Wyrok NSA, sygn. akt III OSK 5531/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-07-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Tamara Dziełakowska Sędziowie: Sędzia NSA Piotr Korzeniowski (spr.) Sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz po rozpoznaniu w dniu 12 lipca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 7 kwietnia 2021 r., sygn. akt IV SA/Po 1444/20 w sprawie ze skargi J.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia 28 listopada 2019 r., nr SKO.OŚ.405.288.2019 w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 7 kwietnia 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu (sygn. akt IV SA/Po 1444/20) oddalił skargę J. Ś. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu (dalej: SKO w Poznaniu, organ odwoławczy) z 28 listopada 2019 r. nr SKO.OŚ.405.288.2019 w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia.

W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że na wniosek I. J.

-Ś. i J. Ś., Prezydent Miasta Poznania (dalej: organ I instancji) postanowieniem z 31 maja 2019 r. wznowił postępowanie zakończone decyzją ostateczną z 21 czerwca 2018 r., nr KOS-V.622.86.2019, w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla realizacji przedsięwzięcia. W dniu 28 sierpnia 2019 r. postępowanie to zakończone zostało decyzją Prezydenta Miasta Poznania, nr KOS-V.6220.109.2019, odmawiającą uchylenia decyzji z 21 czerwca 2018 r. w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody dla realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia. Organ I instancji wyjaśnił, że wnioskodawcy domagali się wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Wniosek swój uzasadnili tym, że wśród działek sąsiadujących z terenem inwestycji znajdują się działki o nr ewid. [...] i [...], a nieruchomości zapisane w księgach wieczystych obejmujących ww. działki są współobciążone ograniczonym prawem rzeczowym na rzecz działki wnioskodawców w postaci służebności gruntowej. W ocenie organu, wniosek ten należało uznać za niezasadny, bowiem I. J.-Ś. i J. Ś. nie mogą być uznani za stronę postępowania zakończonego decyzją z 21 czerwca 2018 r., albowiem nie są oni właścicielami żadnej z działek, na terenie których planowana jest inwestycja, a także działek przylegających bezpośrednio do działek, na których ma być realizowane przedsięwzięcie.

Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli I. J.-Ś. i J. Ś., zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie art.151 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm., dalej: k.p.a.) przez jego niezastosowanie w sytuacji gdy istniała przesłanka do uchylenia decyzji z 21 czerwca 2018 r. na podstawie art.145 § 1 pkt 4 k.p.a., oraz naruszenie art. 74 ust. 3a ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (w brzmieniu z 21 czerwca 2018 r. – Dz.U. z 2017 r. poz. 1405 ze zm., dalej: u.u.i.ś.) przez błędną jego wykładnię i przyjęcie, że podmioty którym przysługuje prawo rzeczowe do nieruchomości znajdującej się w obszarze oddziaływania inwestycji nie są stronami postępowania o wydanie decyzji środowiskowej. W tak zakreślonych granicach zaskarżenia wnieśli o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania.

Po rozpoznaniu odwołania, SKO w Poznaniu w decyzji 28 listopada 2019 r. nr SKO.OŚ.405.288.2019, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta Poznania z 28 sierpnia 2019 r. nr KOS-V.6220.109.2019.

