Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 1137/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2015-11-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 1 , art.5 ust.1 w pkt 1 lit. a
journal: Dz.U. 2010 nr 95 poz 613
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity.
article: art.21
journal: Dz.U. 2005 nr 240 poz 2027
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Sokołowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj, Sędzia WSA Elżbieta Woźniak, Protokolant starszy sekretarz sądowy Lidia Maląg, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 18 listopada 2015 r. sprawy ze skargi L. A. i M. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 3 sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2014 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., decyzją z dnia [...] r. nr [...] orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji Burmistrza M. z dnia [...] r. nr [...] w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na 2014 r. w kwocie [...] zł. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że postanowieniem z dnia [...]r. organ podatkowy I instancji wszczął postępowanie podatkowe w sprawie ustalenia małżonkom L. i M.A., zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2014 r.

Opisaną na wstępie decyzją z dnia [...] r., organ podatkowy I instancji ustalił L. A. i M. A. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na 2014 r. w kwocie [...] zł. Do podstawy opodatkowania przyjęto nieruchomości położone w M. przy ul. [...]:

- budynek związany z działalnością gospodarczą (III) o pow. [...]m.kw.

- budynek związany z działalnością gospodarczą (III) o pow. [...] m.kw.

- grunty związane z działalnością gospodarczą o pow. [...] m.kw.

Nie zgadzając się z powyższą decyzją, podatnicy złożyli odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. zarzucając, że decyzja wydana została z naruszeniem przepisów tj. przepisów prawa materialnego, przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 5 w zw. z art. 1a ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych, przez przyjęcie, że opodatkowany podatkiem od nieruchomości lokal nr [...], położony w budynku przy ul. [...] w M. jest związany z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz, że nieprawidłowo ustalono podatek od nieruchomości za 2014 rok, zawyżając jego wysokość o [...] zł (ewentualnie o [...] zł).

Wskazując na powyższe zarzuty wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz prawidłowe ustalenie wysokości podatku od nieruchomości na 2014 rok - poprzez zastosowanie:

- do [...] m2 powierzchni użytkowej budynku (lokalu) nr [...] położonego przy ul. [...] nr [...] w M. przeznaczonej na cele mieszkaniowe -stawki przewidzianej dla budynków mieszkalnych lub ich części, o której mowa a art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy o podatkach i opłatach lokalnych i wynoszącej na podstawie Uchwały Rady Miejskiej w M. nr XLIV/419/13 z dnia 24 września 2013 r. w sprawie określenia stawek podatku od nieruchomości - tj. 0,73 zł od 1 m2 powierzchni użytkowej,

- do [...] m2 powierzchni użytkowej budynku (lokalu) nr [...] położonego przy ul. [...] nr [...] w M. przeznaczonej na cele mieszkaniowe - stawki przewidzianej dla budynków mieszkalnych lub ich części, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy o podatkach i opłatach lokalnych i wynoszącej na podstawie Uchwały Rady Miejskiej w M. nr XLIV/419/13 z dnia 24 września 2013r. w sprawie określenia stawek podatku od nieruchomości - tj. 0,73 zł od 1 m2 powierzchni użytkowej,

- do [...] m2 powierzchni gruntu położonego przy ul. [...] nr [...] w M. przeznaczonej na cele mieszkaniowe - stawki przewidzianej dla gruntów pozostałych, o której mowa a art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o podatkach i opłatach lokalnych i wynoszącej o,45 zł od 1 m2 powierzchni.

Ustosunkowując się do zarzutów odwołania, organ podatkowy I instancji podtrzymał swoje stanowisko w sprawie, podnosząc w piśmie z dnia 21.03.2013 r. , że grunt oraz usytuowane na nim budynki zostały prawidłowo opodatkowane zaskarżoną decyzją.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., utrzymując w mocy decyzje organu I instancji wskazało, iż zgodnie z przepisem art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2010 r. Nr 95, poz.613 ze zm. ), podatnikami podatku od nieruchomości są m.in. osoby fizyczne będące właścicielami nieruchomości. Z akt sprawy wynika, że podatnicy są współwłaścicielami nieruchomości położonych w M. przy ul. [...], stanowiącej działkę nr [...] sklasyfikowanych w ewidencji gruntów i budynków jako "pozostałe budynki niemieszkalne".

Organ odwoławczy wskazał następnie, iż zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. Nr 193, z 2010 r., poz. 1287 ze zm.) dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków stanowią podstawę dokonywania wymiaru podatków. Przez podstawę wymiaru podatku należy rozumieć zarówno określenie przedmiotu opodatkowania, zaliczenie do właściwej stawki podatkowej jaki i objęcie określonych gruntów zwolnieniem od opodatkowania (por. wyrok NSA z 15 kwietnia 2008 r., II FSK 372/07, LEX nr 490966; wyrok NSA z 3 marca 2005 r., FSK 912/04, LEX nr 164493; por. wyrok WSA w Gdańsku z 22 marca 2007 r., II SA/Gd 297/06, LEX nr 334273).

Zdaniem organu odwoławczego, aktualne dane z ewidencji mają charakter bezwzględnie wiążący dla organu podatkowego, wobec czego w postępowaniu podatkowym nie ma on uprawnień do dokonywania własnych ustaleń faktycznych co do istnienia, wielkości czy klasyfikacji nieruchomości ujawnionych w ewidencji. Wszelkie zmiany w tym zakresie winny być zatem dokonywane wyłącznie w ramach odrębnego postępowania administracyjnego prowadzonego przez organy właściwe w kwestii prowadzenia ewidencji gruntów i budynków (zob. m.in. wyrok WSA w Gliwicach z 17 listopada 2010 r., I SA/GL 700/10, lex nr 653594; wyrok WSA w Krakowie z 27 stycznia 2010 r., I SA/Kr. 955/09, lex nr 554026; wyrok NSA z 13 stycznia 2010 r., II FSK 1243/08, lex nr 558871).

Dane zawarte w tej ewidencji mają zatem status dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 194 Ordynacji podatkowej, co oznacza, że stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Ewidencja gruntów i budynków jest urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniach administracyjnych i w każdym przypadku, gdy dane zawarte w deklaracji, czy informacji złożonej przez podatnika są niezgodne z danymi wynikającymi z ewidencji, rozstrzygające znaczenie dla opodatkowania gruntów mają zapisy wynikające z ewidencji.

Jak wskazał organ odwoławczy, z wypisu z ewidencji gruntów i budynków wynika, że posadowione na nieruchomości podatnika budynki na działce nr [...] położone przy ul. [...] sklasyfikowane zostały jako "pozostałe budynki niemieszkalne". Zapisy te są dla organów podatkowych wiążące i nie mogą one przy wymiarze podatków zakwalifikować ich jako mieszkalnych. Zatem podatnik kwestionujący prawidłowość danych z ewidencji gruntów i budynków, powinien wszcząć procedurę ich zmiany w organie prowadzącym ewidencję, którym obecnie jest starosta. Następnie w przypadku uwzględnienia jego zastrzeżeń, na podstawie zmienionych danych z ewidencji, może wnosić o wzruszenie ostatecznych decyzji ustalających wysokość zobowiązań podatkowych (por. wyrok WSA w Warszawie z 6 lutego 2008 r., III SA/Wa 1690/07, LEX nr 447887; wyrok WSA w Gdańsku z 15 marca 2006 r., I SA/Gd 348/04 opubl. FK 2008/3/75). Istotne jest i to, że to podatnik powinien doprowadzić do zgodności zapisów w ewidencji gruntów i budynków z rzeczywistym stanem władanych przez nią nieruchomości, o ile takie różnice zachodzą; taki obowiązek (ani też uprawnienie) nie spoczywa na organach podatkowych, które są związane danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków (por. wyrok NSA z 8 maja 2002 r., III SA 2466/01, LEX nr 77806).

W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S., na dzień dzisiejszy nie ma podstaw do zastosowania w stosunku do nieruchomości podatników, stawki podatku przewidzianej dla budynków mieszkalnych i zarzuty w tym zakresie uznać należy za bezzasadne.

Odnosząc się do zarzutu, że nieruchomość nie jest związana z prowadzeniem działalności gospodarczej Kolegium stwierdził, że na podstawie art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej oznaczają: grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b, chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych. Sam zatem fakt posiadania przez przedsiębiorcę gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej decyduje już o tym, że powinny być opodatkowane stawką najwyższą. Podatnicy jak wynika z akt sprawy, prowadzą działalność gospodarczą.

Sam fakt posiadania przez przedsiębiorcę gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej decyduje już o tym, że powinny być opodatkowane stawką najwyższą. Z treści art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy wyraźnie wynika, że jedynym czynnikiem decydującym o uznaniu nieruchomości za związaną z prowadzeniem działalności gospodarczej jest kryterium posiadania, które to, wobec braku stosownej definicji w ustawie podatkowej, należy rozumieć w znaczeniu, o jakim mowa w przepisach prawa cywilnego.

Majątkowy charakter podatku od nieruchomości wyraża się w tym, że ustawodawca, opodatkowując określone stany faktyczne, koncentruje się na samej własności lub posiadaniu określonych przedmiotów opodatkowania. W swej konstrukcji podatek ten nie nawiązuje do efektów ekonomicznych, co oznacza, że z punktu widzenia podatkowoprawnego stanu faktycznego (podstawy opodatkowania i stawki podatkowej) nie jest ważna okoliczność, jak intensywnie wykorzystywany jest przedmiot opodatkowania oraz jakie (i czy w ogóle) przynosi to efekty finansowe. Dla celów podatku od nieruchomości nie ma znaczenia, czy nieruchomość jest faktycznie, w danym okresie czasu, wykorzystywana do celów prowadzenia działalności gospodarczej.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, L. A. i M. A. wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości jak i poprzedzającej ją decyzji Burmistrza M.

Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego, przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 5 w zw. z art. 1a ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 849 z późn. zm.), przez przyjęcie, że opodatkowany podatkiem od nieruchomości lokal nr [...] położony w budynku przy ul. [...] w M. jest związany z prowadzeniem działalności gospodarczej, a w konsekwencji bezpodstawne obciążenie tegoż lokalu jak i związanego z nim gruntu podatkiem od nieruchomości według stawki właściwej dla budynków i gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej.

W uzasadnieniu skargi Skarżący nie zgodzili się z organem podatkowym, że już sam fakt posiadania przez przedsiębiorcę gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej decyduje o tym, że powinny być opodatkowane stawką najwyższą.

Zdaniem skarżących, z ustawowej definicji pojęcia "gruntów, budynków i budowli związanych z działalnością gospodarczą", zawartej w art.1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., wynika, że do przedmiotów opodatkowania związanych z działalnością gospodarczą zalicza się te, które pozostają w posiadaniu przedsiębiorcy, a po drugie, iż pomimo posiadania przez przedsiębiorcę, nie wchodzą tu: budynki mieszkalne lub ich części i związane z nimi grunty, a także grunty pod jeziorami, zajęte na zbiorniki wodne retencyjne lub elektrowni wodnych oraz grunty pozostałe.

W ocenie skarżących, w zaskarżonej decyzji przyjęto błędną kwalifikację lokalu mieszkalnego nr [...] położonego w M. przy ul. [...] - uznając, iż stanowi on budynek związany z działalnością gospodarczą. Rozstrzygnięcie podjęte przez organ podatkowy w przedmiotowym zakresie nie znajduje oparcia w stanie faktycznym ani w obowiązujących przepisach prawa. Po pierwsze i przede wszystkim skarżący podnieśli, iż sporny lokal jest lokalem mieszkalnym, tzw. "apartamentowcem", zaspokajającym wyłącznie osobiste, tj. prywatne, potrzeby podatników, ich rodzin i jako taki powinien być obciążony stawkami podatku od nieruchomości przypisanymi budynkom (lokalom) mieszkalnym. Zgodnie bowiem z treścią powoływanego i cytowanego wyżej przepisu art.1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., budynki i ich części oraz grunty mające charakter mieszkalny, będące w posiadaniu przedsiębiorcy, nie mogą być właśnie traktowane jako związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Jeśli zatem sporny lokal znajduje się w budynku mieszkalnym i służy wyłącznie zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych podatników i ich rodzin, a z taką właśnie sytuacją mamy do czynienia w nin. sprawie, to opodatkowanie ich podatkiem od nieruchomości według stawek przewidzianych dla budynków i gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej nie jest uzasadnione, bowiem nie jest on związany z prowadzeniem działalności gospodarczej. Gdyby jednak spornego lokalu i gruntu z nim związanego nie można by uznać jako lokalu mieszkalnego, to wówczas powinien on podlegać podatkowi od nieruchomości według stawek przypisanych dla pozostałych budynków lub ich części oraz gruntów pozostałych.

