Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 1407/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-11-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6309 Inne o symbolu podstawowym 630
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 76 § 1, art. 145 § 1 pkt 5
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 170
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Cezary Pryca Sędzia NSA Zofia Przegalińska (spr.) Sędzia NSA Barbara Stukan - Pytlowany Protokolant asystent sędziego Patrycja Kozłowska po rozpoznaniu w dniu 4 listopada 2015 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej E. Spółki z o.o. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 17 kwietnia 2014 r., sygn. akt V SA/Wa 2797/13 w sprawie ze skargi E. Spółki z o.o. w W. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] października 2013 r., nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie odmowy uchylenia decyzji w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych środków z tytułu refundacji wywozowej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od E. Spółki z o.o. w W. na rzecz Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z dnia 17 kwietnia 2014 r., sygn. akt V SA/Wa 2797/13, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) oddalił skargę E. Sp. z o.o. w W. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] października 2013 r. w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych środków z tytułu refundacji wywozowej.

Przedstawiając stan sprawy Sąd I instancji podał, że Prezes Agencji Rynku Rolnego przekazał Ministrowi Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniosek Spółki z dnia 25 maja 2013 r. o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lutego 2009 r. utrzymującą w mocy decyzję Prezesa Agencji Rynku Rolnego z dnia [...] września 2008 r. w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych środków z tytułu refundacji wywozowej wypłaconej przez Agencję Rynku Rolnego do wniosku [...] z dnia [...] lipca 2004 r. oraz nakładającej na Spółkę obowiązek zwrotu tej refundacji wraz z odsetkami. W związku z powyższym wnioskiem Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (jednolity tekst: Dz. U z 2013 r. poz. 267 ze zm.; dalej: k.p.a.), postanowieniem z dnia [...] lipca 2013 r. wznowił postępowanie w zakresie objętym wnioskiem spółki.

Po rozpatrzeniu wniosku skarżącej, w dniu [...] sierpnia 2013 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wydał decyzję odmawiającą uchylenia swojej decyzji z dnia [...] lutego 2009 r.

Powołując się na treść art. 148 § 1 k.p.a. wskazał, że mimo dotrzymania terminu, o którym mowa w tym przepisie, kopie pism dołączonych do wniosku, tj. Państwowej Służby Celnej przy Rządzie Kirgistanu z dnia 14 marca 2013 r. i z dnia 29 marca 2013 r. nie stanowią dla sprawy nowych istotnych okoliczności faktycznych lub dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi, który wydał decyzję. Organ zwrócił również uwagę, że znacznie wcześniej niż w dniu otrzymania pisma Ambasador Republiki Kirgiskiej w Wiedniu akredytowanej na Polskę, z dnia 24 kwietnia 2013 r. przekazującego kopie ww. pism Państwowej Służby Celnej przy Rządzie Kirgistanu, Spółka posiadała wiedzę w zakresie uregulowań prawnych dotyczących importu towarów wynikających z ustawy Republiki Kirgiskiej o wolnych strefach ekonomicznych w Republice Kirgiskiej z dnia 16 grudnia 1992 r. Wskazał, że stanowisko strony skarżącej, z którego wynika, że władze polskie błędnie interpretują prawo kirgiskie dotyczące wolnych stref ekonomicznych w Kirgistanie, znane było Ministrowi Rolnictwa i Rozwoju Wsi, jak również związane z nim dowody w postaci noty Ambasady Republiki Kirgiskiej w Republice Białoruś z dnia 25 lutego 2009 r. i brane były pod uwagę przy wydawaniu decyzji dotyczących nienależnych refundacji z tytułu wywozu przez Spółkę cukru do Republiki Kirgiskiej w latach 2004-2005.

