Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1921/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-01-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6313 Cofnięcie zezwolenia na broń
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Sądzia WSA Dorota Wdowiak Protokolant Krzysztof Wierzbicki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 stycznia 2007 r. sprawy ze skargi W. G. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] września 2006 r. Nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną bojową. oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] lipca 2006 r., Nr [...], wydaną na podstawie art. 20 oraz art. 18 ust. 1 pkt 2 i 4 w związku z art. 10a ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz.U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525) cofnięto p. W. G. pozwolenie na broń palną bojową, przeznaczoną do celów ochrony osobistej, w ilości jednego egzemplarza broni, przyznane decyzją Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] października 1998 r.

W uzasadnieniu stwierdzono, że z przeprowadzonego postępowania administracyjnego wynika, że zainteresowany naruszył przepisy obowiązujące osoby posiadające broń palną. Mianowicie, w dniu [...] czerwca 2006 r. funkcjonariusze z Komisariatu Policji II w [...] pełnili służbę patrolową na terenie miasta [...]. O godz. 0140 z polecenia dyżurnego Komendy Wojewódzkiej Policji udali się na ul. K. w celu przeprowadzenia interwencji. Po przybyciu patrolu zainteresowany oświadczył, iż o godz. 0120 usłyszał hałas w mieszkaniu, a następnie do pokoju, w którym spał, wtargnął konkubent córki, który będąc pod wpływem alkoholu zachowywał się agresywnie, wyrządził szkody w mieniu ruchomym i groził pobiciem. W związku z tym w obawie o zdrowie i życie swoje i domowników zainteresowany oddał strzał ostrzegawczy w ścianę z broni palnej bojowej, tj. pistoletu marki [...], kal. [...], o numerze [...]. Fakt ten zainteresowany potwierdził swoim podpisem w protokole przesłuchania z dnia [...] czerwca 2006 r. W toku dalszych czynności służbowych policjanci ustalili stan trzeźwości strony. Z przeprowadzonego badania wynikało, że w chwili zdarzenia zainteresowany znajdował się w stanie po użyciu alkoholu. W związku z powyższym zdarzeniem postawiono zainteresowanemu zarzut, iż będąc pod wpływem alkoholu użył broni palnej bojowej.

W dniu 30 czerwca 2006 r. wpłynęło do organu pismo strony, w którym oświadcza ona, iż w trakcie zdarzenia nie była pod wpływem alkoholu oraz podniosła fakt nie dokonania badania na zawartość alkoholu we krwi. Jak wynika z protokołu użycia atestowanego urządzenia kontrolno - pomiarowego (alkomatu) z dnia [...] lutego 2006 r. zainteresowany miał w chwili zdarzenia 0,22 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu oraz nie żądał ponownego badania wydychanego powietrza, jak też pobrania krwi.

Uzasadnionym powodem cofnięcia pozwolenia na broń bojową było ujawnienie, iż w dniu [...] czerwca 2006 r. zainteresowany użył broni palnej bojowej, znajdując się w stanie po użyciu alkoholu. Przepis art. 18 ust. 1 pkt 2 i 4 ustawy o broni i amunicji nakazuje organom Policji cofnięcie pozwolenia na broń osobie, która znajdując się w stanie po użyciu alkoholu nosi broń przy sobie oraz co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Opisany czyn stanowi naruszenie prawnych i moralno-etycznych norm postępowania, które powinny być przestrzegane przez posiadaczy broni. Kwestia posiadania bowiem broni palnej, z uwagi na skutki - często nieodwracalne - jakie powoduje jej użycie, ma ogromne znaczenie dla stanu bezpieczeństwa i porządku publicznego. Z doświadczeń praktyki wynika, że zachowanie posiadaczy broni będących pod wpływem alkoholu w wielu przypadkach skutkuje zdarzeniami tragicznymi. Dlatego organy Policji oczekują nieskazitelnej postawy od osoby posiadającej broń.

