Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 432/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2006-01-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Skarżony organ: Izba Skarbowa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska, Sędziowie Sędzia NSA Alicja Stępień (spr.), Sędzia WSA Tomasz Kolanowski,, Protokolant Monika Orska, po rozpoznaniu w dniu 17 stycznia 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. na decyzję Izby Skarbowej z dnia 18 marca 2003 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od czynności cywilnoprawnych. 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.


UZASADNIENIE

I SA/Gd 432/03

U z a s a d n i e n i e

W dniu 13 września 2002 r. "A" Sp. z o.o. złożyła wniosek do Urzędu Skarbowego o stwierdzenie nadpłaty z tytułu podatku od czynności cywilnoprawnych w kwocie 1.062,00 zł. Wniosek umotywowano tym, że dokonana przez podmiot czynność polegająca na sprzedaży wierzytelności "B" Sp. z o.o., nie podlega podatkowi od czynności cywilnoprawnych w świetle art. 2 pkt 4 ustawy o tym podatku ze względu na to, że kupującym był podmiot zwolniony od podatku od towarów i usług na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym (Dz. U. z 1993 r. nr 11, poz. 50 z późn. zm.). Do wniosku dołączono między innymi dowód przekazania na konto Urzędu Skarbowego kwoty w dniu 23 maja 2002 r., deklarację PCC-1 złożoną w tym Urzędzie dnia 3 czerwca 2002 r., w której obliczony podatek do zapłaty opiewał na kwotę 1.062,00 zł oraz umowę przelewu wierzytelności z dnia 10 maja 2002 r.

Pismem z dnia 23 września 2002 r. Urząd Skarbowy wezwał stronę do skorygowania deklaracji PCC-1. W dniu 7 października 2002 r. wpłynęła do US korekta deklaracji PCC-1, z której wynikała do zapłaty zerowa kwota podatku. W aktach sprawy zamieszczona została opinia prawna, z której wynikało, że "obrót wierzytelnościami jako zaliczany do usług finansowych korzysta ze zwolnienia od podatku od towarów i usług na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym.

W dniu 17 października 2002 r. wpłynęło do US pismo strony wraz z odpisem z KRS z którego wynika, że przedmiotem działalności przedsiębiorstwa nie jest obrót wierzytelnościami, zaś działający w imieniu "B" Sp. z o.o. złożyli oświadczenie, że z tytułu dokonanej transakcji sprzedaży wierzytelności nie została wystawiona przez zbywcę faktura VAT.

W dniu [...] została wydana decyzja przez US orzekająca o odmowie stwierdzenia nadpłaty w podatku od czynności cywilnoprawnych.

Z uzasadnienia decyzji wynika, że organ I instancji uznał, iż wyłączenie z obowiązku w podatku od czynności cywilnoprawnych (na podstawie art. 2 pkt 4 ustawy od podatku od czynności cywilnoprawnych) dotyczy tylko tych przypadków, gdy strona dokonująca sprzedaży wierzytelności będzie z tytułu dokonania powyższej czynności zobowiązana do zapłaty podatku od towarów i usług lub zwolniona z tego podatku.

Kwestionując rozstrzygnięcie organu podatkowego I instancji w trybie odwoławczym pełnomocnik spółki "A" Sp. z o.o. powtórzył argumentację wniosku, akceptując przedmiotowy charakter wyłączenia wynikającego z brzmienia powołanego art. 2 pkt 4. Zatem bez znaczenia jest, która ze stron umowy – w świetle ustawowego zwrotu "przynajmniej jedna ze stron" – świadczy usługi w zakresie obrotu wierzytelnościami. W omawianej sprawie tego rodzaju usługi wykonuje nabywca wierzytelności, co stanowi wystarczającą przesłankę dla uwzględnienia żądania zwrotu uiszczonego podatku jako nadpłaty.

