Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 3488/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-10-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Infrastruktury
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 154 § 1
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Szymańska, Sędziowie sędzia WSA Agnieszka Wójcik, sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran (spr.), Protokolant ref. staż. Aleksandra Larkiewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 października 2016 r. sprawy ze skargi A. W., A. W., E. W. i J. W. na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia ostatecznej decyzji oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] września 2016 r. Minister Infrastruktury i Rozwoju, po rozpatrzeniu wniosku A. W., E. W., A. W. i J. W. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [..].06.2015 r. znak [...] odmawiającą uchylenia ostatecznej decyzji Ministra Infrastruktury z dnia [..].10.2011 r., nr [...] umarzającej postępowanie o stwierdzenie nieważności orzeczenia Prezydium Rady Narodowej m. [...] z dnia [...].11.1966 r., nr [...] o wywłaszczeniu za odszkodowaniem części nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] róg ul. [...] o pow. 177 m (z całości o pow. 915 m), zapisanej w księdze wieczystej nr [...], stanowiącej własność E. W..

W uzasadnieniu organ podał, że zgodnie z art. 154 § 1 i 2 Kpa decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Właściwy organ wydaje wówczas decyzję w sprawie uchylenia lub zmiany dotychczasowej decyzji.

W postępowaniu toczącym się na podstawie art. 154 Kpa niezbędne jest więc ustalenie, czy strony nabyły prawo na podstawie decyzji poddawanej weryfikacji na podstawie tego przepisu oraz ustalenie wymagań interesu społecznego oraz słusznego interesu strony, mając na względzie konkretne okoliczności danej sprawy. Minister uznał, że w przedmiotowej sprawie, w wyniku wydania decyzji Ministra Infrastruktury z dnia [..].10.2011 r., nr [...] żadna ze stron przedmiotowej decyzji nie nabyła prawa.

Decyzją z dnia [...].10.2011 r., nr [...] Minister Infrastruktury umorzył postępowanie prowadzone z wniosku A. W. P. E. W., A. W. i J. W. o stwierdzenie o stwierdzenie nieważności orzeczenia Prezydium Rady Narodowej m. [...] z dnia [...].11.1966 r., nr [...] o wywłaszczeniu za odszkodowaniem części nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] róg ul[...] o pow. 177 m (z całości o pow. 915 m ) zapisanej w księdze wieczystej nr [...], stanowiącej własność E. W.. Następnie pismem z dnia [...].06.2012 r. nr [...] przekazał sprawę do rozpatrzenia Wojewodzie [...], bowiem uznał się za organ niewłaściwy do orzekania w sprawie.

Jak wskazał Minister Infrastruktury i Rozwoju w zaskarżonej decyzji, takie stanowisko znajdowało poparcie w rozstrzygnięciach sporów o właściwość dokonywanych przez Prezesa Rady Ministrów, w tym w rozstrzygnięciach z dnia [...].12.2010 r., z dnia [...].12.2010 r., z dnia [...].12.2010 r., z dnia [...].12.2010 r. z dnia [...].01.2011 r. z dnia [...].01.2011 r., w których wskazano wojewodę (a nie ministra) jako organ właściwy do oceny legalności decyzji wywłaszczeniowych i odszkodowawczych wydawanych przez prezydia wojewódzkich rad narodowych na podstawie ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Pogląd ten jednakże nie został zaakceptowany w późniejszym orzecznictwie sądowo-administracyjnym w tym w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Minister podał, że Wojewoda [...] rozpatrując wniosek spadkobierców E. W. decyzją z dnia [...].10.2012 r., nr [...] stwierdził nieważność ww. orzeczenia Prezydium Rady Narodowej m. [...] z dnia [...].11.1966 r. W wyniku rozpatrzenia odwołania od decyzji Wojewody [...] z dnia [...].10.2012 r. Minister Transportu. Budownictwa i Gospodarki Morskiej decyzją z dnia [...].09.2013 r., nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie prowadzone przed organem wojewódzkim w związku z ukształtowaniem się orzecznictwa sądowoadministracyjnego wskazującego jako organ właściwy do orzekania w sprawach oceny legalności decyzji wydawanych przez Prezydia Wojewódzkich Rad Narodowych - Ministra Infrastruktury i Rozwoju.

