Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA 3767/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2004-05-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Zajda, Sędzia NSA Ewa Jóźków (spr.), Sędzia WSA Małgorzata Rysz, Protokolant Aneta Opyrchał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 maja 2004 r. sprawy ze skargi M.G. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] sierpnia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Izby Celnej w W. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w P. z dnia [...].12.2002 r. w następującym stanie faktycznym.

Zgłoszeniem celnym z [...].01.2000 r. został objęty procedurą dopuszczenia do obrotu samochód ciężarowy marki Mercedes. Zgłoszenie celne zostało złożone przez M.G. prowadzącego działalność gospodarczą – handel i usługi – w R. ul. [...]. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2002 r. Naczelnik Urzędu celnego w P. wszczął postępowanie w przedmiocie weryfikacji zgłoszenia celnego. Przesyłkę zawierającą odpis powyższego postanowienia – wysłaną na adres wskazany w zgłoszeniu celnym - skarżący otrzymał w dniu 23.07.2002 r., co potwierdził własnoręcznym podpisem. Po zakończeniu postępowania organ celny pismem z dnia 17.10.2002 r. powiadomił skarżącego o możliwości zapoznania się z aktami sprawy. Decyzją z dnia [...].12.2002 r. Naczelnik Urzędu celnego w P. uznał zgłoszenie celne zawarte w jda SAD z [...].01.2000 r. za nieprawidłowe w zakresie dotyczącym wartości celnej samochodu i określił wartość celną samochodu na podstawie art. 29 § 1 Kodeksu celnego. Przesyłkę zawierającą odpis powyższej decyzji awizowano 20 grudnia 2002 r. [k. 24 akt adm.] Przesyłka nie została przez skarżącego podjęta. Pismem z dnia 19.02.2003 r. skarżący zwrócił się z prośbą do Dyrektora Izby Celnej w W. o ponowne przesłanie jemu decyzji z [...].12.2002 r. Podniósł, iż z uwagi na zmianę miejsca prowadzenia działalności gospodarczej, decyzja do niego nie dotarła. Izba celna przesłała skarżącemu decyzje faksem w dniu 13.03.2003 r.

Pismem z dnia 20.03.2003 r. skarżący złożył odwołanie od decyzji z dnia [...].12.2002 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.

Postanowieniem z [...].08.2003 r. Dyrektor Izby Celnej w W., powołując się na przepisy art. 163 § 2 i art. 162 § 1 i 2 ustawy z 29.08.1997 r. - Ordynacja podatkowa [Dz.U. nr 137, poz. 926 ze zm.] w zw. z art. 262 ustawy z 9.01.1997 r. - Kodeks celny [Dz.U. nr 75 z 2001 r., poz. 802 ze zm.] odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Uznał, że decyzja organu I instancji została doręczona adresatowi 27 grudnia 2002 r. Zgodnie z art. 150 ustawy - Ordynacja podatkowa, doręczenie uważa się za dokonane z upływem 7 dni od dnia umieszczenia zawiadomienia a przesyłka była awizowana 20.12.2002 r.

Strona nie zawiadomiła organu prowadzącego postępowanie o zmianie miejsca prowadzenia działalności gospodarczej, do czego była zobowiązana na mocy przepisu z art. 146 § 1 Ordynacji podatkowej. W myśl przepisu § 2 powołanego art. 146 OP, w razie zaniedbania obowiązku określonego w § 1, pismo uznaje się za doręczone pod dotychczas wskazanym adresem.

W skardze z 29 sierpnia 2003 r. M.G. domagał się uchylenia zaskarżonego postanowienia i przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w P. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 120, 121, 122, 162 § 1 i 2, 180 § 1 i 187 § 1 Ordynacji podatkowej. Stwierdził, iż organ celny powinien dokonać ustalenia co do aktualnego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej. Skarżący zgłosił zmianę w Urzędzie Miasta R. Wpisy dokonane w ewidencji są powszechnie dostępne i organ prowadzący postępowanie mógł bez trudu ustalić aktualny adres. Ponadto w dokumentach załączonych do zgłoszenia celnego znajdowało się zaświadczenie o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej, gdzie wskazany był adres zamieszkania skarżącego. Zarzucił ponadto, że nie został pouczony o skutkach niedopełnienia takiego obowiązku. Powołał się na regulacje kodeksu postępowania administracyjnego, gdzie na gruncie przepisu art. 41 w zw. z art. 9 kpa organ administracyjny ma obowiązek pouczenia strony o skutkach niedoinformowania o zmianie adresu.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w W. wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał stanowisko i argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z 30.08.2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych [Dz.U. nr 153, poz. 1271] sprawy, w których skargi, tak jak w niniejszej sprawie, zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z 25.07.2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych [Dz.U. nr 153, poz. 1269] oraz art. 3 § 1 powołanej ustawy z 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W świetle tych przepisów zbadania przez Sąd wymaga kwestia czy zaskarżone postanowienie jest zgodne z mającymi w sprawie zastosowanie przepisami ustawa - Ordynacja podatkowa (zwanej dalej OP).

