Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1822/06
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2008-01-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne: Zagospodarowanie przestrzenne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 5
journal: Dz.U. 2004 nr 162 poz 1692
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 2004 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw
article: art. 149 par. 3, art. 148 par. 1, art. 160 par. 4
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Chróścielewski /spr./ Sędziowie Sędzia NSA Bożena Walentynowicz Sędzia WSA del. Małgorzata Miron Protokolant Agnieszka Majewska po rozpoznaniu w dniu 10 stycznia 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej E. Ł. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 16 maja 2006 r. sygn. akt II SA/Bk 56/06 w sprawie ze skargi R. i E. Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] grudnia 2005 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie przyznania odszkodowania oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 16 maja 2006 r., sygn. akt II SA/Bk 56/06, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę R. i E. Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] grudnia 2005 r., nr [...] w sprawie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego w przedmiocie przyznania odszkodowania. Wyrok został wydany w następujących okolicznościach sprawy.

Ostateczną decyzją z [...] kwietnia 2005 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., działając w oparciu o art. 160 § 4 k.p.a. w zw. z art. 5 ustawy z 17 czerwca 2004 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw, orzekło o przyznaniu skarżącym E. i R. małżonkom Ł. odszkodowania od Gminy Miejskiej w A. w kwocie [...] zł z odsetkami od [...] września 2004 r. Na przyznane odszkodowanie złożyły się koszty poniesione przez skarżących w związku z uzyskaniem decyzji nr [...] z [...] kwietnia 1991 r. o lokalizacji kawiarni na terenie działki nr [...] w A. przy ul. [...], która to decyzja została w 2003 r. uznana za wydaną z naruszeniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta A., lecz z uwagi na upływ 10 lat od jej doręczenia odstąpiono od stwierdzenia nieważności (decyzją SKO w S. z dnia [...] czerwca 2003 r. utrzymaną w mocy przez SKO w S. decyzją z [...] sierpnia 2003 r.) Kolegium przyznając odszkodowanie uwzględniło koszty poniesione przez wnioskodawców na etapie poprzedzającym wydanie pozwolenia na budowę kawiarni tj. koszty z tytułu opłaty skarbowej, wykonania 4 wyrysów geodezyjnych i opracowania projektu budowlanego.

W dniu [...] października 2005 r. R. i E. małżonkowie Ł. złożyli w Samorządowym Kolegium Odwoławczym w S. wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego wskazaną wyżej decyzją. Wnioskodawcy prosili o ponowne rozpatrzenie sprawy w części dotyczącej odszkodowania za wybudowany pomost, twierdząc, iż jest on integralnym elementem infrastruktury na ich nieruchomości, ściśle związanym z funkcjonowaniem kawiarni.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. odmówiło wznowienia postępowania, stwierdzając, że zarówno nie zostały wykazane przez wnioskodawców przesłanki wznowienia, jak i nie został przez nich zachowany miesięczny termin do złożenia podania o wznowienie postępowania.

Skarżący złożyli w ustawowym terminie wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy w następstwie, którego Kolegium decyzją z [...] grudnia 2005 r. utrzymało w mocy swoją wcześniejszą decyzję, podtrzymując argumentację w niej zawartą i akcentując, że sami skarżący na rozprawie przed Kolegium przeprowadzonej w dniu [...] listopada 2005 r. przyznali, że nie został zachowany wynikający z art. 148 § 1 k.p.a. termin do zgłoszenia żądania wznowienia postępowania administracyjnego. Dodatkowo Kolegium stwierdziło, że odpowiedź Burmistrza z [...] września 2004 r. na żądanie przyznania od gminy odszkodowania w ogóle nie była dowodem w sprawie, gdyż była jedynie pismem ustosunkowującym się do treści wniosku o odszkodowanie. Podobnie przedłożona teraz przez skarżących decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania dla inwestycji w postaci budowy mola nie mogła stanowić dowodu w sprawie o odszkodowanie, będącej następstwem lokalizacji kawiarni tj. decyzji z [...] kwietnia 2005 r. Kolegium dodało, że ani we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, ani w dodatkowym piśmie z [...] grudnia 2005 r. skarżący nie zgłosili żadnych istotnych zarzutów mogących mieć wpływ na zmianę decyzji odmawiającej wznowienia postępowania administracyjnego.

Na powyższą decyzję R. i E. Ł. złożyli skargę do sądu administracyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku uznał, że skarga nie jest zasadna. Sąd I instancji wskazał, że kwestię trybu i terminu wniesienia podania w sprawie wznowienia postępowania reguluje art. 148 § 1 k.p.a., stanowiący, że podanie o wznowienia postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Strona musi więc udowodnić, kiedy dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania, ze ścisłością dostateczną do ustalenia, że jej podanie o wznowienie wpłynęło przed upływem terminu jednomiesięcznego od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia. Organ administracyjny obowiązany jest z urzędu zbadać zachowanie tego terminu. Uchybienie terminu do wniesienia podania o wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania jest podstawą do wydania decyzji o odmowie wznowienia postępowania (art. 149 § 3 k.p.a.). Trafnie więc organ administracji uznał, że w rozpatrywanej sprawie brak było podstaw do wznowienia postępowania ze względu na uchybienie przez skarżących terminu jednomiesięcznego określonego w art. 148 k.p.a. Skarżący o treści pisma Burmistrza Miasta A. z dnia [...] września 2004 r. dowiedzieli się już na rozprawie przeprowadzonej przez SKO w sprawie o odszkodowanie tj. w dniu [...] września 2004 r., decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowaniu terenu dla inwestycji w postaci budowy mola z [...] listopada 1998 r. była im znana w grudniu 1998 r. a także w tym samym roku skarżącym musiała być też znana treść pisma z [...] października 1998 r. zawierająca ich wniosek do zarządu Miasta A. o ujęcie w budżecie miasta na 1999 r. środków finansowych na budowę mola.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zauważył, że Kolegium zbędnie nawiązało do oceny, czy przyczyny wznowienia wskazane przez skarżących faktycznie wystąpiły. W pierwszej fazie rozpatrywania podania o wznowienie postępowania organ administracyjny ma prawo badać - oprócz dopuszczalności wznowienia z przyczyn przedmiotowych lub podmiotowych - tylko kwestię zachowania jednomiesięcznego terminu (art. 148 k.p.a.). Nie wolno mu natomiast oceniać, czy przyczyny wznowienia wskazane przez stronę faktycznie wystąpiły. Zważywszy jednak na to, że ostateczna odmowa wznowienia postępowania w sprawie, nastąpiła wobec braku zachowania przez skarżących terminu do wystąpienia z żądaniem wznowienia postępowania, zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nawiązanie do oceny wystąpienia przesłanek wznowienia postępowania uznano za nieistotne dla wpływu na końcowe załatwienie sprawy.

Od powyższego wyroku E. Ł. złożył skargę kasacyjną, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych.

W skardze kasacyjnej podniesiono zarzut naruszenia przepisów postępowania, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy poprzez uznanie, że skarżący dopuścił się obrazy terminu jednomiesięcznego, o którym mowa w art. 148 § 1 k.p.a.

Zarzucono również naruszenie prawa materialnego przez niezastosowanie art. 160 § 4 k.p.a. w związku z art. 5 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o zmianie ustawy – Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 162, poz. 1692).

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wywiedziono, że skoro Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. prowadziło postępowanie, co do przesłanek wznowienia, to tym samym należy uznać, że dokonało ono przywrócenia terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku poprzestając na badaniu kwestii zachowania powyższego terminu, nie rozpatrzył sprawy, co do jej istoty, co oznacza, iż orzeczenie Sądu jest wadliwe.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W orzecznictwie sądowym kontrowersje wywołuje podstawa kasacyjna z art. 174 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm. – dalej - p.p.s.a.). Dotyczą one przede wszystkim tego, czy w przepisie tym chodzi wyłącznie o naruszenie prawa procesowego stosowanego przez Sąd I instancji, to znaczy naruszenie przepisów p.p.s.a., czy także o naruszenie przepisów k.p.a. stosowanych przez organy administracji, a ocenianych przez Sąd. W wyroku składu siedmiu sędziów NSA z 16 stycznia 2006 r., I OPS 4/05, ONSAiWSA 2006, z. 2, poz. 39 przyjęto, iż naruszenie przepisów postępowania może odnosić się także do naruszenia przepisów k.p.a. Podobny pogląd wyraził Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu wyroku z 20 września 2006 r., SK 63/05 (OTK-A 2006, nr 8, poz. 108). Przyjmując więc dopuszczalność postawienia Sądowi I instancji zarzutu naruszenia przepisów k.p.a. stwierdzić trzeba, iż skarga kasacyjna nie posiada usprawiedliwionych podstaw.

Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] listopada 2005 r. wydana została na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem odmowa wznowienia postępowania następuje w drodze decyzji. W wyniku wniosku skarżących o ponowne rozpoznanie sprawy decyzja ta została utrzymana w mocy przez ten sam organ decyzją z dnia [...] grudnia 2005 r. Przyczyną wydania tych decyzji była niesporna okoliczność uchybienia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania określonego w art. 148 § 1 k.p.a. Nie jest trafna teza skargi kasacyjnej, że skoro Kolegium prowadziło postępowanie, co do przyczyn wznowienia to "należy uznać, iż wcześniej organ ten dokonał przywrócenia terminu". Przepisom k.p.a. nie jest znany przypadek milczącego, czy też dorozumianego przywrócenia terminu. Przywrócenie terminu uregulowane w art. 58 i n. k.p.a. może nastąpić wyłącznie na wniosek zainteresowanego złożony w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, jeżeli uprawdopodobni on, ze uchybienie to nastąpiło bez jego winy, a ponadto jednocześnie z tym wnioskiem dokona czynności, dla której termin był wyznaczony. Skarżący z wnioskiem takim nigdy nie wystąpili. Przywrócenie uchybionego terminu nie mogło więc nastąpić z urzędu i nie nastąpiło w rozpoznawanej sprawie.

Zgodzić trzeba się ze stanowiskiem zaprezentowanym w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, iż rozważania odnoszące się do braku wystąpienia przesłanek wznowienia postępowania zawarte w motywach tych decyzji były zbędne. W żadnym jednak przypadku nie można uznać, że to brak wystąpienia tych przesłanek stał się przyczyną wydania tych decyzji. Uchybienie to nie miało wpływu na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.

Z powyższych powodów zarzut naruszenia art. 148 § 1 k.p.a. nie jest trafny.

Zarzut naruszenia art. 160 § 4 k.p.a. w zw. z art. 5 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o zmianie ustawy – Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 162, poz. 1692) nie posiada żadnego uzasadnienia. Naczelny Sąd Administracyjny związany stosowanie do art. 183 § 1 p.p.s.a. granicami skargi kasacyjnej nie może domniemywać intencji czy woli składającego skargę kasacyjną. Z tego powodu zarzut ten nie może być przez Sąd rozpoznany.

Mając na uwadze podniesione wyżej względy na podstawie art. 184 § 1 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. O kosztach pomocy prawnej udzielonej z urzędu orzeknie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku.