Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt SA/Sz 1330/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2004-05-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 633  Zatrudnienie i sprawy bezrobocia
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Wojewoda
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 1 pkt 1,2 , art. 6 pkt 6 lit. a,b, art. 27 ust. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 1997 nr 25 poz 128
law: Ustawa z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu - tekst jedn.
article: art. 127 par. 2, art. 138 par. 1 pkt 1, art. 6,7,9,145 par. 1 pkt 7, art. 100 par. 2, art. 154 par. 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par.1 pkt 1 lit.c
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Jankowski Sędziowie: Sędzia WSA Marzena Kowalewska Asesor WSA Arkadiusz Windak /spr./ Protokolant Beata Majewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 maja 2004r. sprawy ze skargi S.Z. na decyzję Wojewody z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku dla bezrobotnych I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty Powiatowego w [...] z dnia [...]r. nr [...], II. nie orzeka w przedmiocie wykonania uchylonych decyzji, III. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego S.Z.. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych.


UZASADNIENIE

Decyzją 2 dnia [...] r., nr [...] Starosta Powiatu w [...] na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 6 pkt 6 lit. a) i b) oraz art. 27 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tekst jednolity: Dz. U. z 1997 r. Nr 25, poz. 128 ze zm.) uznał S.Z., zam. w [...] przy ul. [...] za osobę bezrobotną z dniem [...] r. i jednocześnie odmówił przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia [...] r. Na podstawie zgromadzonych dokumentów, organ ustalił, że S.Z. spełnia ustawowe przesłanki do uznania go za osobę bezrobotną. Jednakże w związku z tym, że w okresie 6 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania się w Urzędzie Pracy w [...] ze S.Z. stosunek pracy został rozwiązany z jego winy - bez wypowiedzenia, organ stwierdził, że zasiłek przysługiwał mu będzie dopiero po upływie 180 dni od dnia zarejestrowania się.

Jednocześnie Starosta Powiatu w [...] decyzją z tego samego dnia o numerze 611/8/00 orzekł o przyznaniu S.Z. prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia [...] r. do dnia [...] r. w wys. [...] zł. miesięcznie. Decyzję oparto na art. 6 pkt 6 lit. b), art. 23 ust. 1 pkt 1 i art. 27 ust. 2 pkt 3 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu.

Od decyzji tych nie wniesiono odwołania i stały się one ostateczne.

Po otrzymaniu informacji o zatrudnieniu S.Z. przez Spółkę z o.o. "[...]" w [...] od dnia [...] r., Starosta [...] decyzją z [...] r., nr [...] orzekł o utracie przez SZ. statusu osoby bezrobotnej oraz o utracie prawa do zasiłku z dniem [...] r.

Pismem z dnia [...] r. S.Z. powołując się na art. 27 ust. 2 pkt 3 w zw. z ust. 1 pkt 4 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu zwrócił się do Powiatowego Urzędu Pracy w [...]o wypłacenie zasiłku, którego nie otrzymał za okres pierwszych sześciu miesięcy pozostawania bez pracy. Uzasadniając wniosek wskazał, że wyrokiem Sądu Okręgowego w [...] uznano za niezgodne z prawem rozwiązanie bez wypowiedzenia stosunku pracy przez Spółkę z o.o. [...]" w [...]. W załączeniu S.Z. przedłożył kopię wyroków Sądu Rejonowego w [...] i Sądu Okręgowego w [...].

W dniu [...] r. przedłożył ponadto zmienione przez Spółkę z o.o. "[...]" świadectwo pracy wystawione [...]r.

Decyzją z dnia [...] r. Starosta Powiatu w [...] odmówił przyznania S.Z. prawa do zasiłku dla bezrobotnych za okres 180 dni po dniu zarejestrowania się jako osoba bezrobotna. W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że wniosek o wyrównanie zasiłku strona złożyła pozostając w zatrudnieniu i nie posiadając statusu osoby bezrobotnej co uniemożliwia zastosowanie art. 27 ust. 4 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Ponadto, ze zmienionego świadectwa pracy wynika, że S.Z.był zatrudniony w Spółce z o.o. [...]" do dnia [...]r. Tym samym za okres ten otrzymywał wynagrodzenie od pracodawcy.

S.Z. wniósł od tej decyzji odwołanie do Wojewody . W odwołaniu podał, że jedyną przyczyną nie wypłacenia mu zasiłku dla bezrobotnych za pierwszych 6 miesięcy po zarejestrowaniu się było rozwiązanie z nim stosunku pracy przez dotychczasowego pracodawcę bez wypowiedzenia. Podstawa ta jednak odpadła, bowiem Sąd Okręgowy w [...] uznał rozwiązanie stosunku pracy w tym trybie za naruszające prawo i przywrócił go do pracy. Zatem zagadnienie wstępne, które było oceniane przy ustaleniu terminu przyznania zasiłku zostało rozstrzygnięte przez Sąd odmiennie i należało ponownie przeprowadzić postępowanie w tym zakresie i przyznać zasiłek również za okres pierwszych 6 miesięcy pozostawania bez pracy. Stwierdził również, iż nieprawdziwe jest twierdzenie zawarte w uzasadnieniu decyzji, iż za okres za który domaga się przyznania zasiłku otrzymał wynagrodzenie od pracodawcy, skoro wynagrodzenia takiego, wobec upadłości pracodawcy, nie otrzymał i może uzyskać jedynie wyrównanie za okres 3 miesięcy. Bez pracy pozostawał natomiast przez okres 14 miesięcy. Ponadto, otrzymywany przez 7 miesięcy zasiłek był niższy od utraconego w tym czasie wynagrodzenia.

Wojewoda Zachodniopomorski decyzją z dnia 30 kwietnia 2002 r., znak: K.PS.TK.9112-160/2002 działając na podstawie art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy decyzję Starosty Powiatowego w [...]. Organ odwoławczy ustalił, że żądanie wyrównania zasiłku za okres pierwszych 6 miesięcy po dokonaniu rejestracji jest bezpodstawne. Warunki do tego, aby zostać uznanym za osobę bezrobotną S.Z. spełnił bowiem dopiero w dniu [...]r. jako że do [...] r. pozostawał w stosunku pracy, mimo że jej nie świadczył.

Wyrok sądowy przywracający do pracy spowodował, że stosunek pracy został reaktywowany i to od chwili jego rozwiązania a zatem nie można uznać, że w tamtym czasie odwołujący był osobą niegdzie nie zatrudnioną. Nie ma przy tym znaczenia to, czy za okres za który nastąpiło przywrócenie do pracy pracownikowi zostało wypłacone wynagrodzenie, czy też nie. Nadto Wojewoda stwierdził, że Fundusz Pracy nie może ponosić negatywnych skutków jakie wynikają z błędnych decyzji podejmowanych przez pracodawcę.

S.Z., działając poprzez pełnomocnika, wniósł na tą decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Ośrodka Zamiejscowego w [...] zarzucając jej naruszenie prawa, a w szczególności art. 3 ust. 1 w zw. z art. 27 ust. 1 pkt 4 i ust. 2 pkt 3 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, art. 6, 7, 9, 145 § 1 pkt 7 w zw. z art. 100 § 2 i art. 154 § 2 k.p.a. w zw. z art. 155 k.p.a. oraz art. 56 § 1 i art. 57 § 1 Kodeksu pracy. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania skargowego, w tym skargi w kwocie [...]zł.

Skarżący za błędny uznał pogląd organów, iż wskutek przywrócenia do pracy stosunek został reaktywowany od chwili jego rozwiązania i że nie można uznać, że od chwili rozwiązania stosunku pracy do dnia przywrócenia do pracy skarżący był osobą bezrobotną. W ocenie skarżącego pogląd taki nie wynika z przepisów prawa, bowiem dopiero wskutek wyroku przywracającego do pracy następuje reaktywowanie stosunku pracy, przy czym przywrócony do pracy pracownik z którym z naruszeniem prawa rozwiązano bez wypowiedzenia umowę o pracę, nie otrzymuje wynagrodzenia za cały czas pozostawania bez pracy iecz może otrzymać tylko 3 miesięczne wynagrodzenie bez możliwości dochodzenia odszkodowania uzupełniającego. Ponadto, skarżący wskazując, że sporne w [...] r. zagadnienie wstępne rozwiązania z nim umowy o pracę bez wypowiedzenia wyrokiem z dnia 02 października 2001 r. Sąd Okręgowy w [...] rozstrzygnął odmiennie niż przyjął to oceniając sprawę w swej pierwszej decyzji Powiatowy Urząd Pracy, co stanowi podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 7 w zw. z art. 7 i art. 100 § 2 k.p.a. Jako drugą ewentualną podstawę prawną mogącą mieć zastosowanie w sprawie przywołał art. 155 k.p.a. pozwalający na zmianę decyzji w każdym czasie, jeśli przymawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony, a nie sprzeciwiają się temu przepisy szczególne.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda Zachodniopomorski wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sad Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Z mocy art. 85 i art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) w miejsce Naczelnego Sądu Administracyjnego w [...] - Ośrodka Zamiejscowego w [...] utworzony został z dniem 1 stycznia 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, który właściwy jest do rozpoznawania skarg wniesionych przed tą datą do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Szczecinie w sprawach, w których postępowanie nie zostało zakończone.

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości wymiar sprawiedliwości przez kontrolę pod względem zgodności z prawem. Takie określenie kompetencji Sądu skutkuje tym, że w przypadku stwierdzenia, że decyzja dotknięta jest istotnymi wadami prawnymi, mającymi postać naruszenia przepisów prawa materialnego lub postępowania administracyjnego, Sąd eliminuje z obrotu prawnego taką wadliwą decyzję -w zależności od rodzaju stwierdzonego uchybienia - poprzez jej uchylenie lub stwierdzenie jej nieważności.

Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie pomiędzy skarżącym a organami administracji stało się ustalenie zasadności wniosku S.Z. o wyrównanie-wypłatę zasiłku za okres pierwszych 180 dni od dnia rejestracji w którym to okresie skarżący był zarejestrowany jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku.

Pierwsze rozstrzygnięcie w tej materii wydał Starosta Powiatowy w [...] decyzją z dnia [...]r., nr [...] Decyzją tą Starosta [...] orzekł o uznaniu z dniem [...] r. S.Z. za osobę bezrobotną odmawiając jednocześnie przyznania zasiłku dla bezrobotnych od dnia [...]r. W uzasadnieniu wskazał, że zasiłek ten będzie przysługiwał stronie dopiero po upływie 180 dni.

W wyniku wniosku S.Z. z dnia z [...] r. o wyrównanie nieotrzymanego zasiłku za okres pierwszych sześciu miesięcy pozostawania bez pracy Starosta Powiatowy w [...], w oparciu o art. 104 k.p.a., wydał kolejną decyzję, tym razem z dnia [...] którą odmówił skarżącemu przyznania zasiłku za okres 180 dni po dniu zarejestrowania się jako osoba bezrobotna.

W ocenie Sądu podjęcie przedmiotowej decyzji było co najmniej przedwczesne.

Wniosek skarżącego z 16 listopada 2001 r. oraz kolejne pisma kierowane do organów obu instancji jednoznacznie określają treść żądania odwołując się do wcześniejszej decyzji odmawiającej przyznania zasiłku za okres pierwszych 180 dni od daty przyznania statusu bezrobotnego. W odwołaniu z dnia [...]r. (karta nr 1 akt administracyjnych) S.Z. wskazał m.in. że "Sąd Okręgowy uznał rozwiązanie ze mną w takim trybie umowy o pracę za naruszające prawo i przywrócił mnie do pracy. Zatem zagadnienie wstępne, które było ocenione na moją niekorzyść przy ustaleniu od kiedy przysługiwać mi miał zasiłek, zostało rozstrzygnięte przez sąd inaczej i należało ponownie przeprowadzić postępowanie w tym zakresie".

Takie sformułowanie dość jednoznacznie sugerowało żądanie strony wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Starosty [...] z dnia [...]

Stosownie do postanowień art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.

Wyrażona w cyt. przepisie zasada prawdy obiektywnej zobowiązuje organy m.in. do wnikliwego i należytego ustalenia zakresu żądania strony. W przypadku, gdyby organ miał wątpliwości w tym zakresie, w tym m.in. co do trybu w jakim strona zwróciła się o wydanie żądanego rozstrzygnięcia w sprawie, a mając na względzie obowiązek należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego, powinien zwrócić się do strony o sprecyzowanie czy wniosek ten stanowi wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego oparty na art. 145 § 1 k.p.a., czy też np. wniosek o zmianę decyzji ostatecznej w trybie art. 155 k.p.a.

Wyjaśnienie rzeczywistych intencji skarżącego miało podstawowe znaczenie przesądzające zarówno o sposobie wszczęcia postępowania we właściwym trybie jak

i przeprowadzenie go z uwzględnieniem kodeksowych przesłanek przy jego

zastosowaniu.

Dodatkowo należy wskazać, że wypełnienie obowiązku wynikającego z przepisu art. 9 k.p.a. nabiera znaczenia tym większego, gdy strona, tak jak w rozpatrywanej sprawie, działa przed organami administracji osobiście - bez pełnomocnika. Udzielenie informacji w fazie wszczęcia postępowania ma dla ochrony interesu prawnego strony kapitalne znaczenie. Brak znajomości przepisów prawa może powodować nieprecyzyjne i w wielu przypadkach nie zaspokajające w pełni interesu strony, określenie żądania.

W przypadku zamiaru podjęcia przez stronę obrony w trybach nadzwyczajnych informacja ta powinna dotyczyć rodzaju wad decyzji usuwanych w danym trybie postępowania (por. B. Adamiak, J. Borkowski - Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz", Wyd. C. H. Beck, Warszawa 2000 r., s. 66).

Nie wyjaśnienie wskazanych wątpliwości uniemożliwia Sądowi dokonanie merytorycznej oceny wydanych decyzji.

Mając na względzie powyższe ustalenia w sprawie, nie przesądzając jej ostatecznego rozstrzygnięcia Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja Starosty Powiatowego w [...] z dnia [...] r., znak: [...] zostały wydane z naruszeniem przepisów art. 7 i art. 9 kodeksu postępowania administracyjnego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w związku z czym, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 135 i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w/w ustawy.