Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 172/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2006-07-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6169 Inne o symbolu podstawowym  616
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Dnia 05 lipca 2006 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz M. Geremek Sędzia WSA Beata Sokołowska WSA Walentyna Długaszewska (spr.) Protokolant ref. staż. Marek Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 05 lipca 2006 roku przy udziale sprawy ze skargi R. B. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] Nr [...]; II. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącego kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów sądowych; III. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/ W. Długaszewska /-/ T. Geremek /-/ B. Sokołowska


UZASADNIENIE

Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, decyzją z dnia [...], Nr [...], wydaną na podstawie art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 roku o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych ( Dz. U. Nr 6, poz. 40 z 2004 r. ze zm.), art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. Nr 98, poz. 1071 z 2000 r. ze zm.) oraz art. 5 Rozporządzenia Komisji ( WE) nr 2199/2003 z dnia 16 grudnia 2003 roku ustanawiającego środki przejściowe dla stosowania w odniesieniu do 2004 r. Rozporządzenia Rady ( WE) nr 1259/1999 w zakresie systemu Jednolitej Płatności Obszarowej dla Republiki Czeskiej, Estonii, Cypru, Łotwy, Litwy, Węgier, Malty, Polski, Słowenii i Słowacji oraz art. 32 Rozporządzenia Komisji nr 2419/2001 z dnia 11 grudnia 2001 roku ustanawiające szczegółowe przepisy w zakresie stosowania zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli dla niektórych schematów pomocowych Wspólnoty, po rozpatrzeniu wniosku R. B. z dnia [...] czerwca 2004 roku o przyznanie płatności na rok 2004 odmówił przyznania płatności na rok 2004 z tytułu Jednolitej Płatności Obszarowej – 2004 i wykluczył z przyznania pomocy w wysokości [...], która będzie potrącana z płatności pomocy, do której producent rolny jest uprawniony z tytułu wniosków składanych w ciągu trzech lat kalendarzowych następujących po roku kalendarzowym , w którym stwierdzono niezgodności oraz odmówił Uzupełniającej Płatności Obszarowej i wykluczył z przyznania pomocy w wysokości [...], która będzie potrącana z płatności pomocy, do której producent rolny jest uprawniony z tytułu wniosków składanych w ciągu trzech lat kalendarzowych następujących po roku kalendarzowym, w którym stwierdzono niezgodności.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, iż odmówiono wnioskodawcy przyznania wnioskowanych przez niego płatności ze względu na niezgodności (zawyżenie) pomiędzy zadeklarowaną we wniosku sumą powierzchni działek rolnych a stwierdzoną w wyniku kontroli administracyjnej. Powierzchnia zgłoszona we wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych 16,58 ha, powierzchnia stwierdzona w wyniku w/w kontroli 159,07 ha (Jednolita Płatność Obszarowa – 2004 ) Powierzchnia zgłoszona we wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych 16,38 ha, powierzchnia stwierdzona w wyniku w/w kontroli 146,72 ha (Uzupełniająca Płatność Obszarowa – 2004)

R. B. odwołał się od wskazanej wyżej decyzji, wnosząc o ponowne rozpatrzenie sprawy.

W piśmie uzupełniającym z dnia [...] kwietnia 2005 roku odwołujący zwrócił się o wskazanie, jakie dokumenty przedstawił P. K. potwierdzające prawne użytkowanie gruntów oraz wskazał, iż oświadczenie z listopada 2003 roku, którym posługuje się P. K. nie jest umową poddzierżawy, a jedynie wolą zawarcia takiej umowy. Jednocześnie odwołujący podniósł, iż powoływanie się na umowę ustną jest bezprawne, gdyż taka umowa nigdy nie została zawarta. Zwrócił również uwagę na zawartą przez niego umowę dzierżawy.

Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, decyzją z dnia [...], Nr [...], wydaną na podstawie art. 138 §1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. Nr 98, poz. 1071 z 2000 r. ze zm.),w związku z art. 5a ust. 3 ustawy z dnia 29 grudnia 1993 roku o utworzeniu Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. Nr 31, poz. 264 z 2004 r. tekst jednolity), art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 roku o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych ( Dz. U. Nr 6, poz. 40 z 2004 r. ze zm.), utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu decyzji wskazał, iż R. B. we wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych i o przyznanie płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2004 zadeklarował do dopłaty działki ewidencyjne o numerach [...], [...], [...], [...], [...] leżące w województwie z., powiat p., gmina P., obręb P., działki ewidencyjne o numerach [...], [...], [...], [...] leżące w województwie z., powiat p., gmina P., obręb B., działkę ewidencyjną o numerze [...] leżąca w województwie z., powiat p., gmina P., obręb B. oraz działki ewidencyjne o numerach [...], [...] i [...] leżące w województwie w., powiat k., gmina S., obręb S.

Podczas weryfikacji wniosku oraz po kontroli administracyjnej okazało się, iż działki o numerze [...] i [...] leżące w województwie z., powiat pyrzycki, gmina P., obręb P. zostały zgłoszone we wniosku o dopłaty bezpośrednie również przez innego wnioskodawcę P. K.

Biuro Powiatowe w P. wystosowało wezwanie do R. B. oraz do P. K. w celu złożenia wyjaśnień.

W odpowiedzi na przedmiotowe wezwanie zostały doręczone dokumenty, z których jednoznacznie wynika, że jedynym użytkownikiem spornych działek nr [...] i [...] był P. K. W związku z powyższym przedmiotowe działki zostały wyłączone z wniosku R. B., a tym samym wyłączone z płatności bezpośrednich, gdyż zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych płatność przysługuje posiadaczowi gospodarstwa rolnego, tj. producentowi rolnemu na będące w jego posiadaniu (faktycznym władaniu) grunty rolne. Jak wskazał dalej w uzasadnieniu Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dowodami, które poświadczają fakt użytkowania przez P. K. są m.in. notatka sporządzona w dniu [...].11.2003 roku na okoliczność poddzierżawy gruntów na rzecz P. K., z której wynika, że R. B. wyraża wolę poddzierżawy obsianych gruntów. Z tego dokumentu wynika, że zabiegów agrotechnicznych spornych gruntów dokonywał P. K.. Innym dokumentem jest podanie P. K. z dnia [...].096. 2004 roku skierowane do Prezesa Izb Rolniczych w S., w którym prosi o przeprowadzenie oględzin na okoliczność wyceny nakładów poniesionych na obsiane grunty tzn. działki nr [...] i [...]. Z dokumentu tego również wynika, że użytkownikiem na dzień składania wniosku był P. K.

Należy jednoznacznie stwierdzić, że jeżeli w postępowaniu wyjaśniającym przed organami administracji R. B. nie wykazał, że znajduje się w posiadaniu gruntów rolnych wskazanych we wniosku, to nie jest on w rozumieniu cytowanej ustawy uprawniony do otrzymania płatności, a jak już podkreślono ARiMR nie jest uprawniona do rozstrzygania sporów pomiędzy stronami.

Jednocześnie przedstawiając sposób obliczenia sankcji organ wskazał wielkość powierzchni zadeklarowanej 308,05 ha i powierzchni stwierdzonej w wyniku kontroli 159,07 ha ( Jednolita Płatność Obszarowa) oraz powierzchni zadeklarowanej 295,70 ha i powierzchni stwierdzonej w wyniku kontroli 146,72 ha (Uzupełniająca Płatność Obszarowa).

