Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SAB/Łd 102/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2020-02-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
658
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Przewlekłość postępowania
Nadzór budowlany
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Stwierdzono, że bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy: article: art. 12 par. 1 i 2, art. 35 par. 1-3, art. 36 par. 1-2, art. 37 par. 1 pkt 1-2
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 149 par. 1a i 2, art. 154 par. 6, art. 161 par. 1 pkt 3, art. 200, art. 205 par. 1, art. 286 par. 1 i 2
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Dnia 20 lutego 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Agnieszka Grosińska Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Sieniuć (spr.) Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski Protokolant Asystent sędziego Daria Przybylska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lutego 2020 roku sprawy ze skargi S. M. i U. Z. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. w sprawie wybudowania i użytkowania obiektu budowlanego 1. stwierdza, że bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 2. umarza postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu; 3. wymierza Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w B. grzywnę w wysokości 7500 (siedem tysięcy pięćset) złotych; 4. przyznaje od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. sumy pieniężne na rzecz skarżących: ← S. M. w kwocie 4.000 (cztery tysiące) złotych ← U. Z. w kwocie 4.000 (cztery tysiące) złotych; 5. zasądza od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. solidarnie na rzecz skarżących S. M. i U. Z. kwotę 200,30 (dwieście 30/100) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. B.A.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 22 października 2019 r. S.M. i U. Z. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. w przedmiocie legalności wybudowania i użytkowania obiektu budowlanego zlokalizowanego w B. przy ul. A 4B, wnosząc o:

1) zobowiązanie organu do wydania w zakreślonym przez Sąd terminie aktu administracyjnego,

2) stwierdzenie bezczynności organu oraz że bezczynność organu i przewlekłe prowadzenie postępowania ma miejsce z rażącym naruszeniem prawa,

3) wymierzenie organowi grzywny w wysokości uwzględniającej stopień bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania,

4) przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w wysokości po 5000 zł dla każdego z nich,

5) zasądzenie od organu na rzecz skarżących kosztów postępowania sądowego.

W uzasadnieniu skargi skarżący podnieśli, że wniosek o wszczęcie postępowania w sprawie datowany jest na dzień 27 lipca 2009 r. Następnie po przedstawieniu stanu sprawy od dnia wniesienia powyższego wniosku skarżący wskazali, że [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowalnego w Ł. decyzją z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] wydaną w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie prawidłowości wybudowania przedmiotowego budynku handlowo-usługowego i po raz kolejny przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Skarżący wskazali, że w dniu 19 października 2019 r. wnieśli w trybie art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego w związku z art. 16 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. - o zmianie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw zażalenia na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego w tej sprawie.

Zdaniem skarżących podejmowane w przedmiotowej sprawie czynności były sporadyczne, pozorne, ponieważ podejmowane zawsze na skutek wnoszonych przez stronę środków zaskarżenia. Dodali przy tym, że okresy, w których organ nie dokonywał żadnych czynności, są wielomiesięczne, a nawet ponad roczne. Organ powiatowy po uchyleniu dwóch decyzji administracyjnych wydanych w okresie 5 lat prowadzenia postępowania zaprzestał jej prowadzenia w ogóle. Wskazali przy tym, że minęło 10 lat od wszczęcia postępowania w tej sprawie.

W dalszej części skargi skarżący podnieśli, że w toku postępowania korzystali z przysługującej im sądowej ochrony zaskarżenia bezczynności organu, przewlekłego prowadzenia postępowania, a także skargi na niewykonanie wyroku Sądu. W ocenie skarżących, analizując przebieg postępowania w tej sprawie po wydaniu przez Sąd wyroku z dnia 25 października 2016 r., sygn. akt II SAB/Łd 100/16, zauważalne jest, że organ powiatowy na przestrzeni trzech ostatnich lat wydał w sprawie 4 decyzje rozstrzygające sprawę, nie prowadząc żadnego postępowania dowodowego. Podkreślili przy tym, że organ podejmował czynności w dużych odstępach czasu, a prowadzone kontrole i oględziny obiektu z jego pomiarami dokonuje z najwyższym brakiem profesjonalizmu, sporządzając niechlujne, nieczytelne szkice i dokonując w sposób niewłaściwy pomiarów. To powoduje, zdaniem skarżących, znaczne oddalenie w czasie zakończenia postępowania.

Skarżący stwierdzili przy tym, że organ powiatowy w sposób świadomy, celowy i zamierzony nie stosuje się do prawa i wyroków sądowych zapadłych w przedmiocie bezczynności, przewlekłości i niewykonania wyroku. W ocenie skarżących, o bezprawiu stosowanym przez organ powiatowy w wydawanych w sposób uporczywie naruszających prawo kolejnych decyzji świadczą uzasadnienia decyzji organu odwoławczego, konsekwentnie wskazujących, że wytykane naruszenia prawa przez organ powiatowy nie są usuwane, wręcz przeciwnie, są przepisywane w kolejno wydawanych decyzjach.

Biorąc pod uwagę powyższe, skarżący wskazali, że domagają się zasądzenia na ich rzecz kwot pieniężnych w wysokości po 5.000 zł. Zdaniem skarżących, taka kwota będzie stanowiła realną rekompensatę za pozbawienie ich godności, praw konstytucyjnych i wieloletnie upokorzenia, jakimi są darzeni wskutek zachowania organu administracji państwa przez okres 10 lat.

Jednocześnie skarżący zaznaczyli, że skarga dotyczy zarówno bezczynności, jak i przewlekłości postępowania, która trwa od dnia złożenia wniosku.

W ocenie skarżących, bezczynność organu administracji publicznej w tej sprawie, polegająca na uchylaniu się organu od wydania decyzji administracyjnej, podejmowania pozornych czynności wyznaczania kontroli w długich odstępach czasu, powoduje niezałatwienie sprawy z wszelkimi tego konsekwencjami negatywnymi dla stron, pozbawia skarżących również możliwości złożenia kolejnych środków odwoławczych, a w dalszej konsekwencji wniesienia skargi do sądu, co godzi już w konstytucyjne wolności oraz prawa człowieka i obywatela. Skarżący wnieśli więc, aby przy uwzględnieniu wniosków o wymierzenie grzywny i zasądzenie powyższych kwot Sąd w pełni uzasadnił wydane w tym zakresie orzeczenie. Zdaniem skarżących, orzeczenie w tym zakresie stanowi wyłączną represję dla organu, więc powinna być ona odpowiednia i taka, która odniesie zamierzony skutek. Zasądzona na ich rzecz kwota powinna odzwierciedlać zadośćuczynienie uszczerbkowi moralnemu, który ponoszą oczekując od organu administracji państwa zgodnego z prawem zakończenia postępowania administracyjnego. Takie prawo zapewnia skarżącym konstytucja, a organ administracji państwa, który obowiązany jest działać na podstawie przepisów prawa (art.6 k.p.a.), celowo tego prawa nie stosuje, ignorując zalecenia orzeczeń organu zwierzchniego oraz Sądu. Tylko od rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie zależy, czy zachowanie organu, który nie załatwia sprawy administracyjnej przez 10 lat, zostanie usprawiedliwione i skorzysta z ochrony Sądu. Przedstawiony bowiem "patent" organu powiatowego zapewnia skarżącym dosadną traumę i zaangażowanie w postępowanie, którego zgodnego zakończenia z prawem chyba w swoim życiu już spodziewać się raczej nie powinni.

Skarżący podkreślili przy tym, że obecnie "patent" przepisywania treści uchylanych w trybie odwoławczym decyzji został zmodyfikowany i polega na przeprowadzaniu w nieskończoność czynności pomiarowych. Czynności te celowo wyznaczane są w tak odległych terminach, by organ w tym czasie "miał wolne od sprawy". Ponadto skarżący wskazali, że obecnie wyznaczona jest w tym celu trzecia kontrola, ponieważ organ stwierdził, że dokonane pomiary nie odpowiadają tym dokonanym przez uprawnionego geodetę i organ bez ich zakwestionowania zamierza prowadzić swoje kontrole do czasu, aż te będą odpowiadały pomiarom geodezyjnym.

W odpowiedzi na skargę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. wniósł o jej oddalenie. Jednocześnie organ wskazał, że postępowanie zostało zainicjonowane wnioskiem z dnia 27 lipca 2009 r. U.Z. i S. M. zawierającym w swej treści żądanie o wszczęcie postępowania w przedmiocie wybudowania budynku handlowego, położonego w B., przy ul. A 4B, dz. nr ewid. 340/13, obręb [...]. Organ dodał przy tym, że ww. wnioskodawcy wskazali, iż w szczególności sprawdzeniem należy objąć istnienie otworów okiennych i drzwiowych w przedmiotowym budynku oraz spełnienie przepisów przeciwpożarowych, określonych w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r., w szczególności § 207 ust. 2 w zw. z § 330. Przedmiotowe otwory okienne i drzwiowe zostały zlokalizowane w ścianie północnej budynku, znajdującej się w granicy z działką budowlaną nr 340/43 oraz w odległości mniejszej niż wymagane 4 m od granicy z działką nr 643, stanowiącą własność skarżących.

Odnośnie stanu sprawy organ I instancji wskazał, że po rozpatrzeniu odwołania S. M. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2019 r., znak: [...], uchylił w całości decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2019 r., nr [...], znak: [...], i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji uzasadniając, iż organ powinien przeprowadzić czynności kontrolne, których celem będzie dokonanie samowolnie pomiarów spornego obiektu i zweryfikowanie ich z pomiarami ustalonymi przez geodetę oraz wskazaniami w projekcie budowlanym.

Pismem z dnia 19 lipca 2019 r. organ I instancji powiadomił strony na podstawie art. 36 § 1 k.p.a., iż postępowanie w powyższej sprawie nie może być rozpatrzone w terminie 1 miesiąca zgodnie z art. 35 § 3 k.p.a., z uwagi na konieczność pozyskania dodatkowego materiału dowodowego w sprawie i zostanie rozpatrzone w terminie 1 miesiąca od daty jego zgromadzenia.

Przy piśmie z dnia 19 lipca 2019 r. organ zawiadomił strony, że w dniu 9 września 2019 r. przeprowadzi kontrolę w celu dokonania pomiarów przedmiotowego budynku handlowo-usługowego.

W dniu 23 lipca 2019 r. A. i M. D. złożyli pismo, w załączeniu którego przekazali odnalezione dokumenty dotyczące przedmiotowej sprawy. Przy piśmie z dnia 24 lipca 2019 r. przekazano do organu II instancji wniosek A. D. i M. D. w celu wykorzystania zgodnie z kompetencjami Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Pismem z dnia 24 lipca 2019 r. organ I instancji zwrócił M.D. po wykorzystaniu oryginał dokumentów przedłożonych w dniu 22 lipca 2019 r.

Pismem z dnia 26 lipca 2019 r. A. D. i M.D. złożyli wniosek o ustalenie nowego terminu kontroli ustalonego na dzień 9 września 2019 r. organ zawiadomił stronu o zmianie terminu kontroli na dzień 4 września 2019 r. Z kolei pismem z dnia 12 sierpnia 2019 r. organ II instancji przekazał do organu I instancji pismo A. i M. D., przekazane przy piśmie z dnia 24 lipca 2019 r. Natomiast w dniu 4 września 2019 r. przeprowadzono na terenie przedmiotowej nieruchomości oględziny. Pismem z dnia 16 września 2019 r. organ I instancji zawiadomił strony przedmiotowego postępowania, że mogą zapoznać się z aktami prowadzonego ww. postępowania. Termin do zapoznania się z aktami upłynął z dniem 30 września 2019 r .

W dalszej kolejności organ powołał się na sporządzone w sprawie adnotacje urzędowe, a następnie wskazał, że pismem z dnia 11 października 2019 r. zawiadomił strony, że w dniu 25 października 2019 r. o godz. 11.00 ponownie przeprowadzi oględziny w celu dokonania pomiarów charakterystycznych paramentów w/w budynku. Po przeprowadzeniu oględzin pismem z dnia 25 października 2019 r. organ I instancji zawiadomił strony przedmiotowego postępowania, iż mogą zapoznać się z aktami prowadzonego ww. postępowania. Termin do zapoznania się z aktami upłynął z dniem 5 listopada 2019 r.

Następnie organ wskazał, że w dniu 25 października 2019 r. za pośrednictwem elektronicznej platformy ePUAP S.M. złożył pismo zatytułowane "zawiadomienie o nieprawidłowości w działaniu organu", w którym wniósł ponownie o przeprowadzenie dowodu z czynności kontrolnych z udziałem strony postępowania, dotyczące przedmiotowego budynku handlowo- usługowego. Adnotacją urzędową z dnia 28 października 2019 r. potwierdzono udostępnienie akt przedmiotowej sprawy stronom postępowania oraz wykonanie fotokopii/odpisu z dokumentów z akt sprawy.

W dniu zaś 28 października 2019 r. za pośrednictwem elektronicznej platformy ePUAP S.M. złożył pismo zatytułowane "wezwanie do uzupełnienia adnotacji urzędowej". Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. postanowieniem nr [...] z dni [...] listopada 2019 r., na podstawie art. 78 § 2 k.p.a. po rozpatrzeniu wniosku S. M. z dnia 25 października 2019 r., odmówił uwzględnienia żądania o ponowne przeprowadzenie dowodu z czynności kontrolnych z udziałem strony postępowania dotyczących przedmiotowego budynku handlowo-usługowego.

Nadto organ dodał, że w dniu 29 października 2019 r. spisano adnotację urzędową na okoliczność przeprowadzenia czynności kontrolnych w dniu 25 października 2019 r. Adnotacją urzędową z dnia 29 października 2019 r. dołączono do akt sprawy potwierdzenia odbioru zawiadomień zgodnie z art. 10 § 1 k.p.a. przez strony prowadzonego postępowania administracyjnego.

W dalszej kolejności organ wskazał, że w dniu 30 października 2019 r. do organu I instancji wpłynęła kserokopia zażalenia U.Z. i S. M., przekazana przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego przy piśmie z dnia 24 października 2019 r. Pismem z dnia 5 listopada 2019 r. organ I instancji udzielił wyjaśnień w przedmiotowej sprawie.

Następnie decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2019 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. umorzył postępowanie administracyjne w sprawie prawidłowości wybudowania przedmiotowego budynku handlowo-usługowego.

Na rozprawie w dniu 20 lutego 2020 r. skarżący poparli skargę i wnieśli o zasądzenie kosztów postępowania, zgodnie ze złożonym wykazem wydatków. Nadto oświadczyli, że cofają skargę w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Sądowa kontrola organów administracji publicznej obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania organów w postępowaniach niezakończonych decyzją administracyjną, postanowieniem, innymi aktami lub czynnościami z zakresu administracji publicznej dotyczącymi uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych – tekst jedn. Dz.U. z 2019r., poz. 2167 - i art. 3 § 2 pkt 8 w związku z pkt 1 – 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 – powoływanej dalej jako: "p.p.s.a.").

Podkreślić przy tym należy, że rolą sądu administracyjnego rozpoznającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ jest przede wszystkim ustalenie trzech kwestii. Po pierwsze, sąd powinien zbadać, czy sprawa, w której została wniesiona skarga, była sprawą określoną w art. 3 § 2 pkt 1–4 p.p.s.a., bowiem tylko wówczas uzasadniona jest kognicja sądu administracyjnego. Po drugie, sąd zobowiązany jest rozważyć, czy dopuszczalność skargi uwarunkowana jest poprzedzeniem jej określonym środkiem zaskarżenia oraz czy taki tryb przed wniesieniem doń skargi został wyczerpany. Następnie, o ile wynik badania dwóch pierwszych kwestii będzie pozytywny, sąd musi ustalić, czy organowi administracji można przypisać zarzut bezczynności lub przewlekłego prowadzenie postępowania.

Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. w przedmiocie legalności wybudowania i użytkowania obiektu budowlanego zlokalizowanego w B. przy ul. A 4B. Sprawa ta niewątpliwie jest sprawą określoną w art. 3 § 2 pkt 1–4 p.p.s.a., jej bowiem załatwienie powinno nastąpić w drodze decyzji administracyjnej, co tym samym uzasadnia kognicję sądu administracyjnego w zakresie jej rozpoznania.

Jak stanowi art. 52 § 1 p.p.s.a., skargę do sądu można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie (...). W przypadku skargi na bezczynność czy przewlekłe prowadzenie postępowania tryb zaskarżenia został sprecyzowany w art. 37 § 1 k.p.a. Zgodnie z brzmieniu tego przepisu obowiązującym w rozpoznawanej sprawie, obowiązkiem strony poprzedzającym wniesienie skargi było wniesienie zażalenia na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania do organu wyższego stopnia.

Analiza akt sprawy z punktu widzenia wyczerpania przez skarżących trybu zażaleniowego, warunkującego skuteczne wniesienie skargi w niniejszej sprawie, nie budzi jakichkolwiek zastrzeżeń. Skarżący wystąpili do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowalnego w Ł. ze stosownymi zażaleniami, czyniąc tym samym zadość obowiązkowi wynikającemu z treści art. 37 § 1 k.p.a. w związku z art.16 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r., poz. 935).

Oceniając w następnej kolejności zasadność wywiedzionej skargi przed wszystkim wyjaśnić trzeba, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy organ nie załatwił sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a., a z przewlekłością, gdy postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne dla załatwienia sprawy – art. 37 § 1 pkt 1-2 k.p.a.

Podkreślić przy tym należy, że w toku postępowania administracyjnego jedną z podstawowych zasad jest szybkość postępowania administracyjnego wyrażona w art. 12 § 1 i 2 k.p.a. Jej istota sprowadza się do tego, że organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Natomiast sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie. W myśl art. 35 § 1 - § 3 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (art. 36 § 1 k.p.a.). Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.).

Sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:

1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;

2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;

3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (art. 149 § 1 p.p.s.a.).

Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.).

Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 p.p.s.a.).

Przenosząc powyższe uwagi natury ogólnej na grunt kontrolowanej przez Sąd sprawy, w pierwszej kolejności podkreślić trzeba, że na skutek skargi S. M. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. w przedmiocie prawidłowości wybudowania i użytkowania budynku handlowego położonego w B. przy ul. A 4B, Sąd prawomocnym wyrokiem z dnia 25 lipca 2014 r., sygn. akt II SAB/Łd 8/14, między innymi zobowiązał organ do załatwienia wniosku skarżącego z dnia 27 lipca 2009 r. w terminie 30 dni od dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku, stwierdzając jednocześnie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Wskazany powyżej wyrok konsumował ocenę bezczynności organu za okres poprzedzający jego wydanie. Zwrotu akt administracyjnych wraz z odpisem prawomocnego wyroku zgodnie z art. 286 § 1 i 2 p.p.s.a. nastąpił w dniu 29 września 2014 r.

W kwestii zaś przewlekłego prowadzenia postępowania zauważyć należy, że prawomocnym wyrokiem z dnia 10 listopada 2015 r. wydanym w sprawie o sygn. akt II SAB/Łd 156/15 WSA w Łodzi, po rozpoznaniu skargi S. M. na przewlekłe prowadzenie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. wskazanego wyżej postępowania, Sąd stwierdził między innymi, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez ten organ miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa, wymierzył organowi grzywnę w wysokości 5000 zł, oddalił wniosek o zasądzenie na rzecz skarżącego sumy pieniężnej, odrzucił skargę w zakresie zobowiązania do wydania aktu oraz zasądził koszty postępowania sądowego. Podkreślić przy tym należy, że wspomniany wyrok obejmował swoim zakresem ocenę przewlekłości postępowania poczynając od momentu złożenia wniosku przez S.M. w dniu 27 lipca 2009 r. aż do dnia orzekania w tej sprawie przez Sąd w drodze wyroku z dnia 10 listopada 2015 r.

W dalszej kolejności w rozważanym kontekście należy zauważyć, że następnie wyrokiem z dnia 25 października 2016 r., sygn. akt II SAB/Łd 100/16, wydanym w sprawie skargi S. M. i U.Z., Sąd stwierdził: w punkcie 1 sentencji wyroku, że bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa; w punkcie sentencji 2 odrzucił skargę S. M. na bezczynność organu w zakresie zobowiązania do wydania aktu; w punkcie 3 sentencji umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu z pozostałych skarg; w punkcie sentencji 4 wymierzył Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w B. grzywnę w wysokości 7000 złotych; w punkcie 5 sentencji przyznał od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. sumy pieniężne na rzecz skarżących: a) S. M. w kwocie 3500 złotych, b) U.Z. w kwocie 3500 złotych.

Analiza powyższych dotychczas wydanych wyroków dowodzi, że przedmiotem sądowej kontroli objęty był okres począwszy od momentu zwrotu akt administracyjnych wraz z odpisem prawomocnego wyroku zgodnie z art. 286 § 1 i 2 p.p.s.a., co w odniesieniu do wyroku w sprawie o sygn. akt II SAB/Łd 156/15 miało miejsce w dniu 9 lutego 2016 r. Obecnie zaś przedmiotem kontroli w zakresie przewlekłości i bezczynności jest okres poczynając od zwrotu akt administracyjnych wraz z odpisem prawomocnego wyroku z dnia 25 października 2016 r., sygn. akt II SAB/Łd 100/16, co miało miejsce w dniu 17 stycznia 2017 r.

W tym względzie należy zauważyć, że organ I instancji wydał w dniu [...] listopada 2019 r. decyzję nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie prawidłowości wybudowania przedmiotowego budynku handlowo-usługowego. Decyzja ta zapadła już po wniesieniu skargi, tj. po dniu 22 października 2019 r. Nie może jednak z pola widzenia umykać fakt, że od momentu przekazania organowi akt sprawy wraz z odpisem ww. wyroku, tj. od dnia 17 stycznia 2017 r., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał 3 decyzje administracyjne, które zostały w kolejności uchylone, a w szczególności od momentu uchylenia decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2019 r. decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] maja 2019 r. nr [...], organ I instancji podejmował w większości nieefektywne czynności procesowe, w tym czynności w postaci oględzin i dokonywanych pomiarów, dodatkowo w nieuzasadnionych odstępach czasu, co doprowadziło do nieuzasadnionego przewlekle prowadzonego postępowania w przedmiotowej sprawie. W szczególności należy w tym względzie zauważyć, że ww. decyzja z dnia [...] maja 2019 r. została wydana dopiero po upływie ponad trzech miesięcy od zwrotu akt organowi, czynności poprzedzające wydanie ostatniej ze wskazanych przez organ decyzji z dnia [...] listopada 2019 r. także w większości nie prowadziły do zakończenia postępowania w sposób odpowiadający wymogom płynącym z zasady szybkości postępowania administracyjnego, o której mowa w art. 12 k.p.a.

Tak ustalony stan faktyczny sprawy uzasadnia wobec tego konkluzję, że zarówno bezczynność, jak i przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ w przedmiotowej sprawie miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, o czym Sąd orzekł w punkcie pierwszym sentencji wyroku na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a.

Jednocześnie z uwagi na cofnięcie przez skarżących skargi w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu z uwagi na to, iż po wniesieniu skargi zapadła w sprawie decyzja, Sąd za bezprzedmiotowe uznał orzekanie w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu i w punkcie drugim sentencji wyroku umorzył postępowanie sądowe w tym zakresie, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a.

W punkcie trzecim sentencji wyroku Sąd w trybie art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a., wymierzył organowi grzywnę w wysokości 7.500 zł. Podkreślić bowiem należy, że grzywna pełni funkcję prewencyjną i powinna przeciwdziałać bezczynności i przewlekłości organu prowadzącego postępowanie. Realne zagrożenie sankcją powinno przede wszystkim zdyscyplinować organ i doprowadzić do sprawnego, a zarazem terminowego prowadzenia postępowania. Na wysokość zasądzonej w tej sprawie grzywny rzutował w głównej mierze okres bezczynności i przewlekłości oraz fakt, że w tej sprawie zapadły już prawomocne wyroki z dnia 25 lipca 2014 r. sygn. akt II SAB/Łd 8/14 i z dnia 10 listopada 2015 r. sygn. akt II SAB/Łd 156/15, zupełnie zlekceważone przez organ orzekający oraz wyrok z dnia 21 lipca 2015 r. sygn. akt II SA/Łd 419/15 orzekający na wniosek S. M. grzywnę za niewykonanie wyroku sygn. akt II SAB/Łd 8/14 oraz wyrokiem z dnia 25 października 2016 r., sygn. akt II SAB/Łd 100/16. Rzeczona grzywna powinna więc przywrócić zaufanie skarżącym do organów władzy publicznej i skłonić organ do sprawnego i efektywnego prowadzenia każdego postępowania administracyjnego.

W punkcie czwartym sentencji wyroku Sąd mając na względzie brzmienie art.149 § 2 p.p.s.a. przyznał od organu na rzecz każdego ze skarżących sumy pieniężne w kwocie po 4.000 złotych, która będzie stanowiła pewną rekompensatę z tytułu nieprawidłowości działań, a właściwie ich braku, ze strony organu.

W kwestii kosztów postępowania należnych od organu na rzecz S. M. i U.Z. orzeczono w punkcie szóstym sentencji wyroku na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. Zasądzona na rzecz S. M. i U.Z. kwota 203,30 zł odpowiada równowartości uiszczonego wpisu sądowego od skargi oraz poniesionych udokumentowanych wydatków.

dc