Decyzja Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...].09.2013 r., została poddana ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który w wyroku z dnia 27.11.2014 r., sygn. akt I SA/Wa 2845/14 potwierdził prawidłowość tego rozstrzygnięcia nakazując ponowne prowadzenie postępowania nadzorczego przez Ministra Infrastruktury i Rozwoju, bowiem wniosek inicjujący postępowanie nadzorcze w przedmiotowej sprawie nie został ostatecznie rozpatrzony przez właściwy organ.

Jednocześnie Minister wskazał, że decyzją z dnia [...].08.2015 r. nr [...] Minister Infrastruktury i Rozwoju rozpatrzył merytorycznie wniosek o stwierdzenie nieważności orzeczenia Prezydium Rady Narodowej m. [...] z dnia [...]. 1.1966 r., nr [...].

Minister podał, że organ I instancji w decyzji z dnia [...].06.2015 r., wbrew twierdzeniom skarżących, przeprowadził ocenę spełnienia przesłanek z art. 154 Kpa w postaci interesu społecznego lub słusznego interesu strony przemawiających za uchyleniem ostatecznej decyzji Ministra Infrastruktury z dnia [...].10.2011 r. stwierdzając, że w przedmiotowej sprawie nie ziściły się te przesłanki. Podał, że wbrew twierdzeniom skarżącego za interesem społecznym w uchyleniu decyzji nie przemawia konieczność eliminacji rozstrzygnięć niecelowych.

Samo określenie "słuszny interes strony", aczkolwiek niezdefiniowane wskazuje, że nie chodzi w nim o każdy interes strony (a więc chęć uzyskania rozstrzygnięcia organu administracji publicznej o treści zgodnej z wolą strony), ale wyłącznie o interes zgodny przede wszystkim z prawem i zasadami współżycia społecznego. Modyfikacja ukształtowanego ostateczną decyzją stosunku administracyjnoprawnego (poprzez jego zmianę bądź zniesienie) musi więc być społecznie akceptowalna i godna wsparcia ze strony Państwa, ze względu na cel jaki ma zostać przez tę modyfikację osiągnięty. Interes ten ma być bowiem obiektywnie słuszny, a nie jedynie zgodny z oczekiwaniem strony.

Wbrew twierdzeniom skarżącego, w ocenie organu, nie można więc uznać, że decyzja Ministra Infrastruktury z dnia [...].10.2011 r., nr [...] umarzająca postępowanie z uwagi na brak właściwości organu stoi na przeszkodzie rozpatrzeniu sprawy o stwierdzenie nieważności orzeczenia Prezydium Rady Narodowej m. [...] z dnia [...].11.1966 r., nr [...]. a w szczególności nie zamyka skarżącemu drogi do merytorycznego rozpoznania sprawy.

W wyroku z dnia 27.11.2014 r" sygn. akt I SA/Wa 2845/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, iż rozpatrzenie wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia Prezydium Rady Narodowej m. [...] z dnia [...].11.1966 r. zostanie dokonane przez Ministra Infrastruktury i Rozwoju. Zatem nie można również zgodzić się ze stanowiskiem, że decyzja Ministra Infrastruktury z dnia [...].10.2011 r. wyeliminowała wniosek z dnia [...].02.2003 r. o stwierdzenie nieważności orzeczenia Prezydium Rady Narodowej m. [...] z dnia [...].1 1.1966 r. nr [...].

Decyzją z dnia [...].08.2015 r. znak [...] Minister Infrastruktury i Rozwoju rozpatrzył wniosek o stwierdzenie nieważności orzeczenia Prezydium Rady Narodowej m. [...] z dnia [...].11.1966 r., co potwierdza, zdaniem organu, bezzasadność podnoszonych zarzutów.

