Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 681/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2009-10-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 7,  art. 8  art. 9,  art. 61,  art. 64,  art. 77 par. 1 i  art. 80,  art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 37a
journal: Dz.U. 2000 nr 84 poz 948
law: ustawa z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe"
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c,  art. 152,  art. 200
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daniela Kozłowska Sędziowie: WSA Iwona Kosińska (spr.) WSA Agnieszka Miernik Protokolant Anna Traczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 października 2009 r. sprawy ze skargi B. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uwzględnienia wniosku o odszkodowanie za nieruchomość 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta Miasta W. z dnia [...] października 2008 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego B. S. kwotę 56 (pięćdziesiąt sześć) złotych tytułem zwrotu kosztów przejazdu.


UZASADNIENIE

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] marca 2009 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania B. S., utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta W. z dnia [...] października 2008 r. nr [...] orzekającą o odmowie uwzględnienia wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość o powierzchni [...] m2 położoną przy ulicy [...] w W. w [...], zajętą pod [...].

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że Prezydent Miasta W. decyzją z dnia [...] października 2008 r. odmówił uwzględnienia wniosku B. S. o przyznanie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość z uwagi na fakt, iż wniosek w tej sprawie złożony został z uchybieniem terminu wskazanego w art. 37a pkt 7 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego Polskie Koleje Państwowe (Dz. U. Nr 84, poz. 948, ze zm.).

Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem B. S. złożył odwołanie kwestionując zasadność rozstrzygnięcia organu I instancji.

Po jego rozpatrzeniu organ odwoławczy stanął na stanowisku, że nie może ono zostać uwzględnione. W uzasadnieniu zajętego stanowiska organ II instancji wyjaśnił, że materiał dowodowy zebrany w sprawie nie uzasadnia uwzględnienia złożonego wniosku. Dokonana przez organ I instancji ocena stanu prawnego i faktycznego nie budzi zastrzeżeń organu odwoławczego. Wojewoda przywołał treść art. 37a ust. 1 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego Polskie Koleje Państwowe oraz treść uchwały składu pięciu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 października 1996 r. (sygn. akt OPK 19/96, publ. ONSA 1997, Nr 2, poz. 56) i stanął na stanowisku, że skarżący zaniechał wystąpienia z wnioskiem o ustalenie i wypłatę odszkodowania za grunty wchodzące w skład [...] w terminie wskazanym w przywołanym art. 37a ust. 7, to jest do końca 2007 r. Termin ten jest natomiast terminem prawa materialnego i ma charakter terminu zawitego (prekluzyjnego), a więc nie może być na wniosek strony ani z urzędu przedłużany, skracany bądź przywracany. Jak słusznie zauważył organ I instancji, zgodnie z wolą ustawodawcy przekroczenie tego terminu powoduje, że roszczenie o odszkodowanie nie przysługuje, a więc traci się możliwość dochodzenia przysługujących uprawnień. W związku z tym nie mają tu znaczenia okoliczności usprawiedliwiające spóźnienie zgłoszenia wniosku zdarzeniami niezależnymi od strony. Wojewoda wyjaśnił, że z akt sprawy wynika, iż skarżący złożył w Kancelarii[...] Urzędu Wojewódzkiego wniosek o odszkodowanie w dniu [...] sierpnia 2008 r., czyli po terminie określonym w art. 37a ust. 7 cytowanej ustawy z dnia 8 września 2000 r. Oznacza to tym samym, że według stanu na dzień zgłoszenia przedmiotowego wniosku strona nie mogła swego roszczenia skutecznie dochodzić. Wprawdzie we