Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2012/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-04-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 73 ust. 4
journal: Dz.U. 1998 nr 133 poz 872
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Chaciński (spr.) Sędziowie WSA Marta Kołtun - Kulik WSA Przemysław Żmich Protokolant referent stażysta Zbigniew Dzierzęcki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi D. N. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uwzględnienia wniosku w sprawie ustalenia odszkodowania oddala skargę.


UZASADNIENIE

Prezydent W. decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] odmówił uwzględnienia wniosku D. N. z dnia 26 stycznia 1998 r. złożonego do Urzędu Gminy W. i wniosku D. N. z dnia 13 stycznia 2010 r. złożonego w dniu 19 stycznia 2010 r. do [...] Urzędu W. w sprawie ustalenia i przyznania odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ulicy [...], stanowiącą działkę nr [...] o pow. [...] m2 z obrębu [...] i za nieruchomość położoną w W. przy ulicy [...], stanowiącą działkę nr [...] o pow. [...] m2 z obrębu [...] – zajęte pod drogi publiczne. Podstawę decyzji odmownej stanowiło ustalenie, że pierwszy wniosek o przyznanie odszkodowania złożony został przed terminem, natomiast drugi wniosek po terminie wskazanym w art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.).

Z odwołaniem od powyższej decyzji wystąpił D. N., wnosząc o jej uchylenie z uwagi na naruszenie przez organ pierwszej instancji w prowadzonym postępowaniu art. 128–135 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.) w związku z art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną poprzez odmowę przyznania odszkodowania na rzecz osoby uprawnionej, która złożyła stosowny wniosek, za utratę prawa własności części nieruchomości przejętej pod drogę publiczną, a ponadto naruszenie art. 35 kpa poprzez pozbawienie strony prowadzonego postępowania możliwości uzyskania odszkodowania z powodu naruszenia przez właściwy organ ustawowych terminów przewidzianych na załatwienie przedmiotowej sprawy.

Po rozpatrzeniu tego odwołania Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta W. z dnia [...] czerwca 2011 r.

W uzasadnieniu Wojewoda podał, że organ pierwszej instancji, prowadząc postępowanie wyjaśniające w sprawie wniosku z dnia 26 stycznia 1998 r., stwierdził, że w rejestrach poczty przychodzącej zarówno w Wydziale Nieruchomości Skarbu Państwa Biura Gospodarki Nieruchomościami Urzędu W., jak i w Delegaturze Biura Gospodarki Nieruchomościami w [...] nie odnaleziono oryginału przedmiotowego wniosku, a jedynie w zeszycie kancelaryjnym znajdującym się w ostatniej z tych komórek organizacyjnych Urzędu W. znajduje się zapis o wpływie takiego wniosku.

Wojewoda wskazał, że w świetle przepisu art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem.

Natomiast w ust. 4 tego przepisu ustawodawca ograniczył w czasie możliwość składania wniosków o ustalenie i wypłatę odszkodowania, ustalając termin do ich złożenia na okres pomiędzy dniem 1 stycznia 2001 r. a 31 grudnia 2005 r.

Wskazany w tym przepisie termin do składania wniosków ma tylko takie znaczenie, iż nie można było skutecznie złożyć wniosku przed dniem 1 stycznia 2001 r., natomiast po dniu 31 grudnia 2005 r. roszczenie o odszkodowanie wygasło.

Wojewoda podniósł, iż określony przez ustawodawcę w art. 73 ust. 4 ustawy Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną termin do składania wniosków o ustalenie i wypłatę odszkodowania za grunty zajęte pod drogi publiczne jest terminem prawa materialnego i ma charakter terminu zawitego (prekluzyjnego), a więc nie może być na wniosek strony ani z urzędu przedłużany, skracany bądź przywracany. Zgodnie z wolą ustawodawcy, przekroczenie określonego wyżej terminu powoduje wygaśnięcie roszczenia, a więc traci się możliwość dochodzenia przysługujących uprawnień do zgłoszenia żądania. W sposób jasny sformułowano to w powołanej uchwale składu pięciu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14.10.1996r. (sygn. akt OPK 19/96, Lex nr 29260), w której między innymi stwierdzono, że uchybienie terminowi, który ogranicza w czasie dochodzenie przed powołanym do tego organem praw podmiotowych, powoduje wygaśnięcie tego prawa. Do jego przywrócenia nie jest uprawniony ani orzekający w sprawie organ ani też sąd, bowiem nie można tu zastosować przepisów prawa procesowego o przywróceniu terminu (art. 58-60 k.p.a.) ani przepisów kodeksu cywilnego dotyczących przedawnienia roszczeń majątkowych. W związku z tym nie mają tu znaczenia okoliczności usprawiedliwiające spóźnienie zgłoszenia wniosku zdarzeniami niezależnymi od strony.

Nieruchomość oznaczona jako działki nr [...] i nr [...] w dniu 31 grudnia 1998 r. będące własnością osób fizycznych, zajęte były odpowiednio: pod drogę publiczną gminną – ulicę [...] w W. we władaniu Gminy W. i pod drogę publiczną powiatową – ulicę [...] w W. we władaniu Zarządu Dróg Miejskich. Tym samym przedmiotowe nieruchomości stały się na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. własnością odpowiednio Gminy W. i Powiatu W., co zostało potwierdzone ostatecznymi decyzjami Wojewody [...]: z dnia [...] sierpnia 2004 r. nr [...] i z dnia [...] sierpnia 2005 r. nr [...], a obecnie na podstawie art.13 i art. 14 ustawy z dnia 15 marca 2002 r. o ustroju miasta stołecznego Warszawy (Dz. U. Nr 41, poz. 361 ze zm.) są własnością Miasta W.

Wojewoda potwierdził, że D. N., jako były współwłaściciel spornych nieruchomości, wniosku o ustalenie i wypłatę odszkodowania we wskazanym przez ustawę terminie nie złożył, co pozbawiło go prawa do ubiegania się o wypłatę odszkodowania. Zdaniem organu odwoławczego nie można za taki wniosek uznać pisma z dnia 26 stycznia 1998 r. skierowanego przez D. N. do Urzędu Gminy dotyczącego "uregulowania zobowiązań Gminy związanych z przejęciem gruntów pod ulice [...] i [...]", ponieważ złożenie przed dniem 1 stycznia 2001 r. takiego wniosku nie wywołało skutków prawnych w postaci obowiązku właściwego organu w merytorycznym ustosunkowaniu się do sprawy odszkodowania. Skoro roszczenie o odszkodowanie mogło być zgłoszone dopiero od dnia 1 stycznia 2001, to nie było prawnie dopuszczalne jego merytoryczne rozpatrzenie przed nadejściem tego terminu. Natomiast organ orzekający w sprawie nie jest uprawniony do uznania skuteczności złożenia wniosku przed wskazanym terminem, który ma charakter terminu zawitego (prekluzyjnego).

Wojewoda stwierdził, że również wniosek z dnia 13 stycznia 2010 r. dostarczony do Kancelarii Urzędu W. w dniu 19 stycznia 2010 r., nie może być uznany jako złożony w terminie określonym w art. 73 ust. 4 powołanej ustawy, bowiem według stanu na dzień zgłoszenia przedmiotowego wniosku D. N. nie mógł już tego roszczenia skutecznie dochodzić.

Kwestia ograniczenia terminem zawitym możliwości zgłaszania wniosku o wypłatę odszkodowania została uznana za zgodną z Konstytucją RP w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 lipca 2004 r. sygn. akt SK 11/02 (Lex nr 121570). Podobne stanowisko zajął Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 15 września 2009 r., sygn. akt P 33/07 (Lex nr 515880), w którym orzekł, że art. 73 ust. 4 Przepisów wprowadzających w zakresie, w jakim określa termin wygaśnięcia roszczenia o odszkodowanie bez powiązania z faktem i datą wydania decyzji, o której mowa w art. 73 ust. 3 tej ustawy, jest zgodny z art. 2, art. 32 ust. 1 i art. 64 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

Natomiast w wyroku z dnia 19 maja 2011 r. sygn. akt k 20/09 (Lex nr 824247) Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że ustawodawca odsunął w czasie możliwość zgłoszenia i realizacji roszczenia odszkodowawczego, w ten sposób, iż podmioty uprawnione miały dwa lata - bez uszczerbku dla ich prawa podmiotowego – na uzyskanie informacji o przyjętym rozwiązaniu legislacyjnych oraz jego konsekwencjach w sferze przysługujących im praw majątkowych. Realizacja roszczenie odszkodowawczego została uzależniona od aktywności i staranności uprawnionego. Założenie, że prawo cywilne wymaga dbałości zainteresowanego o swoje prawa jest aprobowane w demokratycznym państwie prawnym. Wprowadzenie 5 letniego okresu, w którym możliwe było dochodzenie roszczenia odszkodowawczego, przy jednoczesnym zachowaniu minimalnych wymogów proceduralnych, nie niweczyło istoty prawa do słusznego odszkodowania.

Reasumując organ odwoławczy uznał, że skutkiem uchybienia przez D. N. terminu prawa materialnego, określonego w art. 73 ust. 4 omawianej ustawy, było wygaśnięcie roszczenia o przyznanie odszkodowania za nieruchomości będące przedmiotem niniejszego postępowania.

Skargę na decyzję Wojewody [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył D. N., podnosząc identyczne zarzuty jak w odwołaniu i wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta W. z dnia [...] czerwca 2011 r.

W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że organ uprawniony do załatwienia sprawy nie podjął żadnych czynności wymaganych art. 35 kpa aż do dnia 8 czerwca 2011 r., kiedy to Prezydent W. uznał, że wniosek złożony w dniu 26 stycznia 1998 r. do Urzędu Gminy został złożony przed terminem dlatego odmawia się jego uwzględnienia. W ocenie skarżącego organ winien był rozpatrzyć złożony wniosek według obowiązujących wówczas przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarowaniu nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.) a dotyczących wypłaty odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości. Nawet gdyby rozstrzygnięcie było niekorzystne dla skarżącego mógłby on od decyzji organu odwołać się, a ponadto złożyć wniosek o odszkodowanie w trybie art. 73 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Zwłoka w rozpatrzeniu wniosku spowodowała, że skarżący został pozbawiony możliwości złożenia nowego wniosku w ustawowym terminie. Tym samym nie mogą zachodzić przesłanki wynikające z naruszenia terminu zawitego przez wnioskodawcę.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga jest niezasadna.

Ocena zaskarżonej decyzji w zakresie wynikającym z art. 1 § 2 ustawy z dnia

25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 134 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z dnia 14 marca 2012 r., poz. 270) nie potwierdza, aby organ odwoławczy uchybił prawu w sposób uzasadniający uchylenie zaskarżonej decyzji.

Stan faktyczny jest w tej sprawie bezsporny. D. N. był współwłaścicielem niezabudowanej nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] i przy ul. [...], stanowiącej działki zajęte pod ulicę, o łącznej powierzchni [...] m2, objętej księgą wieczystą KW nr [...]

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2004 r. nr [...] stwierdził nabycie przez Gminę W. z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną – część ulicy [...], oznaczonej jako działka nr [...] z obrębu [...] o pow. [...] m2, pochodzącej z księgi wieczystej KW nr [...]. Na podstawie tej decyzji dokonano wpisu Miasta W. jako właściciela.

Natomiast decyzją z dnia [...] stycznia 2005 r. nr [...] Wojewoda [...] stwierdził nabycie przez Powiat W. z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości o pow. [...] m2 zajętej pod część ulicy [...] w W., oznaczonej jako działka [...] w granicach [...] na mapie sytuacyjnej nieruchomości KW nr [...] z projektowanym podziałem przyjętej w dniu [...] lutego 1994 r. do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego pod nr [...] w Wojewódzkim Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej Składnica Map i Dokumentów Geodezyjnych W. Nieruchomość ta stanowi część działki nr [...] w obrębie [...]. Na podstawie tej decyzji dla gruntu położonego przy ul. [...], stanowiącego działkę nr [...] z obrębu [...] o pow. [...] m2 dokonano w księdze wieczystej wpisu Miasta W. jako właściciela.

W związku z zajęciem wyżej wskazanych działek pod drogi publiczne skarżący złożył dwa wnioski. Pierwszy z nich, datowany na 26 stycznia 1998 r., został złożony tegoż dnia w Urzędzie Gminy W. D. N. domagał się w nim uregulowania zobowiązań Gminy związanych z przejęciem gruntów pod ulice [...]. Kolejnym wnioskiem z dnia 13 stycznia 2010 r. złożonym w dniu 19 stycznia 2010 r. do [...] Urzędu W. wystąpił o wydanie decyzji przyznającej odszkodowanie z tytułu nabycia z mocy prawa nieruchomości zajętych pod drogę publiczną przy ul. [...], stwierdzając w jego uzasadnieniu, że taka decyzja na rzecz D. N. nie została do chwili obecnej wydana, pomimo że wystąpił on z wnioskiem przed upływem terminu przewidzianego w art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administracje publiczną.

Przepis art. 73 ust. 4 ma następujące brzmienie: "Odszkodowanie, o którym mowa w ust. 1 i 2, będzie ustalane i wypłacane według zasad i trybu określonych w przepisach o odszkodowaniach za wywłaszczone nieruchomości, na wniosek właściciela nieruchomości złożony w okresie od dnia 1 stycznia 2001 r. do dnia 31 grudnia 2005 r. Po upływie tego okresu roszczenie wygasa". W świetle tego przepisu jest rzeczą oczywistą, że drugi z wniosków, złożony w dniu 13 stycznia 2010 r., został złożony po 31 grudnia 2005 r. Gdyby był to jedyny wniosek w niniejszej sprawie, z całą pewnością należałoby uznać, że stosownie do zdania drugiego ust. 4 art. 73 Przepisów wprowadzających roszczenie o odszkodowanie by wygasło. Rację ma bowiem Wojewoda [...] twierdząc, iż termin składania wniosków o ustalenie i wypłatę odszkodowania za grunty zajęte pod drogi publiczne jest terminem prawa materialnego i ma charakter terminu zawitego (prekluzyjnego), a więc nie może być na wniosek strony ani z urzędu przedłużany, skracany bądź przywracany.

Rozważenia wymaga więc, czy jakikolwiek skutek, w świetle art. 73 ust. 4 Przepisów wprowadzających, wywołało złożenie przez skarżącego pierwszego wniosku z dnia 26 stycznia 1998 r. Powołany przepis stanowi bowiem, że wnioski mogą być składane od dnia 1 stycznia 2001 r. do dnia 31 grudnia 2005 r. Wyznacza więc wyraźny przedział czasowy, w jakim wnioski o odszkodowanie mogły być składane. Było to uzasadnione troską o budżetowe możliwości finansowania odszkodowań za wywłaszczenie z mocy prawa. "W ocenie Trybunału [Konstytucyjnego], uzasadnieniem ustanowienia terminu zawitego w art. 73 ust. 4 przepisów wprowadzających jest również nakaz dbałości o równowagę budżetową, która ma status wartości konstytucyjnie chronionej (por. np. wyrok z 9 kwietnia 2002 r., sygn. K 21/01, OTK ZU nr 2/A/2002, poz. 17). Bez poprawnie zbudowanego i zrównoważonego budżetu organy władzy publicznej nie byłyby zdolne do realizacji stawianych przed nimi celów, a zwłaszcza do spełnienia konstytucyjnego wymogu troski o dobro wspólne (wyrok z 24 listopada 2009 r., sygn. SK 36/07, OTK ZU nr 10/A/2009, poz. 151, punkt 4 uzasadnienia). Finansowanie roszczeń odszkodowawczych z tytułu wywłaszczenia nie jest zaś irrelewantne dla budżetu. Racjonalnie uzasadnionym i koniecznym z perspektywy stabilności finansów publicznych było zatem wyznaczenie okresu, w którym w budżecie zarezerwowano określone środki finansowe na przedmiotowo istotny cel oraz precyzyjne wskazanie momentu, w którym możliwa była likwidacja tego rodzaju rezerwy finansowej" (por. wyrok TK z dnia 19 maja 2011, sygn. K 20/09, OTK-A 2011/4/35).

Art. 73 Przepisów wprowadzających ani żadna inna norma nie przewidują też wiążącego skutku, z punktu widzenia tej ustawy, wobec wniosków o odszkodowanie za grunty zajęte pod drogi publiczne, złożonych przed dniem 1 stycznia 2001 r. Gdyby ustawodawca chciał objąć tego typu wnioski skutkami wynikającymi z art. 73 ust. 4 Przepisów wprowadzających, zapewne uczyniłby to w tym przepisie. Rozwiązanie takie, czy też zaniechanie takie, w stosunku do wniosków pochodzących sprzed 1 stycznia 2001 r., trudno zakwestionować też z punktu widzenia zasad konstytucyjnych, skoro Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu powołanego wyżej wyroku stwierdził, iż "wprowadzenie 5-letniego okresu, w którym możliwe było dochodzenie roszczenia odszkodowawczego, przy jednoczesnym zachowaniu minimalnych wymogów proceduralnych, nie niweczy istoty prawa do słusznego odszkodowania. Ponadto, przyjmując za kryterium weryfikacji tej cechy skuteczność realizacji określonego prawa podmiotowego w konkretnym otoczeniu systemowym, w którym ono funkcjonuje (zob. punkt 4 części III niniejszego uzasadnienia), należy stwierdzić, że ochrona zapewniana uprawnionym do odszkodowania na gruncie art. 73 ust. 4 przepisów wprowadzających była realna".

Zatem należy wyraźnie podkreślić, że w tym przypadku ustawa wyznaczyła nie tylko termin końcowy do złożenia wniosku o odszkodowanie, ale także termin początkowy do jego złożenia, co składa się na wyznaczony ustawowo okres, w jakim można było złożyć wniosek, który wywołałby skutek w postaci realizacji prawa do odszkodowania. Na dodatek wyznaczenie takiego okresu ma uzasadnienie w wartości konstytucyjnej, jaką jest stabilność finansów publicznych, o czym była mowa we wspomnianym wyroku Trybunału Konstytucyjnego.

Jest to więc sytuacja różna od tej, z jaką mamy do czynienia np. na gruncie art. 7 ust. 1 dekretu "o gruntach warszawskich". Na tle tego przepisu Naczelny Sąd Administracyjny podjął uchwałę z dnia 8 września 2003 r. OPK 3/03 (ONSA 2004/1/12), w której stwierdził, iż "wniosek dotychczasowego właściciela gruntu o przyznanie mu na tym gruncie prawa wieczystej dzierżawy (własności czasowej), o którym mowa w art. 7 ust. 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279), zgłoszony i niezałatwiony przed objęciem gruntu w posiadanie przez gminę, podlega rozpoznaniu". Jednakże w tym przypadku NSA uznał, że "powstanie tego uprawnienia [do żądania ustanowienia własności czasowej do gruntu] należy łączyć z wejściem w życie dekretu, a nie z późniejszym objęciem gruntu w posiadanie przez gminę w trybie określonym w akcie wykonawczym do dekretu. (...) Jeżeli jednak przyjmie się, że czym innym jest samo uprawnienie dotychczasowego właściciela do żądania przyznania wieczystej dzierżawy gruntu, a czym innym określenie terminu dochodzenia tego uprawnienia, należy dojść do wniosku, że w przepisie tym został określony końcowy termin zgłoszenia uprawnienia, a nie okres, w którym uprawnienie to powinno być zgłoszone. Przy takim rozumieniu tego przepisu kwestia daty objęcia gruntu w posiadanie przez gminę oraz okres 6 miesięcy liczony od tej daty służy jedynie ustaleniu terminu końcowego zgłoszenia przez dotychczasowego właściciela żądania przyznania dzierżawy wieczystej gruntu. Nie można wiec przywiązywać przesądzającego znaczenia do użytego w tym przepisie sformułowaniaNa gruncie art. 73 ust. 4 Przepisów wprowadzających został wyznaczony okres na składanie wniosków o odszkodowanie (z datą początkową i końcową), w odróżnieniu od art. 7 ust. 1 dekretu "o gruntach warszawskich", gdzie wyznaczono tylko termin końcowy do składania wniosku, a samo uprawnienie dotychczasowego właściciela powiązano z wejściem w życie dekretu. W niniejszym przypadku wniosek z dnia 26 stycznia 1998 r. nie tylko nie został złożony w okresie przewidzianym przez ustawę, ale także został złożony przed dniem wejścia w życie samego art. 73 Przepisów wprowadzających, czyli zanim nastąpiło wywłaszczenie nieruchomości z mocy prawa i zanim powstało uprawnienie dotychczasowego właściciela do odszkodowania z tytułu wywłaszczenia. Trudno więc przyjąć, przy braku szczególnych rozwiązań ustawowych, że taki wniosek mógł wywołać skutek w postaci zgłoszenia uprawnienia do odszkodowania na gruncie art. 73 ust. 4 Przepisów wprowadzających. Na takie rozumienie tej normy zdaje się też wskazywać wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 lutego 2007 r. I OSK 394/06 (LEX nr 348011), w którym stwierdzono, że "wskazanie w przepisie art. 73 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.) terminu do składania wniosków ma tylko takie znaczenie, iż nie można było skutecznie złożyć wniosku przed dniem 1 stycznia 2001 r., a po dniu 31 grudnia 2005 r. roszczenie o odszkodowanie wygasło".Zauważyć też należy, że w dniu składania przez skarżącego wniosku datowanego na dzień 26 stycznia 1998 r. jego nieruchomość nie była wywłaszczona, a jedynie zajęta pod drogę publiczną. Art. 128–135 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, na które powołał się skarżący w odwołaniu i skardze, stanowią o przyznaniu odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości bądź przyznaniu w miarę możliwości nieruchomości zamiennej za nieruchomość wywłaszczoną, a nie jedynie zajętą na cel publiczny. Tym bardziej więc nie można traktować tego wniosku jako publicznoprawne żądanie przyznania odszkodowania, a podmiotowe prawo do wywłaszczenia za odszkodowaniem nie istnieje w polskim systemie prawnym. Taką możliwość stworzył dopiero art. 73 Przepisów wprowadzających, wywłaszczając z mocy prawa nieruchomości zajęte pod drogi publiczne za odszkodowaniem i porządkując tym samym stosunki własnościowe pod drogami publicznymi, stanowiąc jednocześnie gwarancje zadośćuczynienia interesom właściciela, o ile ten zachowa należytą staranność w prowadzeniu własnych spraw.Ustawodawca nie pozbawił skarżącego prawa dochodzenia rekompensaty za nieruchomość wywłaszczoną na podstawie unormowania określonego w art. 73 Przepisów wprowadzających, gdyż umożliwił mu uzyskanie odszkodowania za tę nieruchomość. Skarżący nie wykazał jednak należytej dbałości o swoje interesy, skoro nie złożył wniosku o ustalenie i wypłatę odszkodowania w ustawowym terminie.Skoro więc wniosek o odszkodowanie nie został złożony w okresie wskazanym w art. 73 ust. 4 Przepisów wprowadzających, to roszczenie o odszkodowanie wygasło. W takiej sytuacji decyzja odmowna nie narusza prawa.Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 powołanej ustawy, Sąd oddalił skargę.

Na gruncie art. 73 ust. 4 Przepisów wprowadzających został wyznaczony okres na składanie wniosków o odszkodowanie (z datą początkową i końcową), w odróżnieniu od art. 7 ust. 1 dekretu "o gruntach warszawskich", gdzie wyznaczono tylko termin końcowy do składania wniosku, a samo uprawnienie dotychczasowego właściciela powiązano z wejściem w życie dekretu. W niniejszym przypadku wniosek z dnia 26 stycznia 1998 r. nie tylko nie został złożony w okresie przewidzianym przez ustawę, ale także został złożony przed dniem wejścia w życie samego art. 73 Przepisów wprowadzających, czyli zanim nastąpiło wywłaszczenie nieruchomości z mocy prawa i zanim powstało uprawnienie dotychczasowego właściciela do odszkodowania z tytułu wywłaszczenia. Trudno więc przyjąć, przy braku szczególnych rozwiązań ustawowych, że taki wniosek mógł wywołać skutek w postaci zgłoszenia uprawnienia do odszkodowania na gruncie art. 73 ust. 4 Przepisów wprowadzających. Na takie rozumienie tej normy zdaje się też wskazywać wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 lutego 2007 r. I OSK 394/06 (LEX nr 348011), w którym stwierdzono, że "wskazanie w przepisie art. 73 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.) terminu do składania wniosków ma tylko takie znaczenie, iż nie można było skutecznie złożyć wniosku przed dniem 1 stycznia 2001 r., a po dniu 31 grudnia 2005 r. roszczenie o odszkodowanie wygasło".

Zauważyć też należy, że w dniu składania przez skarżącego wniosku datowanego na dzień 26 stycznia 1998 r. jego nieruchomość nie była wywłaszczona, a jedynie zajęta pod drogę publiczną. Art. 128–135 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, na które powołał się skarżący w odwołaniu i skardze, stanowią o przyznaniu odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości bądź przyznaniu w miarę możliwości nieruchomości zamiennej za nieruchomość wywłaszczoną, a nie jedynie zajętą na cel publiczny. Tym bardziej więc nie można traktować tego wniosku jako publicznoprawne żądanie przyznania odszkodowania, a podmiotowe prawo do wywłaszczenia za odszkodowaniem nie istnieje w polskim systemie prawnym. Taką możliwość stworzył dopiero art. 73 Przepisów wprowadzających, wywłaszczając z mocy prawa nieruchomości zajęte pod drogi publiczne za odszkodowaniem i porządkując tym samym stosunki własnościowe pod drogami publicznymi, stanowiąc jednocześnie gwarancje zadośćuczynienia interesom właściciela, o ile ten zachowa należytą staranność w prowadzeniu własnych spraw.

Ustawodawca nie pozbawił skarżącego prawa dochodzenia rekompensaty za nieruchomość wywłaszczoną na podstawie unormowania określonego w art. 73 Przepisów wprowadzających, gdyż umożliwił mu uzyskanie odszkodowania za tę nieruchomość. Skarżący nie wykazał jednak należytej dbałości o swoje interesy, skoro nie złożył wniosku o ustalenie i wypłatę odszkodowania w ustawowym terminie.

Skoro więc wniosek o odszkodowanie nie został złożony w okresie wskazanym w art. 73 ust. 4 Przepisów wprowadzających, to roszczenie o odszkodowanie wygasło. W takiej sytuacji decyzja odmowna nie narusza prawa.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 powołanej ustawy, Sąd oddalił skargę.