Postanowienie NSA, sygn. akt I OW 8/08
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2008-05-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej
Treść wyniku: Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy: article: art. 59 ust. 1 w zw. z art. 101 ust. 1
journal: Dz.U. 2004 nr 64 poz 593
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
article: art. 15 § 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Anna Lech (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Joanna Runge- Lissowska sędzia del. NSA Wiesław Czerwiński Protokolant Anna Krakowiecka po rozpoznaniu w dniu 30 maja 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Prezydenta Miasta B.-B. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Prezydentem Miasta B.-B. a Wójtem Gminy J. w przedmiocie wskazania organu właściwego w sprawie wydania decyzji o skierowaniu do domu pomocy społecznej oraz decyzji ustalającej opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej wobec A. K. postanawia: 1. wskazać Prezydenta Miasta B.-B. jako organ właściwy do rozpoznania wniosku; 2. oddalić wniosek Prezydenta Miasta B.-B. o zasądzenie kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 29 stycznia 2008r., na podstawie art. 22 § 1 pkt 1 w związku z § 3 pkt 2 k.p.a., Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w B. - B., działający z upoważnienia Prezydenta Miasta B. - B., złożył do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosek o rozstrzygniecie sporu o właściwość między nim a Wójtem Gminy w J. o wydanie decyzji o skierowaniu do domu pomocy społecznej A. K., poprzez wskazanie Wójta Gminy w J. jako organu właściwego do wydania decyzji w sprawie.

Wniosek ten złożono w następującym stanie faktycznym sprawy: A. K. od 17 września 2007 r. przebywa u swojej wnuczki B. K. w miejscowości T. na terenie gminy J. Przed tą datą A. K. mieszkała w B.-B., gdzie wynajmowała lokal mieszkalny nr [...] przy ul. [...]. Bezpośrednio przed przeprowadzką do wnuczki A. K. przebywała w Szpitalu Wojewódzkim w B.-B., który zawiadomił Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w B. - B., iż na oddziale chirurgii przebywa osoba samotna w podeszłym wieku.

W dniu 22 października 2007 r. wnuczka nawiązała kontakt telefoniczny z pracownikiem socjalnym wnioskodawcy, informując go, iż od 17 września 2007 r., babcia przebywa u niej na terenie gminy J. Jednocześnie wnuczka poinformowała, iż umowa najmu lokalu w B.-B. została rozwiązana przez babcię, która zabrała stamtąd wszystkie swoje rzeczy. Pracownik socjalny ustalił poprzez odwiedziny w środowisku w dniu 19 grudnia 2007 r., iż rzeczywiście A. K., od czasu, jak trafiła do szpitala nie mieszka w miejscu jej meldunku.

Wskazano, że w T. zainteresowana korzysta także z opieki lekarskiej.

W dniu 27 listopada 2007 r. A. K. złożyła wniosek o umieszczenie jej w domu pomocy społecznej w B. - B.

Zwrócono uwagę, iż według oświadczeń zainteresowanej, utrzymuje ona z synami mieszkającymi w B. - B. sporadyczne kontakty, nie posiada na terenie tego miasta tytułu do lokalu mieszkalnego, a kontakty z Gminą B. - B. sprowadzają się jedynie do meldunku zainteresowanej, który nie może przesądzać o jej miejscu zamieszkania.

Zdaniem Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w B. - B., podejmując decyzję o przeprowadzce do wnuczki, rozwiązując umowę najmu i opróżniając mieszkanie w B. - B., A. K. wyraziła wolę zmiany dotychczasowego miejsca zamieszkania, a tym samym zamiar stałego pobytu w miejscowości T.

Podniesiono, że wnuczka A. K. nadal deklaruje chęć dalszej opieki nad babcią w miejscowości T.

W ocenie organu, wniosku o umieszczenie zainteresowanej w domu pomocy społecznej w B. - B. nie należy wiązać z brakiem stałego zamiaru w dokonanej we wrześniu 2007 r. zmianie miejsca zamieszkania, lecz z wyrażeniem przez zainteresowaną woli ponownej zmiany miejsca zamieszkania z uwagi na złą aklimatyzację w nowym środowisku, przy czym wyrażana obecnie wola nie wpływa na właściwość organu dotyczącą skierowania do domu pomocy społecznej.

W odpowiedzi na wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego, Wójt Gminy w J. - Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w J., wniósł o wskazanie jako organu właściwego do wydania decyzji o umieszczenie A. K. w domu pomocy społecznej oraz decyzji ustalającej opłatę za pobyt w tym domu - Prezydenta Miasta B.-B. - Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w B.-B., względnie o oddalenie wniosku.

Wskazano, że miejscem zamieszkania osoby fizycznej, do której to przesłanki nawiązuje art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej jest miejscowość, w której ta osoba przebywa z zamiarem stałego pobytu.

Natomiast A. K. od kilkudziesięciu lat, konkretnie od 31 stycznia 1962 roku przebywa w B. - B., gdzie miała osobne mieszkanie przy ul. [...] i gdzie została zameldowana na pobyt stały. Zameldowana jest w B. B. do dnia dzisiejszego, gdzie ma rodzinę - synów T. K. i B. K. oraz wnuki.

Zwrócono uwagę, że w sierpniu i wrześniu 2007 r. A. K. przebywała w Szpitalu Wojewódzkim w B. B. Natomiast w T. A. K. przebywała okazjonalnie z wizytą u rodziny, nie miała ona natomiast zamiaru przebywania w T. Z notatek przedstawionych przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w B. - B. nie wynika, że A. K. ma zamiar wyprowadzić się z B. Z notatki wynika jedynie, że B. K., jej wnuczka, mogłaby się nią zaopiekować.

W ocenie Wójta Gminy w J., z dokumentów znajdujących się w aktach niniejszej sprawy nie wynika, że zamiarem A. K. było wyprowadzenie się z B. i że przeprowadziła się do T. w celu stałego pobytu. Wręcz przeciwnie, z notatek z dnia 3 września 2007r. oraz z notatki z dnia 22 października 2007 roku wynika, że chora A. K. ma problemy z aklimatyzacją w górskim klimacie wsi T.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

właściwość miejscową gminy zobowiązanej do rozpoznania sprawy dotyczącej świadczenia z pomocy społecznej zgodnie z treścią art. 101 ust. 1 ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.) ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. Ustawa w art. 101 ust. 3 przewiduje, że w przypadkach szczególnie uzasadnionych sytuacją osobistą osoby ubiegającej się o świadczenie oraz w sprawach niecierpiących zwłoki, właściwą miejscowo jest gmina miejsca pobytu osoby ubiegającej się o świadczenie. Nie dotyczy to jednak spraw - jak w tym przypadku - związanych ze skierowaniem do domu pomocy społecznej. Oznacza to, że w sprawie dotyczącej skierowania do domu pomocy społecznej właściwą do jej rozstrzygnięcia będzie zawsze gmina miejsca zamieszkania osoby zainteresowanej w dniu jej kierowania do domu pomocy społecznej (art. 59 ust. 1 w związku z art. 101 ust. 1 ustawy). Ustawa o pomocy społecznej nie zawiera definicji "miejsca zamieszkania".

Należy zatem odnieść się w tej kwestii do wyjaśnienia pojęcia "miejsca zamieszkania" zawartego w art. 25 Kodeksu cywilnego. Zgodnie z tym przepisem, miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. Na prawną konstrukcję miejsca zamieszkania składają się dwa elementy: przebywanie w sensie fizycznym w określonej miejscowości oraz wola, zamiar stałego pobytu, przy czym oba te elementy muszą występować łącznie. Zatem sam zamiar stałego pobytu w danej miejscowości nie stanowi o zamieszkaniu, lecz musi być połączony z przebywaniem w danej miejscowości i to z takim przebywaniem, które ma cechy założenia tam ośrodka swoich osobistych i majątkowych interesów.

Odnosząc ten stan prawny do stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy należy, według Naczelnego Sądu Administracyjnego uznać, że miasto B. - B., w rozumieniu powołanego art. 25 k.c., spełnia przesłanki miejsca zamieszkania A. K., na co wskazuje okoliczność, że od 31 stycznia 1962 r. przebywa w B. - B., gdzie jest zameldowana na pobyt stały i gdzie ma rodzinę. Na zamiar stałego pobytu w B. - B. wskazuje również okoliczność, że A. K. przebywała w sierpniu i wrześniu 2007 r. w Szpitalu Wojewódzkim w B. - B. Natomiast pobyt u wnuczki w T., uznać należy za pobyt okazjonalny. Podkreślić bowiem należy, że, jak z akt niniejszej sprawy wynika, A. K., w T., w górskim klimacie źle się czuła i w dniu 4 lutego 2008 r. wróciła do B. - B.

Zamiar przebywania na stałe w B. - B. i jednocześnie przebywanie w tej miejscowości czyni z niej miejsce zamieszkania A. K. w rozumieniu art. 25 k.c. Konsekwencją tego stanowiska będzie to, że Prezydenta miasta B. - B. uznać należy, zgodnie z art. 101 ust. 1 powołanej ustawy o pomocy społecznej, za organ właściwy do rozpatrzenia wniosku A. K. o wydanie decyzji dotyczącej skierowania jej do Domu Pomocy Społecznej.

Z tego względu na podstawie art. 15 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), orzeczono jak w sentencji.

Na podstawie art. 207 § 2 w związku z art. 64 § 1 i art. 193, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił wniosek o zasądzenie kosztów.