Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt IV SA 1328/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2004-05-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 609  Gospodarka wodna, w tym ochrona wód, budownictwo wodne, melioracje, zaopatrzenie w wodę
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Ślusarczyk (spr.) Sędzia WSA Hanna Raszkowska Asesor WSA Irena Szczepkowska Protokolant Romualda Gumińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 maja 2004 r. sprawy ze skargi Burmistrza Gminy Miejskiej na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" r. nr "[...]" w przedmiocie odmowy odroczenia terminu płatności opłaty podwyższonej za wprowadzanie ścieków do wód bez pozwolenia wodnoprawnego w II kw. 2002 r. - oddala skargę.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 28 października 2002 r. Burmistrz Miasta Z. zwrócił się do Marszałka Województwa z wnioskiem o odroczenie na okres 5 lat podwyższonych opłat z tytułu wprowadzania ścieków do wód gruntowych za II kwartał 2002 w kwocie 78.724,80 zł podając, że w 1999 r. podpisana została umowa na opracowanie koncepcji gospodarki ściekowej na terenie miasta i gminy Z. oraz przedstawiono harmonogram prac podjętych w związku z planowaną inwestycją.

Marszałek Województwa decyzją z dnia 4 listopada 2002 r. odmówił odroczenia terminu płatności opłaty podwyższonej za odprowadzanie ścieków do wód bez pozwolenia wodno-prawnego w II kwartale 2002 r.

W uzasadnieniu podano, iż strona wystąpiła z wnioskiem w niniejszej sprawie w dniu 28 października 2002 r., zaś winien być on wniesiony do organu przed upływem terminu uiszczenia opłaty tj. do 31 lipca 2002 r. w związku z tym żądanie strony nie spełnia wymogów z art. 318 ust. l prawa ochrony środowiska.

Po rozpoznaniu odwołania Burmistrza Miasta Z. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. decyzją z 7 stycznia 2003 r. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Powołało się na art. 317 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. Nr 62 póz 627 ze zm), który daje podstawę do odroczenia terminu płatności podwyższonej opłaty za korzystanie ze środowiska na wniosek podmiotu zobowiązanego do jej uiszczenia w przypadku terminowej realizacji przedsięwzięcia, którego wykonanie zapewni usunięcie przyczyn ponoszenia podwyższonych opłat. Jednakże w myśl art. 318 ust. 2 ustawy Prawo ochrony środowiska wniosek o odroczenie terminu płatności opłaty lub kary powinien zostać złożony do właściwego organu przed upływem terminu, w którym powinny być one uiszczone.

Dalej organ II instancji stwierdził, że zgodnie z art. 285 ust. 2 ustawy Prawo ochrony środowiska podmiot korzystający ze środowiska wnosi opłatę do końca miesiąca następującego po upływie każdego kwartału. Zatem termin do złożenia wniosku o odroczenia terminu płatności opłaty za II kwartał2002 r. upłynął w dniu 31 lipca 2002 r., zaś wniosek wpłynął do organu I instancji w dniu 28 października 2002 r..

Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego nie można było uwzględnić zarzutu strony, iż uchybienie terminu do złożenia wniosku było wynikiem sporu pomiędzy stroną a organem co do podmiotu uprawnionego do jego wniesienia. W tej sytuacji bowiem, skuteczny wniosek mógł wnieść, każdy z podmiotów tj. zarówno Gmina Z. jak i Przedsiębiorstwo Usług Komunalnych w Z.

Jednakże z ustaleń Samorządowego Kolegium Odwoławczego wynikało, iż przed 28 października 2002 r. żaden z tych podmiotów nie składał wniosku o odroczenie terminu płatności opłaty za II kwartał 2002 r.

Termin określony w art. 318 ust l ma charakter terminu prawa materialnego i nie podlega przywróceniu.

Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego wniósł Burmistrz Miasta Z., zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego tj art. 317 ustawy Prawo Ochrony Środowiska, przez przyjęcie, iż wniosek został złożony po upływie ustawowego terminu, zażądał uchylenia w całości zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

W ocenie skarżącej Samorządowe Kolegium Odwoławcze powinno wziąć pod wzgląd to, że sprawa legitymacji do wystąpienia z wnioskiem o odroczenie terminu płatności opłaty od początku budziła duże wątpliwości i dla organów administracji, które badały ten temat stwarzała niezmierne trudności. Bowiem już w decyzji z dnia l lipca 2002 r. Marszałek Województwa po rozpatrzeniu formalnego wniosku Urzędu Miejskiego w Z. o odroczenie terminu płatności opłaty wydał orzeczenie odmawiające wszczęcia postępowania administracyjnego co do odroczenia opłaty za I kwartał 2002 r. Wyrażając pogląd, że z uwagi na zawarcie przez Gminę Z. umowy o charakterze zobowiązaniowym z Przedsiębiorstwem Usług Komunalnych Sp. z o.o. w Z. o świadczenie usług polegających na eksploatacji sieci budowli, urządzeń wodnych, kanalizacyjnych i budynków towarzyszących oraz dostawę wody, odbiór ścieków i ich oczyszczanie - odprowadzającym ścieki jest Przedsiębiorstwo Usług Komunalnych Sp. z o.o. w Z. Dalej Marszałek stwierdził w swojej decyzji, że Urząd Miejski nie wykazał, że jest stroną w sprawie w rozumieniu art. 28 kpa.

Decyzja ta została następnie uchylona przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. (decyzją z 26 sierpnia 2002 r.) a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia, przy czym Samorządowe Kolegium Odwoławcze prezentowało już inny pogląd, że podmiot korzystający ze środowiska traktuje się bardzo szeroko. Dlatego skarżący decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w niniejszej sprawie zarzucił, że nie badano w ogóle kwestii legitymacji do złożenia wniosku.

Zdaniem skarżącego spór co do podmiotu, miał fundamentalne znaczenie dla terminowości zachowań skarżącego.

Skarżący zarzucił też, że nie brano pod uwagę kwestii przewlekłości postępowania administracyjnego. Przy porównaniu przekroczenia terminów załatwiania sprawy, spór co do tego, kto jest legitymowany do złożenia wniosku spowodował, że skarżący nie był w stanie przesłać wniosku w terminie.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji, co do wpływu przewlekłości postępowania na rozstrzygnięcie, zarzut ten Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało za niezrozumiały.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

W sprawie bezspornym jest, że wniosek o odroczenie terminu płatności podwyższonej opłaty za korzystanie ze środowiska za II kwartał 2002 r. skarżący złożył do organu I instancji 28 października 2002 r. zgodnie z art. 318 ust l ustawy Prawo ochrony środowiska wniosek ten powinien zostać złożony przed upływem terminu, w którym powinna być uiszczona opłata. Termin ten reguluje art. 285 ust. 2 powyższej ustawy wskazując, że korzystający ze środowiska wnosi opłatę do końca miesiąca następującego po upływie każdego kwartału. Zatem bezdyskusyjnie wynika z tych przepisów, iż wniosek dotyczący opłaty za II kwartał 2002 r. powinien być złożony do 31 lipca 2002 r. Powyższy termin nie został więc zachowany.

Słusznie podaje Samorządowe Kolegium Odwoławcze, że termin z art. 318 ust l ustawy Prawo ochrony środowiska jest terminem prawa materialnego. W związku z czym niedotrzymanie tego terminu powoduje utratę uprawnienia do otrzymania odroczenia terminu płatności, niezależnie od przyczyny tego uchybienia, co więcej termin ten nie może być nawet przywrócony.

Prawdą oczywiście jest, że w toczącym się postępowaniu dotyczącym wniosku o odroczenie terminu płatności opłaty za I kwartał 2002 r. - organ I instancji uznał, że skarżący nie jest legitymowany w tamtym postępowaniu. Jednak organ II instancji pogląd ten słusznie zrewidował uchylając decyzję Marszałka Województwa.

Można zatem przyjąć, że skarżący był w niepewności co do tego kto może wystąpić z wnioskiem dotyczącym odprowadzania ścieków z terenu Z. w II kwartale 2002 r. W ocenie Sądu nie było to jednak przeszkodą do złożenia wniosku dotyczącego II kwartału. Staranność i dbałość o własne interesy powinna doprowadzić do złożenia wniosku bez względu na toczące się inne postępowanie i wyrażane w nim stanowiska, bowiem decyzje w tamtym postępowaniu nie były prawomocne.

Ustawodawca wyznaczył ostateczny termin, do którego należy złożyć wniosek i nie przewidział żadnych odstępstw.

Przyjęcie stanowiska skarżącego co do możliwości uznania, że termin ten został dotrzymany, wiązałoby się z koniecznością ustalenia daty do której w takich przypadkach wniosek taki można złożyć. Terminu takiego nie sposób określić ze względu na brak regulacji takiej sytuacji. To dodatkowo przesądza o słuszności stanowiska zajętego przez organy I i II instancji, że termin z art. 318 ust l nie został przez skarżącego dotrzymany.

Skarżący zarzucił w skardze naruszenie art. 317 ustawy Prawo ochrony środowiska polegające na tym, iż nie badano kto jest uprawniony do złożenia wniosku. Także ten zarzut jest niezasadny. Jak bowiem słusznie zauważa Kolegium kwestia legitymacji procesowej strony nie stanowi przesłanki powołanego artykułu, więc nie może być mowy o jego naruszeniu w tym kontekście. Skoro sam skarżący składając wniosek wskazał, że jest stroną a Kolegium nie miało co do tego wątpliwości , szczególnie w kontekście poprzednio toczącego się postępowania dotyczącego wniosku za I kwartał 2002 r., to nie było potrzeby szczegółowego analizowania tego problemu.

Na marginesie można jednak dodać, że stanowisko Kolegium co do tego, iż skarżący jest legitymowany czynnie w niniejszym postępowaniu Sąd podziela.

Gmina jest właścicielem oczyszczalni, z której działalnością związany jest obowiązek ponoszenia podwyższonych opłat za korzystanie ze środowiska. Umowa zawarta między Gminą a Przedsiębiorstwem Usług Komunalnych w Z. dotyczy eksploatacji oczyszczalni, przy czym umowa ściśle określa zakres obowiązków i uprawnień tego ostatniego. Niewątpliwie obciążenie jednostki administrującej podwyższoną opłatą odnosi skutek finansowy także w stosunku do gminy.

Przedsiębiorstwo Usług Komunalnych w Z. nie uzyskało prawa do podejmowania i prowadzenia jakichkolwiek przedsięwzięć związanych z eksploatacją oczyszczalni. Więc przyjęcie braku legitymacji gminy w postępowaniu prowadziłoby do sytuacji gdy właściciel oczyszczalni realizujący przedsięwzięcie, o którym mowa w art. 317 ust l Prawa ochrony środowiska, nie mógłby uzyskać odroczenia terminu płatności opłaty tylko ze względu na to, że powierzył eksploatację oczyszczalni innej osobie. Byłoby to rozwiązanie niekorzystne dla skarżącego a to nie było zamiarem skargi. Ponadto pojęcie podmiotu korzystającego ze środowiska należy traktować szeroko odnosząc je zarówno do podmiotów zobowiązanych do posiadania pozwolenia na korzystanie ze środowiska, jak też korzystających ze środowiska bez takiego pozwolenia.

Skarżący wskazał taż na wpływ przewlekłości postępowania na rozstrzygnięcie, jednak w jakim sensie, tego nie określił, więc nie sposób odnieść się do tego zarzutu.

W tych okolicznościach zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego i poprzedzająca ja decyzja organu I instancji nie naruszają prawa, wobec czego Sąd na podstawie art. 151 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Z 2002 r. Nr 153 póz 1270) skargę oddalił.