Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 1288/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2007-11-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 5 ust. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 9 poz 84
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity

SENTENCJA

Sygn. akt I SA/Kr 1288/06 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 14 listopada 2007r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Bogusław Wolas (spr), Sędziowie: WSA Anna Znamiec, Asesor: WSA Agnieszka Jakimowicz, Protokolant: Bożena Wąsik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 listopada 2007r., sprawy ze skargi F. Z., na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia [...] nr [....], w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego na 2006r., I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej koszty postępowania w kwocie 177,00 zł (sto siedemdziesiąt siedem złotych 00/100).


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...], nr [...], Wójt Gminy ustalił solidarnie zobowiązanym współwłaścicielom F. i A. Z. wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2006 na kwotę 208 zł - w tym wysokość podatku rolnego w kwocie 10 zł oraz podatku od nieruchomości w kwocie 198 zł.

Odwołanie od powyższej decyzji, w części ustalającej wysokość podatku od nieruchomości, wniosła F. Z. domagając się uchylenia w tej części powyższej decyzji i ustalenia prawidłowej, niższej stawki podatku od nieruchomości za 2006 rok. Podniosła ona, iż nie zgadza się z zakwalifikowaniem opodatkowanego w zaskarżonej decyzji budynku do kategorii budynków pozostałych i opodatkowania go stawką przewidzianą dla tej kategorii budynków wynoszącą 3,60 zł, podczas gdy budynek ten winien być zakwalifikowany do budynków mieszkalnych i opodatkowany wg stawek przewidzianych dla tej kategorii budynków. Na uzasadnienie swojego stanowiska podniosła ona, iż budynek stanowiący w niniejszej sprawie przedmiot opodatkowania jest budynkiem mieszkalnym wykorzystywanym przez skarżącą i jej rodzinę na cele mieszkaniowe. Brak jest zatem podstaw do zaliczenia tego budynku do tzw. "budynków pozostałych". Zdaniem skarżącej organ l instancji nie wykazał ażeby przedmiotowa nieruchomość odpowiadała kryteriom kwalifikującym ją do kategorii budynków pozostałych.

Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia [...] sygn. akt: [...], utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

Organ odwoławczy wskazał, że stosownie do treści art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2000 r. nr 100, poz. 1086 ze zm.) podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków.

Powołując się na treść art. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984r. o podatku rolnym (Dz. U. z 1993r. nr 94 poz. 431 ze zm.), art. 2 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2002 r., nr 9, poz. 84 ze zm.) organ odwoławczy wskazał, że podstawą wymiaru podatku rolnego oraz podatku od nieruchomości są dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków. W oparciu o te właśnie dane organy podatkowe ustalają wymiar zobowiązania podatkowego.

W analizowanej sprawie podstawę wymiaru podatku rolnego stanowiły dane wynikające właśnie z ewidencji gruntów. Na podstawie danych wynikających z wypisu z rejestru gruntów Starostwa Powiatowego w B. według stanu na dzień 16 marca 2006 r. ustalono, iż A. Z. i F. Z. są współwłaścicielami gruntu oznaczonego jako działka nr 1453/3 będącego użytkiem rolnym R IVa o łącznej powierzchni 0.0700 ha. Organ I instancji dokonał w sposób prawidłowy wymiaru podatku rolnego poprzez dokonanie przemnożenia powierzchni gruntu tj, 0.0700 ha przez stawkę podatku rolnego w kwocie 139,40 zł/1 ha gruntu.

Ponadto organ podatkowy l instancji dokonał wymiaru podatku od nieruchomości opodatkowując posadowiony na powyższym gruncie budynek letniskowy o pow. użytkowej 55 m. kw. przy zastosowaniu stawki podatkowej przewidzianej dla budynków pozostałych w wysokości 3,60 zł. Wymiar podatku od nieruchomości dokonany został na podstawie złożonych przez podatnika dokumentów tj. informacji w sprawie podatku od nieruchomości na rok 2003 złożonej w dniu [...] lutego 2003 r. oraz wykazu nieruchomości z dnia [...] stycznia 1997 r. Z treści obu wskazanych wyżej dokumentów jednoznacznie wynika, iż podatnicy są współwłaścicielami domku letniskowego o w/w powierzchni.

Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych nie przewiduje odrębnej stawki podatkowej przewidzianej tylko i wyłącznie dla domków letniskowych, dlatego też tego typu budynki opodatkowuje się przy zastosowaniu stawki podatkowej przewidzianej dla budynków pozostałych i właśnie przy zastosowaniu takiej stawki organ l instancji ustalił wymiar podatku od nieruchomości. Z treści art. 6 ust 6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych wynika bowiem, że wszelkie okoliczności uzasadniające powstanie lub wygaśnięcie obowiązku podatkowego albo okoliczności mogące mieć wpływ na obniżenie lub podwyższenie podatku lub zamianę sposobu opodatkowania winny zostać zgłoszone organowi podatkowemu w określonym ustawowo terminie na odpowiednim formularzu, w którym zamieszczą informację o nieruchomościach i obiektach budowlanych. Właśnie na takiej informacji organ I instancji oparł swoje rozstrzygnięcie. Podatnicy nie informowali organu podatkowego o zaistnieniu zdarzenia mogącego mieć wpływ na wysokość opodatkowania, w tym o zmianie sposobu wykorzystywania przedmiotu opodatkowania, która uzasadniałaby opodatkowanie budynku stanowiącego ich współwłasność poprzez zastosowanie stawki przewidzianej dla budynku mieszkalnego nie zaś jak to zrobiono w zaskarżonej decyzji stawki przewidzianej dla budynków pozostałych.

W skardze na powyższą decyzję F. Z. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości wraz z poprzedzającą ją decyzją Wójta Gminy. Zaskarżonej decyzji zarzuciła: naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, poprzez jego niezastosowanie i przyjęcie, że domek letniskowy nie jest budynkiem mieszkalnym; naruszenie art. 5 ust 1 pkt 2 lit. e w/w ustawy poprzez jego błędne zastosowanie i przyjęcie, iż dla domku letniskowego należy stosować stawkę podatkową przewidzianą dla budynków pozostałych. Nadto skarżąca zarzuciła naruszenie art. 21 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, poprzez błędne jego zastosowanie i przyjęcie, iż przepis ten stanowi podstawę klasyfikacji nieruchomości dla celów podatkowych, podczas gdy w niniejszej sprawie, ze względu na autonomiczność prawa podatkowego, organ powinien oprzeć się na kryterium ustalonym wyłącznie dla celów prawa podatkowego, w tym przypadku kryterium zaspokojenia podstawowych potrzeb mieszkaniowych strony skarżącej. Zarzuciła także organom podatkowym naruszenie art. 77 § 1 w zw. z art. 80 kpa poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy oraz błędną ocenę materiału dowodowego. Podkreśliła ona, że organ II instancji dokonał kwalifikacji budynku dla celów ustalenia stawki podatkowej jedynie w oparciu o kryterium klasyfikacji gruntu w ewidencji gruntów i budynków bez dokonania analizy aktualnego przeznaczenia i wykorzystania budynku przez stronę skarżącą. Nie zostało przeprowadzone postępowanie dowodowe, które miałoby na celu wyjaśnienie aktualnego przeznaczenia i wykorzystania budynku.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie i podtrzymało dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Organ odwoławczy za bezpodstawny uznał zarzut strony skarżącej, iż organy podatkowe błędnie przyjęły, iż domek letniskowy nie jest budynkiem mieszkalnym. Dla celów podatkowych wymienione przedmioty opodatkowania nie mogą być traktowane tożsamo - czym innym bowiem jest domek letniskowy, a czym innym budynek mieszkalny. Za bezzasadny uznano także zarzut skarżącej, iż w niniejszej sprawie art. 21 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne nie będzie miał zastosowania z uwagi na autonomiczność prawa podatkowego, gdyż w analizowanej sprawie podstawę wymiaru podatku rolnego stanowiły dane wynikające właśnie z ewidencji gruntów.

Za błędne uznano także twierdzenie skarżącej wynikające z całościowej analizy stawianych w skardze zarzutów, jakoby wykorzystywanie domku letniskowego do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych przesądzało o zastosowaniu do jego opodatkowania stawki przewidzianej dla budynków mieszkalnych. O zakwalifikowaniu domku letniskowego do budynków mieszkalnych nie decyduje bowiem fakt spełniania przez budynek mieszkaniowych potrzeb podatnika. W niniejszej sprawie nie było wątpliwości co do kwalifikacji budynku stanowiącego przedmiot opodatkowania do budynków letniskowych - wynikało to z przedłożonej przez podatników dokumentacji.

W ocenie organu odwoławczego, w chwili dokonywania wymiaru podatku na rok 2006, organ podatkowy l instancji dysponował pełnym i nie budzącym wątpliwości materiałem dowodowym, stąd też niezasadny jest zarzut skarżącej dotyczący niewyjaśnienia wszelkich istotnych okoliczności faktycznych sprawy. Podkreślono, iż przy corocznym wymiarze podatku, w sytuacji gdy nie doszło do zmian okoliczności faktycznych (czyli tak jak w przedmiotowej sprawie), organ podatkowy nie jest zobowiązany do zachowania trybu wynikającego z art. 165 i art. 200 Ordynacji podatkowej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem podjęte w sprawie decyzje nie odpowiadają prawu.

Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz.1270 z późn. zm - oznaczana dalej jako p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.).