Na tę decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli A. W., E. W., A. W. i J. W. reprezentowani przez adwokata, zarzucając jej

1. naruszenie przepisów art. 7, 77 § 1 oraz 11 i 107 § 3 K.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w przedmiocie spełnienia przesłanek z art. 154 k.p.a. w postaci "interesu społecznego lub słusznego interesu strony" przemawiających za uchyleniem ostatecznej decyzji Ministra Infrastruktury z dnia [...] października 2011 r. o umorzeniu postępowania oraz ograniczenie się do stwierdzenia w uzasadnieniu, że decyzja ta nie stoi na przeszkodzie merytorycznemu rozpoznaniu sprawy o stwierdzenie nieważności orzeczenia Prezydium Rady Narodowej m. [...]. z dnia [...] listopada 1966 r., przy jednoczesnym całkowitym braku odniesienia się do stanowiska skarżących w tym przedmiocie;

2. naruszenie przepisu art. 154 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji odmawiającej uchylenia ostatecznej decyzji Ministra Infrastruktury z dnia [...] października 2011 r. w przedmiocie umorzenia postępowania, w sytuacji łącznego zaistnienia przesłanek uchylenia decyzji przewidzianych w powołanym przepisie;

5. naruszenie przepisów art. 2 i art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zw. z art. 6 k.p.a. poprzez pozostawienie w obrocie prawnym ostatecznej decyzji Ministra Infrastruktury z dnia [...] października 2011 r. w przedmiocie umorzenia postępowania, z powodu niewłaściwość organu, postępowania o stwierdzenie nieważności orzeczenia Prezydium Rady Narodowej m. [...] z dnia [...] listopada 1966 r., uznanej za błędną przez sam organ oraz sąd administracyjny, w sytuacji gdy decyzja ta po przeszło dwunastu latach od dnia wszczęcia postępowania na wniosek skarżących, zamyka im drogę do niewadliwego merytorycznego rozpoznania sprawy;

4. naruszenie przepisów art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zw. z art. 8 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy decyzji odmawiającej uchylenia wadliwej ostatecznej decyzji Ministra Infrastruktury z dnia [...] października 2011 r. w przedmiocie umorzenia postępowania, skutkujące pogwałceniem zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów administracji, w szczególności poprzez przerzucenie na skarżących negatywnych konsekwencji nieprawidłowego działania tych organów;

5. naruszenie przepisów art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zw. z art. 12 k.p.a. poprzez pozostawienie w obrocie prawnym wadliwej ostatecznej decyzji Ministra Infrastruktury z dnia [...] października 2011 r. w przedmiocie umorzenia postępowania, w sytuacji gdy jej uchylenie stanowiło najprostszy środek uzyskania, po przeszło dwunastu latach postępowania, niewadliwego merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie.

Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wnieśli o uchylenie skarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] czerwca 2015 r., oraz zasądzenie na rzecz skarżących kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że skarżący stanęli w obliczu sytuacji, w której w obrocie prawnym funkcjonują dwie ostateczne decyzje administracyjne w przedmiocie umorzenia postępowania, przed ministrem oraz przed wojewodą, a nadto decyzja merytoryczna wydana przez ministra dotknięta, w świetle przepisu art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., wadą nieważności. Tym samym, w wyniku kilkunastoletniego postępowania, skarżącym odebrana została możliwość uzyskania niewadliwego, a w konsekwencji trwałego, rozstrzygnięcia sprawy, co godzi nie tylko w słuszny interes skarżących, ale narusza również interes społeczny, przejawiający się w potrzebie prowadzenia postępowania administracyjnego w sposób zgodny z przepisami prawa oraz budzący zaufanie obywateli do organów państwa, a nadto szybki i wnikliwy.

W ocenie skarżących wydając decyzję w pierwszej instancji, Minister Infrastruktury i Rozwoju w ogóle nie zbadał, czy za uchyleniem decyzji o umorzeniu postępowania przemawia interes społeczny, natomiast w zakresie słusznego interesu strony ograniczył się do stwierdzenia, że decyzja Ministra Infrastruktury z dnia [...] października 2011 r. nie zamyka skarżącym drogi do merytorycznego rozpoznania sprawy. Następnie, skarżoną decyzją Minister Infrastruktury i Rozwoju utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję, powtarzając jedynie stwierdzenie o braku przeszkód do merytorycznego rozpoznania sprawy. Jednocześnie Minister nie odniósł się do zawartej we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy argumentacji skarżących, w świetle której ewentualnie wydana w sprawie decyzja merytoryczna, z uwagi na treść przepisu art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., dotknięta będzie wadą nieważności, wobec czego nie sposób twierdzić, że jej wydanie zaspokaja słuszny interes skarżących oraz interes społeczny. Takie działanie organu pozostaje, zdaniem skarżących w rażącej sprzeczności z samą ideą postępowania odwoławczego czy ponownego rozpoznania sprawy, która wyraża się w rozpatrzeniu sprawy na nowo przy uwzględnieniu zarzutów odwołania bądź wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy.

Odnosząc się do pominiętego przez organ, z naruszeniem przepisów postępowania, interesu społecznego w uchyleniu decyzji, skarżący wskazali, że przejawia się on w potrzebie eliminacji z obrotu prawnego rozstrzygnięć wadliwych bądź niecelowych. Niewątpliwie decyzja o umorzeniu postępowania z uwagi na niewłaściwość organu, zakwestionowana następnie przez sam organ oraz której wadliwość wynika z orzeczenia sądu administracyjnego, pozbawiona jest aspektu celowości, a jej funkcjonowanie w obrocie prawnym może, co najwyżej, generować wątpliwości w zakresie przyjętej przez organy administracji linii postępowania w tego tym sprawach. Już chociażby z tej przyczyny za jej uchyleniem przemawia interes społeczny. Jednocześnie, decyzja ta - przy uwzględnieniu faktu, że w połączeniu z decyzją umarzającą postępowanie przed organem wojewódzkim, co do której skarga została prawomocnie oddalona przez sąd administracyjny, zamyka skarżącym drogę do uzyskania zgodnego z prawem rozstrzygnięcia merytorycznego w sprawie - godzi w podstawowe zasady demokratycznego państwa prawnego, takie jak zasada praworządności oraz zasada zaufania obywateli do organów państwa, wobec czego jej funkcjonowania w obrocie nie da się pogodzić z interesem społecznym.

Wbrew stanowisku organu, za uchyleniem decyzji przemawia również słuszny interes strony w rozpoznaniu jej sprawy w sposób szybki i wnikliwy oraz w uzyskaniu niewadliwego rozstrzygnięcia. Wydana już decyzja merytoryczna Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] sierpnia 2015 r. nie zaspokaja słusznego interesu skarżących. Decyzja ta, w świetle wykładni przepisu proponowanej zarówno przez judykaturę, jak i naukę prawa, może bowiem zostać skutecznie wzruszona w drodze skargi o stwierdzenie nieważności, wniesionej w terminie 10 lat licząc od dnia doręczenie lub ogłoszenia przedmiotowej decyzji. Myli się więc, zdaniem skarżących, Minister Infrastruktury i Rozwoju, powołując się na treść uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, twierdząc, że skoro tutejszy Sąd wskazał ministra jako organ właściwy do merytorycznego rozpoznania sprawy, to nie ma przeszkód, aby ten organ rozpoznał sprawę co do istoty.

Zdaniem skarżących utrzymując w mocy swoja wcześniejszą decyzję odmawiającą uchylenia, na zasadzie art. 154 k.p.a., ostatecznej decyzji Ministra Infrastruktury z dnia [...] października 2011 r., Minister Infrastruktury i Rozwoju utrwalił naruszenia zasady praworządności, sformułowanej w art. 7 Konstytucji RP oraz powtórzonej w art. 6 k.p.a. Zasada praworządności uznawana jest w orzecznictwie i w doktrynie za podstawową gwarancję w demokratycznym państwie prawnym, która winna mieć pierwszeństwo w przypadku konfliktu z innymi zasadami postępowania administracyjnego.

We wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy skarżący zwracali uwagę, że w postępowaniu zapoczątkowanym wnioskiem skarżących o stwierdzenie nieważności orzeczenia Prezydium Rady Narodowej m. [...] z dnia [...] listopada 1966 r. do naruszenia zasady praworządności doszło przynajmniej dwukrotnie.

Zdaniem skarżących do naruszenia zasady praworządności doszło w wyniku aktów podjętych przez Ministra Infrastruktury i Rozwoju po dniu wniesienia przez skarżących podania o uchylenie decyzji Ministra Infrastruktury z dnia [...] października 2011 r. w trybie art. 154 k.p.a. Minister Infrastruktury i Rozwoju, z jednej strony, zawiadomieniem z dnia [...] czerwca 2015 r. poinformował skarżących o prowadzeniu z urzędu postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Rady Narodowej m. [...], a z drugiej strony, decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r. odmówił uchylenia decyzji Ministra Infrastruktury z dnia [...] października 2011 r., argumentując, że nie stoi ona na przeszkodzie merytorycznemu rozpoznaniu sprawy. W dalszej kolejności decyzja z [...] sierpnia 2015 r. Minister stwierdził nieważność orzeczenia Prezydium Rady Narodowej m. [...], a skarżoną decyzja z dnia [...] września 2015 r. utrzymał w mocy decyzje odmawiająca uchylenia ostatecznej decyzji Ministra Infrastruktury z dnia [...] października 2011 r. umarzającej postępowanie w sprawie.

W rezultacie działania organu doprowadziły, po kilkunastu latach postępowania, do wydania decyzji, co prawda merytorycznej, ale - w świetle orzecznictwa sądów administracyjnych - dotkniętej wadą nieważności, co należy uznać za ewidentne naruszenie zasady legalności. Zgodnie z poglądem wyrażonym w przywołanych już orzeczeniach NSA, decyzja umarzająca postępowanie stwarza bowiem stan powagi rzeczy rozstrzygniętej skutkujący nieważnością wydanej następnie w sprawie decyzji merytorycznej.

Zdaniem skarżących utrzymanie w mocy decyzji odmawiającej uchylenia decyzji Ministra Infrastruktury z dnia [...] października 2011 r. doprowadziła również do niewątpliwego naruszenia, wyrażonej w art. 8 k.p.a. zasady prowadzenia postępowania administracyjnego w sposób budzący zaufanie obywateli do organów administracji. We wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, skarżący podnosili, że naruszeniem zasady zaufania, w realiach niniejszej sprawy, skutkowało już samo wydanie, po blisko dziewięciu latach postępowania, decyzji o umorzeniu postępowania. W dalszej kolejności, w ocenie skarżących zasadę zaufania podważyła decyzja Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] września 2013 r. umarzająca postępowanie przed organem wojewódzkim, po pozytywnym dla skarżących merytorycznym rozstrzygnięciu sprawy przez ten organ, z powołaniem się na zmianę interpretacji przepisów kompetencyjnych. Zmienność wykładni przepisów, dokonywanej przez ten sam organ, w niezmienionym stanie faktycznym, w sposób oczywisty narusza zaufanie obywateli do organów państwa, godząc w postulat pewności i przewidywalności rozstrzygnięć administracyjnych. Zasada zaufania naruszona została poprzez pozostawienie w mocy ostatecznej, uznanej przez sam organ za wadliwą, decyzji Ministra Infrastruktury z dnia [...] października 2011 r. oraz wszczęcie z urzędu postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium Rady Narodowej m. [...] z dnia [...] listopada 1966 r.

