Wyrok NSA oz. we Wrocławiu, sygn. akt I SA/Wr 569/97
NSA oz. we Wrocławiu
Data orzeczenia: 1999-03-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Powołane przepisy: article: art. 7 par. 2, art. 28 par. 1
journal: Dz.U. 1991 nr 36 poz. 161
law: Obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 26 lutego 1991 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Teza: Wprawdzie art. 28 par. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /Dz.U. 1991 nr 36 poz. 161 ze zm./ uprawnia wierzyciela do wskazania środka egzekucyjnego, ale nie oznacza to, że organ egzekucyjny nie może zastosować innego środka egzekucyjnego, zwłaszcza gdy jest on mniej uciążliwy dla zobowiązanego i prowadzi bezpośrednio do wykonania obowiązku /art. 7 par. 2 ustawy/.

TEZY

Wprawdzie art. 28 par. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /Dz.U. 1991 nr 36 poz. 161 ze zm./ uprawnia wierzyciela do wskazania środka egzekucyjnego, ale nie oznacza to, że organ egzekucyjny nie może zastosować innego środka egzekucyjnego, zwłaszcza gdy jest on mniej uciążliwy dla zobowiązanego i prowadzi bezpośrednio do wykonania obowiązku /art. 7 par. 2 ustawy/.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z 2 stycznia 1997 r., wydanym na podstawie art. 54 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /Dz.U. 1991 nr 36 poz. 161 ze zm./ Urząd Skarbowy w O. oddalił skargę Banku G. SA, Oddział Rejonowy w O. na "bezczynność komornika skarbowego" jako bezzasadną. W uzasadnieniu organ podkreślił, że przed przystąpieniem do egzekucyjny z wniosku wierzyciela, tj. skarżącego Banku, z 6 października 1995 r., przeciwko Przedsiębiorstwu Produkcyjno-Handlowo-Usługowemu B. SA - dokonał analizy wskazanego przez Bank środka egzekucji, tj. zajęcia dwóch rachunków bankowych. Analiza ta wykazała, że egzekucja przez zajęcie wskazanych przez Bank rachunków bankowych będzie, zdaniem organu, nieskuteczna, a potwierdzeniem tego był brak środków finansowych dłużnika w Banku G., zaś w Banku Z. stan rachunku wynosił na dzień 25 września 1995 r. - 11.279,05 zł, gdy tytuł wykonawczy skierowano do egzekucji w październiku 1995 r.

W tym stanie rzeczy organ zastosował środek egzekucyjny określony w art. 67 pkt 6 cytowanej wyżej ustawy, tj. zajęcie ruchomości.

W zażaleniu na powyższe postanowienie Bank zarzucił, że organ egzekucyjny nie podjął żadnych działań w okresie od października 1995 r. do końca marca 1996 r. oraz od sierpnia 1996 r. do 22 stycznia 1997 r., tj. do dnia wniesienia zażalenia. Zdaniem wierzyciela, podjęcie przez organ działań bezzwłocznie po zajęciu na rzecz Banku maszyn protokołem z 10 października 1995 r. w pełni gwarantowało skuteczność egzekucji i zaspokojenie Banku.

Zaskarżonym postanowieniem z 21 lutego 1997 r. Izba Skarbowa w O. utrzymała w mocy postanowienie Urzędu Skarbowego w O.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego - ponawiając zarzut i argumentację przedstawioną w zażaleniu - Bank domagał się uchylenia zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji oraz podjęcie czynności zmierzających do wyegzekwowania wierzytelności.

W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa w O. wniosła o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko oraz argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 21 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./, zakres kontroli zaskarżonych do Sądu postanowień ograniczony jest do oceny ich zgodności z prawem.

Biorąc pod uwagę tak określony zakres kognicji, Sąd rozpatrując niniejszą skargę uprawniony jest jedynie do zbadania, czy zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie z 2 stycznia 1997 r. organu pierwszej instancji odpowiada prawu, czy też to prawo narusza i w zależności od tej oceny orzec w sposób przewidziany w art. 22 ust. 1-3 cytowanej wyżej ustawy o NSA.

Rozpatrując stan faktyczny i prawny sprawy Sąd stwierdził, że przedmiotowa skarga nie może być uwzględniona, jako że ocena przeprowadzonego postępowania oraz stanowisko organów nie dają podstaw do wzruszenia wydanych w sprawie postanowień.

