Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 306/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2015-07-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne: Wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 240 par. 1 pkt 1 par. 2
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stefan Kłosowski, Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Sędzia WSA Arkadiusz Windak (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Teresa Zauerman, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 2 lipca 2015 r. sprawy ze skargi Spółki A. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uchylenia, w wyniku wznowienia postępowania, decyzji dotyczącej poświadczenia rejestracji oraz odmowy rejestracji automatu do gry oddala skargę.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 17 kwietnia 2008 r. S. z siedzibą w W. zwróciła się do Ministra Finansów o rejestrację automatu do gier [...] o nr fabrycznym [...]. Do wniosku załączyła opinię techniczną z badania poprzedzającego rejestrację nr [...] z dnia 29 marca 2008 r., wydaną przez Katedrę Technologii Maszyn Politechniki [...], jednostkę upoważnioną przez Ministra Finansów. Badania automatu przeprowadzili A.D. i W.F. Dnia 12 maja 2008 r. Minister Finansów wydał poświadczenie rejestracji dla powyższego automatu o nr [...].

W dniu 17 października 2011 r. do Urzędu Celnego w S., wpłynęła dokumentacja stanowiąca materiał dowodowy ze śledztwa prowadzonego pod nadzorem Prokuratury Apelacyjnej w B. o sygn. akt [...].

Analiza materiałów uzyskanych z Prokuratury Apelacyjnej w B., w tym przede wszystkim protokołów przesłuchań w charakterze podejrzanych A.D. oraz W.F., którym przedstawiono zarzut popełnienia czynu z art. 271 § 1 i § 3 kodeksu karnego, tj. uczestnictwa w poświadczaniu nieprawdy w opiniach technicznych zawierających wynik badania poprzedzającego rejestrację automatu do gier o niskich wygranych, wskazała na występowanie podczas badań poprzedzających rejestrację automatów, szeregu nieprawidłowości skutkujących wadliwością ich rejestracji, w tym również należącego do S. automatu [...] o nr fabrycznym [...].

Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 240 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, Naczelnik Urzędu Celnego w S., postanowieniem z dnia [...] wznowił z urzędu postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną nr [...] z dnia [...] na podstawie której automat o niskich wygranych [...] o nr fabrycznym [...] otrzymał poświadczenie rejestracji.

Pismem z dnia 9 lipca 2013 r. organ zwrócił się do Prokuratury Apelacyjnej w B. z prośbą o wyrażenie zgody na wykorzystanie w ww. postępowaniu materiałów z akt śledztwa prowadzonego pod sygnaturą [...]. W odpowiedzi na powyższe pismem z dnia 29 lipca 2013 r. Prokurator Prokuratury Apelacyjnej w B. nadzorujący ww. śledztwo wyraził zgodę na włączenie przedmiotowych dokumentów do prowadzonych przez Naczelnika Urzędu Celnego w S. postępowań wznowieniowych, pod warunkiem nie udostępniania ich stronie lub jej pełnomocnikowi.

Postanowieniem z dnia [...] Naczelnik Urzędu Celnego S. włączył w poczet materiału dowodowego przedmiotowego postępowania następujące materiały ze śledztwa prowadzonego pod sygn. [...]:

- protokoły z przesłuchań w charakterze podejrzanego K.Z., W.F., A.S., A.D., M.D., M.K., W.W., P.K.,

- postanowienie z dnia [...]. o przedstawieniu zarzutów K.Z.

Postanowieniem z dnia [...], na mocy art. 179 § 1 Ordynacji podatkowej, przedmiotowe materiały ze względu na interes publiczny zostały wyłączone z jawności w całości z akt sprawy.

W dniu 16 września 2013 r. do Urzędu Celnego w S. wpłynął wniosek, syndyka masy upadłościowej S. o udostępnienie kompletnych akt sprawy.

Naczelnik Urzędu Celnego w S. postanowieniem z dnia [...], po rozpatrzeniu powyższego wniosku, odmówił udostępnienia syndykowi masy upadłościowej S. dokumentów wyłączonych postanowieniem z dnia [...] z jawności z akt postępowania. Pismem z dnia 19 listopada 2013 r. syndyk masy upadłościowej S. wniósł zażalenie na powyższe postanowienie.

Naczelnik Urzędu Celnego w S. pismem z dnia 20 grudnia 2013 r. zwrócił się do Prokuratury Apelacyjnej w B. o zweryfikowanie stanowiska w kwestii ograniczenia w dostępie do przekazanego materiału, stronom postępowania lub ich pełnomocnikom i w konsekwencji wyrażenie zgody na udostępnienie uczestnikom postępowań dokumentów stanowiących materiał ze śledztwa [...].

Prokuratura Apelacyjna w B. w piśmie z dnia 10 stycznia 2014 r. wyraziła zgodę na udostępnienie stronie materiałów z ww. śledztwa, wyłącznie w postaci wypisów z tych dokumentów i jedynie w zakresie dotyczącym strony postępowania. Jednocześnie w przedmiotowym piśmie zastrzeżono, że sporządzone wypisy winny zostać przekazane do Prokuratury Apelacyjnej w B. w celu ich weryfikacji i wydania przez prokuratorów nadzorujących śledztwo [...] decyzji w kwestii wyrażenia zgody na ich wykorzystanie w prowadzonych przez Naczelnika Urzędu Celnego w S. postępowaniach wznowieniowych, bez konieczności ich wyłączenia z jawności.

Prokuratura Apelacyjna w B. nie wniosła zastrzeżeń do przesłanych kopii wypisów i treścią pisma z dnia [...] wyraziła zgodę na ich wykorzystanie w postępowaniach administracyjnych prowadzonych przez Naczelnika Urzędu Celnego w S. m.in. wobec S. w zakresie jej dotyczącym, bez konieczności ich wyłączenia z jawności.

W związku z powyższym Naczelnik Urzędu Celnego w S. postanowieniem z dnia [...] uchylił w całości zaskarżone postanowienie z dnia [...] dotyczące odmowy ww. Spółce udostępnienia dokumentów wyłączonych z jawności postępowania. W tym samym dniu postanowieniem nr [...], organ I instancji włączył i dopuścił jako dowody wyłączone wcześniej kserokopie wypisów z materiału dowodowego zgromadzonego w toku śledztwa [...]. Kopie zaakceptowanych przez Prokuraturę Apelacyjną w B. wypisów z dokumentów stanowiących materiał z akt ww. śledztwa, w zakresie dotyczącym S. organ I instancji przesłał syndykowi masy upadłościowej tej spółki.

Po przeprowadzeniu postępowania w zakresie wystąpienia przesłanki wznowienia o której mowa w treści art. 240 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, decyzją z dnia [...], nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego w S. uchylił w całości decyzję ostateczną nr [...] z dnia [...].

W odwołaniu od powyższej decyzji S. zarzuciła naruszenie:

1) art. 240 § 1 pkt 1 oraz § 2 ustawy Ordynacja podatkowa, poprzez:

- wznowienie postępowania pomimo braku wydania przez sąd orzeczenia stwierdzającego sfałszowanie dowodu - opinii technicznej automatu- w sytuacji, gdy sfałszowanie dowodu nie było oczywiste i nie zachodziła konieczność ochrony interesu publicznego,

- błędne uznanie, że opinia techniczna będąca podstawą wydania poświadczenia rejestracji automatu została sfałszowana, pomimo że opinia jest autentyczna i nie jest dotknięta fałszem intelektualnym,

- błędne uznanie, że automat nie spełniał wymogów automatu o niskich wygranych pomimo braku jakiegokolwiek dowodu stwierdzającego istnienie ww. okoliczności w dacie widniejącej na opinii technicznej, a tym samym bezpodstawne przyjęcie, że opinia techniczna była niewiarygodna;

2) art. 122, art. 187 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, poprzez brak dokładnego wyjaśnienia sprawy i poczynienie ustaleń nie znajdujących oparcia w zgromadzonym materiale dowodowym, tj. że automat [...] o nr fabrycznym [...] nie został przebadany przez Politechnikę [...], a wydana opinia nie potwierdza jego rzeczywistego stanu technicznego;

3) art. 121 § 1 oraz art. 122 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, poprzez poczynienie wszystkich ustaleń w oparciu o materiał dowodowy pochodzący w całości z innego postępowania i w rezultacie istotne ograniczenie czynnego udziału strony w sprawie.

Spółka wniosła o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków: A.D. oraz W.F. na okoliczność przeprowadzenia badania poprzedzającego rejestrację automatu o niskich wygranych [...] o nr fabrycznym [...], jego przebiegu i wyniku celem stwierdzenia, że opinia techniczna została wydana prawidłowo, a automat spełniał wymagania.

