Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SAB/Wr 933/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2019-12-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
659
Hasła tematyczne: Przewlekłość postępowania
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: *Stwierdzono, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy: article: art. 9,12,35,36
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daria Gawlak Nowakowska Sędziowie: Sędzia WSA Anetta Makowska-Hrycyk (sprawozdawca) Sędzia WSA Katarzyna Radom po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 5 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi S. S. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę D. w przedmiocie wyrabiania karty pobytu I. stwierdza, że Wojewoda D. dopuścił się przewlekłości; II. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę D. miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa; III. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania karty pobytu; IV. przyznaje od Wojewody D. na rzecz skarżącego sumę pieniężną w kwocie 400 (czterysta) złotych; V. zasądza od Wojewody D. na rzecz skarżącego kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

S. S., obywatel U. (dalej: strona, Skarżący) złożył skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę D. (dalej: Wojewoda, organ) w związku wydaniem karty pobytu po decyzji Wojewody D. z [...] lutego 2019 r. nr [...] udzielającej Skarżącemu zezwolenia na pobyt czasowy i pracę do dnia 13 lutego 2022 r., o wydanie której Skarżący wystąpił pismem z 25 lutego 2019 r. Działając na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej: p.p.s.a.) zarzucił naruszenie przepisów art. 8, art. 12, art. 35 § 1 i § 3 oraz art. 36 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego przez rażące przekroczenie terminów do załatwienia sprawy w postępowaniu. Wniósł o stwierdzenie przewlekłości prowadzonego postępowania skutkującej niewydaniem kart pobytu po decyzji, o stwierdzenie, że przewlekłość postępowania miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, o zobowiązanie organu do dokonania czynności polegającej na wydaniu karty pobytu zgodnie z uzyskanym przez Skarżącego zezwoleniem na pobyt czasowy i pracę oraz o przyznanie kwoty 10 000 zł na podstawie art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a., a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego i opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. Argumentował, że od momentu udzielenie stronie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę minęło prawie 5 miesięcy a w tym czasie organ nie podjął żadnych czynności zmierzających do wyrobienia karty pobyt, która powinna być wydana zgodnie z uzyskanym zezwoleniem. Organ w piśmie z 13 lutego 2019 r. skierowanym do Skarżącego wyjaśnił, że odebranie karty pobytu powinno nastąpić w terminie 4 tygodni, co już samo w sobie wydaje się terminem dalece nieadekwatnym. Strona nadal jednak czeka na dokonanie tej, w istocie technicznej, czynności (prawie 5 miesięcy). Organ, wedle Skarżącego przekroczył wyznaczony przez siebie termin wydania karty pięciokrotnie, czym naruszył art. 35 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postepowania administracyjnego. Wielomiesięczne ignorowanie strony w tym zakresie miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Organ powinien był bez zbędnej zwłoki - w ślad za wydaniem decyzji o zezwoleniu na pobyt czasowy, wyrobić kartę pobytu dla Skarżącego. Za nieuzasadniony należy uznać, zdaniem Skarżącego, tak długi okres oczekiwania na kartę pobytu.

Skarżący wskazał dalej na rozumienie przewlekłości postępowania w tym, gdy ma ona miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Co do żądania przyznania sumy pieniężnej uzasadniał, że będzie ona stanowić sankcję dla organu za wadliwe zorganizowanie i prowadzenie postępowania jurysdykcyjnego oraz rekompensatę dla skarżącej za krzywdę moralną spowodowaną przewlekłością. Argumentował, że organ nie podejmuje żadnych realnych czynności, by polepszyć sytuację organizacyjno-kadrową i jawnie lekceważy cudzoziemców. Organ, wedle strony, przez długi czas całkowicie ją ignorował i nie podejmował żadnych czynności.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o odrzucenie skargi ewentualnie oddalenie skargi w całości. Wskazał, że decyzją z [...] lutego 2019 r. organ udzielił Skarżącemu zezwolenia na pobyt czasowy i pracę. Natomiast Skarżący pismem z 27 lutego 2019 r. złożył wniosek o wydanie karty pobytu bez adresu zameldowania. W dniu 16 lipca 2019 r. Skarżący złożył ponaglenie. Następnie zaś, w dniu 26 lipca 2019 r. strona wniosła skargę na przewlekłość organu w zakresie wyrabiania karty pobytu. Uzasadniając wniosek o odrzucenie skargi, Wojewoda argumentował, że postępowanie w sprawie udzielenia zezwolenia z wniosku Skarżącego zakończyło się. Wydanie zaś karty pobytu jest czynnością materialno-techniczną i dlatego nie jest objęte kontrolą działania administracji publicznej w myśl art. 3 § 2 p.p.s.a. W sprawie zaś proces wyrobienia karty pobytu dla Skarżącego jest stricte czynnością techniczną, gdyż personalizacja tego rodzaju kart jest realizowana przez pracowników D. Urzędu Wojewódzkiego, natomiast same zlecenia personalizacji są wysyłane sukcesywnie według kolejności dostarczanych przez cudzoziemców dowodów opłat za wydanie karty i potwierdzenia dokonania obowiązku meldunkowego.

W dalszej kolejności Wojewoda – uzasadniając ewentualny wniosek o oddalenie skargi - wskazał, że w stanie faktycznym sprawy brak jest podstaw do uznania, że miała miejsce przewlekłość prowadzenia postępowania z rażącym naruszeniem prawa. Powołał się na trudną sytuację Urzędu z uwagi na wpływającą ilość wniosków oraz fluktuację kadry pracowniczej, która ma wpływ na tempo procedowania spraw. Sposób prowadzenia spraw przez pracowników organu, w tym czas oczekiwania na rozpatrzenie wniosków, który jest dłuższy niż przewidziany w art. 35 § 1-3 Kodeksu postepowania administracyjnego nie wynika z opieszałości czy bezczynności pracowników organu, lecz jest wynikiem ilości wniosków oraz konieczności równoczesnego procedowania w wielu różnych sprawach. Podkreślił, że sprawy te są szczególnie skomplikowane w związku z potrzebą wnikliwego przeanalizowania poszczególnych indywidualnych przypadków. Co do wniosku o przyznanie sumy pieniężnej na rzecz Skarżącej – w przypadku uwzględnienia skargi – Wojewoda podkreślił, że zasądzenie tej sumy nie jest bezpośrednią konsekwencją stwierdzonego przewlekłego prowadzenia postepowania, lecz uprawnieniem dyskrecjonalnym sądu, jeżeli realia rozpoznawanej sprawy są niemożliwe do akceptacji z punktu widzenia ochrony praw strony. Wymagane jest przy tym, by strona wykazała, że zaistniały przyczyny przyznania takiej sumy, z uwzględnieniem nie tylko faktu powstałej po stronie organu zwłoki, ale także istnienia i rozmiaru powstałej skutkiem tego krzywdy. Wedle Wojewody zasądzenie sumy pieniężnej winno być zastrzeżone jedynie dla wyjątkowych indywidualnych przypadków, uzasadnionych szczególnymi, drastycznymi i ewidentnie zawinionymi uchybieniami efektywnego i terminowego działania organu w załatwieniu sprawy. Suma pieniężna nie ma charakteru odszkodowawczego. W ocenie organu, wniosek Skarżącego jest w tej mierze bezzasadny.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.

Skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania okazała się uzasadniona.

Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8) p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. natomiast zgodnie z pkt 9) tej regulacji kontrola ta obejmuje również bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Wyłączenia spod właściwości sądów administracyjnych określa art. 5 p.p.s.a. Stosownie zaś do art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany wskazanymi przez stronę skarżącą zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W opinii Sądu, nie zasługuje na uwzględnienie stanowisko Wojewody, że czynność wydania karty pobytu nie podlega kontroli działalności administracji przez wojewódzki sąd administracyjny z uwagi na to, że jest to czynność materialno-techniczna, która realizowana jest po zakończeniu postępowania w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy. Przypomnieć trzeba, że w świetle art. 3 § 2 pkt 8) w zw. z pkt 4) p.p.s.a. kognicją wojewódzkiego sądu administracyjnego objęta jest kontrola działalności administracji publicznej w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach innych niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 oraz z 2019 r. poz. 60, 730, 1133 i 2196), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2019 r. poz. 768, 730, 1520, 1556 i 2200), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Z kolei zgodnie z art. 3 § 2 pkt 9) kognicja sądu administracyjnego obejmuje kontrolę działalności administracji publicznej w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Oznacza to, że do właściwości rzeczowej sądu administracyjnego należy kontrola działalności administracji publicznej w zakresie skarg na przewlekłe prowadzenie czynności dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podejmowanych w ramach postępowania administracyjnego jak i poza nim. Sąd w składzie orzekającym podziela stanowisko, że "wynikanie" uprawnień lub obowiązków z "przepisów prawa" w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. "obejmuje zarówno pośrednie, jak i bezpośrednie oparcie uprawnienia lub obowiązku na przepisie prawa". Komentowany przepis "nie zawęża bowiem zakresu pojęcia «aktów lub czynności» jedynie do takich przejawów działalności administracji publicznej, które dotyczą uprawnień lub obowiązków powstałych ex lege". Pojęcie to obejmuje również akty lub czynności dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z aktów je konkretyzujących (M. Bogusz, Glosa do postanowienia WSA w Bydgoszczy z 15.07.2005 r., II SAB/Bd 23/04, OSP 2006/3, s. 141; Andrzej Kabat [w:] B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, art. 3, Lex/el 2019).

Wydanie karty pobytu jest następstwem wydania decyzji o udzieleniu zezwolenia na pobyt czasowy cudzoziemca. Obowiązek wyrobienia i wydania cudzoziemcowi karty pobytu wynika wprost z art. 226 oraz art. 229 ustawy z 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz.U. z 2018 r., poz.2084 ze zm.; dalej: u.c.) w brzmieniu obowiązującym w sprawie. Pierwsza karta pobytu (art. 3 pkt 11a u.c.) jest wydawana bezpośrednio po udzieleniu zezwolenia na pobyt czasowy, zezwolenia na pobyt stały, zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej, zgody na pobyt ze względów humanitarnych albo po uzyskaniu statusu uchodźcy lub ochrony uzupełniającej). Organ udzielający zezwolenia na pobyt czasowy ma zatem obowiązek wyrobić (spersonalizować) i wydać kartę pobytu cudzoziemcowi bezpośrednio po wydaniu decyzji o zezwoleniu na pobyt czasowy cudzoziemca. Wydanie pierwszej karty pobytu następuje z urzędu. Oznacza to, że wydanie pierwszej karty pobytu stanowi realizację uprawnienia cudzoziemca i obowiązku organu. Wynika z ustawy i jest zindywidualizowany w decyzji o udzieleniu zezwolenia na pobyt czasowy. Stanowi dowód zakończenia ze skutkiem pozytywnym postępowania legalizującego pobyt cudzoziemca w Polsce, zatem potwierdza prawo pobytu cudzoziemca w Polsce. Skarga w sprawie dotyczy przewlekłego postępowania wyrobienia i wydania cudzoziemcowi karty pobytu po udzieleniu zezwolenia na pobyt czasowy. Dodatkowo strona złożyła wniosek o wyrobienie i wydanie karty. Zrealizowały się więc dwie przesłanki obowiązku wydania karty pobytu: z urzędu i na wniosek. W rezultacie czynność ta spełnia kryteria art. 3 § 2 pkt 8) p.p.s.a. Zgłoszone przez Wojewodę zastrzeżenie, ze czynność ta jest realizowana po zakończeniu postępowania o udzielnie zezwolenia na pobyt czasowy nie ma znaczenia w świetle ww. kryteriów kognicji sądowoadministracyjnej.

Na marginesie, Sąd zauważa, że przedstawiona wykładnia dodatkowo realizuje zasadę skutecznego środka odwoławczego, zawartą w Europejskiej Konwencji Praw Człowieka (art. 13), zgodnie z którą każdy, kogo prawa i wolności zawarte w niniejszej Konwencji zostały naruszone, ma prawo do skutecznego środka odwoławczego do właściwego organu państwowego także wówczas, gdy naruszenia dokonały osoby wykonujące swoje funkcje urzędowe. W pełni też gwarantuje realizację konstytucyjnej zasady dobrej administracji (art. 2 i art. 87 Konstytucji RP) która wiąże bez względu na adresata działań administracyjnych: obywatela RP czy cudzoziemca.

