Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 221/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-04-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube (spr.), Sędzia WSA Ewa Kwiecińska,, Asesor WSA Jarosław Trelka, Protokolant Anna Siwonia, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] grudnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Komendanta Głównego Policji nr [...] z dnia [...] lipca 1990 w sprawie zwolnienia ze służby w Policji 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą z dnia [...] października 2005r. nr [...] 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do czasu uprawomocnienia się wyroku


UZASADNIENIE

Sygn. akt II SA/Wa 221 /06

UZASADNIENIE

Komendant Główny Policji rozkazem z dnia [...] lipca 1990 r. nr [...] na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 i art. 147 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. Nr 30, poz. 179) zwolnił A. S. ze służby w Policji z dniem [...] lipca 1990 r.

Komendant Wojewódzki Policji [...] w dniu [...] lipca 1990 r. na podstawie art. 6 ust. 5 oraz art. 32 ust. 1 ustawy o Policji wydał rozkaz personalny, w którym stwierdził, że wymieniona została zwolniona ze służby w Policji z dniem [...] lipca 1990 r. rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] lipca 1990 r. Komendanta Głównego Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji.

W dniu [...] sierpnia 2005 r. A. S. wniosła do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji o stwierdzenie nieważności rozkazu personalnego Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] nr [...] z dnia [...] lipca 1990 r. Wydanemu rozkazowi o zwolnieniu ze służby zarzuciła niewłaściwe zastosowanie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Zwróciła uwagę, że zwolnienie ze służby ze względu na ważny interes służby jest decyzją indywidualno - konkretną i nie może odnosić się do całej grupy adresatów wyróżnionych tylko przez ich organizacyjne usytuowanie a tworzenie innych jednostek organizacyjnych nie uzasadnia stosowania tej podstawy zwolnienia.

W ocenie skarżącej rozkaz personalny komendanta Głównego Policji z kolei jest jedynie dyrektywą (instrukcją) adresowaną do podległych organów i według skarżącej nie ma cech decyzji administracyjnej, a to też wynika z podjęcia samoistnej decyzji przez Komendanta Wojewódzkiego Policji, który nie był upoważniony do wydania decyzji na podstawie art. 45 ust. 1 pkt 5 ustawy.

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] października 2005 r. nr [...] na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 i art. 157 §1 i 158 § 1 kpa odmówł stwierdzenia nieważności decyzji Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lipca 1990 r. o zwolnieniu A. S. ze służby w Policji z dniem [...] lipca 1990 r.

W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z art. 7 ust. 3 ustawy o Policji w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania wskazanej decyzji, pracownicy służb administracyjno-gospodarczych są zatrudniani w komendach i komisariatach Policji na zasadach określonych w przepisach o pracownikach urzędów państwowych (...). Treść tego przepisu obligowała do rozwiązania stosunków służbowych z funkcjonariuszami dotychczasowych urzędów spraw wewnętrznych, którzy nie wykonywali funkcji merytorycznych, tylko administracyjno-ekonomiczną obsługę. Wyjaśniono, że za podstawę prawną rozwiązania stosunków służbowych z tymi osobami przyjęto przepis art. 41 ust. 2 pkt 5 w związku z art. 147 ustawy o Policji, uznając, że "ważny interes służby" wyraża się w konieczności utworzenia nowych struktur organizacyjnych dostosowania zatrudnienia do nowych unormowań prawnych.

A. S. do 1990 r. była funkcjonariuszem Milicji Obywatelskiej pełniąc służbę na stanowisku starszego referenta wydziału finansowego Wojewódzkiego Urzędu Spraw Wewnętrznych [...]. Zdaniem organu, merytoryczna podstawa zwolnienia skarżącej na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 opiera się z jednej strony na przesłance celowościowej wyrażającej się w reorganizacji resortu oraz na przesłance indywidualnej poprzez wskazanie, że A. S. wykonywała dotychczas obsługę administracyjną, co uniemożliwiało dalsze pełnienie przez nią służby. Organ podkreślił, że zastosowana podstawa była jedyną, która mogła mieć zastosowanie w związku z reorganizacją. Zwrócono uwagę na fakt, że wymieniona z dniem następnym po zwolnieniu ze służby, tj. z dniem [...] 1990 r., została przyjęta do pracy na etat pracownika cywilnego, a od [...] października 1998 r. pełni służbę w Policji na stanowisku specjalisty Komendy Miejskiej Policji w K.

Minister podaje, iż choć rozkaz Komendanta Głównego Policji zawiera wady, w szczególności nie posiada uzasadnienia uważa, że pomimo tego nie zachodzą przesłanki do stwierdzenia nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa.

Po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] grudnia 2005 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] października 2005 r.

W skardze do Sądu A. S. wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji oraz o zasądzenie kosztów według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie (poprzez bezpodstawne zastosowanie) art. 41 ust. 2 pkt 5, art. 45 ust. 1 i 147 ustawy o Policji.

Uzasadniając skargę stwierdziła, że organ w zaskarżonej decyzji nie odniósł się do przedstawionej przez nią argumentacji prawnej. W szczególności nie ocenił prawidłowości zastosowanej podstawy jej zwolnienia.

Wnosząca skargę uważa, że tworzenie nowych struktur w Policji nie ma nic wspólnego z podstawą prawną zwolnienia ze służby funkcjonariuszy Policji i w związku z tym uważa, że wskazana podstawa prawna jej zwolnienia jest wadliwa.

Ponadto twierdzi, że wydanie decyzji o zwolnieniu nastąpiło bez podstawy prawnej z uwagi na fakt, że Komendant Wojewódzki Policji w obowiązującym wówczas stanie prawnym nie mógł wydać decyzji o zwolnieniu policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, ponieważ mógł to zrobić jedynie Komendant Główny Policji. Jednocześnie poddała w wątpliwość decyzyjny charakter rozkazu personalnego Komendanta Głównego Policji nr [...] z dnia [...] lipca 1990 r. o zwolnieniu ze służby.

Skarżąca zwróciła uwagę, że skutki naruszenia prawa przy jej zwolnieniu mają wpływ na jej wysługę emerytalną w Policji a więc ponosi konsekwencje finansowe tej decyzji.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:

W świetle art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym stosownie do przepisu art. 1 § 2 powołanej ustawy kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów stwierdzić należy, iż skarga zasługuje na uwzględnienie ale z powodów całkowicie odmiennych, aniżeli podniesiono w skardze. Zezwala na to treść art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), stanowiący, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany granicami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Należy przypomnieć, że w razie wszczęcia postępowania na wniosek - obowiązkiem organu administracji jest dokładne ustalenie treści żądania strony, która wyznacza rodzaj sprawy będącej przedmiotem postępowania. Organ związany jest tym żądaniem. Treść żądania wyznacza stosowną normę prawa materialnego lub normę prawa procesowego, która ma znaczenie dla ustalenia zakresu postępowania. Ustalenie sytuacji prawnej jednostki w zakresie jej interesu prawnego, następuje zgodnie z zasadą, że jednostka rozporządza swoim prawem, przepisy prawa materialnego przyznają stronie inicjatywę wszczęcia postępowania art. 61 § 1 kpa (por. B. Adamiak, J. Borkowski glosa OSP 1990/11-12/397- t.1 glosa do postanowienia NSA z dnia 3 grudnia 1987 r., SAB/Wr 8/87).

W sprawie niniejszej skarżąca swoje pismo z dnia [...] sierpnia 2005 r. zatytułowała "wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji – rozkazu personalnego Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] nr [...] z dnia [...] lipca 1990 r."

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wbrew żądaniu zawartemu we wniosku A. S. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Komendanta Głównego Policji nr [...] z dnia [...] lipca 1990 r. w sprawie zwolnienia jej ze służby w Policji.

Dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego w rozumieniu art. 7 kpa obejmuje również ustalenie przez organ administracji treści rzeczywistego żądania strony. Z akt sprawy nie wynika, że organ wzywał wnioskodawczynię do sprecyzowania wniosku z dnia [...] sierpnia 2005 r., co powoduje, że w sprawie naruszona została zasada dyspozycyjności, o której mowa w art. 61 § 1 kpa oraz art. 7 kpa.

Jeśli ze zgromadzonego materiału sprawy, nie wynika jednoznacznie treść żądania organ nie jest władny do zmiany kwalifikacji prawnej żądania strony. Wobec tego stosownie do treści art. 61 § 1 kpa, w razie wątpliwości, co do zakresu żądania wszczęcia postępowania, sprecyzowanie jego przedmiotu należy do strony.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.

Zgodnie z art. 200 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi zwrot kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia praw, przysługuje skarżącemu od organu w wypadku uwzględnienia skargi. Zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. d tej ustawy skarżąca jest zwolniona z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Z akt sądowych sprawy nie wynika zaś, aby skarżąca poniosła koszty postępowania, o których mowa w art. 205 § 1 powołanej ustawy, co w konsekwencji skutkuje nieuwzględnieniem przez Sąd wniosku o zasądzenie kosztów.