W ocenie Sądu organ orzekający prawidłowo przyjął, iż decyzja Naczelnika Urzędu Celnego w P. została skarżącemu doręczona w dniu 27.12.2002 r. i od tej daty biegł 14 - dniowy termin do złożenia odwołania. Przepis art. 150 OP wprowadza tzw. fikcję prawną doręczenia. Zgodnie z art. 150 § 1 pkt 1 i § 2 tej ustawy (w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania rozstrzygnięcia), a także § 9 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 17.06.1999 r. w sprawie szczegółowego trybu doręczania pism sądowych przez pocztę w postępowaniu cywilnym [Dz.U. nr 62, poz. 697], w razie niemożności doręczenia pisma osobie fizycznej w ich miejscu zamieszkania lub miejscu pracy, poczta przechowuje pismo przez okres 7 dni w swojej placówce pocztowej. W tym przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy. Przesyłka została awizowana 20.12.2002 r., zatem siedmiodniowy termin upływał 27.12.2002 r.

Skarżący został powiadomiony o wszczęciu postępowania w sprawie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe. Postanowienie o wszczęciu postępowania zostało jemu doręczone pod adresem wskazanym przez niego w zgłoszeniu celnym. Pod tym adresem skarżący prowadził działalność gospodarczą. Przepis art. Art. 148 § 1 OP zezwala na doręczanie pism osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy. Tak więc doręczanie pism w postępowaniu celnym pod adres, pod którym osoba fizyczna prowadzi działalność gospodarczą jest prawnie dopuszczalne, zwłaszcza, iż sam skarżący wskazał ten adres w zgłoszeniu celnym. Nie ma zatem racji skarżący wywodząc, iż skoro organ posiadał wiedzę o miejscu zamieszkania strony, powinien pod tym adresem doręczać jej korespondencję. Z żadnego przepisu nie wynika także obowiązek organu prowadzącego postępowanie, ustalania w organie rejestracyjnym adresu, pod którym osoba fizyczna ma aktualnie zarejestrowaną działalność gospodarczą. Taki obowiązek istniałby wyłącznie w sytuacji, gdyby postanowienie o wszczęciu postępowania nie zostało stronie skutecznie doręczono, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca.

Zgodnie z treścią przepisu art. 165 § 4 OP, z dniem doręczenia skarżącemu postanowienia, zostało wszczęte postępowanie. O tego dnia na stronie ciążą obowiązki przewidziane przepisami prawa, między innymi wynikający z art. 146 OP obowiązek zawiadamiania organu o zmianie adresu. Pojęcie "adresu" nie oznacza, że musi to być miejsce stałego zamieszkania lub pobytu, ale może to być miejsce wykonywania pracy zawodowej, jak też adres tylko do doręczeń. Powinien to być adres aktualny, pozwalający na dokonanie czynności doręczenia pism zgodnego z przepisami. W postępowaniu przed organami celnymi nie mają zastosowania przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, a więc i przepis art. 9 kpa, z którego skarżący wywiódł obowiązek poinformowania strony przez organ administracyjny o skutkach niedopełnienia obowiązku wynikającego z art. 146 OP. Skarżący ciążącego na nim obowiązku nie wykonał.

Zgodnie z art. 162 Ordynacji podatkowej, w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. W ocenie Sądu organ celny zasadnie przyjął, iż w niniejszej sprawie nie zostały spełnione przesłanki z art. 162 OP. Podstawową przesłanką, która musi być spełniona aby można było przywrócić termin, jest uprawdopodobnienie przez osobę zainteresowaną braku swojej winy. Przywrócenie terminu nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. W sytuacji skarżącego, niedopełnienie obowiązku szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej, a w tym wypadku polegające na niezawiadomieniu organu celnego o zmianie adresu miejsca prowadzenia działalności gospodarczej, nie może być traktowane jako uprawdopodobnienie, że uchybienie terminowi do wniesienia odwołania nastąpiło bez winy strony (tak też w wyroku z 02.11.2000 r. V SA 348/00 nie publik.). Nie ma przy tym znaczenia, jaka była przyczyna zmiany adresu skarżącego.

Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem i na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.