Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 993/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-07-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Wdowiak Sędziowie Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka (spr.) Asesor WSA Andrzej Kuna Protokolant Patrycja Wrońska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lipca 2006 r. sprawy ze skargi "P." sp. z o.o. z siedzibą w D. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2006 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2006 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez "P." Sp. z o.o. z siedzibą w D. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w [...] z dnia [...] stycznia 2006 r. o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 3.750 złotych utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji w części dotyczącej nałożenia kary pieniężnej w wysokości 3.550 złotych. Jako podstawę prawną wskazał art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 42 ust. 1, art. 87 ust. 1 i 2, art. 92 ust. 1 oraz lp. 1.4.1. ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2004 r., Nr 204, poz. 2088 ze zm.), § 4 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001r. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz. U. Nr 150, poz. 1684), art. 14 ust. 1, art. 15 ust. 5 i 7 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE L370 z 31.12.1985 ze zm.), art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. Nr 92, poz. 879).

Decyzje obu organów zapadły w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i wywody prawne:

Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło wykonywanie transportu drogowego na potrzeby własne bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych, nieokazanie wykresówek lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu oraz brak wpisów na wykresówkach. Powyższy fakt stwierdzony został podczas kontroli drogowej przeprowadzonej w dniu [...] maja 2005 r. na drodze krajowej nr [...] w [...]. Do kontroli zatrzymany został pojazd ciężarowy marki [...] o nr rej. [...] wraz z przyczepą o nr rej. [...]. Kierowca kontrolowanego pojazdu przedstawił do kontroli m. in. wypis z zaświadczenia nr [...] na przewozy drogowe na potrzeby własne z nazwą przedsiębiorcy "P." z siedzibą w D. Nie okazał opłaty za przejazd po drogach krajowych, oświadczając, że przedsiębiorstwo w którym jest zatrudniony prowadzi działalność rolniczą i jest zwolniony z opłaty za przejazd krajowy. Nie okazał również dwóch wykresówek: za dzień [...] maja 2005 r. oraz za ostatni dzień poprzedniego tygodnia, w którym prowadził pojazd, okazana wykresówka z dnia [...] maja 2005 r. nie posiadała przepisowych wpisów, zastosowany typ wykresówek z dnia [...] i [...] maja 2005 r. nie był zatwierdzony i przeznaczony do danego typu przyrządu kontrolnego. Tachograf na tabliczce znamionowej nie posiadał oznaczenia rodzaju właściwych wykresówek zatwierdzonych do danego przyrządu kontrolnego. Na wykresówkach z dnia [...] i [...] maja 2005 r. brak było wpisanego imienia kierowcy. Kierowcę ukarano mandatem karnym w wysokości 100 złotych za brak legalizacji tachografu. Protokół kontroli został podpisany przez kontrolowanego kierowcę bez zastrzeżeń.

Organ wszczął postępowanie i wezwał stronę ("P.") do przedłożenia zaświadczenia z ewidencji działalności gospodarczej lub wypisu z KRS oraz zaświadczenia o nadaniu numeru identyfikacji podatkowej (NIP). Strona przedstawiła odpis z KRS, z którego wynikało, iż jest spółką z o.o. o nazwie "P." Sp. z o.o. z siedzibą w D. Strona dowodziła, iż nie podlega przepisom ustawy o transporcie drogowym bowiem prowadzi działalność wytwórczą w rolnictwie, posiada gospodarstwo rolne i stado krów mlecznych. Dzień [...] maja 2005 r. był dniem wolnym od pracy dla obsługi technicznej gospodarstwa i kierowca nie miał obowiązku posiadania wykresówki za ten dzień. Strona wskazała, iż kierowca był w posiadaniu uproszczonych kart drogowych z zaznaczeniem dni wolnych od pracy od początku 2005 r.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w [...] nałożył na "P." karę pieniężną w kwocie 3.750 złotych, na którą składały się kary:

- 3.000 zł za wykonywanie krajowego przewozu rzeczy na potrzeby własne,

- 400 zł za nieokazanie dwóch wykresówek lub dokumentu potwierdzającego

fakt nieprowadzenia pojazdu, podczas kontroli drogowej,

- 50 zł za brak miejsca i daty końcowej używania wykresówki,

- 200 zł za używanie nieprawidłowych wykresówek,

- 100 zł za brak wpisu imienia kierowcy.

