Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 540/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2017-01-31 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 156 par. 1, art. 158
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b
journal: Dz.U. 2012 poz 1137
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Krupiński Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Jeżewska (spr.) Sędzia WSA Daria Sachanbińska Protokolant St. inspektor sądowy Joanna Szyndrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi H. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 6 czerwca 2016 r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu przez H. C. (dalej: także skarżący), reprezentowanego przez profesjonalnego pełnomocnika, jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 6 czerwca 2016 r., nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję własną z 31 lipca 2015 r. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty Oleskiego z 16 lipca 2013 r., nr [...], o skierowaniu ww. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami objętymi prawem jazdy kategorii ABCET w formie teoretycznego i praktycznego egzaminu państwowego.

Zaskarżona decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym:

Wnioskiem z 29 stycznia 2013 r., nr [...], Opolski Komendant Wojewódzki Policji wystąpił do Starosty Oleskiego w trybie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 1137 - dalej: Prawo o ruchu drogowym), o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami w stosunku do H. C. jako osoby, która otrzymała łącznie 25 punktów w okresie od 19 sierpnia 2010 r. do 28 stycznia 2011 r. za naruszenie przepisów ruchu drogowego. W uzasadnieniu wniosku podano, że H. C. kierując samochodem osobowym wielokrotnie naruszył przepisy ruchu drogowego otrzymując w dniu 19 sierpnia 2010 r. - 10 punktów; 30 września 2010 r. - 6 punktów; 26 stycznia 2011 r. - 4 punkty oraz 28 stycznia 2011 r. - 5 punktów.

Starosta Oleski, działając na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b Prawa o ruchu drogowym w związku z art. 49 ust. 1 pkt 2 ustawy z 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2011 r. nr 30, poz. 151, z późn. zm.) w związku z § 60 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z 13 lipca 2012 r. w sprawie egzaminowania osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami, szkolenia, egzaminowania i uzyskiwania uprawnień przez egzaminatorów oraz wzorów dokumentów stosowanych w tych sprawach (Dz. U. poz. 995 - zwanego dalej: rozporządzenie z 13 lipca 2012 r.), decyzją z 16 lipca 2013 r., nr [...], skierował H. C. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami objętymi prawem jazdy kategorii ABCET w formie teoretycznego i praktycznego egzaminu państwowego.

H. C. zaskarżył powyższą decyzję, a następnie wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu postanowieniem z 31 marca 2014 r., nr [...], odmówiło skarżącemu przywrócenia terminu, a postanowieniem z tego samego dnia nr [...], stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu wyrokiem z 30 października 2014 r., sygn. akt II SA/Op 381/14, oddalił skargę skarżącego na postanowienie wydane w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.

H. C. w piśmie z 23 lutego 2015. r. wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji z 16 lipca 2013 r., powołując się na zapisy art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. W przedmiotowym wniosku skarżący argumentował, że punkty "tymczasowe" za wykroczenie drogowe, które miało miejsce 30 września 2010 r. zostały wpisane do ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego dopiero 28 stycznia 2013 r., stąd liczba punktów karnych w "badanym okresie" wynosiła nie 25, a 19 punktów. Na tę okoliczność przedstawił kopię pisma Komendanta Powiatowego Policji w [...] z 4 września 2013 r.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu decyzją z 31 lipca 2015 r., nr [...], działając na podstawie art. 157 § 1 i art. 158 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, z późn. zm. [obecnie Dz. U. z 2016 r. poz. 23, z późn. zm.]), dalej: K.p.a., odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji z 16 lipca 2013 r. W uzasadnieniu Kolegium podkreśliło, że starosta w postępowaniu wszczętym z inicjatywy komendanta wojewódzkiego Policji nie jest uprawniony do kontrolowania stanu ewidencji, ponieważ wiąże go wniosek tego organu. Zaakcentowało, że wpis do ewidencji prowadzonej przez komendanta stanowi czynność, na którą przysługuje skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Wyjaśniło, że skoro z treści wniosku z 29 stycznia 2013 r. wynika, że H. C. w dacie 28 stycznia 2011 r. przekroczył limit 24 punktów, czyli przed upływem roku od daty pierwszego naruszenia (19 sierpnia 2010 r.), a Komendant złożył stosowny wniosek, należało wydać decyzję, o której mowa w art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b Prawa o ruchu drogowym, która ma charakter decyzji związanej. Dalej Kolegium dokonało oceny kwestionowanej decyzji w kontekście pozostałych przesłanek nieważności decyzji stwierdzając, że badana decyzja wolna jest od wad, które skutkowałyby sankcją nieważności. Poza tym, zdaniem Kolegium, błędne przyjęcie w decyzji, iż do orzekania w sprawie zastosowanie ma art. 49 ust. 1 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami w związku z § 60 rozporządzenia z 13 lipca 2012 r. oraz nieścisłe określenie w sentencji decyzji zakresu uprawnień strony do kierowania pojazdami, nie nosi cech wadliwości kwalifikowanych, podobnie jak brak prawidłowego uzasadnienia decyzji.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy H. C. wywiódł, powołując się na orzecznictwo, że o usunięciu punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego, na skutek upływu roku od dnia naruszenia, decyduje dzień popełnienia naruszenia i nie jest istotny formalny wpis do ewidencji kierowców danego naruszenia. Jednakże jego sytuacja jest szczególna, ponieważ przy niedokonaniu w ogóle wpisu tymczasowego do ewidencji punktów z tytułu zdarzenia z 30 września 2010 r. mechanizm uwidoczniony w przepisach Prawo o ruchu drogowym powinien był doprowadzić do anulowania sankcji punktowych, albowiem dokonane wpisy podlegają usunięciu po upływie roku od dnia popełnienia naruszenia wówczas, gdy przed upływem tego okresu kierowca nie dopuścił się naruszeń, za które suma punktów ostatecznych i podlegających wpisowi tymczasowemu przekroczyłaby 24 punkty.

Opisaną na wstępie decyzją z 6 czerwca 2016 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu Kolegium, po przedstawieniu stanu faktycznego sprawy oraz po przytoczeniu przepisów mających zastosowanie w sprawie, wskazało, że w postępowaniu o stwierdzenie nieważności bierze się pod uwagę stan faktyczny i prawny z daty wydania kontrolowanego rozstrzygnięcia. Podało, że następstwem stwierdzenia nieważności jest wyeliminowanie aktu administracyjnego z obrotu prawnego z mocą wsteczną, tj. od chwili jego wydania (ex tunc). Jednocześnie Kolegium podzieliło pogląd utrwalony w judykaturze, że przypisanie więcej niż 24 punktów za wykroczenia drogowe, których dopuścił się kierujący pojazdem w ciągu roku, wyklucza usunięcie tych punktów z ewidencji, niezależnie od daty wpisów dokonanych w ewidencji, nawet wówczas gdy nastąpiły one po upływie roku od dnia popełnienia naruszenia. Wyjaśniło w tej kwestii, że Prawo o ruchu drogowym mówi bowiem o punktach przypisanych kierowcy, a nie o punktach wpisanych do ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Kolegium podkreśliło, że kluczowe znaczenie dla sprawy ma natomiast okoliczność, iż starosta w postępowaniu wszczętym z inicjatywy komendanta wojewódzkiego Policji nie jest uprawniony do kontrolowania stanu ewidencji, ponieważ wiąże go wniosek tego organu. Odnotowało, że z treści wniosku Opolskiego Komendanta Wojewódzkiego Policji z 29 stycznia 2013 r. wynika, że H. C. przekroczył limit 24 punktów 28 stycznia 2011 r., czyli przed upływem roku od daty pierwszego naruszenia (19 sierpnia 2010 r.). Skoro zatem Komendant złożył stosowny wniosek, to Starosta zobowiązany był wydać decyzję, o której mowa w art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b Prawa o ruchu drogowym. Decyzja w powyższym zakresie ma charakter decyzji związanej, co oznacza, iż sposób rozstrzygnięcia sprawy nie został pozostawiony uznaniu organu. Podniosło, że w tej sytuacji organ I instancji prawidłowo uznał, że kwestionowana decyzja jest wolna od wad, które skutkowałyby sankcją nieważności. Przy czym stwierdziło też, że nie zachodzą przesłanki z art. 156 § 1 pkt 1 - 7 K.p.a. Odnosząc się do argumentów podniesionych we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, koncentrujących się wokół braku przypisania stronie w ewidencji punktów tymczasowych i wywiedzionych z tego faktu konsekwencjach dostrzegło, że nie mogą one uzasadniać stwierdzenia nieważności decyzji z 16 lipca 2013 r. Na koniec Kolegium podkreśliło, że wpis do ewidencji prowadzonej przez komendanta stanowi czynność, na którą przysługuje skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego.

W skardze na powyższą decyzję skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł o uchylenie obu decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 130 ust. 2 Prawa o ruchu drogowym poprzez jego niezastosowanie, tj. nieusunięcie nałożonych na skarżącego punktów karnych za okres od 19 sierpnia 2010 r. do 28 stycznia 2011 r. W uzasadnieniu ponownie wskazał, że w realiach niniejszej sprawy nie doszło do ujawnienia w ewidencji wpisu tymczasowego, podczas gdy dotychczasowe orzecznictwo sądów administracyjnych i Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczyło analizy przypadków, kiedy przed dokonaniem wpisu ostatecznego stwierdzone zostało zrealizowanie obowiązku polegającego na dokonaniu wpisu tymczasowego do ewidencji. Nadto, w ocenie skarżącego, analiza przypadków poddanych kontroli sądowej odnosiła się do zdarzeń, gdy wpis tymczasowy został ujawniony przed upływem okresu uprawniającego do anulowania uzyskanych wcześniej punktów karnych. Powyższe "umożliwiało każdorazowe ujawnienie związku pomiędzy regulacją o charakterze tymczasowym, a przepisem ustawy prawo o ruchu drogowym wskazującym procedurę anulowania punktów ostatecznych." Skarżący zwrócił uwagę, że w jego sprawie brak jest powyższego związku, gdyż zarówno w chwili popełnienie wykroczenia, przesłuchania obwinionego, jak również w czasie wydania orzeczenia końcowego o wykroczenie brak jest stwierdzenia, że punkty tymczasowe zostały, po pierwsze, ustalone, po drugie, że zostały wpisane, a, po trzecie, że skarżący powziął wiedzę o ich istnieniu. Zdaniem skarżącego, powyższe stanowisko zostało ostatecznie potwierdzone w piśmie Komendanta Powiatowego Policji w [...] z 4 września 2013 r., w którym wskazano, że sporne punkty karne zostały wpisane dopiero w dniu 28 stycznia 2013 r. Ponadto zaakcentował, że wpisanie punktów ostatecznych nie zostało poprzedzone ustaleniem i wpisaniem punktów tymczasowych, "pozwalając na bieg terminów określonych procedurą ich usuwania". Wobec tego zauważył, że tego rodzaju sekwencja zdarzeń potwierdziła, że w sprawie brak było podstawowej przesłanki, która jako jedyna mogłaby niejako "zablokować" procedurę anulowania punktów karnych. Końcowo skonstatował, że przy braku dokonania wpisu tymczasowego punktów do ewidencji z tytułu zdarzenia w dniu 30 września 2010 r. mechanizm anulowania punktów karnych za wykroczenie drogowe, uwidoczniony w przepisach Prawa o ruchu drogowym, powinien był doprowadzić do anulowania ówczesnych sankcji punktowych i skutkować niemożnością wydania przez Starostę Oleskiego decyzji w tym zakresie.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie pełnomocnik skarżącego powielił argumentację zaprezentowaną w skardze.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.).

Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji objętej skargą (art. 145 § 1 i 2 P.p.s.a.).

Przypomnieć przyjdzie, że badaniu Sądu podlega decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 6 czerwca 2016 r., nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję własną z 31 lipca 2015 r. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty Oleskiego z 16 lipca 2013 r., nr [...], o skierowaniu H. C. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami objętymi prawem jazdy kategorii ABCET w formie teoretycznego i praktycznego egzaminu państwowego.

W pierwszej kolejności wyjaśnić przyjdzie, że przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest ocena przeprowadzonego postępowania nadzwyczajnego, wywołanego wnioskiem skarżącego o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami objętymi prawem jazdy kategorii ABCET w formie teoretycznego i praktycznego egzaminu państwowego.

Podkreślenia wymaga, że zgodnie z art. 156 § 1 K.p.a. organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która: 1) została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości; 2) została wydana bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa; 3) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną; 4) została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie; 5) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały; 6) w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą oraz 7) zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa. W tym miejscu dostrzec trzeba, że stwierdzenie nieważności decyzji jest wyjątkiem od wynikającej z art. 16 K.p.a. zasady trwałości decyzji ostatecznych i nie może stanowić trybu konkurencyjnego w stosunku do postępowania administracyjnego prowadzonego w trybie zwykłym, w którym doszłoby do ponownego badania sprawy od strony faktycznej (zob. wyrok NSA z 25 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 1822/11, LEX nr 1336326). Z tego względu wymienione wyżej przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji podlegają ścisłej, nierozszerzającej wykładni (por. wyrok NSA z 10 marca 2011 r., sygn. akt II GSK 396/10, LEX nr 1080142).

W realiach rozpoznawanej sprawy skarżący powoływał się na przesłankę z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., stwierdzając, że decyzja Starosty Oleskiego z 16 lipca 2013 r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Wypada zatem zauważyć, że pojęcie "rażącego naruszenia prawa", chociaż jest pojęciem nieostrym, doczekało się licznych interpretacji w orzecznictwie sądów administracyjnych. I tak, w orzecznictwie tym wskazuje się, że przypadki, gdy decyzja wydana jest z rażącym naruszeniem prawa mają miejsce wówczas, kiedy naruszono przepis prawa, którego treść bez żadnych wątpliwości interpretacyjnych może być ustalona w bezpośrednim rozumieniu, tj. przepis jest jasny i precyzyjny. Rażącym naruszeniem prawa jest sprzeczność pomiędzy rozstrzygnięciem a treścią przepisu. Taka sytuacja ma miejsce wówczas, gdy załatwienie sprawy decyzją administracyjną stanowi zaprzeczenie jej stanu prawnego. Innymi słowy, chodzi o takie załatwienie sprawy, które nie odnosi się do rozpoznawanej sprawy, lecz do jej kontratypu. W takim wypadku zachodzą skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności, ponieważ nie da się pogodzić z wymaganiami praworządności skutków, które pozostają w oczywistej i jawnej sprzeczności z wzorcem wynikającym z ustawy (zob. wyrok NSA z 19 marca 2014 r., sygn. akt II GSK 39/13, LEX nr 488111). O rażącym naruszeniu prawa nie można mówić w przypadku wybrania jednego z rodzajów wykładni niejednoznacznego przepisu prawa, nawet jeśli później został on uznany za nieprawidłowy, a nawet już sam fakt istnienia różnych wykładni przepisu prawa wskazuje, że nie występuje przesłanka rażącego naruszenia normy prawnej. W sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, który może być stosowany w bezpośrednim rozumieniu, to znaczy taki, który nie wymaga stosowania innych wykładni prawa poza literalną. Sankcji w postaci stwierdzenia nieważności decyzji nie można więc stosować, jeżeli decyzja została wydana na podstawie przepisów prawa, których stosowanie wymaga złożonego procesu wykładni i której wynik jest sporny w judykaturze (zob. wyrok NSA z 16 stycznia 2014 r., sygn. akt II GSK 1666/12, LEX nr 1452714). Bez względu na inne okoliczności, "rażące naruszenie prawa" wymaga zdecydowanego odróżnienia od niemającego tego rodzaju charakteru innego naruszenia prawa. "Rażące naruszenie prawa" stanowi kwalifikowaną formę naruszenia norm prawnych, w związku z czym utożsamianie tego pojęcia z każdym naruszeniem prawa nie jest zasadne (por. wyrok NSA z 15 stycznia 2014 r., sygn. akt II GSK 1717/12, LEX nr 1452725). Wobec tego, w ocenie Sądu, aby przystąpić do analizy zarzutu rażącego naruszenia prawa, należy w pierwszej kolejności ustalić, czy kwestionowana decyzja w ogóle "w jakikolwiek sposób" narusza prawo, a dopiero w dalszej kolejności można oceniać, czy stwierdzone naruszenie prawa miało charakter rażący. Istotne jest również to, że w wyniku stwierdzenia nieważności sprawa, która była przedmiotem decyzji uznanej za nieważną, wraca do stanu, w jakim się znajdowała przed jej wydaniem. Organ, który stwierdził nieważność decyzji przekazuje bowiem sprawę do organu, który decyzję nieważną wydał. Ten zaś, dopiero w razie potrzeby uprawniony jest do ponownego rozpoznania i wydania w tej sprawie merytorycznego rozstrzygnięcia. Oznacza to, że postępowanie nieważnościowe nie kończy się merytorycznym rozstrzygnięciem sprawy, w której podjęto decyzję objętą trybem stwierdzenia nieważności. Służy ono bowiem ustaleniu zaistnienia, bądź też nie, przesłanek określonych w art. 156 § 1 K.p.a. Należy przy tym zaznaczyć, że ich zaistnienie oceniać należy według stanu faktycznego i prawnego sprawy istniejącego w dacie wydania aktu podlegającego weryfikacji w trybie nadzwyczajnym. W przypadku wszczęcia postępowania na wniosek strony, dokonując oceny organ powinien przy tym analizować okoliczności uzasadniające ten wniosek. Obowiązany jest zatem dokonać oceny okoliczności faktycznych sprawy, jak również faktów powołanych przez stronę, w odniesieniu do ustawowych podstaw stwierdzenia nieważności. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, zgodnie z art. 157 § 2 K.p.a., może być bowiem wszczęte zarówno z urzędu, jak i na żądanie strony. W myśl art. 158 § 1 K.p.a. kończy się ono wydaniem decyzji o stwierdzeniu nieważności, przy czym decyzja ta może zostać wydana jedynie w wyniku ustalenia istnienia co najmniej jednej z pozytywnych przesłanek ustalonych w art. 156 § 1 K.p.a. i braku przesłanek negatywnych, o których mowa w art. 156 § 2 K.p.a. Natomiast brak okoliczności skutkujących zaistnieniem wadliwości z art. 156 § 1 K.p.a. wyłącza dopuszczalność stwierdzenia nieważności i skutkuje rozstrzygnięciem o odmowie stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji.

W świetle przedstawionych uwag natury ogólnej zauważyć należy, że rozpoznając wniosek skarżącego o stwierdzenie nieważności decyzji z 16 lipca 2013 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu obowiązane było do dokonania ustaleń, a następnie oceny sprawy w odniesieniu do przesłanek wynikających z art. 156 § 1 K.p.a. W tym zakresie, w ocenie Sądu, wskazać przyjdzie, że w niniejszej sprawie postępowanie administracyjne przeprowadzone zostało w sposób prawidłowy i wyczerpujący. Kolegium dokonało ustaleń oraz oceny sprawy w odniesieniu do wszystkich ustawowych przesłanek nieważności decyzji. Przy czym zgodzić się należy ze stanowiskiem wyrażonym w zaskarżonej decyzji wskazującym brak podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji objętej weryfikacją. Zdaniem Sądu, na pełną akceptację zasługuje zaprezentowana w zaskarżonej decyzji ocena organu oparta o stan faktyczny i prawny istniejący w dacie wydania decyzji kwestionowanej przez skarżącego w postępowaniu o stwierdzenie jej nieważności.

Przede wszystkim przypomnieć należy, że podstawę prawną decyzji z 16 lipca 2013 r. stanowił art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 1137, z późn. zm. - dalej: również Prawo o ruchu drogowym), zgodnie z którym kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba posiadająca uprawnienie do kierowania pojazdem, skierowana decyzją starosty na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji, w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego.

W kontrolowanej sprawie stan faktyczny ustalony przez organy nie budzi wątpliwości, ponieważ w okresie od 19 sierpnia 2010 r. do 28 stycznia 2011 r. za naruszenie przepisów ruchu drogowego skarżący otrzymał łącznie 25 punktów, tj. w dniu: 19 sierpnia 2010 r. - 10 punktów; 30 września 2010 r. - 6 punktów; 26 stycznia 2011 r. - 4 punkty oraz 28 stycznia 2011 r. - 5 punktów. Bezsporny jest również fakt złożenia przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w Opolu wniosku o sprawdzenie kwalifikacji w stosunku do skarżącego.

Decyzja o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji wydana na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b Prawa o ruchu drogowym ma charakter związany. Oznacza to, że właściwy starosta nie ma wyboru co do możliwości skierowania lub odstąpienia od niego w przypadku złożenia wniosku przez komendanta. W przedmiotowym postępowaniu zainicjowanym wnioskiem Opolskiego Komendanta Wojewódzkiego Policji nie prowadzi się odrębnego postępowania wyjaśniającego.

Przesłanką skierowania kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji jest złożenie przez komendanta wojewódzkiego Policji wniosku wskazującego na przekroczenie przez kierowcę limitu 24 punktów (w stanie obowiązującym przed zmianą 4 stycznia 2016 r.). Podstawą złożenia wniosku w niniejszej sprawie był § 7 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. z 2012 r. poz. 488 - dalej: rozporządzenie). W przepisie tym postanowiono, że komendant wojewódzki policji (...) występuje do organu właściwego w sprawach wydawania prawa jazdy z wnioskiem o (...) kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy, w zakresie wszystkich posiadanych przez niego kategorii praw jazdy, w razie przekroczenia przez niego 24 punktów otrzymanych za naruszenia.

W rozpoznawanej sprawie z wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji ewidentnie wynika, że w dacie orzekania przez Starostę Oleskiego skarżący posiadał 25 aktywnych punktów karnych za wykroczenia drogowe.

Na podstawie powyższego wniosku organ administracji właściwy do skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami ustalał jedynie zaewidencjonowaną liczbę punktów karnych przypisanych danemu kierowcy. Tym samym zgodzić należy się z Samorządowym Kolegium Odwoławczym, że co do zasady wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji wiązał organ orzekający w sprawie, w tym sensie, że nie był on uprawniony do weryfikowania naruszeń, za które przypisano punkty karne. Starosta nie może weryfikować prawidłowości przypisania punktów karnych kierowcy.

Z przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym, jak też z regulacji wynikającej z przepisów wskazanego rozporządzenia (§ 3 ust. 1 i § 6 ust. 1), wynika, że kierowca może ubiegać się o wykreślenie punktów karnych z ewidencji i w tym celu zwrócić się do organu prowadzącego tę ewidencję, tj. komendanta Policji. Jest to postępowanie odrębne od tego, które prowadził Starosta na podstawie art. 114 ust. pkt 1 lit. b Prawa o ruchu drogowym. Stąd kwestia zmian w ewidencji co do ilości przypisania punktów, ich zasadności lub bezzasadności nie może być rozpatrywana, wyjaśniana w postępowaniu prowadzonym przez Starostę z wniosku organów policji. Przeciwne stanowisko mogłoby bowiem skutkować tym, że - po pierwsze - nie byłoby żadnej pewności, ile punktów karnych zostało danemu kierowcy przyznane; inna ich ilość wynikałaby z wpisów zawartych w ewidencji prowadzonej przez komendanta wojewódzkiego Policji, a inna byłaby przyjmowana jako fakt w prowadzonym przez dany organ postępowaniu administracyjnym. Po drugie, taki stan rzeczy prowadziłby ewidentnie do obejścia przepisów prawa, gdyż organ niebędący komendantem wojewódzkim Policji, prowadząc własne postępowanie dowodowe na okoliczność ilości naliczonych kierowcy punktów karnych, w rzeczywistości decydowałby w ten sposób o ich ilości. W rezultacie ewidencja policyjna nie miałaby żadnego znaczenia. Po trzecie, w ten sposób inny organ administracyjny uznając, że stan faktyczny jest odmienny, niż wynika to z zapisów istniejących w ewidencji, niejako "poprawiałby" zawarte w niej dane. Taka zaś sytuacja powodowałaby, że to nie sąd administracyjny sprawowałby kontrolę administracji publicznej, a kontrolę tę sprawowałby de facto inny organ administracyjny, choć takich uprawnień nie posiada (por. wyrok NSA z 9 sierpnia 2013 r., sygn. akt I OSK 855/12, publ. na internetowej stronie orzeczenia.nsa.gov.pl).

W konsekwencji organ wydający decyzję jest związany liczbą punktów przypisanych kierowcy, ujawnioną w ewidencji prowadzonej przez Policję. Dlatego Starosta Oleski wydając decyzję z 16 lipca 2013 r. nie był uprawniony do kwestionowania prawidłowości wynikających z ewidencji wpisów.

Nadto odnosząc się do zarzutu skargi zauważyć należy, iż sumowaniu, o którym mowa w art. 130 ust. 2 Prawa o ruchu drogowym podlegają punkty z tytułu naruszeń przepisów ruchu drogowego, jakich dopuścił się kierowca w przeciągu jednego roku. Sąd w pełni podziela pogląd wyrażany w orzecznictwie, że decydująca dla oceny, czy punkty karne naliczone w związku z danym naruszeniem podlegają sumowaniu, czyli czy mieszczą się we wspomnianym rocznym okresie, jest tylko i wyłącznie data popełnienia owego naruszenia. Innymi słowy uzyskanie więcej niż 24 punktów za wykroczenia drogowe, których dopuścił się kierujący pojazdem w ciągu roku, wyklucza usunięcie tych punktów z ewidencji, niezależnie od daty wpisów dokonanych w ewidencji (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 2256/11, publ. na internetowej stronie orzeczenia.nsa.gov.pl). Przyznanie więcej niż 24 punktów za wykroczenie drogowe, których dopuścił się kierujący pojazdem w ciągu roku, wyklucza usunięcie tych punktów z ewidencji, niezależnie od daty wpisów dokonanych w ewidencji, nawet wówczas gdy nastąpiły one po upływie roku od dnia popełnienia naruszenia (por. wyrok NSA z 17 czerwca 2010 r., sygn. akt I OSK 1152/09, publ. na internetowej stronie orzeczenia.nsa.gov.pl).

Wobec powyższego bez znaczenia pozostaje fakt wprowadzenia do ewidencji kierowców 6 punktów karnych za naruszenie przepisów ruchu drogowego z 30 września 2010 r. dopiero w dacie 28 stycznia 2013 r. Ogólna zasada przewidziana w § 6 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia przewiduje, że usuwa się z ewidencji punkty przyznane na podstawie wpisu ostatecznego, jeżeli od dnia naruszenia upłynął rok. Jednocześnie jednak przepis ten zawiera zastrzeżenie odnoszące się do następstw wynikających z kolejnych przypadków naruszeń przepisów ruchu drogowego. Usunięcia punktów z ewidencji nie można dokonać, jeśli przed upływem roku kierowca dopuścił się naruszeń, za które liczba punktów ostatecznych i wpisanych tymczasowo przekroczyła 24 punkty.

Skoro Starosta Oleski nie był uprawniony do weryfikacji punktów karnych, zaś sprostowania ewidencji bądź wykreślenia przypisanych punktów, skarżący mógł dochodzić jedynie przed organami Policji, to należy podzielić stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu zawarte w zaskarżonej decyzji, że kwestionowana decyzja Starosty Oleskiego z 16 lipca 2013 r. jest wolna od wad, które skutkowałyby sankcją nieważności.

Poza tym, zgodzić się należy z organami, iż pomimo błędnego powołania w decyzji art. 49 ust. 1 pkt 2 ustawy z 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami w związku z § 60 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z 13 lipca 2012 r. w sprawie egzaminowania osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami, szkolenia, egzaminowania i uzyskiwania uprawnień przez egzaminatorów oraz wzorów dokumentów stosowanych w tych sprawach oraz nieprecyzyjnego określenia w sentencji decyzji zakresu uprawnień strony do kierowania pojazdami, nie można tych uchybień zakwalifikować jako mające wpływ na wydane rozstrzygnięcie. Starosta niewątpliwie wydał decyzję o skierowaniu H. C. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji na podstawie art. 114 ust. 1 lit. b Prawa o ruchu drogowym, na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji.

Wobec braku okoliczności mogących stanowić przyczyny nieważności, o których mowa w art. 156 § 1 K.p.a. uznać należało, że zaskarżoną decyzją prawidłowo orzeczono o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami. Dostrzec przy tym trzeba, że kontrolowaną decyzję organ zbadał pod kątem zaistnienia wszystkich przesłanek określonych w art. 156 § 1 K.p.a., a swoją ocenę oraz podjęte rozstrzygnięcie w sposób należyty uzasadnił. Z tego też powodu Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja odpowiada przepisom prawa.

Mając na uwadze powyższe, na mocy art. 151 P.p.s.a., skargę oddalono.