Zdaniem skarżących, w przypadku osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą, uznanie nieruchomości za element składowy przedsiębiorstwa następuje wyłącznie po stwierdzeniu przez organ podatkowy, że grunty, budynki i budowle służą, do realizacji zadań gospodarczych przez prowadzącego przedsiębiorstwo np.: traktowanie tych przedmiotów opodatkowania jako środków trwałych przedsiębiorstwa czy obciążanie kosztów prowadzonej działalności gospodarczej odpisami amortyzacyjnymi. Natomiast w przypadku, gdy nieruchomość została nabyta przez osoby fizyczne prowadzące co prawda działalność gospodarczą, jednak nie służy ona prowadzeniu przez tę osobę działalności gospodarczej (a zatem nie wchodzi w skład przedsiębiorstwa w rozumieniu przepisów Kodeksu cywilnego), z którą to właśnie sytuacją mamy do czynienia w rozpatrywanej sprawie, to grunty i budynki jako nie będące w posiadaniu przedsiębiorcy, podlegają wówczas opodatkowaniu według stawek określonych dla gruntów i budynków pozostałych. Nie powinno bowiem budzić wątpliwości, że ustawodawca uzależnił w przepisach u.p.o.l., wysokość stawek podatku od nieruchomości od sposobu wykorzystywania przedmiotu opodatkowania.

Skarżący są zdania, że w niniejszej sprawie kluczowe znaczenie ma ustalenie, czy przedmiotowa nieruchomość jest związana z przedsiębiorstwem Skarżących. W ich ocenie dana nieruchomość staje się elementem przedsiębiorstwa osoby fizycznej lub można ją uznać za związaną z tym przedsiębiorstwem, jedynie wówczas jeżeli w jakikolwiek sposób jest ona wykorzystywana w prowadzonej działalności gospodarczej lub - biorąc pod uwagę cechy faktyczne tej nieruchomości i rodzaj prowadzonej przez przedsiębiorcę działalności gospodarczej - może być wykorzystana wprost na ten cel, przy czym ujęcie nieruchomości w prowadzonej przez osobę fizyczną ewidencji środków trwałych, czy dokonywanie odpisów amortyzacyjnych, albo też zaliczanie do kosztów uzyskania przychodów wydatków dotyczących nieruchomości, przesądza o jej gospodarczym przeznaczeniu. W każdym bądź razie warunków takich nie spełnia nieruchomość (budynek, lokal czy też grunt) przeznaczona na realizację niegospodarczych osobistych celów życiowych podatnika oraz jego rodziny, w tym mieszkaniowych, tak jak to ma miejsce w rozpatrywanej sprawie.

Skarżący wskazali, iż w orzecznictwie sądowo-administracyjnym (w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 14 lutego 2008 r., sygn. akt I SA/Gd 994/09, a także w wyroku tego samego Sądu z dnia 3 grudnia 2009r., sygn. akt I SA/Gd 663/09) utrwalony jest pogląd, że budynki i grunty stanowiące własność osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą nie zawsze powinny być opodatkowane stawkami podwyższonymi. Dotyczy to właśnie sytuacji, gdy nieruchomości te nie są wykorzystywane do działalności gospodarczej, a przez to nie wchodzą w skład przedsiębiorstwa.

Zdaniem skarżących, sporna nieruchomość bez wątpienia nie wchodzi w skład ich przedsiębiorstwa, a potwierdzają takie stanowisko właśnie fakty świadczące o tym, że:

- skarżący nie wprowadzili przedmiotowego lokalu do ewidencji środków trwałych w ramach prowadzonej działalności gospodarczej,

- skarżący nie dokonywali i nie dokonują odpisów amortyzacyjnych tegoż lokalu

- skarżący nie wliczają jakichkolwiek wydatków w poczet kosztów uzyskania przychodu prowadzonej działalności,

- skarżący nie wliczają w ramach prowadzonej działalności gospodarczej jakichkolwiek nakładów remontowych i modernizacyjnych w poczet kosztów uzyskania przychodów prowadzonej działalności gospodarczej. Równie przy tym istotne jest także to, że Skarżący nabyli przedmiotową nieruchomość (lokal) do majątku osobistego.

W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy.

Kontrola sądowoadministracyjna przeprowadzona w oparciu o powyższe kryteria nie wykazała, by zaskarżony akt naruszał prawo i zasługiwał na uchylenie.

Istota sporu w sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie jaką stawkę podatku należy zastosować do posiadanego przez Skarżących, lokalu nr [...] położonego w budynku przy ul. [...] w M., ujawnionego i zakwalifikowanego w ewidencji gruntów i budynków do kategorii "pozostałe budynki niemieszkalne", położonego w M. na gruncie posiadającym symbol użytku Bi (" inne tereny zabudowane").

Zgodnie z przepisem art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych ( Dz. U. z 2010 r., Nr 95 poz. 613 zw. dalej: u.p.o.l.), opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają następujące nieruchomości lub obiekty budowlane:

1) grunty;

2) budynki lub ich części;

3) budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Stosownie do przepisu art. 1a ust. 1 pkt 1 tej ustawy, określenie "budynek" oznacza obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach.

Przepis art. 5 ust. 1 w pkt 1 lit. a wymienionego powyżej aktu prawnego stanowi, że rada gminy, w drodze uchwały, określa wysokość stawek podatku od nieruchomości, z tym że stawki nie mogą przekroczyć rocznie w 2014 r. od gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, bez względu na sposób zakwalifikowania w ewidencji gruntów i budynków – 0,89 zł od 1 m2 powierzchni. Natomiast, w przypadku budynków lub ich części stawka ta nie może przekroczyć – dla budynków mieszkalnych 0,74 zł od 1 m2 powierzchni użytkowej (art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. a), zaś budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz od budynków mieszkalnych lub ich części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej – 23,03 zł od 1 m2 powierzchni użytkowej (art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. b).

W 2014 r. na terenie miejscowości M. obowiązywała stawka 0,88 zł od 1 m2 gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz 23 zł od 1 m2 powierzchni budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. A zatem przyjęte stawki nie przekraczały ustawowego maksimum.

Kwalifikacja budynku do określonej kategorii jest niezbędna w celu ustalenia właściwej stawki opodatkowania. Koniecznym staje się wiec wyjaśnienie znaczenia zwrotu "budynek mieszkalny" oraz, mając na uwadze okoliczność posiadania przedmiotowych nieruchomości przez przedsiębiorcę, wyjaśnienie znaczenia zwrotu "budynki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej". Znaczenie drugiego z podanych wyżej zwrotów wyjaśnia ustawodawca w przepisie art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. Stosownie do tego przepisu, użyte w ustawie określenie "grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej" oznacza "grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b ww. ustawy, chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych". A zatem, treść tego przepisu w sposób jednoznaczny wskazuje, że o tym, czy przedmiotowa nieruchomość podlega opodatkowaniu stawkami podatkowymi w podwyższonej wysokości decyduje sam fakt posiadania jej przez podmiot posiadający status przedsiębiorcy, wpisany do rejestru przedsiębiorców, a nie sposób, w jaki faktycznie jest ona wykorzystywana.

Wykorzystywanie przez przedsiębiorcę posiadanej nieruchomości nie na "potrzeby prowadzonej działalności" jest więc traktowane, w rozumieniu przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, jakby była ona związana z prowadzeniem działalności gospodarczej. Z treści art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. wyraźnie bowiem wynika, że czynnikiem decydującym o uznaniu nieruchomości za związaną z prowadzeniem działalności gospodarczej jest kryterium posiadania i to w znaczeniu o jakim mowa w art. 336 Kodeksu cywilnego. Odwołanie się do art. 336 Kodeksu cywilnego jest o tyle zasadne, że przepisy ustawy o podatkach i opłatach lokalnych nie zawierają legalnej definicji posiadania, jak też innych wskazówek pozwalających na nadanie innej treści temu pojęciu. Uwzględniając zatem obowiązujące reguły wykładni prawa należało posiłkowo sięgnąć do istniejącej już normy prawnej regulującej tę kwestię. Posiadanie w ujęciu tego przepisu przedstawia się jako stan faktyczny określonego władztwa nad rzeczą. Posiadanie występuje zatem przy równoczesnym istnieniu fizycznego elementu władania rzeczą, określanego jako corpus possessionis oraz psychicznego elementu animus rem sibi habendi, rozumianego jako zamiar władania rzeczą dla siebie. Posiadaczem rzeczy jest więc zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny). Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 15 czerwca 1972 r. (III CRN 121/72), wyraził pogląd, że "posiadanie jest stanem faktycznym polegającym na faktycznym władztwie, przez które rozumie się samą możność władania rzeczą. Efektywne więc w sensie gospodarczym korzystanie z rzeczy (nieruchomości) nie jest konieczną przesłanką posiadania".

Analogiczne stanowisko zostało zawarte w wyroku NSA z dnia 1 lipca 2014 r., sygn. akt II FSK 1349/14, w którym stwierdził, że w świetle treści art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., sam fakt posiadania przez przedsiębiorcę budynku, budowli lub gruntu skutkować musi uznaniem tych kategorii za związane z prowadzeniem działalności gospodarczej i jednocześnie nie ma miejsca sytuacja, w której przedmiot opodatkowania nie jest i jednocześnie nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych w przedstawionym rozumieniu tego pojęcia (LEX nr 1490431). Ustawodawca w przepisach ustawy nie wyjaśnił znaczenia zwrotu "budynek mieszkalny", choć posługuje się nim dla potrzeb określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości (art. 5 ustawy).

Niższa stawka podatku od nieruchomości związana jest z posiadaniem "budynku mieszkalnego", i znaczenie tego określenia jest istotne dla rozstrzygnięcia sporu, co do zastosowanej przez organy podatkowe stawki podatku od posiadanego przez skarżących lokalu nr [...], położonego w budynku przy ul. [...] w M.

W tym miejscu należy podzielić stanowisko organu podatkowego, że przepisem znajdującym się poza regulacją ustawy podatkowej, a mającym istotne znaczenie dla wymiaru podatku od nieruchomości, jest art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027 ze zm.). Zgodnie z powyższą regulacją, podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczenia nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej i gospodarki nieruchomościami stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. W związku z tym opodatkowanie budynku lub jego części, stawką podatku przewidzianą dla budynków mieszkalnych jest możliwe, jeżeli w ewidencji gruntów i budynków budynek określony został jako mieszkalny. W orzecznictwie sądów administracyjnych dość powszechnie przyjmowany jest pogląd, w świetle którego, stosownie do przywołanej regulacji, organ podatkowy nie może samodzielnie dokonywać klasyfikacji funkcji nieruchomości, lecz powinien odwołać się do odpowiednich zapisów ewidencji gruntów i budynków (por. m.in. uchwała 7 sędziów NSA z dnia 27 kwietnia 2009 r., sygn. akt II FPS 1/09, dostępna: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Oznacza to, że co do zasady o sposobie kwalifikacji gruntu (budynku), dla celów podatkowych w podatku od nieruchomości, nie tyle decyduje sposób rzeczywistego wykorzystania nieruchomości, ile jej funkcje wskazane w ewidencji gruntów i budynków. Nadrzędność danych zawartych w ewidencji gruntów ma również kluczowe znaczenie przy rozstrzyganiu sporów dotyczących obszaru i granic nieruchomości. Nie budzi wątpliwości eksponowany w piśmiennictwie pogląd, że w razie niezgodności opisu nieruchomości w dziale I-O księgi wieczystej z danymi ewidencji gruntów i budynków, przedmiotem nabycia jest nieruchomość o obszarze i w granicach "prawnych", to znaczy określonych przez dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków, a nie przez wpis w dziale I-O. Dane te bowiem, stosownie do art. 21 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, są jedyną podstawą oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych (por. S. Rudnicki, Dwa problemy rękojmi dobrej wiary publicznej ksiąg wieczystych, Przegl. Sąd. 2002 nr 6, s.3).

Zatem, właściwy jest wniosek, że dopóki dane ewidencyjne dotyczące obszaru i granic nieruchomości nie zostaną zmienione we właściwym trybie administracyjnym, mają one charakter wiążący, przed danymi ujawnionymi w dziale pierwszym księgi wieczystej, o których mowa w art. 25 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r., o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2013 r., poz. 707).

W rozpoznawanej sprawie, co jest okolicznością bezsporną, posiadany przez skarżących lokal nr [...] położony jest w budynku przy ul. [...] w M., który został ujawniony w ewidencji budynków i gruntów jako budynek niemieszkalny, położony na gruncie posiadającym symbol użytku Bi (" inne tereny zabudowane").

Zdaniem Sądu, zasadnie zatem w zaskarżonej decyzji uznano za prawidłowe ustalenie charakteru spornego budynku w oparciu o dane tam zawarte. W uzasadnieniu tej decyzji organ odwoławczy powołał się – stosownie do art. 21 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne - na dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków, dlatego też za nieuzasadniony należało uznać zarzut naruszenia art. 5 w zw. z art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. Jak wynika ze znajdującego się w aktach sprawy wydruku (wyciągu) z kartoteki budynków zaewidencjonowanemu w niej spornemu budynkowi przypisano funkcje: " pozostałe budynki niemieszkalne", zaś z wydruku rejestru gruntów wynika, że działka nr [...] położona jest na gruncie sklasyfikowanym jako inne tereny zabudowane (Bi).

Odnosząc się do argumentów podniesionych w skardze wskazać należy, że jedynie w sytuacji, gdy budynek nie jest wpisany do ewidencji gruntów i budynków, organy podatkowe mają obowiązek przeprowadzić postępowanie dowodowe dla ustalenia rzeczywistej funkcji budynku. Jeżeli jednak budynek jest wpisany w ewidencji, to dane z ewidencji są dla organu podatkowego wiążące, przy ustalaniu podatku od nieruchomości. Zasada ta potwierdzona została w wielu orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego, między innymi w uchwale siedmiu sędziów tego Sądu z 27 kwietnia 2009 r. o sygn. akt II FPS 1/09 oraz w wyrokach z: 22 września 2009 r., sygn. akt II FSK 542/08, 20 maja 2010 r., sygn. akt II FSK 63/09, 27 maja 2010 r., sygn. akt II FSK 180/09 (wszystkie orzeczenia dostępne na stronie internetowej: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

W wyroku z 22 września 2009 r. o sygn. akt II FSK 542/08, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że zasada swobodnej oceny dowodów (określona w art. 191 Ordynacji podatkowej) doznaje niekiedy ograniczenia – w pewnych wypadkach ustawodawca wprowadza bowiem pewne elementy legalnej oceny dowodów, wskazując w konkretnej normie walor określonego środka dowodowego. [...] W przypadku podatku od nieruchomości takim odstępstwem od zasady swobodnej oceny dowodów jest art. 21 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, nakazujący przy wymiarze podatku uwzględniać dane z ewidencji gruntów i budynków". Dopiero jeżeli danych tych brakuje, "przeznaczenie i funkcję użytkową budynku wykazywać można wszelkimi prawnie dopuszczalnymi dowodami, w tym również za pomocą dowodów z decyzji o pozwoleniu na budowę czy pozwoleniu na użytkowanie, będących dowodami z dokumentu urzędowego, o którym mowa w art. 194 § 1 Ordynacji podatkowej".

Podnoszony zatem przez skarżących argument, że sporny lokal jest lokalem mieszkalnym tzw. apartamentowcem, zaspokajającym wyłącznie osobiste, prywatne potrzeby podatników i ich rodzin, nie sposób uznać za podważający prawidłowość ustaleń organów podatkowych.

Podkreślić w tym miejscu należy, że art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. a u.p.o.l., przewidujący najniższą, preferencyjną, jeśli chodzi o budynki, stawkę opodatkowania podatkiem od nieruchomości dla budynków mieszkalnych lub ich części nie powinien podlegać wykładni rozszerzającej. Zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie sądowym poglądem, byłoby to bowiem odstępstwem od zasady sprawiedliwego i równego opodatkowania. Do podobnych rezultatów doprowadzić może również wykładnia celowościowa. Podatek od nieruchomości jest bowiem podatkiem typu majątkowego, jednakże ustawodawca z przyczyn społecznych i gospodarczych niektóre grupy nieruchomości opodatkować chciał stawkami niższymi. I tak, najniższą stawkę maksymalną przewidziano w art. 5 ust. 1 wymienionej ustawy dla budynków lub ich części mieszkalnych (pkt 2 lit. a), znacznie wyższą dla budynków pozostałych lub ich części (pkt 2 lit. e), jeszcze wyższą dla budynków zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie obrotu kwalifikowanym materiałem siewnym (pkt 2 lit. c), a najwyższą dla budynków lub ich części związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz od budynków lub ich części mieszkalnych zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej (pkt 2 lit. b).

Reasumując, uprawnienia Sądu administracyjnego ograniczone są do badania zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Badając z tego punktu widzenia rozstrzygnięcie organu odwoławczego Sąd uznał, że oparte ono zostało na właściwej ocenie stwierdzonych faktów i prawidłowej interpretacji przepisów ustawy o podatku od nieruchomości.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie przepisu art. 151 P.p.s.a., skargę oddalił.