Od powyższej decyzji odwołała się strona podnosząc skierowanie decyzji do przedsiębiorcy nie będącego stroną w postępowaniu. Powoływała się na stanowisko rzecznika prasowego Ministra Infrastruktury zamieszczone w czasopiśmie Top Agrar Polska nr 12/2002, że wykonujący działalność wytwórczą w rolnictwie są zwolnieni z obowiązku uiszczania opłat za przejazd po drogach krajowych. Po rozpatrzeniu odwołania Główny Inspektor Transportu Drogowego uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. W uzasadnieniu decyzji przytoczył stosowne przepisy ustawy o transporcie drogowym stanowiące podstawę do nałożenia kary pieniężnej za poszczególne naruszenia. Uzasadniając uchylenie decyzji organ odwoławczy uznał, iż organ I instancji nie ustalił, kto jest stroną postępowania: "P." czy "P." Sp. z o.o.

Organ I instancji przeprowadził postępowanie wyjaśniające przesłuchując m. in. kierowcę kontrolowanego pojazdu i właściciela spółki "P." Sp. z o.o. z siedzibą w D.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w [...] nałożył na "P." Sp. z o.o. karę pieniężną w kwocie 3.750 złotych, na którą składały się kary pieniężne określone powyżej. Organ wskazał, iż zebrany w sprawie materiał dowodowy wskazuje, iż podmiotem wykonującym transport drogowy w dniu [...] maja 2005 r. jest "P." Sp. z o.o. z siedzibą w D. Powołał się na art. 42 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, który nakłada obowiązek uiszczania opłat za przejazd po drogach krajowych i stwierdził, iż wyłączenie na które strona powoływała się (art. 3 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 173, poz. 1807 ze zm.) ma zastosowanie jedynie do przepisów tej ustawy a nie ustawy o transporcie drogowym.

Z decyzją nie zgodziła się strona wnosząc odwołanie i podnosząc – powołując się na definicję z art. 4 w związku z art. 1, 2 i 3 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej, iż nie jest przedsiębiorcą. Ponownie powołała się na stanowisko rzecznika prasowego Ministra Infrastruktury opublikowanego w czasopiśmie [...] nr [...].

Postanowieniem z dnia [...] marca 2006 r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego wyłączył do odrębnego postępowania sprawę "P." Sp. z o.o. w przedmiocie odwołania od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w [...] z dnia [...] stycznia 2006 r. o nałożeniu kary pieniężnej 3.750 zł w zakresie kary pieniężnej w wysokości 200 zł za zastosowany typ wykresówki nie zatwierdzony i przeznaczony do danego typu przyrządu kontrolnego.

Po rozpatrzeniu odwołania w pozostałym zakresie Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] marca 2006 r. utrzymał zaskarżoną decyzję, wskazaną na wstępie.

Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło wykonywanie transportu drogowego bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych, nieokazanie wykresówek lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu a także brak przepisowych wpisów na wykresówkach oraz brak wpisów na wykresówkach.

Zgodnie z art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 roku o transporcie drogowym, kto wykonuje transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne, naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 15.000 złotych. Konsekwencją tego rozwiązania są kary w wysokościach określonych w załączniku do ww. ustawy wraz ze wskazaniem rodzajów poszczególnych naruszeń.

Organ wskazał, iż zgodnie z art. 5 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 180, poz. 1497), do postępowań administracyjnych wszczętych, a nie zakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe.

W myśl art. 42 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, przedsiębiorcy wykonujący transport drogowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz wykonujący przewozy na potrzeby własne są obowiązani do uiszczania opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych. Stosownie do § 4 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych, uiszczenie opłaty następuje poprzez nabycie przez przedsiębiorcę karty opłaty, która następnie podlega wypełnieniu zgodnie z § 5.

Stosownie do art. 87 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, podczas przejazdu po drogach krajowych kierowca pojazdu obowiązany jest mieć przy sobie i okazywać na żądanie uprawnionego organu kontroli, między innymi dowód uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych.

Na podstawie art. 15 ust. 7 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85, na żądanie upoważnionego funkcjonariusza służb kontrolnych kierowca zobowiązany jest okazać wykresówki za bieżący tydzień i w każdym przypadku za ostatni dzień poprzedniego tygodnia, w którym kierował pojazdem. Na podstawie art. 31 ust. 1 ustawy o czasie kierowców, kierowca, który w określonych dniach nie prowadził pojazdu albo prowadził pojazd, na żądanie osoby uprawnionej do przeprowadzenia kontroli przedstawia zaświadczenie, które powinno zawierać w szczególności następujące dane: imię i nazwisko kierowcy, okres, którego dotyczy, wskazanie przyczyny nieposiadania wykresówek, o których mowa w art. 15 ust. 7 rozporządzenia nr 3821/85/EWG, miejsce i datę wystawienia, podpis pracodawcy. Zaświadczenie pracodawca wystawia i wręcza kierowcy przed rozpoczęciem przez kierowcę przewozu drogowego. W przypadku, gdy kierowca w określonych dniach nie prowadził pojazdu w trakcie wykonywania danego zadania przewozowego, pracodawca niezwłocznie wystawia i przekazuje zaświadczenie na żądanie osoby uprawnionej do przeprowadzenia kontroli.

Zgodnie z art. 15 ust. 5 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85, każdy członek załogi pojazdu nanosi na swoją wykresówkę następujące informacje:

a) na początku używania wykresówki – swoje nazwisko i imię;

b) datę i miejsce rozpoczęcia używania wykresówki oraz datę i miejsce zakończenia jej używania;

c) numer rejestracyjny każdego pojazdu, do którego członek załogi został przydzielony zarówno na początku pierwszej jazdy zapisanej na wykresówce jak i następnych, w przypadku zmiany pojazdu, w czasie używania tej samej wykresówki;

d) wskazania licznika długości drogi:

- przy rozpoczęciu pierwszej jazdy zarejestrowanej na wykresówce,

- przy zakończeniu ostatniej jazdy zarejestrowanej na wykresówce,

- w razie zmiany pojazdu w ciągu dnia pracy (odczyt licznika w pojeździe, do którego był przydzielony oraz odczyt licznika w pojeździe, do którego zostaje przydzielony);

e) czas, kiedy miała zmiana pojazdu.

Główny Inspektor Transportu Drogowego wskazał, iż strona jest przedsiębiorcą w rozumieniu art. 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej, zarobkowa działalność rolnicza, prowadzona zawodowo i we własnym imieniu jest działalnością gospodarczą co czyni rolnika spełniającego powyższe przesłanki - przedsiębiorcą. W przedmiotowej sprawie strona - "P." Sp. z o.o. jest przedsiębiorcą, co potwierdza wpis do Krajowego Rejestru Sądowego. Organ podkreślił, iż wypowiedź rzecznika prasowego Ministerstwa Infrastruktury zamieszczona w gazecie nie jest wiążąca dla organu administracji publicznej, który jest związany jedynie przepisami powszechnie obowiązującego prawa.

Skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2006 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył skarżący - "P." Sp. z o.o. z siedzibą w D. wnosząc o jej uchylenie w całości bądź o stwierdzenie jej nieważności Zarzucił organowi naruszenie przepisu art. 138 k.p.a. poprzez wyłączenie do odrębnego postępowania części postępowania odwoławczego, co spowodowało naruszenie zasad zawartych w art. 8, 9 i 11 k.p.a. Wyraził obawę naruszenia zakazu reforationis in pius. Podniósł, iż skoro organ uznał prawidłowość dokonania oceny stanu faktycznego i prawidłowość zastosowania przepisów to brak jest uzasadnienia dla prowadzenia odrębnego postępowania. Zaznaczył, że nie składał wniosku o wstrzymanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji organu I instancji tylko zwracał się o niewszczynanie postępowania egzekucyjnego lub jego zawieszenie co uzasadniało wydanie postanowienia w tej kwestii a nie ocenianie go w zaskarżonej decyzji. Podtrzymał swoje zarzuty z postępowania o braku podstaw do uznania go za przedsiębiorcę.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wnosił o jej oddalenie powołując się na argumentację przywołaną w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji lub postanowienia. Sąd nie bada więc celowości, czy też słuszności zaskarżonego aktu.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).

Kontrolując zaskarżoną decyzję z punktu widzenia powyższych zasad skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2006 r. odpowiada prawu.

Nie budzą wątpliwości ustalenia faktyczne dokonane przez organ. Wynika z nich, iż podczas przejazdu po drodze krajowej nr [...], skarżący wykonywał przewóz na potrzeby własne bez uiszczenia opłaty za przejazd, nie okazał wykresówek lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu oraz przepisowych wpisów na wykresówkach.

W rozpatrywanej sprawie skarżący, będąc spółką prawa handlowego prowadzi zarobkową działalność rolniczą zawodowo i we własnym imieniu, działalność jest prowadzona w sposób zorganizowany i ciągły; nie jest działalnością wykonywaną wyłącznie dla zaspokojenia własnych potrzeb. Prawidłowo zatem organ uznał, iż jest on przedsiębiorcą podlegającym przepisom ustawy o transporcie drogowym. Obowiązek przedsiębiorcy uiszczania opłat za przejazd po drogach krajowych wynika wprost z art. 42 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, (Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2088 ze zm.), który stanowi, że za przejazd po drogach krajowych przedsiębiorcy wykonujący na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne obowiązani są uiszczać opłaty. Następuje to poprzez nabycie karty opłaty, która podlega wypełnieniu zgodnie z § 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych oraz z art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, który stanowi kto wykonuje transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 15.000 zł. Pozostałe naruszenia wynikają z prawidłowo zastosowanych i wskazanych przez organ przepisów ustawy o transporcie drogowym i innych aktów prawnych. Konsekwencją tego rozwiązania jest treść:

- lp. 1.4.1 załącznika do ww. ustawy, który karą 3.000 zł sankcjonuje wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych;

- lp. 1.11.11 ust. 1 lit. b, który karą 200 zł sankcjonuje nieokazanie wykresówek lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu, podczas kontroli drogowej, za każdą wykresówkę;

- lp. 1.11.11 ust. 4 lit. a, c b, który sankcjonuje brak przepisowych wpisów na wykresówce – a) imienia lub nazwiska kierowcy; c) miejsca i daty końcowej używania wykresówki – karą 50 zł za każdą wykresówkę.

Podnoszony przez skarżącego zarzut naruszenia art. 138 k.p.a. jest niezasadny. Skarżący dopuścił się kilku naruszeń przepisów ustawy o transporcie drogowym, które były podstawą wszczęcia i prowadzenia jednego postępowania. W postępowaniu odwoławczym organ wyłączył do odrębnego postępowania sprawę jednego ze stwierdzonych naruszeń wydając w tym zakresie postanowienie. Możliwość taką przewiduje w art. 140 Kodeks postępowania administracyjnego, który to przepis odsyła w sprawach nieuregulowanych w art. 136-139 do odpowiedniego stosowania przepisów o postępowaniu przed organami pierwszej instancji. Stosownie do art. 123 k.p.a. w toku postępowania organ administracji publicznej wydaje postanowienia (§ 1). Postanowienia dotyczą poszczególnych kwestii wynikających w toku postępowania, lecz nie rozstrzygają o istocie sprawy, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej (§ 2). Postanowienie z dnia [...] marca 2006 r. o wyłączeniu do odrębnego postępowania jednego z naruszeń jest postanowieniem procesowym wydanym na podstawie ww. przepisu.

Stwierdzenie zawarte w zaskarżonej decyzji o prawidłowości ustaleń faktycznych i zastosowaniu przepisów prawnych dotyczą wyłącznie rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonej decyzji a nie wyłączonego do odrębnego postępowania odwołania w zakresie kary pieniężnej za zastosowany typ wykresówki, zatem zarzut odnośnie sprzeczności rozstrzygnięcia z uzasadnieniem jest bezzasadny.

Biorąc pod uwagę, że ani zaskarżona decyzja, ani utrzymana przez nią w mocy decyzja organu I instancji nie naruszają prawa, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.