Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt I SA/Go 423/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2013-11-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 15 ust 1 i 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Skowrońska-Pastuszko Sędziowie Sędzia WSA Barbara Rennert Sędzia WSA Jacek Niedzielski (spr.) Protokolant Sekretarz sądowy Anna Szymczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 listopada 2013 r. sprawy ze skargi E.D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za styczeń, luty, kwiecień, czerwiec i sierpień 2011 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] grudnia 2012 r., którą określono skarżącej E.D. zobowiązanie w podatku od towarów i usług za styczeń, luty, kwiecień, czerwiec i sierpień 2011 r.

Decyzję wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym;

W związku ze sprzedażą przez skarżąca 55 działek gruntowych oraz udziałów w 9 działkach wszczęto wobec niej kontrolę podatkową w zakresie ustalenia obowiązku podatkowego i prawidłowości rozliczeń z budżetem państwa m.in. z tytułu podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2009 r. W związku dokonanymi ustaleniami, Naczelnik Urzędu Skarbowego wszczął na podstawie postanowienia z dnia [...] sierpnia 2012 r. wobec skarżącej postępowanie podatkowe w zakresie rozliczeń podatku od towarów i usług za okres miesiące: styczeń, luty, kwiecień, czerwiec i sierpień 2011 r.

W trakcie prowadzonego postępowania ustalono, że skarżąca w dniu [...] sierpnia 2006 r. nabyła warunkowo na podstawie aktu notarialnego (Repertorium A nr [...]) za cenę 60,000,00 zł niezabudowaną nieruchomość, położoną w [...], składającą się z działek nr [...]. Umowa przeniesienia własności przedmiotowych działek - w której skarżąca zapewnia, że nabywana nieruchomość utworzy gospodarstwo rolne w rozumieniu przepisów o podatku rolnym - została zawarta w dniu [...] sierpnia 2006 r. w formie aktu notarialnego (Repertorium A numer [...]).

Działka o numerze [...] została sprzedana przez skarżącą za cenę 85.000,00 zł w dniu [...] września 2006 r., natomiast w odniesieniu do działki o numerze [...] skarżąca wystąpiła w dniu 12 września 2006 r. do Wójta Gminy z wnioskiem o wydanie decyzji o warunkach zabudowy.

Decyzją z dnia [...] listopada 2006 r. Wójt Gminy ustalił na rzecz skarżącej warunki zabudowy działki nr [...], dla inwestycji obejmującej budowę budynku mieszkalnego. Następnie w dniu 28 maja 2007 r. skarżąca wystąpiła do Wójta Gminy z wnioskiem o wyrażenie zgody na podział działki nr [...] na 10 działek budowlanych wraz z dojazdem. Wójt Gminy decyzją z dnia [...] października 2007r. zatwierdził projekt podziału ww. nieruchomości na pięć działek o nr: [...] z przeznaczeniem na drogę dojazdową. W dniu [...] października 2006 r. skarżąca nabyła również na podstawie umowy zawartej w formie aktu notarialnego (Repertorium A numer [...]) za cenę 300.000,00 zł niezabudowaną nieruchomość rolną położoną w [...], składającą się z działek o nr: [...] oraz niezabudowaną nieruchomość, składającą się z działek o numerach [...]. W dniu [...] kwietnia 2007r. Rada Gminy podjęła uchwałę nr [...] w sprawie przystąpienia do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi [...]. Koszty opracowania i sporządzenia Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego Gminy, wieś [...], poniosła skarżąca. W dniu [...] listopada 2008 r. Rada Gminy uchwałą nr XV/149/08 przyjęła miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego wsi [...], obejmujący swym zakresem tereny, które strona skarżąca nabyła w 2006r., a których przeznaczenie uległo zmianie na tereny pod zabudowę jednorodzinną, usługową, zieleń, wody powierzchniowe, komunikację i infrastrukturę techniczną.

W dalszej kolejności skarżąca podejmowała czynności łączenia i podziału nabytych w [...] nieruchomości, które następnie sprzedawała.

Organ podatkowy ustalił, że w latach 2008 — 2011 skarżąca dokonała sprzedaży działek w [...], jak również sprzedała część działek w [...]. W sumie we wskazanym okresie sprzedała 55 działek w całości oraz udziały w 9 działkach stanowiących drogi dojazdowe. Ponadto na podstawie decyzji Wójta Gminy z dnia [...] czerwca 2009 r. przekazała nieodpłatnie na własność Gminy działki o numerach [...].

Organ pierwszej instancji ustalił, że skarżąca w momencie nabycia nieruchomości w [...], jak również w momencie sprzedaży tych działek nie była zarejestrowanym podatnikiem podatku od towarów i usług, jak również nie prowadziła zarejestrowanej działalności gospodarczej.

Organ pierwszej instancji uznał, że ogół działań podjętych w celu sprzedaży działek miał charakter działalności gospodarczej z uwagi na częstotliwość i ciągłość działań oraz ich zorganizowany charakter.

Organ wskazał, że podatnicy dokonujący dostawy gruntów nie mogą korzystać ze zwolnienia od tego podatku niezależnie od wielkości obrotów. Mając na uwadze art. 29 ust. 1 ustawy o podatku do towarów i usług, organ pierwszej instancji dokonał wyliczeń wysokości obrotów i kwot podatku należnego za miesiące w których wystąpiła sprzedaż działek. Ponadto organ stwierdził, że w 2011 r. za wyjątkiem przypadków wskazanych w decyzji organu pierwszej instancji, w których obowiązek podatkowy powstał zgodnie z art. 19 ust. 1 i 11 ustawy o podatku od towarów i usług obowiązek podatkowy powstał na zasadach ogólnych. Organ nadto uwzględnił podatek naliczony z faktur przedłożonych przez skarżącą dokumentujących nabycie towarów i usług związanych z czynnościami opodatkowanymi,

W dniu 12 czerwca 2012 r. pełnomocnik skarżącej złożył dodatkowe wyjaśnienie wraz z kserokopią umowy o zarząd powierniczy o charakterze trwałym z dnia [...].03.2004 r, zawartej pomiędzy R.S. (obywatelem Szwajcarii) a E.D.. W tej umowie S. oświadczył, że posiada wymagalną wierzytelność w kwocie 500.0,00 zł w stosunku do Spółki z o.o. M z tytułu zapłaty ceny za nabyte w dniu [...].12.2003 r. 64 udziały w Spółce z o.o. R. Wyżej wskazaną kwotę 500.000,00 zł zamierza przeznaczyć w całości na zakup nieruchomości rolnych położonych w okolicach [...], w celu podjęcia działalności rolniczej o profilu i zakresie wymaganym do uzyskania znaczących dopłat z Unii Europejskiej, ewentualnie w celu ich późniejszej odsprzedaży (§ 1). 2, uwagi na fakt, iż nabycie nieruchomości rolnych położonych na obszarze RP przez cudzoziemców wymaga podjęcia dodatkowych działań prawnych w celu uzyskania pozwolenia na ich nabycie, a także z uwagi na brak osobistej możliwości realizacji tego przedsięwzięcia wynikającego z konieczności prowadzenia na stałe własnych interesów w Szwajcarii, braku niezbędnej znajomości realiów lokalnego rynku nieruchomości, a także z przyczyn osobistych powierza realizację tego przedsięwzięcia E.D. (§ 2 cyt. umowy). Umowa została zawarta na czas nieokreślony, poczynając od dnia [...] kwietnia 2004 r. i może być wypowiedziana przez każdą ze stron w dowolnym czasie z zachowaniem 6-miesięcznego okresu wypowiedzenia ze skutkiem na koniec miesiąca (§7). Końcowe rozliczenie stron nastąpi w terminie 30 dni od daty rozwiązania umowy na podstawie przedstawionych przez powiernika dokumentów, a w przypadku uzasadnionych zastrzeżeń co do ich rzetelności lub wiarygodności na podstawie audytu sporządzonego przez biegłego księgowego (§8). Powiernikowi przysługiwać będzie z tytułu wykonania umowy wynagrodzenie:

w przypadku gdy zakupione nieruchomości przeznaczone zostaną na działalność

rolną w wysokości 10 % wysokości otrzymanych dopłat z Unii Europejskiej;

natomiast w przypadku, gdy zakupione nieruchomości zostaną odsprzedane

w wysokości 5 % od różnicy pomiędzy ceną nabycia i ceną odsprzedaży

pomniejszonej o koszty i wydatki poczynione na tę nieruchomość. Wynagrodzenie to

będzie płatne w terminie 30 dni od daty rozwiązania umowy (§9).

Strony zobowiązują się zachować w tajemnicy fakt zawarcia niniejszej umowy, a jego ujawnienie wobec jakichkolwiek osób fizycznych, prawnych, organów państwowych i samorządowych wymaga zgody drugiej strony (§13).

Do ww. umowy dołączono oświadczenie R.S. z dnia [...] czerwca 2012 r., podpisane w obecności notariusza, z którego wynika, że w dniu [...] marca 2004 r. zawarł z E.D. umowę o zarząd powierniczy o charakterze trwałym, która w dalszym ciągu obowiązuje, jak również, że wyraża zgodę na ujawnienie faktu zawarcia umowy o zarząd powierniczy o charakterze trwałym z dnia [...] marca 2004 r. wobec organu podatkowego - Naczelnika Urzędu Skarbowego.

Podczas przesłuchania w dniu [...] września 2012 r. skarżąca zeznała, że nie doszło do rozliczenia z powierzającym z uwagi na trwanie umowy. Powierzający był informowany o podjętych działaniach ustnie, a cel zakupu nieruchomości został zmieniony m.in. z uwagi na "biurokrację", krótki czas na składanie wniosków o dotacje unijne, jak również z uwagi na pracę zawodową strony.

Organ pierwszej instancji, ostatecznie przyjął istnienie ww. umowy, choć fakt zgłoszenia jej w końcowej fazie kontroli pozostawia - w jego ocenie - wątpliwości co do daty jej faktycznego spisania. Stwierdził jednak, że brak przesłanek do przyjęcia, iż strony zawarły i realizowały umowę powierniczą, gdyż urnowa przewidująca w swej treści możliwość dysponowania nabytymi nieruchomościami przez powiernika w dowolny sposób nie spełnia podstawowych cech przypisywanych umowom powierniczym. W tych okolicznościach organ przyjął, że w sprawie doszło do zawarcia umowy spółki cichej.

W dniu 19 lipca 2012 r. skarżąca złożyła w Urzędzie Skarbowym wniosek o stwierdzenie nadpłaty podatku w wysokości 185.261.00 zł i odsetek w wysokości 6.830,00 zł - w związku z uregulowaniem zryczałtowanego podatku dochodowego z tytułu zbycia nieruchomości w latach 2009 - 2011, powołując się w uzasadnieniu wniosku na fakt obrotu nieruchomościami w wyniku realizacji zarządu powierniczego.

Następnie złożyła korekty deklaracji PIT-23, co organ podatkowy pierwszej instancji uznał za zasadne, w świetle ustaleń, że strona prowadzi działalność gospodarczą, a co tym idzie nie powinna była rozliczać się w trybie art. 19 u.p.d.f.

Odnosząc się do kwestii nadpłaty, organ stwierdził, że nie jest możliwe do zaakceptowania prawo deklarowania zobowiązań podatkowych i późniejsza nieograniczona możliwość wycofania się z powyższego przez złożenie deklaracji korygujących z powołaniem się na fakt zawarcia umowy powierniczej, co miałoby skutkować ewentualnym opodatkowaniem powierzającego w miejsce powiernika. Stanowisko takie naruszałoby bowiem konstytucyjny obowiązek świadczenia danin publicznych. Za niedopuszczalny uznał pogląd o możliwości prowadzenia na terenie Polski działalności gospodarczej przez obywatela Szwajcarii pod nazwiskiem powiernika, jakim miała być skarżąca, gdyż przepisy prawa polskiego zabraniają takich praktyk. Zdaniem Naczelnika Urzędu Skarbowego całość materiału dowodowego świadczy, iż realizacja stosunków cywilnoprawnych miedzy stronami nie była wynikiem umowy powierniczej, tylko wynikiem co najwyżej powierzenia środków pieniężnych przez R.S.. Natomiast działania związane ze zbyciem działek pod budowę skarżąca dokonywała we własnym imieniu i na własny rachunek i w tym kontekście nie jest istotne dla oceny stanu podatkowego sprawy wyjaśnienie czy stosunki stron bliższe są umowie tzw. spółki cichej, czy też łączyła ich wyłącznie umowa pożyczki.

Organ podatkowy pierwszej instancji stanął na stanowisku, że to skarżąca prowadziła we własnym imieniu działalność, której cechy odpowiadają definicji działalności gospodarczej, winna więc na podstawie przepisów prawa podatkowego uiszczać wymagane daniny z tego tytułu. Niedopuszczalne jest natomiast - w jego ocenie - przyjęcie tezy, że działalność tę prowadził powierzający tj. R.S..

Mając na uwadze powyższe, Naczelnik Urzędu Skarbowego uznał skarżącą w zakresie handlu nieruchomościami za podatnika podatku VAT. Organ stwierdził, że pomimo iż strona nie prowadziła ewidencji sprzedaży i zakupów, gdyż nie zgłosiła prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej do opodatkowania, to materiał dowodowy zebrany w toku postępowań kontrolnego i podatkowego pozwolił na ustalenie podstawy opodatkowania w 2011r. Wysokość obrotów za 2011r. została ustalona na podstawie dowodów przedstawiających stan faktyczny, tj. umów zakupu i sprzedaży działek - aktów notarialnych, historii obrotów na rachunkach bankowych podatniczki uzupełnionych dowodami zebranymi w toku postępowań.

Decyzją z [...] grudnia 2012r. Nr [...] organ pierwszej instancji określił skarżącej zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za styczeń 2011 r. w wysokości 36.193 zł, za luty 2011 r. w wysokości 4.114 zł, za kwiecień 2011 r. w wysokości 9.080 zł, czerwiec 2011 r. w wysokości 7.480 zł i sierpień 2011 r. w wysokości 205.113 zł.

Od powyższej decyzji strona złożyła odwołanie.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję organu l instancji.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżąca wniosła o uchylenie decyzji obu instancji zarzucając naruszenie przepisów prawa procesowego tj.:

- art. 120, art. 121 i art. 122 Ordynacji podatkowej, ponieważ organy w toku

postępowania nie podjęły niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu

faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym;

- art. 124 ww. ustawy, gdyż organy podatkowe nie wyjaśniły stronom zasadność

przesłanek, którymi kierowały się przy załatwianiu sprawy;

- art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej, gdyż organ podatkowy nie zebrał całego materiału dowodowego i w sposób błędny go rozpatrzył, ponieważ dowody w sprawie nie wskazują na podstawy ustalenia podatku;

- art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej, gdyż organ nie uzasadnił faktycznej i prawnej

podstawy rozstrzygnięcia, oprócz wskazania norm prawnych nie dokonano ich

przyporządkowania do określonego stanu faktycznego;

- art. 199 a Ordynacji podatkowej poprzez jego błędne zastosowanie pomimo ze w treści decyzji nie wskazano jakie faktycznie czynności prawne rzekomo miały przeprowadzać strona i R.S., nie wskazały również jaki według organów miał być cel czynności i zamiar stron.

W uzasadnieniu podniosła, że już podczas kontroli podatkowej przedstawiła umowę na podstawie której dokonywała zakupu za środki powierzone i zarządzała w majątkiem. Kupowała nieruchomości, a następnie je sprzedawała. Organy błędnie twierdzą, że była to w istocie umowa spółki cichej bądź inna czynność prawna, a nie umowa o zarządzie powierniczym.

Zdaniem skarżącej, organy podatkowe doszły do błędnych wniosków, że dokonywanie sprzedaży w ramach umowy o zarządzie powierniczym wypełnia definicję działalności gospodarczej.

Podniosła, że organy nie dokonując analizy czynności faktycznych w kontekście wszystkich przepisów prawa, zarówno zawierających definicję działalności gospodarczej jak i wyłączających ten stan, naruszyły normy prawa proceduralnego.

Zebrany materiał dowodowy nie pozwala - jej zdaniem - na dokonanie pełnej, obiektywnej oceny stanu faktycznego dla prawidłowego przyporządkowania do niej norm prawa materialnego. Dokonana w sprawie ocena zebranego materiału dowodowego nosi znamiona dowolności, gdyż odrzucano dowody w sprawie nie uzasadniając tego faktu lub w sposób subiektywne je oceniano. Pomijano elementy zebranego materiału, który w sposób bezpośredni wpływa na inną ocenę stanu faktycznego, czy też prawnego. Ponadto wbrew przepisom prawa odrzucono możliwość rozstrzygnięcia sprawy w kontekście zawartej umowy o zarządzie powierniczym, uznając ją za umowę spółki cichej, ewentualnie umowy pożyczki albo innej nieskonkretyzowanej umowy.

Podniosła, że stanowisko organów w zakresie umowy powierniczej wzajemnie się wyklucza. Z jednej strony bowiem organy wskazują na art. 199a §1 i §2 Ordynacji podatkowej, który w swojej istocie przyjmuje samo istnienie i zrealizowanie czynności prawnej - lecz nie zgadza się ze skutkami prawnymi, z drugiej strony uznają, że umowa o zarządzie nie została zrealizowana.

Podkreśliła, że zwrot nadpłaty podatku dochodowego z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości oparty był na konsekwencjach prawnych wynikających z umowy o zarządzie powierniczym. Organy twierdziły z kolei, że zwrot nadpłaty jest spowodowany innymi powodami niż wskazanymi we wniosku, nie podając jednocześnie do dnia złożenia skargi jaki to powód.

W ocenie skarżącej umowa o zarząd powierniczy powoduje zmianę sposobu opodatkowania transakcji sprzedaży. Nie zgadza się z tezą przyjętą przez organy podatkowe, że umowa nie została realizowana. Odnosząc się do argumentu organów, że nie otrzymywała dotacji z tytułu posiadania gruntów rolnych zaznaczyła, że organy nie uwzględniły zapisu umowy, zgodnie z którym kwota 500 tyś. musi być przeznaczona na zakup nieruchomości rolnych (co zostało zrealizowane) a ponadto istnieje możliwość ich odsprzedaży. Do tych zapisów organ pierwszej instancji nie odniósł się w uzasadnieniu decyzji, zaś organ odwoławczy stwierdził lakonicznie, że nie ma to znaczenia dla wyniku sprawy.

Organy twierdząc, że środki uzyskane ze sprzedaży były przeznaczone dla celów prywatnych podatnika nie ustaliły także, czy wydatki te były prywatne czy również. miały charakter zarządu powierniczego. Pominęły w swoich wywodach również § 8 umowy, który dotyczy końcowego rozliczenia stron.

Powyższe zdaniem skarżącej wskazuje na naruszenie art. 122, art. 187, art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej, gdyż nie uzasadniono w sposób wyczerpujący powodów odrzucenia dowodów w sprawie.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie..

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skargę należało oddalić.

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, póz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Z kolei zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., póz. 270 ze zm. -powoływanej dalej jako "P.p.s.a.") sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Istotą powstałego pomiędzy skarżącą a organami podatkowymi sporu jest kwestia prowadzenia przez skarżącą jak twierdzą organy obu instancji działalności gospodarczej, czy też jak podnosi skarżąca wykonywanie przez nią umowy powierniczej.

Zdaniem sądu orzekającego w sprawie, po stronie skarżącej wystąpiły elementy wskazujące na prowadzenie przez nią niezarejestrowanej działalności gospodarczej opodatkowanej podatkiem od towarów i usług, co poniżej zostanie wykazane. Natomiast z zebranego materiału dowodowego nie wynika, a sama skarżąca również tego nie wykazała, aby w sensie faktycznym wykonywała w stanie faktycznym zawartą przez nią z R.S. umowę powiernictwa. Z zebranego materiału dowodowego wynika, że skarżąca zawarła umowę powiernictwa, jednak z aktów notarialny nabywania przez nią nieruchomości jak również ich sprzedaży brak jest adnotacji wskazujących na dokonywanie tych czynności w celu wykonania umowy powiernictwa. Strona skarżąca powołała się na zawartą w umowie klauzulę tajności, z której wynika, obowiązek nie informowania osób trzecich o zawartej umowie. Jednak podkreślić należy, że klauzula tajności wiąże strony zawartej umowy, nie może ona jednak wpływać na powstające z mocy prawa obowiązki podatkowe w tym powodować zmiany o osobie podatnika. Wprowadzenie za zgodą skarżącej klauzuli tajności, nie można odczytywać jako okoliczność stanowiącą po stronie organu niemożność prawidłowego ustalenia stanu faktycznego. Strona skarżąca przyjęła pozycję negowania dokonanych przez organ ustaleń faktycznych, przy czym jej głównym argumentem, jest właśnie powoływanie się na tą klauzulę, Z takim stanowiskiem nie można się zgodzić. Zdaniem sądu wyrażenie przez stroną zgody na wprowadzenie takiej klauzuli nakłada na stronę bardziej rygorystyczne warunki dotyczące wykazania, wykonywania określonych czynności w ramach tej umowy, albowiem w momencie rozwiązania tej urnowy nastąpi jej rozliczenie, które będzie wymagało wykazania jakie czynności w postaci zakupów i sprzedaży nieruchomości były dokonywane w ramach tej umowy. Skarżąca poza ogólnym twierdzeniem, że wszystkie dokonywane przez nią transakcje były związane z zawartą przez nią umową nie przedstawiła żadnych dowodów. Podkreślić także należy, co wykazały organy podatkowe, że skarżąca uzyskane ze sprzedaży gruntów należności wykorzystywała, także na swoje prywatne cele, co wskazuje, że traktowała je jako swoje dochody, a nie jako dochody objęte zawartą umową. Prawo do prowizji z czynności realizujących zawartą umowę przysługiwało jej dopiero po upływie 30 dni od daty rozwiązania umowy ( § 8 i § 9 zawartej [...] marca 2004r umowy).Ponadto organu podatkowe słusznie zwróciły uwagę, że skarżąca nie miała zamiaru prowadzić na kupionych przez nią gruntach działalności rolniczej na co wskazuje odpowiedź Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Oddział Regionalny z dnia [...].05.2012 r, z której wynika, że nie występowała do Agencji o nadanie odpowiedniego numeru ewidencyjnego i nie składała wniosku o dopłaty bezpośrednie. Taki brak działania ze strony skarżącej stał w sprzeczności z jednym z celów zawartej umowy o zarząd powierniczy wynikający z jej § 1 zgodnie z którym "Powierzający oświadcza dalej, iż zamierza wskazaną wyżej kwotę 500.000,-złotych przeznaczyć w całości na zakup nieruchomości rolnych położonych w okolicach [...], w celu podjęcia działalności rolniczej o profilu i zakresie wymaganym do uzyskania znaczących dopłat z Unii Europejskiej", Zebrany w sprawie materiał dowodowy, co wskazano wcześniej nie potwierdził, aby dokonywane przez skarżącą nabycia wynikały z zawartej umowy powierniczej.

Na brak wykonywania umowy powiernictwa, wskazuje także zgłoszenie przez skarżącą na podstawie art. 10 ust 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym opodatkowanie sprzedaży nieruchomości w związku z zakupem nieruchomości gruntowych w 2006r. i 2007r., co stało w sprzeczności z tą umową. Dopiero we wniosku, który skarżąca złożyła 19 lipca 2012 r. żądając stwierdzenia nadpłaty powołała się na fakt obrotu nieruchomościami w wyniku realizacji zarządu powierniczego. Organ podatkowy, który już przeprowadził kontrolę podatkową w zakresie prowadzonej a niezgłoszonej przez skarżącą działalności podatkowej prawidłowo dokonał zwrotu zapłaconego z tego tytułu przez skarżącą podatku.

Skarżąca podniosła, także zarzut naruszenia przez organ odwoławczy art. 199 a Ordynacji podatkowej poprzez jego błędne zastosowanie pomimo ze w treści decyzji nie wskazano jakie faktycznie czynności prawne rzekomo miały przeprowadzać strona i R.S., nie wskazały również jaki według organów miał być cel czynności i zamiar stron.

