Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 842/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-10-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 16a ust. 1
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 992
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Fularski /sprawozdawca/, Sędziowie Sędzia WSA Cezary Kosterna, Sędzia WSA Renata Nawrot, Protokolant Referent Małgorzata Domagalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 października 2014 r. sprawy ze skargi H. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta S. z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...]; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r., nr [...], Burmistrz Miasta S. (dalej jako "organ I instancji"), działając m.in. na podstawie art. 16a ustawy

z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139 poz. 992 ze zmianami, dalej: "ustawa o świadczeniach rodzinnych") odmówił przyznania H.J. specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z opieką nad mężem P. J..

W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że do dnia 30 czerwca 2013 r. H.J. pobierała świadczenie pielęgnacyjne w związku z opieką nad niepełnosprawnym mężem, a prawo do ww. świadczenia wygasło 30 czerwca 2013 r., zgodnie z art. 11 ust. 1 i 3 ustawy o zmianie ustawy i świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z dnia 31 grudnia 2012 r., poz. 1548). Składając wniosek o ustalenie świadczenia pielęgnacyjnego w dniu [...] marca 2012 r. była osobą bezrobotną zarejestrowaną w urzędzie pracy, bowiem jej ostatni stosunek pracy ustał [...] grudnia 2006 r. W okresie od [...] lipca 2013 r. do [...] lipca 2013 r. H. J. była zatrudniona na pełny etat na podstawie umowy o pracę, przy czym umowa ta została rozwiązana na mocy porozumienia stron. W dniu [...] lipca 2013 r. H.J. złożyła wniosek

o ustalenie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z opieką nad mężem na podstawie art. 16a ustawy o świadczeniach rodzinnych. Przedstawiła orzeczenie

o niepełnosprawności jej męża P. J. wystawione [...] listopada 2011 r., stwierdzające [...] stopień niepełnosprawności od [...] lipca 2011 r. oraz konieczność stałej opieki innej osoby.

W ocenie organu I instancji rezygnacja H. J. z pracy nie była związana

z koniecznością sprawowania stałej opieki nad mężem, a podjęcie przez nią zatrudnienia na kilka dni nastąpiło, aby spełnić warunek zawarty w art. 16a ustawy

o świadczeniach rodzinnych. Pomiędzy powstaniem stanu niepełnosprawności wywołującym konieczność sprawowania opieki przez inną osobę, a zaprzestaniem zatrudnienia musi zaś występować związek przyczynowo - skutkowy. Oznacza to, że osoba powinna zrezygnować z zatrudnienia poprzez własne działanie po zaistnieniu okoliczności powodujących konieczność sprawowania opieki. W związku z powyższym uznać należy, że H. J. nie spełnia przesłanki określonej w art. 16a ust. 1 ww. ustawy, czyli nie zrezygnowała z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku

z koniecznością sprawowania stałej opieki nad mężem.

H.J. złożyła w ustawowym terminie odwołanie od powyższej decyzji. Wskazała, że w wyniku utraty świadczenia pielęgnacyjnego i wszelkich środków do życia była zmuszona do podjęcia pracy a opiekę nad mężem powierzyła sąsiadce. Jednak opieka nad mężem okazała się zbyt trudna dla sąsiadki i była zmuszona zrezygnować z zatrudnienia. W związku z powyższym uważa, że spełnia wszystkie ustawowe przesłanki do przyznania jej specjalnego zasiłku opiekuńczego, a jej odwołanie jest uzasadnione.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. (dalej także jako: "SKO" lub "organ odwoławczy") decyzją z dnia [...] października 2013 r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267, daje jako "K.p.a.") utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji SKO wskazało, że odwołująca się prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem P. i dwojgiem dzieci. Mąż jest osobą niepełnosprawną w stopniu [...]. Całodobową opiekę nad mężem sprawuje żona H.J., która pobierała do końca czerwca 2013 r. świadczenie pielęgnacyjne

w związku z opieką nad mężem. Przed przyznaniem jej świadczenia pielęgnacyjnego (od dnia [...] marca 2012 r.) była zarejestrowana w urzędzie pracy jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku. Źródłem utrzymania rodziny są świadczenia rodzinne na dzieci, dodatek mieszkaniowy oraz zasiłek stały i pielęgnacyjny, które otrzymuje P.J..

W aktach sprawy znajduje się świadectwo pracy wydane w dniu [...] grudnia 2006 r. potwierdzające, że odwołująca się pracowała w okresie od [...] lipca 2001 r. do [...] grudnia 2006 r., a stosunek pracy ustał w wyniku wypowiedzenia umowy przez pracodawcę.

Z oświadczenia odwołującej się złożonego w dniu [...] października 2013 r. wynika, że było to jej ostatnie zatrudnienie przed otrzymaniem świadczenia pielęgnacyjnego. Gdy prawo do świadczenia pielęgnacyjnego wygasło w dniu 30 czerwca 2013 r., odwołująca się podjęła pracę w firmie "[...]" w dniu [...] lipca 2013 r. Z załączonego do akt sprawy świadectwa pracy z dnia [...] lipca 2013 r. wynika, że zatrudnienie trwało od dnia [...] lipca 2013 r. do dnia [...] lipca 2013 r., a stosunek pracy ustał w wyniku porozumienia stron na wniosek pracownika.

Organ odwoławczy powołując się na art. 16a ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych wskazał, że przesłankami do nabycia prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego są:

1. spełnienie ustawowego kryterium dochodowego,

2. rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku

z koniecznością sprawowania stałej opieki nad niepełnosprawnym krewnym.

SKO wyjaśniło, że rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej musi być bezpośrednio związana z koniecznością zaopiekowania się niepełnosprawnym krewnym. Zatem w przeciwieństwie do świadczenia pielęgnacyjnego nie wystarczy, że osoba ubiegająca się o specjalny zasiłek opiekuńczy była nieaktywna zawodowo (nie podejmuje zatrudnienia lub innej pracy z uwagi na opiekę), lecz musi nastąpić rezygnacja z faktycznie wykonywanego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej

w związku z koniecznością opieki.

Organ odwoławczy zauważył, że dochód w kwocie [...] zł na osobę nie przekroczył ustawowego kryterium dochodowego wynoszącego 623 zł na osobę, a to oznacza, że została spełniona przesłanka z art. 16a ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych. W ocenie SKO odwołująca się nie spełniła jednak przesłanki rezygnacji

z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad mężem. Nie spełnienie choćby jednej z przesłanek uprawniających do specjalnego zasiłku opiekuńczego oznacza, że odwołującej się nie przysługuje ww. świadczenie. Odwołująca się była osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku w okresie od [...] kwietnia 2010 r. do [...] marca 2012 r. Z dniem [...] marca 2012 r. utraciła status bezrobotnego

w związku z nabyciem prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. W tym czasie, tj. orzeczeniem z dnia [...] listopada 2011 r. jej mąż został zaliczony do [...] stopnia niepełnosprawności. Znaczny stopień niepełnosprawności u męża datuje się bowiem od [...] października 2011 r. W takiej sytuacji nie można uznać, że odwołująca się zrezygnowała z pracy w celu sprawowania opieki nad mężem, gdyż była wówczas osobą bezrobotną.

W ocenie organu odwoławczego odwołująca się nie zrezygnowała z zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania opieki nad mężem, gdyż przed podjęciem opieki

i wydaniem orzeczenia o niepełnosprawności męża była osobą bezrobotną. Także przyznane świadczenie pielęgnacyjne otrzymała nie z uwagi na rezygnację

z zatrudnienia, lecz z uwagi na niepodejmowanie zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania opieki nad mężem, co jednoznacznie wynika z akt sprawy. Odwołująca się jest osobą, która nie podejmuje zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania opieki nad niepełnosprawnym mężem, natomiast w żadnym razie nie można stwierdzić, że zrezygnowała z zatrudnienia z tego powodu, gdyż przed podjęciem sprawowania opieki nad mężem nie była osobą zatrudnioną w świetle art. 3 pkt 22 ustawy

o świadczeniach rodzinnych. Fakt podjęcia zatrudnienia w lipcu 2013 r. i rezygnacja

z tego zatrudnienia po kilku dniach, w okresie, kiedy mąż był już osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym i wymagał całodobowej opieki, świadczy wymownie o tym, że celem takiego zatrudnienia było wypełnienie warunku określonego w art. 16a ustawy o świadczeniach rodzinnych, od którego uzależnione jest przyznanie specjalnego zasiłku opiekuńczego.

H.J. (dalej jako "skarżąca") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na ww. decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. wnosząc o jej uchylenie. Zaskarżonej decyzji zarzuciła:

1. naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy, wyrażające się w przyjęciu, że skarżąca nie spełniła przesłanki rezygnacji

z zatrudnienia, gdy z okoliczności sprawy a w szczególności z przedstawionych dokumentów wynika, iż była osobą zatrudnioną i zrezygnowała z zatrudnienia

w związku z koniecznością opieki nad mężem.

2. naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 16a ust. 1 ustawy

o świadczeniach rodzinnych poprzez jego niezastosowanie, a tym samym odmówienie skarżącej świadczenia w sytuacji gdy spełniła ona przesłanki umożliwiające przyznanie specjalnego zasiłku opiekuńczego.

W uzasadnieniu skargi skarżąca nie zgodziła się z argumentacją organów obu instancji. Jako przyczynę odmowy przyznania świadczenia organy orzekające

w sprawie zgodnie uznały, iż fakt ustania zatrudnienia po kilku dniach był działaniem celowym, wymuszającym spełnienia warunku przyznania przedmiotowego świadczenia.

Nabycie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego uzależnione jest od spełnienia szeregu przesłanek wynikających z art. 16a ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niewystąpienia przesłanek negatywnych, o których mowa w ust. 8 tego przepisu. W rozpoznawanej sprawie organy uznały, że skarżąca nie spełnia przesłanki rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, wynikającej z ust. 1 wskazanego art. 16a ustawy. Zdaniem organów, przesądza o tym treść - przedstawionego przez skarżącą dla wykazania faktu rezygnacji z zatrudnienia - świadectwa pracy stwierdzającego, że stosunek pracy trwał od [...] lipca 2013 r. do [...] lipca 2013 r., a tym samym zatrudnienie na tak krótki okres przesądza o tym, iż jego celem było uzyskanie przedmiotowego świadczenia.

W ocenie skarżącej zaprezentowane w omawianej kwestii stanowisko organów naruszyło wynikający z art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. obowiązek podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia stanu faktycznego sprawy. Regulacja art. 16a ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych nie uzależnia spełnienia przesłanki rezygnacji z zatrudnienia z koniecznością zatrudnienia przez określony okres czasu. Musi natomiast istnieć wyraźny i bezpośredni związek przyczynowy (ale też czasowy) między ustaniem zatrudnienia, a podjęciem przez wnioskodawcę opieki nad wskazaną w tym przepisie osobą. Przesłanką przyznania świadczenia, w ocenie organów, jest zaś fakt rezygnacji z pracy przez opiekuna i to pracy wykonywanej przez dłuższy czas.

Skarżąca wskazała, że od chwili zarejestrowania jako osoba bezrobotna była cały czas w gotowości do pracy. Mimo istnienia realnych przeszkód w podjęciu pracy, podjęła zatrudnienie na kilka dni, mając nadzieję na pogodzenie pracy oraz opieki przy pomocy osób trzecich. Jak się jednak okazało w przeciągu tych kilku dni zatrudnienia nie była ona w stanie pogodzić wykonywania pracy z obowiązkiem moralnym sprawowania opieki nad niepełnosprawnym mężem. Mimo, że osoba trzecia w czasie, gdy skarżąca wykonywała obowiązki pracownicze, miała zajmować się mężem, to jednak zarówno ta osoba trzecia (sąsiadka), jak i sama skarżąca, uznały, że taki sposób sprawowania opieki nie jest właściwy i skuteczny. W takich okolicznościach skarżąca była zmuszona sama zrezygnować z zatrudnienia, a tym samym wypełniła przesłankę w ww. przepisie. Nie ma przy tym żadnego znaczenia, jak długo pracowała, gdyż po pierwsze, nie miała wpływu na fakt, że skutecznie podjęła zatrudnienie raptem na kilka dni, ponieważ to sytuacja zewnętrzna, konieczność sprawowania opieki nad niepełnosprawnym mężem zmusiły ją do tak szybkiej rezygnacji z pracy, a po drugie, przepis będący podstawą prawną przyznania świadczenia nie przewiduje w swej dyspozycji czasokresu pracy uprawniającego do przyznania świadczenia. Interpretacja dokonana w tym zakresie przez organ jest wręcz niezgodna z prawem. Można oczywiście podejrzewać, jak to prawdopodobnie uczynił organ odwoławczy, że tak krótkie zatrudnienie nie zostało podjęte z zamiarem faktycznego wykonywania pracy, jednak nawet takie założenie winno być wykazane przeprowadzonym postępowaniem dowodowym. Organ nie może poczynać jakichkolwiek założeń, lecz winien dokonać konkretnych ustaleń na gruncie konkretnej sprawy. W powyższej sprawie fakt, że skarżąca podjęła pracę jedynie na krótki okres czasu nie podlega wątpliwości. Jednak przy ocenie takiej sytuacji, nie można pominąć pozostałych okoliczności, w tym faktu, że skarżąca chciała i mogła podjąć pracę, co więcej chciała ją wykonywać, gdyż od podjęcia tej pracy i uzyskiwanego z niej dochodu zależała sytuacja materialna całej jej rodziny. Zatem wykonywanie pracy zarobkowej leżało w interesie skarżącej. Ponieważ założenia dokonane przez skarżącą, że sąsiadka podoła obowiązkowi opieki nad mężem, w czasie gdy ta będzie pracowała, okazały się niewłaściwe, tylko dlatego skarżąca świadczyła pracę raptem przez bardzo krótki okres. To nie niechęć do pracy spowodowały tak szybką rezygnację z zatrudnienia, lecz konieczność powrotu do sprawowania opieki nad mężem, gdyż osoba trzecia - sąsiadka, nie była sobie w stanie poradzić z tym obowiązkiem. Te wszystkie okoliczności umknęły uwadze organów obu instancji, wobec czego decyzje wydane w przedmiotowej sprawie nie tylko naruszają wskazane przepisy prawa, ale przede wszystkim rzutują na podstawowe zasady prawa administracyjnego, w tym budowanie zaufania obywateli do Państwa.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. wniosło o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Skarga jest uzasadniona.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest do zbadania, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy

z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), stanowiący, że Sąd orzeka

w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji odmawiającą przyznania skarżącej specjalnego zasiłku opiekuńczego. Na wstępie należy wskazać, że świadczenie to, obok zasiłku pielęgnacyjnego i świadczenia pielęgnacyjnego należy do grupy świadczeń opiekuńczych uregulowanych w ustawie o świadczeniach rodzinnych. Wprowadzone zostało ustawą z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2012 r., poz. 1548), zgodnie z którą w ustawie o świadczeniach rodzinnych dodano art. 16a, określający przesłanki uzyskania i wysokość specjalnego zasiłku opiekuńczego. Przepis ten wszedł w życie z dniem 1 stycznia 2013 r.

Zasadnicze przesłanki uzyskania specjalnego zasiłku opiekuńczego określa art. 16a ust. 1, warunki dodatkowe dotyczące dochodu rodziny zawarte zostały w ust. 2-5, natomiast okoliczności wyłączające uzyskanie specjalnego zasiłku opiekuńczego wyliczone zostały w ust. 8.

Art. 16a ust. 1 stanowi, że specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny

i opiekuńczy (Dz. U. z 2012 r. poz. 788) ciąży obowiązek alimentacyjny, jeżeli rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji

i edukacji.

Wobec powyższego przesłankami warunkującymi przyznanie specjalnego zasiłku opiekuńczego są konieczność sprawowania stałej opieki nad osobą niepełnosprawną, istnienie wobec tej osoby obowiązku alimentacyjnego po stronie ubiegającego się

o przyznanie świadczenia oraz rezygnacja przez tą osobę z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki.

Należy przy tym podkreślić, że rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, o której mowa w art. 16a ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, to sytuacja, w której wnioskodawca z własnej woli zaprzestaje wykonywania czynności zarobkowych wymienionych w art. 3 pkt 22 ww. ustawy. Definicję zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej wyraża bowiem art. 3 pkt 22 powoływanej ustawy. Jednocześnie zakończenie stosunku prawnego zatrudnienia lub innego stanu pracy zarobkowej winno być podyktowane zamiarem sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, związaną z ubiegającym się o świadczenie, o którym mowa, węzłem obowiązku alimentacyjnego. Ponadto stan zdrowia osoby, nad którą opieka ma być sprawowana sprawia, że osoba ta bezwzględnie wymaga opieki.

Istotą specjalnego zasiłku opiekuńczego jest więc pomoc osobom zdolnym do pracy, ale rezygnującym z niej po to, aby opiekować się niepełnosprawnym członkiem rodziny. Sprawowanie opieki powinno być zatem wyłącznym powodem rezygnacji

z zatrudnienia, rezygnacja zaś z zatrudnienia oznacza, że podjęcie zatrudnienia było możliwe, gdyż osoba rezygnująca była zdolna do pracy (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 czerwca 2007 r., w sprawie o sygn. akt I OSK 1411/06).

W kontrolowanej sprawie istota sporu sprowadzała się do oceny spełnienia przez skarżącą przesłanki rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, wynikającej

z ust. 1 art. 16a ustawy o świadczeniach rodzinnych i związku tej rezygnacji

z zatrudnienia z koniecznością sprawowania opieki nad mężem. Bezsporne bowiem jest, że na skarżącej, jako małżonku osoby, legitymującej się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji, ciąży zgodnie z przepisami Kodeksu rodzinnego

i opiekuńczego obowiązek alimentacyjny.

Jako przyczynę odmowy przyznania dochodzonego świadczenia organy orzekające w sprawie zgodnie uznały, że ustanie krótkotrwałego zatrudnienia ([...] dni

w lipcu 2013 r.) za porozumieniem stron nie może być uznane za rezygnację

z zatrudnienia w celu sprawowania opieki. Ponadto w ocenie organów fakt podjęcia takiego krótkotrwałego zatrudnienia był podyktowany tylko chęcią uzyskania specjalnego zasiłku opiekuńczego. Zdaniem organów okoliczności te stanowią

o braku związku przyczynowego pomiędzy utratą pracy, a podjęciem opieki nad mężem, a tym samym wykluczone jest uznanie, że spełniona została przesłanka rezygnacji z zatrudnienia.

W ocenie Sądu w składzie orzekającym w niniejszej sprawie zgodzić się należy ze skarżącą, że takie stanowisko organów narusza wynikający z art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. obowiązek podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia stanu faktycznego sprawy. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego nie wynika bowiem, że skarżąca podjęła zatrudnienie tylko i wyłącznie w zamiarze uzyskania specjalnego zasiłku opiekuńczego. Organy obu instancji dokonują zaś oceny sprawy

w ww. sposób opierając się jedynie na swoich przypuszczeniach i domniemaniach, nie znajdujących jakiegokolwiek oparcia w zebranym w sprawie materiale dowodowym. Dokonanie przez organy w ten sposób oceny sprawy świadczy o tym, że jest ona dowolna, a jako taka narusza art. 80 K.p.a. Organy nie uzasadniają również

w przekonywujący sposób swoich rozstrzygnięć, a to oznacza, że ich decyzje naruszają art. 11 (zasada przekonywania) w związku z art. 107 § 3 K.p.a. (uzasadnienie decyzji).

Zauważyć należy, że art. 16a ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych nie uzależnia spełnienia przesłanki rezygnacji z zatrudnienia z koniecznością zatrudnienia przez określony okres czasu. Musi natomiast istnieć wyraźny i bezpośredni związek przyczynowy (ale też czasowy) między ustaniem zatrudnienia, a podjęciem przez wnioskodawcę opieki nad wskazaną w tym przepisie osobą. Organy mogą oczywiście przyjąć, że podjęcie krótkotrwałego zatrudnienie nie zostało podjęte z zamiarem faktycznego wykonywania pracy, jednak jak słusznie wskazuje skarżąca, nawet takie założenie winno być wykazane przeprowadzonym postępowaniem dowodowym. Organy nie mogą bowiem wydawać swoich rozstrzygnięć jedynie na podstawie swoich założeń, przypuszczeń czy też domniemań, lecz powinny dokonać konkretnych ustaleń na gruncie konkretnej sprawy, po przeprowadzeniu w rzetelny i wyczerpujący sposób postępowania dowodowego.

W kontrolowanej sprawie faktem bezspornym jest, że skarżąca podjęła pracę jedynie na krótki okres czasu. Przy ocenie tej sytuacji, nie można jednak pominąć pozostałych okoliczności, tj. czy skarżąca chciała i mogła podjąć pracę, jak również czy miała w ogóle zamiar ją wykonywać przez dłuższy czas niż [...] dni, a jedynie z przyczyn niezależnych od niej samej, tj. niezbędnej konieczności sprawowania opieki nad swoim mężem, musiała zrezygnować z zatrudnienia. Słusznie więc wskazuje skarżąca, że ww. okoliczności umknęły uwadze organów obu instancji, wobec czego decyzje wydane w przedmiotowej sprawie naruszają prawo.

W związku z powyższym, zdaniem Sądu w niniejszej sprawie doszło do naruszenia ww. przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na jej wynik.

Ponownie rozpoznając sprawę organ I instancji, winien mieć na uwadze przedstawioną wyżej ocenę sprawy dokonaną przez Sąd. Organ powinien więc zgodnie z art. 7 K.p.a. podjąć wszelkie kroki do wyjaśnienia sprawy, zebrać w wyczerpujący sposób materiał dowodowy (art. 77 K.p.a.), a następnie dokonać jego swobodnej, ale nie dowolnej oceny (art. 80 K.p.a.) i uzasadnić w przekonywujący sposób swoje rozstrzygnięcie (art. 107 § 3 K.p.a.). Dopiero bowiem wówczas decyzja organu będzie zgodna z prawem.

Mając na uwadze powyższe, Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 135 p.p.s.a. orzekła jak w punkcie pierwszym wyroku, tj. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Na podstawie art. 152 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w punkcie drugim wyroku.