R. B. wniósł skargę na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, zarzucając naruszenie prawa materialnego w szczególności art.2 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 roku o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych poprzez błędne zastosowanie i przyjęcie, iż osoba, która w złej wierze, bezprawnie narusza posiadanie może być uznana za posiadacza gruntów uprawnionego do płatności bezpośrednich od tych gruntów, kosztem osoby, która grunty objęła w legalne posiadanie na podstawie umowy dzierżawy, naruszenie prawa procesowego w szczególności art. 156 kpa i art. 88 Konstytucji RP w zw. z art. 29 b ustawy z dnia 20 lipca 2000 roku o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych poprzez wydanie decyzji bez podstawy prawnej, na podstawie przepisów rozporządzenia Komisji ( WE) które nie zostały w należyty sposób ogłoszone i upowszechnione obywatelom polskim, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga jest uzasadniona.

Ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. Przy czym, zgodnie z przepisem art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.),sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowi, m.in., przepis art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 roku o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych

( Dz. U. Nr 6, poz. 40 z 2004 r. ze zm.), który stanowi, że osobie fizycznej, osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, będącej posiadaczem gospodarstwa rolnego, zwanej dalej "producentem rolnym", przysługują płatności na będące w jej posiadaniu grunty rolne utrzymywane w dobrej kulturze rolnej, przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska, zwane dalej "gruntami rolnymi".

Warunkiem uzyskania płatności jest posiadanie przez producenta rolnego działek rolnych o łącznej powierzchni nie mniejszej niż 1 ha, które kwalifikują się do objęcia płatnościami, przy czym za działkę rolną uważa się zwarty obszar gruntu rolnego, na którym jest prowadzona jedna uprawa, o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha, wchodzący w skład gospodarstwa rolnego.

Powołany przepis określa normatywne przesłanki, których łączne wystąpienie wymagane jest dla skutecznego ubiegania się o przyznanie dopłat bezpośrednich. Przesłanki te to posiadanie przez osobę fizyczną lub prawną, będącą posiadaczem gospodarstwa rolnego, gruntów rolnych utrzymywanych w dobrej kulturze rolnej, przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska, oraz posiadanie działek rolnych o łącznej powierzchni nie mniejszej niż 1 ha.

R. B. w dniu [...] stycznia 2004 roku wystąpił z wnioskiem o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych i o przyznanie płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2004.We wniosku zadeklarował do dopłaty, m.in., działki ewidencyjne o numerach [...] i [...], położne w województwie z., gmina P., obręb P.

Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, decyzją z dnia [...], na podstawie wskazanych wyżej przepisów, odmówił przyznania płatności na 2004 rok. Jednakże, jak wynika z uzasadnienia decyzji, organ administracji I instancji, nie poczynił żadnych ustaleń w zakresie wskazanym przepisem art. 2 ust.1 ustawy. Wprawdzie, organ wezwał R. B. w dniu [...] sierpnia 2004 roku do złożenia wyjaśnień w zakresie "nieścisłości wykrytych w sprawie", jednakże dalej, ani z akt administracyjnych, ani z uzasadnienia decyzji nie wynika, czy wnioskodawca przed wydaniem decyzji w I instancji takie wyjaśnienia złożył, czy złożył jakiekolwiek dokumenty, jak również brak jakiejkolwiek oceny organu w tym przedmiocie.

Organ II instancji, rozpoznając odwołanie R. B., wskazał, iż wskutek działań Kierownika Biura Powiatowego uzyskano dokumenty, z których jednoznacznie wynika, że jedynym użytkownikiem spornych działek nr [...] i [...] był P. K. i na podstawie, m.in., tych ustaleń odmówiono przyznania płatności G. B., Tymczasem, wobec wyżej przedstawionych okoliczności trudno ustalić, jakiego rodzaju działania w istocie podejmował organ I instancji oraz w oparciu o jakie dokumenty wydał swoją decyzję.

Wymogi decyzji administracyjnej zostały precyzyjnie określone w art. 107 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z § 1 tego przepisu, uzasadnienie faktyczne i prawne stanowią obowiązkowy składnik każdej decyzji administracyjnej, a braki w tym zakresie stanowią o wadliwości tego aktu. Zaś § 3 stanowi, iż uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej(..)". Motywy decyzji winny zatem odzwierciedlać rację decyzyjną i wyjaśniać tok rozumowania prowadzący do zastosowania konkretnego przepisu prawa materialnego do rzeczywistej sytuacji faktycznej. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 29.11.2004 roku OSK 813/04 LEX nr 164713 "Nie jest dopuszczalnym, by organ administracyjny prowadzący postępowanie administracyjne w określonym zakresie dokonywał oceny i mocy dowodowej dokumentów wchodzących w skład materiału dowodowego sprawy w trybie pozaprocesowym, tj. poza prowadzonym przez ten organ postępowaniem administracyjnym i przyjmował, że nie mają one istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Takiej analizy materiału dowodowego organ winien dokonać zgodnie z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w prowadzonym postępowaniu administracyjnym i wynik tej analizy, łącznie z oceną zebranych dowodów, przedstawić w uzasadnieniu decyzji, która kończy postępowanie administracyjne w danej instancji."

Pomimo wskazanych uchybień, organ II instancji utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ wprawdzie wskazał, że Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zobowiązana jest do wyjaśnienia w postępowaniu, w czyim faktycznym posiadaniu znajduje się działka rolna objęta dwoma lub większą ilością wniosków, zastrzegając jednocześnie, że nie jest zadaniem Kierownika Biura Powiatowego ARiMR rozstrzyganie sporu pomiędzy wnioskodawcami, a jedynie ustalenie, któremu z nich przysługuje płatność. Również w odpowiedzi na skargę organ podniósł, iż " okoliczności rozwiązania umowy dzierżawy, ewentualne spory sądowe z właścicielem nie mają wpływu na treść art. 2 w/w ustawy (...).

Zdaniem Sądu, trudno odmówić słuszności stanowisku organu, iż nie jest zadaniem organu rozstrzyganie sporów w przedmiocie posiadania gruntów. Zauważyć jednak należy, iż w przedmiotowej sprawie nie istnieją okoliczności dotyczące rozwiązania umowy dzierżawy pomiędzy wydzierżawiającym a R. B., jak podnosi organ, nie ma również żadnego sporu pomiędzy wnioskodawcami w przedmiocie posiadania działek nr [...] i [...].

Ustalenie zaś zaistnienia przesłanek wynikających z przepisu art. 2 powołanej wyżej ustawy, w tym kwestii dotyczących posiadania gruntów, na które przysługują płatności, należy do organu orzekającego, który zobowiązany jest w granicach art. 80 k.p.a. we własnym zakresie dokonać oceny stanu faktycznego i wskazać w decyzji dowody, na jakich oparł swoją ocenę.

W przedmiotowej sprawie jedynymi dowodami, co wynika z decyzji organu II instancji, będącymi podstawą ustaleń w zaskarżonej decyzji, które jak wskazano w uzasadnieniu, poświadczają fakt użytkowania, były: notatka sporządzona w dniu [...].11.20003 roku na okoliczność poddzierżawy gruntów na rzecz P. K., z której wynika, że R. B. wyraża wolę poddzierżawy obsianych gruntów i podanie P. K. z dnia [...].06.2004 roku skierowane do Prezesa Izb Rolniczych w S. z prośbą o przeprowadzenie oględzin na okoliczność wyceny poniesionych nakładów na obsiane grunty tzn. działki nr [...] i [...]. Odnosząc się do przedłożonego przez skarżącego postanowienia Prokuratury Rejonowej dotyczącego umorzenia śledztwa w sprawie kradzieży, organ dokonał oceny ustaleń przyjętych we wskazanym postanowieniu, tj. bezprawności działania P. K. w postaci kradzieży zboża, uznając, iż ustalenia te świadczą o tym, iż faktycznie władającym spornymi gruntami był P. K.

Tymczasem skarżący powoływał się na zawartą przez P. K. z Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa umowę użyczenia, w której, m.in., oznaczono czas trwania umowy, jak i wskazano, że poczynione przez biorącego w użyczenie nakłady na nieruchomość lub dokonane zasiewy, o ile nie zostaną zebrane przez Biorącego, podlegać będą rozliczeniu z nabywcą lub dzierżawcą nieruchomości.