W wyniku wskazanych działań organ, z jednej strony, uchylił się od wyeliminowania decyzji wadliwej i niecelowej, a z drugiej strony, wydał decyzję merytoryczną dotkniętą wadą nieważności wskazaną w przepisie art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. Tym samym, organ zamiast uchylić własne błędne rozstrzygnięcie - co w ocenie skarżących winien uczynić z urzędu, nie czekając na wniosek w tym przedmiocie - przerzucił na skarżących negatywne konsekwencje własnych uchybień. Pomimo bowiem, że decyzja Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] sierpnia 2015 r. - w świetle wydanych w sprawie orzeczeń sądu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, - jest merytorycznie poprawna, to wobec jej wydania w sprawie zakończonej uprzednio ostateczną decyzją Ministra Infrastruktury z dnia [...] października 2011 r., przez kolejnych dziesięć lat skarżący mogą zasadnie oczekiwać podniesienia przez uczestników postępowania skutecznego zarzutu nieważności przedmiotowej decyzji.

Naruszenie zasady zaufania związane jest również z wieloletnim prowadzeniem postępowania w sprawie, pomimo jasnych wytycznych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wskazujących na rażące błędy orzeczenia Prezydium Rady Narodowej m. [...] z [...] listopada 1966 r.

W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury i Rozwoju wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszym postępowaniu była decyzja Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] września 2016 r., utrzymująca w mocy decyzję tego organu z dnia [...].06.2015 r. odmawiająca uchylenia ostatecznej decyzji Ministra Infrastruktury z dnia [...].10.2011 r., którą umorzono postępowanie o stwierdzenie nieważności orzeczenia Prezydium Rady Narodowej m. [...] z dnia [...].11.1966 r., nr [...] o wywłaszczeniu za odszkodowaniem części nieruchomości położonej w [....] przy ul. [...] róg ul. [...] o pow. 177 m (z całości o pow. 915 m), zapisanej w księdze wieczystej nr [...], stanowiącej własność E. W..

Podstawę prawną rozstrzygnięcia Ministra stanowił przepis art. 154 § 1 K.p.a. Zgodnie z tym przepisem decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Przedmiotem postępowania, o którym mowa w art. 154 k.p.a. nie jest ponowne merytoryczne rozpoznanie sprawy już ostatecznie zakończonej. W postępowaniu tym niedopuszczalna jest zatem weryfikacja ostatecznej decyzji z uwagi na wadliwość merytorycznego rozstrzygnięcia. Organ nie może zatem dokonywać w tym trybie ponownej oceny merytorycznej wydanej decyzji. W przeciwnym wypadku postępowania określone w art. 154 i 155 k.p.a. służyłyby do ponownego rozpoznania spraw już zakończonych ostateczną decyzją administracyjną niejako "w kolejnej instancji". Prowadziłoby to do niedopuszczalnego naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania (art. 15 k.p.a.). Organ administracji nie jest zatem uprawniony do ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy lecz winien dokonać jej analizy jedynie pod kątem zbadania dwóch przesłanek jakimi są interes społeczny lub słuszny interes strony (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 kwietnia 2011 r., sygn. akt II OSK 1081/10, z 25 lutego 2011 r., sygn. akt I OSK 607/10, z 25 listopada 2010 r., sygn. akt II OSK 1810/09).

Skarżący w niniejszej sprawie wnosili o uchylenie, w trybie art. 154 § 1 K.p.a., decyzji Ministra Infrastruktury z dnia [...].10.2011 r., którą umorzono postępowanie o stwierdzenie nieważności orzeczenia Prezydium Rady Narodowej m. [...] z dnia [...].11.1966 r., nr [...] o wywłaszczeniu za odszkodowaniem części nieruchomości położonej w [...]. Podstawę prawna tej decyzji stanowił art. 105 § 1 K.p.a. – zgodnie z którym organ administracji państwowej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania, jeżeli stało się ono z jakiejkolwiek przyczyny bezprzedmiotowe. W literaturze przyjmuje się, że decyzja o umorzeniu postępowania administracyjnego nie rozstrzyga o materialnoprawnych uprawnieniach i obowiązkach stron. Wywiera inny skutek prawny, przyjmuje bowiem, że nie ma przesłanek do merytorycznego orzekania co do istoty sprawy i kończy zawisłość sprawy w danej instancji. Skutki decyzji umarzającej mają zatem charakter procesowy. Ze względu na określone przeszkody, niepozwalające na ukształtowanie stosunku materialnoprawnego, postępowanie stało się bezprzedmiotowe. Skutkiem decyzji umarzającej postępowanie jest zniweczenie dotychczas toczącego się postępowania. Umorzenie postępowania nie stoi na przeszkodzie wszczęciu nowej sprawy, oczywiście jeśli na podstawie prawa materialnego będzie to możliwe (S. Biernat, J. Zimmermann, Problem stabilizacji nieostatecznych decyzji administracyjnych, Krakowskie Studia Prawnicze 1974 s. 71).

Wobec tego nie można podzielić poglądu skarżących, że zaskarżona decyzja zamyka skarżącym drogę do uzyskania zgodnego z prawem rozstrzygnięcia merytorycznego w sprawie. Na marginesie jedynie zaznaczyć, że w aktach sprawy znajduje się decyzja Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] sierpnia 2015 r., nr [...], którą stwierdzono nieważność orzeczenia Prezydium Rady Narodowej m. [...] z dnia [...] listopada 1966 r., nr [...].

W ocenie Sądu organ orzekający w sprawie, choć pobieżnie, to jednak odniósł się również do przesłanki słusznego interesu strony i interesu społecznego.

Wskazać należy, że oceniając czy w danej sprawie występuje słuszny interes strony przemawiający za uchyleniem decyzji, należy wziąć pod uwagę nie subiektywne przekonanie strony o nieprawidłowości decyzji lecz rozważyć okoliczności, które pozwalają ustalić, że żądanie strony (zmiany decyzji) jest słuszne i zasługuje na społeczną akceptację. Ponadto w ocenie Sądu ocenie Sądu zmiana orzeczenia administracyjnego na podstawie art. 154 może dotyczyć takiego orzeczenia, które oddziaływuje w jakimkolwiek zakresie na sferę praw lub obowiązków adresatów decyzji. W literaturze przyjmuje się, że za decyzję o na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa przyjmuje się decyzję o odmowną dla wszystkich stron, decyzję cofająca przyznane wcześniej uprawnienie lub stwierdzająca wygaśnięcie tego uprawnienia, decyzja nakładająca obowiązek (zob. E. Iserzon, J. Starościak – Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, teksty, wzory i formularze , Warszawa 1970). Decyzja umarzająca postępowanie, jak już wyżej wywiedziono, ma charakter procesowy. Zasadnie zatem organy orzekające w sprawie uznały, że za odmową uchylenia ostatecznej decyzji Ministra Infrastruktury z dnia [...].10.2011 r., którą umorzono postępowanie o stwierdzenie nieważności orzeczenia Prezydium Rady Narodowej m. [...] z dnia [...].11.1966 r., nr [...] o wywłaszczeniu za odszkodowaniem części nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] róg ul. [...] o pow. 177 m (z całości o pow. 915 m), zapisanej w księdze wieczystej nr [...], stanowiącej własność E. W. nie przemawiają ani interes społeczny ani słuszny interes strony.

Nie mogły zatem zostać uwzględnione zarzuty podniesione w skardze – zwłaszcza te dotyczące naruszenia norm konstytucyjnych, bowiem, o czym wcześniej już wspomniano, zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja nie pozbawiła skarżących możliwości merytorycznego rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia Prezydium Rady Narodowej m. [...] z dnia [...].11.1966 r., nr [...] .

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ) orzekł jak w sentencji.