Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 27/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2007-05-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6305 Zwrot należności celnych
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 200 par. 1
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Kazimiera Sobocińska Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska Sędzia WSA Kazimierz Maczewski (spr.) Protokolant Karolina Borowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 maja 2007 r. sprawy ze skargi J. - "J. F" na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia kwoty długu celnego i podatku od towarów i usług o d d a l a skargę


UZASADNIENIE

W dniu 10 maja 2003 r. Agencja Celna [...] działająca na podstawie przedstawicielstwa bezpośredniego firmy "J.F." J. z S. zgłosiła do procedury dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym według zgłoszenia SAD E13 [...] różne towary, m. in. paski damskie z tworzywa sztucznego i skórzane, ozdoby damskie z tworzywa sztucznego, torby damskie, odzież damską różnego rodzaju, biżuterię ozdobną i okulary przeciwsłoneczne. Wymiaru długu celnego dokonano z zastosowaniem stawki celnej obniżonej na podstawie deklaracji eksportera o pochodzeniu towaru zawartych na przedłożonych fakturach zakupu towarów.

Pismem z 8 czerwca 2004 r. Urząd Kontroli Skarbowej wystąpił z wnioskiem do Izby Celnej o przeprowadzenie, na podstawie art. 32 Protokołu nr 4 do Układu Europejskiego, weryfikacji deklaracji o pochodzeniu sporządzonych na przedłożonych przez importera fakturach. We wniosku tym wskazano, iż w wyniku kontroli za rok 2003 przeprowadzonej w firmie "J.F." J. ujawniono faktury pochodzące od różnych dostawców z Włoch i Francji, zawierające w swej treści deklaracje o pochodzeniu towarów w formie identycznych pieczęci. Dodatkowo wskazano, iż faktury wystawiane przez różnych dostawców zawierają pod deklaracjami podpisy tych samych osób wskazanych z imienia i nazwiska lub umieszczone pod deklaracjami nazwiska różnych osób zostały sporządzone tym samym charakterem pisma.

W związku z tym, działając na podstawie art. 32 Protokołu nr 4 do UE, polskie władze celne dziesięcioma pismami z 30 i 31 marca 2005 r. wystąpiły z wnioskami do włoskich władz celnych w sprawie weryfikacji deklaracji o pochodzeniu towarów sporządzonych na omawianych fakturach.

Wobec bezskutecznego upływu 10-miesięcznego terminu od dnia wystąpienia polskich władz celnych o przeprowadzenie weryfikacji, o którym mowa w art. 32 ust.6 Protokołu nr 4 do UE, Naczelnik Urzędu Celnego postanowieniem z [...] wszczął z urzędu postępowanie, w celu ustalenia zasadności zastosowanych podczas odprawy celnej obniżonych stawek celnych dla towarów będących przedmiotem importu.

Postanowieniem z [...] organ celny wyznaczył Stronie siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Postanowienie to zostało odebrane przez adwokata pełnomocnika Strony w dniu 28 kwietnia 2006 r. – po uprzednim awizowaniu przesyłki w dniu 14 kwietnia 2006 r.

W dniu 24 kwietnia 2006 r. Naczelnik Urzędu Celnego w związku z brakiem wyników weryfikacji w stosunku do przesłanych faktur, wydał decyzję nr [...], w której wymierzył dług celny wobec towarów importowanych na podstawie przedmiotowego zgłoszenia celnego z zastosowaniem stawki celnej konwencyjnej w wysokości 9% wobec towaru zakwalifikowanego do pozycji PCN 39262000 0, stawki celnej konwencyjnej w wysokości 12% wobec towaru zakwalifikowanego do pozycji PCN 640399980, 900410990; stawki celnej konwencyjnej w wysokości 18% wobec towaru zakwalifikowanego do pozycji PCN 420229000, 610413000, 620442000, 620443000, 620452000, 620453000, 620462390, 620462900, 620463900, 620630000, 620640000, 650590300; stawki celnej konwencyjnej w wysokości 21% wobec towaru zakwalifikowanego do pozycji PCN 420221000, 420340000, 711790000; stawki celnej autonomicznej w wysokości 40% wobec towaru zakwalifikowanego do pozycji PCN 640299390 oraz stawki celnej autonomicznej w wysokości 60% wobec pozostałych towarów.

Jednocześnie organ celny w zaskarżonej decyzji określił należy podatek od towarów i usług z tytułu importu przedmiotowych towarów.

Po wydaniu decyzji, w dniu [...] do organu celnego l instancji wpłynęło zawiadomienie J. o wygaśnięciu z dniem 5 maja 2006 r. pełnomocnictwa udzielonego adwokatowi [...] do reprezentowania jej w niniejszej sprawie.

W odwołaniu od decyzji organu celnego I instancji J. wniosła o uchylenie tej decyzji i umorzenie postępowania, podnosząc przede wszystkim, iż decyzja została wydana z naruszeniem art. 32 ust. 1 Protokołu Nr 4, bowiem organ celny w uzasadnieniu decyzji nie wskazał żadnych wątpliwości co do autentyczności i rzetelności deklaracji na przedmiotowych fakturach, a także z naruszeniem art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej, gdyż decyzja została doręczona stronie tego samego dnia (28 kwietnia 2006 r.), co postanowienie organu z dnia [...] o wyznaczeniu siedmiodniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie materiału dowodowego zebranego w postępowaniu celnym.

Po rozpatrzeniu sprawy na skutek wniesionego odwołania, decyzją [...] z dnia [...] - wydaną na podstawie art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 623 ze zm.), art. 85 § 1 i art. 262 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny (Dz. U. z 2001 r. Nr 75, poz. 802 ze zm.), art. 2 ust. 2, art. 5 ust. 1 pkt 3, art. 6 ust. 7, art. 11c ust. 2 i art. 15 ust. 4 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm.) oraz art. 32 ust. 6 Protokołu Nr 4 Układu Europejskiego zmienionego Porozumieniem między Rzeczypospolitą Polską a Wspólnotami Europejskimi podpisanym w Brukseli dnia 24 czerwca 1997 r. (załącznik do Dz. U. z 1997 r. Nr 104, poz. 662 ze zm.) - Dyrektor Izby Celnej utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z przepisem art. 13 § 1 Kodeksu celnego (mającego zastosowanie w niniejszej sprawie na podstawie art. 26 ust. ustawy z dnia 19.03.2004r. - Przepisy wprowadzające ustawę Prawo celne), cła określane są na podstawie Taryfy celnej lub innych środków taryfowych. W myśl art. 13 § 3 pkt 4 tego kodeksu Taryfa celna obejmuje obniżone stawki celne określone w umowach zawartych przez Rzeczypospolitą Polską z niektórymi krajami lub grupami krajów. Są to umowy, których celem jest tworzenie stref wolnego handlu, czyli stref obejmujących terytoria tych krajów, w których handel odbywa się bez cła i innych opłat.

W ww. Protokole nr 4, oprócz definicji pojęcia "produkty pochodzące", określono również metody współpracy administracyjnej. W myśl art. 31 ust 2 Protokołu, w celu zapewnienia właściwej jego realizacji Wspólnota i Polska udzielą sobie wzajemnej pomocy, za pośrednictwem kompetentnych władz celnych w zakresie weryfikacji autentyczności świadectw przewozowych EUR I lub deklaracji na fakturze oraz poprawności informacji podanych w tych dokumentach.

Zgodnie z art. 32 ust. 1 Protokołu, dodatkowa weryfikacja dowodów pochodzenia jest przeprowadzana wyrywkowo lub wtedy, gdy władze celne kraju importu mają uzasadnione wątpliwości co do autentyczności tych dokumentów, statusu pochodzenia sprawdzanych produktów lub wypełnienia innych wymogów tego Protokołu. W ust. 2 tego artykułu określono również, iż w celu realizacji punktu 1 władze celne kraju importu zwracają świadectwo przewozowe EUR l i fakturę, jeśli była przedłożona, deklarację na fakturze lub fotokopie tych dokumentów władzom celnym kraju eksportu, podając w razie potrzeby przyczyny wnioskowania o weryfikację. Każdy dokument i każda informacja zawierająca sugestię, że informacje podane w świadectwie przewozowym EUR l lub deklaracji na fakturze są nieprawidłowe, dostarczone zostaną wraz z wnioskiem o weryfikację.

Organ odwoławczy wskazał dalej, że z przepisów tych wynika więc, że organ wnioskujący może podać przyczynę weryfikacji, w szczególności w sytuacji zaistnienia uzasadnionych wątpliwości. Taka sytuacja wystąpiła w niniejszej sprawie, bowiem Urząd Kontroli Skarbowej wystąpił z wnioskiem do Izby Celnej o przeprowadzenie - na podstawie ww. art. 32 Protokołu nr 4 - weryfikacji deklaracji o pochodzeniu sporządzonych na fakturach załączonych m.in. do przedmiotowego zgłoszenia celnego nr [...] z dnia 10 maja 2003 r., wskazując na wątpliwości dotyczące wiarygodności tych deklaracji. Na tej podstawie polskie władze celne wystąpiły z wnioskami do włoskich władz celnych o weryfikację deklaracji o pochodzeniu towarów. We wnioskach tych wskazano, że powodem weryfikacji jest fakt, iż zawarte na fakturach wystawianych przez różnych eksporterów włoskich dla firmy "J.F." J. występowały w formie takiego samego wzoru pieczęci, a ponadto umieszczone pod deklaracją nazwiska osób zostały sporządzone tym samym charakterem pisma.

Zgodnie z art. 32 ust. 6 Protokołu nr 4, jeżeli w przypadkach uzasadnionej wątpliwości brak jest odpowiedzi w ciągu dziesięciu miesięcy od dnia złożenia wniosku o dokonanie sprawdzenia albo jeżeli odpowiedź nie zawiera wystarczających informacji do ustalenia autentyczności weryfikowanych dokumentów lub rzeczywistego pochodzenia produktów, to władze wnioskujące o weryfikację odmawiają, jeżeli nie zaistnieją wyjątkowe okoliczności, wszelkich preferencji.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano dalej, że w niniejszej sprawie polskie władze celne wystąpiły do włoskich władz celnych z wnioskami o przeprowadzenie weryfikacji deklaracji zawartych m.in. na fakturach wystawionych przez włoskich eksporterów, a załączonych do zgłoszenia celnego [...] z dnia 10 maja 2006 r. Włoskie organy celne otrzymały te wnioski w dniach 11 i 12 kwietnia 2005 r., lecz mimo monitów polskich władz celnych z dnia 6 lutego 2006 r. do Izby Celnej nie wpłynęły stosowne odpowiedzi. Wobec tego przesłanka dotycząca braku odpowiedzi w ciągu 10 miesięcy została spełniona.

Organ odwoławczy podkreślił, że w niniejszej sprawie organ niewątpliwie działał w warunkach uzasadnionych wątpliwości, a w konsekwencji na podstawie art. 32 ust 6 Protokołu nr 4 należało odmówić zastosowania preferencji celnych w stosunku do towaru ujętego na przedmiotowych fakturach.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia pkt 16 załącznika do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 25 września 2001 r. w sprawie wyjaśnień do reguł pochodzenia towarów (Dz. U. Nr 112, poz. 1199) organ odwoławczy wskazał, że przepis ten - wyjaśniający użyte w art. 32 Protokołu nr 4 określenie "uzasadnione wątpliwości" – jedynie przykładowo ("za pomocą przykładów") wymienia niektóre przypadki zaliczane do kategorii uzasadnionych wątpliwości. Wobec tego, czy określony przypadek zalicza się do tzw. uzasadnionych wątpliwości podlega ocenie organu wnioskującego o weryfikację.

W zakresie dotyczącym zarzutu naruszenia art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej, organ II instancji wskazał, że w przedmiotowej sprawie organ celny I instancji postanowieniem z [...], realizując obowiązek wynikający z art. 200 Ordynacji, wyznaczył Stronie siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Postanowienie to zostało wysłane 12 kwietnia 2006 r. do pełnomocnika Strony - adwokata [...], który odebrał je 28 kwietnia 2006 r., natomiast decyzja organu I instancji z 24 kwietnia 2006 r. została wysłana w tym samym dniu do pełnomocnika oraz do wiadomości Strony. Decyzja ta została skutecznie doręczona pełnomocnikowi w dniu 28 kwietnia 2006 r.

Zdaniem organu odwoławczego, organ celny I instancji wydając decyzję przed otrzymaniem zwrotnego potwierdzenia odbioru postanowienia wydanego w trybie art. 200 Ordynacji podatkowej założył, iż jego doręczenie nastąpi bez zbędnej zwłoki, ponieważ siedziba organu znajduje się w tej samej miejscowości, co siedziba pełnomocnika. Dodatkowo organ odwoławczy wskazał przy tym, iż pod adresem wskazanym przez pełnomocnika mieści się siedziba Kancelarii adwokackiej [...], a zatem organ celny I instancji mógł uznać, że nawet w przypadku nieobecności pełnomocnika Strony, tj. adwokata [...], korespondencja kierowana do niego na wskazany adres zostanie odebrana przez pozostałych wspólników kancelarii lub ewentualnie innego pracownika upoważnionego do odbioru korespondencji. Prowadzenie działalności gospodarczej pod firmą "Kancelaria adwokacka", generalnie wiąże się bowiem z koniecznością jej codziennego funkcjonowania. Zwykle też w jej siedzibie, w godzinach pracy, znajdują się osoby upoważnione do odbioru wpływającej korespondencji. Przyjmując więc, że doręczenie przedmiotowego postanowienia nastąpi niezwłocznie, organ celny od momentu wysyłki doliczył dwa dni na odbiór korespondencji, okres 7 dni wynikający z postanowienia wydanego w trybie art. 200 Ordynacji podatkowej oraz 2 dni na wpływ ewentualnych wyjaśnień Strony. Organ celny wysyłając zatem decyzję, bez uzyskania zwrotnego potwierdzenia odbioru postanowienia wydanego w trybie art. 200 Ordynacji podatkowej (wpływ zwrotnego potwierdzenia odbioru do organu celnego nastąpił dopiero w dniu 5 maja 2006 r.) uznał, iż brak potwierdzenia odbioru postanowienia wynika jedynie z opieszałości poczty.

Mając na względzie fakt, iż organ celny I instancji wydał decyzję przed otrzymaniem zwrotnego potwierdzenia odbioru postanowienia wydanego w trybie art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej oraz fakt, że w odwołaniu wskazano, iż naruszenie tego przepisu miało istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji, organ odwoławczy pismem z dnia 4 sierpnia 2006 r. wezwał Stronę do przedłożenia dodatkowych dowodów w sprawie, które miała ona posiadać przed wydaniem zaskarżonego rozstrzygnięcia, a które mogłyby w sposób istotny wpłynąć na jego treść. W odpowiedzi na to pismo Strona nie przedłożyła żadnych dodatkowych dowodów ani wyjaśnień w sprawie.

Organ odwoławczy nie zgodził się więc z zarzutem odwołania, iż uniemożliwiono Stronie odniesienie się do kwestii merytorycznych w sprawie, bowiem w toku prowadzonego postępowania miała ona zagwarantowaną możliwość wypowiedzenia się w sprawie przesłanek, którymi organ kierował się przy załatwianiu sprawy. Strona w toku postępowania I instancyjnego wykazała się dużą aktywnością procesową, kierując do organu szereg pism zawierających wyjaśnienia, żądania czy też nowe dowody w sprawie.

Wobec powyższego organ II instancji uznał, że niezachowanie przez organ celny I instancji terminu wynikającego z art. 200 Ordynacji podatkowej, w żaden sposób nie wpłynęło na wynik sprawy, gdyż Strona w postępowaniu odwoławczym nie wniosła nic nowego ponad to, co zostało już przez organ celny I instancji wyjaśnione w decyzji z [...]. Zdaniem organu odwoławczego, w przedmiotowej sprawie "brak wpływu naruszenia przepisu na wynik podjętego rozstrzygnięcia powoduje brak podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji".

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie J. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji organu II instancji, zarzucając jej:

- obrazę przepisów prawa materialnego tj. art. 13, art. 65 § 4 oraz art. 83 § 1, § 2 i § 3 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny, poprzez uznanie zgłoszenia celnego za nieprawidłowe, co w konsekwencji doprowadziło do przyjęcia, iż w odniesieniu do wymienionych w zgłoszeniu towarów należy stosować stawkę celną autonomiczną lub konwencyjną,

- naruszenie art. 32 ust. 6 Protokołu nr 4 do Układu Europejskiego w związku z pkt. 16 załącznika do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 25 września 2001 r. w sprawie wyjaśnień do reguł pochodzenia towarów (Dz. U. Nr 112, poz.1199) poprzez przyjęcie, iż w sprawie zachodzą uzasadnione wątpliwości co do rzetelności i autentyczności deklaracji ujętych w fakturach załączonych do ww. zgłoszenia celnego, podczas gdy organ celny nie wskazał na czym konkretnie wątpliwości te polegały,

- obrazę art. 200 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, polegającą na przyjęciu przez organ odwoławczy, iż wydanie decyzji organu I instancji przed upływem 7 - dniowego terminu wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego nie mogło mieć żadnego wpływu na treść rozstrzygnięcia podjętego przez Naczelnika Urzędu Celnego w Szczecinie.

Uzasadniając skargę J. podniosła, iż brak jest podstaw do przyjęcia, że skierowanie do włoskich władz celnych wniosków o weryfikację deklaracji nastąpiło na skutek uzasadnionych wątpliwości co do rzetelności oraz prawidłowości tych deklaracji. Taki fakt nie znajduje potwierdzenia w treści postanowienia o wszczęciu postępowania z dnia 2 marca 2006 r., ani tym bardziej, w treści decyzji organu I instancji. Z uzasadnienia tej decyzji wynika bowiem, iż to właśnie brak odpowiedzi włoskich władz celnych na wnioski o weryfikację stanowi owe uzasadnione wątpliwości, skutkujące omówieniem wszelkich preferencji dla towarów objętych zgłoszeniem celnym nr [...] z dnia [...].

Skarżąca uważa, że nie można podzielić poglądu organu odwoławczego, iż informacja Urzędu Kontroli Skarbowej spowodowała zaistnienie poważnych, uzasadnionych wątpliwości co do rzetelności i prawidłowości deklaracji o pochodzeniu towaru, skoro nie wskazano, czy poczynione przez organ kontroli skarbowej ustalenia dotyczą deklaracji eksporterów wystawionych na fakturach objętych zgłoszeniem celnym nr [...], które podlegało badaniu w toku niniejszego postępowania. W ocenie skarżącej, ogólnikowość twierdzeń Dyrektora Izby Celnej o wystąpieniu rzekomych uzasadnionych wątpliwości, co do rzetelności i prawdziwości deklaracji na fakturach wyszczególnionych na ww. zgłoszeniu potwierdza, że prowadzona w toku przedmiotowego postępowania weryfikacja miała tylko i wyłączenie charakter wyrywkowy, a co za tym idzie brak odpowiedzi ze strony włoskich władz celnych, zgodnie z treścią art. 32 ust. 6 Protokołu nr 4 do Układu Europejskiego nie może skutkować odmówieniem stronie wszelkich preferencji.

Skarżąca nie podziela również wyrażonego w zaskarżonej decyzji stanowiska, co do skutków oczywistego naruszenia przez organ l instancji art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej, a także przyczyn jego wystąpienia. Zdaniem skarżącej wymieniony przepis statuuje prawo strony do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego, a nie - jak sugeruje organ odwoławczy - prawo do powołania nowych dowodów. Z powodu naruszenia tego przepisu skarżąca dopiero w odwołaniu od decyzji organu l instancji odnosiła się do szeregu kwestii merytorycznych, w tym do wykładni art. 32 ust. 6 Protokołu nr 4 do Układu Europejskiego oraz charakteru prowadzonej weryfikacji deklaracji na fakturach objętych zgłoszeniem celnym nr [...], tymczasem - korzystając z uprawnień jakie daje stronie postępowania celnego art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej – mogłaby je wskazać, jeszcze przed wydaniem decyzji. Z tego powodu skarżąca uważa, że pozbawienie strony możliwości wypowiedzenia się co do zebranego w sprawie materiału przed wydaniem decyzji mogło mieć wpływ na treść decyzji organu l instancji.

Za rażąco sprzeczne także z dyspozycją art. 120 i art. 121 Ordynacji podatkowej skarżąca uznaje powyższe działania organu l instancji, który pomimo braku zwrotnego potwierdzenia odbioru przez pełnomocnika strony postanowienia wydanego w trybie art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej wydał decyzję - czym pozbawił stronę możliwości merytorycznej obrony swojego stanowiska w sprawie przed wydaniem decyzji. Bezpodstawnie organ zakłada bowiem, że pełnomocnik otrzymał postanowienie, gdyż jego siedziba mieści się w Kancelarii Adwokackiej.

Odpowiadając na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:

Dokonując kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, sąd administracyjny rozpoznając sprawę bada, czy organy do ustalonego stanu faktycznego zastosowały właściwą normę prawa materialnego oraz, czy nie uchybiły przepisom prawa regulującym zasady postępowania, a jeśli dopuściły się takich uchybień, to czy te uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uchylenie zaskarżonej decyzji następuje bowiem m.in. wówczas, gdy sąd stwierdzi, że w sprawie doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź gdy dopuszczono się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

W wyniku przeprowadzonej kontroli legalności zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skargę należy oddalić, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa w podanym wyżej stopniu.

