Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 376/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2016-05-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono decyzję II i I instancji
Powołane przepisy: article: art. 21 ust. 1
journal: Dz.U. 2015 poz 520
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity.
article: art. 122,180,181, art. 187 par. 1, art. 210 par. 1 pkt 6, par. 4, art. 229
journal: Dz.U. 2015 poz 613
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.
article: art. 133, art. 145  par. 1 pkt 1 lit c, art.200
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

|Sygn. akt I SA/Kr 376/16 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 11 maja 2016 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Inga Gołowska, Sędziowie: WSA Wiesław Kuśnierz (spr.), WSA Jarosław Wiśniewski, Protokolant st. sekretarz: Iwona Sadowska - Białka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 maja 2016 r., sprawy ze skargi "K" Spółdzielnia Pracy w J., na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia 8 lutego 2016 r. Nr [...], w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2015 r., , I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji,, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na, rzecz strony skarżącej koszty postępowania w kwocie 400zł (czterysta, złotych)., , ,


UZASADNIENIE

"K." w J. (dalej Spółdzielnia, Skarżąca) złożyła w dniu 16 marca 2015 r. do Burmistrza B. deklarację na podatek od nieruchomości na 2015 r. W deklaracji tej nie wykazała do opodatkowania powierzchni budynku w którym prowadzi działalność gospodarczą. Organ wezwał Spółdzielnię do wyjaśnienia powyższej okoliczności. W odpowiedzi na pismo Spółdzielnia wyjaśniła, że w wyniku nieprawidłowego zapisu w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego nie ma podstaw do naliczania i uiszczania podatku od budynku, ponieważ zgodnie z zaświadczeniem z dnia 26 września 2014 r. działki będące własnością Spółdzielni stanowią wyłącznie grunty rolne i z tego tytułu zadeklarowano na 2015 r. podatek od tych gruntów. W powyższej sytuacji organ postanowieniem z dnia 22 kwietnia 2015 r. nr [...] wszczął z urzędu postępowanie w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na 2015 r. W dniu 16 czerwca 2015 r. organ podatkowy przeprowadził oględziny, w trakcie których stwierdził, że na działkach nr [...] i [...] położonych w miejscowości J. istnieje budynek będący własnością Spółdzielni, w którym prowadzona jest działalność gospodarcza związana z produkcją rękodzieła ludowego i artystycznego m.in. produkcja gobelinów, sumaków i kilimów.

Burmistrz B. decyzją z dnia 21 lipca 2015 r. nr [...] określił Spółdzielni zobowiązanie w podatku od nieruchomości na 2015 r. w kwocie 11 266 zł. W wyniku odwołania Spółdzielni, Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej SKO), decyzją z dnia 28 września 2015 r. nr [...] uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i sprawę przekazało do ponownego rozpatrzenia wskazując na zebranie pełnego materiału dowodowego.

Po ponownym przeprowadzeniu postępowania Burmistrz B. decyzją z dnia 20 listopada 2015 r. nr [...] określił wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości na 2015 r. w kwocie łącznej 11 266 zł. Przedmioty opodatkowania wykazane w decyzji to:

- grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o powierzchni 3107 m2,

- budynek związany z prowadzeniem działalności gospodarczej o powierzchni użytkowej 745 m2,

- budowle o wartości 22 224 zł.

W uzasadnieniu decyzji Burmistrz powołując się na powołując się na przepis art. 2 ust 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2014 r., poz. 849 ze zm., dalej u.p.o.l.) wskazał, że opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają następujące nieruchomości lub obiekty budowlane: grunty, budynki lub ich części, budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Ponadto podniósł, że zgodnie z art. 2 ust. 2 u.p.o.l. opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegają użytki rolne, grunty zadrzewione i zakrzewione za użytkach rolnych lub lasy, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej, a w takim przypadku zapisy ewidencji nie mają znaczenia, ponieważ u.p.o.l. stanowi, że grunty (również budynki, budowle) zajęte na działalność gospodarczą są opodatkowane podatkiem od nieruchomości. Następnie wskazał, że zgodnie z art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej to grunty, budynki i budowle, które są w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami i gruntów pod jeziorami, zatem sposób wykorzystywania przez przedsiębiorcę nieruchomości nie wpływa na wysokość podatku od nieruchomości, a o tym, że podmiot prowadzący działalność gospodarczą jest zobowiązany zapłacić od nieruchomości wyższy podatek, decyduje wyłącznie sam fakt ich posiadania.

Dalej organ wskazał, że dokument w "postaci wypisu z rejestru gruntów" jest dla organów podatkowych wiążący zarówno, co do wielkości gruntów danego podatnika, jak i sposobu ich kwalifikacji. Ma on moc dokumentu urzędowego i zgodnie z art. 194 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2015 r. poz. 613 ze zm., dalej O.p.) stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo potwierdzone, a zatem błędne jest twierdzenie podatnika, że niezgodność dokumentacji urzędu gminy z rzeczywistym stanem nie daje podstaw do deklarowania i naliczania zobowiązań podatkowych od istniejących budynków. Wszelkie niezgodności wynikające z zapisów w ewidencji gruntów i budynków ze stanem rzeczywistym dotyczących posiadanych nieruchomości przez podatnika powinny być wyjaśnione przez podatnika z organem, który posiada odpowiednie kompetencje w tym zakresie, a taki obowiązek nie należy do organu podatkowego.

Od decyzji Burmistrza B. odwołanie złożyła Spółdzielnia, zaskarżając decyzję w części dotyczącej ustalenia wysokości obowiązku podatkowego w kwocie 9454,05 zł od budynku związanego z prowadzeniem działalności gospodarczej położonego na działkach oznaczonych w ewidencji gruntów numerami: [...], [...] oraz [...]. Spółdzielnia wniosła o uchylenie decyzji w zaskarżonej części i określenie wysokości łącznego zobowiązania podatkowego za 2015 r. w wysokości 1811,56 zł tj. kwocie uwzględniającej jako podstawę wymiaru zobowiązania podatkowego dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków na przedmiotowej nieruchomości.

Uzasadniając zarzuty odwołania Spółdzielnia podniosła, że zobowiązaniem podatkowym, zawartym w zaskarżonej decyzji, objęte zostały nieruchomości usytuowane na działkach oznaczonych w ewidencji gruntów numerami: [...], [...] oraz [...], które zgodnie z zaświadczeniem Burmistrza B. z dnia 26 września 2014 r. oraz zapisem zawartym w wypisie z rejestru gruntów sporządzonym przez Starostę G. wg stanu na dzień 12 października 2015 r., stanowią wyłącznie grunty rolne. Określenie przez organ podatkowy I instancji wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości na 2015 r. w kwocie 11 266 zł, nie wynika z danych uwidocznionych w rejestrze gruntów, jak też z zaświadczenia Burmistrza B., potwierdzających zakwalifikowanie działek nr [...], [...] oraz części działki nr [...] położonych w J. jako położonych na terenach rolnych chronionych przed zmianą użytkowania na cele nierolnicze. Kwalifikacja dotycząca przeznaczenia powyższych nieruchomości wynika z Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego Gminy B. zatwierdzonego uchwałą Rady Gminy B. nr [...] z dnia 27 stycznia 2003 r. (Dz.Urz. Woj. Małopolskiego z 2003 r., nr 53, poz.742 ze zm.).

Ponadto Spółdzielnia podniosła, że sporządzony w toku prowadzonego postępowania podatkowego, w dniu 16 czerwca 2015 r. przez Burmistrza B. protokół oględzin przedmiotowych działek nie może stanowić dowodu przeciwko treści zapisów w istniejącej ewidencji gruntów, gdyż zapisy w tej ewidencji wynikają wyłącznie z planu przestrzennego zagospodarowania i nie podlegają zmianie w postępowaniu podatkowym. Zgodnie z postanowieniami u.p.o.l. podatek od nieruchomości winien być ustalany w oparciu o dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków, a organ podatkowy dokonujący wymiaru podatku od nieruchomości każdorazowo pozostaje związany zapisami tej ewidencji i nie jest uprawniony do dokonywania własnych ustaleń w tym przedmiocie, chyba że określonych danych (co do danego gruntu bądź budynku) brak jest w ewidencji.

Spółdzielnia wskazała również, że w dniu 13 stycznia 2015 r. złożyła do Burmistrza B. wniosek o zmianę zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonego uchwałą Rady Gminy B. nr [...] z dnia 27 stycznia 2003 r z uwagi na to, że od 1972 r. na tych nieruchomościach prowadzona jest przez podatnika działalność gospodarcza, a znajdujące się na niej budowle zostały wzniesione w oparciu o wydane uprzednio pozwolenia budowlane i wniosek w tym przedmiocie nie został do chwili wydania zaskarżonej decyzji rozpatrzony, ani też nie nadano mu biegu pomimo, że ustalenia planu przestrzennego zagospodarowania określające przeznaczenie nieruchomości stanowią wyłączną podstawę wpisów w ewidencji gruntów wpływając w konsekwencji na dochody organu zatwierdzającego miejscowy plan zagospodarowania.

Dodatkowo Spółdzielnia zarzuciła brak konsekwencji Burmistrzowi przy ustalaniu podstawy opodatkowania budowli (przyjęcie w trakcie postępowania wartości budowli w kwocie 19 224 zł, a uwidocznienie ostatecznie w decyzji kwoty 22 224 zł).

SKO po rozpoznaniu odwołania decyzją z dnia 8 lutego 2016 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję Burmistrza z dnia 20 listopada 2015 r. Uzasadniając decyzję Kolegium wskazało, że stosownie do zalegającego w aktach sprawy wypisu z rejestru gruntów z dnia 30 października 2015 r. Starosty G. według stanu na dzień 1 stycznia 2015 r. Spółdzielnia jest właścicielem działek nr:

- [...] o powierzchni 0,27 ha, sklasyfikowanej jako R IVb (grunty orne) o powierzchni 0,15 ha oraz Ps V (pastwiska trwałe) o powierzchni 0,12 ha;

- [...] o powierzchni 0,0407 ha, sklasyfikowanej jako Ps V (pastwiska trwałe).

Z kolei z protokołu oględzin z dnia 16 czerwca 2015 roku wynika, że na wyżej wymienionych działkach usytuowany jest budynek, w którym prowadzona jest działalność gospodarcza związana z produkcją rękodzieła ludowego i artystycznego m.in. kilimów i gobelinów. Spółdzielnia od wielu lat składając deklarację na podatek od nieruchomości deklarowała powyższy budynek, jako związany z prowadzoną działalnością gospodarczą o powierzchni użytkowej - 745 m2. Ponadto w aktach sprawy znajduje się również tabela amortyzacyjna środków trwałych za rok 2014 Spółdzielni Pracy "K.-B.", w której stwierdzono występowanie budowli w postaci: drogi i chodnika o wartości 18 183 zł oraz ogrodzenia o wartości 4 041 zł.

Dalej SKO podniosło, że stosownie do zapisów art. 2 ust. 2 u.p.o.l opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegają użytki rolne, grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych lub lasy, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. Opodatkowanie podatkiem od nieruchomości gruntów niepodlegających podatkowi leśnemu i rolnemu i pozostających w związku z prowadzeniem działalności gospodarczej jest uregulowane na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 1a ust. 1 pkt 3 przedmiotowej ustawy. Do ich opodatkowania nie jest niezbędne "zajęcie" tych gruntów dla potrzeb prowadzonej działalności gospodarczej. Do wystąpienia podatku od nieruchomości wystarczy "związanie" takich gruntów z działalnością gospodarczą.

W kwestii podatku od nieruchomości naliczonego od powierzchni użytkowej budynku, Kolegium wskazało, że zgodnie z treścią art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy wystarczającą przesłanką uznania danego budynku lub jego części za związanego z prowadzeniem działalności gospodarczej jest pozostawanie danego budynku w posiadaniu przedsiębiorcy. Ta okoliczność jest bezsporna w rozpatrywanym przypadku, biorąc pod uwagę m.in. przedłożoną tabelę amortyzacyjną środków trwałych. Pojęcie gruntów, budynków i budowli "związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej" jest szersze od pojęcia "zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej" i obejmuje także pośrednie związanie budynku lub jego części z działalnością gospodarczą.

Następnie SKO odniosło się do przepisu art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2015 r., poz. 520 ze zm., dalej P.g.k.) wskazując, że podstawą planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki państwowej i gospodarki gruntami powinny być dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków. Z przepisu tego wynika w sposób jednoznaczny, że ewidencja gruntów i budynków jest urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniach administracyjnych, w tym w postępowaniu podatkowym. Od tej reguły nie zostały przewidziane żadne wyjątki, a zatem organ podatkowy pierwszej instancji ustalający wysokość zobowiązania podatkowego nie był uprawniony do przyjęcia innej podstawy wymiaru podatku, niż dane wykazane w ewidencji gruntów. Z mocy powyższego przepisu organ podatkowy ustalając wymiar podatku jest zobowiązany uwzględnić dane wynikające z tej ewidencji i dopóki dane te nie zostaną zmienione w stosownym trybie. Przyjęcie, bowiem danych innych, niż z ewidencji gruntów i budynków byłoby działaniem sprzecznym z prawem, gdyż naruszałoby wskazany wyżej przepis art. 21 ust. 1 P.g.k.

Kwestie dotyczące nieprawidłowo ujawnionej powierzchni gruntów ich oznaczenia i kwalifikacji mogą być rozpatrzone w odrębnych postępowaniach, przed organem właściwym w sprawach ewidencyjnych, natomiast nie mogą być przedmiotem postępowania, w którym ustalany jest wymiar podatku. Kwestionowanie danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków należy do podatnika.

Spółdzielnia w skardze z dnia 12 marca 2016 r., złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do rozpoznania przez organ II instancji, ewentualnie o uchylenie decyzji organów obydwóch instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Uzasadniając skargę Spółdzielnia, podniosła, że ustalenie przez Burmistrza B. obowiązku podatkowego w odniesieniu do budynku nieuwidocznionego w ewidencji gruntów i budynków nie znajduje podstaw prawnych. Nałożenie obowiązku podatkowego w tym zakresie nie znajduje oparcia w treści z przedłożonego do akt sprawy wypisu z ewidencji gruntów i budynków sporządzonego przez Starostę G., wg stanu na dzień 12 października 2015 r. jak z treści zaświadczenia Burmistrza B. z dnia 26 września 2014 r. potwierdzających zakwalifikowanie działek nr [...], [...] oraz części działki nr [...] położonych w J., jako położonych na terenach rolnych chronionych przed zmianą użytkowania na cele nierolnicze. Nieruchomość w postaci budynku, w świetle zapisów wynikających z ww. dokumentów nie może być w takiej sytuacji objęta określonym w decyzji Burmistrza B. obowiązkiem podatkowym z uwagi na nie uwidocznienie budynku w ewidencji wynikającej z Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego Gminy B., zatwierdzonego uchwałą Rady Gminy B. nr [...] z dnia 27 stycznia 2003 r.

Przyjęta uchwałą kwalifikacja przedmiotowych nieruchomości wyłącza tym samym możliwość nałożenia przez organ pierwszej instancji obowiązku podatkowego od nieruchomości nieobjętych miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i nieuwidocznionych w sporządzonej na tej podstawie ewidencji gruntów i budynków. Istniejące w toku postępowania podatkowego zapisy w ewidencji gruntów i budynków nie dają podstaw do przyjęcia za podstawę wymiaru zobowiązania podatkowego danych nieuwidocznionych w tej ewidencji co wynika z uregulowań zawartych w art. 21 P.g.k., uznających ewidencję gruntów i budynków jako urzędowe źródło informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniach administracyjnych, w tym i w postępowaniu podatkowym. Od tej reguły nie zostały bowiem przewidziane żadne wyjątki, a zatem organy ustalające wysokość zobowiązań nie są uprawnione do przyjęcia innej podstawy wymiaru podatku niż dane wskazane w ewidencji gruntów. Zgodnie z postanowieniami u.p.o.l. organ podatkowy dokonujący wymiaru podatku od nieruchomości każdorazowo pozostaje związany zapisami tej ewidencji, a zagadnienia dotyczące danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków, co do nieprawidłowo ujawnionej powierzchni gruntów ich oznaczenia jak i kwalifikacji nie są objęte zakresem rozpoznania w postępowaniu, którego przedmiotem jest ustalanie wymiaru zobowiązania podatkowego.

Na poparcie powyższego Skarżąca wskazała decyzje samorządowych kolegiów odwoławczych jak też orzeczenia sądów administracyjnych (min. decyzja nr [...] z dnia 28 listopada 2011 r. SKO w Gdańsku, wyrok NSA z dnia 29 października 2009 r. II FSK 854/2008; wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 4 marca 2008 r. I SA/Bd 824/2007; wyrok WSA w Warszawie z dnia 28 marca 2006 r. III SA/Wa 3501/2005 wyrok WSA z dnia 27 stycznia 2010 r. I SA/Lu 684/09, z dnia 21 stycznia 2010 r. III SA/Po 363/09, z dnia 13 stycznia 2010 r. II FSK 1243/08).

Dalej Skarżąca podobnie jak w odwołaniu podniosła, że złożyła wniosek o zmianę zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Końcowo Skarżąca podniosła, że wymiar zobowiązania podatkowego ustalonego utrzymaną w mocy decyzja organu I instancji jest określony w tej samej wysokości jaka określona została w poprzednio uchylonej decyzji Burmistrza B. z dnia 21 lipca 2015 r., pomimo ustalenia przez organ niższej wartości budowli aniżeli deklarowana przez podatnika.

W odpowiedzi na skargę pismem z dnia 22 marca 2016 r. Kolegium wniosło o jej oddalenie, powtarzając argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W piśmie procesowym z dnia 20 kwietnia 2016 r. będącym repliką na odpowiedź na skargę sporządzoną przez SKO, Skarżąca podtrzymała swoje stanowisko ze skargi i dodatkowo wskazała, że stanowisko SKO zawarte w odpowiedzi na skargę nie odnosi się do meritum skargi jaką jest możliwość ustalania obowiązku podatkowego w świetle uregulowań u.p.o.l., wbrew danym uwidocznionym w wypisie z rejestru gruntów złożonym do akt sprawy. Kwestia ta nie była przedmiotem rozpoznania w postępowaniu odwoławczym, co uzasadnia wniosek skargi w zakresie uchylenia decyzji Burmistrza B. z dnia 20 listopada 2015 r. i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.

Ponadto Skarżąca podkreśliła, że niezgodność zapisów w ewidencji gruntów i budynków z rzeczywistym stanem powoduje nie tylko niedogodności dla Skarżącej związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, utrudniając m.in. sprzedaż w procesie likwidacji Spółdzielni budynku przemysłowego usytuowanego na gruntach o przeznaczonych wyłącznie na cele rolnicze, "lecz także nie daje podstaw organowi podatkowemu do nakładania obowiązku podatkowego dotyczącego podatku od nieruchomości wbrew zapisom wynikającym z istniejącej ewidencji gruntów".

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm. powoływanej dalej jako P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Zgodnie z treścią art. 134 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Orzekanie w myśl art. 135 P.p.s.a. następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a P.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b P.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c P.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt. 2 P.p.s.a.).

Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji przeprowadzona z uwzględnieniem powyższych reguł, doprowadziła do uznania, że skarga zasługuje na uwzględnienie, ale z zasadniczo innych przyczyn niż podniesionych w skardze. Rozpoznając zarzuty skargi i argumentację w niej podniesioną, Sąd uznał, że nie mają one doniosłego znaczenia dla rozstrzygnięcia podejmowanego w postępowaniu w przedmiocie podatku od nieruchomości, wobec dostrzeżonych przez Sąd z urzędu wad tego postępowania i wydanych w jego wyniku decyzji organów podatkowych I i II instancji.

Sąd w pierwszej kolejności odniesie się do zarzutów skargi w kwestii opodatkowania budynku, które nie zasługują na uwzględnienie.

Poza sporem w niniejszej sprawie jest okoliczność posiadania przez Skarżącą budynku produkcyjnego związanego z prowadzoną działalnością gospodarczą, jak i to, że budynek ten nie został wpisany do ewidencji gruntów i budynków. Spór w sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy budynek niewpisany do ewidencji gruntów i budynków podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości.

Sąd w składzie rozpoznającym sprawę stoi na stanowisku, że budynki niewpisane do ewidencji budynków również podlegają opodatkowaniu. Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych nie uzależnia bowiem obowiązku podatkowego od wpisania budynku do ewidencji (por. uchwała NSA z dnia 27 kwietnia 2009 r., sygn. akt II FPS 1/09, wyrok NSA z dnia 30 października 2012 r., sygn. akt II FSK 652/11, publ. CBOSA).

Zgodnie z przepisem art. 21 ust. 1 P.g.k., podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. W orzecznictwie sądów administracyjnych dość powszechnie przyjmowany jest pogląd, w świetle którego, stosownie do przywołanej regulacji, organ podatkowy nie może samodzielnie dokonywać klasyfikacji funkcji nieruchomości, lecz powinien odwołać się do odpowiednich zapisów ewidencji gruntów i budynków. W szczególności przywołania wymaga stanowisko zawarte w powołanej powyżej uchwale z dnia 27 kwietnia 2009 r., sygn. akt II FPS 1/09, gdzie wskazano, że "Biorąc pod uwagę art. 21 ust. 1 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne, organ podatkowy nie powinien dokonywać samodzielnej klasyfikacji funkcji budynku, lecz powinien odwołać się do odpowiednich zapisów ewidencji gruntów i budynków". Jeśli jednak budynek nie został wpisany do takiej ewidencji, to organy podatkowe są uprawnione, a nawet zobowiązane do ustalenia istnienia i charakteru (klasyfikacji) budynku do celów podatkowych. Powinny to czynić w zakresie istnienia budynku poprzez przeprowadzenie przede wszystkim oględzin, natomiast w zakresie ustalenia charakteru budynku, w oparciu o dokumentację budowlaną taką m.in. jak pozwolenie na budowę, projekt budowlany, czy też decyzja o dopuszczeniu budynku do użytkowania.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, należy wskazać, że organ I instancji dokonując oględzin potwierdził istnienie budynku i ustalił jego charakter do celów podatkowych (w niniejszej sprawie ze względu na oczywistość i niesporność przeznaczenia budynku nie zaszła potrzeba do odwoływania się do stosownej dokumentacji budowlanej) oraz prawidłowo przyjął, że budynek podlega opodatkowaniu.

Odnosząc się do powołanych w skardze wyroków, należy stwierdzić, że są one zgodne ze stanowiskiem Sądu, potwierdzają utrwalone w orzecznictwie stanowisko, że podstawą wymiaru podatku od nieruchomości są zapisy wynikające z ewidencji gruntów i budynków, przy czym wydane są odmiennych okolicznościach faktycznych. W żadnym z powołanych wyroków nie wyrażono poglądu odmiennego niż prezentuje Sąd w zakresie opodatkowania budynku nie wpisanego do ewidencji.

Odnośnie podnoszonych w skardze okoliczności, związanych ze zmianą zapisów planu miejscowego zagospodarowania i wpływu tych zmian na wpisanie budynku do ewidencji gruntów i budynków, należy wskazać, że nie mają one wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy podatkowej.

Przechodząc do ustaleń poczynionych przez Sąd z urzędu w zakresie przeprowadzonego postępowania, należy stwierdzić, że zarówno organ I jak i II instancji nie dokonały ustaleń w zakresie podstawy opodatkowania budynku. Kwerenda akt sprawy przeprowadzona przez Sąd wykazała, że organy obydwóch instancji nie zgromadziły żadnych dowodów w zakresie określenia podstawy opodatkowania budynku. Jedynie z uzasadnień decyzji organów wynika, że organy a priori przyjęły, że powierzchnia użytkowa budynku jest taka sama jak w latach ubiegłych, czyli 745 m2. W tym zakresie, decyzje podatkowe obydwóch instancji wymykają się spod kontroli Sądu, bowiem nie można ocenić prawidłowości przyjętej podstawy opodatkowania.

