Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1667/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-10-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6135 Odpady
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 6 par. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 599
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Sękowska Sędziowie: Sędzia WSA Kaja Angerman Asesor WSA Agnieszka Wąsikowska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 9 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Wytwórni [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie zaliczenia wpłaty dokonanej tytułem kary pieniężnej na poczet kosztów upomnienia i zaległości podatkowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Główny Inspektor Ochrony Środowiska postanowieniem z dnia [...] czerwca 2018 r. po rozpoznaniu zażalenia W. E. S. Sp. z o. o. z siedzibą W. (dalej: Wytwórnia, Skarżąca), od postanowienia W. Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] lutego 2018 r., zaliczającego wpłatę dokonaną przez Wytwórnię tytułem administracyjnej kary pieniężnej w wysokości [...] zł na poczet: kosztów upomnienia z dnia [...] lutego 2018 r., w wysokości [...] zł oraz zaległości podatkowej z tytułu decyzji z dnia [...] września 2017 r.w wysokości [...] zł, - utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

Organ odwoławczy wskazał, że decyzją z dnia [...] września 2017 r., znak: [...], W. Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska (dalej WIOŚ) wymierzył Wytwórni administracyjną karę pieniężną w wysokości [...] zł za nieterminowe przekazanie Marszałkowi Województwa Z. Zbiorczego zestawienia danych o rodzajach i ilości odpadów, o sposobach gospodarowania nimi oraz o instalacjach i urządzeniach służących do odzysku i unieszkodliwiania tych odpadów za 2014 r.

Pismem z dnia [...] października 2017 r. Wytwórnia złożyła odwołanie od ww. decyzji WIOŚ.

W dniu [...] października 2017 r. WIOŚ przesłał Spółce informację dotyczącą przekazania jej odwołania do Głównego Inspektora Ochrony Środowiska. Pismo zostało doręczone Spółce w formie dokumentu elektronicznego za urzędowym poświadczeniem doręczenia, Identyfikator Poświadczenia: ePUAP-UPD [...].

W wyniku powyższego Główny Inspektor Ochrony Środowiska decyzją z dnia [...] grudnia 2017 r., utrzymał w mocy decyzję WIOŚ z dnia [...] września 2017 r.

W związku z upływem terminu płatności WIOŚ, na podstawie art. 15 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2017 r. poz. 1201, dalej u.p.e.a.) wezwał Wytwórnię do dobrowolnego uregulowania zaległości wraz z kosztami upomnienia w wysokości [...] zł.

Upomnienie zostało doręczone Wytwórni w dniu [...] lutego 2018 r., o czym świadczy zwrotne potwierdzenie odbioru.

WIOŚ postanowieniem z dnia [...] lutego 2018 r., znak: [...], na podstawie art. 54 § 1 pkt 5, art. 62 § 1a oraz § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201 ze zm.), dalej O.p., zaliczył wpłatę dokonaną przez Wytwórnię tytułem administracyjnej kary pieniężnej wymierzonej decyzją WIOŚ z dnia [...] września 2017 r., w wysokości [...] zł na poczet: kosztów upomnienia z dnia [...] lutego 2018 r., znak: [...] w wysokości [...] zł oraz zaległości podatkowej z tytułu decyzji z dnia [...] września 2017 r., znak: [...] w wysokości [...] zł.

Od ww. postanowienia Wytwórnia pismem z dnia [...] lutego 2018 r. złożyła zażalenie. Spółka zarzuciła WIOŚ naruszenie art. 39 § 1 Kpa, poprzez doręczenie pisma w formie papierowej a tym samym narażeniu jej na koszty. Zdaniem Spółki koszty wskazane w zaskarżonym postanowieniu nie powinny jej obciążać, ponieważ zostały wygenerowane z winy organu. W związku z powyższym Wytwórnia wniosła o uchylenie postanowienia WIOŚ z dnia [...] lutego 2018 r.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że doręczenie upomnienia zobowiązanemu następuje w trybie odpowiednio stosowanych przepisów o doręczeniach w postępowaniu administracyjnym, a więc zgodnie z procedurą doręczeń regulowaną art. 39 - 49 Kpa w zw. z art. 18. Doręczenie zobowiązanemu upomnienia może nastąpić, zarówno formie tzw. doręczenia właściwego (czyli bezpośrednio do zobowiązanego), jak i zastępczego (art. 43 i 44 Kpa). W dalszej części uzasadnienia organ powołał treść art. 39 (1)K.p.a. dotyczący kwestii doręczenia pism za pomocą środków komunikacji elektronicznej.

