Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 788/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2017-11-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6138 Utrzymanie czystości i porządku na terenie gminy
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1 ust.1 i 2
journal: Dz.U. 2016 poz 1066
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - tekst jednolity
article: art. 9e ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2016 poz 250
law: Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - tekst jednolity
article: art. 38 ust. 2 pkt 2, art. 9x, art. 9y, art. 9z
journal: Dz.U. 2016 poz 1987
law: Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach - tekst jedolity
article: art. 7,77,,art. 80
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Mysiak (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj,, Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj, Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Skrzetuska-Gajos, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 16 listopada 2017 r. sprawy ze skargi Spółki A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Wójt Gminy B., działając na podstawie art. 9e ust. 1 pkt 2 , art. 9x ust. 1 pkt 3, art. 9 zb ust. 1, art. 9zc ust. 1 oraz art. 9 zd ust. 1 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, nałożył na A. Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością spółkę komandytową z siedzibą w C. , karę pieniężną w wysokości [...] zł za nie przekazanie odebranych od właścicieli nieruchomości, zmieszanych odpadów komunalnych do regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych, właściwej dla regionu ich wytworzenia.

W uzasadnieniu organ I instancji podał, iż w wyniku weryfikacji danych zawartych w dokumentach sporządzanych na potrzeby ewidencji odpadów przekazywanych przez podmiot odbierający odpady z terenu Gminy B. za okres od 1 października 2014 r. do 30 czerwca 2016 r. oraz przedłożonych Wójtowi Gminy B. sprawozdań sporządzonych na podstawie art. 9n ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach za okresy IV kwartał 2014 r., I i II półrocze 2015 r. oraz I półrocze 2016 r. ustalono, że A. Spółka z o.o. s.k. z siedzibą w C. (wcześniej B. sp.k.), we wskazanym okresie odebrane od właścicieli nieruchomości z terenu gminy B. niesegregowane odpady komunalne o kodzie 20 03 01 przekazała do Zakładu Unieszkodliwiania Odpadów w M., który posiada status instalacji zastępczej do przetwarzania odpadów komunalnych, zgodnie z uchwałą nr XXIII/307/2013 Sejmiku Województwa Zachodniopomorskiego z dnia 26 marca 2013 r. i uchwałą nr XVIII/322/16 z dnia 27 grudnia 2016 r.

Powołując się na art. 9e ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, organ wskazał, że podmiot odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości jest obowiązany do przekazywania odebranych od właścicieli nieruchomości zmieszanych odpadów komunalnych oraz odpadów zielonych, bezpośrednio do regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych. Sankcją za nieprzekazanie odebranych od właścicieli nieruchomości zmieszanych odpadów komunalnych do wspomnianej instalacji jest kara pieniężna w wysokości od 500 do 2.000 zł za pierwszy ujawniony przypadek, o której mowa w art. 9x ust. 1 pkt 3 cytowanej ustawy.

Zgodnie z art. 35 ust. 4 pkt. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2002 r. o odpadach odpady komunalne mogą być przekazywane do instalacji zastępczej jedynie w przypadku, gdy regionalna instalacja przetwarzania odpadów uległa awarii lub nie może przyjmować odpadów z innych przyczyn.

Organ wskazał, iż w toku postępowania zwrócił się do Międzygminnego Przedsiębiorstwa Gospodarki Odpadami w W. Górnym o udzielenie informacji, czy w okresie IV kwartał 2014 r. - I półrocze 2016 r. wystąpiła w zarządzanej przez wymienione przedsiębiorstwo regionalnej instalacji mechaniczno-biologicznego przetwarzania odpadów, jakakolwiek awaria uniemożliwiająca przyjęcie zmieszanych odpadów komunalnych od podmiotu A. Spółka z o.o. sp.k. odebranych z terenu Gminy B. oraz o wskazanie: w przypadku przekazania ww. odpadów - masy przekazanych odpadów, czy B. sp. k. posiada umowę z instalacją w W. . Pismo w takim samym zakresie, organ skierował do spółki z o.o. S. z siedzibą w S. zarządzającej instalacją w M. , gmina R..