W dniu 12 września 2013 r. do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi wpłynął wniosek skarżącej o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r. Po rozpatrzeniu wniosku Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi w dniu [...] października 2013 r. wydał decyzję, którą utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że wniosek z dnia 12 września 2013 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy nie zawierał żadnych nowych argumentów wskazujących na zaistnienie przesłanek wymienionych w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., które mogłyby być podstawą do uchylenia decyzji Prezesa ARR z dnia [...] września 2008 r. oraz utrzymującej ją w mocy decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lutego 2009 r., których organ nie wziąłby pod uwagę przed wydaniem decyzji. Minister wskazał ponadto, że sprawa wynika z realizowanego przez Spółkę w 2004 r. eksportu cukru do Republiki Kirgiskiej, do którego wypłacana była refundacja wywozowa. Warunkiem wypłaty tej refundacji było spełnienie szeregu wymogów, m.in. określonych w przepisach rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/1999 z dnia 15 kwietnia 1999 r. ustanawiającego wspólne szczegółowe zasady stosowania systemu refundacji wywozowych do produktów rolnych (Dz. Urz. UE L 102, z 17.4.1999 r., str. 11, z późn. zm.). Spełnieniem wymogu określonego w art. 15 ust. 3 tego rozporządzenia było przedstawienie w wymaganym terminie kirgiskiego dokumentu celnego, który potwierdzał dokonanie przywozowych formalności celnych umożliwiających wprowadzenie towaru do obrotu.

Spółka w celu wykazania nabycia uprawnienia do refundacji, złożyła w Agencji Rynku Rolnego kirgiską deklarację celną, która w polu nr 1 zawierała zapis "IM-40" oznaczający typ deklaracji oraz w polu 37 kod procedury celnej "4000 50" oznaczający dopuszczenie towaru do obrotu. Na tej podstawie Agencja Rynku Rolnego wypłaciła Spółce refundację wywozową. Jednakże przeprowadzona w późniejszym okresie przez ARR weryfikacja tej deklaracji ujawniła nieprawidłowości, polegające na złożeniu przez Spółkę nieautentycznego dokumentu. Przekazana przez administrację kirgiską kopia deklaracji celnej o tym samym numerze identyfikacyjnym nie potwierdziła spełnienia warunku określonego w art. 15 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/1999, "ponieważ miała inne zapisy w polu nr 1 i 37, odpowiednio typ deklaracji "IM-71" i kod procedury celnej "7100 50", a w związku z tym złożenie nieautentycznego dokumentu nie mogło stanowić podstawy do uzyskania refundacji. Zdaniem Ministra złożenie takiego dokumentu przez Spółkę stanowiło nieprawidłowość, która spowodowała nieuzasadniony wydatek z Europejskiego Funduszu Gwarancji Rolnej w postaci nienależnie wypłaconej refundacji wywozowej, o czym stanowi art. 1 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE, Euratom) nr 2988/94 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich.

Minister stwierdził, że taki właśnie stan faktyczny sprawy, jak i zastosowanie przepisów prawa wspólnotowego i krajowego, były podstawą do wydania przez Prezesa Agencji Rynku Rolnego decyzji z dnia [...].09.2008 r. ustalającej kwotę nienależnie pobranych środków z tytułu refundacji wywozowej wypłaconej przez Agencję Rynku Rolnego do wniosku WPR1 z dnia 20 lipca 2004 r. oraz nakładającej na Spółkę obowiązek zwrotu tej refundacji wraz z odsetkami, która następnie została utrzymana w mocy decyzją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lutego 2009 r.

Minister podkreślił ponadto, że przedmiotowa decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W., który oddalił skargę Spółki, następnie na ten wyrok została złożona skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który oddalił ją wyrokiem z dnia 16 marca 2011 r., sygn. akt I GSK 50/10.

Minister stwierdził, że w przedmiotowej sprawie nie stwierdzono istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych i dowodów, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy zakończonej decyzją ostateczną, istniejących w dniu wydania tej decyzji i nieznanych organowi, zatem brak podstaw do uchylenia decyzji dotychczasowej na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. skutkował, na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a., wydaniem decyzji o odmowie jej uchylenia.

Oddalając skargę Spółki, Sąd I instancji wskazał, że organy administracji publicznej nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, które miało wpływ na wynik sprawy, nie naruszyły również przepisów postępowania w stopniu, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Przesłanką wznowienia postępowania jest - zgodnie z dyspozycją art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. - wyjście na jaw istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy nowych okoliczności faktycznych i nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, a nieznanych organowi, który wydał decyzję. Analiza tego przepisu prowadzi do wniosku, że warunkiem wznowienia postępowania jest pojawienie się tylko takich dowodów, które są dla sprawy istotne, że są one nowe, że istniały one w dniu wydania decyzji oraz że nie były one znane organowi administracyjnemu.

W literaturze wielokrotnie podkreślano, że każde prawidłowo prowadzone postępowanie wyjaśniające winno zapewnić zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego, który będzie miał zasadniczy wpływ na treść podjętego w sprawie rozstrzygnięcia. W takim znaczeniu istotne dla sprawy będą tylko te dowody lub okoliczności faktyczne, których istnienie lub brak będzie bezpośrednio wpływać na tę treść.

Sąd wskazał również na treść przepisu art. 170 p.p.s.a., który zdaniem Sądu ma zastosowanie w sprawie, który stanowi, że orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.

W doktrynie przyjmuje się, że moc wiążąca orzeczenia określona w art. 170 p.p.s.a. w odniesieniu do sądów oznacza, że podmioty te muszą przyjmować, iż dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu. Zatem w kolejnym postępowaniu, w którym pojawia się dana kwestia, nie może być już ona ponownie badana.

Związanie wyrokiem sądu może być w określonych sytuacjach ograniczone treścią konkretnego przepisu prawa. Chodzi mianowicie o przepisy dotyczące wznowienia postępowania, które dopuszczają możliwość zmiany bądź uchylenia prawomocnego orzeczenia sądu – art. 270 p.p.s.a.

Skutkiem zasady mocy wiążącej prawomocnego orzeczenia jest to, że przesądzenie we wcześniejszym wyroku kwestii o charakterze prejudycjalnym oznacza, że w późniejszym postępowaniu ta kwestia nie może być już w ogóle badana. Zachodzi tu zatem ograniczenie dowodzenia faktów objętych orzeczeniem prejudycjalnym, a nie tylko ograniczenie poszczególnego środka dowodowego (por. wyrok SN z dnia 12 lipca 2002 r., sygn. akt V CKN 1110/00, LEX nr 74492).

Wykładnia orzeczenia dokonana w trybie art. 158 p.p.s.a. stanowi jego integralną część. Wykładnia taka ma moc wiążącą nie tylko w stosunku do stron i sądu, który wydał orzeczenie i dokonał jego wykładni, lecz także wiąże inne sądy i inne organy państwowe, a w wypadkach w ustawie przewidzianych – także inne osoby. Po jej dokonaniu nie można pojmować treści orzeczenia w sposób z nią sprzeczny.

Z uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 marca 2011 r., sygn. akt I GSK 50/10, którym to wyrokiem oddalono skargę kasacyjną Spółki od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 14 października 2009 r., sygn. akt V SA/Wa 597/09, oddalającego skargę na wspomnianą decyzję Ministra, jednoznacznie wynika, że zasadnicze znaczenie dla meritum niniejszej sprawy mają zasady stosowania systemu refundacji uregulowane w cyt. rozporządzeniu Komisji (WE) nr 800/1999.

NSA stwierdził przy tym, że w pełni zgadza się ze stanowiskiem Sądu I instancji, iż dla oceny zachowania reguł dotyczących zwrotu refundacji należało uwzględnić przepisy preambuły cyt. rozporządzenia.

Punkt 2 preambuły - Uprawnienie do refundacji przewiduje wypłatę refundacji po przedstawieniu dowodu, że produkty zostały wywiezione ze Wspólnoty – uprawnienie do refundacji nabywa się z chwilą, gdy produkty opuszczają rynek Wspólnoty przy zastosowaniu jednolitej stawki refundacji dla wszystkich państw trzecich.

Zadaniem Sądu rozpatrującego skargę na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] października 2013 r. o odmowie uchylenia decyzji po wznowieniu postępowania jest zatem rozstrzygnięcie, czy przesłanka wskazana przez Skarżącą miała istotny wpływ na rozstrzygnięcie podjęte przez Ministra w decyzji objętej wnioskiem o wznowienie postępowania. Ze stanowiska sądów administracyjnych wyrażonych w wyrokach WSA w Warszawie z dnia 14 października 2009 r. sygn. akt V SA/Wa 597/09 oraz NSA z dnia 16 marca 2011 r. sygn. akt I GSK 50/10 wynika wyraźnie, iż podstawą ustalenia kwoty nienależnie pobranych środków z tytułu refundacji wywozowej oraz nałożenia obowiązku zwrotu tej refundacji, o czym orzekała decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lutego 2009 r. objęta wnioskiem o wznowienie postępowania z uwagi na zaistnienie przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., była regulacja wyrażona w art. 16 rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/1999, zatem tylko dokumenty, które zostały wskazane w cyt. przepisie mają przymiot "istotnych" dla rozstrzygnięcia zawartego w decyzji objętej wnioskiem o wznowienie postępowania na mocy wskazanego przepisu k.p.a.

Sąd rozpoznając skargę nie podzielił tym samym zarzutów Spółki, przychylając się do stanowiska Ministra, że z załączonych do wniosku Spółki z dnia 25 maja 2013 r. o wznowienie postępowania pism Państwowej Służby Celnej przy Rządzie Kirgistanu z dnia 14 i 28 marca 2013 r., nie wynika, iż są one nowymi dowodami w sprawie zakończonej decyzją z dnia [...] lutego 2009 r. - nie są bowiem dokumentami wymaganymi do uzyskania refundacji, o których mowa w art. 16 rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/1999, nie potwierdzają autentyczności złożonej przez Spółkę kirgiskiej deklaracji celnej i nie wskazują nowych okoliczności lub dowodów, że Spółka nie ponosi odpowiedzialności za nieprawidłowości powstałe przy składaniu dokumentów mających na celu uzyskanie refundacji.

E. Sp. z o.o. złożyła skargę kasacyjną, wnosząc o uchylenie orzeczenia Sądu I instancji. Wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania, których uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy:

a) art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. poprzez uznanie, iż nadesłanie pism - z dnia 14 marca 2013 r. oraz z dnia 29 marca 2013 r. Państwowej Służby Celnej przy Rządzie Kirgizji, w których wskazuje się, że do oceny czy towar został dopuszczony do swobodnego obrotu ma zastosowanie Ustawa o wolnych strefach ekonomicznych w Republice Kirgiskiej z 16 grudnia 1992 r., Nr 1076-XH, na podstawie której, służby te stwierdzają, że towar objęty kirgiską celną deklaracją importową Nr 149560 ujętą decyzją objętą wnioskiem o wznowienie - został dopuszczony do swobodnego obrotu z podaniem go procedurom celnym zgodnie z tą ustawą - a władze polskie nie znają prawa kirgiskiego (tejże ustawy) i błędnie je interpretują; - nie stanowi nowej istotnej dla sprawcy okoliczności faktycznej lub dowodu istniejącego w dniu wydania decyzji nieznanych organowi, który wydał decyzję;

b) naruszenie przez Sąd art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art.76 § 1 k.p.a., wskutek przyjęcia przez Sąd (str. 12 uzasadnienia), że postępowanie w sprawie ustalenia kwot nienależnie zwolnionego zabezpieczenia i ich zwrotu, nie jest odrębnym, samodzielnym postępowaniem administracyjnym, a postępowanie dowodowe w tym zakresie jest ograniczone do dowodów z dokumentów urzędowych, bez możliwości prowadzenia dowodu przeciwko treści tych dokumentów, przy jednoczesnym zakwestionowaniu treści dokumentów urzędowych, w tym obowiązującego w Kirgistanie prawa w postaci ustawy o funkcjonowaniu wolnych obszarów gospodarczych (SEZ) z 16 grudnia 1992 roku Republiki Kirgizji Nr 1076-XII, która reguluje eksport i import towarów do stref gospodarczych, zwalniając je m.in. od należności celnych i przyjęcie, że dokumenty Państwowej Służby Celnej Kirgistanu nie są dokumentami uznanymi przez art. 16 rozporządzenia Komisji (UE) 800/1999 (nowy numer 612/2009), w sytuacji gdy w ramach odrębności postępowania w sprawie zwrotu nienależnie pobranych kwot, Skarżący ma prawo wskazywać dokumenty, które swoją treścią zaświadczają o prawdziwości złożonych przez mego dokumentów wymienionych w przywołanym przez niego artykule nowych istotnych w przedmiotowej sprawie;

c) naruszenie treści art. 16 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 612/2009 poprzez uznanie przez Sąd (str. 12 uzasadnienia) za legalne przyjęcie przez ARR, niezgodnie ze stanem faktycznym, że formalności celne, w szczególności dotyczące pobrania należności przywozowych w Kirgizji od wwiezionego przez skarżącego na teren Kirgizji cukru nie zostały dokonane, w kontekście pojawienia się istotnych nowych dokumentów, w sytuacji gdy zgodnie z treścią ustawy o funkcjonowaniu wolnych obszarów gospodarczych (SEZ) z 16 grudnia 1992 r. Republiki Kirgizji Nr 1076-XII, w tym m.in. z art. 6 ustawa ta wprowadza, C- na obszarze stref SEZ zniesienie opłat i należności celnych od eksportu towarów do SEZ i importu towarów do SEZ a także od towarów przeznaczonych do reeksportu, czego ani organ II instancji nie zbadał pomimo pojawienia się nowych dokumentów z dokonaną w ich treści wykładnią prawa kirgiskiego, a także Sąd nie zbadał, nie żądając tekstu prawa ani jego wykładni;

d) naruszenie przez Sąd treści art. 170 ustawy p.p.s.a. poprzez przyjęcie, że w niniejszej sprawie (str. 8 uzasadnienia) mamy do czynienia z kwestią prawną, która została już wyjaśniona w prawomocnym orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego o charakterze prejudycjałnym z dnia 16 marca 2011 r., sygn. akt. I GSK 50/10, w sytuacji gdy wyrok ten jako prawidłową podstawę wydania decyzji wskazał art. 13 ust. 1 pkt 2 ustawy o ARR stanowiący podstawę do ustalania kwot nienależnie lub nadmiernie pobranych środków z tytułu refundacji (pomimo refundacji zaliczkowej), tj. pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej lub Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji.

Natomiast w wydanych już w ostatnim roku ponad 11 wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego pomiędzy tymi samymi stronami, o podobnym stanie faktycznym wynikającym z tych samych dokumentów, w przedmiocie refundacji zaliczkowej uznano, że decyzje Prezes ARR oraz Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi wskazujące diametralnie inną podstawę, tj. art. 13 ust. 1 pkt. 1 lit. a) ustawy o ARR są prawidłowe. Artykuł ten stanowi podstawę do ustalania kwot nienależnie zwolnionych przez ARR zabezpieczeń. Tym samym ocena słuszności rozstrzygnięcia prejudycjalnego jest mocno wątpliwa i staje się niezgodna z prawem materialnym, tj. art. 49 ust. 1 rozporządzenia Komisji UE Nr 612/2009.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Wobec podniesionych zarzutów w skardze kasacyjnej na wstępie wyjaśnić należy, że wznowienie postępowania jest instytucją nadzwyczajną, stanowiącą wyjątek od zasady trwałości decyzji administracyjnej. Instytucja ta stwarza prawną możliwość ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i podjęcie ponownego rozstrzygnięcia sprawy zakończonej ostateczną decyzją, jeżeli postępowanie było dotknięte jedną z kwalifikowanych wad procesowych wyliczoną wyczerpująco w art. 145 k.p.a. Przesłanki uzasadniające wznowienie postępowania podlegają ścisłej wykładni i nie mogą być interpretowane w sposób rozszerzający.

Wskazanie co najmniej jednej z podstaw wznowienia postępowania uzasadnia wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania (art. 149 § 1 k.p.a.), a to czy podstawa ta rzeczywiście występuje, właściwy organ bada w postępowaniu po wydaniu tego postanowienia, a następnie wynik tego badania przedstawia w decyzji wydanej na podstawie art. 151 k.p.a. Postępowanie wznowieniowe toczy się więc w ściśle określonych ramach prawnych, a jego przedmiotem nie może być ponowne rozpoznanie sprawy we wszystkich jej aspektach, gdyż organ prowadzący to postępowanie nie może wyjść poza zakres podstawy wznowienia. Postępowanie wznowieniowe nie może być zatem wykorzystywane do pełnej merytorycznej kontroli decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym, nie jest to bowiem kontynuacja postępowania zwykłego.

Powyższe rozgraniczenie zakresów obu rodzajów postępowań, a mianowicie postępowania zwykłego, w ramach którego wydana została ostateczna decyzja, od postępowania nadzwyczajnego zakończonego zaskarżoną do Sądu decyzją, w niniejszym postępowaniu jest istotne z punktu widzenia prawidłowej oceny zasadności wniosku o wznowienie postępowania.

W rozpatrywanej sprawie należy też zwrócić uwagę na fakt, że decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] lutego 2009 r., która była objęta wnioskiem strony skarżącej o wznowienie postępowania, z uwagi na zaistnienie przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. podlegała już kontroli sądowoadministracyjnej, przy czym sądy obu instancji odmówiły zasadności skarg składanych przez Spółkę na decyzję Ministra.

Z uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 marca 2011 r. sygn. akt I GSK 50/10, którym to wyrokiem oddalono skargę kasacyjną skarżącej Spółki od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 14 października 2009 r. sygn. akt V SA/Wa 597/09 oddalającego skargę na wspomnianą decyzję Ministra, jednoznacznie wynika, że zasadnicze znaczenie dla meritum niniejszej sprawy mają zasady stosowania systemu refundacji uregulowane rozporządzeniem Komisji (WE) nr 800/1999.

Art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. stanowi: " W sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli: wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję". Użyty w dyspozycji art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. łącznik "lub" ("nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody") wskazuje, że wystąpienie co najmniej jednego z członów tej alternatywy stanowi samoistną i wystarczającą przesłankę wznowienia, jeżeli równocześnie są spełnione pozostałe przesłanki tego przepisu. Przytoczony przepis pozwala na wznowienie postępowania tylko wtedy, gdy ujawnione w danej sprawie okoliczności faktyczne lub dowody posiadają łącznie następujące cechy:

1) są nowe,

2) istniały w dniu wydania decyzji,

3) są istotne dla sprawy oraz

4) nie były znane organowi, który wydał decyzję.

Przez pojęcie dowodów lub okoliczności nieznanych organowi, który wydał decyzję, rozumieć trzeba wyłącznie tylko takie dowody, które nie stanowiły przedmiotu badania w postępowaniu zwykłym oraz tylko takie okoliczności, które z badanego materiału nie wynikały.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjęto pogląd, że nowymi faktami lub dowodami będą te z nich, które nie zostały uwzględnione przez organ jako element faktyczny rozstrzygnięcia (por. wyrok NSA z dnia 25 czerwca 1985 r., sygn. akt I SA 198/85, ONSA 1985 r., nr 1, poz. 35) choć istniały w dacie decyzji. Natomiast okoliczności faktyczne lub dowody dla sprawy istotne, to te, które dotyczą przedmiotu sprawy i mają znaczenie prawne, a więc mogą mieć w konsekwencji wpływ na zmianę treści decyzji w kwestiach zasadniczych.

Należy zauważyć, że niniejsza sprawa dotyczy realizowanego przez Spółkę w 2004 r. eksportu cukru do Republiki Kirgiskiej, do którego wypłacona była refundacja wywozowa. Warunkiem wypłaty tej refundacji było spełnienie szeregu wymogów, m.in. określonych w przepisach rozporządzenia Komisji nr 800/1999 z dnia 15 kwietnia 1999 r. Spełnieniem wymogu określonego w art. 16 ust. 3 tego rozporządzenia było przedstawienie w wymaganym terminie kirgiskiego dokumentu celnego, który potwierdzał dokonanie przywozowych formalności celnych umożliwiających wprowadzenie towaru do obrotu. W celu wykazania nabycia uprawnień do refundacji Spółka złożyła w Agencji Rynku Rolnego kirgiską deklarację celną, która w polu nr 1 zawierała zapis "IM-40" oznaczający typ deklaracji oraz w polu 37 kod procedury "4000 50" oznaczający dopuszczenie towaru do obrotu. Agencja na tej podstawie wypłaciła Spółce refundację wywozową. Jednakże przeprowadzona przez Agencję weryfikacja kirgiskiej deklaracji ujawniła nieprawidłowość, polegającą na złożeniu przez Spółkę nieautentycznego dokumentu. Kopia deklaracji celnej przekazanej przez administrację kirgiską o tym samym numerze identyfikacyjnym nie potwierdziła spełnienia warunku określonego w art. 15 ust. 3 rozporządzenia Komisji nr 800/1999, gdyż miała inne zapisy w polu nr 1 i 37, odpowiednio typ deklaracji "IM-71" i kod procedury celnej "7100 50".

Mając na uwadze stanowisko wyrażone w wyroku NSA z dnia 16 marca 2011 r., sygn. akt I GSK 50/10, trafnie Sąd I instancji uznał, iż podstawą ustalenia kwoty nienależnie pobranych środków z tytułu refundacji wywozowej oraz nałożenia obowiązku zwrotu tej refundacji, o czym orzekała decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lutego 2009 r. objęta wnioskiem o wznowienie postępowania z uwagi na zaistnienie przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., była regulacja wyrażona w art. 16 rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/1999, zatem tylko dokumenty, które zostały wskazana w powyższym przepisie mają przymiot "istotnych" dla rozstrzygnięcia zawartego w decyzji objętej wnioskiem o wznowienie postępowania na mocy wskazanego przepisu k.p.a.

Należy też podzielić stanowisko Sądu I instancji, iż z załączonych do wniosku Spółki z dnia 25 maja 2013 r. o wznowienie postępowania pism Państwowej Służby Celnej przy Rządzie Kirgistanu z dnia 14 i 28 marca 2013 r. nie wynika, iż są one nowymi dowodami w sprawie zakończonej decyzją z dnia [...] lutego 2009 r., nie są bowiem dokumentami wymaganymi do uzyskania refundacji, o których mowa w art. 16 rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/1999, nie potwierdzają autentyczności złożonej przez Spółkę kirgiskiej deklaracji celnej i nie wskazują nowych okoliczności lub dowodów, że Spółka nie ponosi odpowiedzialności za nieprawidłowości powstałe przy składaniu dokumentów mających na celu uzyskanie refundacji.

Z powyższych względów należało uznać, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i z tej przyczyny Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.