Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SAB/Po 148/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2021-11-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Dyrektor Zakładu Karnego
Treść wyniku: Zobowiązano do podjęcia czynności
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 1, art. 1 ust. 1, art. 4 ust. 1 pkt 1 i ust. 3, art. 16 ust. 1, art. 21, art. 14 ust. 1 i 2, art. 6, art. 13 ust. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 2176
law: Ustawa z dnia  6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
article: art. 102 pkt 6
journal: Dz.U. 2021 poz 53
law: Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny wykonawczy - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Józef Maleszewski Sędzia WSA Tomasz Grossmann Asesor sądowy WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 17 listopada 2021 r. sprawy ze skargi R. S. na bezczynność Dyrektora Zakładu Karnego w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. zobowiązuje Dyrektora Zakładu Karnego do załatwienia wniosku skarżącego R. S. z dnia [...] czerwca 2021 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od dnia doręczenia organowi odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi sprawy; 2. stwierdza, że Dyrektor Zakładu Karnego dopuścił się bezczynności w załatwieniu ww. wniosku; 3. stwierdza, że bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 4. oddala skargę w pozostałej części.


UZASADNIENIE

UZASADNENIE

R. S. pismem z dnia [...] lipca 2021 roku wniósł skargę na bezczynność Dyrektora Zakładu Karnego w sprawie udostępnienia informacji publicznej, wnosząc o stwierdzenie bezczynności organu, zobowiązanie organu do udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem, zasądzenie od organu na jego rzecz kwoty [...]zł, a także o zwrot kosztów poniesionych w sprawie.

Skarżący wskazał, że wnioskiem z dnia [...] czerwca 2021 roku do Dyrektora Zakładu Karnego wniósł o udostępnienie informacji publicznej. Następnie pismem z dnia [...] lipca 2021 roku organ poinformował go, że nie posiada wnioskowanej przez niego informacji. R. S. stwierdził, że "organ kłamie" albowiem prośby osadzonych o wydanie konsol do gier są rozpatrywane przez Dyrektora oraz wydawane co do nich są końcowe decyzje na podstawie art. 7 § 1 k.k.w. Następnie zgody są przekazywane do programu, a po wydaniu sprzętu dopisywane do akt osobowych. Z powyższego, zdaniem Skarżącego wynika, że organ posiada wnioskowane przez niego informację. Nadto zgodnie z § 11 ust. 1 Rozporządzenia MS (Dz. U. z 2013 roku, poz. 647) organ prowadzi ewidencję próśb, z której również wynikają wnioskowane przez niego informacje. Dodatkowo Skarżący wskazał, że we wskazanych w ramach wniosku okresie organ raportował do CZSW informacje o zmianach w posiadanych przez osadzonych konsolach, zatem również w ten sposób posiada wnioskowane informacje. Wobec wykazania, iż organ posiadał informacje przez niego wnioskowane, a ich nie udostępnił stwierdzić należy, że organ ten pozostaje w zwłoce.

W odpowiedzi na powyższą skargę Dyrektor Zakładu Karnego wskazał, że wspomnianym wyżej pismem z dnia [...] czerwca 2021 roku (data wpływu do organu: [...] czerwca 2021 roku) Skarżący zwrócił się o udostępnienie informacji publicznej poprzez wskazanie liczby konsol do gier wydanych osadzonym w Zakładzie Karnym w R., w okresie od [...] stycznia 2021 roku do dnia rozpatrzenia wniosku. Pismem z dnia [...] lipca 2021 roku zawiadomiono Skarżącego o sposobie załatwienia sprawy i wskazano, że organ nie jest w posiadaniu wnioskowanych informacji. Organ wskazał, że skarga o stwierdzenie bezczynności w przedmiotowej sprawie jest bezzasadna, albowiem wniosek został rozpoznany prawidłowo, w przepisanym terminie i formie, tj. w terminie 14 dni od daty otrzymania wniosku poinformowano R. S., że organ nie dysponuje informacją o jaką wnioskuje.

Odnosząc się do zarzutów skargi Dyrektor ZK w R. wskazał, że w przypadku zgody na wydanie osadzonym do celi konsol do gier Dyrektor nie wydaje decyzji o jakich mowa w art. 7 § 1 Kodeksu karnego wykonawczego. Tryb rozpoznawania skarg, próśb i wniosków osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych reguluje Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 13 sierpnia 2003 roku w sprawie sposobów załatwiania wniosków, skarg i próśb osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych (Dz. U. z 2013 roku, poz. 647). Zgodnie z jego § 9 ust. 2 obowiązek pisemnego informowania skazanych o sposobie rozpoznania wniosku nie dotyczy próśb i wniosków składanych osobiście w swojej sprawie przez osobę osadzoną, które załatwiane są bezpośrednio po ich zgłoszeniu.

Organ wskazał, że bezpośrednia działalność dyrektora jednostki penitencjarnej w kontekście sposobu wykonywania kary wobec osób osadzonych to ciągłość i różnorodność aktów rozstrzygających wnoszone przez osadzonych (pisemnie bądź ustnie) sprawy bieżące. Rozstrzygane są zarówno sprawy proste, nieskomplikowane, związane m.in. z posiadaniem dodatkowej pary obuwia, płynu do naczyń, sprzętu TV w celi, jak i złożone, wymagające analizy. Niektóre ze spraw załatwiane są bezpośrednio po zgłoszeniu, także ustnie, w celu odbiurokratyzowania kontaktów z osadzonymi w zakresie wskazanych wyżej spraw ogólno-bytowych. Ewidencja tego rodzaju potrzeb bieżących powinna się zakończyć z chwilą bezzwłocznego załatwienia. Do tej kategorii spraw ogólno-bytowych należą także rozpatrzone pozytywnie prośby osadzonych na posiadanie i użytkowanie w celi mieszkalnej określonego sprzętu RTV, AGD i dlatego wbrew twierdzeniom Skarżącego w sprawie nie została wydana decyzja na podstawie art. 7 § 1 k.k.w.

Dyrektor ZK w R. zwrócił uwagę, że wydana zgoda może być w każdej chwili cofnięta, a także, że zdarzają się przypadki, w których mimo wydania zgody na posiadanie konsoli w celi, konsola ta nigdy nie zostanie osadzonemu dostarczona. Dotyczy to przykładowo sytuacji, kiedy konsola nie jest zdeponowana w magazynie i ma być dostarczona osadzonemu do jednostki w formie paczki.

Organ dalej argumentował, że Zakładzie Karnym w R. nie prowadzi się osobnej dokumentacji takiej jak np. rejestr wydanych zgód – wraz z datą faktycznego wydania sprzętu oraz wycofania. Jak wykazano, w sprawach dotyczących próśb o konsole do gier nie wydaje się decyzji z art. 7 § 1 k.k.w. Jednakże organ wskazuje, że w ZK R. nie prowadzi się również jednego czy też wyodrębnionego dla tego rodzaju spraw rejestru decyzji. Dyrektor ZK wskazał, że Skarżący nie ma również racji twierdząc, że przedmiotowe zgody dołączane są do kart magazynowych osadzonych.

Końcowo organ poinformował, że sporządza cykliczne raporty do CZSW, lecz są to raporty określające ilość konsol rozdysponowanych do cel mieszkalnych na dany dzień miesiąca oraz znajdujących się w magazynie. Informacje te natomiast nie obejmują wewnętrznego miesięcznego ruchu, tj. ile urządzeń zostało wydanych, a ile odebranych, a jedynie wskazują na konkretną liczbę konsol w danym dniu miesiąca znajdujących się w użytkowaniu osadzonych przebywających w tutejszej jednostce penitencjarnej, a także zdeponowanych w magazynie.

Z uwagi na powyższe i fakt, że organ nie jest w posiadaniu wnioskowanej przez Skarżącego informacji publicznej organ wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje.

Skarga okazała się zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują kontrolę nad działalnością administracji publicznej przyjmując jako kryterium kontroli zgodność z prawem. W świetle art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, z późn. zm.; w skrócie "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4 p.p.s.a. Ponadto, zgodnie z art. 3 § 2 pkt 9 p.p.s.a., przedmiotem skargi może być także bezczynność w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w Kodeksie postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI Ordynacji podatkowej oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.