W odpowiedzi z dnia [...] r. Spółka z o.o. S. , przekazała informację, że w okresie IV kwartał 2014 r.- I półrocze 2016 r. spółka B. sp. k. nie przekazywała z terenu gminy B. zmieszanych odpadów komunalnych (kod 20 03 01) do instalacji z M., we wskazanym okresie instalacje [...] pracowały oraz, że w latach 2014-2016 B. Spółka miało zawartą umowę na przywóz odpadów do instalacji [...] zarządzanych przez spółkę S. .

Pismem z dnia 30.01.2017 r. Międzygminne Przedsiębiorstwo Gospodarki Odpadami sp. z o.o. z siedzibą w W. , przekazało informację, że w badanym okresie, tj. IV kwartał 2014 r.- I półrocze 2016 r. nie wystąpiła jakakolwiek awaria regionalnej instalacji mechaniczno-biologicznego przetwarzania odpadów, ani nie zaistniała inna przyczyna uniemożliwiająca przyjmowanie zmieszanych odpadów komunalnych od podmiotu odbierającego odpady komunalne z terenu gminy B.. Ponadto potwierdzono, że A. sp. z o.o. sp.k. posiada podpisaną umowę z [...] obowiązującą od [...] r. oraz że przekazała odpady o kodzie 20 03 01 z terenu gminy B. w następujących ilościach: w IV kwartale 2014 r. - 0 Mg, w I półroczu 2015 r.- 0 Mg, w II półroczu 2015 r. - 68,08 Mg, w I półroczu 2016 r. - 20,60 Mg.

Wyjaśniając sposób naliczenia nałożonej kary pieniężnej organ wskazał, że kara została naliczona proporcjonalnie do ilości odpadów zmieszanych nieprzekazanych do regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych w stosunku do całości odpadów o kodzie 20 03 01 odebranych od mieszkańców gminy B. w okresie X 2014 r. - VI 2016 r. Podmiot odbierający odpady z terenu Gminy B. w okresie od 1.10.2014 r. - 30.06.2016 r. odebrał od właścicieli nieruchomości 1.174,58 Mg zmieszanych odpadów komunalnych, co stanowi 100% odebranych odpadów o kodzie 20 03 01. Do regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych nie przekazano bezpośrednio 1.085,90 Mg zmieszanych odpadów komunalnych, co stanowi 92,45 % odebranych odpadów o kodzie 20 03 01. Ze względu na to, że minimalna wysokość kary pieniężnej nakładanej za naruszenie art. 9e ust. 1 pkt 2 ustawy wynosi [...] zł zaś maksymalna wysokość kary wynosi [...] zł, to zgodnie z powyższym kara w wysokości [...] zł naliczona powinna być za najmniejszą ilość nie przekazanych zmieszanych odpadów komunalnych, zaś kara w wysokości [...] zł za całość nie przekazanych odpadów tego rodzaju. W związku z tym, organ nałożył karę w wysokości stanowiącej iloczyn 92,45 % i maksymalnej wysokości kary, jednak nie mniej niż [...] zł, tj. [...] zł.

Nie zgadzając się z powyższą decyzją Spółka A. z o.o. sp.k. wniosła od niej odwołanie podnosząc zarzut naruszenia:

- art. 7 i art. 77 § 1 i § 4 oraz art. 80 K.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i zbadania sprawy, poprzez niekomunikowanie stronie okoliczności znanych organowi z urzędu,

- art. 9e ust. 1 pkt 2 i art. 9x ust. 1 pkt 3 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, poprzez ich zastosowanie, w sytuacji gdy brak do tego podstaw, gdyż Spółka w swoim postępowaniu kierowała się zasadą bliskości, a także poprzez nałożenie kary rażąco wysokiej,

- art. 20 ust. 1 ustawy o odpadach, poprzez ich niezastosowanie w sytuacji gdy Spółka w swoim postępowaniu kierowała się zasadą bliskości.

W uzupełnieniu odwołania Spółka wskazała ponadto na naruszenie:

- art. 9x ust. 1 pkt 3 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, poprzez jego zastosowanie, w sytuacji gdy Spółka przekazała odpady do regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych przewidzianej do zastępczej obsługi regionu gospodarki odpadami, a która to instalacja jest uprawniona do zastępczego przyjmowania odpadów do czasu uruchomienia regionalnych instalacji do przetwarzania odpadów, zaś instalacja do mechaniczno-biologicznego przetwarzania odpadów zarządzana przez Spółkę w miejscowości C. (M. ) w wojewódzkim planie gospodarki odpadami przewidziana jest jako planowana instalacja do przetwarzania odpadów, przez co do czasu jej uruchomienia, instalacja ta jako zastępcza jest uprawniona do przyjmowania odpadów komunalnych;

- art. 9e ust. 1 pkt 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, poprzez jego zastosowanie w sytuacji, gdy nie doszło do naruszenia obowiązku przedsiębiorcy wskazanego w tym przepisie, bowiem Spółka bezpośrednio przekazywała odpady komunalne do zastępczej regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych, uprawnionej do ich przyjmowania;

- art. 9 l ust. 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach w związku z art. 38 ust. 2 pkt 2 oraz art. 35 ust. 4 pkt 2 i ust. 4a ustawy o odpadach, poprzez ich błędną wykładnię i przyjęcie, że regionalna instalacja do przetwarzania odpadów komunalnych przewidziana do zastępczej obsługi regionu gospodarki odpadami nie jest uprawniona do przyjmowania odpadów komunalnych "do czasu uruchomienia regionalnych instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych".

Spółka wskazała, że instalacje przewidziane do zastępczej obsługi regionów mogą przyjmować odpady, gdy znajdująca się w regionie regionalna instalacja do przetwarzania odpadów komunalnych uległa awarii lub nie może przyjmować odpadów z innych przyczyn, a także do czasu uruchomienia regionalnych instalacji do przetwarzania odpadów. Tymczasem organ I instancji nie zbadał tej okoliczności dopuszczając się naruszenia art. 7 K.p.a. oraz art. 38 ust. 3 pkt 2 ustawy o odpadach.

Zdaniem Spółki podmiot odbierający odpady nie podlega karze jeśli przekazuje odpady komunalne, w przypadkach o których mowa w art. 38 ust. 2 pkt 2 ustawy o odpadach, tj. do regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych lub instalacji o statusie zastępczej do czasu uruchomienia wszystkich instalacji właściwych dla regionu gospodarki odpadami.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w związku z art. 9e ust. 1 pkt 2, art. 9x ust. 1 pkt 3, art. 9zb ust. 1, art. 9zc ust. 1 oraz art. 9zd ust. 1 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, po rozpatrzeniu odwołania [...] sp. z o.o. sp.k., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

Kolegium po przytoczeniu treści art. 9e ust.1 pkt 2 oraz art. 9x ust.1 pkt 3 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach wskazało, że zgodnie z art. 38 ust. 2 pkt 2 ustawy o odpadach uchwała w sprawie wykonania wojewódzkiego planu gospodarki odpadami, określa regionalne instalacje do przetwarzania odpadów w poszczególnych regionach gospodarki odpadami komunalnymi oraz instalacje przewidziane do zastępczej obsługi tych regionów, w przypadku gdy znajdująca się w nich instalacja uległa awarii lub nie może przyjmować odpadów z innych przyczyn oraz do czasu uruchomienia regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych.

Zasadą jest przekazywanie odpadów do regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów. Przekazywanie odpadów do instalacji zastępczej możliwe jest w trzech przypadkach - (1) jeżeli znajdująca się w nich instalacja uległa awarii lub (2) nie może przyjmować odpadów z innych przyczyn oraz (3) do czasu uruchomienia regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych.

Kolegium nie zgodziło się z twierdzeniem Spółki, że dopiero uruchomienie wszystkich planowanych regionalnych instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych aktualizuje nakaz przekazywania do nich odpadów, o których mowa w art. 9e ust. 1 pkt 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, zaś do tego czasu dopuszczalnym jest przekazywanie tychże odpadów również do instalacji zastępczych. Wolą ustawodawcy było kategoryczne zobowiązanie przedsiębiorców odbierających odpady komunalne od właścicieli nieruchomości do przekazywania odpadów do [...], zaś odstępstwa od tej zasady zostały określone w sposób niezwykle wąski, ograniczony do przypadków, w których z przyczyn niezależnych od przedsiębiorcy nie jest możliwe przekazanie odpadów do instalacji regionalnej. Dlatego też uruchomienie chociażby jednej z [...] wyłącza możliwość przekazywania odpadów do instalacji zastępczej.

