Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 1014/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2011-01-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6164 Wspólnoty gruntowe
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 134,153
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 15 i art. 138
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: Art. 1 ust. 1.
journal: Dz.U. 1963 nr 28 poz 169
law: Ustawa z dnia 29 czerwca 1963 r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Stankowski Sędziowie WSA Karol Pawlicki WSA Izabela Bąk-Marciniak (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Laura Szukała po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 stycznia 2011 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej J. W. sprawy ze skargi M. S., S. N., R. M., J. O., K. M., M. P., J. M., H. K., S. Ł., E. C., P. J., P. K. i J. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koninie z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...] w przedmiocie prawa do udziału we wspólnocie gruntowej 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty K. z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koninie na rzecz każdego ze skarżących kwotę po [...],- (słownie: [...]) złotych tytułem wpisu sądowego 3. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] marca 2002r. sprostowaną postanowieniem z dnia [...] września 2002r. Starosta K., powołując się na art.1, 6, 8 i 9 ustawy z dnia 29 czerwca 1963r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych (Dz.U. Nr 28, poz.169 ze zm.), art.22 ustawy z dnia 24 lipca 1998r. o zmianie niektórych ustaw określających kompetencje organów administracji publicznej – w związku z reformą ustrojową państwa (Dz.U. Nr 106,poz.668) i art.104 kpa, orzekł w ten sposób, że :

- ustalił, że nieruchomość – pastwisko oznaczone jako działki nr [...] o pow.[...] ha, [...] o pow.[...] ha, [...] o pow.[...] ha i [...] o pow.[....] ha , o łącznej pow.[...]ha, położone we wsi R. II gmina K., stanowią wspólnotę gruntową w rozumieniu art.1 ust.1 ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych,

- uznał za uprawnione do udziału we wspólnocie gruntowej [...] wymienionych imieniem osób i ustalił wielkość ich udziałów we wspólnocie.

Organ I instancji za uprawnionych do udziału we wspólnocie gruntowej uznał osoby fizyczne będące właścicielami gospodarstw bezpośrednio przyległych do gruntów wspólnoty.

Odwołanie od powyższej decyzji wniosła grupa mieszkańców wsi R. II, kwestionując rozstrzygnięcie w przedmiocie uznania określonych osób za uprawnione do udziału we wspólnocie. Podnosząc, iż uprawnienia z tego zakresu winny obejmować wszystkich mieszkańców wsi R. II, wspólnota zarządzana była przez osoby nieuprawnione bez zgody i wiedzy pozostałych mieszkańców wsi, a położony na jednej z działek Dom Ludowy przeznaczony był dla wszystkich mieszkańców wsi. Poza tym kwestionowano kryterium przyległości gruntów do tworzących wspólnotę działek i podnoszono, że mieszkańcy wsi nie byli zawiadamiani o podejmowanych w sprawie czynnościach.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2002r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Koninie utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, stwierdzając, iż materiał dowodowy zgromadzony przez organ I instancji pozwalał ustalić, iż tylko [...] osób spełniało przesłanki z art.6 ust.1 ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych.

Skargę na powyższą decyzję wniosło [...] osób – mieszkańców wsi R. II, w zakresie części dotyczącej ustalenia osób uprawnionych do udziału we wspólnocie gruntowej

Wyrokiem z dnia 22 października 2004r. w sprawie II SA/Po 1780/02 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej ustalenia osób uprawnionych do udziału we wspólnocie gruntowej. W uzasadnieniu Sąd wskazał, iż organ winien uzupełnić materiał dowodowy i dokonać ustaleń odnoszących się do lat [...]-[...], a dotyczących faktycznego korzystania ze wspólnoty i ustalenia czy osoby faktycznie korzystające ze wspólnoty były rolnikami, to jest czy posiadały gospodarstwa rolne.

Następnie [...] osób : S. Ł., H. K., J. O., J. M., E. C., M. P., M. S., R. M., C. Z., J.f O., S. N., P. K., K. M. i P. J. złożyli oświadczenia, że wspólnota gruntowa w R. II powstała około [...]r., a w jej skład wchodziły grunty położone w R. II i R. o ogólnej powierzchni [...] ha, zaś członkami wspólnoty byli rolnicy obu tych wsi posiadający gospodarstwa rolne. Każda z tych osób oświadczyła również, że jej gospodarstwo rolne o określonym obszarze istniało w dacie powstania wspólnoty. Zainteresowani wnieśli o ponowne ustalenie osób uprawnionych jako członków wspólnoty i ponowne ustalenie wielkości udziałów we wspólnocie.

Decyzją z dnia [...] lutego 2005r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Koninie uchyliło decyzję Starosty K. z dnia [...] marca 2002r. w części dotyczącej ustalenia osób uprawnionych do udziału we wspólnocie i w tej części sprawa została przekazana organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia, z uwzględnieniem wskazań zawartych w orzeczeniu WSA.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2005r. wydaną na podstawie art.1 ust.1, 6, 8 i 9 ustawy z dnia 29 czerwca 1963r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych (Dz.U. Nr 28, poz.169 ze zm.), art.22 ustawy z dnia 24 lipca 1998r. o zmianie niektórych ustaw określających kompetencje organów administracji publicznej – w związku z reformą ustrojową państwa (Dz.U. Nr 106,poz.668) i art.104 kpa, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Starosta K. uznał za uprawnionych do udziału w przedmiotowej wspólnocie ponownie te same [...] osób, wymienionych imiennie w decyzji oraz odmówił prawa udziału [...] pozostałym osobom. Argumentując, iż w toku rozprawy administracyjnej przesłuchano [...] świadków, którzy zeznali że odwołujący się nie byli nigdy uczestnikami wspólnoty gruntowej w R. II, gdyż mieszkają na terenie dawnej wsi R. i nie użytkowali gruntów wspólnoty, ponadto z zebranych materiałów nie można wywieść praw udziału we wspólnocie [...] osób odwołujących się od poprzedniej decyzji, bowiem nie przedłożyli oni żadnych dowodów potwierdzających ich udziały w tej wspólnocie.

Od powyższej decyzji odwołanie złożyło ponownie [...] tych samych mieszkańców wsi R. II, podnosząc iż organ wybiórczo stosował dowody i opierał się na "carskich mapach" zamiast na art.6 ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych. Podnieśli także, iż faktyczne korzystanie z przedmiotowej wspólnoty przez całą wieś i jej mieszkańców wiąże się z gruntem "na którym powstał, przy wysiłku całej społeczności dom ludowy".

Decyzją z dnia [...] września 2005r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Starosty K. z dnia [...] czerwca 2005r. Organ podkreślił, iż wsie R. II i R. były odrębne pod względem terytorialnym i organizacyjnym. Odwołujący się nie udokumentowali swoich uprawnień do udziału we wspólnocie i nie wykazali że spełniają przesłanki z art.6 ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych, zarówno co do następstwa prawnego po osobach mających prawo pierwotne do udziału we wspólnocie, jak i co do faktycznego korzystania z przedmiotowych gruntów w ciągu ostatniego roku przed dniem wejścia w życie ustawy.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego S. Ł., H.K., J. O., J. M., E.a C., M. P., M. S., R. M., C. Z., J. O., S. N., P. K., K. M. i P. J. zarzucili zaskarżonym decyzjom naruszenie art.7, 8, 9, 75 i 80 kpa oraz naruszenie prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie art.6 ust.1 i 2 ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych. Zakwestionowali wiarygodność przedstawionych w toku postępowania dokumentów w postaci map, i rejestru, statutu spółki i wykazu użytkowników gruntowych.

