Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 556/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-06-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne: Ubezpieczenia
Skarżony organ: Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 102 ust. 5 pkt 24, art. 109 ust. 5
journal: Dz.U. 2008 nr 164 poz 1027
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - tekst jednolity.
article: art. 8
journal: Dz.U. 1988 nr 41 poz 324
law: Ustawa z dnia 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej.
article: art. 7 ust. 2
journal: Dz.U. 1999 nr 101 poz 1178
law: Ustawa z dnia 19 listopada 1999 r. Prawo działalności gospodarczej.
article: art. 14 ust. 2
journal: Dz.U. 2010 nr 220 poz 1447
law: Ustawa z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Sędziowie Sędzia WSA Urszula Wilk Sędzia WSA Piotr Borowiecki (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 czerwca 2013 r. sprawy ze skargi S. K. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r., nr [...], Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia - działając na podstawie art. 102 ust. 5 pkt 24 w związku z art. 109 ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027 ze zm.) - zwanej dalej: "ustawą o świadczeniach" oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) - zwanej dalej "k.p.a." - utrzymał w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] października 2012 r., nr [...], stwierdzającą, że S. K. (dalej także: "skarżący" lub "strona skarżąca"):

1) został objęty ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu prowadzenia jednoosobowej działalności gospodarczej zarejestrowanej pod nazwą: K. S. z siedzibą: ul. [...] - w okresach: od 1.05.1999 r. do 30.09.1999 r., od 1.06.2000 r. do 30.09.2000 r., od 1.06.2001 r. do 31.10.2001 r., od 1.04.2003 r. do 31.10.2003 r., od 1.05.2004 r. do 30.09.2004 r., od 1.04.2005 r. do 30.09.2005 r., od 1.05.2006 r. do 31.07.2006 r., od 1.06.2007 r. do 30.09.2007 r. oraz od 1.06.2008 r. do 31.12.2011 r.,

2) nie został objęty ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu prowadzenia jednoosobowej działalności - w okresach: od 1.01.1999 r. do 30.04.1999 r., od 1.10.1999 r. do 31.05.2000 r., od 1.10.2000 r. do 31.05.2001 r., od 1.11.2001 r. do 31.03.2003 r., od 1.11.2003 r. do 30.04.2004 r., od 1.10.2004 r. do 31.03.2005 r., od 1.10.2005 r. do 30.04.2006 r., od 1.08.2006 r. do 31.05.2007 r. oraz od 1.10.2007 r. do 31.05.2008 r.

Zaskarżona decyzja Prezesa NFZ została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K. pismem z dnia [...] marca 2012 r., znak [...], uzupełnionym następnie pismem z dnia [...] czerwca 2012 r., znak [...], zwrócił się do Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia o wydanie decyzji w sprawie objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym skarżącego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w okresie od dnia 1 stycznia 1999 r. do dnia 31 grudnia 2011 r. ZUS wyjaśnił, iż nie znalazł podstaw do prowadzenia postępowania administracyjnego w zakresie ustalenia podlegania obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym skarżącego z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej z uwagi na występowanie okoliczności wyłączającej obowiązek tych ubezpieczeń (równoczesne uprawnienie do renty od dnia 31 sierpnia 1996 r. do dnia 24 października 2005 r., a następnie uprawnienie do emerytury od dnia 25 października 2005 r. do nadal). Jednocześnie ZUS zaznaczył, że skarżący został zgłoszony do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy o pracę w okresie od 01.01.1999 r. do 26.08.2000 r., od 03.06.2001 r. do 30.06.2005 r., od 01.09.2005 r. do 30.11.2005 r. Natomiast od 01.07.2005 r. do 31.08.2005 r. oraz od 02.12.2005 r. do 19.12.2005 r. skarżący został zgłoszony do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych z tytułu wykonywania umowy zlecenia.

Pismem z dnia [...] czerwca 2012 r. skarżący wyjaśnił, że prowadzona przez niego działalność, polegająca na naprawie rowerów, była działalnością sezonową. Skarżący dołączył do pisma kserokopie zeznań rocznych PIT-28 za lata 2001 i 2003-2011. Skarżący poinformował ponadto, że w 2002 r. wspomnianej działalności nie prowadził. Skarżący wskazał, że działalność gospodarczą rozpoczął w 1995 r. Wykonywał ją osobiście i sezonowo, w okresach wskazanych w zeznaniach do Urzędu Skarbowego (PIT-28), zaś poza miesiącami wskazanymi w rozliczeniach podatkowych nie prowadził działalności. W całym okresie prowadzenia działalności pobierał rentę inwalidzką, a następnie przeszedł na emeryturę. Skarżący wyjaśnił także, iż nie pamięta, czy zgłosił się do ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. Skarżący nadmienił jednocześnie, że w okresie prowadzenia działalności gospodarczej nie informował ani Urzędu Miasta, ani Urzędu Skarbowego o przerwach w jej faktycznym wykonywaniu, ponieważ został poinformowany w Urzędzie Skarbowym, że z uwagi na niskie przychody nie miał takiego obowiązku.

Powyższe informacje skarżący uzupełnił następnie pismem z dnia [...] sierpnia 2012 r., w którym oświadczył, że działalność gospodarczą prowadził w następujących okresach: od dnia 1.05.1999 r. do dnia 30.09.1999 r. , od dnia 1.06.2000 r. do dnia 30.09.2000 r., od dnia 1.06.2001 r. do dnia 31.10.2001 r., od dnia 1.04.2003 r. do dnia 31.10.2003 r., od dnia 1.05.2004 r. do dnia 30.09.2004 r., od dnia 1.04.2005 r. do dnia 30.09.2005 r., od dnia 1.05.2006 r. do dnia 31.07.2006 r., od dnia 1.06.2007 r. do dnia 30.09.2007 r., od dnia 1.06.2008 r. do dnia 30.09.2008 r., od dnia 1.06.2009 r. do dnia 31.07.2009 r., od dnia 1.09.2009 r. do dnia 30.09.2009 r., od dnia 1.05.2010 r. do dnia 30.08.2010 r., od dnia 1.05.2011 r. do dnia 30.09.2011 r. Jednocześnie skarżący oświadczył, że w pozostałym okresie działalność nie była przez niego prowadzona.

W toku postępowania organ ustalił ponadto, że z danych zawartych w systemie Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (k. 49 akt administracyjnych) wynika, iż skarżący rozpoczął prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej pod nazwą K. S. z siedzibą ul. [...] z dniem 1 maja 1995 r., zaś działalność uległa wykreśleniu z dniem 2 stycznia 2012 r.

W wyniku rozpatrzenia sprawy Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ - działając na podstawie przepisów art. 107 ust. 5 pkt 16 w zw. z art. 109 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - decyzją z dnia [...] października 2012 r. stwierdził, że skarżący S. K.:

1) został objęty ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu prowadzenia jednoosobowej działalności gospodarczej zarejestrowanej pod nazwą: k. S. z siedzibą: ul. [...] - w okresach: od 1.05.1999 r. do 30.09.1999 r., od 1.06.2000 r. do 30.09.2000 r., od 1.06.2001 r. do 31.10.2001 r., od 1.04.2003 r. do 31.10.2003 r., od 1.05.2004 r. do 30.09.2004 r., od 1.04.2005 r. do 30.09.2005 r., od 1.05.2006 r. do 31.07.2006 r., od 1.06.2007 r. do 30.09.2007 r. oraz od 1.06.2008 r. do 31.12.2011 r.,

2) nie został objęty ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu prowadzenia jednoosobowej działalności - w okresach: od 1.01.1999 r. do 30.04.1999 r., od 1.10.1999 r. do 31.05.2000 r., od 1.10.2000 r. do 31.05.2001 r., od 1.11.2001 r. do 31.03.2003 r., od 1.11.2003 r. do 30.04.2004 r., od 1.10.2004 r. do 31.03.2005 r., od 1.10.2005 r. do 30.04.2006 r., od 1.08.2006 r. do 31.05.2007 r. oraz od 1.10.2007 r. do 31.05.2008 r.

W uzasadnieniu decyzji Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ wskazał na wstępie, że kwestię objęcia obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym regulowały kolejno następujące ustawy: ustawa z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym (Dz. U. z 1997 r. Nr 28, poz. 153 ze zm.) obowiązująca do dnia 31 marca 2003 r.; ustawa z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia (Dz. U. z 2003 r. Nr 45, poz. 391 ze zm.) obowiązująca do dnia 30 września 2004 r. oraz ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.

Organ I instancji, powołując się na art. 22 ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym obowiązującej do dnia 31 marca 2003 r., art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia obowiązującej do dnia 30 września 2004 r., a także art. 82 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - stwierdził, że posiadanie przez ubezpieczonego innego tytułu do ubezpieczenia zdrowotnego, nie wyłącza go z podlegania obowiązki ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu pozarolniczej działalności.

Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ stwierdził, że na podstawie art. 8 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym, art. 9 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia oraz art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (w brzmieniu obowiązującym do dnia 19.09.2008 r.) - obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegały osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które były osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi. Organ I instancji wskazał, że od dnia 20 września 2008 r. art. 66 ust. 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych przewiduje, że obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi, z wyłączeniem osób, które zawiesiły wykonywanie działalności gospodarczej na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej.

W konsekwencji Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ uznał, że po dniu 20 września 2008 r. o podleganiu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej decyduje fakt posiadania wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, a nie okoliczność faktycznego jej prowadzenia. Dyrektor Oddziału Wojewódzkiego NFZ podkreślił, że w celu określenia okresu podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego znaczenie prawne przyznał wpisowi do ewidencji działalności gospodarczej oraz wypisowi z tej ewidencji z wyłączeniem okresów, w których działalność była zawieszona.

Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ wyjaśnił, że stosownie do treści art. 109 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (tekst jednolity - Dz. U. z 2008 r. Nr 164 poz. 1027 ze zm.), indywidualne sprawy dotyczące ubezpieczenia zdrowotnego rozpatrywane są przez Dyrektora Oddziału Wojewódzkiego NFZ. Jak zauważył organ, obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego tych osób, stosownie do art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym, art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia oraz art. 69 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - powstaje i wygasa w terminach określonych w przepisach o ubezpieczeniach społecznych. Zgodnie z art. 13 pkt 4 (w brzmieniu obowiązującym do dnia 19 września 2008 r.) ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jednolity - Dz. U. z 2009 r. Nr 205 poz. 1585 ze zm.), obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnym, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu, podlegały osoby prowadzące działalność gospodarczą od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności. Organ wskazał, że od dnia 20 września 2008 r. art. 13 pkt 4 ww. ustawy przewiduje, iż obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu podlegają osoby prowadzące pozarolniczą działalność od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności, z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności zostało zawieszone na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej.

Organ zwrócił uwagę na fakt, że w okresie wskazanym przez ZUS obowiązywały również kolejno trzy ustawy regulujące prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej: ustawa z dnia 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej (Dz. U. z 1988 Nr 41 poz. 324 ze zm.) obowiązująca do dnia 31.12.2000 r.; ustawa z dnia 19 listopada 1999 r. - Prawo działalności gospodarczej (Dz. U. z 1999 r. Nr 101 poz. 1178 ze zm.) obowiązująca do dnia 31.12.2011 r. i ustawa z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (tekst jednolity Dz. U. z 2010 r. Nr 220 poz. 1447, ze zm.) zgodnie, z którymi przedsiębiorca będący osobą fizyczną mógł podjąć działalność gospodarczą po uzyskaniu wpisu do ewidencji działalności gospodarczej.

Powołując się na powyższe przepisy, organ I instancji uznał, że nakładały one na przedsiębiorcę m.in. obowiązek informowania (zawiadamiania) organu ewidencyjnego o wszelkich zmianach stanu faktycznego lub prawnego wpisu (powstałych po wpisie) w zakresie danych w nim zawartych, w tym także informacji o zaprzestaniu wykonywania działalności gospodarczej.

Ponadto organ I instancji wskazał na przepis art. 1 ustawy z dnia 10 lipca 2008 r. o zmianie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz zmianie niektórych ustaw (Dz. U. z 2008 r. Nr 141, poz. 888), który z dniem 20 września 2008 r. wprowadził do ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej możliwość zawieszania działalności gospodarczej.

Otóż, organ I instancji zauważył, że zgodnie z art. 14a ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (tekst jednolity - Dz. U. z 2010 r. Nr 220 poz. 1447 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 czerwca 2011 r., przedsiębiorca niezatrudniający pracowników mógł zawiesić wykonywanie działalności gospodarczej na okres od 1 miesiąca do 24 miesięcy. Od dnia 1 lipca 2011 r. art. 14a ust. 1 stanowi, że przedsiębiorca niezatrudniający pracowników może zawiesić wykonywanie działalności gospodarczej na okres od 30 dni do 24 miesięcy.

W ocenie organu I instancji, z powyższych przepisów wynikało, że w stanie prawnym przed dniem 20 września 2008 r., kiedy nie istniała formalna możliwość zawieszania działalności gospodarczej, dokonanie wpisu do ewidencji powodowało istnienie domniemania faktycznego, że z tą datą działalność gospodarcza została podjęta i była prowadzona aż do czasu jej wykreślenia z ewidencji. Organ I instancji zauważył, na skutek zaistnienia domniemania faktycznego, jakim jest określenie w organie ewidencyjnym daty rozpoczęcia prowadzenia działalności, ciężar jego obalenia spoczywa na ubezpieczonym poprzez przedstawienie dowodów przeciwnych domniemaniu.

Wobec powyższego Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ ocenił, że po dniu 20 września 2008 r. o podleganiu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej decyduje fakt posiadania wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, a nie okoliczność faktycznego jej prowadzenia. Zdaniem organu, od dnia 7 marca 2009 r. przepis art. 36a ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych stanowi, że zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej powoduje ustanie obowiązku ubezpieczeń społecznych, od dnia, w którym rozpoczyna się zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej, do dnia poprzedzającego dzień wznowienia wykonywania działalności gospodarczej.

Organ I instancji stwierdził jednakże, iż zgodnie z przyjętym orzecznictwem datowanym przed dniem 20 września 2008 r., określenie przez przedsiębiorcę daty rozpoczęcia działalności gospodarczej, która podlega wpisowi do ewidencji, powoduje istnienie domniemania faktycznego, że z tą datą działalność ta została podjęta i była prowadzona aż do czasu jej wykreślenia z ewidencji. Domniemanie faktyczne ma jedynie znaczenie dowodowe, które może zostać obalone w toku postępowania wyjaśniającego. Organ podniósł, powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, że zgłoszenie i wpis do ewidencji działalności gospodarczej stanowi tylko podstawę rozpoczęcia tejże działalności w rozumieniu jej legalizacji i nie jest zdarzeniem ani czynnością utożsamianą z podjęciem takiej działalności. Organ zauważył, że wpis do ewidencji ma więc charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny. Okres prowadzenia działalności gospodarczej wynikający z wpisu do ewidencji może być korygowany ze względu na dowody przedstawione przez osobę, która z udowodnienia tego faktu wywodzi skutki prawne.

W oparciu o powyższe, Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ stwierdził, że na skutek zaistniałego domniemania faktycznego, jakim jest określenie w organie ewidencyjnym daty rozpoczęcia prowadzenia działalności, ciężar jego obalenia spoczywa na skarżącym (ubezpieczonym) poprzez przedstawienie dowodów przeciwnych domniemaniu.

A zatem, jak stwierdził organ I instancji, w celu określenia okresu podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego znaczenie prawne należało przyznawać wpisowi do ewidencji działalności gospodarczej oraz wypisowi z tej ewidencji z wyłączeniem okresów, w których działalność była zawieszona, wobec czego Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ ustalił, że skarżący S. K. w okresach: od 1.05.1999 r. do 30.09.1999 r., od 1.06.2000 r. do 30.09.2000 r., od 1.06.2001 r. do 31.10.2001 r., od 1.04.2003 r. do 31.10.2003 r., od 1.05.2004 r. do 30.09.2004 r., od 1.04.2005 r. do 30.09.2005 r., od 1.05.2006 r. do 31.07.2006 r., od 1.06.2007 r. do 30.09.2007 r. oraz od 1.06.2008 r. do 31.12.2011 r. - prowadził działalność gospodarczą zarejestrowaną pod nazwą: K. S. z siedzibą ul. [...] (REGON [...]), w związku z czym podlegał obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tego tytułu.

Organ zauważył, że w stanie prawnym obowiązującym po dniu 20 września 2008 r., kiedy ustawodawca wprowadził możliwość wyłączenia z podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu tylko tych osób prowadzących działalność gospodarczą, które zawiesiły wykonywanie działalności gospodarczej na podstawie przepisów o swobodzie działalności. Wobec powyższego - zdaniem organu I instancji - samo oświadczenie złożone przez skarżącego poparte przekazanymi informacjami do urzędu skarbowego o nieobliczeniu przez podatnika kwot ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych w poszczególnych miesiącach bez formalnego zgłoszenia zawieszenia działalności gospodarczej w organie ewidencyjnym, nie dało podstaw do uznania, że działalności gospodarcza nie była prowadzona. W ocenie organu I instancji, nieosiąganie dochodów nie może być jednoznacznym dowodem, że działalność gospodarcza nie była prowadzona stosownie do brzmienia przepisów o swobodzie działalności gospodarczej.

Organ stanowczo podkreślił, że w toku postępowania wyjaśniono, że skarżący z dniem 1 maja 1995 r. rozpoczął prowadzenie działalności gospodarczej, natomiast z dniem 1 stycznia 2012 r. zaprzestał jej prowadzenia dokonując stosownego wykreślenia w dniu 2 stycznia 2012 r.

Powyższa decyzja Dyrektora [...] NFZ została skarżącemu doręczona w dniu [...] listopada 2012 r.

Pismem z dnia [...] listopada 2012 r. skarżący wniósł do Prezesa NFZ dowołanie od powyższej decyzji Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ, wnosząc o jej uchylenie.

W uzasadnieniu odwołania skarżący wyjaśnił, że prowadzona przez niego działalność polegająca na naprawie rowerów była działalnością sezonową. Skarżący zauważył, że przed dniem [...] października 2008 r. nie mógł zawiesić działalności z uwagi na obowiązujące wówczas przepisy. Strona skarżąca stwierdziła ponadto, że Urząd Skarbowy w J. poinformował go, że nie jest zobowiązany do załatwiania jakichkolwiek formalności poza składaniem formularza PIT-28, w tym także zgłaszania się do ubezpieczenia zdrowotnego w NFZ. Skarżący wskazał, że rozliczenia z organem podatkowym służą obaleniu domniemania prowadzenia działalności gospodarczej w okresach, w których działalności tej nie prowadził.

W wyniku rozpatrzenia odwołania strony skarżącej Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r. utrzymał w mocy w/w decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji Prezes NFZ stwierdził, że faktyczne zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej, które nie znalazło odzwierciedlenia w ewidencji działalności gospodarczej, nie powoduje wyłączenia przedsiębiorcy prowadzącego tę działalność z ubezpieczenia zdrowotnego, albowiem, jeśli przedsiębiorca nie prowadził działalności gospodarczej, to - zdaniem Prezesa NFZ - na nim spoczywa obowiązek zadbania o właściwe odzwierciedlenie tego faktu w ewidencji działalności gospodarczej.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego tych osób, stosownie do art. 69 ust. 1 ustawy o świadczeniach, powstaje i wygasa w terminach określonych w przepisach o ubezpieczeniach społecznych. Prezes NFZ, powołując się na przepis art. 13 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, w brzmieniu obowiązującym do dnia 20 września 2008 r. - stwierdził, że obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowemu, chorobowemu i wypadkowemu podlegają osoby prowadzące działalność gospodarczą od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności, natomiast w brzmieniu obowiązującym od dnia 20 września 2008 r., obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowemu, chorobowemu i wypadkowemu podlegają osoby prowadzące działalność gospodarczą od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności zostało zawieszone na podstawie przepisów ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej.

Ponadto organ odwoławczy wyjaśnił, że w myśl art. 8 ust. 6 pkt 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, za osobę prowadzącą działalność gospodarczą uważa się osobę prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą na podstawie przepisów o działalności gospodarczej lub innych przepisów szczególnych. Zatem, jak wskazał organ, czas objęcia obowiązkiem ubezpieczenia społecznego tych osób, a więc także ubezpieczeniem zdrowotnym, jest tożsamy z czasem prowadzenia działalności gospodarczej w oparciu o przepisy o działalności gospodarczej lub inne przepisy szczególne.

Prezes NFZ zauważył, że przy określeniu znaczenia pojęć "rozpoczęcie" i "zakończenie" prowadzenia działalności gospodarczej zasadnicze znaczenie mają przepisy ustawy z dnia 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej obowiązującej do dnia 31 grudnia 2000 r., a także ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. - Prawo działalności gospodarczej, obowiązującej do dnia 31 grudnia 2011 r. oraz ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Organ podniósł, że wyżej wymienione ustawy, określają zasady podejmowania i wykonywania działalności gospodarczej na terenie Rzeczypospolitej Polskiej.

Prezes NFZ podkreślił, że powyższe przepisy nakładały na przedsiębiorcę m.in. obowiązek informowania (zawiadamiania) organu ewidencyjnego o wszelkich zmianach stanu faktycznego lub prawnego wpisu (powstałych po wpisie) w zakresie danych w nim zawartych, w tym także informacji o zaprzestaniu wykonywania działalności gospodarczej - w terminie 14 dni od dnia powstania tych zmian (7 dniowy termin wprowadzony został ustawą o swobodzie działalności gospodarczej).

Prezes NFZ wyjaśnił ponadto, że zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy - Prawo działalności gospodarczej, uchylonym z dniem 31 marca 2009 r. przez art. 66 pkt 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 173, poz. 1808, ze zm.), przedsiębiorca będący osobą fizyczną mógł podjąć działalność gospodarczą po uzyskaniu wpisu do ewidencji działalności gospodarczej. Natomiast, stosownie do treści art. 7e ust. 1 pkt 1 ww. ustawy, który jest odpowiednikiem uchylonego z dniem 1 stycznia 2004 r. art. 88e tej ustawy, zawiadomienie o zaprzestaniu wykonywania działalności gospodarczej przez przedsiębiorcę - osobę fizyczną - powoduje wykreślenie powyższego wpisu z ewidencji działalności gospodarczej. Jednocześnie organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z treścią art. 14 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności, obowiązującą do dnia 31 marca 2009 r., przedsiębiorca mógł podjąć działalność gospodarczą po uzyskaniu wpisu do rejestru przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym albo do Ewidencji Działalności Gospodarczej (obecnie Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej). Organ wskazał ponadto na obecną treść art. 14 ust. 1 cyt. ustawy, który stanowi, że przedsiębiorca może podjąć działalność gospodarczą w dniu złożenia wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej albo po uzyskaniu wpisu do rejestru przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym.

Ponadto organ odwoławczy zauważył, że zgodnie z obowiązującym brzmieniem art. 7ba ust. 2 ustawy - Prawo działalności gospodarczej, przedsiębiorca, który zamierza zawiesić wykonywanie działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów ustawy o swobodzie działalności, jest obowiązany dokonać zgłoszenia do ewidencji działalności gospodarczej informacji o zawieszeniu wykonywania działalności gospodarczej. Natomiast przedsiębiorca, który zamierza wznowić wykonywanie zawieszonej działalności gospodarczej jest obowiązany dokonać zgłoszenia do ewidencji działalności gospodarczej informacji o wznowieniu wykonywania działalności gospodarczej.

Prezes NFZ stwierdził jednocześnie, że zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej wywiera skutki prawne w zakresie ubezpieczenia społecznego (a zatem i zdrowotnego) od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym przedsiębiorca dokonał zgłoszenia zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej, do ostatniego dnia miesiąca, w którym przedsiębiorca dokonał zgłoszenia wznowienia wykonywania działalności gospodarczej, w brzmieniu art. 36a ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, obowiązującym do dnia 6 marca 2009 r. Organ odwoławczy zauważył, że od dnia 7 marca 2009 r. przepis stanowi, iż zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej powoduje ustanie obowiązku ubezpieczeń społecznych od dnia, w którym rozpoczyna się zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej, do dnia poprzedzającego dzień wznowienia wykonywania działalności gospodarczej.

Prezes NFZ zwrócił uwagę, że zgodnie z przyjętym orzecznictwem sądowym datowanym przed 20 września 2008 r., określenie przez przedsiębiorcę daty rozpoczęcia działalności gospodarczej, która podlega wpisowi do ewidencji, powoduje istnienie domniemania faktycznego, że z tą datą działalność ta została podjęta i była prowadzona aż do czasu jej wykreślenia z ewidencji. Organ podkreślił, że wspomniane domniemanie faktyczne ma jedynie znaczenie dowodowe, które może zostać obalone w toku postępowania wyjaśniającego. Powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, Prezes NFZ stwierdził, że zgłoszenie i wpis do ewidencji działalności gospodarczej stanowi tylko podstawę rozpoczęcia tejże działalności w rozumieniu jej legalizacji i nie jest zdarzeniem ani czynnością utożsamianą z podjęciem takiej działalności. Wpis do ewidencji ma więc charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny. Zdaniem organu, okres prowadzenia działalności gospodarczej wynikający z wpisu do ewidencji może być korygowany ze względu na dowody przedstawione przez osobę, która z udowodnienia tego faktu wywodzi skutki prawne. W oparciu o powyższe organ II instancji stwierdził, że na skutek zaistniałego domniemania faktycznego, jakim jest określenie w organie ewidencyjnym daty rozpoczęcia prowadzenia działalności, ciężar jego obalenia spoczywa na ubezpieczonym poprzez przedstawienie dowodów przeciwnych owemu domniemaniu.

Prezes NFZ zauważył ponadto, że w stanie prawnym obowiązującym po dniu 20 września 2008 r. ustawodawca wprowadził możliwość wyłączenia z podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu tylko tych osób prowadzących działalność gospodarczą, które zawiesiły wykonywanie działalności gospodarczej na podstawie przepisów o swobodzie działalności.

Mając powyższe na względzie, Prezes NFZ uznał, że samo oświadczenie złożone przez skarżącego S. K., poparte przekazanymi informacjami do urzędu skarbowego o nieobliczeniu przez podatnika kwot ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych w poszczególnych miesiącach, bez formalnego zgłoszenia zawieszenia działalności gospodarczej w organie ewidencyjnym, nie daje podstaw do uznania, że działalności gospodarcza nie była prowadzona. W ocenie organu odwoławczego, nieosiąganie dochodów nie może być jednoznacznym dowodem, że działalność gospodarcza nie była prowadzona stosownie do brzmienia przepisów o swobodzie działalności gospodarczej.

Prezes NFZ przywołał stanowisko Sądu Najwyższego wyrażone w postanowieniu z dnia 17 lipca 2003 r. (sygn. akt II UK 111/03, publik. /w:/ OSN nr 17 z 2003 r.), zgodnie z którym, faktyczne wykonywanie działalności gospodarczej w czasie oczekiwania na kolejne zamówienia lub w czasie ich poszukiwania, nie oznacza zaprzestania prowadzenia takiej działalności i nie powoduje uchylenia obowiązku ubezpieczenia społecznego i zdrowotnego. Zaprzestanie prowadzenia działalności oznacza ostateczne zakończenie jej prowadzenia i nie może być utożsamiane z "przerwą" w prowadzeniu tej działalności. Specyfika prowadzenia działalności gospodarczej sprawia, że przedsiębiorca sam dysponuje swoim czasem i może go przeznaczyć na jej bezpośrednie wykonywanie albo na sprawy prywatne, rodzinne, leczenie lub wypoczynek. Istotą działalności gospodarczej jest jej prowadzenie w sposób ciągły i zorganizowany, na własny rachunek i ryzyko. Jej prowadzenie występuje zarówno w okresach faktycznego wykonywania usług, jak też w czasie podejmowania innych czynności związanych z działalnością - oczekiwaniem na kolejne zamówienia, szukanie klientów czy pracowników.

Prezes NFZ powołał się również na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 10 czerwca 2010 r. (sygn. akt VI SA/Wa 660/10), w którym Sąd zwrócił uwagę, iż: "(...) Na przedsiębiorcy oprócz obowiązku zgłoszenia chęci podjęcia prowadzenia działalności gospodarczej w Centralnej Ewidencji Informacji o Działalności Gospodarczej, ciąży również obowiązek zgłaszania w niej wszelkich zmian - nie tylko prawnych, ale i faktycznych. Skoro tak, to okresowe zaprzestanie prowadzenia działalności z różnych przyczyn powinno być do ewidencji zawsze zgłoszone i wpisane. (...) Zarejestrowana działalność gospodarcza wiąże się z przymusem podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego. Jedynie wykreślenie wpisu pozarolniczej działalności gospodarczej z ewidencji lub odnotowanie przerwy w jej prowadzeniu powoduje zawsze - na stale lub okresowo - ustanie obowiązku ubezpieczenia. Ocena, czy działalność gospodarcza rzeczywiście jest wykonywana (a więc także czy zaistniała przerwa w jej prowadzeniu) należy do sfery ustaleń faktycznych, a istnienie wpisu do ewidencji nie przesądza o faktycznym prowadzeniu działalności gospodarczej, jednakże wpis ten prowadzi do domniemania prawnego, według którego osoba wpisana do ewidencji, która nie zgłosiła zawiadomienia o zaprzestaniu prowadzenia działalności gospodarczej, jest traktowana jako prowadząca taką działalność (...). Czas objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego jest tożsamy z czasem prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej, przy czym od 20 września 2008 r. wyłączeniu od tego obowiązku podlegają osoby, które zawiesiły wykonywanie działalności gospodarczej na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej".

Mając na uwadze powyższe, Prezes NFZ stwierdził, że faktyczne zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej, które nie znalazło odzwierciedlenia w ewidencji działalności gospodarczej, nie powoduje wyłączenia przedsiębiorcy prowadzącego tę działalność z ubezpieczenia zdrowotnego - a w razie braku innego tytułu do ubezpieczeń społecznych - także z ubezpieczenia społecznego. Jeżeli bowiem przedsiębiorca nie prowadził działalności gospodarczej powinien zadbać o odzwierciedlenie tego faktu w ewidencji działalności gospodarczej. Zdaniem Prezesa NFZ, dla okresu przed 20 września 2008 r., dowód uprawdopodobniający nieprowadzenie działalności gospodarczej może stanowić pisemne zgłoszenie przerwy w wykonywaniu tejże działalności do ZUS bądź do właściwego urzędu skarbowego, a także brak przychodów z tytułu pozarolniczej działalności, potwierdzony np. stosownym zaświadczeniem.

Organ odwoławczy uznał, że posiadanie czynnego wpisu w ewidencji działalności gospodarczej od dnia 20 września 2008 r. wiąże się z obowiązkiem podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu. Jedynie wykreślenie wpisu z ewidencji lub odnotowanie przez organ ewidencyjny przerwy w prowadzeniu działalności gospodarczej powoduje - na stałe lub okresowo - ustanie obowiązku ubezpieczenia. Zdaniem Prezesa NFZ, również wyrejestrowanie z ubezpieczeń w ZUS, czy też zgłoszenie we właściwym urzędzie skarbowym przerwy w wykonywaniu pozarolniczej działalności, bądź złożenie tamże dokumentów likwidacyjnych, nie stanowi - według organu - przesłanki do uznania niewykonywania działalności gospodarczej.

Ponadto organ odwoławczy wyjaśnił, że posiadanie przez skarżącego uprawnień do renty od dnia 31 sierpnia 1996 r. do 24 października 2005 r. a następnie - do emerytury od dnia 25 października 2005 r. do nadal, nie wyłączyło podlegania przez niego obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. Organ odwoławczy zauważył jednocześnie, że zgodnie z art. 82 ust. 1 ustawy o świadczeniach, w przypadku, gdy ubezpieczony uzyskuje przychody z więcej niż jednego tytułu do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego, o którym mowa w art. 66 ust. 1 tej ustawy, składka na ubezpieczenie zdrowotne opłacana jest z każdego z tych tytułów odrębnie. Ponadto w myśl art. 24 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu w NFZ oraz zgodnie z art. 22 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu zdrowotnym - jeżeli spełnione są przesłanki do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia, o którym mowa w art. 9 ust. 1 (art. 8 ustawy o ubezpieczeniu zdrowotnym), z więcej niż jednego tytułu, składka na ubezpieczenie zdrowotne opłacana jest z każdego z tych tytułów odrębnie. Organ odwoławczy zwrócił uwagę na przepis art. 82 ust. 8 ustawy o świadczeniach oraz art. 24 ust. 5 ustawy o ubezpieczeniu zdrowotnym.

Pismem z dnia [...] lutego 2013 r. skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na w/w decyzję Prezesa NFZ z dnia [...] stycznia 2013 r.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Prezesa NFZ i odstąpienie od stwierdzenia, że w podanych w pkt. 2 decyzji dziewięciu okresach czasu, poczynając od 1 stycznia 1999 r. do dnia 31 maja 2008 r., nie został objęty ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu prowadzenia jednoosobowej działalności gospodarczej zarejestrowanej pod nazwą K. S. z siedzibą przy ulicy [...].

W uzasadnieniu strona skarżąca, powołując się na poglądy doktryny dotyczące istotnych cech działalności gospodarczej - skarżący wyjaśnił, iż prowadzona przez niego działalność nie wypełniała cech działalności gospodarczej, tj. ciągłości oraz powtarzalności działań podejmowanych z reguły w dużej skali. Podkreślił, że jego działalność była sezonowa, charakteryzując się przypadkowością i sporadycznością podejmowanych działań.

Skarżący stwierdził, że z natury rzeczy tego, co robił - wynika, iż była to wyłącznie działalność sezonowa, z uwagi na oczywistość faktu okresowości zainteresowania klientów jazdą rowerem. W ocenie strony skarżącej, już ta okoliczność stanowi podstawę do przyjęcia ustalenia faktycznego, że skarżący mógł prowadzić działalność gospodarczą tylko sezonowo, z wyłączeniem okresów podanych w pkt. 2 s.1-2 zaskarżonej decyzji, co w zupełności odpowiadało rzeczywistości.

Zdaniem skarżącego, dalszym ważnym potwierdzeniem tych okoliczności jest fakt wynikający z zeznań podatkowych sporządzonych na formularzach PIT-28 za lata 2001, 2003 i 2011. Skarżący zauważył jednocześnie, że Urząd Skarbowy w J., jako organ podatkowy, przyjął jako wiążące i rozliczyły skarżącego z podatku jedynie za okresy wskazane w skardze przez stronę.

Mając na uwadze przytoczone dowody, skarżący uznał, że nie można poprzestawać na jakimkolwiek domniemaniu, albowiem stanowisko organów NFZ, określone w spornych decyzjach, a wynikające z przyjętego domniemania – zostało skutecznie obalone.

Według skarżącego, zarzuty organów Funduszu, że w okresach wymienionych w pkt. 2 s. 1-2 decyzji nie dokonał on zawieszenia prowadzenia działalności gospodarczej, są z powodów oczywistych – niezasadne, albowiem z uwagi na obowiązujące wówczas przepisy nie było możliwe przed dniem 1 października 2008 r.

Skarżący ponownie podkreślił, że składając wymienione powyżej deklaracje podatkowe na formularzach PIT-28, stanowiące zeznania podatkowe, w Urzędzie Skarbowym w J. poinformowano go, że nie jestem zobowiązany do załatwiania jakichkolwiek dalszych formalności, w tym m.in., że nie jest zobowiązany do zgłaszania się do ubezpieczenia zdrowotnego w NFZ.

Skarżący wskazał ponadto, że obecnie, na skutek wydania obu spornych decyzji, znalazł się w sytuacji bardzo niekorzystnej, albowiem konieczność ewentualnego uregulowania naliczonych składek na ubezpieczenie zdrowotne - stawia go w niezwykle trudnej sytuacji.

W odpowiedzi na skargę Prezes NFZ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W świetle powołanych przepisów cyt. ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.).

W ocenie Sądu, analizowana pod tym kątem skarga S. K. nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] stycznia 2013 r., jak również poprzedzająca ją decyzja Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] października 2012 r. - nie naruszają prawa.

W ocenie Sądu, wydając sporne decyzje, organy obu instancji nie dopuściły się jakiejkolwiek obrazy przepisów prawa materialnego, w tym przede wszystkim powołanych w przedmiotowych decyzjach przepisów ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.

Organy nie dopuściły się również naruszenia norm postępowania administracyjnego, w tym przede wszystkim przepisów art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a., w stopniu mogącym mieć jakikolwiek istotny wpływ na wynik sprawy.

Przechodząc do oceny tych zarzutów, należy wyraźnie wskazać na wstępie, iż z akt sprawy, w tym przede wszystkim z danych zawartych w systemie Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (k. 49 akt administracyjnych) wynika, iż skarżący S. K. rozpoczął prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej pod firmą "K. S." z siedzibą przy ul. [...] z dniem [...] maja 1995 r., zaś działalność ta uległa wykreśleniu z dniem [...] stycznia 2012 r.

Jednocześnie z informacji z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych - Oddział w K. (vide: pismo ZUS z dnia [...] marca 2012 r., znak: [...] - akta administracyjne) wynika, że skarżący w trakcie prowadzenia działalności gospodarczej nie dokonał zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w okresie od 1 stycznia 1999 r. do 31 grudnia 2011 r. oraz nie składał żadnych dokumentów rozliczeniowych.

Dokonując oceny spornych decyzji należy wskazać, iż w okresie objętym rozstrzyganiem miały zastosowanie przepisy trzech kolejnych ustaw, tj. art. 8 pkt 1 lit. c i art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym, obowiązującej do dnia 31 marca 2003 r., art. 9 ust. 1 pkt 1 lit. c i art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia, obowiązującej do dnia 30 września 2004 r., zgodnie z którymi obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi oraz art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o świadczeniach, w brzmieniu obowiązującym do dnia 20 września 2008 r., zgodnie z którym obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi, a także art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o świadczeniach, w brzmieniu obowiązującym od dnia 20 września 2008 r., zgodnie z którym obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi, z wyłączeniem osób, które zawiesiły wykonywanie działalności gospodarczej na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej.

Obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego tych osób, stosownie do art. 69 ust. 1 ustawy o świadczeniach, powstaje i wygasa w terminach określonych w przepisach o ubezpieczeniach społecznych.

Zgodnie z art. 13 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowemu, chorobowemu i wypadkowemu podlegają osoby prowadzące działalność gospodarczą "od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności". Z kolei przepis ten od dnia 20 września 2008 r. stanowi, że obowiązkowemu ubezpieczeniu podlegają osoby prowadzące pozarolniczą działalność "od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności, z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności zostało zawieszone na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej".

Ponadto, w myśl art. 8 ust. 6 pkt 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, za osobę prowadzącą działalność gospodarczą uważa się osobę prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą na podstawie przepisów o działalności gospodarczej lub innych przepisów szczególnych. Zatem czas objęcia obowiązkiem ubezpieczenia społecznego tych osób, a więc także ubezpieczeniem zdrowotnym, jest tożsamy z czasem prowadzenia działalności gospodarczej w oparciu o przepisy o działalności gospodarczej lub inne przepisy szczególne.

W okresie tym obowiązywały kolejno trzy ustawy zawierające podobne unormowania tj.: art. 8 ustawy z dnia 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 41, poz. 324 ze zm.), art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. - Prawo działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 101, poz.1178 ze zm.), a także art. 14 ust. 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej. Przepisy te dopuszczały możliwość podjęcia działalności gospodarczej przez przedsiębiorcę będącego osobą fizyczną dopiero po uzyskaniu wpisu do ewidencji działalności gospodarczej (według pierwszej z w/w ustaw - po zgłoszeniu działalności do takiej ewidencji).

W tej sytuacji, przy określeniu znaczenia pojęć "rozpoczęcie" i "zakończenie" prowadzenia działalności gospodarczej zasadnicze znaczenie mają przepisy ustawy o działalności gospodarczej obowiązującej do dnia 31 grudnia 2000 r., a także ustawy - Prawo działalności gospodarczej obowiązującej do dnia 31 grudnia 2011 r. oraz ustawy o swobodzie działalności. Wyżej wymienione ustawy, określają zasady podejmowania i wykonywania działalności gospodarczej na terenie Rzeczypospolitej Polskiej.

Nie ulega wątpliwości, że powyższe przepisy nakładały na przedsiębiorcę m. in. obowiązek informowania (zawiadamiania) organu ewidencyjnego o wszelkich zmianach stanu faktycznego lub prawnego wpisu (powstałych po wpisie) w zakresie danych w nim zawartych - w tym także informacji o zaprzestaniu wykonywania działalności gospodarczej - w terminie 14 dni od dnia powstania tych zmian (7 dniowy termin wprowadzony został ustawą o swobodzie działalności gospodarczej).

Zdaniem Sądu, istotą sporu jest to, czy skarżący - poprzez powołanie się jedynie na faktyczne zaprzestanie wykonywania działalności gospodarczej z uwagi na sezonowość wykonywanej pracy (vide: naprawa rowerów), a także z uwagi na rzekomo udzieloną mu w Urzędzie Skarbowym w J. mylną informację o braku obowiązku zgłaszania przerw oraz zawieszeń prowadzonej działalności gospodarczej oraz w związku ze złożonymi zeznaniami rocznymi PIT-28 za rok 2001 oraz za lata 2003-2011 wskazującymi na nieuzyskiwanie w spornych okresach przychodów z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej - wyłączony został z podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej.

Ponadto, jeśli chodzi o zanegowane przez stronę okresy objęcia obowiązkowym ubezpieczeniem, przypadające po dniu 20 września 2008 r. - wskazać należy, że z kolei w tym przypadku, istotą sporu pozostaje rozstrzygnięcie, czy decydujące znaczenie ma - jak twierdzi skarżący - fakt rzeczywistego zaprzestania wykonywania przez niego działalności w spornych (wskazanych w obu decyzjach) okresach, czy też - jak uznały organy obu instancji - istotne znaczenie ma to, że od dnia 20 września 2008 r. skarżący nie skorzystał z ustawowej możliwości zawieszenia działalności gospodarczej, jako instytucji prawnej pozwalającej na uniknięcie objęcia przedsiębiorcy obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym.

Należy zauważyć, iż w orzecznictwie sądów administracyjnych początkowo podzielany był jednolity pogląd, z którego wynikało, że dla określenia obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu wykonywania działalności pozarolniczej znaczenie prawne ma wyłącznie wpis do ewidencji działalności gospodarczej oraz jego wykreślenie z tej ewidencji, przy jednoczesnym założeniu, iż bez istotnego znaczenia pozostaje fakt, czy uzyskuje się z tej działalności przychody (vide: m.in. wyroki WSA w Warszawie z dnia 6 marca 2006 r., sygn. akt VI SA/Wa 1636/05, z dnia 4 kwietnia 2006 r., sygn. akt VI SA/Wa 210/06, czy też z dnia 7 kwietnia 2006 r., sygn. akt SA/Wa 31/06).

Niemniej, w późniejszym okresie w orzecznictwie sądów administracyjnych dotyczącym rozważanej kwestii, związanej z ustalaniem obowiązku podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej, utrwaliła się inna od powyższej linia orzecznicza, która zasadniczo przyjęła, że dokonanie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej rodzi jedynie domniemanie faktyczne podjęcia działalności i wykonywania jej do czasu wykreślenia z ewidencji, co powoduje w konsekwencji, że ocena organu, czy stan faktyczny niewykonywania działalności gospodarczej ma wpływ na podleganie obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego musi być poprzedzona stosownym ustaleniem i oceną tego organu (tak: m.in. /w:/ wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 października 2006 r., sygn. akt II GSK 179/06).

Mając na względzie powyższe nie sposób - zdaniem Sądu - przyjąć, że znaczenie prawne dla określenia okresu objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu wykonywania działalności pozarolniczej ma wyłącznie wpis do ewidencji działalności gospodarczej oraz jego wykreślenie z tej ewidencji, o ile mowa jest oczywiście o okresie sprzed 20 września 2008 r.

Zdaniem Sądu, organ słusznie podkreślił, że zarejestrowana działalność gospodarcza wiąże się, co do zasady, z przymusem podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego. Jedynie wykreślenie wpisu pozarolniczej działalności gospodarczej z ewidencji lub odnotowanie przerwy w jej prowadzeniu powoduje zawsze - na stałe lub okresowo - ustanie obowiązku ubezpieczenia. Ocena, czy działalność gospodarcza rzeczywiście jest wykonywana (a więc także, czy zaistniała przerwa w jej prowadzeniu) należy do sfery ustaleń faktycznych, a istnienie wpisu do ewidencji nie przesądza o faktycznym prowadzeniu działalności gospodarczej, jednakże wpis ten prowadzi do domniemania prawnego, według którego osoba wpisana do ewidencji, która nie zgłosiła zawiadomienia o zaprzestaniu prowadzenia działalności gospodarczej, jest traktowana, jako prowadząca taką działalność. W konsekwencji domniemywa się, że skoro nie nastąpiło wykreślenie działalności gospodarczej z ewidencji, to działalność ta była faktycznie prowadzona i w związku z tym istniał obowiązek zapłaty składek na ubezpieczenie społeczne (por. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 11 stycznia 2005 r., I UK 105/04, OSNP 2005 nr 13, poz. 198, z dnia 25 listopada 2005 r., I UK 80/05, OSNP 2006 nr 19-20, poz. 309 oraz z dnia 30 listopada 2005 r., I UK 95/05, OSNP 2006 nr 19-20, poz. 311). Domniemanie to może być obalone w drodze przeprowadzenia przeciwdowodu, który obciąża stronę twierdzącą o faktach przeciwnych twierdzeniom wynikającym z domniemania. Ciężar dowodu wystąpienia przesłanek uzasadniających ustanie obowiązku ubezpieczenia (rzeczywistego zaistnienia przerwy w prowadzeniu działalności) obciąża tę stronę, która z faktu tego wywodzi skutki prawne w zakresie ustania obowiązku ubezpieczenia.

Uwzględniając powyższe, uznać trzeba, że dla oceny ustalenia okresu podlegania przez skarżącego obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego kluczowe znaczenie, co do zasady, ma fakt zarejestrowania przez niego działalności gospodarczej.