W ocenie skarżącej z wyjaśnień podejrzanych nie wynika, aby opinie były wystawiane z zamiarem poświadczenia nieprawdy, a wręcz przeciwnie, były wydawane przez Politechnikę [...] (podpisywane przez W.F.) w dobrej wierze.

Ponadto w niniejszej sprawie nie wystąpiło oczywiste sfałszowanie dowodu, gdyż stwierdzone zostało w oparciu o wyjaśnienia podejrzanych i postanowienia w przedmiocie zarzutów, zaś zgromadzenie ww. materiału wymagało podjęcia dodatkowych czynności. Skarżąca podniosła, że żaden z podejrzanych nie wypowiedział się konkretnie o automacie [...] o nr fabrycznym [...], lecz ogólnie o badanych automatach i okolicznościach związanych w wydawaniem opinii, zaś postanowienia o uzupełnieniu i zmianie zarzutów dowodzą jedynie, że określonym osobom przedstawiono określone zarzuty, a nie że doszło do wskazanych w nich nieprawidłowości.

Decyzją nr [...] z dnia [...] Naczelnik Urzędu Celnego w S. uzupełnił z urzędu decyzję nr [...] z dnia [...] w zakresie rozstrzygnięcia w ten sposób, że orzekł oprócz uchylenia w całości decyzji nr [...] z dnia [...] również w zakresie odmowy rejestracji automatu.

Od powyższej decyzji pełnomocnik S. złożył odwołanie, w którym podniósł zarzuty wskazane w odwołaniu od decyzji z dnia [...].

Postanowieniem z dnia [...], Dyrektor Izby Celnej w S. odmówił przeprowadzenia dowodu wskazanego w odwołaniu przez skarżącą spółkę, wskazując, że zgromadzony materiał w sprawie jest kompletny, a okoliczności istotne dla sprawy zostały udowodnione protokołami przesłuchań wskazanych osób.

Decyzją z dnia [...] nr [...] Dyrektor Izby Celnej w S., działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 240 § 1 pkt 1 i § 2 Ordynacji podatkowej, po rozpoznaniu odwołania S., od decyzji z dnia [...], uzupełnionej z dnia [...], , uchylającej decyzję z dnia [...] o poświadczeniu rejestracji automatu o niskich wygranych [...] o nr fabrycznym [...] i odmawiającej rejestracji ww. automatu, utrzymał w mocy wskazane decyzje.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że zgodnie z art. 240 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej wznawia się postępowanie między innymi, gdy dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne okazały się fałszywe. Natomiast stosownie do art. 240 § 2 O.p., jeżeli sfałszowanie dowodu lub popełnienie przestępstwa jest oczywiste, a wznowienie postępowania jest niezbędne w celu ochrony interesu publicznego, postępowanie z przyczyn określonych w § 1 pkt 1 i pkt 2 może być wznowione również przed wydaniem przez sąd orzeczenia stwierdzającego sfałszowanie dowodu lub popełnienie przestępstwa. Dopuszczalność wznowienia postępowania w oparciu o przepis art. 240 § 1 pkt 1 w zw. z art. 240 § 2 O.p. bez czekania np. na wyrok potwierdzający sfałszowanie dokumentów, możliwa jest jedynie pod warunkiem kumulatywnego zaistnienia dwóch przesłanek:

1) oczywistości dokonania fałszerstwa istotnego dla sprawy dowodu;

2) niebezpieczeństwa dla życia, zdrowia ludzkiego lub zagrożenia powstania poważnej szkody dla interesu publicznego, których to zagrożeń w inny sposób nie da się uniknąć.

W celu dokonania oceny czy sfałszowanie dowodu jest oczywiste i zarazem wznowienie postępowania z tej przyczyny leży w interesie publicznym, organ powołał się na rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 10 czerwca 2003 r. w sprawie warunków urządzania gier i zakładów wzajemnych, który precyzyjnie określał tryb dopuszczenia do eksploatacji i użytkowania automatu.

W myśl § 7 wskazanego rozporządzenia, warunkiem dopuszczenia automatu lub urządzenia do eksploatacji i użytkowania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej była rejestracja takiego automatu lub urządzenia, o którym mowa w § 8. W myśl § 9 ust. 1 tego rozporządzenia po uzyskaniu przez podmiot pozytywnego wyniku badań poprzedzających rejestrację, minister właściwy do spraw finansów publicznych dokonywał na wniosek podmiotu urządzającego gry, rejestracji automatu lub urządzenia do gier. Do wniosku należało dołączyć opinię techniczną zawierającą pozytywny wynik badania automatu poprzedzającego rejestrację i kopię zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych (§ 9 ust. 2).

Stosownie do postanowień § 10 ust. 1 rozporządzenia w celu potwierdzenia rejestracji minister właściwy do spraw finansów publicznych dokonywał na wniosku, o którym mowa w § 9, poświadczenia rejestracji, w którym wskazywał numer rejestracji automatu lub urządzenia do gier. W myśl ust. 2 tego przepisu poświadczenie rejestracji stwierdzało uprawnienie określonego podmiotu do wprowadzenia do eksploatacji i użytkowania automatu lub urządzenia do gier.

Zgodnie z powyższymi przepisami, podstawę dopuszczenia do eksploatacji automatu stanowiło przedłożenie przez podmiot składający wniosek o rejestrację automatu opinii technicznej, wydanej przez jednostkę badającą upoważnioną przez Ministra Finansów. W razie niespełnienia przewidzianych prawem warunków, tj. nieprzedłożenia wymaganej prawej opinii z badania technicznego, nie mogła nastąpić rejestracja i dopuszczenie automatu do eksploatacji.

Z materiału dowodowego zebranego w sprawie, w tym przede wszystkim z dowodów zgromadzonych w toku śledztwa prowadzonego przez Prokuraturę Apelacyjną w B. pod sygnaturą [...] wynika, że po wydaniu przez Ministra Finansów decyzji ostatecznej z dnia [...]., na podstawie której automat o niskich wygranych [...] o nr fabrycznym [...] został dopuszczony do eksploatacji i otrzymał poświadczenie rejestracji okazało się, iż załączona do wniosku o rejestrację tego automatu opinia techniczna Politechniki [...] nr [...] z dnia [...] została sfałszowana.

W sprawie miało więc miejsce wystąpienie fałszywego dowodu, a dowód ten był podstawą ustalenia okoliczności faktycznych istotnych dla sprawy tj. był podstawą do wydania poświadczenia rejestracji. Bez przedłożenia tego dowodu (tj. opinii technicznej), nie nastąpiłaby rejestracja i dopuszczenie do eksploatacji automatu.

Organ uznał, iż w sprawie zaistniała pierwsza z przesłanek warunkujących odstąpienie od wymogu stwierdzenia fałszu dowodu przez sąd, tj. oczywistość dokonania fałszerstwa istotnego dla sprawy dowodu, gdyż sfałszowanie opinii technicznej zostało potwierdzone dowodami z postępowania karnego. Powołując się na materiały ze śledztwa o sygn. [...] organ ustalił, iż podczas procesu badań poprzedzających rejestrację automatów do gry o niskich wygranych nastąpił szereg rażących nieprawidłowości skutkujących następnie potwierdzaniem nieprawdy w opiniach technicznych:

1. w chwili badania technicznego, automaty nie zostały fizycznie sprowadzone do kraju, 2-w chwili badania automaty były niekompletne bądź niezłożone,

2. program sterujący grą automatu został wgrany dopiero po przeprowadzeniu badania przedrejestracyjnego,

3. wydawano plomby zabezpieczające automaty o niskich wygranych przed ingerencją do samodzielnego naklejania w automatach o niskich wygranych osobom nieuprawnionym, tj. do dyspozycji podmiotom (jego pracownikom),

4. badań dokonywała osoba lub podmiot nieuprawniony (nieposiadający statusu jednostki badającej),

5. podczas badania nieobecny był biegły jednostki badającej,

6. badanie wykonywane było w późniejszym terminie niż wskazano to w opinii technicznej poprzedzającej rejestrację automatów,

7. nie badano poprawności działania układów elektromechanicznych i elektrotechnicznych,

8. nie badano istotnych parametrów mających wpływ na działanie automatów o niskich

wygranych, tj.

- wysokości stawki za udział w jednej grze,

- sposobu działania programu i różnych wariantów/ algorytmów gry,

- sumy kontrolnej zabezpieczającej program sterujący grą.

Opisane powyżej nieprawidłowości w charakterze podejrzanych oraz postanowienia z dnia [...] o uzupełnieniu i zmianie zarzutów A.D. postanowienia z dnia [...] o uzupełnieniu i zmianie zarzutów W.F.

W świetle zebranych dowodów opinia techniczna z dnia 29 marca 2008 r. podpisana przez A.D. i W.F., traci walor jakiejkolwiek wiarygodności. Zdaniem organu, pierwszym elementem dyskwalifikującym opinię techniczną są informacje, iż opinia została wydana na druku Politechniki [...], ale wydał ją inny - nie uprawniony przez Ministra Finansów podmiot - H. w W., reprezentowany przez M.D.. Z zeznań profesora Politechniki [...] W.F. wynika, że w badaniach automatów nie uczestniczyli pracownicy Politechniki [...], a Ministerstwo Finansów nie było informowane, że badania przedrejestracyjne wykonywane są przez H., a nie przez Politechnikę [...]. Ministerstwo Finansów nie było również informowane, że opinie podpisują osoby nie będące pracownikami Politechniki [...], w tym przypadku H.

Drugim elementem potwierdzającym nierzetelność, czy wręcz brak badań, jest niedopuszczalna metoda prowadzenia badań. W tym zakresie stwierdzono, iż wydanie opinii technicznej jedynie w oparciu o nazwę programu, sumę kontrolną, maksymalną stawkę i maksymalną wygraną sporządzoną i przekazaną przez H., bez fizycznego sprawdzenia szeregu parametrów w trybie pracy (działania) danego urządzenia, jest działaniem niedopuszczalnym, gdyż przepis § 8 ust. 2 rozporządzenia z dnia 3 czerwca 2003 r. określa, że badanie poprzedzające rejestrację polega na sprawdzeniu, czy konstrukcja automatu lub urządzenia do gier zapewnia, dla automatów o niskich wygranych, prawidłowe ustalenie wartości maksymalnej stawki i uniemożliwienie przekraczania wartości maksymalnej stawki w wyniku kontynuacji gry za uzyskane wygrane.

Organ wskazał, że Prokurator Prokuratury Apelacyjnej w B. w postanowieniach wydanych w dniu 25 stycznia 2010 r. przedstawił A.D. i W.F. zarzut poświadczenia nieprawdy w opinii technicznej z badania poprzedzającego rejestrację nr [...] z dnia [...] na podstawie której automat [...] o nr fabrycznym [...] otrzymał poświadczenie rejestracji [...], poprzez stwierdzenie w jej treści, iż :

1. automaty do gry o niskich wygranych poddane badaniom spełniają warunki o których mowa w § 8 rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie urządzania gier i zakładów wzajemnych z dnia 3 czerwca 2003r. oraz w warunkach badań poprzedzających rejestrację lub urządzenia do gier - załącznika do upoważnienia Ministra Finansów udzielonego jednostkom badającym, podczas gdy w rzeczywistości przedmiotowe automaty realizują ciąg informacyjno-skutkowy dotyczący wygranej wyższej od 15 EUR i w związku z tym nie spełniają wymogów technicznych przewidzianych w art. 2 ust 2a i 2b ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych,

2. badane automaty zostały zabezpieczone przed nieuprawnionym dostępem do liczników oraz oprogramowania podczas, gdy w rzeczywistości sposób i umieszczenie plomb nie spełniały swojej roli.

W świetle przedstawionych dowodów sfałszowanie dokumentu w postaci opinii technicznej przedrejestracyjnej nr [...] z dnia [...] polegające na poświadczeniu nieprawdy jest oczywiste. O oczywistości tego fałszu przesądza proste zestawienie treści kwestionowanej opinii z pozostałym materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie, w szczególności w postaci protokołów przesłuchań w charakterze podejrzanych A.D. i W.F. oraz postanowień o postawieniu zarzutów ww. osobom.

Zdaniem organu w sprawie zaistniała również druga przesłanka z art. 240 § 2 O.p. gdyż wznowienie postępowania jest niezbędne w celu ochrony interesu publicznego. W państwie prawa niedopuszczalne jest tolerowanie sytuacji, w której po stwierdzeniu, że nastąpiło oczywiste fałszerstwo dokumentów organy administracyjne tolerowałyby dalszą eksploatację automatu w ten sposób zarejestrowanego. Sprzeczne z interesem społecznym i zasadą praworządności jest usankcjonowanie rejestracji automatu dokonanej pomimo braku prawidłowego dokumentu koniecznego dla tejże rejestracji. Stan taki w rażący sposób naruszałby bowiem elementarne poczucie sprawiedliwości społecznej oraz przeczyłby pewności prawa.

Syndyk masy upadłości S. zaskarżył powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, wnosząc o jej uchylenie w całości oraz poprzedzających ją decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w S. z dnia [...] i z dnia [...] Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:

1) art. 240 § 1 pkt 1 oraz § 2 Ordynacji podatkowej poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na wznowieniu postępowania:

- pomimo braku wydania przez sąd orzeczenia stwierdzającego sfałszowanie dowodu (opinii technicznej automatu) w sytuacji, gdy sfałszowanie dowodu nie było oczywiste i nie zachodziła konieczność ochrony interesu publicznego,

- pomimo, że opinia techniczna będąca podstawą wydania poświadczenia rejestracji automatu nie została sfałszowana, jest autentyczna i nie jest dotknięta fałszem intelektualnym,

- pomimo braku jakiegokolwiek dowodu stwierdzającego, że automat nie spełniał wymogów automatu o niskich wygranych w dacie widniejącej na opinii technicznej, a więc braku ustalenia, że opinia techniczna była niewiarygodna i nie odzwierciedlała rzeczywistego stanu technicznego automatu,

2) art. 233 § pkt 2 lit. a O.p. w zw. z art. 208 § 1 O.p. w zw. z art. 235 O.p. przez ich niezastosowanie, pomimo że poświadczenie rejestracji automatu [...]

o nr fabrycznym [...] wygasło z dniem 12 maja 2014r., w związku

z czym postępowanie w sprawie jego uchylenia stało się bezprzedmiotowe,

3) art. 122 O.p. oraz art. 187 § 1 O.p. przez niewłaściwe zastosowanie polegające na braku dokładnego wyjaśnienia sprawy i dokonaniu ustaleń nie znajdujących oparcia w zgromadzonym materiale dowodowym, a mianowicie że automat [...] o nr fabrycznym [...] nie został przebadany przez P., a wystawiona opinia nie potwierdza jego rzeczywistego stanu technicznego,

4) art. 121 § 1 O.p. oraz art. 122 O.p. przez niewłaściwe zastosowanie polegające na istotnym ograniczeniu prawa skarżącego czynnego udziału w sprawie przez pominięcie jego wniosków dowodowych, zmierzających do wykazania twierdzeń przeciwnych do ustaleń organu.

W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Celnej w S. podtrzymał w całości swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dna 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w niniejszym postępowaniu zadaniem Sądu było dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji pod względem zgodności z prawem, a zatem prawidłowości zastosowania przez organy orzekające przepisów obowiązującego prawa materialnego i przepisów procedury. Przeprowadzona pod tym kątem kontrola, doprowadziła Sąd do stwierdzenia, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie była decyzja Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] wydana we wznowionym postępowaniu, utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego dnia [...], uzupełnioną decyzją z dnia [...], którą uchylono decyzję administracyjną tj. poświadczenie rejestracji z dnia [...] i odmówiono rejestracji automatu do gry [...] o nr fabrycznym [...].

Postępowanie w przedmiocie wznowienia postępowania stanowi jeden z nadzwyczajnych środków umożliwiających weryfikację ostatecznych decyzji administracyjnych. Ten tryb procesowy może być zastosowany gdy zaistnieją ściśle określone przesłanki wznowienia postępowania, określone przez przepisy prawa procesowego, w tym przypadku przez przepisy Ordynacji podatkowej.

Stosownie do art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej podstawowym warunkiem dopuszczalności wznowienia jest zakończenie postępowania decyzją ostateczną.

Sąd orzekający w niniejszym składzie podziela utrwalony w orzecznictwie pogląd, że poświadczenie rejestracji automatu stanowi decyzję administracyjną (por. postanowienie NSA z dnia 16 października 2013r., sygn. akt II GSK 970/12). W niniejszej sprawie istniała zatem możliwość wznowienia postępowania zakończonego wydaniem poświadczenia rejestracji automatu, albowiem to poświadczenie rejestracji było deklaratoryjną decyzją administracyjną.

W rozpoznawanej sprawie jako przesłankę wznowienia postępowania organ powołał art. 240 § 1 pkt 1 i § 2 O.p. tj. ujawnienie przez organ, że dowody na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe. Przy czym stwierdzono, że sfałszowanie dowodu jest oczywiste, a wznowienie postępowania jest niezbędne w celu ochrony interesu publicznego. Postępowanie z przyczyn określonych w § 1 pkt 1 lub 2 może być wznowione również przed wydaniem przez sąd orzeczenia stwierdzającego sfałszowanie dowodu lub popełnienie przestępstwa. Przy czym sfałszowanie dowodu może polegać na zamachu na jego autentyczność tj. jego podrobieniu, przerobieniu lub poświadczeniu w dokumencie nieprawdy. Poświadczenie nieprawdy, fałsz intelektualny polega na potwierdzeniu okoliczności które nie miały miejsca lub też na ich przeinaczeniu lub zatajeniu.

Zgodnie z przepisami obowiązującymi w dacie wydania poświadczenia rejestracji dla automatu [...] o nr fabrycznym [...] wydanie decyzji w przedmiocie poświadczenia rejestracji, poprzedzało uzyskanie przez podmiot urządzający gry lub zakłady wzajemne od upoważnionej jednostki badającej, opinii technicznej zawierającej pozytywny wynik badania automatu lub urządzenia do gier (§ 9 ust 1 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 3 czerwca 2003 r. w sprawie warunków urządzania gier i zakładów wzajemnych Dz.U. z 2003r. nr 102 poz. 946). Opinia techniczna stanowiła więc podstawowy element w procesie rejestracji automatu, stanowiąc warunek dopuszczenia automatu lub urządzenia do gier do eksploatacji i użytkowania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (§ 7 rozporządzenia). W przypadku niespełnienia przewidzianych prawem warunków tj. nieprzedłożenia wymaganej opinii z badania technicznego o którym mowa w § 8 rozp., nie mogła nastąpić rejestracja i dopuszczenie automatu do eksploatacji.

Analiza dokumentów zgromadzonych przez organ, w szczególności materiałów przekazanych przez Prokuraturę Apelacyjną w B. sygn. [...] w postaci protokołów przesłuchań podejrzanych/świadków, postanowień o przedstawieniu zarzutów, protokołów o uzupełnieniu i zmianie zarzutów, potwierdza słuszność wniosków organu co do zaistnienia w sprawie przesłanek z art. 240 § 1 pkt 1 i § 2 O.p. Z akt sprawy wynika bowiem, że opinia techniczna nr [...] z dnia [...] została podpisana przez pracowników P.: A.D. i W.F.. Mimo, że formalnie opinia ta wystawiona została na druku P., to faktycznie została wydana przez inny i nieuprawniony przez Ministra Finansów podmiot, czyli H. w W., reprezentowany przez M.D. Trafnie zauważyły organy, że z zeznań W.F. wynikało, iż w badaniach automatów nie uczestniczyli pracownicy P., a Ministerstwo Finansów nie było informowane, że badania przedrejestracyjne wykonywane były przez H., a nie przez P.. Ministerstwo Finansów nie było również informowane, że opinie podpisują osoby niebędące pracownikami P., w tym przypadku H. Z zeznań wynikało też, że nie wszystkie automaty przeszły badania, wielokrotnie podpisywano opinie, nie badając automatów w ogóle.

Wydanie opinii technicznej w oparciu o nazwę programu, sumę kontrolną, maksymalną stawkę i maksymalną wygraną sporządzoną i przekazaną przez H., bez fizycznego sprawdzenia szeregu parametrów w trybie pracy (działania) danego urządzenia, jest działaniem niedopuszczalnym, w świetle § 8 ust. 2 pkt 5 a rozporządzenia z 3 czerwca 2003 r. zgodnie z którym, badanie poprzedzające rejestrację polega na sprawdzeniu, czy konstrukcja automatu lub urządzenia do gier zapewnia, dla automatów o niskich wygranych prawidłowe ustalenie wartości maksymalnej stawki i uniemożliwienie przekraczania wartości maksymalnej stawki w wyniku kontynuacji gry za uzyskane wygrane.

