Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 844/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-10-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne: Żołnierze zawodowi
Skarżony organ: Centralna Wojskowa Komisja Lekarska
Treść wyniku: Oddalono skargę w części
Powołane przepisy: article: art. 151, art. 58 par. 1 pkt 1, art. 132
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 5
journal: Dz.U. 2018 poz 173
law: Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Stanisław Marek Pietras (spraw.) Sędzia WSA – Łukasz Krzycki Sędzia WSA – Ewa Radziszewska – Krupa Protokolant referent stażysta – Adrianna Siniarska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 października 2019 r. sprawy ze skargi R. J. na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia niezdolności do zawodowej służby wojskowej 1. oddala skargę w zakresie niezdolności do zawodowej służby wojskowej, 2. odrzuca skargę w pozostałym zakresie.


UZASADNIENIE

Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego w [...] wystąpił ze skierowaniem do Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] w celu orzeczenia, czy [...] R. J., jest zdolny do zawodowej służby wojskowej.

Rejonowa Wojskowa Komisja w [...] orzeczeniem z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...], działając na podstawie art. 20 ust. 1 – 3 i art 21 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin (Dz.U. 2017, poz. 2225) oraz § 17 i 24 ust 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 stycznia 2006 r. w sprawie orzekania o inwalidztwie żołnierzy zawodowych, żołnierzy zwolnionych z zawodowej służby wojskowej oraz emerytów i rencistów wojskowych, a także właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (tekst jedn. Dz.U. 2014 r. poz. 1078 ze zm.) oraz § 11 i 16 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz.U. 2015r. poz. 761 ze zm.) oraz § 5 pkt 7 i § 7 pkt 6 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 sierpnia 201 2r. w sprawie wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości (Dz. U. z 2012 r., poz. 1013 ze zm.), rozpoznała u skarżącego R. J.:

A. Schorzenia powodujące niezdolność do służby wojskowej:

1) [...] – 35 % – § 38 pkt 3 § 38 pkt 10,

4) Nadciśnienie tętnicze ll°– § 39 pkt 2,

B. Schorzenia współistniejące

2) [...] (01.2018) – § 38 pkt 4,

3) [...] typu [...] – § 54 pkt 4,

5) Przebyte złamanie podudzia prawego – § 75 pkt 1,

6) Blizna prawego łuku brwiowego – § 3 pkt 1

i w tej sytuacji orzekła u niego kategorię N – Zał. 1 Grupa II – trwale niezdolny do zawodowej służby wojskowej oraz to, że schorzenie wymienione w pkt 5 i 6 rozpoznania pozostają w związku ze służbą wojskową, zaliczając go jednocześnie do II grupy inwalidztwa z ogólnego stanu zdrowia.

W uzasadnieniu podano, że orzeczenie niniejsze zostało wydane na skierowanie Dyrektora WBE w [...] w związku pogorszenia się stanu zdrowia, w oparciu o dokumentację z leczenia oraz aktualną ocenę kardiologiczną z uwzględnieniem Echo serca. Zdaniem Komisji schorzenie wymienione w punkcie 1 rozpoznania powoduje trwałą niezdolność do zawodowej służby wojskowej, nie pozostaje w związku przyczynowym ze służbą wojskową, ograniczającą zdolność do pracy i wobec tego kwalifikuje orzekanego do II grupy inwalidzkiej z ogólnego stanu zdrowia. Inwalidztwo określone tym orzeczeniem jest następstwem schorzenia powstałego w czasie służby wojskowej.

W odwołaniu do Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] skarżący nie zgodził się z treścią orzeczenia uznającego jego trwałą niezdolność do zawodowej służby wojskowej, jako nie pozostającą w związku ze służbą wojskową. Podał, że schorzenia wymienione w zaskarżonym orzeczeniu ujawniły się w czasie trwania służby wskutek szczególnych właściwości i warunków służby. Do odwołania dołączył dodatkową dokumentację medyczną w postaci kopii odpisu przebiegu służby wojskowej, która była znana komisji pierwszej instancji.

Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w [...] orzeczeniem z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...], mając za podstawę art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 5 ust. 6 i 7 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (tekst jedn. Dz. U. 2018 r., poz. 173), § 3 oraz § 11 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 sierpnia 2012r. w sprawie wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości (Dz. U. z 2012 r., poz. 1013 ze zm.) i art. 20 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin (Dz. U. z 2017 r. poz. 2225) oraz § 12 pkt 1 i § 31 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 stycznia 2006 r. w sprawie orzekania o inwalidztwie żołnierzy zawodowych, żołnierzy zwolnionych z zawodowej służby wojskowej oraz emerytów i rencistów wojskowych, a także właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r., poz. 749), a także § 7 pkt 1 oraz § 23 ust. 1, 2 i 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. z 2015 r., poz. 761 ze zm.), utrzymała w mocy zaskarżone orzeczenie. W uzasadnieniu – wskazując na opisany powyżej stan faktyczny – podała, że z zawartych w aktach sprawy danych wynika, że postawione w zaskarżonym orzeczeniu rozpoznania zostały ustalone na podstawie całości zgromadzonej dokumentacji z dotychczasowego leczenia orzekanego oraz dokumentacji orzeczniczej RWKL w [...], w tym prawomocnego orzeczenia Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] z dnia [...] września 2018 r. nr [...] w sprawie zdolności do czynnej służby wojskowej, nadesłanej z WBE w [...]. Zespół orzeczniczy CWKL rozpatrzył odwołanie na podstawie dokumentacji orzeczniczej znajdującej się w aktach sprawy w tym nadesłanej przez orzekanego wraz z odwołaniem. Jak wynika z danych zawartych w całości dokumentacji, RWKL w [...] prawidłowo ustaliła wszystkie schorzenia rozpoznane w zaskarżonym orzeczeniu, przypisując im odpowiednie paragrafy oraz prawidłowo określiła ich związki ze służbą wojskową oraz inwalidztwo. Rozpoznania schorzeń oraz ich związek ze służbą wojskową są spójne z opisanymi w prawomocnym orzeczeniu Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] z [...] września 2018 r. nr [...] w sprawie zdolności do czynnej służby wojskowej, od którego skarżący nie odwołał się. Wojskowe komisje lekarskie orzekając o związku schorzeń ze służbą wojskową kierują się w tej ocenie kryteriami zdrowotnymi określonymi w wykazie chorób i schorzeń ustalonymi na podstawie art. 20 ust. 4 ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r, o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin (Dz. U. z 2004 r. Nr 8, poz. 66 ze zm.) oraz rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 31 marca 2003 r. w sprawie ustalenia wykazu chorób powstałych w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby wojskowej oraz chorób i schorzeń, które istniały przed powołaniem do służby wojskowej lecz uległy pogorszeniu lub ujawniły się w czasie trwania służby wskutek szczególnych właściwości lub warunków służby na określonych stanowiskach. Podstawą do określenia związku schorzeń ze służbą wojskową jest stwierdzenie dwóch przesłanek jednocześnie, a mianowicie rozpoznanie schorzenia występującego w wykazie chorób, stanowiących Zał. Nr 1 lub 2 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 31 marca 2003 r. oraz stwierdzenie szczególnych właściwości lub warunków służby na zajmowanych stanowiskach określonych w tych załącznikach oraz wykorzystując informacje zawarte w dokumentach wymaganych przed wydaniem orzeczenia i dostarczanych przez organy kierujące do wojskowych komisji lekarskich zgodnie z § 9 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach, a wykazanych w § 16 tego rozporządzenia. Załącznik Nr 1 jest to wykaz chorób powstałych w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby wojskowej. Z powodu schorzeń wymienionych w tym załączniku przysługują świadczenia odszkodowawcze. Natomiast Zał. Nr 2 jest wykazem chorób i schorzeń, które istniały przed powołaniem do służby wojskowej, lecz uległy pogorszeniu lub ujawniły się w czasie trwania służby wskutek szczególnych właściwości lub warunków służby na określonych stanowiskach. Schorzenia wymienione w tym załączniku pozostają w związku ze służbą wojskową, ale nie powodują świadczeń odszkodowawczych. Jeżeli powodem niezdolności do zawodowej służby wojskowej jest schorzenie wymienione w Zał. Nr 1 lub Zał. Nr 2 rozporządzenia, wówczas inwalidztwo pozostaje w związku ze służbą wojskową. Oprócz wymienionego w katalogu schorzenia, muszą również występować na danym stanowisku szczególne właściwości i warunki służby wojskowej powodujące chorobę (Zał. Nr 1) lub szczególne właściwości i warunki służby wojskowej powodujące ujawnienie schorzenia w czasie trwania służby (Zał. Nr 2). Dokumenty potwierdzające istnienie szczególnych właściwości lub warunków służby powstają w realizacji aktów wykonawczych do Kodeksu Pracy – dział X Bezpieczeństwo i Higiena Pracy. Określają one kto i w jakim trybie tworzy te dokumenty, gdzie powinny być przechowywane, przez jaki okres i w jakim trybie udostępniane osobom zainteresowanym. Stanowią one integralną część dowodów potwierdzających istnienie szczególnych właściwości i warunków służby na zajmowanych stanowiskach. Brak udokumentowanej którejkolwiek z przesłanek nie daje podstaw wojskowej komisji lekarskiej do określenia związku schorzenia ze służbą wojskową. Podstawowymi dokumentami potwierdzającymi występowanie szczególnych właściwości i warunków służby (czynników szkodliwych dla zdrowia), o których mowa w Załączniku Nr 1 są: rejestr czynników szkodliwych i karta pomiarów czynników szkodliwych wymienione w § 18 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 2 lutego 2011 r. w sprawie badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy (Dz. U. z 2011 r. Nr 33, poz. 166) i inne jak:

– karta opisu stanowiska służbowego o której mowa w art. 6 ust. 1 pkt 11a ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych z dnia 11 września 2003r. (tekst jedn. Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz.) i § 17 ust. 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r.,

– informacja o warunkach i przebiegu służby dla celów wojskowych komisji lekarskich, o której mowa w § 17 ust. 1 pkt. 2 cytowanego wyżej rozporządzenia z dnia 3 czerwca 2015 r. wskazująca na istnienie szczególnych właściwości i warunków służby na zajmowanych stanowiskach,

– wyniki pomiarów czynników szkodliwych na zajmowanych stanowiskach – badania prowadzone przez właściwe wojskowe ośrodki medycyny prewencyjnej zgodnie z wymienionym wyżej rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 2 lutego 2011 r.,

– protokoły z kwalifikacji stanowisk na których występują czynniki szkodliwe,

– protokoły z kwalifikacji żołnierzy do służby w warunkach szkodliwych – należące do zadań pracowników BHP jednostek wojskowych,

– wyciągi z rozkazów dziennych dowódcy jednostki wojskowej dotyczących kwalifikacji stanowisk na których występują czynniki szkodliwe,

– wyciągi z rozkazów dziennych dotyczących kwalifikacji żołnierzy do służby w warunkach szkodliwych.

Podstawowymi dokumentami potwierdzającymi występowanie szczególnych właściwości i warunków, o których mowa w Zał. Nr 2 do rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 31 marca 2003 r. są:

– odpis z przebiegu służby z akt personalnych żołnierza zawodowego,

– informacja o warunkach i przebiegu służby wojskowej do celów wojskowych komisji lekarskich.

– w przypadku byłych żołnierzy zawodowych takim dokumentem jest świadectwo służby wydane przez dowódcę jednostki wojskowej na zakończenie służby wojskowej.

Podstawą do określenia związku schorzenia ze służbą są również wcześniejsze orzeczenia wojskowych komisji lekarskich określające związki schorzeń ze służbą wojskową, a także dokumentacja, o której mowa w rozporządzeniu Ministra Obrony Narodowej z dnia 15 września 2003 r. w sprawie postępowania w razie wypadku lub ujawnienia choroby pozostającej w związku z pełnieniem czynnej służby wojskowej i wydana na jej podstawie kwalifikacja prawna właściwego WSzW uznająca związek wypadku ze służbą wojskową lub orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej o uszczerbku na zdrowiu spowodowanego chorobą pozostającą w związku ze służbą wojskową, z tytułu której przysługują świadczenia odszkodowawcze (rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 1 sierpnia 2003 r. w sprawie wykazu chorób pozostających w związku ze służbą wojskową, z tytułu których przysługują świadczenia odszkodowawcze (Dz. U. z 2003 r. Nr 143, poz. 1397 ze zm.). Z powyższego wywodu wynika, że aby ustalić na obecnym etapie związek schorzeń opisanych w pkt.: 8.1 – 8.6 ze służbą wojskową i zaliczyć je jako pozostające w związku ze służbą wojskową, muszą być spełnione wymienione i opisane wyżej podstawy do podjęcia takiej decyzji przez wojskową komisję lekarską. Schorzenia wymienione w pkt.: 8.1 i 8.3 w ogóle nie są wymienione w Zał. Nr 1 lub Zał. Nr 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej w sprawie ustalenia wykazu chorób powstałych w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby wojskowej oraz chorób i schorzeń, które istniały przed powołaniem do służby wojskowej lecz uległy pogorszeniu lub ujawniły się w czasie trwania służby wskutek szczególnych właściwości lub warunków służby na określonych stanowiskach. W przypadku rozpoznania ustalonego w pkt. 8.2 i 8.4, brak jest podstaw do zaliczenia ich jako pozostających w związku ze służbą wojskową, ponieważ w informacji o warunkach i przebiegu służby wojskowej do celów wojskowych komisji lekarskich nie ma wyszczególnionych warunków ani czynników szkodliwych, stanowiących podstawę do zaliczenia tych schorzeń jako powstałych w związku ze służbą wojskową, gdyż nadciśnienie tętnicze ujawniło się w 2017 r., natomiast służba na stanowiskach [...] i [...] miała miejsce w okresie 2002 – 2011 r., a co za tym idzie brak jest związku przyczynowo – skutkowego między okresem służby na stanowisku związanym ze szczególnymi właściwościami i warunkami służby, a powstaniem w/w schorzenia. W przypadku schorzeń rozpoznanych w pkt. 8.5 i 8.6 podstawą do zaliczenia tych schorzeń jako powstałych w związku ze służbą wojskową, są wcześniej wydane orzeczenia RWKL w [...] nr [...] i RWKL w [...] nr [...]. Dostarczona do odwołania wyżej przytoczona dokumentacja medyczna w pełni potwierdza ustalenia dokonane przez komisję lekarską pierwszej instancji. Podkreślono, że opis leczenia kardiochirurgicznego oraz [...], badań echokardiograficznych oraz konkluzje opisów wszystkich konsultacji przeprowadzonych przez lekarzy kardiologów i kardiochirurgów jednoznacznie potwierdzają złożoność procesu chorobowego, występujące [...], co determinuje konsekwencje co do możliwości dalszego funkcjonowania orzekanego, ograniczeń w wykonywaniu ewentualnej pracy, a nawet niepewność co do rokowania dalszego przebiegu choroby. Wymogiem w orzecznictwie jest, aby każdej jednostce chorobowej ustalić kwalifikację według odpowiednio dobranego paragrafu i punktu na podstawie załączników do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach. W przypadku żołnierza zawodowego kwalifikację orzeczniczą ustala się na podstawie załącznika Nr 1 Grupa II tego rozporządzenia. Schorzenia narządu krążenia w tym serca i naczyń krwionośnych w tym wady wrodzone i nabyte zarówno serca jak i naczyń krwionośnych są pogrupowane w szesnastu punktach paragrafu 38 i ośmiu punktach wg paragrafy 39 tego załącznika. I tak w objaśnieniach szczegółowych do punktu 9 i 10 w paragrafie 38 rozporządzenia jest napisane: "obecność śladowej fali zwrotnej przez zastawki serca jest zjawiskiem fizjologicznym". W przypadku skarżącego mamy do czynienia nie tyle ze śladową niedomykalnością, ale z bardziej nasiloną patologią, czyli stanie po [...]. Taki stan rzeczy jednoznacznie każe kwalifikować te jednostki chorobowe do § 38 pkt 10 i § 38 pkt 3 tj.: [...]. Służba wojskowa polegająca na wykonywaniu zadań służbowych w pełnym rynsztunku, w zmiennych warunkach pogodowych i poligonowych, z narażeniem na wzmożony, a często nawet ekstremalny wysiłek fizyczny, nienormowany czas pracy, może spowodować nasilenie objawów chorobowych oraz wpłynąć na progresję zmian chorobowych, znacznie upośledzając sprawność ustroju z dużym ryzykiem nagłego zgonu. Dlatego choroba [...] u pacjenta w okresie [...] stanowi znaczne upośledzenie sprawności ustroju z punktu widzenia zdolności do zawodowej służby wojskowej i determinuje przypisanie schorzeniu ujętemu w pkt 8.1 niniejszego orzeczenia kategorii N – trwale niezdolny do zawodowej służby wojskowej. Również schorzenie rozpoznane w pkt 8.4 wobec ustalonego stopnia nasilenia schorzenia oraz występowania schorzeń współistniejących dała komisji pełne podstawy do zaliczenia tego schorzenia do kategorii N. Tym samym CWKL uważając za udowodniony fakt istnienia u orzekanego zmian w budowie i funkcjonowaniu [...], które to w świetle wiedzy medycznej i przepisów orzeczniczych stanowią bezwzględne przeciwwskazanie do zawodowej służby wojskowej i wobec braku jakichkolwiek przesłanek wskazujących na inny stan rzeczy oraz kierując się dbałością o stan zdrowia zainteresowanego i w oparciu o obowiązujące przepisy orzecznicze wydała niniejsze orzeczenie.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący R. J. wniósł o uchylenie zaskarżonego i poprzedzającego go orzeczenia zarzucając nieuwzględnienie w trakcie jej wydawania wszystkich okoliczności faktycznych, takich jak okresy pełnienia służby wojskowej w warunkach szkodliwych dla zdrowia. W uzasadnieniu podał, że organy wydające zaskarżone orzeczenia nie uwzględniły okresów pełnienia służby wojskowej w warunkach szkodliwych dla zdrowia w latach 1996 – 2007 potwierdzonych świadectwem służby wydanym przez dowódcę jednostki wojskowej na zakończenie służby wojskowej, a fakt ten wpływa na orzeczenie o związku schorzeń ze służbą wojskową. Kierując się kryteriami zdrowotnymi określonymi w wykazie chorób i schorzeń ustalonymi na podstawie art. 20 ust. 4 ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeni emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin (Dz. U. z 2004 r. Nr 8, poz. 66 ze zm.) oraz rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 31 marca 2003 r. w sprawie ustalenia wykazu chorób powstałych w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby wojskowej oraz chorób i schorzeń, które istniały przed powołaniem do służby wojskowej lecz uległy pogorszeniu lub ujawniły się w czasie trwania służby wskutek szczególnych właściwości lub warunków służby na określonych stanowiskach, należy uznać zaistniałe inwalidztwo w związku ze służbą wojskową, gdyż zachodzi występowanie dwóch przesłanek jednocześnie, a mianowicie rozpoznanie schorzenia występującego w wykazie chorób, stanowiących załączniki do ww. rozporządzenia oraz zaistnienie szczególnych właściwości lub warunków służby na zajmowanych stanowiskach.

W odpowiedzi na skargę Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w [...] wniosła o jej odrzucenie, a wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne podano, że w zgromadzonych w procesie orzeczniczym dokumentach nie ma żadnego dokumentu, że skarżący pełnił służbę w warunkach szczególnych np. w karcie opisu stanowiska służbowego, w informacji o warunkach i przebiegu służby dla celów orzeczniczych, wyników pomiaru czynników szkodliwych na zajmowanym stanowisku dokonanych przez WOMP, wyciągów z rozkazów dowódcy jednostki wojskowej o kwalifikacji zajmowanego stanowiska do stanowiska, gdzie występują czynniki szkodliwe oraz innych dokumentach zgromadzonych zgodnie z zapisem § 16 ww. rozporządzenia: organ kierujący do wojskowej komisji lekarskiej przekazuje tej komisji posiadane informacje dokumenty, które dotyczą stanu zdrowia żołnierzy zawodowych, emerytów i rencistów oraz niebędących emerytami ani rencistami żołnierzy zwolnionych z zawodowej służby wojskowej i mogą mieć znaczenie dla ustalenia inwalidztwa, związku lub braku związku inwalidztwa z czynną służbą wojskową oraz związku lub braku związku chorób, ułomności i śmierci z czynną służbą wojskową, a także niezdolności do pracy i niezdolności do samodzielnej egzystencji oraz § 21 ust. 1 orzeczenia w sprawach, o których mowa w § 1 pkt 1, wojskowe komisje lekarskie wydają na podstawie badania lekarskiego i wyników badań specjalistycznych, dokumentacji medycznej oraz informacji i dokumentów, o których mowa w § 16, wykorzystując w szczególności:

1) odpis przebiegu zawodowej służby wojskowej z teczki akt personalnych żołnierza zawodowego;

2) informację o warunkach i przebiegu służby wojskowej dla celów wojskowych komisji lekarskich;

3) historie chorób z leczenia ambulatoryjnego i szpitalnego;

4) wyniki pomiarów czynników szkodliwych występujących w środowisku służby;

5) książkę zdrowia żołnierza zawodowego;

6) kartę badań profilaktycznych i okresowych;

7) informacje zawarte w pisemnym oświadczeniu żołnierza zawodowego, emeryta, rencisty albo niebędącego emerytem ani rencistą żołnierza zwolnionego z zawodowej służby wojskowej;

8) dokumentację powypadkową.

Uzasadniając zatem wniosek o odrzucenie skargi wskazano, ze co do II grupy inwalidztwa w związku ze służbą wojskową, brak jest kognicji sądu administracyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Innymi słowy, wojewódzki sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w tym postępowaniu, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.

Analizując rozpoznawaną sprawę stwierdzić należy, w ślad za wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 marca 2005 r. sygn. I OSK 1203/04, że wojskowe komisje lekarskie orzekają w dwóch reżimach prawnych, stąd orzeczenia tych komisji dzielą się na dwie grupy. Pierwsza grupa orzeczeń wojskowych komisji lekarskich obejmuje kwestię zaliczenia danej osoby do określonej kategorii zdolności do służby wojskowej, jak i samej zdolności do służby wojskowej i orzeczenia wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach są wiążące dla organów rozstrzygających o powołaniu danej osoby do służby wojskowej lub o zwolnieniu z tej służby. Od takich orzeczeń służy skarga do sądu administracyjnego, gdyż orzeczenia te mają charakter decyzji rozstrzygających istotę sprawy, tj. zdolność do służby wojskowej. Natomiast drugą grupę orzeczeń wojskowych komisji lekarskich stanowią orzeczenia ustalające schorzenia danej osoby, ich związek ze służbą wojskową dla celów odszkodowawczych lub rentowych albo zaopatrzenia emerytalnego i w konsekwencji zakwalifikowanie do danej grupy inwalidztwa. Podstawę takich orzeczeń stanowią w stanie prawnym przepisy ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, ustawa z dnia 29 maja 1974 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin, ustawa z kwietnia 2003 r. o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą wojskową, czy wreszcie ustawa z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych i ich rodzin. Biorąc zatem pod uwagę te dwa reżimy prawne wskazać należy, iż od orzeczeń wojskowych komisji lekarskich w zakresie dotyczącym ustalenia schorzeń danej osoby oraz ich związku ze służbą wojskową dla celów odszkodowawczych, rentowych lub zaopatrzenia emerytalnego oraz w zakresie ustalenia grupy inwalidztwa, skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje. Potwierdzeniem powyższego stanowiska jest utrwalony w orzecznictwie administracyjnym pogląd, że sąd administracyjny nie jest właściwy w sprawie skargi na orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej w przedmiocie związku choroby (inwalidztwa) ze służbą wojskową (vide: uchwała Składu Siedmiu Sędziów Sądu Najwyższego z dnia 27 października 1999 r., sygn. akt III ZP 9/99, OSNP 2000/5/167). Takie stanowisko zajął również Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu Składu Siedmiu Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 listopada 2000 r., sygn. akt OSA 1/100 (ONSA 2001/2/47) w odniesieniu do orzeczenia w zakresie dotyczącym oceny stanu zdrowia żołnierza i związku ze służbą wojskową stwierdzonych schorzeń dla m. in. celów zaopatrzenia emerytalnego (rentowego) stwierdzając, że w tych sprawach skarga nie przysługuje. Na tle przytoczonego stanu prawnego stanowisko to jest nadal aktualne, co potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym wyżej wyroku z dnia 9 marca 2005 r., sygn. akt OSK 1203/04.

Tymczasem w rozpoznawanej sprawie skarżący zaskarżył w całości orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...], a więc także w zakresie dotyczącym określenia ustalenia związku schorzenia ze służbą wojskową, a na tę kategorię orzeczeń Komisji, jak już wyżej wskazano, skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje. Stąd też należało stwierdzić niedopuszczalność skargi w tym zakresie i ją odrzucić.

Uznając zatem z drugiej strony za dopuszczalną skargę na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] w zakresie niezdolności do zawodowej służby wojskowej należy stwierdzić, że skarga analizowana pod tym kątem podlega oddaleniu, a nie odrzuceniu o co wnosi organ, bowiem zaskarżone orzeczenie w tym zakresie zostało wydane zgodnie z prawem.

W dalszej części wskazać należy, że stosownie do treści art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 173 ze zm.) zdolność psychiczną i fizyczną do pełnienia zawodowej służby wojskowej ustala wojskowa komisja lekarska wydając w tej sprawie orzeczenie, które jest decyzją. Od jej orzeczenia służy zatem odwołanie do wojskowej komisji wyższego stopnia (art. 5 ust. 1a), a następnie od orzeczenia wydanego w wyniku odwołania – skarga do sądu administracyjnego. Orzeczenie o zaliczeniu danego żołnierza do jednej z kategorii zdolności do zawodowej służby wojskowej, właściwe komisje lekarskie wydają na podstawie badania lekarskiego fizycznej i psychicznej zdolności tej osoby do służby w poszczególnych rodzajach Sił Zbrojnych i rodzajach wojsk oraz na poszczególnych stanowiskach służbowych, z uwzględnieniem wyników badań specjalistycznych, a w razie potrzeby również obserwacji szpitalnej (art. 5 ust. 7 ustawy).

Należy zaznaczyć, że kontrola orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej przez sąd administracyjny w powyższym zakresie ma charakter ograniczony i sprowadza się w istocie do jej badania pod względem formalnym. Oznacza to, że sąd administracyjny ocenia jedynie, czy orzeczenie wydała właściwa komisja lekarska, czy jej skład był zgodny z wymogami określonymi w przepisach aktów wykonawczych regulujących te kwestie, a nadto, czy stwierdzone schorzenia dawały podstawę do zawartego w orzeczeniu określenia kategorii zdolności do służby wojskowej.

Podkreślić należy, że tryb postępowania przed wojskowymi komisjami lekarskimi uregulowany w przepisach rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postepowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. z 2015 r., poz. 761 ze z.), ma charakter szczególny i w związku z tym nie mają do niego zastosowania w pełni rygory k.p.a. Sąd administracyjny nie jest uprawniony do oceny fachowości przeprowadzonych u skarżącego badań. Sąd zaś kontroluje, czy rozstrzygnięcie w sprawie zostało podjęte na podstawie kompletnego materiału dowodowego obejmującego niezbędne badania lekarskie oraz, czy dokonana kwalifikacja zdolności do zawodowej służby wojskowej była słuszna. Podstawą orzekania dla sądu administracyjnego jest materiał dowodowy zgromadzony w postępowaniu przed organem administracji.

Innymi słowy, Sąd zatem nie jest uprawniony do oceny fachowości przeprowadzonych u skarżącego badań stanu fizycznego, a zatem weryfikacji orzeczeń komisji lekarskich z punktu widzenia medycznej oceny warunków zdrowotnych badanego. Sąd nie może też zmienić we własnym zakresie takiej oceny i zakwalifikować skarżącego do innej kategorii zdolności do służby wojskowej, niż uczyniła to komisja w oparciu o przeprowadzone badania lekarskie, ani też zlecać przeprowadzenia dodatkowych badań celem weryfikacji dotychczasowych. Sąd kontroluje, czy rozstrzygnięcie w sprawie zostało podjęte na podstawie kompletnego materiału dowodowego obejmującego niezbędne badania lekarskie oraz, czy dokonana kwalifikacja zdolności do zawodowej służby wojskowej była słuszna. Podstawą orzekania dla sądu administracyjnego jest materiał faktyczny i dowodowy zgromadzony w postępowaniu przed organem administracji.

Zgodnie z § 9 rozporządzenia, podmiot kierujący dołącza do skierowania do wojskowej komisji lekarskiej posiadane dokumenty, które dotyczą stanu zdrowia żołnierza zawodowego i mogą mieć znaczenie dla ustalenia związku choroby lub ułomności z zawodową służbą wojskową, a w myśl § 17 ust. 1 rozporządzenia, wojskowe komisje lekarskie orzekają na podstawie dokumentów, o których mowa w § 9, w szczególności na podstawie:

1) odpisu przebiegu zawodowej służby wojskowej z akt personalnych żołnierza zawodowego;

2) informacji o warunkach i przebiegu służby wojskowej dla celów wojskowych komisji lekarskich;

3) historii chorób leczenia ambulatoryjnego i szpitalnego;

4) wyników pomiarów czynników szkodliwych występujących w środowisku służby;

5) karty badań profilaktycznych i okresowych;

6) książki zdrowia żołnierza zawodowego;

7) informacji zawartej w pisemnym oświadczeniu żołnierza zawodowego;

8) akt postępowania powypadkowego.

Z kolei według § 23 ust. 2, Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w [...], rozpatrując odwołanie, orzeka na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach sprawy. W razie potrzeby Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w [...] może przeprowadzić ponowne badanie lekarskie i badania specjalistyczne oraz skierować żołnierza na obserwację szpitalną, a także przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dokumentów.

Z powyższego przepisu wynika, że organ odwoławczy nie ma obowiązku przeprowadzenia ponownych badań lekarskich oraz specjalistycznych i orzeka na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, a jedynie w razie potrzeby, może przeprowadzić ponowne badanie lekarskie i badania specjalistyczne oraz skierować żołnierza na obserwację szpitalną, a także przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dokumentów.

W ocenie Sądu w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, organ podjął niezbędne kroki do wyjaśnienia sprawy, w wystarczający sposób zebrał i prawidłowo ocenił w swobodny, a nie w dowolny, sposób materiał dowodowy oraz w sposób przekonywający uzasadnił też swoje rozstrzygnięcie.

Podkreślenia wymaga, że w myśl § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, m.in. właściwa do orzekania o zdolności fizycznej i psychicznej do pełnienia zawodowej służby wojskowej jest Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w [...], a zgodnie z § 7 pkt 1), Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w [...] jest właściwa m.in. w zakresie rozpatrywania odwołań od orzeczeń pozostałych wojskowych komisji lekarskich.

Należy w tym miejscu wskazać skarżącemu, że istotą orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej nie jest stwierdzenie stanu zdrowia (tak jak w typowym badaniu lekarskim), ale rozstrzygnięcie o zdolności do służby wojskowej. Wiedza medyczna służy zatem w tym wypadku do kwalifikacji stanu zdrowia do jednej z kategorii zdolności w ramach określonej grupy.

RWKL i CWKL dysponowały wystarczającą dokumentacją lekarską i wobec powyższego CWKL nie miała obowiązku przeprowadzania dodatkowych badań specjalistycznych, czy też obserwacji szpitalnej.

Stąd też rozpoznając u skarżącego wskazane już wyżej schorzenia, , istniała podstawa prawna do zakwalifikowania tego schorzenia do § 38 pkt 3 i § 38 pkt 10 oraz § 39 pkt 2 załącznika nr 1 do rozporządzenie "Wykaz chorób lub ułomności uwzględniany przy orzekaniu o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz do służby poza granicami państwa, a także o ograniczonej zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej w poszczególnych rodzajach sił zbrojnych i rodzajach wojsk oraz na określonych stanowiskach służbowych", a w konsekwencji do orzeczenia kategorii N Grupa I – trwale niezdolny trwale niezdolny do zawodowej służby wojskowej.

Reasumując, w tej sytuacji – w ocenie Sądu – rozpoznane u skarżącego schorzenia o których była już mowa wyżej, odpowiada § 38 pkt 3 i § 38 pkt 10 oraz § 39 pkt 2 załącznika nr 1 do rozporządzenie "Wykaz chorób lub ułomności uwzględniany przy orzekaniu o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz do służby poza granicami państwa, a także o ograniczonej zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej w poszczególnych rodzajach sił zbrojnych i rodzajach wojsk oraz na określonych stanowiskach służbowych", a w konsekwencji do orzeczenia kategorii N – Grupa I – trwale niezdolny do zawodowej służby wojskowej.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 i art. 58 § 1 pkt 1) w zw. z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018, poz. 1302), należało orzec jak w sentencji wyroku.