Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 798/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-02-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6219 Inne o symbolu podstawowym 621
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Stwierdzono wydanie  uchwały z naruszeniem prawa
Powołane przepisy: article: art. 94 ust. 1
journal: Dz.U. 2015 poz 1515
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - tekst jednolity
article: art. 147 par. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk (spr.), Sędziowie WSA Adam Lipiński, Maria Werpachowska, , Protokolant sekretarz sądowy Agnieszka Wiechowicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lutego 2018 r. sprawy ze skargi B.G. na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie niezakwalifikowania do zamiany lokalu i nieumieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu stwierdza wydanie zaskarżonej uchwały z naruszeniem prawa.


UZASADNIENIE

Zarządu Dzielnicy [...] (dalej także jako Zarząd Dzielnicy) uchwałą z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 6 ustawy z dnia 15 marea 2002 r. o ustroju miasta stołecznego Warszawy (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r. poz. 1438) i § 6 pkt 8 uchwały nr XLVI/1422/2008 Rady m.st. Warszawy z dnia 18 grudnia 2008 r. w sprawie przekazania dzielnicom m.st. Warszawy do wykonywania niektórych zadań i kompetencji m.st. Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. z 2016 r. poz.6725) oraz § 45 pkt 5 Statutu Dzielnicy [...], stanowiącego załącznik nr 11 do uchwały nr LXX/ 2182/2010 Rady m.st. Warszawy z dnia 14 stycznia 2010 r. w sprawie nadania statutów dzielnicom miasta stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. z 2016 r. poz. 420), a także § 24 ust.1 oraz § 22 ust 2 pkt 1 uchwały nr LVIII/1751/2009 Rady m.st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu m.st. Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. z 2009 r. Nr 132, poz. 3937 ze zm. – dalej jako uchwała z dnia 9 lipca 2009 r.) w zw. z Protokołem Komisji Mieszkaniowej nr [...] z dnia [...] listopada 2016 r., odmówił zakwalifikowania B.G. do zamiany lokalu i umieszczenia na liście osób oczekujących na zawarcie umowy najmu lokalu na czas nieoznaczony z mieszkaniowego zasobu m.st. Warszawy.

W uzasadnieniu powyższej uchwały Zarząd Dzielnicy wskazał, iż B.G. (rozwiedziona – lat 49) w dniu 31 października 2016 r. złożyła wniosek o zamianę obecnie zajmowanego lokalu nr [...] przy ul. [...] na mieszkanie o większej powierzchni użytkowej i mieszkalnej z pełnym wyposażeniem sanitarno-technicznym. Wskazała, iż zajmuje dwupokojowy lokal z aneksem kuchennym o powierzchni użytkowej 31,24 m2, w tym powierzchni mieszkalnej 20,84 m2, wyposażony w instalację elektryczną, wodno-kanalizacyjną, oraz łazienkę z w.c. Z uwagi na brak centralnego ogrzewania zmuszona jest ogrzewać mieszkanie energią elektryczną i ponosić z tego tytułu wysokie koszty. Lokal zajmuje wnioskodawczyni wraz z czwórką dzieci w wieku 20, 18, 16, 14 lat, które pragną mieć trochę przestrzeni dla siebie.

Organ podniósł, iż wnioskodawczyni ma zadłużenie w opłatach czynszowych jednakże we wrześniu 2015 r. zawarła porozumienie restrukturyzacyjne (zadłużenie ogółem 14.495,72 zł, do spłaty 50% w okresie 4 lat) i zgodnie z zawartymi w mim zapisami wywiązuje się z ustalonych zobowiązań finansowych. Dlatego też tytuł do powyższego lokalu został zainteresowanej przywrócony w marcu 2016 r. Średni miesięczny dochód na 1 osobę w rodzinie (za okres ostatnich 6 miesięcy przed złożeniem wniosku) wyniósł 857,89 zł.

