Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt SA/Rz 249/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2004-12-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 5, art. 32 ust. 4 pkt 1 i 2, art. 33 ust. 2 pkt 1 -3, art. 34, art. 35 ust. 1 -3
journal: Dz.U. 1994 nr 89 poz 414
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
article: art. 7, art. 8,art. 11, art. 77 § 1, art. 107 § 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: § 12, § 13, § 233, § 270 ust. 2
journal: Dz.U. 1995 nr 10 poz 46
law: Rozporządzenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 152, art. 200
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Śliwa Sędziowie NSA Anna Lechowska /spr./ WSA Krystyna Józefczyk Protokolant: sekr. sądowy Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi H. B. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2003 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej H. B. kwotę 10 zł /słownie: dziesięć złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

SA/Rz 249/03

U Z A S A D N I E N I E

Decyzją z dnia [...] stycznia 2002 r. Nr [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] Nr [...] z [...] grudnia 2002r. [...] zatwierdzającą projekt budowlany i zezwalającą H. K. na rozbudowę budynku garażu ze zmianą dachu na działce Nr ewid. 2829 przy ul. K. w M.

Jako jej podstawę prawną wskazał art. 138 §1 pkt 1 kpa.

Z uzasadnienia decyzji i akt postępowania wynika, że działając na wniosek H. K. Prezydent Miasta decyzją z dnia [...] grudnia 2002r opisaną wyżej zatwierdził projekt budowlany rozbudowy budynku garażu ze zmianą dachu i udzielił pozwolenia na wykonanie tych prac budowlanych na działce Nr ewid. 2829 w M. przy ul. K.

Odwołanie od tej decyzji do Wojewody wniosła H. B. współwłaścicielka działki Nr ewid. 2827 graniczącej z terenem inwestycji.

Odwołująca zarzuciła, że nie wyraziła zgody na rozbudowę garażu w pobliżu granicy swojej działki. Rozbudowa uniemożliwi jej dojazd do działki, która jest bardzo wąska ( szer. dojazdu 2,30m.) - zwłaszcza na wypadek pożaru. Zasłoni jej okno kuchenne, ograniczając dostęp światła dziennego. Do jej zarzutów w tym przedmiocie, mimo zgłaszanych w toku postepownia zastrzeżeń, organ I instancji nie ustosunkował się w zaskarżonej decyzji. Woda z okapu dachu garażu po wykonaniu rozbudowy będzie zalewała jej nieruchomość i będzie brudzić ściany i okna jej domu, znajdujące się w odległości 2, 30m. od tego okapu.

Wojewoda nie uwzględnił odwołania i decyzją opisaną na wstępie utrzymał w mocy decyzję nim zaskarżoną.

Odnosząc się do jego zarzutów stwierdził, że decyzja nie narusza przepisów ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. Prawo budowlane ( Dz. U. z 2000r. Nr 106, poz. 11260), jak i przepisów rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z 14 grudnia 1994r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ( Dz. U. z 1999r. Nr 15, poz. 140).

Projektowana zabudowa nie ograniczy możliwości naturalnego oświetlenia pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi w budynku odwołującej, w tym również w kuchni , co zostało wykazane w projekcie budowlanym przez analizę spełniania warunków przewidzianych w § 13 rozporządzenia odnoszących się do umożliwienia naturalnego oświetlenia pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi w budynku mieszkalnym.

Odprowadzenie wód z dachu budynku garażowego zaprojektowano na własną działkę inwestora a ponadto dach ten nie posiada okapu w stronę działki odwołującej. Zaprojektowana rozbudowa nie ogranicza istniejącego dojazdu do działki odwołującej, ani też wjazdu na zaplecze. Działka skarżącej posiada bezpośredni dostęp do ulicy K. i projektowana rozbudowa tego dojazdu nie zmniejszy.

Skargę na tę decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożyła H. B. wnosząc o jej uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W motywach skargi podniosła, iż decyzja narusza § 270 ust. 2 cytowanego wyżej rozporządzenia z roku 1994, jako że według jej wiedzy w projekcie nie jest uwzględniona ściana oddzielenia przeciwpożarowego.

Zarzuciła też, że nie miała możliwości zapoznania się z projektem w odpowiedni m terminie.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie z przyczyn, które legły u podstaw zaskarżonej decyzji.

