Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 2109/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-10-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Finanse publiczne
Środki unijne
Skarżony organ: Zarząd Województwa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 174 pkt 1 i  pkt 2, art. 184, art. 204 pkt 1
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 184, art. 207 ust. 1 pkt 2 i pkt 3,
journal: Dz.U. 2009 nr 157 poz 1240
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych.
article: art. 26 ust. 1 pkt 8
journal: Dz.U. 2009 nr 84 poz 712
law: Ustawa z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Jyż Sędzia NSA Maria Jagielska (spr.) Sędzia del. WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Protokolant Konrad Piasecki po rozpoznaniu w dniu 13 października 2015 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej T. C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w O. z dnia 29 maja 2014 r. sygn. akt I SA/Ol 748/13 w sprawie ze skargi T. C. na decyzję Zarządu Województwa [...] z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie określenia przypadającej do zwrotu kwoty dofinansowania z budżetu Unii Europejskiej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od T. C. na rzecz Zarządu Województwa [...] 3.600 (trzy tysiące sześćset) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w O. wyrokiem z dnia 29 maja 2014 r. o sygn. akt I SA/Ol 748/13 oddalił skargę T. C. na decyzję Zarządu Województwa [...] (dalej jako Zarząd) z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie określenia przypadającej do zwrotu kwoty dofinansowania z budżetu Unii Europejskiej.

Z uzasadnienia wyroku wynika, że Sąd I instancji przyjął za podstawę rozstrzygnięcia następujące ustalenia.

W dniu [...] grudnia 2010 r. T. C. zawarła z M. A. R. R. S.A., działającą w imieniu i na rzecz Województwa [...], umowę o dofinansowanie projektu pn. "Dywersyfikacja działalności [...] poprzez budowę profesjonalnego zakładu fryzjerskiego i odnowy biologicznej". Źródło finansowania stanowił Regionalny Program Operacyjny Warmia i Mazury na lata 2007-2013 (RPO WiM). Umowę zmieniono 4 aneksami.

W dniu [...].10.2012 r. przeprowadzono kontrolę realizacji projektu, która wykazała znaczne rozbieżności pomiędzy stanem faktycznym zakupionych i okazanych narzędzi i urządzeń a przedstawioną w rozliczeniu we wniosku dokumentacją księgową. W dniu [...].03.2013 r. ponownie przeprowadzono kontrolę projektu i stwierdzono, że zastrzeżenia zawarte w raporcie z poprzedniej kontroli nie zostały usunięte. W związku z tym organ powołał eksperta-rzeczoznawcę i na podstawie wizji lokalnej z jego udziałem [...] marca 2013 r. wykazał niezgodności ilościowe i jakościowe kupionych środków w stosunku do przedstawionych dokumentów księgowych. Identyfikując przedmioty organ stwierdził, że w zdecydowanej większości nie zgadzają się producenci, nazwy i typy urządzeń w stosunku do przedstawionych faktur. Ustalił, że doszło do ingerencji w nazwy identyfikowanych środków trwałych poprzez samodzielne naklejanie znaków firmowych celem dopasowania do informacji zawartych w fakturach oraz brak wielu tabliczek znamionowych. Wykazał również znaczące rozrzuty wartości zakupionych środków w stosunku do cen uwidocznionych na fakturach. W świetle powyższego organ uznał, że przedstawione przez T. C. faktury do rozliczenia poświadczyły nieprawdę co do typu/marki urządzeń oraz ich rzeczywistej wartości. Zawyżenie cen zakupu o kwotę co najmniej 15 727,52 zł miało na celu uzyskanie nienależnego dofinansowania w kwocie co najmniej 60 539,28 zł (39% przeszacowanej kwoty). Z uwagi na to, że T. C. realizowała projekt w sposób niezgodny z umową o dofinansowanie, przepisami prawa, procedurami właściwymi dla RPO WiM oraz zawyżyła w znaczny sposób wartość nabywanych urządzeń w celu uzyskania dofinansowania, organ w dniu [...] marca 2013 r. rozwiązał z nią umowę o dofinansowanie z dnia [...] grudnia 2010 r. bez wypowiedzenia, a następnie pismem z dnia [...] kwietnia 2013 r. wezwał do zwrotu nienależnie pobranego dofinansowania w wysokości 204 728,99 zł.

Decyzją z dnia [...] września 2013 r. Zarząd, działając na podstawie art. 207 ust. 12 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 157, poz. 1240 ze zm.), dalej jako u.f.p. w związku z art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), dalej jako k.p.a., utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] lipca 2013 r. zobowiązującą T. C. do zwrotu środków w kwocie 204 728,99 zł wraz z należnymi odsetkami określonymi jak dla zaległości podatkowych liczonymi od dnia przekazania środków do dnia zwrotu. W ocenie Zarządu stan faktyczny sprawy wypełnił dyspozycję art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p., ponieważ beneficjent przy realizacji projektu naruszył procedury określone w art. 184 u.f.p. i § 4 ust. 3 umowy o dofinansowanie oraz pkt 5.7 Wytycznych, co spowodowało rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia, a tym samym obowiązek zwrotu środków zgodnie z § 18 ust. 3 oraz § 16 ust. 9 tej umowy. Naruszając trwałość projektu beneficjent doprowadził do wykorzystania środków dofinansowania z naruszeniem procedur, tj. § 16 ust. 8 umowy o dofinansowanie. Dodatkowo Zarząd wskazał, że stan faktyczny spełnia wszystkie przesłanki z art. 207 ust. 1 pkt 1, 2 i 3 u.f.p., gdyż środki publiczne przekazane beneficjentowi w zakresie, w jakim wykorzystał je na sfinansowanie zakupów sprzecznie z wnioskiem o dofinansowanie zostały pobrane nie tylko niezgodnie z przeznaczeniem i procedurami, ale także nienależnie z uwagi na ich uzyskanie w wyniku przedstawienia dokumentów poświadczających nieprawdę.

Oddalając skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., WSA wskazał, że umowa o dofinansowanie projektu została skutecznie rozwiązana bez wypowiedzenia przez Instytucję Pośredniczącą na podstawie § 18 ust. 2 pkt 1 i 7 umowy. Te postanowienia umowy umożliwiały jej rozwiązanie bez wypowiedzenia wobec stwierdzenia nieprawidłowości polegających na wykorzystaniu przekazanych środków "na cel inny niż określony w projekcie lub niezgodnie z umową oraz przepisami prawa lub procedurami właściwymi dla Programu" bądź na złożeniu w ramach realizacji Projektu "nieprawdziwych, podrobionych, przerobionych lub poświadczających nieprawdę albo niepełnych dokumentów i informacji w celu uzyskania dofinansowania w ramach niniejszej umowy". Natomiast w § 18 ust. 3 umowy przewidziano skutek jej rozwiązania – obowiązek zwrotu otrzymanego dofinansowania z odsetkami. Wskutek rozwiązania umowy skarżąca przestała być osobą uprawnioną do otrzymania dofinansowania ze środków RPO WiM, a więc utraciła status beneficjenta. Fakt ten stanowi element stanu faktycznego zaskarżonej decyzji, która – wydana na podstawie art. 207 ust. 1 u.f.p. – jest przedmiotem kontroli sądowej. Sąd podkreślił, że przepisy ustawy o finansach publicznych nie uzależniają ani wszczęcia postępowania ani wydawania decyzji w przedmiocie zwrotu środków od rozwiązania umowy o dofinansowanie, toteż zarzut oparty na tezie, że organ nie miał podstaw do rozwiązania umowy, bo wydatki zostały dokonane w sposób celowy, oszczędny i efektywny, okazał się bezzasadny.

W ocenie Sądu Zarząd przeprowadził postępowanie w sprawie zwrotu środków zgodnie z przepisami k.p.a. Sąd nie podzielił zarzutów skargi co do naruszenia art. 75 § 1 k.p.a., zgodnie z którym jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a jednocześnie nie jest sprzeczne z prawem. Zarzut ten został postawiony w związku z opinią rzeczoznawcy dr. hab. J. N., który na zlecenie organu dokonał oględzin sprzętów i wyposażenia oraz oszacował ich wartość dla potrzeb ustalenia stanu rzeczywistego wobec stwierdzenia w trakcie kontroli projektu, że skarżąca uzyskała środki na zakup innych urządzeń niż faktycznie zakupiła. Rzeczoznawca nie był więc powołany jako biegły w postępowaniu administracyjnym, niemniej jednak właśnie zgodnie z art. 75 § 1 k.p.a. organ mógł czynić ustalenia faktyczne także przy uwzględnieniu opinii rzeczoznawcy, dokonując jej oceny w ramach wymogu wyczerpującego rozważenia całego zebranego materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.). Skarżąca była informowana o dokonanych oględzinach oraz została zapoznana z ustaleniami i opinią rzeczoznawcy. Czynności rzeczoznawcy zostały utrwalone na fotografiach i w opinii pisemnej. Wynikało z nich niewątpliwie, że skarżąca wykazała w fakturach zakup urządzeń innych i droższych niż faktycznie to miało miejsce. Dla potrzeb sprawy nie było przy tym istotne precyzyjne ustalenie wartości wszystkich sprzętów i urządzeń, stanowiących wyposażenie zakładu ale bezstronne stwierdzenie faktów świadczących o naruszeniu umowy. Skarżąca faktów ustalonych przez rzeczoznawcę, a wcześniej przez kontrolę, nie kwestionowała.

Wątpliwości Sądu nie budziło, że skarżąca pobrała środki nienależnie (art. 207 ust. 1 pkt 3 u.f.p. ). Zebrany materiał dowodowy, w tym omawiana opinia rzeczoznawcy, wyniki kontroli i dokumentacja fotograficzna jednoznacznie dowodziły rozbieżności pomiędzy danymi zawartymi we wniosku (typy, nazwy urządzeń, ich producenci), a stanem rzeczywistym i dokumentacją księgową. Celem dopasowania nazw do wykazanych w fakturach, na urządzeniach umieszczono samowolnie nalepki i znaki firmowe nieodpowiadające rzeczywistym producentom, typom i nazwom urządzeń. Faktury opiewały na zakup urządzeń (sprzętów) innych i o wartości wyższej niż w rzeczywistości. Szczególnie drastyczne rozbieżności wskazane zostały w tabeli na str. 7 decyzji na przykładzie kilku wybranych urządzeń. Wynika z niej, że skarżąca wykazała w fakturach zakup urządzeń o wartości ponad 178 102 zł, a w rzeczywistości zainstalowane urządzenia miały wartość ok. 26 237 zł. W wyniku tego działania uzyskiwała dofinansowanie nienależne i niezgodnie z częścią [...] wniosku o dofinansowanie (Planowane wydatki w ramach projektu). W ocenie Sądu działanie takie stanowiło rażący przykład naruszenia prawa, wykluczający skarżącą z kręgu podmiotów korzystających z dofinansowania z funduszy europejskich. Co więcej, naruszeniem przepisów o ochronie znaków towarowych i praw producentów było naklejanie na sprzętach nieprawdziwych oznaczeń i nazw.

Sąd zauważył, że skarżąca w istocie rzeczy nie zaprzeczyła faktowi zakupu i wyposażenia zakładu w urządzenia inne niż wskazane w dokumentacji i fakturach. Sąd stwierdził, że do ustalenia przesłanki z art. 207 ust. 1 pkt 3 u.f.p. nie jest konieczne stwierdzenie prawomocnym wyrokiem, że faktury były nieprawdziwe, a więc, że ich wystawienie stanowiło przestępstwo. Takiego wymogu nie ma w powyższym przepisie. Z uzasadnienia postanowienia Prokuratora Prokuratury Rejonowej w O. z dnia [...].02.2014 r. (Sąd na wniosek skarżącej dopuścił dowód uzupełniający na rozprawie), którym umorzono postępowanie karne w sprawie o przestępstwo z art. 297 § 1 k.k. wynika, że faktury poświadczały nieprawdę co do rzeczywiście dostarczonych sprzętów i urządzeń, i że skarżąca była tego świadoma, a nawet prosiła o wystawianie dokumentów zgodnie z zatwierdzonym projektem (wnioskiem o dofinansowanie). W tym kontekście Sąd podkreślił, że wina nie jest przesłanką do wydania decyzji na podstawie art. 207 ust. 1 u.f.p.

Jak uznał Sąd, trafne były również ustalenia Zarządu zawarte w zaskarżonych decyzjach, że skarżąca wykorzystała środki z naruszeniem procedur (art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p.). Sąd wyjaśnił, że przez naruszenie procedur należy także rozumieć naruszenie postanowień umowy o dofinansowanie. Kontrolowane decyzje szczegółowo określają, które konkretnie postanowienia umowy o dofinansowanie zostały naruszone (§ 2 ust. 2; § 4 ust. 3; § 2 ust. 2 w zw. z § 16 i § 17; § 11 ust. 2 umowy). Sąd nie znalazł podstaw dla podważenia oceny Zarządu w tym zakresie.

Końcowo WSA nie zgodził się ze stanowiskiem skarżącej jakoby wystawienie faktur na urządzenia inne niż rzeczywiście zakupione nie stanowiło naruszenia umowy i prawa, gdyż – jak już wyżej objaśniono – skarżąca dokonała zakupu urządzeń, które nie zgadzały się jakościowo, przedmiotowo, ilościowo i wartościowo z wnioskiem i stanem rzeczywistym. W swoim działaniu skarżąca ignorowała również postanowienia § 16 i § 17 umowy, które określają zasady zmian w projekcie.

Skargą kasacyjną T. C. domagała się uchylenia zaskarżonego wyroku oraz zasądzenia kosztów postępowania za obie instancje według norm przepisanych, zarzucając naruszenie:

1. prawa materialnego, art. 207 ust. 1 pkt 2 i 3 u.f.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie w sytuacji gdy brak było przesłanek i podstaw do zobowiązania skarżącej do zwrotu środków w kwocie 204 728,99 zł wraz z odsetkami określonymi jak dla zaległości podatkowych liczonymi od dnia przekazania środków do dnia zwrotu;

2. prawa materialnego, art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. poprzez niewłaściwą interpretację i uznanie, że pod pojęciem "procedury" rozumieć należy także postanowienia umowy o dofinansowanie;

3. przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.) poprzez oddalenie skargi, pomimo naruszenia przez organ art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez przyjęcie, że:

a) zebrany przez organ materiał dowodowy wskazuje, że skarżąca pobrała środki nienależnie;

b) poprawnym było oparcie się w głównej mierze przez organ na treści opinii dr. hab. J. N. oraz dopuszczenie tej opinii w charakterze dowodu w sytuacji, gdy dowód ten obarczony licznymi wadami zawierał ustalenia, które skarżąca kwestionowała, zaś całe postępowanie dowodowe obarczone było wadą niewyczerpującego zebrania i nierozpatrzenia materiału dowodowego w sprawie.

Uzasadniając swoje stanowisko skarżąca kasacyjnie wyjaśniła, że otrzymała środki tylko na realizację I części projektu w zakresie wybudowania profesjonalnego zakładu fryzjerskiego i odnowy biologicznej, natomiast na realizację II części projektu w zakresie wyposażenia zakładu, do której odnoszą się zarzuty Zarządu, dofinansowania nie przekazano. Wobec tego Zarząd nie miał podstaw do żądania zwrotu środków na podstawie art. 207 ust. 1 u.f.p. Wnosząca skargę kasacyjną wskazała na liczne wady sporządzonej przez dr. hab. J. N. opinii i uznała, że Zarząd rażąco naruszył zasady postępowania dowodowego opierając na niej ustalenia faktyczne. Zdaniem skarżącej rozbieżności między typami, nazwami i producentami urządzeń nie świadczą, że dofinansowanie zostało pobrane nienależnie. Sąd nie wziął pod uwagę okoliczności, że zakupione urządzenia były zgodne z przeznaczeniem określonym w umowie z dnia [...] grudnia 2010 r. o dofinansowanie, a poniesione wydatki zgadzały się z założonymi wskaźnikami produktu oraz rezultatu projektu. Skarżąca zakupiła w ramach projektu nowe urządzenia o właściwościach i cechach odpowiadających podanym we wniosku, czego organ nie kwestionował. Ponadto projekt został zrealizowany w całości, a jego cele osiągnięte. Skarżąca podkreśliła również, że naruszenie postanowień umowy o dofinansowanie nie jest naruszeniem innych procedur, o których mowa w art. 207 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 184 u.f.p., więc nie może stanowić podstawy prawnej zwrotu środków, umowa nie jest bowiem źródłem powszechnie obowiązującego prawa. Co więcej, w zakresie naruszenia warunków, niewykonania lub niewłaściwego wykonania umowy, jaką jest umowa o dofinansowanie projektu spór między stronami podlega jurysdykcji sądu powszechnego (§ 22 umowy).

Zarząd, korzystając z prawa wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną, wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna oparta na obu podstawach wskazanych w art. 174 pkt 1 i pkt 2 p.p.s.a. nie zasługuje na uwzględnienie.

Zaskarżonym kasacyjnie wyrokiem Sąd I instancji uznał, że materiał dowodowy zebrany w toku prawidłowo przeprowadzonego postępowania administracyjnego dawał w pełni podstawę dla oceny, iż skarżąca wykorzystała środki pobrane na realizację projektu, zgłoszonego w ramach RPO WiM na lata 2007-2013, z naruszeniem procedur, zatem spełniona została przesłanka zwrotu tych środków wraz z odsetkami określona w art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p.

Powyższa ocena Sądu, poddana kontroli stosownie do postawionych zarzutów kasacyjnych, nie nasuwa wątpliwości.

Odnosząc się w pierwszym rzędzie do zarzutu błędnej wykładni art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. stwierdzić należy, że jest on nieuzasadniony. Wskazany przepis nakłada na beneficjenta, realizującego projekt z udziałem środków europejskich, obowiązek zwrotu pobranych środków finansowych wraz z odsetkami w wysokości liczonej jak dla zaległości podatkowych w terminie określonym tym przepisem, jeśli pobrane na ten cel środki zostały wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p. Stosownie do zasady ustalonej przez ten ostatni przepis, wydatki na realizację projektu finansowanego ze środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i pkt 3 dokonywane są zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu. Skarżąca kasacyjnie, powołując się na wybrane dwa orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. (wyrok z dnia 6 marca 2013 r. o sygn. akt III SA/Wr 574/12 i wyrok z dnia 10 kwietnia 2013 r. o sygn. akt III SA/Wr 33/13) twierdzi, że pod pojęciem "innych procedur", o których mowa w art. 184 ust. 1 u.f.p. rozumieć należy jedynie te procedury, które mają charakter powszechnie obowiązujących przepisów prawa czy to krajowego czy europejskiego. Uważna analiza wskazanego przepisu prowadzi do wniosku, że prezentowany pogląd obronić się nie da. Dodatkowo pogląd ten pozostaje w sprzeczności z wyrażonym już w tej kwestii poglądem Naczelnego Sądu Administracyjnego, który przesądził, że pod pojęciem "innych procedur" należy rozumieć nie tylko procedury określone obowiązującymi powszechnie normami prawa, lecz również postanowienia umowy zawartej w wyniku wyłonienia danego projektu do dofinansowania (wyroki NSA: z dnia 19 czerwca 2012 r. o sygn. akt II GSK 732/11; z dnia 9 stycznia 2014 r. o sygn. akt II GSK 1546/12; z dnia 23 czerwca 2015 r. o sygn. akt II GSK 1141/14; wszystkie wymienione wyroki dostępne w Internecie w CBOSA). Wynika to ze specyfiki ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2009 r. Nr 84, poz. 712 ze zm.; dalej: u.z.p.p.r.). Powyższą regulacją przyjęto, że u podstaw tworzenia krajowych systemów realizacji programów operacyjnych i regionalnych nie leżą przepisy prawa powszechnie obowiązującego, zaś same projekty realizowanie są w oparciu o zaakceptowany wniosek oraz umowę, która określa obowiązki zarówno beneficjenta, jak też instytucji udzielającej dofinansowania, a której wzór jako element systemu realizacji programu operacyjnego (co wynika z art. 26 ust. 1 pkt 8 u.z.p.p.r.) stanowi dokumentację konkursową. Podpisana przez beneficjenta według wzoru umowa określa procedurę wykonywania przez niego projektu. W tej sytuacji, stosując zarówno gramatyczną, jak też systemową wykładnię przepisu art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. należy przyjąć, że w pojęciu "innych procedur" mieszczą się umowy zawierane przez beneficjentów na wykonanie zgłoszonych przez nich w ramach określonych programów operacyjnych i wyłonionych do dofinansowania projektów. Mając powyższe na względzie zarzut nieprawidłowej wykładni art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. należało uznać za nieusprawiedliwiony.

Za całkowicie niezasadne należy uznać pozostałe zarzuty naruszenia prawa materialnego i procesowego, których istota sprowadza się do zakwestionowania ustaleń faktycznych i w konsekwencji do podważenia prawidłowości zastosowania przepisów art. 207 ust. 1 pkt 2 i pkt 3 u.f.p., stanowiących o obowiązku zwrotu środków wykorzystanych niezgodnie z procedurami lub pobranych nienależnie.

Zważywszy na zebrany w sprawie materiał dowodowy oraz stanowisko skarżącej, która wszakże nie kwestionowała faktów stwierdzonych w wyniku kontroli, a jedynie inaczej je oceniała, Sąd I instancji trafnie zważył, że przeprowadzone przez organ postępowanie wykazało jednoznacznie, że w toku realizowania umowy o realizację projektu skarżąca, dokonując zmian w zakupach sprzętu, czyniła to samowolnie, nie respektując postanowień umownych (§ 16 i § 17 umowy). Postanowienia te dozwalały ewentualne zmiany, jednakże na warunkach określonych umownie przez strony, tymczasem skarżąca nie zastosowała się do dyspozycji umownej uprzedniego, pisemnego zgłaszania zmian w terminie określonym umową. WSA w sposób wyczerpujący wyjaśnił powody, dla których zasadne było zastosowanie przez organ art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. i nie ma potrzeby, aby te wywody powtarzać. W tej sytuacji kwestionowanie przez skarżącą jednego z dowodów zebranych w sprawie, bo tak została potraktowana opinia sporządzona przez dr. hab. J. N., jest chybione i nie może wpłynąć na wynik sprawy.

Argumentacja skargi kasacyjnej dotycząca braku podstaw do stawiania skarżącej zarzutu celowego działania oraz poświadczenia nieprawdy, nie może wywrzeć skutku zamierzonego przez autora skargi kasacyjnej z tego powodu, że bez znaczenia dla zastosowania rygoru z art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. pozostaje kwestia winy; o odpowiedzialności z tytułu wykorzystania środków europejskich z naruszeniem procedur lub pobrania ich nienależnie decyduje stwierdzony w toku postępowania administracyjnego i niewątpliwy stan faktyczny, co miało miejsce w niniejszej sprawie.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono stosownie do art. 204 pkt 1 p.p.s.a.