Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 251/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2017-05-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: journal: Dz.U. 2016 poz 353
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko
journal: Dz.U. 2016 poz 71
law: Rozpozradzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
journal: Dz.U. 2016 poz 961
law: Ustawa z dnia 20 maja 2016 r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych
journal: Dz.U. 2016 poz 1066
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - tekst jednolity
article: art. 151 P.p.s.a.
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Mysiak, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel, Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Teresa Zauerman, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 11 maja 2017 r. sprawy ze skargi B. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zmiany decyzji w sprawie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia oddala skargę.


UZASADNIENIE

1. Decyzją z dnia z dnia [...], wydaną po rozpatrzeniu wniosku Spółki A. (dalej przywoływany jako: "Inwestor"), Wójt Gminy, na podstawie przepisów ustawy o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa (...), ustalił środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na budowie farmy wiatrowej w rejonie miejscowości w gminie wraz z niezbędną infrastrukturą towarzyszącą. Charakteryzując pojedynczą siłownię zapisano, iż średnica wirnika: od [...] m (3 łopaty wirnika o długości [..] m każde); wieża pełnościenna; wysokość wieży: od [...] m; całkowita wysokość siłowni: do [...]m: poziom mocy akustycznej pojedynczej siłowni do [...] Decyzja stała się ostateczna.

2. W dniu 23 maja 2016 r. do Wójta Gminy wpłynął wniosek Inwestora o zmianę decyzji z dnia [...] r. ustalającej środowiskowe uwarunkowania, poprzez zmianę w decyzji zapisów odnoszących się do średnicy wirnika, w ten sposób, że występujący na stronach nr 3, 35, 48, 52 decyzji zapis: "(.. średnica wirnika: od [...]m (3 łopaty wirnika o długości [...] m każde) (...)" zastępuje się zapisem "(...średnica wirnika: od [...] m (3 łopaty wirnika o długości [...] m każde)

(... )."

3. W dniu 30 maja 2016 r., pismem i kolejnymi z dnia [...] r. i [..] r., po uzupełnieniu dokumentacji przez Inwestora, w oparciu o art. 64 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2016 r., poz. 353 ze zm., dalej przywoływana jako: "u.i.o.ś."), Organ I instancji wystąpił do organów współdziałających tj. R D O Ś (dalej przywoływany jako: "RDOŚ"), Wydział Spraw Terenowych oraz do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego (dalej przywoływany jako: "PPIS"), o opinię co do potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla planowanej zmiany parametrów technicznych elektrowni wiatrowych, załączając dokumenty przedłożone przez Inwestora.

4. W dniu 24 maja 2016 r., obwieszczeniem zamieszczonym na stronie internetowej BIP UG, na tablicy ogłoszeń w siedzibie UG i tablicach ogłoszeń w sołectwach, Organ powiadomił strony postępowania głównego o wszczęciu postępowania w sprawie przedmiotowej zmiany.

5. RDOŚ postanowieniem z dnia [...], wyraził opinię, iż dla wnioskowanej zmiany nie istnieje konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Opinia ta została wydana po złożeniu przez Inwestora uzupełnień i wyjaśnień: opinii ornitologicznej i chiropterologicznej, wyrysu i wypisu z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru objętego wnioskowaną zmianą. PPIS , w zakreślonym przez ustawodawcę terminie nie przesłał opinii, zatem Organ pierwszej instancji przyjął, jako brak zastrzeżeń do zaproponowanej zmiany, a tym samym uznano, iż brak jest potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko w toku procedury o zmianę decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.

6. Postanowieniem z dnia [...], w oparciu o przepis art. 63 ust. 2 u.i.o.ś, Wójt Gminy, postanowił nie nakładać na Inwestora obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. O wydaniu postanowienia w sposób zwyczajowy - obwieszczeniem Wójta - powiadomiono strony postępowania.

7. Decyzją z dnia [...]r. Wójt Gminy na podstawie art. 71 ust. 2 pkt 2, art. 75 ust. 1 pkt 4, art. 84 i art. 87 u.i.o.ś., w związku z § 3 ust. 6 § 3 ust. 1 pkt 6 lit. b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2016r., poz. 71, dalej przywoływane jako: "rozporządzenie", w związku z art.104 i art 155 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2016r., poz.23 ze zm., dalej przywoływana jako: "K.p.a."), zmienił decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia pod nazwą "Budowa farmy wiatrowej w rejonie miejscowości w gminie wraz z niezbędną infrastrukturą towarzyszącą", i w punkcie:

1). stwierdził brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w toku procedury o zmianę ostatecznej decyzji Wójta Gminy z dnia [...] o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia pod nazwą "Budowa farmy wiatrowej w rejonie miejscowości w gminie wraz z niezbędną infrastrukturą towarzyszącą"’

2). stwierdził zgodność lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części Gminy, zatwierdzonego Uchwałą NR lX/62/15 Rady Gminy z dnia 30 czerwca 2015 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla potrzeb lokalizacji farmy elektrowni wiatrowych "" w gminie ;

3). zmienił ostateczną decyzję Wójta Gminy z dnia [...] o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia pod nazwą "Budowa farmy wiatrowej w rejonie miejscowości w gminie wraz z niezbędną infrastrukturą towarzyszącą", w ten sposób, że występujący na stronach nr 3, 35, 48, 52 decyzji zapis: ,,(..,) średnica wirnika: od [...] m (3 łopaty wirnika o długości [...] m każde) (...) " zastępuje się zapisem "(..średnica wirnika: od [...] m (3 łopaty wirnika o długości [...] m każde) (...);

4) pozostawił bez zmian pozostałe zapisy określone w decyzji Wójta Gminy z dnia [...] o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia pod nazwą "Budowa farmy wiatrowej w rejonie miejscowości w gminie wraz z niezbędną infrastrukturą towarzyszącą".

Decyzję przesłano stronom postępowania za zwrotnym poświadczeniem odbioru oraz w tym samym dniu zostało wywieszone obwieszczenie na tablicy ogłoszeń właściwych sołectw, tablicy ogłoszeń i stronie internetowej BIP UG (wywieszono od dnia [...] r.).

8. W dniu 27 października 2016 r. w Urzędzie Gminy jednobrzmiące odwołania złożyło Stowarzyszenie " " i B.G. (dalej przywoływana jako: "Skarżąca"). W odwołaniach podniesiono, iż Organ I instancji zobowiązany był uwzględnić stan prawny dotyczący lokalizowania elektrowni wiatrowych i wydać decyzję z uwzględnieniem treści przepisu art. 4 obowiązującej od dnia [...] r. ustawy z dnia [...] r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych (Dz.U. z 2016 r. poz. 961, dalej przywoływana jako: "ustawa odległościowa"). Ustawodawca przewidział w nim, iż elektrownia wiatrowa o wysokości maksymalnej do [..]metrów winna być ustalona w odległości [...]m, zaś wszystkie planowane elektrownie znajdują się w odległości poniżej[...] m od zabudowy mieszkaniowej i [...] m. terenów chronionych. W ocenie odwołujących Organ I instancji decyzję z dnia [...]r. wydał z naruszeniem przepisu art. 155 K.p.a.

9. Inwestor w dniu 23 listopada 2016 r. złożył pismo będące odpowiedzią na zarzuty zawarte w odwołaniu "Stowarzyszenia w jednym kierunku" i Skarżącej, Inwestor zauważył, iż wskazany przez odwołujących przepis art. 155 K.p.a. nie ma bezpośredniego zastosowania, bowiem punktem wyjścia w sprawie jest przepis art. 87 u.i.o.ś., który reguluje zastosowanie tej ustawy w przypadku zmiany decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, a ponadto stanowi, że art. 155 K.p.a. stosuje się odpowiednio. Podkreślono, iż w analizowanej sprawie nie mamy do czynienia ze zmianą decyzji w zakresie lokalizacji przedsięwzięcia, bowiem ta została już określona w ostatecznej decyzji z dnia [...] r. Pełnomocnik Inwestora podkreśla, iż z uregulowań ustawy odległościowej nie wynika zakaz zmiany decyzji ostatecznej, a art. 15 ust. 3 ustawy precyzuje, że organ odmawia zgody na realizację przedsięwzięcia, jeżeli ta inwestycja nie spełnia wymogów odległościowych, o których mowa w art. 4 ustawy.

W konsekwencji, wywiedziono, iż aczkolwiek w art. 15 ust. 3 ustawy odległościowej zakazuje się wydawania nowych decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach na realizację przedsięwzięć, które nie spełniają wymogów odległościowych, ale nie zakazuje zmiany wcześniejszych zgód w zakresie, w jakim nie dochodzi do zmian odległościowych.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 155 K.p.a., Inwestor wskazał, iż art. 155 K.p.a. stosowany odpowiednio (zgodnie z art. 87 ustawy) oraz przy uwzględnieniu zakresu zmiany, która nie obejmowała zmiany lokalizacji przedsięwzięcia, pozwala uznać, że spełniony jest wymóg tożsamości sprawy administracyjnej, a także pozostałe przesłanki wskazane w art. 155 K.p.a.

10. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...], po rozpatrzeniu na posiedzeniu w dniu [...] r. odwołań złożonych przez Stowarzyszenie "" z siedzibą i Skarżącą, utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.

Organ przywołał treść art. 87 u.i.o.ś, który stanowi, iż przepisy działu V pn. "Ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz na obszar [...]" (art. 59 - art. 103) oraz działu VI pn. "Postępowanie w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko", stosuje się odpowiednio w przypadku zmiany decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Podkreślił, że przepis art. 155 K.p.a. stosuje się odpowiednio, z zastrzeżeniem, że zgodę wyraża wyłącznie strona, która złożyła wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, lub podmiot, na rzecz którego została przeniesiona taka decyzja. Uwzględniając zatem przepisy art. 87 u.i.o.ś Organ II instancji stwierdził, iż skoro inne strony postępowania głównego zakończonego decyzją z dnia r. nie są uprawnione i obowiązane do wyrażania zgody na zmianę decyzji (zgodę wyraża jedynie wnioskodawca), stosowanie art. 155 K.p.a. do zmiany ostatecznej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach sprowadza się do zbadania czy przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i czy przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony.

Oczywistym w ocenie Organu pozostaje, iż uchylenie lub zmiana takiej decyzji może nastąpić wyłącznie w takim zakresie, w jakim wyraziła na to zgodę strona wnioskująca, w tym przypadku Inwestor. Jednocześnie Organ zauważył, iż przeprowadzane na podstawie art. 155 K.p.a. przez Organ I instancji postępowanie w sprawie zmian ostatecznej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, jest samodzielnym postępowaniem o charakterze nadzwyczajnym. Przedmiotem postępowania w tym trybie jest nowa sprawa administracyjna czyli decyzja po jej zmianie, która może doprowadzić do zmiany ukształtowanych w decyzji zmienianej praw i obowiązków, a zatem nie można w tym przepisie upatrywać środka zmierzającego do ponownego rozpoznania sprawy zakończonej ostateczną decyzją administracyjną w kolejnej instancji.

W związku z tym Kolegium podniosło, iż nie może oceniać poprawności wcześniej wydanej przez Wójta Gminy decyzji z dnia [...] r. lecz tylko skontrolować decyzję wydaną w dniu [...] r.

Organy obu instancji uznały, iż wprowadzona zmiana, polegająca na zwiększeniu średnicy rotora z [...] m, spowoduje wzrost obszaru omiatania łopaty o 1 metr w każdą stronę, jednakże wysokość całkowita przy górnym ustawieniu łopaty pozostanie bez zmian. Wprowadzona zmiana nie wpłynie także na maksymalną moc akustyczną, pozostanie na ustalonym pierwotnie poziomie [...]. Stwierdzono, iż zmiana spowoduje ogólnie proporcjonalnie wzrost śmiertelności ptaków, jednakże z uwagi na brak istotnych zagrożeń dla gatunków kluczowych, zwiększenie średnicy rotora nie spowoduje wzrostu realnych zagrożeń dla awiofauny. Organ I instancji za wiarygodne i kompletne uznał i przyjął przedłożone w ramach przedmiotowego postępowania opinie chiropterologa i ornitologa. Uwzględniając stanowiska organów opiniujących oraz złożonego w postępowaniu głównym raportu o odziaływaniu planowanego przedsięwzięcia na środowisko wraz z jego uzupełnieniami Wójt Gminy stwierdził, że wnioskowana zmiana parametru technicznego elektrowni nie będzie powodowała zwiększenia oddziaływania planowanej inwestycji na środowisko, nie spowoduje dodatkowych zagrożeń, jak i nie spowoduje poszerzenia obszaru objętego decyzją z dnia [...] r. Ponadto wskazano, iż planowane przedsięwzięcie nie będzie negatywnie oddziaływać na obszary o których mowa w art. 63 ust. 1 pkt 2 lit. a, c, d, i u.i.o.ś. Przedmiotowa inwestycja zlokalizowana jest poza granicami obszarów objętych programem. Najbliżej usytuowany jest specjalny obszar ochrony siedlisk pn." (kod [...]), zatwierdzony jako obszar mający znaczenie dla Wspólnoty, zgodnie z decyzja Komisji Europejskiej 201 1/64/UE z dnia 10 stycznia 2011 r" (....) zlokalizowany jest w odległości ok. 1,4 km na południowy - zachód od granicy oddziaływania inwestycji. Kolegium podzieliło w całości argumentację Organu I instancji.

Za chybione Kolegium uznało także uwagi Skarżącej, co do właściwości Organu I instancji do wydania decyzji w tej sprawie z uwagi na konflikt interesów.

11. Niezadowolona z treści rozstrzygnięcia Skarżąca wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.

Wskazała w uzasadnieniu, że Kolegium w sposób błędny podeszło do rozpoznania wniesionego odwołania, pomijając stan prawny obowiązujący po dniu [...] r. Zmiana decyzji administracyjnej w sensie prawnym, w ocenie Skarżącej jest nową decyzją, którą prowadzi się w nowym postępowaniu administracyjnym i przy jej wydawaniu organ, zgodnie z art. 6 K.p.a. ma obowiązek przestrzegania prawa obowiązującego w dniu jej wydawania.

Tymczasem, jak wskazała Skarżąca, Kolegium w ogóle nie odniosło się do tego, że w dniu [...] r. weszła w życie ustawa z dnia 20 maja 2016 r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych (ustawa odległościowa), która dokonała zmiany zasad lokalizowania elektrowni wiatrowych na lądzie. Organy obu instancji miały prawny obowiązek uwzględnienia min. kryterium minimalnej odległości od zabudowy mieszkaniowej oraz niektórych form ochrony przyrody wynikających z przepisu art. 4 ustawy odległościowej. Przy elektrowniach wiatrowych, które planuje budować Inwestor w gminie o wysokości maksymalnej do [...] m, Organy obu instancji, w ocenie Skarżącej, miały prawny obowiązek uwzględnienia wymogu minimalnej odległości wynikającej z przepisów prawa materialnego i ustalenia, czy planowane obiekty spełniają te kryterium. Jak podniosła Skarżąca, zmiana parametrów technicznych elektrowni wiatrowych (długość wirnika oraz długość śmigieł), nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia, jeśli przedsięwzięcie nie spełnia wymogu minimalnej odległości od zabudowy mieszkalnej, która w tej konkretnej lokalizacji wynosi [...] m oraz wymogu minimalnej odległości od obszaru " " (położony w odległości ok. [...] km od najbliższej elektrowni wiatrowej).

Skarżąca wskazała, że o tym, że planowane przedsięwzięcie nie spełnia wymogów ustawowych Organ I instancji nie mógł nie wiedzieć, gdyż w tabeli nr 2 pisma Inwestora z dnia [...] r. wskazano odległości elektrowni wiatrowych od zabudowy mieszkaniowej, gdzie wszystkie planowane elektrownie znajdują się w odległości poniżej [...]m.

Tym samym, wydając decyzję w dniu [...] r., Wójt Gminy w rażący sposób naruszył przepisy art. 6, art. 7 i art. 8 K.p.a. w związku z art. 4 ustawy odległościowej, gdyż jak podniosła Skarżąca, wydał decyzję bez uwzględnienia przepisów prawa materialnego wskazujących minimalną odległość elektrowni wiatrowych od zabudowy mieszkaniowej i terenów chronionych.

Także Kolegium rozpoznając sprawę uchybiło obowiązkowi uchylenia decyzji naruszającej prawo i wydania samodzielnego rozstrzygnięcia w tej sprawie, tj. naruszyło przepisy art. 15 K.p.a. oraz art. 138 § 1 pkt 2) K.p.a., gdyż pominęło przy swoim rozstrzygnięciu obowiązujące w dacie wydawania decyzji przepisy materialne, tj. art. 4 ustawy z dnia 20 maja 2016 r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych.

Jak wskazała Skarżąca, Kolegium w sposób wadliwy odniosło się do zarzutu naruszenia przez Wójta Gminy przepisu art. 155 K.p.a. W ocenie Skarżącej nie została spełniona żadna przesłanka wynikająca z przepisu art. 155 K.p.a., gdyż decyzja została wydana z naruszeniem przepisu art. 4 ustawy z dnia 20 maja 2016 r. (brak zachowania minimalnej odległości). Za wydaniem takiej decyzji zmieniającej nie przemawia interes społeczny, gdyż trudno jest wskazać jakąkolwiek korzyść dla społeczeństwa płynącą z energetyki wiatrowej, wyłączając dochody z tego biznesu osiągane przez inwestorów, na które składają się podatnicy. Organ nie wskazał też, by wydanie decyzji zmieniającej przyniosło korzyści interesowi społecznemu, a tym samym nie wypełnił on wymogu art. 155 K.p.a. Brak rozpoznania tego zarzutu oznacza, że Kolegium uchybiło przepisowi art. 15 K.p.a. oraz art. 138 § 1 pkt 2) K.p.a., gdyż należało decyzję Organu I instancji uchylić z powodu braku spełnienia przesłanek wynikających z przepisu art. 155 K.p.a.

12. W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga nie jest zasadna.

13. Stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. – zwanej dalej: "p.p.s.a.")

- sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności

z prawem. W związku z tym, w celu wyeliminowania z obrotu prawnego aktu wydanego przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub ustalenie, że akt taki dotknięty jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a.).

Kompetencja kontrolna sądu administracyjnego sprowadza się zatem do oceny legalności działania organu administracji na trzech płaszczyznach: a) oceny zgodności działania z prawem materialnym, b) dochowania wymaganej prawem procedury, c) respektowania reguł określonych w przepisach ustrojowych (por. A. K., Prawo do sądu jako gwarancja ochrony praw człowieka w sprawach administracyjnych [w:] Podstawowe prawa jednostki i ich sądowa ochrona, Warszawa 1997, s. 231).

Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Badając rozpoznawaną sprawę w tak zakreślonej kognicji, Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja, jak i decyzja ją poprzedzająca nie naruszają prawa w stopniu, który uzasadniałby ich wyeliminowanie z obiegu prawnego.

14. Na wstępie wywodu należy nakreślić ramy prawne sprawy.

W myśl art. 71 ust. 2 u.i.o.ś., uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagane dla: 1) przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko; 2) przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.

W rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, stanowiącym przepis szczególny, wydanym na podstawie art. 60 u.i.o.ś., wyszczególniono te dwa rodzaje przedsięwzięć. Dla nich, zgodnie z przepisami art. 59 ust. 1 oraz art. 61 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 u.i.o.ś., przeprowadza się ocenę oddziaływania w ramach postępowania prowadzącego do wydania środowiskowych uwarunkowaniach. Przy czym dla przedsięwzięć zawsze znacząco oddziałujących na środowisko, przeprowadzenie oceny jest obligatoryjne, zaś dla przedsięwzięć potencjalnie znacząco oddziałujących na środowisko, obowiązek przeprowadzenia oceny stwierdza organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach w drodze postanowienia, wydawanego zgodnie z art. 63 ust. 1 u.i.o.ś. Wydanie tego postanowienia poprzedzone musi być zasięgnięciem opinii organów współdziałających, do których zalicza się regionalnego dyrektora ochrony środowiska oraz państwowego powiatowego inspektora sanitarnego, co wynika z art. 64 ust. 1 i art. 78 ust. 1 pkt 2 u.i.o.ś.

Zgodnie z art. 87 u.i.o.ś., przepisy działu V pn. "Ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz na obszar" (art. 59 - art. 103) oraz działu VI pn. "Postępowanie w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko", stosuje się odpowiednio w przypadku zmiany decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Przepis art. 155 K.p.a. stosuje się odpowiednio, z zastrzeżeniem, że zgodę wyraża wyłącznie strona, która złożyła wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, lub podmiot, na rzecz którego została przeniesiona taka decyzja.

Zgodnie natomiast z art. 155 K.p.a. decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony.

Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy odległościowej, odległość, w której mogą być lokalizowane i budowane:

1) elektrownia wiatrowa - od budynku mieszkalnego albo budynku o funkcji mieszanej, w skład której wchodzi funkcja mieszkaniowa, oraz

2) budynek mieszkalny albo budynek o funkcji mieszanej, w skład której wchodzi funkcja mieszkaniowa - od elektrowni wiatrowej

- jest równa lub większa od dziesięciokrotności wysokości elektrowni wiatrowej mierzonej od poziomu gruntu do najwyższego punktu budowli, wliczając elementy techniczne, w szczególności wirnik wraz z łopatami (całkowita wysokość elektrowni wiatrowej).

Z art. 15 ust. 3 ustawy odległościowej wynika, że organ prowadzący postępowanie w sprawie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach odmawia zgody na realizację przedsięwzięcia, jeżeli ta inwestycja nie spełnia wymogów, o których mowa w art. 4 ustawy odległościowej.

15. Jak wskazuje się w doktrynie, w celu uniknięcia wątpliwości interpretacyjnych co do tego, kiedy występuje konieczność ponownego przeprowadzania postępowania wyjaśniającego oraz jaki jest zakres udziału społeczeństwa (jeżeli jest on wymagany) i współdziałania pomiędzy organami w związku ze zmianami w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, w art. 87 ustawy określono, że przepisy działu poświęconego wydawaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach stosuje się również do zmiany decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (tak K. G., komentarz do art. 87 u.i.o.ś., w: Komentarz do ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, LEX 2013).

Jak wskazuje komentator, instytucja zmiany decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach ma charakter procesowy i nie może być przeprowadzana w oderwaniu od postanowień art. 155 K.p.a., stanowiącego procesową podstawę zmian każdej decyzji administracyjnej. Ponieważ zaś art. 87 u.i.o.ś. ograniczył zakres jego obowiązywania tylko w zakresie konieczności uzyskiwania zgody na zmianę decyzji innych stron uczestniczących, to prima facie w pozostałym zakresie znajduje on zastosowanie. W praktyce administracyjnej przyjmuje się jednak, że "Stosując przepis art. 87 ustawy z 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko do zmiany decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia (wydanej na podstawie przepisów p.o.ś.) – w świetle art. 8 ustawy z 2010 r. o zmianie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko – trzeba pominąć ugruntowany pogląd orzecznictwa sądowoadministracyjnego, zgodnie z którym zmiana ostatecznej decyzji administracyjnej na mocy art. 155 K.p.a. jest dopuszczalna tylko wtedy, gdy obowiązują przepisy prawne, na których podstawie decyzja została wydana.

W świetle treści art. 87 zd. 1 u.i.o.ś. należy pominąć z kolei zasadę, że organ administracji orzekający na podstawie art. 155 K.p.a. przeprowadza kontrolę wydanej decyzji ostatecznej wyłącznie z jednego punktu widzenia – tj. badając, czy za jej zmianą lub uchyleniem przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony, nie jest bowiem uprawniony do ponownego merytorycznego rozpatrywania sprawy, gdyż w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 155 K.p.a. nie stosuje się przepisów prawa materialnego" (por. decyzja SKO z dnia 10 listopada 2010 r., SKO 4136/30/10, OwSS 2011, nr 1, s. 36).

Ze stanowiskiem takim zgadza się komentator, podziela je także Sąd w składzie orzekającym. Skoro bowiem zmiana decyzji musi być poprzedzona np. oceną oddziaływania na środowisko (jeżeli jest ona wymagana), to znaczy, że organ wydający decyzję zmieniającą uwarunkowania środowiskowe realizacji przedsięwzięcia przeprowadza ponowne merytoryczne postępowanie.

W związku z tym swoboda jego działania jest dużo szersza, choć nie wolno pomijać, że zdeterminowana wnioskiem strony, niż wynikałoby to tylko z art. 155 K.p.a.

16. Przenosząc powyższe na grunt tej sprawy wskazać należy, iż skarga opiera się na założeniu, że zmiana ostatecznej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, w stanie faktycznym sprawy, z uwagi na wejście w życie ustawy z dnia 20 maja 2016 r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych (ustawy odległościowej), jest niedopuszczalna. Założenie to jest jednak błędne i rację w tej materii należy przyznać Organom.

Przypomnieć w sprawie należy, iż Wójt Gminy, postanowieniem z dnia [...] r., wydanym po zasięgnięciu opinii RDOŚ, wyrażonej pismem z dnia [...] i wobec braku sprzeciwu PPIS, stwierdził, iż dla wnioskowanej zmiany ostatecznej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach w zakresie parametrów odnoszących się do długości łopat wirnika nie istnieje konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. To z kolei przesądza o konieczności delimitacji pola sprawy jedynie do wniosku Inwestora.

W tym kontekście uwzględnienia wymaga w szczególności, na co zwrócono uwagę powyżej, że wnioskodawca, który ubiega się o zmianę decyzji środowiskowej, swoim wnioskiem zakreśla także zakres postępowania o zmianę, czym determinuje przedmiot tego postępowania. Innymi słowy, w zakresie, w jakim wnioskodawca nie wnosi o zmianę decyzji, ostateczna decyzja nie może ulec zmianie.

Okoliczność ta ma istotne znaczenie w sprawie, w której jak wynika z jej akt, Inwestor nie ubiegał się o zmianę decyzji w zakresie lokalizacji przedsięwzięcia, która to lokalizacja została określona w ostatecznej decyzji Wójta Gminy z dnia [...]r. Co więcej, na lokalizację wież elektrowni wiatrowej w danym miejscu w terenie zgoda została już wyrażona w decyzji z dnia [...] r. i miejsce dozwolonej lokalizacji nie uległo zmianie na mocy decyzji zmieniającej. Kwestia ta nie była w ogóle przedmiotem niniejszego postępowania, a w konsekwencji w niniejszej sprawie nie miały zastosowania normy odległościowe wynikające z ustawy odległościowej.

17. Kolejnym argumentem przemawiającym za przyznaniem racji Organom obu instancji niech będzie konstatacja, że z ustawy odległościowej nie wynika absolutny zakaz zmian decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.

Z art. 15 ust. 3 tej ustawy wynika jedynie, że organ prowadzący postępowanie w sprawie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach odmawia zgody na realizację przedsięwzięcia, jeżeli ta inwestycja nie spełnia wymogów, o których mowa w art. 4 ustawy odległościowej. Uwypuklić zatem wypada, że norma wyrażona w tym przepisie wyraźnie odnosi się jedynie do odmowy zgody na realizację przedsięwzięcia, nie obejmując jednocześnie takich przedsięwzięć, co do których zgoda na ich realizację została już wydana.

W szczególności uznać należy, iż przepis ten nie może dotyczyć sytuacji zmiany decyzji w zakresie, w jakim nie ulega zmianie lokalizacja przedsięwzięcia, co wymagałoby dokonania analiz odległościowych na podstawie nowych regulacji. Dokonując wykładni językowej wskazanego przepisu wskazać należy, iż art. 15 ust. 3 ustawy odległościowej zakazuje wydawania nowych decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizacje przedsięwzięcia, które nie spełnia wymogów odległościowych, ale jednocześnie nie zakazuje zmiany wcześniejszych zgód w zakresie, w jakim nie dochodzi do zmian odległościowych.

18. Prawidłowo zatem Organy obu instancji uznały, iż wydanie decyzji zmieniającej nie wpływa na zmianę odległości przedsięwzięcia od miejsc, które obecnie są chronione na podstawie art. 4 ustawy odległościowej i w konsekwencji prawidłowo nie stosowały w sprawie art. 4 ustawy odległościowej. Przepis ten, jak podniesiono wyżej, służy do określenia dopuszczalnego miejsca lokalizacji elektrowni wiatrowych. Parametr ten w niniejszej sprawie pozostawał poza przedmiotem postępowania, Inwestor bowiem nie wnosił o zmianę granic miejsca lokalizacji przedsięwzięcia.

Należy bowiem zauważyć, że dotychczasowa decyzja z dnia [...] r. przewiduje, że przedsięwzięcie jest zlokalizowane na działkach ewidencyjnych określonych w tej decyzji oraz w karcie informacyjnej przedsięwzięcia. Określenie to nie uległo zmianie w decyzji zmieniającej z dnia [...] r., w szczególności nie doszło do zmniejszenia odległości przedsięwzięcia od miejsc, które obecnie są chronione na podstawie ustawy odległościowej.

Na podstawie dotychczasowej decyzji z dnia [...] r. elektrownie wiatrowe mogą zostać zlokalizowane w granicach działek ewidencyjnych wskazanych w pkt 3.15 decyzji, przy uwzględnieniu dodatkowych parametrów odległościowych wynikających z pkt 3.18 oraz 3.19 decyzji. Decyzja określa więc granice, w obrębie których mogą być zlokalizowane wieże elektrowni oraz rotory (tj. wirnik wraz z łopatami). W odniesieniu do każdej wieży opisanej lokalizacyjnie poprzez podanie numerów działek ewidencyjnym należy także uwzględnić dodatkowe parametry odległościowe wynikających z pkt 3.18 oraz 3.19, a więc odległość [...] m od ściany lasu, a także odległość [...] m przestrzeni wokół szpalerów drzew.

Powyższe granice wyznaczają więc miejsce lokalizacji elektrowni wiatrowych. Tym samym w tych granicach musi mieścić się nie tylko sam fundament wieży, lecz także wirnik wraz łopatami.

Wskazać należy, iż tak określone granice miejsc lokalizacji przedsięwzięcia nie uległy zmianie w decyzji zmieniającej z dnia [...] r. Decyzja ta dokonała jedynie zmiany długości łopaty wirnika o 1 metr. Zmiana tego typu nie powoduje jednak przybliżenia lokalizacji przedsięwzięcia do miejsc, które są obecnie chronione na podstawie ustawy odległościowej. Jeżeli bowiem decyzja zmieniająca powiększyła nawet dopuszczalną długość łopaty wirnika, to nadal na podstawie decyzji zmieniającej całe przedsięwzięcie musi mieścić się w tych samych granicach działek ewidencyjnych oraz zachowywać dodatkowe parametry odległościowe wynikające z pkt 3.18 oraz 3.19 decyzji.

Powiększenie długości wirnika mogłoby powodować co najwyżej konieczność odsunięcia umiejscowienia fundamentów danej wieży elektrowni wiatrowej od granicy poszczególnych działek ewidencyjnych (wewnątrz działek), tak aby zwiększona średnica wirnika nadal wpisywała się w dozwolone dotychczas granice lokalizacji przedsięwzięcia. Tego typu zmiana powoduje jedna jedynie swoistego rodzaju "zawężenie" miejsca dopuszczalnej lokalizacji fundamentów wież elektrowni wiatrowych, jednak bez jakiejkolwiek zmiany pozostają dotychczasowe granice obszaru, w ramach którego dopuszczalne jest zlokalizowanie elektrowni wiatrowych

19. Jak wyjaśniono powyżej, zwiększenie długości łopat wirnika o 1 metr nie może być traktowane jako zmiana odległościowa. Tego typu zmianę można byłoby jedynie traktować jako zmianę zwiększającą parametry użytkowe elektrowni. Zwiększenie parametrów użytkowych elektrowni jest natomiast przedmiotem regulacji art. 12 ustawy odległościowej, który to przepis w niniejszej sprawie również nie znajduje zastosowania.

Zgodnie z brzmieniem tej normy, w przypadku elektrowni wiatrowych użytkowanych w dniu wejścia w życie ustawy, niespełniających wymogów określonych w art. 4, dopuszcza się jedynie przeprowadzenie remontu oraz wykonywanie innych czynności niezbędnych do prawidłowego użytkowania elektrowni, z wyłączeniem działań prowadzących do zwiększenia parametrów użytkowych elektrowni lub zwiększenia jej oddziaływań na środowisko.

Z powyżej przywołanego przepisu wynika, że działania powodujące zwiększenie parametrów użytkowych lub prowadzące do zwiększania oddziaływań na środowisko zostały przez ustawodawcę zakazane wyłącznie w odniesieniu do elektrowni wiatrowych użytkowanych w dniu wejścia w życie ustawy. Tym samym zakaz wynikający z art. 12 ustawy odległościowej nie obowiązuje w przypadku zmian decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, które bez zmiany dotychczasowej lokalizacji prowadzą do zwiększenia parametrów użytkowych elektrowni lub zwiększenia jej oddziaływań na środowisko.

20. W ocenie Sądu nie zasługuje także na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 155 K.p.a. Przepis ten stosowany odpowiednio - zgodnie z art. 87 u.i.o.ś. oraz przy uwzględnieniu zakresu zmiany, która nie obejmowała zmiany lokalizacji przedsięwzięcia (jak wskazano powyżej), pozwalał uznać, że spełniony jest wymów tożsamości sprawy administracyjnej, a także pozostałe przesłanki wskazane w art. 155 K.p.a. Podkreślono, iż niekwestionowanym jest, iż wyrażenie zgody przez stronę w przedmiotowej sprawie ograniczone jest do zgody wnioskodawcy lub podmiotu, na którego została przeniesiona decyzja o środowiskowych; żaden przepis szczególny nie sprzeciwia się również zmianie decyzji, a w szczególności ustawa z dnia 20 maja 2016 r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych nie zawiera w tej kwestii odpowiedniej normy szczególnej.

21. Biorąc pod uwagę powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd skargę oddalił.