Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 721/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2009-12-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 116 par.1 ust.1 lit. b, art.122, art.180, art.187, art.188
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
article: art. 14 ust.2 , art. 21 ust.1
journal: Dz.U. 2003 nr 60 poz 535
law: Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Piskozub (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Ryszard Maliszewski, Sędzia WSA Zofia Skrzynecka, Protokolant Lidia Wachowska, po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 16 grudnia 2009 r., sprawy ze skargi A.M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności prezesa spółki z ograniczoną odpowiedzialnością za zaległości podatkowe spółki 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. określa że zaskarżona decyzja nie podlegają wykonaniu, 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego kwotę 740 zł (siedemset czterdzieści) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

I SA/Ol 721/09

Uzasadnienie

Zaskarżoną decyzją z dnia "[...]" Dyrektor Izby Skarbowej po rozpatrzeniu odwołania utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia "[...]" w sprawie przeniesienia na A. M., byłego Prezesa Spółki z o.o. "A" odpowiedzialności za zaległości podatkowe Spółki w podatku od towarów i usług za miesiące maj, lipiec, sierpień, październik 2005r. odsetki za zwłokę oraz koszty postępowania egzekucyjnego.

Z materiału zgromadzonego w sprawie wynika, że funkcję Prezesa Spółki "A" A. M. objął w dniu 7 marca 2005 roku. Natomiast w dniu 19 marca 2005 roku, wystosował pismo do Zgromadzenia Wspólników Spółki, w której ocenił sytuację finansową Spółki jako złą. W piśmie tym wskazał, że wynik finansowy Spółki z działalności w 2004 roku jest ujemny, poza tym stratę przyniosły również dwa pierwsze miesiące 2005 roku. Wskazał też, że według danych na marzec 2005 roku Spółka posiada przeterminowane zobowiązania wobec dostawców materiałów i usług oraz budżetu państwa na około 1,5 miliona złotych, natomiast według aktualnych wówczas informacji Spółka nie posiadała zamówień na wyroby i usługi na najbliższy okres, umożliwiających utrzymanie ciągłości procesu technologicznego i uzyskanie przerobu powyżej 150 ton miesięcznie. Z przeprowadzonej analizy kosztów wynikało, iż aby utrzymać się na rynku, zarabiać na produkcji i być konkurencyjnym Spółka powinna utrzymać koszty na poziomie około 200.000,00 zł miesięcznie przy przerobie ponad 150 ton. Skarżący wskazał, że wierzyciele Spółki mogą zastosować postępowanie zgodnie z ustawą z dnia 28.02.2003r. - Prawo upadłościowe i naprawcze. Uwzględniając powyższe, zwrócił się do Zgromadzenia Wspólników o zajęcie stanowiska odnośnie spłaty zobowiązań Spółki ze środków spoza Spółki oraz zabezpieczenie wysokości produkcji.

Z podpisanego w dniu 30 marca 2005 roku przez Skarżącego oraz główną księgową bilansu sporządzonego na dzień 31 grudnia 2004 roku oraz rachunku zysków i strat za okres od 01.10.2003 do 31.12.2004. wynikało, iż na dzień 31 grudnia 2004 roku zobowiązania Spółki wynosiły 2.478.558,14 zł i znacznie przekraczały wartość majątku Spółki, który wnosił 1.757.318,11 zł (aktywa trwałe w wysokości 651.440,98 zł i aktywa obrotowe w wysokości 1.105.877,13 zł). Za okres od 01.10.2003 do 31.12.2004 Spółka poniosła stratę w wysokości 1.183.698,88 zł. Kapitał własny Spółki wynosił minus 721.240,03 zł.

W dniu 2 kwietnia 2005 roku w piśmie do Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników Spółki Skarżący wskazał, że według stanu na dzień 31 marca 2005 roku zobowiązania Spółki wobec dostawców i kontrahentów wynoszą około 2.500.000,00 zł. Spółka nie posiadała możliwości systematycznego zabezpieczenia się w niezbędne materiały podstawowe i pomocnicze w celu utrzymania ciągłości produkcji, ponieważ straciła wiarygodność i pozycję staranności kupieckiej. Przedstawiając powyższe Skarżący ponownie zwrócił się do wspólników o zajęcie stanowiska w tej sprawie.

Na nadzwyczajnym Zgromadzeniu wspólników w dniu 20 kwietnia 2005 roku Skarżący podniósł, iż na ten dzień Spółka posiada około 2.100.000,00 zł zobowiązań, w tym 750.000,00 zł wobec Wspólników Spółki i ponad 100.000,00 zł wobec budżetu Państwa. Należności kształtowały się na poziomie 100.000,00 zł, w tym od Spółki "B" około 38.500,00 zł, od firmy "D" około 54.000,00 zł, jednak na wskazany dzień nie były wymagalne. Skarżący poinformował zgromadzonych, że Spółka nie posiadała w tamtej chwili możliwości spłaty zobowiązań ze środków własnych i dlatego posiłkuje się przedpłatami na wyroby, w szczególności jeżeli zbliża się termin wypłaty wynagrodzeń lub gdy zachodzi konieczność zakupu materiałów bezpośrednich. Spółka nie posiadała środków na zakup materiałów do produkcji. Zdaniem Prezesa firma nie była w stanie spłacić wszystkich wierzytelności, tym bardziej, iż wierzyciele domagali się spłaty całych kwot w ciągu 2 miesięcy lub wychodzili z propozycją odkupienia niektórych środków trwałych. Główna Księgowa poinformowała, że rok obrachunkowy od 01.10.2003 do 31.12.2004 zamknął się stratą w wysokości 1.183.698,88 zł oraz, że strata ta przewyższa łączną wartość kapitału podstawowego (300.000,00 zł) oraz kapitału zapasowego (162.458,85 zł) o 721.240,03 zł. W trakcie zgromadzenia Wspólnicy stwierdzili, że Spółka w dotychczasowej formie nie może funkcjonować i zobowiązali Zarząd do ogłoszenia upadłości z możliwością zawarcia układu. Wniosek o ogłoszenie upadłości z możliwością zawarcia układu został złożony w Sądzie Rejonowym w dniu 5 mają 2005r. Do wniosku załączono listę wierzytelności, zawierającą 273 pozycje na łączną kwotę 2.080.187,00 zł. Z tej listy termin płatności 73 wierzytelności przypadał już w 2004 roku.

Postanowieniem z dnia 27 lipca 2005 roku, sygnatura "[...]", Sąd Rejonowy - Sąd Gospodarczy ogłosił upadłość dłużnika z możliwością zawarcia układu i ustanowił Zarząd sprawowany przez upadłego (zarząd własny), co do całości majątku pod nadzorem nadzorcy sądowego. Z kolei postanowieniem z dnia 2 lutego 2006 roku Sąd zmienił postanowienie z dnia 27 lipca 2005 roku o ogłoszeniu upadłości Spółki z możliwością zawarcia układu na postanowienie o ogłoszeniu upadłości obejmującej likwidację majątku dłużnika.

Powołując się na art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej organ odwoławczy wskazał, że za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji, spółki akcyjnej i spółki akcyjnej w organizacji odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu nie wykazał, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające upadłości (postępowanie układowe) albo że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania układowego nastąpiło bez jego winy, bądź też członek zarządu nie wskazał mienia, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. Zgodnie z art. 116 § 2 odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu oraz zaległości wymienione w art. 52 powstałe w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu. Zgodnie zaś z art. 10 ustawy z dnia 28 lutego 2003r. - Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U. Nr 60, poz. 535 z późno zm.) upadłość ogłasza się w stosunku do dłużnika, który stał się niewypłacalny. W myśl art. 11 ust. 1 dłużnika uważa się za niewypłacalnego, jeżeli nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych. Z kolei art. 11 ust. 2 stwierdza, iż dłużnika będącego osobą prawną albo jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, której odrębna ustawa przyznaje zdatność prawną, uważa się za niewypłacalnego także wtedy, gdy jego zobowiązania przekroczą wartość jego majątku, nawet wówczas, gdy na bieżąco te zobowiązania wykonuje.

W ocenie organu, obie przesłanki ogłoszenia upadłości, zawarte w art. 11 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze, zostały spełnione już w dniu 31 grudnia 2004 roku, gdyż zobowiązania Spółki znacznie przerosły wartość majątku Spółki. Z kolei lista niezapłaconych wierzytelności, dołączona do wniosku o ogłoszenie upadłości, wykazywała 73 wierzytelności z terminem płatności przypadającym na 2004 roku. Spółka w 2004 roku trwale zaprzestała płacić swoje długi. Powyższą sytuację finansową Spółki potwierdziły również dokumenty Spółki, w tym dokumenty księgowe, jak też pisma samego Prezesa Spółki kierowane do wspólników.

Powołując się z kolei na art. 21 ust. 1 ustawy - Prawo upadłościowe i naprawcze organ odwoławczy wskazał, że dłużnik jest obowiązany, nie później niż w terminie dwóch tygodni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości, zgłosić w sądzie wniosek o ogłoszenie upadłości. Organ uwzględnił, iż poprzedni Zarząd nie złożył wniosku o ogłoszenie upadłości w terminie, a w związku z tym, obejmując funkcję prezesa Spółki z dniem 7 marca 2005r. Skarżący powinien niezwłocznie taki wniosek złożyć. Skarżący jako Prezes Spółki miał bowiem pełne prawo wglądu w dokumenty Spółki i powinien zapoznać się z sytuacją finansowo-ekonomiczną Spółki. Natomiast dowodem posiadania wiedzy o fatalnej sytuacji Spółki jest pismo z dnia 19 marca 2005r., w którym Skarżący informował wspólników o tej sytuacji. W związku z tym, organ przyjął, że od tego dnia biegł 14 - dniowy termin na złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości. Skarżący miał wystarczająco dużo czasu aby do 2 kwietnia 2005r. zapoznać się z sytuacją Spółki oraz by złożyć wniosek o ogłoszenie upadłości. Natomiast perspektywa poprawy sytuacji finansowej Spółki w przyszłości nie stanowiła w ocenie organu podstawy do odstąpienia od wniosku o zgłoszenie upadłości. Skarżący podjął na własną odpowiedzialność świadome ryzyko nie złożenia wniosku, licząc na zamówienia ze strony "E", czy też pomoc ze strony wspólników, którzy odmówili wsparcia na Nadzwyczajnym Zgromadzeniu Wspólników w dniu 20 kwietnia 2005r. Skarżący nie przewidział także pogorszenia sytuacji na rynku stali. Organ zaznaczył przy tym, że przepisy ustawy nie przewidują złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości po przeprowadzeniu konsultacji ze wspólnikami, czy też po odbyciu w tej sprawie Zgromadzenia Wspólników. Członkowie Zarządu mają obowiązek zgłosić wniosek o ogłoszenie upadłości wskutek własnej oceny sytuacji Spółki, bez dokonywania konsultacji ze wspólnikami.

Za bezpodstawne organ odwoławczy uznał zarzuty naruszenia przez organu I instancji art. 116 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej w związku z istotnym naruszeniem przepisów postępowania tj. art. 122 Ordynacji w związku z art. 180 i art. 187 oraz art. 188, polegające na pominięciu wniosków dowodowych Strony o przesłuchanie w charakterze świadka biegłego rewidenta E. T. oraz M. G. ze Spółki "F" będącej największym odbiorcą produktów Spółki "A" na okoliczności rzutujące na terminowość złożenia wniosku o zmianę upadłości z możliwością zawarcia układu w upadłość likwidacyjną bądź na brak winy w przekroczeniu terminu do złożenia wniosku o upadłość. W ocenie organu, zeznania przesłuchanych w postępowaniu odwoławczym świadków nie wpłynęły na zmianę ustaleń faktycznych organu I instancji, a przeprowadzenie dowodów nie wymagało przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.