Wobec powyższego, w przypadku skarg na bezczynność, kontroli sądu poddawany jest brak aktu lub czynności w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w określonej formie i w określonym przez prawo terminie.

W myśl art. 21 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2020 r. poz. 2176, w skrócie "u.d.i.p.") do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

W myśl art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania (1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; (2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; (3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.).

W pierwszej kolejności rozważenia wymaga kwestia dopuszczalności skargi na bezczynność w udostępnieniu informacji publicznej.

Zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą sądów administracyjnych, dla dopuszczalności skargi na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie jest wymagane poprzedzenie jej jakimkolwiek środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej (czyli nie jest wymagane "wyczerpanie środków zaskarżenia", w tym wniesienie ponaglenia, w rozumieniu art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a.), ani też wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa (por. wyrok NSA z 24.05.2006 r., I OSK 601/05, dostępne www.orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej "CBOSA").

Poza tym do skarg na bezczynność nie mają zastosowania terminy do wniesienia skargi ustalone w przepisach art. 53 p.p.s.a. (zob. postanowienia NSA: z 11.05.2011 r., I OSK 716/11; z 26.05.2011 r., I OSK 857/11, CBOSA). Oznacza to, że skarga na bezczynność może być skutecznie wniesiona aż do chwili ustania stanu bezczynności, tj. do chwili załatwienia sprawy przez organ administracji publicznej przez wydanie decyzji, postanowienia albo innego aktu lub podjęcie czynności (por. wyrok NSA z 29.04.2011 r., I FSK 249/10, CBOSA; por. też wyrok WSA z 27.10.2011 r., II SAB/Po 60/11, CBOSA). Trafność takiej wykładni potwierdza obecnie – dodany z dniem 01 czerwca 2017 r. – przepis art. 53 § 2b p.p.s.a., zgodnie z którym skargę na bezczynność można wnieść "w każdym czasie".

Mając wszystko to na uwadze, Sąd uznał skargę wniesioną w niniejszej sprawie za dopuszczalną i przystąpił do jej merytorycznego rozpoznania na podstawie akt sprawy zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a. i nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Przedmiotem zaskarżenia jest bezczynność Dyrektora Zakładu Karnego w sprawie udostępnienia informacji publicznej w związku z wnioskiem Skarżącego R. S. z dnia [...] czerwca 2021 roku., w którym wniósł o udostępnienie informacji publicznej w postaci informacji ile konsol do gier wydano osadzonym w podległej jednostce za okres od 1 stycznia 2021r. do dnia rozpatrzenia wniosku z podziałem na poszczególne miesiące.

Przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie definiują pojęcia bezczynności. W piśmiennictwie przyjmuje się jednak, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 109). Dla zasadności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność dokonana, a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana zawinioną albo też niezawinioną opieszałością organu, czy też wiąże się z jego przeświadczeniem, że stosowny akt lub czynność w ogóle nie powinny zostać dokonane. Powyższe kwestie mogą jednakże mieć znaczenie dla kwalifikacji bezczynności, jako posiadającej albo nieposiadającej cech rażącego naruszenia prawa.

Ustawa o dostępie do informacji publicznej, co należy zaznaczyć, służy realizacji konstytucyjnego prawa dostępu do wiedzy na temat działalności organów władzy publicznej, osób pełniących funkcje publiczne, organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa (art. 61 ust. 1 Konstytucji RP). Używając w art. 2 ust. 1 u.d.i.p. pojęcia "każdemu", ustawodawca doprecyzował zastrzeżone w Konstytucji obywatelskie uprawnienie, wskazując, że każdy może z niego skorzystać na określonych w tej ustawie zasadach. Ustawa reguluje zasady i tryb dostępu do informacji, mających walor informacji publicznych, wskazuje, w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu oraz kiedy żądane przez wnioskodawcę informacje nie mogą zostać udostępnione. Ustawa określa również podmioty obowiązane do udostępnienia informacji publicznej wskazując, iż należą do nich władze publiczne, w tym organy władzy publicznej, oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne (art. 4 ust. 1 u.d.i.p.).

Wobec powyższego nie budzi wątpliwości, że Dyrektor Zakładu Karnego wobec brzmienia art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. jest podmiotem obowiązanym do udostępnienia informacji publicznej będącej w jego posiadaniu (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.).

