Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 927/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2021-01-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, § 3
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 138 § 1 pkt 2, art. 61 a, art. 105 § 1, art. 138 § 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 30 ust. 1, ust. 2 pkt 4, ust. 8, ust. 9, art. 16 ust. 1, ust. 6, ust. 7
journal: Dz.U. 2020 poz 111
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Jerzy Solarski Sędziowie NSA Stanisław Śliwa WSA Elżbieta Mazur – Selwa /spr./ po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 stycznia 2021 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] w przedmiocie uznania świadczenia za nienależnie pobrane wraz z zobowiązaniem do zwrotu uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi J. K.(dalej w skrócie: "skarżąca") jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej w skrócie: "SKO") z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy (dalej w skrócie: "Wójt Gminy") z dnia [...] maja 2020 r. nr [...] w sprawie uznania świadczenia za nienależnie pobrane wraz ze zobowiązaniem do zwrotu.

Stan faktyczny i prawny ze skargi na powyższą decyzję przedstawia się następująco.

Decyzją z dnia [...] maja 2016 r. nr [...], Wójt Gminy ustalił Skarżącej prawo do zasiłku pielęgnacyjnego na okres od 1 marca 2016 r. do bezterminowo. Następnie decyzja ta została uchylona decyzją z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] przez Wójta Gminy. Decyzją tą odmówiono przyznania prawa do zasiłku pielęgnacyjnego dla J. K. ur. [...] lutego 1944 r. począwszy od 1 marca 2016 r. Decyzja ta była przedmiotem zaskarżenia do SKO, który decyzją z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 4 lutego 2020 r. sygn. akt II SA/Rz 1130/19 oddalił skargę J. K. na decyzję SKO z dnia [...] lipca 2019 r.

Opisaną na wstępie decyzją z dnia [...] maja 2020 r. Wójt Gminy działając na podstawie art.30 ust. 1 i ust.2 pkt 4, ust.7, ust.8. ust.9 w związku z art. 1, art.2 pkt 2, art. 3 pkt 11, pkt 21, art.16, art. 20 ust. 3., art. 32 ust.2 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2020r. poz. 111, dalej w skrócie: u.ś.r.) art.104, art.107 §1 i §3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2020 poz. 256 ze zm., dalej w skrócie: k.p.a.), ustalił, że: zasiłek pielęgnacyjny wypłacony w okresie od 01 marca 2016 r. do 31 stycznia 2019r. był nienależnie pobranym świadczeniem rodzinnym oraz zobowiązał J. K. do zwrotu nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych w kwocie głównej 5.449,26 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie naliczonymi do dnia zapłaty.

Wójt Gminy wskazał, że na wniosek skarżącej przyznano jej prawo do przedmiotowego świadczenia bezterminowo od 1 marca 2016 r. W dniu 28 lutego 2019 r. córka skarżącej dostarczyła do organu I instancji decyzję z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z informacją, że skarżąca od 1 października 2014 r. jest uprawniona do dodatku pielęgnacyjnego. W odpowiedzi na zapytanie organu I instancji, Zakład Ubezpieczeń Społecznych udzielił informacji, że skarżąca była uprawniona do dodatku pielęgnacyjnego w okresie od 1 grudnia 2005 r. do 31 października 2009 r. oraz od 1 sierpnia 2012 r. do nadal.

Organ I instancji wyjaśnił, że zgodnie z art. 30 ust. 1 u.ś.r., w sytuacji, gdy uprawniony pobierze nienależnie świadczenia rodzinne, jest zobowiązany do ich zwrotu. Na podstawie art.30 ust. 8 u.ś.r. kwoty świadczeń rodzinnych, podlegają zwrotowi łącznie z ustawowymi odsetkami za opóźnienie na rachunek bankowy wskazany przez organ właściwy. Odsetki są naliczane od pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu wypłaty świadczeń rodzinnych do dnia spłaty.

Wójt Gminy wyjaśnił, że na podstawie art. 30 ust 1 ust. 2 pkt 4 u.ś.r. ustalono, że strona nienależnie pobrała świadczenia rodzinne za okres od 01 marca 2016 r. do 31 stycznia 2019r.

W odwołaniu od wydanej decyzji skarżąca zarzuciła:

- naruszenie prawa materialnego, a to art. 32 ust. 1 u.ś.r. poprzez jego niezastosowanie i odmówienie przyznania prawa do zasiłku pielęgnacyjnego z datą wsteczną ,tj. od dnia 01.03.2016 r., podczas gdy zgodnie z cyt, przepisami organ, na skutek ustalenia nowej sytuacji faktycznej strony, może zmienić decyzję, np., pozbawić stronę prawa do zasiłku pielęgnacyjnego, ale wyłącznie ze skutkiem teraźniejszym (ex tunc),

- sprzeczność istotnych ustaleń faktycznych z treścią zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, poprzez przyjęcie, że sytuacja życiowa, w szczególności zdrowotna odwołującej uzasadnia wydanie decyzji z datą wsteczną, podczas gdy z materiału dowodowego wyraźnie wynika, iż J. K. jest osobą schorowaną, w podeszłym wieku, nieznającą się na prawie i fakt pobierania przez pewien okres zarówno zasiłku pielęgnacyjnego, jak i dodatku pielęgnacyjnego wynikał wyłącznie z jej niewiedzy i nie braku pouczenia w tym zakresie.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze opisaną na wstępie decyzją z dnia [...] czerwca 2020 r. utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy z dnia [...] maja 2020 r.

Zdaniem Kolegium, ustawodawca w art. 30 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych stworzył definicję legalną świadczenia nienależnie pobranego. SKO podkreśliło, że w niniejszej sprawie bez znaczenia prawnego jest brak winy po stronie odwołującej, organ I instancji bowiem decyzją z dnia [...] maja 2019 r. uchylił w wyniku wznowienia postępowania decyzję przyznającą odwołującej się zasiłek pielęgnacyjny i odmówił stronie prawa do przedmiotowego zasiłku.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że w tej sprawie, nie ma innej możliwości niż tylko uznanie świadczeń pobranych za pobrane nienależnie. Natomiast zaskarżona decyzja jest jedynie wynikiem wcześniej wydanych decyzji, a zatem jedynym, co organ musi ustalić jest to, że doszło do wydania w sprawie decyzji opisanych w przepisach art. 30 ust. 2 pkt 4 ustawy. Dalsze postępowanie dowodowe w tym przypadku nie jest konieczne. Zaakcentowano, że bez znaczenia dla oceny legalności zaskarżonej decyzji pozostaje kwestia ewentualnego przyczynienia się strony do sytuacji nieważności decyzji przyznającej świadczenie. Z tego też względu bez wpływu na orzeczenie organu o nienależnie pobranym świadczeniu i o obowiązku jego zwrotu muszą pozostać argumenty odwołującej się co do braku winy po jej stronie a błędu organu w postępowaniu w przedmiocie przyznania mu zasiłku pielęgnacyjnego.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Rzeszowie, skarżąca zarzuciła wydanej decyzji:

- naruszenie prawa materialnego, a to art. 32 ust. 1 u.ś.r. poprzez jego nie zastosowanie i odmówienie przyznania prawa do zasiłku pielęgnacyjnego z datą wsteczną ,tj. od dnia 01.03.2016 r., podczas gdy zgodnie z cyt, przepisami organ, na skutek ustalenia nowej sytuacji faktycznej strony, może zmienić decyzję, np. pozbawić stronę prawa do zasiłku pielęgnacyjnego, ale wyłącznie ze skutkiem teraźniejszym (ex tunc),

- art. 30 ust 9 Ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez jego niezastosowanie a tym samym umorzenie zobowiązania do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia, podczas gdy z materiału dowodowego sprawy wyraźnie widać, że skarżąca jest osoba, starszą, schorowana, nieporadną i nie ma możliwości zwrotu takiej kwoty, bez uszczerbku w utrzymaniu,

- sprzeczność istotnych ustaleń faktycznych z treścią zgromadzonego

w sprawie materiału dowodowego, poprzez przyjęcie, że sytuacja życiowa,

w szczególności zdrowotna odwołującej uzasadnia wydanie decyzji z datą wsteczną, podczas gdy z materiału dowodowego wyraźnie wynika, iż J. K. jest osobą schorowaną, w podeszłym wieku, nieznającą się na prawie i fakt pobierania przez pewien okres zarówno zasiłku pielęgnacyjnego, jak i dodatku pielęgnacyjnego wynikał wyłącznie z jej niewiedzy i nie braku pouczenia w tym zakresie.

Skarżąca wskazała również na naruszenie przepisów postępowania, a w szczególności:

- art. 6 k.p.a. i art. 64 k.p.a. w zw. z art. 7 Konstytucji, poprzez niezastosowanie w sprawie przepisów prawa wbrew ich literalnemu brzmieniu oraz wbrew zasadzie praworządności i prawdy obiektywnej, nie zbadanie wszystkich okoliczności faktycznych związanych z przedmiotową sprawą i nieprawidłowe przeprowadzenie postępowania dowodowego, w szczególności poprzez wadliwe dokumentowanie prowadzonych czynności, a tym samym arbitralne pozbawienie strony przyznanych jej prawem uprawnień,

- naruszenie obowiązku należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego, a to art. 9 k.p.a. poprzez niezrozumiałe dla skarżącego utrudnianie zaznajamiania się z przedmiotową sprawą, w szczególności niewyjaśnienie skarżącej faktu, że wbrew prawo składała wniosek o zasiłek pielęgnacyjny wcześniej nie rozpytanie jej w tym przedmiocie,

- naruszenie zasady czynnego udziału stron w postępowaniu, a to art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 61 § 4 k.p.a., w zw. z art. 73 § 1 k.p.a., w zw. z art. 79 § 1 i 2 k.p.a., poprzez nieinformowanie o wszystkich podejmowanych w sprawie czynnościach,

- art. 7, art. 77, art. 80 k.p.a. poprzez nie rozpatrzenie w sposób wystarczająco dogłębny całokształtu materiału dowodowego zebranego w sprawie i nie odniesienia się merytorycznie do zarzutów postawionych przez skarżącą.

Podnosząc powyższe, skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez uznanie, że zasiłek pielęgnacyjny wypłacony za okres od 1 marca 2016 r. do 31 stycznia 2019 r. nie był nienależnie pobranym świadczeniem rodzinnym oraz niezobowiązywanie do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia, ewentualnie zmianę ww. decyzji wyłącznie w zakresie niezobowiązywania do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia i umorzenie tej kwoty, ewentualnie:

- uchylenie zaskarżonej decyzji SKO z [...] czerwca 2020 r., znak sprawy: [...] oraz Wójta Gminy z dnia [...] maja 2020 r., znak [...] i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi administracji.

Skarżąca wskazała, że we wskazanym czasie poprzez swoją niewiedzę

i niedopytanie, pobierała zarówno zasiłek pielęgnacyjny, jak i dodatek pielęgnacyjny. Wskazała, że nie działała w calu wyłudzenia od organów państwowych świadczeń. Skarżąca podkreśliła, że z uwagi na wiek, stan zdrowia (leczy się na choroby serca, przeszła udar, jest po zawale, ma endoprotezę, leczy się na zapalenie stawów, na nerwicę, a także posiada orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności przyznane dożywotnio), nie wiedziała, że ciąży na niej obowiązek poinformowania organu o tym, że pobiera inne świadczenie.

Skarżąca zarzuciła organowi, że nie przeprowadził z nią rozmowy, nie dopytał o te informacje w żaden sposób, a powinien i taki obowiązek na nim ciążył. W momencie złożenia wniosku o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego - skarżąca nie była świadoma, że uprawnienie to jej nie przysługuje. Tym samym może skutecznie zasłaniać się brakiem wiedzy, ale także i stanem zdrowia oraz wiekiem, iż posiadanie uprawniania do dodatku pielęgnacyjnego wyklucza możliwość uzyskania prawa do zasiłku pielęgnacyjnego.

Skarżąca wskazała, że obowiązek zwrotu świadczenia nienależnie pobranego obciąża tylko tego, kto przyjął świadczenie w złej wierze, tzn. wiedząc, że mu się ono nie należy, a mimo to takie świadczenie dana osoba pobiera.

Skarżąca podniosła także, że każda czynność przeprowadzana przez organ prowadzący postępowanie, powinna być bezwzględnie zgodna z prawem. Zgodnie z zasadą praworządności i prawdy obiektywnej, na organie prowadzącym postępowanie ciąży obowiązek zbadania wszystkich okoliczności faktycznych sprawy, aby stworzyć rzeczywisty obraz sprawy i uzyskać podstawę do trafnego zastosowania normy prawnej. W niniejszej sprawie organ prowadzący postępowanie jedynie pobieżnie i ogólnikowo przeprowadził postępowanie dowodowe. W zasadzie pominięto szereg dowodów istotnych dla sprawy; poza niekompletną dokumentacją - czasem wręcz nieprawidłowo prowadzoną - nie ma żadnych innych dowodów, jak np. oględziny czy zeznania świadków. Ponadto wątpliwości budzi także samo przeprowadzanie czynności administracyjnych, bowiem nie zawsze był z nich sporządzany protokół.

Skarżąca w skardze powołała się również na zasadę ochrony praw słusznie nabytych.

W odpowiedzi na skargę, SKO wniosło o jej oddalenie podtrzymując zajęte stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje;

Skarga jest zasadna.

Kontrolowane rozstrzygnięcia zostały wydane na podstawie art. 30 ust. 1 i ust. 2 pkt 4 u.ś.r.

Zdaniem Kolegium w oparciu o art. 30 ust. 1 u.ś.r., osoba, która pobrała nienależnie świadczenie rodzinne, jest obowiązana do jego zwrotu, zatem Wójt Gminy uprawniony i zobowiązany był do wydania decyzji w zakresie zobowiązania strony do zwrotu nienależnie pobranego zasiłku pielęgnacyjnego.

Z art. 30 ust. 2 pkt 4 ustawy jednoznacznie wynika, iż wyeliminowanie decyzji przyznającej świadczenie rodzinne we wskazanych w tym przepisie trybach, skutkuje uznaniem wypłaconego świadczenia za nienależnie pobrane. W orzecznictwie przyjmuje się, iż art. 30 ust. 2 pkt 4 ustawy, przewiduje oczywisty skutek w razie wystąpienia opisanej w nim przesłanki, a decyzja zapadła w okolicznościach w nim opisanych ma niejako charakter związany.

Stosownie do treści art. 30 ust. 9 ustawy o świadczeniach rodzinnych, organ właściwy, który wydał decyzję w sprawie nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych, może umorzyć kwotę nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, jeżeli zachodzą szczególnie uzasadnione okoliczności dotyczące sytuacji rodziny.

Odnosząc się do powyższego, zdaniem Sądu po pierwsze, nie budzi żadnych wątpliwości brak możliwości prawnych pobierania jednocześnie obu świadczeń – zasiłku pielęgnacyjnego i dodatku pielęgnacyjnego. Takie rozwiązanie wynika z faktu, że oba świadczenia, zarówno zasiłek pielęgnacyjny, jak i dodatek pielęgnacyjny, spełniają podobny cel. Zasiłek pielęgnacyjny jest świadczeniem rodzinnym przyznawanym w celu częściowego pokrycia wydatków wynikających z konieczności zapewnienia opieki i pomocy innej osoby w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji (art. 16 ust. 1 u.ś.r.). Dodatek pielęgnacyjny ma natomiast za zadanie zabezpieczyć środki do życia osobie uprawnionej do emerytury lub renty, która została uznana za całkowicie niezdolną do pracy oraz do samodzielnej egzystencji albo ukończyła 75 lat (art. 75 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, Dz.U. z 2018 r., poz. 1270 z późn. zm.).

Po drugie, w przypadku kolizji obu świadczeń, ustawodawca pozbawił beneficjenta prawa do decydowania, które świadczenie chce otrzymywać. W art. 16 ust. 6 u.ś.r. uregulował bowiem w sposób kategoryczny kwestię zbiegu uprawnień w ten sposób, że prawo do dodatku pielęgnacyjnego wyklucza uprawnienie do zasiłku pielęgnacyjnego.

Po trzecie, do chwili wejścia w życie nowelizacji art. 16 u.ś.r. polegającej na uzupełnieniu jego treści o ustęp 7 i 8, nie istniała procedura dochodzenia kwot nadpłaconych świadczeń, w przypadku gdy przyznany zostanie, za ten sam okres, dodatek pielęgnacyjny. W powyższym zakresie zastosowanie miały przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych, które przewidują egzekucję administracyjną nienależnie pobranego zasiłku pielęgnacyjnego.

Po czwarte, wprowadzona ustawą z dnia 24 lipca 2015 r. o zmianie ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz.U. z 2015 r. ,poz. 1302) nowelizacja art. 16 u.ś.r. odnosi się wyłącznie do sytuacji, gdy zasiłek pielęgnacyjny został pobrany jednocześnie z tożsamym, co do jego celu, świadczeniem (dodatkiem pielęgnacyjnym), a więc z naruszeniem zasady określonej w art. 16 ust. 6 u.ś.r. Zdarzenie, o którym mowa w art. 16 ust. 7 u.ś.r., a więc przyznanie przez organ emerytalno-rentowy dodatku pielęgnacyjnego za ten sam okres, za który wypłacany był wcześniej przyznany zasiłek pielęgnacyjny, co do zasady nie mieści się w definicji legalnej "nienależnego świadczenia" przedstawionej w art. 30 ust. 2 u.ś.r.

Po piąte, a co wynika wprost z uzasadnienia projektu Rady Ministrów ustawy nowelizującej art. 16 u.ś.r., uzupełnienia tego przepisu dokonano na wzór obecnie funkcjonującego w art. 99 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej w celu uproszczenia procedury dochodzenia przez organ wypłacający dodatek pielęgnacyjny kwoty odpowiadającej nadpłaconemu zasiłkowi pielęgnacyjnemu (bez odsetek) w przypadku, gdy organ rentowy przyzna za ten sam okres dodatek pielęgnacyjny (por. druk nr 3584, Kadencja VII, sejm.gov.pl). Dotyczy więc sytuacji, gdy uprawniony wyłącznie do jednego z rodzajów świadczenia otrzymał je w podwójnej wysokości. Potrącenie ma na celu przywrócenie zgodnego z prawem stanu finansowego uprawnionego. Procedura ta nie ma zatem zastosowania do innych sytuacji, w których organ umocowany będzie do żądania zwrotu zasiłku pielęgnacyjnego, a które odpowiadają definicji legalnej "nienależnego świadczenia" przedstawionej w art. 30 ust. 2 u.ś.r.

Po szóste, zgodnie z brzmieniem art. 30 ust. 1 u.ś.r., zobowiązana jest do zwrotu wypłaconych jej świadczeń rodzinnych wyłącznie ta osoba, która pobrała je jako nienależne świadczenie. Obowiązek ten dotyczy kwoty nienależnie pobranych świadczeń łącznie z odsetkami ustawowymi (art. 30 ust. 8 u.ś.r.).

Po siódme, dobrodziejstwo umorzenia, odroczenia terminu płatności albo rozłożenia na raty, o którym mowa w art. 30 ust. 9 u.ś.r. dotyczy wyłącznie tych należności, które zostały uznane mocą decyzji, za nienależnie pobrane świadczenia rodzinne.

Zdaniem Sądu regulacja art. 16 ust. 7 u.ś.r. stanowi lex specialis w stosunku do art. 30 ust. 2 tej ustawy. Dotyczy jednego z rodzajów świadczeń rodzinnych, jakim jest zasiłek pielęgnacyjny i ściśle określonej sytuacji, w której świadczenie to nie jest należne beneficjentowi. Rozstrzyga też w sposób odmienny niż określa to art. 30 ust. 1 u.ś.r., sposób zwrotu tego świadczenia, co likwiduje kwestię jego "nienależności". Rozważania, czy można zastosować w takim przypadku procedurę umorzenia obowiązku zwrotu wobec osoby, która nie jest zobowiązana do zwrotu świadczenia rodzinnego, prowadzone są contra legem.

Sąd nie akceptuje także koncepcji o przesunięciu w czasie procedury opisanej w art. 16 ust. 7 u.s.r. po to, by organ mógł rozważyć możliwość zastosowania jednego z przewidzianych w art. 30 ust. 9 u.ś.r. dobrodziejstw. Tego typu wykładnia prowadzi do całkowitej modyfikacji art. 16 ust. 7 u.ś.r. i jest jako taka niedopuszczalna. Ustawodawca nie pozostawił żadnej wątpliwości co do tego, że pomniejszenie świadczenia emerytalnego (rentowego) o kwotę nadpłaconego zasiłku pielęgnacyjnego następuje z mocy prawa i oddał tę kwestie do właściwości organów emerytalno-rentowych. Nie pozostawił tu żadnych uprawnień organowi właściwemu dla świadczeń rodzinnych, a w konsekwencji dla sądów administracyjnych. Od decyzji ZUS dokonujących pomniejszenia świadczeń emerytalno-rentowych na skutek nienależnie pobranego zasiłku pielęgnacyjnego, przysługuje odwołanie do sądu powszechnego (tak słusznie NSA w wyroku z dnia 14 października 2020 r., I OSK 1095/20).

W niniejszej sprawie Wójt Gminy, decyzją z dnia [...].05.2016 r. nr [...] ustalił Pani J. K. prawo do zasiłku pielęgnacyjnego na okres od [...].03.2016 r . do bezterminowo.

Decyzją z dnia [...].05.2019r., znak: [...] Wójt Gminy we wznowionym postępowaniu postanowił 1. uchylić w całości decyzję Wójta Gminy nr [...] z dnia [...]r. po zmianach dokonanych decyzją [...] z dnia [...].10.2018r. w sprawie ustalenia prawa do zasiłku pielęgnacyjnego; 2. Odmówić przyznania prawa do zasiłku pielęgnacyjnego dla J. K. ur. [...].02.1944r. począwszy od dnia 01.03.2016r.

Wskutek odwołania od powyższej decyzji, Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...].07.2019r. znak: [...]r., utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

Wyrokiem z dnia 04 lutego 2020r. Sygn. Akt II SA/Rz 1130/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę Pani J. K. na decyzję SKO z dnia [...].07.2019r. znak: [...]r.

Decyzją z dnia [...].05.2020 r. znak: [...] Wójt Gminy działając na podstawie art.30 ust. 1 i ust.2 pkt 4, ust.7, ust.8. ust.9 w związku z art. 1; art.2 pkt 2; art.3 pkt 11. pkt 21. art. 16; art.20 ust.3. art.32 ust.2 k.p.a. ustalił, że zasiłek pielęgnacyjny wypłacony w okresie od 01-03-2016r. do 31 -01 -2019r. był nienależnie pobranym świadczeniem rodzinnym; zobowiązał Panią J. K. do zwrotu nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych w kwocie głównej 5.449,26 zł ( słownie złotych : pięć tysięcy czterysta czterdzieści dziewięć 26/100) wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie naliczonymi do dnia zapłaty.

Kontrolowaną decyzją SKO utrzymało ww decyzję w mocy.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych poinformował GOPS, ze Pani J. K. była uprawniona do dodatku pielęgnacyjnego w okresie od 01.12.2005r. do 31.10.2009r. oraz od 01.08.2012r. do nadal.

Przepisy art. 16 ust. 7 i 8 ustawy o zmianie ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz ustawy o świadczeniach rodzinnych z dnia 24 lipca 2015 r. (Dz. U. z 2015 r., poz. 1302) i stosownie do jej art. 10 pkt 2 weszły w życie 4 marca 2016 r. Mają one zastosowanie w niniejszej sprawie bowiem postępowanie w sprawie zwrotu zasiłku pielęgnacyjnego nie zostało wszczęte przed tą datą – wszczęto je 9 sierpnia 2019 r., w związku z czym nie wchodzą w grę przepisy dotychczasowe, o jakich mowa w art. 7 ustawy nowelizacyjnej. Zauważyć należy, że w uzasadnieniu projektu tej ustawy wyraźnie wskazano, że wprowadzenie art. 16 ust. 7 i 8 ustawy o świadczeniach rodzinnych miało na celu uproszczenie dochodzenia zwrotu należności wynikających z równoczesnego pobierania zasiłku i dodatku pielęgnacyjnego, spełniających podobny cel. Tak więc wyjęcie tego rodzaju sytuacji z reżimu ustalania i zwrotu nienależnie pobranych świadczeń, a w konsekwencji i ulg w tym zakresie, było świadomym zabiegiem ustawodawczym, znajdującym racjonalne umotywowanie. Oczywisty jest bowiem brak uprawnień do równoczesnego pobierania obu tych świadczeń, a potrącenie nadpłaty z bieżących świadczeń emerytalno-rentowych następuje z zachowaniem kwot wolnych od potrąceń zgodnie z art. 140 i 141 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (j.t. Dz. U. z 2018 r., poz. 1270, ze zm.), co wystarczająco chroni interesy osób pobierających te świadczenia. Z tego względu omawianej regulacji nie można kwestionować w świetle zasad konstytucyjnych.

Jednakowoż uznanie braku możliwości stosowania przepisów o nienależnie pobranych świadczeniach rodzinnych powinno było skutkować odmową wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie uznania świadczenia za nienależnie pobrane i zwrotu należności na podstawie art. 61a k.p.a., a gdy postępowanie takie już się toczyło – decyzją o jego umorzeniu z mocy art. 105 § 1 k.p.a. ewentualnie w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. i nie umorzył postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 3 P.p.s.a., bowiem SKO nie ustaliło jednoznacznie i wyraźnie czasookresu jednoczesnego pobierania zasiłku i dodatku pielęgnacyjnego.

W wypadku ustalenia jednoczesnego pobierania w okresie 1 marca 2016 r. do 31 stycznia 2019 r. obu tych świadczeń przez skarżącą SKO uchyli decyzją organu I instancji i na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. umorzy postępowanie administracyjne w I instancji w całości.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. orzekł jak w wyroku.