Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2342/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-01-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 124, art. 128 ust. 4
journal: Dz.U. 2015 poz 1774
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.
article: § 43 ust. 1 i 3
journal: Dz.U. 2004 nr 207 poz 2109
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Rząsa, Sędziowie sędzia WSA Joanna Borkowska, sędzia WSA Aneta Dąbrowska (spr.), Protokolant ref. Marta Pachulska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi G. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania oddala skargę


UZASADNIENIE

G. S. (zwany dalej: "skarżącym") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Wojewody [...] z [...] lipca 2016 r. utrzymującą w mocy decyzję Starosty [...] z [...] stycznia 2016 r. ustalającą odszkodowanie.

Stan sprawy przedstawia się następująco:

Wnioskiem z 25 marca 2015 r. Spółka [...] S.A. z siedzibą w [...] wystąpiła do Starosty [...] o ustalenie odszkodowania z tytułu ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości gruntowej, oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działki nr [...] o pow. 0,04 ha, nr [...]o pow. 0,11 ha, nr [...] o pow. 0,05 ha i nr [...] o pow. 0,11 ha położonej w miejscowości [...] gmina [...], objętej decyzją Starosty [...] z dnia [...].07.2014 r., znak [...] o ograniczeniu prawa własności.

Starosty [...] decyzją z [...] stycznia 2016 r.: 1) ustalił na rzecz skarżącego odszkodowanie w łącznej wysokości 2 506 zł. z tytułu ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działki nr [...] o pow. 0,04 ha, nr [...] o pow. 0,11 ha, nr [...]o pow. 0,05 ha i nr [...] o pow. 0,11 ha położonej w miejscowości [...] gmina [...], objętej decyzją Starosty [...] z [...] lipca 2014 r., stanowiące wartość szkód oraz zmniejszenia wartości nieruchomości, powstałych w skutek zdarzeń spowodowanych budową napowietrznej linii elektroenergetycznej WN 400 kV relacji [...] - [...]; 2) zobowiązał [...] S.A. z siedzibą w [...] do wypłaty ustalonego odszkodowania, w terminie 14 dni od dnia w którym decyzja ta stanie się ostateczna.

Od powyższej decyzji odwołał się skarżący.

Wojewoda [...] decyzją z [...] lipca 2016 r. utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z [...] stycznia 2016 r. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał, że decyzją Starosty [...] z [...] lipca 2014 r. ograniczono sposób korzystania z nieruchomości położonej w miejscowości [...] w gminie [...], stanowiącej własność G. S. (księga wieczysta [...]), oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki nr [...] o pow. 0,04 ha, nr [...] o pow. 0,11 ha, nr [...]o pow. 0,05 ha i nr [...] o pow. 0,11 ha, poprzez udzielenie [...] S.A. z siedzibą w [...], zezwolenia na założenie i przeprowadzenie napowietrznej linii elektroenergetycznej wysokiego napięcia 400 kV relacji [...] - [...], w tym na podwieszenie napowietrznych przewodów służących do przesyłu energii elektrycznej nad przedmiotowymi działkami na wysokości nie mniejszej niż 8,5 m oraz na funkcjonowanie linii elektroenergetycznej 400 kV po jej wybudowaniu w obszarze pasa technologicznego o szerokości 70 metrów (35 od osi linii w obie strony), którego powierzchnia wynosi odpowiednio: dla działki nr [...] - 18 m2, dla działki nr [...] - 415 m2, dla działki nr [...] - 11 m2 i dla działki nr [...]- 271 m2.

Organ przytoczył art. 124 ust. 4 i art. 128 ust. 4 u.g.n. Dalej wskazał, że dla potrzeb ustalenia odszkodowania w niniejszej sprawie Starosta [...] zlecił wykonanie operatu szacunkowego, który w dniu [...] października 2015 r. został sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego R. O. Wycena została wykonana według stanu nieruchomości na dzień wydania decyzji o ograniczeniu prawa własności (1 lipca 2014 r.) oraz według stanu na dzień zakończenia działań uzasadniających wydanie decyzji o ograniczeniu prawa własności (21 kwietnia 2015 r.).

Zgodnie z jego treścią, wartość rynkową odszkodowania z tytułu poniesionych szkód i kwoty odpowiadającej zmniejszeniu wartości przedmiotowej nieruchomości na skutek przeprowadzenia linii elektroenergetycznej 400 kV [...] - [...] obliczono jako sumę wartości odpowiadającej zmniejszeniu wartości nieruchomości i wynagrodzenia za inne szkody wynikające z procesu budowlanego. Zgodnie z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego pod linię 400 kV [...] - [...] dla części wsi [...],[...][...][...][...][...],przyjętego Uchwałą nr [...] Rady Gminy [...] z dnia [...] grudnia 2013 r., opublikowanym w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] poz. [...] z dnia [...] stycznia 2014 r. przedmiotowa nieruchomość położona w obrębie [...] gmina [...] składająca się z działek nr: [...][...][...]i[...], położona była na terenach o przeznaczeniu - obiekty i urządzenia infrastruktury elektroenergetycznej - napowietrzna linia elektroenergetyczna. Część ww. działek nie objętych miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy [...], przyjętym uchwałą Rady Gminy [...] nr [...] z dnia [...] lutego 2015 r., znajduje się w strefie RE - obejmującej głównie łąki i pastwiska w dolinach rzek i cieków powierzchniowych tworzące podstawowy system przyrodniczy gminy. Na tych terenach zaleca się utrzymanie dotychczasowej funkcji rolnej i rybackiej (również zabudowy z nimi związanej) oraz wprowadzenia uzupełniających zalesień. Przeznaczenie przedmiotowej nieruchomości w planie zagospodarowania przestrzennego, w studium uwarunkowań oraz aktualny sposób użytkowania (działka użytkowana rolniczo) miało decydujący wpływ na wybór rynku objętego analizą. W przedmiotowej sprawie biegły objął analizą rynek gminy [...] i gminy [...] w segmencie niezabudowanych działek rolnych. Okresem badań objął przedział od listopada 2013 r. do lipca 2015 r. Rzeczoznawca majątkowy przy określeniu wartości rynkowej części nieruchomości gruntowej niezabudowanej, położonej we wsi [...], w gminie [...], oznaczonej jako działki nr [...] o pow. 0,04 ha, nr [...] o pow. 0,11 ha, nr [...] o pow. 0,05 ha i nr [...] o pow. 0,11 ha - zastosował podejście porównawcze metodę korygowania ceny średniej. Określił przede wszystkim stan zagospodarowania przedmiotowych działek na dzień wydania decyzji ograniczającej sposób użytkowania, tj. [...].07.2014 r. oraz stan jej zagospodarowania na dzień zakończenia działań uzasadniających wydanie decyzji o ograniczeniu, tj. na dzień [...] kwietnia 2015 r., w którym nastąpiło zakończenie prac związanych z budową linii elektroenergetycznej. Ustaleń powyższych dokonał na podstawie wizji lokalnej oraz na podstawie protokołu przekazania i oględzin nieruchomości sporządzonego przez przedstawiciela inwestora. W czasie wizji lokalnej przeprowadzonej przy udziale właściciela nieruchomości rzeczoznawca majątkowy dokonał oględzin przedmiotowej nieruchomości w obrębie pasa technologicznego i wykonał dokumentację fotograficzną. W oparciu o dokonane ustalenia na działkach nr [...] i [...]- nie stwierdził szkód powstałych w wyniku przeprowadzonych prac związanych z budową napowietrznej linii elektroenergetycznej WN 400 kV [...]-[...]. Wartość szkody powstałej na działkach nr [...] i nr [...], stanowiących użytek zielony jest równa kosztom rekultywacji, tj. przywrócenia do stanu pierwotnego, którego koszt został oszacowany na podstawie Katalogu Nakładów Rzeczowych oraz danych rynkowych. Zestawienie kosztów przedstawiają tabele na str, 17 operatu. Według ustaleń biegłego teren w granicach przedmiotowej nieruchomości znajduje się w sąsiedztwie gruntów rolnych, głównie użytków zielonych oraz gruntów zadrzewionych. Przedmiotowe działki nr [...], nr [...] nr [...] i nr [...] użytkowane są rolniczo (łąka) o klasie bonitacyjnej R V i LS IV. Działki nr [...] i nr [...] znajdują się w pasie technologicznym napowietrznej linii elektroenergetycznej 400 kV Miłosna -Siedlce Ujrzanów. Działki te w wyniku przeprowadzonych prac budowlanych nie zostały zniszczone. Odnośnie działki nr [...], której część znajduje się w pasie technologicznym napowietrznej linii elektroenergetycznej 400 kV [...]-[...] biegły stwierdził, że w wyniku przeprowadzonych prac budowlanych powstały głębokie koleiny głębokości do 0,5 m. w wyniku, których teren wymaga całkowitej rekultywacji. Jednocześnie zaznaczył, iż na działce nr [...] nie została przeprowadzona wycinka drzewostanu. W przeciwieństwie do działki nr [...], na której biegły oprócz konieczności przeprowadzenia całkowitej rekultywacji na skutek powstałych podczas prac budowlanych głębokich kolein, stwierdził także, iż wycięte zostały brzozy w wieku od 20 do 60 lat o obwodzie pniaka: 39 cm, 70 cm, 42,5 cm, 140 cm, i 120 cm oraz na działce nr [...] pozostały nieuprzątnięte gałęzie. Następnie określił wartość 1 m 2 oraz współczynnika "S" - stanowiącego wskaźnik obniżenia wartości nieruchomości w obszarze oddziaływania urządzenia. Dokonując stosownych wyliczeń określił wynik końcowy wyceny.

Dalej organ wskazał, że przy określaniu zmniejszenia wartości nieruchomości, o którym mowa w art. 128 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami, na podstawie § 43 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzenia operatu szacunkowego (Dz. U. z 2004, Nr 207, poz. 2109, z późn. zm.) uwzględnia się: zmianę warunków korzystania z nieruchomości, zmianę przydatności użytkowej nieruchomości, trwale ograniczenie w sposobie korzystania z nieruchomości i skutki spowodowane obowiązkiem udostępnienia nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z konserwacją oraz usuwaniem awarii ciągów, przewodów i urządzeń, o których mowa w art. 124 ust. 1 ustawy. Podkreślił, że na przedmiotowym gruncie brak jest elementów infrastruktury w postaci słupów, bezpośrednio nad nieruchomością przebiegają kable linii WS. Przeprowadzone przez inwestora prace ograniczyły się do podwieszenia przewodów na słupach zlokalizowanych poza terenem przedmiotowej nieruchomości.

Następnie organ wskazał, że w piśmie z 8 marca 2016 r. rzeczoznawca majątkowy odniósł się do zarzutów zawartych w odwołaniu. Wyjaśnił, że "właściciel nieruchomości w protokole z wizji lokalnej potwierdził, że podczas prac budowlanych powstały szkody w pasie technologicznym napowietrznej linii elektroenergetycznej WN 400 kV relacji [...][...]. Na działkach nr [...] i [...] nie było szkód powstałych w czasie prac budowlanych, były jednak szkody w pasie technologicznym w postaci zmniejszenia wartości nieruchomości (...) Szerokość działki i jej odległość od drogi są szacunkiem (...) i zostały oszacowane na podstawie dostępnych map m. in. geoportalu". Podkreślił także, że "rzeczoznawca majątkowy ma wszelkie uprawnienia do sporządzania operatu szacunkowego i posiada stopień naukowy doktora nauk rolniczych. Zgodnie z § 43.1 ww. rozporządzenia przy określaniu wartości poniesionych szkód na nieruchomości, o których mowa w art. 128 ust. 4 ustawy, uwzględnia się w szczególności: stan zagospodarowania nieruchomości na dzień wydania decyzji odpowiednio o wywłaszczeniu, ograniczeniu sposobu korzystania albo zezwoleniu na czasowe zajęcie nieruchomości oraz stan zagospodarowania nieruchomości na dzień zakończenia działań uzasadniających wydanie decyzji. Przedmiotowe działki były użytkowane rolniczo jako łąka (użytek zielony) częściowo zadrzewiona". Biegły dokonał analizy rynku nieruchomości niezabudowanych, gdzie przedmiotem obrotu było prawo własności nieruchomości na terenie gminy [...] i [...]. Ze względu na przeznaczenie i sąsiedztwo przedmiotowych działek przyjął do porównań transakcje gruntami rolnymi. Wartość nieruchomości będącej przedmiotem wyceny określił w drodze korekty ceny średniej nieruchomości podobnych współczynnikami korygującymi, uwzględniającymi różnice w poszczególnych cechach tych nieruchomości. Biegły poinformował, iż w operacie szacunkowym uwzględnił zmniejszenie wartości nieruchomości w pasie technologicznym stosując współczynnik s = 0,2, który zgodnie z Tymczasową Notą Interpretacyjną "Zasady określenia wartości szkód spowodowanych budową infrastruktury podziemnej i nadziemnej" przyjmowany jest w przedziale 0,15-0,2 dla gruntów rolnych. Zdaniem biegłego współczynnik na poziomie 0,2 przyjmowany jest powszechnie dla tego typu szkód na gruntach rolnych. Stwierdził także, że obniżenie wartości nieruchomości rolnych w pasie technologicznym wynika m. in. z zakazu nasadzeń pod napowietrzną linią elektroenergetyczną 400 kV drzew i krzewów o wysokości powyżej 3,0 m. Zdaniem biegłego przedmiotowa nieruchomość może być nadal wykorzystywana rolniczo tak jak obecnie, jako użytek zielony (łąka). Koszty rekultywacji oszacował na podstawie Katalogu Nakładów Rzeczowych (Tereny zieleni. Kraków 2007) m. in. tabele nr 0206, 0407 oraz danych rynkowych. Metodologię szacowania szkód w związku z koniecznością przeprowadzania rekultywacji opisał na stronie 12 operatu. Podkreślił, że "metodyka określania wartości drzewostanu jest zgodna z zasadą ogólną wynikającą z treści art. 135 ust. 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Poinformował także, że zdjęcia zostały wykonane 5 października 2015 r. i przedstawiają stan prawny nieruchomości w dniu wizji lokalnej. W odpowiedzi na złożone wyjaśnienia skarżący w piśmie z 1 kwietnia 2016 r. przedstawił swoje uwagi do pisma rzeczoznawcy. Podkreślił, że na żadnym etapie kontaktów z rzeczoznawcą nie było mowy, że odszkodowanie będzie obejmować również straty związane z ograniczeniem sposobu korzystania z nieruchomości i zmianami warunków korzystania z nieruchomości". W ocenie właściciela informacje rzeczoznawcy majątkowego są "nierzetelne". Baza transakcji wzięta do wyceny "nie obejmuje terenów zbliżonych lokalizacyjnie". W dalszej części pisma wskazuje, iż w dalszym ciągu nie posiada pełnej informacji dotyczącej określenia współczynnika "S" a także metodyki określającej wartość drzewostanu, na którą powołuje się rzeczoznawca. Mając na uwadze powyższe podtrzymał stanowisko o unieważnienie decyzji i zwrócenie jej do ponownego rozpatrzenia.

W ocenie organu odwoławczego określone w operacie szacunkowym zmniejszenie wartości nieruchomości ustalone zostało w sposób wymagany przez prawo materialne, tj. art. 130, art. 134, art. 152 i art. 154 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami oraz § 43 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego. Zgodnie z art. 134, art. 130 i art. 152 u.g.n., w ocenie organu odwoławczego przedstawiony powyżej operat szacunkowy sporządzony został w sposób prawidłowy i zawiera informacje niezbędne przy dokonywaniu wyceny nieruchomości, tj. wskazanie podstawy prawnej i uwarunkowań dokonywanych czynności, rozwiązań merytorycznych, przedstawienia toku obliczeń oraz wyniku końcowego. Zawarte zostały w nim także elementy wymagane w § 56 ww. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r

Zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 października 2014 r., sygn. akt I OSK 446/13, "Poza zakresem analizy jest kwestia merytorycznej zasadności wyboru metody i techniki szacowania nieruchomości. Rzeczoznawca majątkowy ma swobodę w wyborze właściwego podejścia oraz metody i techniki szacowania. Organ prowadzący postępowanie, nie może wkraczać w merytoryczną zasadność opinii rzeczoznawcy majątkowego, ponieważ nie dysponuje wiadomościami specjalnymi, które posiada biegły. Powinien jednak dokonać oceny operatu szacunkowego pod względem formalnym, tj. zbadać, czy został on sporządzony i podpisany przez uprawnioną osobę, czy zawiera wymagane prawem elementy treści, nie zawiera niejasności pomyłek które powinny być sprostowane lub uzupełnione, aby dokument miał wartość dowodową. Zgodnie z art. 157 ust. 1 u.g.n. jeżeli strony postępowania uważały, że sporządzony na zlecenie organu I instancji operat szacunkowy budzi wątpliwości, mogły zakwestionować prawidłowość jego wykonania przed organizacją zawodową rzeczoznawców majątkowych, która jest właściwa do wyrażania opinii w sprawie prawidłowości wykonania operatu szacunkowego". W przedmiotowej sprawie organ orzekający dokonał oceny operatu szacunkowego w zakresie w jakim był do tego właściwie umocowany i stwierdził, że może on stanowić podstawę do ustalenia odszkodowania należnego skarżacemu, z tytułu szkód powstałych w wyniku przeprowadzenia prac związanych z budową napowietrznej linii elektroenergetycznej WN 400 kV relacji [...]-[...], obniżenia wartości nieruchomości w związku z lokalizacją ww. linii oraz utraconych korzyści. Dodał, że zmniejszenie wartości nieruchomości, o którym mowa w art. 128 ust. 4, nie powinno być utożsamiane z ograniczeniem możliwości inwestycyjnych wynikających ze wskazań miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wskazuje na to orzecznictwo sądów administracyjnych np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 lutego 2000 r. (I S.A 356/99) i wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 12 maja 2011 r. (I S.A./Wa 1671/2010).

Zarzuty zawarte w odwołaniu dotyczące ograniczeń w zagospodarowaniu przedmiotowej nieruchomości wynikają z ograniczeń planistycznych a nie z faktu budowy linii elektroenergetycznej. Ustalenia planu miejscowego stanowią konkretyzację przepisów prawa powszechnie obowiązującego w zakresie możliwości zagospodarowania określonych obszarów gminy, tym samym mogą ograniczać, ze względu na projektowaną funkcję terenu, te wszystkie możliwości zagospodarowania, jakie wynikają bezpośrednio z przepisów prawa powszechnie obowiązującego, które miałby właściciel nieruchomości w przypadku braku planu miejscowego. A więc plan miejscowy stanowi o dopuszczalności zagospodarowania nieruchomości w określony sposób i stanowi jeden z podstawowych elementów wartościotwórczych przy wycenie nieruchomości dla określenia wartości przysługującego do niej prawa własności. Zgodnie z zapisami Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego Gminy [...] działki nr [...], nr [...], nr [...] i [...]położone w [...] leżały w terenie o przeznaczeniu infrastruktury elektroenergetycznej linii 400 kV [...]-[...] z zachowaniem dotychczasowego sposobu użytkowania jako tereny rolne.

W związku z powyższym, organ wskazał, że wpływ na zmniejszenie wartości nieruchomości mają jedynie skutki spowodowane obowiązkiem udostępnienia nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z konserwacją oraz usuwaniem awarii ciągów, przewodów i urządzeń. Zdaniem biegłego przedmiotowa nieruchomość może być nadal wykorzystywana zgodnie z dotychczasowym sposobem użytkowania, jako grunt rolny.

Natomiast roszczenia z tytułu zmian w planie miejscowym reguluje art. 36 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2016, poz. 778, z późn. zm.). Zgodnie z tym przepisem, jeżeli w związku z uchwaleniem planu miejscowego albo jego zmianą korzystanie z nieruchomości lub jej części w dotychczasowy sposób lub zgodny z dotychczasowym przeznaczeniem stało się niemożliwe bądź istotnie ograniczone, właściciel nieruchomości może żądać od gminy odszkodowania za poniesioną rzeczywistą szkodę albo wykupienia nieruchomości lub jej części. Stad podnoszone w odwołaniu plany dotyczące zasadzenia lasu na przedmiotowym gruncie ( w celu uzyskania funduszy unijnych) prawdopodobnie nie zostaną zrealizowane ale ewentualne roszczenia z tego tytułu nie należą do zakresu niniejszego postępowania i mogą być dochodzone na podstawie w/w przepisu art. 36. Zdaniem organu odwoławczego przekonanie strony, że wskazana w operacie szacunkowym cena za wywłaszczoną nieruchomość jest zbyt niska, nie świadczy o wadliwości operatu szacunkowego, który podlegał właściwej ocenie przez organ administracji prowadzący postępowanie jako jeden z dowodów w sprawie - co w niniejszej sprawie miało miejsce. W ocenie organu odwoławczego postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało przeprowadzone wnikliwie, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy został prawidłowo zinterpretowany. Wobec czego nie doszukano się naruszeń przepisów prawa materialnego czy procesowego, które skutkować mogłoby uchyleniem zaskarżonej decyzji. Skarżący w wyniku administracyjnego ograniczenia prawa własności działek nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...] nie został pozbawiony ich własności, może użytkować w dotychczasowy, rolniczy, sposób, co wynika z ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy Wiśniew.

W przedmiotowym postępowaniu skarżącemu G. S. zagwarantowano prawo do czynnego udziału w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwiono wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów, w szczególności do zapoznania się z operatem szacunkowym sporządzonym do przedmiotowego postępowania i ustaleniami w nim zawartymi. Potwierdza to protokół z przeprowadzonej rozprawy administracyjnej oraz zawiadomienia z dnia 11 grudnia 2015 r.

Zarzuty odwołania dotyczące opisu nieruchomości nie zasługują na uwzględnienie bowiem ustalenia przedstawione w protokole z wizji lokalnej zostały podpisane przez właściciela bez uwag. Zdaniem biegłego dla rozpatrywanego przypadku nie następuje zmiana sposobu korzystania z całej nieruchomości na skutek lokalizacji urządzenia tylko istnieje ograniczenie sposobu korzystania w pasie eksploatacyjnym na skutek posadowienia urządzenia. Posadowienie linii nie zmienia dotychczasowego sposobu użytkowania nieruchomości w pasie technologicznym, użytkowanie rolnicze (łąka). Nad działką znajduje się część pasa technologicznego, tj. same przewody i strefa ochronna linii poza skrajnią przewodów, słup nie występuje. Rzeczoznawca majątkowy w operacie szacunkowym stwierdził, że prace inwestycyjne ograniczyły się do podwieszenia na słupach zlokalizowanych poza terenem przedmiotowej nieruchomości. Działki nr [...] i nr [...] po zakończonej inwestycji wymagały całkowitej rekultywacji w zakresie wyrównania i planowania terenu. Ponadto doszło do wycinki brzóz na działce nr [...] a pozostałe gałęzie zostały nieuprzątnięte. Zarówno koszt rekultywacji jak i wycinka drzewostanu czy koszt uprzątnięcia terenu został uwzględniony w wysokości odszkodowania. W związku z tym, że w przypadku przedmiotowych działek planowana linia elektroenergetyczna była uwzględniona w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, to na zmniejszenie wartości nieruchomości miał wpływ jedynie czynnik wymieniony w § 43 ust. 3 pkt 4 ww. rozporządzenia, tj. skutki spowodowane obowiązkiem udostępnienia nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z konserwacją oraz usuwaniem awarii ciągów, przewodów i urządzeń. Kwota wysokości odszkodowania z tytułu ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości z uwagi na przebieg linii elektroenergetycznej 400 kV, nad działkami nr [...], nr [...], nr [...] i [...] położonymi w obrębie [...] gmina [...] wynosi łącznie 2 506 zł.

Ostatecznie organ odwoławczy stwierdził, że w związku z tym, że kwestionowana decyzja odpowiada prawu, nie było podstaw do uwzględnienia odwołania.

G. S. w skardze wniósł o "oddalenie decyzji [...] z dnia [...] lipca 2016" i skierowanie sprawy do ponownego rozpatrzenia z uwagi na zaistniałe uchybienie, ale skierowanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Wojewodzie w [...] ze względu na bliskość urzędników Starostwa i Delegatury Wojewódzkiej, a przez to możliwość znajomości urzędników tych dwóch urzędów w przedmiotowej sprawie. Skierowanie sprawy do ponownego rozpatrzenie winno nastąpić z uwagi na zaistniałe uchybienia, tj. brak podstawy prawnej, na podstawie której można przyjmować przybliżone informacje z map geoportalu, brak informacji w toku postępowania o możliwości odwołania się do Organizacji Zawodowej Rzeczoznawców Majątkowych, brak odniesienia się Wojewody w decyzji do pisma skarżącego, w którym zamieszczone zostały uwagi do pisma rzeczoznawcy.

Wojewoda [...] – w odpowiedzi na skargę – wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji, a w jej motywach odniósł się do treści skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [(Dz. U. z 2017 r., poz. 1369) - zwanej dalej: P.p.s.a.], sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związany – stosownie do art. 134 P.p.s.a. - zarzutami i wnioskami skargi, nie uwzględnił skargi. W konsekwencji uznał, że decyzja Wojewody [...] z [...] lipca 2016 r. i utrzymana nią w mocy decyzja Starosty [...] z [...] stycznia 2016 r. nie naruszają prawa w stopniu kwalifikującym je do wyeliminowania z obrotu prawnego. Tym samym – w wyniku analizy akt sprawy i treści ww. decyzji – nie stwierdzono naruszeń przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy i prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawie. W kontrolowanym postępowaniu administracyjnym podstawę materialno - prawną decyzji o odszkodowaniu stanowiły przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami [(Dz. U. z 2015 r., poz. 1774, ze zm.) – dalej w skrócie: "u.g.n.") oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego [(Dz. U. nr 207, poz. 2109, ze zm.) – zwanego dalej: "rozporządzeniem"). W zakresie ustalenia przedmiotowego odszkodowania ww. ustawa odsyła do odpowiedniego stosowania art. 124 ust. 2 i 4-7 u.g.n. Po wykonaniu prac na osobie lub jednostce organizacyjnej występującej o zezwolenie na ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości, zgodnie z art. 124 ust. 4 u.g.n., ciąży obowiązek przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego, niezwłocznie po założeniu lub przeprowadzeniu ciągów, przewodów i urządzeń, [...]. Jeżeli przywrócenie nieruchomości do stanu poprzedniego jest niemożliwe albo powoduje nadmierne trudności lub koszty, stosuje się odpowiednio art. 128 ust. 4 przewidujący odszkodowanie za szkody powstałe wskutek zdarzeń, o których mowa w art. 124 u.g.n. Odszkodowanie, zgodnie z art. 128 ust. 4 u.g.n., powinno odpowiadać wartości poniesionych szkód, a jeżeli wskutek tych zdarzeń zmniejszy się wartość nieruchomości, odszkodowanie powiększa się o kwotę odpowiadającą temu zmniejszeniu. Natomiast utrata dochodów z nieruchomości i spodziewanych zysków nie są objęte dyspozycją art. 128 u.g.n. W takim przypadku starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, wydaje odrębną decyzję o odszkodowaniu (art. 129 ust. 5 pkt 1 u.g.n.). Wysokość odszkodowania ustala się według stanu i przeznaczenia nieruchomości w dniu pozbawienia lub ograniczenia praw. Ustalenie wysokości odszkodowania następuje po uzyskaniu opinii rzeczoznawcy majątkowego. Oszacowania szkód dokonuje rzeczoznawca majątkowy, który obowiązany jest uwzględnić stan zagospodarowania nieruchomości na dzień wydania decyzji zezwalającej na czasowe zajęcie nieruchomości oraz stan zagospodarowania nieruchomości na dzień zakończenia działań uzasadniających wydanie tej decyzji. Przy określaniu ich wartości ma zastosowanie regulacja prawna objęta § 43 ust. 1 rozporządzenia, o których mowa w art. 128 ust. 4 u.g.n. Miedzy innymi zgodnie z ust. 3 § 43 ww. rozporządzenia przy określaniu zmniejszenia wartości nieruchomości, o którym mowa w art. 128 ust. 4 ustawy, uwzględnia się: 1) zmianę warunków korzystania z nieruchomości; 2) zmianę przydatności użytkowej nieruchomości; 3) trwałe ograniczenie w sposobie korzystania z nieruchomości; 4) skutki spowodowane obowiązkiem udostępnienia nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z konserwacją oraz usuwaniem awarii ciągów, przewodów i urządzeń, o których mowa w art. 124 ust. 1 ustawy. Z kolei w myśl art. 134 u.g.n. podstawę ustalenia wysokości odszkodowania stanowi wartość rynkowa nieruchomości, przy określeniu której uwzględnia się w szczególności jej rodzaj, położenie, sposób użytkowania, przeznaczenie, stan nieruchomości oraz aktualnie kształtujące się ceny w obrocie nieruchomościami. Według art. 152 u.g.n. sposoby określania wartości nieruchomości są uzależnione od przyjętych rodzajów czynników wpływających na wartość nieruchomości, a zgodnie z art. 154 ust. 1 wyboru właściwego podejścia oraz metody i techniki szacowania nieruchomości dokonuje rzeczoznawca majątkowy, uwzględniając w szczególności cel wyceny, rodzaj i położenie nieruchomości, przeznaczenie w planie miejscowym, stopień wyposażenia w urządzenia infrastruktury technicznej, stan jej zagospodarowania oraz dostępne dane o cenach i cechach nieruchomości podobnych.

Organ w zakresie wyceny wysokości odszkodowania oparł się na operacie szacunkowym sporządzonym [...] października 2015 r. przez rzeczoznawcę majątkowego R. O. oraz dodatkowych wyjaśnieniach jakie rzeczoznawca złożył w piśmie z 8 marca 2016 r., będących odpowiedzią na uwagi skarżącego sformułowane pod adresem sporządzonego przez rzeczoznawcę majątkowego operatu szacunkowego w odwołaniu. Przedmiotowy operat stanowił podstawowy dowód w sprawie podlegający ocenie organów w kontekście przepisów postępowania dowodowego, tj. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a. W przedmiotowym operacie rzeczoznawca wskazał, że stanowi on podstawę do ustalenia wartości odszkodowania z tytułu szkód powstałych w wyniku przeprowadzonych prac związanych z budową napowietrznej linii elektroenergetycznej WN 400 kV relacji [...]-[...], obniżenia wartości nieruchomości w związku z lokalizacją ww linii oraz utraconych korzyści stosowne do art. 128 ust. 4 u.g.n. Wycena została wykonana według stanu nieruchomości na dzień wydania decyzji o ograniczeniu prawa własności (1 lipca 2014 r.) oraz stanu na dzień zakończenia działań uzasadniających wydanie decyzji o ograniczeniu prawa własności (21 kwietnia 2015 r.). Zgodnie z jego treścią, wartość rynkową odszkodowania z tytułu poniesionych szkód i kwoty odpowiadającej zmniejszeniu wartości przedmiotowej nieruchomości na skutek przeprowadzenia linii elektroenergetycznej 400 kV [...]-[...] obliczono jako sumę wartości odpowiadającej zmniejszeniu wartości nieruchomości i wynagrodzenia za inne szkody wynikające z procesu budowlanego.