Decyzją z dnia [...] Izba Skarbowa orzekła o otrzymaniu w mocy decyzji US. W przedmiotowym rozstrzygnięciu potwierdzony został wymóg analizowania statusu podmiotu, który sprzedaje towar lub w ramach świadczonych usług prawa majątkowe, bowiem wyłącznie wówczas czynność cywilnoprawna powoduje obowiązki podatkowe lub ich wyłączenie na gruncie ustawy o podatku VAT. Użyty przez ustawodawcę zwrot "przynajmniej jedna ze stron" uwzględnia natomiast objęcie zakresem przedmiotowym ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych umowę zamiany. Z istoty tego zdarzenia wynika, że nie ma znaczenia, która ze stron jest podatnikiem podatku VAT. W omawianej sprawie spółka "A" Sp. z o.o. nie dokonała sprzedaży wierzytelności w ramach świadczonych usług finansowych (zbycie dotyczyło własnych wierzytelności), zatem zasadna jest odmowa stwierdzenia nadpłaty.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego na decyzję Izby Skarbowej z dnia [...] strona wskazała, iż przedmiotowa decyzja dotknięta jest rażącym naruszeniem prawa materialnego w szczególności narusza dyspozycję art. 2 ust. 4 ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz. U. nr 86 poz. 959 z późn. zm.) poprzez przyjęcie, że podatkowi od czynności cywilnoprawnych nie podlegają czynności dokonywane jedynie przez sprzedawcę wierzytelności. W związku z tym wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji Urzędu Skarbowego.

Izba Skarbowa wniosła o oddalenie skargi wskazując, że stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji jest prawidłowe.

Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez m. in. kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd rozstrzygając w granicach sprawy, nie jest jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną art. 134 § 1 ustawy z dnia 30.08.2004 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Tak pojmując rolę Sądu w niniejszej sprawie stwierdzić należy, że skarga jest zasadna.

Z akt sprawy wynika, że skarżąca spółka dokonała sprzedaży wierzytelności na rzecz "B" Sp. z o.o., która świadczy usługi pośrednictwa finansowego i z tego tytułu jest zwolniona od podatku od towarów i usług na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym (Dz. U. z 1993 r., nr 11, poz. 50 z późn. zm.). Skarżąca w odwołaniu i w skardze do Sądu podważyła stanowisko wyrażone w decyzjach podatkowych, z którego wynika, że status nabywcy wierzytelności nie ma znaczenia dla wyłączenia podatku od czynności cywilnoprawnej ze względu na to, że dokonanie tej czynności po stronie nabywcy tj. spółki "B" nie skutkuje obowiązkiem opodatkowania czy też zwolnieniem z tego obowiązku na gruncie ustawy o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym. Zdaniem Sądu zgodzić się należy z poglądem skarżącej, że powyższe stanowisko jest błędne, ponieważ zgodnie z brzmieniem art. 2 pkt 4 ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz. U. nr 86 poz. 959 z późn. zm.) nie podlegają podatkowi czynności cywilnoprawne, jeżeli przynajmniej jedna ze stron z tytułu dokonania tej czynności na podstawie odrębnych przepisów jest opodatkowana podatkiem od towarów i usług lub zwolniona od tego podatku. Zatem nie ma znaczenia, która ze stron umowy świadcząc usługi finansowe korzysta ze zwolnienia na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym.

Oznacza to, że nie podlegają podatkowi od czynności cywilnoprawnych te czynności cywilnoprawne, wymienione w art. 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, jeżeli dokonanie tej czynności rodzi obowiązek podatkowy w podatku od towarów i usług.

W tej sytuacji bez znaczenia jest która ze stron umowy – sprzedawca czy kupujący świadcząc usługi w zakresie obrotu wierzytelnościami objęte przepisem art. 2 ust. 1 ustawy o VAT korzysta ze zwolnienia z opodatkowania na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 2 tej ustawy, bowiem w każdym przypadku zostaje wyczerpana dyspozycja art. 2 pkt 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych co prowadzi do wyłączenia obowiązku uiszczenia przedmiotowego podatku w sytuacji sprzedaży własnych praw majątkowych (wierzytelności) osobie trudniącej się zarobkowo wykonywaniem działalności w zakresie usług finansowych w tym obrotem wierzytelnościami.

Powyższe prowadzi do wniosku, że Sąd nie podzielił poglądu wyrażonego w wyroku SA/Bk 877/02 (ONSA 2004 Nr 1 poz. 31) oraz, że decyzje organów podatkowych wydane w niniejszej sprawie naruszają przepisy prawa materialnego. Wobec tego orzeczono o ich uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a ustawy p.s.a. W wyroku zawarto także rozstrzygnięcie określone w art. 152 ustawy p.p.s.a.