Wyrokiem z dnia 15 listopada 2008r. w sprawie III SA/Po 231/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił decyzje obu instancji. W uzasadnieniu Sąd wskazał, iż pomimo wyraźnych wskazań Sądu w wyroku z dnia 22 października 2004r. dotyczących odtworzenia źródeł powstania i funkcji wspólnoty organy obu instancji nie poczyniły ustaleń co do aktu powołania spółki – uchwały z [...]r., chociaż została ona wskazana w treści statutu spółki. Ponadto organy nie dokonały analizy następstwa prawnego wszystkich stron, nie odniosły się do braku dokumentów w tym zakresie pozostałych osób, nie wyjaśniły w sposób przekonywujący dlaczego uznały za uprawnionych [...] osób – uczestników postępowania, a z jakich względów skarżących za takich nie uznały. Organy więc winny jednoznacznie ustalić, kto i w jaki sposób w latach [...] -[...] faktycznie, rzeczywiście korzystał z gruntów wspólnoty, skąd wywodzi następstwo prawne osób, które obecnie zgłaszają swoje żądania udziału we wspólnocie, przy czym przedłożenie potwierdzeń dokonywania wpłat podatku w latach [...] – [...] może być z tym zakresie pomocne. Organ winien z urzędu przeprowadzić postępowanie dowodowe korzystając ze wszystkich dostępnych środków dowodowych, w szczególności z dowodu z dokumentów znajdujących się w ewidencji gruntów.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy decyzją z dnia [...] sierpnia 2007r. nr [...] Starosta K. na podstawie art.1 ust.1, 6, 8 i 9 ustawy z dnia 29 czerwca 1963r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych (Dz.U. Nr 28, poz.169 ze zm.), art.22 ustawy z dnia 24 lipca 1998r. o zmianie niektórych ustaw określających kompetencje organów administracji publicznej – w związku z reformą ustrojową państwa (Dz.U. Nr 106,poz.668) i art.104 kpa, uznał za uprawnionych do udziału w przedmiotowej wspólnocie ponownie tych samych [...] osób, wymienionych imiennie w decyzji oraz odmówił prawa udziału [...] pozostałym osobom. W uzasadnieniu organ wskazał, iż dnia [...].06.2007r. odbyła się rozprawa administracyjna, na której przesłuchano [...]-ciu świadków : Z. G., T. S., Z.a P., M. U. i W. K.. W oparciu o ich zeznania organ ustalił, iż w latach [...]-[...] z gruntów wspólnoty korzystały tylko te osoby wymienione w decyzji. Korzystanie z gruntów wspólnych polegało na wypasaniu bydła, zbieraniu pożytków z lasu (grzybów, chrustu). Świadkowie zaprzeczyli jakoby pozostałych [...] osób, bądź ich poprzedników prawnych korzystali z gruntów wspólnoty. Ponadto [...] uczestników postępowania spełnia tylko jeden z dwóch warunków, które należy spełnić aby uznać ich za uprawnionych do udziału we wspólnocie, a mianowicie w latach [...]-[...] były właścicielami gospodarstw rolnych. Natomiast nie przedłożyli żadnych dowodów potwierdzających korzystanie w latach [...]-[...] z gruntów wspólnoty. Ponadto organ ustalił, że Spółka powołana została z mocy uchwały zebrania członków Wspólnoty Wiejskiej wsi R. II w dniu [...].12.1979r., co wynika z protokołu z tego dnia dołączonego do statutu z ogólnego zebrania członków Wspólnoty Wiejskiej w R..

Odwołanie od powyższej decyzji złożyli : S. Ł., H. K., J. O., J. M., E. C., M. P., M. S., R. M., C. Z., J. O., S. N., P. K., K.f M. i P. J. i domagali się uznania ich jako członków wspólnoty gruntowej. Podali, iż kwestionują wiarygodność przesłuchanych na rozprawie administracyjnej świadków, albowiem były to osoby wyznaczone bądź spokrewnione z R. P.. Nie wzięto pod uwagę zeznań rolników. Ponadto do wspólnoty wiejskiej R. z terenu wsi R. włączono działki oznaczone na mapie obrębu R. II nr [...] i [...] – na której została wybudowana świetlica wiejska, a działkę nr [...] już przed [...]r. użytkowali mieszkańcy całej wsi (wycinali krzewy, sprzątali, wybudowali Dom Ludowy – decyzja o pozwoleniu na budowę z [...].08.1968r). Dawna wieś R. to obecnie nie ujęci we wspólnocie wiejskiej rolnicy. Powołanie zaś Spółki w [...]r. odbyło się zebraniem w obecności jedynie [...] domniemanych udziałowców, bez poinformowania pozostałych mieszkańców Ruszkowa II.

Odrębne odwołanie złożyła F. M. podnosząc, iż w [...]r. kupiła od Skarbu Państwa grunty rolne o pow. [...] ha i [...] ha, które to grunty na Skarb Państwa zdał za rentę F. B., pozostawiając córce W. M. działkę z budynkami o pow[...]. ha, którą obecnie użytkują jej dzieci G. S. i R. M.. W związku z powyższym G. S. nie powinna należeć do wspólnoty wiejskiej, gdyż nie jest rolnikiem i podatnikiem gruntów rolnych o pow[...]. ha wymienionych w decyzji. Udział ten powinien przypadać odwołującej, która nabyła grunty. Podobna sytuacja ma miejsce w stosunku do R. P., któremu w decyzji wykazano obszar [...] ha, a w rzeczywistości te grunty sprzedał.

