Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 669/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2022-09-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Nadzór budowlany
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 3, art. 126
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 15 par. 1, art. 33, art. 64a par. 1 pkt 1, art. 119 par. 1, art. 121 par. 1, par. 4 i par. 5, art. 122 par. 1, par. 2 i par. 3
journal: Dz.U. 2020 poz 1427
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
article: art. 2 ust. 2, art. 12 ust. 1 i ust. 2
journal: Dz.U. 2020 poz 374
law: Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
article: art. 2, art. 7
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
article: art. 119 pkt 3, art. 120, art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Grosińska-Grzymkowska Sędziowie Sędzia WSA Robert Adamczewski Asesor WSA Tomasz Porczyński (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 września 2022 r. sprawy ze skargi D. R. i A. R. na postanowienie Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z dnia 1 czerwca 2021 r. nr 102/2021 znak WOP.7722.0424.2021.DB w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku nakazu rozbiórki budynku oddala skargę. dc


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 1 czerwca 2021 r., nr 102/2021 wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2021 r. poz. 735)- dalej: k.p.a.; art. 121 § 4, § 5, art. 122 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn.: Dz.U. z 2020 r. poz. 1427) – dalej: u.p.e.a.; Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi, po rozpatrzeniu zażalenia D.R. i A.R. od postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru budowlanego w Łodzi z dnia 15 kwietnia 2021 r., nr 321/2021 orzekającego o:

- nałożeniu solidarnie na D.R. oraz A.R. grzywny w celu przymuszenia w wysokości 57.227,02 zł z powodu uchylania się w/w od wykonania obowiązku określonego w ostatecznej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z dnia 5 października 2015 r., nr 771/2015 nakazującej rozbiórkę budynku garażowo-gospodarczego położonego w północno wschodniej części nieruchomości , usytuowanej w Łodzi przy ul. [...];

- nałożeniu solidarnie na D.R. oraz A.R. obowiązku wniesienia opłaty egzekucyjnej za wydanie postanowienia w wysokości 68 zł;

- wezwaniu D.R. oraz A.R. do wykonania obowiązku określonego w tytułach wykonawczych o nr [...] i [...] oraz wpłacenia orzeczonej grzywny w terminie 7 dni od daty doręczenia postanowienia na wskazany rachunek bankowy;

- wezwaniu D.R. oraz A.R. do wykonania obowiązku określonego w tytułach wykonawczych o nr [...] w terminie 7 dni od daty doręczenia postanowienia pod rygorem orzeczenia wykonania zastępczego na koszt zobowiązanych;

1. uchylił zaskarżone postanowienie w części dotyczącej wysokości nałożonej grzywny i w tym zakresie orzekł o nałożeniu na D.R. oraz A.R. grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 56.450,60 zł z powodu uchylania się w/w od wykonania obowiązku określonego w ostatecznej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z dnia 5 października 2015 r., nr [...] nakazującej rozbiórkę budynku garażowo-gospodarczego położonego w północno wschodniej części nieruchomości , usytuowanej w Łodzi przy ul. [...];

2. w pozostałym zakresie utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy.

Z dokonanych w sprawie ustaleń faktycznych wynika, iż wskazaną wyżej ostateczną decyzją z dnia 5 października 2015 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi nakazał skarżącym rozbiórkę przedmiotowego budynku garażowo-gospodarczego. W wyniku przeprowadzonych w dniu 9 marca 2016 r. oględzin na miejscu stwierdzono, że nałożony na strony obowiązek nie został wykonany. Upomnieniem z dnia 19 września 2016 r. zobowiązani wezwani zostali do wykonania nałożonego na nich obowiązku. Przeprowadzone w dniu 5 maja 2017 r. czynności kontrolne na miejscu wykazały, iż skarżący nie rozebrali przedmiotowego budynku garażowo-gospodarczego. Wobec powyższego wierzyciel wystawił w dniu 10 maja 2017 r. tytuły wykonawcze o nr [...] (w stosunku do D.R.) oraz o nr [...] (w stosunku do A.R.), które przekazał do realizacji organowi egzekucyjnemu.

W dniu 18 maja 2017 r. skarżący zgłosili zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie TW nr [...]. Postanowieniem z dnia 31 maja 2017 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi działając jako organ egzekucyjny odmówił uwzględnienia zgłoszonych zarzutów. Powyższe postanowienie utrzymane zostało w mocy postanowieniem Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 6 lipca 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi prawomocnym wyrokiem z dnia 19 marca 2019 r., II SA/Łd 947/18 oddalił skargę D.R. oraz A.R. wniesioną na w/w postanowienie z dnia 6 lipca 2018 r.

Z akt sprawy wynika nadto, iż w toku postępowania egzekucyjnego zobowiązani wnosili o jego zawieszenie kolejno wnioskami: z dnia 24 lipca 2017 r. (pozostawiony bez rozpatrzenia z uwagi na nieuzupełnienie braków formalnych wniosku), z dnia 16 października 2017 r. (rozpatrzonym odmownie ostatecznym postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z dnia 3 listopada 2017 r.), z dnia 20 listopada 2017 r. (rozpatrzonym odmownie ostatecznym postanowieniem Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 11 lipca 2018 r.), z dnia 28 maja 2019 r. (rozpatrzonym odmownie ostatecznym postanowieniem Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 9 czerwca 2020 r.).

W sprawie ustalono bezspornie, iż zobowiązani rozebrali jedynie część przedmiotowego budynku garażowo-gospodarczego, od strony granicy z działką o nr ew. [...] i wykonali nową ścianę w granicy działek. Tym samym nie wykonali w całości nałożonego na nich obowiązku wynikającego z ostatecznej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z dnia 5 października 2015 r.

Z akt sprawy wynika również, że po wydaniu w/w decyzji z dnia 5 października 2015 r. skarżący występowali o:

- stwierdzenie nieważności w/w decyzji z dnia 5 października 2015 r. - postępowanie zakończone prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 czerwca 2017 r., sygn. akt VII SA/Wa 1824/16 oddalającym skargę D.R. oraz A.R. na ostateczną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 30 czerwca 2016 r. o odmowie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z dnia 5 października 2015 r.;

- stwierdzenie nieważności decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 30 czerwca 2016 r. oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji - sprawa została zakończona prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 października 2018 r., sygn. akt VII SA/Wa 207/18 oddalającym skargę D.R. oraz A.R. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego o odmowie wszczęcia postępowania niezwinnościowego;

- zmianę ostatecznej decyzji z dnia 5 października 2015 r. poprzez uchylenie nałożonego obowiązku rozbiórki całego budynku garażowo-gospodarczego i orzeczenie w to miejsce obowiązku rozbiórki części przedmiotowego budynku, posadowionej na działce sąsiadującej z nieruchomością skarżących - sprawa zakończona ostateczną decyzją Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 8 czerwca 2020 r. o odmowie zmiany decyzji ostatecznej z dnia 5 października 2015 r.;

- stwierdzenie wygaśnięcia decyzji ostatecznej z dnia 5 października 2015 r.- sprawa zakończona ostateczną decyzją Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 1 czerwca 2021 r. o odmowie stwierdzenia wygaśnięcia w/w decyzji ostatecznej.

Wskazanym na wstępie postanowieniem z dnia 15 kwietnia 2021 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi orzekł o nałożeniu na D.R. oraz A.R., solidarnie grzywny w celu przymuszenia w wysokości 57.227,02 zł z powodu uchylania się przez w/w od wykonania obowiązku wynikającego z ostatecznej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z dnia 5 października 2015 r. oraz zobowiązał w/w do uiszczenia opłaty egzekucyjnej w wysokości 68 zł. Jednocześnie organ egzekucyjny wezwał zobowiązanych do uiszczenia wykonania w/w kwot w zakreślonym terminie oraz do wykonania obowiązku określonego w tytułach wykonawczych TW [...] i [...] pod rygorem orzeczenia wykonania zastępczego na koszt skarżących.

Kwestionując zasadność podjętego rozstrzygnięcia skarżący wnieśli zażalenie, w którym żądając jego uchylenia i umorzenia postępowania administracyjnego, zarzucali naruszenie art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 77 i art. 81 k.p.a. w zw. z art. 3, art. 15, art. 20, art. 32, art. 64a p 1pkt 1, art. 121 § 4 i § 5 oraz art. 122 u.p.e.a. Uzasadniając podnieśli, iż po wydaniu decyzji rozbiórkowej i podejmowanych przez nich wielu próbach zmiany powyższego rozstrzygnięcia skorzystali z unormowania art. 12 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 i innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 374) – dalej: ustawa covidowa, dokonując zmiany sposobu użytkowania budynku objętego nakazem rozbiórki poprzez urządzenie w nim prywatnego izolatorium, o czym poinformowali, załączając stosowną dokumentację Prezydenta Miasta Łodzi. Z uwagi na powyższe wystąpili do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z wnioskiem o stwierdzenie wygaśnięcie ostatecznej decyzji z dnia 5 października 2015 r., który to wniosek nie został ostatecznie rozpatrzony, co czyni kwestionowane zażaleniem postanowienie przedwczesne. Skarżący podnieśli nadto, iż ostateczna decyzja z dnia 5 października 2015 r. nie może być egzekwowana, gdyż dokonana przez nich rozbiórka części budynku skutkuje stwierdzeniem, że orzeczony nią przedmioty rozbiórki nie istnieje w kształcie i formie jak w dacie wydania decyzji. Podkreślili również nieprecyzyjne określenie posadowienia budynku w decyzji rozbiórkowej.

Zaskarżonym niniejszą skargą postanowieniem z dnia 1 czerwca 2021 r. Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił postanowienie organu I instancji w części dotyczącej wysokości nałożonej grzywny i orzekł w tym przedmiocie, co do istoty sprawy, w pozostałym zakresie utrzymał kwestionowane rozstrzygnięcie w mocy. Uzasadniając organ odwoławczy wskazał na dokonane w sprawie ustalenia faktyczne oraz na podstawy prawne nałożonej na skarżących grzywny, w szczególności na art. 121 § 5 u.p.e.a. regulujący wysokość grzywny, zgodnie z którym w przypadku obowiązku przymusowej rozbiórki budynku lub jego części, iloczyn powierzchni zabudowy budynku lub jego części, objętego nakazem przymusowej rozbiórki, i 1/5 ceny 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego, ogłoszonej przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów do obliczania premii gwarancyjnej dla posiadaczy oszczędnościowych książeczek mieszkaniowych. Organ podkreślił, iż grzywna w celu przymuszenia stanowi środek egzekucyjny mający na celu doprowadzenie do wykonania nałożonego na zobowiązanego, podlegającego egzekucji obowiązku, którego wykonanie skutkuje umorzeniem nieuiszczonych lub nieściągniętych kwot grzywny (art. 125 § 1 u.p.e.a.) bądź też w uzasadnionych przypadkach, zwrotem 75% kwot ściągniętych lub uiszczonych tytułem grzywny (art. 126 u.p.e.a.).

Dalej organ odwoławczy wskazał, iż w rozpatrywanej sprawie egzekwowany względem skarżących obowiązek rozbiórki budynku garażowo-gospodarczego o powierzchni 57,09 m2 wynika z ostatecznej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z dnia 5 października 2015 r., który to obowiązek, co pozostaje bezsporne pomiędzy stronami nie został w całości wykonany. Organ podkreślił, że wszczęte w oparciu o tytuły wykonawcze z dnia 10 maja 2017 r. o nr [...] i [...] postępowanie egzekucyjne poprzedzone zostało skutecznie doręczonymi skarżącym upomnieniami, zawierającymi wezwanie do dobrowolnego wykonania wynikającego z w/w decyzji obowiązku, a wystawione tytuły wykonawcze odpowiadają wymogom określonym w art. 27 § 1-2 u.p.e.a. Ponadto skarżący skorzystali z przysługującego prawa zgłoszenia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego trybie art. 33 u.p.e.a., które to zarzuty nie zostały uwzględnione. Powyższe, w ocenie organu odwoławczego czyniło zasadnym nałożenie na zobowiązanych przedmiotowej grzywny w celu przymuszenia.

Odnosząc się do wysokości nałożonej grzywny organ wskazał, iż w dacie podejmowania rozstrzygnięcia organu I instancji cena 1m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego w IV kwartale 2020 r. wynosiła zgodnie z komunikatem Prezesa GUS z dnia 25 lutego 2021 r. - 5012 zł, co po przemnożeniu 1/5 powyższej kwoty przez powierzchnię objętego przedmiotowym nakazem rozbiórki budynku garażowo-gospodarczego dawało kwotę 57.227,02 zł. Natomiast w dacie orzekania przez organ odwoławczy, cena 1m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego w I kwartale 2021 r. wynosiła zgodnie z komunikatem Prezesa GUS z dnia 24 maja 2021 r. – 4.944 zł, co uzasadniało uchylenie w tej części postanowienia organu I instancji na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 k.p.a. i obliczenie wysokości nałożonej na skarżących grzywny na podstawie korzystniejszej dla stron, niższej stawki. W pozostałym zakresie, zdaniem organu odwoławczego kwestionowane postanowienie organu I instancji odpowiada prawu, a podniesione w zażaleniu zarzuty nie zasługują na uwzględnienie.

W skardze wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi D.R. i A.R. ponowili zarzuty, co do naruszenia art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 77 i art. 81 k.p.a., a nadto zarzucili naruszenie art. 12 ust. 1 pkt 1, pkt 1, pkt 2 i pkt 5 ustawy covidowej w zw. z art. 22 ust. 2, ust. 4 i ust. 4a ustawy o zakładach leczniczych. Wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia, poprzedzającego je postanowienia organu I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skarżący powtórzyli argumentacje, co do dokonanej zmiany sposobu użytkowania przedmiotowego budynku w trybie art. 12 ustawy covidowej, o którym to fakcie poinformowali organ właściwy – Prezydenta Miasta Łodzi, co winno skutkować stwierdzeniem wygaśnięcia ostatecznej decyzji z dnia 5 października 2015 r., o co wystąpili do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi w dniu 9 grudnia 2020 r. Odmowne rozpoznanie powyższego wniosku czyni przedmiotową skargę zasadną.

W odpowiedzi na skargę Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosił o jej oddalenie argumentując, jak w zaskarżonym postanowieniu. Ponadto jak wynika z akt sprawy, postanowieniem z dnia 14 lipca 2021 r. Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wstrzymał wykonanie zaskarżonego postanowienia do czasu rozpoznania wniesionej skargi.

Pismem procesowym z dnia 2 września 2022 r. (złożonym w Biurze Podawczym Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi w dniu 6 września 2022 r.) ustanowiony przez skarżących profesjonalny pełnomocnik popierał wniesioną skargę, wnosząc jednocześnie o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego. Wskazał, że pierwotnym źródłem sporu jest konflikt sąsiedzki wynikający z faktu wybudowania przez poprzednika prawnego skarżących przedmiotowego budynku gospodarczo-garażowego częściowo na nieruchomości sąsiedniej o nr ew. [...]. Podjęte przez właściciela tej nieruchomości działania skutkowały wydaniem ostatecznej decyzji z dnia 5 października 2015 r. uznającej budynek za samowolę budowlaną i orzekającej nakazie jego rozbiórki. Niewykonanie przedmiotowego obowiązku skutkowało nałożeniem na skarżących kwestionowanej skargą grzywny w celu przymuszenia. Pełnomocnik podkreślił, iż jak wynika z ustaleń skarżących działka o nr ew. [...] jest przeznaczona na zbiornik retencyjny, a jej poprzedni właściciel, który zainicjował postępowanie administracyjne zakończone nakazem rozbiórki budynku nie może występować w sprawie w charakterze strony. Dalej pełnomocnik skarżących wywodził, iż zobowiązani podjęli kroki w celu usunięcia istniejącego naruszenia poprzez rozbiórkę części budynku w taki sposób, aby nie znajdował się na terenie nieruchomości sąsiedniej, co obrazuje załączona do pisma dokumentacja fotograficzna. Powyższe w ocenie pełnomocnika uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji i rozpoczęcie procedury legalizacyjnej, której to procedurze skarżący chcą podlegać. Ponadto zdaniem pełnomocnika skarżących nałożona na strony grzywna jest dla nich zbyt uciążliwa i pozostaje w sprzeczności z zasadami współżycia społecznego. Skarżący ponieśli bowiem wydatki związane nie tylko z rozbiórką części budynku ale dodatkowo uiszczą opłatę legalizacyjna, której wysokość przekroczy 50.000 zł. Ich sytuacja osobista nie pozwala na uiszczenie nałożonej grzywny. Końcowo podkreślił, iż nie można zapomnieć, że przedmiotowy budynek nie ma charakteru mieszkalnego, a jest typowym budynkiem o charakterze pomocniczym, gospodarczym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W pierwszej kolejności wskazać należy, ze skarga D.R. i A.R. rozpoznana została w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym stosownie do uprawnienia wynikającego z art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. : Dz.U. z 2022 r. poz. 329) - dalej : p.p.s.a. Zgodnie z treścią przywołanego przepisu sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.).

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2021 r. poz. 137) w związku z art. 3 § p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne. Uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także w przypadku zaistnienia przesłanek do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. W razie nieuwzględnienia skargi, podlega ona oddaleniu odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

W niniejszej sprawie, jak już wcześniej wskazano przedmiotem skargi D.R. i A.R. uczynili postanowienie Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 1 czerwca 2021 r. orzekające o nałożeniu na skarżących solidarnie grzywny w celu przymuszenia w wysokości 56.450,60 zł z powodu uchylania się w/w od wykonania obowiązku określonego w ostatecznej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z dnia 5 października 2015 r., nr 771/2015 nakazującej rozbiórkę budynku garażowo-gospodarczego położonego w północno wschodniej części nieruchomości, usytuowanej w Łodzi przy ul. [...] oraz obowiązku wniesienia opłaty egzekucyjnej w wysokości 68 zł i uiszczenia powyższych kwot na wskazany rachunek bankowy w zakreślonym terminie; a nadto wzywające skarżących do wykonania obowiązku określonego w tytułach wykonawczych o nr [...] i [...] w terminie 7 dni od daty doręczenia postanowienia pod rygorem orzeczenia wykonania zastępczego na koszt zobowiązanych.

Podstawę prawną kwestionowanego skargą rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn.: Dz.U. z 2020 r. poz. 1427) – dalej: u.p.e.a.

Zgodnie z art. 119 § 1 u.p.e.a. grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania albo obowiązku wykonania czynności, a w szczególności czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego. Stosownie zaś do treści art. 121 § 4 u.p.e.a. jeżeli egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego, grzywna w celu przymuszenia jest jednorazowa, chyba że dotyczy obowiązku utrzymania obiektu budowlanego w stanie nieoszpecającym otoczenia. Wysokość grzywny, o której mowa w § 4, stanowi, w przypadku obowiązku przymusowej rozbiórki budynku lub jego części, iloczyn powierzchni zabudowy budynku lub jego części, objętego nakazem przymusowej rozbiórki, i 1/5 ceny 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego, ogłoszonej przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów do obliczania premii gwarancyjnej dla posiadaczy oszczędnościowych książeczek mieszkaniowych (art. 121 § 5 u.p.e.a.). Tryb nałożenia grzywny określony został w art. 122 u.p.e.a., który stanowi, iż grzywnę w celu przymuszenia nakłada organ egzekucyjny, który doręcza zobowiązanemu: 1) odpis tytułu wykonawczego zgodnie z art. 32; 2) postanowienie o nałożeniu grzywny (§ 1). Postanowienie o nałożeniu grzywny powinno zawierać: 1) wezwanie do uiszczenia nałożonej grzywny w oznaczonym terminie z pouczeniem, że w przypadku nieuiszczenia grzywny w terminie zostanie ona ściągnięta w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych; 2) wezwanie do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym w terminie wskazanym w postanowieniu, z zagrożeniem, że w razie niewykonania obowiązku w terminie będą nakładane dalsze grzywny w tej samej lub wyższej kwocie, a w przypadku obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego lub z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy będzie orzeczone wykonanie zastępcze (§ 2). Zobowiązanemu służy prawo zgłoszenia zarzutów i wniesienia zażalenia w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego (art. 33 i 34) oraz prawo wniesienia zażalenia na postanowienie o nałożeniu grzywny (§ 3).

Wskazać na wstępie należy, że celem postępowania egzekucyjnego i zastosowanych w nim środków egzekucyjnych jest doprowadzenie do realizacji przez zobowiązanego obowiązków określonych w tytule wykonawczym. Uregulowany w art. 119-126 u.p.e.a. środek egzekucyjny - grzywna w celu przymuszenia - stanowi formę nacisku mającą na celu skłonienie zobowiązanego poprzez dolegliwość finansową do określonego zachowania się. Stanowi zatem pewne zagrożenie ekonomiczne zmierzające do zmotywowania osoby zobowiązanej do wykonania nałożonego obowiązku podlegającego egzekucji administracyjnej. Owa "przymuszająca" funkcja grzywny skutkuje stwierdzeniem, że może być ona nakładana jedynie wtedy, kiedy zobowiązanie nie zostało wykonane. Stan niewykonania nie może budzić wątpliwości. Przy czym co wymaga podkreślenia przewidziane ustawowo szerokie możliwości uniknięcia zapłaty lub zwrotu zapłaconej kwoty grzywny (art. 125 i art. 126 u.p.e.a.) czynią z tego środka egzekucyjnego mniej uciążliwy od wykonania zastępczego. Wskazać również należy, iż na możliwość nałożenia grzywny, jak i na jej wysokość grzywny bez wpływu pozostaje sytuacja finansowa dłużnika, a co za tym idzie nie znajduje tu zastosowania, wyrażona w prawie karnym, zasada miarkowania, nakazująca dostosowanie wysokości nałożonej grzywny do możliwości finansowych zobowiązanego. Wymierzając grzywnę, organ egzekucyjny kieruje się bowiem zasadą celowości i skuteczności podjętych działań, a nie słusznym interesem strony (por. wyrok NSA z 28 maja 2021 r., II OSK 2557/18; www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

W niniejszej sprawie bezsporne pozostaje, iż ciążący na skarżących obowiązek całkowitej rozbiórki przedmiotowego budynku garażowo-gospodarczego wynika z pozostającej w obrocie prawnym ostatecznej i prawomocnej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z dnia 5 października 2015 r., nr 771/15. Bezsporna pomiędzy stronami pozostaje również ta okoliczność, że skarżący nie wykonali nałożonego na nich w/w decyzją obowiązku, gdyż dokonali oni rozbiórki jedynie części przedmiotowego budynku, posadowionego z naruszeniem granicy działki sąsiedniej, oznaczonej nr ew. [...]. Pozostała cześć budynku została przebudowana i jak deklarują skarżący ma stanowić przedmiot postępowania legalizacyjnego przez właściwie organy nadzoru budowlanego. Powyższe potwierdzają przeprowadzone przez organy kilkukrotne kontrole na miejscu oraz załączona przez skarżących do akt sprawy dokumentacja fotograficzna.

Tym samym w ocenie Sądu, wieloletnie uporczywe niewykonywanie nałożonego na skarżących, co należy podkreślić istniejącego i podlegającego wykonaniu obowiązku uzasadniało nałożenie na zobowiązanych przedmiotowej grzywny. Przy czym bez wpływu na powyższe stwierdzenie pozostają wskazane wcześniej, podejmowane przez strony czynności procesowe zmierzające do zmiany, bądź też uchylenia orzeczonego nakazu rozbiórki budynku gospodarczo-garażowego, wynikającego z ostatecznego rozstrzygnięcia z dnia 5 października 2015 r.

Dokonując oceny zachowania wymogów formalnoprawnych zastosowanego środka egzekucyjnego Sąd stwierdza, iż zaskarżone niniejszą skargą postanowienie o nałożeniu grzywny skierowane zostało do właściwych podmiotów (art. 121 § 1 u.p.e.a.) i spełnia wszystkie wymogi określone w art. 122 § 2 u.p.e.a. Wysokość nałożonej na skarżących grzywny została obliczona zgodnie z wzorem wynikającym z art. 121 § 5 u.p.e.a. i stanowi iloczyn powierzchni budynku objętego nakazem rozbiórki - 57,09 m2 i 1/5 ceny 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego, ogłoszonej przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów do obliczania premii gwarancyjnej dla posiadaczy oszczędnościowych książeczek mieszkaniowych, która zgodnie z komunikatem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 24 maja 2021 r. wynosiła 4.944 zł (Dz.Urz.GUS z 2021 r. poz. 19). Podstawa prawna nałożonej na skarżących opłaty egzekucyjnej za wydanie postanowienia o nałożeniu grzywny zawarta została w art. 64a § 1 pkt 1 u.p.e.a.