Odnosząc się do dodatkowego zarzutu skargi stwierdził , że ściana spornego budynku garażowego jest ścianą oddzielenia pożarowego a ewentualne wyciagnięcie tej ściany o 30 cm jest zbędne, ponieważ dach garażu pokryty będzie blachą , czyli materiałem niepalnym. Zarzut zatem naruszenia § 270 ust. 2 rozporządzenia jest bezzasadny.

W polemice z odpowiedzią na skargę skarżąca stwierdziła, że ściana z blachy trapezowej nie spełnia wymogu ściany oddzielenia pożarowego. W opisie technicznym brak jest zabezpieczenia od wewnątrz garażu materiałem zabezpieczającym przed rozprzestrzenianiem się ognia. Zarzuciła, ze w sprawie winna być wydana opinia przez rzeczoznawcę z Wojewódzkiej Straży Pożarnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Z mocy art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm. ), zwanej dalej w skrócie p.w.u.p., sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r i postępowanie nie zostało zakończone ( a do takich należy sprawa niniejsza ) podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Po myśli art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i miedzy tymi organami a organami administracji rządowej (§1). Kontrola ta sprawowana jest co do zasady pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§2).

Jej zakres wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr153, poz. 1270), zwanej dalej w skrócie P.p.s.a. stanowiący, że Sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną ( §1).

Poddawszy zaskarżoną decyzję takiej właśnie kontroli, Sąd doszedł do konkluzji, że dotknięta jest ona naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co obliguje go do uwzględnienia skargi.

Przedmiotem decyzji jest zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę.

Pozwolenie takie w dacie podjęcia decyzji zaskarżonej mogło być wydane wyłącznie temu, kto złożył wniosek w terminie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i wykazał prawo dysponowania nieruchomością na cele budowlane. ( art. 32 ust. 4 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane publ. Dz.U. Nr 106, poz. 1126 z 2000 r , ze zm. ), zwanej dalej ustawą.

Do wniosku o pozwolenie na budowę należało przedłożyć między innymi: projekt budowlany, dowód stwierdzający prawo dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz wspomnianą wyżej decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu ( art. 33 ust. 2 pkt 1-3 ustawy).

Wymagania wobec projektu budowlanego obejmującego projekt zagospodarowania działki lub terenu i projekt architektoniczno – budowlany precyzuje art. 34 ustawy.

Podług jej art. 35 ust. 1 i 2, przed wydaniem decyzji o zatwierdzeniu projektu i pozwolenia na budowę organ uprawniony od ich wydania winien sprawdzić zgodność projektu zagospodarowania działki z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, wymaganiami ochrony środowiska, wymaganiami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu i przepisami , w tym techniczno- budowlanymi, jak również kompletność projektu , posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń a także, czy projekt został wykonany przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane. Badanie zgodności projektu architektoniczno- budowlanego z przepisami i normami odbywa się w zakresie ustanowionym art. 5 ustawy .

Stwierdzenie uchybień w zakresie wynikającym z ust. 1 i 2 obliguje organ do wydania postanowienia nakładającego obowiązek usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w określonym terminie, po bezskutecznym upływie którego organ wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę ( art. 35 ust. 3)

Z tych zapisów ustawy a w szczególności z art. 35 ust. 1 pkt. 1 lit. c i ust. 2 wynika, że w postępowaniu administracyjnym dotyczącym zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę organ bada, czy dochodzi lub może dojść do naruszenia interesu osób trzecich więc i interesu właścicieli sąsiednich nieruchomości. Badanie to nie dotyczy dopuszczalności zabudowy , bo tę przesądza decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania, jest natomiast prowadzone pod kątem ewentualnego naruszenia norm prawa budowlanego i warunków technicznych , jakom powinny odpowiadać budynki a także przepisów ustaw szczególnych, jeśli takie mają w sprawie zastosowanie.

Badanie odbywa się w ramach postępowania administracyjnego, winno zatem odpowiadać wymogom kpa, w tym także ustanowionym art. 7 i 77 §1 ( zasada dążenia do prawdy obiektywnej i przepisy ją gwarantujące).

Jego rezultaty należy przedstawić w uzasadnieniu decyzji, które powinno zawierać wszystkie elementy przewidziane art. 107 § 3 kpa, między innymi wyjaśnienie przepisów prawa z ich przytoczeniem. Ma to znaczenie szczególne w wypadku zgłoszenia przez strony zastrzeżeń, które wskazują na możliwość naruszenia ich uprawnień zamierzoną inwestycją. Wymóg ustosunkowania się do takich zastrzeżeń w sposób szczegółowy i zrozumiały dla stron wynika z zasad ogólnych postępowania administracyjnego ( art. 8 kpa - zasada pogłębiania zaufania do organów Państwa i 11 kpa zasada przekonywania ).

Standardom tym nie odpowiada postępowanie poprzedzające wydanie zaskarżonej decyzji i sama decyzja.

Odnosząc się bowiem do zarzutu skarżącej zgłoszonego w postępowaniu przed organem I instancji, że dobudowa garażu ograniczy dostęp światła dziennego do jej budynku, organ swoją ocenę i rozważania ograniczył do stwierdzenia, że budynek jest zlokalizowany zgodnie z § 12 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki ich usytuowanie. Zarzut ograniczenia dostępu do światła decyzja kwituje stwierdzeniem, iż z analizy zapewnienia dopływu światła słonecznego, wynika, że warunki doświetlanie budynków sąsiadujących są spełnione.

Organ II instancji odnosząc się do tego zarzutu odwołania powtórzył to stwierdzenie, wskazując dodatkowo , że chodzi o wymogi z § 13 rozporządzenia.

Tymczasem dokument nazwany "Opisem technicznym do wyliczenia kąta światła dotyczącego okna sąsiada od strony wschodniej," stanowiący element projektu budowlanego sporządzony przez jego autora stwierdza, że "Rozbudowa nie wpłynie na dopływ światła do okna i jego zacienienie, bowiem wysokość garażu w tym miejscu będzie 2,70m, czyli kąt padania światła wyniesie, jak na załączonym rysunku do niniejszego opisu". Dowodzi to w ocenie autora "Opisu" spełnienia wymogów z § 13 ust. 1 rozporządzenia . Zaznacza przy tym i znajduje to potwierdzenie w projekcie zagospodarowania działki, że odległość budynku i otworu okiennego od granicy działki a więc od usytuowanej w niej dobudowy wynosić będzie 2,50 m.

Powołany w "Opisie" § 13 opisanego rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki ich usytuowanie (Dz.U. z 1999r. Nr 15, poz. 139), stanowi, w ust 1., że odległość budynku mającego pomieszczenia przeznaczone na stały pobyt ludzi od innych obiektów powinna umożliwiać naturalne oświetlenie tych pomieszczeń, z zachowaniem § 57 i 60 .

Warunek ten uznaje się za spełniony, jeśli odległość budynku przesłaniającego jest nie mniejsza niż jego wysokość – dla obiektów przesłaniających o wysokości do 55 m włącznie (pkt 1) i nie mniejsza, niż 55m dla obiektów wyższych (pkt2).

Z "Opisu" wynika, że projektowany garaż nie odpowiada tym warunkom, bowiem odległość między nim a budynkiem skarżącej wynosi 2,50 m., podczas gdy jego wysokość wynosi 2, 70m. Wysokość ta, jak sądzić należy została w "Opisie podana zgodnie z wymogami ust. 2 tego przepisu , choć "Opis" tego nie wyjaśnia.

Wprawdzie § 13 dozwala na zmniejszenie odległości ustanowionych ust. 1 warunkując to: w ust. 3 zapewnieniem z okien budynku przesłanianego pola widzenia o kącie 600 w płaszczyźnie poziomej, a w ust. 4 charakterem zabudowy (śródmiejska zabudowa plombowa), jednak po pierwsze ani "Opis", ani decyzja nie odwołuje się do tych przepisów a po drugie podług ust. 3 zmniejszenie takie jest możliwe pod warunkiem, że obiekt przesłaniający znajdujący się w tym polu (widzenia) jest usytuowany w odległości nie mniejszej, niż jego wysokość.

Wątpliwości tych nie rozwiewa decyzja I instancji, jak również decyzja drugoinstancyjna.

Te braki decyzji i materiału dowodowego w sprawie mają w sprawie znaczenie szczególne, gdy zważy się, że budynek usytuowany jest w granicy działki, co stanowi wyjątek od zasady sytuowania budynków w odległościach ustanowionych § 12 ust. 4 i 5 rozporządzenia. Wprawdzie ust. 6 tego przepisu w następstwie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 5 marca 2001r. (Dz.U. Nr 17, poz. 207) dozwala na usytuowanie budynku bez zachowania tych odległości i wymogu zgody sąsiada na takie odstępstwo, jednak wyjątkowość tego rozwiązania i obwarowanie go wymogiem zachowania określonych w rozporządzeniu odległości między projektowaną zabudową a istniejącym lub zaprojektowanymi elementami zagospodarowania działki sąsiedniej, nakazuje wykazanie istnienie tej ostatniej przesłanki, w sposób nie budzący najmniejszych wątpliwości.

Odnośnie pozostałych zarzutów skarżącej, za zasadne Sąd uznaje stanowisko decyzji, iż w istniejącym stanie faktycznym nie dojdzie do ograniczenia dostępu do jej działki, bowiem posiada ona bezpośredni dostęp od ulicy a zamierzona inwestycja nie wkracza na jej działkę. Odmienne twierdzenia przedstawione na rozprawie, iż poprzednik prawny inwestora naruszył przy budowie garażu, który ma być rozbudowany granicę działki należącej ówcześnie do poprzednika prawnego skarżącej , nie zostały wykazane w sposób prawem przewidziany. Także zarzut niebezpieczeństwa zalewania wodą deszczowa okien jej budynku nie znajduje uzasadnienia, wobec zaprojektowania dachu ze spadkiem w stronę ulicy i odprowadzenia wód opadowych na działkę inwestora.

Nie został także wykazany podniesiony w piśmie uzupełniającym skargę zarzut, iż projekt budowlany zalegający w aktach sprawy jest odmienny od tego, który przedstawiono skarżącej w toku postępowania administracyjnego.

Podniesiony w skardze zarzut, iż projektowany garaż nie odpowiada wymogom § 270 ust.2 rozporządzenia nie został w decyzji wyjaśniony. Sąd, wobec nie zgłoszenia go w postępowaniu administracyjnym, nie może tego faktu poczytać za uchybienie po stronie organu. Zauważa jednak, że materiał sprawy nie pozwala mu na odparcie tego zarzutu, bowiem zgodnie z § 270 ust. 2 rozporządzenia budynek usytuowany bezpośrednio przy granicy działki powinien mieć ścianę oddzielenia przeciwpożarowego od strony sąsiedniej działki, o odporności ogniowej określonej w § 233. O ile zgodzić się wypadnie z twierdzeniem organu, iż ściana obiektu, którego szkielet w przyziemiu ma być wykonany z kształtowników stalowych obłożonych od zewnątrz blachą stalową, z dachem z kształtowników stalowych pokrytych blachą ocynkowaną jest ścianą z materiałów niepalnych , o tyle dokumenty zebrane w sprawie nie dają jednoznacznej odpowiedzi na pytanie, czy materiały te odpowiadają wymogom odporności ogniowej określonym w tabeli zawartej w przepisie § 233.

Wykazane wyżej naruszenia przepisów postępowania a w szczególności art. 7, i 77 §1 i 107 §3 kpa w zw. z art. 35 Prawa budowlanego i §12 ust. 6 oraz 13 rozporządzenia a także art.8 i 11 kpa zostały przez Sądu uznane , jako mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W postępowaniu ponownym organ, po poczynieniu ewentualnych dodatkowych ustaleń dokona wnikliwej oceny niewyjaśnionych dostatecznie zarzutów skarżącej, w tym także dotyczących o naruszenia wymogów ochrony przeciwpożarowej w świetle ustalonego stanu faktycznego i obowiązujących przepisów prawa i wyda decyzję odpowiadająca tym ustaleniom i przepisom.

Z przytoczonych wyżej względów, Sąd w oparciu o przepis art. 145 §1 pkt. 1 lit. c P.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję.

O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 tej ustawy.

Na podstawie jej art. 152 Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku.