Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 2693/01
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2004-05-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6343 Świadczenia pieniężne z tytuły pracy przymusowej
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA: Barbara Skrzycka - Pilch Sędziowie: NSA Krzysztof Ziółkowski (spr.) NSA Jan Jędrkowiak Protokolant: Agnieszka Dobroń po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi W. H. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 23 lipca 2001r. Nr [[...]] w przedmiocie przyznania uprawnień do świadczenia pieniężnego z tytułu pracy przymusowej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 8 sierpnia 2000 nr [[...]] i zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób represjonowanych na rzecz W. H. 10 (dziesięć) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja może być wykonana.


UZASADNIENIE

Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia 23 lipca 2001 r. Nr [[...]], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy decyzję własną z dnia 8 sierpnia 2000 r. Nr [[...]], którą przyznał W. H. uprawnienie do świadczenia pieniężnego z tytułu deportacji do pracy przymusowej na terytorium III Rzeszy, za okres 12 miesięcy - od maja 1944 r. do kwietnia 1945 r. W uzasadnieniu wskazał, że zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i ZSRR (Dz.U. Nr 87, poz. 395 ze zm.) świadczenie pieniężne przysługuje wyłącznie za każdy pełny miesiąc trwania pracy przymusowej w okresie wojny w latach 1939-1945. Do okresu tego organ nie zaliczył miesiąca kwietnia 1944 r., gdyż z dokonanych ustaleń wynika, iż pan H. został deportowany do III Rzeszy pod koniec kwietnia 1944 r., zatem pracę wykonywał przez niepełny miesiąc. Natomiast w odniesieniu do przedłożonego przez stronę zaświadczenia z Freie und Honsestadt H. z dnia 30 marca 2000 r. Kierownik Urzędu stwierdził, iż jego treść potwierdza jedynie, że w okresie od 1 sierpnia 1943 r. do 31 grudnia 1945 r. W. H. był kilkukrotnie widziany, nie zaś, że w tym okresie pracował przymusowo. W związku z czym za bezzasadne uznał żądanie strony o rozszerzenie przyjętego w decyzji z dnia 8 sierpnia 2000 r. okresu wykonywania pracy przymusowej.

Skargę na powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł W. H. podnosząc, że z załączonego do akt zaświadczenia Freie und Honsestadt H. wynika jednoznacznie, iż od dnia l sierpnia 1943 r. do 31 grudnia 1945 r. przebywał na terenie H. Pismo Archiwum Państwowego w S. potwierdza natomiast, że do kraju wrócił w roku 1946. Okoliczności te, zdaniem skarżącego, uzasadniają zaliczenie jako pracy przymusowej całego wskazanego w przedłożonym zaświadczeniu okresu. Ponadto zarzucił organowi, że przyjmując jako datę deportacji koniec kwietnia 1944 r. dokonał błędnych ustaleń w kontekście przedłożonego dokumentu.

W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Sąd uznał, że organ administracji przeprowadził postępowanie z naruszeniem przepisów działu I rozdziału 4 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Z akt sprawy wynika, że Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów odmówił zaliczenia do okresu, za który przyznał skarżącemu uprawnienie do świadczenia z tytułu pracy przymusowej miesięcy wskazanych w przedłożonym przez stronę obcojęzycznym dokumencie - zaświadczeniu Freie und Honsestadt H. z dnia 30 marca 2000 r. przyjmując, że treść tego pisma wskazuje, że skarżący w okresie od 1 sierpnia 1943 r. do 31 grudnia 1945 r. był jedynie "kilkukrotnie widziany". Nie potwierdza zatem, że strona ww. okresie pracowała przymusowo.

Natomiast, zdaniem skarżącego, z treści tego dokumentu sporządzonego przez władze Wolnego Miasta H. jednoznacznie wynika, że we wskazanym w nim okresie pracował przymusowo na terenie III Rzeszy.

Istotnym jest, że powyższe odmienne ustalenia zarówno organu, jak i skarżącego poczynione zostały na podstawie dokumentu, który nie został przetłumaczony przez osobę do tego upoważnioną - tłumacza przysięgłego. Przeprowadzenie dowodu z treści dokumentu sporządzonego w języku obcym dopuszczalne jest tylko wówczas, gdy uprzednio zostanie on przetłumaczony na język polski, a dokonane tłumaczenie ma charakter urzędowy.

Zgodnie bowiem z art. 75 § 1 k.p.a. w postępowaniu administracyjnym jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy. Granicą dopuszczalności środków dowodowych jest ich zgodność z prawem.

W rozpatrywanej przez Sąd sprawie, przedłożony przez skarżącego sporządzony w języku niemieckim dokument Freie und Honsestadt H. z dnia 30 marca 2000 r., nie został przetłumaczony na język polski przez tłumacza przysięgłego, a zatem nie może stanowić dowodu w sprawie, gdyż w takiej formie jest on sprzeczny z prawem, narusza przepisy ustawy o języku polskim oraz art. 27 Konstytucji.

Przepis art. 4 pkt 5 ustawy z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim (Dz. U. Nr 90, poz. 999 ze zm.) stanowi, że językiem urzędowym organów, instytucji i urzędów podległych m.in. konstytucyjnym organom państwa, a powołanych w celu realizacji zadań tych organów jest język polski. Podmioty te dokonują wszelkich czynności urzędowych w języku polskim, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej, a oświadczenia im składane muszą być dokonywane w języku polskim (art. 5 powołanej ustawy).

Z powyższego wynika, że zarówno rozstrzygnięcia organów administracji publicznej, jak

cały materiał dowodowy zgromadzony w sprawie musi być sporządzony w języku polskim.

Obliguje to organy do posługiwania się urzędowymi tłumaczeniami obcojęzycznych dokumentów.

Jeżeli zatem skarżący wywodzi korzystne dla siebie skutki z dokumentu, który - jak już wykazano - w przedłożonej przez niego formie nie może stanowić dowodu w sprawie, a jednocześnie jego wada może zostać usunięta poprzez przedłożenie przez stronę jego urzędowego tłumaczenia na język polski, organ winien wezwać skarżącego do dokonania tej czynności. Zaniechanie przez organ podjęcia wskazanej czynności stanowi naruszenie obowiązku informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków (art. 9 k.p.a.).

Natomiast w sytuacji, gdy organ nie zobowiązał skarżącego do przedłożenia urzędowego tłumaczenia przedmiotowego dokumentu chciał powołać się na jego treść, tak samo zobowiązany był do dokonania jego urzędowego tłumaczenia.

Mając na uwadze powyższe Sąd stwierdza, że organ administracji nie tylko nie podjął wszelkich kroków niezbędnych do wyjaśnienia i załatwienia sprawy (art. 7 i 77 § 1 k.p.a.), ale również posługując się dokumentem obcojęzycznym i powołując się na jego treść bez uprzedniego urzędowego tłumaczenia przekroczył granice swobodnej oceny dowodów, określone w art. 80 k.p.a.

Na marginesie należy wskazać, że wstępny, pobieżny ogląd przedmiotowego dokumentu zdaje się wskazywać na to , iż jego treść jest odmienna tak od tej na jaką powołuje się skarżący, jak i organ administracji.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku, z tym że ponieważ art. 97 § 2 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nakazuje stosować dotychczasowe przepisy o wpisie i innych kosztach sądowych w sprawach, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, to wobec uwzględnienia skargi Sąd zasądził koszty postępowania na rzecz skarżącego na podstawie art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74 poz. 368 ze zm.).

Orzekając na podstawie przepisu art. 152 - Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja może być wykonana.