Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 158/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2017-08-31 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6210 Dodatek mieszkaniowy
Hasła tematyczne: Dodatki mieszkaniowe
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 7 ust. 3
journal: Dz.U. 2013 poz 966
law: Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Miliczek-Ciszewska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska, Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz, Protokolant Katarzyna Lisiecka-Mitula, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 sierpnia 2017 r. sprawy ze skargi P. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] r. nr [...]; 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz strony skarżącej kwotę 497 zł (słownie: czterysta dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Prezydent Miasta K. (dalej "organ pierwszej instancji") odmówił P.B. (dalej "strona" lub "skarżący") przyznania dodatku mieszkaniowego na częściowe pokrycie wydatków mieszkaniowych związanych z zajmowanym lokalem mieszkalnym położonym w K. przy ul. [...].

W uzasadnieniu wskazał, że odmawia przyznania dodatku mieszkaniowego, pomimo spełnienia przez stronę podstawowych kryteriów ustawowych, gdyż w wyniku przeprowadzenia wywiadu środowiskowego w dniu 6 grudnia 2016 r. ustalił, że występuje rażąca dysproporcja pomiędzy deklarowanymi niskimi dochodami a faktycznym stanem majątkowym wnioskodawcy wskazującym, że jest on w stanie uiszczać wydatki związane z zajmowanym lokalem - bowiem wnioskodawca w czerwcu 2016 r. zakupił samochód osobowy marki [...], rok produkcji 2004, za kwotę 8.000 zł pochodzącą z kredytu bankowego. Zdaniem organu samochód jest przedmiotem luksusowym, a pieniądze uzyskane z kredytu nie zostały przeznaczone na zaspokojenie podstawowych potrzeb bytowych.

W odwołaniu strona podniosła, że samochód jest jej niezbędny, o czym informowała w trakcie wywiadu środowiskowego. Tezę tę uzasadniła wskazując, że dwóch synów choruje na astmę oskrzelową, co w razie duszności powoduje konieczność szybkiego udania się po pomoc medyczną. Nadto córka jest dzieckiem niepełnosprawnym (słabo widzącym), a posiadanie samochodu znacznie ułatwia dojazdy do lekarzy. Istnieje również konieczność dowożenia do placówek służby zdrowia matki chorującej na raka. Akcentowano okoliczność, że posiadanie 12-letniego samochodu nie może być traktowane jako luksus.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. (dalej "organ odwoławczy" lub "Kolegium") decyzją z dnia [...] r. Nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu Kolegium opisało przebieg postępowania, treść decyzji organu pierwszej instancji i zarzuty odwołania. Kolejno, przytoczyło przepisy znajdujące w sprawie zastosowanie, a to art. 7 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (tj. Dz. U. z 2013 r., poz. 966 ze zm., dalej "ustawa"). Organ odwoławczy dokonał wykładni art. 7 ust. 3 ustawy, wskazując na cel analizowanej regulacji oraz przesłanki umożliwiające jej zastosowanie.

Odnosząc się do okoliczności faktycznych sprawy Kolegium wskazało, że strona w dniu 25 listopada 2016 r. złożyła wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego, z którego wynika, że prowadzi 5-osobowe gospodarstwo domowe zajmując lokal mieszkalny o pow. 65,17 m2. Zadeklarowany dochód gospodarstwa domowego wnioskodawcy w okresie 3 miesięcy poprzedzających złożenie wniosku wyniósł 14.109,57 zł (wynagrodzenie za pracę 7.575,01 zł, świadczenia rodzinne 2.945,00 zł, zwrot co. 867,75 zł, zwrot ciepłej wody 2.053,60 zł oraz zwrot zimnej wody 668,21 zł), co dało miesięcznie kwotę 4.703,19 zł, tj. 940,63 zł na osobę. Wydatki na mieszkanie za ostatni miesiąc wynoszą 1.022,66 zł. Rodzina od marca 2009 r. korzysta nieprzerwanie z dodatku mieszkaniowego.

Kolegium wskazało, że organ pierwszej instancji przeprowadził wywiad środowiskowy i ustalił sytuację dochodową zawodową, zdrowotną i rodzinną osoby ubiegającej się o dodatek. Ze złożonego przez stronę oświadczenia o stanie majątkowym wynika, że w czerwcu 2016 r. rodzina nabyła samochód osobowy marki [...] o wartości 8.000 zł. Pojazd został nabyty za gotówkę pochodzącą z zaciągniętego na tę okoliczność kredytu bankowego w wysokości 10.000 zł. Dodatkowo strona opłaciła ubezpieczenie pojazdu na kwotę 600 zł. Miesięczna rata kredytu do spłaty wynosi natomiast 260 zł. Strona oświadczyła, że koszt miesięcznej eksploatacji pojazdu wynosi 100 zł. Samochód jest używany na dowozy córki na rehabilitację 2 razy w miesiącu oraz synów co tydzień do lekarza oraz wizyty z matką u onkologa i na rozprawy do sądu. Samochód służy również na dojazdy do pracy - z uwagi na utrudniony dojazd (1 przesiadka) oraz na dojazdy z żoną do neurologa.

Kolegium podzieliło pogląd organu pierwszej instancji, że posiadanie przez rodzinę samochodu osobowego marki [...], wyprodukowanego w 2004 r., o wartości w chwili zakupu 8.000 zł stanowi podstawę do uznania rażącej dysproporcji, stanowiącej przeszkodę do przyznania dodatku mieszkaniowego. Z uwagi na znaczną wartość samochodu dysproporcja ta ma charakter rażącej, a tylko taka dysproporcja stanowi podstawę do odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego. Pieniądze z ewentualnej sprzedaży samochodu zaspokoiłyby bowiem potrzeby mieszkaniowe przez pewien dłuższy okres. Kolegium akcentowało, że nie bez znaczenia przy ocenie, czy stwierdzona dysproporcja pomiędzy deklarowanym dochodem a faktycznym stanem majątkowym strony ma charakter rażącej, pozostaje fakt, iż rodzina nabyła samochód w okresie korzystania z dodatku mieszkaniowego, a więc świadczenia dla osób żyjących w niedostatku, nie mogących dokonać samodzielnie opłat mieszkaniowych. Samochód nie służy rodzinie do zarobkowania, lecz wyłącznie do celów prywatnych. Ponadto eksploatacja pojazdu (paliwo i naprawy) oraz opłaty związane z ubezpieczeniem generują kolejne koszty. Koszty miesięcznej eksploatacji pojazdu oraz raty za zaciągnięty na tę okoliczność kredyt wynoszą łącznie ok. 360 zł. Do tej kwoty należałoby wliczyć również wartość miesięcznego ubezpieczenia pojazdu (600 zł/12 miesięcy) czyli 50 zł. Tym samym realne miesięczne łączne koszty związane z użytkowaniem samochodu wynoszą ponad 400 zł (około 410 zł), pomijając koszty badania technicznego i koniecznych napraw eksploatacyjnych. Dodatkowo Kolegium zauważyło, że rodzina znajdując się w ciężkiej sytuacji materialnej, będąc beneficjentami dodatku mieszkaniowego oraz świadczeń rodzinnych z MOPS w K. zaciągnęła zobowiązanie w postaci kredytu bankowego i spłatą miesięcznej raty 260 zł dodatkowo obciążyła budżet domowy.

Kolegium oceniło, iż występuje rażąca dysproporcja między niskimi dochodami wykazanymi w deklaracji o dochodach a faktycznym stanem majątkowym rodziny strony wskazującym, iż jest ona w stanie uiszczać wydatki związane z zajmowanym lokalem mieszkalnym wykorzystując środki własne i zasoby majątkowe.

Analizując sytuację rodzinną strony w kontekście zasadności posiadania pojazdu Kolegium stwierdziło że w istocie dzieci strony wymagają konsultacji lekarskich i rehabilitacji, co wynika z przedłożonych zaświadczeń lekarskich i orzeczenia o niepełnosprawności córki, ale wizyty lekarskie są z reguły regularne i dają się zaplanować, a rodzina zamieszkuje w obrębie dobrze rozwiniętej sieci komunikacji publicznej, korzystanie z której jest niewspółmiernie tańsze od użytkowania pojazdu. Nie bez znaczenia jest również fakt, że rodzina zamieszkuje w pobliżu szpitala miejskiego, co znacznie ułatwia możliwość natychmiastowej interwencji medycznej. Schorzenia dzieci nie wykluczają ich możliwości podróżowania z opiekunem środkami komunikacji miejskiej. Odnosząc się natomiast do stanu majątkowego rodziny Kolegium stwierdziło, że istnieje realna możliwość zbycia posiadanego pojazdu, co pozwoliłoby na spłatę kredytu i umożliwiłoby regulowanie opłat mieszkaniowych w ramach posiadanych środków w pewnym zakresie.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżący reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, zaskarżonej decyzji zarzucił: 1) naruszenie art. 7 ust. 3 ustawy poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie w postaci przyjęcia, że fakt nabycia 12-letniego samochodu niewysokiej klasy celem dojazdów do pracy i dowozów dzieci, żony i matki na leczenie stanowi o rażącej dysproporcji pomiędzy wykazanymi niskimi dochodami, a faktycznym stanem majątkowym wnioskodawcy, 2) naruszenie art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj.: Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm., dalej "k.p.a.") poprzez nieobiektywną, a wręcz dowolną ocenę materiału dowodowego, 3) art. 7 k.p.a. poprzez wydanie decyzji sprzecznej z interesem społecznym, 4) art. 8 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i wydanie decyzji wątpliwej w zakresie prawidłowości i rzetelności działania organów.

Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zobowiązanie organu do wydania decyzji uwzględniającej wniosek skarżącego, względnie o uchylenie tej decyzji i decyzji ją poprzedzającej, a także zasądzenie kosztów postępowania. Nadto o dopuszczenie, załączonych do skargi dowodów z: 1) dokumentacji medycznej rodziny skarżącego, w tym orzeczenia o niepełnosprawności córki – na okoliczność stanu zdrowia członków rodziny, 2) faktury VAT na zakup leków – na okoliczność ponoszenia przez skarżącego wydatków na leczenie rodziny.

Powyższe żądania i zarzuty zostały uzasadnione również w kontekście poglądów prezentowanych w judykaturze. W szczególności kwestionowano ocenę dysproporcji pomiędzy dochodami a stanem majątkowym, jako rażącej. Szeroko opisano sytuację zdrowotną członków rodziny skarżącego w kontekście niezbędności dysponowania samochodem, celem połączenia wykonywania przez skarżącego obowiązków zawodowych z możliwością zapewnienia należytej opieki medycznej. Akcentowano okoliczność, iż zakupiony samochód nie może być traktowany jako przedmiot luksusowy.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, w pełnym zakresie podtrzymując stanowisko i argumentację prezentowane w zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie pełnomocnik skarżącego wnosił i wywodził jak w skardze. Dodatkowo podał, że istnieje konieczność korzystania ze szpitala dziecięcego w G., a nie – jak przyjęły organy – ze szpitala dla dorosłych znajdującego się w pobliżu miejsca zamieszkania rodziny skarżącego. Wskazał, że skarżący zmuszony był zmienić miejsce zatrudnienia i dojeżdża do G.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj.: Dz. U. 2016, poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stwierdzenie zatem, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy obliguje sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; tj. Dz. U. z 2016 r., poz. 718, zwanej dalej "ustawą p.p.s.a."). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala (art. 151 ustawy p.p.s.a.). Na mocy art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stosownie do treści art. 135 ustawy p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Sąd dokonał kontroli zaskarżonej decyzji na zasadach wyżej wskazanych i stwierdził, że skarga jest zasadna.

Zaskarżona została decyzja Kolegium utrzymującą w mocy decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...] r. odmawiającą przyznania stronie dodatku mieszkaniowego na częściowe pokrycie wydatków mieszkaniowych związanych z zajmowanym lokalem mieszkalnym położonym w K. przy ul. [...], ze względu na występowanie rażącej dysproporcji pomiędzy deklarowanymi niskimi dochodami a faktycznym stanem majątkowym wnioskodawcy. Ocenę, iż doszło do rażącej dysproporcji oparto na ustaleniu, że wnioskodawca w czerwcu 2016 r. zakupił samochód osobowy marki [...], rok produkcji 2004, za kwotę 8.000 zł pochodzącą z kredytu bankowego.

Organy zgodnie stwierdziły, że strona spełnia podstawowe kryteria ustawowe warunkujące przyznanie dodatku mieszkaniowego dotyczące zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym o określonym metrażu, do którego posiada tytuł prawny, a także dotyczące wysokości średniego miesięcznego dochodu na członka gospodarstwa domowego w okresie 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego. W tym zakresie ustalono bowiem, że strona prowadzi 5-osobowe gospodarstwo domowe zajmując lokal mieszkalny o pow. 65,17 m2 na podstawie umowy najmu. Zadeklarowany dochód gospodarstwa domowego wnioskodawcy w okresie 3 miesięcy poprzedzających złożenie wniosku wyniósł 14.109,57 zł (wynagrodzenie za pracę 7.575,01 zł, świadczenia rodzinne 2.945,00 zł, zwrot z tytułu opłat za co. 867,75 zł, zwrot z tytułu opłat za ciepłą wodę 2.053,60 zł oraz zwrot z tytułu opłat za zimną wodę 668,21 zł), co dało miesięcznie kwotę 4.703,19 zł, tj. 940,63 zł na osobę. Wydatki na mieszkanie za ostatni miesiąc wyniosły 1.022,66 zł. Te ustalenia dowodowe dotyczące istnienia w sprawie pozytywnych przesłanek przyznania dodatku mieszkaniowego są bezsporne. Sąd również nie znalazł podstaw do ich zakwestionowania.

W tym stanie rzeczy spór koncentrował się wokół kwestii czy istniała wskazana wyżej rażąca dysproporcja pomiędzy deklarowanymi niskimi dochodami a faktycznym stanem majątkowym wnioskodawcy wskazującym, że jest on w stanie uiszczać wydatki związane z zajmowanym lokalem - gdyż był to jedyny powód odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego. Skarżący postawił zarówno zarzuty procesowe, jak i materialnoprawne. Zasadniczo w pierwszej kolejności kontrolą obejmuje się prawidłowość ustaleń stanu faktycznego, gdyż jedynie należycie ustalony stan faktyczny sprawy daje podstawę do wydania zgodnego z prawem rozstrzygnięcia. Jednak prawidłowość ustaleń dowodowych w tej sprawie podlega ocenie w kontekście właściwej interpretacji przepisu prawa materialnego określającego przesłankę negatywną przyznania dodatku mieszkaniowego; dlatego też Sąd łącznie odniesie się do zarzutów naruszenia prawa procesowego i zarzutów naruszenia prawa materialnego.

Art. 7 ust. 1 ustawy stanowi, że dodatek mieszkaniowy przyznaje, na wniosek osoby uprawnionej do dodatku mieszkaniowego, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, w drodze decyzji administracyjnej. Do wniosku dołącza się deklarację o dochodach gospodarstwa domowego za okres 3 miesięcy kalendarzowych poprzedzających dzień złożenia wniosku oraz inne niezbędne dokumenty.

Zgodnie natomiast z art. 7 ust. 3 pkt 1 ustawy organ, o którym mowa w ust. 1 odmawia przyznania dodatku mieszkaniowego, jeżeli w wyniku przeprowadzenia wywiadu środowiskowego ustali, że występuje rażąca dysproporcja pomiędzy niskimi dochodami wykazanymi w złożonej deklaracji, o której mowa w ust. 1, a faktycznym stanem majątkowym wnioskodawcy, wskazującym, że jest on w stanie uiszczać wydatki związane z zajmowaniem lokalu mieszkalnego (domu jednorodzinnego) wykorzystując własne środki i posiadane zasoby majątkowe.

Jak wynika z art. 7 ust. 3 pkt 1 ustawy prawodawca warunkuje odmowę przyznania dodatku mieszkaniowego ustaleniem – w wyniku przeprowadzenia wywiadu środowiskowego - istnienia rażącej dysproporcji pomiędzy niskimi dochodami wykazanymi w deklaracji a faktycznym stanem majątkowym wnioskodawcy. Ustalony stan majątkowy winien wskazywać, że wnioskodawca jest w stanie uiszczać wydatki związane z zajmowanym mieszkaniem (w badanym przypadku czynsz i opłaty eksploatacyjne) wykorzystując własne środki i posiadane zasoby majątkowe.

Sąd wskazuje, że cytowany przepis pozwala organom administracji na weryfikowanie składanych wniosków o przyznanie dodatków mieszkaniowych w sytuacjach, gdy wnioskodawcy formalnie spełniają pozostałe wymogi ustawy, a więc gdy między innymi ich niskie dochody wykazane we wniosku przemawiają za przyznaniem im takiego wsparcia finansowego. Ponieważ dotyczy to osób, które wykazują niskie dochody, nieprzekraczające limitów określonych ustawą - zatem odmowa przyznania dodatku mieszkaniowego na podstawie tego przepisu musi być poprzedzona wnikliwą i przekonującą oceną ich stanu majątkowego.

W okolicznościach kontrolowanej sprawy niski poziom dochodów wykazanych w deklaracji nie był kwestionowany; natomiast w ramach ustaleń faktycznego stanu majątkowego organy eksponowały nabycie przez skarżącego w czerwcu 2016 r. dwunastoletniego samochodu osobowego marki [...] za kwotę 8.000 zł, pochodzącą z kredytu bankowego. Żadnych innych dysproporcji pomiędzy poziomem dochodów a stanem majątkowym nie podnoszono.

Użyte w przepisie prawnym określenie "rażąca dysproporcja" jest tzw. pojęciem nieoznaczonym (ocennym), wobec czego organy administracji są upoważnione do wiążącego ustalania w drodze wykładni treści znaczeniowej tego określenia w konkretnym przypadku. Uzasadnione jest też sięganie do Słownika języka polskiego przy dokonywaniu tej wykładni, także z tego powodu, że wykładnia językowa jest podstawową metodą wykładni przepisów prawa. Przytoczone w zaskarżonej decyzji słownikowe znaczenia wyrażenia "rażący", to jest: wyraźny, oczywisty, niewątpliwy, bezsporny, bardzo duży - nie budzą więc wątpliwości.

Użycie przez ustawodawcę pojęcia "rażąca dysproporcja" wymaga przyjęcia założenia, że tylko w razie wyraźnej, oczywistej, niewątpliwej dysproporcji można mówić o "rażącej dysproporcji". Zawężenie zatem odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego przesłanką wystąpienia "rażącej dysproporcji" nakłada na organ orzekający obowiązek wykazania w sposób oczywisty dysproporcji (asymetrii) pomiędzy niskimi dochodami a faktycznym stanem majątkowym - stwierdzona dysproporcja musi mieć charakter rażący. W sytuacji, gdy do wykazania takiej rażącej dysproporcji dojdzie należy jeszcze wykazać, że wnioskodawca jest w stanie uiszczać wydatki związane z zajmowaniem lokalu mieszkalnego (domu jednorodzinnego) wykorzystując własne środki i posiadane zasoby majątkowe.

