Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 7/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-01-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Finanse publiczne
Skarżony organ: Minister Rozwoju
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 200, art. 205 par. 2, art. 11
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 207 ust. 1 pkt 2, ust. 12, art. 61 ust. 3 pkt 2
journal: Dz.U. 2009 nr 157 poz 1240
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych.
article: art. 75 par. 1, art. 7, art. 77, art. 80, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak (spr.), Sędzia WSA - Marek Krawczak, Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak, Protokolant specjalista - Izabela Wrembel, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju (obecnie: Minister Rozwoju i Finansów) z dnia [...] października 2015 r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty dofinansowania przypadającej do zwrotu 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Ministra Rozwoju i Finansów na rzecz [...] kwotę 14.600 zł (słownie: czternaście tysięcy, sześćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

[...] Wojewódzki Urząd Pracy w W. (zwany również: "WUP w W."), pełniący w niniejszej sprawie funkcję Instytucji Wdrażającej, decyzją z [...] czerwca 2015r. nr [...] określił [...] Izbie Rolniczej z siedzibą w W. (zwanej dalej: "skarżącą") kwotę przypadającą do zwrotu w wysokości 738.231,59 zł wraz z odsetkami liczonymi od dnia przekazania środków wyjaśniając, iż w dniu [...] października 2008r. pomiędzy [...] Wojewódzkim Urzędem Pracy w W. a skarżącą została zawarta umowa (zmieniona aneksami: z 7 kwietnia 2009r., z 31 marca 2010r., 15 października 2010r.) dotycząca realizacji projektu pn. "[...]", w ramach Działania 6.2 "Wsparcie oraz promocja przedsiębiorczości i samozatrudnienia".

Powodem wydania decyzji orzekającej zwrot kwoty w wysokości 738.231,59 zł były ustalenia stwierdzone w wyniku śledztwa nadzorowanego przez Prokuraturę Okręgową w W. Wydział [...] Śledczy prowadzonego przez Wydział do Walki z Korupcją Komendy Wojewódzkiej Policji w W. (sygn. akt: [...]) przeciwko pracownikom beneficjenta podejrzanym o czyn z art. 13 § 1 ustawy z 6 czerwca 1997r. – Kodeks karny (Dz.U. nr 88, poz. 553 ze zm. dalej jako kk) oraz art. 18 § 1 kk w zw. z art. 231 § 2 kk i art. 231 § 2 kk w zw. z art. 11 § 2 kk w zw. z art. 12 kk oraz art. 228 § 1 kk.

Za niekwalifikowane uznane zostały wydatki poniesione w związku z uczestnictwem nieprawidłowo zrekrutowanych osób do projektu, gdyż w sprawie zaistniał konflikt interesów rozumiany zgodnie z art. 57 ust. 2 rozporządzenia finansowego mającego zastosowanie do ogólnego budżetu Unii Europejskiej nr 966/2012, zgodnie z którym konflikt interesów istnieje wówczas, gdy bezstronne i obiektywne pełnienie funkcji podmiotu upoważnionego do działań finansowych lub innej osoby uczestniczącej w wykonywaniu budżetu oraz zarządzaniu budżetem, w tym w działaniach przygotowawczych, a także w audycie lub kontroli budżetu, jest zagrożone z uwagi na względy rodzinne, emocjonalne, sympatie polityczne lub przynależność państwową, interes gospodarczy lub jakiekolwiek inne interesy wspólne z odbiorcą.

Uzasadnieniem uznania wydatków za niekwalifikowane było w ocenie WUP w W. przekroczenie uprawnień beneficjenta w ten sposób, że wskazywał konkretne osoby członkom komisji oceny wniosków protegowane do tego, aby uzyskać wsparcie finansowe w ramach projektu finansowanego ze środków publicznych w ramach PO KL wbrew zobowiązaniu przyjętemu przez siebie we wniosku o dofinansowanie do rekrutacji uczestników projektu i udzielenia im wsparcia zgodnie ze Szczegółowymi zasadami realizacji wsparcia dla osób zamierzających rozpocząć działalność gospodarczą w ramach Działania 6.2 PO KL.

