Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1577/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-12-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6171 Radcowie prawni i aplikanci radcowscy
Hasła tematyczne: Aplikacje prawnicze
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. art. 36 do 36 (9)
journal: Dz.U. 2010 nr 10 poz 65
law: Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Grzelak Sędziowie Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas (spr.) Sędzia WSA Grzegorz Nowecki Protokolant st. ref. Renata Lewandowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi J. W. na uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II Stopnia Nr 2 przy Ministrze Sprawiedliwości do rozpoznania odwołań od uchwał o wynikach egzaminu radcowskiego, który został przeprowadzony w dniach 28-31 sierpnia 2012 r. z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu radcowskiego oddala skargę


UZASADNIENIE

Komisja Egzaminacyjna II stopnia nr [...] przy Ministrze Sprawiedliwości do rozpoznania odwołań od uchwał o wynikach egzaminu radcowskiego, który został przeprowadzony w dniach 28-31 sierpnia 2012 r. (zwana dalej "Komisją II stopnia") - działając w oparciu o art. 368 ust. 1, 9 i 12 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (t.j. Dz. U. z 2010 r. nr 10, poz. 65 ze zm. - zwaną dalej "urp.") w związku z art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. (t.j. Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm. - zwanej dalej "Kpa.") - uchwałą z dnia [...] marca 2013 roku nr [...] po rozpatrzeniu odwołania J. W. (zwanego dalej "skarżącym") od uchwały nr [...] z dnia [...] września 2012 r. Komisji Egzaminacyjnej nr [...] do przeprowadzenia egzaminu radcowskiego w 2012 r. z siedzibą w W. (zwanej dalej "Komisją Egzaminacyjną"), utrzymała w mocy zaskarżoną uchwałę.

Jak wynika z akt sprawy, Komisja Egzaminacyjna uchwałą nr [...] z dnia [...] września 2012 r. stwierdziła, że skarżący uzyskał negatywny wynik egzaminu radcowskiego. Komisja Egzaminacyjna wskazała, że zdający z części pierwszej egzaminu uzyskała ocenę dobrą, z drugiej części ocenę dobrą plus, z części trzeciej ocenę niedostateczną, z części czwartej ocenę dobrą, natomiast z części piątej ocenę dostateczną. Podano, że zgodnie z treścią art. 366 ust. 1 urp. skutkowało to negatywnym wynikiem egzaminu. Komisja Egzaminacyjna wyjaśniła, że w myśl tego przepisu wynik pozytywny otrzymuje zdający, który z każdej z części egzaminu otrzymał ocenę pozytywną.

Skarżący wniósł odwołanie od ww. uchwały, wnosząc o jej uchylenie i rozstrzygnięcie sprawy co do istoty, poprzez wydanie decyzji merytorycznej.

W uzasadnieniu odwołania skarżący podniósł zarzut błędnego przyjęcia, że prawidłowe rozwiązanie zadania egzaminacyjnego z prawa cywilnego powinno polegać na wniesieniu apelacji w zakresie wadliwego przewalutowania należności z umowy pożyczki, w zakresie spłaconej w formie potrącenia pożyczki oraz w zakresie odsetek za zwłokę, podczas gdy jego zdaniem zasadnym było jedynie wniesienie apelacji w części, w której zasądzono od pozwanego odsetki od dochodzonego roszczenia. Skarżący wskazał też, że nie jest prawidłowy pogląd przedstawiony w wytycznych sporządzonych przez autorów zadania egzaminacyjnego z zakresu prawa cywilnego dotyczący zasadności podniesienia zarzutu naruszenia art. 358 k.c., z uwagi na przyjęcie błędnej daty przewalutowania należności wynikającej z umowy pożyczki, gdyż dochodzone przez powoda roszczenie wekslowe od początku wyrażone było w złotówkach i nie zachodziła potrzeba jego przeliczenia z waluty obcej. Zdaniem skarżącego, porozumienie wekslowe uprawniało powoda do wpisania na wekslu kwoty w złotych polskich, zaś do przewalutowania wartości pożyczki udzielonej w USD powód winien zastosować kurs NBP z daty wymagalności roszczenia, tj. kurs z dnia wymagalności pożyczki.

Skarżący za błędny uznał pogląd dotyczący zasadności sformułowania zarzutu apelacyjnego związanego z wygaśnięciem wskutek potrącenia roszczeń przysługujących powodowi ze stosunku podstawowego. Stwierdził, przywołując szereg orzeczeń Sądu Najwyższego, zgodnie z którymi w relacjach wystawcy weksla własnego z remitentem, wygaśnięcie wierzytelności ze stosunku podstawowego prowadzi do wygaśnięcia wierzytelności wynikającej z weksla i winno skutkować oddaleniem powództwa, że orzecznictwo to nie ma dostatecznego oparcia w obowiązujących przepisach i jest nietrafne. W ocenie skarżącego, weksel został przez powoda wystawiony skutecznie i poprawnie, powstało ważne zobowiązanie wekslowe, weksel został wystawiony i wypełniony zgodnie z porozumieniem wekslowym, zgodnie z art. 17 prawa wekslowego pozwany miał prawo podnosić względem powoda wszelkie przysługujące mu zarzuty osobiste. Skarżący wskazał, że weksel własny nie jest prawem akcesoryjnym, którego istnienie uzależnione jest od istnienia innego prawa (podstawowego), jest prawem samodzielnym, zatem nie ma w istocie takiego zarzutu w procesie wekslowym, jak wygaśnięcie roszczenia ze stosunku podstawowego, pozwany nie mógł zatem takiego zarzutu skutecznie podnieść na podstawie art. 17 prawa wekslowego, czy jakiejkolwiek innej podstawie. Skoro, jak podał skarżący, nie ma takiego zarzutu jak wygaśnięcie wierzytelności wynikającej ze stosunku podstawowego, przedawnienie roszczeń ze stosunku podstawowego nie ma jakiegokolwiek wpływu na roszczenie wekslowe. Zdaniem skarżącego ten, kto doprowadził do wygaśnięcia należności podstawowej przez jej zapłatę (również w formie potrącenia) może przeciwstawić (w formie zarzutu potrącenia) roszczeniom wekslowym tylko roszczenia z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia (albo na podstawie art. 5 k.c. zarzut nadużycia przez remitenta przysługującego, a wynikającego ze stosunku wekslowego - prawa podmiotowego). Jak podał skarżący, pozwany w stosownym momencie takich zarzutów nie podniósł, nie udowodnił, że weksel został wypełniony niezgodnie z zawartym porozumieniem wekslowym, nie podniósł też skutecznie jakichkolwiek innych zarzutów osobistych w związku z treścią art. 17 prawa wekslowego, zatem nie było formalnych podstaw do skutecznego wniesienia apelacji w tym zakresie.

Skarżący zajął stanowisko, że oparcie apelacji wyłącznie na dominującym nurcie orzecznictwa sądowego, choćby najbardziej utrwalonym, w oderwaniu od treści obowiązujących przepisów prawa, jest działaniem ryzykownym, zawsze bowiem istnieje możliwość, że rozpatrujący daną sprawę skład sędziowski podważy najbardziej powszechne w orzecznictwie i doktrynie poglądy i wyda rozstrzygnięcie zgodne z literalną wykładnią obowiązujących przepisów prawa. Tym samym skarżący uznał, że sposób rozwiązania zadania zaprezentowany przez niego najściślej odpowiadał interesom klienta.

Komisja II stopnia dokonując analizy obowiązującego stanu prawnego z punktu widzenia zakresu jej orzekania wskazała, że w myśl przepisu art. 368 ust. 12 urp. do postępowania przed komisją odwoławczą stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. W ocenie Komisji II stopnia, posłużenie się przez ustawodawcę w tym przepisie terminem "odpowiednio", wyłącza stosowanie Kpa. wprost w sytuacji, gdy kwestie związane z postępowaniem zostały uregulowane w przepisach ustawy o radcach prawnych. W pozostałym zakresie, przepisy Kpa. winny znaleźć zastosowanie, z uwzględnieniem specyfiki postępowania przed Komisją II stopnia, uregulowanej w rozporządzeniu wykonawczym.

Jak podała Komisja II stopnia, do rozpatrywania spraw w obu instancjach powołane zostały wieloosobowe organy szczególne o specyficznych kompetencjach, podstawy wyłączenia członków tych organów uregulowane zostały w szczególny sposób, kwestie związane z funkcjonowaniem tych organów reguluje Minister Sprawiedliwości rozporządzeniem. W drodze rozporządzenia Minister Sprawiedliwości określa między innymi tryb i sposób działania komisji odwoławczej (art. 368 ust. 14 pkt 4 ustawy). Na tej podstawie Minister Sprawiedliwości wydał rozporządzenie z dnia 24 września 2009 r. w sprawie komisji egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyników egzaminu radcowskiego (Dz. U. z 2009 r. nr 164, poz. 1314 ze zm.).

W przepisie § 5 ust. 2 pkt 1 i ust. 3 powołanego rozporządzenia mowa jest o konieczności sporządzenia w toku postępowania odwoławczego pisemnej opinii dotyczącej zasadności jedynie "zarzutów podniesionych w odwołaniu", mowa jest także o "zakresie odwołania" oraz o "zasadności poszczególnych zarzutów podniesionych w odwołaniu". Komisja II stopnia podkreśliła, że wskazane wyżej wymogi dotyczą wprost jedynie opinii, a więc ograniczają zawartość tego dokumentu. Jednocześnie Komisja II stopnia podała, że użycie w § 5 ust. 4 rozporządzenia zwrotu odnoszącego się do kolejności głosowania, podobnie jaki i te przepisy, które określają zakres opinii sporządzonej przez członka Komisji II stopnia - zawężonej do ustosunkowania się do poszczególnych zarzutów podniesionych w odwołaniu - nie oznaczają, że rozporządzenie to zawęża zakres kontroli odwoławczej tego organu. Organ odwoławczy kontroluje zatem odwołanie zgodnie z tą zasadą, bacząc jednak oczywiście, aby uzasadnienie uchwały zawierało przede wszystkim argumentację odnoszącą się do podniesionych zarzutów odwołania. Zdaniem Komisji II stopnia, oczywistym jest szczegółowe ustosunkowanie się do zarzutów i argumentów, które zostały zawarte w odwołaniu skarżącego, ale ocena i rozstrzygnięcie co do zaskarżonej uchwały musi wiązać się z całościową oceną jej zasadności, zgodnie z przedstawioną powyżej zasadą dwukrotnego rozpoznania sprawy co do istoty.

Komisja II stopnia uznała, że zgodnie z art. 364 ust. 1 urp., egzamin radcowski polega na sprawdzeniu przygotowania prawniczego osoby przystępującej do egzaminu radcowskiego do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu radcy prawnego. Realizacja celu egzaminu radcowskiego następuje poprzez sprawdzenie w drodze egzaminu pisemnego wiedzy z zakresu prawa i umiejętności jej praktycznego zastosowania poprzez rozwiązanie zadań z zakresów prawa wskazanych w tym przepisie. Ocena czy rozwiązania tych zadań sporządzone przez zdającego w trakcie egzaminu spełniają te wymogi następuje przy zastosowaniu kryteriów określonych w art. 365 ust. 2 urp. W takim kontekście, zdaniem Komisji II stopnia, sporządzona apelacja do Sądu Okręgowego, jako jedna z postaci świadczenia pomocy prawnej, aby zasłużyć na ocenę pozytywną powinna spełniać te warunki.

Komisja II stopnia podała, że w niniejszej sprawie przede wszystkim należało ocenić, czy przedmiotowa apelacja zachowuje wymogi formalne, czy zastosowano w niej właściwe przepisy prawa, czy wynika z niej prawidłowość ich interpretacji oraz czy zdający zaproponował poprawny sposób rozstrzygnięcia postawionego przed nim problemu, uwzględniający interes reprezentowanej przez niego strony. Należało także ocenić, czy sporządzone opracowanie czyni zadość wymogom profesjonalnego opracowania prawniczego. Nie bez znaczenia jest także dla oceny kwestia, czy ewentualna kontrowersyjna koncepcja, zarzut lub wniosek są w interesie klienta, a gdyby nawet nie zostały uwzględnione przez sąd, to czy to pogarszałoby procesową lub merytoryczną sytuację klienta.

Zdaniem Komisji II stopnia, w zakresie rozwiązania zadania z prawa cywilnego skarżący trafnie sporządził apelację w imieniu pozwanego, a nie opinię prawną o braku podstaw do jej wniesienia. Projekt apelacji został oceniony przez dwóch niezależnych od siebie egzaminatorów, którzy zgodnie wystawili oceny niedostateczne. Egzaminatorzy oceniający pracę skarżącego stwierdzili, że apelacja spełnia wymogi formalne, przy czym jeden z egzaminatorów wskazał na wadliwość sformułowania wniosku apelacji. Jak przypomniała Komisja II stopnia, obaj egzaminatorzy uznali, że wadliwie i niezgodnie z interesem reprezentowanej strony został określony zakres zaskarżenia, z uwagi na pominięcie zagadnienia dotyczącego przewalutowania kwoty pożyczki oraz błędne stanowisko co do skuteczności zarzutu potrącenia. Ponadto w pracy podniesiony został jedynie zarzut naruszenia przepisów prawa procesowego, tj. art. 233 k.p.c., bez wskazania innych zarzutów, w tym naruszenia art. 231 k.p.c.

Komisja II stopnia podała jakim warunkom winna odpowiadać apelacja i w jakim zakresie należało ją sporządzić, przywołując sposób rozwiązania zadania z prawa cywilnego przez skarżącego. W związku z powyższym stwierdziła, że zarówno zakres zaskarżenia, jak i wniosek apelacji nie zostały sformułowane prawidłowo. Wyjaśniła, że zakres zaskarżenia odnosi się ogólnie do rozstrzygnięcia w zakresie odsetek, nie precyzując, jaki okres został objęty zaskarżeniem, mimo że z wniosku apelacji wynika, że chodzi o okres od 21 października 2010 r. do 18 lipca 2011 r.; z kolei we wniosku apelacji należało wnieść o uchylenie nakazu zapłaty w części zasądzającej odsetki za okres od 21 października 2010 r. do 18 lipca 2011 r. i oddalenie powództwa w tym zakresie. Komisja II stopnia uznała, że nie jest możliwe wydanie wyroku reformatoryjnego o treści wskazanej we wniosku apelacji, uchybieniem jest zaś brak żądania oddalenia powództwa w zakresie objętym zaskarżeniem. Jak przypomniała Komisja II stopnia, skarżący postawił jedynie zarzut błędu w ustaleniach faktycznych będący wynikiem przekroczenia granic swobodnej oceny dowodów (art. 233 k.p.c.), poprzez bezpodstawne przyjęcie, że w dniu 20 października 2010 r. doszło do przedstawienia pozwanemu weksla do zapłaty. Uznała powyższy zarzut, kwestionujący prawidłowość ustalenia, że doszło do przedstawienia weksla do zapłaty w dacie wskazanej przez powoda, za tylko częściowo prawidłowo sformułowany. Nadto Komisja II stopnia wskazała, że skarżący nie postawił też zarzutów naruszenia prawa materialnego powiązanych z kwestią braku podstaw do dochodzenia przez powoda odsetek od daty wskazanej w zaskarżonym wyroku. Skarżący wprawdzie w uzasadnieniu apelacji przywołał treść art. 38 prawa wekslowego, trafnie wskazując, że brak przedstawienia weksla do zapłaty nie prowadzi do wygaśnięcia zobowiązania wekslowego, a jedynie ma wpływ na ustalenie terminu, od którego można naliczać odsetki, prawidłowo także zaprezentował pogląd, iż najwcześniejszą datą przedstawienia weksla do zapłaty jest dzień otrzymania przez pozwanego nakazu zapłaty, tj. 18 lipca 2011 r., tym niemniej w apelacji nie sformułował zarzutu naruszenia art. 38 prawa wekslowego ani art. 481 k.c.

W związku z powyższym Komisja II stopnia podała, że dostrzeżone w zadaniu części trzeciej egzaminu radcowskiego uchybienia, z uwagi na ich wagę i zakres, w pełni uzasadniają stanowisko obu egzaminatorów o sporządzeniu apelacji bez pełnego uwzględnienia interesu reprezentowanej strony, a także wskazują na brak wykazania się przez skarżącego wystarczającą znajomością przepisów prawa procesowego i materialnego, co uzasadnia wystawienie mu z tej części egzaminu oceny niedostatecznej.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący zarzucił uchwale Komisji II stopnia błędne przyjęcie, że prawidłowe rozwiązanie zadania egzaminacyjnego z prawa cywilnego powinno polegać na wniesieniu apelacji w zakresie spłaconej w formie potrącenia pożyczki, oraz w zakresie odsetek za zwłokę - podczas gdy, jego zdaniem, zasadnym było jedynie wniesienie apelacji w części, w której zasądzono od pozwanego odsetki od dochodzonego roszczenia. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej uchwały oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zdaniem skarżącego, Komisja II stopnia zajęła nieprawidłowe stanowisko odnośnie do wpływu, jaki na dochodzone przez powoda roszczenie wekslowe miało wygaśnięcie wskutek potrącenia wierzytelności pożyczkowej wynikającej ze stosunku podstawowego. Jak podał skarżący, Komisja II stopnia w tym zakresie ograniczyła się do odwołania do orzecznictwa sądowego oraz sformułowała własny pogląd w tej sprawie bez wskazania jakichkolwiek przepisów prawa, które pogląd ten czyniłyby zasadnym. Skarżący wyjaśnił, że w odwołaniu starał się całościowo przedstawić wywód, który doprowadził go do końcowego wniosku, że roszczenie wekslowe ma charakter nieakcesoryjny i samodzielny, co oznacza, że wygaśnięcie roszczenia ze stosunku podstawowego nie ma na dochodzone prawa z weksla jakiegokolwiek bezpośredniego wpływu i co w konsekwencji czyni bezpodstawnym wywodzenie w tym zakresie zarzutów apelacyjnych w realiach kazusu egzaminacyjnego. W ocenie skarżącego, Komisja II stopnia nie odniosła się do przedstawionej w odwołaniu argumentacji, w szczególności nie wskazała, w którym momencie swego wywodu skarżący popełnia błędy merytoryczne albo logiczne. Nie odniosła się także w żaden sposób, jak wskazał skarżący, do kluczowego argumentu zawartego w odwołaniu, że przepis prawa wekslowego nie wprowadza normy przewidującej wygaśnięcie roszczenia wekslowego wskutek wygaśnięcia innego roszczenia, w tym roszczenia wynikającego z tzw. stosunku podstawowego. Żaden przepis prawa tym samym nie czyni, jak zauważył skarżący, roszczenia wekslowego prawem akcesoryjnym, a więc prawem, którego byt uzależniony jest ściśle od istnienia innego prawa/wierzytelności. Nadto skarżący podał, że teza o wygaśnięciu praw z weksla wskutek zapłaty zabezpieczonej tym wekslem pożyczki powinna mieć klarowną podstawę prawną, której wyraźnie brakuje. W braku takiej podstawy prawnej, nie może w żadnym razie proponowanych przez Komisję II stopnia konsekwencji formalnych domniemywać, byłby to bowiem przykład wykładni contra legem.

Niezależnie od powyższego skarżący zakwestionował również pogląd Komisji II stopnia o konieczności podniesienia w pracy egzaminacyjnej zarzutu naruszenia przez Sąd I instancji art. 38 w związku z art. 103 prawa wekslowego oraz art. 481 k.c. W ocenie skarżącego, wywiedzenie takich zarzutów byłoby niezasadne, ponieważ w realiach kazusu egzaminacyjnego Sąd I instancji prawidłowo odniósł w tym zakresie przepisy prawa materialnego do ustalonego przez siebie stanu faktycznego. W opinii skarżącego, błędem było to, że Sąd źle ustalił stan faktyczny sprawy, nie zaś to, że nie zrozumiał albo wadliwie zastosował normę materialną.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej uchwale i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 . – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jej wydania.

Kontrolując zaskarżoną uchwałę pod kątem powyższych kryteriów Sąd doszedł do przekonania, iż skarga J. W. nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem przy wydawaniu zaskarżonej uchwały nie doszło do naruszenia przez Komisję II stopnia przepisów prawa.

Szczegółowy tryb składania egzaminu radcowskiego został uregulowany w art. od 36 do 369 u.r.p. oraz w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 września 2009 r. w sprawie przeprowadzania egzaminu radcowskiego (Dz. U. Nr 163 poz. 1302), wydanym na podstawie art. 361 ust. 16 ww. ustawy.

Wynik egzaminu radcowskiego ustalany jest w drodze uchwały Komisji Egzaminacyjnej (art. 366 ust. 2 tej ustawy), od której przysługuje zdającemu odwołanie do Komisji Egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości (komisji odwoławczej) w terminie 14 dni od dnia otrzymania zaskarżonej uchwały (art. 368 ust. 1 ustawy). Z kolei od uchwały komisji odwoławczej służy skarga do sądu administracyjnego (art. 368 ust. 11 u.r.p.).

W myśl art. 368 ust. 12 u.r.p. do postępowania przed komisją odwoławczą stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Oznacza to, że w sprawie znajduje odpowiednio zastosowanie art. 138 k.p.a., według którego, zgodnie z zasadą dwuinstancyjności organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę rozstrzygniętą decyzją organu I instancji z zastrzeżeniem rozwiązania przyjętego w art. 138 § 3 k.p.a. Organ odwoławczy nie może zatem ograniczyć się do kontroli decyzji organu I instancji, a obowiązany jest ponownie rozstrzygnąć sprawę (patrz m.in. wyrok NSA z 22 marca 1996 r., sygn. Sa/Wr 1996/95, ONSA 1997, Nr 1, poz. 35, wyrok NSA z 14 sierpnia 1987 r., sygn. IV SA 385/87).

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 16 czerwca 2013 r. sygn. akt II GSK 319/12 stwierdził, że kontrolując uchwałę komisji egzaminacyjnej w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu radcowskiego, o której mowa w art. 366 ust. 2 w związku z art. 364 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2010 r., Nr 10, poz. 65 ze zm.), sąd administracyjny czyni to według kryterium zgodności z prawem, kwalifikując tę uchwałę do grupy decyzji związanych, nie zaś według uznania administracyjnego.

Z uzasadnienia uchwały Komisji II stopnia wynika, że zdający z części pierwszej egzaminu (test) otrzymał ocenę dobrą z drugiej części egzaminu (prawo karne) ocenę dobrą plus, z trzeciej części egzaminu (prawo cywilne) ocenę niedostateczną, z czwartej części egzaminu (prawo gospodarcze) ocenę dobrą, zaś z piątej części egzaminu (prawo administracyjne) ocenę dostateczną. Powołując się na treść przepisu art. 366 ust. 1 u.r.p., który to przepis określa, że pozytywny wynik z egzaminu radcowskiego, otrzymuje zdający, który z każdej części egzaminu radcowskiego otrzymał ocenę pozytywną Komisja wskazała, iż zdający J. W. uzyskał wynik negatywny z egzaminu radcowskiego. Zatem o ostatecznym negatywnym wyniku egzaminu radcowskiego zadecydowała ocena niedostateczna z prawa cywilnego.

Art. 364 ust. 1 u.r.p. stanowi, iż w ramach egzaminu radcowskiego sprawdzeniu poddawana jest, między innymi, wiedza zdającego "z zakresu prawa i umiejętność jej praktycznego zastosowania z zakresu materialnego i procesowego prawa karnego, materialnego i procesowego prawa wykroczeń, prawa karnego skarbowego (...)";

- zgodnie z art. 364 ust. 6 u.r.p. trzecia część egzaminu radcowskiego polega na rozwiązaniu zadania z zakresu prawa cywilnego polegającego na przygotowaniu pozwu lub wniosku albo apelacji, albo w przypadku uznania, iż brak jest podstaw do ich wniesienia, na sporządzeniu opinii prawnej w oparciu o opracowane na potrzeby egzaminu akta lub przedstawiony stan faktyczny.