Do stwierdzonych nieprawidłowości przy wydawaniu przedmiotowej opinii technicznej przyznały się osoby które ją sporządzały. Oczywistość sfałszowania dowodu, na podstawie którego ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, a więc wydano poświadczenie rejestracji automatu, nie została więc zakwestionowana przez autorów opinii tj. A.D. i W.F.

Zgodzić się należy z organem, że wydanie zaskarżonej decyzji było niezbędne dla ochrony interesu publicznego, gdyż dopuszczenie do eksploatacji i użytkowania automatu, na podstawie sfałszowanego dokumentu stoi w sprzeczności z poczuciem sprawiedliwości społecznej i pewności prawa. W tej sytuacji nie zachodziła konieczność uzyskania potwierdzania sfałszowania dokumentu tj. opinii technicznej, prawomocnym wyrokiem sądu, a zastosowanie przez organ art. 240 § 2 Ordynacji podatkowej nie stanowiło naruszenia prawa. Twierdzenie skarżącego, iż sfałszowanie opinii nie było oczywiste, przeczy dokumentom zgromadzonym w materiale dowodowym.

W sprawie nie doszło także do naruszenia art. 121 § 1 i art. 122 O.p., gdyż organ podjął wszelkie niezbędne i dostępne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego w szczególności przez poczynienie ustaleń niezbędnych do oceny kwestii związanych z procedurą wydania opinii technicznej dla spornego automatu. Dopuszczonym przez prawo uprawnieniem organu było skorzystanie z dokumentów przekazanych przez Prokuraturę Apelacyjną w B.. Zgodnie z art. 181 O.p. dowodami w postępowaniu podatkowym mogą być w szczególności materiały zgromadzone w toku postępowania karnego albo postępowania w sprawach o przestępstwa skarbowe lub wykroczenia skarbowe. Materiały te (w sprawie sygn. [...] zostały stronie udostępnione w zakresie w jakim zezwolenie na to wydał organ prowadzący śledztwo, a więc Prokuratura Apelacyjna w B. Trafnie organ wyjaśnił to w uzasadnieniu postanowienia z dnia 30 grudnia 2014 r., że istotne dla spraw okoliczności faktyczne zostały w sprawie wyjaśnione i zbyteczne byłoby przeprowadzenie dowodu z przesłuchania w charakterze świadków osób, których zeznania zostały już pozyskane i które nie są rozbieżne czy niejasne a wprost przeciwnie jednoznaczne.

Zarzut naruszenia art. 233 O.p. jest niezasadny, gdyż uchylenie poświadczenia rejestracji automatu oraz jego odmowa wydane zostało w postępowaniu wznowieniowym, nie zaś w postępowaniu zwykłym. Istotą wznowionego postępowania i uchylenia dotychczasowej decyzji jest powrót do odpowiedniego stadium zwykłego postępowania. Przy tym analizuje się prawidłowość ostatecznego rozstrzygnięcia na dzień jego formułowania, innymi słowy bada się ziszczenie się podstaw wznowieniowych na dzień wydania decyzji pierwotnej. W przypadku uchylenia tej decyzji, w wyniku wznowienia postępowania, nową decyzję, rozstrzygającą o istocie sprawy, wydaje się tak, jak gdyby sprawa nie była w danej instancji rozstrzygnięta. Z tej przyczyny organ po stwierdzeniu, iż dokument na podstawie którego poświadczono rejestrację automatu był fałszywy, zobowiązany był stosownie do art. 245 § 1 pkt 1 O.p. uchylić decyzję z dnia 12 maja 2008 r. o poświadczeniu rejestracji, gdyż przedmiotowy automat w ogóle nie powinien zostać dopuszczony do eksploatacji. Nie możliwe było przy tym pozytywne rozpoznanie wniosku strony skarżącej o rejestracji automatu. Jednocześnie zaś sprawa ta nie stała się bezprzedmiotowa pomimo upływu okresu na jaki automat został zarejestrowany, bowiem postępowanie dotyczyło ustalenia okoliczności prawnych z daty jego rejestracji – w trybie wznowienia postępowania, nie zaś okoliczności które wystąpiły już po wydaniu pierwotnej decyzji, a które mogłyby teoretycznie skutkować zmianą / uchyleniem decyzji w szczególnym trybie postępowania.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, nie dopatrzył się naruszenia przepisów prawa, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy. Z tego względu uznając, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, Sąd oddalił skargę na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.