Rozstrzygając niniejszą sprawę warto powołać się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 7 stycznia 2005 r., sygn. akt I SA/Gd 1415/01, Lex nr 220287, w którym Sąd dokonał szczegółowej analizy przepisów mających zastosowanie w niniejszej sprawie. Sąd ten wskazał, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym zarysowały się zasadniczo dwa poglądy w kwestii, czy domy letniskowe są budynkami mieszkalnymi, czy też należy je zaliczyć do pozostałych budynków lub ich części, podlegających wyższej stawce podatkowej (art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. e ustawy o podatkach i opłatach lokalnych). Spory te przeciął Naczelny Sąd Administracyjny w uchwałach z dnia 22 kwietnia 2002 r., FPK 17/01 (ONSA 2002/4/143) oraz z dnia 1 lipca 2002 r., FPK 2/02 (ONSA 2003/2/49) i FPK 3/02 (ONSA 2003/2/50), w których stwierdził, że o zaliczeniu budynku letniskowego do kategorii budynków mieszkalnych w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. a powyższej ustawy, decyduje kryterium zaspokojenia podstawowych potrzeb mieszkaniowych właściciela i osób mu bliskich. Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych nie zawiera definicji budynku mieszkalnego. Definiuje natomiast budynek, jak "obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach" (art. 1a ust. 1 pkt 1). Powołując się na słownikowe znaczenie pojęcia "budynek mieszkalny", Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wskazał, iż jest to budynek służący lub nadający się do mieszkania; "mieszkać to przebywać gdzieś stale lub czasowo, zajmować jakiś lokal, mieć mieszkanie, zamieszkiwać..." (Mały słownik języka polskiego pod redakcją S. Skorupki, Warszawa 1968, s. 388). W świetle tego należy przyjąć, że "budynek letniskowy" będzie mieścił się w pojęciu "budynku mieszkalnego" tylko wówczas, gdy będzie użytkowany faktycznie przez właściciela (jego bliskich), służąc zaspokojeniu podstawowych potrzeb mieszkaniowych (nie rekreacyjnych, wypoczynkowych bądź w celu lokaty kapitału). Za taką wykładnią przemawia także to, że przepisy przewidujące preferencyjną stawkę opodatkowania podatkiem od nieruchomości "dla budynków mieszkalnych lub ich części", jako przepisy o charakterze szczególnym, nie powinny podlegać wykładni rozszerzającej. Stosowanie w tym wypadku wykładni rozszerzającej byłoby odstępstwem od zasady sprawiedliwego i równego opodatkowania.

Na słuszność powyższego stanowiska wskazują również wnioski wypływające z wykładni celowościowej. Wykładnia celowościowa art. 5 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych wskazuje, iż podatek od nieruchomości jest świadczeniem wymagającym uwzględnienia sposobu wykorzystania majątku. Z przyczyn społecznych i gospodarczych ustawodawca opodatkował niektóre kategorie nieruchomości różnymi stawkami. Przy budynkach najniższą stawkę podatkową przewidziano w art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. a tej ustawy, a więc dla budynków mieszkalnych lub ich części, ponieważ zaspokajają one podstawowe potrzeby bytowe ludzi. Znacznie wyższe stawki podatkowe przewidziano dla budynków pozostałych lub ich części (art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. e). Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela zaprezentowany przez WSA w Gdańsku pogląd, iż z najniższej stawki nie powinny korzystać budynki letniskowe wówczas, gdy są tam jedynie sezonowo, a więc ubocznie, zaspokajane potrzeby mieszkaniowe związane z wypoczynkiem, rekreacją, spędzeniem urlopów.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy wskazać, iż organy podatkowe nie podjęły jakiegokolwiek postępowania mającego na celu wyjaśnienie sposobu wykorzystania i przeznaczenia spornej nieruchomości przez skarżącą i jej rodzinę. W odwołaniu od decyzji organu I instancji skarżąca podała, iż budynek ten jest budynkiem mieszkalnym oraz służy do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych skarżącej oraz jej rodziny. Wyraźnie podkreśliła ona, iż dom ten wykorzystywany jest na cele mieszkaniowe.

Organy podatkowe nie przeprowadzając więc żadnego postępowania dowodowego na okoliczność charakterystyki spornej nieruchomości naruszyły zasady prawdy materialnej (art. 122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz.U. z 2005 r., nr 8, poz. 60 z późn. zm.) i zaufania do organów podatkowych (art. 121 Ordynacji podatkowej).

Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. Organy podatkowe przy ponownym rozpoznaniu sprawy ustalą czy sporny budynek służył w 2006 roku zaspokojeniu podstawowych potrzeb mieszkaniowych właścicielki.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie przepisu art. 200 p.p.s.a., zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Co należy do nich zaliczyć określa natomiast art. 205 wyżej powołanej ustawy. Na tej podstawie zasądzono zwrot kosztów obejmujący wpis, wynagrodzenie pełnomocnika ustalone zgodnie z §6 pkt 1 w zw. z §14 ust. 2 pkt 1 lit. a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. nr 163 poz. 1349 z późn. zm.) oraz opłatę od pełnomocnictwa.