Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 447/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2010-07-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne: Gry losowe
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2, art. 7, art. 193
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
article: art. 6
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 38a
journal: Dz.U. 2007 nr 65 poz 437
law: Ustawa z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej - tekst jednolity
article: art. 3
journal: Dz.U. 1997 nr 102 poz 643
law: Ustawa z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Dnia 6 lipca 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia NSA Janina Kosowska Sędziowie Sędzia WSA Tadeusz Lipiński (spr.) Sędzia WSA Katarzyna Matczak Protokolant Wojciech Grabowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lipca 2010 roku sprawy ze skargi Spółki A na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie zmiany decyzji w części dotyczącej lokalizacji punktów gier na automatach o niskich wygranych oddala skargę


UZASADNIENIE

Z przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie akt sprawy wynika, że Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia "[...]" udzielił spółce A, zezwolenia na urządzenie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych w 82 punktach gier na terenie województwa, na okres 6 lat czyli do 11 grudnia 2014r.

Następnie pismem z dnia 5 listopada 2009r. spółka A zwróciła się do Dyrektora Izby Celnej o zmianę decyzji z dnia "[...]", wnosząc

o modyfikację rozstrzygnięcia w zakresie zmiany lokalizacji punktów, w których urządzane są gry na automatach o niskich wygranych.

Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia "[...]" odmówił zmiany decyzji z dnia "[...]". Organ powołał się na art. 135 ust. 2 ustawy

z dnia 19 listopada 2009r. o grach hazardowych, zgodnie z którym, w wyniku zmiany zezwolenia nie może nastąpić zmiana miejsc urządzania gry, z wyjątkiem zmniejszenia liczby punktów gry na automatach o niskich wygranych.

Odwołanie od tej decyzji wniosła pismem z dnia 5 lutego 2010r. spółka A, wnosząc o jej uchylenie i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez uwzględnienie wniosku bądź uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania w I instancji. Strona zarzuciła zaskarżonej decyzji, iż ta została wydana na podstawie art. 135 ust. 2 ustawy o grach hazardowych, który jest sprzeczny z art. 2 i art. 7 Konstytucji RP w części dotyczącej zakazu zmiany miejsc urządzania gry

w odniesieniu do sytuacji, w których wniosek strony o zmianę zezwolenia został zgłoszony przed wejściem w życie ustawy o grach hazardowych. Zarzucono też, że wspominany przepis ustawy jest sprzeczny z zawartą w art. 2 Konstytucji RP zasadą ochrony praw nabytych. W odwołaniu wskazano również, że nierozpoznanie sprawy

w terminie ustawowym uniemożliwiło uwzględnienie wniosku, w związku ze zmianą stanu prawnego czyli wejściem w życie ustawy z dnia 19 listopada 2009r. o grach hazardowych.

Po rozpatrzeniu odwołania Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia "[...]" utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W ocenie organu odwoławczego decyzja organu I instancji wydana została w oparciu o obowiązujące przepisy prawa podatkowego. Organ II instancji w uzasadnieniu decyzji przedstawił swoją wykładnię art. 135 ust. 1 i 2 ustawy o grach hazardowych oraz stwierdził, że w decyzji zapadłej

w I instancji prawidłowo stwierdzono, że brak jest podstaw prawnych umożliwiających wydanie decyzji w zakresie zmiany lokalizacji punktów gier na automatach o niskich wygranych, zgodnie z wnioskiem strony. Odnosząc się do wskazanego przez stronę

w odwołaniu naruszenia niektórych zasad konstytucyjnych, organ podniósł, że przestrzeganie tych zasad oznacza działanie oraz opieranie podejmowanych decyzji na bazie obowiązującego prawa ustawowego, a takie działanie organu miało miejsce

w niniejszej sprawie. Zaznaczono również, że w trakcie analizy akt sprawy stwierdzono, że proponowane przez spółkę zmiany znajdowały się jako propozycje do wniosku z dnia 27 lutego 2009r. o wydanie dla strony zezwolenia na prowadzenie działalności

w zakresie gier na automatach o niskich wygranych. Podkreślono, że dla prawidłowego rozstrzygnięcia tej kwestii niezbędne było zebranie całego materiał dowodowego, w tym koniecznych wyjaśnień strony, które nadesłano dopiero w pismach z dnia 21 i 23 grudnia 2009r. Dlatego też nie może być mowy o celowej przewlekłości postępowania ze strony organu.

Skargę na tą decyzję wywiodła spółka A, wnosząc o jej uchylenie

w całości bądź stwierdzenie nieważności. Strona skarżąca wniosła też o zwrócenie się przez Sąd w trybie art. 193 Konstytucji RP do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym co do zgodności art. 135 ust. 2 ustawy z dnia 19 listopada 2009r. o grach hazardowych z art. 2 Konstytucji RP. Zaskarżonej decyzji zarzucono, że została wydana na podstawie przepisów ustawy, której projektu - wbrew stosownym wymogom prawnym zawartych w różnych aktach prawnych - nie notyfikowano do Komisji Europejskiej, jako projektu zawierającego przepisy techniczne. Zdaniem autora skargi taki brak powoduje naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 kpa lub art. 247 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej w związku z art. 8 ustawy o grach hazardowych. Podkreślono, iż utrzymanie w mocy decyzji wydanej w pierwszej instancji na podstawie art. 135 ust. 2 ustawy

o grach hazardowych jest sprzeczne z art. 2 Konstytucji RP w części dotyczącej zakazu zmiany miejsc urządzania gry w zakresie w jakim narusza zasadę ochrony praw nabytych oraz zasadę zaufania do państwa i prawa. W uzasadnieniu skargi wskazano, że zgodnie z dyrektywą nr 98/34/WE oraz implementującym ją do krajowego porządku prawnego rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 2002r. w sprawie funkcjonowania krajowego systemu notyfikacji norm i aktów prawnych oraz zmieniającym je rozporządzeniem z dnia 6 kwietnia 2004r., prawnym obowiązkiem każdego państwa członkowskiego Unii Europejskiej jest notyfikacja do Komisji Europejskiej projektów aktów prawnych zawierających normy techniczne. Normami technicznymi zaś w rozumieniu dyrektywy nr 98/34/WE są m.in. specyfikacje techniczne, przepisy dotyczące usług, czy też regulacje wprowadzające zakaz świadczenia usług. Strona skarżąca stwierdziła, że zgodnie z orzeczeniami ETS

w sprawach C-194/94 CIA oraz C-443/98 Unilever, naruszenie obowiązku notyfikacji powoduje bezskuteczność takich przepisów technicznych, co oznacza, że nie można się na nie powoływać wobec jednostek, a także, iż jednostki mogą się powoływać na fakt naruszenia przez państwo zobowiązań związanych z procedurą notyfikacyjną przed sądem krajowym, na którym ciąży obowiązek odmowy zastosowania krajowego przepisu. Skarżąca spółka podniosła, że bezskuteczny jest również przepis art. 122 ustawy o grach hazardowych, derogujący ustawę o grach i zakładach wzajemnych.

W skardze podniesiono, że nowe regulacje prawne w postaci art. 135 ust. 2 ustawy

o grach hazardowych łamią zasadę ochrony praw nabytych i powodują zmianę reguł gry w okresie obowiązywania zezwolenia. Godzi to, zdaniem strony skarżącej, w zaufanie przedsiębiorców do pewności prawa, tak niezbędnej przy prowadzeniu działalności gospodarczej. W skardze podkreślono także, że w dotychczas obowiązującej ustawie

o grach i zakładach wzajemnych nie przewidziano zakazu zmiany decyzji w trybie art. 155 kpa, np. poprzez zmianę miejsca urządzania gier na automatach o niskich wygranych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym rozstrzygnięciu. Organ podkreślił, że zgodnie

z trybem przewidzianym w przepisach dotyczących sposobu funkcjonowania krajowego systemu notyfikacji norm i aktów prawnych, to na autorze projektu ustawy czyli na ministrze finansów ciążył obowiązek stwierdzenia czy dany projekt aktu normatywnego podlega notyfikacji. Tak więc fakt, że inicjatywa w sprawie notyfikacji należała do ministra finansów oraz to, że ustawa o grach hazardowych nie została dopuszczona do procesu notyfikacji przez Komisję Europejską, daje podstawę do przyjęcia, że właściwe organy odpowiedzialne za ten proces stwierdziły brak zapisów technicznych

w przedmiotowym akcie prawnym. Organ podkreślił, że ustawa o grach hazardowych wyłącznie reguluje rynek gier i zakładów wzajemnych i na tej podstawie ustawa ta nie podlega procedurze notyfikacji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje:

Na wstępie wyjaśnienia wymaga, iż sądowa kontrola działalności administracji publicznej ogranicza się do oceny zgodności zaskarżonego aktu lub czynności

z prawem. Wynika to z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U Nr 153, poz.1269 ze zmianami).

Sąd administracyjny, kontrolując zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia

z prawem, orzeka na podstawie materiału sprawy zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym. Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego spoczywa na organie orzekającym, a sąd administracyjny nie może zastąpić organu administracji

w wypełnieniu tego obowiązku, ponieważ do jego kompetencji należy wyłącznie kontrola legalności decyzji administracyjnej. Oznacza to, że sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach,

a jedynie w przypadku stwierdzenia, iż zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – zwanej w dalszym ciągu uzasadnienia jako ppsa) uchyla go lub stwierdza jego nieważność.

Nadto wskazania wymaga, iż sąd orzeka na podstawie akt sprawy

(art. 133 § 1 ppsa) nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ppsa).

Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd doszedł

do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie została podjęta z naruszeniem prawa, w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Zgodnie z zasadą praworządności, ustanowioną w art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997r. (Dz. U. 97, Nr 78, poz. 483), jak również w art. 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071), organy administracji publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. Działanie na podstawie prawa to działanie na podstawie przepisów prawa obowiązujących w dniu wydawania decyzji administracyjnej. Zasada praworządności nakłada zatem na organy orzekające obowiązek ustalenia mocy wiążącej przepisu prawa w dniu wydania decyzji. Po ustaleniu mocy obowiązującej przepisu prawa, organy powinny podjąć czynności w celu ustalenia stanu faktycznego w sprawie, do którego zastosowany zostanie przepis obowiązujący w dniu orzekania. Z zasady praworządności wynika bowiem, że organy administracji publicznej w postępowaniu administracyjnym zobowiązane są stosować przepisy obowiązujące w dniu wydania decyzji. Od tej reguły mogą zostać wprowadzone odstępstwa przepisami przejściowymi (por. wyrok NSA z dnia 16 maja 2007r., I OSK 1080/06, Lex nr 342503 i z dnia 21 czerwca 2006r., I OSK 942/05, Lex nr 265749).

W tym kontekście trzeba zauważyć, że wniosek skarżącej spółki o zmianę decyzji z dnia 11 grudnia 2008r. został przedłożony na gruncie nieobowiązującej już ustawy z dnia 29 lipca 1992r. o grach i zakładach wzajemnych (Dz. U. z 2004r., Nr 4, poz. 27 z późn. zm.). Natomiast zaskarżone rozstrzygnięcie jak i rozstrzygniecie organu I instancji miało miejsce już w czasie obowiązywania ustawy z dnia 19 listopada 2009r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2009r., Nr 201, poz. 1540), która weszła w życie w dniu 1 stycznia 2010r. Przedmiotem skargi jest bowiem decyzja Dyrektora Izby Celnej z dnia "[...]" utrzymująca w mocy jego decyzję z dnia "[...]" o odmowie zmiany decyzji z dnia "[...]", w zakresie zmiany lokalizacji punktów,

w których urządzane są gry na automatach o niskich wygranych.

Zaznaczyć należy, że organ zasadnie podejmował decyzje w sprawie w oparciu o przepisy nowej ustawy. Art. 118 ustawy z dnia 19 listopada 2009r. o grach hazardowych przesądza bowiem jednoznacznie, że do postępowań wszczętych i nie zakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy ustawy, o ile ustawa nie stanowi inaczej. Skoro więc postępowanie w sprawie zmiany decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" nie zostało zakończone przed dniem wejścia w życie ustawy o grach hazardowych, organ właściwie podejmował rozstrzygnięcie na gruncie nowej ustawy, bowiem przepisy przejściowe - art. 118 nowej ustawy, nakazywały takie działanie wobec wszczętego i nie zakończonego postępowania. W takiej sytuacji, gdzie przepisy intertemporalne bez żadnych wątpliwości przesądziły w przedmiotowej sprawie o zastosowaniu ustawy

z dnia 19 listopada 2009r. o grach hazardowych, organ miał obowiązek zastosować ten akt prawny, materializując niejako zasadę praworządności, która wskazuje konieczność zastosowania w postępowaniu administracyjnym przepisów obowiązujących w dniu wydania decyzji. Jedynie w przypadku braku przepisów intertemporalnych organ zmuszony byłby rozważyć i ocenić jaką ustawę zastosować w sprawie.

Wskazać również należy, że organ zasadnie stosował w sprawie przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005r., Nr 8, poz. 60 ze zm.), bowiem zgodnie z art. 8 ustawy o grach hazardowych, do postępowań w sprawach określonych w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, chyba że ustawa stanowi inaczej.

Co do zarzutu strony skarżącej dotyczącego długiego prowadzenia postępowania przez organ, które spowodowało rozstrzyganie sprawy już w nowym stanie prawnym to nie można go podzielić. Przede wszystkim warto zaznaczyć, że przedmiotem skargi jest konkretna decyzja organu, a nie jego bezczynność. Strona,

w toku postępowania prowadzonego przez organ, mogła skorzystać ze środków prawnych, które przewiduje Ordynacja podatkowa w przypadku nieterminowego załatwienia sprawy. Takim instrumentem prawnym jest na gruncie przepisów tej ustawy ponaglenie (art. 141 § 1 Ordynacji podatkowej). Jak wynika jednak z akt administracyjnych sprawy, strona skarżąca nie skorzystała z tego środka prawnego. Ponadto z materiałów zgromadzonych w sprawie wynika, że rozstrzygnięcie organu uzależnione było od zakończenia postępowania wyjaśniającego w zakresie złożonego przez skarżącą spółkę wniosku. W tym celu organ zwrócił się pismem z dnia 10 grudnia 2009r. do Naczelnika Urzędu Celnego (akta adm., k. – 32 ), a pismami

z dnia 10 grudnia 2009r. i 30 grudnia 2009r. do Naczelnika Urzędu Celnego (akta adm., k. – 34 i k. – 40), a także pismem z dnia 11 grudnia 2009r. do spółki "[...]" (akta adm., k. – 36). Zwrócenie się do skarżącej spółki było tym bardziej zasadne, że w trakcie analizy akt sprawy organ dostrzegł, iż proponowane przez spółkę zmiany punktów gier na automatach o niskich wygranych znajdowały się również jako propozycje do wniosku z dnia 27 lutego 2009r. o wydanie dla strony zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych. Strona skarżąca odpowiedziała udzielając stosownych wyjaśnień pismem z dnia 21 grudnia 2009r. (akta adm., k. – 37), natomiast Urząd Celny pismem z dnia 29 grudnia 2009r. (akta adm., k. – 42). Niewątpliwie więc przedłużenie postępowania administracyjnego spowodowane było koniecznością przeprowadzenia niezbędnego postępowania wyjaśniającego we współpracy z innymi organami, a także ze stroną skarżącą. Dostrzec trzeba, że organ dopuścił się pewnego uchybienia przedłużając postępowanie ponad czas wyznaczony ustawowo, powinien bowiem zgodnie z art. 140 § 1 Ordynacji podatkowej zawiadomić stronę o niezałatwieniu sprawy w terminie, podając przyczynę tego stanu. Jednakże było to uchybienie formalne, nie mające wpływu na wynik sprawy, bowiem faktycznie organ podjął niezbędne czynności wyjaśniające, które spowodowały przedłużenie postępowania.

Wydanie rozstrzygnięcia w oparciu o przepisy nowej ustawy z dnia 19 listopada 2009r. o grach hazardowych, spowodowało, że podstawą materialnoprawną rozstrzygnięcia stał się art. 135 ust. 1 i ust. 2 tej ustawy. Stosownie zaś do tej regulacji prawnej, zezwolenia, o których mowa w art. 129 ust. 1, mogą być zmieniane, na zasadach określonych w ustawie dla zmiany koncesji i zezwoleń udzielanych podmiotom prowadzącym działalność w zakresie określonym w art. 6 ust. 1-3, przez organ właściwy do udzielenia zezwolenia w dniu poprzedzającym dzień wejścia w życie ustawy, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3. Przepisy art. 56 i art. 57 stosuje się odpowiednio. Co najistotniejsze jednak w wyniku zmiany zezwolenia nie może nastąpić zmiana miejsc urządzania gry, z wyjątkiem zmniejszenia liczby punktów gry na automatach o niskich wygranych (ust. 2). Niewątpliwie dyspozycja wspomnianego art. 135 ustawy jest jednoznaczna w swoim brzmieniu i nie budzi wątpliwości prawidłowość jej zastosowania na gruncie przedmiotowej sprawy. Organ bowiem podejmując swoje rozstrzygnięcia

w istocie odmówił modyfikacji zezwolenia (udzielonego decyzją z dnia "[...]") w zakresie zmiany lokalizacji punktów, w których urządzane są gry na automatach o niskich wygranych. Prawidłowo więc zastosował dyspozycję art. 135 ust. 2 ustawy z dnia 19 listopada 2009r. o grach hazardowych.

Odnosząc się natomiast do zastrzeżeń skarżącej spółki odnośnie obowiązku notyfikacji ustawy z dnia 19 listopada 2009r. o grach hazardowych, należy podzielić stanowisko organu, który słusznie podniósł, że zgodnie z trybem przewidzianym

w przepisach dotyczących sposobu funkcjonowania krajowego systemu notyfikacji norm i aktów prawnych, to na autorze projektu ustawy czyli na ministrze finansów ciążył obowiązek stwierdzenia czy dany projekt aktu normatywnego podlega notyfikacji. Stosownie bowiem do art. 38a ustawy z dnia 4 września 1997r. o działach administracji rządowej (Dz. U. 2007r., Nr 65, poz. 437 ze zm.) minister kierujący określonym działem uczestniczy w krajowym systemie notyfikacji norm i aktów prawnych, a w szczególności jest obowiązany do niezwłocznego przekazania aktów prawnych i projektów aktów prawnych objętych tym systemem do koordynatora krajowego systemu notyfikacji norm i aktów prawnych w celu dokonania ich notyfikacji Komisji Europejskiej oraz do odnoszenia się podczas prac nad notyfikowanymi projektami aktów prawnych do stanowisk zgłoszonych przez Komisję Europejską lub państwa członkowskie Unii Europejskiej, a także do opracowywania stanowisk do projektów aktów prawnych notyfikowanych przez państwa członkowskie Unii Europejskiej. Tak więc fakt, że inicjatywa w sprawie notyfikacji należała do ministra finansów oraz to, że ustawa o grach hazardowych nie została dopuszczona do procesu notyfikacji przez Komisję Europejską, daje podstawę do przyjęcia, że właściwe organy odpowiedzialne za ten proces stwierdziły brak zapisów technicznych w przedmiotowym akcie prawnym. Potwierdzone to zostało zresztą oficjalnie w komunikacie ministerstwa finansów,

w którym stwierdzono, że przepisy ustawy z dnia 19 listopada 2009r. o grach hazardowych nie wymagają notyfikacji Komisji Europejskiej, gdyż nie zawierają przepisów technicznych. Przez przepisy techniczne należy bowiem rozumieć m.in. specyfikacje techniczne i inne wymagania bądź zasady dotyczące usług, których przestrzeganie jest obowiązkowe w przypadku np. świadczenia jakiś usług. Stwierdzono, że regulacje techniczne zostały celowo wyłączone z ustawy o grach hazardowych do projektu jej nowelizacji, który zostanie przedstawiony Komisji Europejskiej do zatwierdzenia (zob. http://biznes.interia.pl/news/ke-nie-bylo-potrzeby-notyfikacji-przepisow-o-hazardzie,1450362). Sąd podziela stanowisko ministerstwa finansów, iż nie zachodziła potrzeba notyfikacji ustawy ponieważ nie zawiera ona norm technicznych.

Ponadto skład Sądu orzekający w niniejszej sprawie nie zgadza się ze stanowiskiem skarżącego odnośnie konieczności zwrócenia się z pytaniem prawnym

w trybie art. 193 Konstytucji RP do Trybunału Konstytucyjnego, co do zgodności art. 135 ust. 2 ustawy z dnia 19 listopada 2009r. o grach hazardowych z art. 2 Konstytucji RP. Przede wszystkim Sąd nie podziela wątpliwości w kwestii niekonstytucyjności art. 135 ust. 2 ustawy z dnia 19 listopada 2009r. o grach hazardowych. Zasadnym jest tu podnieść, że wyrażona w art. 2 Konstytucji zasada demokratycznego państwa prawnego wytycza kierunki rozwoju ustroju państwa, stanowi nakaz dla parlamentu, ale i całego aparatu państwowego, by jego działalność służyła realizacji tej zasady. Została w niej wyrażona wola, aby państwo było rządzone prawem, by prawo stało ponad państwem, było wytyczną działania dla niego i dla społeczeństwa. Wynika stąd

i najwyższa ranga Konstytucji w systemie źródeł prawa, i rola ustawy uchwalanej wszak przez parlament, jej priorytet w tworzeniu porządku prawnego w państwie.

W demokratycznym państwie prawnym byt organu państwowego opiera się na prawie, które określa zarazem kompetencje tego organu i wyznacza granice jego działalności. Konstytucja stwierdza, że ma to być demokratyczne państwo prawne, a więc ma ono zabezpieczać wpływ obywateli na władzę państwową i ich udział w podejmowaniu decyzji państwowych. Ma to być wszak demokratyczne państwo prawne urzeczywistniające zasady sprawiedliwości społecznej. Konsekwencje zatem jej przyjęcia są ważne dla zagwarantowania zasady pluralizmu politycznego (wolność tworzenia partii politycznych), systemu reprezentacji (demokratyczny wybór przedstawicieli społeczeństwa), form demokracji bezpośredniej (różne postaci referendum) i roli różnorodnych form samorządu społecznego z samorządem terytorialnym włącznie. (Skrzydło Wiesław, Komentarz Zakamycze 2002, Komentarz do art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej).

Wobec tak rozumianej konstytucyjnej zasady demokratycznego państwa prawnego, trudno wywieść wątpliwość odnośnie niezgodności z nią art. 135 ust. 2 ustawy z dnia 19 listopada 2009r. o grach hazardowych. Strona skarżąca w kontekście naruszeń Konstytucji przez tą regulację prawną, wspomina również o pogwałceniu zasady ochrony praw nabytych i zasady zaufania do państwa i prawa. Sąd nie podziela wątpliwości strony w kwestii uchybienia tym podstawowym zasadom prawnym. Przyjęcie w ustawie, że w wyniku zmiany zezwolenia nie może nastąpić zmiana miejsc urządzania gry, z wyjątkiem zmniejszenia liczby punktów gry na automatach o niskich wygranych (ust. 2), wydaje się nie wpływać realnie na naruszenia tych zasad konstytucyjnych. Ten przepis nie zmienia bowiem w żaden sposób uzyskanego przez podmiot zezwolenia, jakie zostało zatwierdzone pierwotną decyzją. Sam fakt chęci zmiany w późniejszym okresie miejsc urządzania gry zależy tylko od woli prowadzącego taką działalność, która może być dokonana na podstawie aktualnie obowiązujących przepisów. Nie można jednak zagwarantować, że takie przepisy się nie zmienią. Zapewnienie tego typu gwarancji powodowałoby bowiem znaczne utrudnienie dla ustawodawcy w dokonywaniu zmian prawnych. Nie mamy tutaj więc do czynienia

z sytuacją, gdzie po otrzymaniu stosownego zezwolenia na urządzenie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych, podmiot jest arbitralnie pozbawiony praw, które uzyskał decyzją zatwierdzająca takie zezwolenie. To zaś, że w poprzedniej ustawie obowiązywały bardziej liberalne normy w tym zakresie nie może stanowić argumentu prawnego przemawiającego za niekonstytucyjnością obecnej regulacji prawnej. Wykładania kwestionowanego przez stronę skarżącą przepisu ustawy w kontekście wskazanych norm konstytucyjnych nie budzi więc wątpliwości składu orzekającego Sądu w niniejszej sprawie.

Warto w tym miejscu wskazać, że w orzecznictwie tak Naczelnego Sądu Administracyjnego (wyrok NSA z dnia 28 września 2004 r. sygn. akt GSK 746/04, Lex nr 162438) jak i Sądu Najwyższego (wyrok z dnia 24 czerwca 2004 r. sygn. akt III CK 536/02, Lex nr 172784) nie budzi wątpliwości, że sąd nie może odmówić zastosowania obowiązującego przepisu ustawy, uznając go za niezgodny z Konstytucją. Jeżeli zaś ma przekonanie co do niezgodności przepisu ustawy z Konstytucją lub ma wątpliwości w tym względzie, to na podstawie art. 193 Konstytucji i art. 3 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. 97r., Nr 102, poz. 643) - ma obowiązek zwrócić się do Trybunału Konstytucyjnego z odpowiednim pytaniem prawnym. Jednakże wyłącznie wątpliwości sądu, a nie skarżącego mogą uzasadnić przedstawienie Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawnego, od odpowiedzi na które zależy rozstrzygnięcie sprawy sądowoadministracyjnej. Z treści art. 3 ustawy

o Trybunale Konstytucyjnym wynika, że skarżący nie ma uprawnienia do skutecznego domagania się przedłożenia przez sąd pytania prawnego Trybunałowi Konstytucyjnemu. W piśmiennictwie poza tym podkreśla się, że art. 193 Konstytucji

i art. 3 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym przyznają sądowi orzekającemu kompetencję, a ta sama przez się nie nakłada na nikogo obowiązku (chyba że mimo to inna norma nakładająca obowiązek wykonania kompetencji). Przy braku stosownej normy nakazu, o wykonaniu kompetencji decyduje ocena samego podmiotu kompetencji, a więc względy racjonalności lub po prostu zdrowy rozsądek (A. Bator, Bezpośrednie stosowanie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, PiP 2006, nr 10, poz. 96, A. Bień-Kacała, glosa do wyroku TK z dnia 28 listopada 2001 r. sygn. akt K 36/01, "Kwartalnik Prawa Publicznego" 2001, nr 4, s. 237). Tylko realne wątpliwości prawne dotyczące wykładni konkretnego przepisu prawa stanowiącego poza tym podstawę prawną wyroku mogą być przedmiotem pytania prawnego sądu orzekającego skierowanego do Trybunału Konstytucyjnego (A. Bajończyk, glosa do postanowienia SN z dnia 7 czerwca 2002 r. sygn. akt I KZP 17/02, "Przegląd Sądowy" 2003, nr 1, s. 154).

W tym stanie rzeczy, na mocy art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę, jako bezzasadną, należało oddalić.