Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 1463/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2018-04-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6205 Nadzór sanitarny
Hasła tematyczne: Inspekcja sanitarna
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: Art. 44b
journal: Dz.U. 2005 nr 179 poz 1485
law: Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Kutzner Sędziowie WSA Janusz Bociąga (spr.) WSA Hanna Knysiak-Sudyka Protokolant sekretarz sądowy Honorata Kuźmicka-Wełna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi D. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 20 września 2017 r. nr [...] w przedmiocie zakazu wprowadzenia do obrotu produktów I. skargę oddala, II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na rzecz adwokata A. K. kwotę 240,00 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, podwyższoną o stawkę podatku od towarów i usług obowiązującą dla tego rodzaju czynności w dniu orzekania.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Inspektor Sanitarny decyzją z dnia 20 września 2017 r. znak [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w związku z art. 44b, art.44c ust. 4, 5, 6, i art. 4 pkt 11a, pkt 27, pkt 34 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii (zwana dalej: u.o.p.n.), oraz art. 104 § 1, art. 107 § 1 i art. 108 § 1 K.p.a., po rozpatrzeniu odwołania D. S., od decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] 2017 r., zakazującej wprowadzania do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej:

a) produktu o nazwie "T H T" (w postaci białego proszku) zawierającego w swoim składzie PV8, a-PVT, 3-dezoksy-3,4-MDPV związki spełniające definicję środka zastępczego w rozumieniu ustawy o przeciwdziałania narkomanii.

b) produktu o nazwie "A S A" (w postaci suszu roślinnego), zawierającego w swoim składzie PV8, a-PVT, 3-dezoksy-3,4-MDPV związki spełniające definicję środka zastępczego w rozumieniu ustawy o przeciwdziałania narkomanii.

c) produktu o nazwie "S D A" (w postaci suszu roślinnego), zawierającego w swoim składzie MDMB-CHMICA związek, który od dnia 17 września 2016 r. został wpisany Rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 24 sierpnia 2016 r. w sprawie wykazu nowych substancji psychoaktywnych do wykazu nowych substancji psychoaktywnych.

d) produktu o nazwie "K A" (w postaci czarnej zbitej masy), zawierającego w swoim składzie AB-CHMINACA związek, który od dnia 17 grudnia 2015 r. został wpisany Rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 27 listopada 2015 r. w sprawie wykazu nowych substancji psychoaktywnych do wykazu nowych substancji psychoaktywnych.

e) produktu o nazwie "C T" (w postaci beżowego proszku) zwierającego w swoim składzie 4-CMC związek, który od dnia 17 września 2016 r. został wpisany Rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 24 sierpnia 2016 r. w sprawie wykazu nowych substancji psychoaktywnych do wykazu nowych substancji psychoaktywnych oraz a-PVT, związek spełniający definicję środka zastępczego.

f) produktu o nazwie "M C" (w postaci białych kryształów), zawierającego w swoim składzie 3-CMC związek, który od dnia 17 września 2016 r. został wpisany Rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 24 sierpnia 2016 r. w sprawie wykazu nowych substancji psychoaktywnych do wykazu nowych substancji psychoaktywnych oraz a-PVT, związek spełniający definicję środka zastępczego.

g) produktu o nazwie "A B" (w postaci suszu roślinnego), zawierającego w swoim składzie MDMB-CHMICA oraz NM-2201 związki, które od dnia 17 grudnia 2015 r. zostały wpisane Rozporządzeniem Ministra Zdrowia z 27 listopada 2015 r. w sprawie wykazu nowych substancji psychoaktywnych do wykazu nowych substancji psychoaktywnych oraz orzekającej o przepadku na rzecz Skarbu Państwa i zniszczeniu na koszt strony postępowania, produktów zabezpieczonych w trakcie kontroli w dniu 1 lipca 2016 r. zgodnie z protokołem kontroli [...] oraz protokołem pobrania próbek [...] i postanowieniem nr [...] o zabezpieczeniu produktów w sklepie "G" w Z o nazwach:

a) "T H T" w ilości 2 szt.

b) "A S A" w ilości 2 szt.

c) "S D A" w ilości 4 szt.

d) "A B" w ilości 1 szt.

W niniejszej sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny .

W dniu 1 lipca 2016 r. pracownicy Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego przeprowadzili w sklepie "G" w Z ul. N, kontrolę w zakresie przestrzegania przez przedsiębiorcę przepisów regulujących zakaz wprowadzania do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej środków zastępczych, ze względu na uzasadnione podejrzenie, że sprzedawane w sklepie produkty mogą stwarzać bezpośrednie zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi.

Podczas kontroli stwierdzono, iż w obrocie znajdują się produkty w opakowaniach jednostkowych o nazwach: "THT" - 3 szt, "A S A" - 3 szt., "S D A" - 5 szt. "K A" - 1 szt., "C T" - 1 szt., "M C" - 1 szt., "A B" - 2 szt. Produkty te posiadły znamiona środków zastępczych, za czym przemawiała forma handlowa tych produktów, brak prawidłowego oznakowania (składu, przeznaczenia i pochodzenia produktu, brak opisu w języku polskim), w trakcie kontroli zabezpieczono te produkty zgodnie z protokołem poboru prób nr [...] z dnia 1 lipca 2016 r. oraz postanowieniem o zabezpieczeniu produktu [...] z dnia l lipca 2016 r.

Decyzją z dnia [...] 2016 r., znak: [...], Powiatowy Inspektor Sanitarny wycofał z obrotu oraz zatrzymał poprzez przejęcie i przechowanie zabezpieczone produkty, na czas niezbędny do przeprowadzenia oceny i badań ich bezpieczeństwa, tj. na okres nieprzekraczający 18 miesięcy, wstrzymał wprowadzanie do obrotu ww. produktów, co do których zachodziło podejrzenie, że są środkami zastępczymi oraz nakazał zaprzestania prowadzenia działalności na okres 3 miesięcy licząc od dnia przeprowadzenia kontroli.

W dniu 4 lipca 2016 r. przedstawiciele Powiatowego Inspektora Sanitarnego udali się do sklepu przy ul. N w Z celem dostarczenia decyzji D. S. zaplombowania sklepu w związku zarządzeniami wynikającymi z przedmiotowej decyzji. D. S. osobiście odebrał decyzję. Decyzję tę odesłał do PIS, twierdząc, że nie jest jej adresatem. D. S. złożył odwołanie do Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, który utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy decyzją z dnia [...] 2016 r., znak: [...]. Na decyzję tą strona złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który oddalił ją wyrokiem z dnia 11 kwietnia 2017 r., sygn. akt III SA/Kr 1519/16.

Następnie Powiatowy Inspektor Sanitarny przekazał biegłym Uniwersytetu Katedra i Zakład Medycyny Sądowej zabezpieczone podczas kontroli produkty w celu przeprowadzenia badań na obecność substancji w nich zawartych. Dnia 21 listopada 2016 r., została sporządzona opinia sądowo - lekarska z przeprowadzonych badań toksykologicznych. Opina wykazała, że

1. T H T- PV8, a-PVT, 3-dezoksy-3,4-MDPV

2. A S A - PV8, a-PVT, 3-dezoksy-3,4-MDPV

3. S D A MDMB-CHMICA

4. K A AB-CHMINACA

5. C T 4-CMC, a-PVT, lidokaina

6. M C - 3-CMC

7. A B -> MDMB-CHMICA, NM-2201

substancja PV8 - spełnia definicję środka zastępczego w rozumieniu ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii

a-PVT spełnia definicję środka zastępczego w rozumieniu ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii .

3-dezoksy-3,4-MDPV spełnia definicję środka zastępczego w rozumieniu ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii

MDMB-CHMICA spełnia definicję nowel substancji psychoaktywnej.

AB-CHMINACA spełnia definicję nowel substancji psychoaktywnej.

4-CMC -spełnia definicję nowej substancji psychoaktywnej.

NM-2201- spełnia definicje nowej substancji psychoaktywnej.

Lidokaina jest lekiem przeciwbólowym stosowanym w medycynie do miejscowego znieczulania i przeciwarytmicznego. Lidokaina jest składnikiem produktów leczniczych, które podlegają kontroli przez ustawę z dnia 6 września 2001 r. prawo farmaceutyczne.

Wskazane powyżej związki obecne w składzie tych produktów wyczerpują pojęcie środka zastępczego oraz nowej substancji psychoaktywnej w rozumieniu art. 4 pkt 11a i pkt 27 u.o.p.n.

Powiatowy Inspektor Sanitarny dysponując powyższą Ekspertyzą Sądowo - Lekarską Uniwersytetu wydał decyzję o nałożeniu na D. S. kary pieniężnej z art. 52a ust. 1 u.o.p.n. w wysokości 30 000 zł za naruszenie ustawowego zakazu wprowadzania do obrotu środków zastępczych i nowych substancji psychoaktywnych.

Od tej decyzji strona wniosła odwołanie do Inspektora Sanitarnego, który decyzją z dnia 28 lutego 2018 r. utrzymał zaskarżoną decyzję. Na tą decyzję D. S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Sąd skargę oddalił wyrokiem z dnia 12 września 2018 r., sygn. akt III SA/Kr 1462/17.

Prowadząc dalsze postępowanie Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny decyzją z dnia [...] 2017r. orzekł o zakazie wprowadzania do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej produktów o nazwach 1."T H T" 2."A S A" 3."S D A". 4. "K A" 5."C T" 6. "M C" 7."A B" oraz przepadek na rzecz Skarbu Państwa przez zniszczenie produktów a) "T H T - 2 szt. b) "A S A" - 2 szt. c) "S D A" - 4 szt. d) "A B" - 1 szt. na koszt Strony postępowania.

Od tej decyzji organu I Instancji D. S. wniósł odwołanie. Zaskarżył decyzję w całości i wniósł o jej uchylenie i umorzenie postępowania. Stwierdził, że jest niezadowolony, ponieważ pisma (decyzje) powinny być adresowane do podmiotu, który prowadził działalność gospodarczą, a nie do niego.

Wojewódzki Inspektor Sanitarny rozpoznając odwołanie stwierdził, że zarzut jest nieuzasadniony i ogólnikowy. Jest chybiony nie tylko z powodu wcześniejszych decyzji organów I i II instancji ale również z powodu stanowiska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, który w nieprawomocnym wyroku z dnia 11 kwietnia 2017 r, sygn. akt. III SA/Kr 1519/16 wyraźnie podzielił stanowisko organów wskazując, iż D. S. był osobą wprowadzającą do obrotu środki zastępcze i nowe substancje psychoaktywne.

Zgodnie z wykładnią przepisów art. 52a w związku z art. 4 pkt 34 u.o.p.n., dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 2 czerwca 2015 r., sygn. akt II OSK 2684/13, pojęcie "wprowadzania do obrotu" środków zastępczych, o których mowa w art. 4 pkt 34 u.o.p.n., oznacza każde udostępnianie ich odpłatnie lub nieodpłatnie osobom trzecim zarówno niebędącym jak i będącym ich konsumentami tj. nabywającymi je w celu własnego spożycia.

Zdaniem Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego organ I instancji trafnie przyjął, iż D. S. wprowadzał do obrotu odpłatnie, osobom trzecim produkty w postaci saszetek zawierających w swoim składzie środki zastępcze i nowe substancje psychoaktywne, co zostało potwierdzone w sprawozdaniu sądowo - lekarskim z dnia 21 listopada 2016 r., zwane potocznie "dopalaczami". Fakt wprowadzania do obrotu środków zastępczych znalazł potwierdzenie w okolicznościach faktycznych i zgromadzonych dowodach. Brak danych dotyczących właściciela sklepu wynika z udzielania przez D. S. wymijających odpowiedzi osobom kontrolującym. Powyższe pozwalało uznać D. S. za osobę wprowadzająca do obrotu środki zastępcze i nowe substancje psychoaktywne w miejscu ogólnodostępnym. Fakt oferowania ww. środków jest niesporny. W świetle powyższego podniesione przez skarżącego argumenty są bezzasadne i nie mogą stanowić podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji.

Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniósł D. S. zarzucając naruszenie:

1/ art. 7, art. 11, art. 77 § 1, art. 80, art. 136 oraz art. 107 § 3 K.p.a. poprzez niepodjęcie przez organ I i II instancji niezbędnych czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, co skutkowało brakiem jego prawidłowego ustalenia i błędnym ustaleniem, że w dniu 4 lipca 2016 r. skarżący prowadził działalność gospodarczą w punkcie sprzedaży o nazwie "G" i wprowadzał w nim do obrotu środki zastępcze, a także poprzez brak właściwego uzasadnienia faktycznego i prawnego wydanych w sprawie decyzji oraz brak wyjaśnienia zasadności przesłanek, którymi kierowały się organy;

2/ art. 7 Konstytucji RP w związku z art. 6 oraz art. 8 K.p.a. poprzez niedziałanie przez organy I oraz II instancji w granicach prawa i w formach wskazanych przez prawo oraz w sposób budzący zaufanie uczestników postępowania do władzy publicznej, w tym nie podjęcie czynności zmierzających do dokładnego ustalenia jaki podmiot prowadził działalność handlową w lokalu o nazwie "G";

3/ art. 9 K.p.a. poprzez nieinformowanie skarżącego o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogły mieć wpływ na ustalenie jego praw i obowiązków;

4/ art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji pomimo, że wydana została z naruszeniem przepisów prawa zarówno procesowego jak i materialnego;

5/ art. 44 c ust. 1 w związku z art. 4 pkt 34 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii poprzez dokonanie przez organy obu instancji błędnej wykładni pojęcia "wprowadzanie do obrotu" tj. przyjmującej, że dotyczy ono udostępnienia ich odpłatnie lub nieodpłatnie osobom trzecim, podczas gdy prawidłowa wykładnia tego pojęcia nakazuje przyjąć, że nie będzie wprowadzaniem do obrotu sprzedaż środków zastępczych klientom nabywającym je na własny użytek.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że skarżący nie jest właścicielem sklepu, a jedynie został tam zatrudniony na podstawie umowy o pracę zawartej w formie ustnej. Zatem skarżący nie prowadził działalności gospodarczej w przedmiotowym lokalu. Tym samym skarżącego nie można uznać za wprowadzającego do obrotu substancje zakazane. W konkluzji wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie, wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz.1369), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną. Dokonując oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia w ramach tak zakreślonej kognicji, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji objętej skargą.

Ustalenia zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji znajdują potwierdzenie w zgromadzonych w sprawie dowodach i Sąd uznał je za prawidłowe.

Na wstępie należy wskazać że rozpatrywana aktualnie sprawa przez WSA jest już trzecią skargą rozpoznawaną przez Sąd z tego samego zdarzenia (kontroli) będąca kolejnym etapem postępowania administracyjnego wobec skarżącego.

W pierwszym rzędzie wskazać należy na szereg zmian jakim poddawane były regulacje prawne dotyczące tzw. środków zastępczych. Biorąc pod uwagę, że do kontroli sanitarnej w sklepie prowadzonym przez skarżącego w Z doszło w dniu 1 lipca 2016 r. stwierdzić należy, iż zastosowanie w sprawie znajdzie regulacja w brzmieniu obowiązującym w tymże właśnie dniu, co oznacza, że znajdą w niej zastosowanie przepisy ustawy z dnia 25 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii w brzmieniu określonym ustawą z dnia 24 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.2015.875), która w objętym niniejszym postępowaniem zakresie weszła w życie z dniem 1 lipca 2015 r.

Zgodnie z definicją ustawową zawartą w art. 4 pkt 27 ustawy w brzmieniu obowiązującym od 1 lipca 2015 r. środek zastępczy to produkt zawierający co najmniej jedną nową substancję psychoaktywną lub inną substancję o podobnym działaniu na ośrodkowy układ nerwowy, który może być użyty zamiast środka odurzającego lub substancji psychotropowej lub w takich samych celach jak środek odurzający lub substancja psychotropowa, których wytwarzanie i wprowadzanie do obrotu nie jest regulowane na podstawie przepisów odrębnych; do środków zastępczych nie stosuje się przepisów o ogólnym bezpieczeństwie produktów.

Powyższa nowelizacja ustawy z dnia 25 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii wprowadziła nadto do systemu prawnego pojęcie nowej substancji psychoaktywnej, definiując ją w art. 4 pkt 11a jako substancję pochodzenia naturalnego lub syntetycznego w każdym stanie fizycznym, o działaniu na ośrodkowy układ nerwowy, określoną w przepisach wydanych na podstawie art. 44b ust. 2.

Szczególnie istotne zmiany ustawa z dnia 24 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii oraz niektórych innych ustaw wprowadziła w art. 44b i art. 44c ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii regulujących problematykę wytwarzania i wprowadzania do obrotu środków zastępczych i nowych substancji psychoaktywnych.

W brzmieniu obowiązującym do dnia 30 czerwca 2015 r. art. 44b ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii zakazywał wytwarzania i wprowadzania do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej środków zastępczych, zaś art. 44c stanowił, iż w przypadku stwierdzenia wytwarzania lub wprowadzania do obrotu środka zastępczego lub produktu, co do którego zachodzi podejrzenie, że jest on środkiem zastępczym, właściwy państwowy inspektor sanitarny stosuje odpowiednio przepisy art. 27c ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej.

Art. 44b ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii stanowi w ust. 1, iż zakazuje się wytwarzania, przywozu i wprowadzania do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej: 1) środków zastępczych; 2) nowych substancji psychoaktywnych. Jednocześnie w nowododanym ust. 2 ustawodawca wskazał, że minister właściwy do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia, wykaz nowych substancji psychoaktywnych obejmujący te substancje lub ich grupy, uwzględniając wpływ tych substancji na zdrowie lub życie ludzi lub możliwość spowodowania szkód społecznych.

W przypadku zaistnienia okoliczności wskazanych w hipotezie normy zawartej w art. 44c ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii właściwy państwowy inspektor sanitarny winien zastosować środki prawne o jakich mowa w tym przepisie.

1. W przypadku stwierdzenia wytwarzania lub wprowadzania do obrotu produktu, co do którego zachodzi uzasadnione podejrzenie, że jest on środkiem zastępczym lub nową substancją psychoaktywną, właściwy ze względu na miejsce wytwarzania lub wprowadzania do obrotu państwowy inspektor sanitarny nakazuje, w drodze decyzji, wstrzymanie wytwarzania tego produktu lub wycofanie go z obrotu, na czas niezbędny do przeprowadzenia badań mających na celu ustalenie, czy jest on środkiem zastępczym lub nową substancją psychoaktywną, nie dłuższy jednak niż 18 miesięcy.

2. Główny Inspektor Sanitarny podaje do publicznej wiadomości informację o wydaniu decyzji, o której mowa w ust. 1, przez ogłoszenie na swojej stronie podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej nazwy produktu, nazwy producenta, rodzaju opakowania i jego wielkości.

3. W przypadku wydania decyzji, o której mowa w ust. 1, właściwy państwowy inspektor sanitarny:

1) dokonuje zabezpieczenia produktu, co do którego zachodzi uzasadnione podejrzenie, że jest on środkiem zastępczym lub nową substancją psychoaktywną;

2) nakazuje zaprzestanie prowadzenia działalności w pomieszczeniach lub obiektach służących wytwarzaniu lub wprowadzeniu tego produktu do obrotu, na czas niezbędny do usunięcia zagrożenia, nie dłuższy niż 3 miesiące.

4. Państwowy inspektor sanitarny właściwy ze względu na miejsce wytwarzania lub wprowadzania do obrotu produktu, o którym mowa w ust. 1, zakazuje, w drodze decyzji, jego wytwarzania lub wprowadzania do obrotu, nakazuje jego wycofanie z obrotu, a także orzeka o jego przepadku na rzecz Skarbu Państwa i zniszczeniu, jeżeli ten produkt jest środkiem zastępczym albo nową substancją psychoaktywną.

5. Państwowy inspektor sanitarny, który wydał decyzję, o której mowa w ust. 4, jest organem właściwym w sprawie zniszczenia produktu będącego przedmiotem tej decyzji.

6. Koszty prowadzonego postępowania i badań, o których mowa w ust. 1, w wyniku których stwierdzono, że badany produkt, o którym mowa w ust. 1, jest środkiem zastępczym albo nową substancją psychoaktywną, oraz koszty zniszczenia tego produktu ponosi strona postępowania.

7. Właściwy państwowy inspektor sanitarny wydaje decyzję ustalającą wysokość kosztów, o których mowa w ust. 6, określając 7-dniowy termin płatności, licząc od dnia, w którym decyzja ustalająca wysokość kosztów stała się ostateczna.

8. Zabezpieczenie, o którym mowa w ust. 3 pkt 1, oraz egzekucja należności, o których mowa w ust. 6, następują w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

9. Od kwoty należności, o których mowa w ust. 6, nalicza się odsetki ustawowe, poczynając od dnia, w którym upłynął termin ich płatności.

10. Należności, o których mowa w ust. 6, ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat, licząc od dnia, w którym decyzja ustalająca te należności stała się ostateczna.

11. Jeżeli w wyniku badań, o których mowa w ust. 1, stwierdzono obecność substancji niebędącej nową substancją psychoaktywną, ale wykazującej działanie na ośrodkowy układ nerwowy, podmiot, który przeprowadził to badanie, zawiadamia Zespół o wyniku tego badania.

12. Badania mające na celu ustalenie, czy produkt, o którym mowa w ust. 1, jest środkiem zastępczym lub nową substancją psychoaktywną, przeprowadzają podmioty, w tym jednostki naukowe, posiadające przygotowanie naukowo-merytoryczne, techniczne oraz infrastrukturę, umożliwiające ustalenie, czy badany produkt jest środkiem zastępczym lub nową substancją psychoaktywną, w szczególności określenie:

1) pochodzenia substancji o działaniu na ośrodkowy układ nerwowy zidentyfikowanej w wyniku badań;

2) mechanizmu działania tej substancji;

3) jej aktywności farmakologicznej;

4) działań niepożądanych, w tym skutków somatycznych i psychicznych u ludzi.

13. Minister właściwy do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia, wykaz podmiotów, o których mowa w ust. 12, mając na względzie zapewnienie sprawności postępowania prowadzonego przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej.

Sąd zwraca uwagę na to, że ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 783 ze zm.), przepisem art. 44b statuuje zakaz wytwarzania i wprowadzania do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej środków zastępczych oraz nowych substancji psychoaktywnych.

W art. 4 pkt 27 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii środek zastępczy został zdefiniowany jako substancja pochodzenia naturalnego lub syntetycznego w każdym stanie fizycznym lub produkt, roślina, grzyb lub ich część, zawierająca taką substancję, używane zamiast środka odurzającego lub substancji psychotropowej lub w takich samych celach jak środek odurzający lub substancja psychotropowa, których wytwarzanie i wprowadzanie do obrotu nie jest regulowane na podstawy przepisów odrębnych; do środków zastępczych nie stosuje się przepisów o ogólnym bezpieczeństwie produktów. Zgodnie z art. 4 pkt 34 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, wprowadzeniem do obrotu jest udostępnianie osobom trzecim, odpłatnie lub nieodpłatnie, środków odurzających, substancji psychotropowych, prekursorów lub środków zastępczych. W przypadku wydania decyzji, o której mowa w art. 44c ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, zgodnie z art. 44c ust. 3 tej ustawy, właściwy państwowy inspektor sanitarny:

Decyzja wydana w niniejszej sprawie jest zatem konsekwencją decyzji wydanej w dniu [...] 2016 r. znak: [...], nakazującej wycofać z obrotu zatrzymane produkty na czas niezbędny do przeprowadzenia oceny i badań oraz nakazu zaprzestania prowadzenia działalności w punktu sprzedaży na okres 3 miesięcy. Wyżej opisana decyzja była przedmiotem odrębnej skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, która została rozpoznana w sprawie o sygn. akt III SA/Kr 1519/16. Wyrokiem z dnia 11 kwietnia 2018 r. Sąd skargę oddalił, wyrok ten nie jest prawomocny. Zarzuty skargi wniesionej w niniejszej sprawie są w istocie irrelewantne dla jej rozstrzygnięcia, gdyż dotyczą okoliczności stanowiących podstawę wydania decyzji nakazującej wycofanie z obrotu z punktu sprzedaży o nazwie "G" w Z przy ul. N wyżej opisanych produktów. Podkreślić należy, że w przedmiotowej sprawie organ nie dysponował luzem decyzyjnym, był związany treścią cytowanych wyżej przepisów, a także faktem, że została już wydana decyzja nakazująca wycofać z obrotu zatrzymane produkty.

W szczególności Sąd podkreśla, że organy prawidłowo ustaliły okoliczność, że skarżący nie tylko był obecny w kontrolowanym punkcie sprzedaży, ale także oferował, czyli wprowadzał do obrotu odpłatnie, osobom trzecim produkty w postaci saszetek zawierających środki o niewiadomym składzie, pochodzeniu i przeznaczeniu, zwane powszechnie "dopalaczami". Stosownie do art. 4 pkt 34 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii przez wprowadzanie do obrotu, należy rozumieć udostępnienie osobom trzecim, odpłatnie lub nieodpłatnie, środków odurzających, substancji psychotropowych, prekursorów, środków zastępczych lub nowych substancji psychoaktywnych. W odniesieniu do zarzutu, że skarżący jako sprzedawca nie może być uznany za osobę wprowadzającą środki zastępcze do obrotu należy podkreślić, że skarżący jako osoba pełnoletnia posiadająca pełna zdolność do czynności prawnych powinien wiedzieć o rodzaju sprzedawanych środków jako środków zastępczych także w związku z kontrolami PPIS, prowadzonymi w obecności skarżącego i informowaniem o przyczynach zabezpieczenia zakwestionowanych produktów oraz nieprawidłowym działaniu sklepu. Posiadał więc wiedzę na temat substancji wykorzystywanych w sprzedawanych produktach i ich niebezpiecznym działaniu. Otrzymał on również decyzje administracyjne w przedmiocie wstrzymania wprowadzania do obrotu zakwestionowanych produktów do czasu przeprowadzenia badań. W tych okolicznościach pomimo faktu, że skarżący był pracownikiem, wprowadzał do obrotu zakazane produkty.

Zarzut, że jako pracownik nie mógł wprowadzać do obrotu zakazanych produktów jest niesłuszny. Niewątpliwie pracownik musi swoją pracę wykonywać starannie i sumiennie, stosując się do poleceń przełożonych ale tylko o ile nie dotyczą one działań sprzecznych z prawem lub umową. Zgodnie z art. 4 pkt 34 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii wprowadzeniem środków zastępczych do obrotu jest ich udostępnienie osobom trzecim, odpłatnie lub nieodpłatnie. Bez znaczenia jest rola i status tych osób trzecich w procesie dystrybucji owych środków. Karze pieniężnej podlega każda osoba uczestnicząca w procederze wprowadzania środków zastępczych do obrotu, gdyż wymierza się ją każdemu podmiotowi udostępniającemu te środki osobom trzecim (por. wyrok NSA z dnia 15 grudnia 2015 r., sygn. akt II OSK 975/14). Z punktu widzenia normy art. 52a ustawy obojętne jest zatem zarówno to, czy dane udostępnienie środka zastępczego było pierwotnym, czy też kolejnym etapem wprowadzenia do obrotu, jak również to, jaką rolę spełniała osoba udostępniająca środek zastępczy, a więc, czy działała na własny rachunek, czy w ramach współsprawstwa, w tym w ramach łączącego ją stosunku prawnego z inną osobą (np. stosunku pracy, zlecenia).

Skarżący na żadnym etapie postępowania nie chciał wskazać w czyim imieniu działał, nie chciał także podać danych podmiotu, który go zatrudnił. Twierdzenia takie są nie tylko pozbawione zwykłego zdrowego rozsądku, ale wskazują na lekceważący stosunek skarżącego do organów państwowych, w tym organów kontroli. Sąd podkreśla, że rację ma organ odwoławczy podnosząc, że "nie może być tak, aby ktoś kto utrudnia postępowanie następnie zarzucał jego wadliwe prowadzenie organowi, któremu prowadzenie tego postępowania uniemożliwia". Skarżący nie odpowiadał na stawiane mu w trakcie kontroli pytania twierdząc, że nie wie, kto jest najemcą lokalu oraz kto go zatrudnił. Takie twierdzenia są absolutnie niewiarygodne, a w tej sytuacji, skoro skarżący był jedyną osobą w lokalu, w którym były oferowane do sprzedaży wyżej opisane produkty, trafnie przyjęły organy, że skarżący wprowadzał je do obrotu, gdyż nie było nikogo innego, kto mógłby dokonać ich sprzedaży. Lokal był dostępny dla potencjalnych kupujących w godzinach wskazanych na informacji znajdującej się na drzwiach. Należy podkreślić, że nie ma żadnego znaczenia okoliczność, czy skarżący prowadził jakąkolwiek działalność gospodarczą. Stroną niniejszego postępowania jest bowiem podmiot wprowadzający do obrotu środki zastępcze, niekoniecznie w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Decyzja, jaka została wydana w sprawie niniejszej, może być skierowana do każdej osoby lub podmiotu, który prowadzi w pomieszczeniu jakąkolwiek działalność, w wynik której udostępnia, a zatem stwarza, nawet niejako "przy okazji", możliwość nabywania w szczególności środków zastępczych przez inne osoby.

Z powyższych przyczyn nie jest zasadny zarzut, iż organy nie ustaliły w sposób prawidłowy strony postępowania i adresowały decyzję do osoby, która nie jest stroną w rozumieniu art. 28 K.p.a. Skarżący trafnie został uznany za osobę wprowadzającą wyżej opisane produkty do obrotu, a skoro tak, jest on stroną niniejszego postępowania.

W sprawie najpierw zachodziły warunki do zastosowania wobec skarżącego materialnoprawnej podstawy z art. 44c ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii do wydania decyzji nakazującej wycofanie z obrotu opisanych decyzją produktów na czas niezbędny do przeprowadzenia oceny i badań ich bezpieczeństwa, nie dłuższy jednak niż 18 miesięcy. Jak już była mowa wyżej, powyższa decyzja była przedmiotem oceny Sądu pod kątem legalności w postępowaniu toczącym się pod sygn. III SA/Kr 1519/16 Następnie badania przeprowadzone w Pracowni Toksykologii Katedry i Zakładu Medycyny Sądowej Uniwersytetu potwierdziły, że zabezpieczone produkty są środkami zastępczymi lub nowymi substancjami psychoaktywnymi. Zatem zaistniała podstawa do wydania decyzji w oparciu o art. 52a ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii o nałożeniu kary pieniężnej na skarżącego oraz na podstawie art.44c ust. 4, 5, 6 decyzji o zakazie wprowadzania do obrotu zakazanych substancji ich przepadku i zniszczenia na koszt strony oraz nadanie tej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Należy wskazać, że skarżący D. S. nie tylko był obecny w kontrolowanym punkcie sprzedaży, ale osobiście sprzedawał, czyli wprowadzał do obrotu odpłatnie, osobom trzecim produkty w postaci saszetek zawierających środki o niewiadomym składzie, pochodzeniu i przeznaczeniu, zwane potocznie "dopalaczami".

Wprowadzony art. 44b ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii zakaz wytwarzania i wprowadzania do obrotu środków zastępczych, z uwagi na cechy tych substancji i produktów, określone w art. 4 pkt 27 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii implicite (domyślnie) zawiera ustalenie, że środki te stwarzają zagrożenie dla zdrowa i życia ludzi. Z tych względów do postępowań w przedmiocie podejrzenia, że takie środki są wytwarzane lub wprowadzane do obrotu, ma zastosowanie przepis art. 10 § 2 K.p.a. zezwalający - z uwagi na niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego - na odstąpienie od zasady czynnego udziału strony w każdym stadium postępowania i umożliwienia wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszenia żądań. Tym samym zarzut skarżącego o pozbawieniu go możliwości udziału w postepowaniu jest zupełnie bezzasadny.

Powyższe wywody oznaczają, że organy inspekcji sanitarnej prawidłowo zastosowały w sprawie art. 44 b oraz art. 44c ust. 4, 5, 6 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, a zastosowanie tych przepisów poprzedziły zebraniem kompletnego materiału dowodowego wystarczającego dla podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie. Za niezasadny uznać zatem należy podniesiony w skardze zarzut naruszenia przepisów postępowania – art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a. poprzez zaniechanie czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i braku wyczerpującego zebrania materiału dowodowego.

Mając powyższe na względzie Sąd uznał, że skarga nie zawiera żadnego zarzutu mogącego być uwzględnionym albowiem organy administracyjne obu instancji nie naruszyły prawa materialnego, które miałoby wpływ na wynik sprawy, ani nie naruszyły przepisów postępowania, które mogłyby mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a zatem na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzeczono - jak w wyroku.