Natomiast bezczynność podmiotu obowiązanego do udostępniania informacji publicznej ma miejsce wówczas, gdy w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku o udzielenie tej informacji podmiot taki nie udostępnia informacji publicznej w formie czynności materialno-technicznej w sposób i w formie zgodny z wnioskiem (art. 13 ust. 1 u.i.d.p.), albo nie wydaje decyzji o odmowie udostępnienia żądanej informacji publicznej albo o umorzeniu postępowania (art. 16 ust. 1 w związku z art. 5 ust. 1 i 2 u.i.d.p.), albo nie powiadamia pisemnie wnioskodawcy o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i nie wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie, jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 2 u.i.d.p.).

Nadto udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1 u.d.i.p.).

Dalej odpowiedzieć należy na pytanie, czy informacje objęte wnioskiem z [...] czerwca 2021 roku stanowią informację publiczną. Punkt wyjścia do rozważań stanowi art. 1 ust. 1 u.d.i.p., zgodnie z którym informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych. Pojęcie informacji publicznej ma szeroki charakter i odnosi się do wszelkich spraw publicznych. Definicja ta jest bardzo szeroka i może budzić wątpliwości, dlatego przy interpretacji przepisu art. 1 ust. 1 konieczne jest posiłkowanie się zarówno sformułowaniami zawartymi w art. 61 Konstytucji RP, jak uwzględnianie treści art. 6 u.d.i.p., który zawiera przykładowy katalog informacji mających walor informacji publicznej. Prawo do informacji publicznej obejmuje m.in. dostęp do dokumentów, zarówno tych bezpośrednio wytworzonych przez organ, tych, których organ używa przy realizacji zadań przewidzianych prawem, jak i tych, które tylko w części dotyczą organu, nawet gdy nie pochodzą wprost od niego. Informacja publiczna określona w art. 61 ust. 1 Konstytucji obejmuje każdą informację wytworzoną, przetworzoną lub znajdującą się w posiadaniu władz publicznych bądź innych podmiotów wykonujących zadania publiczne (W. Sokolewicz, Artykuł 61, w: Garlicki, Konstytucja, t. 4, s. 15). Treść informacji wchodzących w tym zakresie w grę można przy tym określić wskazując podmioty, z działalnością których jest ona związana.

Wnioskiem [...] czerwca 2021 roku R. S. wniósł o udostępnienie informacji publicznej w postaci informacji ile konsol do gier wydano osadzonym Zakładzie Karnym w R. w okresie od [...] stycznia 2021 roku do dnia rozpatrzenia wniosku, z podziałem na poszczególne miesiące.

Zgodnie z art. 2 ustawy z 9 kwietnia 2010r. o Służbie Więziennej (Dz.U. z 2021r., poz. 1064, dalej "u.s.w."), Służba Więzienna realizuje na zasadach określonych w ustawie z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 53 zwanej dalej "k.k.w."), zadania w zakresie wykonywania tymczasowego aresztowania oraz kar pozbawienia wolności i środków przymusu skutkujących pozbawieniem wolności. Do podstawowych zadań tej Służby należy m.in. zapewnienie osobom skazanym na karę pozbawienia wolności lub tymczasowo aresztowanym, a także osobom, wobec których są wykonywane kary pozbawienia wolności i środki przymusu skutkujące pozbawieniem wolności, przestrzegania ich praw, a zwłaszcza humanitarnych warunków bytowych, poszanowania godności, opieki zdrowotnej i religijnej, czy zapewnienie w zakładach karnych i aresztach śledczych porządku i bezpieczeństwa (art. 2 ust. 2 pkt 3 i 6 u.s.w.). Stosownie natomiast do art. 102 pkt 6 k.k.w., skazany ma prawo do korzystania z urządzeń i zajęć kulturalno-oświatowych i sportowych, radia, telewizji, książek i prasy. W związku z tym, umożliwianie skazanym dostępu do szeroko pojętej kultury, zarówno w formie analogowej (książki, prasa), czy elektronicznej (telewizja, Internet, gry komputerowe i konsolowe), stanowi realizację zadania publicznego Służby Więziennej, jaką jest zapewnienie osobom osadzonym realizacji ich praw, tak konstytucyjnych, jak i określonych w ustawach.

Zdaniem Sądu, z uwagi na przytoczoną wyżej wykładnię pojęcia informacji publicznej oraz zadania Służby Więziennej wnioskowane przez R. S. dane można zaliczyć do kategorii informacji publicznych podlegających udostępnieniu.

Wskazać należy, że w sytuacji gdy żądana informacja publiczna nie stanowi informacji publicznej, nie istnieje, czy też nie jest w posiadaniu organu, organ jest zobowiązany jedynie do poinformowania o tym fakcie wnioskodawcy w drodze pisma informującego, mającego postać czynności materialno-technicznej. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalone jest stanowisko, że w przypadku gdy informacja o jaką ubiega się wnioskodawca nie ma charakteru informacji publicznej bądź organ nie posiada żądnej informacji publicznej, organ ten nie ma obowiązku wydawania decyzji o odmowie udzielenia informacji, lecz powinien pisemnie, w terminie określonym w art. 13 ust. 1 u.i.d.p., powiadomić o tym wnioskodawcę, co stanowi warunek skutecznego uchylenia się od zarzutu bezczynności w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 maja 2021 roku, sygn. II SAB/Wa 877/19 i z dnia 11 grudnia 2017 roku, sygn. II SAB/Wa 355/17, a także wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lutego 2008 roku, sygn. akt I OSK 807/07).

W niniejszej sprawie Dyrektor ZK w R. poinformował Skarżącego pismem z dnia [...] lipca 2021 roku, że nie jest w posiadaniu żądanej przez niego informacji co do tego ile konsol do gier wydano osadzonym w okresie od 1 stycznia 2021 roku do dnia rozpoznania niniejszego wniosku. Co do zasady Sąd nie ma podstaw i nie jest władny do podważania prawdziwości takiego rodzaju stwierdzenia. Jednakże w niniejszej sprawie, w odpowiedzi na skargę organ wskazał, że cyklicznie raportuje do Centralnego Zarządu Służby Więziennej liczbę konsol do gier rozdysponowanych do cel mieszkalnych na dany dzień miesiąca oraz znajdujących się w magazynie. Także w aktach administracyjnych sprawy znajduje się pismo starszego wychowawcy działu penitencjarnego ZK W R., z którego wynika, że organ sporządza cykliczne raporty do CZSW określające ilość konsol rozdysponowanych do cel mieszkańców na dany dzień miesiąca oraz znajdujących się w magazynie. Zdaniem Sądu z raportów tych wynikają dane, o których udostępnienie wnioskował R. S.. Zauważyć należy, że Skarżący w swoim wniosku z dnia [...] czerwca 2021 roku nie wnosił o udzielenie mu informacji o liczbie zgód wydanych w sprawach próśb o udostępnienie konsoli do gier. Wnioskodawca zwrócił się o informację ile konsol do gier wydano osadzonym. Skoro organ sam wskazał, że raportuje ilość konsol rozdysponowanych do cel mieszkalnych na dany dzień miesiąca (k. 8 akt adm.), to znajduje się w posiadaniu informacji publicznej chociażby w części, o którą wnosił wnioskodawca. Może zatem jej udzielić w zakresie w jakim ją posiada, co można ustalić na podstawie raportów organu do CZSW w zakresie ilości konsol rozdysponowanych do cel mieszkalnych na dany dzień miesiąca. W takim wypadku organ był zobligowany zgodnie z art. 13 ust. 1 u.i.d.p. do udzielenia wskazanej informacji publicznej albo do wydania decyzji o odmowie udostępnienia żadnej informacji na podstawie art. 16 ust. 1 u.i.d.p., czego w niniejszej sprawie nie uczynił. Zobowiązać zatem należało organ do załatwienia wniosku z 16 czerwca 2021r., jak Sąd orzekł w punkcie 1 wyroku na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

Z uwagi na powyższe, działając na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a., Sąd stwierdził, że Dyrektor Zakładu Karnego dopuścił się bezczynności w załatwieniu wniosku, przy czym Sąd ocenił, że bezczynność ta nie miała charakteru rażącego, jak orzeczono w punkcie 2 i 3 wyroku. Jest to, bowiem pojęcie nieostre, wymagające interpretacji z uwzględnieniem okoliczności konkretnej sprawy, tym niemniej w świetle ugruntowanego orzecznictwa nie ulega wątpliwości, że powinno być odnoszone do sytuacji oczywistego, nie budzącego żadnych wątpliwości, poważnego naruszenia obowiązku działania przez organ. Musi chodzić o znaczące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach, pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (por. wyrok NSA z 21 czerwca 2012 r., I OSK 675/12; postanowienie NSA z 27 marca 2013 r., II OSK 468/13, dostępne www.orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej "CBOSA"). Co więcej, w orzecznictwie akcentuje się ciążący na sądach administracyjnych obowiązek roztropnego kwalifikowania bezczynności czy przewlekłości jako mającej miejsce z rażącym naruszeniem prawa, wynikający z konsekwencji (w tym prawnokarnych) takiej kwalifikacji (por. wyroki NSA z 17 września 2015 r., II OSK 652/15 i z 8 marca 2017 r., I OSK 1925/16, dostępne CBOSA). W ocenie Sądu w rozpoznawanej bezczynność nie miała charakteru rażącego. Organ w odpowiednim czasie zareagował na wniosek i informacją udzielił odpowiedzi na wniosek, błędnie przyjmując, że nie jest w posiadaniu wnioskowanych informacji. W ocenie Sądu zdecydowanie nie można przypisywać takiemu działaniu organu charakteru rażącego.

Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę w zakresie wniosku Skarżącego o przyznanie mu od organu sumy pieniężnej w wysokości [...] zł. Zgodnie z art. 194 2 p.p.s.a. sąd może zasądzić od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Jest to rozwiązanie analogiczne do instytucji przewidzianej w art. 154 § 7 p.p.s.a. i stanowi pewnego rodzaju zadośćuczynienie dla skarżącego za bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ. Należy bowiem zauważyć, że przyznanie takiej sumy jest uprawnieniem, a nie obowiązkiem Sądu. Ponadto, jej głównym celem – oprócz funkcji represyjno-prewencyjnej, tj. dyscyplinujące organ w procedowaniu, jest przede wszystkim cel odszkodowawczy, jak również uczynienie zadość krzywdzie, jaką strona poniosła na skutek (mówiąc ogólnie) wadliwie działającej administracji publicznej (zob. m.in. wyrok NSA z dnia 27 lipca 2021 r., II OSK 1322/19). Jednakże Skarżący w niniejszej sprawie nie wykazał poniesionej krzywdy.

Sąd oddalił również skargę w części obejmującej żądanie zasądzenia skarżącemu kosztów postępowania, w tym kosztów wysłanej korespondencji. W myśl art. 200 p.p.s.a. w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, do czego – zgodnie z art. 205 § 1 p.p.s.a. – zalicza się poniesione przez stronę koszty sądowe, koszty przejazdów do sądu strony lub pełnomocnika oraz równowartość zarobku lub dochodu utraconego wskutek stawiennictwa w sądzie.

Wskazać należy, że na mocy prawomocnego postanowienia starszego referendarza Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 21 września 2021 roku, sygn. akt II SPP/Po 144/21, skarżącemu przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów. W orzecznictwie przyjęto zaś, że w katalogu niezbędnych kosztów nie mieszczą się wydatki drobne i zwykle występujące przy okazji postępowania sądowego, takie jak np. prowizje bankowe od przelewu obejmującego kwotę uiszczaną tytułem zapłaty kosztów sądowych czy koszty związane z prowadzeniem korespondencji (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 października 2010 roku, sygn. II OSK 1490/19; z dnia 13 marca 2012 roku, sygn. II FZ 31/12; wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 29 kwietnia 2014 r., sygn. III SA/Lu 932/13; z dnia 22 maja 2014 r., sygn. III SA/Lu 935/13, CBOSA).

Po uprawomocnieniu się niniejszego wyroku obowiązkiem organu będzie udostępnienie informacji publicznej zgodnie z wnioskiem lub wydanie decyzji odmownej w tym zakresie.

Natomiast w myśl art. 119 pkt 4 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów zgodnie z art. 120 p.p.s.a.