wniosku strona nie wskazała podstawy prawnej żądania, jednakże zgromadzony materiał dowodowy wskazuje, że nieruchomość będąca przedmiotem niniejszego postępowania podlega uregulowaniu zawartemu w art. 37a ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego Polskie Koleje Państwowe. Równocześnie organ II instancji wyjaśnił, że ustawodawca nie pozbawił skarżącego prawa dochodzenia rekompensaty za nieruchomość wywłaszczoną na podstawie unormowania określonego w art. 37a ustawy, gdyż umożliwił mu uzyskanie odszkodowania za tę nieruchomość. Skarżący nie wykazał jednak należytej dbałości o swoje interesy, skoro w przepisowym terminie nie złożył wniosku o ustalenie i wypłatę odszkodowania. Mając powyższe na uwadze organ II instancji utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Na decyzję Wojewody [...] skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (uzupełnioną pismem z dnia 12 października 2009 r.) złożył B. S. W uzasadnieniu skarżący zarzucił organom niezapoznanie się ze składanymi przez niego pismami i dokumentami (27 egz.), z treści których wynika, że przedmiotowy grunt o powierzchni [...] m2 nigdy nie był we władaniu P. Zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie art. 37a ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego Polskie Koleje Państwowe, ponieważ z powołanych przez skarżącego dokumentów wynika, że sporną nieruchomością władał zupełnie inny podmiot niż P. Równocześnie skarżący zarzucił organom orzekającym naruszenie przepisów art. 7, 8 i 9 kpa poprzez niewyjaśnienie skarżącemu podstawy prawnej orzekania organów publicznych, a w szczególności przez niepodanie numeru i pozycji Dziennika Ustaw, w którym został opublikowany akt stanowiący podstawę materialnoprawną orzekania, oraz niepowiadomienie go przez organy o przysługującym mu prawie do złożenia wniosku o odszkodowanie za przejęty grunt.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wskazuje na zasadność skargi.

Postępowanie administracyjne w przedstawionej sprawie zostało wszczęte na skutek złożenia przez skarżącego wniosku o odszkodowanie z dnia [...] sierpnia 2008 r.

Wbrew stanowisku organów orzekających zawartemu w zaskarżonych decyzjach, wnioskodawca wskazał podstawy swojego żądania. Jak wynika bowiem z treści tego wniosku, swoje żądanie skarżący wywodził z faktu prawomocności wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: z dnia 8 września 2005 r. sygn. akt I SA 2573/03 a także z dnia 23 kwietnia 2007 r. sygn. akt I SA/Wa 457/07 oraz wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 stycznia 2007 r. sygn. akt I OSK 272/06 i z dnia 28 marca 2008 r. sygn. akt I OSK 1458/07. Wszystkie te orzeczenia zapadły w sprawie skargi na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] października 2003 r. nr [...], którą organ ten utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] czerwca 2003 r. nr [...] stwierdzającą nieważność decyzji Prezydenta Miasta W. z dnia [...] czerwca 1981 r. nr [...] i poprzedzającej ją decyzji Naczelnika [...] W. z dnia [...] marca 1981 r. nr [...], w części dotyczącej ustalenia odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość i odmówił stwierdzenia nieważności kwestionowanych decyzji w części dotyczącej wywłaszczenia. Równocześnie skarżący wskazał jednoznacznie podstawę prawną swojego żądania, czyli przepisy art. 128-135 i art. 233 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. z 2004 r. Dz. U. Nr 261, poz. 2603, ze zm.). Zdaniem Sądu orzekającego z treści złożonego wniosku jasno wynika, że dotyczy on żądania odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość położoną w W. przy ulicy [...], która dawniej nosiła numer [...] (obecnie nr [...]) i miała powierzchnię [...] m2 ([...]). Jeżeli jednak w przekonaniu organów orzekających wniosek skarżącego z dnia [...] sierpnia 2008 r. nie był na tyle jasno sformułowany, by bez wątpliwości organy mogły dokonać jego odpowiedniej kwalifikacji, to obowiązkiem organu administracji publicznej prowadzącego postępowanie było wezwanie wnioskodawcy (przed wydaniem decyzji) do usunięcia występujących zdaniem organu braków lub nieścisłości w sformułowaniu żądania (art. 64 § 2 kpa), z informacją o przyczynach prezentowanej oceny wniosku w świetle obowiązującego prawa i pouczeniem o konsekwencjach takiego stanu rzeczy przy rozstrzyganiu sprawy w razie niezastosowania się do wezwania organu. Organ administracji, do którego wpływa żądanie strony, zobligowany jest przede wszystkim do dokładnego ustalenia treści żądania. Jednocześnie organ związany jest tym żądaniem. Treść żądania wyznacza bowiem stosowną normę prawa materialnego lub normę prawa procesowego, która ma znaczenie dla ustalenia zakresu postępowania. Tylko i wyłącznie strona określa przedmiot żądania. Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego ciążący na organie administracyjnym obejmuje ustalenie przez ten organ treści rzeczywistego żądania strony i wyjaśnienia rzeczywistej woli strony, jeżeli charakter pisma wniesionego przez stronę budzi wątpliwości. Nie czyniąc zadość temu obowiązkowi i samodzielnie decydując o treści żądania wnioskodawcy organ narusza przepisy postępowania administracyjnego (czyli art. 7, 8, 9, 61 i 64 kpa) w stopniu mogącym mieć wpływ na prawidłowość jej merytorycznego rozstrzygnięcia. W rozpatrywanej sprawie organy administracji nie wezwały skarżącego do sprecyzowania lub wyjaśnienia treści złożonego wniosku o odszkodowanie. Organy same zadecydowały, że wniosek ten winien być rozpatrzony w trybie art. 37a ust. 1 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego Polskie Koleje Państwowe. Takie postępowanie organu jest niedopuszczalne chociażby dlatego, że mogłoby doprowadzić do niedopuszczalnej zmiany żądania, wbrew intencji wnoszącego podanie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 kwietnia 2002 r., sygn. akt I SA 2188/00, niepubl.). Niedopuszczalna jest również samowolna zmiana przez organ administracji publicznej żądania wyraźnie i jednoznacznie sprecyzowanego przez stronę. Raz jeszcze podkreślić należy, że stosownie do treści art. 61 § 1 kpa żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego określa przedmiot tego postępowania, a w razie wątpliwości sprecyzowanie żądania należy do strony, nie zaś do sfery ocennej organu administracji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 czerwca 1990 r., sygn. akt I SA 367/90, ONSA 1990, z. 2-3, poz. 47). Dodatkowo wskazać należy, że w ocenie Sądu prowadząc kontrolowane postępowanie administracyjne organy naruszyły przepisy art. 77 § 1 i 80 kpa. Nie sposób nie zauważyć, że akta administracyjne organu I instancji zawierają, poza wnioskiem i pismami skarżącego (z [...] września oraz [...] października 2008 r.), jedynie 2 dokumenty: zawiadomienie o wszczęciu postępowania z dnia [...] września 2008 r. oraz odpis pisma adwokat E. S. (ze sprawy o sygn. akt I OSK 272/06) wraz z załącznikiem. Natomiast akta organu odwoławczego składają się tylko z decyzji Wojewody z dnia [...] marca 2009 r. oraz pisma przewodniego organu I instancji z dnia [...] października 2008 r. i przesłanego przy tym piśmie odwołania skarżącego z dnia [...] października 2008 r. Organy w ogóle nie wyjaśniły stanu faktycznego ani prawnego przedmiotowej nieruchomości. W aktach sprawy nie ma żadnego dokumentu potwierdzającego stan prawny tej nieruchomości, brak jest jakichkolwiek ustaleń organu dotyczących jej prawnego bytu i sposobu utraty przez poprzedników prawnych skarżącego prawa własności do tej nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa (co można jedynie domniemywać). Nie ma również żadnych dokumentów potwierdzających aktualne prawa jakiegokolwiek podmiotu do tej nieruchomości. Z powodu braku podstawowych dokumentów nie można ustalić, czy, a jeśli tak, to kiedy i na podstawie jakich przepisów prawa przedmiotowa nieruchomość stała się prawdopodobnie własnością Skarbu Państwa a następnie została prawdopodobnie przekazana dawnej [...], kto na dzień dzisiejszy włada tą nieruchomością lub jest jej właścicielem, a przede wszystkim nie sposób ustalić, czy, a jeśli tak, to od kiedy nieruchomość ta pozostawała we władaniu P. W nader skromnych aktach administracyjnych nie ma bowiem ani jednego dokumentu, który uzasadniałby i wyjaśniał, na jakiej podstawie organ uznał za udowodnione, że przedmiotowy grunt pozostawał na dzień 28 lutego 2003 r. we władaniu P. Oznacza to, że w trakcie rozpatrywania przedmiotowej sprawy organy administracji publicznej istotnie naruszyły obowiązujące przepisy postępowania administracyjnego, czyli art. 7 i 77 § 1 i art. 80 kpa, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy. W postępowaniu administracyjnym wydanie prawidłowego orzeczenia w każdym przypadku powinno bowiem być poprzedzone dokładnym ustaleniem stanu faktycznego istotnego w sprawie. Zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej, wyrażoną w art. 7 kpa, organy administracji publicznej mają obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, mając na względzie zarówno interes społeczny, jak również słuszny interes obywateli. Artykuł 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego stanowi natomiast, że organ administracji publicznej zobowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, a zgodnie z treścią art. 80 kpa organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona, jak również winien prawidłowo uzasadnić swoje rozstrzygnięcie i wyjaśnić powody zastosowania przyjętej podstawy prawnej decyzji (art. 107 § 3 kpa). Postępowanie dowodowe nie może zatem zostać zakończone, dopóki organ nie ustali, czy stan faktyczny przewidziany w danej normie prawnej wystąpił, czy też nie. Jako dowolne należy więc traktować ustalenia faktyczne mogące znaleźć wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym, ale niekompletnym, czy nie w pełni rozpatrzonym. Zarzut dowolności zostaje wykluczony dopiero ustaleniami dokonanymi w całokształcie materiału dowodowego (art. 80 kpa), zgromadzonego i rozpatrzonego w sposób wyczerpujący, a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego wydania decyzji o przekonującej treści. Sąd stoi na stanowisku, że niewyjaśnienie wszystkich okoliczności mających istotne znaczenie w sprawie oraz nieuzasadnienie decyzji w sposób właściwy narusza podstawowe zasady postępowania administracyjnego. Dlatego też zbadanie podniesionych zagadnień było elementem niezbędnym do dokonania oceny prawidłowości wszczęcia i przeprowadzenia kwestionowanego postępowania. Wobec stwierdzenia, że kontrolowane postępowanie nie wyjaśniło powstałych wątpliwości, Sąd uznał, że organy rozpatrując sprawę nie wyjaśnił jej dokładnie, nie zebrały i nie rozpatrzyły całego materiału dowodowego. Oznacza to, że zapadłe decyzje wydane zostały z naruszeniem przepisów art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 kpa, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Poza naruszeniem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, rozpatrując niniejszą sprawę organy naruszyły również przepisy prawa materialnego, czyli art. 37a ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe". Przepis tego artykułu został do ustawy z dnia 8 września 2000 r. dodany z dniem 25 maja 2003 r. przez art. 1 pkt 20 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o zmianie ustawy o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" oraz o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 80, poz. 720). Zgodnie z ust. 1 tego artykułu grunty wchodzące w skład [...] pozostające w dniu 28 lutego 2003 r. we władaniu P. SA, niestanowiące własności Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego lub P. SA stają się z dniem 1 czerwca 2003 r. z mocy prawa własnością Skarbu Państwa za odszkodowaniem. Do gruntów, o których mowa, P. SA przysługuje z mocy prawa z dniem 1 czerwca 2003 r. prawo użytkowania wieczystego i prawo własności budynków, lokali i innych urządzeń znajdujących się na tych gruntach (ust. 2). Nabycie prawa użytkowania wieczystego następuje bez wniesienia pierwszej opłaty (ust. 3). Nabycie praw, o których mowa potwierdza wojewoda w drodze decyzji (ust. 4). Nabycie praw, o których mowa, nie może naruszać praw osób trzecich (ust. 5). Ostateczna decyzja Wojewody stanowi podstawę do ujawnienia w księdze wieczystej prawa własności Skarbu Państwa i prawa użytkowania wieczystego P. SA (ust. 6). Odszkodowanie, o którym mowa w ust. 1, będzie ustalane i wypłacane według zasad i trybu określonych w przepisach o odszkodowaniach za wywłaszczone nieruchomości, na wniosek dotychczasowego właściciela gruntu, złożony w okresie od dnia 1 czerwca 2003 r. do dnia 31 grudnia 2007 r. Po upływie tego okresu roszczenie o odszkodowanie nie przysługuje. Roszczenie o odszkodowanie nie przysługuje również w przypadku, gdy grunt, o którym mowa w ust. 1, pozostawał do dnia 31 maja 2003 r. w posiadaniu samoistnym P. SA lub jej poprzedników prawnych nieprzerwanie przez okres co najmniej 30 lat (ust. 7). Odszkodowanie wypłaca P. SA (ust. 8). Podstawę do ustalenia wysokości odszkodowania stanowi wartość gruntu według stanu z dnia 1 czerwca 2003 r., przy czym nie uwzględnia się wzrostu jego wartości spowodowanego trwałymi nakładami poczynionymi po utracie władania gruntem przez dotychczasowego właściciela (ust. 9). Jak wynika z treści tego przepisu odszkodowanie, o którym mowa w ust. 1, 7 i 8 artykułu 37a, należy się za grunty wchodzące w skład [...], pozostające w dniu 28 lutego 2003 r. we władaniu P. SA, niestanowiące własności Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego lub P. SA, które stały się z dniem 1 czerwca 2003 r. z mocy prawa własnością Skarbu Państwa, za wyjątkiem gruntu, który pozostawał do dnia 31 maja 2003 r. w posiadaniu samoistnym P. SA lub jej poprzedników prawnych nieprzerwanie przez okres co najmniej 30 lat. Aby zatem mogło powstać roszczenie o odszkodowanie z art. 37a muszą zostać kumulatywnie spełnione następujące 3 warunki: przedmiotowy grunt nie stanowił własności Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego lub P. SA, pozostawał on w dniu 28 lutego 2003 r. we władaniu P. SA, wchodzi w skład [...]. Dopiero bowiem po spełnieniu tych przesłanek następuje przejście z mocy prawa własności takiego gruntu z jego właściciela na rzecz Skarbu Państwa i równocześnie (w przypadku spełnienia przesłanek z ust. 7) po stronie właściciela przejętego gruntu powstaje prawo żądania (w ustawowo określonym czasie) odszkodowania za ten grunt. Przenosząc powyższe wyjaśnienia na grunt niniejszej sprawy wyjaśnić należy, że aby w sprawie o odszkodowanie za przejętą nieruchomość mogły mieć zastosowanie przepisy art. 37a ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" organ musi wykazać, że spełnione zostały przesłanki z ust. 1 tego artykułu, czyli przedmiotowy grunt nie stanowi własności Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego lub P. SA, pozostawał w dniu 28 lutego 2003 r. we władaniu P. SA, wchodzi w skład [...]. Niespełnienie choćby jednej z tych przesłanek powoduję, że na mocy tego przepisu grunt nie przeszedł na własność Państwa i w użytkowanie wieczyste P. SA, a zatem nie mogą mieć w tej sprawie zastosowania również przepisy ust. 7 art. 37a dotyczące odszkodowania za przejęty grunt. Kwestia kumulatywnego spełnienia przywołanych przesłanek musi być bezsprzeczna i potwierdzona odpowiednimi dokumentami. W rozpatrywanej sprawie, jak to już było podnoszone, organy nie przeprowadziły żadnego postępowania dowodowego na okoliczność władania przedmiotowym gruntem w dniu 28 lutego 2003 r. przez P. SA, jego stanu prawnego na ten dzień oraz zajęcia spornego terenu przez [...]. Na żadną z tych okoliczności w aktach administracyjnych nie ma żadnego dowodu. W tej sytuacji stanowisko organu, że materiał dowodowy zebrany w sprawie uzasadnia zastosowanie w niniejszej sprawie trybu rozpatrywania wniosku o odszkodowanie wynikającego z art. 37a ust. 7 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" uznać należy za całkowicie dowolne, nieznajdujące żadnego oparcia w dokumentach znajdujących się w aktach administracyjnych, a więc nieznajdujące żadnego oparcia w obowiązujących przepisach prawa. Oznacza to, że organy całkowicie dowolnie uznały, że powołany przez nie przepis prawa może stanowić podstawę materialnoprawną do rozpatrzenia złożonego wniosku o odszkodowanie. Podkreślić również należy, że organy rozpatrując sprawę w całości milczeniem pominęły kwestię ustalenia podmiotu, który władał w dniu 28 lutego 2003 r. spornym gruntem, mimo że z treści znajdującego się w aktach sprawy aktu notarialnego z dnia [...] sierpnia 2005 r. domniemywać należy, że znajdował się on we władaniu spółki [...] Spółka Akcyjna w W., a nie P. SA. Jeśli zaś to domniemanie byłoby prawdziwe, to w niniejszej sprawie w ogóle nie będzie mógł mieć zastosowania przepis art. 37a, nawet jeśli grunt ten zajęty jest pod [...]. W tej sytuacji, bez przeprowadzenia niezbędnego postępowania wyjaśniającego organy zastosowały w niniejszej sprawie przepisy art. 37a ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" z naruszeniem tego przepisu, który może mieć zastosowanie jedynie w sprawach dotyczących odszkodowań za nieruchomości, które (przy założeniu spełnienia wszystkich ustawowych przesłanek) na dzień 28 lutego 2003 r. pozostawały we władaniu P. SA.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ powinien zatem, mając na względzie niniejsze orzeczenie, zebrać i przeanalizować całość dostępnych dokumentów i ewentualnie przeprowadzić inne dowody, które pozwolą na właściwą ocenę zasadności wniosku skarżącego. W pierwszej kolejności organ winien wyjaśnić rzeczywistą wolę wnioskodawcy zawartą we wniosku z dnia [...] sierpnia 2008 r. W szczególności organ winien wyjaśnić, czy wolą skarżącego jest dochodzenie odszkodowania ze względu na prawomocne wyroki sądów administracyjnych stwierdzające nieważność decyzji wywłaszczeniowych i odszkodowawczych, czy też skarżący upatruje podstaw zgłoszonych roszczeń odszkodowawczych jedynie w przepisach ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, czy też skarżący uznaje, że podstawą rozpatrzenia jego wniosku winny być przepisy ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe". Następnie w zależności od poczynionych ustaleń organ przeprowadzi postępowanie wyjaśniające oraz zgromadzi niezbędne dokumenty pozwalające ustalić dotychczasowy i obecny stan prawny przedmiotowej nieruchomości (takie jak np. wypisy z ewidencji gruntów, odpisy z ksiąg wieczystych, poświadczone za zgodność z oryginałem kopie wydanych w sprawie decyzji administracyjnych i zapadłych orzeczeń sądów administracyjnych, wyrysy z ewidencji gruntów pozwalające na właściwą lokalizację przedmiotowego gruntu, dokumenty potwierdzające prawo własności (władania) spornych gruntów, dokumenty potwierdzające sposób zagospodarowania tych gruntów, itp.). Dopiero po zgromadzeniu całego materiału dowodowego organ dokona jego analizy w świetle obowiązujących przepisów prawa i wyda rozstrzygnięcie, w którym zgodnie z treścią art. 107 § 3 kpa wskaże fakty, które uznał za udowodnione, dowody, na których się oparł, oraz przyczyny, z powodu których innym dowodom ewentualnie odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Natomiast w uzasadnieniu prawnym organ wyjaśni podstawę prawną decyzji, z przytoczeniem i wyjaśnieniem przepisów prawa.

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 152 oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) orzekł jak w sentencji.