Oceniając okoliczności faktycznie istotne dla rozstrzygnięcia sprawy organ właściwy do wydania pozwolenia na broń kieruje się ściśle określonymi kryteriami - w rozpatrywanym przypadku potrzebą ochrony porządku publicznego. Z tego względu nałożone zostały na posiadaczy broni szczególne obowiązki, dotyczące w szczególności przestrzegania przepisów prawa. Osoby posługujące się bronią pod wpływem alkoholu są pozbawione możliwości kontrolowania w pełni swego postępowania. Wynika to z racji ograniczonej zdolności do właściwej oceny sytuacji spowodowanej stanem po spożyciu alkoholu. Zachowanie takie godzi w istotę ochrony bezpieczeństwa publicznego, natomiast nadrzędnym celem organu państwowego jest eliminowanie ewentualnych zagrożeń. Konieczność ta uwarunkowana jest faktem, iż broń, jako środek niebezpieczny, stanowi ogromne zagrożenie życia i zdrowia nie tylko jej posiadacza ale przede wszystkim innych osób. Używanie alkoholu oraz nierzadko wywołana nim nadmierna porywczość dyskwalifikują posiadacza broni i urealniają obawą jej użycia ze skutkiem innym niż zamierzony. Organy Policji przyjęły zasadę, iż osoby używające broni pod wpływem alkoholu nie dają rękojmi do dalszego posiadania i używania broni zgodnie z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Dotyczy to przede wszystkim osób będących posiadaczami broni przez dłuższy okres czasu, którzy choćby w oparciu o doświadczenie życiowe powinni znać zasady jej użycia, tym bardziej wprowadzenie się w stan po spożyciu alkoholu oraz zdawanie sobie sprawy z zagrożenia bezpieczeństwa swojego, a w szczególności innych osób, wskazuje na rażący brak rozwagi i szacunku dla norm współżycia społecznego.

Mając na uwadze poszanowanie idei porządku publicznego powyższe przyczyny stanowią uprawnioną podstawą do wydania decyzji cofającej pozwolenie na posiadanie broni na podstawie art.18 ust. 1 pkt. 2 i 4 ustawy o broni i amunicji (Dz. U z 2004 r. Nr 52 poz. 525). Powyższy przepis upoważnia organ Policji do samodzielnej oceny postępowania posiadacza broni. W razie zaistnienia uzasadnionych przesłanek niekwestionowana jest konieczność wydania decyzji cofającej pozwolenie na broń. Wspomniany przepis ustawy o broni i amunicji ma charakter obligatoryjny, to znaczy że bezwzględnie nakazuje organom Policji cofnięcie pozwolenia na broń w każdym przypadku ujawnienia, iż dana osoba, będąc w stanie po użyciu alkoholu jest w posiadaniu broni. Tym bardziej dotyczy to sytuacji, gdy jej używa, stanowiąc zagrożenie bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Zadaniem organu Policji stan faktyczny w sprawie wyczerpuje określone w przepisie przesłanki. Powołany przepis nie wskazuje żadnych okoliczności usprawiedliwiających i nie przewiduje wyjątków od tej zasady.

Prawo do posiadania broni jest uprawnieniem wyjątkowym, nakładającym na jej posiadaczy szczególne obowiązki. Dotyczą one przede wszystkim przestrzegania przepisów prawa, a zwłaszcza przepisów ustawy o broni i amunicji. Opisane wyżej zdarzenie stanowi naruszenie porządku prawnego, zaś zainteresowany wykazał się szczególnym brakiem odpowiedzialności, jako posiadacz broni bojowej.

Odwołanie od powyższej decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] złożył zainteresowany, który nie zgodził się ze stwierdzeniem, iż naruszył przepisy o broni i amunicji obowiązujące osoby posiadające broń. Postawione odwołującemu się zarzuty nie miały - w jego ocenie - miejsca podczas feralnego zdarzenia. Ponadto nie uwzględniono szczególnych okoliczności tego zajścia. W dniu [...]czerwca o godzinie ok. 100 odwołujący się w nocy spał. Został wyrwany ze snu przez pijanego konkubenta córki, który krzyczał, że pozabija obecnych, tzn. skarżącego, jego żonę i córkę. Poza tym niszczył meble, kopnął skarżącego w nogę i atakował deską. Pistolet leżał w kasetce. Skarżący chwycił kasetkę z pistoletem i dalej ustępował z zasięgu ciosu. Konkubent coraz bardziej wzmagał atak. W obawie o swoje życie i zdrowie oraz domowników skarżący wezwał do zaprzestania ataku. Gdy to nie poskutkowało, oddał strzał ostrzegawczy, żeby uspokoić napastnika. W sprawie karnej prowadzonej przeciwko konkubentowi przez Prokuraturę w [...], prokurator wyraził opinię, iż w zaistniałej sytuacji uzasadnione było oddanie strzału ostrzegawczego.

Konkubent jest już karany za rozbój, ma wyrok w zawieszeniu i przydzielonego kuratora. Zachowanie strony podyktowane było obroną konieczną i stanem wyższej konieczności. Nie mógł on dopuścić, aby broń dostała się w ręce bardzo pijanego napastnika. Zainteresowany po oddaniu strzału osobiście przez telefon powiadomił dyżurnego o tym zdarzeniu i nie miał nic do ukrycia. Policja przyjechała około pół godziny od tego zdarzenia. W czasie zajścia zainteresowany nie był w stanie po spożyciu alkoholu. Badanie alkomatem odbyło się pół godziny od zdarzenia i wykazało 0,22 promila alkoholu w wydychanym powietrzu. Mogło to być spowodowane faktem, iż konkubent podczas awantury rozbił przyniesioną przez siebie butelkę 0,7 litra rosyjskiego spirytusu w pomieszczeniu, gdzie zainteresowny był badany i na skutek unoszących się oparów wynik mógł być błędny. W uzasadnieniu decyzji znajduje się stwierdzenie, że zainteresowany nie zażądał ponownych badań. Jest to nieprawda, ponieważ przeprowadzono drugie badanie, podczas którego alkomat wykazał 0,18 promila alkoholu we krwi. W tej sytuacji stwierdzenie, że w chwili zajścia zainteresowany znajdował się w stanie po użyciu alkoholu jest wątpliwe. Przecież zainteresowany nie został zatrzymany bezpośrednio po oddaniu strzału i poddany badaniu. Policja przybyła dopiero po ponad pół godzinie. Po zajściu, w oczekiwaniu na przybycie Policji, zainteresowany zażył dwie łyżki ziół uspokajających na bazie spirytusu i to też mogło wpłynąć na wynik pomiaru alkoholu we krwi. Policja nie ma podstaw prawnych ani dowodów na to, że w momencie oddania strzału ostrzegawczego zainteresowany był po spożyciu alkoholu. Był on również przesłuchiwany przez specjalistę do spraw broni po zaistniałym zdarzeniu i nikt nie traktował go jako osoby po spożyciu alkoholu. Podpisywał protokół z przesłuchania. Przedstawiony mu zarzut noszenia broni po spożyciu alkoholu jest nieprawdziwy, ponieważ - po pierwsze - nie znajdował się pod wpływem alkoholu, a po drugie - fakt noszenia broni nie miał miejsca. Po prostu zainteresowany spał i broń leżała w kasetce. W rozpatrywanym przypadku nie miało więc miejsce użycia broni, ponieważ pistolet nie był wycelowany w osobę i nikt nie odniósł obrażeń. Przepisy o warunkach i zasadach użycia broni nakazują, aby przed użyciem broni wezwać napastnika do zachowania się zgodnego z prawem i oddać strzał ostrzegawczy, co zainteresowany uczynił. Oddanie tego strzału nie jest więc równoznaczne z użyciem broni. Przedstawienie zainteresowanego w uzasadnieniu decyzji jako osoby, do której nie można mieć zaufania jest dla niego bardzo krzywdzące, przykre i niesprawiedliwe. Zainteresowany nie pije alkoholu w ogóle od pięciu lat m.in. ze względów zdrowotnych. Od 17 lat prowadzi kantor wymiany walut i zatrudnia 4 osoby. Jest człowiekiem poważnym i odpowiedzialnym. Broń posiada od 8 lat i dotychczas nie miał żadnych problemów. Nie było też żadnych zastrzeżeń z tego powodu do jego osoby. Broń jest natomiast niezbędna zainteresowanemu ze względu na wykonywaną pracę (prowadzenie kantoru wymiany walut). Ponadto zainteresowany nadmienił, iż we wrześniu 1997 r. zostałem napadnięty i okradziony przed domem przez napastnika, który mi przystawił pistolet do głowy. Zrabowano mu wtedy 97 500 złotych.

Decyzją Komendanta Głównego Policji z dnia [...] września 2006 r., Nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268a K.p.a. oraz art. 18 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania p. W. G. od decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] lipca 2006 r. cofającej pozwolenie na broń palną bojową do ochrony osobistej, utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu przypomniano, że w dniu [...] czerwca 2006 r. p. G., posiadacz broni palnej bojowej od 1998 r., będąc w stanie po użyciu alkoholu wystrzelił we własnym domu z broni bojowej "na postrach". Chciał w ten sposób powstrzymać awanturującego się konkubenta córki, który będąc pijany, demolował dom. Po przeprowadzeniu postępowania Komendant Wojewódzki Policji w [...] uznał, iż w związku z tym zachodzą przesłanki wymienione w art. 18 ust. 1 pkt 2 i 4 ustawy o broni i amunicji i na tej podstawie cofnął pozwolenie na broń.

W złożonym odwołaniu p. G. podniósł, że oddał strzał ostrzegawczy z obawy o zdrowie i życie domowników. Podkreślił, że konkubent córki był już karany za rozbój i ma wyrok w zawieszeniu. Odnośnie badań alkomatem, który podczas I badania wskazał, iż ma on 0,22 mg/1 alkoholu w wydychanym powietrzu, podczas II badania – 0,18 mg/1, wyjaśnił, że podczas awantury zbita została butelka spirytusu, co mogło zafałszować wynik z uwagi na unoszące się w pokoju opary alkoholu. Ponadto przed przyjazdem Policji wypił na uspokojenie 2 łyżki ziół na bazie spirytusu. W jego ocenie brak jest podstaw do uznania, że w momencie oddawania strzału był pod wpływem alkoholu. Nie zgadza się również ze stwierdzeniem, że nosił broń i użył jej. Broń leżała w kasetce i wziął ją dopiero w momencie zagrożenia, a ponadto nie użył jej, bo nie wycelował w inną osobę i nikt nie odniósł obrażeń.

W związku z powyższym organ drugiej instancji wyjaśnił, co następuje.

Przepis art. 18 ust. 1 pkt 4 ustawy o broni i amunicji nakazuje organom Policji cofnięcie pozwolenia na broń osobie, która znajdując się w stanie po użyciu alkoholu nosi broń przy sobie, przy czym zgodnie z art. 10 ust. 4a ustawy, noszenie broni oznacza każdy sposób jej przemieszczania przez osobę posiadającą pozwolenie na broń.

Sytuacja taka zaistniała w przypadku strony, o czym bezspornie świadczą ustalone w sprawie okoliczności. I tak, do własnoręcznie podpisanego protokółu użycia alkotestu strona zeznała, że w dniu poprzedzającym wydarzenie, tj. dnia [...] czerwca 2006 r. ok. godz. 21 wypiła 2 piwa o poj. 0,5 l każde, co tłumaczy wynik uzyskany na alkoteście. Wyjaśnić też należy, że w miarę upływu czasu, zawartość alkoholu w wydychanym powietrzu maleje, co tłumaczy, dlaczego podczas drugiego, późniejszego badania, wynik był niższy od poprzedniego.

O tym, iż strona przyniosła broń w miejsce zdarzenia świadczą zarówno jej zeznania, jak i zeznania świadków - żony i córki. Nie ma zatem żadnej wątpliwości, że strona broń wyjęła z kasetki i przyniosła ją do pokoju córki.

W tym stanie faktycznym nie budzi wątpliwości, iż w dniu zdarzenia strona znajdowała się pod wpływem alkoholu i będąc w tym stanie nosiła broń. Niewątpliwie też broni użyła, bowiem jak sama zeznała, wystrzeliła z niej. Organ Policji nie podziela w tym przypadku jej stanowiska, że o użyciu broni można mówić jedynie w przypadku oddania strzału do innej osoby.

Tym samym w rozpatrywanej sprawie należało stwierdzić, że zostały spełnione przesłanki wymienione w art. 18 ust. 1 pkt 4 ustawy o broni i amunicji, który to przepis obliguje organy Policji do cofnięcia pozwolenia w każdym przypadku ujawnienia, iż osoba, której wydano pozwolenie na broń, nosi ją znajdując się w stanie po użyciu alkoholu.

Nie ma natomiast żadnych podstaw do przyjęcia, iż w przedmiotowej sprawie spełnione są także przesłanki określone w art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji.