Sąd podziela pogląd prezentowany w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 kwietnia 2007 r., sygn. akt I OSK 757/06 (LEX nr 320107) oraz z dnia 16 lipca 2008 r., sygn. akt I OSK 1545/07 (LEX nr 493242), że samo posiadanie i użytkowanie samochodu nie świadczy jeszcze o tym, że występuje rażąca dysproporcja między deklarowanymi dochodami a faktycznym stanem majątkowym. Nadto uwzględnienie tylko takiego zdarzenia jak kupno samochodu nie jest wystarczającą podstawą do twierdzenia, że wnioskodawca jest w stanie uiszczać wydatki związane z zajmowaniem lokalu mieszkalnego wykorzystując własne środki.

Sąd stwierdza, że zakup dwunastoletniego samochodu osobowego marki [...] za kwotę 8.000 zł pochodzącą z kredytu bankowego nie daje podstawy do oceny, że istnieje rażąca dysproporcja pomiędzy niskimi dochodami rodziny strony a jej faktyczną sytuacją majątkową. Tym bardziej nie ma podstaw do twierdzenia, że faktyczna sytuacja majątkowa modyfikowana sprzedażą samochodu pozwoliłaby uiszczać wydatki związane z zajmowaniem lokalu mieszkalnego z wykorzystaniem własnych środków i posiadanych zasobów majątkowych.

Przyjęcie takich tez przez organy oznacza wadliwe odkodowanie art. 7 ust. 3 pkt 1 ustawy. Nadto wskazuje na niedostatki postępowania dowodowego prowadzonego w zakresie okoliczności relewantnych prawnie, w aspekcie swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.).

Sąd stwierdza, że kilkunastoletni samochód średniej marki – w aktualnych realiach gospodarczych i społecznych - nie może być uznany za dobro luksusowe. Jednak w przypadku, gdy pięcioosobowa rodzina utrzymuje się z miesięcznego dochodu zamykającego się w kwocie 4.703,19 zł, a same wydatki mieszkaniowe wynoszą miesięcznie ponad 1.000 zł, zasadnie organy zadały sobie pytanie, czy nabycie takiego samochodu – ze skutkiem dla faktycznej sytuacji majątkowej rodziny, powoduje dysproporcję pomiędzy dochodami a sytuacją majątkową. Zdaniem Sądu dysproporcja taka istnieje, lecz nie ma ona charakteru rażącego. Dla oceny Sądu ma znaczenie nie tylko okoliczność, iż przedmiotowy samochód nie jest dobrem luksusowym, lecz również fakt, iż zakup nie był finansowany z posiadanych nadwyżek pieniężnych, lecz z kredytu. Powyższe oznacza bowiem, że rodzina nie posiadała wolnych środków finansowych. Natomiast zaciągnięcie kredytu w takiej sytuacji nie może być negatywnie kwalifikowane w przypadku akceptowanego ze względu na przyjętą hierarchię wartości, celu nabycia pojazdu.

Wychodząc przeto od celu zakupu samochodu wskazać trzeba, że skarżący bardzo mocno eksponował problemy zdrowotne swojej rodziny i konieczność permanentnego korzystania ze świadczeń w placówkach medycznych. W szczególności wskazał na fakt, iż syn K. choruje na astmę oskrzelową, leczy się w poradni alergologicznej, kardiologicznej i chirurgicznej. Syn F. cierpi na astmę oskrzelową z zaostrzeniami, leczy się w poradni alergologicznej, kardiologicznej i często odbywa wizyty w poradni ogólnej. Córka J. posiada orzeczoną niepełnosprawność (nie widzi na jedno oko), nadto cierpi na alergię i schorzenia gastrologiczne (zdiagnozowano zespół [...]). Znajduje się pod opieką poradni gastrologicznej, rehabilitacyjnej, chirurgicznej i okulistycznej. Żona skarżącego choruje na padaczkę, leczy się w gabinecie neurologicznym w K., okresowo przechodzi badania EEG i stężenia leków w Z.; ponadto przebyła operacje ginekologiczną. Matka skarżącego choruje na nowotwór i ma ograniczoną sprawność ruchową; istnieje potrzeba jej dowiezienia do szpitali – w tym do Instytutu Onkologii w G. Skarżący nie zgodził się z twierdzeniami organów, że bez samochodu może uzyskać pomoc medyczną w przypadku ataków astmy u synów w pobliskim szpitalu podkreślając, że jest to szpital dla dorosłych; w takich przypadkach istnieje konieczność dojechania do szpitala dziecięcego w G. Skarżący podkreślił konieczność połączenia jego obowiązków zawodowych z potrzebami w zakresie korzystania przez członków rodziny ze świadczeń opieki medycznej, co wymusza uzyskanie dużej mobilności, gwarantowanej posiadaniem samochodu.

Mając powyższe na względzie Sąd stwierdza, że w okolicznościach sprawy nabycie samochodu nie może być kwalifikowane jako niezgodne z akceptowaną hierarchią wartości również w przypadku osób korzystających z pomocy finansowej gminy w zakresie zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych. Opisany zakup samochodu nie wskazuje na istnienie rażącej dysproporcji pomiędzy niskimi dochodami a faktycznym stanem majątkowym, lecz na istnienie racjonalnego powodu zakupu pomimo trudnej sytuacji majątkowej. Zakup samochodu nie służył podniesieniu statusu majątkowego rodziny, lecz był narzędziem umożliwiającym zaspokojenie priorytetowych potrzeb w zakresie korzystania ze świadczeń medycznych. Odmienna ocena zaoferowanych organom dowodów miała charakter dowolny, co stanowi naruszenie art. 80 k.p.a., uprawniającego organy do swobodnej lecz nie arbitralnej oceny, czy dana okoliczność została udowodniona.

Nadto Sąd wskazuje, że organy nie wykazały również drugiego elementu przesłanki negatywnej przyznania dodatku mieszkaniowego, gdyż ustalona faktyczna sytuacja majątkowa rodziny skarżącego nie wskazuje, aby skarżący był w stanie uiszczać wydatki związane z zajmowaniem lokalu mieszkalnego wykorzystując własne środki i posiadane zasoby majątkowe. Wbrew sugestiom Kolegium sprzedaż samochodu nie skutkowałaby istotną poprawą sytuacji majątkowej. Zaciągnięty kredyt trzeba bowiem spłacić (rata 260 zł miesięcznie), a nie ma żadnych podstaw do twierdzenia, że pozostałe środki wydawane miesięcznie na utrzymanie i eksploatację samochodu (około 150 zł) pozostałyby do dyspozycji rodziny. Istniałaby bowiem konieczność zakupu biletów komunikacji publicznej na codzienne dojazdy skarżącego do pracy oraz na dojazdy do lekarzy i na rehabilitację.

W ponownie prowadzonym postępowaniu, które ze względu na zasady ekonomiki procesowej będzie się toczyło przed organem pierwszej instancji, prezentowana wyżej ocena prawna ma charakter wiążący, co oznacza konieczność jej uwzględnienia przy załatwieniu wniosku skarżącego z dnia 25 listopada 2016 r. o przyznanie dodatku mieszkaniowego.

Z powodów wyżej szczegółowo wyjaśnionych Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c w związku z art. 135 ustawy p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku. W punkcie 2 sentencji wyroku, na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 ustawy p.p.s.a., orzeczono o zwrocie kosztów postępowania sądowego.