Należy wskazać, że zgodnie z art. 180 § 1 O.p. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Natomiast art. 181 O.p. stanowi, że dowodami w postępowaniu podatkowym mogą być w szczególności księgi podatkowe, deklaracje złożone przez stronę, zeznania świadków, opinie biegłych, materiały i informacje zebrane w wyniku oględzin, informacje podatkowe oraz inne dokumenty zgromadzone w toku czynności sprawdzających lub kontroli podatkowej, z zastrzeżeniem art. 284a § 3, art. 284b § 3 i art. 288 § 2 tej ustawy. Organy podatkowe mogły zatem, w ramach postępowania podatkowego w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2015 r., oprzeć się na danych wskazanych w deklaracji za rok 2014 (i latach wcześniejszych) oraz porównać je z wartościami wskazanymi w deklaracji sporządzonej w roku 2015.

Jednak organ I instancji nie wykonał w tym zakresie nawet najprostszej czynności jaką było formalne włączenie do akt niniejszej sprawy deklaracji podatkowych składanych przez Skarżącą za lata ubiegłe, co pozwoliłoby się Skarżącej odnieść do przyjętej podstawy opodatkowania, a Sądowi dokonać stosownej oceny. Organ II instancji ten stan zaakceptował i poprzestał na niepopartym żadnym dowodem stwierdzeniu w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji "Spółdzielnia od wielu lat składając deklarację na podatek od nieruchomości deklarowała powyższy budynek, jako związany z prowadzoną działalnością gospodarczą o powierzchni użytkowej - 745 m2".

Zaniechanie przez organy podatkowe podjęcia czynności procesowych zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego, jest uchybieniem przepisom postępowania podatkowego skutkującym wadliwością decyzji. W szczególności dotyczy to sytuacji, kiedy organy nie zebrały w sprawie materiału dowodowego, pozostawiając poza wyjaśnioną przez siebie sferą jeden z najbardziej istotnych problemów, jakim jest ustalenie wysokości podstawy opodatkowania. Uznać zatem należy, że zaskarżone decyzje naruszają art. 122 i art. 187 § 1 O.p.

Organ podatkowy jest na podstawie powołanych przepisów zobowiązany do podjęcia wszelkich niezbędnych czynności proceduralnych w celu zebrania pełnego materiału dowodowego, dopiero bowiem wówczas może ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona. Obowiązki te ciążą zarówno na organie pierwszej, jak i drugiej instancji. Stosownie do przepisu art. 229 O.p. organ odwoławczy może przeprowadzić uzupełniające postępowanie dowodowe, jest on bowiem obowiązany ponownie rozpatrzyć sprawę administracyjną. W rozpoznawanej sprawie organy podatkowe nie dążyły do należytego wyjaśnienia wszystkich okoliczności i ustalenia stanu faktycznego zgodnego z rzeczywistością, naruszając powyżej powołane przepisy, co w ocenie Sądu mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Należy bowiem podkreślić, że prawidłowe ustalenie stanu faktycznego jest warunkiem niezbędnym prawidłowego zastosowania norm prawa materialnego.

Opisana powyżej nieprawidłowość nie jest jedynym uchybieniem procesowym organów podatkowych.

Uzasadnienia decyzji organów obydwóch instancji nie odpowiadają przepisom art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 O.p. Nie ulega najmniejszej wątpliwości, iż w myśl ww. przepisów jednym z obligatoryjnych elementów każdej prawidłowo wydanej decyzji podatkowej jest jej uzasadnienie. Uzasadnienie faktyczne i prawne powinno wyczerpująco informować stronę o motywach, którymi kierował się organ, załatwiając sprawę. Strona może bowiem skutecznie bronić swych interesów tylko, gdy znane są jej przesłanki decyzji, której jest adresatem. Uzasadnienie jest zatem tym elementem decyzji, który odzwierciedla tok rozumowania organu. W szczególności uzasadnienie powinno zawierać ocenę zebranego w postępowaniu materiału dowodowego, przedstawienie wyniku wykładni przepisów prawa, które mają znaleźć zastosowanie do stanu faktycznego sprawy, a następnie ocenę stanu faktycznego w świetle tych przepisów (art. 210 § 4 O.p.). Zawarte w decyzji rozstrzygnięcie powinno stanowić logiczną konsekwencję ustalonego w postępowaniu podatkowym stanu faktycznego i jego oceny w świetle obowiązujących przepisów prawa podatkowego.

Przypomnieć w związku z tym należy, że obowiązek leżący po stronie organu podatkowego dotyczący sporządzenia prawidłowego uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji stanowi jednocześnie gwarancję dla strony obrony swych praw poprzez umożliwienie jej odniesienia się do stanowiska organu. Niedopuszczalna jest natomiast sytuacja, w której strona miałaby się domyślać poglądu organu, co do podnoszonych przez nią kwestii i konstruować swą argumentację o domniemywane przez nią stanowisko tego organu.

W niniejszej sprawie uzasadnienia zawierają przedstawienie stanu faktycznego sprawy, przytoczenie i wyjaśnienie przepisów prawa oraz orzecznictwa. Problem jednak polega na tym, że dotyczy to kwestii, które w niniejszej sprawie nie były sporne (np. w decyzji SKO - związania budynku i budowli z prowadzoną działalnością gospodarczą), zaś ustosunkowanie się do podstawowego zagadnienia spornego jest tylko częściowe i lakonicznie. W istocie organy nie udzieliły odpowiedzi na wątpliwości i zarzuty strony. Wyraz temu dała strona w piśmie procesowym z dnia 20 kwietnia 2016 r. stwierdzając, że podstawowa kwestia dotycząca podlegania budynku podatkowi od nieruchomości w sytuacji niewpisania go do ewidencji nie "była przedmiotem rozpoznania w postępowaniu odwoławczym".

Nie są to jedyne braki w uzasadnieniach. Słusznie Skarżąca podnosi w skardze, że organ II instancji pomimo podniesienia w odwołaniu kwestii wartości budowli nie odniósł się do niej, pomijając milczeniem stwierdzenie Skarżącej o określeniu przez organ podatkowy wartości budowli w kwocie 19 224 zł, przy czym warto zauważyć, że organ I instancji przyjął wartość 22 224 zł.

Takie braki uzasadnienia decyzji oznaczają, że organy sprawy nie wyjaśniły dokładnie wszystkich okoliczności sprawy.

Na marginesie należy ponadto zwrócić uwagę na inne dostrzeżone przez Sąd w toku kontroli zaskarżonej decyzji uchybienia, które wpływają na negatywny obraz całej sprawy podatkowej jako rozpatrzonej przez organy podatkowe mało wnikliwie. Krytycznej ocenie należy poddać sposób skompletowania akt sprawy. W przekazanych Sądowi przez organ II instancji aktach brakuje dowodów, na które powołuje się strona jak i organ (np. zaświadczenia z dnia 26 września 2014 r., wniosku strony z dnia 13 stycznia 2015 r.) jak i decyzji wydanej przez SKO (o przesłanie której zwracał się Sąd). Ponadto akta organu I instancji odstają od przyjętych w tym zakresie kanonów, co do chronologii gromadzonych w aktach materiałów i dowodów (por. poz. 9 i 10 spisu akt).

W kontekście powyższego, godzi się przypomnieć, że Sąd dokonując kontroli decyzji opiera się na dokumentach znajdujących się w aktach sprawy. Jak wynika bowiem z art. 133 § 1 P.p.s.a., Sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Podstawą orzekania przez ten sąd jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organy administracji publicznej w toku całego postępowania toczącego się przed organami. Kontrolując zaskarżoną decyzję, Sąd nie ogranicza się jedynie do tego aktu, lecz bada, czy okoliczności przedstawione w takiej decyzji znajdują odzwierciedlenie w dokumentacji zgromadzonej w nadesłanych aktach sprawy.

W ponownie prowadzonym postępowaniu organ powinien zebrać pełny materiał dowodowy, wykonać zalecenia powyżej sformułowane, oraz uwzględnić ocenę prawną prezentowaną w niniejszym uzasadnieniu.

W związku z powyższym, uznając, iż w niniejszej sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.

O kosztach Sąd orzekł na podstawie przepisu art. 200 P.p.s.a.