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2008r. nr [...] i [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Koninie utrzymało w mocy decyzję Starosty K.. W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że na rozprawie administracyjnej przesłuchano świadków wskazanych przez strony postępowania, co pozwoliło ustalić, w latach [...]-[...] z gruntów wspólnoty korzystali wyłącznie : G. M., A. P., C. K., F. M., R. K., M. L., J. K., T. W., T. S., D. K., F. B., H. P., R. U., J. P., A. K., T. G., J. S.. Na podstawie dokumentów ustalono, że ich następcami prawnymi są odpowiednio : Z. W., R. P., E. K., F. M., W. K., S. G., M. K., D. W., M. S., P. K., G. S., J. U., P. D., A. D., M. B., A. J., G. F.. Natomiast na podstawie zbiorów geodezyjnych ustalono, że osoby odwołujące się były właścicielami gospodarstw rolnych, jednakże nie korzystały z gruntów wspólnoty w latach [...]-[...]., nie przedłożyły na to żadnych dowodów. Nie spełniły więc warunku wymienionego w art.6 ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych, tym bardziej, że na każdym z etapów postępowania mieli możliwość udokumentowania swoich uprawnień do udziału we wspólnocie. Nie można ponadto uznać wybudowania na gruntach wspólnoty w latach [...]-tych domu ludowego, z którego korzystają wszyscy mieszkańcy wsi za spełnienie przez odwołujących się warunku o którym mowa w art.6 ust.1 ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych.

Skargę na powyższą decyzję złożyli : S. Ł., H. K., J. O., J. M., E. C., M. P., M. S., R. M., C. Z., J. O., S. N., P. K., K.f M. i P. J., podnosząc w niej tą samą argumentację co w odwołaniu od decyzji organu I instancji i domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując wcześniejszą argumentację.

Postanowieniem z dnia [...]maja 2008r. Sąd odrzucił skargę C. Z., albowiem nie uiścił on wpisu od skargi (k[...]. akt sądowych).

Postanowieniem z dnia [...] października 2008r. Sąd zawiesił postępowanie w sprawie wskutek śmierci uczestniczki postępowania F. M. (k. [...] akt sądowych).

Pismem z dnia [...] października 2008r. udział w postępowaniu zgłosił Prokurator Prokuratury Apelacyjnej w Poznaniu (k[...].akt sądowych).

W dniu [...].01.2009r. zmarł odwołujący C. Z. (k[...].akt sądowych).

Przedłożonym postanowieniem z dnia ... lipca 2009r. Sąd Rejonowy w K. stwierdził, iż spadek po C. Zi. z mocy ustawy nabyli : żona Z. Z. oraz rodzeństwo : S. C., T. Z., M. Ś. (k[...]. akt sądowych). Natomiast postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2010r. Sąd Rejonowy w K. stwierdził, iż spadek po F. M. nabyły jej dzieci : M. D., R.M., W.M., W.M., M. L., C.. P.a (k[...] akt sądowych).

Postanowieniem z dnia [...] listopada 2010r. Sąd z urzędu podjął zawieszone postępowanie z uwagi na wskazanie następców prawnych F. M. (k[...].).

Na terminie rozprawy w dniu [...] stycznia 2011r. Prokurator Prokuratury [...] wniósł o uchylenie decyzji obu instancji ze względu na naruszenie przepisów prawa materialnego, procesowego i nie uwzględnienie wytycznych zawartych w dwóch wyrokach Sądu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje :

Skarga zasługuje na uwzględnienie również z przyczyn innych niż w niej podniesione.

W postępowaniu sądowo-administracyjnym obowiązuje zasada oficjalności, mająca obecnie umocowanie i określone granice w przepisach art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej ppsa ). Zgodnie z tą zasadą, sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, zawartą w skardze argumentacją- zobowiązany jest natomiast do oceny praworządności zachowań organów administracji w danej sprawie. Granice rozpoznania skargi przez sąd są z jednej strony wyznaczone przez kryterium legalności działań organów w konkretnej i zaskarżonej sprawie, z drugiej strony przez zakaz pogarszania sytuacji prawnej skarżącego.

Zgodnie natomiast z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, wyrażoną w art. 15 Kpa, strona ma prawo domagania się dwukrotnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy przez organy I i II instancji. W konsekwencji organ odwoławczy obowiązany jest do merytorycznego rozpatrzenia sprawy i skontrolowania postępowania oraz decyzji organu I instancji zarówno z punktu widzenia legalności, jak i celowości. Kontrola organu odwoławczego musi więc być zawsze kontrolą pełną, polegającą na ponownym merytorycznym rozstrzygnięciu sprawy, co wynika wprost z art. 138 Kpa (wyrok NSA w W-wie z dn. 24.06.1998 r., III SA 1379/97). Istota administracyjnego toku instancji polega na dwukrotnym rozstrzygnięciu tej samej sprawy, nie zaś na kontroli zasadności argumentów podniesionych w stosunku do orzeczenia organu I instancji (...) (wyrok NSA z 22.03.1996 r., SA/Wr 1996/95, ONSA 1997, Nr 1, poz. 35). Zakres kompetencji merytoryczno-reformacyjnej organu odwoławczego ogranicza przy tym jedynie art. 138 § 2 kpa, który stanowi podstawę prawną do wydania decyzji kasacyjnej powodującej przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Organ może wydać decyzję kasacyjną tylko wówczas, gdy spełnione są przesłanki określone w art. 138 § 2 Kpa, tj. wówczas gdy jego zdaniem organ I instancji albo nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego w znacznej części lub przeprowadzone przez ten organ postępowanie wyjaśniające nie jest wystarczające do rozstrzygnięcia sprawy i brak jest podstaw do zastosowania w postępowaniu odwoławczym art. 136 Kpa, tj. przeprowadzenia przez organ odwoławczy dodatkowego, uzupełniającego postępowania dowodowego (uchwała SN z dn. 16.01.1997 r., III ZP 5/96).

Przede wszystkim należy podkreślić, iż w ocenie Sądu przedmiotowa sprawa wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części, w związku z powyższym organ II instancji błędnie nie skorzystał z dyspozycji zawartej w art.138 par 2 kpa.

Przepis art.153 ppsa natomiast ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że organy administracji publicznej, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane. Przede wszystkim należy wskazać, iż w poprzednio, dwukrotnie toczących się postępowaniach sądowoadministracyjnym, Sąd precyzyjnie sformułował wytyczne organom administracyjnym, do których winny się dostosować, czego nie uczyniły w wyczerpującym zakresie.

Zgodnie ze wskazaniami Sądu przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy administracji miały dokonać ustaleń odnoszących się do lat [...]-[...] w zakresie faktycznego korzystania ze wspólnoty i stwierdzenia na czym polegało to korzystanie. Organy nie odtworzyły źródeł powstania wspólnoty o jakich mowa w kolejnych punktach art.1 ust.1 ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych. Organy nie wskazały, który ze skarżących lub uczestników postępowania wywodzi swoje następstwo prawne po konkretnym uwłaszczonym włościaninie (czy jest wyczerpany krąg spadkobierców), korzystającym w latach [...]-[...] z gruntów wspólnoty i jaki jest to stopień pokrewieństwa. W toku przeprowadzonych rozpraw administracyjnych przesłuchano na pierwszej [...] , a na kolejnej w trakcie powtórnego uzupełniania postępowania dowodowego [...] świadków, którzy zeznawali, że skarżący nie korzystali z gruntów wspólnoty, bądź korzystali za zgodą członków wspólnoty, bądź jak zeznał świadek S. niektórzy skarżący korzystali z gruntów wspólnoty, nie wyjaśniono jednak którzy i z jakich. Organy nie wykazały także w jaki sposób sami uczestnicy korzystali faktycznie z tej wspólnoty. Organy nie przeprowadziły w tym względzie dowodu z przesłuchania ani uczestników postępowania, ani też skarżących, co winne były uczynić. Przesłuchanie jedynie [...]-ciu spośród łącznie [...] osób zainteresowanych jest w ocenie Sądu niedostateczne. Tym bardziej, że wspólnota gruntowa jest inną kategorią nieruchomości niż "zwykła" współwłasność. Dlatego powinna być traktowana jako specyficzna prywatna współwłasność grupowa, nie rządząca się zasadami opartymi na gruncie prawa cywilnego, ale administracyjnego. Regulacje dotyczące wspólnot gruntowych nie znajdują zatem oparcia w przepisach kodeksu cywilnego. Organy zaś dopuściły się naruszenia art.86 kpa, w myśl którego po wyczerpaniu środków dowodowych lub z powodu ich braku pozostały nie wyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, organ administracji publicznej dla ich wyjaśnienia może przesłuchać stronę. Jest to środek dowodowy posiłkowy, dopuszczalny w postępowaniu administracyjnym w ostateczności. Co prawda przepis art.86 kpa pozostawia ocenę potrzeby przeprowadzenia tego dowodu organowi. Jednakże swoboda tej oceny jest jednak ograniczona treścią zasady prawdy obiektywnej, z której wypływa dla organu orzekającego obowiązek skorzystania z tego środka dowodowego, jeżeli nie będzie można ustalić stanu faktycznego z braku innych środków dowodowych lub gdy te środki staną się niewystarczające, bądź budzące wątpliwości. Organ I instancji tylko cały czas żądał od zainteresowanych przedłożenia dokumentów. Zgodnie z zasadą oficjalności na organie również spoczywa prowadzenie postępowania dowodowego z urzędu. Sąd zobowiązał organ do ustalenia następstwa prawnego, w tym względzie brak jakichkolwiek dowodów również z dokumentów, brak też dokładnego wyjaśnienia tej kwestii w decyzji (wskazanie spadkobierców, wskazanie które gospodarstwo rolne stanowiło wspólność majątkową małżeńską), a dane wynikające z takiej decyzji będą miały w przyszłości konsekwencje majątkowe.

Decyzja organu I instancji ma charakter deklaratoryjny, a zatem organy winny ustalić stan faktyczny i prawny w dacie wejścia w życie ustawy z dnia 29 czerwca 1963r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych, znaczenie ma tu art.6 tejże ustawy, a niekoniecznie dekrety carskie, na które powołuje się organ. Nadto organy nie wyjaśniły treści pisma Urzędu Wojewódzkiego w K. z dnia [...] stycznia 1998r. Nie ustaliły dokładnie skąd pochodzi wspólnota. Nie wyjaśniły kwestii jakie dwie działki ( o jakim obszarze) i kiedy z terenu wsi R. włączone zostały do wspólnoty, w tym względzie winny sięgnąć do ksiąg wieczystych wsi R.. Okoliczność ta może mieć wpływ na zmianę kręgu osób zainteresowanych. Ponadto organy nie wyjaśniły czego dotyczy działka nr [...]. Zaś z protokołu z [...]r nie wynika jakich gruntów - działek on dotyczy, co winny także ustalić organy.

Z orzecznictwa sądowego wynika też, iż starosta nie powinien ograniczyć się tylko do określenia, jakie grunty wchodziły lub wchodzą w skład wspólnoty gruntowej ze względu na ich pierwotne przeznaczenie (nadanie w wyniku uwłaszczenia, albo np. wydzielenie tytułem wynagrodzenia za zniesione służebności itp.). Ma on też obowiązek zbadać i ustalić jakie zmiany nastąpiły później w stanie własności tych gruntów m.in. w wyniku zasiedzenia, w obrocie cywilnoprawnym, albo gdy część gruntu wspólnoty została przeznaczona na cel publiczny lub społeczny.

Wobec okoliczności, że postępowanie dowodowe w sprawie wymaga nadal uzupełnia w znacznej części, decyzje organów administracyjnych wydane były przedwcześnie, bez dostatecznie dokonanej podstawy faktycznej, w ocenie Sądu opisane wyżej uchybienia organów mające istotny wpływ na wynik sprawy prowadzą do uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Starosty K. z dnia [...] sierpnia 2007r.

Mając powyższe okoliczności na uwadze, Sąd na podstawie przepisu art. 145 par 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz.1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.

O punkcie 2 wyroku orzeczono na podstawie art.152 ppsa.

O kosztach postępowania orzeczono zgodnie z art.200 ppsa.