W uzasadnieniu decyzji z 28 listopada 2019 r. SKO w Poznaniu wskazało, że

z akt sprawy wynika, że skarżący są właścicielami działki nr [...], położonej

w dalszej odległości od terenu inwestycji. Skarżącym jako właścicielom działki nr [...] przysługuje ograniczone prawo rzeczowe – służebność gruntowa polegająca na prawie przejazdu i przechodu przez działkę nr [...] wraz z prawem przeprowadzenia mediów. Bezsporne jest, że działka nr [...] nie przylega bezpośrednio do terenu inwestycji. W ocenie organu odwoławczego, w sytuacji gdy skarżącym nie przysługuje prawo własności do działek przylegających bezpośrednio do terenu inwestycji, a jedynie służebność gruntowa przejazdu i przechodu do działki stanowiącej ich własność tj. działki nr [...], to do uznania ich za stronę postępowania w przedmiocie środowiskowych uwarunkowaniach dla przedmiotowej inwestycji nie wystarczy samo wskazanie tego prawa. Do uznania za stronę postępowania w rozumieniu art. 74 ust. 3a, u.u.i.ś. istotny jest także przebieg tej służebności. Zgodnie z treścią księgi wieczystej prowadzonej przez Sąd Rejonowy Poznań – Stare Miasto pod nr [...], służebność polega na prawie przejazdu i przechodu wyłącznie przez działkę nr [...] wraz z prawem przeprowadzenia mediów. Służebność nie obejmuje zatem prawa przechodu i przejazdu przez teren działek nr [...] i [...] (dróg), przylegających bezpośrednio do terenu inwestycji. Działka nr [...], którą obejmuje ograniczone prawo rzeczowe, nie przylega do terenu inwestycji. Z akt sprawy nie wynika, aby w wyniku realizacji przedsięwzięcia na nieruchomości tej zostały przekroczone standardy jakości środowiska. Działka ta nie znajduje się także w zasięgu oddziaływania przedsięwzięcia, które mogłoby wprowadzić ograniczenia w zagospodarowaniu tej nieruchomości, zgodnie z jej aktualnym przeznaczeniem tj. drogą. W związku z tym, skarżącym nie przysługuje status strony w sprawie dotyczącej środowiskowych uwarunkowań dla przedmiotowego przedsięwzięcia.

Skargę na powyższą decyzję wniósł J. Ś. reprezentowany przez pełnomocnika. Zaskarżonej decyzji zarzucono: naruszenie art.151 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. przez jego niezastosowanie w sytuacji gdy istniała przesłanka z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. do uchylenia decyzji z 21 czerwca 2018 r. oraz naruszenie art. 74 ust. 3a, u.u.i.ś. przez błędną jego wykładnię i przyjęcie, że podmioty którym przysługuje prawo rzeczowe do nieruchomości znajdującej się w obszarze oddziaływania inwestycji nie są stronami postępowania o wydanie decyzji środowiskowej.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Oddalając skargę J. Ś. na decyzję SKO w Poznaniu z 28 listopada 2019 r. nr SKO.OŚ.405.288.2019 w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji

o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia, Sąd I instancji nie podzielił stanowiska skarżącego. Wskazał, że zasadnie uznały organy administracji, że ze względu na przebieg ww. służebności skarżącemu nie przysługuje status strony w sprawie dotyczącej środowiskowych uwarunkowaniach dla przedmiotowego przedsięwzięcia.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł J. Ś. (dalej: skarżący kasacyjnie) reprezentowany przez r.pr. D. Z., zaskarżając w całości wyrok Sądu I instancji.

Na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z 30 sierpnia 2022 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329, dalej p.p.s.a.), zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono:

a) naruszenie prawa materialnego, to jest art. 74 ust. 3a, u.u.i.ś. (w brzmieniu

z 21 czerwca 2018 r.) przez jego błędną wykładnię polegającą na niesłusznym przyjęciu, że do uznania za stronę postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach nie jest wystarczające istnienie prawa rzeczowego do nieruchomości znajdującej się w obszarze, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie;

b) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, to jest: art. 141 § 4 p.p.s.a. przez sporządzenie uzasadnienia w sposób uniemożliwiający ocenę prawidłowości toku rozumowania oraz rozstrzygnięcia WSA

w Poznaniu, a w szczególności przez zaniechanie wyjaśnienia, który stan prawny został wzięty pod uwagę przy rozpoznawaniu przedmiotowej sprawy;

c) art. 151 p.p.s.a. przez oddalenie skargi pomimo istnienia przesłanek do jej uwzględnienia.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że w art. 74 ust. 3a, u.u.i.ś. ustawodawca wprost określił komu przysługuje przymiot strony postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Zgodnie z treścią ww. przepisu, obowiązującą w dniu wydania decyzji Prezydenta Miasta Poznania z 21 czerwca 2018 r., stroną postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wnioskodawca oraz podmiot, któremu przysługuje prawo rzeczowe do nieruchomości znajdującej się w obszarze, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie. Przez obszar ten rozumie się: 1) działki przylegające bezpośrednio do działek, na których ma być realizowane przedsięwzięcie; 2) działki, na których

w wyniku realizacji lub funkcjonowania przedsięwzięcia zostałyby przekroczone standardy jakości środowiska; 3) działki znajdujące się w zasięgu znaczącego oddziaływania przedsięwzięcia, które może wprowadzić ograniczenia

w zagospodarowaniu nieruchomości, zgodnie z jej aktualnym przeznaczeniem. Wśród działek przylegających bezpośrednio do działek, na których ma być realizowane przedsięwzięcie objęte decyzją Prezydenta Miasta Poznania z 21 czerwca 2018 r., znajdują się: 1) działka nr [...], obręb M., która stanowi część nieruchomości, dla której Sąd Rejonowy Poznań-Stare Miasto w Poznaniu, [...] Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr [...]; 2) działka nr [...], obręb M., która stanowi część nieruchomości, dla której Sąd Rejonowy Poznań-Stare Miasto w Poznaniu, [...] Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr [...]. Obie opisane powyżej nieruchomości są obciążone ograniczonym prawem rzeczowym na rzecz każdoczesnego właściciela działki nr [...], obręb M., która stanowi część nieruchomości, dla której Sąd Rejonowy Poznań-Stare Miasto w Poznaniu, [...] Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr [...]. Współwłaścicielem wskazanej nieruchomości (obejmującej działkę nr [...]) jest skarżący. W świetle wyżej wskazanych okoliczności należy bezsprzecznie stwierdzić, że skarżący jest podmiotem, któremu przysługuje prawo rzeczowe do nieruchomości znajdującej się w obszarze oddziaływania przedsięwzięcia objętego decyzją Prezydenta Miasta Poznania z 21 czerwca 2018 r., tj. do nieruchomości, dla której Sąd Rejonowy Poznań-Stare Miasto w Poznaniu, [...] Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr [...] (działka nr [...]) oraz do nieruchomości, dla której Sąd Rejonowy Poznań-Stare Miasto w Poznaniu, [...] Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr [...] (działka nr [...]).

