Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SAB/Wa 870/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-06-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Treść wyniku: Stwierdzono bezczynność postępowania i że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy: article: art, 13 ust. 1, art. 13 ust. 2, art. 15 ust. 2, art. 5 ust. 1, art. 16 ust. 1
journal: Dz.U. 2019 poz 1429
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Sędzia WSA Ewa Kwiecińska (spr.), Sędzia WSA Sławomir Fularski, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 30 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi M. N. na bezczynność Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] czerwca 2021 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. stwierdza, że Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku M. N.z dnia [...] czerwca 2021 r. 2. stwierdza, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 3. zasądza od Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego na rzecz skarżącej M. N. kwotę 100 zł (sto złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

M. N. złożyła w dniu [...] czerwca 2021 r. do Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego wniosek o udostępnienie informacji publicznej w zakresie przesłania: Krajowego planu ochrony zabytków na wypadek konfliktu zbrojnego i sytuacji kryzysowych.

Wnioskodawca nadmienił, iż powyższy plan powinien zostać uchwalony zgodnie z rozporządzeniem Ministra Kultury z dnia 25 sierpnia 2004 r. w sprawie organizacji i sposobu ochrony zabytków na wypadek konfliktu zbrojnego i sytuacji kryzysowych w terminie 9 miesięcy ód dnia wejścia w życie rozporządzenia (§ 4 ust. 5 i § 7 i 8). W przypadku braku uchwalenia planu wnioskodawca wniósł o podanie powodów takiego braku. Ponadto zwrócił uwagę, że zarządzeniem MKDNiS z dnia [...] maja 2021 r. w sprawie powołania Zespołu zadaniowego do spraw Krajowego planu ochrony zabytków na wypadek konfliktu zbrojnego i sytuacji kryzysowych, powołano Zespół zadaniowy do spraw Krajowego planu ochrony zabytków na wypadek konfliktu zbrojnego i sytuacji kryzysowych. W zarządzeniu tym wskazano zaś, że do zadań Zespołu zaliczono w szczególności przygotowywanie w zależności od potrzeb projektów aktualizacji Krajowego planu ochrony zabytków na wypadek konfliktu zbrojnego i sytuacji kryzysowych lub projektu nowego Krajowego planu ochrony zabytków na wypadek konfliktu zbrojnego i sytuacji kryzysowych (§ 3 pkt 4). Wobec tego, skoro mowa o aktualizacji Krajowego planu ochrony zabytków na wypadek konfliktu zbrojnego i sytuacji kryzysowych, wnioskodawca założył, że taki plan został uchwalony. Podniósł, że w zasobach internetowych oraz na stronie Ministerstwa nie mógł go odnaleźć, związku z tym prosi o jego przesłanie. Jeśli plan zawiera informację niejawne wniósł o przesłanie planu w zakresie nieobjętym tymi informacjami.

Wniósł o przesłanie informacji w formie plików komputerowych.

W dniu [...] lipca 2021 r. M. N. otrzymała odpowiedź przesłaną za pomocą poczty elektronicznej, w której Centrum Informacyjne Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego i Sportu poinformowało ją, że plan ochrony zabytków na wypadek konfliktu zbrojnego i sytuacji kryzysowych został zatwierdzony przez Generalnego Konserwatora Zabytków w 2013 r., a odległa data sporządzenia tego planu powoduje, że jego treść nie jest adekwatna do obecnej sytuacji w zakresie ochrony zabytków i plan nie może być powszechnie udostępniany.

Strona w dniu [...] października 2021 r. ponowiła wniosek w zakresie przesłania: Krajowego planu ochrony zabytków na wypadek konfliktu zbrojnego i sytuacji kryzysowych.

W odpowiedzi na ww. pismo organ pismem z [...] listopada 2021 r., znak [...] poinformował stronę, że żądany dokument nie stanowi informacji publicznej w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej. Organ stwierdził, że Krajowy plan ochrony zabytków na wypadek konfliktu zbrojnego i sytuacji kryzysowych zawiera informacje definiujące procedury bezpieczeństwa, sposoby zabezpieczenia zabytków, oraz lokalizacje, w których mogą być przechowywane. Powszechna dostępność danych tego rodzaju zagraża bezpieczeństwu państwa i porządkowi publicznemu, które zgodnie z art. 61 ust. 3 Konstytucji RP stanowi podstawę do ograniczenia prawa do informacji publicznej.

Organ nadmienił, że prawo do informacji publicznej zawarte w art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji służy niewątpliwie realizacji jednej z podstawowych wartości państwa demokratycznego, tj. jawności działania instytucji publicznych - umożliwiając kontrolę społeczną nad funkcjonowaniem tych instytucji. Niezależnie jednak od tego, prawo, o którym mowa/nie może być rozumiane w sposób absolutny, tj. jako prawo obywateli do uzyskiwania nieograniczonego dostępu do każdego bez wyjątku dokumentu czy każdej informacji wytworzonej, odnoszącej się czy będącej w posiadaniu podmiotu publicznego, w tym organu władzy publicznej (wyrok NSA z 11 stycznia 2018 r., I OSK 549/16).

Organ stwierdził, że jedną z przesłanek uzasadniających ograniczenie prawa do informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. jest konieczność ochrony "porządku publicznego i bezpieczeństwa państwa" (art. 61 ust. 3 Konstytucji). W pojęciu tym mieści się m.in. postulat zapewnienia organom władzy publicznej prawidłowego funkcjonowania w celu wykonywania ich kompetencji. Treść pojęcia "porządek publiczny" należy interpretować w związku z zasadą rzetelności i sprawności działania instytucji publicznych, sformułowaną w preambule Konstytucji. Zasada ta nakazuje m in. stworzenie organom władzy publicznej warunków technicznych i proceduralnych sprzyjających możliwości wszechstronnego gromadzenia danych i materiałów, które w ocenie organu są niezbędne do prawidłowego i praworządnego realizowania zadań i kompetencji. Natomiast dla potrzeb niniejszej sprawy, pojęcie "bezpieczeństwo państwa" należy postrzegać w umożliwieniu organom państwa i podmiotom wykonującym zadania publiczne zapewnienia bezpieczeństwa obywateli oraz mienia publicznego i prywatnego (por. wyrok NSA z 11 stycznia 2018 r., I OSK 549/16).

Zdaniem organu formę niniejszej odpowiedzi uzasadnia utrwalony pogląd judykatury, zgodnie z którym gdy organ nie udostępnia informacji publicznej z tego powodu, że nie posiada żądanych informacji, bądź też wnioskowana informacja nie jest informacją publiczną, nie jest wymagana forma decyzji administracyjnej przewidziana dla odmowy udzielenia informacji (wyrok NSA z dnia 29.12.2011 r., sygn. akt I OSK 1864/11).

M. N. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] czerwca 2021 r. o udostępnienie informacji publicznej.

Skarżąca zarzuciła naruszenie:

- art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej RP w zakresie w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji publicznej poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek,

- art. 61 ust. 1 w zw. z art. 61 ust. 3 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP w zakresie w jakim przepisy te stanowią podstawę do ograniczenia konstytucyjnego prawa do informacji publicznej, poprzez dokonanie w sprawie ograniczenia tego prawa, podczas gdy nie wykazano zasadności ochrony wartości prawnie chronionych wskazanych w art. 61 ust. 3 Konstytucji RP, a dokonane w sprawie ograniczenie nie spełnia warunków proporcjonalności i konieczności w rozumieniu art. 31 ust. 3 Konstytucji RP,

- art. 1 ust. 1 u.d.i.p. w zakresie w jakim przepis ten stanowi, iż informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, poprzez niezasadne uznanie, iż przedmiot wniosku nie stanowi informacji publicznej, a w konsekwencji nieudostępnienie informacji publicznej na wniosek,

- art. 2 ust. 1 u.d.i.p. poprzez jego niezastosowanie, a w konsekwencji nieudostępnienie informacji publicznej na wniosek,

- art. 5 ust. 1 u.d.i.p. poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie w niniejszej sprawie,

mimo braku wydania decyzji odmownej organ nieprawidłowo zastosował ten artykuł, choć nie powołał się na niego wprost w piśmie,

- art. 8 k.p.a. w zakresie w jakim przepis ten nakazuje organowi prowadzenie postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, poprzez podjęcie rozstrzygnięcia bez dokładnego wyjaśnienia jego motywów i przesłanek, poprzez niedostatecznie uzasadnione zakwalifikowanie żądanych informacji jako informacji, które podlegają ograniczeniu w dostępie do informacji publicznej,

- art. 11 k.p.a. w zakresie w jakim przepis ten nakłada obowiązek wyjaśnienia stronom zasadności przesłanek, którymi się kieruje przy załatwianiu sprawy, poprzez brak przedstawienia toku rozumowania organu oraz przyjętych przez niego kryteriów oceny stanu prawnego, które skłoniły do konstatacji, że informacje będące przedmiotem wniosku o udostępnienie informacji publicznej nie są informacją publiczną.

Skarżąca wniosła o zobowiązanie organu do udostępnienia żądanej informacji publicznej oraz zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Minister nadmienił, iż skarżąca otrzymała odpowiedź w formie pisma. W odpowiedzi zostały wskazane okoliczności nieudostępnienia informacji publicznej w postaci wnioskowanego planu. Podstawą odmowy był charakter i treść informacji zawartych w tym dokumencie a mianowicie informacje strategiczne dla skutecznej ochrony zabytków i dóbr kultury o szczególnym znaczeniu, które podlegają specjalnej ochronie, informacje definiujące procedury bezpieczeństwa, sposoby zabezpieczenia zabytków oraz lokalizacje, w których mogą być przechowywane. Powszechna dostępność danych tego rodzaju zagraża bezpieczeństwu państwa i porządkowi publicznemu, które zgodnie z art. 61 ust. 3 Konstytucji RP stanowi podstawę do ograniczenia prawa do informacji publicznej. Jedynie w tym kontekście należy rozumieć odpowiedź przekazaną w tej sprawie. Wnioskowany dokument zawiera informacje niejawne chronione na podstawie ustawy o ochronie informacji niejawnych. Sam plan nie został objęty klauzulą tajności w rozumieniu przepisów o ochronie informacji niejawnych, jednakże nie stanowi to warunku koniecznego, aby udostępnianie dokumentów zawierających informacje stanowiące informacje niejawne lub inne tajemnice ustawowo chronione nie mogło podlegać ograniczeniom w ich udostępnianiu w trybie dostępu do informacji publicznej z tych przyczyn.

Organ stwierdził ponadto, że odpowiedź na wniosek nie otrzymała przewidzianej w przepisach formy, dlatego też Minister niezwłocznie nada podjętemu rozstrzygnięciu prawem przepisaną formę. Odpowiedź została sformułowana przez pracownika wskazanego do załatwienia wniosków o udostępnienie informacji publicznej, jednakże bez profesjonalnej pomocy prawnej, który w sposób niezamierzony nie nadał odpowiedzi na wniosek formy decyzji administracyjnej w przewidzianymi prawem elementami. Wobec powyższego, w ocenie organu, w niniejszej sprawie nie doszło do rażącego naruszenia prawa.

Odpowiedź na wniosek została już przekazana w dniu [...] lipca oraz uzupełniona w dniu [...] listopada 2021 r. Zatem obowiązek organu został wykonany, jednakże bez wymaganej formy, co może stanowić przyczynek do uznania niezamierzonej bezczynności organu w zakresie niewydania przez Ministra rozstrzygnięcia wniosku jedynie w odpowiedniej formie, a nie w zakresie nieudzielenia samej informacji, bądź braku podjęcia czynności w związku z wniesieniem wniosku o informację publiczną. Zdaniem organu skarżąca łączy bezczynność z brakiem udostępnienia wnioskowanego dokumentu. Skarga powinna podlegać oddaleniu w tym zakresie.

Minister podkreślił, że bezczynność organu w przedmiotowej sprawie nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, gdyż skarżąca otrzymała żądaną informację w terminie. Organ ma świadomość, iż nastąpiło to bez przewidzianej formy i w tym zakresie podejmie środki naprawcze.

Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego wydał w dniu [...] stycznia 2022 r. decyzję nr [...], którą odmówił udostępnienia informacji publicznej w zakresie udostępnienia Krajowego planu ochrony zabytków na wypadek konfliktu zbrojnego i sytuacji kryzysowych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329), dalej: "p.p.s.a." oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329), dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.

W myśl art. 119 pkt 4 i art. 120 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W sprawie niniejszej, z uwagi na przedmiot zaskarżenia, należy mieć na względzie przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2019 r., poz. 1429 ze zm.), zwanej dalej "u.d.i.p.", która kształtuje prawo do informacji publicznej, a także określa zasady i tryb jej udostępniania. Kognicja sądów administracyjnych do rozpoznania skarg na bezczynność w takich sprawach wynika z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., zaś potwierdza ją dodatkowo brzmienie art. 21 u.d.i.p.

Stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4: (1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności, (2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, (3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). Sąd w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (§ 1b). W myśl art. 149 § 2 p.p.s.a. sąd, w przypadku o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.

Przepisy ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie definiują pojęcia bezczynności. W piśmiennictwie przyjmuje się jednak, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Warszawa 2011, s. 109).

W przypadku złożenia skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej obowiązkiem sądu administracyjnego jest w pierwszej kolejności zbadanie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym u.d.i.p. Dopiero bowiem stwierdzenie, że podmiot, do którego zwrócił się skarżący, był obowiązany do udzielenia informacji publicznej oraz że żądana przez skarżącego informacja miała charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów u.d.i.p., pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić wskazanemu podmiotowi bezczynność.

W niniejszej sprawie zarówno kwestia tego czy podmiot, do którego zwróciła się skarżąca, był obowiązany do udzielenia informacji publicznej oraz oceny charakteru żądanej informacji nie budzi żadnych wątpliwości. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego jest podmiotem zobowiązanym do udzielania informacji publicznej będącej w jego posiadaniu, zaś żądany dokument urzędowy w postaci Krajowego planu ochrony zabytków na wypadek konfliktu zbrojnego i sytuacji kryzysowych stanowi informacji publiczną.

Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnienie informacji na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni, z wyjątkiem sytuacji przewidzianej w ust. 2 i art. 15 ust. 2. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ust. 2).

Przepis art. 13 u.d.i.p. ustanawia zasadę udostępniania informacji publicznej na wniosek bez zbędnej zwłoki, zaś ewentualna zwłoka w udostępnieniu informacji publicznej musi mieć charakter niezbędny.

Wydłużenie terminu 14-dniowego, wskazanego w art. 13 ust. 1 u.d.i.p., może nastąpić w przypadku braku możliwości udzielenia informacji publicznej. Podmiot udostępniający jest jednak zobligowany do powiadomienia wnioskodawcy przed upływem tego terminu o powodach opóźnienia oraz do wyznaczenia dodatkowego terminu udostępnienia informacji.

Podkreślić należy, że przedłużenie ww. terminu jest usprawiedliwione, jeśli podyktowane jest ważną, uzasadnioną przyczyną (jest niezbędne), a nadto, gdy w następstwie upływu przedłużonego terminu organ udostępnia wnioskowaną informację, ewentualnie wydaje decyzję o odmowie jej udostępnienia na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p.

W orzecznictwie NSA podkreśla się również, iż postępowanie w sprawie udzielenia informacji publicznej nie jest typowym postępowaniem jurysdykcyjnym. Na gruncie tego specyficznego postępowania w orzecznictwie powstaje zagadnienie, co do sposobu korzystania ze środków prawnych służących ochronie przed bezczynnością podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej.

Jak wyjaśnił NSA, analiza postanowień art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p. wskazuje, że stanowią one lex specialis w stosunku do przepisów k.p.a. kształtujących terminy załatwiania spraw. Przepis art. 13 u.d.i.p. ustanawia zasadę udostępniania informacji publicznej na wniosek bez zbędnej zwłoki, jednak nie później niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Określony w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. 14-dniowy termin na udzielenie informacji publicznej ma charakter instrukcyjny. Jego upływ nie rodzi ze sobą żadnych materialnoprawnych konsekwencji, a jedynie umożliwia wniesienie środków mających na celu zdyscyplinowanie podmiotów zobowiązanych do udostępnienia informacji publicznych, które pozostają w stanie bezczynności.

Zgodnie z przepisem art. 13 ust. 2 u.d.i.p. wydłużenie 14-dniowego terminu może nastąpić w przypadku braku możliwości udzielenia informacji publicznej. Podmiot udostępniający jest jednak zobligowany do powiadomienia wnioskodawcy przed upływem tych 14 dni o powodach opóźnienia oraz do wyznaczenia dodatkowego terminu udostępnienia informacji. Ustawa nie wskazuje, jakie powody opóźnienia są dopuszczalne w świetle postanowienia art. 13 ust. 1 u.d.i.p. Należy jednak przyjąć, jak podkreślił NSA, iż podmiot udostępniający nie będzie mógł w sposób dowolny uzasadniać niedotrzymania terminu określonego w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. W grę mogą wchodzić jedynie takie powody, które są bezpośrednio związane z opóźnieniem w udostępnieniu konkretnej informacji publicznej. Konstrukcja tej regulacji jest analogiczna do postanowień art. 36 k.p.a., przy czym w art. 13 ust. 2 u.d.i.p wskazany jest nieprzekraczalny terminu 2 miesięcy na udzielenie informacji publicznej. Termin ten ma charakter instrukcyjny. (tak: NSA w wyroku z dnia 18 grudnia 2013 r., sygn. akt I OSK 1469/13, opubl. w CBOSA).

W orzecznictwie podnosi się nadto, iż termin do załatwienia sprawy w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej wynosi 14 dni od dnia doręczenia adresatowi wniosku, przy czym dzień, w którym wniosek wpłynął lub został osobiście złożony, nie jest wliczany do 14-dniowego terminu, przewidzianego dla udzielenia informacji. Termin określony w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. ma zastosowanie nie tylko do czynności polegającej na udostępnieniu informacji, ale również do wydania decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej (zob. wyrok WSA w Krakowie z 6 października 2014 r., sygn. akt II SAB/Kr 242/14, LEX nr 1534491).

W przypadku potrzeby wydania przez podmiot zobowiązany decyzji odmownej, przewidzianej w art. 16 u.d.i.p., nie jest uprawnione twierdzenie, że po wyczerpaniu terminów, o których mowa w art. 13 u.d.i.p., rozpoczynają swój bieg terminy do wydania decyzji administracyjnej w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, do których wprost odsyła art. 16 ustawy. Takie rozumowanie, jak podkreśla się w piśmiennictwie, prowadziłby do nieuzasadnionego przedłużenia załatwienia sprawy o udostępnienie informacji publicznej, dla której rozpatrzenia ustawodawca określił znacznie krótsze terminy niż w Kodeksie postępowania administracyjnego.

W terminie, o którym mowa w art. 13 ust. 1 u.d.i.p., adresat wniosku jest również zobligowany poinformować wnioskodawcę o tym, że żądana informacja nie ma waloru informacji publicznej lub o nieposiadaniu wnioskowanej informacji. Natomiast gdy podmiot dysponujący informacją publiczną nie jest w stanie dotrzymać terminu przewidzianego w art. 13 ust. 1 u.d.i.p., powinien zastosować procedurę, o której mowa w art. 13 ust. 2 u.d.i.p. A zatem powinien zawiadomić wnioskodawcę, w terminie 14 dni od daty otrzymania wniosku, o fakcie uchybienia terminowi do udzielenia informacji publicznej, z jednoczesnym podaniem przyczyn opóźnienia i wskazaniem terminu, w którym udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku.

Dodać należy, iż nie wszystkie sprawy o udzielenie informacji publicznej będą na tyle proste, aby mogły być rozstrzygnięte niezwłocznie, niektóre mogą wymagać postępowania wyjaśniającego. Ustawodawca miał to na uwadze przy regulacji art. 13 ust. 2 u.d.i.p. Dopiero nieudzielenie informacji publicznej oraz niepowiadomienie w trybie art. 13 ust. 2 u.d.i.p. o powodach i terminie, w jakim informacja zostanie udostępniona, oznacza bezczynność podmiotu zobowiązanego do jej udzielenia (zob. wyrok NSA z 14 maja 2014 r., I OSK 1027/14, LEX nr 1464729).

Zdaniem M. Bidzińskiego, M. Chmaja i P. Szustakiewicza, nie ma przeszkód, aby podmiot zobowiązany nawet kilkakrotnie powiadamiał wnioskodawcę o przyczynach uchybienia i przedłużał termin udostępnienia informacji. Jednak łącznie to przedłużenie nie może przekraczać 2-miesięcznego terminu określonego w art. 13 ust. 2 u.d.i.p. (M. Bidziński, M.Chmaj, P. Szustakiewicz, "Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz", 2015, s 153, a także I. Kamińska i M. Rozbicka-Ostrowska "Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz", wyd. III, LEXOmega/el, teza 2 do art. 13).

W niniejszej sprawie, jak wynika z akt sądowych, organ wydał w dniu [...] stycznia 2022 r. na podstawie art. 5 ust. 1 w zw. z art. 16 ust. 1 u.d.i.p. decyzję, mocą której odmówił udostępnienie informacji publicznej w postaci Krajowego planu ochrony zabytków na wypadek konfliktu zbrojnego i sytuacji kryzysowych. Decyzja ta stanowi, jak wynika z jej uzasadnienia, załatwienie sprawy wszczętej wnioskiem M. N. z dnia [...] czerwca 2021 r., ponowionym pismem z dnia [...] października 2021 r.

Sąd stwierdza ponadto, że w aktach administracyjnych sprawy brak jest pism, z których wynikałoby, że organ zastosował procedurę z art. 13 ust. 2 u.d.i.p. Z powyższego wynika, iż termin załatwienia sprawy upływał w dniu [...] lipca 2021 r. Od dnia [...] lipca 2021 r. do dnia [...] stycznia 2022 r., a więc przez okres 5 miesięcy, organ pozostawał zatem w bezczynności.

Z powyższych względów uzasadnione było stwierdzenie przez Sąd zaistniałej bezczynności na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a.

Jednocześnie Sąd, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a., stwierdził, że bezczynność organu miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (punkt 2 sentencji wyroku). Rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość i przykładowo ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, lekceważenia wniosków skarżącego czy braku woli do załatwienia sprawy, jak też w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa. W niniejszej sprawie taka sytuacja miała miejsce, brak było bowiem ze strony działań w trybie art. 13 ust. 2 u.d.i.p., a decyzja odmowna wydana została dopiero po upływie 5 miesięcy, pomimo iż od samego początku organ powoływał się na kwestię ochrony informacji niejawnych.

Działanie organu we wskazanym okresie musi zostać zatem ocenione jako mające miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a P.p.s.a.).

Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a w zw. z art. 119 pkt 4 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 wyroku.

Orzeczenie zawarte w pkt 2 wyroku wydano na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a.

O zwrocie kosztów postępowania sądowego, jak w punkcie 3 wyroku, Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.