Z treści skargi wniesionej przez skarżący Bank wynika, że podstawowym zarzutem strony było zastosowanie przez organ środka egzekucyjnego innego niż skarżąca wskazała we wniosku o wszczęcie egzekucji oraz zarzut "bezczynności" organu w egzekwowaniu dochodzonej przez Bank należności.

Niesporne jest w sprawie, że składając wniosek o wszczęcie egzekucji przeciwko Przedsiębiorstwu Produkcyjno-Handlowo-Usługowemu B. SA w O. - skarżący Bank wniósł o przeprowadzenie egzekucji z dwóch rachunków bankowych dłużnika. Niesporną jest również okoliczność, że na dzień 25 września 1995 r. stan jednego rachunku wynosił 11.279,06 zł, drugiego zaś - 0.

Za niezasadny zatem w tej sytuacji uznać należy zarzut Banku, że organ nie zajmując powyższych rachunków oraz stosując inny środek egzekucyjny, nie wskazany przez wierzyciela, tj. zajęcie ruchomości, naruszył przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wprawdzie przepis art. 28 par. 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji uprawnia wierzyciela do wskazania środka egzekucyjnego, jednakże nie oznacza to, że organ egzekucyjny- nie może zastosować innego środka egzekucyjnego. Z przepisu art. 30 omawianej ustawy wynika bowiem, że organ egzekucyjny może zastosować zamiast środka egzekucyjnego wskazanego we wniosku inny środek egzekucyjny, jeśli jest mniej uciążliwy dla zobowiązanego, a prowadzi bezpośrednio do wykonana obowiązku /art. 7 par. 2 ustawy/.

Z powyższej regulacji wynika zatem, że organ egzekucyjny wybierając właściwy środek egzekucyjny kieruje się zasadą celowości, która wynika z art. 7 par. 2 ustawy /por. R. Hauser, Z. Leoński, Egzekucja administracyjna (...), str. 21/. Zasada ta oznacza, że organ - dokonując wyboru środka egzekucyjnego, który ma być zastosowany w danej sprawie - bada, który ze środków egzekucyjnych doprowadzi bezpośrednio do celu egzekucji.

Skoro zatem stan środków pieniężnych na rachunkach bankowych dłużnika wynosił na dzień września 1995 r. nieco ponad 11.000 zł, zaś wartość zajętych ruchomości w dniu 10 października 1995 r. była znacznie wyższa, to zastosowanie przez organ innego środka egzekucyjnego w postaci egzekucji z ruchomości, przy równoczesnym uwzględnieniu, że sama należność główna dochodzona przez Bank wynosiła kwotę 130.000,00 zł - było w pełni uzasadnione.

Mając zatem na uwadze, że stosownie do art. 1 omawianej ustawy, istotą postępowania egzekucyjnego jest doprowadzenie do wykonania przez dłużnika ciążących na nim obowiązków, nie można - w świetle powyższych ustaleń - zarzucił organowi egzekucyjnemu, że naruszył powołane wyżej przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Brak jest również dostatecznych podstaw do postawienia organom egzekucyjnym zarzutu przewlekłości postępowania.

W świetle bowiem dokonanych ustaleń, mając jednocześnie na uwadze przepis art. 41 par. 1 cytowanej wyżej ustawy, zgodnie z którym: "Do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia żądania wyłączenia w postępowaniu egzekucyjnym i w okresie czternastu dni po tym rozstrzygnięciu oraz do czasu prawomocnego orzeczenia sądu w sprawie wyłączenia spod egzekucji, rzeczy  objęte żądaniem wyłączenia nie mogą być sprzedane w trybie przewidzianym dla sprzedaży  ruchomości w przepisach o egzekucji należności pieniężnych", jak i obowiązujący tryb sprzedaży zajętych ruchomości określony przepisami art. 104-109 ustawy oraz rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 4 lipca 1990 r. w sprawie opłat za czynności egzekucyjne oraz sposobu przeprowadzania publicznej licytacji i trybu postępowania (...)  /Dz.U. nr 47 poz. 281 ze zm./ brak jest dostatecznych podstaw do stwierdzenia, aby organy dopuściły się przewlekłości postępowania, o której mowa w art. 54 par. 1 tej ustawy.

Z podanych wyżej przyczyn skargę należało oddalić na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy o NSA.