Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 732/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2022-12-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Nadzór budowlany
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 50 ust. 1, art. 51 ust.1 pkt 2
journal: Dz.U. 2020 poz 1333
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora Sędziowie sędzia WSA Marzenna Glabas asesor WSA Grzegorz Klimek (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi T. K. na decyzję Warmińsko-Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie doprowadzenia części obiektu do stanu zgodnego z prawem oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 7 lutego 2022 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: PINB), działając na podstawie art. 51 ust. 7 w związku z art. 51 ust. 1 pkt 1 i w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo Budowlane (Dz. U. z 2020 r., poz. 1333, dalej: Pb) oraz art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735, dalej: k.p.a.), nakazał właścicielowi wpisanego do rejestru zabytków budynku przy ul. [...], Wspólnocie Mieszkaniowej, doprowadzenie ściany nośnej oddzielającej lokale użytkowe nr [...] w tym budynku do stanu poprzedniego poprzez rozebranie przegrody uniemożliwiającej otwieranie drzwi mających zapewniać możliwość przejścia z lokalu użytkowego nr [...] na korytarz prowadzący z wejścia do budynku w ścianie szczytowej od strony budynku przy ul. [...] do lokalu użytkowego nr [...] i do pomieszczeń nr [...] (dawniej pom. lekarza) i do pom. nr [...] (WC).

W uzasadnieniu wskazał, że w piśmie 28 czerwca 2019 r. R. S., właściciel lokalu użytkowego nr [...] w budynku przy ul. [...], zwrócił się do PINB o zalegalizowanie zamknięcia/zamurowania otworu drzwiowego w korytarzu łączącym niegdyś 2 lokale mieszczące się w tym budynku. Wnioskodawca poinformował, że po przebudowie loggii i związanym z tym wykonaniem schodów zewnętrznych od ulicy [...] oraz otworu komunikacyjnego, w którym zamontowano drzwi wejściowe do lokalu użytkowego nr [...], zbędne jest utrzymywanie otworu komunikacyjnego zapewniającego możliwość wejścia do lokalu nr [...] poprzez zewnętrzne drzwi wejściowe w ścianie szczytowej budynku od strony budynku przy ul. [...]. Dnia 27 lutego 2020 r. PINB wszczął postępowanie w przedmiocie robót budowlanych związanych z zamurowaniem otworu drzwiowego w ścianie oddzielającej lokale użytkowe nr [...] i nr [...] w wpisanym do rejestru zabytków budynku przy ul. [...]. W trakcie kontroli przeprowadzonej 11 marca 2020 r. inspektor PINB stwierdził, że w ścianie o gr. 25 cm oddzielającej lokal użytkowy nr [...] (właścicielem którego jest T. K.) od korytarza (część wspólna budynku) prowadzącego z wejścia do budynku w ścianie szczytowej od strony budynku przy ul. [...] do lokalu użytkowego nr [...] (którego właścicielem jest R. S.) i do pomieszczeń: nr [...](dawniej pom. lekarza) i nr [...] (wc) - których właścicielem jest również R. S. - zamurowano od strony korytarza otwór komunikacyjny umożliwiający wcześniej przechodzenie z korytarza do lokalu użytkowego nr [...]. W trakcie kontroli R. S. oświadczył, że nie był inwestorem w.w. zamurowania oraz, że w dniu nabycia lokalu nr [...] (w 2004 r.) nie było możliwości przejścia obecnie zamurowanym otworem drzwiowym. W dniu kontroli inspektor PINB dokonał również w lokalu użytkowym nr [...] oględzin ściany oddzielającej ten lokal od: lokalu użytkowego nr [...], od lokalu nr [...] i od korytarza, w trakcie których stwierdził, że drzwi widocznych w tej ścianie od strony lokalu nr [...] nie można otworzyć, ponieważ otwierały się one wcześniej na korytarz. W trakcie oględzin T. K. oświadczyła, że właścicielem lokalu użytkowego nr [...] jest od 1998 r., oraz że w dniu nabycia lokalu drzwi można było otwierać i że do jej lokalu można było wtedy wchodzić tylko wejściem do budynku w ścianie szczytowej. Dodała, że możliwość wejścia od strony ul. [...]do jej lokalu istnieje od 2005 r.

Sprawdzając możliwość zalegalizowania zamurowania otworu komunikacyjnego PINB w piśmie z 23 marca 2020 r. zwrócił się do Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków o zajęcie stanowiska w tej sprawie. Wojewódzki Konserwator Zabytków odpowiedział, że generalnie względy ochrony konserwatorskiej budynku nie stoją w sprzeczności ze zmianami polegającymi na zamurowywaniu wewnętrznych otworów drzwiowych pozbawionych zabytkowych stolarek, które nie charakteryzują się wartością historyczną. W prowadzonym postępowaniu R. S. przedłożył w inspektoracie Uchwałę Nr 1/2020 Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości położonej przy ul. [...] z dnia 17 stycznia 2020 r., którą to uchwałą wspólnota udzieliła zgody właścicielowi lokalu użytkowego nr [...] przy ul. [...] R. S. na wyłączenie z nieruchomości wspólnej i przyłączenie do lokalu użytkowego nr [...] przyległego korytarza o powierzchni około 9 m2, który po przyłączeniu będzie prowadził jedynie do lokalu użytkowego nr [...]. Natomiast T. K. poinformowała, że wniosła do Sądu Okręgowego o uchylenie ww uchwały Wspólnoty Mieszkaniowej i przesłała do inspektoratu wyrok Sądu Okręgowego z dnia 29 września 2020 r., sygn. akt I C 257/20, którym sąd uchylił w całości uchwałę pozwanej Wspólnoty Mieszkaniowej. Wyrokiem z 9 sierpnia 2021 r. Sąd Apelacyjny w Białymstoku (sygn. akt I C 257/20) oddalił apelację Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości przy ul. [...] od wyroku Sądu Okręgowego w Olsztynie z 29 września 2020 r.

PINB stwierdził, że gdyby Sąd Okręgowy nie uchylił prawomocnie Uchwały Wspólnoty Mieszkaniowej z 17 stycznia 2020 r. umożliwiającej zalegalizowanie zamurowania otworu komunikacyjnego organ nadzoru budowlanego mógłby po analizie opinii rzeczoznawcy do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych i stanowiska konserwatora zabytków odstąpić od nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu dostosowania zamurowania otworu komunikacyjnego do stanu zgodnego z prawem. Niemniej, będąc związany prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego nakazał przywrócenie otworu komunikacyjnego w ścianie oddzielającej lokal użytkowy nr [...] od korytarza do stanu poprzedniego.

Od powyższego rozstrzygnięcia w ustawowym terminie odwołanie złożyła Wspólnota Mieszkaniowa. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości skarżąca wspólnota wskazała, iż w jej ocenie dokonana przebudowa nie narusza interesów osób trzecich zaś powołanie się przez organ I instancji na wyrok sądu cywilnego jako podstawę wydanej decyzji nie znajduje przełożenia na grunt prawa budowlanego.

Postanowieniem z 8 czerwca 2022 r. Warmińsko-Mazurski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (WINB) wezwał Wspólnotę Mieszkaniową do przedłożenia uchwały w przedmiocie wyrażenia zgody dotyczącej legalizacji zrealizowanych robót budowlanych polegających na zamurowaniu otworu drzwiowego w części wspólnej nieruchomości w ścianie oddzielającej lokale użytkowe nr [...] przedmiotowego obiektu. Rzeczoną uchwałę przekazano do inspektoratu 8 lipca 2022 r.

Następnie, decyzją z 8 sierpnia 2022 r. WINB, na podstawie art. 138 § 1 pkt. 2 k.p.a. oraz art. 51 ust. 1 pkt 2 Pb, po rozpatrzeniu odwołania Wspólnoty Mieszkaniowej od decyzji PINB z dnia 7 lutego 2022 r., uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji w całości oraz orzekł o odstąpieniu od nakładania obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych mających na celu doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem.

W uzasadnieniu wskazał, że z akt zgromadzonych w sprawie wynika, że roboty budowlane zostały zrealizowane prawdopodobnie pomiędzy rokiem 2005 a 2019. Nie ustalono inwestora wykonanych robót. Mając na uwadze fakt, iż wykonane roboty budowlane obejmowały części wspólne obiektu budowlanego adresatem obowiązków wynikających z rozstrzygnięć administracyjnych wydanych w toku niniejszego postępowania jest Wspólnota Mieszkaniowa. Ingerencja w ścianę nośną obiektu budowlanego wypełnia definicję przebudowy, o której mowa w treści art. 3 ust. 7a Pb w związku ze zmianą parametrów użytkowych obiektu budowlanego i jako taka wymagała stosownej zgody organów administracji architektoniczno-budowlanej. Z przekazanej do organu uchwały nr 6/2022 Wspólnoty Mieszkaniowej z dnia 7 lipca 2022 r., wolą wspólnoty jest pozostawienie zamurowanego otworu drzwiowego w ścianie oddzielającej lokale użytkowe nr [...]. Podniósł, że zgadza się z organem I instancji, iż zarówno ze znajdującej się w aktach sprawy opinii rzeczoznawcy do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych z dnia 7 lutego 2020 r., jak również ze stanowiska wyrażonego przez Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków przy piśmie z dnia 14 kwietnia 2020 r. wynika, iż przedmiotowe roboty nie stoją w sprzeczności z obowiązującymi przepisami prawa. Z dokumentacji zgromadzonej w sprawie nie wynika również aby organ I instancji miał wątpliwości co do jakości wykonanych robót w kontekście ich zgodności ze sztuką budowlaną. Natomiast kwestie sporu cywilnego istniejącego pomiędzy Wspólnotą Mieszkaniową, T. K. oraz R. S. nie mogą rzutować na możliwość legalizacji wykonanych robót budowlanych. Dysponentem części wspólnych obiektu budowlanego jest wspólnota mieszkaniowa i to w jej kompetencji pozostają regulacje związane z użytkowaniem oraz korzystaniem z ich składników. Wykonane roboty niewątpliwie ograniczają możliwość bezpośredniego przemieszczania się pomiędzy pomieszczeniami, nie pozbawiają jednak takiej możliwości w związku z istniejącym wejściem do pomieszczeń od strony ul. [...]. W świetle powyższych okoliczność zasadnym było uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia i wydanie decyzji odstępującej od nakładania na Wspólnotę Mieszkaniową obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych mających na celu ich doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem.

W skardze wywiedzionej do tut. Sądu na decyzję WINB z 8 sierpnia 2022 r. pełnomocnik T. K. zarzucił jej naruszenie:

1. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez przeprowadzenie w sposób wadliwy kontroli instancyjnej, w skutek której bezzasadnie uchylono prawidłową decyzję organu I instancji oraz rozstrzygnięto o istocie sprawy; art. 6, art. 7, art. 77, art. 80 k.p.a. poprzez brak pełnego i wszechstronnego zbadania sprawy, w wyniku czego uznano, iż samowolnie wykonane roboty budowlane polegające na zamurowaniu skarżącej otworu drzwiowego bez zgody właściwych organów oraz zgody właściciela lokalu nr 2 zakwalifikowano jako zgodne z prawem.

2. naruszenie art. 51 ust. 1 pkt 2 Pb poprzez odstąpienie od nakładania obowiązku wykonania określonych czynności lub robót związanych z zamurowaniem ściany nośnej oddzielającej lokale użytkowe nr 1 i 2 w budynku przy ul. [...], w konsekwencji niezastosowania art. 51 ust. 1 pkt 1 Pb (tj. braku utrzymania w mocy decyzji PINB).

3. naruszenie art. 3 ust. 2 w zw. a art. 22 ust. 3 pkt 4 ustawy o własności lokali przez wezwanie Wspólnoty Mieszkaniowej do podjęcia uchwały w przedmiocie wyrażenia zgody na legalizację zmurowanych drzwi oddzielających lokal nr [...] od wspólnego korytarza, uznanie za konieczne jej przedstawienia w toku postępowania administracyjnego i wywodzenie z jej treści skutków prawnych istotnych dla przedmiotu sprawy.

Uzasadniając skargę wskazał m.in., że decyzja PINB z dnia 7 lutego 2022 r. nakazująca Wspólnocie Mieszkaniowej doprowadzenie ściany do stanu poprzedniego była decyzją prawidłową i jedyną do zaakceptowania w okolicznościach przedmiotowej sprawy. Z kolei postępowanie organu II instancji w postępowaniu odwoławczym, tj. wezwanie Wspólnoty Mieszkaniowej do przedłożenia uchwały Wspólnoty było błędne, w konsekwencji czego podjęcie uchwały przez Wspólnotę było nieprawidłowe i naruszające interes skarżącej, a wydanie zaskarżonej decyzji absolutnie nie doprowadziło przedmiotu sprawy do stanu zgodnego z przepisami. Podniósł, że od czasu zamurowania drzwi skarżąca nie ma dostępu do liczników energii elektrycznej i gazowej znajdujących się w wewnętrznym korytarzu. W przypadku awarii energii elektrycznej nie ma dostępu do swojego lokalu przez wejście od szczytu budynku oraz nie może podnieść zainstalowanej rolety wejściowej w drzwiach od strony frontowej. Dostęp do korytarza wewnętrznego umożliwiał również korzystanie z toalety znajdującej się w częściach wspólnych i dostępnej z korytarza. Natomiast wezwanie Wspólnoty do wyrażenia zgody na legalizację samowolnie zamurowanych drzwi nie znajdowało oparcia w przepisach prawa, co więcej decyzja Wspólnoty podjęta większością udziałów, w ogóle nie uwzględniła interesu skarżącej i dokonała ingerencji w ustawowe konstytucyjne prawo własności. Wskazując na powyższe wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz postanowienia WINB z 8 czerwca 2022 r.

W odpowiedzi na skargę WINB, w całości podtrzymując argumentację zawartą w zakwestionowanej decyzji, wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Na wstępnie należy zwrócić uwagę, że niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 2095 ze zm.). Zgodnie z powołanym przepisem: "Przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów". W związku z powyższym, zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału II z dnia 16 listopada 2022 r. sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 grudnia 2022 r.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137), sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, przy czym Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu - art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329, dalej jako: p.p.s.a.).

Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 tej ustawy stanowiący, iż sąd orzeka

w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (§ 1).

Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli była decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego uchylająca decyzję organu I instancji w całości oraz orzekająca o odstąpieniu od nakładania obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych mających na celu doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem.

Materialnoprawną podstawą wydania zaskarżonej decyzji jest art. 51 ust. 1 pkt 2 Pb, zgodnie z którym przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania. W piśmiennictwie wskazuje się, że decyzję na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 wydaje się w sytuacjach określonych w art. 50 ust. 1 pkt 1–3, kiedy roboty budowlane były wykonywane bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia lub w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska lub na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1. Są to więc przypadki, kiedy w obrocie prawnym pozostaje nadal pozwolenie na budowę, jeżeli takie było wydane. Istota decyzji wydanej na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 polega na tym, że na inwestora nakłada się obowiązek wykonania, w wyznaczonym terminie, określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych lub wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Stan zgodny z prawem, w rozumieniu komentowanego przepisu, oznacza w pierwszej kolejności zgodność z zatwierdzonym projektem budowlanym lub innymi warunkami pozwolenia na budowę albo zgodność z dokonanym zgłoszeniem. Mówiąc w tym przypadku o zgodności z prawem, jako że pozwolenie na budowę, zatwierdzenie projektu budowlanego oraz zgłoszenie wykonywania robót budowlanych są instytucjami prawa budowlanego, należy mieć na uwadze doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem w znaczeniu przepisów prawa administracyjnego materialnego, a nie innych gałęzi prawa, np. prawa cywilnego. Takie zawężenie rozumienia zwrotu "do stanu zgodnego z prawem" użytego w art. 51 ust. 1 pkt 2 Pb, co prawda nie wynika z jego literalnego brzmienia, jednak nie można przyjąć, aby w drodze decyzji administracyjnej nakładać na stronę postępowania administracyjnego obowiązki dotyczące innych gałęzi prawa, np. prawa cywilnego, czy też wynikające z nich (wyrok NSA w Warszawie z dnia 13 stycznia 2003 r., IV SA 523/01, ONSA 2004, nr 2, poz. 54; wyroki NSA: z dnia 13 marca 2008 r., II OSK 228/07, LEX nr 468751; z dnia 9 kwietnia 2009 r., II OSK 532/08, Palestra 2011, nr 1–2, s. 128; z dnia 26 stycznia 2012 r., II OSK 2140/10, LEX nr 1138086; por. Andrzej Gliniecki, Prawo budowlane, Komentarz, wydanie III, Lex). Zauważyć należy, że w sytuacji ustalenia, iż pomimo zaistnienia okoliczności z art. 50 ust. 1 Pb wykonane roboty są zgodne z prawem, organ może odstąpić od nałożenia obowiązków na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Pb (por. wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z 24 czerwca 2020 r., sygn. akt II SA/Go 116/20, publ.: orzeczenia.nsa.gov.pl, CBOSA). W takim przypadku decyzja stwierdzająca brak konieczności nałożenia na inwestora obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych kończy postępowanie legalizacyjne. W rozpoznawanej sprawie po przeprowadzeniu postępowania Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Pb odmówił nakazania wykonania określonych robót budowlanych w związku z ingerencją w ścianę nośną.

W ocenie Sądu, organ prowadzący postępowanie wypełnił zawarty w art. 7 k.p.a. nakaz dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz określony w przepisie art. 77 § 1 k.p.a. obowiązek zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego. Ponadto stwierdzić trzeba, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji odpowiada wymogom art. 107 § 3 k.p.a. Organ w sposób wystarczający wskazał fakty, które uznał za udowodnione, dowody na których się oparł oraz przyczyny, z powodu których nie uwzględnił stanowiska strony skarżącej. Jednocześnie w sposób wystarczający wyjaśnił podstawę prawną decyzji oraz przytoczył przepisy prawa, mające zastosowanie w okolicznościach sprawy. Fakt, iż strona skarżąca odmiennie ocenia dowody zgromadzone w sprawie i w konsekwencji wyciąga z nich odmienne wnioski, nie oznacza, że wydane w sprawie rozstrzygnięcie jest wadliwe. Wręcz przeciwnie, organ podjął niezbędne czynności do dokładnego wyjaśnienia sprawy i wydał trafne rozstrzygnięcie, prawidłowo dokonując subsumpcji stanu faktycznego do norm prawa materialnego, mających zastosowanie w sprawie.

W szczególności organ ustalił, że w ścianie o gr. 25 cm oddzielającej lokal użytkowy nr [...] (właścicielem którego jest skarżąca) od korytarza (część wspólna budynku) prowadzącego z wejścia do budynku w ścianie szczytowej od strony budynku przy ul. [...] do lokalu użytkowego nr [...] (którego właścicielem jest R. S.) i do pozostałych pomieszczeń zamurowano od strony korytarza otwór komunikacyjny. Zarówno ze znajdującej się w aktach sprawy opinii rzeczoznawcy do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych z dnia 7 lutego 2020 r., jak również ze stanowiska wyrażonego przez Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków przy piśmie z dnia 14 kwietnia 2020 r. wynika, iż przedmiotowe roboty nie stoją w sprzeczności z obowiązującymi przepisami prawa. Z dokumentacji zgromadzonej w sprawie nie wynika również aby organ nadzoru budowlanego miał wątpliwości co do jakości wykonanych robót w kontekście ich zgodności ze sztuką budowlaną.

Odnosząc się zatem do zasadniczego zarzutu skargi dotyczącego naruszenia interesu prawnego skarżącej wynikającego prawa własności nieruchomości wskazać należy, że w przypadku, gdy właściciel nieruchomości czuje się poszkodowany zaistniałą sytuacją może (ewentualnie) dochodzić swoich praw nie przed organami nadzoru budowlanego, tylko przed sądem powszechnym. Wyjaśnić trzeba, że doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem nie musi pociągać za sobą konieczności zlikwidowania wszelkich robót budowlanych, które w jakikolwiek sposób naruszały przepisy Prawa budowlanego, bądź też przepisy prawa cywilnego dotyczące ochrony własności. Naruszenie prawa w trakcie wykonywania robót budowlanych nie musi automatycznie pociągać za sobą obowiązku doprowadzenia do stanu poprzedniego. Istotne jest bowiem, czy wynik tych robót jest zgodny z obowiązującymi normami, czy nie zagraża życiu, zdrowiu i bezpieczeństwu ludzi i mienia. W postępowaniu legalizacyjnym rzeczą organu nadzoru budowlanego jest bowiem zbadanie legalności i zgodności ze sztuką budowlaną zrealizowanych robót. Celem postępowania naprawczego jest doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, ale wyłącznie w aspekcie przepisów prawa administracyjnego, a nie cywilnego. W rezultacie może nawet dojść do zalegalizowania robót budowlanych wykonanych przez inwestora z naruszeniem prawa własności. Sąd rozpatrujący przedmiotową sprawę podziela stanowisko reprezentowane w licznych wyrokach sądów administracyjnych, w myśl którego w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 51 Prawa budowlanego organy nadzoru budowlanego nie zajmują się kwestią prawa do dysponowania nieruchomością. W wyroku z dnia 13 stycznia 2003 r. (sygn. IV SA 523/01) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że: "domaganie się od inwestora zgody sądu w trybie art. 199 K.c. nie mieści się w dyspozycji art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Ratio legis art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego polega na doprowadzeniu wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, ale w aspekcie przepisów prawa administracyjnego, a nie cywilnego. Może więc dojść do sytuacji, że w obiekcie stanowiącym współwłasność wymiana okien z punktu widzenia prawa administracyjnego okaże się zgodna z prawem, co wcale nie oznacza, że jednocześnie nie narusza praw pozostałych współwłaścicieli. Jednakże naruszenie praw współwłaścicieli może być dochodzone przed sądem powszechnym". Powyższą argumentację podzielił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 4 lutego 2010 r. (sygn. II OSK 259/09, CBOSA) wskazując, że: "celem przepisu art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego jest doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, ale tylko w aspekcie przepisów prawa administracyjnego, a nie cywilnego, a to oznacza, że można zalegalizować roboty budowlane wykonane przez inwestora z naruszeniem prawa własności lub współwłasności". W uzasadnieniu tego wyroku Sąd podkreślił, że w rezultacie może więc dojść do zalegalizowania robót budowlanych wykonanych z naruszeniem prawa własności. W takim wypadku właściciel (współwłaściciel) może dochodzić swoich praw nie przed organami nadzoru budowlanego, lecz tylko przed sądem powszechnym.

Sąd podziela zatem wyrażony w orzecznictwie pogląd, że w postępowaniu z art. 51 Pb orzeka się wyłącznie o przydatności robót z punktu widzenia prawa budowlanego. Kwestia współwłasności nie ma znaczenia, bowiem przesunięta jest w całości do postępowania cywilnego. Z poglądów tych wynika, że roboty budowlane mogą być zgodne z prawem z punktu widzenia prawa administracyjnego, co nie oznacza, że jednocześnie nie naruszają praw współwłaścicieli. Naruszenie praw współwłaścicieli może być jednak dochodzone przed sądem powszechnym - por. wyrok NSA z dnia 11 grudnia 2002 r., IV SA 639/01; wyrok NSA z dnia 13 stycznia 2003 r., IV SA 523/01; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 20 listopada 2019 r., sygn. IV SA/Po 483/19 (CBOSA).

Ratio legis art. 51 ust. 1 pkt 2 u.p.b. polega na doprowadzeniu wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, ale w aspekcie przepisów prawa administracyjnego, a nie cywilnego. W przypadku naruszenia prawa własności w wyniku wykonywanych samowolnie robót budowlanych pokrzywdzony może dochodzić swoich praw wyłącznie przed sądem powszechnym.

Konkludując, w niniejszej sprawie dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji oraz analizując dokumenty zawarte w aktach administracyjnych, Sąd nie dopatrzył się tego rodzaju uchybień, które musiałyby skutkować wyeliminowaniem z obrotu prawnego kwestionowanego rozstrzygnięcia. Na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego zasadnie WINB przyjął, że brak jest podstaw do nałożenia na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Pb obowiązku wykonania określonych robót budowlanych.

Mając na uwadze powyższe, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.