Organ zgadza się ze skarżącym, że użycie przez niego broni w ustalonych w toku postępowania okolicznościach nie wywołuje obaw co do możliwości użycia przez niego broni w przyszłości sprzecznie z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego. Skarżący uzyskał broń do celów ochrony osobistej i w takich celach, strzelając na postrach, broni użył. Błędem z jego strony było jedynie podjęcie działań z użyciem broni w sytuacji, gdy 5 godzin wcześniej spożywał alkohol, co bezspornie potwierdza wynik badania alkomatem.

Okoliczność ta, z uwagi na obligatoryjny charakter przepisu art. 18 ust. 1 pkt 4 ustawy, zobowiązuje organy Policji do cofnięcia odwołującemu się pozwolenia na broń, nie daje jednak podstaw do uznania, że w sprawie zachodzą również okoliczności nakazujące cofnięcie pozwolenia, określone w przepisie art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji.

Skargę na powyższą decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] września 2006 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zainteresowany żądając jej uchylenia.

Zdaniem skarżącego, stawiany mu zarzut, że użył broni po spożyciu alkoholu jest nieprawdziwy. Policja nie ma żadnych dowodów i podstaw prawnych by twierdzić, że w chwili zdarzenia skarżący był po spożyciu alkoholu. Na wezwanie skarżącego Policja przyjechała do jego domu po upływie czterdziestu minut, a po jednej godzinie od tego zajścia przeprowadzono badanie na zawartość alkoholu w organizmie i stwierdzono 0,22 mg/1 i 0,18 mg/1. Na podstawie tego badania nie można stwierdzić, że w czasie, kiedy skarżący oddawał strzał ostrzegawczy, był pod wpływem alkoholu.

Zdaniem skarżącego, Policja niepoprawnie interpretuje art. 18 ust. 1 pkt 4 ustawy o broni i amunicji. Ustawodawca tworząc ten artykuł miał na celu zapobieżenie noszeniu broni po spożyciu alkoholu, co zresztą jest słuszne, nie uwzględniając nadzwyczajnych sytuacji, która wystąpiła w przypadku skarżącego. W dniu zajścia zdarzenia skarżący spał i został zaatakowany przez konkubenta swojej córki, który krzyczał, że zabije skarżącego. Atakował go nogą od stołu. Chciał zabrać mu pistolet, który leżał w kasetce. Skarżący, świadomy niebezpieczeństwa zabrał pistolet i zaczął wycofywać się. W obliczu wzrastającego zagrożenia oddał strzał ostrzegawczy, który uspokoił napastnika. W tym przypadku wystąpił element obrony koniecznej i stan wyższej konieczności.

Skarżący posiadał broń od roku 1998 i nigdy nie miał żadnych problemów. W stosunku do niego nie było żadnych zastrzeżeń. Nadmienił, iż broń jest mu niezbędna do ochrony osobistej, ponieważ prowadzi kantor wymiany walut i jest z tego tytułu szczególnie narażony na niebezpieczeństwo.

W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie.

W uzasadnieniu wskazano, że pozwolenie na broń cofnięto p. G. na podstawie przepisu art. 18 ust. 1 pkt 4 ustawy o broni i amunicji.

Zgodnie z art. 18 ust. 1 pkt 4 ustawy o broni i amunicji właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano nosi broń, znajdując się w stanie po użyciu alkoholu, środka odurzającego lub substancji psychotropowej albo środka zastępczego, czym zgodnie z art. 10 ust. 4a ustawy, noszenie broni oznacza każdy sposób jej przemieszczania przez osobę posiadającą pozwolenie na broń.

W świetle zebranego materiału dowodowego nie budzi wątpliwości fakt, iż p. G. miał broń i udał się na górne piętro swego domu (sam zamieszkuje wraz z żoną na dole), celem uspokojenia awanturującego się konkubenta córki. Świadczą o tym jego własne zeznania złożone do protokołu w dnia [...]czerwca 2006 r. oraz zeznania córki zaprotokołowane w tymże dniu (obydwa protokoły zostały podpisane przez przesłuchiwane osoby bez uwag). Dodatkowo okoliczność tę potwierdza protokół oględzin miejsca zdarzenia, z którego wynika, że ślad po kuli oraz łuskę od naboju znaleziono w pokoju na górze, a nie w sypialni p. G., gdzie jakoby broń próbowano mu odebrać. W czasie interwencji znajdował się pod wpływem alkoholu, co potwierdzają wyniki badań na zawartość alkoholu w wydychanym powietrzu. Także sam zainteresowany potwierdził, iż ok. 4,5 godziny przed użyciem broni spożywał alkohol, tj. wypił 2 butelki piwa.

Wobec powyższego z jego wyjaśnień odnośnie okoliczności, w jakich doszło do wzięcia przez niego broni, a następnie jej użycia, a także zaprzeczeń, co do tego, iż w dniu zdarzenia w ogóle nie pił alkohol, nie można uznać za wiarygodne. Zebrany materiał dowodowy skazuje bowiem bezspornie, iż w czasie wydarzenia, p. G. zdecydował się wyjąć broń z kasety, przemieścił się z nią do pomieszczeń zajmowanych przez córkę, a następnie podjął decyzję o jej użyciu na postrach, choć wiedział, że wcześniej spożywał alkohol. Tymczasem jako wieloletni posiadacz broni powinien znać przepisy dotyczące posiadania i posługiwania się bronią, a także konsekwencje ich naruszenia (ustawa o broni i amunicji nie uwzględnia sytuacji nadzwyczajnych, w których usprawiedliwione byłoby noszenie czy użycie broni przez osoby będące pod wpływem alkoholu).

W konsekwencji należy uznać, że w rozpatrywanej sprawie zostały spełnione przesłanki wymienione w art. 18 ust. 1 pkt 4 ustawy o broni i amunicji, który to przepis – jako obligatoryjny – nie daje organom Policji możliwości innego rozstrzygnięcia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną ( art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że nie zasługuje ona na uwzględnienie.

Przedmiotem rozpoznania przez Sąd była skarga na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...]września 2006 r., utrzymującą w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] lipca 2006 r., którą cofnięto zainteresowanemu – p. W. G. pozwolenie na broń palną bojową do ochrony osobistej (pistoletu marki [...], kal. [...], o numerze [...]).

Podniesione w rozpatrywanej sprawie zarzuty wobec zaskarżonych decyzji dotyczą zarówno ustalenia stanu faktycznego, który spowodował wydanie tych decyzji, jak i ich podstaw prawnych, a w szczególności interpretacji art. 18 ust. 1 pkt 4 ustawy o broni i amunicji, a także samego pojęcia "użycia broni".

W ocenie Sądu stan faktyczny sprawy został ustalony wyczerpująco i zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej. Organy Policji z odpowiednią starannością ustaliły, że w czasie użycia broni skarżący znajdował się pod wpływem (w stanie po użyciu spożyciu) alkoholu, o czym świadczą badania przeprowadzone alkomatem, zeznania świadków zdarzenia (żony i córki skarżącego) oraz jego własne oświadczenie złożone do protokołu. W świetle tych dowodów twierdzenia skarżącego o rozbitej butelce spirytusu w pokoju, w którym przeprowadzono badania, mającej jakoby wpływać na wynik alkotestu, oraz o zażyciu leku uspokajającego sporządzonego na bazie spirytusu, nie brzmią prawdopodobnie. Wobec zebranych materiałów dowodowych nie ma też znaczenia fakt nie przeprowadzenia badania krwi na obecność alkoholu, tym bardziej że sam oskarżony nie żądał przeprowadzenia takiego badania bezpośrednio po zdarzeniu, a zarzut ten podniósł dopiero później, gdy takie badanie było bezprzedmiotowe. Organy Policji udowodniły też bezspornie fakt noszenia przez skarżącego broni w stanie po użyciu alkoholu. Jak wykazało dochodzenie (protokół oględzin miejsca zdarzenia), broń znajdowała się w kasetce w sypialni p. G., gdzie jakoby broń próbowano mu odebrać, na dole mieszkania (co potwierdził sam skarżący) natomiast ślad po kuli oraz łuskę od naboju znaleziono w pokoju córki na górze, co potwierdza, że strzał ostrzegawczy z tego pistoletu oddany został w tym właśnie pokoju. Wynika stąd jednoznacznie, iż broń została przeniesiona przez skarżącego do tego pomieszczenia. W rezultacie należy uznać, że organy Policji dokonały prawidłowych ustaleń co do faktycznego stanu sprawy, a zwłaszcza jej istotnych elementów, sprowadzających się do stwierdzenia, iż skarżący użył broni pozostając pod wpływem (po użyciu) alkoholu, po przemieszczeniu tej broni do innego pomieszczenia, w którym znajdował się napastnik.

Z kolei zarzut skarżącego co do wadliwej interpretacji art. 18 ust. 1 pkt 4 ustawy o broni i amunicji, wyłączającej możliwość uwzględniania sytuacji nadzwyczajnych, takich jakie miały miejsce w przypadku skarżącego, jest oczywiście nieuzasadniony. Jak bowiem stwierdza sam skarżący, "ustawodawca tworząc ten artykuł miał na celu zapobieżenie noszeniu broni po spożyciu alkoholu, co zresztą jest słuszne". Oznacza to, że zakaz noszenia broni przez osoby znajdujące się w stanie po użyciu alkoholu ma charakter bezwzględny – nie dopuszcza żadnych wyjątków, niezależnie od ich przyczyny. W tej sytuacji niedopuszczalne jest również uwzględnianie sytuacji nadzwyczajnych, jakie w ocenie skarżącego – miały miejsce w jego sytuacji. Jeżeli więc zawarty w prawie administracyjnym zakaz ma charakter bezwzględny, to z założenia wyklucza on możliwość uwzględniania wyjątków (bo wtedy traci po prostu taki charakter).

W konsekwencji należy uznać, że interpretacja art. 18 ust. 1 pkt 4 ustawy o broni i amunicji dokonana przez organy Policji była w rozpatrywanym przypadku prawidłowa. Organy Policji nie miały w tym przypadku żadnych podstaw do wyjątkowej interpretacji, uwzględniającej sytuację skarżącego. Przeciwnie, z literalnego brzmienia tego przepisu, po prawidłowym ustaleniu stanu faktycznego (noszenie broni w stanie po użyciu alkoholu) organy te miały obowiązek ("Właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń...) wydania decyzji cofającej skarżącemu pozwolenie na broń palną bojową, przeznaczoną do celów ochrony osobistej.

Na marginesie rozpatrywanej sprawy należy wskazać, że orzecznictwo sądów administracyjnych w zakresie pozwoleń na broń do ochrony osobistej stało się w ostatnim okresie bardziej restrykcyjne. W szczególności argumentem w wystarczającym stopniu uzasadniającym potrzebę wydania broni tego rodzaju przestaje być wykonywany zawód lub zajęcie (np. prowadzenie kantoru wymiany walut), gdyż uznaje się, że funkcje ochrony winny spełniać w tych przypadkach wyspecjalizowane służby.

Odnosząc się do zarzutu skarżącego, iż oddanie przez niego strzału ostrzegawczego nie powinno być traktowane jako "użycie broni", gdyż o użyciu broni można mówić jedynie w przypadku oddania strzału do innej osoby, należy przede wszystkim zauważyć, że ustawa z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji określa zasady wydawania i cofania pozwoleń na broń, nabywania, rejestracji, przechowywania, zbywania i deponowania broni i amunicji, przewozu przez terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz przywozu z zagranicy i wywozu za granicę broni i amunicji, jak również zasady posiadania broni i amunicji przez cudzoziemców oraz zasady funkcjonowania strzelnic (art. 1), nie określa natomiast – i nie zawiera odpowiedniej delegacji do uregulowania tej kwestii – warunków i sposobów postępowania przy użyciu broni palnej. Owe warunki i sposoby używania broni palnej uregulowane są w odniesieniu do poszczególnych służb uprawnionych do używania broni palnej w odpowiednich aktach wykonawczych , wydawanych na podstawie ustaw statuujących te służby (np. Policję, ABW, Agencję Wywiadu, CBA, BOR i in.). Z przepisów tych wynika, że z zasady użycie broni palnej przez uprawnione służby (przy braku niebezpieczeństwa bezpośredniego) powinno być poprzedzone ( "przed użyciem broni palnej...): 1) wezwaniem do zachowania zgodnego z prawem, 2) słownym zagrożeniem użycia broni palnej oraz 3) oddaniem strzału ostrzegawczego w bezpiecznym kierunku. Z tego punktu widzenia i w odniesieniu do tych służb oddanie strzału ostrzegawczego poprzedza użycie broni palnej bojowej, a więc nie stanowi użycia tej broni. Zasady te dotyczą jednak zorganizowanych, często odpowiednio oznakowanych (umundurowanych) formacji, co do których jest ogólnie wiadome (notorium), że w określonych sytuacjach są uprawnione na mocy stosownych ustaw do używania broni palnej bojowej. Inaczej rzecz się ma w przypadku użycia broni palnej bojowej przez osobę fizyczną posiadającą pozwolenie na broń wydane na podstawie ustawy o broni i amunicji. W takich sytuacjach, przecież wyjątkowych, już samo ujawnienie posiadania broni do ochrony osobistej służy jako ostrzeżenie – wezwanie do zachowania zgodnego z prawem i zagrożenie użycia broni palnej – i nie wymaga kolejnego ostrzeżenia w formie strzału ostrzegawczego. Inaczej mówiąc, w przypadku osoby fizycznej, mającej pozwolenie na broń w celu ochrony osobistej (art. 10 ust. 3 pkt 1 ustawy) nie jest konieczne przeprowadzenie całej procedury poprzedzającej użycie broni, stosowanej przez formacje uprawnione do jej użycia, a w szczególności oddanie strzału ostrzegawczego w bezpiecznym kierunku. W tego rodzaju sytuacjach inny jest bowiem cel i warunki użycia broni, z założenia wykluczające zastosowanie procedur jej użycia przez wskazane podmioty instytucjonalne. W rezultacie osoby posiadające broń w celu ochrony osobistej, na której posiadanie uzyskały pozwolenie na podstawie ustawy o broni i amunicji, mogą – z jednej strony – użyć tej broni w ustalonym celu bez szczególnych procedur wstępnych, z drugiej zaś strony – ponoszą pełną odpowiedzialność za ocenę zasadności przesłanek jej użycia ( ich odpowiedzialność z tego tytułu kształtuje się na zasadach ogólnych, ustalonych m.in. przez przepisy Kodeksu karnego, nie zaś na zasadach szczególnych, ustalonych we wspomnianych przepisach ustalających warunki i sposób postępowania przy użyciu broni przez wymienione formacje). A contrario – oddanie strzału ostrzegawczego przez osobę uprawnioną do posiadania broni w celu ochrony osobistej powinno być traktowane nie jako element działalności ostrzegawczej, określonej w odpowiednich przepisach dotyczących formacji uprawnionych do użycia broni, lecz jako bezpośrednie użycie broni w celu wyznaczonym w pozwoleniu.

Z tego punktu widzenia organy Policji orzekające w rozpatrywanej sprawie trafnie oceniły oddanie przez skarżącego, posiadającego pozwolenie na broń w celu ochrony osobistej, strzału ostrzegawczego jako użycie broni. Ocena ta była tym bardziej zasadna, że skarżący działał pod wpływem alkoholu, a zatem miał ograniczoną zdolność oceny skutków swojego postępowania.

Już na marginesie należy stwierdzić, że każdy dojrzały człowiek ( cechę tę podkreśla skarżący) ma możliwość co najmniej współkształtowania swoich stosunków rodzinnych. Cofnięcie przez skarżącego wniosku o ściganie konkubenta córki za popełnienie przestępstwa gróźb karalnych (por. zarządzenie Prokuratury Rejonowej [...] z dnia [...] czerwca 2006 r. o wyrażeniu zgody na cofnięcie wniosku o ściganie) – w wyniku obustronnego porozumienia – świadczy o wyborze dokonanym przez skarżącego. W tej sytuacji organy Policji nie mogły nie orzec o cofnięciu pozwolenia na broń palną do celów ochrony osobistej skarżącemu, nie narażając się – niezależnie od jednoznacznego brzmienia art. 18 ust. 1 pkt 4 ustawy – na zarzut umożliwienia użycia tej broni w porachunkach rodzinnych.

Trafnie też Komendant Główny Policji w decyzji z dnia [...] września 2006 r. uznał, iż w rozpatrywanej sprawie nie zostały również spełnione przesłanki określone w art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Dotychczasowa postawa i zachowanie skarżącego nie wywołuje bowiem obaw co do możliwości użycia przez niego broni w przyszłości sprzecznie z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego. Błędem skarżącego było nie tyle użycie broni w okolicznościach, które to usprawiedliwiały, ile użycie tej broni w stanie wskazującym na użycie alkoholu.

Ponadto oceniając zaskarżoną decyzję Sąd nie stwierdził żadnych innych uchybień, których istnienie powinien uwzględnić z urzędu.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.u. Nr 153, poz. 127, z późn. zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.