Z powyższego wynika, że skarżący powinien zostać poinformowany

o wszczęciu postępowania zakończonego decyzją Prezydenta Miasta Poznania z 21 czerwca 2018 r., o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów oraz powinna zostać mu doręczona decyzja kończąca postępowanie. Z uwagi na fakt, że Prezydent Miasta Poznania ww. czynności nie wykonał skarżący nie wiedział o toczącym się postępowaniu, a tym samym bez własnej winy nie brał w nim udziału. Tym samym, została spełniona przesłanka do uchylenia decyzji Prezydenta Miasta Poznania z 21 czerwca 2018 r. z uwagi na zaistnienie przesłanki, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., a nie poszczególne działki, nawet jeżeli wykonywanie tego prawa rzeczowego ograniczone jest wyłącznie do części nieruchomości. Tym samym ustalenia Sądu I instancji (poczynione za SKO w Poznaniu), z których wynika, że przysługujące skarżącemu prawo przejazdu i przechodu obejmuje wyłącznie działkę nr [...], natomiast nie obejmuje działek nr [...] i [...] (tj. działek bezpośrednio przylegających do inwestycji), pozostają bez wpływu na istotę sprawy. Treść art. 74 ust. 3a, u.u.i.ś. nie pozostawia bowiem wątpliwości, że przymiot strony postępowania jest uzależniony od posiadania prawa rzeczowego do nieruchomości znajdującej się w obszarze, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie, a nie od treści tego prawa rzeczowego. Zdaniem skarżącego kasacyjnie, WSA w Poznaniu dokonał błędnej wykładni art. 74 ust. 3a, u.u.i.ś., zgodnie z którą do uznania za stronę postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach istotne było ustalenie "przebiegu służebności". Stanowisko to należy uznać za błędne, bowiem zgodnie z utrwalonym w doktrynie i orzecznictwie poglądem ograniczone prawo rzeczowe, jakim jest służebność gruntowa, obciąża całą nieruchomość. Tym samym organ prowadzący postępowanie, celem ustalenia przymiotu strony, musi zbadać, czy określonemu podmiotowi przysługuje prawo rzeczowe do działki należącej przynajmniej do jednej z ww. kategorii. Nie jest jednak tak, jak zdaje się sugerować WSA w Poznaniu, że działka podmiotu ubiegającego się o status strony musi należeć do wszystkich (lub kilku) ww. kategorii. Innymi słowy nie jest tak, że podmiot, któremu przysługuje prawo rzeczowe do nieruchomości obejmującej działkę przylegającą bezpośrednio do działek, na których ma być realizowane przedsięwzięcie, musi dodatkowo wykazać, że na tym terenie zostają przekroczone standardy jakości środowiska lub też mogą zaistnieć ograniczenia w aktualnym zagospodarowaniu nieruchomości. W ocenie skarżącego kasacyjnie, za niezrozumiałe należy uznać rozważania WSA w Poznaniu, jakoby za nieuwzględnieniem skargi miałoby przemawiać, że skarżący "nie wykazał w skardze, że przedmiotowa inwestycja w jakikolwiek znaczący sposób ograniczy możliwość zagospodarowania którejś z jego nieruchomości. Do uznania skarżącego za stronę powinno być wystarczające, że posiada on prawo rzeczowe do działki przylegającej bezpośrednio do działek, na których ma być realizowane przedsięwzięcie (zgodnie

z art. 74 ust. 3a pkt 1 u.u.i.ś. w brzmieniu z 21 czerwca 2018 r.).

Uzasadniając zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. skarżący kasacyjnie wyjaśnił, że na stronie 6 uzasadnienia zaskarżonego wyroku wskazano: "W ocenie Sądu zauważyć jednak należy, że skoro ostateczna decyzja, której wznowienia domaga się skarżący, została wydana pod rządami przepisu art. 74 ust. 3a u.u.i.ś. w brzemieniu z daty 3 października 2018 r., to przepis w tym brzmieniu winien mieć zastosowanie w sprawie". Zdaniem skarżącego kasacyjnie, powyższy fragment uzasadnienia należy uznać za niezrozumiały, gdyż decyzja, której wznowienia domaga się skarżący została wydana w dniu 21 czerwca 2018 r., tj. przed wskazaną przez WSA w Poznaniu datą 3 października 2018 r., a ponadto w przedmiotowej dacie nie doszło też do nowelizacji art. 74 ust. 3a ustawy u.u.i.ś. Według skarżącego kasacyjnie, analiza całego uzasadnienia pozwala jedynie się domyślać, że powyższa nieprecyzyjność była wynikiem omyłki pisarskiej, a wskazana przez sąd I instancji data "3 października" była powieleniem daty uchwalenia ustawy u.u.i.ś. w pierwotnym brzmieniu (3 października 2008 r.). W dalszym jednak ciągu z treści uzasadnienia nie wynika, jaki stan prawny został przyjęty za wiążący przy rozstrzyganiu przedmiotowej sprawy. Mając jednak na uwadze, że ustalenie stanu prawnego, na podstawie którego powinien być badany status strony w przedmiotowym postępowaniu, miało kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, powyższa nieprecyzyjność znacząco utrudnia prześledzenie toku rozumowania sądu I instancji.

Powyższe wątpliwości ugruntowuje dodatkowo fakt, że WSA w Poznaniu, na str. 8 uzasadnienia zaskarżonego wyroku, przywołuje wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 stycznia 2020 r. (sygn. akt II OSK 3964/19), który dotyczy sprawy rozstrzyganej w stanie prawnym po nowelizacji z dnia z dnia 9 lipca 2019 r.

Zdaniem skarżącego kasacyjnie, w sprawie istniały podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji SKO w Poznaniu z 28 listopada 2019 r. oraz poprzedzającej ją

w decyzji organu I instancji. Tym samym należy stwierdzić, że WSA w Poznaniu dopuścił się naruszenia art. 151 p.p.s.a. przez oddalenie w całości skargi wniesionej w przedmiotowej sprawie.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną SKO w Poznaniu wniosło o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Niniejsza sprawa podlegała rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, bowiem strona wnosząca skargę kasacyjną zrzekła się rozprawy, a strona przeciwna po doręczeniu skargi kasacyjnej nie zażądała, stosownie do treści art. 182 § 2 p.p.s.a., jej przeprowadzenia.

W świetle art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.Podkreślić przy tym trzeba, że Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. (a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak), to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej.

Zarzuty skargi kasacyjnej nie zasługują na uwzględnienie.

Z punktu widzenia zarzutów kasacyjnych oraz uzasadnienia zaskarżonego wyroku, zasadnicze znaczenie w sprawie miała kwestia – ocena przymiotu strony postępowania w odniesieniu do skarżącego dokonana przez orzekające w sprawie organy i Sąd I instancji. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, przeprowadzona przez Sąd I instancji w tym zakresie kontrola legalności zaskarżonej decyzji SKO w Poznaniu z 28 listopada 2018 r. nr SKO.OŚ.405.288.2019 była prawidłowa.

Po pierwsze, na uwzględnienie nie zasługiwał zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., zgodnie z którym uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli

w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Wszystkie te elementy uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera,

w tym podstawę prawną przedsięwzięcia oraz szczegółowe wyjaśnienie powodów, dla których Sąd I instancji uchylił zaskarżoną decyzję. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, stanowisko Sądu I instancji wyrażone w tym zakresie jest wystarczające i pozwala na poddanie zaskarżonego wyroku kontroli instancyjnej. Zarzutem naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie można natomiast kwestionować oceny prawnej wojewódzkiego sądu administracyjnego. Ponadto, w świetle uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 lutego 2010 r. sygn. akt II FPS 8/09, przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia, co w tej sprawie oczywiście nie nastąpiło.

W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego ustalenie przez Sąd I instancji stanu prawnego, na podstawie którego orzekające

w sprawie organy badały status strony w przedmiotowym postępowaniu.

Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku powołał prawidłową treść art. 74 ust. 3a, u.u.i.ś. Zgodnie z treścią tego przepisu, stroną postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wnioskodawca oraz podmiot, któremu przysługuje prawo rzeczowe do nieruchomości znajdującej się w obszarze, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie. Przez obszar ten rozumie się: 1) działki przylegające bezpośrednio do działek, na których ma być realizowane przedsięwzięcie; 2) działki, na których w wyniku realizacji lub funkcjonowania przedsięwzięcia zostałyby przekroczone standardy jakości środowiska; 3) działki znajdujące się w zasięgu znaczącego oddziaływania przedsięwzięcia, które może wprowadzić ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości, zgodnie z jej aktualnym przeznaczeniem.

Sąd I instancji w uzasadnieniu wyroku prawidłowo stwierdził, że rację mają organy. Wyjaśnić należy, że art. 74 ust. 3a, u.u.i.ś. został dodany przez art. 509 pkt 8 lit. c ustawy z 20 lipca 2017 r. (Dz.U.2017.1566) zmieniającej nin. ustawę z dniem 1 stycznia 2018 r. Wbrew twierdzeniom skarżącego kasacyjnie wskazanie

w uzasadnieniu wyroku Sądu I instancji na str. 5 błędnej daty stanu prawnego

w odniesieniu do art. 74 ust. 3a, u.u.i.ś. jako "3 października 2008 r.". zamiast prawidłowego 21 czerwca 2018 r. (data wydania decyzji środowiskowej), nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy. Nie można też zgodzić się ze skarżącym kasacyjnie, że powyższa nieprecyzyjność znacząco utrudnia prześledzenie toku rozumowania Sądu I instancji. Podkreślenia wymaga, że Sąd ten powołał

w uzasadnieniu wyroku na str. 5 prawidłową treść art. 74 ust. 3a, u.u.i.ś. i prawidłowo wskazał Dziennik Ustaw w którym opublikowano ustawę. Błędne stwierdzenie Sądu, które znalazło się na str. 6 uzasadnienia wyroku: "W ocenie Sądu zauważyć jednak należy, że skoro ostateczna decyzja, której wznowienia domaga się skarżący, została wydana pod rządami przepisu art. 74 ust. 3a ustawy środowiskowej w brzmieniu z daty 3 października 2018 r., to przepis w tym brzmieniu winien mieć zastosowanie

w sprawie". - nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy. Zgodnie z art. 174 pkt 2 p.p.s.a., naruszenie przepisów postępowania stanowi usprawiedliwioną podstawę kasacyjną, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naruszenie prawa procesowego, o którym mowa w powołanym przepisie może przejawiać się w tych samych postaciach, co naruszenie prawa materialnego, a więc może polegać na błędnej wykładni przepisu postępowania lub na niewłaściwym jego zastosowaniu. Skarga kasacyjna oparta na tej podstawie może być uwzględniona jedynie wtedy, gdy uchybienie wojewódzkiego sądu administracyjnego mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Użycie w omawianym przepisie słowa "wpływ" oznacza, że pomiędzy uchybieniem procesowym a wydanym w sprawie orzeczeniem zachodzi związek przyczynowy. Wykazanie wpływu na wynik sprawy sprowadza się więc do wyjaśnienia związku przyczynowego między naruszeniem prawa a wynikiem sprawy, tj. podania stosownej argumentacji uzasadniającej twierdzenie, że gdyby nie doszło do zarzucanego naruszenia, to w sprawie mogłoby zostać wydane inne rozstrzygnięcie niż kwestionowane skargą kasacyjną. Innymi słowy chodzi

o wykazanie, że naruszenia prawa były na tyle istotne, że kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanego orzeczenia (por. wyrok NSA z 11 marca 2014 r., II GSK 2103/12; wyrok NSA z 20 lutego 2014 r., II GSK 1933/12; wyrok NSA z 10 maja 2022 r., sygn. II GSK 181/19). W odniesieniu do odmowy uchylenia ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta Poznania z 21 czerwca 2018 r. o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia pn. budowa zespołu budynków jednorodzinnych z usługą – przedszkole/żłobek, drogami oraz niezbędną infrastrukturą techniczną na przedmiotowych działkach, Sąd I instancji jednoznacznie odniósł się do prawidłowego stanu prawnego obejmującego treść art. 74 ust. 3a, u.u.i.ś.

Stanowisko to jest prawidłowe i nie pozwala na stwierdzenie jakichkolwiek uchybień w zakresie wskazania podstawy prawnej rozstrzygnięcia z art. 141 § 4 p.p.s.a. Obecnie nie budzi wątpliwości w orzecznictwie, że przedmiotem skutecznego zarzutu kasacyjnego dotyczącego naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. może być takie sporządzenie uzasadnienia zaskarżonego wyroku, które nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego sprawy lub uniemożliwia kontrolę instancyjną tego orzeczenia. Opisane wyżej przypadki nie wystąpiły w uzasadnieniu wyroku Sądu I instancji.

Odnosząc się w dalszej kolejności do zarzutów skargi kasacyjnej, wskazać należy, że Sąd I instancji dokonał prawidłowej wykładni art. 74 ust. 3a, u.u.i.ś.

W orzecznictwie NSA wyrażono pogląd, który podziela również Sąd orzekający w tym składzie, według którego "«zasięg oddziaływania przedsięwzięcia» w rozumieniu art. 74 ust. 3a ustawy środowiskowej musi być interpretowany z uwzględnieniem przepisów tej ustawy. Wynika to z tego, że jest to regulacja wyjątkowa, stanowiąca wyjątek od ogólnej zasady ustalenia stron postępowania z art. 28 k.p.a. i jako wyjątek musi być interpretowana ściśle". (zob. wyrok NSA z 5 kwietnia 2022 r., sygn. III OSK 713/21, publ. CBOSA).

Wyjaśnić należy, że uznanie za stronę postępowania w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań dla danego przedsięwzięcia wymaga posiadania prawa rzeczowego do nieruchomości oraz okoliczność, że nieruchomość ta znajduje się w określonym położeniu wobec przedsięwzięcia. Podkreślenia wymaga w okolicznościach tej sprawy, że skarżący kasacyjnie jest współwłaścicielem działki nr [...], położonej w dalszej odległości od terenu przedsięwzięcia, dla której prowadzona jest [...]. Dodatkowo, skarżącemu kasacyjnie, jako współwłaścicielowi działki nr [...] przysługuje ograniczone prawo rzeczowe - służebność gruntowa polegająca na prawie przejazdu i przechodu przez działkę nr [...] wraz z prawem przeprowadzenia mediów. Działka nr [...] nie przylega bezpośrednio do terenu przedsięwzięcia. Skarżącemu kasacyjnie nie przysługuje zatem prawo własności do działek przylegających bezpośrednio do terenu przedsięwzięcia, a jedynie służebność gruntowa przejazdu i przechodu do działki stanowiącej jego współwłasność tj. działki nr [...]. Wbrew twierdzeniom skarżącego kasacyjnie, do uznania za stronę w rozumieniu art. 74 ust. 3a, u.u.i.ś., istotny jest także przebieg należącej do niego służebności. Zgodnie z treścią księgi wieczystej prowadzonej przez Sąd Rejonowy Poznań - Stare Miasto pod nr [...], służebność przysługująca skarżącemu kasacyjnie polega wyłącznie na prawie przejazdu i przechodu przez działkę nr [...] wraz z prawem przeprowadzenia mediów. Służebność ta nie obejmuje prawa przechodu i przejazdu przez teren działek nr [...] i [...] (dróg), które przylegają bezpośrednio do terenu przedsięwzięcia. O ile rację ma skarżący kasacyjnie, iż w treści księgi wieczystej ([...]) obejmującej działki [...],[...] i [...] znajduje się wpis dotyczący bezpłatnej służebności gruntowej polegającej na prawie przejazdu i przechodu przez działkę [...] wraz z prawem przeprowadzenia mediów na rzecz każdoczesnego właściciela działki [...] zapisanej w księdze wieczystej [...], o tyle zauważyć należy, że wpis ten został dodany na podstawie umowy sprzedaży oraz aktu ustanowienia służebności gruntowej, [...],[...] (oznaczony w KW jako wpis nr [...]). Z treści księgi wieczystej wynika również, że wpis ten przeniesiono do współobciążenia do KW [...] na podstawie § 91 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 21 listopada 2013 r. w sprawie zakładania i prowadzenia ksiąg wieczystych w systemie informatycznym (Dz.U. z 2013 r., poz. 1411) - wpis o nr 52. Z akt sprawy nie wynika również, aby w wyniku realizacji przedsięwzięcia na nieruchomości należącej do skarżącego kasacyjnie przekroczone zostałyby standardy jakości środowiska. Standard jakości środowiska jest narzędziem ochrony jakościowej. W myśl art. 3 pkt 34 ustawy z 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 1973 ze zm.), przez standard jakości środowiska - rozumie się poziomy dopuszczalne substancji lub energii oraz pułap stężenia ekspozycji, które muszą być osiągnięte w określonym czasie przez środowisko jako całość lub jego poszczególne elementy przyrodnicze. Działka należąca do skarżącego kasacyjnie nie znajduje się także w zasięgu oddziaływania przedsięwzięcia, które mogłoby wprowadzić ograniczenia w zagospodarowaniu tej nieruchomości, zgodnie z jej aktualnym przeznaczeniem tj. drogą.

Z tych względów i na podstawie art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.