Skarżący powoływał się również na zawartą w dniu [...] stycznia 2004 roku z Agencją Nieruchomości Rolnych umowę dzierżawy gruntów oznaczonych numerami [...] i [...]. Wskazywał również na protokoły zdawczo - odbiorcze z [...] października 2003 roku, na podstawie których P. K. w dniu [...] października 2003 roku przekazał Agencji nieruchomości rolne oznaczone jako działki nr [...] i [...].

Jak również powoływał się na pisma Agencji Nieruchomości Rolnych z [...] lipca 2003 roku i [...] listopada 2004 roku, kierowane przez Agencję do P. K., przedłożone do sprawy, wskazując, iż wynikają z nich okoliczności istotne, zdaniem skarżącego, dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy.

Podnoszone przez skarżącego okoliczności, jak i wskazywane dowody, organy rozpoznające przedmiotowa sprawę zupełnie pominęły w swoich decyzjach, brak bowiem jakiegokolwiek do nich odniesienia, w sytuacji, gdy uzasadnienie powinno zawierać ocenę zebranego w postępowaniu materiału dowodowego. Organ nie wyjaśnił również z jakich powodów pominięto stanowisko skarżącego w przedmiotowej sprawie. Tymczasem, nawet w sytuacji, kiedy organ nie daje wiary wyjaśnieniom strony, bądź też z innych powodów nie uznaje jej stanowiska lub przedstawianych dowodów, ma obowiązek dokonać ich oceny i dać temu wyraz w uzasadnieniu decyzji. Na organie odwoławczym ciąży zaś obowiązek ustosunkowania się do wszystkich podniesionych w odwołaniu zarzutów, zgodnie z wymaganiami określonymi w art. 107 § 3 kpa.

Organ nie wyjaśnił również z jakich powodów nie uwzględnił w przedmiotowej sprawie przedstawianych przez skarżącego dowodów, w tym zawartej w dniu [...] stycznia 2004 roku przez R. B. i Agencję Nieruchomości Rolnych umowy dzierżawy gruntów, a przyjął za podstawę swych decyzji notatkę sporządzoną w dniu [...].11.2003 roku na okoliczność ewentualnej poddzierżawy gruntów, zwłaszcza w sytuacji, kiedy do zawarcia takiej umowy pomiędzy R. B. a P. K. i to w żadnej formie, nigdy nie doszło, zaś fakt ten był organowi znany.

Oceny protokołów zdawczo – odbiorczych organ dokonał dopiero w odpowiedzi na skargę, wskazując, iż w jego ocenie, o faktycznym posiadaniu nie stanowi protokół zdawczo – odbiorczy z przekazania skarżącemu przez Agencję gruntów rolnych wskutek zawarcia umowy dzierżawy. Zauważyć jednak należy, iż skarżący powoływał się również na protokoły zdawczo – odbiorcze z [...].10.2003 roku, na podstawie których to P. K. w dniu [...].10.2003 roku przekazał Agencji nieruchomości rolne oznaczone jako działki nr [...] i [...], okoliczność ta jednak pozostała poza oceną organów orzekających w przedmiotowej sprawie. W zaskarżonych decyzjach brak odniesienia do protokołów zdawczo- odbiorczych z [...].10.2003 roku, zaś odpowiedź na skargę nie może zastępować uzasadnienia decyzji. Cel tego pisma jest zupełnie inny - ma ono w zasadzie zawierać ustosunkowanie się do zarzutów skargi. Podniesienie dopiero w odpowiedzi na skargę okoliczności, które powinny być zawarte w uzasadnieniu faktycznym i prawnym decyzji, jest wadą postępowania administracyjnego, pozbawiającą stronę możliwości ustosunkowania się do tych okoliczności w toku postępowania (zob. komentarz do ustawy - Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi - Jan Paweł Tarno, Wydawnictwo Prawnicze Lexis Nexis, Warszawa 2004, str. 105).

Powyższe, w ocenie Sądu, oznacza, iż stan sprawy nie został należycie wyjaśniony.

Zgodnie zaś z treścią art. 7 i art. 77 § 1 kpa organy orzekające zobowiązane są w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy i podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy.

Obowiązek zebrania całego materiału dowodowego w postępowaniu administracyjnym oznacza, że organ administracji publicznej winien z własnej inicjatywy gromadzić w aktach dowody, które jego zdaniem będą miały istotne znaczenie w sprawie i będą konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia oraz winien gromadzić w aktach sprawy także dowody wskazane lub dostarczone przez strony, jeżeli mają one znaczenie dla sprawy, (por. wyrok 4.07.2001 r. NSA I SA 301/00 LEX nr 53964). Zaniechanie przez organ administracyjny podjęcia niezbędnych czynności procesowych zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego, zwłaszcza gdy strona powołuje się na określone i ważne dla niej okoliczności, jest uchybieniem wskazanych wyżej przepisów art. 7 i 77 k.p.a.

Konkludując, należy uznać, że w postępowaniu prowadzącym do wydania decyzji w obu instancjach miały miejsce uchybienia proceduralne mające wpływ na wynik sprawy, co powoduje.\, że nie jest również możliwa należyta ocena rozstrzygnięcia w aspekcie jego zgodności z prawem materialnym,(art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 roku o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych ( Dz. U. Nr 6, poz. 40 z 2004 r. ze zm., art. 5 Rozporządzenia Komisji ( WE) nr 2199/2003 z dnia 16 grudnia 2003 roku ustanawiającego środki przejściowe dla stosowania w odniesieniu do 2004 r. Rozporządzenia Rady( WE) nr 1259/1999 w zakresie systemu Jednolitej Płatności Obszarowej dla Republiki Czeskiej, Estonii, Cypru, Łotwy, Litwy, Węgier, Malty, Polski, Słowenii i Słowacji oraz art. 32 Rozporządzenia Komisji nr 2419/2001 z dnia 11 grudnia 2001 roku ustanawiające szczegółowe przepisy w zakresie stosowania zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli dla niektórych schematów pomocowych Wspólnoty).

Ponadto, zgodnie z przepisem art. 10 kpa obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie jest pouczenie strony o prawie zapoznania się z aktami i wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Organ administracji obowiązany jest utrwalić w aktach sprawy w drodze adnotacji, przyczyny odstąpienia od zasady określonej w § 1,(§3). Brak natomiast w aktach sprawy końcowego oświadczenia strony oraz dowodu, że organ prowadzący postępowanie pouczył stronę o przysługującym jej prawie, co ma miejsce w przedmiotowej sprawie, uzasadnia wniosek, że organ prowadzący postępowanie naruszył obowiązek ustalony w art. 10 § 1 kpa.

Naruszenie zaś zasady ogólnej czynnego udziału strony w postępowaniu jest kwalifikowaną wadą procesową, która stanowi podstawę wszczęcia postępowania w sprawie o wznowienie postępowania na wniosek strony (art. 145 § 1 pkt 4 kpa) i uzasadnia uchylenie zaskarżonych decyzji przez sąd administracyjny.

Rozpoznając sprawę ponownie, z uwzględnieniem art. 10 kpa, organ w sposób wyczerpujący rozpatrzy cały materiał dowodowy przedstawiony przez skarżącego, bądź też uzupełni go z własnej inicjatywy w zakresie niezbędnym dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy i podda go ocenie. Wyniki tego postępowania dowodowego przedstawi w uzasadnieniu decyzji zgodnie z wymogiem zawartym w art. 107 § 3 k.p.a.

Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1, lit. a, b i c oraz art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd orzekł, jak w sentencji.

/-/ W. Długaszewska /-/ T. Geremek /-/ B. Sokołowska