Zastrzeżenia dotyczące sposobu wydatkowania środków polegały na kwestionowaniu dysponowania środkami publicznymi w sposób noszący znamiona przestępstwa łapownictwa biernego i czynnego, w związku z wprowadzaniem do grup szkoleniowych poszczególnych osób poprzez przekazywanie, podawanie, wskazywanie ich danych, a w konsekwencji protegowanie i wydawanie poleceń przyjęcia do szkolenia konkretnych osób w celu uczestnictwa w ww. projekcie, a następnie uzyskania przez nich pomocy w postaci środków na rozpoczęcie działalności gospodarczej, wsparcia pomostowego oraz usługi szkoleniowej i powiązanych z nią usług.

W ocenie WUP w W. powyższe opisane fakty świadczą o naruszeniu zasad przejrzystości, konkurencyjności i bezstronności, a także występowaniu konfliktu interesów, co z kolei w myśl § 13 ust. 1 umowy o dofinansowanie skutkuje koniecznością zwrotu środków dotacji rozwojowej.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Minister Infrastruktury i Rozwoju, pełniący funkcję Instytucji Zarządzającej, decyzją z [...] października 2015r. o nr [...] działając m.in. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.) oraz art. 211 ust. 4b w zw. z ust. 4 w zw. z ust. 1 pkt 2 ustawy z 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 249, poz. 2104, z późn. zm.), zwanej dalej "ufp 2005", w zw. z art. 113 ust. 1 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych (Dz. U. Nr 157, poz. 1241) oraz art. 207 ust. 12 w zw. z ust. 9 w zw. z ust. 1 pkt 2 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 157, poz. 1240, z późn. zm.), zwanej dalej "ufp 2009",utrzymał w mocy decyzję WUP w W. z [...] czerwca 2015r.

Po szczegółowym opisaniu dotychczasowego przebiegu sprawy organ drugiej instancji ponownie zwrócił uwagę, iż udzielenie wsparcia przewidzianego w ramach projektu nastąpiło w sposób niezgodny z prawem (preferencyjny) w stosunku do 19 uczestników projektu.

Jak wyjaśnił organ odwoławczy, strona rozdysponowała środki przyznanego mu dofinansowania na podstawie umowy o dofinansowanie niezgodnie z § 3 ust. 1 tejże umowy, tj. niezgodnie z wnioskiem o dofinansowanie stanowiącym integralną część umowy. Ponadto, w ocenie Ministra, odwołujący naruszył § 1 ust. 6 umowy, tj. pkt 1 podrozdziału 3.6 Wytycznych z 22.11.2011 r., zgodnie z którym beneficjent odpowiada za udzielanie wsparcia grupom docelowym określonym we wniosku o dofinansowanie, w którym deklarował, że podstawowy wybór grupy docelowej będzie zgodny ze Szczegółowym Opisem Priorytetów PO KL, dokumentacją konkursową i Szczegółowymi zasadami realizacji wsparcia dla osób zamierzających rozpocząć działalność gospodarczą w ramach Działania 6.2 PO KL.

Odwołujący, jak zaznaczył Minister wyeliminował możliwość uzyskania finansowego i merytorycznego wsparcia innym osobom wyrażającym chęć udziału w projekcie: wpierw w przeszkoleniu, a następnie uzyskaniu wsparcia finansowego na rozpoczęcie działalności gospodarczej w wysokości 40.000 zł wraz z finansowym wsparciem pomostowym. W celu osiągnięcia przez wskazane przez siebie osoby korzyści majątkowych wynikających z uzyskanych środków na rozpoczęcie działalności gospodarczej i wsparcia pomostowego Odwołujący działał na szkodę potencjalnych uczestników projektu, co narusza § 3 ust. 1 umowy o dofinansowanie poprzez działanie niezgodnie z wnioskiem o dofinansowanie. Odpowiedzialność za ustalone w wyniku śledztwa nieprawidłowości w projekcie poniósł Prezes Zarządu Odwołującego, Dyrektor Biura Odwołującego oraz koordynator projektu.

Ponadto, jak wskazał organ odwoławczy, w jego ocenie za niekwalifikowalne uznać należy koszty związane z uczestnictwem w projekcie zidentyfikowanych przez Prokuraturę i Sąd czyli 19 osób, które uzyskały wsparcie poprzez nieformalną i niezgodną z procedurami rekrutację przeprowadzoną przez Odwołującego. Były to środki udzielonego wsparcia na rozpoczęcie działalności gospodarczej, podstawowego i przedłużonego wsparcia pomostowego oraz koszty szkoleń (koszty szkolenia, doradztwa indywidualnego, grupowego oraz specjalistycznego, koszt wynajmu sal, catering, materiały szkoleniowe, ubezpieczenie uczestników, koszty dokumentacji fotograficznej oraz certyfikatów). Kwota wydatków niekwalifikowalnych, co podkreślił Minister, uwzględnia koszt udzielonego wsparcia 19 uczestnikom na rozpoczęcie działalności gospodarczej, podstawowego i przedłużonego wsparcia pomostowego oraz uśredniony koszt związany z udziałem tychże osób w szkoleniu. Ustalenie kwoty wydatków niekwalifikowalnych w wysokości 714 925,03 zł, nastąpiło z uwagi na fakt, że koszty pośrednie Odwołujący na podstawie § 4 umowy o dofinansowanie rozliczał ryczałtem 3,26% poniesionych, udokumentowanych i zatwierdzonych w ramach projektu kosztów bezpośrednich pomniejszonych o kwotę wydatków w ramach cross-financingu. Zwrotowi podlega również naliczona proporcjonalnie w stosunku do niekwalifikowalnych kosztów bezpośrednich kwota 23 306,56 zł. Zatem organ odwoławczy, co zaznaczył, potwierdził ustaloną przez organ I instancji kwotę wydatków niekwalifikowalnych 738 231,59 zł, tj. środków wydatkowanych przez odwołującego z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 208 ufp 2005 i art. 184 ufp 2009.

W skardze na powyższą decyzję skarżąca zarzuciła naruszenie:

1. przepisów prawa materialnego, tj.: § 13 ust. 1 umowy o dofinansowanie z [...].10.2008 r. poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w wyniku przyjęcia, że organem uprawnionym do przeprowadzania czynności kontrolnych w zakresie projektu są prokuratura i sądy karne, a w konsekwencji, że ich ustalenia mogą posłużyć za podstawę do stwierdzenia wykorzystania dofinansowania przez beneficjenta z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p. 2009, w sytuacji, gdy prawidłowa wykładnia wspomnianego przepisu prowadzi do wniosku, że jedynymi organami uprawnionymi do tego typu kontroli nie są prokuratura i sądy karne, tylko - na podstawie właściwych przepisów - Instytucja Wdrażająca i instytucja Pośrednicząca, Instytucja Audytowa (Generalny inspektor Kontroli Skarbowej w Ministerstwie Finansów), Urząd Kontroli Skarbowej, Instytucja Certyfikująca nad systemem przepływów finansowych. Najwyższa Izba Kontroli, Regionalna Izba Obrachunkowa, Europejski Trybunał Obrachunkowy oraz Komisja Europejska, w związku z czym ustalenia innych organów nie mogą stanowić podstawy do stwierdzenia wykorzystania dofinansowania przez beneficjenta z naruszeniem procedur i do żądania zwrotu tego dofinansowania;

2. przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: a) art. 138 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji WUP w W. z [...].06.2015 r., w sytuacji, gdy rozstrzygnięcie to należało uchylić, albowiem narusza ono w sposób rażący prawo, tj. art. 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 207 ust 9 pkt 1 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych w zw. z art. 5 ustawy z 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, gdyż wydane zostało przez nieuprawniony podmiot, bo przez Wicedyrektora [...] Wojewódzkiego Urzędu Pracy, działającego w imieniu Dyrektora [...] Wojewódzkiego Urzędu Pracy, w sytuacji gdy Dyrektor [...] Wojewódzkiego Urzędu Pracy nie posiada statusu podmiotu pełniącego funkcję "instytucji pośredniczącej"' (jest nim w rzeczywistości Urząd Marszałkowski Województwa [...], który to reprezentowany jest przez Zarząd Województwa [...]), a tylko w imieniu takiego podmiotu decyzja WUP w W. z [...].06.2015 r. mogła zostać wydana;

b) art. 138 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji WUP w W. z [...].06.2015 r., w sytuacji, gdy rozstrzygnięcie to należało uchylić, albowiem wydane zostało bez podstawy prawnej, gdyż w jego osnowie pominięto właściwe przepisy prawa materialnego poprzestając jedynie na wskazaniu przepisów prawa procesowego, co zaś skutkowało naruszeniem art. 6, art. 8 i art. 9 k.p.a.,

c) art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., poprzez wydanie zaskarżonej decyzji bez przeprowadzenia pełnego i wyczerpującego postępowania dowodowego, tj. jedynie na podstawie uniewinniających orzeczeń sądowych wydanych w postępowaniu karnym prowadzonym najpierw przez Sąd Rejonowy dla W. [...] Wydział Karny (sygn. akt: [...]), a następnie przez Sąd Okręgowy w W. Wydział [...] Karny Odwoławczy (sygn. akt: [...]) i Sąd Najwyższy (sygn. akt: [...]), podczas gdy stwierdzić należy, że organ rozpoznający niniejszą sprawę w II instancji (jak również uprzednio organ I instancji) powinien samodzielnie zebrać i rozpatrzyć materiał dowodowy celem ustalenia okoliczności będących podstawą wydania własnego rozstrzygnięcia w sprawie, czego organy obu instancji zaniechały, co doprowadziło do naruszenia także podstawowych zasad zawartych w art. 6 - 8 k.p.a., jeśli dodatkowo uwzględnimy, że wszystkie okoliczności wadliwie ustalone przez organy obu instancji są sporne;

d) art. 138 §1 pkt 1 w zw. z art. 7 k.p.a. poprzez wydanie zaskarżonej decyzji, w której ustalenie stanu faktycznego w sprawie nastąpiło z bezpodstawnym pominięciem ogólnej zasady bezpośredniości postępowania dowodowego w postępowaniu administracyjnym, podczas gdy należy stwierdzić, że Kodeks postępowania administracyjnego w realiach niniejszej sprawy nie przewidywał w niej wyjątków od jej zastosowania;

e) art. 75 § 1 w zw. z art. 7 i w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez niewłaściwe uznanie za dowód w sprawie fotokopii orzeczeń wydanych przez Sąd Rejonowy dla W. - [...] Wydział Karny (sygn. akt: [...]), Sąd Okręgowy w W. Wydział [...] Karny Odwoławczy (sygn. akt: [...]) oraz Sąd Najwyższy (sygn. akt: [...]), a także zgromadzonych materiałów prasowych i w konsekwencji oparcie na ich podstawie ustaleń dotyczących stanu faktycznego będących podstawą wydania zaskarżonej decyzji, jak i decyzji ją poprzedzającej, podczas gdy stwierdzić należy, że wskazane "materiały" nie stanowią i nie mogą stanowić "dowodu" w sprawie w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, w każdym razie nie mogły stanowić jedynej podstawy ustalenia okoliczności faktycznych sprawy;

f) art. 6, art. 7, art. 10 i art. 80 k.p.a., poprzez brak przeprowadzenia rzetelnego postępowania i wyciągnięcie z materiału dowodowego błędnych wniosków w wyniku stwierdzenia, że zakwestionowani uczestnicy projektu nie spełniali warunku przynależności do grupy docelowej, w sytuacji gdy wszyscy go spełniali oraz, że skarżąca wprowadziła dodatkowe kryteria oceny wniosków, w sytuacji, gdy w uzasadnieniu zarówno decyzji organu I instancji jak i organu II instancji nie wskazano o jakie dokładnie kryteria chodzi;

g) art. 6, art. 7 i art. 10 k.p.a., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie w wyniku nieuwzględnienia, iż wszystkie dotychczasowe płatności na rzecz skarżącej były starannie weryfikowane zarówno przez Urząd Kontroli Skarbowej, Ministerstwo Rozwoju Regionalnego oraz przez [...] Wojewódzki Urząd Pracy, a więc podmioty, które w przeciwieństwie do prokuratur i sądów karnych posiadają uprawnienia oraz odpowiednie przygotowanie merytoryczne do wykonywania kontroli wydatkowania środków unijnych i nie było w tym zakresie żadnych zastrzeżeń; kwestia zasadności przyznanych skarżącej płatności nie budziła wątpliwości organów administracyjnych na każdym etapie realizacji projektu, nikt nie kwestionował bezstronności i przejrzystości zasad regulujących przyznawanie dotacji;

h) art. 7, art. 75 i art. 77 k.p.a., poprzez brak wyczerpującego wytłumaczenia zastosowanej metodologii wyliczenia kwoty przypadającej do zwrotu, w sytuacji gdy w uzasadnieniu decyzji metodologia powinna w sposób przystępny i wyczerpujący przedstawić beneficjentowi sposób w jaki organ wyliczył ostateczną sumę;

i) art. 8 i art. 10 k.p.a. poprzez brak pogłębiania zaufania do organów Państwa, objawiający się nieudzieleniem skarżącej odpowiedzi na zastrzeżenia sformułowane w jej piśmie z 1.06.2015 r. i w konsekwencji uniemożliwienie wzięcia czynnego udziału w postępowaniu przed organem i instancji:

j) art. 15 k.p.a. poprzez nie odniesienie się do wszystkich zarzutów podniesionych w odwołaniu od decyzji organu I instancji oraz nie ustosunkowanie się do wszystkich argumentów zawartych w pismach skarżącej odpowiednio z dnia 24.08.2015r., 16.09.2015 r. i 9.10.2015 r., w sytuacji, gdy postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne w związku z czym w jego trakcie musi dojść do dwukrotnego merytorycznego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy oraz do rozpatrzenia wszystkich argumentów i zarzutów podnoszonych przez stronę:

k) art. 78 k.p.a. poprzez odmowę przeprowadzenia dowodów zawnioskowanych przez stronę w postępowaniu odwoławczym jako, zdaniem organu II instancji, nie mających znaczenia dla sprawy, z uwagi na niekwestionowanie przez organ okoliczności, na które to rzeczone dowody miałyby zostać przeprowadzone, w sytuacji, gdy z treści zaskarżonej decyzji wynika, że rzeczone okoliczności były jednak przez organ negowane.

W związku z powyższym skarżąca domaga się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości, jak również ją poprzedzającej decyzji WUP w W. oraz zasądzenia kosztów postępowania sądowego.

Autor skargi w jej dalszej części szczegółowo opisał każdy z zarzutów przedstawionych powyżej i dodał, że przedmiotowy projekt był w przeszłości kilkukrotnie kontrolowany przez kompetentne instytucje i nie stwierdzono wtedy nieprawidłowości będących przedmiotem niniejszego postępowania (m.in. Urząd Kontroli Skarbowej formułując swoje stanowisko w toku postępowania kontrolnego nr [...] nie wskazał na konieczność zwrotu środków).

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z p. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 z p. zm. – dalej: p.p.s.a.), sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:

a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;

3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.

Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego pod kątem zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Jednocześnie, zgodnie z przepisem art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to między innymi, że sąd administracyjny nie musi w ocenie legalności zaskarżonego postanowienia ograniczać się tylko do zarzutów sformułowanych w skardze, ale może wadliwości kontrolowanego aktu podnosić z urzędu (patrz: T. Woś - Postępowanie sądowo-administracyjne, Warszawa 1996 r., str. 224). W tym celu Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszeń prawa w stosunku do aktów i czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).

Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie. Sąd uznał bowiem, rozpoznając niniejszą sprawę, iż organy administracji publicznej naruszyły przepisy postępowania w stopniu, które mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, aczkolwiek nie wszystkie zarzuty skargi Sąd uznał za uzasadnione.

I tak za niezasadny należy uznać zarzut sformułowany w pkt 3 skargi dot. wydania decyzji bez podstawy prawnej. Przy czym wydanie decyzji bez podstawy prawnej nie oznacza niepowołania przepisów prawa w sentencji decyzji, co może być uznane jedynie za naruszenie przepisów prawa określone w art. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a , ale nieistnienie w przepisach prawa materialnej podstawy wydania rozstrzygnięcia.

Wskazać należy, iż przepisy ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych, która obowiązywała w dacie zawarcia umowy o dofinansowanie przedmiotowego projektu stanowią, że środki pochodzące z budżetu Unii Europejskiej, w tym przedmiotowe środki są środkami publicznymi (art. 5 ust. 3 pkt 2 w związku z ust.1 pkt 2). Ustawa z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych została uchylona, na mocy art. 85 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. Przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych (Dz. U. Nr 157, poz. 1241) - zasadniczo z dniem 31 grudnia 2009 r. Jednocześnie z dniem 1 stycznia 2010 r. weszła w życie ustawa o finansach publicznych z dnia 27 sierpnia 2009 r. (Dz. U. Nr 157, poz. 1240).

W ramach przepisów przejściowych i dostosowujących w ustawie z dnia 27 sierpnia 2009 r. Przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych, w art. 111 ustawodawca zastrzegł, iż do rozliczenia środków przekazanych do dnia 31 grudnia 2009 r. na realizację programów, projektów i zadań finansowanych z udziałem środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o której mowa w art. 1 (czyli ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych), stosuje się przepisy dotychczasowe. Rozliczenie tych środków powinno nastąpić nie później niż do dnia 30 czerwca 2010 r.

Zgodnie natomiast z art. 113 ust. 1 ustawy wprowadzającej, na który powołuje się instytucja zarządzająca, dotacje udzielone przed dniem wejścia w życie ustawy, o której mowa w art. 1, podlegają zwrotowi na podstawie dotychczasowych przepisów.

Sąd w składzie rozpoznającym sprawę przychyla się tutaj do stanowiska, iż za moment udzielenia dotacji powinien być rozumiany każdorazowo moment przekazania konkretnej płatności. Użycie określenia "udzielenie" zgodnie z definicją Słownika języka polskiego oznacza tyle co "dostarczanie". Tym samym ze względu na fakt, iż część dofinansowania przekazana została w 2009 r., a kolejna część w 2010 r., tj. już po dniu wejścia w życie ustawy o finansach publicznych z dnia 27 sierpnia 2009 r., W przedmiotowym stanie faktycznym zastosować należało dwie podstawy prawne zwrotu środków wypłaconych na podstawie umowy o dofinansowanie tj. art. 211 ust. 1 i 4a dla kwoty przekazanej beneficjentowi w okresie obowiązywania ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych obowiązującej do dnia 31 grudnia 2009 r., oraz art. 207 ust. 1 pkt 2 i ust. 12 w zw. z art. 61 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych. Powołane przepisy w sposób oczywisty stanowią materialną podstawę wydania decyzji.