Odnosząc się do zeznań M. G. organ II instancji przypomniał, że planowane przyszłe zdarzenia gospodarcze nie mają wpływu na obiektywnie istniejącą sytuację finansowo - ekonomiczną podmiotu, która może powodować obowiązek zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości. Odnosząc się z kolei do zeznań E. T. organ odwoławczy wskazał, iż słusznie organ I instancji nie uwzględnił jego opinii w zakresie sytuacji ekonomicznej i finansowej Spółki "E". Podniósł, iż w opinii z dnia 2 listopada 2008r. wykonanej na zlecenie pełnomocnika Strony, biegły rewident zajął się przede wszystkim rozważaniem winy zarządu, a nie sytuacją ekonomiczno-finansową Spółki w kontekście ustalenia momentu zaistnienia stanu niewypłacalności. Ponadto jego ustalenia dotyczyły głównie okresu po ogłoszeniu przez Sąd upadłości z opcją układową, to jest po dniu 27 lipca 2005r. Uwzględniając powyższe organ uznał, że opinia biegłego rewidenta dotyczyła okresu czasowego nie mającego większego znaczenia z punktu widzenia określenia momentu powstania stanu niewypłacalności Spółki i opierała się w głównej mierze na dokumentach nie przedstawiających globalnej sytuacji finansowo - ekonomicznej Spółki. Pomijała bowiem sprawozdanie finansowe sporządzone według stanu na dzień 31 grudnia 2004r., jak też rachunek zysków i strat sporządzony według stanu na dzień 31 grudnia 2004r.

Dodatkowo, w oparciu o zeznania świadka - nadzorcy sądowego J. B. organ odwoławczy ustalił, iż w działania zarządu własnego Spółki "A", w trakcie postępowania upadłościowego z opcją układu nikt nie ingerował i tym samym to Skarżący ponosi odpowiedzialność z tytułu zaległości podatkowych powstałych w tym okresie.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie Skarżący zarzucił naruszenie:

a) prawa materialnego tj. art. 116 § 1 ust. 1 lit. b Ordynacji podatkowej w związku z art. 21 ust. 1 Prawa upadłościowego i naprawczego poprzez niewłaściwe jego zastosowanie w niniejszej sprawie;

b) art. 14 ust. 2 Prawa upadłościowego i naprawczego poprzez jego pominięcie przy wydawaniu skarżonej decyzji i w związku z istotnym naruszeniem przepisów postępowania tj. art. 122 Ordynacji podatkowej w związku z art. 180 i art. 187 oraz art. 188 Ordynacji podatkowej poprzez niezastosowanie ich w niniejszej sprawie, polegające na pominięciu wniosków dowodowych Skarżącego o przesłuchanie w charakterze świadka J. B. na okoliczności rzutujące na brak winy w przekroczeniu terminu do złożenia wniosku o upadłość oraz przyjęcie błędnych ustaleń przez organ będących podstawą skarżonej decyzji jak również pominięcie przy wydawaniu orzeczenia dyspozycji art. 14 ust. 2 oraz art. 373 ust. 1 Prawa upadłościowego i naprawczego oraz art. 586 Kodeksu spółek handlowych.

Uzasadniając skargę, pełnomocnik wskazał na brak winy Skarżącego w niezłożeniu wniosku o ogłoszenie upadłości w terminie. Podkreślił, iż podstawowa przesłanką subsydiarnej odpowiedzialności zarządu w ramach przepisu art. 116 ust.1 Ordynacji podatkowej jest wina zarządu w działaniu bądź zaniechaniu. Tymczasem przy rozważaniu odpowiedzialności w trybie powyższego przepisu organy podatkowe skupiły się na ocenie, czy i kiedy powstał stan trwałej niewypłacalności oraz czy był majątek wystarczający na zaspokojenie wierzycieli.

Pełnomocnik nie zgodził się ze stanowiskiem organu o przyjęciu daty 19 marca 2005 roku jako terminu początkowego do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości. Wskazał, iż żaden przepis nie uzasadnia naliczania terminu od złożenia wniosku o upadłość od momentu powzięcia wiadomości o sytuacji finansowej spółki. Sam zaś fakt informowania wspólników o sprawach bieżących spółki był przejawem należytej staranności. Ponadto, w dniu 19 marca Skarżący nie dysponował szczegółowymi danymi na temat faktycznego wyniku finansowego za poprzedni okres obrachunkowy, albowiem w tym czasie trwało jego rozliczanie.

Wskazał również, iż Skarżący swym postępowaniem nie doprowadził do pogorszenia sytuacji wierzycieli ani też nie uszczuplił możliwości ich zaspokojenia w postępowaniu upadłościowym, natomiast nie złożenie wniosku we właściwym czasie- o ile rzeczywiście miało miejsce- nastąpiło bez Jego winy. Powyższą tezę dobitnie potwierdziło postanowienie Sądu upadłościowego, który powierzając zarząd dotychczasowym władzom spółki w postępowaniu układowym stanął na stanowisku, iż do ogłoszenia upadłości ( a co za tym idzie do wystąpienia stanu uzasadniającego złożenie wniosku) doszło z przyczyn wyjątkowych niezależnych od dłużnika, a jednocześnie osoba prezesa daje rękojmię należytego sprawowania zarządu. Pełnomocnik podkreśla, że nadzorca sądowy w postępowaniu upadłościowym nie dopatrzył się przesłanek pociągnięcia do odpowiedzialności prezesa zarządu w związku z przepisem art. 373 ust. 1 pkt 1 Prawa upadłościowego i naprawczego. Brak było także podstaw do orzeczenia odpowiedzialności zarządu na podstawie art. 586 ksh opartego także na niezłożeniu wniosku o ogłoszenie upadłości przez podmiot do tego zobowiązany. Z przebiegu postępowania upadłościowego wynika zaś, że pozytywne działania Skarżącego umożliwiły zreorganizowanie przedsiębiorstwa i doprowadzenie do jego sprzedaży w całości celem zaspokojenia wierzycieli Spółki.

Zdaniem Pełnomocnika wskazane naruszenia miały istotny wpływ na treść zaskarżonego rozstrzygnięcia. W związku z powyższym, Pełnomocnik wniósł o uchylenie skarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji w całości oraz o zasądzenie na rzecz Skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie rozpatrując sprawę zważył, co następuje.

Na podstawie art.1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku –Prawo o ustroju sądów administracyjnych i zgodnie z art.3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dalej w skrócie ppsa), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Podstawowym środkiem kontroli jest, stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ppsa, uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia, gdy sąd stwierdzi, że wydane zostały z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem przepisów postępowania dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź innym naruszeniem przepisów postępowania jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądy administracyjne nie zastępują zatem organów administracyjnych - nie dokonują ustaleń faktycznych, nie umarzają zaległości podatkowych, ani nie zmieniają zaskarżonych decyzji.

W przypadku stwierdzenia, z skarga na decyzję jest nieuzasadniona, sad skargę oddala na podstawie art.151 ppsa

Przedmiotem zaskarżenia jest decyzja organu podatkowego orzekająca o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością za zaległość podatkową w podatku od towarów i usług za miesiące maj, lipiec, sierpień i październik 2005r. wraz z odsetkami od tych zaległości.

Orzeczenie o odpowiedzialności osoby trzeciej nie była poprzedzone ostateczną decyzją określającą (bądź ustalającą) wysokość zaległości podatkowej, ponieważ zaległość wynikała z deklaracji podatnika.

Odpowiedzialność osób trzecich uzależniona jest od spełnienia określonych wymogów ogólnych wskazanych w art.107 - 109 Ordynacji podatkowej, a krąg podmiotów, które ponoszą odpowiedzialność z tytułu cudzych zaległości podatkowych jest wskazany w art.110 - 117 i ma charakter zamknięty.

Zgodnie z ogólną regułą sformułowaną w art.107§1 Ordynacji podatkowej za zaległości podatkowe podatnika odpowiadają całym swoim majątkiem, solidarnie z podatnikiem również osoby trzecie.

Art.116§1 Ordynacji podatkowej, wskazuje, kto odpowiada za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, ustanawiając w tym zakresie regułę i wyjątki. Regułą jest solidarna odpowiedzialność członków zarządu (z uwzględnieniem § 2) za zaległości podatkowe spółki powstałe w czasie pełnienia przez nich obowiązków członków zarządu tej spółki. Dodatkową przesłanką odpowiedzialności jest bezskuteczność egzekucji przeciwko spółce.

Zgodnie z art.116 §2 pkt 1 lit a i b Ordynacji podatkowej, gdy członek zarządu wykaże, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie układowe albo też, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości oraz wszczęcie postępowania układowego nastąpiło nie z jego winy, to zachodzą przesłanki wyłączające odpowiedzialność za zaległości podatkowe spółki.

Udowodnienie okoliczności egzoneracyjnych obciąża bowiem osoby, których dotyczy odpowiedzialność. W przeciwnym razie wymagane byłoby udowodnienie przez organ podatkowy okoliczności negatywnych, jak "niewykazanie" lub "niewskazanie", dowód winien zaś dotyczyć okoliczności pozytywnych.

Do orzeczenia o odpowiedzialności członka zarządu spółki z o.o. organ podatkowy jest obowiązany wykazać zatem jedynie okoliczność pełnienia obowiązków członka zarządu w czasie powstania zobowiązania podatkowego, które przerodziło się w dochodzoną zaległość podatkową spółki oraz bezskuteczność egzekucji przeciwko spółce.

Z akt sprawy wynika, że skarżący starał się wykazać, że zaszły okoliczności egzoneracyjne, wymienione w art.116 §2 pkt1 lit. b Op.

Bezspornym jest, że skarżący był członkiem zarządu Spółki "A" od dnia 7 marca 2005 roku, a już 19.03.2005 r. pisemnie poinformował wspólników spółki o zaległościach płatniczych.

W dniu 31.03.2005 roku sporządzono sprawozdanie finansowe za 2004 rok, z którego wynikała strata w działalności spółki za ten rok, w wysokości 1.183.698.88 zł.

Prezes Zarządu Spółki pismem z dnia 2 kwietnia 2005 roku złożył wniosek o zwołanie Nadzwyczajnego Zebrania Wspólników w trybie art.233§1 ksh.

NZW w dniu 20.04.2005 roku stwierdziło, że spółka utraciła płynność finansową i podjęło uchwałę z tego dnia w sprawie skierowania wniosku o upadłość spółki z możliwością zawarcia układu.

W dniu 4 maja 2005 roku Zarząd Spółki skierował do Sądu Rejonowego wniosek o ogłoszenie upadłości z możliwością układu, do którego dołączono listę wierzytelności na łączną kwotę 2.080.187 zł, zawierającą 273 pozycje, z których 73 wierzytelności posiadało termin płatności z 2004 roku.

Sąd Rejonowy postanowieniem z dnia 27 lipca 2005 roku ogłosił upadłość spółki z możliwością układu, pozostawiając zarząd majątkiem spółki w rękach dotychczasowego Zarządu Spółki, pod nadzorem nadzorcy sądowego.

Z kolei postanowieniem z dnia 2 lutego 2006 roku Sąd zmienił na wniosek Spółki postanowienie, orzekając o upadłości obejmującej likwidacje majątku dłużnika.

W toku postępowania administracyjnego w pierwszej instancji, przesłuchano w charakterze świadków Prezesa Spółki A. M. i J.B. tymczasowego nadzorcę sądowego spółki.

W czasie postępowania I instancyjnego pełnomocnik skarżącego dołączył do akt sprawy prywatną opinię biegłego rewidenta dotycząca oceny zarządu spółki w 2005 roku i wniósł o dopuszczenie dowodu z zeznań biegłego rewidenta oraz M. G –Prezesa Zarządu Spółki "F", większościowego udziałowca Spółki "A", a także dołączył do akt administracyjnych dokumenty spółki "A" w postaci pism z dnia 19.03.2005 r., pisma z dnia 2.04.2005r, oraz protokołu z dnia 20.04.2005 r. z nadzwyczajnego Zebrania Wspólników spółki ‘"A".

Naczelnik Urzędu Skarbowego decyzją z dnia "[...]" działając na podstawie art.116§1 i §2 Ordynacji podatkowej, orzekł o odpowiedzialności A. M., jako członka zarządu spółki z o.o. "A" za zaległości podatkowe spółki w podatku VAT za miesiące maj, lipiec, sierpień i październik 2005 roku, m. in. podnosząc w uzasadnieniu, że prezes Zarządu winien skierować do Sądu wniosek o upadłość spółki w terminie 14 dni, począwszy od dnia 19.03.2005 r., a wobec jego niestaranności wniosek o upadłość został spóźniony.

Organ odwoławczy przesłuchał w charakterze świadków S.G. i J.B. oraz zgromadził materiał dowodowy z postępowania upadłościowego, a po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia 01.09.2009 roku utrzymał w mocy decyzję I instancji.

Zarzuty skargi, przeciwko decyzji odwoławczej dotyczące naruszenia prawa materialnego, a mianowicie art. 116 §1 pkt1 lit.b Ordynacji podatkowej, jak też przepisów postępowania art.122,180,187 i art.188 Op., poprzez ich pominięcie w postępowaniu , na okoliczność braku winy Prezesa Zarządu Spółki w przekroczeniu terminu do złożenia wniosku o upadłość, zasługują zadaniem Sądu na częściowe uwzględnienie.

Stwierdzić zatem należy, iż organy obu instancji oceniając przesłanki pozytywne orzeczenia solidarnej odpowiedzialności A. M. za zobowiązania podatkowe Spółki z o.o. "A" w podatku od towarów i usług za cztery miesiące 2005r.,

nieprawidłowo uznały, iż skarżący nie wykazał okoliczności uwalniających go od odpowiedzialności.

Skarżący przedstawił wiele dowodów potwierdzających chęć wystąpienia do sądu z wnioskiem o ogłoszenie upadłości, wobec trudnej sytuacji finansowej spółki.

Niesporne jest natomiast, że zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości, poprzedził działaniem przesądowym, wynikającym z art.233 Kodeksu Spółek Handlowych.

Stosownie do treści art.233Ksh, a także odnosząc się do twierdzeń Skarżącego, że wystąpił do sądu w dniu 5.05.2005 r. o ogłoszenie upadłości, po zebraniu wspólników w dniu 20.04.2005 roku, którzy odmówili pomocy spółce i w drodze uchwały z dnia 20.04.2005 r., zezwolili Zarządowi na złożenie takiego wniosku wobec jej niewypłacalności, Sąd zauważa, że początek terminu 14 dniowego do złożenia wniosku o upadłość, przyjęty przez organy na dzień 19.03.2005 roku, można uznać za wątpliwy.

Tym samym nieuwzględnienie wniosków dowodowych pełnomocnika skarżącego, w postaci przesłuchania w charakterze świadka J. B., nadzorcy sądowego Spółki, na okoliczności zarządzania majątkiem spółki przez Zarząd w okresie upadłości, nie pozwoliło organom pełne rozpatrzenie przesłanek egzoneracyjnych i na ponowną ocenę działań skarżącego jako Prezesa Zarządu Spółki od dnia 7.03.2005 r.

Nie ulega wątpliwości, że okoliczności, co których do wnioskowano przeprowadzenie dowodów, miały istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, bowiem dotyczyły oceny stanu finansowego i majątkowego spółki oraz momentu trwałego i całkowitego zaprzestania płacenia długów.

Z analizy materiału dowodowego wynika natomiast, iż trudności płatnicze obligujące do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości bądź doprowadzenia do wszczęcia postępowania układowego, powstały już w 2004r. Złą kondycję finansową Spółki oraz pogłębiającą się stratę obrazują dokumenty finansowe i podatkowe, a skarżący podjął działania zmierzające do poprawy warunków finansowych spółki, które zdaniem Sądu wymagają dogłębnej analizy, np. nie wzięto pod uwagę faktu powierzenia Zarządowi Spółki przez sąd upadłościowy, zarządu mieniem spółki w czasie upadłości z możliwością zawarcia układu, pod nadzorem sadowego nadzorcy, która to okoliczność nie została oceniona w postępowaniu administracyjnym.

W rozpatrywanej sprawie należy zwrócić uwagę na okoliczność, że w przedmiocie odpowiedzialności członków zarządu za zaległości podatkowe spółki, konieczne jest nie tylko ustalenie pozytywnych przesłanek do orzeczenia takiej odpowiedzialności z art.116 ordynacji podatkowej, do czego zobowiązane są organy podatkowe, ale także dokonanie oceny, iż nie zachodzą przesłanki wyłączające tę odpowiedzialność.

Z tych i powyższych powodów skarga zasługuje na uwzględnienie, w części dot. naruszenia przepisów postępowania, a mianowicie art.122, 180, 187 i art.188 Ordynacji podatkowe które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Dopiero usunięcie wszystkich braków postępowania pozwoli na prawidłową ocenę przesłanek zawartych w art.116 §1 i §2 Ordynacji podatkowej, w nowo prowadzonym postępowaniu administracyjnym.

W świetle powyższych okoliczności faktycznych i prawnych, Sąd działając na podstawie art.145 §1 pkt 1 lit.c Prawa o postępowaniu przed sadami administracyjnymi, uchylił zaskarżoną decyzję. O wstrzymaniu zaskarżonej decyzji orzeczono na podstawie art.152 ppsa, natomiast o kosztach orzeczono na podstawie art.200 i 205 ppsa.