Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1187/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-10-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 11  ust. 4
journal: Dz.U. 2003 nr 153 poz 1503
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska Sędziowie WSA Sławomir Antoniuk Ewa Grochowska – Jung (spr.) Protokolant starszy referent Marcin Borkowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 października 2012 r. sprawy ze skargi G. P. na decyzję [...] Banku [...] S. A. w W. z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia informacji publicznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] 2. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości 3. zasądza od [...] Banku [...] SA. w W. na rzecz G. P. kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

W dniu [...] grudnia 2010 r. G. P. zwrócił się do Banku [...] z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej w postaci przesłania kserokopii wszystkich faktur VAT, wystawionych przez C. Sp. z o. o. z siedzibą w W., w okresie od [...] stycznia 2008 r. do dnia otrzymania niniejszego wniosku, wraz z informacją, czy faktury zostały zaakceptowane i zapłacone przez Bank [...].

W zwiazku z brakiem odpowiedzi, w dniu [...] stycznia 2011 r. G. P. wezwał Bank do usunięcia bezczynności.

W dniu [...] lutego 2011 r. Bank przekazał G. P. żądane przez niego kserokopie faktur i oświadczył, że faktury te zostały przez Bank zaakceptowane i zapłacone. Nadto w piśmie Bank poinformował, iż zgodnie z art. 2 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej z dnia 6 września 2001 r., prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych. Z uwagi na powyższe, z ww. faktur zostały usunięte informacje chronione tajemnicą przedsiębiorstwa, o której mowa w art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji.

W związku z powyższym, G. P. wystosował do Banku pismo z dnia [...] lutego 2011 r. Jak wynika z treści tego pisma, skarżący potraktował pismo Banku z dnia [...] lutego 2011 r. jako decyzję i wskazując na zakreślenie niektórych danych, zawartych w przesłanych fakturach, wniósł o uzupełnienie otrzymanej informacji o następujące elementy wymagane ustawą o dostępie do informacji publicznej (art. 12), to jest o dane określające tożsamość osoby, która wytworzyła informację lub odpowiada za treść informacji oraz dane określające tożsamość osoby, która udostępniła informację. Wniósł również o uzupełnienie otrzymanej informacji o następujące elementy wymagane ustawą (art. 16), to jest o imiona, nazwiska oraz funkcje osób, które zajęły stanowisko w toku postępowania o udostępnienie informacji, a także o oznaczenie podmiotów, ze względu na których dobra (o których mowa w art. 5 ust. 2) wydano decyzję o odmowie udostępnienia informacji.

W odpowiedzi na to pismo, Bank pismem z dnia [...] marca 2011 r. poinformował G. P., że w dniu [...] lutego 2011 r. udzielił mu wszystkich informacji, zaś pismo Banku w tej materii z dnia [...] lutego 2011 r. nie jest decyzją. Nadto ponownie Bank przesłał G. P. kserokopie interesujących go faktur, zaciemniając w nich kwoty oraz numer rachunku bankowego wystawcy faktur.

Następnie G. P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność powyższego Banku, w zakresie nieprawidłowego udostępnienia informacji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 11 sierpnia 2011 r., sygn. akt II SAB/Wa 166/11 zobowiązał Bank do rozpoznania wniosku G. P. z dnia [...] grudnia 2010 r. w zakresie nieudostępnionych danych zawartych w kopiach faktur VAT w terminie 14 dni od daty uprawomocnienia się niniejszego wyroku, w pozostałym zakresie skargę oddalił. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że żądane przez skarżącego informacje są informacjami publicznymi w rozumieniu art. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. nr 112, poz. 1198 ze zm.). Sąd zauważył również, że Bank przesłał wnioskodawcy kserokopie faktur, jednakże poprzez zaciemnienie w nich numeru rachunku bankowego wystawcy faktur oraz wyszczególnionych kwot, udostępniona wnioskodawcy informacja jest niepełna. Tymczasem zgodnie z treścią art. 16 ustawy o dostępie do informacji publicznej, w takiej sytuacji podmiot posiadający daną informacje powinien wydać stosowną decyzję, w uzasadnieniu której wskaże w pełni przyczyny odmowy udzielenia informacji publicznej. W tym też zakresie skarga jest zasadna. Zatem Bank [...] powinien ponownie rozpatrzeć sprawę w zakresie udzielenia informacji publicznej w części danych nieudostępnionych skarżącemu, a zawartych w przekazanych mu fakturach.

W dniu [...] kwietnia 2012 r. Bank [...] wydał decyzję nr [...], w której odmówił udostępnienia wnioskodawcy żądanej informacji publicznej w zakresie szerszym, niż uczyniono to w piśmie z dnia [...] marca 2011 r. Bank stwierdził, że żądane przez wnioskodawcę dokumenty w części nieudostępnionej zawierają informacje związane z działaniami C. Sp. z o.o. z siedzibą w W., a które stosowanie do art. 11 ust 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (tekst jednolity Dz. U. z 2003 r., nr 153, poz.1503 ze zm.) stanowią tajemnice przedsiębiorcy.

W wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy G. P. zarzucił Bankowi, że usunięte informacje, wbrew twierdzeniu organu, nie stanowią niczyjej tajemnicy przedsiębiorstwa.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy Bank [...] wydał w dniu [...] maja 2012 r. decyzję nr [...], którą utrzymał swoją wcześniejszą decyzję. Wskazał, że żądane dokumenty zawierają informacje związane z działaniami C. Sp. z o.o. z siedzibą w W. i stanowią one tajemnicę przedsiębiorcy. Dlatego też odmówił podania wnioskodawcy wysokości stawek, po jakich Spółka świadczy na rzecz Banku [...]. Podanie ich do wiadomości osobom trzecim spowodować może dążenie innych kontrahentów Spółki do zmiany ustalonych z nimi stawek. Natomiast numer rachunku bankowego Spółki znany jest tylko pracownikom i kooperantom Spółki. Bez wykazania się interesem prawnym nie jest nikomu udzielany. Nie podano go też na jej stronach internetowych.

W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie G. P. wniósł o jej uchylenie i nakazanie udostępnienia informacji w żądanym zakresie.

W odpowiedzi na skargę Bank [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując zajęte wcześniej stanowisko.

Na rozprawie w dniu [...] października 2012 r. skarżący złożył do akt kopię pisma C. z dnia [...] października 2007 r., skierowanego do Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz kopię pisma Banku [...] z dnia [...] września 2007 r., a także kopię wyroku Sądu Rejonowego W. z dnia [...] listopada 2008 roku, sygn. akt [...], wskazując, że informacje odnośnie nr konta oraz obowiązujących stawek kosztów były ujawniane przez C. w postępowaniach przetargowych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Skarga G. P. analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie, choć nie wszystkie podniesione w niej zarzuty są trafne.

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej w art. 61 ust. 1 stanowi, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu (ust. 2). Ograniczenie prawa, o którym mowa w ust. 1 i 2, może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (ust. 3).

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. nr 112, poz. 1198 ze zm.) służy realizacji konstytucyjnego prawa dostępu do wiedzy na temat funkcjonowania organów władzy publicznej. Używając w art. 2 ust. 1 pojęcia "każdemu", ustawodawca precyzuje zastrzeżone w Konstytucji obywatelskie uprawnienie, wskazując, że każdy może z niego skorzystać na określonych w tej ustawie zasadach. Przy czym owo "każdy" należy rozumieć jako każdy człowiek (osoba fizyczna) lub podmiot prawa prywatnego. Ustawa ta reguluje zasady i tryb dostępu do informacji, mających walor informacji publicznych, wskazuje, w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu oraz kiedy żądane przez wnioskodawcę informacje nie mogą zostać udostępnione. Oczywiście ustawa znajduje zastosowanie jedynie w sytuacjach, gdy spełniony jest jej zakres podmiotowy i przedmiotowy.

W rozpoznawanej sprawie istotnie został spełniony zakres podmiotowy i przedmiotowy stosowania ustawy. Powyższe kwestie zostały bowiem przesądzone wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 sierpnia 2011 r., sygn. akt II SAB/Wa 166/11, w którym Sąd wskazał, że Bank [...] jest podmiotem obowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, natomiast żądane informacje mają charakter informacji publicznych.

Natomiast sporna jest kwestia zasadności odmowy udostępnienia żądanej informacji publicznej.

W myśl art. 5 cytowanej ustawy, prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych (ust. 1). Prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz w przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa (ust. 2).

W niniejszej sprawie Bank, odmawiając udostępnienia wnioskodawcy faktur z ujawnieniem wysokości stawek po jakich Spółka świadczy na rzecz Banku konsultacje [...] oraz numeru rachunku bankowego Spółki, powołał się na tajemnicę przedsiębiorcy.

Zgodnie z art. 11 ust 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (tekst jednolity Dz. U. z 2003 r., nr 153, poz.1503 ze zm.), przez tajemnicę przedsiębiorstwa rozumie się nieujawnione do wiadomości publicznej informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności.

Z powyższego powyżej przepisu wynika, że aby dana informacja podlegała ochronie na podstawie art. 11 ustawy – stanowiła tajemnicę przedsiębiorstwa, musi spełniać warunki: a) poufności, b) braku ujawnienia, c) zabezpieczenia informacji.

Bliższa analiza wskazanych powyżej elementów uprawnia do twierdzenia, że w zasadzie powyższe przesłanki da się sprowadzić do jednego wspólnego mianownika, tj. poufności. Jeżeli bowiem przedsiębiorca nie podjął działań w celu zabezpieczenia poufności, to informacja nie jest poufna, skoro każdy może mieć do niej dostęp. Nie może być bowiem poufna informacja, co do której nie podjęto żadnych środków w celu zabezpieczenia jej poufności; informacja "ujawniona do wiadomości publicznej" nie może być poufna, nawet gdyby podjęto środki dla zabezpieczenia jej poufności na podstawie mylnego przekonania, że jest chroniona przez ustawę jako tajemnica przedsiębiorstwa. Jeżeli informacja jest powszechnie dostępna i w żaden sposób niezabezpieczona, takiej kontroli nie ma, ergo informacja nie ma charakteru tajemnicy przedsiębiorstwa. Daje się zatem zauważyć, iż informację można uznać za chronioną na podstawie ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji tylko wówczas, jeśli jest ona poufna. Pozostałe przesłanki w postaci braku ujawnienia informacji i podjęcia działań zabezpieczających są jedynie konsekwencją przesłanki poufności. W rezultacie, interpretując cytowany art. 11, można powiedzieć, że tajemnicę przedsiębiorstwa stanowi poufna informacja posiadająca wartość gospodarczą, a w szczególności informacja techniczna, technologiczna lub organizacyjna (por. Michalak, "Komentarz do art. 11 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji" w: M. Zdyb (red.), A. Michalak, M. Mioduszewski, J. Raglewski, J. Rasiewicz, M. Sieradzka, J. Sroczyński, M. Szydło Marek, M. Wyrwiński, "Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Komentarz.", publ. LEX nr 93420). Podobnie w tej kwestii wypowiedział się również Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 7 marca 2003 r., sygn. I CKN 89/01, (publ. LEX nr 583717).

W rozpoznawanej sprawie, w ocenie Sądu, Bank nie przedstawił wystarczających argumentów i dowodów, uzasadniających odmowę udostępnienia żądanych informacji. Ze zgromadzonego materiału dowodowego nie wynika, że informacje, których domaga się skarżący, zawierają dane techniczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności. Zatem Bank nie wykazał przesłanki określonej w art. 11 ust 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Stwierdzenie Banku, że żądane informacje nie zostały nigdzie podane do publicznej wiadomości, a ich ujawnienie mogłoby godzić w interesy Spółki, jest, w ocenie Sądu, niewystarczające i niepoparte żadnymi dowodami, np. w postaci oświadczenia Spółki.

Stąd też powołanie się przez Bank na ochronę tajemnicy przedsiębiorstwa bez wykazania jej istnienia, nie uzasadnia odmowy udostępnienia skarżącemu żądanych informacji i wydania, w oparciu o art. 16 w zw. z art. 17 i w zw. z art. 5 ust 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, decyzji. W postępowaniu Bank nie przeprowadził bowiem postępowania dowodowego w tym zakresie, czym naruszył art. 7, art. 77 i 107 k.p.a., a naruszenie to niewątpliwie miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Na uwzględnienie zasługuje w części zarzut skarżącego w zakresie sporządzenia przez organ niepełnego uzasadnienia. Zgodnie z art. 16 ust 2 pkt 2 w zw. z art. 16 ust 1 cytowanej ustawy, do decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, z tym że uzasadnienie decyzji o odmowie udostępnienia informacji zawiera także imiona, nazwiska i funkcje osób, które zajęły stanowisko w toku postępowania o udostępnienie informacji oraz oznaczenie podmiotów, ze względu na których dobra, o których mowa w art. 5 ust. 2, wydano decyzję o odmowie udostępnienia informacji. Stosownie zaś do art. 17 ust 1 cytowanej ustawy, do rozstrzygnięć podmiotów obowiązanych do udostępnienia informacji, niebędących organami władzy publicznej, o odmowie udostępnienia informacji oraz o umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji przepisy art. 16 stosuje się odpowiednio. W niniejszej sprawie decyzję wydał Bank, który mieści się w kategorii podmiotów wskazanych w art. 17 ust 1 cytowanej ustawy, zatem w stosunku do tego podmiotu nakaz wskazania elementów, o których mowa w art. 16 ust 2 pkt 2, należy stosować odpowiednio. W wydanych decyzjach Banku brak jest informacji na temat imion, nazwisk i funkcji osób, które zajęły stanowisko w toku postępowania o udostępnienie informacji. Kwestii tej Bank nie wyjaśnił, ani w postępowaniu administracyjnym – choć skarżący już na etapie postępowania administracyjnego taki zarzut podnosił, ani też na etapie postępowania sądowego. Co prawda Bank przesłał do Sądu pismo z dnia [...] sierpnia 2012 r., jednak z jego treści wynika jedynie umocowanie dla Dyrektora Departamentu [...] Banku do wydania zaskarżonych decyzji Banku, nie zaś uzasadnienie pominięcia tego wymogu decyzji, wydanej w trybie art. 16 ust 2 pkt 2 w zw. z art. 16 ust 1 cytowanej ustawy.

W wydanych decyzjach Bank wskazał natomiast podmiot, ze względu na którego dobra odmówiono udostępnienia informacji – C. Sp. z o. o. z siedzibą w W. Zatem w tym zakresie zarzut skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie.

Reasumując, w ocenie Sądu zarówno zaskarżona decyzja, jak i decyzja z dnia [...] kwietnia 2012 r. nie odpowiadają prawu, dlatego też Bank, ponownie rozpoznając sprawę, weźmie pod uwagę powyższe wytyczne Sądu.

Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270), orzekł, jak w sentencji. O wytrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji Sąd orzekł na podstawie art. 152 cytowanej ustawy.