Jak wynika z akt sprawy, w tym przede wszystkim z danych zawartych w systemie Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (k. 49 akt administracyjnych), skarżący rozpoczął prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej pod firmą "K. S." z siedzibą przy ul. [...] z dniem [...] maja 1995 r., zaś działalność ta uległa wykreśleniu z dniem [...] stycznia 2012 r.

Reasumując, zebrany w sprawie materiał dowodowy jednoznacznie potwierdza poczynione w ramach postępowania administracyjnego ustalenia organu, iż w spornych okresach, szczegółowo wskazanych w decyzjach organów obu instancji, skarżący podlegał obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej.

Z przedstawionego stanu prawnego wynika, że w okresie prowadzenia przez skarżącego działalności gospodarczej, wpisana do ewidencji data rozpoczęcia działalności gospodarczej powodowała powstanie domniemania faktycznego, że z tą datą strona podjęła i prowadziła działalność gospodarczą aż do czasu jej zawieszenia, zaś czas objęcia obowiązkiem ubezpieczenia społecznego skarżącego, w tym ubezpieczeniem zdrowotnym, był tożsamy z czasem prowadzenia działalności gospodarczej w oparciu o przepisy o działalności gospodarczej.

Istotne dla wydawanego orzeczenia jest ustalenie, że zarówno przepisy prawne regulujące działalność gospodarczą, jak również przepisy dotyczące systemu ubezpieczeń społecznych nie przewidywały przed 20 września 2008 r. instytucji okresowego zawieszania prowadzenia działalności gospodarczej, na którą wskazuje skarżący w skardze, sugerując zarzut naruszenia art. 13 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Pojęcie "zawieszenia prowadzenia działalności gospodarczej" zostało wprowadzone dopiero ustawą z dnia 10 lipca 2008 r. o zmianie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2008 r. nr 141 poz. 888). Zgodnie z art. 12 powołanej wyżej ustawy, osoby prowadzące działalność gospodarczą w okresie zawieszenia jej wykonywania nie podlegają obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego.

Biorąc pod uwagę regulacje ustawowe odnoszące się do działalności gospodarczej, sprzed powołanej nowelizacji z dnia 10 lipca 2008 r., należy podkreślić, że czas objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego był tożsamy z czasem prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej.

Ustosunkowując się do powoływanej przez skarżącego kwestii związanej z faktycznym zaprzestaniem przez niego działalności z uwagi na jej sezonowość, wskazać należy, iż okoliczność przywołana przez skarżącego nie daje podstaw do przyjęcia, że przestał on podlegać w spornym okresie obowiązkowemu ubezpieczeniu.

Niewątpliwie prowadzenie działalności gospodarczej występuje zarówno w okresach faktycznego wykonywania usług, jak też w czasie podejmowania innych czynności związanych z tą działalnością. Specyfika prowadzenia działalności gospodarczej sprawia, że przedsiębiorca również w okresie np. jej stopniowego wygaszania z uwagi na potrzebę bądź likwidacji bądź też planowanego zawieszenia, czy też w okresie przestoju, dokonuje czynności, które podlegają stosownej ewidencji. Skoro skarżący figurował w ewidencji działalności gospodarczej, a nie prowadził działalności, to powinien o tym fakcie powiadomić przede wszystkim organ prowadzący ewidencję - poprzez wyrejestrowanie się z tejże ewidencji.

Zdaniem Sądu, wykazanie przez stronę faktycznego zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej wymaga przedstawienia stosownych dowodów, których skarżący w niniejszej sprawie nie przedstawił. Za takie dowody uchodzić nie mogą z całą pewności wyłącznie zeznania roczne PIT-28 za rok 2001 oraz za lata 2003-2011, wskazujące na nieuzyskiwanie w spornych okresach przychodów z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, gdyż dokumenty te same w sobie nie świadczą o zaprzestaniu prowadzenia działalności gospodarczej.

Natomiast, jeśli chodzi o sporne okresy, wypadające po dniu 20 września 2008 r., należy wskazać wyraźnie, że o ile skarżący we wcześniejszych spornych okresach nie miał możliwości skutecznego zawieszenia prowadzenia swojej działalności gospodarczej, bowiem w tych okresach - obejmujących czas sprzed nowelizacji - nie istniała instytucja zawieszenia prowadzenia działalności gospodarczej, o tyle jednak taka możliwość powstała w dniu 20 września 2008 r., kiedy to weszły w życie zmiany dokonane ustawą z dnia 10 lipca 2008 r. o zmianie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz o zmianie niektórych innych ustaw, a dotyczące zarówno ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, jak i ustaw: o świadczeniach oraz o systemie ubezpieczeń społecznych.

W tej sytuacji, zdaniem Sądu, zgodzić się należy z organami obu instancji, że w przypadku braku zgłoszenia, po dniu 20 września 2008 r., zawieszenia działalności gospodarczej do organu prowadzącego ewidencję tej działalności, bądź też braku wyrejestrowania działalności gospodarczej z ewidencji, skarżący podlegał obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności, zaś jakiekolwiek argumenty przywoływane przez stronę w tym zakresie nie mogły mieć żadnego istotnego znaczenia dla oceny niniejszej sprawy. Przede wszystkim nie może mieć jakiegokolwiek znaczenia okoliczność związana z nieznajomością przez skarżącego znowelizowanych regulacji ustawowych przewidujących możliwość zawieszania działalności gospodarczej, albowiem przedsiębiorca w żadnym przypadku nie może powoływać się na nieznajomość przepisów, które kształtują stosunki w sferze gospodarczej.

Mając na względzie powyższe, nie sposób - w ocenie Sądu - przyjąć za słuszne stanowiska strony skarżącej, że w spornych okresach szczegółowo opisanych w decyzjach organów obu instancji, nie podlegała ona obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu.

Zdaniem Sądu, należy uznać w konsekwencji, że zarówno Prezes NFZ, jak i Dyrektor Oddziału Wojewódzkiego NFZ, wydając sporne decyzje, prawidłowo zastosowali przepisy prawa materialnego. Jednocześnie uznać należy, iż stanowisko wyrażone w decyzjach organów obu instancji zostało uzasadnione w sposób zgodny z wymogami określonymi przez przepis art. 107 § 3 k.p.a.

Na marginesie warto jedynie wskazać, iż ustalenie podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego nie przesądza jednocześnie samej kwestii obowiązku odprowadzania (opłacania) składki na ubezpieczenie zdrowotne, co wynika m.in. z przepisu art. 82 ustawy o świadczeniach. Sporna decyzja wydana przez Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w dniu [...] października [...] stycznia 2011 r. ustala jedynie, iż skarżący podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu, natomiast nie rozstrzyga ona kwestii wymierzania i pobierania składek na ubezpieczenie zdrowotne, gdyż te - zgodnie z art. 109 ust. 2 cyt. ustawy - należą do właściwości organów ubezpieczeń społecznych.

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku, działając na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.