Zasadniczy zarzut skargi dotyczący naruszenia przez organy celne prawa materialnego odnosi się do naruszenia art. 36 ust. 6 Protokołu nr 4 do Układu Europejskiego w związku z pkt. 16 załącznika do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 25 września 2001 r. w sprawie wyjaśnień do reguł pochodzenia towarów (Dz. U. Nr 112, poz.1199) – bowiem, w ocenie Sądu, zarzut dotyczący naruszenia przepisów Kodeksu celnego stanowi jedynie konsekwencję tego zasadniczego zarzutu.

W tej sytuacji celowe jest dokonanie analizy przepisów Protokołu nr 4 do Układu Europejskiego ustanawiającego stowarzyszenie między Rzeczypospolitą Polską, z jednej strony, a Wspólnotami Europejskimi i ich państwami członkowskimi z drugiej strony, podpisanego w Brukseli 16 grudnia 1991 r. (Dz. U. z 1997 r. Nr 104, poz. 662 ze zm.). W Protokole tym, oprócz definicji pojęcia "produkty pochodzące", zawarto również (w art. 31-35) postanowienia o współpracy administracyjnej.

Zgodnie z art. 31 ust 2 Protokołu nr 4, "w celu zapewnienia właściwej realizacji niniejszego Protokołu Wspólnota i Polska udzielą sobie wzajemnej pomocy, za pośrednictwem kompetentnych władz celnych, w zakresie weryfikacji autentyczności świadectw przewozowych EUR. 1 lub deklaracji na fakturze oraz poprawności informacji podanych w tych dokumentach".

Stosownie do art. 32 ust. 1 i 2 Protokołu nr 4: "Dodatkowa weryfikacja dowodów pochodzenia jest przeprowadzana wyrywkowo lub wtedy, gdy władze celne kraju importu mają uzasadnione wątpliwości co do autentyczności tych dokumentów, statusu pochodzenia sprawdzanych produktów lub wypełnienia innych wymogów tego Protokołu" (ust. 1). "W celu realizacji punktu 1 władze celne kraju importu zwracają świadectwo przewozowe EUR.1 i fakturę, jeśli była przedłożona, deklarację na fakturze lub fotokopie tych dokumentów władzom celnym kraju eksportu, podając w razie potrzeby przyczyny wnioskowania o weryfikację. Każdy dokument i każda informacja zawierające sugestię, że informacje podane w świadectwie przewozowym EUR.1 lub deklaracji na fakturze są nieprawidłowe, dostarczone zostaną wraz z wnioskiem o weryfikację" (ust. 2).

Z przepisów tych wynika zatem, iż organ wnioskujący może podać przyczynę weryfikacji, w szczególności w sytuacji zaistnienia uzasadnionych wątpliwości. W niniejszej sprawie Urząd Kontroli Skarbowej wystąpił do Izby Celnej o przeprowadzenie, na podstawie art. 32 Protokołu nr 4, weryfikacji deklaracji o pochodzeniu sporządzonych na fakturach załączonych m.in. do przedmiotowego zgłoszenia celnego nr [...] z 10 maja 2003 r., wskazując we wniosku, iż w wyniku kontroli przeprowadzonej w firmie "J.F." J., ujawniono faktury pochodzące od różnych dostawców z Włoch i Francji, zawierające w swej treści deklaracje o pochodzeniu towarów w formie identycznych pieczęci, a ponadto faktury wystawiane przez różnych dostawców zawierają pod deklaracjami podpisy tych samych osób wskazanych z imienia i nazwiska lub umieszczone pod deklaracjami nazwiska różnych osób zostały sporządzone tym samym charakterem pisma.

Wobec uzyskania takiej urzędowej informacji, nie można kwestionować stanowiska organów celnych, iż wystąpiły w sprawie "uzasadnione wątpliwości", co do autentyczności przedłożonych przez skarżącą dokumentów, a także do statusu pochodzenia sprawdzanych produktów. W związku z tym za zasadne należy też uznać wystąpienia Izby Celnej - na podstawie art. 32 ust. 1 Protokołu nr 4 - do włoskich władz celnych o przeprowadzenie weryfikacji deklaracji o pochodzeniu towarów, sporządzonych m. in. na fakturach dołączonych do przedmiotowego zgłoszenia celnego. W pismach tych organ celny wskazał, że powodem weryfikacji są przytoczone powyżej uzasadnione wątpliwości co do autentyczności deklaracji o pochodzeniu towarów.

Zgodnie z art. 32 ust. 6 Protokołu nr 4: "Jeżeli w przypadkach uzasadnionej wątpliwości brak jest odpowiedzi w ciągu dziesięciu miesięcy od dnia złożenia wniosku o dokonanie sprawdzenia albo jeżeli odpowiedź nie zawiera wystarczających informacji do ustalenia autentyczności weryfikowanych dokumentów lub rzeczywistego pochodzenia produktów, to władze wnioskujące o weryfikację odmawiają, jeśli nie zaistnieją wyjątkowe okoliczności, wszelkich preferencji".

Zatem w sytuacji, gdy wszczęcie procedury weryfikacyjnej nastąpiło w wyniku uzasadnionych wątpliwości i brak jest odpowiedzi w ciągu dziesięciu miesięcy – jak w sprawie niniejszej – organy celne, działając na podstawie cytowanego przepisu, uprawnione były do odmowy wszelkich preferencji celnych, w stosunku do towarów wymienionych w przedmiotowych fakturach.

Zdaniem Sądu, nie ma przy tym istotnego znaczenia zarzut skargi, że organ celny nie wskazał w decyzji, "czy poczynione przez Urząd Kontroli Skarbowej ustalenia dotyczą deklaracji eksporterów wystawionych w fakturach objętych zgłoszeniem celnym nr [...] z dnia 10.05.2003 r.", bowiem w piśmie organu kontroli zawarto zarówno wykaz zgłoszeń celnych poddanych kontroli, w tym m. in. przedmiotowe zgłoszenie (poz. 7 wykazu), jak i wymieniono (w zał. Nr 2) wystawców faktur objętych tym zgłoszeniem. Zasadnicze znaczenie w sprawie ma jednak fakt, iż we wnioskach Izby Celnej do włoskich władz celnych wskazano i załączono faktury (w tym faktury objęte zgłoszeniem celnym nr [...] mające być weryfikowane oraz wymieniono zastrzeżenia (wątpliwości) co do ich rzetelności. Ustalenia organu kontroli były zatem jedynie sygnałem dla organu celnego o powyższych wątpliwościach, natomiast to organ celny uznając, że takie wątpliwości występują, wszczął w tej sprawie postępowanie i zdecydował o wystąpieniu o weryfikację deklaracji na fakturach.

Przesyłając przedmiotowe faktury do weryfikacji organ celny nie działał więc w sposób wyrywkowy ale na podstawie "uzasadnionych wątpliwości", a zatem zasadnie zastosowano w sprawie przepis art. 32 ust. 6 Protokołu nr 4.

Z zarzutem naruszenia tego przepisu strona skarżąca wiąże także zarzut naruszenia pkt. 16 załącznika do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 25 września 2001 r. w sprawie wyjaśnień do reguł pochodzenia towarów (Dz. U. Nr 112, poz. 1199) - wymieniającego sytuacje, w których występują "uzasadnione wątpliwości", o których mowa w ww. przepisie Protokołu nr 4 – gdyż przepis ten nie wskazał sytuacji, jakie zostały stwierdzone w niniejszej sprawie. W związku z takim zarzutem należy stwierdzić, na co słusznie zwrócono uwagę w zaskarżonej decyzji, iż przepis ten jedynie przykładowo wymienia przypadki "uzasadnionych wątpliwości", a zatem do organu celnego wnioskującego o weryfikację należy ocena, czy w konkretnej sprawie wystąpiły takie wątpliwości.

Wobec braku podstaw do uwzględnienia zarzutu naruszenia przepisu art. 32 ust. 6 Protokołu nr 4 (w zw. z pkt. 16 załącznika do ww. rozporządzenia Ministra Finansów), za nieznajdujący uzasadnienia należało też uznać zarzut naruszenia art. 13, art. 65 § 4 oraz art. 83 § 1, § 2 i § 3 Kodeksu celnego, gdyż – jak wskazano powyżej – w konsekwencji braku odpowiedzi włoskich władz celnych w ciągu dziesięciu miesięcy od dnia złożenia wniosku o dokonanie sprawdzenia, organy celne uprawnione były do odmowy wszelkich preferencji celnych, w stosunku do towarów wymienionych w przedmiotowych fakturach, a zatem uzasadnione było uznanie zgłoszenia celnego za nieprawidłowe, a następnie, zastosowanie do wymienionych w zgłoszeniu towarów stawek celnych autonomicznych lub konwencyjnych.

Odnosząc się do zarzutu skargi dotyczącego naruszenia art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej, należy stwierdzić, że przepis ten ustanawia istotną gwarancję procesową dla strony postępowania, zapewniając jej przed wydaniem decyzji możliwość wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego. Naruszenie tego przepisu nie oznacza jednak konieczności uchylenia decyzji w każdym przypadku stwierdzenia takiej sytuacji. Naruszenie to musi być więc oceniane indywidualnie, w każdym przypadku, w odniesieniu do ewentualnych skutków procesowych, jakie mogło ono spowodować. Należy przy tym mieć na względzie treść przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w myśl którego uchylenie zaskarżonej decyzji może nastąpić jedynie wskutek takiego naruszenia przepisów procesowych, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Stwierdzając, że w przedmiotowej sprawie organ celny I instancji naruszył ten przepis, wydając w dniu [...] decyzję, podczas gdy postanowienie wyznaczające stronie siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego zostało skutecznie doręczone pełnomocnikowi strony w dniu 28 kwietnia 2006 r. Zdaniem Sądu naruszenie tego przepisu nie miało jednak rażącego charakteru, bowiem organ dopełnił obowiązku powiadomienia reprezentującego stronę adwokata o ww. uprawnieniu, wysyłając w dniu 12 kwietnia 2006 r. na adres kancelarii adwokackiej stosowne postanowienie. Jak wskazał organ odwoławczy, organ I instancji założył, iż postanowienie to zostanie doręczone niezwłocznie, bowiem siedziba kancelarii adwokackiej mieści się w tej samej miejscowości (...), zatem od momentu nadania przesyłki listem poleconym doliczył dwa dni na odbiór korespondencji, dodając okres siedmiu dni wynikający z postanowienia wydanego w trybie art. 200 Ordynacji podatkowej oraz dwa dni na wpływ ewentualnych wyjaśnień strony. Organ celny wysyłając zatem decyzję, bez uzyskania zwrotnego potwierdzenia odbioru postanowienia (wpływ zwrotnego potwierdzenia odbioru do organu celnego nastąpił dopiero w dniu 5 maja 2006 r.) uznał, iż brak potwierdzenia odbioru postanowienia wynika jedynie z opieszałości poczty. Założenie takie okazało się chybione, bowiem omawiane postanowienie zostało odebrane przez pełnomocnika strony dopiero w dniu 28 kwietnia 2006 r., tj. w ostatnim dniu 14 dniowego terminu przechowywania pisma przez pocztę, natomiast decyzja organu I instancji z 24 kwietnia 2006 r. została wysłana w tym samym dniu do pełnomocnika oraz do wiadomości strony. Decyzja ta została skutecznie doręczona pełnomocnikowi w dniu 28 kwietnia 2006 r.

Należy tez zauważyć, że w związku z wyżej opisanym uchybieniem organu I instancji oraz faktem, że w odwołaniu wskazano, iż naruszenie tego przepisu miało istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji, organ odwoławczy wezwał stronę do przedłożenia dodatkowych dowodów w sprawie, które miała ona posiadać przed wydaniem zaskarżonego rozstrzygnięcia, a które mogłyby w sposób istotny wpłynąć na jego treść, jednak w odpowiedzi na to pismo nie przedłożono żadnych dodatkowych dowodów ani wyjaśnień w sprawie.

Oceniając więc powyższe naruszenie przez organ I instancji przepisu art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej, Sąd uznał przede wszystkim, iż uchybienie to nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy, a strona skarżąca w odwołaniu lub w skardze nie wskazała (nie uprawdopodobniła) w przekonujący sposób, iż opisane uchybienie mogło wywołać taki właśnie skutek - tym bardziej, iż strona brała aktywny udział w postępowaniu prowadzonym przez organ I instancji, kierując do organu szereg pism zawierających wyjaśnienia, żądania czy też nowe dowody w sprawie.

Nie znajdując w tych warunkach podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja ostateczna nie odpowiada przepisom prawa materialnego, względnie uchybia przepisom postępowania celnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, stosownie do przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzec należało o oddaleniu skargi jako niezasługującej na uwzględnienie.