Postanowienie WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 175/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2022-10-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
Hasła tematyczne: Odrzucenie skargi
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: *Odrzucono skargę
Powołane przepisy: article: art. 58 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska po rozpoznaniu w dniu 20 października 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Spółki [..]z siedzibą we W. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział we W. z dnia [...]nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie podlegania ubezpieczeniom społecznym postanawia: odrzucić skargę.


UZASADNIENIE

Skarżąca spółka pismem z dnia 25 lutego 2022 r. wniosła skargę na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział we W. z dnia [...]r. nr [...]wydaną na podstawie art. 83b ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2021 r. poz.423, ze zm. dalej u.s.u.s.) w zw. z art. 61a §1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego mocą której odmówiono wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie podlegania ubezpieczeniom społecznym osób zgłoszonych do ubezpieczeń przez Płatnika składek Spółkę z siedzibą we W.

W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej odrzucenie na podstawie art. 58 § 1 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.; dalej p.p.s.a.). W uzasadnieniu powołując liczne orzecznictwo organ wskazał, że sprawa w której wydano decyzję na podstawie art. 83 b ust.1 u.s.u.s. w związku z art. 61 a §1 k.p.a. o odmowie wszczęcia postępowania w zakresie podlegania ubezpieczeniom społecznym bez wątpienia jest decyzją, o której mowa w art. 476 §2 pkt 1 k.p.c. i jako taka może stanowić przedmiot odwołania do sądu ubezpieczeń społecznych. Przedmiotowa sprawa jest zatem sprawą cywilną – z zakresu ubezpieczeń społecznych w rozumieniu k.p.c i jako taka należy do właściwości sądów powszechnych nie zaś administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Skarga podlega odrzuceniu.

Na wstępie należy wskazać, że Sąd zobowiązany jest do zbadania z urzędu dopuszczalności skargi, ustalając, czy nie zachodzi jedna z przesłanek do jej odrzucenia, wymienionych enumeratywnie w art. 58 § 1 p.p.s.a. Jednym zaś

z warunków dopuszczalności skargi jest pozostawanie sprawy, której skarga dotyczy, w kognicji sądu administracyjnego.

Stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Zgodnie z art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

Warunkiem merytorycznego rozpatrzenia skargi jest złożenie jej w odniesieniu do aktu lub czynności objętych zakresem właściwości rzeczowej sądu administracyjnego, określonej w art. 3 § 2, 2a i 3 p.p.s.a. Przepisy te konkretyzują

w głównej mierze zasadę pozytywnego określania właściwości sądów administracyjnych. Zgodnie z tą regulacją, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej w ograniczonym zakresie obejmującym orzekanie jedynie w sprawach skarg na:

1) decyzje administracyjne

2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;

3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;

4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa,z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 oraz z 2019 r. poz. 60, 730, 1133 i 2196; dalej "K.p.a."), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. 2019 r. poz. 768, 730, 1520, 1556 i 2200), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;

4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;

5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;

7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;

8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;

9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających

z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (§ 2a) oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę,

i stosują środki określone w tych przepisach (§ 3).

Ponadto, stosownie do art. 4 p.p.s.a., sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Tak określona właściwość rzeczowa sądów administracyjnych oznacza,

że w przypadku braku w tym zakresie szczególnych uregulowań ustawowych, sądy administracyjne nie są uprawnione do orzekania w sprawach, które nie zostały wymienione w przytoczonych regulacjach i wynikają z innych niż administracyjny stosunków prawnych. W pojęciu sprawy sądowoadministracyjnej mieści się zatem kontrola działalności administracji publicznej, w zakresie wyznaczonym w art. 3 p.p.s.a., a także inne kwestie rozpoznawane w postępowaniu prowadzonym na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jak wymienione w art. 4 spory o właściwość lub kompetencyjne,

a także przekazane z mocy ustaw odrębnych.

Z akt rozpatrywanej sprawy wynika, że przedmiotem skargi złożonej w tej sprawie jest decyzja wydana na podstawie art. 83b ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2021 r. poz.423, ze zm.) w zw. z art. 61a §1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego mocą której odmówiono wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie podlegania ubezpieczeniom społecznym osób zgłoszonych do ubezpieczeń przez Płatnika składek spółkę [...] . z siedzibą we W.

Zgodnie z art. 180 § 1 K.p.a. w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych stosuje się przepisy kodeksu, chyba że przepisy dotyczące ubezpieczeń ustalają odmienne zasady postępowania w tych sprawach. Takimi szczególnymi przepisami są regulacje zawarte w ustawie z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 1009; dalej "u.s.u.s.").

Stosownie do art. 83 ust. 1 u.s.u.s. Zakład Ubezpieczeń Społecznych wydaje decyzje w zakresie indywidualnych spraw dotyczących w szczególności: 1) zgłaszania do ubezpieczeń społecznych; 1a) ustalania płatnika składek; 2) przebiegu ubezpieczeń; 3) ustalania wymiaru składek i ich poboru, a także umarzania należności z tytułu składek; 3a) ustalania wymiaru składek na Fundusz Emerytur Pomostowych i ich poboru, a także umarzania należności z tytułu tych składek; 4) ustalania uprawnień do świadczeń z ubezpieczeń społecznych; 5) wymiaru świadczeń z ubezpieczeń społecznych. W myśl art. 83 ust. 2 u.s.u.s. od decyzji Zakładu przysługuje odwołanie do właściwego sądu w terminie i według zasad określonych w przepisach ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 1805 ze zm.; dalej "K.p.c."). Przepis ten ustanawia zatem regułę zaskarżania do sądu powszechnego decyzji podejmowanych przez organ rentowy w indywidualnych sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych w tym także w zakresie zgłaszania do ubezpieczeń społecznych (art. 83 ust.1 pkt 1 u.s.u.s.). Wyposażenie sądu ubezpieczeń społecznych w kompetencję merytorycznego rozstrzygania spraw ubezpieczenia społecznego dotyczy natomiast każdej sprawy, objętej wskazaną materią w tym także w zakresie odmowy wszczęcia postępowania w zakresie podlegania ubezpieczeniom społecznym wydanej

z powołaniem się na art. 83b ust. 1 u.s.u.s. Zgodnie z tym przepisem jeżeli przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego przewidują wydanie postanowienia kończącego postępowanie w sprawie, Zakład w tych przypadkach wydaje decyzję. Przepis ten nie zawiera zatem normy kompetencyjnej a ma tylko charakter procesowy i stanowi swoistą modyfikację w stosunku do regulacji zawartych

w Kodeksie Postępowania Administracyjnego.

Powołane wyżej przepisy u.s.u.s. przewidują, że w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych właściwe są sądy powszechne. Z wyjątkami wynikającymi

z art. 83 ust. 4 u.s.u.s., który stanowi, że od decyzji przyznającej świadczenie

w drodze wyjątku oraz od decyzji odmawiającej przyznania takiego świadczenia,

od decyzji w sprawach o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, a także od decyzji w sprawie wykreślenia zastawu skarbowego z rejestru, odwołanie, o którym mowa w ust. 2, nie przysługuje. Stronie przysługuje prawo do wniesienia wniosku do Prezesa Zakładu o ponowne rozpatrzenie sprawy,

na zasadach dotyczących decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra.

Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego. Nie budzi zatem wątpliwości Sądu, że przedmiotowa sprawa,

tj. skarga na decyzję organu z dnia [...]nr [...]

w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie podlegania ubezpieczeniom społecznym z jest sprawą z zakresu ubezpieczeń społecznych, a więc sprawą cywilną w rozumieniu art. 1 K.p.c., a nie sprawą, o której mowa w art. 83 ust. 4 u.s.u.s. Z treści ww. regulacji wynika bowiem, że K.p.c. normuje postępowanie sądowe w sprawach ze stosunków z zakresu prawa cywilnego, rodzinnego i opiekuńczego oraz prawa pracy, jak również w sprawach

z zakresu ubezpieczeń społecznych oraz innych sprawach, do których przepisy K.p.c. stosuje się z mocy ustaw szczególnych (sprawy cywilne).

Uwzględniając powyższe, przedmiotowa skarga nie podlega kognicji sądu administracyjnego, bowiem nie należy do kategorii spraw wymienionych w art. 83 ust. 4 u.s.u.s. Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał skargę za niedopuszczalną.

W związku z powyższym, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji