Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 1232/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2014-04-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 15 ust. 2
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 993
law: Ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Grossmann Sędziowie WSA Donata Starosta (spr.) WSA Maciej Busz Protokolant st.sekr.sąd. Justyna Hołyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi K. S-P. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania oddala skargę


UZASADNIENIE

Dnia 04 marca 2013 r. do Urzędu Miasta i Gminy w [...] wpłynął wniosek H. i M. M., zastępowanych przez zawodowego pełnomocnika, o wymeldowanie K. S-P, (dalej jako Strona, Skarżąca) z pobytu stałego w miejscu: ul. [...]. Pełnomocnik napisała, że Strona nie mieszka w przedmiotowym lokalu od roku 1980, oraz że nie znajdują się tam jej rzeczy osobiste. Jako adres zamieszkania Strony wskazała: [...].

Decyzją z dnia [...] października 2013 r. nr [...] Burmistrz [...], wskazując na art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139 poz. 993 z późn. zm., dalej ustawa o ewidencji ludności) orzekł o wymeldowaniu Strony z pobytu stałego w miejscu wskazanym we wniosku. Uzasadniając Burmistrz zaznaczył, że wcześniejsza decyzja z dnia [...] czerwca 2013 r. o wymeldowaniu Strony została uchylona decyzją Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] lipca 2013 r. a sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia przez Burmistrza. Ponownie prowadząc postępowanie organ I instancji ustalił, że lokal położony w [...] przy ul. [...] nie jest zamieszkały przez Stronę, nie znajdują się tam rzeczy osobiste Strony. Strona opuściła lokal dobrowolnie i od tego momentu nie toczyło się żadne postępowanie o przywrócenie posiadania nieruchomości. Strona nie posiada kluczy od wejścia głównego do kamienicy, w której znajdują się trzy mieszkania, dysponuje natomiast kluczami do lokalu, w którym, jak twierdzi, zamieszkuje. Do tego mieszkania prowadzą dwie pary drzwi. Jedne z nich prowadzące z podwórza są zamknięte i przykręcone na śruby, gdyż kilka lat temu odpadły ze starości i wnioskodawca musiał je przykręcić. Do drugich drzwi Strona posiada, jak twierdzi, klucze. Z akt wynika, że Strona dopiero teraz zwróciła się do wnioskodawcy o wydanie kluczy od wejścia głównego do kamienicy. Wszelkie koszty utrzymania nieruchomości pokrywają wnioskodawcy. Na rozprawie administracyjnej Strona przedstawiła rachunek za energię elektryczną, na którym figuruje jako nabywca, jednak rachunek jest doręczany na adres przy ulicy [...], gdyż, jak stwierdziła, to tam przebywa, a rachunek trzeba opłacić w terminie. Burmistrz zaznaczył, że na ten adres była doręczana wszelka korespondencja w niniejszej sprawie, adresowana do Strony.

W odwołaniu od opisanej decyzji Strona oceniła procedowanie przez Burmistrza jako zachowanie niezrozumiałe, bowiem wniosek został złożony przez osoby, które nie są właścicielami nieruchomości, nie posiadają zgody współwłaścicieli, których jest jedenastu, nie są również zarządcami nieruchomości. Wnioskodawczyni jest kuzynką Strony. Strona napisała, że po powrocie z wyjazdu na kolonie letnie zastała zmieniony zamek w drzwiach wejściowych i nie mogła wejść do mieszkania. Dalej napisała, że w księdze wieczystej są wskazani, jako właściciele nieruchomości Jej dziadek z babcią. W marcu 2013 r. Strona wystąpiła o stwierdzenie nabycia spadku. Strona wielokrotnie występowała do wnioskodawców o wydanie klucza do drzwi wejściowych na posesję, ale zawsze była zbywana. Podkreśliła, że w kamienicy mieszkała i jest zameldowana od urodzenia, w przeciwieństwie do wnioskodawców, którzy wprowadzili się do nieruchomości po 2000 r., nie uzgadniając tego z pozostałymi spadkobiercami.

Decyzją z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] Wojewoda Wielkopolski, wskazując na art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm., dalej kpa) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Uzasadniając napisał, że w sprawie zaistniały przesłanki do wymeldowania Strony ze spornego lokalu. Burmistrz uzupełnił materiał dowodowy, przesłuchując do protokołu świadków – osoby obce dla stron postępowania, zamieszkujące zarówno w miejscu stałego zameldowania Strony jak i w miejscu aktualnego miejsca zamieszkania Strony. Świadek A. W. zeznała, że nie widuje strony w miejscu stałego zameldowania od około 1988 roku. Mieszkanie, w którym odwołująca się jest zameldowana wygląda tak, jakby nikt w nim nie mieszkał. Dalej świadek stwierdziła, że zna obecne miejsce zamieszkania strony – [...], bowiem pod tym adresem Strona udzielała świadkowi informacji, jako rachmistrzowi spisowemu. Kolejny świadek, Z. D. zamieszkała w [...] zeznała, że zna Stronę, która jest jej sąsiadką i zamieszkuje w budynku pod numerem [...], od końca 1980 r., lub od początku 1981 r. Pod tym adresem świadek widuje Stronę i tutaj stronę odwiedzają goście. Świadek i Strona odwiedzały się wzajemnie, wcześniej. Fakt zamieszkania Strony w budynku przy ul. [...] potwierdziła też A. C., zamieszkała przy ul. [...].

Wojewoda uznał, że Strona nie zamieszkuje w miejscu stałego zameldowania od około 1980 roku, a zatem doszło do opuszczenia miejsca stałego pobytu. Zaznaczył, że tego faktu nie kwestionowała żadna ze stron postępowania. Kwestią sporną było natomiast ustalenie, czy opuszczenie przez odwołującą się spornego lokalu miało charakter dobrowolny. Jak wynika z akt sprawy Strona przez okres ponad 30 lat nie podjęła żadnej próby powtórnego zamieszkania w przedmiotowej nieruchomości, nie skorzystała też z przysługujących jej środków zmierzających do przywrócenia utraconego posiadania, jak powództwo posesoryjne czy żądanie eksmisji z należnego jej lokalu zajmujących go osób. Nie wykazała też w sposób przewidziany prawem, tj. orzeczeniem właściwego organu, iż została zmuszona do opuszczenia spornego lokalu. Wojewoda ocenił, że sytuacja taka jest równoznaczna z dobrowolnym opuszczeniem miejsca stałego pobytu. Wojewoda podkreślił, że celem ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych jest rejestracja danych o miejscu pobytu osób, o urodzeniach, o zmianach stanu cywilnego, obywatelstwa, imion i nazwisk oraz zgonach. Oznacza to, że zadaniem organu jest między innymi gromadzenie informacji w zakresie danych o miejscu pobytu, a więc zbadaniu, czy dana osoba faktycznie mieszka pod wskazanym adresem. Wojewoda zaznaczył, że wymeldowanie osoby z lokalu jest jedynie potwierdzeniem ustalonego faktu a decyzja administracyjna o wymeldowaniu nie pozbawia osoby praw do lokalu.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu K. S-P. napisała, że wnioskodawcy nigdy nie byli i nie są do chwili obecnej dysponentami mieszkania należącego do skarżącej, w którym skarżąca jest zameldowana od 1955 r. Podkreśliła, że wnioskodawcy zmienili zamek w drzwiach wejściowych do budynku i w ten sposób próbują wmówić skarżącej, że sama opuściła nieruchomość.

W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie w dniu 24 kwietnia 2014 r. skarżąca wnosiła i wywodziła jak w skardze. Ponadto okazała sądowi oryginał postanowienia Sądu Rejonowego w [...] w przedmiocie stwierdzenia nabycia spadku po M. S. (sygn. akt I Ns 162/13), z którego wynika, że spadkobiercą jest między innymi skarżąca, natomiast nie są nimi wnioskodawcy. Skarżąca okazała decyzję w sprawie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 1998 r. na której wymieniony jest adresat H. M., wskazany w decyzji jako administrator budynku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli sprawowanej przez Sąd pod względem zgodności z prawem w niniejszym postępowaniu była decyzja Wojewody oraz poprzedzająca ją decyzja Burmistrza z dnia 15 października 2013 r. Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd podzielił ustalenia faktyczne poczynione przez organy administracji na przestrzeni całego postępowania, przyjmując je za własne oraz czyniąc podstawą prowadzonych rozważań.

Zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Sąd stwierdza, że w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy organy ustaliły w sposób niewątpliwy, że skarżąca nie koncentruje swojego życia pod adresem: ul. [...], i to od wielu lat. Nie ma wpływu na rozstrzygnięcie, czy skarżąca przestała mieszkać pod tym adresem na początku lat 80-tych, jak piszą wnioskodawcy we wniosku o wymeldowanie oraz wskazuje jeden ze świadków, czy pod koniec lat 80-tych, jak wskazuje drugi ze świadków. Zgodnie bowiem z art. 15 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności, na osobie, która opuszcza miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące, spoczywa obowiązek wymeldowania się w organie gminy, właściwym ze względu na dotychczasowe miejsce jej pobytu, najpóźniej w dniu opuszczenia tego miejsca. W przypadku zaniechania tego obowiązku, stosownie do art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności, organ gminy wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub innego podmiotu dysponującego tytułem prawnym do lokalu - decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego. Celem decyzji o wymeldowaniu jest doprowadzenie do zgodności faktycznego miejsca pobytu osoby z miejscem rejestracji, ma więc ona charakter ewidencyjny i służy jedynie aktualizacji i doprowadzeniu do zgodności pomiędzy miejscem zamieszkania, a miejscem zameldowania. Decyzja ta nie prowadzi do zmiany stosunków prawnorzeczowych na nieruchomości, o czym wyraźnie wspomniał Wojewoda w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia. O opuszczeniu miejsca stałego pobytu można mówić tylko wtedy, gdy dana osoba faktycznie nie przebywa w określonym lokalu i ma zamiar opuszczenia tego lokalu na stałe, a zamiar ten związany jest z założeniem w nowym miejscu ośrodka osobistych i majątkowych interesów. Rezygnacja z przebywania w określonym lokalu może nastąpić w sposób wyraźny - przez złożenie stosownego oświadczenia, ale także w sposób dorozumiany – przez zachowanie, które w sposób nie budzący wątpliwości wyraża wolę danej osoby skoncentrowania swojej aktywności życiowej w innym miejscu. Przedmiotem oceny w postępowaniu o wymeldowanie są okoliczności istniejące w dniu faktycznego opuszczenia dotychczasowego miejsca zameldowania, a nie w dniu orzekania przez organy.

W rozpoznawanej sprawie zostało wykazane w sposób niewątpliwy, że skarżąca nie koncentruje centrum swoich życiowych interesów pod adresem: ul. [...] tzn. nie przebywa tam regularnie, nie nocuje, nie spożywa posiłków. Z akt sprawy wynika, że skarżąca zamieszkuje w [...], jednak trzeba zastrzec, że Burmistrz nie musiał wiążąco ustalić faktu zamieszkiwania skarżącej pod nowym adresem po to, aby wymeldować skarżącą z pobytu stałego pod poprzednim adresem. Ewidencja ludności służy zbieraniu informacji w zakresie danych o miejscu zamieszkania i pobytu osób, a więc rejestracji stanu faktycznego; w ocenie sądu Burmistrz prawidłowo uznał, że stan faktyczny różni się od danych ewidencyjnych i wydał prawidłową decyzję o wymeldowaniu skarżącej z miejsca oznaczonego adresem: [...]. Przy czym skarżąca nigdy nie wnosiła powództwa o przywrócenie naruszonego posiadania.

Sąd podkreśla, wskazując na jednolite orzecznictwo sądowe, że zameldowanie oraz wymeldowanie jest jedynie stwierdzeniem pewnego faktu i nie wpływa w żaden sposób na uprawnienia strony wynikające z prawa własności czy innych praw (z najnowszego orzecznictwa np. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 06 czerwca 2013 r., IV SA/Po 310/13; wyrok WSA w Krakowie z dnia 13 lutego 2013 r., III SA/Kr 631/12; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lipca 2012 r., II OSK 824/11 - wszystkie orzeczenia dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, na stronie internetowej Naczelnego Sądu Administracyjnego). Innymi słowy zameldowanie nie służy powstaniu czy też potwierdzeniu prawa własności do określonego lokalu, zaś wymeldowanie w żaden sposób tego prawa nie może "osłabić", czy też przekreślić. Celem decyzji o wymeldowaniu jest doprowadzenie do zgodności faktycznego miejsca pobytu osoby z miejscem rejestracji, ma więc ona charakter ewidencyjny i służy jedynie aktualizacji i doprowadzeniu do zgodności pomiędzy miejscem zamieszkania, a miejscem zameldowania. W tak ustalonym stanie faktycznym Burmistrz postąpił prawidłowo wydając decyzję o wymeldowaniu Skarżącej, a organ wyższego stopnia słusznie utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Skarżąca wskazywała zarówno w odwołaniu jak i w skardze, że wnioskodawcy nie mają tytułu prawnego do nieruchomości znajdującej się przy ul. [...]. Na tej podstawie skarżąca wskazywała w odwołaniu i sugerowała w skardze, że wnioskodawcy nie mogli skutecznie wszcząć postępowania w sprawie o wymeldowanie spod tego adresu. Sąd stwierdza, że w aktach administracyjnych brak dowodu na to, że wnioskodawcy dysponowali w chwili wystąpienia z wnioskiem o wymeldowanie tytułem prawnym do przedmiotowej nieruchomości. Zgodnie bowiem z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności decyzję w sprawie wymeldowania osoby która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się wydaje się na wniosek właściciela lub innego podmiotu dysponującego tytułem prawnym do lokalu lub z urzędu. W niniejszej sprawie Burmistrz wprawdzie wezwał pełnomocnika wnioskodawców do wykazania legitymacji do wstąpienia w sprawie jako strona, ale uchybieniem Burmistrza było zrównanie intencji wnioskodawców związanej z uregulowaniem stanu prawnego nieruchomości, z dysponowaniem tytułem prawnym do nieruchomości. W konsekwencji Burmistrz prowadził postępowanie o wymeldowanie również z udziałem wnioskodawców, bez wykazania, że osoby te mają prawo uczestniczyć w postępowaniu o wymeldowanie skarżącej na prawach strony. Ponieważ jednak decyzję w sprawie wymeldowania osoby która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się wydaje się również z urzędu, opisane uchybienia popełnione przez Burmistrza nie miały jakiegokolwiek wpływu na wynik sprawy. Co nie mogło wię zaskutkować uchyleniem decyzji na podstawie art.145 §1 a i c ppsa Sąd zaznacza przy tym, że zawarte w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności sformułowanie "wydaje się" wskazuje na obowiązek wydania decyzji o wymeldowaniu, jeżeli tylko organ stwierdzi, że została spełniona przesłanka wymeldowania: fakt opuszczenia miejsca zameldowania bez dopełnienia obowiązku wymeldowania.

Mając powyższe na uwadze Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.) oddalił skargę.