Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1632/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-12-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 5
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska (spr.), Sędzia WSA Bogusław Cieśla, , Protokolant specjalista Ewa Sawicka-Bożek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi J. W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2019 r. znak [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej oddala skargę


UZASADNIENIE

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (GINB) decyzją z [...] maja 2019 r. [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania J. W. - utrzymał w mocy decyzję od decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego ([...]WINB) z [...] stycznia 2019 r. nr [...] odmawiającą uchylenia własnej ostatecznej decyzji z [...] października 2012 r. Nr [...] uchylającej decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. Powiat [...] z [...] grudnia 2011 r i na podstawie art. 48 ust. 1 Prawo nakazującej J. W. rozbiórkę budynku garażowego (6,65 x 6,06m) przy ul. N. w K.

Organ wskazał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie prawomocnym wyrokiem z 4 kwietnia 2013 r. II SA/Kr 149/13 oddalił skargę J. W., a Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 12 maja 2015 r. II OSK 1809/13 oddalił skargę kasacyjną J. W. na ww. wyrok.

J. W. 26 czerwca 2013 r. złożył wniosek o legalizację budynku, który na wezwanie organu sprecyzował, jako wniosek o wznowienie postępowania dotyczącego nakazu rozbiórki, na mocy art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., w piśmie z 17 listopada 2015 r. wskazując, że postawą wniosku była okoliczność, że w czerwcu 2013 r. ustały pretensje właścicieli działek sąsiednich w szczególności M. i W. M. oraz M. Ś., co do lokalizacji przebudowanego budynku. Skarżący stwierdził, że wniosek został złożył w terminie. Podniósł, że NSA w wyroku z 12 maja 2015r., sygn. akt II OSK 1809/13 wskazał, że nieuwzględnienie skargi i utrzymanie w mocy decyzji o nakazie rozbiórki spowodowane było brakiem odpowiednich odległości od granicy.

[...] WINB (w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy) postanowieniem z [...] grudnia 2018 r. wznowił postępowanie i wydał opisaną na wstępie decyzję.

Dalej przedstawił zasady postępowania wznowieniowego oraz przybliżył przesłankę z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.

Następnie stwierdził, że wskazana we wniosku okoliczność, że w czerwcu 2013 r. ustały pretensje właścicieli działek sąsiednich co do lokalizacji spornego budynku w granicy z działką nr [...] nie stanowi przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.

Wyjaśnił, że przepis ten może mieć zastosowanie, gdy spełnione są łącznie przesłanki: ujawnione okoliczności faktyczne i dowody, istotne dla sprawy, są istotne i nowe, decyzja jest ostateczna; nowe okoliczności faktyczne, nowe dowody nie były znane organowi, który wydał decyzję.

W tej sprawie nakaz rozbiórki wynikał z faktu, że lokalizacja samowolnie wzniesionego budynku naruszała § 12 ust. 3 pkt 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r., Nr 75, poz. 690 ze zm.) w szczególności określający minimalne odległości od granicy z sąsiednią działką. Nie było zatem podstaw do zastosowania procedury legalizacyjnej .

Zdaniem organu podane okoliczności nie są istotne dla sprawy, bo po ich uwzględnieniu decyzja byłaby taka sama (budynek byłby niezgodny z warunkami technicznymi). Ponadto wskazane przez Wnioskodawcę okoliczności nie istniały w dacie wydania decyzji.

GINB stwierdził zatem, że nie potwierdziło się wystąpienie przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.

Zaznaczył, że [...]WINB błędnie zinterpretował art. 146 § 1 k.p.a. W tej sprawie przesłanka ta nie zachodzi, skoro nie zaistniała przesłanka z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. .

Skargę na powyższą decyzję złożył J. W. zarzucając naruszenie:

- art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, w sytuacji gdy pretensje sąsiadów były jedynym powodem zaniechania legalizacji obiektu. Nadto poprzez zaniechanie zbadania terminu ustania pretensji sąsiadów, skarżący wskazał termin uzyskania wiedzy o powyższym, jednak istotny jest termin rzeczywistego ustania pretensji, który najprawdopodobniej istniał jeszcze przed ostatecznością decyzji (obecnie sąsiedzi współpracują ze skarżącym co do uniknięcia rozbiórki, która jest trwale niewykonalna (art. 156 § 1 pkt 5 KPA), skoro garaż położony jest w środku szeregowej zabudowy gospodarczej.

- art. 154 § 1 - 2 i art. 155 k.p.a. w zw. z art. 48 ust. 2 i 4 Prawo budowlane, poprzez ich błędne niezastosowanie - pomimo wniosku skarżącego wobec sytuacji, iż na zasadzie § 12 ust. 4 pkt 3 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych (t.j. Dz. U. z 2019r., poz. 1065) co dotyczy obecnego brzmienia ustawy (a nie powoływanego przez organ brzmienia wcześniejszego) garaż spełnia wymagane normy prawne do legalizacji (6,06 m długości w granicy, przy istniejącym ograniczeniu 6,5 m, oraz normy prawa miejscowego), uzasadnionej także słusznym interesem strony skoro w tym kształcie funkcjonuje ponad 20 lat (fundamenty z czasów II wojnie światowej) - obecnie nie istnieją pretensje sąsiadów, a nakaz jest niewykonalny (skarżący wniósł o przeprowadzenie wizji lokalnej w tym zakresie)

Kilkukrotnie odmówiono bowiem skarżącemu wykonania rozbiórki, wskazując na konieczność uzyskania zezwoleń na rozbiórkę kolejnych obiektów (których skarżący - jako zgodnych z prawem - nie chce likwidować) w zabudowie szeregowej. Stąd zachodzi trwała przeszkoda.

Rozważana jest też obecnie sprzedaż przez sąsiadów wycinka gruntu, niezbędnego dla zaspokojenia ambicji organów państwowych, przy jednoznacznej służbie na rzecz formalizmu a nie na rzecz obywateli; zwłaszcza, iż w aktach zalegają opinie o wykonaniu garażu zgodnie ze sztuką budowlaną i w sposób niezagrażający bezpieczeństwu, a zabudowa dotyczy wyłącznie relacji sąsiedzkich.

• art. 7, art. 7b, art. 8 § 1 i 2, art. 12 § 1 i 2 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 i 81a § 1 k.p.a. poprzez niezasadne odmówienie uchylenia decyzji w trybie art. 154 — 155 k.p.a. lub w trybie wzniowieniowym, przy przyjęciu nieproporcjonalnych rozwiązań prawnych, niebudzących zaufania do państwa prawa i administracji; skoro sprawa dotyczy relacji międzysąsiedzkich; a sąsiedzi chcą pomóc skarżącemu w zmianie decyzji rozbiórkowej (niemalże w każdy możliwy sposób); pomimo, iż garaż - w świetle obecnego § 12 ust. 4 pkt 3 spełnia wymogi prawne i możliwą jest jego legalizacja. Organy niesłusznie pominęły, iż nadbudowa (remont) garażu poczyniono na fundamentach i strukturach budynku, istniejącego na długo przed wejściem w życie rozporządzenia, zaś wątpliwości w stosowaniu przepisów prawa winny być interpretowane na korzyść strony

• art. 107 § 3 k.p.a. poprzez lakoniczność uzasadnienia i nieprzejrzyste wyjaśnienie przyczyn nieuwzględnienia wniosku w trybie art. 154 - 155 k.p.a., wobec zmiany przepisów technicznych i stosunków sąsiedzkich, wpływających na słuszny interes skarżącego i możliwość legalizacji. Organ błędnie odniósł się jedynie do terminu i "istotności" ustania pretensji sąsiedzkich, a błędnie wskazał, że garaż nie spełnia także obecnie § 12 rozporządzenia, co wobec zmiany przepisu nie jest prawdą.

Skarżący wniósł m.in. o uchylenie decyzji organów obu instancji.

W uzasadnieniu skarżący powtórzył argumentację przedstawioną w zarzutach.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Wojewódzki Sąd Administracyjny ocenia zaskarżony akt administracyjny z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, obowiązującymi w dacie jego wydania.

W świetle powyższych kryteriów skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Przedstawienie przyczyn, jakie stanowiły podstawę takiej oceny Sądu, rozpocząć należy od przypomnienia, że postępowanie w niniejszej sprawie toczyło się w trybie wznowienia postępowania, to jest w jednym z nadzwyczajnych trybów postępowania administracyjnego, który zmierza do weryfikacji decyzji ostatecznej. W tym znaczeniu jest to postępowanie stanowiące zaprzeczenie zasady trwałości decyzji administracyjnej, wynikającej z art. 16 k.p.a. wyrażającej się w tym, że decyzje te obowiązują tak długo, jak długo nie zostaną uchylone lub zmienione przez nową decyzję.

Celem postępowania wznowieniowego jest zbadanie, czy postępowanie poprzedzające wydanie kwestionowanej decyzji ostatecznej, dotknięte jest kwalifikowanymi wadami prawnymi, wymienionymi enumeratywnie w art. 145 § 1 k.p.a., a w wypadku pozytywnych ustaleń - wydanie nowej decyzji rozstrzygającej sprawę co do jej istoty (art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a.).

Podkreślić trzeba, że ze względu na nadzwyczajny charakter tego trybu przesłanki wznowienia postępowania nie mogą być interpretowane rozszerzająco (por. wyrok NSA z 19 października 2010 r., sygn. akt II GSK 889/09 – CBOSA).

Z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. powołanego we wniosku przez skarżącego, jako podstawa wznowienia postępowania wynika, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję.

Tym samym, aby uchylić decyzję dotychczasową należy wykazać, że wyszły na jaw: istotne dla sprawy - nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody - istniejące w dniu wydania decyzji - nieznane organowi, który wydawał decyzję ostateczną. Okoliczność, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., powinna być zatem nie tylko nowa, ale też istotna dla sprawy, ma istnieć w dacie wydawania decyzji oraz być nieznana organowi wydającemu decyzję.

Wyjaśnić przy tym trzeba, że nową okolicznością istotną dla sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. może być tylko taka okoliczność, która mogła mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie, czyli mogła spowodować, że we wznowionym postępowaniu zapadłaby co do istoty decyzja odmienna od decyzji dotychczasowej (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 kwietnia 2018 r. sygn. akt II OSK 1631/16 - CBOSA).

Wskazywana natomiast we wniosku o wznowienie postępowania późniejsza zmiana stanowiska sąsiadów i zgoda na usytuowanie spornego budynku garażowego w dotychczasowej lokalizacji nie mogła i nie miała istotnego wpływu na wynik sprawy. Wbrew bowiem twierdzeniom strony jedyną przeszkodą w legalizacji tego obiektu nie był brak zgody sąsiadów, jak błędnie wywodził skarżący, ale jego położenie niezgodnie z odległościami określonymi w § 12 ust. 3 pkt 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r., Nr 75, poz. 690 ze zm.). Przepis ten wskazywał bowiem w zabudowie jednorodzinnej, uwzględniając przepisy odrębne oraz zawarte w § 13, 60 i 271-273, dopuszcza się: sytuowanie budynku gospodarczego i garażu o długości mniejszej niż 5,5 m i o wysokości mniejszej niż 3 m bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną lub w odległości nie mniejszej niż 1,5 m ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych".

Z tej przyczyny, obiekt położony bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną nie mógł zostać zalegalizowany. Wobec niespełnienia przesłanek z art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego organy nadzoru budowlanego zobowiązane były do wydania nakazu rozbiórki.

W ustalonym stanie faktycznym oczywiste jest również, że okoliczności, na które powołuje się skarżący, nie istniały w dacie wydania decyzji ostatecznej.

Podsumowując, stwierdzić należy, że uznanie okoliczności faktycznych, szczegółowo badanych i ocenianych przez organ administracji, za niewystarczające do wydania we wznowionym postępowaniu odmiennej decyzji, prowadziło do wniosku, że nie zostały spełnione przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.

Pozostałe zarzuty skargi pozostawały bez wpływu na rozstrzygnięcie.

Skarżący pomija, że uruchomił ww. wnioskiem postępowanie wznowieniowe. W takim też przedmiocie i zakresie było ono prowadzone w niniejszej sprawie, co w konsekwencji oznacza, że organy nie mogły oceniać decyzji ostatecznej w innych trybach nadzwyczajnych tj. na podstawie art. 154 i 155 k.p.a – jak tego domagał się skarżących. Są to bowiem odrębne, oparte na innych przesłankach, postępowania nadzwyczajne.

Z tych samych przyczyn, na uwzględnienie nie zasługiwał zarzut skargi dotyczący niewykonalności decyzji (art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a.), skoro stanowi on podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji, a więc może być podnoszony wyłącznie w postępowaniu toczącym się w tym przedmiocie.

Skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest zarzutów, które należałoby wziąć pod uwagę z urzędu - skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz.U z 2018r., poz. 1302 ze zm.).