Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1357/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-01-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne: Żołnierze zawodowi
Skarżony organ: Centralna Wojskowa Komisja Lekarska
Treść wyniku: Oddalono skargę w części
Powołane przepisy: article: art. 20 ust. 1-3, art. 20 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2004 nr 8 poz 66
law: Ustawa z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin - tekst jednolity.
article: art. 151, 132, 58 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Danuta Kania Sędzia WSA – Stanisław Marek Pietras (spraw.) Sędzia WSA – Eugeniusz Wasilewski Protokolant – Dorota Kwiatkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi B. D. na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W. z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz związku schorzeń ze służbą wojskową i zaliczenie do grupy inwalidztwa 1. oddala skargę w przedmiocie zdolności do zawodowej służby wojskowej, 2. odrzuca skargę w pozostałym zakresie.


UZASADNIENIE

Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w S. orzeczeniem z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...], działając na podstawie art. 20 ust. 1 – 3 i art. 20 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin (tekst jedn. z 2004 r. Dz. U. Nr 8, poz. 66 ze zm.) w zw. z § 17 i § 24 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 stycznia 2006 r. w sprawie orzekania o inwalidztwie żołnierzy zawodowych, żołnierzy zwolnionych z zawodowej służby wojskowej oraz emerytów i rencistów wojskowych, a także właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 12, poz. 75 ze zm.) oraz § 16 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 stycznia 2010 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 15, poz. 80 ze zm.) i § 5 ust. 7 oraz § 7 pkt 6 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości (Dz. U. z 2012 r., poz. 1013), rozpoznała u skarżącego [...] B. D.:

A. schorzenia powodujące niezdolność do służby wojskowej:

1. zaburzenie osobowości – § 68 pkt 2,

B. schorzenia współistniejące:

2. zaburzenia stresowe pourazowe – § 67 pkt 3,

3. braki w uzębieniu – § 24 pkt 1,

4. bliznę po operacyjnym leczeniu zwichnięcia stawu barkowo – obojczykowo – § 3 pkt 1,

5. astygmatyzm nadwzroczny obu oczu – § 13 pkt 3.

W tej sytuacji nadano mu kategorię N – Zał. 1 Grupa II – trwale niezdolny do zawodowej służby wojskowej oraz orzeczono, że powyższe schorzenia nie pozostają w związku ze służbą wojskową oraz zakwalifikowano go do trzeciej grupy inwalidztwa.

W odwołaniu z dnia [...] grudnia 2013 r. do Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W., skarżący wniósł o zmianę kwalifikacji inwalidztwa poprzez uznanie jego związku przyczynowego ze służbą wojskową (w tym w warunkach wojennych w A.) oraz o zaliczenie go do grupy inwalidztwa z tytułu którego przysługuje świadczenie odszkodowawcze.

Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w W. orzeczeniem z dnia [...] maja 2014 r. nr [...], mając za podstawę § 11 ust. 1 pkt 3 oraz § 13 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości (Dz. U. z 2012 r., poz. 1013) oraz § 12 pkt. 1 i § 31 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 stycznia 2006 r. w sprawie orzekania o inwalidztwie żołnierzy zawodowych, żołnierzy zwolnionych z zawodowej służby wojskowej oraz emerytów i rencistów wojskowych, a także właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 12, poz. 75 z późn. zm.), utrzymała w mocy zaskarżone orzeczenie z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...]. W uzasadnieniu – powołując się na opisany powyżej stan faktyczny – podała, że jak wynika ze zgromadzonej dokumentacji, RWKL w S. przeprowadziła rzetelną konsultację psychiatryczną zakończoną wydaniem opinii, z której jednoznacznie wynika, że u skarżącego rozpoznano zaburzenia stresowe pourazowe typu [...] (nie [...]) natomiast, jak wynika z karty informacyjnej z leczenia szpitalnego Kliniki Psychiatrii [...] Wojskowego Szpitala Klinicznego z Polikliniką w B., u skarżącego w następstwie obserwacji klinicznej w dniach od [...] stycznia 2013 r. do [...] lutego 2013 r. rozpoznano zaburzenia stresowe pourazowe. Rozpoznanie to zostało uzupełnione dopiskiem odręcznym lek. M. F. "o obrazie [...]" (nie [...]). Po analizie tej dokumentacji CWKL stanęła na stanowisku, że istnieją wątpliwości co do ostatecznego rozpoznania, wobec czego podjęto decyzję o skierowaniu wymienionego na obserwację kliniczną do wiodącej w tym zakresie Kliniki Psychiatrii i Stresu Bojowego Wojskowego Instytutu Medycznego w W. Tak na etapie zatwierdzania projektu orzeczenia wydanego przez RWKL w S., jak i na etapie obecnego postępowania odwoławczego, CWKL wielokrotnie wzywała skarżącego do stawienia się w siedzibie komisji, jak i dwukrotnie do stawienia się w klinice psychiatrycznej na obserwację, o której pisano powyżej. Pomimo, że skarżący odbierał wezwania, a w ostatnim przypadku był poinformowany osobiście przez lekarza orzecznika w czasie rozmowy w siedzibie komisji w dniu [...] marca 2013 r., na zaleconą i uzgodnioną obserwację nie stawił się. Nie powiadomił również komisji o przyczynach kolejnej absencji. Komisja starała się ustalić przyczynę takiego stanu rzeczy telefonicznie, ale bezskutecznie. Biorąc pod uwagę powyższe CWKL, zgodnie z pouczeniem jakie zawarła w skierowanym do skarżącego wezwaniu z dnia 25 lutego 2014 r., nie mając możliwości uzupełnienia materiału dowodowego, rozpatrzyła odwołanie na podstawie zgromadzonej dokumentacji. Wojskowe komisje lekarskie orzekając o związku schorzeń ze służbą wojskową kierują się w tej ocenie kryteriami zdrowotnymi określonymi w wykazie chorób i schorzeń ustalonymi na podstawie art. 20 ust. 4 ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin, czyli rozporządzenia MON z dnia 31 marca 2003 r. w sprawie ustalenia wykazu chorób powstałych w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby wojskowej oraz chorób i schorzeń, które istniały przed powołaniem do służby wojskowej, lecz uległy pogorszeniu lub ujawniły się w czasie trwania służby wskutek szczególnych właściwości lub warunków służby na określonych stanowiskach (Dz. U. z 2003 r. Nr 62, poz. 567 z późn. zm.). Podstawą do określenia związku schorzeń ze służbą wojskową jest stwierdzenie dwóch przesłanek jednocześnie, a mianowicie rozpoznanie schorzenia występującego w wykazie chorób, stanowiących Zał. Nr 1 lub 2 do tegoż rozporządzenia oraz stwierdzenie szczególnych właściwości lub warunków służby na zajmowanych stanowiskach określonych w tych załącznikach i wykorzystując informacje zawarte w dokumentach wymaganych przed wydaniem orzeczenia i dostarczanych przez organy kierujące do komisji lekarskich, zgodnie z § 14 rozporządzenia MON z dnia 8 stycznia 2010 r., a wykazanych w § 21 tego rozporządzenia. Dokumenty potwierdzające istnienie szczególnych właściwości lub warunków służby powstają w realizacji aktów wykonawczych do Kodeksu Pracy – dział X Bezpieczeństwo i Higiena Pracy. Określają one, kto i w jakim trybie tworzy te dokumenty, gdzie powinny być przechowywane, przez jaki okres i w jakim trybie udostępniane osobom zainteresowanym. Stanowią one integralną część dowodów potwierdzających istnienie szczególnych właściwości i warunków służby na zajmowanych stanowiskach. Brak udokumentowanej którejkolwiek z przesłanek nie daje podstaw wojskowej komisji lekarskiej do określenia związku schorzenia ze służbą wojskową. Podstawowymi dokumentami potwierdzającymi występowanie szczególnych właściwości i warunków służby (czynników szkodliwych dla zdrowia), o których mowa w Załączniku Nr 1 są: rejestr czynników szkodliwych i karta pomiarów czynników szkodliwych wymienione w § 18 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 2 lutego 2011 r. w sprawie badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy (Dz. U. z 2011 r. Nr 33, poz. 166) i inne jak:

– karta opisu stanowiska służbowego, o której mowa w art. 6 ust. 1 pkt 11a ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych z dnia 11.09.2003 r. (Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 593) i § 22 ust. 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8.01.2010 r.,

– informacja o warunkach i przebiegu służby dla celów wojskowych komisji lekarskich, o której mowa w § 22 ust. 1 pkt 2 cytowanego wyżej rozporządzenia MON z dnia 8.01.2010 r., wskazująca na istnienie szczególnych właściwości i warunków służby na zajmowanych stanowiskach,

– wyniki pomiarów czynników szkodliwych na zajmowanych stanowiskach badania prowadzone przez właściwe wojskowe ośrodki medycyny prewencyjnej zgodnie z wymienionym wyżej rozporządzeniem Ministra Zdrowia,

– protokoły z kwalifikacji stanowisk, na których występują czynniki szkodliwe,

– protokoły z kwalifikacji żołnierzy do służby w warunkach szkodliwych należące do zadań pracowników BHP jednostek wojskowych.

– wyciągi z rozkazów dziennych dowódcy jednostki wojskowej dotyczących kwalifikacji stanowisk, na których występują czynniki szkodliwe,

– wyciągi z rozkazów dziennych dotyczących kwalifikacji żołnierzy do służby w warunkach szkodliwych.

Podstawowymi dokumentami potwierdzającymi występowanie szczególnych właściwości i warunków, o których mowa w Zał. Nr 2 do rozp. MON z dnia 31 marca 2003 r. są:

– odpis z przebiegu służby z akt personalnych żołnierza zawodowego,

– informacja o warunkach i przebiegu służby wojskowej do celów wojskowych komisji lekarskich.

Podstawą do określenia związku schorzenia ze służbą są również wcześniejsze orzeczenia wojskowych komisji lekarskich określające związki schorzeń ze służbą wojskową, a także dokumentacja, o której mowa w rozporządzeniu Ministra Obrony Narodowej z dnia 15 września 2003 r. w sprawie postępowania w razie wypadku lub ujawnienia choroby pozostającej w związku z pełnieniem czynnej służby wojskowej (Dz. U. z 2003 r. Nr 175, poz. 1707 ze zm.) i wydana na jej podstawie kwalifikacja prawna właściwego Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego, uznająca związek wypadku ze służbą wojskową lub orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej o uszczerbku na zdrowiu spowodowanego chorobą pozostającą w związku ze służbą wojskową, z tytułu której przysługują świadczenia odszkodowawcze (rozporządzenie MON z dnia 1 sierpnia 2003 r. w sprawie wykazu chorób pozostających w związku ze służbą wojskową, z tytułu których przysługują świadczenia odszkodowawcze – Dz. U. z 2003 r. Nr 143, poz. 1397 ze zm.). Ponieważ w tym przypadku rozważane jest pozostawanie w związku ze służbą wojskową schorzenia wymienionego w pkt 2 rozpoznania zaskarżonego orzeczenia (zaburzenia stresowe pourazowe), wskazano że w pkt 18 załącznika Nr 1 do rozporządzenia MON z dnia 31 marca 2003 r. w sprawie ustalenia wykazu chorób powstałych w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby wojskowej oraz chorób i schorzeń, które istniały przed powołaniem do służby wojskowej, lecz uległy pogorszeniu lub ujawniły się w czasie trwania służby wskutek szczególnych właściwości lub warunków służby na określonych stanowiskach (Dz. U. z 2003 r. Nr 62, poz. 567 ze zm.), wymienione jest jednoznacznie schorzenie: zaburzenia stresowe pourazowe [...], a nie, jak w dokumentacji orzekanego, "typu [...]" czy o "obrazie [...]". Użyte sformułowania w języku medycznym świadczą o nie do końca ustalonym rozpoznaniu schorzenia, co w świetle przytoczonych przepisów nie pozwala na orzeczenie o jego pozostawaniu w związku ze służbą wojskową. CWKL w W. dołożyła wszelkich starań, aby doprowadzić sprawę ustalenia rozpoznania ostatecznego do końca, jednak skarżący nie dopuścił do takiej możliwości z przyczyn komisji nieznanych. Orzeczenie uszczerbku na zdrowiu możliwe jest w tym przypadku jedynie na podstawie prawomocnego orzeczenia o pozostawaniu schorzenia w związku ze służbą wojskową na podstawie załącznika Nr 1 do rozporządzenia MON z dnia 31 marca 2003 r. w sprawie ustalenia wykazu chorób powstałych u związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby wojskowej oraz chorób i schorzeń, które istniały przed powołaniem do służby wojskowej, lecz uległy pogorszeniu lub ujawniły się w czasie trwania służby wskutek szczególnych właściwości lub warunków służby na określonych stanowiskach (Dz. U. z 2003 r. Nr 62, poz. 567 z późn. zm.). Ponieważ takie orzeczenie nie istnieje (i nigdy nie istniało, wobec czego orzeczenie Nr [...], do którego zawiadomienie skarżący otrzymał z RWKL w S., jako wydane bezpodstawnie zostało wyeliminowane z obrotu prawnego), nie ma możliwości zaspokojenia tego roszczenia.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący B. D. wniósł o zmianę zaskarżonego orzeczenia poprzez jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, wezwania na rozprawę i przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadka S. D. na okoliczność pobytu skarżącego w Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W. w dniach [...] marca 2014 r. oraz [...] kwietnia 2014 r., przeprowadzenie dowodu z dokumentu – biletu parkingowego oraz raportu z urządzenia rejestrującego na okoliczność pobytu skarżącego wraz z ojcem w W. w Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w dniu [...] marca 2014 r., zarzucając błąd w ustaleniach faktycznych skutkujący utrzymaniem w mocy zaskarżonego orzeczenia poprzez przyjęcie, że skarżący uchylał się od hospitalizacji w Wojskowym Instytucie Medycznym, Klinika Psychiatrii i Stresu Bojowego ul. [...] w W., gdy tymczasem był on dwukrotnie w W. w Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W. celem odbioru skierowania. W uzasadnieniu podał, że nie unikał przeprowadzenia badań specjalistycznych niezbędnych do wydania orzeczenia i zaprzeczył, aby pierwsze zawiadomienie o terminie badań lekarskich z dnia 11 września 2013 r. zostało mu kiedykolwiek doręczone. Potwierdził jedynie, że otrzymał telefon od płk. lek. P. M. z pytaniem, dlaczego nie stawił się na badania zgodnie z wezwaniem, czym był zdziwiony, albowiem wcześniej takiego wezwania nie otrzymał. Konsekwencją tej rozmowy było pismo Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W. z dnia 30 stycznia 2014 r. i zgodnie z dyspozycją w niej zawartą skarżący zadzwonił do Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W. celem ustalenia terminu hospitalizacji, uzyskując informację, że może się stawić od poniedziałku do piątku z rzeczami niezbędnymi do hospitalizacji i na pewno zostanie przyjęty na oddział. Mając powyższe na względzie, w dniu [...] marca 2014 r. udał się do W. wraz z ojcem S. D. i wynika to wprost z dokumentów jakie skarżący załączył, tj. biletu parkingowego wystawionego w dniu [...] marca 2014 r. z godziny 09:23 z ulicy [...] oraz z mandatu za przekroczenie prędkości, jaki ojciec skarżącego uzyskał na trasie przejazdu w tym dniu. Po stawieniu się w siedzibie Komisji oznajmiono mu, że tego dnia nie zostanie poddany hospitalizacji i nie podano mu również innego terminu, a jedynie, że otrzyma stosowne zawiadomienie do domu o terminie badań. W istocie skarżący otrzymał wezwanie na dzień [...] kwietnia 2014 r., jednak w tym czasie był w bardzo złym stanie psychicznym i nie był w stanie odbyć podróży do W. Wobec powyższego skontaktował się z Centralną Wojskową Komisją Lekarską w W. i przełożył termin badania na [...] kwietnia 2014 r. Następnie tego dnia ponownie przybył do W. i ponownie otrzymał odpowiedź, że nie zostanie przyjęty. Jednak nie przewidział, że powinien na te okoliczności zbierać jakiekolwiek dowody z podróży, a jedynym dowodem przemawiającym za tym są zeznania ojca skarżącego, który podobnie jak za pierwszym razem zawiózł go do W. W tej sytuacji poprosił o adnotację na wezwaniu, potwierdzającą jego stawiennictwo przed Komisją. Lecz jej nie otrzymał. Stąd też nie rozumie i nie jest w stanie zrozumieć, dlaczego został tak potraktowany i w dalszym ciągu deklaruje chęć poddania się stosownym badaniom, których nigdy nie unikał, a jedynie jednokrotnie przełożył

z przyczyn od siebie niezależnych. Ponadto zakwestionował pouczenie, że od tego orzeczenia nie przysługuje skarga do WSA w Warszawie.

W odpowiedzi na skargę, Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w W. wniosła o jej oddalenie w części dotyczącej zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz o jej odrzucenie w pozostałej części, a wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne podała, że skarżący w uzasadnieniu nie kwestionuje orzeczonej niezdolności do zawodowej służby wojskowej, podobnie jak w odwołaniu. Oznacza to, że stanowisko wojskowych komisji lekarskich zajęte w sprawie zdolności skarżącego do zawodowej służby wojskowej jest przez niego niekwestionowane, a zaskarżenie w tej materii orzeczenia jest efektem niefortunnego określenia zakresu wniesionej skargi i wobec powyższego wniosek o oddalenie skargi w części dotyczącej zdolności skarżącego do zawodowej służby wojskowej jest zasadny. Ponadto podjęto wszelkie niezbędne kroki celem wyjaśnienia schorzeń skarżącego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie. Na samym wstępie stwierdzić należy, w ślad za wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 marca 2005 r., sygn. I OSK 1203/04, że wojskowe komisje lekarskie orzekają w dwóch reżimach prawnych, stąd orzeczenia tych komisji dzielą się na dwie grupy. Pierwsza grupa orzeczeń wojskowych komisji lekarskich obejmuje kwestię zaliczenia danej osoby do określonej kategorii zdolności do służby wojskowej, jak i samej zdolności do służby wojskowej i orzeczenia wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach są wiążące dla organów rozstrzygających o powołaniu danej osoby do służby wojskowej lub o zwolnieniu z tej służby. Od takich orzeczeń służy skarga do sądu administracyjnego, gdyż orzeczenia te mają charakter decyzji rozstrzygających istotę sprawy, tj. zdolność do służby wojskowej. Natomiast drugą grupę orzeczeń wojskowych komisji lekarskich stanowią orzeczenia ustalające schorzenia danej osoby, ich związek ze służbą wojskową dla celów odszkodowawczych lub rentowych albo zaopatrzenia emerytalnego i w konsekwencji zakwalifikowanie do danej grupy inwalidztwa. Podstawę takich orzeczeń stanowią w stanie prawnym przepisy ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 179, poz. 1750 ze zm.), ustawa z dnia 29 maja 1974 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin (Dz. U. z 2002 r. Nr 9, poz. 87 ze zm.), ustawa z kwietnia 2003 r. o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą wojskową (Dz. U. z 2003 r. Nr 83, poz. 760 ze zm.), czy wreszcie ustawa z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych i ich rodzin (Dz. U. z 2004 r. Nr 8, poz. 66 ze zm.). Biorąc zatem pod uwagę te dwa reżimy prawne wskazać należy, iż od orzeczeń wojskowych komisji lekarskich w zakresie dotyczącym ustalenia schorzeń danej osoby oraz ich związku ze służbą wojskową dla celów odszkodowawczych, rentowych lub zaopatrzenia emerytalnego oraz w zakresie ustalenia grupy inwalidztwa, skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje. Potwierdzeniem powyższego stanowiska jest utrwalony w orzecznictwie administracyjnym pogląd, że sąd administracyjny nie jest właściwy w sprawie skargi na orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej w przedmiocie związku choroby (inwalidztwa) ze służbą wojskową (vide: uchwała Składu Siedmiu Sędziów Sądu Najwyższego z dnia 27 października 1999 r., sygn. akt III ZP 9/99, OSNP 2000/5/167). Takie stanowisko zajął również Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu Składu Siedmiu Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 listopada 2000 r., sygn. akt OSA 1/100 (ONSA 2001/2/47) w odniesieniu do orzeczenia w zakresie dotyczącym oceny stanu zdrowia żołnierza i związku ze służbą wojskową stwierdzonych schorzeń dla m. in. celów zaopatrzenia emerytalnego (rentowego), stwierdzając, że w tych sprawach skarga nie przysługuje. Na tle przytoczonego stanu prawnego stanowisko to jest nadal aktualne, co potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym wyżej wyroku z dnia 9 marca 2005 r., sygn. akt OSK 1203/04.

Tymczasem w rozpoznawanej sprawie skarżący zaskarżył w całości orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej, a więc także w zakresie dotyczącym określenia ustalenia związku schorzenia ze służbą wojskową i grupy inwalidztwa, a na tę kategorię orzeczeń Komisji, jak już wyżej wskazano, skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje. Stąd też należało stwierdzić niedopuszczalność skargi w tym zakresie i ją odrzucić.

Ponadto stwierdzić należy, że wprawdzie ani w odwołaniu, ani też w skardze do Sądu skarżący nie zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów prawa w zakresie niezdolności do służby wojskowej, to z drugiej strony, skoro zaskarżył decyzję w całości, należało zbadać powyższą kwestię. Uznając zatem za dopuszczalną skargę na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w tym zakresie należy stwierdzić, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone orzeczenie oraz utrzymane nim w mocy orzeczenie organu pierwszej instancji nie naruszają prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na prawidłowość wydanego rozstrzygnięcia.

Na samym wstępie wskazać należy, że stosownie do treści art. 7 k.p.a., w toku postępowania organy administracji publicznej m.in. podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia prawdy obiektywnej i jest to jedna z ogólnych zasad postępowania administracyjnego. Wyznacza to podstawową regułę procedowania, obowiązującą dla całości postępowania i w konsekwencji konkretyzuje obowiązki organu administracji publicznej w zakresie przede wszystkim ustalenia – poprzez normę prawa materialnego – dokładnej treści żądania strony wyznaczającego rodzaj sprawy, a co za tym idzie faktów mających znaczenie dla sprawy i zebrania w tym zakresie odpowiednich dowodów (art. 77 § 1 k.p.a.). Natomiast w myśl art. 8 k.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębić zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość, a ponadto kulturę prawną obywateli i jest to kolejna podstawowa zasada postępowania administracyjnego. Implikuje to konieczność m.in. takiego prowadzenia postępowania, aby wszelkie wątpliwości rozstrzygać na korzyść obywatela, jeżeli nie stoi temu na przeszkodzie ważny interes społeczny. Niezależnie od powyższego organ winien się kierować w prowadzonym przez siebie postępowaniu administracyjnym kolejną podstawową zasadą, o której mowa w art. 9 k.p.a., a mianowicie organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogę mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego oraz czuwać nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody w nieznajomości prawa, zaś w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień oraz wskazówek. Innymi słowy mówiąc, bierność organu w zakresie udzielania stronie całokształtu informacji związanej z załatwieniem danej sprawy, to jest zarówno o przepisach prawa materialnego, jak i procesowego mogących załatwić daną sprawę z wynikiem dla niej korzystnym, stanowi naruszenie prawa. Tym bardziej, że nie może się organ ograniczać jedynie do udzielania samych informacji, ale przede wszystkim wyjaśniać przepisy prawa oraz w pewnym sensie starać się być doradcą strony w zakresie udzielania jej wskazówek, co do postępowania w danej sprawie.

W rozpoznawanej sprawie natomiast Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w ocenie Sądu – zadośćuczyniła wskazanym powyżej regułom procesowym. Zgodnie z § 26 ust. 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 stycznia 2010 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 15, poz. 80 ze zm.), wojskowa komisja lekarska wyższego stopnia zajmuje stanowisko na podstawie otrzymanej dokumentacji. W razie potrzeby wojskowa komisja lekarska wyższego stopnia może przeprowadzić ponowne badanie lekarskie i badania specjalistyczne oraz skierować żołnierza na obserwację szpitalną, a także przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dokumentów.

W kontekście powyższego zauważyć należy, że Centralna Wojskowa Komisja Lekarska zdecydowała się na uzupełniające badania i konsultacje lekarskie i pismem z dnia [...] stycznia 2014 r. oraz pismem z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] powiadomiła skarżącego o zgłoszeniu się do dnia 21 marca 2014 r. godz. 08:00 – 09:00 z posiadaną dokumentacją w siedzibie Komisji. Powyższe pismo, jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru, zostało doręczone skarżącemu w dniu 3 marca 2014 r. Następnie skarżący, co wynika z notatki służbowej sporządzonej w Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej z dnia [...] marca 2014 r., zgłosił się do organu i uzgodniono z nim, że zgłosi się na obserwację kliniczną do Kliniki Psychiatrii i Stresu Bojowego WIM w ustalonym przez komisję terminie, o którym zostanie powiadomiony pisemnie i na co wyraził zgodę. Następnie organ pismem z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] wyznaczył skarżącemu termin stawiennictwa w Klinice Psychiatrii i Stresu Bojowego WIM na dzień [...] kwietnia 2014 r. o godz. 10:00-11:00. Skarżący nie odebrał osobiście tego pisma, lecz doręczyciel, jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru, pozostawił je w Urzędzie Pocztowym, pozostawiając zawiadomienie w skrzynce pocztowej skarżącego. W rzeczywistości skarżący w odpowiedzi na skargę potwierdził otrzymanie tego pisma, jednakże nie zgłosił się na obserwację kliniczną bowiem – jak podał – był w tym czasie niedysponowany i nie mógł odbyć podróży do W. Wobec powyższego – jak dalej podał – zadzwonił do organu i przełożył termin badania na dzień [...] kwietnia 2014 r. i kiedy przybył na miejsce to oznajmiono mu, że nie zostanie tego dnia przyjęty. Jednakże Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w zaskarżonej decyzji zaprzeczyła, aby skarżący informował ją o tym fakcie i stawił się na badania dodając, że starała się również powiadomić skarżącego telefonicznie, co okazało się bezskuteczne. Natomiast skarżący co do tej kwestii nie przedstawił żadnego dowodu.

W tej zatem sytuacji Centralna Wojskowa Komisja Lekarska rozpatrzyła odwołanie na podstawie zgromadzonej dokumentacji, co było zgodne z prawem, bowiem w myśl § 30 ust. 2 zdanie pierwsze cytowanego już wyżej rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach, wojskowa komisja lekarska wyższego stopnia, rozpatrując odwołanie, orzeka na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach sprawy.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 w zw. z art. 132 oraz art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), należało orzec jak w sentencji wyroku.