Zgodnie z uchwałą Nr XVI/219/12 Sejmiku Województwa Zachodniopomorskiego z dnia 29 czerwca 2012 r. w sprawie wykonania Planu Gospodarki Odpadami dla Województwa Zachodniopomorskiego na lata 2012-2017 z uwzględnieniem perspektywy na lata 2018-2023 (Dz. Urz. Woj. Zachodniopomorskiego z 2012 r. poz. 1873) gmina B. należy do regionu szczecineckiego (aktualnie regionu wschodniego). Przedmiotowa uchwała była zmieniana m.in.:

1) mocą uchwały Nr XXIII/307/13 Sejmiku Województwa Zachodniopomorskiego z dnia 26 marca 2013 r. w sprawie zmiany uchwały Nr XVI/219/12 Sejmiku Województwa Zachodniopomorskiego z dnia 29 czerwca 2012 r. w sprawie wykonania Planu Gospodarki Odpadami dla Województwa Zachodniopomorskiego na lata 2012-2017 z uwzględnieniem perspektywy na lata 2018-2023, na podstawie której instalacja mechanicznego przetwarzania odpadów komunalnych, ul. P. M. uzyskała status instalacji zastępczej;

2) mocą uchwały Nr XXXII/436/14 Sejmiku Województwa Zachodniopomorskiego z dnia 18 marca 2014 r. w sprawie zmiany uchwały Nr XVI/219/12 Sejmiku Województwa Zachodniopomorskiego z dnia 29 czerwca 2012 r. w sprawie wykonania Planu Gospodarki Odpadami dla Województwa Zachodniopomorskiego na lata 2012-2017 z uwzględnieniem perspektywy na lata 2018-2023, na podstawie której instalacja mechaniczno-biologicznego przetwarzania odpadów komunalnych w M. , R. uzyskała status instalacji regionalnej;

3) mocą uchwały Nr XXXVTII/514/14 Sejmiku Województwa Zachodniopomorskiego z dnia 30 września 2014 r. w sprawie zmiany uchwały Nr XVI/219/12 Sejmiku Województwa Zachodniopomorskiego z dnia 29 czerwca 2012 r. w sprawie wykonania Planu Gospodarki Odpadami dla Województwa Zachodniopomorskiego na lata 2012-2017 z uwzględnieniem perspektywy na lata 2018-2023, na podstawie której instalacja mechaniczno-biologicznego przetwarzania odpadów komunalnych w W. Górnym, P. uzyskała status instalacji regionalnej.

Kolegium wskazało, że wyrażona w art. 20 ust. 1 ustawy o odpadach "zasada bliskości" nie oznacza możliwości decydowania przez przedsiębiorcę odbierającego odpady komunalne od właścicieli nieruchomości o tym, do której instalacji transportowane będą odpady. Działanie takie, stałoby w sprzeczności z przepisem art. 9e ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, w którym mowa o regionalnych instalacjach do przetwarzania odpadów komunalnych jako o miejscach docelowych dla odpadów komunalnych.

Uznając stan faktyczny za niesporny w sprawie Kolegium stwierdziło, że zasadnie organ I instancji przyjął, iż w sprawie ziszczeniu uległy przesłanki wynikające z treści art. 9x ust. 1 pkt 3 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, warunkujące nałożenie kary za nieprzekazanie zmieszanych odpadów komunalnych do [...]. Ponadto nałożona kara jest adekwatna, gdyż Wójt Gminy B. nakładając karę miał na uwadze nie tylko ilość nieprzekazanych odpadów komunalnych, ale również dyrektywy wynikające z treści art. 9zc ust. 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, zgodnie z którym przy ustalaniu wysokości kar pieniężnych, o których mowa w art. 9x ust. 1 pkt 2-4, art. 9xa pkt 2, art. 9xb pkt 1, art. 9y ust. 1 pkt 2-4 i art. 9z ust. 1 pkt 2 i ust. 4, właściwy organ bierze pod uwagę stopień szkodliwości czynu, zakres naruszenia oraz dotychczasową działalność podmiotu.