GIOŚ wskazał, że jak wynika z akt sprawy Wytwórnia w dniu [...] października 2017 r. złożyła wniosek o przesyłanie jej pism w wersji elektronicznej, niemniej wniosek ten dotyczył postępowań drugoinstancyjnych w przedmiocie odwołań od decyzji: WIOŚ z dnia [...] września 2017 r., znak: [...] oraz z dnia [...] września 2017 r., znak: [...], do których nie należy niniejsze postępowanie. Nadmienił, że zagadnienie upomnienia, które należy skierować do zobowiązanego przed wszczęciem egzekucji należności, znajduje swoje umocowanie w przepisach u.p.e.a.

Doręczenie decyzji do rąk adresata w formie papierowej, pomimo wniosku o doręczenie korespondencji za pomocą środków komunikacji elektronicznej, które nie prowadzi do ograniczenia praw strony w zakresie ochrony jej interesów, nie stanowi naruszenia przepisów postępowania, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 maja 2017 r., sygn. akt IIFSK 450/17; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 czerwca 2016 r., sygn. akt II FSK 3608/15).

Mając powyższe na uwadze w opinii Głównego Inspektora Ochrony Środowiska nie zasługują na uwzględnienie zarzuty naruszenia prawa dotyczące przepisów o doręczeniach elektronicznych. Doręczenie przez WIOŚ za pośrednictwem operatora pocztowego upomnienia z dnia [...] lutego 2018 r., znak: [...], mimo złożenia przez Spółkę wniosku o doręczanie jej korespondencji w drodze elektronicznej, nie może stanowić podstawy do uchylenia zaskarżonego postanowienia. Spółka nie została pozbawiona możliwości podjęcia działań w celu zrealizowania przysługującego jej prawa do obrony zajętego stanowiska, czemu dała wyraz w złożonym zażaleniu, po uprzednim otrzymaniu upomnienia w dniu [...] lutego 2018 r. w formie tradycyjnej - drogą papierową za pośrednictwem operatora pocztowego. Przyjąć zatem należy, że jeżeli doręczenie upomnienia nastąpiło do rąk adresata, choćby w formie papierowej, to nie można powiedzieć, że nie doszło do skutecznego doręczenia takiego pisma w jeden ze sposobów przewidzianych w Kpa. Tak doręczone upomnienie wchodzi do obrotu prawnego, bowiem Spółka miała możliwość zapoznania się z jej treścią.

Reasumując upomnienie z dnia [...] lutego 2018 r., zostało skutecznie doręczone Wytwórni w dniu [...] lutego 2018 r.Wbrew twierdzeniom Spółki, nie sposób wyprowadzić wniosku, o błędnym zaliczeniu wpłaty na poczet kosztów upomnienia. Stosownie do treści art. 15 u.p.e.a. przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego wierzyciel ma obowiązek przesłać zobowiązanemu pisemne upomnienie wzywające do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego. Wysokość kosztów upomnienia określa rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 11 września 2015 r. w sprawie wysokości kosztów upomnienia skierowanego przez wierzyciela do zobowiązanego przed wszczęciem egzekucji administracyjnej (Dz. U. z 2015 r. poz. 1526). Zgodnie z § 1 tego rozporządzenia wysokość kosztów upomnienia określono na kwotę 11,60 zł, a więc nie jest to kwota wyliczona przez organ na pokrycie jakichkolwiek czynności i materiałów zużytych do wystawienia wezwania. Upomnienie zostało Spółce skutecznie doręczone, a więc bezsprzecznie powstał obowiązek uiszczenia przez nią jego kosztów.

