Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 561/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-01-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Sygn. akt VI SA/ Wa 561/04      W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 stycznia 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Sędziowie : Sędzia WSA Protokolant: po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 stycznia 2005r. sprawy ze skargi A. S. prowadzącego firmę T. z siedzibą w Z. na w [...] z dnia [...] stycznia 2004 r. nr [...] w przedmiocie obciążenia karą pieniężną oddala skargę


UZASADNIENIE

W dniu [...] września 2003 r. w miejscowości [...] zatrzymano i przeprowadzono kontrolę samochodu ciężarowego marki: [...] o numerze rej. [...], stanowiącego własność B. S.A. w P., a użytkowanego na podstawie umowy leasingu z [...] października 2002r., przez firmę T. A. S. z siedzibą przy ul. [...],[...] Z..

Kontrolę przeprowadzono w ciągu drogi nr [...], zaliczonej do kategorii dróg wojewódzkich.

W związku z tym decyzją, działającego z upoważnienia Zarządu Województwa [...], dyrektora [...] Zarządu Dróg Wojewódzkich z dnia [...] października 2003r. nałożono na w/w firmę karę pieniężną w wysokości 3000,00 zł

Od decyzji odwołanie złożył pełnomocnik firmy T. A. S., kwestionując ustalenia dokonane przez organ pierwszej instancji. Zdaniem pełnomocnika strony ani decyzja, ani protokół nie zawierają dostatecznego uzasadnienia faktycznego, ani prawnego. W protokole nie stwierdzono, czy osie pojazdu są podwójne, co przy stwierdzonych wartościach nacisków na poszczególne osie nie kwalifikowałoby tego pojazdu jako nienormatywny.

Zdaniem pełnomocnika w trakcie kontroli pominięto okoliczność, iż pojazd przewoził ładunek płynny oraz okoliczność, że masa całkowita pojazdu nie została przekroczona.

Ponadto pełnomocnik stwierdza, że organ I instancji dokonał pomiaru nacisku osi na wadze tzw. dynamicznej. Pomiar taki nie może zasługiwać na uwzględnienie, jako wiarygodny. W oparciu o przeprowadzone badania specjalistyczne, szeroko podnosi się w doktrynie, iż stosowanie wag tzw. dynamicznych nie może służyć tego typu pomiarom, albowiem wyniki takiego ważenia tego samego pojazdu są za każdym razem niepowtarzalne (lub powtarzalność jest wielce znikoma). Przedmiotowe pomiary zatem winny odbywać się na tzw. wagach statycznych. Pełnomocnik wskazuje również, że przedstawione świadectwo legalizacji wagi i protokół z pomiaru pochylenia terenu nie pozostają w związku z kontrolą , jak również nie określają precyzyjnie miejsca usytuowania wagi, z wyjątkiem oznaczenia drogi, co wskazuje na to, że pochylenie terenu w różnych miejscach wskazanej drogi może być różne.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2004r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podało miedzy innymi, że zgodnie z § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz.U. Nr 32, poz. 262) nacisk osi pojedynczej nie może przekraczać 80 kN.

\

W przypadku konieczności przejazdu pojazdem przekraczającym te parametry niezbędne jest zezwolenie oraz uiszczenie opłaty za taki przejazd. Natomiast w razie stwierdzenia, że przejazd pojazdu nienormatywnego odbywa się bez właściwego zezwolenia, pobiera się kary pieniężne, na co wskazuje art. 13 ust 2a ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (tj. z 2000r. Dz. U. Nr 71, poz. 838 ze zm.).

Jak wynika z akt sprawy, w wyniku kontroli przeprowadzonej w dniu [...] września 2003r. stwierdzono przekroczenie dopuszczalnego nacisku na II-giej i IV-tej osi pojazdu o 11,90 i 3,83 (kN). Pojazd ten nie posiadał również zezwolenia na przejazd.

Odnosząc się do zarzutów odwołania należy wskazać, że stanowisko kontroli pojazdu znajdujące się w miejscowości [...] zostało dopuszczone do użytkowania zgodnie z jego przeznaczeniem, po dokonaniu zakończonej w czerwcu 2003 r. przebudowie i modernizacji. Z uwagi na to, że kontroli pojazdu dokonano w dniu [...] września 2003r. trudno podzielić zarzuty odwołania, że stanowisko ważenia pojazdów utraciło wymagane parametry.

Stanowisko to odpowiada normom przewidzianym dla wag przenośnych, określonym w § 4 pkt 2 w związku z § 3 pkt 2 i 3 załącznika do Zarządzenia nr 39 Prezesa Głównego Urzędu Miar z dnia 22 grudnia 2000r., w sprawie wprowadzenia przepisów metrologicznych o wagach samochodowych do ważenia pojazdów w ruchu (Dziennik Urzędowy Miar i Probiernictwa z 2000 r., Nr 6, poz. 40).

Pracownicy Zespołu kontrolno - pomiarowego [...] ZDW przed przystąpieniem do czynności kontrolnych poinformowali kierującego pojazdem pana P. T. o technice najeżdżania pojazdem na wagi i zjeżdżania z nich, jak również okazali mu do wzglądu: legitymację służbową i upoważnienie do przeprowadzenia kontroli, świadectwa legalizacji wag oraz i przyrządów pomiarowych, - protokół z pomiaru pochylenia terenu na wyżej wymienionym stanowisku.

Dokonanie powyższych czynności zostało przez w/w kierowcę potwierdzone w podpisanym przez niego oświadczeniu, złożonym na trzeciej stronie protokołu.

Podczas pomiarów użyto wagi o nr fabrycznym [...], znak: [...], typ: [...], posiadającej świadectwo legalizacji wystawione w dniu [...] kwietnia 2002r. przez Okręgowy Urząd Miar w [...], którego termin ważności upłynie w dniu [...] kwietnia 2004r.

Pomiarów dokonano w dniu [...] września 2003r., zatem w okresie ważności powyższego świadectwa (kopia w załączeniu).

Zgodnie z zapisami powyższego świadectwa, waga ta ma zastosowanie:

– przy czynnościach urzędowych, związanych z wyznaczaniem obciążenia osi pojazdów samochodowych,

– do wyznaczania masy całkowitej pojazdów samochodowych poprzez sumowanie wyznaczonych obciążeń poszczególnych osi pojazdów (kopia w załączeniu).

Nie można również podzielić pozostałych zarzutów odwołania, że decyzja nie zawiera dostatecznego uzasadnienia faktycznego, ani prawnego.

Należy również wskazać, że decyzja organu pierwszej instancji nie jest decyzją uznaniową. Zatem w przypadku stwierdzenia określonego przekroczenia, organ nie ma innej możliwości, jak tylko wymierzyć określoną ustawą karę, zgodnie z obowiązującymi przepisami.

Wobec tego organ pierwszej instancji wydał prawidłową decyzję, albowiem w przypadku stwierdzenia, że przejazd pojazdu nienormatywnego odbywa się bez właściwego zezwolenia, pobiera się karę pieniężną w wysokości, która wynika z załącznika do cyt. ustawy.

Skargę na powyższa decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł A. S. zwany dalej skarżącym. W skardze domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości. Decyzji zarzucił naruszenie art. 39 ust. 1 pkt 3 ustawy o drogach publicznych oraz art. 107 k.p.a., 122, 210 § 1 ust. 4 i 6 ordynacji podatkowej. W uzasadnieniu podał między innymi, że:

Skarżący w odwołaniu od decyzji Organu I instancji zarzucił, że decyzja Organu I instancji, ani protokół nie zawierają dostatecznego uzasadnienia faktycznego, ani prawnego. W protokole nie stwierdzono, czy osie pojazdu są podwójne, co przy stwierdzonych wartościach nacisków na poszczególne osie nie kwalifikowałoby tego pojazdu, jako nienormatywnego (§ 5 ust. 5 pkt. 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych pojazdów...), tj. "Nacisk osi składowej pojazdu, o którym mowa w ust. 4, nie może przekraczać przy odległości od sąsiedniej bliższej osi składowej: 5) powyżej 1.30 m, przy osi podwójnej, dla osi napadowej - 100,0 kN (10 t). pod warunkiem, że łączny nacisk nie przekracza 160,0 kN (16 t)."

Skarżący zarzucił również, że w trakcie kontroli pominięto okoliczność, iż pojazd przewoził ładunek płynny oraz okoliczność, że masa rzeczywista pojazdu nie została przekroczona.

Organ II instancji nie odniósł się do wskazanych zarzutów skarżącego zawartych w odwołaniu od decyzji Organu I instancji.

Podobnie Organ II instancji nie odniósł się do zarzucanej sprzeczności w zakresie przepisów prawa, dotyczącej tego, że do miejscowości [...] nie ma innej drogi dojazdowej niż droga, na której obowiązują ograniczenia w dopuszczalnych naciskach na poszczególne osie pojazdu. Ograniczenie ilości przewożonego towaru jest niedopuszczalne, z uwagi na obowiązek napełnienia cysterny stosownie do postanowień umowy międzynarodowej ADR 4.3.2.2.4.

Wreszcie Skarżący podnosi, że Organ I instancji dokonał pomiaru nacisku osi na wadze tzw. dynamicznej. Pomiar taki nie może zasługiwać na uwzględnienie jako wiarygodny. W oparciu o przeprowadzone badania specjalistyczne, szeroko podnosi się w doktrynie, iż stosowanie wag tzw. dynamicznych nie może służyć tego typu pomiarom, albowiem wyniki takiego ważenia tego samego pojazdu są za każdym razem inne, niepowtarzalne (lub powtarzalność jest wielce znikoma). Przedmiotowe pomiary zatem winy odbywać się na tzw. wagach statycznych.

Dodatkowe znaczenie odgrywa okoliczność niemożliwego w naturze, idealnego rozłożenia towaru, zwłaszcza jeśli jest przewożony towar płynny (nie jest to możliwe ze względu np. na pierwszą oś, która z istoty konstrukcji nie osiągnie żądanych parametrów co do nacisku).

Wskazać również należy, że zgodnie z zasadami prawidłowo prowadzonego postępowania administracyjnego, decyzja powinna wskazywać ustalony przez organ administracyjny stan faktyczny, określać przesłanki zastosowania tej, a nie innej kwalifikacji prawnej i ustalać, jakie okoliczności stanu faktycznego odpowiadają stosownym fragmentom norm prawnych zastosowanych w niniejszej sprawie. To wszystko kryje w sobie formuła art. 107 k.p.a. (tak np. wyrok NSA w Warszawie, V SA 2762/99 z dnia 18 maja 2000).

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. W uzasadnieniu podało między innymi, że:

Ustosunkowując się do zarzutów podniesionych przez stronę, Kolegium uważa, że są one nieuzasadnione. Wskazane przez stronę okoliczności nie miały wpływu na zapadłe w sprawie rozstrzygniecie, jak również na wysokość nałożonej kary. Dalszej części odpowiedzi podtrzymało argumenty z uzasadnienia zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U, Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych.

Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z treścią art. 61 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. (Dz.U. nr 98, poz. 620 z późn. zm.) prawo o ruchu drogowym nakłada na przewoźnika obowiązek takiego umieszczenia ładunku na pojeździe, aby ładunek nie powodował przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi pojazdu na drogę, w sytuacji zaś gdy parametry pojazdu są większe od parametrów określonych w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury dnia 31 grudnia 2002r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz.U. Nr 32, poz. 262), przewoźnik winien posiadać zezwolenie na przejazd, mówi o tym art. 64 ust. 1 ustawy prawo o ruchu drogowym.

W wyniku przeprowadzonej kontroli pojazdu stanowiącego własność skarżącego stwierdzono przekroczenie dopuszczalnego nacisku osi składowej o odpowiednio 11,90 kN i 3,83 kN (protokół kontroli został podpisany bez uwag za wyjątkiem uwagi, że do [...] prowadzi tylko jedna droga dojazdowa- nie ma innego dojazdu) w związku z powyższym, zgodnie z obowiązującymi przepisami art. 13 ust. 2 a i 2 b ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2000r. Nr 71, poz. 838), organ administracji był obowiązany wymierzyć stosowną karę pieniężną.

Odpowiedzialność z art. 13 ust. 2a i 2 b ustawy o drogach publicznych, występuje w wypadku braku zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym, o którym była mowa powyżej, a którego to zezwolenia skarżący nie przedłożył, dlatego też organy administracji wydały prawidłowe decyzje, które zasługują na pozostawienie ich w obrocie prawnym.

Ustawa z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych nakłada kary pieniężne za jazdę bez zezwolenia pojazdem, w którym przekroczone zostały dopuszczalne naciski na osie. Odpowiedzialność, o której mowa w art. 13 ust. 2a tej ustawy, ma charakter obiektywny i nie jest warunkowana winą podmiotu wykonującego przejazd. Na organie nakładającym karę pieniężną nie ciąży obowiązek wykazania, że do przekroczenia dopuszczalnych norm doszło na skutek okoliczności zależnych czy zawinionych przez przewoźnika. Kara ta, w ściśle określonej ustawą wysokości, zależnej od wielkości przekroczenia nacisku, jako kara administracyjna, jest niezależna od winy czy też zaniedbania właściciela pojazdu i jest nakładana w związku z wystąpieniem opisanego w ustawie skutku, tj. przekroczenia dopuszczalnych parametrów pojazdu. W sprawie niniejszej przekroczenie dopuszczalnych paramentów nastąpiło i wobec tego niezależnie od jego przyczyn, kara musiała zostać wymierzona, a wymierzając ją organ nie dopuścił się naruszenia prawa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny nie podzielił również zarzutów skargi dotyczących faktu, że pojazd przewoził ładunek płynny i masa pojazdu nie została przekroczona, gdyż jak wykazano powyżej, decyzja znajduje odzwierciedlenie w obowiązujących przepisach prawa. Odpowiedzialność z art. 13 ust. 2 a i 2 b ustawy o drogach publicznych jest odpowiedzialnością obiektywną, tj. niezależną od winy, w wypadku zaistnienia przekroczenia i braku zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym organ wymierza karę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny nie podzielił zarzutu skargi, w którym skarżący podnosi, że organ nie ustosunkował się do zarzutu, że do miejscowości [...] nie ma innej drogi dojazdowej. Wprost przeciwnie zdaniem składu orzekającego z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że w wypadku konieczności przejazdu drogą wojewódzką o dozwolonym nacisku osi pojedynczej do 80 kN pojazdem przekraczającym powyższe parametry niezbędne jest zezwolenie oraz uiszczenie opłaty za taki przejazd.

Zarzut niestwierdzenia w protokole, czy osie pojazdu są podwójne nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż to z jakimi osiami mamy do czynienia jednoznacznie wynika z § 4 i 5 rozporządzeniu Ministra Infrastruktury dnia 31 grudnia 2002r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz.U. Nr 32, poz. 262) w porównaniu z zapisem protokołu.

Zarzut użycia do pomiaru wag dynamicznych nie jest również zasadny. Wagi na których dokonano ważenia posiadały stosowne świadectwa legalizacyjne z dnia [...] kwietnia 2002r. wydane przez Okręgowy Urząd Miar w [...], którego termin ważności upływał w dniu [...] września 2004r. Zgodnie z zapisami powyższego świadectwa waga ta ma zastosowanie przy czynnościach urzędowych, związanych z wyznaczeniem obciążenia osi pojazdów samochodowych.

Zarzut naruszenia art. 107 k.p.a. nie znalazł uznania w ocenie Sądu. Zaskarżona decyzja została uzasadniona i sporządzona zgodnie z wymogami powyższego przepisu. Sąd nie dopatrzył się również zarzutu naruszenia art. 39 ust. l pkt 3 ustawy o drogach publicznych, gdyż jak wykazano powyżej pojazd skarżącego był pojazdem nienormatywnym. Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisów ordynacji podatkowej, to należy podnieść, że skarżący nie wskazał na czym powyższe naruszenie miałoby polegać, tak wiec trudno się do tego zarzutu ustosunkować

Biorąc powyższe pod rozwagę, na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono, jak w sentencji.