Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 487/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2015-12-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 21, art. 35 ust. 3
journal: Dz.U. 2013 poz 173
law: Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju  Obszarów Wiejskich - tekst jednolity.
article: par. 2, par. 32 ust. 1 i 6
journal: Dz.U. 2013 poz 361
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013.
article: art. 336, art. 734
journal: Dz.U. 2014 poz 121
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny - tekst jednolity.
article: art. 77 par. 1, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Andrzej Błesiński (sprawozdawca) Sędziowie sędzia WSA Ryszard Maliszewski sędzia WSA Wojciech Czajkowski Protokolant stażysta Joanna Lasek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 grudnia 2015r. sprawy ze skargi Spółki A na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie odmowy przyznania płatności rolno środowiskowej oddala skargę .


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia "[...]", Nr "[...]", Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia "[...]" w przedmiocie odmowy przyznania Spółce A (dalej jako wnioskodawczyni, spółka , skarżąca) płatności rolnośrodowiskowej.

Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że w dniu "[...]" do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR wpłynął wniosek o wstąpienie do toczącego się postępowania w sprawie przyznania kolejnej płatności rolnośrodowiskowej w przypadku przeniesienia posiadania gruntów. Do wniosku załączono dokumenty:

- umowę zlecenia zarządu nad nieruchomością rolną zawartą w dniu "[...]", pomiędzy zlecającą J. K., a wnioskodawczynią reprezentowaną przez M. R.. W treści umowy wskazano, że J. K. jest większościowym współwłaścicielem (51% udziału) nieruchomości - gospodarstwa rolnego "[...]" i powierza zarząd nad gospodarstwem spółce – wnioskodawczyni,

- protokół przekazania gospodarstwa rolnego "[...]" sporządzony w dniu "[...]" i aneks nr "[...]" z dnia "[...]" do wymienionego protokołu pomiędzy H. B. i J. K., a M. R.,

- oświadczenie o kontynuowaniu realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego przez przejmującego (wnioskodawczynię) od dnia "[...]".Oświadczenie obejmowało działki ewidencyjne nr "[...]","[...]","[...]", w tym na działce nr "[...]" o powierzchni 5,00 ha z deklaracją wariantu 8.3.1 międzyplon ścierniskowy.

W dniu "[...]" Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydał zaświadczenie o nadaniu wnioskodawczyni numeru identyfikacyjnego .

Organ odwoławczy wskazał również, że w aktach sprawy znajdował się akt notarialny z dnia "[...]", z którego wynika, że J. K. przekazała w drodze darowizny swojej matce H. B. udziały w wysokości 51/100 części nieruchomości łącznego obszaru 442,0984 ha położonej w miejscowości "[...]", gmina "[...]", powiat "[...]" oraz oświadczenie J. K. z dnia "[...]", która oświadcza, że na jej gruntach rolnych położonych na działce ewidencyjnej nr "[...]" o powierzchni 5,2772 ha, spółka kontynuowała program rolnośrodowiskowy na powierzchni 5,00 ha na podstawie umowy zlecenia zarządu nad nieruchomością rolną z dnia "[...]". Oświadczenie zawierało informację, iż w związku z tym, że z dniem "[...]" aktem notarialnym przekazała w drodze darowizny na rzecz swojej matki H. B. ww. nieruchomość, wobec tego H. B. staje się stroną do przejęcia zobowiązań rolnośrodowiskowych na ww. gruntach.

W dniu "[...]" do Biura Powiatowego ARiMR wpłynął wniosek na 2014 rok o wstąpienie do toczącego się postępowania w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej w przypadku przeniesienia posiadania gruntów. We wniosku wskazano, że przekazującym z dniem "[...]" działkę ewidencyjną nr "[...]" jest spółka, a przejmującą H. B.

Organ odwoławczy wskazał, że przyznanie płatności rolnośrodowiskowej uzależnione jest od spełnienia warunków określonych w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013, poz. 361 ze zm., dalej jako rozporządzenie). Organ przytoczył treść § 2 ust. 1, § 32 ust. 6 i 7 rozporządzenia.

Odnosząc się do powyższego, na podstawie analizy całości zgromadzonej dokumentacji w sprawie, organ odwoławczy stwierdził, że spółka w roku 2013 nie nabyła praw do płatności rolnośrodowiskowej . Strona nie wstąpiła skutecznie do toczącego się postępowania w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013 po złożeniu wniosku przez posiadacza H. B. W aktach sprawy brak jest dokumentu, który mógłby świadczyć o przeniesieniu posiadania gruntów w wyniku umowy sprzedaży, dzierżawy lub innej umowy, o którym mowa w § 32 ust. 1 rozporządzenia.

W ocenie organu odwoławczego ustawodawca określił dokładnie jakie dowody potwierdzają przeniesienie posiadania gruntów, są to umowy sprzedaży, dzierżawy lub inne umowy, które przenoszą posiadanie gruntów. Analiza materiału dowodowego w niniejszej sprawie nie pozwala na uznanie, że znajdująca się w aktach sprawy "umowa zlecenia zarządu nad nieruchomością rolną" zawarta w dniu "[...]" mogłaby świadczyć o przejęciu posiadania nieruchomości. W jego zdaniem posiadanie to stan faktyczny wyrażający się w fizycznym władaniu rzeczą - corpus, któremu towarzyszy zamiar (animus) wykonywania tego władztwa dla siebie Do zakwalifikowania danego stanu jako posiadanie konieczne jest również, aby władztwo nad rzeczą nie miało charakteru przejściowego, przypadkowego, ale aby miało cechę trwałości.

Zgodnie z art. 336 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964r. Kodeks Cywilny (t.j. Dz.U. z 2014r., poz. 121 ze zm., dalej jako kc) istotą posiadania samoistnego jest faktyczne władztwo nad rzeczą, wykonywane w takich granicach, w jakich uprawniony jest czynić to jej właściciel, a które wyznacza art. 140. Na uprawnienia te składają się używanie rzeczy, czerpanie z niej pożytków, a także dysponowanie nią. Koniecznej przesłanki posiadania nie stanowi efektywne w sensie gospodarczym korzystanie z rzeczy, wystarczające jest, aby dany podmiot znajdował się w takiej sytuacji, która potencjalnie pozwala mu na takie korzystanie.

We wszystkich tych wypadkach, w których zarząd łączy się z faktycznym władztwem nieruchomością za właściciela lub dotychczasowego posiadacza, nie stanowi on posiadania w rozumieniu art. 336 kc (komentarz, wyd. II-Ciszewski Jerzy-LexisNexis 2014. Autor: Grzegorz Sikorski z dnia 01-05-2014).

W ocenie organu II instancji "umowa zlecenia zarządu nad nieruchomością rolną" nie odpowiada powyższym przepisom art. 336 kc, aby mogła być uznana za dokument potwierdzający przeniesienie posiadania nieruchomości. Wymieniona umowa jest "umową zlecenia" na wykonanie określonej pracy za odpowiednie wynagrodzenie. Treść umowy określa w § 1 stronę zlecającą wykonanie niniejszej umowy t.j. J. K., a stroną przyjmującą zlecenie t.j. spółką. Strona zlecająca udziela pełnomocnictwa dla wykonania niniejszej umowy spółce - § 2 pkt 3 umowy. Następnie z tytułu wykonania umowy zlecenia spółka otrzyma wynagrodzenie kwartalne - § 6 umowy. I po wtóre umowa zawarta jest na okres do dnia "[...]" 2014r. Zobowiązanie rolnośrodowiskowe na rzeczonych działkach ewidencyjnych omawianej sprawy zostało podjęte w roku 2011 na okres pięciu lat, w związku z tym zakończenie tego zobowiązania wypada na rok 2016. Mając na uwadze, że strona zobowiązała się do kontynuowania realizacji podjętego zobowiązania do dnia "[...]" 2016r. (oświadczenie z dnia "[...]" 2013r.) to nawet przyjmując hipotetycznie gdyby doszło do skutecznego przejęcia posiadania przedmiotowych działek zobowiązanie nie mogło być dochowane.

Odnosząc się do załączonej w aktach sprawy "umowy zlecenia zarządu nad

nieruchomością rolną", organ powołał się na art. 734 § 1 i 2 kc. Zasadniczymi elementami wyodrębnionymi w definicji tej umowy zlecenia są: dokonanie czynności prawnej (określonej) oraz działanie dla dającego zlecenie. Stanowi ona konstrukcję umożliwiającą dokonywanie czynności prawnych przy wykorzystaniu zastępstwa. Zastępstwo to polega na dokonywaniu czynności prawnej dla innej osoby (dającego zlecenie), a tym samym może się wyrażać zarówno w działaniu w jego imieniu i z bezpośrednim skutkiem prawnym dla niego, jak i w działaniu w imieniu własnym, ale na rachunek (dla) dającego zlecenie. Stronami umowy zlecenia są dający zlecenie (zleceniodawca - mandant) i przyjmujący zlecenie (zleceniobiorca-mandatariusz). W każdym przypadku zleceniobiorca dokonuje czynności prawnej dla dającego zlecenie. W związku z tym występuje jako jego zastępca. Jednakże charakter tego zastępstwa może być zróżnicowany. W świetle art. 734 § 2 kc należy wyróżnić dwa rodzaje zlecenia: 1) zlecenie o typie pełnomocnictwa, obejmujące umocowanie do wykonania czynności prawnej w imieniu dającego zlecenie, co oznacza, że przyjmujący zlecenie jest pełnomocnikiem (zastępcą bezpośrednim) dającego zlecenie, umocowanym do działania w imieniu i z bezpośrednim skutkiem prawnym dla dającego zlecenie; 2) zlecenie o typie zastępstwa

pośredniego, wyrażające się w tym, że zleceniobiorca dokonuje czynności prawnej jako zastępca pośredni - we własnym imieniu, ale na rachunek (dla) zleceniodawcy.

Z zapisów § 1 pkt 2 wzmiankowanej umowy zlecenia wynika, że strona zlecająca określiła zakres zlecenia, który obejmuje:

- przygotowanie i przeprowadzenie niezbędnych zabiegów agrotechnicznych,

- zbiór, przechowanie i sprzedaż płodów rolnych,

-nadzór nad nieruchomością w tym budynkami i budowlami,

-reprezentację współwłaścicieli wobec organów administracji publicznej, kontrahentów w zakresie wynikającym z wykonania niniejszej umowy,

- prowadzenie niezbędnej dokumentacji księgowo-finansowej,

- prowadzenie odpowiednich rozliczeń z ARiMR w zakresie należnych dopłat, US, UG, w zakresie podatku rolnego, zwrotu podatku akcyzowego,

- wszelkie inne czynności związane z prowadzeniem gospodarstwa rolnego zakresie

czynności zwykłego zarządu.

Organ odwoławczy uznał, że wspomniana umowa zlecenie nie jest

dowodem potwierdzającym fakt przeniesienia posiadania gruntów rolnych na rzecz spółki, ponieważ jest umową na wykonanie określonej pracy na rzecz strony zlecającej.

W ocenie Dyrektora organ I instancji zebrał w sposób wyczerpujący materiał dowodowy oraz umożliwił skarżącej składanie środków dowodowych, dokonując prawidłowej oceny materiału dowodowego w kontekście ustalenia stanu faktycznego.

Mając na uwadze powołane wyżej okoliczności, zdaniem Dyrektora , rozstrzygnięcie organu I instancji wydane w niniejszej sprawie jest prawidłowe.

Organ II instancji stoi na stanowisku, iż strona składając wniosek o wstąpienie do toczącego się postępowania w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013 była świadoma, że nie jest w posiadaniu gruntów na działkach ewidencyjnych nr "[...]","[...]","[...]". Zawarta w dniu "[...]" umowa na zarząd wskazanych powyżej nieruchomości nie jest tożsama z umową przejęcia gruntów w posiadanie, również oświadczenie o przejęciu zobowiązań rolnośrodowiskowych nie świadczy o tym, że grunty faktycznie zostały przejęte w posiadanie.

Wnioskodawczyni składając rzeczony wniosek na 2013 rok o wstąpienie do

toczącego się postępowania w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej nie dołożyła należytej staranności, żeby ugruntować swoją wiedzę w tej kwestii, a tym samym nie zadbała o własny interes.

Skargę na w/w decyzję wniosła spółka, reprezentowana przez pełnomocnika, wnosząc o jej uchylenie w całości oraz o zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym zwrotu kosztów zastępstwa według norm przepisanych.

Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisu postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy – art. 21 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 7 marca 2007r. o wspieraniu obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (tj. Dz. U. z 2013r., poz. 173 ze zm., dalej cyt. jako u.w.r.o.w.) polegające na nie wyczerpującym rozpatrzeniu całego materiału dowodowego w przedmiotowej sprawie i błędnym dokonaniu ustaleń faktycznych w zakresie tego, że umowa z dnia "[...]" zawarta pomiędzy J. K., a skarżącą maiła charakter umowy zlecenia, podczas gdy była to nienazwana umowa o charakterze mieszanym jedynie w części mająca charakter umowy o świadczenie usług, do której stosuje się przepisy o zleceniu, czego konsekwencją była błędna ocena, iż ze zgromadzonej dokumentacji w sprawie nie wynika, aby skarżąca nabyła prawo do płatności rolnośrodowiskowej.

W uzasadnieniu wskazano, że Dyrektor dostrzegł fakt występowania poza umową z dnia "[...]" innych dowodów w postaci protokołu przekazania Gospodarstwa Rolnego z dnia "[...]" i aneksu nr "[...]" do tego protokołu z dnia "[...]" oraz oświadczenie J. K. z dnia "[...]" nie ustosunkował się jednak do tych dokumentów. W związku z powyższym przedwcześnie ustalił, że umowa z dnia "[...]" miała charakter umowy zlecenia. Podczas, gdy była to nienazwana umowa o charakterze mieszanym jedynie w części mającą charakter umowy o świadczenie usług, do której stosuje się przepisy o zleceniu.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR podtrzymał swoją decyzję, jak również wcześniejszą argumentację i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269, tekst jedn. Dz.U. z dnia 26 listopada 2014r., poz. 1647, cyt. dalej jako p.u.s.a.) oraz art. 3 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; tekst jedn. Dz.U. z dnia 14 marca 2012r. , poz. 270 ze zm., cyt. dalej jako p.p.s.a.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Natomiast zgodnie z art. 134 §1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą skargi. Ponadto na podstawie art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Sądowa kontrola zaskarżonego aktu dokonywana jest zarówno co do prawidłowości stosowania przepisów postępowania, jak i zgodności z przepisami prawa materialnego. Zadaniem sądu nie jest przy tym dokonywanie ustaleń faktycznych stanowiących podstawę zastosowania w sprawie prawa materialnego. Rolą sądu jest bowiem kontrola prawidłowości działania organu administracji przy wydawaniu zaskarżonego aktu .

Mając na względzie powyższe ogólne stwierdzenia, w pierwszej kolejności oceny wymaga kwestia czy przy wydawaniu zaskarżonej decyzji nie doszło do istotnego naruszenia przepisów postępowania.

Zgodnie z art. 21 ust. 1 u.w.r.o.w do postępowania w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy kodeksu postępowania administracyjnego o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej. Dalsze przepisy art. 21 cyt. ustawy u.w.r.o.w. zawierają postanowienia modyfikujące przewidziane w kpa zasady postępowania. W szczególności w ust. 3 art. 21 ustawy stanowi się , że strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek , a ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie , która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Ponadto w art. 21 ust. 2 pkt 4 ustawy wprost wyłączone zostało stosowanie art. 81 kpa. Nie oznacza to jednak, że organy orzekające w sprawach przyznania płatności rolniczych zwolnione są z obowiązków przeprowadzenia postępowania zgodnie z zasadami dowodzenia, logiki i swobodnej oceny dowodów. W art. 21 ust. 2 pkt 1 wyraźnie stwierdzono bowiem , że organ "stoi na straży praworządności ( co jest modyfikacją zasady z art. 7 kpa ) oraz zgodnie z art. 21 ust. 2 pkt 2 "jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy " ( co stanowi modyfikację obowiązku z art. 77 § 1 kpa , pominięto obowiązek zebrania materiału dowodowego). Zastosowanie mają pozostałe reguły postępowania dowodowego z kpa , w tym w szczególności art. 80, który organ obliguje do oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Nadto, zgodnie z art. 77 § 4 kpa, fakty powszechnie znane oraz fakty znane organowi z urzędu nie wymagają dowodu. Jeżeli więc organowi znane są z urzędu określone fakty, to ma obowiązek, niezależnie od inicjatywy strony, uwzględnić je w dokonywanej ocenie, wyczerpująco rozpatrując cały materiał dowodowy.

W cenie sądu zaskarżona decyzja, a także poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji, wydane zostały bez naruszenia cytowanych wyżej przepisów postępowania. Wbrew zarzutom skargi poczynione ustalenia faktyczne uwzględniają bowiem cały materiał dowodowy i wszystkie wynikające z niego okoliczności. Materiał ten zebrany został prawidłowo i jest kompletny w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia sprawy. Konieczne ustalenia faktyczne, które - jak wyżej wspomniano - co do zasady wynikają z norm prawa materialnego, zostały poczynione, co znalazło wyraz w uzasadnieniu decyzji organów obu instancji. W ocenie sądu uzasadnienia decyzji w pełni odpowiadają wymogom określonym w art. 107 § 3 kpa, wskazując obszernie i trafnie przyjęte ustalenia, dowody na których się oparto oraz podstawy prawne.

W ocenie sądu ustalenia i oceny dotyczące kwestii braku nabycia przez skarżącą prawa do płatności rolnośrodowiskowej, z uwagi na brak przeniesienia posiadania gruntów są trafne. Zarzuty skargi w tej mierze są zatem bezzasadne.

Zgodnie z § 2 ust. 1. rozporządzenia płatność rolnośrodowiskową przyznaje się rolnikowi w rozumieniu art. 2 lit. a rozporządzenia nr 73/2009, zwanemu dalej "rolnikiem", jeżeli:

1) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, zwany dalej "numerem identyfikacyjnym";

2) łączna powierzchnia posiadanych przez niego działek rolnych w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia nr 73/2009, zwanych dalej "działkami rolnymi", wynosi co najmniej 1 ha;

3) realizuje 5-letnie zobowiązanie rolnośrodowiskowe, o którym mowa w art. 39 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1, z późn. zm.), zwane dalej "zobowiązaniem rolnośrodowiskowym", obejmujące wymogi wykraczające ponad podstawowe wymagania, w ramach określonych pakietów i ich wariantów, zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej;

4) spełnia warunki przyznania płatności rolnośrodowiskowej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określone w rozporządzeniu.

2. Plan działalności rolnośrodowiskowej sporządza się przed upływem 25 dni od dnia, w którym upływa termin składania wniosków o przyznanie płatności bezpośredniej w rozumieniu przepisów o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, przy udziale podmiotu prowadzącego działalność w zakresie doradzania odnośnie do sporządzania dokumentacji niezbędnej do uzyskania płatności rolnośrodowiskowej, zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 35 ust. 3 ustawy z dnia 7 marca 2007r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, zwanej dalej "ustawą", na formularzu udostępnionym przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, zwaną dalej "Agencją". Jeżeli plan działalności rolnośrodowiskowej został sporządzony w tym terminie, uznaje się, że zobowiązanie rolnośrodowiskowe jest realizowane od dnia 15 marca danego roku.

3. Zawartość planu działalności rolnośrodowiskowej jest określona w załączniku nr 1 do rozporządzenia.

4. Do zmiany planu działalności rolnośrodowiskowej przepis ust. 2 stosuje się odpowiednio.

W myśl zaś § 32 ust. 6 rozporządzenia jeżeli przeniesienie posiadania gruntów lub stada objętych zobowiązaniem rolnośrodowiskowym podjętym przez rolnika nastąpiło w okresie od dnia złożenia wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej za dany rok do dnia doręczenia decyzji w sprawie przyznania tej płatności, nowy posiadacz gruntów lub stada wstępuje do toczącego się postępowania w sprawie przyznania tej płatności na miejsce rolnika na wniosek złożony w terminie 3 miesięcy od dnia przeniesienia posiadania.

W przypadku (art. 32 ust. 7 rozporządzenia), o którym mowa w ust. 6, do trybu przyznawania płatności rolnośrodowiskowej za dany rok nowemu posiadaczowi gruntów lub stada stosuje się odpowiednio § 29 ust. 3-7, z tym że do wniosku, o którym mowa w ust. 6, dołącza on również oświadczenie, złożone na formularzu udostępnionym przez Agencję, obejmujące zobowiązanie do:

1) kontynuowania realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego podjętego przez rolnika do końca okresu objętego tym zobowiązaniem;

2) zapłaty na rzecz Agencji równowartości kwoty płatności rolnośrodowiskowej uzyskanej przez rolnika, któremu została przyznana ta płatność, jaką rolnik ten byłby obowiązany zwrócić, gdyby w trakcie realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego przez tego rolnika wystąpiły okoliczności wymienione w § 39 ust. 1-3 lub 5.

W niniejszej sprawie bezsporne jest, iż w dniu "[...]" H. B. złożyła do Biura Powiatowego ARiMR wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na 2013r. (k. 10/49 – 10/69 akt adm.), do którego następnie złożyła zmiany (w dniu "[...]" i "[...]" ), skarżąca zaś w dniu "[...]" do Biura Powiatowego ARiMR złożyła wniosek o wstąpienie do toczącego się postępowania (k. 1/1 – 1/3 akt adm.), który zgodnie z właściwością został przekazany do Biura Powiatowego. Decyzją Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia "[...]" H. B. przyznano płatność rolnośrodowiskową na rok 2013 w wysokości 0,00 zł (k. 10/1 – 10/2 akt adm.).

Tym samym, w niniejszej sprawie prawidłowo organy zastosowały tryb przewidziany w cyt. wyżej § 32 ust. 6 rozporządzenia.

Zdaniem sądu, organy obu instancji, opierając się na zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym prawidłowo ustaliły, że w niniejszym przypadku skarżąca nie wstąpiła skutecznie do toczącego się postępowania w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013, gdyż nie doszło do przeniesienia posiadania gruntów.

Zgodnie z § 32 ust. 1 rozporządzenia w przypadku przeniesienia, w wyniku umowy sprzedaży, dzierżawy lub innej umowy, posiadania gruntów lub stada objętych zobowiązaniem rolnośrodowiskowym podjętym przez rolnika, które nastąpiło po doręczeniu decyzji w sprawie przyznania pierwszej płatności rolnośrodowiskowej, nowemu posiadaczowi tych gruntów lub stada mogą być przyznane kolejne płatności rolnośrodowiskowe, jeżeli są spełnione warunki określone w art. 25 ust. 2 ustawy.

W myśl art. 336 kc posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny). W rozumieniu tego przepisu na posiadanie składają się dwa elementy: element fizyczny (corpus) oraz element psychiczny (animus). Najogólniej rzecz ujmując, corpus oznacza, że pewna osoba znajduje się w sytuacji, która daje jej możliwość władania rzeczą w taki sposób, jak mogą to czynić osoby, którym przysługuje do rzeczy określone prawo, przy czym nie jest konieczne efektywne wykonywanie tego władztwa (por. m.in. postanowienie SN z dnia 5 listopada 2009r., I CSK 82/09, Lex nr 578034; postanowienie SN z dnia 30 września 2010 r., I CSK 586/09, Lex nr 630169). Animus zaś oznacza wolę wykonywania względem rzeczy określonego prawa dla siebie. Wola ta wobec otoczenia wyraża się w takim postępowaniu posiadacza, które wskazuje na to, że uważa się on za osobę, której przysługuje do rzeczy określone prawo (por. J. Ignatowicz (w:) Komentarz, t. I, 1972, s. 768 i n.; A. Kunicki (w:) System prawa cywilnego, t. II, 1977, s. 830; postanowienie SN z dnia 25 marca 2011r., IV CK 1/11, Lex nr 989138). Zamiar władania rzeczą "dla siebie" pozwala odróżnić posiadanie od dzierżenia.

Ustawodawca dzieli posiadanie na - samoistne, polegające na tym, że posiadacz włada rzeczą jak właściciel, i zależne, w zakresie którego posiadaczem jest użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo (użyczenie lub użytkowanie wieczyste), z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą.

Tym samym, posiadanie samoistne występuje w razie władania rzeczą "jak właściciel", bez ograniczenia do przypadków władania zgodnego z prawem (władania "jako właściciel"). Rozstrzygające znaczenie ma więc rozległy zakres władania rzeczą, na wzór prawa własności, chociażby nawet nie poparty przysługującym posiadaczowi prawem własności. Można tu więc zaliczyć, obok właściciela, dalsze osoby władające rzeczą jak właściciel, chociażby nieformalnego nabywcę nieruchomości, nabywcę rzeczy od osoby nieuprawnionej (jeżeli nie nastąpiło skuteczne nabycie prawa własności), a nawet złodzieja, nieuczciwego znalazcę zatrzymującego rzecz dla siebie, czy osobę, która samowolnie zawładnęła cudzą nieruchomością i włada nią jak właściciel. Z posiadaniem zależnym mamy do czynienia wówczas, gdy określona osoba włada rzeczą - zawsze cudzą - "jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą". Również tutaj spotykamy posiadanie zgodne z prawem (chociażby posiadanie użytkownika), jak też posiadanie bez tytułu prawnego (obejmujące władanie rzeczą "jak użytkownik") (por. E. Gniewek, Komentarz do art. 336 kc, Kodeks cywilny. Księga druga. Własność i inne prawa rzeczowe. Komentarz, Zakamycze 2001).

Oceniając, dokonaną przez organ odwoławczy analizę zawartej w dniu "[...]" "umowy zlecenia zarządu nad nieruchomością rolną" (k. 6/6 – 6/10 akt adm.) zgodzić należy się z twierdzeniem organu, że nie stanowi ona dokumentu potwierdzającego przeniesienie posiadania, w myśl art. 336 kc, lecz stanowi umowę zlecenia.

Zgodnie z art. 734 § 1 kc przez umowę zlecenia przyjmujący zlecenie zobowiązuje się do dokonania określonej czynności prawnej dla dającego zlecenie. W braku odmiennej umowy zlecenie obejmuje umocowanie do wykonania czynności w imieniu dającego zlecenie. Przepis ten nie uchybia przepisom o formie pełnomocnictwa (§ 2 art. 734 kc).

Istota umowy zlecenia wyraża się w tym, że przyjmujący zlecenie zobowiązuje się do dokonania określonej czynności prawnej dla dającego zlecenie. Należy ona do kategorii umów z zakresu szeroko rozumianego pośrednictwa. Zasadniczymi elementami wyodrębnionymi w definicji tej umowy są: dokonanie czynności prawnej (określonej) oraz działanie dla dającego zlecenie. Stanowi ona konstrukcję umożliwiającą dokonywanie czynności prawnych przy wykorzystaniu zastępstwa. Zastępstwo to polega na dokonywaniu czynności prawnej dla innej osoby (dającego zlecenie), a tym samym może się wyrażać zarówno w działaniu w jego imieniu i z bezpośrednim skutkiem prawnym dla niego, jak i w działaniu w imieniu własnym, ale na rachunek (dla) dającego zlecenie. Stronami umowy zlecenia są dający zlecenie (zleceniodawca-mandant) i przyjmujący zlecenie (zleceniobiorca-mandatariusz). Zarówno dającym zlecenie, jak i przyjmującym zlecenie może być w zasadzie każdy podmiot prawa, a więc osoba fizyczna, osoba prawna oraz jednostka organizacyjna niebędąca osobą prawną, lecz mająca zdolność prawną (art. 331 § 1 kc). Każda ze stron może przy tym być przedsiębiorcą, konsumentem czy też innym podmiotem uczestniczącym w obrocie (np. osobą prawną czy jednostką organizacyjną niemającą osobowości prawnej, ale wyposażoną w zdolność prawną, nieprowadzącą działalności gospodarczej). Wśród zleceniobiorców w świetle art. 736 kc należy wyróżnić kategorię takich, którzy zawodowo trudnią się załatwianiem czynności dla innych. Określenie to odnieść należy do osób będących przedsiębiorcami, którzy w sposób zorganizowany, ciągły i zarobkowo prowadzą działalność usługową polegającą na załatwianiu określonych czynności dla innych. Umowa zlecenia opiera się na zaufaniu dającego zlecenie do przyjmującego zlecenie (A. Szpunar (w:) System prawa cywilnego, t. III, cz. 2, s. 396). Zlecenie dokonania określonej czynności prawnej dla zleceniodawcy uzasadnione jest istnieniem takiego zaufania między stronami, skoro czynności dokonywane na podstawie umowy zlecenia wywołują albo prawa i obowiązki bezpośrednio po stronie dającego zlecenie, albo powodują, że prawa te i obowiązki przyjmujący zlecenie nabywa na jego rachunek. Wiąże się z tym obowiązek przyjmującego zlecenie osobistego wykonania umowy (art. 738 k.c.). W każdym przypadku zleceniobiorca dokonuje czynności prawnej dla dającego zlecenie. W związku z tym występuje jako jego zastępca. Jednakże charakter tego zastępstwa może być zróżnicowany. W świetle art. 734 § 2 k.c. należy wyróżnić dwa rodzaje zlecenia: 1) zlecenie o typie pełnomocnictwa, obejmujące umocowanie do wykonania czynności prawnej w imieniu dającego zlecenie, co oznacza, że przyjmujący zlecenie jest pełnomocnikiem (zastępcą bezpośrednim) dającego zlecenie, umocowanym do działania w imieniu i z bezpośrednim skutkiem prawnym dla dającego zlecenie; 2) zlecenie o typie zastępstwa pośredniego, wyrażające się w tym, że zleceniobiorca dokonuje czynności prawnej jako zastępca pośredni – we własnym imieniu, ale na rachunek (dla) zleceniodawcy. W przypadku zlecenia o typie pełnomocnictwa skutki czynności prawnej dokonanej przez przyjmującego zlecenie powstają bezpośrednio po stronie dającego zlecenie. To on staje się podmiotem praw i obowiązków wynikających z czynności prawnej dokonanej przez zleceniobiorcę. Takie zlecenie jest w świetle art. 734 § 2 k.c. zasadą, gdyż w braku odmiennej umowy zlecenie obejmuje umocowanie do wykonania czynności w imieniu dającego zlecenie. Oznacza to, że wywołanie odmiennego skutku, a więc objęcie umową zlecenia działania zleceniobiorcy w charakterze zastępcy pośredniego wymaga zastrzeżenia w umowie. Jeżeli z umowy nie wynika odmienna wola stron, umowa ma postać zlecenia o typie pełnomocnictwa (por. K. Kopaczyńska-Pieczniak, Komentarz do art. 734 Kodeksu cywilnego, Kidyba Andrzej (red.), Gawlik Zdzisław, Janiak Andrzej, Kopaczyńska-Pieczniak Katarzyna, Kozieł Grzegorz, Niezbecka Elżbieta, Sokołowski Tomasz, Kodeks cywilny. Komentarz. Tom III. Zobowiązania - część szczególna, opubl. LEX, 2014).

Zestawiając powyższe ogólne rozważania z treścią spornej umowy z dnia "[...]" nie ulega wątpliwości, że stanowi ona, zgodnie zresztą z jej tytułem, umowę zlecenia, a nie jak stwierdzi strona skarżąca umowę o charakterze mieszanym, jedynie częściowo mająca charakter umowy o świadczeniu usług, do której stosuje się przepisy o zleceniu.

Zgodnie z § 1 umowy zlecająca ( J. K.) powierza Spółce A zarząd nad nieruchomością poprzez prowadzenie gospodarstwa rolnego (podkreślenie sądu). Zakres zlecenia, obejmuje (§ 1 pkt. 2 ) :

- przygotowanie i przeprowadzenie niezbędnych zabiegów agrotechnicznych,

- zbiór, przechowanie i sprzedaż płodów rolnych,

-nadzór nad nieruchomością w tym budynkami i budowlami,

-reprezentację współwłaścicieli wobec organów administracji publicznej, kontrahentów w zakresie wynikającym z wykonania niniejszej umowy,

- prowadzenie niezbędnej dokumentacji księgowo-finansowej,

- prowadzenie odpowiednich rozliczeń z ARiMR w zakresie należnych dopłat, US, UG, w zakresie podatku rolnego, zwrotu podatku akcyzowego,

- wszelkie inne czynności związane z prowadzeniem gospodarstwa rolnego w zakresie czynności zwykłego zarządu.

§ 2 pkt 2 stanowi, że w wykonaniu niniejszej umowy Spółka A może się posługiwać określeniem "Zarządca GR "[...]"", zaś dla wykonania umowy zlecającą udziela Spółce A pełnomocnictwa ogólnego (§ 2 pkt 3 ) W § 3 przewidziano obowiązek przejęcia nieruchomości od dotychczasowego użytkownika H. B. Z tytułu wykonania umowy Spółka A otrzyma stałe wynagrodzenie kwartalne (§ 6 pkt 1). Sama zaś umowa została zawarta na czas określony tj. do dnia do dnia "[...]" z możliwością jej przedłużenia (§ 7 pkt 1). W myśl § 9 pkt 3 umowy w sprawach nieuregulowanych niniejszą umową zastosowanie mają aktualne obowiązujące przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące umowy zlecenia.

W treści umowy z żadnej z regulacji nie wynika zatem, iż wolą stron było przekazanie posiadania gospodarstwa rolnego a jedynie prowadzenie tego gospodarstwa za wynagrodzeniem przez profesjonalny podmiot – skarżącą .

Powyższej charakterystyki zawartej w dniu "[...]" umowy nie zmienia protokół przekazania gospodarstwa z dnia "[...]" i aneks nr "[...]" do tego protokołu z dnia "[...]". Protokół i aneks do niego sporządzony został w celu przejęcia nieruchomości od dotychczasowego użytkownika (H. B.) i stanowi realizację obowiązków nałożonych na spółkę na podstawie zawartej w dniu "[...]" umowy zlecenia, nie stanowi zaś zmiany tej umowy. Realizacja posiadania nie musi odbywać się poprzez bezpośrednie użytkowanie nieruchomości a może polegać również na oddaniu jej w użytkowanie osobie trzeciej (w niniejszej sprawie skarżącej) i pobieraniu z tego tytułu pożytków cywilnych, jak ma to miejsce w przypadku umowy dzierżawy. Świadczy o tym treść art. 337 kc który stanowi, że posiadacz samoistny nie traci posiadania przez to, że oddaje drugiemu rzecz w posiadanie zależne. Ponadto stwierdzone wymienionym protokołem przekazanie miało w ocenie sądu na celu umożliwienie Spółce jako zarządcy wykonywanie przewidzianych umową zadań , a więc faktyczny dostęp do gospodarstwa i jego składników .

W ocenie sądu, organy obu instancji trafnie zinterpretowały omawiane pojęcie i poczyniły wszechstronne, oparte na pełnej analizie zebranych dowodów i ujawnionych okoliczności, ustalenia co do braku zaistnienia przesłanki przeniesienia posiadania gruntów na rzecz skarżącej. Zostało to obszernie wykazane w uzasadnieniach decyzji . Nie doszło zatem w tym zakresie do naruszenia zasad postępowania określonych w art. 21 u.w.r.o.w.

Z przedstawionych względów Sąd uznał, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji wydane zostały bez istotnego naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego. Na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzec więc należało o oddaleniu skargi.