Komisja Mieszkaniowa rozpatrywała sprawę w dniu [...] listopada 2016 r. (protokół nr [...]) i uznała, że okres spłaty jest jeszcze za krótki by pozytywnie zaopiniować wniosek.

Wobec powyższego Zarząd Dzielnicy [...], w oparciu o § 22 ust. 2 pkt 1 uchwały z dnia 9 lipca 2009 r., odmówił zakwalifikowania B.G. do umieszczenia na liście osób oczekujących na zamianę lokalu i na zawarcie umowy najmu na czas nieoznaczony z mieszkaniowego zasobu m.st. Warszawy. Stwierdził, iż należy monitorować sprawę i w przypadku dalszego regularnego spłacania bieżącego czynszu i rat zadłużenia przez najemcę należy poinformować wnioskodawczynię o możliwości złożenia nowego wniosku.

Uchwała Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] stała się przedmiotem skargi wniesionej przez B.G. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżąca podniosła, iż zaskarżona uchwała została wydana z naruszeniem § 22 ust. 2 pkt 1 uchwały z dnia 9 lipca 2009 r.

W uzasadnieniu skargi strona wskazała, iż w dniu [...] września 2015 r. wnioskodawczyni podpisała porozumienie w sprawie restrukturyzacji zadłużenia (nr [...]), regularnie spłaca zadłużenie zgodnie z ustalonym w porozumieniu harmonogramie spłat, a od dwóch miesięcy (marzec, kwiecień 2017 r.) o 100 zł więcej niż przewidziane w harmonogramie. Ponadto w związku ze zwrotem podatku, skarżąca wpłaciła w kwietniu 2017 r. jednorazowo kwotę 2000 zł, w związku z tym pozostała jej do spłaty kwota 2.100 zł. Regularnie płaci również czynsz bieżący. W celu przyspieszenia spłaty zadłużenia złożyła również w grudniu 2016 r. prośbę o umożliwienie jej odpracowania części zadłużenia jako dodatkowego działania na rzecz szybszej spłaty ciążącego długu. W marcu 2017 r. otrzymałam odpowiedź o pozytywnych rozpatrzeniu jej wniosku.

W ocenie skarżącej, w jej sprawie § 22 ust. 2 pkt 1 uchwały z dnia 9 lipca 2009 r. nie ma zastosowania i Zarząd Dzielnicy powinien zweryfikować treść podjętej uchwały oraz umieścić skarżącą na liście osób oczekujących na zamianę lokalu na większy. Skarżąca bowiem wywiązuje się z obowiązków najemcy, przestrzega warunków najmu, jak również pozostaje w szczególnej sytuacji rodzinnej i zdrowotnej. Szybka zamiana dotychczas zajmowanego przez rodzinę skarżącej lokalu jest niezbędna dla powstrzymania dalszej degradacji psychicznej i emocjonalnej jej dzieci, poprawienia warunków sanitarno-technicznych z powodu stanu zdrowia wnioskodawczyni i jej dzieci, możliwości wypełniania przez dzieci obowiązków szkolnych, ze względów pedagogicznych i społecznych. Skarżąca podkreśliła, iż wraz z czwórką dzieci jest ofiarą przemocy domowej. Dzieci mają 14, 17, 18 i 21 lat. Nadal pozostają pod opieką psychiatrów, psychologów i pedagogów. Rodzina jest pod stałą opieką kuratora sądowego, asystenta rodziny z Ośrodka Pomocy Społecznej. Syn 14 letni przebywa w Ośrodku [...]. Przebywa tam na stałe w ciągu tygodnia, a w weekendy wraca do domu. Syn czyni postępy w nauce i zachowaniu i do końca roku 2017 powinien wrócić do domu. Pozostałe dzieci, w tym pełnoletnie nadal się uczą. Zajmowany obecnie lokal mieszkalny składa się z jednego dużego i jednego bardzo małego pokoju połączonego z kuchnią, w którym niemożliwym staje się wyodrębnienie minimalnej przynajmniej przestrzeni do nauki, wypoczynku, czy możliwości zaproszenia przez dzieci rówieśników. W małym pokoju połączonym z kuchnią mieści się wyłącznie łóżko. Taka sytuacja powoduje głęboką frustrację dzieci, rodzi konflikty i pogłębia problemy natury psychologicznej, emocjonalnej i pedagogicznej. Narastają konflikty miedzy dziećmi i między skarżącą a dziećmi, ponieważ wszyscy "siedzą sobie na głowach" nie mając minimum intymności. Z tych też powodów wniosek o zmianę uchwały z dnia [...] grudnia 2016 r. i umieszczenie skarżącej na liście oczekujących na zamianę dotychczas zajmowanego lokalu na większy, jest zasadny.

