Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1873/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2008-03-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 57 ust. 1 pkt 10
journal: Dz.U. 1997 nr 114 poz 739
law: Ustawa z dnia 25 czerwca 1997 r. o cudzoziemcach.
article: art. 8
journal: Dz.U. 1993 nr 61 poz 284
law: Konwencja o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności sporządzona w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., zmieniona następnie Protokołami nr 3, 5 i 8 oraz uzupełniona Protokołem nr 2.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Małgorzata Dałkowska - Szary, Sędzia WSA - Dorota Mydłowska, Asesor WSA - Joanna Gierak (spr.), Protokolant - Agnieszka Groszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 marca 2008 r. sprawy ze skargi N. P. na decyzję Prezesa Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców z dnia ... kwietnia 2007 r. Nr ... w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony; oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi z ... maja 2007 r., wniesionej przez N. P., jest decyzja Prezesa Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców z ... kwietnia 2007 r. wydana w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, w następującym stanie faktycznym:

W dniu ... września 2005 r. N. P., obywatelka W., wystąpiła do Wojewody ... z wnioskiem o udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium RP. Wskazała, że w Polsce przebywa od 2... r. oraz, że przyjechała do Polski w celach turystycznych, przy czym zaznaczyła, iż nie pamięta rodzaju wizy na podstawie, której do Polski wjechała. Wskazała też, że w okresie ostatnich 5 lat nie podróżowała. Podała również, że w Polsce przebywa wraz z synem urodzonym w dniu ... listopada 2004 r. na terytorium RP - obywatelem polskim.

Uzasadnienie swojego żądania przedstawiła w odrębnym piśmie załączonym do formularza wniosku. W piśmie tym, powołując się na przepis art. 53 ust. 3 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach oraz art. 8 ust. 1 i 2 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, wyjaśniła, iż ubiega się o zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony z uwagi na to, że jest matką T. D., obywatela polskiego. Podała, że sytuacja rodzinna w jakiej się znajduje bezsprzecznie wypełnia dyspozycję ww. art. 8 Konwencji, zgodnie z którym każdy człowiek ma prawo do poszanowania swojego życia rodzinnego. Wskazała też, że odmówienie jej prawa pobytu w Polsce byłoby nieproporcjonalną sankcją w stosunku do dokonanych przez nią naruszeń prawa, tj. nielegalnego pobytu, i spowodowałoby odłączenie jej od dziecka, będącego w wieku uniemożliwiającym mu samodzielną egzystencję – tj. bez matki.

Decyzją z ... lutego 2006 r. Wojewoda ..., powołując w podstawie prawnej przepis art. 57 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 53 ust. 3 pkt 1 i 62 ust. 1 ustawy z 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (Dz. U. Nr 128, poz. 1175 ze zm.) i art. 20 ust. 1 ustawy z 22 kwietnia 2005 r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach i ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 94, poz. 788), odmówił wnioskodawczyni udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. W uzasadnieniu decyzji organ na wstępie wskazał, iż po analizie paszportu strony ustalono, że przebywa ona w Polsce nielegalnie, naruszając tym samym dyspozycję art. 13 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, zgodnie z którym cudzoziemiec może przekroczyć granicę oraz przebywać na terytorium RP, jeżeli posiada ważny dokument podróży oraz wizę, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej. Organ przytoczył również treść art. 59 ww. ustawy oraz stwierdził, iż z akt sprawy wynika, iż strona przebywa w Polsce nielegalnie od 2000 r. Następnie wskazał, iż cudzoziemka była wzywana do uzupełnienia wniosku o dodatkowe dokumenty, których pomimo przedłożenia terminu do ich złożenia w efekcie do akt sprawy nie załączyła. Dostarczyła jedynie umowę najmu lokalu, nie załączyła zaś m.in. dokumentu potwierdzającego jej legalny pobyt w Polsce. W konsekwencji organ uznał, iż brak jest podstaw do udzielenia aplikującej żądanego zezwolenia. Powołał się przy tym na przepis art. 57 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach, w myśl którego cudzoziemcowi odmawia się udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, jeżeli nie spełnia wymogów określonych w art. 53. Miał też na uwadze nielegalny pobyt cudzoziemki na terytorium RP trwający od 2... r.

Po rozpatrzeniu odwołania od tej decyzji, Prezes Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców decyzją z ... czerwca 2006 r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, ponieważ rozstrzygnięcie sprawy wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części. Organ odwoławczy zalecił m.in. przesłuchanie ojca dziecka cudzoziemki, P. M. ..., odnośnie ojcostwa i aktualnych kontaktów z dzieckiem oraz jego matką, w tym czy jest biologicznym ojcem dziecka oraz czy łoży na jego utrzymanie. Zalecił też ustalenie, czy ojcu dziecka przysługuje władza rodzicielska oraz kto ewentualnie mógłby zająć się opieką na małoletnim w przypadku konieczności opuszczenia Polski przez zainteresowaną. Prezes Urzędu zaznaczył również, że po zebraniu materiału dowodowego należy ponownie dokonać oceny, czy w stosunku do N. P. zachodzą przesłanki określone w art. 57 ust. 1 pkt 1 i pkt 10 oraz w art. 53 ust. 3 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach.

Prowadząc ponownie postępowanie wyjaśniające w sprawie, Wojewoda ... uzupełnił materiał dowodowy o protokół z przesłuchania strony oraz protokół przesłuchania P. M. Akta sprawy zostały także uzupełnione przez cudzoziemkę o wymagane przez organ dokumenty, w tym dokument potwierdzający posiadanie przez nią środków finansowych niezbędnych do pokrycia kosztów pobytu w Polsce oraz odpis zupełny aktu urodzenia małoletniego syna.

Na wezwanie organu z ... listopada 2006 r. strona nie złożyła natomiast dokumentu potwierdzającego jej legalny pobyt w Polsce. W piśmie z ... stycznia 2007 r. pełnomocnik cudzoziemki wniósł o odstąpienie od wymogu okazania przez wnioskodawczynię podstawy legalnego pobytu na terytorium RP. Wskazał, że postępowanie w przedmiotowej sprawie toczy się na podstawie przepisów ustawy o cudzoziemcach obowiązujących do dnia ... października 2005 r., tj. obowiązujących w dacie złożenia wniosku. Obowiązujące wówczas przepisy nie wiązały zaś możliwości uzyskania zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na podstawie art. 53 ust. 3 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach z koniecznością posiadania podstawy legalnego pobytu przez stronę postępowania. W piśmie z ... lutego 2007 r. pełnomocnik cudzoziemki ponowił wniosek o udzielenie stronie żądanego zezwolenia na podstawie art. 53 ust. 3 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach, jednocześnie wywodząc, że w jej sytuacji nie ma zastosowania przepis art. 57 ust. 1 pkt 10 tej ustawy. Wskazał bowiem, że wprawdzie cudzoziemka zeznała, że do Polski -według posiadanej przez nią wiedzy- wjechała na podstawi wizy, to jednak rzeczonej wizy w toku postępowania nie okazała.

Decyzją z ... lutego 2007 r. Wojewoda ... odmówił N. P. udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. W podstawie prawnej orzeczenia powołał przepis art. 57 ust. 1 pkt 10 w związku z art. 50 ust. 1 i art. 62 ust. 1 ustawy z 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach i art. 20 ust. 1 ustawy z 22 kwietnia 2005 r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach i ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw.

W uzasadnieniu organ wskazał, iż analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wykazała, że cudzoziemka spełnia przesłanki z art. 53 ust. 3 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach. Uznał bowiem, że zachodzą w jej przypadku okoliczności uzasadniające jej zamieszkiwanie na terytorium Polski przez okres dłuższy niż 3 miesiące oraz, że posiada środki finansowe niezbędne do pokrycia kosztów pobytu w Polsce. Następnie zaznaczył, iż zainteresowana przebywa w Polsce od 2000 r. nielegalnie. Fakt ten potwierdziła w przesłuchaniu z ... sierpnia 2006 r., podczas którego podała, że wjechała do Polski w 2000 r., przez M. Jechała autokarem turystycznym i na granicy miała kontrolę, ale żadnego problemu z przekroczeniem granicy nie było. Nie pamięta dokładnie, czy ktoś sprawdzał wówczas jej paszport. Mając na uwadze, że w 2...r. między Polską a W. obowiązywał obowiązek wizowy oraz, że wymieniona nie została zawrócona w czasie kontroli granicznej, organ przyjął, iż jej wjazd do Polski nastąpił legalnie, na podstawie paszportu i ważnej wizy. Dalej organ wskazał na treść art. 50 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, zgodnie z którym cudzoziemiec jest obowiązany opuścić terytorium RP przed upływem okresu pobytu oznaczonego w wizie oraz przed upływem okresu ważności wizy, chyba że uzyskał przedłużenie wizy albo zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony lub osiedlenie się na terytorium RP. Wskazał również, że zgodnie z art. 57 ust. 1 pkt 10 ww. ustawy, cudzoziemcowi odmawia się udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, jeżeli nie wykonał obowiązku opuszczenia terytorium Polski m.in. w przypadku, o którym mowa w art. 50. Na koniec organ wyjaśnił, iż niniejsza decyzja nie ma charakteru uznaniowego, tzn. organ nie może wydać decyzji pozytywnej bez naruszenia przepisów prawa. Nadto, organ podał, iż wnioskodawczyni winna opuścić terytorium Polski i udać się do najbliższej placówki konsularnej RP w celu uzyskania wizy, na podstawie której legalnie wjedzie do Polski i będzie mogła ponownie starać się o zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony.

W odwołaniu od ww. decyzji Wojewody ... pełnomocnik cudzoziemki wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji i udzielenie żądanego zezwolenia na podstawie wskazanej we wniosku, lub o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i udzielenie stronie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na okres 1 roku na podstawie przepisu art. 53 ust. 3 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach w brzmieniu obowiązującym w dniu złożenia wniosku. Skarżonej decyzji pełnomocnik zainteresowanej zarzucił naruszenie przepisów ustawy o cudzoziemcach oraz przepisów procesowych – art. 7 i 77 k.p.a., Konstytucji RP, tj. w szczególności art. 72, art. 8 pkt 2 i 9, a także przepisów Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka (art. 16 pkt 3), Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych (art. 24 pkt 1), oraz Konwencji o Prawach Dziecka w znacznej części (art. 2 pkt1, art. 3 pkt 1 i 2, art. 6 pkt 2, art. 9 pkt 1 i 3, art. 10). W uzasadnieniu odwołania pełnomocnik strony przede wszystkim wskazał, iż ustawa o cudzoziemcach w brzmieniu obowiązującym w niniejszej sprawie nie wyklucza możliwości udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony osobom przebywającym w Polsce w dniu złożenia wniosku nielegalnie, nie ustanawia też długotrwałego, nielegalnego pobytu w Polsce oraz faktu nielegalnego wjazdu do Polski jako negatywnych przesłanek w toku procedury udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Fakt, że cudzoziemka nie opuściła Polski w okresie obowiązywania posiadanej przez nią wizy stanowiłby argument uzasadniający wydaną decyzję tylko w przypadku, jeżeli fakt posiadania rzeczonej wizy zostałby bezsprzecznie udokumentowany. Jak wynika z akt sprawy, w tym z treści protokołu przesłuchania, posiadanie przez cudzoziemkę przedmiotowej wizy nie jest oczywiste. Na korzyść strony przemawiają również obowiązujące Polskę zapisy prawa międzynarodowego, chroniące interes małoletnich, oraz zapisy Konstytucji RP chroniące dzieci i rodzinę, zapewniające ich szczególne traktowanie.

Decyzją z ... kwietnia 2007 r. Prezes Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców, na podstawie art. 57 ust. 1 pkt 10 w związku z art. 50 ustawy o cudzoziemcach i art. 127 § 2 oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), a także przepisu art. 20 ust. 1 ustawy z 22 kwietnia 2005 r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach i ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Wojewody ... z ... lutego 2007 r.

W uzasadnieniu orzeczenia organ odwoławczy na wstępie zaznaczył, iż posiadanie przez cudzoziemkę małoletniego dziecka, będącego obywatelem polskim, może stanowić okoliczność uzasadniającą jej pobyt w Polsce przez okres dłuższy niż 3 miesiące, przy czym nie obliguje to organu rozpatrującego sprawę do udzielenia cudzoziemce zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Następnie wskazał, iż w sprawie istotna jest jednak kwestia, czy zainteresowana wypełnia dyspozycję przepisu art. 51 (winno być: 57) ust. 1 pkt 10 ustawy o cudzoziemcach. Powołując się na ustalenia faktyczne poczynione w sprawie, z których wynika, iż cudzoziemka przyjechała do Polski w 2000 r. przez terytorium F. w autokarze turystycznym, nie miała problemu z wjazdem oraz nie zaprzeczyła, że posiadała wizę uprawniającą ją do wjazdu do Polski, a także mając na uwadze fakt, iż w 2000 r. istniał obowiązek wizowy dla obywateli W., organ odwoławczy podzielił stanowisko Wojewody ... zawarte w skarżonej decyzji. Uznał, iż cudzoziemka nie wypełniła obowiązku opuszczenia terytorium Polski przed upływem terminu ważności posiadanej wizy, a to z kolei obligowało organ do wydania decyzji o odmowie udzielenia jej wnioskowanego zezwolenia. W ocenie organu odwoławczego przepis art. 57 ust. 1 pkt 10 ustawy o cudzoziemcach należało zastosować w sprawie pomimo braku możliwości jednoznacznego ustalenia, czy zainteresowana posiadała stosowną wizę podczas przekraczania granicy Polski. Fakt, iż skarżąca nie jest pewna, czy posiadała stosowną wizę uprawniającą ją do wjazdu do Polski, nie może stanowić usprawiedliwienia dla jej wieloletniego, nielegalnego pobytu w Polsce. Okoliczności sprawy wskazują, że cudzoziemka posiadała stosowną wizę i nie opuściła terytorium Polski przez upływem ważności tej wizy, czym naruszyła obowiązujące wówczas i obecne przepisy prawa. Nadto, organ podniósł, iż cudzoziemka w trakcie pobytu w Polsce nie podjęła żądnych kroków w celu ustabilizowania swojej sytuacji życiowej oraz potraktowała dziecko, posiadające polskie obywatelstwo w sposób instrumentalny. Na koniec, odnosząc się do zarzutów pełnomocnika strony dotyczących naruszenia przepisów Konwencji o Prawach Dziecka, organ zaznaczył, iż decyzja Wojewody ... nie dotyczy małoletniego dziecka, posiadającego obywatelstwo polskie, lecz matki, wobec której mają zastosowanie przede wszystkim przepisy ustawy o cudzoziemcach. Organ podkreślił przy tym, iż z faktu posiadania obywatelstwa polskiego przez małoletnie dziecko zainteresowanej nie można wywieść samoistnego uprawnienia przysługującego cudzoziemce do legalnego pobytu w Polsce niezależnie od obowiązujących przepisów. Niniejsze rozstrzygnięcie nie zobowiązuje wnioskodawczyni do obligatoryjnego opuszczenia terytorium Polski, lecz rozstrzyga merytorycznie sprawę o udzielenie jej zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony uwzględniając aktualny stan faktyczny.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Prezesa Urzędu z ... kwietnia 2007 r., N. P. wniosła o jej uchylenie oraz o uchylenie decyzji ją poprzedzającej wydanej przez Wojewodę .... Skarżonym decyzjom cudzoziemka zarzuciła naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 7, art. 77, art. 107 i art. 138 k.p.a. oraz przepisów ustawy o cudzoziemcach – art. 53 ust. 2 pkt 2, art. 57 ust. 1 pkt 1 i pkt 5.

W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, iż podstawę jej wniosku stanowił fakt, iż jest matką obywatela polskiego, nad którym sprawuje wyłączną opiekę, co w jej ocenie uzasadnia jej pobyt i zamieszkanie w Polsce, na podstawie art. 53 ust. 3 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach. Przedstawiła następnie przebieg sprawy, zaznaczając przy tym, iż nie posiada prawa wjazdu do żadnego z krajów (oprócz W.), w których Polska posiada placówki konsularne. Nie będąc rezydentem stałym lub czasowym w żadnym z tych państw nie ma zagwarantowanego prawa do wnioskowania o wizę pobytową. Ponadto, jako osoba nadal przebywająca w Polsce nielegalnie z chwilą jej opuszczenia zostanie wpisana do wykazu cudzoziemców, których pobyt w Polsce jest niepożądany, co uniemożliwi jej powtórny wjazd do Polski, gdzie pozostawi własne dziecko. Dalej podała, że mimo przedstawienia w treści odwołania szczegółowej argumentacji wyjaśniającej, że jako matka nie może podjąć jakiegokolwiek ryzyka rozłączenia z synem i pozostawienia go w Polsce bez opieki, oraz powołania się na przepisy prawa międzynarodowego obowiązujące w RP, Prezes Urzędu utrzymał w mocy negatywną dla niej decyzję Wojewody ... Podniosła również, że jej wniosek o udzielenie zezwolenia znajduje oparcie w Konstytucji RP, w ustawie o cudzoziemcach i Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. W ocenie skarżącej nie ulega wątpliwości, że odmówienie jej prawa pobytu w Polsce byłoby nieproporcjonalną sankcją w stosunku do dokonanych przez nią naruszeń prawa (nielegalnego pobytu) i spowodowałoby odłączenie jej od dziecka, będącego w wieku wymagającym opieki matki.

W odpowiedzi na skargę Prezes Urzędu wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty przedstawione w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Na wstępie Sąd wyjaśnia, iż uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem.

Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji wydanej przez Prezesa Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców, w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu na podstawie ww. ustaw, tj. badając zaskarżone orzeczenie pod względem jego zgodności tak z przepisami ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071), dalej: k.p.a., jak i z normami prawa materialnego zawartymi w ustawie z 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (Dz. U. Nr 128, poz. 1175 ze zm.), Sąd uznał, iż decyzja to odpowiada prawu, dlatego też skargę jako niezasadną oddalił. Jednocześnie Sąd wyjaśnia, iż miał na względzie stan prawny obowiązujący w dacie złożenia przez skarżącą wniosku o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, tj. w dniu ... września 2005 r. – z uwagi na treść art. 20 ust. 1 ustawy z 22 kwietnia 2005 r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach i ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 94, poz. 788), oraz okoliczności faktyczne, wynikające ze zgromadzonego w toku postępowania administracyjnego materiału dowodowego.

Jako podstawa materialno-prawna zaskarżonego orzeczenia wskazany został art. 57 ust. 1 pkt 10 ustawy o cudzoziemcach, zgodnie z którym cudzoziemcowi odmawia się udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, jeżeli nie wykonał obowiązku opuszczenia terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w przypadkach, o których mowa w art. 44 ust. 4, art. 50, art. 59 i art. 61 ust. 4. Przepis art. 57 ust. 1 enumeratywnie wymienia szereg przesłanek, których zaistnienie powoduje odmowę udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, w tym również tą, na którą powołał się organ w zaskarżonej decyzji uznając, że cudzoziemce należy odmówić udzielenia zezwolenia w związku z niewykonaniem przez nią obowiązku opuszczenia terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wynikającego z art. 50 ww. ustawy (pkt 10).

Niewątpliwie art. 57 ust. 1 pkt 10 ustawy o cudzoziemcach należy do kategorii przepisów dla organu wiążących, a to oznacza, że jeżeli ustalony stan faktyczny sprawy odpowiada treści przepisu, skutek jest określony w przepisie, a organ nie ma wyboru co do treści rozstrzygnięcia.

W ocenie Sądu, ustalenia poczynione w sprawie uzasadniały zastosowanie ww. normy prawnej.

We wniosku o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony skarżąca podała, że przebywa w Polsce od 2... r. oraz, że przyjechała do Polski turystycznie, przy czym zaznaczyła, że nie pamięta rodzaju wizy, na podstawie której do Polski wjechała. W piśmie załączonym do formularza wniosku cudzoziemka podała, że przebywa w Polsce nielegalnie. Do protokołu przesłuchania oświadczyła zaś, że wjechała do Polski w 2... r.; jechała autokarem turystycznym; na granicy miała miejsce kontrola, ale żadnych problemów wówczas nie było. Paszport, na podstawie którego wjechała -jak wskazała- uległ zniszczeniu, dlatego zmuszona była wyrobić nowy dokument. Podała też, że nie pamięta, czy w paszporcie, na podstawie którego przekroczyła granicę Polski, miała wizę. Jak oświadczyła - nie zwracała uwagi na dokumenty.

Z oświadczeń złożonych przez skarżącą w toku postępowania administracyjnego nie wynika, iż nie posiadała ona w 2... r. wizy upoważniającej ją do wjazdu na terytorium Polski. Wręcz przeciwnie, na podstawie jej relacji należy przyjąć, iż cudzoziemka wjechała do Polski w sposób legalny, a więc na podstawie wizy pobytowej. Słusznie bowiem organ zauważył, iż w okresie wjazdu skarżącej do Polski istniał obowiązek wizowy dla obywateli W. Łączny okres pobytu na podstawie wiz nie mógł wówczas przekroczyć 6 miesięcy w okresie 12 miesięcy, licząc od dnia wjazdu, stosownie do art. 8 ust. 3 ustawy z 25 czerwca 1997 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2001 r., Nr 127, poz. 1400 ze zm.).

Mając na uwadze okoliczności sprawy oraz przepisy prawa obowiązujące w dacie wjazdu cudzoziemki na terytorium Polski, zasadnie organy orzekające w sprawie przyjęły, iż cudzoziemka musiała posiadać w 2000 r. wizę uprawniającą ją do wjazdu na terytorium Polski. Tym samym przed upływem okresu jej ważności obwiązana była do opuszczenia Polski, na podstawie art. 12 powyżej wskazanej ustawy z 1997 r. (analogicznego do art. 50 ustawy obowiązującej w dacie orzekania przez organ), zgodnie z którym cudzoziemiec jest obowiązany opuścić terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przed upływem terminów, o których mowa w art. 8, oraz przed upływem okresu ważności wizy, chyba że uzyskał zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony lub zezwolenie na osiedlenie się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Obowiązku tego jednak cudzoziemka nie wykonała, naruszając tym samym przepisy prawa i wypełniając dyspozycję art. 57 ust. 1 pkt 10 ustawy o cudzoziemcach (w brzmieniu obowiązującym w dacie złożenia przez nią wniosku o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony).

W tym miejscu Sąd zaznacza, iż przepis art. 57 ust. 1 pkt 10 ww. ustawy, znajduje zastosowanie także wtedy, gdy cudzoziemiec spełnia przesłankę z art. 53 uzasadniającą udzielenie mu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Dotyczy to również opartego na uznaniu administracyjnym art. 53 ust. 3 pkt 1 omawianej ustawy, na podstawie którego skarżąca wnioskowała o wydanie jej zezwolenia na pobyt w Polsce, a organ I instancji wskazał, iż wypełnia dyspozycję tego przepisu. Ustawa o cudzoziemcach w stanie prawnym obowiązującym w dniu 30 września 2005 r. nie przewidywała tu żadnych wyjątków (również w przypadku cudzoziemca będącego małżonkiem obywatela polskiego). Nielegalny pobyt mógł więc stanowić wyłączną podstawę odmowy udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, bez względu na to, czy cudzoziemiec spełniał przesłanki (lub przesłankę) z art. 53 ustawy o cudzoziemcach.

Nadto, trzeba też wskazać, iż pobyt nielegalny cudzoziemca, który stanowi podstawę do wydania decyzji odmownej, oznacza pobyt wbrew przepisom, które regulują pobyt cudzoziemców na terytorium Polski. Najczęściej będzie to pobyt bez wymaganej wizy, po upływie terminu ważności wizy lub zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony (v. wyrok NSA z 10 października 2007 r., sygn. akt II OSK 1967/06).

Dlatego też -w ocenie Sądu- nie ma żadnego znaczenia w sprawie fakt, iż skarżąca nie okazała w toku postępowania administracyjnego wizy, na podstawie której wjechała do Polski w 2... r. w celach turystycznych. Istotne jest tu to, że taką wizę zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach z 1997 r. winna była posiadać, aby legalnie wjechać do Polski oraz, że po upływie jej ważności obowiązana była opuścić Polskę. Warto tu zaznaczyć, iż skarżąca nie zaprzeczyła, że posiadała wizę uprawniającą ją do wjazdu i pobytu w Polsce. Przyznała też w toku postępowania administracyjnego, iż obecnie przebywa w Polsce nielegalnie. Z akt sprawy nie wynika zaś, aby podczas swojego pobytu w Polsce, trwającego od 2... r. w sposób nieprzerwany, cudzoziemka wcześniej ubiegała się o zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Polski.

Z wymienionych powodów Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi. Nie podzielił zarzutów w niej podniesionych sprowadzających się do naruszenia przepisów regulujących sposób prowadzenia postępowania dowodowego oraz przepisów ustawy o cudzoziemcach.

Zdaniem Sądu, organy orzekające w obu instancjach w sprawie rozważyły wszelkie istotne dla jej merytorycznego, prawidłowego załatwienia okoliczności faktyczne. Sytuacja osobista i rodzinna skarżącej, ponownie przedstawiona w treści skargi, nie mogła tym samym wpłynąć na uchylenie zaskarżonego orzeczenia. Fakt, iż skarżąca jest matką obywatela polskiego był bowiem analizowany w toku prowadzonego postępowania wyjaśniającego. Uznano, iż okoliczność ta może uzasadniać udzielenie cudzoziemce zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, jednakże z uwagi na nielegalny pobyt strony na terytorium Polski takie zezwolenie -w stanie prawnym mającym zastosowanie w sprawie- nie mogło zostać wydane. Stanowisko organu w tym zakresie zostało szczegółowo w skarżonej decyzji uzasadnione, z powołaniem się tak na przepisy prawa jak i okoliczności sprawy.

W tym miejscu Sąd dostrzega, iż w rozpatrywanym przez Prezesa Urzędu odwołaniu, pełnomocnik skarżącej zarzucił naruszenie przepisów Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka (art. 16 pkt 3), Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych (art. 24 pkt 1), oraz Konwencji o Prawach Dziecka w znacznej części (art. 2 pkt1, art. 3 pkt 1 i 2, art. 6 pkt 2, art. 9 pkt 1 i 3, art. 10). Zarzutów tych w uzasadnieniu odwołania jednakże nie rozszerzył. Tym samym Sąd przyjął, iż brak pełnego odniesienia się organu odwoławczego w uzasadnieniu skarżonej decyzji do ww. konkretnych przepisów prawa, nie stanowi istotnego naruszenia przepisów procesowych w sprawie, a odniesienie się Prezesa Urzędu do przepisów Konwencji o Prawach Dziecka świadczy o tym, iż zarzuty te organ miał na względzie oceniając ponownie sytuację skarżącej w kontekście przepisów prawa materialnego znajdujących tu zastosowanie.

Na marginesie Sąd zauważa, iż przepisy prawa materialnego powołane w zarzutach skargi nie stanowiły podstawy prawnej skarżonego orzeczenia, a tym samym już tylko z tego powodu nie można mówić o ich naruszeniu.

Za niezasadne Sąd uznał także zarzuty wskazujące na naruszenie art. 8 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. zmienionej następnie Protokołami nr 3, 5 i 8 oraz uzupełnionej Protokołem nr 2 (Dz. U. z 1993 r., Nr 61, poz. 284), który gwarantuje każdemu prawo do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego. Europejska Konwencji Praw Człowieka nie przyznaje cudzoziemcowi prawa podmiotowego do wjazdu lub pobytu na terytorium innego państwa. Konwencja może jedynie uzasadniać udzielenie cudzoziemcowi ochrony przed wydaleniem, gdyby wydalenie prowadziło do naruszenia praw przez nią gwarantowanych, w tym wymienionych w art. 8. Decyzja o odmowie udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na terytorium RP nie stanowi podstawy do deportacji cudzoziemca z terytorium Polski, a tym samym wydanie i wykonanie takiej decyzji nie stanowi ingerencji władzy publicznej w życie rodzinne cudzoziemca, oznaczającej konieczność zerwania związków rodzinnych. Podstawę taką stanowi -jak już zaznaczono- prawomocna decyzja o wydaleniu cudzoziemca z terytorium RP i w takiej sytuacji -tj. gdy w grę wchodzi ingerencja w prawa regulowane w art. 8 Konwencji- "(...) państwo musi wykazać, że przez swoje działanie osiągnęło równowagę między interesem publicznym, a prawem cudzoziemca do utrzymania życia rodzinnego" (v. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 września 2007 r., sygn. akt II OSK 1706/06; por. wyrok Sądu Najwyższego z 2 grudnia 1998 r., sygn. akt III RN 163/98, OSNP 1999/19/600; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 listopada 2005 r., sygn. akt II OSK 964/05).

Z wymienionych powodów, nie kwestionując, iż życie rodzinne skarżącej podlega ochronie na podstawie ww. art. 8 Konwencji, a także mając na uwadze przywołaną przez skarżącą Konwencję o Prawach Dziecka, Sąd nie znalazł podstaw do uwzględniania skargi.

Przy czym Sąd wyjaśnia, iż skarżąca słusznie zauważa, że Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z 2 kwietnia 1997 r. w art. 18 stanowi, iż macierzyństwo i rodzicielstwo znajdują się pod ochroną i opieką Rzeczypospolitej Polskiej. Jednakże Sąd podkreśla, iż Konstytucja stanowi jednocześnie, że "ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanowione tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób. Ograniczenia te nie mogą naruszać istoty wolności i praw" (art. 31 ust. 3). W stosunku do cudzoziemców korzystanie z wolności i praw zagwarantowanych w Konstytucji może zostać ograniczone na podstawie ustawy (art. 37 ust. 2).

Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdzając, iż zaskarżone orzeczenie jest zgodne z prawem, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.