Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 990/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-10-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 8a
journal: Dz.U. 2019 poz 288
law: Ustawa z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu,  Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony  Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin - tekst jedn.
article: art. 145 par 1 pkt 1 lit. a i c
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas, Sędzia WSA Joanna Kube (spr.), Protokolant specjalista Maria Zawada po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 października 2019 r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyłączenia stosowania przepisów 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na rzecz skarżącego J. P. kwotę 485,90 zł (słownie: czterysta osiemdziesiąt pięć złotych dziewięćdziesiąt groszy) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z [...] marca 2019 r. nr [...], na podstawie art. 8a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2019 r. poz. 288, z poźn. zm.); zwanej dalej ustawą zaopatrzeniową, po rozpatrzeniu wniosku J. P. z [...] czerwca 2017 r. odmówił wyłączenia stosowania wobec wnioskodawcy art. 15c, art. 22a i art. 24a tej ustawy.

Do wydania powyższej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym

i prawnym.

J. P. wnioskiem z dnia [...] czerwca 2017 r. wystąpił do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji o zastosowanie art. 8a ustawy zaopatrzeniowej, opisując przebieg swojej służby.

Podał, że [...] listopada 1986 r. został powołany do zawodowej służby wojskowej w grupie zwiadowczej korpusu osobowego ochrony pogranicza [...] Brygady WOP. Służbę rozpoczął na stanowisku młodszego kontrolera w Granicznym Punkcie Kontrolnym [...] (dalej GPK). Z dniem [...] września 1987 r. został przeniesiony na etat podoficera ewidencji operacyjnej GPK. Następnie [...] października 1987 r. wystąpił o zwolnienie z zawodowej służby wojskowej. Z dniem [...] listopada

1987 r. został zwolniony z zawodowej służby wojskowej i przeniesiony do rezerwy.

Podał, że od początku służby miał trudności w wykonywaniu nakładanych na niego obowiązków, czego powodem była niechęć do służby w jednostce GPK. Podkreślił, że nie przeszedł żadnego przeszkolenia w celu prowadzenia prac operacyjnych.

Wskazał, że w toku służby w GPK nie dopuścił się naruszenia prawa, wykonywał swoje obowiązki służbowe w sposób nienaruszający praw i godności innych osób oraz nie wykorzystywał stanowiska służbowego do celów pozasłużbowych. Nie wykonywał "pracy agenturalnej", czy "pracy operacyjnej" ani też "pracy z osobowymi źródłami informacji". Nigdy też nie zajmował się zwalczaniem opozycji ówczesnej władzy. Faktycznie zawodową służbę wojskową przestał pełnić [...] listopada 1987 r.

W dniu [...] stycznia 1988 r. został przyjęty do służby w Wydziale Ruchu Drogowego Wojewódzkiego Urzędu Spraw Wewnętrznych w [...]. Służbę, jako milicjant pełnił do [...] lipca 1990 r., tj. do momentu rozwiązania Milicji Obywatelskiej.

Od [...] lipca 1990 r. pełnił służbę w Wydziale Ruchu Drogowego Komendy Wojewódzkiej Policji w [...]. Z dniem [...] czerwca 1992 r. przeniesiono go na stanowisko starszego asystenta Wydziału do Walki z Aferowymi Nadużyciami Gospodarczymi Komendy Wojewódzkiej Policji w [...]. Następnie czynności służbowe wykonywał w Sekcji Dochodzeniowej Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Wojewódzkiej Policji w [...]. Z dniem [...] grudnia 1996 r. awansował na stanowisko młodszego specjalisty Sekcji Dochodzeniowej Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Wojewódzkiej Policji w [...]. Od [...] lutego 1999 r. zajmował stanowisko dowódcy Kompanii Kontroli Drogowej Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Miejskiej Policji

w [...]. Następnie od [...] lipca 2000 r. pełnił służbę na stanowisku kierownika Referatu Sekcji Ruchu Drogowego Komendy Miejskiej Policji w [...]. W dniu [...] sierpnia 2004 r. powierzono mu obowiązki naczelnika Sekcji Ruchu Drogowego Komendy Miejskiej Policji w [...]. Z dniem [...] czerwca 2006 r. został powołany na stanowisko Komendanta Komisariatu Autostradowego Policji w [...]. Z dniem [...] lipca 2009 r. powierzono mu pełnienie obowiązków służbowych na stanowisku Zastępcy Komendanta Powiatowego Policji w [...].

J. P. wskazał, że w czasie długoletniej służby w Policji: uczestniczył w likwidacji skutków powodzi w 1997 r., wielokrotnie zabezpieczał imprezy masowe,

w tym szczyt gospodarczy w [...] (2004 r.), mecze o podwyższonym ryzyku, uczestniczył również w zabezpieczeniu wszystkich pielgrzymek Ojca Świętego do Polski. Poza tym dowodził działaniami oraz akcjami policyjnymi związanymi

z utrzymaniem i przywracaniem ładu, porządku i bezpieczeństwa publicznego. Brał udział w pościgach i zatrzymaniach sprawców przestępstw.

Zwrócił uwagę, że w 1992 r. został mianowany na stopień podkomisarza Policji. Następnie w 1997 r. na stopień komisarza. Stopień nadkomisarza uzyskał w 2001 r.

W 2005 r. uzyskał stopień podinspektora, a w 2010 r. stopień młodszego inspektora Policji. Posiadał poświadczenie bezpieczeństwa, upoważniające do dostępu do informacji niejawnych oznaczonych klauzulą ściśle tajne i poufne/zastrzeżone.

W związku ze służbą w Policji został nagrodzony Brązową Odznaką "Zasłużony Policjant", Medalem Srebrnym za Długoletnią Służbę. Ponadto otrzymał liczne listy uznania i podziękowania. Był wielokrotnie wyróżniony za pełnienie służby w sposób wzorowy i ponadprzeciętny. Pozytywne oceny jego pracy znalazły wyraz również

w powierzaniu mu coraz to bardziej odpowiedzialnych zadań i stanowisk.

Stwierdził, że w służbie w Policji stracił zdrowie, czego wyrazem jest zaliczenie go przez Wojewódzką Komisję Lekarską MSW w [...], do trzeciej grupy inwalidów

z powodu inwalidztwa pozostającego w związku ze służbą.

Organ, uzasadniając decyzję odmawiającą wyłączenia stosowania wobec J. P. art. 15c, art. 22a i art. 24a tej ustawy zaopatrzeniowej, wskazał, że przy rozstrzyganiu spraw z zakresu art. 8a tej ustawy, znaczenie fundamentalne ma fakt, że zawiera on w istocie dwie przesłanki formalne, których spełnienie otwiera możliwość zastosowania go względem konkretnej osoby, jednakże nakłada również na organ obowiązek weryfikacji, czy rozpatrywana sprawa stanowi szczególnie uzasadniony przypadek. Jedynie w takiej sytuacji ustawodawca dopuszcza możliwość wyłączenia względem wnioskującego stosowania przepisów ogólnych, to jest art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej.

Przepis art. 8a ustawy zaopatrzeniowej w pierwszym rzędzie nakłada na organ obowiązek weryfikacji spełnienia przez stronę przesłanek formalnych określonych w ust. 1 pkt 1 i 2 tego przepisu. Powyższe przesłanki są nieostre, co oznacza, że intencją ustawodawcy było zagwarantowanie uprawnionemu organowi możliwości indywidualnego podejścia do każdej sprawy poprzez wprowadzenie uznania administracyjnego.

Krótkotrwałość musi być każdorazowo oceniana indywidualnie, z zastrzeżeniem, że winna być ona analizowana przede wszystkim w ujęciu bezwzględnym, jako długość okresu służby na rzecz totalitarnego państwa. Dodatkowo przesłankę tę należy oceniać w aspekcie proporcjonalnym, tj. w porównaniu stosunku służby na rzecz totalitarnego państwa do całości okresu służby byłego funkcjonariusza. Oznacza to, że obok oceny czy dany okres czasu może być uznany za "krótkotrwały" w ujęciu ogólnym, powinien on być także oceniony abstrakcyjnie, jako stosunek tego okresu do całego okresu służby.

Organ wskazał, że również druga z przesłanek formalnych, ujętych w art. 8a ustawy zaopatrzeniowej, tj. rzetelność wykonywania zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia, ma charakter nieostry, która winna być każdorazowo oceniana indywidualnie.

Zdaniem organu, rzetelne wykonywanie obowiązków służbowych oznacza ich realizację na najwyższym poziomie. Postawa rzetelnego funkcjonariusza charakteryzuje się wzorowością w działaniu służbowym, nie tylko w zakresie podejmowania i nienagannej realizacji zadań obligatoryjnych, ale także wykazywania inicjatywy i realizowania obowiązków dodatkowych. Ponadto istotna jest także postawa funkcjonariusza w służbie i poza nią, rygorystyczne przestrzeganie prawa, dyscypliny i etyki zawodowej, a także honoru funkcjonariusza służb publicznych.

Organ podniósł, że zwrot "szczególnie z narażeniem zdrowia i życia" ocenić należy, jako dodatkowy czynnik wpływający na ocenę wartości rzetelnej służby funkcjonariusza. Podkreślił, że warunek "narażenie zdrowia i życia" odnosi się do kwalifikacji narażenia, rozumianej, jako stwierdzenie istnienia zagrożenia innego, niż normalne następstwo pełnienia służby, przy założeniu, że w jej istotę wpisane jest ryzyko zagrożenia życia i zdrowia. Z perspektywy ustawowej regulacji ważne jest, aby zagrożenie nie było normalnym następstwem służby, czy też nie miało charakteru hipotetycznego, ale było rzeczywiste, dowiedzione i miało charakter wyjątkowy.

Uprawnienie z art. 8a ustawy zaopatrzeniowej ma charakter wyjątkowy i dotyczy wyłącznie osób, w przypadku, których "krótkotrwałość" jest niezaprzeczalna,

a "rzetelność" służby oczywista, bezdyskusyjna i poparta nadzwyczajnymi osiągnięciami, w szczególności pełniona z narażeniem zdrowia i życia, bowiem tylko wówczas można uznać, że w sprawie zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek.

Organ ustalił, że J. P. pełnił służbę na rzecz totalitarnego państwa od [...] listopada 1986 r. do [...] listopada 1987 r., tj. przez 11 miesięcy i 29 dni, a cały okres jego służby wynosi łącznie 26 lat, 1 miesiąc i 9 dni. Organ nie kwestionuje rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków w trakcie pełnienia służby po 12 września 1989 r.

W opinii Komendanta Głównego Policji, funkcjonariusz rzetelnie wykonywał zadania

i obowiązki w okresie pełnienia służby w Policji, a dokumenty zgromadzone w sprawie, nie zawierają treści, które mogłyby poddawać w wątpliwość rzetelność jego służby.

Organ stwierdził, że abstrahując od oceny krótkotrwałości pełnienia służby na rzecz totalitarnego państwa przez ww. oraz rzetelności wykonywania zadań

i obowiązków służbowych po dniu 12 wrześnią 1989 r., brak jest jakichkolwiek dowodów, aby służba ta pełniona była z narażeniem zdrowia i życia. Przy czym zaznaczył, że sam charakter zadań realizowanych w jednostkach organizacyjnych Policji i wynikające z nich prawdopodobieństwo możliwości zaistnienia sytuacji stanowiących zagrożenie życia i zdrowia nie może być oceniany, jako narażenie zdrowia i życia, o którym mowa w art. 8a ust 1 pkt 2 ustawy zaopatrzeniowej.

Zdaniem organu, biorąc pod uwagę materiał zgromadzony w przedmiotowej sprawie nie zostały spełnione przesłanki dopuszczalności wyłączenia stosowania art. 15c, art. 22a i art. 24a wskazane w art. 8a ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy zaopatrzeniowej.

W ocenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, przedmiotowa sprawa nie stanowi szczególnie uzasadnionego przypadku, pozwalającego na skorzystanie

z uprawnień wynikających z powyższego przepisu ustawy zaopatrzeniowej.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie J. P. zakwestionował decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z [...] marca 2019 r. nr [...], wnosząc o jej uchylenie, a także zasądzenie zwrotu kosztów postępowania wedle norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego oraz kosztów znaczków pocztowych.

Zaskarżonej decyzji zarzucił:

1. naruszenie przepisu materialnego, tj. art. 8a ustawy zaopatrzeniowej, przez błędną jego wykładnię i w konsekwencji błędne przyjęcie, że przedmiotowa sprawa nie stanowi szczególnie uzasadnionego przypadku, pozwalającego na skorzystanie z uprawnień wynikających z tego przepisu;

2. naruszenie przepisów procesowych, tj. art. 107 § 1 k.p.a., poprzez zaniechanie wyjaśnienia podstawy prawnej decyzji oraz rozstrzygnięcia w zakresie zaistnienia przesłanki krótkotrwałości służby przed rokiem 1990, co doprowadziło do niemożności poddania decyzji kontroli w tym zakresie.

Skarżący uzasadniając skargę wskazał, że organ dokonał wprawdzie wykładni przesłanek wyrażonych w art. 8a ustawy zaopatrzeniowej, ale zaniechał dokonania subsumpcji. Organ z niezrozumiałych przyczyn odstąpił od zbadania przesłanki krótkotrwałości służby przed rokiem 1990. Nie wiadomo, zatem czy według organu przesłanka krótkotrwałości została spełniona, czy też nie. Brak ten ujemnie wpływa na możliwość poddania decyzji rzetelnej kontroli merytorycznej, albowiem nie wiadomo, które dowody zostały przeprowadzone i co na ich podstawie ustalono.

Zdaniem skarżącego, organ ponadto wadliwie zinterpretował pojęcie "rzetelnego wykonywania zadań służbowych", użyte w art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy zaopatrzeniowej, przyjmując, że rzetelność oznacza wykonywanie obowiązków "na najwyższym poziomie". Rzetelnością musi wykazywać się, bowiem każdy żołnierz, funkcjonariusz

i pracownik aparatu państwa, a brak rękojmi rzetelności skutkować powinien niedopuszczeniem do służby lub usunięciem ze służby. Rzetelność jest zatem obowiązkiem podstawowym. O nierzetelnym wykonywaniu zadań służbowych świadczyć może, np. ukaranie dyscyplinarne funkcjonariusza. Brak ukarania lub istnienia innych dowodów nierzetelnego wykonywania służby (np. w postaci negatywnych opinii służbowych, skarg itp.) prowadzić powinien do konkluzji, że służba była wykonywana w sposób rzetelny.

Stwierdził, że nie może być tak, aby pod pojęciem "rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków" kryły się kryteria ostrzejsze i ściślejsze, niż pod przesłankami przyznawania nagród, orderów i odznaczeń państwowych. Wyróżnienia te są, bowiem przyznawane w sytuacjach nadzwyczajnych, gdy odznaczane osoby wykonały swe zadania w sposób ponadprzeciętny - więcej niż tylko "rzetelny". Nie sposób uznać, by przesłanki nadania odznaczeń, które otrzymał skarżący były przesłankami "słabszymi" niż przesłanka rzetelnego wykonywania obowiązków.

Skarżący uznał, że w jego sprawie spełniona została przesłanka szczególnie uzasadnionego przypadku, bowiem legitymuje się wybitnymi osiągnięciami w służbie, szczególnie wyróżniającymi go na tle pozostałych funkcjonariuszy z tego względu, że przez cały okres pełnienia służby, tj. ponad 26 lat, obowiązki służbowe realizował na najwyższym poziomie, pozostając w ciągłej dyspozycji.

W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe argumenty faktyczne i prawne. Nawiązując do podniesionych w skardze kwestii związanych z przesłanką dotyczącą rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażaniem zdrowia i życia, zwrócił uwagę, iż służba w Policji zawsze wiąże się z potencjalnym ryzykiem dla zdrowia i życia funkcjonariuszy, nawet, gdy realizowane czynności służbowe są tego rodzaju, że jakiekolwiek zagrożenie dla zdrowia lub życia wydaje się być mało prawdopodobne lub nawet wykluczone. Gdyby, zatem zamiarem ustawodawcy było uznanie, iż potencjalne zagrożenie, jakie niesie za sobą służba, jest wystarczające do uznania, iż służba pełniona była z narażeniem zdrowia i życia, nie dookreślałby przesłanki drugiej analizowanego przepisu art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy zaopatrzeniowej poprzez wskazanie, iż rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., ma mieć miejsce "w szczególności z narażeniem zdrowia

i życia", gdyż z racji specyfiki samej służby każdy funkcjonariusz Policji spełniałby ów wymóg.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107, z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej przepisu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm.; dalej "p.p.s.a.").

Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie.

Ustawa z 16 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy zaopatrzeniowej (Dz.U. z 2016 r. poz. 2270) przewiduje obniżenie emerytur i rent inwalidzkich wszystkim funkcjonariuszom, którzy pozostawali w służbie przed dniem 2 stycznia 1999 r., i którzy w okresie od dnia 22 lipca 1944 r. do dnia 31 lipca 1990 r. pełnili służbę w wymienionych w ustawie instytucjach i formacjach (tzw. służba na rzecz państwa totalitarnego). Obniżeniu podlegają także renty rodzinne, pobierane po funkcjonariuszach, którzy taką służbę pełnili.

Zgodnie z art. 15c ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej, w przypadku osoby, która pełniła służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b, i która pozostawała w służbie przed dniem 2 stycznia 1999 r., emerytura wynosi: (1) 0% podstawy wymiaru - za każdy rok służby na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b; (2) 2,6% podstawy wymiaru - za każdy rok służby lub okresów równorzędnych ze służbą, o których mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1, 1a oraz 2-4.

Przepisy art. 14 i art. 15 ust. 1-3a, 5 i 6 stosuje się odpowiednio. Emerytury nie podwyższa się, zgodnie z art. 15 ust. 2 i 3, jeżeli okoliczności uzasadniające podwyższenie wystąpiły w związku z pełnieniem służby na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b (ust. 2). Wysokość emerytury, ustalonej zgodnie

z ust. 1 i 2, nie może być wyższa niż miesięczna kwota przeciętnej emerytury wypłaconej przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, ogłoszonej przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ust. 3).

W celu ustalenia wysokości emerytury, zgodnie z ust. 1-3, organ emerytalny występuje do Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu z wnioskiem o sporządzenie informacji, o której mowa w art. 13a ust. 1

(ust. 4). Przepisów ust. 1-3 nie stosuje się, jeżeli osoba, o której mowa

w tych przepisach, udowodni, że przed rokiem 1990, bez wiedzy przełożonych, podjęła współpracę i czynnie wspierała osoby lub organizacje działające na rzecz niepodległości Państwa Polskiego (ust. 5).

Zgodnie natomiast z art. 22a ust. 1 omawianej ustawy, w przypadku osoby, która pełniła służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b, rentę inwalidzką, ustaloną zgodnie z art. 22, zmniejsza się o 10% podstawy wymiaru

za każdy rok służby na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b. Przy zmniejszaniu renty inwalidzkiej okresy służby, o której mowa w art. 13b, ustala się

z uwzględnieniem pełnych miesięcy.

W przypadku osoby, która pełniła służbę na rzecz totalitarnego państwa,

o której mowa w art. 13b i została zwolniona ze służby przed dniem 1 sierpnia

1990 r., rentę inwalidzką wypłaca się w kwocie minimalnej według orzeczonej grupy inwalidzkiej (ust. 2). Wysokość renty inwalidzkiej, ustalonej zgodnie z ust. 1, nie może być wyższa niż miesięczna kwota przeciętnej renty z tytułu niezdolności do pracy wypłaconej przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, ogłoszonej przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ust. 3).

W celu ustalenia wysokości renty inwalidzkiej, zgodnie z ust. 1 i 3, organ emerytalny występuje do Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu z wnioskiem o sporządzenie informacji, o której mowa w art. 13a ust. 1. Przepisy art. 13a stosuje się odpowiednio (ust. 4).

Przepisów ust. 1 i 3 nie stosuje się, jeżeli osoba, o której mowa w tych przepisach, udowodni, że przed rokiem 1990, bez wiedzy przełożonych, podjęła współpracę i czynnie wspierała osoby lub organizacje działające na rzecz niepodległości Państwa Polskiego (ust. 5).

Stosownie zaś do treści art. 8a ust. 1 powołanej ustawy, minister właściwy

do spraw wewnętrznych, w drodze decyzji, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, może wyłączyć stosowanie art. 15c, art. 22a i art. 24a w stosunku

do osób pełniących służbę, o której mowa w art. 13b, ze względu na: pkt 1 - krótkotrwałą służbę przed dniem 31 lipca 1990 r. oraz pkt 2 - rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia. Do osób, o których mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednio przepisy art. 15, art. 22 i art. 24 (ust. 2).

Przesłanki wymienione w art. 8a ust. 1 ww. ustawy powinny być spełnione łącznie. Należy bowiem zwrócić uwagę, że w cytowanym wyżej przepisie ustawodawca w drodze koniunkcji (przez użycie spójnika "oraz") połączył ze sobą dwa wymogi dla skutecznego ubiegania się o wyłączenie stosowania art. 15c, art. 22a oraz art. 24a ustawy w stosunku do osób pełniących służbę, o której mowa w art. 13b ustawy. Takie rozumienie art. 8a ust. 1 ustawy wynika z wykładni językowej. Zgodnie z jej regułami, czyli regułami języka polskiego (tzw. znaczeniem słownikowym), techniką legislacyjną (rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie zasad techniki prawodawczej - Dz. U. z 2016 r., poz. 283), logiką formalną (znajdującą zastosowanie do rachunku zdań) oraz utrwaloną praktyką orzeczniczą - użycie spójników: "i", "oraz", lub "łącznie" reprezentuje koniunkcję łączną, czyli taki rodzaj relacji między zdaniami, w których zdania (wyrażenia) poprzedzające i następujące po spójniku muszą być zastosowane kumulatywnie (łącznie).

Wskazać należy, że decyzja wydana na podstawie art. 8a ustawy zaopatrzeniowej ma charakter fakultatywny i podejmowana jest w ramach uznania administracyjnego.

Sądowa kontrola decyzji opartej na uznaniu administracyjnym, jakkolwiek ma ograniczony zakres, to jednak wymaga zbadania, czy organ administracji wybrał prawnie dopuszczalny sposób rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zgodnie z celem danej ustawy oraz czy wyboru takiego dokonał po ustaleniu i rozważeniu istotnych dla sprawy okoliczności. Kontroli sądowej podlega w szczególności uzasadnienie decyzji uznaniowej z punktu widzenia powiązania ustaleń faktycznych z rekonstruowaną normą prawną oraz z wyrażeniami normatywnymi, określającymi przesłanki wydania decyzji uznaniowej.

Uznanie administracyjne, a więc upoważnienie organu administracji publicznej do dokonania wyboru konsekwencji prawnych stosowanej normy prawa administracyjnego, realizuje się dopiero po wnikliwym, wyczerpującym i przekonującym uzasadnieniu powodów przyjęcia przez organ stosujący prawo danego rozumienia pojęcia niedookreślonego będącego przesłanką podjęcia decyzji uznaniowej. Tak więc organ stosujący prawo jest zobowiązany do udowodnienia poprawności przyjętego przez siebie rozumienia danego pojęcia i przedstawienia argumentów przemawiających za przyjęciem określonego sposobu rozumowania.

Przepis art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej zawiera trzy pojęcia niedookreślone: "szczególnie uzasadniony przypadek", "krótkotrwała służba" oraz "rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków". Zatem na organie spoczywa obowiązek interpretacji tych pojęć, a następnie oceny ich wystąpienia na tle okoliczności faktycznych każdej indywidualnej sprawy administracyjnej. W przypadku ustalenia wystąpienia powyższych przesłanek w danej sprawie, uruchomiona zostaje konstrukcja decyzji uznaniowej na gruncie, której organ może wyłączyć stosowanie przepisów art. 15c, art. 22a i art. 24c ww. ustawy.

W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie organ nie dopełnił ciążących na nim obowiązków w tym względzie. Nie ocenił, bowiem wystąpienia zawartych w tym przepisie przesłanek w odniesieniu do przedstawionych okoliczności faktycznych sprawy. W istocie organ nie rozpatrzył zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Wydana w sprawie decyzja nie została również należycie umotywowana. Uzasadnienie decyzji nie spełnia wymogów określonych w art. 107 § 3 w związku z art. 11 k.p.a.

Z uzasadnienia decyzji uznaniowej powinno wynikać, że wszystkie okoliczności istotne dla sprawy zostały rozważone i ocenione, a ostateczne rozstrzygnięcie jest ich logiczną konsekwencją. Zaniechanie w powyższym zakresie powoduje, iż organ naraża się na skuteczny zarzut dowolności (arbitralności) decyzji.

W uzasadnieniu decyzji z [...] marca 2019 r. organ nie dokonał oceny zaistnienia przesłanki ani "krótkotrwałości służby" ani też "rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków" w rozumieniu art. 8a ust. 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy zaopatrzeniowej, stwierdzając jedynie, że brak jest jakichkolwiek dowodów, aby służba ta pełniona była z narażeniem zdrowia i życia.

Zdaniem Sądu, brak odniesienia tych przesłanek do okoliczności faktycznych rozpatrywanej sprawy wskazuje na niezachowanie należytej staranności w załatwieniu sprawy, która właśnie ze względu na materię poddaną uznaniowej decyzji organu wymaga rzetelnego i wszechstronnego rozważenia wszystkich istotnych jej elementów zgodnie z regułami postępowania określonymi w art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a., a także wyrażoną w art. 8 k.p.a. zasadą zaufania uczestnika postępowania do władzy publicznej.

Organ w zasadzie pominął również kwestię dotyczącą przebiegu służby skarżącego po 12 września 1989 r. wskazując jedynie, że brak jest jakichkolwiek dowodów, aby służba ta pełniona była z narażeniem zdrowia i życia, a sam charakter zadań realizowanych w jednostkach organizacyjnych Policji i wynikające z nich prawdopodobieństwo możliwości zaistnienia sytuacji stanowiących zagrożenie życia i zdrowia nie może być oceniany, jako narażenie zdrowia i życia, o którym mowa w art. 8a ust 1 pkt 2 ustawy zaopatrzeniowej.

Zdaniem Sądu, stanowisko organu w zakresie interpretacji art. 8a ust 1 pkt 2 ustawy zaopatrzeniowej jest błędne, ponieważ chodzi w nim o rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., ze szczególnym uwzględnieniem narażenia zdrowia i życia, co oznacza to, że ustawodawca nie stawia znaku równości pomiędzy rzetelnym wykonywaniem zadań a narażaniem zdrowia i życia, a zatem podstawą uznania, że służba była wykonywana rzetelnie mogą być również inne okoliczności, nie zaś wyłącznie służba z narażaniem zdrowia i życia.

Takie inne okoliczności to np. wzorowe pełnienie służby znajdujące potwierdzenie w odznaczeniach, nagrodach i awansach. W aktach sprawy znajduje się pismo Komendanta Głównego Policji z [...] grudnia 2017 r., zawierające opis przebiegu służby skarżącego po 12 września 1989 r. Ponadto we wniosku z [...] czerwca 2017 r. oraz w skardze skarżący wskazuje na okoliczności dotyczące jego służby (awanse, odznaczenia, medale, wyróżnienia), które według niego świadczą o wybitnych osiągnięciach w służbie, szczególnie wyróżniających go na tle pozostałych funkcjonariuszy i te okoliczności jego zdaniem powinny być uznane za szczególnie uzasadniony przypadek. Organ do tych faktów nie odniósł się i ich nie ocenił.

Zdaniem Sądu, istotne znaczenie dla oceny przypadku skarżącego może mieć również podnoszony przez niego fakt, że w dniu [...] października 1987 r. (a więc po 11 miesiącach pełnienia służby na rzecz totalitarnego państwa), wystąpił z wnioskiem

o zwolnienie go z zawodowej służby wojskowej.

Zaniechanie organu w powyższym zakresie czyni zaskarżoną decyzję wadliwą i obliguje Sąd do jej eliminacji z obrotu prawnego. Trafne są zarzuty skargi, dotyczące naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ uzasadnienie wydanej w sprawie decyzji nie spełnia wymogów w nim określonych. W konsekwencji, rozstrzygniecie organu w przedmiocie odmowy wyłączenia stosowania przepisów art. 15c, art. 22a, art. 24a ustawy zaopatrzeniowej zostało wydane z naruszeniem granic uznania administracyjnego.

Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a., orzekł jak w punkcie

1 sentencji wyroku. O kosztach postępowania, obejmujących wynagrodzenie pełnomocnika skarżącego w stawce minimalnej (480 zł) oraz zwrot kosztów opłaconych znaczków pocztowych od skargi (5,90 zł) - Sąd rozstrzygnął w pkt 2 sentencji wyroku

w oparciu o art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800, z późn. zm.).