Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 1290/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2010-02-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 ust. 1 do 3, art. 7 pkt 1 i 2
journal: Dz.U. 2008 nr 170 poz 1051
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jednolity

SENTENCJA

Sygn. akt I SA/Kr 1290/09 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 10 lutego 2010 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Agnieszka Jakimowicz, Sędzia: WSA Piotr Głowacki, Sędzia: WSA Maria Zawadzka (spr.), Protokolant: Aleksandra Osipowicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lutego 2010 r., sprawy ze skargi H. K., na decyzję Dyrektora Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, z dnia 25 czerwca 2009 r. Nr [...], w przedmiocie płatności w ramach systemu wsparcia bezpośredniego na rok 2008;, skargę oddala


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją Nr [...] z dnia 25 czerwca 2009 r. Dyrektor Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 24 lutego 2009 r. Nr [...], którą odmówiono skarżącej H. K. przyznania w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2008: jednolitej płatności obszarowej oraz nałożono sankcje w wysokości 855,06 zł, uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych i nałożono sankcję w wysokości 379, 74 zł oraz uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych.

Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym.

W dniu 15 maja 2008 r. skarżąca złożyła wniosek o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2008 r. W wyniku przeprowadzonej kontroli administracyjnej we wniosku stwierdzono nieprawidłowości, w związku z czym wezwano skarżącą do złożenia wyjaśnień. Skarżąca stawiła się w siedzibie organu i w ramach korekty złożonego wniosku, potwierdziła deklarację złożoną we wniosku z dnia 15 maja 2008 r. Na poparcie swojego stanowiska dołączyła odpis z księgi wieczystej oraz nieaktualny wypis z rejestru gruntów i budynków. Skarżąca złożyła oświadczenie o podtrzymaniu swojej pierwotnej deklaracji.

Decyzją z dnia 24 lutego 2009 r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa odmówił skarżącej przyznania na 2008 r.:

- jednolitej płatności obszarowej i nałożył sankcje w wysokości 855,06 zł,

- uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych i nałożył sankcję w wysokości 379, 74 zł oraz

- uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych.

W uzasadnieniu decyzji odnośnie jednolitej płatności obszarowej stwierdzono, że procentowa różnica między powierzchnią działek rolnych, zadeklarowaną we wniosku do jednolitej płatności obszarowej, a powierzchnią stwierdzoną w czasie kontroli administracyjnej wynosi ponad 50 %. Wynikało to z faktu, że powierzchnia działek rolnych zadeklarowanych we wniosku wynosiła 4,07 ha, a powierzchnia działek rolnych stwierdzona w trakcie kontroli wyniosła 1,55 ha. Jako podstawę rozstrzygnięcia powołano treść przepisu art. 138 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004r., ustanawiającego szczegółowe zasady zastosowania rozporządzenia Rady Nr 1782/2003 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IV a tego rozporządzenia, oraz wykorzystania gruntów zarezerwowanych do produkcji surowców (Dz. Urz. WE Nr L 345 z 20.11.2004 r., str. 1 ze zm.). Odnośnie płatności uzupełniających stwierdzono, że procentowa różnica pomiędzy powierzchnią działek zgłoszonych we wniosku (1.97 ha), a powierzchnią stwierdzoną w czasie kontroli administracyjnej (0,56 ha) również wynosi ponad 50 %. Jako podstawę rozstrzygnięcia w tym zakresie powołano treść § 13 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 marca 2008 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. Nr 44, poz. 265 ze zm.) oraz na treść art. 51 ust. 2 rozporządzenia komisji (WE) Nr 796/2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) Nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz.Urz. WE Nr L 141 z 30 .04.2004 r., str. 18 ze zm.)

Od powyższej decyzji skarżąca wniosła odwołanie. W uzasadnieniu skarżąca zarzuciła błąd w ustaleniach faktycznych, a także to, iż nie podjęto żadnych działań w celu właściwego wyjaśnienia sprawy. Skarżąca podniosła, że rejestr gruntów nie odzwierciedla stanu faktycznego w zakresie powierzchni gruntów, za co nie ponosi odpowiedzialności, a ona określiła wielkość powierzchni działek rolnych we wniosku na podstawie danych z rejestru gruntów.

W wyniku odwołania, Dyrektor Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa decyzją z dnia 25 czerwca 2009 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podtrzymał argumentację organu pierwszej instancji. Zaznaczono, że skarżąca składając korektę na poparcie swoich twierdzeń przedłożyła nieaktualne wypisy z rejestrów gruntów i budynków dlatego też organ I instancji nie mógł uznać ich jako dowody w sprawie. Organ podkreślił, ze płatności są przyznawane do powierzchni działek rolnych (rzeczywistej powierzchni upraw), a nie ewidencyjnych. Na poparcie swojego poglądu organ odwoławczy przywołał wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Br 519/06). Stwierdzono, że w niniejszej sprawie kontrola administracyjna wykazała, że powierzchnia działek rolnych zadeklarowanych we wniosku, a ich powierzchnia rzeczywista znacznie się od siebie różnią. Organ podkreślił też, że skarżąca miała możliwość wyjaśnienia wykrytych niezgodności, jednakże nie skorzystała z tej możliwości powołując się na brak swojego zawinienia. O sankcjach nałożonych na stronę zadecydował brak złożenia korekty na wezwanie organu. Stwierdzono, że ocenę powierzchni kwalifikowanej oparto na wizualizacji działek rolnych w systemie elektronicznym ARiMR i dostępną bazę Ewidencji Gruntów i Budynków z wykluczeniem powierzchni obarczonych błędami, wynikającymi z faktu, że działki ewidencyjne nr [...] oraz [...] nie znajdowały się w ewidencji gruntów. Wymienione działki zostały zatem wykluczone z wniosku.

Powyższa decyzja została zaskarżona do sądu administracyjnego z wnioskiem o jej uchylenie. W uzasadnieniu skargi oraz w piśmie z dnia 17 września 2009 r. stanowiącego uzupełnienie skargi, skarżąca podtrzymała zarzuty zawarte w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji. Skarżąca zarzuciła brak aktywności organu w kwestii uregulowania stanu ewidencyjnego nieruchomości skarżącej oraz prowadzenie przez Agencję procesu wywłaszczeniowego bez jej wiedzy. Stwierdziła też, że organy nie podejmowały czynności celem prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy.

W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie. W uzasadnieniu podtrzymano stanowisko wyrażone w uzasadnieniach decyzji obu instancji. Stwierdzono, że niezgodności wniosku względem danych figurujących w bazie ewidencji gruntów i budynków dotyczyły powierzchni działki ewidencyjnej [...] oraz [...]. Ponadto działki ewidencyjne nr [...] i [...] nie występowały w ewidencji gruntów i budynków.

W piśmie procesowym z dnia 6 stycznia 2010 r. Dyrektor Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wyjaśnił, że w 2008 r. wydano względem skarżącej decyzję dotyczącą płatności obszarowych za 2007 r. Decyzja ta uwzględniała wniosek skarżącej albowiem dane z wniosku błędnie odniesiono do danych z księgi wieczystej, a nie do danych potwierdzających stan gruntów na 2007 r. wynikający z ewidencji gruntów i budynków. Natomiast kontrola administracyjna przeprowadzona w 2009 r. wykazała znaczne rozbieżności pomiędzy stanem wynikającym z wniosku, a stanem ewidencyjnym, przez co nie można było wydać decyzji uwzględniającej wniosek skarżącej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Oceniając decyzję administracyjną według kryterium zgodności z prawem (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm., w zw. z art. 3 § 1 pkt 1 i art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej w skrócie "u.p.p.s.a."), sąd administracyjny bada, czy przy wydaniu indywidualnego aktu z zakresu administracji publicznej organy zachowały reguły proceduralne i czy niewadliwie zastosowały normy prawa materialnego odnoszące się do ustalonego w sprawie stanu faktycznego.

W niniejszej sprawie skarga jest niezasadna albowiem kwestionowane przez stronę rozstrzygnięcie zostało wydane z zachowaniem reguł proceduralnych, a nadto znajduje podstawy w prawie materialnym.

Aktem prawnym zawierającym podstawy prawne do decyzji wydanej w rozpoznawanej sprawie jest ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008 r. nr 170, poz. 1051 ze zm.). Stosownie do treści art. 3 ust. 1-3 cyt. ustawy z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba, że przepisy ustawy stanowią inaczej. W postępowaniu w sprawach dotyczących płatności bezpośredniej, płatności uzupełniającej oraz płatności cukrowej organ administracji publicznej:

1) stoi na straży praworządności;

2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;

3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;

4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowań przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.

Strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2 są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności spraw zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.

Mając powyższe na uwadze, podkreślić należy, iż wskazana powyżej ustawa ograniczyła stosowanie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego w zakresie informowania stron i ich czynnego udziału w postępowaniu (art. 9, 10 kpa) jedynie do przypadków, w których strona w powyższym zakresie wystąpiła do organu administracji publicznej z właściwym żądaniem. Skoro zatem z akt sprawy nie wynika aby w toku postępowania skarżąca wystąpiła z żądaniami, o których mowa powyżej, to nie sposób uznać - wbrew zarzutom skargi - że organy nie dochowały należytej staranności przy ustalaniu stanu faktycznego.

Stosownie do treści art. 7 ust. 1 cyt. wyż. ustawy rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa na będące w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności. Gruty rolne wchodzące w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikują się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 143b ust. 5 akapit pierwszy rozporządzenia nr 1782/2003 jeżeli:

1. na ten dzień posiada działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr XX do rozporządzenia nr 1973/2004;

2. wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym złożony został wniosek o przyznanie tej płatności;

3. został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

Stosownie do przepisów regulujących zasady i podstawy przyznania płatności do gruntów rolnych, strona zobowiązana jest do podania we wniosku danych dot. działek rolnych w taki sposób, by możliwe było bezproblemowe ustalenie rodzaju i wymiaru wsparcia, o jakie wnioskowała. Obowiązek ten wynika m.in. z art. 12 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004. Deklarowane we wniosku dane powinny być zgodne ze stanem rzeczywistym w interesie samego Wnioskodawcy, Dotyczy to zwłaszcza powierzchni działek rolnych, oraz danych umożliwiających zlokalizowanie działek rolnych w ramach właściwych działek ewidencyjnych, ponieważ to ona jest w tym wypadku główną miarą ewentualnie przyznawanych płatności. Konieczność podawania danych zgodnych ze stanem faktycznym wynika m.in. z brzmienia art. 50 ust. 3 w/w rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. Zgodnie z jego zapisami to właśnie rzeczywista wielkość działek rolnych jest podstawowym odniesieniem i dla ewentualnych zawyżeń powierzchni deklarowanych do dopłat. Według niej są, więc wyznaczane tak zmniejszenia płatności, jak i wyłączenia od ich przyznawania.

W niniejszej sprawie organy dokonując kontroli administracyjnej złożonego wniosku dopatrzyły się znacznych nieprawidłowości w zakresie powierzchni działek zgłoszonych we wniosku przez skarżącą. Skarżąca zadeklarowała do płatności JPO powierzchnię 4,07 ha. Jednak podczas kontroli administracyjnej wniosku skarżącej stwierdzono, iż powierzchnia uprawniona do przyznania płatności JPO wyniosła 1,55 ha. Przedeklarowanie wyniosło zatem więcej niż 50 %. Skarżąca pomimo udzielenia jej takiej możliwości nie skorygowała swojego wniosku w sposób umożliwiający organom usunięcie wątpliwości w stwierdzonym zakresie. W ocenie Sądu, organ słusznie przyjął, że dokumenty pochodzące z ksiąg wieczystych i nieaktualne wypisy z rejestru gruntów i budynków nie mogły uzasadniać stanowiska skarżącej. Organ ustalając powierzchnię zgłoszonych działek rolnych na podstawie danych widniejących w ewidencji gruntów i budynków w sposób skuteczny i prawidłowy zweryfikował zgodność danych przedstawionych we wniosku ze stanem faktycznym.

Na podstawie art. 138 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 w odniesieniu do systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania odłogowanych gruntów do produkcji surowców (Dz. U. WE Nr L 345 z 20.11.2004 r., str. 1 ze zm.). Zgodnie z jego brzmieniem, jeżeli w wyniku kontroli administracyjnej bądź kontroli na miejscu wykryte zostanie, iż ustalona różnica między powierzchnią zadeklarowaną do jednolitej płatności obszarowej, a powierzchnią stwierdzoną przekracza 50% to za przedmiotowy rok nie przyznaje się żadnej pomocy, a na rolnika nakłada się sankcje w wysokości przypadającej na różnicę między powierzchnią zadeklarowaną we wniosku, a powierzchnią stwierdzoną. Ponieważ sytuacja taka zaistniała w niniejszej sprawie organy prawidłowo orzekły o odmowie przyznania jednolitej płatności obszarowej oraz o nałożeniu sankcji.

Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela pogląd wyrażony w wyroku WSA w Białymstoku z dnia 26 lutego 2007 r., sygn. akt II SA/Bk 519/06, zgodnie z którym istotą ustawy o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych jest wspomaganie producenta rolnego, faktycznie uprawiającego posiadane działki rolne. Osoba dysponująca tytułem własności gruntu rolnego faktycznie nie wykonująca na nim produkcji rolniczej, nie może ubiegać się o przedmiotowe dopłaty. A zatem, kryterium przyznania pomocy w odpowiednim wymiarze jest realnie użytkowana powierzchnia użytków rolnych, na których prowadzi się określoną działalność rolniczą.

W zakresie rozstrzygnięcia organów dotyczącego uzupełniających płatności obszarowych, Sąd również nie dopatrzył się naruszenia norm procesowych, czy też materialnych, które musiałyby skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji.

Warunkiem otrzymania płatności uzupełniających, zgodnie z art. 7 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008 r.. Nr 170, póz. 1051 ze zm.) jest fakt spełnienia przez rolnika warunków do przyznania jednolitej płatności obszarowej, które – jak wywiedziono powyżej - nie zostały w przypadku wniosku skarżącej spełnione z uwagi na zawyżenie powierzchni działek rolnych deklarowanej we wniosku.

Stosownie do treści § 13 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 marca 2008 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. Nr 44, poz. 265 ze zm.) oraz art. 51 ust. 2 rozporządzenia komisji (WE) Nr 796/2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) Nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz.Urz. WE Nr L 141 z 30 .04.2004 r., str. 18 ze zm.) jeżeli różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną, a powierzchnią stwierdzoną przekracza 50 %, rolnikowi odmawia się przyznania płatności i nakłada się sankcje wieloletnie w wysokości przypadającej na różnicę między powierzchnią zadeklarowaną, a powierzchnią stwierdzoną.

W niniejszej sprawie w zakresie uzupełniającej płatności obszarowej, powierzchnia deklarowana wynosiła 1,97 ha, powierzchnia stwierdzona w wyniku kontroli wyniosła 0,56 ha. Przedeklarowanie wyniosło zatem 251,79 %.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi stwierdzić należy, że są one bezpodstawne. Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa nie ma wpływu na zmiany ewidencyjne i właścicielskie terenów wskazanych do płatności przez wnioskodawców. W interesie wnioskodawcy jest znajomość aktualnych danych z ewidencji gruntów i na tej podstawie wypełnianie wniosków o dopłaty. Zaznaczyć też należy, że wbrew twierdzeniom skarżącej odpis z księgi wieczystej nie stanowi dowodu, na podstawie którego można określać powierzchnię poszczególnych działek ujętych zbiorczo, ani też dowodu świadczącego o rodzaju użytków rolnych (nieużytków) znajdujących się na działkach. Płatności natomiast przyznawane są do powierzchni gruntów faktycznie użytkowanych rolniczo dlatego istotne znaczenie mają aktualne dane z ewidencji gruntów i budynków.

Reasumując stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a zatem na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 31 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 157 po. 1270) skargę należało oddalić.