W odpowiedzi na skargę Zarząd Dzielnicy wniósł o jej oddalenie w całości. Podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały podkreślono, iż § 22 ust. 2 pkt 1 uchwały z dnia 9 lipca 2009 r. nie narzuca konieczności pozytywnego rozpatrzenia sprawy. Wszystkie argumenty skarżącej były brane pod uwagę przy każdorazowej analizie sprawy, w tym także fakt, że marcu i kwietniu 2017 r. zainteresowana wpłaciła wyższe raty restrukturyzacyjne (w kwietniu ratę o 2099 zł wyższą), jednakże dalej pozostaje dług do spłacenia. Wywiązanie się przez dłużnika z porozumienia restrukturyzacyjnego (nawet w krótszym czasie) nie powoduje wcześniejszego umorzenia zadłużenia. W ocenie Zarządu Dzielnicy [...] nie można na dzień wnoszenia odpowiedzi na skargę odpowiedzieć, czy zostanie zrealizowane zawarte przez skarżącą porozumienie restrukturyzacyjne - tym bardziej, że obecnie osiągane przez rodzinę dochody uprawniają tylko do najmu lokalu socjalnego. Ponieważ zapisy uchwały z dnia 9 lipca 2009 r. dotyczące zamiany (w tym § 8) nie mają charakteru obligatoryjnego, Zarząd Dzielnicy [...] kolejny raz dokonał wnikliwej analizy wniosku zainteresowanej i uwzględniając rekomendacje Komisji Mieszkaniowej Rady Dzielnicy [...] (czynnika kontroli społecznej) uznał, że zasadna była odmowa zakwalifikowania skarżącej do zamiany lokalu i umieszczenia na liście osób oczekujących na zawarcie umowy najmu lokalu na czas nieoznaczony.

Pełnomocnik skarżącej ustanowiony z urzędu w piśmie z dnia 4 sierpnia 2017 r., stanowiącym uzupełnienie skargi, zarzucił zaskarżonej uchwale naruszenie:

1) § 4 pkt 1 i 2 uchwały z dnia 9 lipca 2009 r. w zw. art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, poprzez ich niezastosowanie, pomimo pozostawania skarżącej wraz z dziećmi w ewidentnie trudnych warunkach mieszkaniowych (wraz z czwórką dzieci skarżąca zamieszkuje na 20,84 m2), zdrowotnych i finansowych, co skutkowało wydaniem uchwały odmownej, pomimo, iż Zarząd Dzielnicy [...] nie może bez głębszej (wnikliwej) analizy pozbawiać możliwości uzyskania pomocy mieszkaniowej z gminnego zasobu osobę, która spełnia podstawowe kryteria przedmiotowe (jak warunki zamieszkiwania i wysokość dochodu), czego rezultatem było rażące naruszenia przez Zarząd Dzielnicy [...] § 22 ust. 2 pkt 1 i ust. 5 powołanej uchwały Rady m.st. Warszawy;

2) § 4 pkt 1 i 2 w zw. z § 5 ust. 2 pkt 3 uchwały z dnia 9 lipca 2009 r., poprzez ich niezastosowanie i niezbadanie sytuacji skarżącej, co skutkowało tym, że Zarząd Dzielnicy w sposób arbitralny przyjął, że skarżąca ma możliwość zamieszkania w lokalu o dostatecznej powierzchni mieszkalnej, a który nie spełnia przesłanki z § 4 pkt 1 uchwały; ponadto organ nie zbadał, czy w analizowanej sprawie nie zachodzi przypadek, o którym mowa w § 5 ust. 2 pkt 3 powołanej uchwały, czy też inne wymienione w katalogu § 5 uchwały (przy czym nie jest to katalog zamknięty);

3) § 4 uchwały z dnia 9 lipca 2009 r., poprzez odmowę zawarcia umowy najmu i niezakwalifikowanie i nieumieszczenie na liście osób oczekujących na najem lokalu pomimo spełniania przez skarżącą wszelkich przesłanek pozytywnych z § 4 tej uchwały oraz niespełnienia żadnej przesłanki negatywnej z § 22 ust. 2 pkt 1 w zw. z ust. 5 tej uchwały, bowiem skarżąca na podstawie zawartej umowy najmu z dnia [...] marca 2016 r. spełnia oraz wypełnia wszelkie warunki i obowiązki określone w umowie najmu; zadłużenie na które powołuje się Zarząd Dzielnicy powstało na podstawie poprzedniej (już nieobowiązującej) umowy najmu:

4) § 4 pkt 1 i 2 w zw. z § 5 oraz w zw. z § 22 ust. 2 pkt 1 w zw. z § 22 ust. 5 uchwały z dnia 9 lipca 2009 r. w zw. z art. 7 k.p.a., poprzez brak prawidłowego uzasadnienia faktycznego i prawnego zaskarżonej uchwały w zakresie dotyczącym wnikliwej analizy:

a) dotyczącej tego, czy zajmowany obecnie przez skarżącą i jej rodzinę lokal mieszkalny, zabezpiecza potrzeby mieszkaniowe rodziny, pomimo, iż sama wstępna analiza zajmowanej obecnie powierzchni lokalu wskazuje, że lokal ten jest obiektywnie niewystarczający, aby sprostać wymogom wskazanym w § 4 pkt 1 powołanej uchwały, tj. do zabezpieczenia potrzeb mieszkaniowych pięcioosobowej rodziny skarżącej;

b) jakichkolwiek przesłanek z katalogu z § 5 ww. uchwały, który to katalog jest nie jest katalogiem zamkniętym, a sytuacja skarżącej wskazuje, że ona wraz z dziećmi pozostaje w wyjątkowo trudne sytuacji rodzinnej, zdrowotnej, mieszkaniowej i finansowej;

c) w zakresie wskazania, dlaczego okres od dnia [...] września 2015 r. do dnia [...] listopada 2016 r. (kiedy to Komisja Mieszkaniowa rozpatrywała wniosek skarżącej) jest zbyt krótki do wydania uchwały wyrażającej zgodę do zmiany lokalu i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu, w tym niewskazanie jakichkolwiek przesłanek, które by wskazywały, jaki okres byłby dla Zarządu Dzielnicy [...] wystarczający do wydania uchwały zgodnej z treścią wniosku;

5) § 22 ust. 2 pkt 1 w zw. z § 22 ust. 5 powołanej uchwały, poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegający na wydaniu uchwały Zarządu Dzielnicy [...] w przedmiocie zakwalifikowania do zmiany lokalu i nieumieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu w oparciu o przepis z § 22 ust. 2 pkt 1 uchwały z uwagi na fakt, że skarżąca posiada zadłużenie tytułem należności lokalowych, pomimo, iż:

a) skarżąca (jak wskazuje Zarząd Dzielnicy [...] w treści swej uchwały) regularnie spłaca zadłużenie od dnia [...] września 2015 r (nawet w kwotach wyższych, aniżeli kwoty ustalone w porozumieniu restrukturyzacyjnym),

b) § 22 ust. 2 pkt 1 ww. uchwały zaś wskazuje, że wnikliwej analizie korzystania przez wnioskodawcę z lokalu powinny podlegać w szczególności dwa elementy: przestrzeganie przez wnioskodawcę warunków określonych w umowie najmu oraz wywiązywanie się z obowiązków najemcy,

- a zatem z powyższego przepisu wynika, że analizie w oparciu o § 22 ust. 2 pkt 1 uchwały z dnia 9 lipca 2009 r. powinno podlegać przestrzeganie warunków określonych w aktualnej umowie najmu oraz obowiązki najemcy wynikające ze skonkretyzowanej umowy najmu; Zarząd Dzielnicy natomiast wydał uchwałę odmowną powołując się na zadłużenie tytułem czynszu, które powstało przed dniem [...] września 2015 r. i wynika już z nieobowiązującej umowy najmu, pomimo, iż z obecnie obowiązującej umowy najmu z dnia [...] marca 2016 r. skarżąca wywiązuje się w pełni, przestrzega jej warunków i wywiązuje się z obowiązku najemcy.

Mając na względzie powyższe zarzuty pełnomocnik strony skarżącej wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 2188 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm. – dalej jako P.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

W myśl art. 147 § 1 P.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności.

Skarga oceniania w świetle powyższych kryteriów zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z oceną prawną wyrażoną w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lipca 2008 r. sygn. akt I OPS 4/08 (publ. https://orzeczenia.nsa.gov.pl), uchwała zarządu dzielnicy m.st. Warszawy w przedmiocie zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy, w tym także lokalu będącego pracownią służącą prowadzeniu działalności w dziedzinie kultury i sztuki, jest aktem z zakresu administracji publicznej, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 6 P.p.s.a. Uchwała ta dotyczy bowiem działań organów gmin, podejmowanych w innej niż umowa prawnej formie działania administracji, a mianowicie w drodze nienormatywnych aktów ogólnych organów jednostek samorządu terytorialnego, podejmowanych w sprawach z zakresu administracji publicznej.

Przepis art. 3 § 2 pkt 6 P.p.s.a. stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej.

Skarga oceniania w świetle powyższych kryteriów jest dopuszczalna, bowiem skarżąca poprzedziła skargę wezwaniem organu do usunięcia naruszenia prawa.

W pierwszej kolejności zauważyć należy, że w postępowaniu poprzedzającym ustalenie listy osób oczekujących na zawarcie umowy najmu lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy nie mają zastosowania przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, dotyczące wydawania decyzji administracyjnych, chociaż w art. 21 ust. 3 pkt 5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego ( tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 1610 ze zm.) ustawodawca określił działania organu gminy jako "rozpatrywanie i załatwianie" wniosków o najem lokali, co wyraźnie nawiązuje do pojęć z zakresu procedury administracyjnej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 stycznia 2010 r. sygn. akt I OSK 997/09, publ. j.w.). Nie oznacza to jednak, że podstawowe standardy określone zasadami ogólnymi Kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7 k.p.a., nie mają zastosowania do postępowania zakończonego wydaniem aktu z zakresu administracji publicznej. Powołany przepis stanowi, że w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.

Zaskarżoną uchwałą z dnia [...] grudnia 2016 r. Zarząd Dzielnicy [...] nie wyraził zgody na zakwalifikowanie skarżącej do umieszczenia na liście osób oczekujących do zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego w celu zamiany lokalu. W podstawie prawnej powołanej uchwały organ powołał § 22 ust. 2 pkt 1 uchwały z dnia 9 lipca 2009 r.

W świetle postanowień § 22 ust. 2 pkt 1 powołanej uchwały, przy rozpatrywaniu wniosków osób, o których mowa w ust. 1 (o zawarcie umowy najmu lokalu, zamianę lub uregulowanie tytułu prawnego do lokalu), należy poddać wnikliwej analizie dotychczasowy sposób korzystania przez wnioskodawcę z lokalu, a w szczególności przestrzeganie przez wnioskodawcę warunków określonych w umowie najmu oraz wywiązywanie się z obowiązków najemcy. Przy czym, odmowa złożenia oświadczeń i dokumentów, o których mowa w ust. 1, potwierdzenie w nich nieprawdy, odmowa złożenia oświadczeń bądź dokumentów umożliwiających przeprowadzenie analizy, o której mowa w ust. 2, jak również informacje uzyskane w toku analizy, o której mowa w ust. 2, mogą stanowić podstawę odmowy zakwalifikowania wniosku (§ 22 ust. 5).

Wynikający z § 22 ust. 2 ww. uchwały obowiązek poddania wnikliwej analizie wymienionych w tym przepisie okoliczności pozostaje w korelacji z zawartą w art. 7 k.p.a. zasadą prawdy obiektywnej, z której wynika dla organu nakaz podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Wnikliwa analiza, do przeprowadzenia której obowiązany jest organ, powinna polegać na "sumiennym zgłębianiu, docieraniu do sedna rzeczy, dociekliwości" (por. Słownik języka polskiego pod red. M. Szymczak, PWN 1983, hasło "wnikliwie"). Organ zobowiązany jest zatem do zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą, aby w ten sposób stworzyć jej rzeczywisty obraz i uzyskać podstawę do trafnego zastosowania przepisu prawa.

W analizowanym przypadku przyjęto, iż skoro skarżąca na datę rozpatrywania jej wniosku posiadała zadłużenie w opłatach czynszowych, choć je zgodnie z zawartym porozumieniem planowo realizowała, to jednak okres spłaty zadłużenia był zbyt krótki by pozytywnie rozpatrzyć jej wniosek.

Z powyższego uzasadnienia zaskarżonej uchwały wynika, iż rozstrzygnięto sprawę skarżącej w sposób arbitralny, bez wnikliwej analizy jej sytuacji rodzinnej, majątkowej i mieszkaniowej w odniesieniu do przepisów uchwały z dnia 9 lipca 2009 r. regulującej zasady najmu i zamiany lokalu mieszkalnego z zasobów gminnych.

Z akt sprawy jednoznacznie wynika, co nie jest przez stronę i organ kwestionowane, iż lokal mieszkalny zajmowany przez skarżącą w czasie, gdy pozostawała w związku małżeńskim z A.Z., został zadłużony. Nie można jednak abstrahować od przyczyn zaistniałego stanu rzeczy. Otóż w akt administracyjnych znajduje się wyrok Sądu Rejonowego [...] z dnia [...] lutego 2014 r. sygn. akt [...] uznający A.Z. winnym znęcania się nad B.G. i jej dziećmi, orzekający m.in. środek karny w postaci nakazu opuszczenia lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...] zajmowanego wspólnie z pokrzywdzonymi oraz zakaz kontaktowania się z pokrzywdzonymi. Zatem przyczyny powstałego w tym okresie zadłużenia trudno uznać za zawinione przez wnioskodawczynię, skoro stała się ona wraz z dziećmi ofiarami przemocy domowej i nie była w stanie przeciwdziałać negatywnym skutkom postępowania swego męża. Ten stan rzeczy uległ diametralnej zmianie w dniu [...] lipca 2014 r. w wyniku rozwiązania przez rozwód związku małżeńskiego pomiędzy B.G. a A.G. Skarżąca w dniu [...] września 2015 r. zawarła porozumienie w sprawie restrukturyzacji zadłużenia, z którego postanowień bezsprzecznie się wywiązuje, dokonując przy tym nadpłaty w ramach posiadania wolnych środków pieniężnych. Uzyskała również zgodę na odpracowanie części zadłużenia w celu wcześniejszej realizacji ciążących na niej zobowiązań finansowych. Inicjatywa skarżącej i jej wiola jak najszybszego uregulowania zaległości czynszowych ma tym większe znaczenie jeśli weźmie się pod uwagę, iż jej ona osobą nie w pełni sprawną, legitymującą się orzeczonym na stałe umiarkowanym stopniem niepełnosprawności.

Nie sposób zatem przyjąć, że skarżąca nie wywiązuje się z postanowień umowy najmu i obowiązków najemcy. Przeciwnie, wnioskodawczyni nałożone nań obowiązki i zobowiązania najemcy realizuje. Natomiast § 22 ust. 5 uchwały z dnia 9 lipca 2009 r. nie łączy odmowy zakwalifikowania wniosku jedynie z obowiązkiem formalnej analizy informacji uzyskanych w toku postępowania wyjaśniającego i przyjęcia dowolnego kryterium warunkującego negatywny sposób załatwienia sprawy, za takowe należy uznać zbyt krótki okres spłaty zadłużenia, lecz wiąże z zaistnieniem negatywnych przesłanek wymienionych w § 22 ust. 2 pkt 1- 5 tej uchwały. W postępowaniu zakończonym kwestionowaną uchwałą organ nie wykazał, aby któraś z tych przesłanek zaistniała, a w szczególności, w świetle powyższych ustaleń, że ziściła się przesłanka z § 22 ust. 2 pkt 1.

Podkreślić należy, iż zgodnie z § 4 uchwały z dnia 9 lipca 2009 r. lokale z mieszkaniowego zasobu mogą być wynajmowane osobom: 1) które są bezdomne albo pozostają w trudnych warunkach mieszkaniowych, przy czym za trudne warunki mieszkaniowe uznaje się zamieszkiwanie w lokalu, w którym na osobę przypada nie więcej niż 6 m2 powierzchni mieszkalnej, a także zamieszkiwanie w pomieszczeniach nienadających się na stały pobyt ludzi w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, a nadto, 2) w których gospodarstwie domowym średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego nie przekracza minimum dochodowego.

Wnioskodawczyni ww. kryteria niewątpliwie spełnia. W szczególności podkreślenia wymaga, iż pięcioosobowa rodzina skarżącej zajmuje lokal mieszkalny o powierzchni 20,84 m2. Skarżąca wraz z dziećmi została doświadczona przemocą rodzinną (udokumentowaną) , a członkowie jej rodziny nadal pozostają pod specjalistyczną opieką, a zatem obecne trudne warunki mieszkaniowe są uwarunkowane czynnikami, o których w § 4 pkt 2 i § 5 ust. 2 pkt 3 lit. c uchwały z dnia 9 lipca 2009 r.

Powyższych okoliczności Zarząd Dzielnicy nie wziął pod uwagę rozstrzygając sprawę, jak też całkowicie pominął okoliczność, iż rodzina skarżącej może być uznana za rodzinę wielodzietną w rozumieniu § 1 pkt 22 powołanej uchwały. W świetle tego przepisu, za rodzinę wielodzietną uznaje się rodzinę składającą się z rodziców (jednego rodzica) lub opiekuna prawnego, mających na utrzymaniu co najmniej czworo dzieci w wieku do 18 roku życia lub 25 roku życia w przypadku, gdy dziecko uczy się lub studiuje albo w przypadku posiadania przez dziecko orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności – bezterminowo. Skarżąca oświadczyła, iż jej dwójka pełnoletnich dzieci nadal się kształci. Ten aspekt sprawy został całkowicie pominięty w postępowaniu zakończonym wydaniem zaskarżonej uchwały. W przypadku uznania rodziny skarżącej za wielodzietną w rozumieniu powołanego przepisu, wnioskodawczyni przysługiwałoby prawo pierwszeństwa zawarcia umowy najmu na podstawie § 7 ust. 1 pkt 10, niezależnie od spełnienia przesłanek z § 7 ust. 1 pkt 8 (pozostawania w związku z warunkami mieszkaniowymi w wyjątkowo trudnej sytuacji rodzinnej i społecznej, w szczególności z uwagi na udokumentowaną przemoc lub patologię w rodzinie – w realiach niniejszej sprawy należy mówić o skutkach tej przemocy).

Nie jest też obojętnym dla prawidłowego końcowego wyniku sprawy uwzględnienie okoliczności wskazanych przez zainteresowaną w uzasadnieniu skargi. Skarżąca samodzielnie podejmuje trud zapewnienia dzieciom odpowiednich warunków bytowych. Jej argumenty wskazujące na potrzebę poprawy warunków mieszkaniowych rodziny są uzasadnione i winny być wzięte pod uwagę, albowiem w świetle art. 71 Konstytucji RP, Państwo w swojej polityce społecznej i gospodarczej uwzględnia dobro rodziny. Rodziny znajdujące się w trudnej sytuacji materialnej i społecznej, zwłaszcza wielodzietne i niepełne, mają prawo do szczególnej pomocy ze strony władz publicznych.

Konkludując, Sąd stwierdza, iż zaskarżona uchwała została wydana z istotnym naruszeniem przepisów procesowych zawartych w uchwale z dnia 9 lipca 2009 r. Organ bowiem, podejmując rozstrzygnięcie o niezakwalifikowaniu i nieumieszczeniu skarżącej na liście osób oczekujących na najem lokalu, nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący i wnikliwy całego istotnego w sprawie materiału dowodowego, nie czyniąc istotnych dla przyjętej podstawy prawnej ustaleń faktycznych. Przeciwnie, stanowisko organu zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały wskazuje na pobieżną i wybiórczą ocenę okoliczności faktycznych, co przeczy dyspozycji zawartej w § 22 ust. 2 ww. uchwały. Powyższy sposób załatwienia sprawy nie spełnia także standardów obowiązujących w państwie prawa, w tym konstytucyjnych. Choć Zarząd Dzielnicy prowadząc postępowanie w przedmiotowej sprawie był zobowiązany stosować przepisy procesowe zawarte w ww. uchwale, to jednak organ władzy publicznej nie powinien tracić z pola widzenia zasad prawnych określonych w art. 6 i art. 7 k.p.a. Przepisy te stanowią, iż organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa, a w toku postępowania stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Tych zasad, w ocenie Sądu, w niniejszej sprawie nie respektowano.

W tym stanie rzeczy zaskarżona uchwała nie mogła ostać się w obrocie prawnym.

Stosownie do treści art. 94 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, nie stwierdza się nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy po upływie jednego roku od dnia jej podjęcia, chyba, że uchybiono obowiązkom przedłożenia uchwały lub zarządzenia w terminie określonym w art. 90 ust. 1, albo jeżeli są one aktem prawa miejscowego. Od daty podjęcia zaskarżonej uchwały do chwili wydania niniejszego wyroku minął rok, zachodzi zatem przesłanka wyłączenia stwierdzenia nieważności przedmiotowej uchwały, o której mowa w ww. przepisie. Powyższe ustalenia nakazują stwierdzić, że zaskarżona uchwała została wydana z naruszeniem prawa.

Rozpatrując sprawę ponownie, organ weźmie pod uwagę dokonaną powyżej ocenę prawną. W konsekwencji, mając na względzie procesowe i materialne przepisy uchwały z dnia 9 lipca 2009 r., ustali czy skarżąca spełnia przesłanki do wpisania ją na listę osób oczekujących na najem lokalu z mieszkaniowego zasobu miasta w celu zamiany lokalu na taki, który zapewni skarżącej godziwe warunki lokalowe.

Mając na względzie wszystko powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 147 § 1 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.