gdy w obrocie prawnym nie ma dwóch praw jazdy, a DVLA wskazało na dopuszczalność zdawania przez wnioskodawcę egzaminu na prawo jazdy również w innym kraju WE.

W oparciu o powyższe zarzuty odwołujący wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji przez przywrócenie cofniętego na terytorium Wielkiej Brytanii uprawnienia do kierowania pojazdami, ewentualnie o uchylenie decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Wskazaną na wstępie decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że wnioskodawca złożył do Starosty [...] wniosek o przywrócenie cofniętego prawa jazdy i w zakresie toczy się niniejsze postępowanie. Z akt sprawy nie wynika, by Starosta [...] wydał decyzję o cofnięciu M. L. prawa jazdy. Wobec powyższego skoro Starosta [...] nie cofnął M. L. prawa jazdy, nie może on orzec o jego przywróceniu.

Ponadto organ odwoławczy przypomniał, że prawo jazdy wydane odwołującemu przez Starostę [...] zostało wymienione w Wielkiej Brytanii. Następnie, w związku ze spowodowaniem wypadku na terenie tego kraju zostało ono mu cofnięte. W ocenie Kolegium warunkiem odzyskania prawa jazdy jest zdanie nowego egzaminu na prawo jazdy. M. L. do takiego egzaminu nie przystąpił, uzyskał jedynie tymczasowe pozwolenie na kierowanie pojazdami dla osób, które się uczą i które nie może być wykorzystywane poza granicami Wielkiej Brytanii ani wymienione.

Organ odwoławczy podkreślił również, że zgodnie z art. 4 ust. 2 u.k.p. kierowca może posiadać tylko jedno ważne prawo jazdy. Natomiast Konwencja o ruchu drogowym z dnia 8 listopada 1968 r. (Dz. U. z 1988 r. Nr 5 poz. 40), przewiduje w art. 41 wzajemne uznawanie "każdego krajowego prawa jazdy". Zdaniem organu odzyskanie prawa jazdy na terenie Wielkiej Brytanii po zdaniu egzaminu, oznaczałoby, że będzie ono ważne również w Polsce. Natomiast ewentualne przywrócenie cofniętego na terenie Wielkiej Brytanii prawa jazdy i umożliwienie M. L. uzyskania prawa jazdy na terytorium RP skutkowałoby tym, że M. L. posiadałby dwa prawa jazdy.

Odnośnie podnoszonego przez odwołującego zarzutu co do braku możliwości zdawania egzaminu na prawo jazdy w Polsce Kolegium podkreśliło, że postępowanie administracyjne w tym przedmiocie jest odrębne od postępowania w sprawie przywrócenia cofniętych uprawnień do kierowania pojazdami. We wniosku z 30 lipca 2019 r. M. L. wyraźnie wnosił o przywrócenie cofniętego uprawnienia, a ponadto decyzja organu I instancji nie zawiera rozstrzygnięcia w przedmiocie skierowania na sprawdzenie kwalifikacji w formie egzaminu państwowego.

M. L. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. Zaskarżonej decyzji zarzucił:

1. naruszenie prawa materialnego - art. 103 ust. 3 u.k.p., art. 41 ust. 2 Konwencji o ruchu drogowym sporządzonej w Wiedniu w dniu 8 listopada 1968 r. oraz dyrektywy nr 2006/126/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 grudnia 2006 r. w sprawie praw jazdy poprzez ich niezastosowanie i ustalenie, że Konwencja i przepisy wspólnotowe inkorporowane do systemu prawnego RP nie regulują kwestii równoważnego traktowania egzaminów sprawdzających kwalifikacje w różnych krajach - stronach umowy międzynarodowej. Naruszenie prawa i interesu prawnego skarżącego polega na tym, że mimo złożenia wniosków do organów administracyjnych zamknięto mu drogę do odzyskania prawa jazdy, nie wydano decyzji o skierowaniu na sprawdzenie kwalifikacji w formie egzaminu państwowego w Polsce tylko odmówiono przywrócenia cofniętego uprawnienia do kierowania pojazdami bez wskazania przyczyn i wskazań, co skarżący musi zrobić, aby w świetle obecnie obowiązujących przepisów prawa odzyskać prawo jazdy;

2. naruszenie art. 4 i art. 12 ust. 1 pkt 4 u.k.p. poprzez ustalenie, że w okolicznościach sprawy mamy do czynienia z sytuacją, gdy pozytywne załatwienie jego wniosku o przywrócenie cofniętego uprawnienia prowadziłoby wprost do niedopuszczalnej w myśl art. 12 ust 1 pkt 4 ustawy sytuacji posiadania przez wnioskodawcę dwóch krajowych praw jazdy, wydanych w dwóch różnych państwach, gdy tymczasem w obrocie prawnym nie ma dwóch praw jazdy, a DVLA wskazało na dopuszczalność zdawania przez wnioskodawcę egzaminu na prawo jazdy również w innym kraju WE;

3. niewyjaśnienie istoty sprawy i wydanie decyzji wbrew złożonemu wnioskowi. W ocenie skarżącego organy obu instancji nie rozpoznały istoty złożonego przez niego wniosku. Starosta Powiatowy nie wydał decyzji w przedmiocie odmowy skierowania na sprawdzenie kwalifikacji w formie egzaminu państwowego, jednak de facto odmówił skarżącemu skorzystania z takiego prawa, nie wskazując mu co musi zrobić, aby odzyskać prawo jazdy. Z ustnego przekazu pracowników Starostwa wynika, że strona odzyska prawo jazdy, gdy pojedzie do Wielkiej Brytanii i zda tam egzamin na prawo jazdy, wtedy jego uprawnienia zostaną mu zwrócone i odzyska możliwość poruszania się pojazdami wszelkich kategorii. W zaskarżonych decyzjach brak jest jednak jakiegokolwiek rozstrzygnięcia i uzasadnienia w tym przedmiocie, co czyni zasadnym zarzut, że decyzja jest niepełna, nie stanowi rozstrzygnięcia w sprawie złożonego wniosku i zasługuje na uchylenie. Wolą skarżącego nie jest wymiana prawa jazdy na nowe tylko odzyskanie prawa jazdy na terenie Polski.

Z powyższych względów skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Starosty [...] z [...] jako naruszających prawo oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U z 2019 r. poz. 2167 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl art. 1 § 2 wymienionej ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.Dz. U z 2019 r. poz.2325) – dalej "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd bada legalność zaskarżonego aktu, tj. jego zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Sąd może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).

Przedmiotem skargi w rozstrzyganej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S., którą utrzymano w mocy decyzję organu I instancji odmawiającą skarżącemu przywrócenia cofniętego na terytorium Wielkiej Brytanii uprawienia do kierowania pojazdami.

Podstawę materialnoprawną decyzji organów obu instancji stanowiły przepisy stawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami. Postępowanie administracyjne w rozstrzyganej sprawie wszczęte zostało na podstawie wniosku strony z 21 czerwca 2019 roku, w którym to skarżący domagał się umożliwienie mu przystąpienia do egzaminu na prawo jazdy na terenie Polski. Organ I instancji kilkukrotnie wzywał stronę do sprecyzowania swojego żądania czemu skarżący uczynił zadość w swoich pismach z 21 czerwca, 22 lipca, oraz 30 lipca 2019 roku. Z pism tych w ocenie sądu wynika w sposób jednoznaczny, że skarżący od początku postępowania domagał się przywrócenia uprawnień do kierowania pojazdami cofniętego na terytorium Wielskiej Brytanii i umożliwienie mu przystąpienia do egzaminu na prawo jazdy w Polsce bowiem jest obywatelem Polski i aktualnie tutaj na stałe zamieszkuje. Tej treści żądnie winno zatem wyznaczyć normy prawa materialnego znajdujące zastosowanie do sytuacji skarżącego oraz zakres niezbędnego postępowania, które winno zostać przeprowadzone przed organami administracji.

Przepisy art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. nakazują organom administracji podjęcie rozstrzygnięcia w przedmiocie żądania strony po wyczerpującym zebraniu, rozpatrzeniu i ocenie całego materiału dowodowego oraz kierowanie się przy tym zasadą prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. Obowiązkiem każdego organu administracji publicznej jest zatem wyczerpujące wskazanie okoliczności faktycznych i prawnych, którymi kierował się przy podejmowaniu rozstrzygnięcia, w szczególności uzasadnienie winno zawierać ocenę zebranego w postępowaniu materiału dowodowego, dokonaną przez organ wykładnię stosowanych przepisów oraz ocenę przyjętego stanu faktycznego w świetle obowiązującego prawa. Na organach administracji spoczywa nie tylko obowiązek podjęcia rozstrzygnięcia, ale i umotywowania swojego stanowiska w tym zakresie, tj. przedstawienia toku rozumowania, który doprowadził do podjęcia rozstrzygnięcia, w tym wskazania przyczyn zajęcia danego stanowiska, jak i powodów, dla których argumenty podnoszone przez stronę są lub nie są zasadne. Zważyć również trzeba, że z zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 k.p.a. wywodzi się, że podjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia oraz załatwienia sprawy wymaga w pierwszym rzędzie rozważenia, jakie fakty mają w sprawie znaczenie. O tym decyduje zaś norma prawa materialnego (por. B. Adamiak, J. Borkowski, k.p.a. Komentarz, Warszawa 2006, s. 69, wyrok NSA z dnia 2 marca 2017 r., sygn. akt I GSK 1855/15). Nieustalenie przez organy w ramach toczącego się postępowania lub pominięcie w uzasadnieniu decyzji okoliczności faktycznych, mogących mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, może stanowić przesłankę do uznania naruszenia przez organ przepisów o postępowaniu administracyjnym w stopniu wywierającym istotny wpływ na wynik sprawy.

Tym czasem w aktach rozstrzyganej sprawy brak jest materiału dowodowego pozwalającego w sposób niebudzący wątpliwości określić sytuację materialno-prawną skarżącego. Dodatkowo także organy wadliwie uznały, że skoro cofnięcie stronie uprawnień do kierowania pojazdami nastąpiło na terytorium Wielkiej Brytanii, a zatem to nie polskie organy administracji wydały decyzję o cofnięciu uprawnień to nie są uprawnione do orzekania w przedmiocie ich przywrócenia i jedynie za granicą skarżący utracone uprawnienia może odzyskać.

Odnosząc się do tej ostatniej kwestii podkreślić należy, że skarżący ubiegający się o przywrócenie uprawnień do kierowania pojazdami jest obywatelem Polski mieszkającym w kraju, a zatem po spełnieniu wymogów określonych w obowiązujących polskich przepisach winien mieć możliwość odzyskania utraconych uprawnień. Przypomnieć też należy, że organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego, a czuwając nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, winny w tym celu udzielać im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek (art. 9 k.p.a.). Niedopuszczalnym jest sugerowanie przez pracowników organów powołanych do rozstrzygania w kwestii uprawnień do kierowania pojazdami konieczności ponownego wyjazdu skarżącego do Wielkiej Brytanii w celu zdawania egzaminu na prawo jazdy w tym kraju.

W rozstrzyganej sprawie nie można tracić z pola widzenia i tego, że od 1 maja 2004 roku Polska jest krajem członkowskim Unii Europejskiej. Od daty wstąpienia Rzeczpospolitej Polskiej w struktury Unii Europejskiej unijny porządek prawny stał się elementem obowiązującego w naszym kraju porządku prawnego, zatem krajowe organy i sądy muszą brać pod uwagę również uregulowania unijne. W rozstrzyganej sprawie taką regulację stanowi dyrektywa nr 2006/126/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 grudnia 2006 r. w sprawie praw jazdy (Dz.U.UE.L.2006.403.18 ze zm.). Jednym z celów jej uregulowań jest uniemożliwienie osobom, które zostały wykluczone z uczestnictwa w ruchu drogowym na terytorium jednego z krajów członkowskich Unii Europejskiej, ominięcia sankcji nałożonych mocą prawomocnych orzeczeń właściwych władz i niedopuszczenie ich do ruchu drogowego bez uprzedniego spełnienia określonych przepisami prawa warunków do odzyskania uprawnień do kierowania pojazdami. Służy to zapewnieniu bezpieczeństwa na drogach publicznych we wszystkich państwach członkowskich. Podkreślić też należy, że art. 15 ust. 1 dyrektywy nr 2006/126/WE reguluje kwestie wzajemnej pomocy. Zgodnie z tym przepisem państwa członkowskie wspierają się wzajemnie w wykonywaniu niniejszej dyrektywy oraz wymieniają informacje na temat praw jazdy przez siebie wydanych, wymienionych, zastąpionych, przedłużonych lub cofniętych. Korzystają z ustanowionej w tym celu Europejskiej Sieci Praw Jazdy, po jej uruchomieniu. Z przepisów tej dyrektywy wynika także zobowiązane do wzajemnego uznawania prawa jazdy (pkt 8 preambuły). Z kolei w pkt. 15 preambuły Dyrektywy wskazano, że w trosce o bezpieczeństwo ruchu drogowego państwa członkowskie powinny mieć możliwość stosowania własnych przepisów krajowych w zakresie cofnięcia, zawieszenia, przedłużenia okresu ważności i unieważnienia praw jazdy w stosunku do wszystkich posiadaczy praw jazdy, którzy mają miejsce zamieszkania na ich terytorium.

Wobec powyższego organy administracji muszą w rozstrzyganej sprawie uwzględnić okoliczność cofnięcia skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami na terenie Wielkiej Brytanii. Przy czym okoliczność utraty posiadanych uprawnień w innym państwie członkowskim wspólnoty nie ma znaczenia dla oceny sytuacji skarżącego będącego obywatelem Polski, który ponownie stale zamieszkuje w kraju i chce utracone uprawnienia odzyskać w Polsce.

Odpowiednikiem regulacji zawartej w art. 11 ust 4 dyrektywa nr 2006/126/WE jest przywołany jako podstawa rozstrzygnięcia przez organy administracji art. 12 ust. 1 pkt 5 u.k.p. zgodnie z którym prawo jazdy nie może być wydane osobie, która uzyskała za granicą prawo jazdy, a to prawo jazdy zostało zatrzymane lub uprawnienie do kierowania pojazdami zostało cofnięte - w okresie obowiązywania zatrzymania prawa jazdy lub cofnięcia uprawnienia. W orzecznictwie podkreśla się, iż wynikający z treści art. 12 ust. 1 pkt 5 u.k.p. zakres ustaleń organu obejmuje badania, czy wnioskodawca uzyskał prawo jazdy za granicą, czy to prawo jazdy zostało zatrzymane lub uprawnienie do kierowania pojazdami cofnięte, za istotny przyjmując okres, na który prawo jazdy zostało zatrzymane lub uprawnienie cofnięto, albowiem tylko w tym okresie ukonstytuowany analizowanym przepisem zakaz wydania prawa jazdy może obowiązywać (por. wyrok NSA z dnia 7 września 2016 r., I OSK 718/16 dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych http://orzeczenia.nsa.gov.pl – dalej CBOSA). Natomiast według art. 103 ust. 3 u.k.p. starosta wydaje decyzję administracyjną o przywróceniu uprawnień do kierowania pojazdami po ustaniu przyczyn, które spowodowały jego cofnięcie, oraz po uiszczeniu opłaty ewidencyjnej. Przytoczone wyżej przepisy wskazują wprost, że przywrócenie cofniętego uprawnienia do kierowania pojazdami, nie jest możliwy w okresie w jakim prawo jazdy uzyskane za granicą zostało zatrzymane lub uprawnienie do kierowania pojazdami zostało cofnięte.

W rozstrzyganej sprawie podkreślić także należy, że czym innym na gruncie przepisów ustawy o kierujących pojazdami jest przywrócenie cofniętych uprawnień do kierowania pojazdami, a czym innym zwrot zatrzymanego prawa jazdy. Rozstrzygnięcia wydawane w powyższych sprawach opierają się na odrębnych przesłankach określonych w różnych przepisach ustawy o kierujących pojazdami. To rozróżnienie umknęło w ocenie sądu w rozstrzyganej sprawie organom obu instancji. Art. 102 i art. 49 ust.1 pkt 3 lit.b u.k.p. dotyczy zatrzymania prawa jazdy i określenia warunków jego zwrotu, natomiast przywrócenia cofniętych uprawnień do kierowania pojazdami dotyczy art. 103 ust. 3 i art. 49 ust.1 pkt 3 lit. a u.k.p. W rozstrzyganej sprawie skarżący nie domaga się zwrotu zatrzymanego za granicą prawa jazdy lecz przywrócenia cofniętych uprawnień do kierowania pojazdami. Art. 103 ust. 3 u.k.p. stanowi, że starosta wydaje decyzję administracyjną o przywróceniu uprawnień do kierowania pojazdami po ustaniu przyczyn, które spowodowały jego cofnięcie, oraz po uiszczeniu opłaty ewidencyjnej. Zgodnie zaś z art. 49 ust.1 pkt 3 lit. a u.k.p sprawdzeniu kwalifikacji w formie egzaminu państwowego podlega osoba ubiegająca się o przywrócenie uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi cofniętego na okres przekraczający rok lub cofniętego w związku z utratą kwalifikacji. Prawo jazdy takiej osobie wydaje się po złożeniu z wynikiem pozytywnym, odpowiedniego do rodzaju uprawnienia egzaminu państwowego sprawdzającego kwalifikacje (art. 49 ust. 2 u.k.p.). Z kolei stosownie do przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz.U. z 2016 r., poz.231 ze zm.) warunkiem przystąpienia do egzaminu sprawdzającego kwalifikacje kierowcy jest uzyskanie profilu kandydata na kierowcę, który jest generowany przez właściwy organ na wniosek zainteresowanego. Profil kandydata na kierowcę generuje się także w przypadkach, o których mowa w § 9 ust. 1 pkt 9 tj. osoby podlegającej sprawdzeniu kwalifikacji w trybie art. 49 ust. 1 pkt 2 lub 3 ustaw; w tych przypadkach nie wymaga się przedłożenia dokumentów, o których mowa w ust. 1 pkt 2 (§ 5 ust. 3 rozporządzenia).

W materiale dowodowym sprawy brak dokumentów w postaci wyroku sądu angielskiego lub wypisu z ewidencji urzędowej przedmiotowo właściwego z zakresu ruchu drogowego organu administracji brytyjskiej (DVLA) potwierdzających okoliczność, że na skarżącego po spowodowaniu na terenie Wielkiej Brytanii wypadku komunikacyjnego orzeczeniem sądu został nałożony zakaz prowadzenia pojazdów na okres 12 miesięcy. Warunkiem zaś odzyskania utraconego prawa jazdy było ponowne zdanie egzaminu. W okolicznościach faktycznych przedmiotowej sprawy podstawowym obowiązkiem organów prowadzących postępowanie było ustalenie kiedy orzeczony wyrokiem sądu zakaz rozpoczął swój bieg i czy upłynął już czas na który cofnięto skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami. Tylko stwierdzenie w toku postępowania, że nie upłynął jeszcze okres na który cofnięto stronie uprawnienia uniemożliwiało pozytywne załatwienie wniosku skarżącego o przywrócenie cofniętego uprawnienia (por. wyrok NSA z 26 maja 2020 roku sygn. akt IOSK 776/19 LEX nr 3043092, wyrok NSA z 27 maja 2020 roku sygn. akt I OSK 694/19 LEX nr 3039404). Tymczasem organy obu instancji nie dokonując ustaleń w powyższym zakresie wadliwie uznały, że skoro cofnięcie stronie uprawnień do kierowania pojazdami nastąpiło na terytorium Wielkiej Brytanii, a zatem to nie Starosta [...] wydały decyzję o cofnięciu uprawnień to nie są uprawnione do orzekania w przedmiocie ich przywrócenia.

W toku postępowania skarżący domagał się przywrócenia cofniętych uprawnień po uprzednim skierowaniu na egzamin sprawdzający jego kwalifikacje stąd niezasadnie organy powołują się na przepis art. 4 ust. 2 u.k.p stosownie do którego kierowca może posiadać tylko jedno ważne prawo jazdy wywodząc, że w sprawie uwzględnienie wniosku skarżącego spowodowałoby naruszenie art. 12 ust. 1 pkt 4 u.k.p. W ich ocenie przywrócenie skarżącemu cofniętego na terytorium Wielkiej Brytanii prawa jazdy doprowadziłoby do sytuacji posiadania przez stronę dwóch krajowych praw jazdy, wydanych w dwóch różnych państwach ponieważ nadal w obrocie prawnym pozostaje prawo jazdy zatrzymane w Wielkiej Brytanii. Powyższa argumentacja dowodzi, że mimo odrębności instytucji zatrzymania prawa jazdy oraz cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami, Starosta [...] utożsamił przesłanki mające zastosowanie w sprawie przywrócenia uprawnień do kierowania pojazdami z warunkami zwrotu zatrzymanego prawa jazdy. Tym czasem w toku całego postępowania strona wskazuje że została uprawnień do kierowania pojazdami pozbawiona na terytorium Wielkiej Brytanii. Okoliczność tę potwierdzają także prowadzone w dniach od 28 sierpnia do 11 września 2019 roku ustalenia z DVLA czyli brytyjskim organem administracji właściwym z zakresu uprawnień do kierowania pojazdami, na które w swoim rozstrzygnięciu wskazuje organ I instancji, z których wynika, że skarżący nie posiada pełnego brytyjskiego prawa jazdy a jedynie dokument w postaci provisional driving licence, który nie jest prawem jazdy lecz dokumentem, który tylko tymczasowo dopuszcza go do udziału w ruchu drogowym na terenie Wielkiej Brytanii do czasu zdania egzaminu na prawo jazdy. W tych okolicznościach twierdzeniem całkowicie nieuprawnionym było stanowisko organów, że wniosek skarżącego o przywrócenie cofniętych uprawnień nie może być zrealizowany bowiem doprowadziłoby to do posiadania przez skarżącego dwóch krajowych praw jazdy.

W prowadzonym ponownie postępowaniu zadaniem organu będzie dokładne i wyczerpujące ustalenie aktualnego stanu faktycznego sprawy z wykorzystaniem dokumentów źródłowych. Organ obowiązany będzie wziąć pod uwagę rozważania zawarte w uzasadnieniu niniejszego wyroku i ocenić możliwość przywrócenia skarżącemu cofniętych uprawnień do kierowania pojazdami po ustaleniu, że upłynął już czas nałożonego na skarżącego zakazu, a tym samy ustały przyczyny cofnięcia uprawnień. Organ winien przeprowadzić postępowanie z poszanowaniem reguł procesowych wynikających z art. 6, art. 7, art. 8 § 1, art. 9, art. 11, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. oraz przedstawić swoje stanowisko w uzasadnieniu rozstrzygnięcia, które spełniać będzie wymogi z art. 107 § 1 i § 3 k.p.a.

Zdaniem sądu orzekającego w niniejszej sprawie postępowanie poprzedzające wydanie kontrolowanej decyzji o odmowie przywrócenia uprawnień do kierowania pojazdami przeprowadzone zostało z naruszeniem zasad regulujących to postępowanie. Przed wydaniem rozstrzygnięcia organ nie zebrał wyczerpująco, a następnie nie rozpatrzył prawidłowo materiału dowodowego, dokonując analizy wszelkich istotnych okoliczności faktycznych występujących w sprawie, a także nieprawidłowo zastosował normy prawa materialnego, dokonując ich niewłaściwej wykładni celem podjęcia rozstrzygnięcia w przedmiocie wniosku skarżącego. Wobec naruszenia przez organy administracji przepisów postępowania administracyjnego: art. 6, art. 7, art. 8 § 1, art. 9 i , art. 77 § 1 k.p.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy bowiem skutkowało tym, że organy w ogóle nie rozważyły wniosku strony w kontekście przesłanek wydania decyzji o przywróceniu uprawnień do kierowania pojazdami w oparciu o art. 103 § 3 u.k.p, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. art. 135 p.p.s.a. należało uchylić zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.

O kosztach postępowania w sprawie orzeczono w myśl art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a., zasądzając je w kwocie 697,00 zł, na która składa się uiszczony wpis od skargi w wysokości 200 zł, opłata od pełnomocnictwa w wysokości 17,00 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika w wysokości 480 zł ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800).

a.l.