Skoro zatem ustawodawca przewidział we właściwości rzeczowej sądów administracyjnych kontrolę przewlekłego postępowania przy wykonaniu czynności przez organ administracji publicznej, to rozważenia wymaga wedle jakich przepisów, jakiej procedury przewlekłość ta powinna być ocenia. Nie może być tu jednak wątpliwości, że powinna mieć zastosowanie procedura administracyjna, uregulowana w k.p.a.

Pojęcie przewlekłości postępowania zawarte jest w art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a normującym instytucję ponaglenia. Zgodnie z ww. przepisem stronie służy prawo wniesienia ponaglenia, jeżeli postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy. Dokonując szerszego wyjaśnienia pojęcia przewlekłości należy zatem sięgnąć do ogólnych zasad postępowania administracyjnego oraz regulacji dotyczących terminów zakreślanych organom do załatwienia sprawy. Ocenie podlega zatem zachowanie terminów określonych w art. 35 k.p.a. oraz wymóg prowadzenia sprawy z poszanowaniem zasad postępowania administracyjnego. Uwzględnić więc trzeba, że - w myśl art. 12 k.p.a. - organy administracji mają działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami do jej załatwienia.

W orzecznictwie przyjmuje się, że przewlekłość postępowania należy traktować jako stan sprawy, którego zaistnienie sąd ocenia bez względu na to, czy organ wydał finalną decyzję lub wykonał czynność do której był zobowiązany, gdyż jest ona zjawiskiem (sytuacją) niezmiennym, co najwyżej stopniowalnym. Stąd z przewlekłością postępowania mamy do czynienia, gdy organ nie załatwia sprawy w terminie a podejmowane przez niego działania nie charakteryzują się koncentracją, względnie mają charakter czynności pozornych, nieistotnych dla załatwienia sprawy czy wykonania czynności, do której jest zobowiązany z mocy prawa lub aktu administracyjnego.

O przewlekłym prowadzeniu postępowania można mówić wówczas, gdy organowi będzie można skutecznie przedstawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania, aby zakończyło się ono w rozsądnym terminie, względnie zarzut przeprowadzania czynności (w tym dowodowych) pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia. Przewlekłość postępowania zachodzi zatem, gdy jest ono długotrwałe, prowadzone rozwlekle i trwa ponad konieczność wyjaśnienia okoliczności faktycznych i prawnych niezbędnych do finalnego załatwienia sprawy. Ocena, czy postępowanie trwa dłużej niż to konieczne, dokonywana musi być przy tym jednak na podstawie zarówno analizy charakteru podejmowanych czynności, jak i stanu faktycznego sprawy. Pojęcie przewlekłości postępowania obejmować będzie więc opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy.

W judykaturze wskazuje się, że - oceniając zwłokę organu w załatwieniu konkretnej sprawy administracyjnej - nie można abstrahować od jej indywidualnego charakteru. Zatem, rozsądny termin postępowania musi zostać określony w świetle wszystkich okoliczności danej sprawy oraz w oparciu o takie kryteria jak: złożoność sprawy, postawę samego skarżącego i właściwych organów, znaczenie przedmiotu postępowania dla skarżącego. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 7 marca 2013 r. (II OSK 34/13 - dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl; dalej: CBOSA), stwierdził, że pojęcie "przewlekłość postępowania" obejmuje opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy.

Można zatem stwierdzić, że z przewlekłym prowadzeniem postępowania mamy do czynienia nie tylko wtedy, gdy organ nie podejmuje żadnych czynności, ale również wówczas, gdy podejmuje nieefektywne działania.

Nie można zapominać, że jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego, wyrażoną w art. 12 § 1 i 2 k.p.a., jest zasada jego szybkości. Istota tej zasady sprowadza się do konstatacji, że organy administracji publicznej powinny działać w sprawie nie tylko wnikliwie ale i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Zwłaszcza sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji czy wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie.

O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie, określonym w art. 35 k.p.a. lub w przepisach szczególnych, organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia (art. 36 § 1 k.p.a.). Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.).

W ocenie Sądu, w realiach rozpoznawanej sprawy, mamy do czynienia z tak rozumianą przewlekłością.

W sprawie wyrobienie i wydanie cudzoziemcowi pierwszej karty pobytu powinno nastąpić – w świetle art. 3 pkt 11a) u.c. – bezpośrednio po udzieleniu zezwolenia na pobyt. Regulacja ta daje zatem wyraźny nakaz szybkiego działania organu i niezwłocznego (bezpośrednio po wydaniu decyzji udzielającej zezwolenia) dokonania czynności polegającej na wydaniu karty. Musi zatem być oceniana także w kontekście art. 35 i art. 36 k.p.a. Również wydanie karty pobytu na wniosek cudzoziemca powinno nastąpić wedle zasad art. 12, art. 35 i 36 k.p.a.

Z analizy akt administracyjnych i sądowych sprawy wynika, że decyzja udzielająca Skarżącemu zezwolenia na pobyt czasowy i pracę została wydana w dniu [...] lutego 2019 r. Z oświadczenia Skarżącego wynika, że otrzymał on pismo organu (z 13 lutego 2019 r.) o terminie wydania karty pobytu, w którym organ poinformował, że karta będzie wydana w terminie 4 tygodni. Mimo złożenia wniosku o wydanie karty pobytu (27 lutego 2019 r.) i mimo złożenia ponaglenia w sprawie (16 lipca 2019 r.) organ do czasu wniesienia skargi nie wydal Skarżącemu karty pobytu. Jednocześnie, co wymaga zauważenia, organ przesyłając ponaglenie Skarżącego do rozpoznania organu wyższej instancji, sam wskazał, że jest ono uzasadnione.

Okoliczności powyższe prowadza do wniosku, że czynności wyrobienia i wydania karty pobytu (przy wyrobieniu której, co wymaga podkreślenia, nie bierze udziału żaden podmiot zewnętrzny w stosunku do urzędu obsługującego organ) są realizowane zbyt długo. Weryfikacja akt sprawy potwierdza datę wydania decyzji udzielającej pozwolenia na pobyt czasowy i pracę oraz poinformowanie Skarżącego o terminie wydania karty, który upłynął bezskutecznie. Nie wynikają z nich żadne okoliczności, które stanowiłyby przeszkodę do wydania karty (np. brak opłaty, brak odcisków linii papilarnych) i nie powołuje się na nie organ ani na etapie wydawania karty, ani w odpowiedzi na skargę. Czynności wyrobienia (personalizacji) i wydania karty – jak sam organ wskazuje – nie jawi się jako czynność skomplikowana, wymagająca udziału osób lub podmiotów, na działanie których organ nie ma wpływu. Polega na niesieniu na kartę danych utrwalonych w systemie teleinformatycznych w skutek udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy cudzoziemca, a które wymagane są ustawą o cudzoziemcach. Czynności te wykonuje na zlecenie pracowników jednego wydziału – pracownik innego wydziału urzędu obsługującego organ, co wyjaśnił i przyznał Wojewoda w odpowiedzi na skargę.

W tym stanie rzeczy organ do czasu wniesienia skargi pozostawał w zwłoce z realizacja czynności, która stanowiła jego obowiązek wobec udzielenia zezwolenia stronie na pobyt czasowy i pracę. Nie dotrzymał przy tym wyznaczonego przez siebie terminu dokonania czynności, a akta sprawy nie wskazują, by opieszałość organu była przez niego niezawiniona. Z akt nie wynikają żadne okoliczności dające podstawę do uznania, że czas wykonywania czynności związanych z wydaniem karty do dnia wniesienia skargi były uzasadnione czy to stopniem skomplikowania sprawy, czy też działaniami strony.

Z przebiegu postępowania wynika, że organ do dnia wniesienia skargi, czyli w ciągu 5 miesięcy podjął jedną czynność, tj. poinformował stronę o terminie wydania karty.

Postępowanie Wojewody niewątpliwie kłóci się z zasadą zaufania do organów (art. 8 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postepowania administracyjnego – Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.; dalej: k.p.a.), z zasadą informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy (art. 9 k.p.a.) i zasadą przekonywania (art. 11 k.p.a.), jak również zasadą szybkości i ograniczonego formalizmu (art. 12 k.p.a.)

W ocenie Sądu w niniejszej sprawie organ nie dochował staranności, jakiej można wymagać przy prowadzeniu wnioskowanego postępowania. Z akt wynika, że Wojewoda nie dochował przewidzianych prawem terminów, a przekroczenie czasu trwania postępowania związanego z wydaniem karty pobytu nie miało żadnego uzasadnienia.

Powyższe stanowi, że czynności związane z wydaniem karty pobytu, Wojewoda prowadzi przewlekle, naruszając zasady i terminy określone w art. 3 pkt 11a) u.c. oraz art. 35 i art. 36 oraz w art. 8, art. 9, art. 10, art. 11 i art. 12, a w konsekwencji - art. 6 i art. 7 k.p.a.

W świetle zaistniałych w sprawie okoliczności, Sąd stwierdza, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania (art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a.). Biorąc zaś pod uwagę czas trwania postępowania, jak i opisaną wyżej wadliwość jego prowadzenia, Sąd uznał, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa, przez które należy rozumieć oczywiste naruszenie obowiązku wynikającego z przepisów prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.).

Sąd zauważa przy tym, co trzeba podkreślić, że stwierdzona przewlekłość wynikała wyłącznie z postawy (zaniechań) organu oraz że do zaistniałej sytuacji w żaden sposób nie przyczyniła się skarżąca (strona postępowania). W orzecznictwie sądów administracyjnych akcentuje się, że rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym - bez żadnej wątpliwości i wahań - można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia, jako rażące, musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Podkreśla się także, że dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy, w tym przez dokonanie obowiązkowej czynności administracyjnej. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Ponadto, rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach musi być w oczywisty sposób pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. Sytuacja, w której strona czeka tak długo na wydanie karty pobytu nie da się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa i jednoznacznie wskazuje na rażące naruszenie prawa. Zachowanie organu nie zasługuje na aprobatę i w sposób oczywisty podważa zaufanie jednostki do organów administracji publicznej.

Z uwagi na to, że po wniesieniu skargi na przewlekłość działania organu, organ wydal stronie kartę pobytu, Sąd umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania Wojewody do dokonania czynności zgodnie z wnioskiem strony.

Na wniosek strony, zgodnie z przyznaną prawem kompetencją (Sąd "może") i nie będąc związany wnioskami skargi (art. 134 § 1 p.p.s.a.), Sąd przyznał skarżącemu sumę pieniężną w kwocie 400 zł, o której mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a. Sąd stwierdził, że kwota ta będzie adekwatna w kontekście zaistniałych w sprawie okoliczności (opisanej wcześniej postawy organu wobec strony postępowania administracyjnego), jak i trudności, z jakimi cudzoziemiec musi zmagać się nie posiadając karty pobytu.

Również w ramach przysługujących kompetencji (Sąd "może"), Sąd postanowił odstąpić od wymierzenia organowi grzywny. Powszechnie wiadomym jest bowiem, że ilość załatwianych przez organ wniosków w sprawie o wydanie decyzji zezwalającej na pobyt i pracę dla cudzoziemców jest bardzo duża oraz że czynione są starania dla poprawy mobilności organu w tym zakresie (organizacja nowych stanowisk do obsługi wniosków cudzoziemców, przesunięcia kadrowe itp.). I chociaż dla stwierdzenia przewlekłości (bezczynności) nie mają znaczenia przyczyny organizacyjne lub kadrowe (na które organ powołuje się już od dawna), leżące po stronie organu (właściwa organizacja zadań i zapewnienie odpowiedniej kadry należy do zadań publicznych, które nie mogą być realizowane ze szkodą dla jednostki), to jednak - w pewnych sytuacjach - winny one rzutować na rozstrzygnięcia Sądu wydawane na podstawie 149 § 2 p.p.s.a.

Z przedstawionych wyżej względów, Sąd - na podstawie art. 149 § 1 3, § 1a i § 2 p.p.s.a. - orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.