Niezrozumiały jest zarzut zawarty w pkt 1 skargi tj. przeprowadzenia kontroli wykonania projektu przez instytucję nieuprawnioną tj. prokuraturę i sądy karne. Należy wyjaśnić, że podstawą do nakazania zwrotu dofinansowania jest art. 207 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 157, poz. 1240, z późn. zm.) oraz art. 211 u.f.p.2005 . Orzeczenie o obowiązku zwrotu ma formę decyzji, zaś postępowanie administracyjne regulowane jest przez przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Podstawą orzeczenia o obowiązku zwrotu jest postępowanie dowodowe, także oczywiście regulowane przez przepisy k.p.a. i to ustalenia tego postępowania dają podstawę do stwierdzenia czy zachodzą przesłanki do orzeczenia o obowiązku zwrotu dofinansowania. Kodeks postępowania administracyjnego nie zawiera zamkniętego katalogu dowodów, zgodnie z art. 75 § 1 k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Ustalenia kontroli są takim samym dowodem jak inne możliwe środki dowodowe. Protokół kontroli przeprowadzonej przez organy wskazane w pkt 1 skargi jest tylko dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 76 k.p.a. i podlega regułom postępowania dowodowego wszczętego np. w wyniku stwierdzenia nieprawidłowości przy wydatkowaniu środków. Jednak stwierdzenie nieprawidłowości , dające podstawę do wszczęcia postępowania dot. orzeczenia o obowiązku zwrotu dofinansowania nie musi nastąpić wyłącznie w wyniku przeprowadzonej kontroli. I także brak stwierdzenia nieprawidłowości w wyniku przeprowadzonych kontroli nie wyłącza zasadności wszczęcia takiego postępowania i orzeczenia o obowiązku zwrotu.

Inną rzeczą jest , że w sprawie niniejszej takie postępowanie dowodowe nie zostało przeprowadzone i w tym zakresie Sąd w pełni podziela zarzuty skargi. Organy obu instancji oparły się bowiem w swych ustaleniach wyłącznie na ustaleniach zawartych w wyrokach Sądu Rejonowego dla W. [...] sygn. akt [...], Sądu Okręgowego w W. oraz postanowieniu Sądu Najwyższego [...]. Żadne dowody dot. faktów stanowiących podstawę ustalenia, że w toku realizacji projektu "[...]" doszło do naruszenia procedur nie zostały przeprowadzone w toku wszczętego w dniu [...] września 2013 r. postępowania administracyjnego w sprawie zwrotu kwoty wydatków niekwalifikowalnych.

Należy podkreślić, że wyżej wymienione orzeczenia zapadłe w toku prowadzonego przeciwko pracownikom strony postępowania karnego zgodnie z art. 76 § 1 k.p.a. stanowią dokumenty urzędowe i stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Innymi słowy stanowią jedynie dowód tego, że określony organ wydał orzeczenie określonej treści. Organ administracji nie może jednak wyręczyć się w obowiązku przeprowadzenia postępowania dowodowego i poczynienia własnych ustaleń za pomocą ustaleń dokonanych przez inny organ. Sąd podziela stanowisko strony skarżącej, iż takie postępowanie organów I-szej i II-giej instancji stanowi isotne naruszenie art. 7 i 77 i 80 k.p.a.

Należy zgodzić się także, że wyrok karny wiąże organy administracji tylko w zakresie wskazanym w art. 11 p.p.s.a tj. wiążą ustalenia prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa. W sprawie niniejszej pracownicy strony skarżącej – z wyjątkiem J. G. koordynatora projektu, zatrudnionego na podstawie umowy zlecenia – nie zostali skazani prawomocnym wyrokiem . Nawiasem mówiąc w aktach sprawy brak jest wyżej wspomnianego prawomocnego wyroku skazującego J.G.

Powyższe uwagi nie wykluczają oczywiście możliwości dopuszczenia w toku postępowania dowodów przeprowadzonych w postępowaniu karnym , gdyż jak też już wspomniano jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy. Argumentem przeciw takiemu stanowisku nie jest treść art. 181 Ordynacji podatkowej, który materiały zgromadzone w toku postępowania karnego albo postępowania w sprawach o przestępstwa skarbowe lub wykroczenia skarbowe wymienia wprost jako jeden z możliwych dowodów w postępowaniu podatkowym. Przepis ten stanowi , podobnie jak art. 75 § 1 k.p.a. jedynie przykładowe wyliczenie środków dowodowych i z jego treści nie można wyciągać wniosku, że wobec tego w postępowaniu prowadzonym na podstawie k.p.a. posłużenie się materiałami zgromadzonym w postępowaniu karnym jest niedopuszczalne. Jak wspomniano bowiem zgodnie z brzmieniem art. 75 i zgodnym poglądem doktryny i orzecznictwa w toku postępowania administracyjnego dowodem może być wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy i co nie jest sprzeczne z prawem . Należy jednak w tym miejscu uczynić zastrzeżenie, że posłużenie się dowodami zgromadzonymi w postępowaniu karnym nie mogą przekreślać całkowicie zasady bezpośredniości , a przede wszystkim określonych w art. 79 k.p.a. reguł przeprowadzania dowodów ze świadków. Należy przy tym zwrócić uwagę, że strona skarżąca nie była uczestnikiem postępowania karnego ( chociaż było ono prowadzone przeciwko osobie będącej członkiem organu ją reprezentującego, także obecnie ).

Reasumując należy zgodzić się ze skarżącą, że w toku postępowania doszło do naruszenia art. 7, 77 , 75 i 80 k.p.a. , gdyż organy nie przeprowadziły własnego postępowania dowodowego, nie dokonały oceny tych dowodów , a następnie własnych ustaleń faktycznych, a jedynie oparły się na ustaleniach dokonanych przez sądy karne, co powoduje że zaskarżona decyzja narusza nie tylko w/w normy postępowania dowodowego, ale także art. 107 §3 k.p.a.

Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut skargi dot. wydania decyzji w I instancji przez nieuprawniony organ. Zgodnie z art. 207 ust. 11 u.f.p. 2009 ( w brzmieniu obowiązującym w chwili wydawania decyzji przez organ I instancji) instytucja zarządzająca lub instytucja pośrednicząca może, na podstawie porozumienia lub umowy, o których mowa w art. 27 i art. 32 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, upoważnić instytucję wdrażającą, będącą jednostką sektora finansów publicznych, do wydawania decyzji, o której mowa w ust. 9. W aktach administracyjnych znajduje się porozumienie z 14.08.2007 r. , na mocy którego zostały powierzone [...] Wojewódzkiemu Urzędowi Pracy w W. uprawnienia do wydawania decyzji w przedmiocie zwrotu środków. Dodatkowo Sąd zauważa, że w innym prowadzonym przeciwko stronie skarżącej postępowaniu dot. zwrotu środków dofinansowania, wypłaconych na podstawie tej samej umowy, organem orzekającym w I instancji był także Dyrektor [...] Urzędu Pracy, tut. Sąd wyrokiem z dnia 27 maja 2014 r. sygn. akt V SA/Wa 2464/13 oddalił skargę , zaś Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 2.12.2015 r. w sprawie o sygn. akt II GSK 2095/14 oddalił skargę kasacyjną.

Ponieważ Sąd uznał zarzuty skargi dot. prawidłowości przeprowadzonego postępowania dowodowego za zasadne , w chwili obecnej jest przedwczesne wypowiadanie się co do prawidłowości obliczenia dofinansowania objętego obowiązkiem zwrotu.

W toku ponownego rozpoznania sprawy organ przeprowadzi własne postępowanie dowodowe, w którym oczywiście celowe będzie wykorzystanie materiałów dowodowych z postepowania karnego prowadzonego przeciwko J. G., L. G. i B.R. – z uwzględnieniem jednak reguł postępowania wynikających z kodeksu postępowania administracyjnego , w tym przede wszystkim zasady bezpośredniości oraz udziału strony , o czym była już mowa wyżej. Po przeprowadzeniu postępowania organ ustali czy przy realizacji projektu doszło do naruszenia procedur, o jakich mowa w art. 184 u.f.p. Sąd podziela przy tym pogląd organu wyrażony w uzasadnieniu decyzji, że do stwierdzenia, że istnieją podstawy do orzeczenia o obowiązku zwrotu dofinansowania wystarcza ustalenie , że doszło do naruszenia procedur tj. wybór grupy docelowej odbywał się w sposób nieprzejrzysty, bez zachowania zasady bezstronności. Nie jest koniecznym wykazywanie, że osoby które zostały objęte wsparciem z naruszeniem zasady bezstronności przy wyborze dokonanym w sposób obiektywny nie otrzymałyby wsparcia.

Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję. Na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. Sąd zasądził od organu odwoławczego na rzecz Skarżącego zwrot kosztów postępowania