Dodatkowo organ wskazał, że brak przesłania upomnienia za pośrednictwem ePUAP, nie miało wpływu na wynik sprawy, bowiem koszty upomnienia powstają z chwilą skutecznego jego doręczenia i nie mają związku z formą doręczenia.

Wytwórnia w skardze na powyższe postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] marca 2018 r., wniosła o uchylenie postanowień Organów Obu Instancji oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Strona wskazała na art. 39 § 1 K.p.a. dotyczącego doręczenia pism w formie elektronicznych (za pośrednictwem platformy ePUAP), a nie w formie dokumentów papierowych. Strona podniosła, że pomimo ustawowego obowiązku i jednoznacznego stanowiska WES, przedstawionego w piśmie z dnia [...] października 2017 r., doręczonym do skrytki na platformie ePUAP Organu I Instancji, Organ, zamiast wysłać pismo w formie elektronicznej, wysłał pismo w formie papierowej, doręczone [...] lutego 2018 r., co było powodem wygenerowania kosztów (papier, toner, koperta, opłata za przesyłkę poleconą z potwierdzeniem odbioru).Koszty wskazane w zaskarżonym postanowieniu nie powinny nas obciążać, ponieważ zostały wygenerowane z winy skarżonego Organu, który powinien doręczyć pismo w formie elektronicznej, a zastosował kosztotwórczą formę doręczenia pisma w formie papierowej.Również Organ odwoławczy stosuje kosztotwórczą formę doręczania pism. Skarżone postanowienie, zamiast w formie elektronicznej za pośrednictwem platformy ePUAP oraz poświadczeniem doręczenia, zostało wydane w formie papierowej i wysłane drogą pocztą tradycyjną.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2017 r. poz. 2188) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi - ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi - przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302) zwanej dalej P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia.

Przeprowadzona przez Sąd, w granicach tak określonej kognicji, kontrola legalności zaskarżonego postanowienia wykazała, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie jest zgodne z prawem.

Korzystając z uprawnienia przewidzianego w art. 119 pkt 4 P.p.s.a., Sąd rozpoznał niniejszą sprawę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym.

Przedmiotem niniejszej sprawy jest postanowienie GIOŚ z [...] marca 2018 r. utrzymujące w mocy postanowienie WIOŚ z [...] lutego 2018 r., zaliczającego wpłatę dokonaną przez Wytwórnię tytułem administracyjnej kary pieniężnej w wysokości [...] zł na poczet: kosztów upomnienia z [...] lutego 2018 r., w wysokości [...] zł oraz zaległości podatkowej z tytułu decyzji z [...] września 2017 r. w wysokości [...] zł.

W pierwszej kolejności mając na uwadze zarzuty skargi, należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 6§ 1u.p.e.a. w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych. W myśl art. 6 § 2 pkt 3 u.p.e.a. minister właściwy do spraw finansów publicznych określi, w drodze rozporządzeniatryb postępowania wierzycieli należności pieniężnych przy podejmowaniu czynności, o których mowa w § 1, mając na względzie zapewnienie terminowości i prawidłowości przesyłania zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1, a także kierowania do organu egzekucyjnego wniosków egzekucyjnych i tytułów wykonawczych.

Zgodnie z § 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 września 2015 r. w sprawie wysokości kosztów upomnienia skierowanego przez wierzyciela do zobowiązanego przed wszczęciem egzekucji administracyjnej (Dz. U. z 2015 r. poz. 1526) koszty upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, wynoszą [...]zł.

Należy wyjaśnić, że koszty upomnienia bez względu w jakiej formie to upomnienie zostanie doręczone, czy drogą elektroniczną, czy w formie dokumentów papierowych, zawsze wynoszą tyle samo. Nie są one uzależnione od wygenerowania kosztów podanych przez stronę, tj. papier, toner, koperta, opłata za przesyłkę poleconą z potwierdzeniem odbioru. Zatem nawet gdyby upomnienie stronie doręczono drogą elektroniczną, także by strona taką opłatę musiała ponieść, bo rozporządzenie nie uzależnia kosztów od formy jego doręczenia.

Zatem – jak już wcześniej wskazano – w myśl art. 6 § 1 u.p.e.a. w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych. Jedną z pierwszych czynności, które musi podjąć w sprawie jest przesłanie zobowiązanemu skutecznie upomnienia, o którym mowa w art. 15 u.p.e.a.

Jak wynika z akt sprawy [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska wymierzył Wytwórni administracyjną karę pieniężną w wysokości [...] zł za nieterminowe przekazanie Marszałkowi Województwa Z. Zbiorczego zestawienia danych o rodzajach i ilości odpadów, o sposobach gospodarowania nimi oraz o instalacjach i urządzeniach służących do odzysku i unieszkodliwiania tych odpadów za 2014 r. W związku z tym, że Skarżąca nie wykonała powyższej decyzji, organ egzekucyjny działając na podstawie art. 15 § 1 u.p.e.a., skierował do niej upomnienie z [...] lutego 2018 r. wraz z kosztami tego upomnienia, które zostało doręczone Stronie [...] lutego 2018 r., o czym świadczy zwrotne potwierdzenie. Rację ma Skarżąca twierdząc, że organ mając na uwadze pismo Strony z [...] października 2018 r. powinien kierować wszelką korespondencję w formie elektronicznej, jednak nie można zgodzić się z Wytwórnią, że uchybienie to miało wpływ na wynik przedmiotowej sprawy. Strona bowiem zapoznała się z treścią skutecznie doręczonego upomnienia, czego także w toku postępowania Strona nie zakwestionowała.

Mając na uwadze powyższy stan faktyczny, należy zauważyć, że w orzecznictwie sądów administracyjnych zwraca się uwagę, że nie ma wobec tego podstaw, aby twierdzić, że strona skarżąca pozbawiona została jakiegokolwiek prawa z tego powodu, że - jak wywodzi w niniejszej sprawie - upomnienie zostało jej doręczona w trybie art. 39 k.p.a., a więc tradycyjnie przez operatora pocztowego, nie zaś - o co wnosiła - drogą elektroniczną, to jest w trybieart. 39(1) § 1 k.p.a. Omyłkowe doręczenie upomnienia w formie papierowej zamiastw formie elektronicznej nie wpływa bowiem na skuteczność tego doręczenia i nie stanowi istotnego naruszenia, uzasadniającego uchylenie zaskarżonego postanowienia w przedmiocie zaliczenia wpłaty.Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 lipca 2015 r., sygn. akt II OSK 3013/13 – jeśli doręczenie decyzji nastąpiło do rąk adresata (jego pełnomocnika) w formie papierowej, to nie można skutecznie powiedzieć, że nie doszło do doręczenia decyzji w jeden z przewidzianych przez k.p.a. sposobów (por. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 24 października 2017 r., sygn. akt II SA/Ol 765/17, CBOSA).

W tych okoliczność prawidłowo organ zgodnie z art. 62 § 1a O.p.zaliczył wpłatę dokonaną przez Wytwórnię tytułem administracyjnej kary pieniężnej wymierzonej decyzją WIOŚ z [...] września 2017 r., w wysokości [...] zł w pierwszej kolejności na poczet: kosztów upomnienia z [...] lutego 2018 r., w wysokości [...] zł, które jak wskazano wyżej stanowią opłatę stałą (§ 1 rozporządzenia) oraz zaległości podatkowej z tytułu decyzji z [...] września 2017 r., w wysokości [...]zł.

Z art. 62 § 1a O.p. jednoznacznie bowiem wynika, że jeżeli na podatniku ciążą koszty doręczonego upomnienia, dokonaną wpłatę zalicza się w pierwszej kolejności na poczet tych kosztów.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargęoddalił.