Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1014/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2013-09-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6140 Nadanie stopnia i tytułu naukowego oraz potwierdzenie równoznaczności dyplomów, świadectw i tytułów
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 97 § 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 188 i art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Anna Lech (spr.) Sędziowie NSA Joanna Runge – Lissowska del. NSA Jolanta Sikorska Protokolant starszy asystent sędziego Małgorzata Penda po rozpoznaniu w dniu 18 września 2013 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 lutego 2013 r. sygn. akt II SA/Wa 1572/12 w sprawie ze skargi J. T. na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego 1. uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę, 2. zasądza od J. T. na rzecz Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów kwotę 280 (dwieście osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 21 lutego 2013 r., sygn. akt II SA/Wa 1572/12, uchylił decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] maja 2012 r., nr [...], oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] marca 2011 r., nr [...], w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie odmowy zatwierdzenia uchwały o nadaniu stopnia naukowego doktora habilitowanego.

W uzasadnieniu Sąd podał następujący stan sprawy: Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów decyzją z dnia [...] marca 2011 r., nr [...] na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., umorzyła postępowanie w sprawie wniosku J. T. z dnia 16 grudnia 2010 r. o podjęcie działań w celu usunięcia "wadliwej decyzji CK" o odmowie zatwierdzenia uchwały o nadaniu stopnia naukowego doktora habilitowanego nauk prawnych z uwagi na jego bezprzedmiotowość podnosząc, że Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego przekazał wniosek J. T. wskazując, że tylko Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów jest organem właściwym do przeprowadzenia postępowań nadzwyczajnych.

J. T. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji z uwagi na fakt, że – jego zdaniem – nie ma podstaw do umorzenia postępowania, a należy załatwić jego sprawę zgodnie z wcześniejszymi wnioskami.

Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów decyzją z dnia [...] maja 2011 r. nr [...], na podstawie art. 29 ust 1 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. z 2003 r. nr 65, poz. 595 z późn. zm.), utrzymała w mocy swoją poprzednią decyzję z dnia 28 marca 2011 r. podając, że decyzja Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów odmawiająca zatwierdzenia uchwały o nadaniu stopnia naukowego doktora habilitowanego była już przedmiotem postępowania o stwierdzanie nieważności, a postępowanie w sprawie z wniosku o wznowienie postępowania nadal się toczy.

Na tę decyzję J.T. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc jej o uchylenie.

W odpowiedzi na skargę Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów wniosła o jej oddalenie, a wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne dodała, że pełniąc funkcję centralnego organu administracji jest właściwa w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 21 lutego 2013 r., sygn. akt II SA/Wa 1572/12, uchylając decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] maja 2012 r. oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] marca 2011 r., stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie, jednakże z innych powodów, niż w niej podniesione.

Sąd wskazał, że we wniosku J. T. z dnia [...] grudnia 2010 r., w którym wnosił on o podjęcie działań przewidzianych przepisami kodeksu postępowania administracyjnego w celu usunięcia wadliwej decyzji Centralnej Komisji o odmowie zatwierdzenia uchwały o nadaniu mu stopnia naukowego doktora habilitowanego nauk prawnych, nie wskazał precyzyjnie, jakiego działania organu i w jakim trybie, albo trybach jednocześnie się domaga.

Wobec tego Sąd uznał, że rozpoznając ponownie sprawę zainicjowaną wnioskiem skarżącego J. T. z dnia 16 grudnia 2010 r., Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów w pierwszej kolejności powinna ustalić, co jest przedmiotem jego żądania, w jakim trybie domaga się on wszczęcia postępowania, a dopiero po uzyskaniu stosownych wyjaśnień w tym przedmiocie, przeprowadzi postępowanie zgodnie z wymogami procedury administracyjnej.

Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę kasacyjną złożyła Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono :

1) naruszenie prawa materialnego , to jest art. 29 ust. 1, art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. Nr 65, poz. 595 ze zm.), poprzez przyjęcie, że przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego mają przed Centralną Komisją zastosowanie wprost a nie odpowiednio oraz ustalenia jej kompetencji w przedmiocie uchylania prawomocnych decyzji,

2) naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 132, 134 § 1, 135, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w związku z art. 7, 9, 63 § 2, 64 § 2 k.p.a., przez:

- stwierdzenie, że w niniejszej sprawie doszło do naruszenia procedury administracyjnej obowiązującej Centralną Komisję, która miała istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez nie wezwanie strony do sprecyzowania żądania,

- uznanie, że zostały naruszone prawa strony w tym postępowaniu i gwarancje procesowe obywatela oraz, że decyzja została wydana przedwcześnie,

- nieuwzględnienie w całości zgromadzonego materiału dowodowego, jego błędną ocenę, w tym związania Centralnej Komisji stanowiskiem innego organu (Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego).

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej nie zgodzono się ze stanowiskiem Sądu pierwszej instancji, że organ nie ustalił żądania strony postępowania. Podniesiono, że sprawa awansu naukowego J. T. była już kilkakrotne przedmiotem kontroli dokonanej przez Sądy administracyjne obu instancji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

skarga kasacyjna jest zasadna.

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego określone w art. 183 § 2 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zatem, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.

Na wstępie zgodzić się należy ze skarżącym kasacyjnie organem, że błędne jest stanowisko Sądu pierwszej instancji o tym, że organ ten nie ustalił rzeczywistego żądania strony, czym naruszył jej prawa i gwarancje procesowe. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego wskutek prawidłowego ustalenia żądania strony stwierdzono bowiem, że sprawa z wniosku J. T. dotycząca podjęcia działań w celu usunięcia wadliwej decyzji o odmowie zatwierdzenia uchwały o nadaniu stopnia naukowego doktora habilitowanego nauk prawnych była już przedmiotem rozpoznania.

Przypomnieć należy, że uchwałą Rady Wydziału Prawa, Prawa Kanonicznego i Administracyjnego Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego z dnia 22 czerwca 2004 r. nadano J. T. stopień naukowy doktora habilitowanego nauk prawnych. W dniu 11 lipca 2004 r. Dziekan tegoż wydziału wystąpił do Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów o zatwierdzenie tejże uchwały. Decyzją z dnia 28 lutego 2005 r. Centralna Komisja odmówiła zatwierdzenia tej uchwały, a wnioskiem z dnia 25 kwietnia 2005 r. J. T. wniósł do Centralnej Komisji o ponowne rozpatrzenie sprawy. Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów decyzją z dnia [...] grudnia 2005 r. utrzymała w mocy swoją decyzję z [...] lutego 2005 r. o odmowie zatwierdzenia uchwały. Skarga na decyzję Centralnej Komisji z dnia 19 grudnia 2005 r. o odmowie zatwierdzenia uchwały Rady Wydziału Prawa Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego o nadaniu stopnia doktora habilitowanego została oddalona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 września 2006 r., sygn. akt I SA/Wa 520/06, oraz oddalona została skarga kasacyjna wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 sierpnia 2007 r., sygn. akt I OSK 1187/07 i decyzja uzyskała walor prawomocności.

Należy zauważyć, że sprawa odmowy zatwierdzenia uchwały Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów o nadaniu stopnia naukowego doktora habilitowanego była też przedmiotem postępowań prowadzonych w nadzwyczajnym trybie weryfikacji decyzji.

Podaniem z dnia 13 października 2007 r. J. T. złożył wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną z dnia [...] grudnia 2005 r. z powodu naruszenia prawa materialnego oraz rażącego naruszenia przepisów postępowania o istotnym wpływie na wynik sprawy z wnioskiem o stwierdzenie nieważności tej decyzji, uchylenie w całości lub zmianę przez zatwierdzenie uchwały o nadaniu stopnia naukowego doktora habilitowanego. Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów decyzją dnia [...] listopada 2007 r. odmówiła wznowienia tego postępowania wskazując, że wniosek w tym przedmiocie został złożony po terminie; odmówiono także stwierdzenia nieważności tejże decyzji. Decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r. Centralna Komisja o Spraw Stopni i Tytułów utrzymała w mocy decyzję z dnia [...] listopada 2007 r. Na tę decyzję J. T. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Nadto J. T. pismem z dnia 9 grudnia 2008 r. wniósł o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Postanowieniem z dnia 26 stycznia 2009 r. Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów odmówiła przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. W tym samym dniu J. T. złożył zażalenie na to postanowienie. Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów postanowieniem z dnia [...] marca 2009 r. utrzymała w mocy postanowienie z dnia [...] stycznia 2009 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 13 sierpnia 2009 r., sygn. akt I SA/Wa 577/09, uchylił postanowienie Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] marca 2009 r. oraz poprzedzające je postanowienie z dnia [...] stycznia 2009 r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 23 lutego 2010 r., sygn. akt I OSK 1595/09, oddalił skargę kasacyjną Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów od wskazanego wyżej wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 sierpnia 2009 r. sygn. akt I SA/Wa 577/09.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu skargi na decyzję dnia [...] stycznia 2008 r., wyrokiem z dnia 27 sierpnia 2008r., sygn. akt I SA/Wa 387/08, uchylił decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...] oraz poprzedzającą decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania.

Decyzją z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...], Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów odmówiła wznowienia postępowania w sprawie zakończoną decyzją ostateczną z dnia [...] grudnia 2005 r. (pkt 1) oraz odmówiła stwierdzania nieważności tejże decyzji (pkt 2)

Decyzją z dnia [...] stycznia 2009 r., Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów utrzymała w mocy decyzję z dnia [...] listopada 2008 r. odmawiającą wznowienia postępowania w sprawie zakończoną decyzją ostateczną z dnia [...] grudnia 2005 r. oraz uchyliła decyzję z dnia [...] listopada 2008 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] grudnia 2005 r.

Na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] stycznia 2009r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania J. T. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Wyrokiem z dnia 13 sierpnia 2009 r., sygn. akt I SA/Wa 335/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Centralnej Komisji z dnia [...] stycznia 2009 r. i poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] listopada 2008 r. w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania.

Zarówno postępowanie w sprawie wznowienia postępowania, jak również postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, należą do systemu weryfikacji decyzji na drodze administracyjnej, opartego na zasadzie niekonkurencyjności. Oznacza to, że każdy z trybów nadzwyczajnych ma na celu usunięcie tylko określonego rodzaju wadliwości, a tryby te nie mogą być stosowane zamiennie. Wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności w czasie toczącego się już postępowania w sprawie wznowienia powoduje konieczność zawieszenia postępowania wznowieniowego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. Zastosowanie trybu stwierdzenia nieważności decyzji powoduje bowiem następstwa prawne dalej idące, niż zastosowanie trybu wznowienia postępowania i wobec tego należy dać priorytet pierwszemu z nich.

Wobec tego, zgodnie z wytycznymi Sądu, Centralna Komisja decyzją z dnia [...] listopada 2009 r. odmówiła wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] grudnia 2005 r. wskazując, że rozpatrywanie przez organ zagadnienia dotyczącego stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, poddanej uprzednio kontroli sądu administracyjnego i uznanej za zgodną z prawem, nie jest możliwe.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r., nr [...], Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów utrzymała w mocy decyzję z dnia [...] listopada 2009 r. Na tę decyzję J. T. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę wyrokiem z dnia 15 października 2010 r., sygn. akt I SA/Wa 494/10. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 17 maja 2011 r., sygn. akt I OSK 179/11 oddalił skargę kasacyjną J. T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 października 2010r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] grudnia 2005 r. o odmowie zatwierdzenia uchwały o nadaniu stopnia naukowego doktora habilitowanego.

Postanowieniem z dnia [...] listopada 2009 r. Centralna Komisja zawiesiła postępowanie w sprawie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia [...] grudnia 2005 r. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2010 r. Centralna Komisja utrzymała w mocy swoje postanowienie z dnia [...] listopada 2009r.

Wyrokiem z dnia 15 października 2010 r., sygn. akt I SA/Wa 495/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę J. T. na postanowienie Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] stycznia 2010 r., a Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 17 maja 2011 r., sygn. akt I OSK 180/11, oddalił skargę kasacyjną J. T.

J. T. nie bacząc na to, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 15 października 2010 r., sygn. akt I SA/Wa 494/10 oraz Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 17 maja 2011 r., sygn. akt I OSK 179/11 przesądził, iż organem właściwym do rozpoznania w trybie nadzwyczajnych środków weryfikacji decyzji w sprawie odmowy zatwierdzenia uchwały o nadaniu stopnia naukowego doktora habilitowanego jest Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów, pismami z dnia 21 maja 2010 r. i 16 grudnia 2010 r. wystąpił do Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego w sprawie podjęcia działań przewidzianych przepisami kodeksu postępowania administracyjnego w celu usunięcia "wadliwej decyzji CK" o odmowie zatwierdzenia uchwały o nadaniu stopnia doktora habilitowanego nauk prawnych uznając, że ten organ jest właściwy do załatwienia jego sprawy. Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego początkowo odpowiedział pismem, że nie jest właściwy w sprawie, a następnie postanowieniem z dnia [...] lutego 2011 r. przekazał według właściwości do Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów wniosek J. T. o podjęcie działań przewidzianych przepisami kodeksu postępowania administracyjnego w celu usunięcia "wadliwej decyzji CK" o odmowie zatwierdzenia uchwały o nadaniu stopnia doktora habilitowanego nauk prawnych, jako organowi właściwemu w sprawie. Postanowieniem z dnia [...] marca 2011 r. Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego utrzymał w mocy postanowienie z dnia [...] lutego 2011 r. wskazując, że kwestia właściwości Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów była już przedmiotem orzeczeń sądowych, w których przyjęto, że Komisja ta ma w postępowaniu administracyjnym status ministra (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 maja 2009 r. sygn. akt I OSK 531/08, z dnia 12 grudnia 2008 r., sygn. akt I OSK 838/08 ). Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego wskazał, że oznacza to, iż nie przysługują mu uprawnienia nadzorcze i nie może dokonywać oceny zasadności, ani też poprawności uchwał wydawanych przez Centralną Komisję.

Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów decyzją z dnia [...] marca 2011 r. umorzyła postępowanie z wniosku J. T. z dnia 16 grudnia 2010 r. o podjęcie działań przewidzianych przepisami kodeksu postępowania administracyjnego w celu usunięcia "wadliwej decyzji CK" o odmowie zatwierdzenia uchwały o nadaniu stopnia doktora habilitowanego nauk prawnych ze względu na jego bezprzedmiotowość. Decyzją z dnia [...] maja 2011 r. Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów utrzymała w mocy decyzję z dnia 28 marca 2011 r.

Stwierdzić zatem trzeba, że J. T. wyczerpał możliwości zaskarżenia odmowy zatwierdzenia uchwały o nadaniu stopnia naukowego doktora habilitowanego w trybie zwykłym, jak i w trybie stwierdzenia nieważności.

Natomiast nadal rozpatrywana jest sprawa dotycząca wznowienia postępowania, która została zawieszona do czasu rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia 19 grudnia 2005 r. J. T. we wniosku skierowanym do Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego, a następnie przekazanym do Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów nie wskazał też na żadną inną możliwość weryfikacji decyzji ostatecznej.

Zatem uznać należy, że Sąd pierwszej instancji wadliwie ocenił, iż organ umarzając postępowanie naruszył przepisy prawa procesowego, a więc skarga kasacyjna ma usprawiedliwione podstawy.

W tej sytuacji Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi rozpoznał skargę J. T. skierowaną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 i art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł, jak w sentencji.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 powołanej wyżej ustawy.