Kolegium wskazało, iż z akt sprawy wynika, że skarżąca od 2014 r. praktykuje postępowanie polegające na magazynowaniu zmieszanych odpadów komunalnych, a następnie przetwarzaniu ich w instalacji położonej w ZUO w M.. Powyższa działalność Spółki nie została skorygowana, pomimo wszczynanych postępowań administracyjnych oraz wyników kontroli przeprowadzanych przez pracowników Urzędu Marszałkowskiego Województwa Z..

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na powyższą decyzję A. Sp. z o.o. sp.k. w C. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji a także o zasądzenie na rzecz strony kosztów postępowania według norm przepisanych.

Oprócz zarzutów podnoszonych w odwołaniu od decyzji z dnia [...] r. Spółka wskazała także na naruszenie art. 9zc ust. 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, poprzez ustalenie wysokości kary w sposób niewspółmierny do wagi ewentualnego naruszenia.

W uzasadnieniu skargi Spółka podniosła, że organ nie zbadał dokładnie stanu faktycznego, nie komunikował stronie faktów znanych z urzędu, nie występował do Strony o złożenie wyjaśnień. Organ nie badał przyczyn przekazania przez Stronę odpadów do instalacji zastępczej, co skutkowało błędnym ustaleniem stanu faktycznego i błędnym zastosowaniem przepisów prawa.

Organ nie wziął pod uwagę, że zgodnie z art. 20 ustawy o odpadach, odpady z uwzględnieniem hierarchii sposobów postępowania z odpadami w pierwszej kolejności poddaje się przetwarzaniu w miejscu ich powstania. Odpady, które nie mogą być przetworzone w miejscu ich powstania, przekazuje się, uwzględniając hierarchię sposobów postępowania z odpadami oraz najlepszą dostępną technikę, o której mowa w art. 207 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska, lub technologię, o której mowa w art. 143 tej ustawy, do najbliżej położonych miejsc, w których mogą być przetworzone.

Spółka wskazała że z art. 38 ust. 2 pkt 2 ustawy o odpadach wynika, iż instalacje przewidziane do zastępczej obsługi regionów mogą przyjmować odpady, gdy znajdująca się regionie regionalna instalacja do przetwarzania odpadów uległa awarii lub nie może przyjmować odpadów z innych przyczyn, a także do czasu uruchomienia regionalnych instalacji do przetworzenia odpadów. Zgodnie z Planem Gospodarki Odpadami dla Województwa Zachodniopomorskiego na lata 2012 - 2017 z uwzględnieniem perspektyw na lata 2018 - 2023, jak również z uchwałą nr XVI/219/12 Serniku Województwa Zachodniopomorskiego z dnia 29 czerwca 2012 r. w sprawie wykonania Planu Gospodarki Odpadami dla Województwa Zachodniopomorskiego na lata 2012 - 2017 z uwzględnieniem perspektyw na lata 2018 - 2023, w Zakładzie Unieszkodliwiania Odpadów w miejscowości C., gm. M., znajduje się zastępcza, a zarazem planowana instalacja do mechaniczno-biologicznego przetwarzania odpadów komunalnych.

W ocenie skarżącej, podmiot odbierający odpady nie podlega karze jeśli przekazuje odpady komunalne, w przypadkach, o których mowa w art. 38 ust. 2 pkt 2 ustawy o odpadach do regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych lub instalacji o statusie zastępczej, do czasu uruchomienia wszystkich instalacji [...] właściwych dla regionu gospodarki odpadami. Zważywszy na okoliczność, że Spółka jako odbierająca odpady komunalne przekazywała odpady do instalacji przewidzianej do zastępczej obsługi regionu wschodniego, zaś instalacja ta jest zarazem, zgodnie Planem Gospodarki Odpadami dla Województwa Zachodniopomorskiego na lata 2012 - 2017 z uwzględnieniem perspektyw na lata 2018 - 2023, instalacją planowaną, działa w zgodzie z art. 91 ust. 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach w zw. art. 38 ust. 2 pkt 2 ustawy o odpadach, przez co nie narusza art. 9x ust. 1 pkt 3 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.

Zdaniem Skarżącej celem regulacji pozwalającej na przyjmowanie odpadów komunalnych przez instalacje zastępcze było to, aby wszystkie instalacje planowane w Wojewódzkim Planie Gospodarki Odpadami mogły zostać "uruchomione" poprzez zakończenie budowy i nadanie instalacji statusu [...] w trybie ujęcia jej w uchwale w sprawie wykonania wojewódzkiego planu gospodarki odpadami (art. 38 ust. 3 ustawy o odpadach). Za taką wykładnią tej regulacji przemawia uzasadnienie ustawy z dnia 15 stycznia 2015 r. o zmianie ustawy o odpadach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r., poz. 122), z której wynika: "Dokonano również zmiany w zakresie funkcjonowania instalacji zastępczych. Usunięto przepisy, zgodnie z którymi wojewódzkie plany gospodarki odpadami zawierają wskazanie regionalnych instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych w poszczególnych regionach gospodarki odpadami komunalnymi oraz instalacji przewidzianych do zastępczej obsługi tych regionów do czasu uruchomienia regionalnych instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych. Ma to na celu ograniczenie funkcjonowania instalacji jako instalacji zastępczych i spowodować powstawanie regionalnych instalacji przetwarzania gospodarki odpadami funkcjonujących zgodnie z wymaganiami określonymi w ustawie z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach.".

Nadto Skarżąca zakwestionowała wysokość nałożonej kary, wskazując, że organ przy jej wyliczeniu winien mieć na uwadze, że strona kierowała się zasadą bliskości oraz że działała w dobrej wierze co do uzyskanych pozwoleń.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t.: Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności organów administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2017r., poz.1369).

W niniejszej sprawie bezsporne jest, że skarżąca Spółka nie przekazywała wszystkich odpadów komunalnych odebranych od właścicieli nieruchomości z terenu gminy B. do regionalnej instalacji przetwarzania odpadów w W. Górnym ani też w M. , które to zakłady wyznaczone zostały dla regionu szczecineckiego uchwałą Sejmiku Województwa Zachodniopomorskiego nr XVI/219/2012 z dnia 29 czerwca 2012 r. w sprawie wykonania Planu Gospodarki Odpadami dla Województwa Zachodniopomorskiego na lata 2012 – 2017 z uwzględnieniem perspektywy na lata 2018 – 2023. Z akt sprawy wynika, iż w okresie obejmującym IV kwartał 2014 r., I i II półrocze 2015 r. oraz I półrocze 2016 r. Spółka przekazała łącznie 88,68 Mg odpadów o kodzie 20 03 01 do regionalnej instalacji przetwarzania odpadów komunalnych w [...] Górnym, a 1.085,90 Mg odpadów do Zakładu Unieszkodliwiania Odpadów w M. posiadającego status instalacji zastępczej. Proporcjonalnie więc 92,45% odpadów zebranych od właścicieli nieruchomości z terenu Gminy B. zostało przekazanych do instalacji niemającej statusu regionalnej.

W ocenie skarżącej Spółki, nie stanowi naruszenia prawa przekazywanie odpadów do zastępczej instalacji przetwarzania odpadów komunalnych w M., gdyż instalacja ta, ujęta w uchwale w sprawie wykonania wojewódzkiego planu gospodarki odpadami, uprawniona jest do przyjmowania odpadów komunalnych nie tylko w sytuacji awarii innej regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych, ale również do czasu uruchomienia regionalnych instalacji (wszystkich planowanych) do przetwarzania odpadów komunalnych.

Zdaniem Sądu z takim stanowiskiem skarżącej nie sposób się zgodzić. Zgodnie z treścią art. 9e ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (j.t.: Dz. U. z 2016 r., poz. 250), podmiot odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości jest obowiązany do przekazywania odebranych od właścicieli nieruchomości zmieszanych odpadów komunalnych oraz odpadów zielonych bezpośrednio do regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych.

Z kolei w myśl art. 9l ust. 2 cytowanej ustawy, w przypadku wystąpienia awarii regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych lub w innych przypadkach, o których mowa w art. 38 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (j.t.: Dz. U z 2016 r. poz. 1987), uniemożliwiających przyjmowanie zmieszanych odpadów komunalnych lub odpadów zielonych od podmiotów odbierających odpady komunalne od właścicieli nieruchomości, odpady te przekazuje się do instalacji przewidzianych do zastępczej obsługi tego regionu, wskazanych w uchwale w sprawie wykonania wojewódzkiego planu gospodarki odpadami.

Jednocześnie wymieniony wyżej art. 38 ust. 2 pkt 2 ustawy o odpadach stanowi, że uchwała w sprawie wykonania wojewódzkiego planu gospodarki odpadami określa: regionalne instalacje do przetwarzania odpadów w poszczególnych regionach gospodarki odpadami komunalnymi oraz instalacje przewidziane do zastępczej obsługi tych regionów, w przypadku gdy znajdująca się w nich instalacja uległa awarii lub nie może przyjmować odpadów z innych przyczyn oraz do czasu uruchomienia regionalnych instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych.

Przedsiębiorca odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości, który: nie przekazuje, z zastrzeżeniem art. 9e ust. 1a - 1c, odebranych od właścicieli nieruchomości zmieszanych odpadów komunalnych oraz odpadów zielonych do regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych albo w przypadkach, o których mowa w art. 38 ust. 2 pkt 2 ustawy o odpadach, do instalacji przewidzianych do zastępczej obsługi tego regionu - podlega karze pieniężnej w wysokości od 500 zł do 2.000 zł za pierwszy ujawniony przypadek (art. 9x ust. 1 pkt 3 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach).

Zgodnie z treścią art. 9zc ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach przy ustalaniu wysokości kar pieniężnych, o których mowa w art. 9x ust. 1 pkt 2-4, art. 9xa pkt 2, art. 9xb pkt 1, art. 9y ust. 1 pkt 2-4 i art. 9z ust. 1 pkt 2 i ust. 4, właściwy organ bierze pod uwagę stopień szkodliwości czynu, zakres naruszenia oraz dotychczasową działalność podmiotu.

Należy przy tym zaznaczyć, że regiony gospodarki odpadami komunalnymi jak również regionalne instalacje do przetwarzania odpadów w poszczególnych regionach gospodarki odpadami komunalnymi oraz instalacje przewidziane do zastępczej obsługi tych regionów, w przypadku gdy znajdująca się w nich instalacja uległa awarii lub nie może przyjmować odpadów z innych przyczyn oraz do czasu uruchomienia regionalnych instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych, określa uchwała w sprawie wykonania wojewódzkiego planu gospodarki odpadami (art. 38 ust. 2 pkt 2 ustawy o odpadach).

Jak wynika z powyższych uregulowań, obowiązkiem regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych, wynikającym z przepisów ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz z ustawy o odpadach, jest przyjmowanie zmieszanych odpadów komunalnych oraz odpadów zielonych, zebranych z danego regionu gospodarki odpadami komunalnymi.

Jak wynika z uchwały Nr XVI/219/12 Sejmiku Województwa Zachodniopomorskiego z dnia 29 czerwca 2012 r. w sprawie wykonania Planu Gospodarki Odpadami dla Województwa Zachodniopomorskiego na lata 2012-2017 z uwzględnieniem perspektywy na lata 2018-2023 (Dz. Urz. Woj. Zach. z 2012 r. poz. 1873) odpady z terenu gminy B. winny zostać przekazane do właściwej regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych w M. lub w W. . Faktu tego nie zmienia okoliczność, że w miejscowości M. znajduje się regionalna instalacja zastępcza dla regionu szczecineckiego. Raz jeszcze należy podkreślić, że zmieszane odpady komunalne oraz odpady komunalne winny być przekazywane do regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych, przy czym zakazuje się zbierania zmieszanych odpadów komunalnych poza miejscem wytwarzania (art. 23 ust. 2 pkt 5 ustawy o odpadach). Możliwość przekazania zmieszanych odpadów komunalnych do instalacji przewidzianych do zastępczej obsługi regionu przewidziano w przypadku wystąpienia awarii regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych lub w innych przypadkach uniemożliwiających przyjmowanie zmieszanych odpadów komunalnych lub odpadów zielonych od podmiotów odbierających odpady komunalne, jednak tego rodzaju sytuacja nie zachodzi w niniejszej sprawie. Przekazywanie wspomnianych odpadów do instalacji zstępczej jest także możliwe do czasu uruchomienia regionalnych instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych, jednakże wbrew przekonaniu skarżącej z art. 38 ust. 2 pkt 2 ustawy o odpadach nie wynika w żadnym razie, że chodzi tu o sytuację, w której powstaną wszystkie planowane w przyszłości instalacje. Brzmienie przepisu wskazuje jedynie na taką możliwość w razie braku regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych na danym terenie. W przeciwnym razie, zapisy o konieczności przekazywania odebranych od właścicieli nieruchomości zmieszanych odpadów komunalnych oraz odpadów zielonych bezpośrednio do regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych byłyby zbędne. Tak długo bowiem jak długo nie powstałyby wszystkie zaplanowane regionalne instalacje, możliwe byłoby przekazywanie odpadów do instalacji zastępczych.