Rzeczoznawca majątkowy ustaleń znajdujących odzwierciedlenie w operacie dokonał na podstawie protokołów z wizji lokalnych [...] września 2015 r. i [...] października 2015 r. podpisanych przez rzeczoznawcę i skarżącego jako właściciela nieruchomości oraz na podstawie protokołu przekazania z [...] marca 2015 r. i oględzin nieruchomości z [...] maja 2015 r. sporządzonych przez przedstawiciela inwestora. W czasie wizji dokonał oględzin przedmiotowej nieruchomości w obrębie pasa technologicznego o szerokości 70 m (35 m od osi linii w obie strony), którego powierzchnia wynosiła odpowiednio dla: działki nr [...] – 18 m², [...]- 415 m², [...]– 11 m², [...]– 11 m² i [...] – 271 m² i wykonał dokumentację fotograficzną. Nie stwierdził zmiany dotychczasowego sposobu użytkowania, szkód w plonach, w budynkach i budowlach w wyniku przeprowadzonych prac związanych z budową napowietrznej linii elektroenergetycznej WN 400 kV [...]-[...]. Na działkach nr [...] i [...] w ogóle nie stwierdził szkód powstałych w wyniku przeprowadzonych prac związanych z budową napowietrznej linii elektroenergetycznej WN 400 kV [...]-[...] ; na działce nr [...] stwierdził głębokie koleiny do 50 cm i, że teren wymaga całkowitej rekultywacji, a brak wycinki drzewostanu; na działce nr [...] stwierdził głębokie koleiny do 0,5 m głębokości, wycinkę brzozy w wieku od 20 do 60 lat i nieuprzątnięte gałęzie. Dalej stwierdził, że na przedmiotowym gruncie brak jest elementów infrastruktury w postaci słupów, bezpośrednio nad nieruchomością przebiegają kable linii WS. Przeprowadzone przez inwestora prace ograniczyły się do podwieszenia przewodów na słupach zlokalizowanych poza terenem przedmiotowej nieruchomości. Przedmiotowe działki nr [...], nr [...], nr [...]i nr [...]użytkowane są rolniczo (łąka) o klasie bonitacyjnej R V i LS IV. Zgodnie z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przyjętego uchwałą nr [...] Rady Gminy [...] z dnia [...] grudnia 2013r. przedmiotowa nieruchomość w części położona była na terenach oznaczonych symbolem 17 E i 18 E – tereny infrastruktury elektroenergetycznej. Zaś w części ww. działek nie objętych planem w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy [...], przyjętym uchwałą Rady Gminy [...] nr [...] z dnia [...] lutego 2015 r., znajdowała się w strefie RE - obejmującej głównie łąki i pastwiska w dolinach rzek i cieków powierzchniowych tworzące podstawowy system przyrodniczy gminy. Na tych terenach zaleca się utrzymanie dotychczasowej funkcji rolnej i rybackiej (również zabudowy z nimi związanej) oraz wprowadzenia uzupełniających zalesień. Opisane przeznaczenie nieruchomości w planie i w studium oraz aktualny sposób użytkowania (działki użytkowane rolniczo) miało decydujący wpływ na wybór rynku objętego analizą. W przedmiotowej sprawie biegły objął analizą rynek gminy [...] i gminy [...] z powiatu [...] w segmencie niezabudowanych działek rolnych, czyli – jak wynika z wyjaśnień biegłego - rynek lokalny. Teren w granicach przedmiotowej nieruchomości znajduje się w sąsiedztwie gruntów rolnych, głównie użytków zielonych oraz gruntów zadrzewionych. Okresem badań objęto przedział od listopada 2013 r. do lipca 2015 r. Rzeczoznawca majątkowy przy określeniu wartości rynkowej części nieruchomości gruntowej niezabudowanej, położonej we wsi [...], w gminie [...], oznaczonej jako działki nr [...] o pow. 0,04 ha, nr [...] o pow. 0,11 ha, nr [...]o pow. 0,05 ha i nr [...]o pow. 0,11 ha - zastosował podejście porównawcze, metodę korygowania ceny średniej. Przedstawiono metodykę ogólną szacowania szkód o charakterze trwałym, czyli występujących przez cały okres istnienia urządzenia infrastruktury technicznej na nieruchomości i wpływających na zmniejszenie wartości nieruchomości i szkód o charakterze tymczasowym, czyli dotyczących strat w produkcji rolniczej, ogrodniczej, leśnej, sadowniczej i występujących przez pewien okres czasu (utracone pożytki) (str. 9 – 11 operatu).

Dokonując oszacowania wartości odszkodowania w zakresie:

1) obniżenia wartości nieruchomości: oszacowano wartość jednostkową gruntów Wn (cena średnia – wartość 1 m²), określono powierzchnię gruntów o trwałym ograniczonym sposobie korzystania Pt i oszacowano współczynnik S – określający obniżenie wartości nieruchomości w obszarze oddziaływania urządzenia i określono go na podstawie umiejscowienia trasy linii energetycznej, stanu techniczno – użytkowego nieruchomości oraz jej przeznaczenia w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego i studium, kalkulacji własnych oraz literatury. Ostatecznie przyjęto S = 0,2. W efekcie określono obniżenie wartości nieruchomości: działki nr [...] – 19 zł, działki nr [...] – 409 zł, działki nr [...]– 12 zł i działki nr [...] – 267 zł (str. 12 – 16 operatu);

2) oszacowania wartości szkód tymczasowych i utraconych korzyści względem działek nr [...] i [...] wskazano, że wartość szkody na działce nr 504 jest równa kosztom rekultywacji (przywrócenia do stanu pierwotnego) w wysokości 742 zł, a na działce nr [...] też kosztom rekultywacji w wysokości 630 zł i uprzątnięcia terenu oraz wartości wyciętych drzew w wysokości 288 + 139 = 427 zł (str. 16 - 18 operatu). Dochodząc ostatecznie do wyniku końcowego wyceny wyliczono wartość odszkodowania na kwotę 2 506 zł (str. 18 operatu). Dodatkowo rzeczoznawca w wyjaśnieniach dotyczących treści operatu szacunkowego zawartych w piśmie z [...] marca 2016 r. podkreślił, że w protokołach z wizji lokalnej sam skarżący własnym podpisem potwierdził, że podczas prac budowlanych powstały szkody w pasie technologicznym napowietrznej linii elektroenergetycznej WN 400 kV relacji [...][...]. Na działkach nr [...] i [...] nie było szkód powstałych w czasie prac budowlanych, były jednak szkody w pasie technologicznym w postaci zmniejszenia wartości nieruchomości. Przedmiotowe działki były użytkowane rolniczo jako łąka (użytek zielony) i częściowo zadrzewiona. Biegły dokonał analizy rynku nieruchomości niezabudowanych. Ze względu na przeznaczenie i sąsiedztwo przedmiotowych działek przyjął do porównań transakcje gruntami rolnymi. Wartość nieruchomości będącej przedmiotem wyceny określił w drodze korekty ceny średniej nieruchomości podobnych współczynnikami korygującymi, uwzględniającymi różnice w poszczególnych cechach tych nieruchomości. Biegły też wyjaśnił, że w operacie szacunkowym uwzględnił zmniejszenie wartości nieruchomości w pasie technologicznym stosując współczynnik S = 0,2, który zgodnie z Tymczasową Notą Interpretacyjną "Zasady określenia wartości szkód spowodowanych budową infrastruktury podziemnej i nadziemnej" przyjmowany jest w przedziale 0,15-0,2 dla gruntów rolnych. Zdaniem biegłego współczynnik na poziomie 0,2 przyjmowany jest powszechnie dla tego typu szkód na gruntach rolnych. Obniżenie wartości nieruchomości rolnych w pasie technologicznym wynika m. in. z zakazu nasadzeń pod napowietrzną linią elektroenergetyczną 400 kV drzew i krzewów o wysokości powyżej 3,0 m. Przedmiotowa nieruchomość może być nadal wykorzystywana rolniczo tak jak obecnie, jako użytek zielony (łąka). Koszty rekultywacji oszacowano na podstawie Katalogu Nakładów Rzeczowych oraz danych rynkowych. Metodologię szacowania szkód w związku z koniecznością przeprowadzania rekultywacji opisał na stronie 12 operatu. Podkreślił również, że "metodyka określania wartości drzewostanu jest zgodna z zasadą ogólną wynikającą z treści art. 135 ust. 5 u.g.n. Wyjaśnił, że zdjęcia zostały wykonane 5 października 2015 r. i przedstawiają stan nieruchomości w dniu wizji lokalnej.

W ocenie Sądu ocena operatu szacunkowego dokonana przez organ odwoławczy jest prawidłowa. W ocenie tej uwzględniono treść operatu, uwagi skarżącego i treść dodatkowych wyjaśnień rzeczoznawcy. Sąd podzielił stanowisko organu odwoławczego, że podważany przez skarżącego operat szacunkowy został sporządzony zgodnie z wymogami formalnymi określonymi w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego oraz nie zawiera wad prowadzących do stwierdzenia naruszenia przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Operat szacunkowy sporządzony został w sposób prawidłowy i zawiera informacje niezbędne przy dokonywaniu wyceny nieruchomości, tj. wskazuje przedmiot i zakres wyceny, podstawy prawne opracowania operatu, opis i określenie stanu nieruchomości, dane techniczne urządzeń elektroenergetycznych na nieruchomości, metodologie wyceny wysokości odszkodowania, oszacowanie wartości odszkodowania i wynik końcowy wyceny. Zawarte zostały nim także elementy wymagane w § 56 ww. rozporządzenia. Podkreślenia również wymaga, że o doborze atrybutów rynkowych nieruchomości decyduje rzeczoznawca majątkowy. Zgodnie z obowiązującymi w tej materii przepisami prawa, to rzeczoznawcy majątkowi dokonują oceny wartości rynkowej nieruchomości (art. 150 ust. 1 pkt 1 i ust. 5 u.g.n.), to oni mają prawo wstępu na nieruchomość (art. 155 ust. 4 u.g.n.) i to oni dokonują analizy danych o nieruchomościach (art. 155 ust. 1 u.g.n.), dysponując w tej materii wiedzą specjalistyczną.

Słusznie organ odwoławczy podkreślił, że w operacie szacunkowym zmniejszenie wartości nieruchomości ustalone zostało w sposób odpowiadający regulacjom art. 130, art. 134, art. 152 i art. 154 u.g.n. i § 43 rozporządzenia. Dalej, że zmniejszenie wartości nieruchomości, o którym mowa w art. 128 ust. 4 u.g.n., nie powinno być utożsamiane z ograniczeniem możliwości inwestycyjnych wynikających ze wskazań miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wskazuje na to orzecznictwo sądów administracyjnych, w tym wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 lutego 2000 r. (sygn. akt I S.A 356/99), zawierający tezę, że: "Przy ustalaniu wysokości odszkodowania, o której mowa w ustawie o gospodarce nieruchomościami, wlicza się również zmniejszoną wartość nieruchomości, jeżeli wynikała ona z przeprowadzonych przewodów elektrycznych. Zmniejszenie tej wartości musi nastąpić w wyniku zrealizowanej inwestycji, a nie ograniczeń wynikających z planu zagospodarowania przestrzennego, który niezależnie od tego, kiedy zostanie zrealizowany może ograniczać możliwość korzystania z danej nieruchomości, a co za tym idzie zmniejsza jej wartość.". Powyższe stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zostało potwierdzone w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 12 maja 2011 r. (sygn. akt I SA/Wa 1671/2010). W sprawie ograniczenia w zagospodarowaniu przedmiotowej nieruchomości wynikają z ograniczeń planistycznych, a nie z faktu budowy linii elektroenergetycznej. Ustalenia planu miejscowego stanowią konkretyzację przepisów prawa powszechnie obowiązującego w zakresie możliwości zagospodarowania określonych obszarów gminy, tym samym mogą ograniczać, ze względu na projektowaną funkcję terenu, te wszystkie możliwości zagospodarowania, jakie wynikają bezpośrednio z przepisów prawa powszechnie obowiązującego, które miałby właściciel nieruchomości w przypadku braku planu miejscowego. Plan miejscowy stanowi o dopuszczalności zagospodarowania nieruchomości w określony sposób i stanowi jeden z podstawowych elementów wartościotwórczych przy wycenie nieruchomości dla określenia wartości przysługującego do niej prawa własności. W związku z powyższym wpływ na zmniejszenie wartości nieruchomości mają jedynie skutki spowodowane obowiązkiem udostępnienia nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z konserwacją oraz usuwaniem awarii ciągów, przewodów i urządzeń. Rzeczoznawca majątkowy w operacie szacunkowym stwierdził, że prace inwestycyjne ograniczyły się do podwieszenia na słupach zlokalizowanych poza terenem przedmiotowej nieruchomości. W związku z tym, że w przypadku przedmiotowych działek planowana linia elektroenergetyczna była uwzględniona w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, to na zmniejszenie wartości nieruchomości ma wpływ jedynie czynnik wymieniony w § 43 ust. 3 pkt 4 rozporządzenia, tj. skutki spowodowane obowiązkiem udostępnienia nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z konserwacją oraz usuwaniem awarii ciągów, przewodów i urządzeń. Jak podkreślił rzeczoznawca majątkowy, przedmiotowa nieruchomość może być nadal wykorzystywana zgodnie z dotychczasowym sposobem użytkowania, jako grunt rolny. Innymi słowy, nie następuje zmiana sposobu korzystania z całej nieruchomości na skutek lokalizacji urządzenia, tylko istnieje ograniczenie sposobu korzystania w pasie eksploatacyjnym na skutek posadowienia urządzenia. Posadowienie linii nie zmienia dotychczasowego sposobu użytkowania nieruchomości w pasie technologicznym, nadal możliwe użytkowanie rolnicze (łąka). Nad nieruchomością znajduje się część pasa technologicznego, tj. same przewody i strefa ochronna linii poza skrajnią przewodów, zaś słup nie występuje.

Według Sądu trafne też są wskazania organu odwoławczego zwracające uwagę na fakt, że przekonanie strony, iż wskazana w operacie szacunkowym cena za wywłaszczoną nieruchomość jest zbyt niska, nie świadczy o wadliwości operatu szacunkowego; skarżący w wyniku administracyjnego ograniczenia prawa własności działek nr [...], nr [...], nr [...]i nr [...]nie został pozbawiony ich własności, może użytkować je w dotychczasowy – rolniczy - sposób, co wynika z ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy [...].

Z kolei roszczenia z tytułu zmian w planie miejscowym reguluje art. 36 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2016, poz. 778, ze zm.) i roszczenia z tego tytułu nie należą do zakresu niniejszego postępowania, ale mogą być dochodzone na wskazanej podstawie prawnej.

W kontekście treści skargi należy jeszcze zauważyć:

- po pierwsze, że niesłuszne jest twierdzenie skarżącego, że dane dotyczące działek (szerokości, powierzchni) organy i biegły oparli wyłącznie na geoportalu. Rozmiar szkód powstałych na działkach nr [...],[...],[...] i [...] na skutek ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości został ustalony przez rzeczoznawcę majątkowego, jak wyżej już wskazano, na podstawie ustaleń z wizji w terenie (karty 47-50 akt Starosty). Z czynności tej dla każdej działki oddzielnie został sporządzony protokół, zawierający opis szkód powstałych na danej działce na skutek prac budowlanych, opis sąsiedztwa i otoczenia, stan zagospodarowania, dostęp do infrastruktury, dostęp do drogi publicznej. Protokoły zostały podpisane przez rzeczoznawcę majątkowego i przez skarżącego bez uwag. Rzeczoznawca majątkowy korzystał także z ustaleń protokołu z oględzin nieruchomości sporządzonego 8 maja 2015 r. przez przedstawiciela inwestora przy udziale właściciela nieruchomości, który odmówił jego podpisania i protokołu przekazania z 19 marca 2015 r. sporządzonego przez przedstawiciela inwestora (karty 51-52 akt Starosty). Kopie tych dokumentów zostały załączone do operatu szacunkowego. Stan przedmiotowych działek, po zakończeniu inwestycji, dokumentują także zdjęcia wykonane przez inwestora (karty 89-91 akt Starosty) i rzeczoznawcę majątkowego (karty 61-67 akt Starosty). Dodać też należy, że rzeczoznawca majątkowy w procesie wyceny szkód i obniżenia wartości nieruchomości powstałych w wyniku przeprowadzenia prac związanych z budową linii 400 kV relacji [...]-[...], powierzchnię nieruchomości uzyskał na podstawie dokumentu wydanego [...] września 2015 r. przez Starostwo Powiatowe w [...] nr [...] "Zbiór danych [...] - dotyczy działek ewidencyjnych" (karta 46 akt Starosty). Wszystkie parametry techniczne rzeczoznawca przyjął zgodnie z dokumentacją przekazaną przez zamawiającego. Lokalizację urządzenia przesyłowego na przedmiotowych działkach, tj. przewody linii oraz obszar pasa technologicznego przedstawiają załączniki mapowe stanowiące integralną część decyzji Starosty [...] z [...] lipca 2014 r. o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości. Według tych danych szerokość pasa technologicznego linii wynosiła 70 m (po 35 m od osi linii w obie strony), natomiast powierzchnia pasa technologicznego na przedmiotowej nieruchomości wynosiła - dla działki nr [...] - 18 m2, dla działki nr [...] - 415 m2, dla działki nr [...]- 11 m2, dla działki nr [...]- 271 m2 (str. 7 operatu). Określona w operacie szacunkowym wartość szkód oraz obniżenie wartości nieruchomości bez wątpienia mogły stanowić podstawę do ustalenia odszkodowania z tego tytułu; - po drugie, skarżący podniósł, że organ nie poinformował (nie pouczył) go o możliwości skorzystania z trybu przewidzianego w art. art. 157 ust. 1 u.g.n. Tymczasem organy - w świetle obowiązujących przepisów - nie miały takiego obowiązku. W tej kwestii należy odwołać się do treści art. 9 K.p.a., który stanowi, że organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Zgodnie z poglądami ukształtowanymi w orzecznictwie na temat brzmienia tej ogólnej zasady postępowania administracyjnego, Sąd wskazuje, że obowiązek ustanowiony w omawianej regulacji zasadniczo zamyka się w granicach przedmiotowych i czasowych wyznaczonych przez toczące się postępowanie administracyjne w sprawie indywidualnej. Zasady informowania stron, wyrażonej w komentowanym przepisie, nie można rozciągać na wszystkie relacje pomiędzy obywatelem a organem administracji publicznej (wyrok NSA z 29.11.2000 r., I SA/Gd 1185/98); nie można interpretować jako środek zastępujący aktywność stron, a sprowadzający się do instruowania ich przez organ o wyborze optymalnego sposobu postępowania (wyrok NSA z 27.08.1997 r., III SA 66/96); na obowiązek organu przejawiający się udzielaniem porad prawnych czy doradztwa w postępowaniu (wyrok NSA z 27.03.1998 r., I SA/Łd 489/98); nie można utożsamiać z obowiązkiem zawiadamiania strony o powszechnie obowiązujących, publikowanych aktach prawnych (wyrok NSA z 9.01.2003 r., I SA 1520/02). W kodeksie postępowania administracyjnego ustanowiono szereg przepisów, które konkretyzują obowiązek udzielania informacji stronom. Należą do nich przede wszystkim te przepisy, które obligują organ administracji publicznej do zamieszczenia stosownych pouczeń w pismach kierowanych do stron postępowania (np. art. 7 § 1 – pouczenie o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym sprawy i złożenia wyjaśnień, art. 64 § 2 - pouczenie o skutkach prawnych nieusunięcia w terminie braków podania, art. 101 § 2 - pouczenie o skutkach prawnych zawieszenia postępowania na żądanie strony, art. 107 § 1 - pouczenie o dopuszczalności i trybie wniesienia środka zaskarżenia w odniesieniu do decyzji administracyjnej);

- po trzecie, skarżący zarzuca organowi odwoławczemu nieodniesienie się w zaskarżonej decyzji do jego pisma z 1 kwietnia 2016 r., w którym zamieścił uwagi do wyjaśnień rzeczoznawcy dokonanych w piśmie z 8 marca 2016 r.). Niemniej – według Sądu – analizy przedmiotowego pisma skarżącego dokonano łącznie z odwołaniem skarżącego i jej wynik stanowią rozważania organu odwoławczego zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji;

- po czwarte, dotychczas przytaczane przez Sąd w trakcie powyższych rozważań treści zaskarżonej decyzji (uzasadnienia) nie przemawiają za trafnością stwierdzenia skarżącego jakoby decyzja z [...] lipca 2016 r. była w 95 % kopią decyzji organu pierwszej instancji z [...] stycznia 2016 r.;

- po piąte, zarzut skarżącego dotyczący czasookresu rozpoznawania kontrolowanej sprawy nie może odnieść skutku w kontrolowanym postępowaniu, którego przedmiotem była decyzja ustalająca odszkodowanie. Skarżący, jeżeli uważał, że organy w trakcie rozpoznawania sprawy pozostają w zwłoce, albo przewlekają jej rozpoznanie, miał prawo skorzystania z takich instytucji postępowania sądowoadministracyjnego jak skarga na bezczynność czy przewlekłość działania organu.

Wszystko to dowodzi, że sprawa została wyjaśniona w sposób dający podstawy do ostatecznego jej rozstrzygnięcia. W poczynionych ustaleniach organy nie tylko oparły się na niezbędnej wycenie, ale i uznając taką potrzebę, organ II instancji uzupełnił postępowanie dowodowe. Uzyskał od rzeczoznawcy stosowne wyjaśnienia względem wątpliwości zgłaszanych przez skarżącego. Nadto, skarżącemu zagwarantowano prawo do czynnego udziału w każdym stadium postępowania, w tym zapoznanie się z operatem szacunkowym, a przed wydaniem decyzji umożliwiono wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów.

Powyższe dowodzi, że zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja zostały wydane zgodnie z prawem. W konsekwencji zarzuty skargi okazały się bezzasadne.

W tym stanie rzeczy Sąd – na mocy art. 151 P.p.s.a. – oddalił skargę.