Ocenie kandydatów na radców prawnych został poddany wyrok wydany przez Sąd Rejonowy dla [...] w K., którym to wyrokiem utrzymano w mocy nakaz zapłaty wydany przez Sąd Rejonowy dla [...] w K. w całości, przy czym nakaz zapłaty został wydany na podstawie weksla na kwotę 53.124 złotych z odsetkami ustawowymi od dnia 21 października 2010 r. do dnia zapłaty. W zarzutach od tego nakazu zapłaty pozwany podnosił, iż przed doręczeniem mu pozwu i nakazu zapłaty dokonał potrącenia swojej wierzytelności w kwocie 36.500 zł z tytułu wynagrodzenia za usługi świadczone na rzecz powoda polegające na dozorowaniu domu i opiece na zwierzętami podczas pobytu powoda na placówce w RPA w okresie od [...] stycznia 2007 r. do [...] grudnia 2008 r., na co załączył odpowiedni dokument o dokonaniu potrącenia z 20 listopada 2010 r. Prawidłowe rozwiązanie kazusu egzaminacyjnego sprowadzało się zatem do wniesienia apelacji uwzględniającej powyższy zarzut potrącenia w oparciu m.in. o zasadę wyrażoną w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 13 października 2005 r. sygn. akt III CZP, w myśl której przewidziane w art. 493 § 3 k.p.c. wymaganie udowodnienia wierzytelności przedstawionej do potrącenia dokumentami wskazanymi w art. 485 k.p.c. nie dotyczy sytuacji, w której do potrącenia doszło przed doręczeniem pozwanemu nakazu zapłaty i pozwu (por. OSNC 2006/7-8/119, OSP 2007/4/49, Biul. SN 2005/10/4, Wokanda 2005/11/10, M. Prawn. 2007/6/321 lex nr 156970).

Zgodnie z art. 365 ust. 2 u.r.p. ocena rozwiązań każdego z zadań z części drugiej do piątej egzaminu radcowskiego dokonywana jest niezależnie od siebie przez dwóch egzaminatorów z dziedzin prawa, której dotyczy praca pisemna, a egzaminatorzy mają brać "pod uwagę w szczególności zachowanie wymogów formalnych, właściwość zastosowanych przepisów prawa i umiejętność ich interpretacji oraz poprawność zaproponowanego przez zdającego sposobu rozstrzygnięcia problemu, z uwzględnieniem interesu strony, którą zgodnie z zadaniem reprezentuje".

Odnosząc powyższe kryteria do pracy skarżącego należy zauważyć, że obaj egzaminatorzy zgodnie stwierdzili, że skarżący sporządził apelację, która nie zawiera braków formalnych przy czym nieprawidłowo określono w niej zakres zaskarżenia, tym samym nie działał w interesie strony, którą reprezentował. SSO A. J. wskazała ponadto, że w apelacji podniesiony został jedynie zarzut dotyczący naruszenia art. 233 kpc, zaś nie podniesiono zarzutu naruszenia prawa procesowego, w tym art. 493 § 3 k.p.c. w zw. z art. 485 k.p.c. poprzez jego zastosowanie w sytuacji, gdy doszło do potrącenia przed doręczeniem pozwanemu nakazu zapłaty i odpisu pozwu. Pani Sędzia wskazała ponadto, że nie można również zgodzić się z autorem apelacji, iż wyrok nie narusza art. 358 § 2 k.c. Sąd I instancji niewłaściwie zastosował wskazany przepis błędnie określając datę wymagalności płatności weksla według daty wynikającej ze stosunku podstawowego zamiast wekslowego; co spowodowało, że wyrok w zakresie zasądzonej kwoty 10.053 zł był niezasadny.

W pracy zabrakło także wskazania na naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. poprzez dowolną ocenę zeznań stron; art. 231 k.p.c. poprzez bezzasadne przyjęcie domniemania faktycznego doręczenia pisma pozwanemu na podstawie faktu jego sporządzenia przez powoda; art. 217 § 2 k.p.c. (w brzmieniu sprzed 3 maja 2012 r.) i art. 227 k.p.c. poprzez oddalenie wniosków dowodowych mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.

W ocenie Sędzi wniosek skarżącego o zmianę zaskarżonego wyroku był nieprecyzyjny, profesjonalny pełnomocnik winien natomiast tak sformułować żądanie by w przypadku jego uwzględnienia stało się ono podstawą rozstrzygnięcia sądu.

Natomiast drugi egzaminator P. W. wskazał, że apelacja budzi dwa istotne zastrzeżenia, a mianowicie: 1/ wnoszący apelację nie uwzględnił zagadnienia dot. przewalutowanla kwoty pożyczki, skuteczności zarzutu potrącenia, co doprowadziło, że wyrok utrzymujący nakaz zapłaty w mocy nie został prawidłowo zaskarżony; 2/ apelant zaskarżył tylko wyłącznie odsetki. Takie działanie pozostaje w sprzeczności z interesem Klienta i może prowadzić do: 1/odpowiedzialności odszkodowawczej; 2/odpowiedzialności dyscyplinarnej.

Komisja II stopnia, odniosła się do twierdzeń skarżącego, odnośnie kwestii zastosowania przewalutowania weksla, wskazała, że należy podzielić zasadność stanowiska zdającego, wyrażonego także w uzasadnieniu apelacji, że skoro powód dochodzi roszczeń z weksla wypełnionego zgodnie z treścią porozumienia wekslowego na kwotę w złotych polskich odpowiadającą wysokości zobowiązania pozwanego wynikającego z umowy pożyczki w dacie jej wymagalności, zatem roszczenie objęte pozwem od początku było roszczeniem pieniężnym wyrażonym w walucie polskiej, do którego nie ma zastosowania przepis art. 358 § 2 k.c. Tym samym nie było podstaw do objęcia zakresem zaskarżenia kwoty 10 053 zł wraz z odsetkami.

Komisja II stopnia wskazała jednak na:

- wadliwość sformułowania zakresu zaskarżenia i wniosku apelacji;

- bezzasadne ograniczenie apelacji do zakwestionowania rozstrzygnięcia sądu tylko co do odsetek i nieobjęcie zakresem zaskarżenia kwoty w jakiej roszczenie powoda uległo umorzeniu na skutek dokonanego przez pozwanego potrącenia;

- brak istotnych zarzutów naruszenia prawa procesowego oraz jakichkolwiek zarzutów naruszenia prawa materialnego także w zakresie w jakim apelacja została wniesiona.

W ocenie Komisji II stopnia powyższe uchybienia, z uwagi na ich wagę i zakres, w pełni uzasadniają stanowisko obu egzaminatorów o sporządzeniu apelacji bez pełnego uwzględnienia interesu reprezentowanej strony, a także wskazują na brak wykazania się wystarczającą znajomością przepisów prawa procesowego i materialnego, co uzasadnia wystawienie oceny niedostatecznej.

Reasumując w ocenie Sądu egzaminatorzy prawidłowo uznali, że rozwiązanie sprawy zaproponowane przez skarżącego nie spełnia oczekiwań stawianych profesjonalnemu pełnomocnikowi w postępowaniu cywilnym i prawidłowo postawili oceny niedostateczne z powyższego egzaminu.

Oceny wystawione przez obu egzaminatorów, zdaniem Sądu zostały również w sposób prawidłowy uzasadnione. Jednocześnie Komisja II stopnia szczegółowo wyjaśniła, dlaczego rozwiązanie zaproponowane przez skarżącego jest nieprawidłowe, ocena ta, zdaniem Sądu, nie była wybiórcza tylko kompleksowa.

Wobec powyższego Sąd nie dopatrzył się naruszenia wskazanych w skardze przepisów art. 7,77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 368 ust. 12 u.r.p. Uzasadnienie zaskarżonej uchwały zawiera bowiem wszystkie elementy wskazane w art. 107 § 3 k.p.a. a postępowanie w sprawie było prowadzone zgodnie ze wskazaniami zawartymi w art. 8 k.p.a.

Biorąc powyższe pod rozwagę na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.