Wyrok NSA, sygn. akt III OSK 2938/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2021-02-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok w  części i skargę w tym zakresie oddalono
Powołane przepisy: article: art. 149 par 1 pkt 1 i 3
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz (spr.) Sędzia NSA Elżbieta Kremer Sędzia del. WSA Mariusz Kotulski po rozpoznaniu w dniu 9 lutego 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Prezesa PGW W.P. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 marca 2020 r., sygn. akt: II SAB/Wa 830/19 w sprawie ze skargi P.B. na bezczynność Prezesa PGW W.P. z siedzibą w W. w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 4 października 2019 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. uchyla zaskarżony wyrok w zakresie punktu 1 (pierwszego), 2 (drugiego), 3 (trzeciego), 4 (czwartego), 6 (szóstego) i w tym zakresie oddala skargę, 2. zasądza od P.B. na rzecz Prezesa PGW W.P. z siedzibą w W. kwotę 477 (słownie: czterysta siedemdziesiąt siedem) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 5 marca 2020 r., sygn. akt: II SAB/Wa 830/19 po rozpoznaniu sprawy ze skargi P.B. na bezczynność Prezesa PGW W.P. z siedzibą w W. w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 4 października 2019 r. o udostępnienie informacji publicznej, w punkcie pierwszym zobowiązał Prezesa PGW W.P. z siedzibą w W. do rozpoznania wniosku P.B. z dnia 4 października 2019 r. w zakresie punktów: 1 lit. b, c, d, 2 lit. b, c, d, 3 lit. b, c, d za wyjątkiem - w odniesieniu do każdego z przywołanych punktów - żądania przekazania lub przesłania "kopii dokumentów potwierdzających powyższe" w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, w punkcie drugim stwierdził, że bezczynność Prezesa PGW W.P. z siedzibą w W. wskazana w punkcie pierwszym wyroku nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, w punkcie trzecim stwierdził, że Prezes PGW W.P. z siedzibą w W. dopuścił się bezczynności w zakresie punktów: 1 lit. a, 2 lit. a i 3 lit. a wniosku, w punkcie czwartym stwierdził, że bezczynność Prezesa PGW W.P. z siedzibą w W. w zakresie wskazanym w punkcie trzecim wyroku nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, w punkcie czwartym oddalił skargę w pozostałym zakresie, w punkcie szóstym zasądził na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Wyrok powyższy zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

P.B. pismem z dnia 4 października 2019 r. wystąpił do PGW W.P. Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [..] z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej w przedmiocie spełniania wymaganych ustawą Prawo wodne przesłanek do zajmowania stanowiska: 1) byłego dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [..] przez M.S. (punkt 1 wniosku), 2) zastępcy dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [..] przez R.B. (punkt 2 wniosku), 3) dyrektora Zarządu Zlewni w [..] przez A.G.-B. (punkt 3 wniosku).

Wniosek powyższy pismem z dnia 17 października 2019 r. został przekazany Prezesowi PGW W.P. z siedzibą w W. w oparciu o art. 19 i art. 65 § 1 k.p.a.

Pismem z dnia 31 października 2019 r. Prezes PGW W.P. z siedzibą w W. poinformował P.B., że kopie dokumentów, których się domagał, potwierdzające ukończony kierunek studiów, potwierdzających niekaralność osób oraz potwierdzających staż pracy i specyfikację zajmowanych stanowisk, kopie dokumentów potwierdzających wykształcenie i wiedzę z zakresu spraw należących do właściwości PGW WP nie stanowią informacji publicznej i nie mogą zostać udostępnione.

Pismem z dnia 8 listopada 2019 r. P.B. złożył skargę na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej przez Prezesa PGW W.P. z siedzibą w W.

Zdaniem skarżącego, w sprawie występuje jeden podmiot w sensie prawnym i organizacyjnym, który zobowiązany jest do stosowania ustawy o dostępie do informacji publicznej. Właśnie do tego podmiotu wpłynął w dniu 7 października 2019 r. wniosek o udostępnienie informacji publicznej, a zatem już od następnego dnia zaczął biec termin na udzielenie odpowiedzi w tym zakresie wynoszący 14 dni. PGW W.P. nie dotrzymało tego terminu ustawowego i nie udostępniło wnioskowanej informacji publicznej, która znajduje się w jego posiadaniu.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości. Wyjaśnił, że pismem z dnia 31 października 2019 r. Prezes PGW WP (przekazanym skarżącemu mailem w dniu 4 listopada 2019 r.) udzielił odpowiedzi na wniosek. Jednocześnie organ wskazał, że informacje na zadane przez skarżącego pytania we wniosku z dnia 4 października 2019 r. zostały udzielone skarżącemu drogą mailową - w dniu 21 listopada 2019 r. przez RZGW w [..].

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na wstępie przypomniał, że skarżący domagał się udostępnienia informacji:

1) dotyczących byłego dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [..] M.S., związanych ze spełnieniem przesłanek z art. 246 ust. 1 pkt 1-6 ustawy Prawo wodne, na dzień powołania na stanowisko dyrektora RZGW:

a) jaki kierunek studiów ukończył M.S.i? Proszę o przekazanie kopii dokumentów potwierdzających ukończony kierunek studiów.

b) czy M.S. nie był skazany prawomocnym wyrokiem za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe? Proszę o przekazanie kopii dokumentów potwierdzających powyższe.

c) czy M.S. na dzień powołania na stanowisko dyrektora RZGW w [..] posiadał co najmniej 3-letni staż pracy, w tym co najmniej roczny staż pracy na stanowisku kierowniczym w jednostkach związanych z gospodarką wodną lub w jednostkach sektora finansów publicznych? Proszę o podanie, gdzie M.S. pracował przed powołaniem na stanowisko dyrektora RZGW w [..] ze wskazaniem stażu pracy i specyfikacją zajmowanych stanowisk. Proszę o przesłanie kopii dokumentów potwierdzających powyższe.

d) czy M.S. na dzień objęcia stanowiska dyrektora RZGW w [..] posiadał wykształcenie i wiedzę z zakresu spraw należących do właściwości PGW W.P.? Proszę o przesłanie kopii dokumentów potwierdzających powyższe.

2) dotyczących zastępcy dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [..] R.B., a związanych ze spełnieniem przesłanek z art. 246 ust. 2 w zw. z ust. 1 pkt 1-6 ustawy Prawo wodne na dzień powołania na stanowisko zastępcy dyrektora RZGW:

a) jaki kierunek studiów ukończył R.B.? Proszą o przekazanie kopii dokumentów potwierdzających ukończony kierunek studiów.

b) czy R.B. nie był skazany prawomocnym wyrokiem za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe? Proszę o przekazanie kopii dokumentów potwierdzających powyższe.

c) czy R.B. na dzień powołania na stanowisko dyrektora RZGW w [..] posiadał co najmniej 2-letni staż pracy, w tym co najmniej roczny staż pracy na stanowisku kierowniczym w jednostkach związanych z gospodarką wodną lub w jednostkach sektora finansów publicznych? Proszę o podanie, gdzie R.B. pracował przed powołaniem na stanowisko dyrektora RZGW w [..] ze wskazaniem stażu pracy i specyfikacją zajmowanych stanowisk. Proszę o przesłanie kopii dokumentów potwierdzających powyższe.

d) czy R.B. na dzień objęcia stanowiska dyrektora RZGW w [..] posiadał wykształcenie i wiedzę z zakresu spraw należących do właściwości PGW W.P.? Proszę o przesłanie kopii dokumentów potwierdzających powyższe.

3) dotyczących dyrektora Zarządu Zlewni w [..] A.G.-B., a związanych ze spełnieniem przesłanek z art. 248 ust. 1 pkt 1-6 ustawy Prawo wodne na dzień powołania na stanowisko dyrektora Zarządu Zlewni w [..]:

a) jaki kierunek studiów ukończyła A.G.-B.? Proszę o przekazanie kopii dokumentów potwierdzających ukończony kierunek studiów.

b) czy A.G.-B. nie była skazana prawomocnym wyrokiem za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe? Proszę o przekazanie kopii dokumentów potwierdzających powyższe.

c) czy A.G.-B. na dzień powołania na stanowisko dyrektora Zarządu Zlewni w [..] posiadała co najmniej 3-letni staż pracy, w tym co najmniej roczny staż pracy na stanowisku kierowniczym w jednostkach związanych z gospodarką wodną lub w jednostkach sektora finansów publicznych? Proszę o podanie, gdzie A.G.-B. pracowała przed powołaniem na stanowisko dyrektora Zarządu Zlewni w [..] ze wskazaniem stażu pracy i specyfikacją zajmowanych stanowisk. Proszę o przesłanie kopii dokumentów potwierdzających powyższe.

d) czy A.G.-B. na dzień objęcia stanowiska dyrektora RZGW w [..] posiadała wykształcenie i wiedzę z zakresu spraw należących do właściwości PGW W.P.? Proszę o przesłanie kopii dokumentów potwierdzających powyższe.

Sąd wskazał, że zgodnie z art. 212 pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (t.j.: Dz.U. z 2018 r. poz. 2268), W.P. wykonują prawa właścicielskie w stosunku do wód publicznych stanowiących własność Skarbu Państwa (śródlądowych wód płynących oraz wód podziemnych). W.P., jak stanowi przepis art. 239 ust. 1 ustawy, są państwową osobą prawną w rozumieniu art. 9 pkt 14 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2017 r. poz. 2077 ze zm.). Według ust. 3 art. 239 ustawy, w skład W.P. wchodzą następujące jednostki organizacyjne:

1) Krajowy Zarząd Gospodarki Wodnej z siedzibą w Warszawie;

2) regionalne zarządy gospodarki wodnej z siedzibami w Białymstoku, Bydgoszczy, Gdańsku, Gliwicach, Krakowie, Lublinie, Poznaniu, Rzeszowie, Szczecinie, Warszawie i we Wrocławiu;

3) zarządy zlewni;

4) nadzory wodne.

Zakres szczegółowych zadań W.P. został sprecyzowany w art. 240 z wyszczegółowieniem odrębnych zadań Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej, regionalnych zarządów gospodarki wodnej oraz zarządów zlewni.

W świetle przytoczonych rozwiązań normatywnych, osoby pełniące funkcje dyrektora i zastępców powinny być uznane za osoby pełniące funkcje publiczne. Tym samym informacje w kwestii spełniania przez te osoby ustawowych wymagań do powierzenia im tych funkcji generalnie mieszczą się w pojęciu definicji informacji publicznej.

Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 245 ust. 1 ustawy Prawo wodne, dyrektora regionalnego zarządu oraz zastępców dyrektora regionalnego zarządu powołuje Prezes Wód Polskich. Informacje (wraz z dokumentacją potwierdzającą) dotyczące spełniania wymogów ustawowych przez byłego dyrektora oraz jego zastępcę, pozostają zatem w gestii organu, jakim jest Prezes Wód Polskich, a nie obecnego Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Państwowego Gospodarstwa Wodnego W.P. Podobnie w przypadku dyrektora zarządu zlewni, według art. 247 ust. 2 Prawa wodnego – powołuje go również Prezes W.P., jednakże na wniosek dyrektora regionalnego zarządu.

Następnie Sąd stwierdził, że wbrew stanowisku skarżącego, nie zachodzi tu tożsamość podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej w myśl rozwiązań przyjętych w ustawie o dostępie do informacji publicznej. W strukturze organizacyjnej W.P. następuje bowiem zróżnicowanie i rozdział kompetencji między poszczególnymi jednostkami organizacyjnymi oraz ich organami. Niemniej jednak, chociaż przekazanie przedmiotowego wniosku o udostępnienie informacji publicznej na podstawie art. 65 k.p.a. Prezesowi PGW WP było zbyteczne, i rzeczą skarżącego było odrębne wystosowanie wniosku do organu właściwego - Prezesa, to jednak skoro organ zastosował tryb przekazania według właściwości w oparciu o art. 65 § 1 k.p.a. i przekazał przedmiotowy wniosek o udostępnienie informacji publicznej według właściwości, to takie przekazanie było skuteczne.

Wobec tego Sąd stwierdził, że skarżący domaga się udostępnienia informacji potwierdzających spełnienie ustawowych wymogów przez M.S., R.B. i A.G.-B., odpowiednio dla stanowiska: dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [..], zastępcy dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [..] oraz dyrektora Zarządu Zlewni w [..]. Żądanie skarżącego dotyczy zarówno informacji potwierdzających spełnienie przez ww. osoby przesłanek formalnych (art. 246 ust. 1 pkt 2-4 w związku z art. 246 ust. 2 oraz art. 248 ust. 1 pkt 2-4 ustawy Prawo wodne), jak i merytorycznych - dotyczących posiadania stosownych kompetencji - wykształcenia, wiedzy i doświadczenia na wskazanym stanowisku (art. 246 ust. 1 pkt 1, 5 i 6 oraz art. 248 ust. 1 pkt 1, 5, 6 ustawy). Zdaniem Sądu, nie ulega wątpliwości, że dane na temat kierunku studiów ukończonego przez osobę pełniącą stanowisko dyrektora i zastępcy dyrektora, oraz jej doświadczenia zawodowego są związane z pełnioną funkcją publiczną oraz kwalifikacjami niezbędnymi do zajmowania tego stanowiska. Dlatego też informacje w zakresie dotyczącym spełnienia przez osobę pełniącą funkcje publiczne warunków powołania na stanowisko dyrektora regionalnego zarządu gospodarki wodnej, jego zastępcy i dyrektora zarządu zlewni - posiadają walor informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 i art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. d ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Przywołując następnie odpowiednie przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej, Sąd stwierdził, że w dacie wniesienia skargi organ pozostawał w bezczynności względem wniosku skarżącego, ponieważ w piśmie 31 października 2019 r. odniósł się wyłącznie do kwestii żądanych przez skarżącego dokumentów, pominął natomiast pozostałą część wniosku i w ogóle nie ustosunkował się do żądania strony w tej części. Mając powyższe na względzie, Sąd zobowiązał Prezesa PGW W.P. do rozpoznania wniosku skarżącego z dnia 4 października 2019 r. w zakresie wskazanym w punkcie 1 sentencji wyroku. Ponieważ przed wniesieniem skargi wniosek z dnia 4 października 2019 r., w zakresie pkt 1 lit. a, pkt 2 lit. a i pkt 3 lit. a został załatwiony zgodnie z przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej przez Regionalny Zarządu Gospodarki Wodnej w [..] pismem z 21 listopada 2019 r. orzeczono jak w pkt 3 sentencji wyroku.

Sąd podzielił natomiast stanowisko organu, że wnioskowane informacje, w postaci kopii potwierdzających spełnienie przesłanek określonych w pkt 1, 2 i 3 wniosku (odnoszących się do wymogów wskazanych w art. 246 ust. 1 pkt 1-6 i art. 246 ust. 2 w związku z ust. 1 pkt 1-6, a także art. 248 ust. 1 pkt 1-6 ustawy Prawo wodne), nie stanowią informacji publicznej. O ile bowiem udostępnieniu (ewentualnie odmowie udostępnienia na zasadzie art. 16 ust. 1 u.d.i.p.) podlegają informacje, o których mowa w art. 246 ust. 1 i 2 i art. 248 ust. 1 ww. ustawy, to nie jest informacją publiczną nośnik informacji w formie dokumentu prywatnego (np. dyplom ukończenia uczelni, świadectwo pracy, Informacja Krajowego Rejestru Karnego), który został złożony przez kandydata ubiegającego się o przyjęcie na określone stanowisko (por. wyrok NSA z dnia 19 sierpnia 2009 r. sygn. akt: I OSK 683/09). Prawidłowo zatem organ poinformował skarżącego w piśmie z dnia 31 października 2019 r. (nadanym w dniu 4 listopada 2019 r.), że żądane dokumenty nie stanowią informacji publicznej. Z tych powodów skarga w powyższym zakresie podlegała oddaleniu.

Stwierdzając stan bezczynności organu w zakresie wskazanym w punkcie 1 i 3 sentencji wyroku, Sąd nie stwierdził, aby bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Organ udzielił odpowiedzi na wniosek pismem z dnia 31 października 2019 r., uczynił to jednak w sposób niepełny. Taka sytuacja nie wynikała jednak z lekceważenia przez organ obowiązków informacyjnych, lecz stanowiła skutek wadliwego zastosowania przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Z tych względów Sąd nie stwierdził podstaw do wymierzenia organowi grzywny w trybie art. 149 § 2 p.p.s.a. i w tym zakresie skargę oddalił (w pkt 5 sentencji wyroku).

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł Prezes PGW W.P. z siedzibą w W. wywiódł od powołanego wyżej wyroku skargę kasacyjną zaskarżając ten wyrok w części, tj. w zakresie punktów 1-4 i 6, zrzekając się rozpoznania skargi kasacyjnej na rozprawie, wnosząc o uchylenie wyroku w punktach 1-4 oraz 6 i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, zasądzenie kosztów postępowania za obie instancje oraz zarzucając naruszenie przepisów postępowania, tj.: art. 149 § 1 pkt 1 i 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 65 § 1 k.p.a. przez uwzględnienie skargi na bezczynność organu w sytuacji, gdy Prezes PGW WP nie dopuścił się bezczynności w rozpatrzeniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej, co nastąpiło w wyniku uznania przez Sąd, że doszło do skutecznego przekazania wniosku o udostępnienie informacji publicznej przez Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w [..] Prezesowi PGW W.P. z siedzibą w W., pomimo, że Kodeks postępowania administracyjnego nie znajduje zastosowania do postępowań w sprawie dostępu do informacji publicznej w tym zakresie, a zatem nie mogło dojść do skutecznego przekazania wniosku i tym samym stanu bezczynności Prezesa PGW W.P. z siedzibą w W.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że nie doszło do skutecznego przekazania wniosku o udostępnienie informacji publicznej, ponieważ zawarte w ustawie o dostępie do informacji publicznej odesłanie do przepisów k.p.a. jest bardzo wąskie i dotyczy wyłącznie wydania decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej oraz decyzji o umorzeniu postępowania. Z tych względów nie miał zastosowania art. 65 § 1 k.p.a., a tym samym Prezes PGW W.P. z siedzibą w W. jako organ niewłaściwy, niebędący adresatem wniosku o udostępnienie informacji publicznej, nie mógł pozostawać w bezczynności w jego rozpoznaniu.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 182 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądają przeprowadzenia rozprawy. Z kolei według art. 182 § 3 p.p.s.a. na posiedzeniu niejawnym Naczelny Sąd Administracyjny orzeka w składzie jednego sędziego, a w przypadkach, o których mowa w § 2, w składzie trzech sędziów. Ponieważ w rozpoznawanej sprawie strona skarżąca kasacyjnie złożyła stosowny wniosek, a strona przeciwna nie przedstawiła odmiennych wniosków procesowych skarga kasacyjna została rozpoznania na posiedzeniu niejawnym.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.

Skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:

1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,

2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 p.p.s.a.).

Granice skargi kasacyjnej wyznaczają wskazane w niej podstawy.

Rozpoznając skargę kasacyjną w tak zakreślonych granicach stwierdzić należy, że ma ona usprawiedliwione podstawy.

Podnosząc zarzut naruszenia przepisów postępowania strona skarżąca kasacyjnie wskazała na art. 149 § 1 pkt 1 i 3 p.p.s.a. w związku z art. 65 § 1 k.p.a. upatrując naruszenia tych przepisów w uwzględnieniu skargi na bezczynność Prezesa PGW WP w sytuacji, gdy organ ten nie dopuścił się bezczynności w rozpatrzeniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej bowiem – wbrew stanowisku Sądu - nie doszło do skutecznego przekazania wniosku o udostępnienie informacji publicznej przez Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w [..] Prezesowi PGW W.P. z siedzibą w W. skoro Kodeks postępowania administracyjnego nie znajduje zastosowania do postępowań w sprawie dostępu do informacji publicznej w tym zakresie.

Zarzut powyższy jest trafny.

Nie ulega wątpliwości, czemu zresztą nie przeczy Sąd I instancji, że przepisy k.p.a., co do zasady nie znajdują zastosowania w postępowaniu o udostępnienie informacji publicznej. Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j.: Dz.U. z 2020 r., poz. 2176) – dalej: u.d.i.p., w sposób ramowy i kompleksowy reguluje kwestie związane z prawem dostępu do informacji publicznej. Zgodnie z art. 16 ust. 1 i 2 u.d.i.p., przepisy k.p.a. stosuje się jedynie do decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej oraz umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji publicznej w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 tej ustawy. W pozostałym zakresie przepisy k.p.a. nie mają zastosowania w sprawach dostępu do informacji publicznej rozstrzyganych na podstawie u.d.i.p.

W niniejszej sprawie, w ustalonym i przyjętym przez Sąd I instancji jej stanie faktycznym, w sposób oczywisty nie zachodziły podstawy do uznania, że organ przeciwko któremu została wniesiona skarga był podmiotem, do którego skierowano wniosek o udostępnienie informacji publicznej. W konsekwencji podmiot ten nie mógł pozostawać w bezczynności w rozpoznaniu tego wniosku.

Wyjaśnić należy, że z u.d.i.p. wynikają określone działania organu, jakie może on podjąć w wyniku wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Z chwilą wpłynięcia do organu wniosku o udostępnienie informacji publicznej, organ obowiązany jest w pierwszej kolejności ustalić, czy jest podmiotem zobowiązanym w zakresie udostępnienia żądanej informacji, czy przedmiot wniosku rzeczywiście dotyczy informacji publicznej, a jeśli tak to o jakim charakterze (informacja prosta czy przetworzona), czy informacje te znajdują się w posiadaniu zobowiązanego podmiotu, czy podmiot zobowiązany posiada środki techniczne umożliwiające udostępnienie informacji w sposób wskazany przez wnioskodawcę oraz czy udostępnienie żądanych informacji nie podlega ograniczeniu ze względu na wartości prawnie chronione. Jeżeli wniosek dotyczy informacji publicznej, a brak ustawowych ograniczeń w jej udostępnieniu, organ jest zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej w drodze czynności materialno-technicznej.

Organ, do którego wpłynął wniosek o udostępnienie informacji publicznej ma obowiązek zareagować w sposób przewidziany prawem. W sprawie zawisłej przed Sądem I instancji nie budziło wątpliwości, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej został skierowany do PGW W.P. Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [..]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oceniając skargę na bezczynność Prezesa PGW W.P. w rozpoznaniu tego wniosku podkreślił, że "nie zachodzi tu tożsamość podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej w myśl rozwiązań przyjętych w ustawie o dostępie do informacji publicznej". Z powyższego wynika, że Sąd I instancji uznał, że wniosek dotyczący informacji o niezbędnych kwalifikacjach funkcjonariuszy - powoływanych, jak wynika z treści przepisów art. 245 ust. 1 i art. 247 ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 310) przez Prezesa W.P. – nie został skierowany do organu, który mógł udzielić nań odpowiedzi. Sąd wyraźnie zresztą stwierdził, że przekazanie wniosku według właściwości na podstawie art. 65 k.p.a. Prezesowi PGW WP było "niewątpliwie zbyteczne". Jednocześnie Sąd trafnie przyznał, że przepisy k.p.a. nie znajdują w takiej sytuacji zastosowania. W tej sytuacji wyprowadzony przez Sąd I instancji wniosek, że skoro organ przekazał wniosek o udostępnienie informacji publicznej według właściwości, to takie przekazanie było skuteczne, nie znajduje jakichkolwiek podstaw prawnych. Skoro w sprawie nie znajdowały zastosowania przepisy k.p.a., to jako niekonsekwentna przedstawia się konkluzja Sądu o tym, że obalenie mocy wiążącej takiego przekazania może nastąpić jedynie w drodze sporu kompetencyjnego lub sporu o właściwość na podstawie art. 22 § 1 pkt 9 k.p.a.

W rezultacie powyższego wadliwego stanowiska Sąd I instancji błędnie uznał, że Prezes PGW W.P., który nie był adresatem wniosku o udostępnienie informacji publicznej, pozostawał w bezczynności w rozpoznaniu tego wniosku. Przekazanie tego wniosku Prezesowi PGW W.P. przez organ będący adresatem tego wniosku, wbrew przyjętemu przez Sąd I instancji stanowisku, nie było skuteczne i jako takie nie mogło powodować po stronie Prezesa PGW W.P. stanu bezczynności, niezależnie od uznania przez adresata wniosku, że to właśnie Prezes PGW WP jest organem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej i jednocześnie jest w posiadaniu żądanych we wniosku informacji.

Należy podkreślić, że u.d.i.p. nie zawiera podstaw prawnych do przekazywania "wg właściwości" wniosku o udostępnienie informacji publicznej przez podmiot będący adresatem wniosku innemu podmiotowi. Jeżeli podmiot, do którego zwrócono się o udzielenie informacji publicznej uznaje się z różnych przyczyn "za niewłaściwy", w tym również z powodu nie posiadania wnioskowanej informacji, obowiązany jest, zgodnie z przepisami u.d.i.p., powiadomić o tym fakcie wnioskodawcę. Stanowisko Sądu I instancji akceptujące możliwość zastosowania w takim przypadku art. 65 § 1 k.p.a., a w dalszym rzędzie także art. 22 k.p.a., poza tym, że nie znajduje podstaw prawnych w u.d.i.p., przeczyłoby również jednemu z podstawowych celów tej ustawy, tj. udostępniania informacji publicznej "bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2" (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.).

W tym stanie rzeczy przyjęcie przez Sąd I instancji, że Prezes PGW W.P. z siedzibą w W. pozostawał w bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącego z dnia 4 października 2019 r., który to wniosek nie był adresowany do Prezesa PGW W.P. z siedzibą w W., nie znajdowało podstaw prawnych.

Wobec powyższego stwierdzając, że skarga kasacyjna ma usprawiedliwione podstawy, a istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 marca 2020 r., sygn. akt: II SAB/Wa 830/19 w zaskarżonej części, tj. w zakresie punktu 1 (pierwszego), 2 (drugiego), 3 (trzeciego), 4 (czwartego), 6 (szóstego) i rozpoznał skargę w oparciu o art. 188 p.p.s.a., a w następstwie tego oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę P.B. na bezczynność Prezesa PGW W.P. z siedzibą w W. w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 4 października 2019 r. o udostępnienie informacji publicznej. Podkreślić należy, że oddalenie skargi na bezczynność Prezesa PGW W.P. z siedzibą w W. wynika wyłącznie z ustalenia, że podmiot ten nie był adresatem wniosku, a zwłaszcza nie może być odczytywane jako wynik merytorycznej oceny samego wniosku i merytorycznej reakcji na ten wniosek. Podmiotem zobowiązanym do rozpatrzenia wniosku P.B. z dnia 4 października 2019 r. pozostaje PGW W.P. Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w [..] i w ramach ewentualnej kontroli działania lub bezczynności tego organu w odpowiedzi na wniosek z dnia 4 października 2019 r. badaniu będą podlegały merytoryczne oceny i konkluzje odnoszące się do tego wniosku.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono w oparciu o art. 203 pkt 2 p.p.s.a. uwzględniając koszty sądowe i koszty zastępstwa procesowego.