Zgodnie z art. 199a § 1 Ordynacji podatkowej organ podatkowy dokonując ustalenia treści czynności prawnej, uwzględnia zgodny zamiar stron i cel czynności, a nie tylko dosłowne brzmienie oświadczeń woli złożonych przez strony czynności. Natomiast § 2 stanowi, że jeżeli pod pozorem dokonania czynności prawnej dokonano innej czynności prawnej, skutki podatkowe wywodzi się z tej ukrytej czynności prawnej. Pozorność czynności prawnej w rozumieniu art. 199a § 2 Ordynacji podatkowej dotyczy sytuacji, gdy strony dokonują czynności prawnej dla ukrycia innej czynności prawnej, która to czynność ma wywołać skutki prawne. Ustawodawca nie kwestionuje tu skuteczności czynności na gruncie prawa podatkowego, ale nakazuje wywodzenie skutków podatkowych z czynności ukrytej. W toku postępowania kontrolnego i podatkowego organ pierwszej instancji przyjął istnienie umowy zawartej w 2004r., doszedł jednak do wniosku, iż brak było przesłanek do przyjęcia, iż strony realizowały umowę powierniczą. Na tej podstawie uznał, że w sprawie ma zastosowanie art.199 a § 2 Ordynacji podatkowej, przyjmując istnienie spółki cichej, chociaż na co słusznie zwrócił uwagę organ odwoławczy, art. 199 a § 2. Ordynacji podatkowej nie został powołany w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji.

Natomiast organ odwoławczy, poglądu organu pierwszej instancji w tym zakresie nie podzielił. Organ odwoławczy, od którego decyzji została wniesiona skarga, dokonując oceny zebranego materiału, słusznie stwierdził, że umowa powiernicza nie była realizowana a skarżąca prowadziła działalność gospodarczą we własnym imieniu. Skoro organ odwoławczy nie zastosował regulacji z art.199 a Ordynacji podatkowej, to nie mógł go naruszyć, natomiast dokonana przez niego ocena zgromadzonego materiału dowodowego spełniała wymogi z art.191 Ordynacji podatkowej.

Wskazać przy tym należy, że Ordynacja podatkowa nie określa żadnych metod ani też reguł oceny przez organ podatkowy wyników przeprowadzonego postępowania dowodowego. Zarówno w orzecznictwie sądowym, jak i w piśmiennictwie, przyjmuje się jednolicie, że dokonywana przez organ ocena dowodów odbywa się w ramach swobodnej ich oceny. Zasada swobodnej oceny dowodów określona została w art 191 Ordynacji podatkowej i stanowi ukoronowanie całego procesu dowodowego. Przyjąć należy, że wiedza i doświadczenie życiowe, połączone z zasadami logiki, to te kryteria, które winny być stosowane przez organ przy dokonywaniu oceny zebranego materiału dowodowego. Konieczność dokonania tej oceny nadaje przeprowadzanej czynności charakter zobiektywizowany, pozwalający na wyodrębnienie kryteriów podlegających kontroli. Zasada swobodnej oceny dowodów jest jednym z koniecznych środków zapewniających podjęcie przez organ podatkowy rozstrzygnięcia zgodnie z rzeczywistym stanem rzeczy (prawdą obiektywną). Z zasady tej wynika, że organ podatkowy - przy ocenie stanu faktycznego - nie jest skrępowany żadnymi regułami ustalającymi wartości poszczególnych dowodów.

W doktrynie podkreśla się, że zachowanie zasady swobodnej oceny dowodów wymaga:

1. oparcia na materiale dowodowym zebranym przez organ lub uzyskanym

w ramach pomocy prawnej,

2. oparcia na całym materiale dowodowym we wzajemnej łączności dowodów,

3. dokonania oceny znaczenia i wartości dowodów zgromadzonych w danej

sprawie, z zastrzeżeniem dokumentów urzędowych, mających szczególną

moc dowodową; (por. K. Dworniak, Ordynacja podatkowa. Dowody w postępowaniu podatkowym, Biul. Skarb. 2000/3).

Jeśli zatem spośród dwóch twierdzeń jedno jest prawdziwe, a drugie fałszywe, należy dokonać stosownego wyboru, wskazując kryteria, jakimi kierował się organ uznając daną okoliczność za udowodnioną (por. także wyrok NSA z 20 grudnia 2000r.,lll SA 2547/99, PP 2001/5/61; wyrok NSA z 29 czerwca 2000r., l SA/Po 1342/99; wyrok NSA z 13 czerwca 2000r., l SA/Ka 2160/98).

Samodzielność organów, które choć nie korzystają z niezawisłości, pozwala na swobodne, czyli nieskrępowanie regułami prawnymi, ocenianie wyników postępowania na mocy wewnętrznego przekonania, które musi znaleźć wyraz w treści uzasadnienia decyzji (por. A. Hanusz, Podstawa faktyczna rozstrzygnięcia podatkowego, Kraków 2004, s. 36- 43).

Na ocenę znaczenia danego dowodu z perspektywy sformułowania podstawy faktycznej decyzji podatkowej wpływa wiele różnorodnych czynników nie tylko ze sfery prawa, lecz logiki, czy psychologii. Wewnętrzne przekonanie, wiedza i doświadczenie życiowe organu wpływa na to, czy określony środek dowodowy ze względu na indywidualne cechy i towarzyszące mu obiektywne okoliczności, zasługuje na to, by uznać go za wiarygodny. Intensywność oddziaływania danych dowodów na przekonanie organu podatkowego wzmacnia zachowanie zasady bezpośredniości. Rolą sądu, który przecież nie dokonuje własnych, ustaleń faktycznych, jest zbadanie prawidłowości ustaleń dokonanych przez organy, w szczególności przestrzegania przepisów regulujących postępowanie dowodowe. Dokonując oceny prawidłowości ustaleń dokonanych przez organ odwoławczy, sąd rozpoznający sprawę, uznał ją za prawidłową spełniającą wymagania z art.191 Ordynacji podatkowej.

Zgodnie z treścią art. 15 ust. 1 ustawy VAT, podatnikami są (...) osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności. Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz działalność rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody, również wówczas, gdy czynność została wykonana jednorazowo w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy. Działalność gospodarcza obejmuje również czynności polegające na wykorzystaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych - art. 15 ust. 2 . Dostawa towarów i usług podlega opodatkowaniu podatkiem VAT przy spełnieniu dwóch przesłanek: czynność jest czynnością podlegającą podatkowi VAT oraz jest wykonywana przez podmiot, który w związku z jej wykonywaniem jest podatnikiem podatku od towarów i usług. Zgodnie z art. 113 ust. 13 pkt. 1 lit. d ustawy o VAT, podatnicy dokonujący dostaw terenów budowlanych oraz przeznaczonych pod zabudowę nie mogą skorzystać ze zwolnienia od podatku od towarów i usług, o którym mowa w art. 113 ust. 1 i 9 ustawy.

W niniejszej sprawie zadaniem organu było wykazanie, że skarżąca dokonując sprzedaży działek, działała w charakterze podatnika prowadzącego działalność gospodarczą.

Dokumenty zebrane w toku prowadzonego postępowania oraz okoliczności faktyczne świadczą jednoznacznie, iż nabycie przez E.D. w 2006 r. a następnie sprzedaż w latach 2008 - 2011 działek wypełnia znamiona działalności gospodarczej. Dla uznania danej działalności za działalność gospodarczą nie jest konieczna jej rejestracja w sposób określony w odrębnych przepisach, spełnienie innych wymogów formalnych, czy też posiadanie statusu przedsiębiorcy. Nie ma także znaczenia subiektywne przekonanie podatnika, iż przychody z jego działalności gospodarczej są przypisane do innego źródła przychodów a także, czy podmiot wykonujący daną działalność, traktuje ją jako prowadzoną w celu zarobkowym. O tym, czy działalność jest działalnością gospodarczą decyduje kryterium obiektywne, tj. ustalenie, czy dany podmiot jest aktywny i faktycznie prowadzi działalność, która może (nie musi) przynosić dochód. Niewątpliwie sprzedaż działek wydzielonych w miejscowościach [...] ten dochód przyniosła, co wynika z porównania cen nabycia poszczególnych nieruchomości rolnych do cen uzyskanych ze sprzedaży działek. Całokształt działań skarżącej, na słusznie zwróciły uwagę organy skarbowe, związanych z podniesieniem atrakcyjności nowo powstałych działek (tj. zmiana przeznaczenia, podział, wydzielenie dróg, przygotowania do uzbrojenia, ciągłość działalności od 2006 r.) wskazuje, iż podjęła je w celu uzyskania przychodu.

Cechą prowadzonej działalności gospodarczej jest również jej ciągłość. Przesłanka ta ma na celu wyeliminowanie z pojęcia działalności gospodarczej przedsięwzięć jednorazowych, względnie podejmowanych sporadycznie. Pojęcia ciągłości przy interpretacji działalności gospodarczej nie należy rozumieć jako wykonywanie działalności bez przerwy. Istotnym jest bowiem podjęty zamiar powtarzalności określonych czynności celem osiągnięcia dochodu. Nie może ulegać wątpliwości, że skarżąca taki zamiar powzięła, bowiem wydzielone działki sprzedawała w okresie kilku lat. Podkreślić należy, że wykonywanie działalności gospodarczej może być przez osobę fizyczną w zasadzie w dowolnym momencie rozpoczęte, jak i zakończone, działalność ta może być również przerwana. Z tego też względu, faktu sprzedaży tylko części działek w kolejnych latach, nie można uznać za okoliczność świadczącą o niepodejmowaniu czynności noszących cechy działalności gospodarczej. Kolejność działań skarżącej tj. nabycie w 2006 r. nieruchomości rolnych w [...], zmiana ich przeznaczenia, podział nieruchomości na działki pod zabudowę jednorodzinną, przygotowanie dokumentacji w celu późniejszego zaopatrzenia działki w media i w końcu ich sprzedaż, świadczy ciągłości czynności.

Organy dokonały prawidłowej oceny, że nabycie przez skarżącą nieruchomości a następnie ich sprzedaż nastąpiło w celach handlowych, a nie w celach prywatnych. Wprawdzie skarżąca oświadczyła, że nieruchomości rolne nabyte w [...] zakupione były w celu przygotowania gruntu do pozyskania dotacji z tytułu działalności rolniczej, zaś cel zakupu został zmieniony z uwagi na "biurokrację i dość krótki czas na składanie wniosku o dotacje unijne dla rolników, jednak jej działania podjęte bezpośrednio po zakupie świadczą, że nie miała zamiaru prowadzić na tych gruntach działalności rolniczej, a jedynym nabyciem przedmiotowych nieruchomości co nastąpiło w niedalekiej przyszłości było uzyskanie korzyści majątkowych w wyniku ich sprzedaży. O powyższym świadczy wystąpienie już w dniu [...].09.2006 r., czyli po 35 dniach od daty nabycia, do Wójta Gminy o wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla działki nr [...], a w dniu [...].05.2007 r. z wnioskiem o wyrażenie zgody na podział tej działki, w wyniku czego z działki nr [...] utworzonych zostało 5 działek. Podział działek na mniejsze zwiększył atrakcyjność rynkową nieruchomości, ułatwił ich sprzedaż i wpłynął na zyskowność sprzedaży. Skarżąca nabyła grunty w [...] za 60.000,00 zł - a sprzedała w 2006 r. i 2008 r. za łączną kwotę 218.500,00 zł (85.000 zł i 133.500 zł). Natomiast sprzedaż działki [...] nastąpiła [...].09.2006 r., czyli po 44 dniach od zakupu.

Również w stosunku do gruntów położonych w [...], zakupionych w dniu [...].10.2006 r., skarżąca nie podjęła czynności wskazujących na zamiar prowadzenia na nich działalności rolniczej. Natomiast jej działania dotyczące tych gruntów miały charakter zorganizowany i ciągły i polegały na:

- zleceniu w maju 2007 r. wykonania projektu studium uwarunkowań i kierunków

zagospodarowania przestrzennego Gminy Wsi [...];

zleceniu wykonania przyłączy wodociągowych, do działki nr [...] oraz do działek

[...], a także energetycznych wykonanych przez E Sp. z o.o

zleceniu pośrednictwa sprzedaży do Biura Obrotu Nieruchomościami "L"

w 2009 r. i 2011 r.,

- zleceniu w latach 2010 - 2011 emisji płatnych ogłoszeń o sprzedaży działek

w "Gazecie" - zamieszczając wyróżnione w ramce ogłoszenie, a w nim: "B - osiedle domków jednorodzinnych [...] – plan zagospodarowania przestrzennego - do sprzedania działki budowlane od 12 do 22 arów", z podanym skarżącej numerem telefonu komórkowego. Od końca 2010 r. do ogłoszenia został dodany napis; "ostatnie działki w cenie 30 zł/m2 uzbrojone!!!".

Organy podatkowe słusznie stwierdziły, że poniesienie nakładów w celu opracowania dla nieruchomości w [...] Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, poniesienie wydatków na podział działek i ich uzbrojenie w infrastrukturę (doprowadzenie wodociągu oraz sieci energetycznej), prowadzenie akcji marketingowej poprzez profesjonalne ogłoszenia prasowe -wskazują, iż skarżąca kierowała się zasadą racjonalnego gospodarowania majątkiem, biorąc czynny udział w obrocie gospodarczym w sposób zorganizowany. Natomiast o zarobkowym charakterze działalności niewątpliwie świadczą osiągnięte ze sprzedaży działek przychody. Skarżąca grunty w [...] nabyła za 360.000,00 zł a sprzedała za kwotę 2.621.840,00 zł. W latach 2008 - 2011 dokonała sprzedaży ( 55 działek w całości oraz udziałów w 9 działkach stanowiących drogi dojazdowe).

Wymienione czynności świadczą o zaplanowanym, zorganizowanym i długofalowym działaniu. Działania skarżącej miały charakter działalności handlowej, zorganizowanej ciągłej nakierowanej na osiągnięcie zysku. Zakres, skala i różnorodność podejmowanych działań świadczy o zorganizowanej, zaplanowanej i prowadzonej według powziętego wcześniej zamiaru działania. Podjęte działania dotyczące przekształcenia gruntów rolnych w budowlane, podziału nieruchomości na odrębne działki mogące być przedmiotem obrotu (wraz z wydzielonymi drogami dojazdowymi), wiązały się z jednej strony ze znacznym wzrostem ich wartości, a z drugiej wymagały odpowiedniego czasu i zaangażowania ze strony właścicielki nieruchomości. Oznacza to, że skarżąca spełnia warunki do uznania ją za podatnika podatku od towarów i usług.

Wbrew zarzutom podniesionym w skardze organ odwoławczy nie naruszył regulacji z art.122, art.124, art.187§ 199a, art.210 § 4 Ordynacji podatkowej. Ponadto do prawidłowo ustalonego stanu faktycznego dokonał prawidłowej subsumcji przepisów prawa materialnego.

Z tych też przyczyn oraz na podstawie art. 151 P.p.s.a. Sąd oddalił skargę.