Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt I SA/Bk 310/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2021-09-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Dopuszczenie do udziału w postępowaniu
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 133, art. 133a
journal: Dz.U. 2020 poz 1325
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Anna Dziemianowicz, Sędziowie sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz,, asesor sądowy WSA Justyna Siemieniako (spr.), , po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 września 2021 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Fundacji "P." w B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] maja 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy dopuszczenia do udziału jako strony postępowania do sprawy z zakresu podatku od nieruchomości za miesiące od kwietnia do grudnia 2018 r. oddala skargę


UZASADNIENIE

W postępowaniu toczącym się przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym w B. na skutek odwołania S. B. od decyzji Wójta Gminy N. z [...] sierpnia 2019 r. w sprawie ustalenia mu podatku od nieruchomości za miesiące kwiecień – grudzień 2018 r., Fundacja "P." pismem z [...] stycznia 2020 r., doprecyzowanym [...] grudnia 2020 r. i [...] marca 2021 r., zwróciła się do Kolegium o "przystąpienie Fundacji "P." do uczestnictwa w rozpatrywaniu spraw podatkowych" jako strony postępowania w sprawach podatkowych odnośnie zajętej nieruchomości przez ośrodek Fundacji". (pisma znajdują się w aktach sprawy administracyjnej przy sprawie ze skargi S. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. wydaną w przedmiocie podatku od nieruchomości za miesiące od kwietnia do grudnia 2018 r., sygn. akt I SA/Bk 290/21).

Postanowieniem z [...] kwietnia 2021 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B., na podstawie art. 133a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2020 r. poz. 1325 ze zm., dalej jako: "o.p.") odmówiło dopuszczenia do udziału Fundacji w sprawie S. B., z zakresu podatku od nieruchomości za poszczególne miesiące 2018 r.

Następnie, po rozpoznaniu zażalenia, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. postanowieniem z [...] maja 2021 r., nr [...], utrzymało zaskarżone rozstrzygnięcie w mocy.

W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że stroną zobowiązania podatkowego z zakresu podatku od nieruchomości za IV - XII 2018 r. jest S. B.. Fakt, że Fundacja, której prezesem jest S. B., użycza od małżonków G. nieruchomości, nie zmienia podmiotu zobowiązanego do uiszczania podatku. O tym, kto jest podatnikiem, stanowi ustawa o podatkach i opłatach lokalnych.

Zdaniem Kolegium, zaskarżone postanowienie zostało prawidłowo wydane w oparciu o art. 133a o.p. Z kolei, wbrew twierdzeniu Fundacji, art. 133 o.p. nie ma w tej sprawie zastosowania.

Następnie organ odwoławczy przytoczył treść art. 133a o.p. i wyjaśnił, iż ww. przepis oznacza, że organ administracji publicznej jest obowiązany ustalić z urzędu, czy cele określone w statucie organizacji społecznej uzasadniają jej udział w postępowaniu w sprawie dotyczącej innej osoby. Stwierdził jednak, że w zaskarżonym postanowieniu słusznie dokonano oceny, że cele statutowe Fundacji nie uzasadniają jej przyłączenia do sprawy. Oceniając zapisy statutu Fundacji Kolegium stwierdziło, że nie wskazują one na możliwość dopuszczenia tego podmiotu do udziału w postępowaniu podatkowym toczącym się wobec S. B.. Wskazano, że z brzmienia wniosku nie wynika, że strona wymaga pomocy od Fundacji z racji tego, że jest repatriantem. Nadto, w celach Fundacji nie ujęto pomocy w sprawach podatkowych.

Zdaniem organu odwoławczego, fakt zawarcia umowy użyczenia z M.G. i W. G. nie wpływa na kwestie opodatkowania nieruchomości. Zapis w umowie użyczenia, że Fundacja będzie ponosić koszty utrzymania nieruchomości, w tym podatek od nieruchomości, nie powoduje zmiany podmiotu zobowiązanego do uiszczenia podatku i nie powoduje automatycznie, że organizacja społeczna, jako biorący do użyczenia, ma możliwość udziału w postępowaniu podatkowym.

Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem, Fundacja złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, wnosząc jednocześnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Wydanemu rozstrzygnięciu zarzuciła:

- naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 122 o.p., poprzez zaniechanie działań niezbędnych w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w szczególności nieustalenie, czy Fundacja ma interes prawny w byciu stroną postępowania o zapłatę podatku od nieruchomości, którą zajmuje – na podstawie art. 133 o.p.;

- naruszenie przepisów prawa materialnego, polegające na błędnym zastosowaniu jedynie art. 133a o.p. i jednoczesnym pominięciu art. 133 tej ustawy.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:

Skarga okazała się niezasadna.

Przedmiotem sporu jest ocena prawidłowości odmownego potraktowania złożonego przez skarżącą Fundację wniosku o przystąpienie do udziału w sprawie, której przedmiotem jest ustalenie S. B. podatku od nieruchomości z miesiące kwiecień – grudzień 2018 r.

W myśl art. 133 § 1 o.p., stroną w postępowaniu podatkowym jest podatnik, płatnik, inkasent lub ich następca prawny, a także osoba trzecia, o której mowa w art. 110-117c, która z uwagi na swój interes prawny żąda czynności organu podatkowego, do której czynność organu podatkowego się odnosi lub której interesu prawnego działanie organu podatkowego dotyczy.

Oznacza to, że stroną postępowania podatkowego są wyłącznie podatnicy, czyli osoby na których ciąży obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości.

Sąd w pełni podziela stanowisko organu odwoławczego, że stroną postępowania, którego przedmiotem jest ustalenie wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za poszczególne miesiące 2018 r. jest S. B.. Natomiast fakt, że Fundacja użycza nieruchomość, której dotyczy podatek, nie wpływa na to, kto jest podmiotem zobowiązanym do uiszczenia podatku i jednocześnie stroną postępowania toczącego się w tym przedmiocie. Fundacja jako użytkownik nieruchomości od osoby fizycznej, z mocy zapisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, nie staje się podatnikiem podatku od nieruchomości. Należy bowiem zauważyć, że umowy cywilnoprawne, co do zasady (wyjątek dotyczy nieruchomości będących własnością Skarbu Państwa i jednostek samorządu terytorialnego) nie przenoszą obowiązku podatkowego w podatku od nieruchomości. Jednocześnie wskazać należy, że osoby trzecie są stroną w postępowaniu jedynie wówczas, gdy względem tychże osób trzecich toczy się postępowanie uregulowane w art. 107-119 o.p., a takie postępowanie w przedmiotowej sprawie się nie toczyło. Zapis umowy użyczenia, że to Fundacja będzie ponosiła koszty podatku od nieruchomości, wiąże jedynie strony tej umowy, nie wiąże natomiast organów podatkowych, które każdorazowo ustalają, kto jest podatnikiem, wyłącznie na podstawie ustaw podatkowych.

Podsumowując należy stwierdzić, że Fundacja nie może być stroną postępowania w sprawie podatku od nieruchomości ustalonego wobec innego podmiotu. Za niezasadny należy uznać zarzut naruszenia art. 133 o.p.

Natomiast zgodnie z art. 133a o.p. organizacja społeczna może w sprawie dotyczącej innej osoby, za jej zgodą, występować z żądaniem (1) wszczęcia postępowania, (2) dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu - jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes publiczny. Organ podatkowy, uznając żądanie organizacji społecznej za uzasadnione, postanawia o wszczęciu postępowania z urzędu lub o dopuszczeniu organizacji do udziału w postępowaniu. Na postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania lub dopuszczenia do udziału w postępowaniu organizacji społecznej służy zażalenie. Organizacja społeczna uczestniczy w postępowaniu na prawach strony.

W ocenie sądu, organ dokonał prawidłowej oceny, że cele statutowe skarżącej Fundacji nie uzasadniają jej udziału w postępowaniu podatkowym dotyczącym innej osoby. Jak wynika ze statutu, celem Fundacji jest udzielanie wszelkiej pomocy: 1. osobom, które mają zamiar powrócić w ojczyste strony: 2. repatriantom i imigrantom; 3. Polakom pozostającym za granicą; 4 uchodźcom politycznym (§ 9 Statutu). W § 10 Statutu Fundacji "P." wskazano że realizuje ona cel statutowy w szczególności poprzez: 1. organizowanie nauki języka polskiego, 2. organizowanie szkoleń zawodowych, 3. pomoc w realizacji sfery socjalnej, finansowanie budownictwa mieszkaniowego i kulturalnego, 4. pozyskiwanie i tworzenie miejsc pracy, 5. współpracę z organami administracji państwowej, 6. popieranie inicjatywy prywatnej i przedsiębiorczości oraz inne (łącznie 10 punktów). Kolejne paragrafy statutu określają, na czym polega działalność nieodpłatna pożytku publicznego Fundacji (np. związana z pośrednictwem pracy, pozostała opieka wychowawcza i społeczna bez zakwaterowania (...), a także na czym polega działalność odpłatana pożytku publicznego Fundacji (np. związana z pośrednictwem pracy, pozaszkolne formy kształcenia, gdzie indziej nie sklasyfikowane (...). W § 12 statutu, opisującym nieodpłatną działalność pożytku publicznego wskazano klasyfikację (87.90.Z), tj. pozostałą pomoc społeczną z zakwaterowaniem. Ten sam kod został użyty w § 13 pkt 7 statutu, opisującym odpłatną działalność pożytku publicznego Fundacji.

Zgodzić się trzeba z organem, że cele statutowe Fundacji nie wpisują się w działalność, której prowadzenie uzasadniałoby wstępowanie do postępowań podatkowych innych podmiotów. W celach tych, jak słusznie zauważa organ, nie ujęto pomocy w sprawach podatkowych. Zatem cele statutowe skarżącej Fundacji nie uzasadniały dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu podatkowym toczącym się w sprawie S. B.. W statutowych celach Fundacji nie ujęto pomocy w sprawach podatkowych.

Podstawowym celem skarżącej Fundacji jest udzielanie wszelkiej pomocy osobom, które mają zamiar powrócić w ojczyste strony (czyli obcokrajowcom), repatriantom i imigrantom, Polakom pozostającym za granicą, uchodźcom politycznym. Słusznie zauważa organ, że z treści wniosku nie wynika, aby strona postępowania, do którego chce przystąpić Fundacja, wymagała pomocy Fundacji z racji tego, że jest repatriantem.

Reasumując, Fundacja - z uwagi na zawartą umowę użytkowania nieruchomości - nie stała się stroną postępowania podatkowego toczącego się wobec innego podmiotu (osoby fizycznej), którego przedmiotem jest ustalenie podatku od nieruchomości a jej cele statutowe nie uzasadniają przystąpienia do tego postępowania w charakterze uczestnika. Wniosek Fundacji musiał więc zostać rozpatrzony negatywnie.

Podobne stanowisko Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zajął w prawomocnym wyroku z dnia 18 stycznia 2017 r. o sygn. akt I SA/Bk 791/16.

W tym stanie rzeczy, uznając za chybione zarzuty skargi i stwierdzając brak innych naruszeń prawa warunkujących uchylenie zaskarżonego postanowienia, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.).