Należy podkreślić, że przepis art. 38 ustawy o odpadach, dotyczy planów gospodarki odpadami w poszczególnych województwach oraz określenia regionów gospodarki odpadami komunalnymi jak również określenia regionalnych instalacji do przetwarzania odpadów w poszczególnych regionach wobec czego w pkt 2 ust. 2 tego przepisu niezbędne było użycie zwrotu "do czasu uruchomienia regionalnych instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych" i w żadnym razie nie oznacza to "wszystkich regionalnych instalacji". Nie budzi też wątpliwości, że dla regionu szczecineckiego zostały określone dwie regionalne instalacje do przetwarzania odpadów wobec czego nie jest konieczne korzystanie z instalacji zastępczej.

Z uwagi na powyższe, za nietrafne należy uznać zarzuty naruszenia prawa materialnego, tj. art. 9x ust. 1 pkt 3 ustawy o utrzymaniu porządku i czystości w gminach jak również art. 9e ust. 1 pkt 2 oraz art. 9l ust. 2 tej ustawy i art. 35 ust. 4 pkt 2 i ust. 4a ustawy o odpadach.

Odnosząc się do zarzutów Skarżącej dotyczących naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 oraz art. 80 K.p.a. Sąd stwierdza, że organ nie dopuścił się uchybień w powyższym zakresie gdyż zebrany w sprawie materiał dowodowy był wystarczający do ustalenia stanu faktycznego oraz dokonania jego subsumpcji pod właściwą normę prawną. Wójt Gminy B. w swojej decyzji przekonywująco przedstawił, iż dokonał analizy danych zawartych w kwartalnych sprawozdaniach Skarżącej, z których wynikał fakt nieprzekazania wszystkich odpadów do [...]. Obowiązek sprawozdawczy, o którym stanowi art. 9n ustawy o utrzymaniu porządku i czystości w gminach spoczywający na Skarżącej, ma za zadanie umożliwić właściwym organom sprawowanie rzetelnej i realnej kontroli nad gospodarką odpadami i w przypadku stwierdzenia jakichkolwiek nieprawidłowości podjęcia odpowiednich działań i środków zapobiegających naruszeniom przepisów obowiązującego prawa. Nie budzi wobec tego żądnych wątpliwości, że treść sprawozdań musi odpowiadać rzeczywistości. Zatem fakt nieprzekazania przez Skarżącą zmieszanych odpadów komunalnych do [...] znajduje ewidentnie potwierdzenie w materiale dowodowym sprawy niniejszej. W tym stanie rzeczy organ miał pełne podstawy do wszczęcia z urzędu postępowania w przedmiocie nałożenia na Skarżącą kary, o której mowa w art. 9x ust. 1 pkt 3 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.

Również wysokość nałożonej kary oraz uzasadnienie przez organ sposobu jej wyliczenia, w ocenie Sądu, znajduje oparcie w przepisach ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Przy ustalaniu wysokości kar pieniężnych, o których mowa w art. 9x ust. 1 pkt 2-4, art. 9y ust. 1 pkt 2-4 i art. 9z ust. 4, właściwy organ bierze pod uwagę stopień szkodliwości czynu, zakres naruszenia oraz dotychczasową działalność podmiotu (art. 9zc ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach).

Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, wymierzając karę w wysokości zbliżonej do maksymalnej, organ wziął pod uwagę znaczną ilość odpadów komunalnych nie przekazanych przez Skarżącą do [...], długi czas trwania tego procederu oraz uporczywe uchylanie się Skarżącej od obowiązku przekazywania odpadów do [...]. Wskazane okoliczności niewątpliwie mieszczą się w hipotezie wyżej wskazanej normy i uzasadniają wymierzenie kary pieniężnej w wysokości [...] zł.

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił.