Wyrok NSA oz. w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 134/96
NSA oz. w Gdańsku
Data orzeczenia: 1998-01-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Podatkowe postępowanie
Administracyjne postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 40 ust. 2, art. 47 ust. 2
journal: Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486
law: Obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 1 września 1993 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o zobowiązaniach podatkowych.
Teza: Przepis całego art. 40 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych /t.j. Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486 ze zm./ ma charakter normy ogólnej w stosunku do następujących po nim art. 41-48a tej ustawy.

Stąd zebranie materiału dowodowego na okoliczności wymienione w jego ust. 2 i rozważenie płynących z tego materiału wniosków jest obowiązkiem organu podatkowego w każdym przypadku orzekania o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej.

TEZY

Przepis całego art. 40 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych /t.j. Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486 ze zm./ ma charakter normy ogólnej w stosunku do następujących po nim art. 41-48a tej ustawy.

Stąd zebranie materiału dowodowego na okoliczności wymienione w jego ust. 2 i rozważenie płynących z tego materiału wniosków jest obowiązkiem organu podatkowego w każdym przypadku orzekania o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w dniu 21 stycznia 1998 r. sprawy ze skargi Krzysztofa Ś. na decyzję Izby Skarbowej w B. z dnia 30 listopada 1995 r. (...) w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej wspólnika spółki z ograniczoną odpowiedzialnością za zobowiązania spółki w podatku od towarów i usług - uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. z dnia 26 lipca 1995 r. (...); (...).


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do sądu administracyjnego decyzją Izba Skarbowa utrzymała w mocy decyzję Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. z dnia 26 lipca 1995 r. (...), którą to na podstawie art. 47 ust. 2 w zw. z art. 40 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych /t.j. Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486 ze zm. - dalej ustawy o zobowiązaniach podatkowych/ orzeczono o odpowiedzialności Krzysztofa Ś. jako wspólnika za zobowiązania podatkowe P.B.P.P. "P.-B." spółki z o.o. w B. w podatku od towarów i usług za październik i grudzień 1993 r. i za okres od maja do października 1994 r. - do kwoty 8.831,19 zł.

W ten sposób Izba nie uwzględniła odwołania adresata decyzji organu I instancji i jednocześnie podzieliła wszystkie podstawy tej decyzji, w tym i podstawy faktyczne.

Na te składały się ustalenia, iż Krzysztof Ś. był wspólnikiem opisanej wyżej Spółki do 21 listopada 1994 r. posiadając 60 jej udziałów, co dawało mu prawo do 2,82- procentowego uczestniczenia w podziale zysku.

Orzeczony rozmiar odpowiedzialności odpowiada rozmiarowi prawa do uczestniczenia w podziale zysku, ogólna bowiem kwota zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług za wymienione wyżej miesiące wynosi 313.163,08 zł.

Izba w odpowiedzi na zarzuty z odwołania Krzysztofa Ś. stwierdziła, że odpowiedzialność z art. 47 ust. 2 ustawy o zobowiązaniach podatkowych wspólnika spółki z ograniczoną odpowiedzialnością za zobowiązania podatkowe spółki nie jest uzależniona od wyników postępowania egzekucyjnego oraz upadłościowego i jej orzeczeniu nie może stać na przeszkodzie ewentualna odpowiedzialność członków zarządu spółki w trybie art. 298 par. 1 Kh.

Zasadnicze zarzuty skargi Krzysztofa Ś. były podobne do zarzutów jakie podnosił on wcześniej w odwołaniu od decyzji organu I instancji.

Skarżący domagając się uchylenia decyzji Izby zarzucał jej naruszenie art. 47 ust. 2 w zw. z art. 40 ust. 1 ustawy o zobowiązaniach podatkowych poprzez orzeczenie o jego odpowiedzialności podatkowej przed zakończeniem postępowania upadłościowego i bez uwzględnienia przebiegu tego postępowania.

Podobnie jak w odwołaniu podnosił, iż jego odpowiedzialność jako wspólnika winna wyprzedzać odpowiedzialność członków Zarządu Spółki na podstawie art. 298 par. 1 Kh, który działając na szkodę Spółki dopuścili się przestępstwa z art. 300 Kh.

Tę ostatnią okoliczność skarżący dokumentował kserokopią postanowienia policyjnego w przedmiocie wszczęcia dochodzenia.

Niezależnie od tego w skardze podniesiono zarzuty naruszenia art. 61 par. 4 w zw. z art. 10 par. 1 Kpa oraz art. 8 Kpa.

Dwa pierwsze przepisy miały być naruszone poprzez brak zawiadomienia o wszczęciu postępowania, ostatni zaś poprzez wybiórcze przenoszenie odpowiedzialności podatkowej tylko na część wspólników /na 15 z ogólnej liczby 170/.

Izba Skarbowa w odpowiedzi wniosła o oddalenie skargi.

Podtrzymała ona całą argumentację jaka legła u podstaw zaskarżonej decyzji wskazując nadto, iż o wyborze wspólników, co do których wszczęte zostały postępowania z art. 47 ust. 2 ustawy o zobowiązaniach podatkowych decydowały rozmiary posiadanych udziałów. Organy podatkowe, a w szczególności Izba miały bowiem na względzie, że przedmiotowa Spółka była spółką pracowniczą i osoby posiadające pojedyncze udziały stały się wspólnikami tylko po to aby zachować swe miejsca pracy.

W związku z tym przywołano dwie decyzje odwoławcze Izby, którymi zostały uchylone analogiczne decyzje organu I instancji skierowane do wspólników posiadających 7 i 5 udziałów.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skargę należało uwzględnić choć podniesione w niej zarzuty nie zasługiwały na podzielenie.

Nie można bowiem zgodzić się z wykładnią art. 47 ust. 2 ustawy o zobowiązaniach podatkowych, jaką prezentuje skarżący i w zasadzie nie można się też zgodzić ze skutkami naruszenia art. 61 par. 4 Kpa przez organ I instancji, skoro w skardze nie wykazano, aby to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Zgodnie jednak z art. 51 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./, Sąd ten nie jest związany granicami skargi.

Z urzędu więc wskazać trzeba, że zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem art. 40 ust. 2 ustawy o zobowiązaniach podatkowych.

Przepis całego art. 40 ustawy o zobowiązaniach podatkowych ma charakter normy ogólnej w stosunku do następujących po nim art. 41-48a tej ustawy. Stąd zebranie materiału dowodowego na okoliczności wymienione w jego ust. 2 i rozważenie płynących z tego materiału wniosków jest obowiązkiem organu podatkowego w każdym przypadku orzekania o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej.

Powyższy pogląd w orzecznictwie sądu administracyjnego uznać trzeba za obowiązujący i to nie tylko dlatego, że wcześniej był on wyrażony w sprawach ze skarg wspólników tej samej Spółki /I SA/Gd 131-133/96 i I SA/Gd 494/96/. Podobne stanowisko Sąd zajął w wyroku z dnia 26 czerwca 1996 r. III SA 874/95 /ONSA 1997 Nr 2 poz. 98/.

Izba Skarbowa w swojej decyzji względy z omawianego przepisu rozważyła jedynie w aspekcie pracowniczego charakteru Spółki. Było to trafne /analogiczne poglądy przedstawiał Sąd w sprawach SA/Gd 2866/95 i SA/Gd 2867/95/, lecz oczywiście niewystarczające.

W przedmiotowej sprawie treść uzasadnienia decyzji organu I instancji /w tym przedmiocie brak jest materiału dowodowego/ wskazuje na inną przesłankę, która winna prowadzić do bezpodstawności zastosowania wobec skarżącego odpowiedzialności podatkowej za spółkę.

W uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 września 1996 r. FPS 3/96 /ONSA 1996 Nr 4 poz. 150/, przyjęto, że przeniesienie odpowiedzialności podatkowej na wspólnika spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w trybie art. 47 ust. 2 ustawy o zobowiązaniach podatkowych nie może nastąpić jeśli ten zbył swe udziały w spółce przed dniem wydania decyzji w tym przedmiocie.

Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę powyższy pogląd w całej rozciągłości podziela i praktycznie jedyną rzeczą jaką trzeba będzie wyjaśnić w sprawie przy jej ponownym rozpoznaniu może stać się to, czy faktycznie skarżący zbył swe udziały w Spółce w listopadzie 1994 r.

Z przytoczonych względów zgodnie z art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 i 3 oraz zgodnie z art. 55 ust. 1 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym orzeczono jak w sentencji wyroku.