Ponadto jak wynika z dokonanych w sprawie ustaleń faktycznych nałożona na skarżących grzywna zastosowana została w toku postępowania egzekucyjnego wszczętego w oparciu o wystawione przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi tytuły wykonawcze z dnia 10 maja 2017 r. o nr [...] i [...], których odpisy zostały doręczone zobowiązanym. Wszczęcie postępowania egzekucyjnego poprzedzone zostało doręczeniem skarżącym upomnień w trybie art. 15 § 1 u.p.e.a., zawierających wezwania do dobrowolnego wykonania obowiązku wynikającego z ostatecznej decyzji z dnia 5 października 2015 r. Zgłoszone przez skarżących w trybie art. 33 u.p.e.a. zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne zostały rozpatrzone ostatecznym postanowieniem Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 6 lipca 2018 r. o odmowie uwzględnienia zarzutów. Wniesiona przez zobowiązanych skarga na powyższe postanowienie została oddalona prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 19 marca 2019 r., II SA/Łd 947/18.

Odnosząc się natomiast do zarzutów skargi Sąd stwierdza, iż bez wpływu na wynik niniejszego rozstrzygnięcia pozostają podnoszone przez pełnomocnika skarżących w piśmie procesowym z dnia 2 września 2022 r. argumenty, co do sytuacji finansowej skarżących, która nie pozwala na jednoczesne poniesienie kosztów dokonanej częściowej rozbiórki przedmiotowego budynku, kosztów planowanej legalizacji pozostałej części przebudowanego budynku oraz należności wynikających z nałożonej na zobowiązanych grzywny. Jak już bowiem wcześniej wskazano wymierzając grzywnę, organ egzekucyjny kieruje się zasadą celowości i skuteczności podjętych działań, a nie słusznym interesem strony. Tym samym sytuacja finansowa zobowiązanego pozostaje obojętna zarówno na możliwość wymierzenia, jak i na samą wysokość grzywny w celu przymuszenia. Co więcej, w przypadku egzekucji obowiązku polegającego na przymusowej rozbiórce budynku lub jego części (co ma miejsce w niniejszej sprawie), sposób obliczenia wysokości nakładanej grzywny wynika wprost z treści powołanego już wyżej art. 121 § 5 u.p.e.a. Na możliwość wymierzenia przedmiotowej grzywny nie rzutuje także deklarowany przez skarżących zamiar zainicjowania postępowania legalizacyjnego, co do przebudowanej części objętego nakazem rozbiórki budynku, gdyż postępowanie to jest postępowaniem odrębnym, pozostającym bez wpływu na funkcjonujące w obrocie prawnym ostateczne i podlegające wykonaniu rozstrzygnięcie z dnia 5 października 2015 r. nakazujące skarżącym rozbiórkę całego budynku garażowo-gospodarczego.

Natomiast, co do podnoszonych w skardze zarzutów i argumentów odnośnie do dokonanej zmiany sposobu użytkowania budynku objętego nakazem rozbiórki, w trybie art. 12 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 374 ze zm.) – dalej: ustawa covidowa, wskazać należy, iż deklarowana przez skarżących zmiana stanu faktycznego, mająca miejsce po wydaniu decyzji nakazującej rozbiórkę, wbrew ich przekonaniu, nie skutkuje nieistnieniem obowiązku rozbiórki spornego budynku. Zaaprobowanie poglądu skarżących, jakoby realizacja prywatnego izolatorium w obiekcie objętym nakazem rozbiórki niweczyła ów nakaz, bez wątpienia korzystnego z punktu widzenia ich interesów, jest niemożliwe do zaakceptowania w demokratycznym państwie prawa, z uwagi na regulacje art. 2 i art. 7 Konstytucji RP.

Niezależnie od powyższego należy podkreślić, że art. 12 ust. 1 ustawy covidowej nie uchylał obowiązku orzeczonego decyzją o nakazie rozbiórki. Przepisy tej ustawy nie znajdują zastosowania do robót budowlanych, wykonanych w warunkach samowoli budowlanej przed jej wejściem w życie. Zmiana sposobu użytkowania w trybie art. 71 Prawa budowlanego może dotyczyć wyłącznie obiektów budowlanych legalnie wybudowanych i użytkowanych, przyjęcie poglądu reprezentowanego przez skarżących skutkowałoby obejściem prawa. Celem rozbiórki jest bowiem doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem. Ponadto dla możliwości zastosowania art. 12 ust. 1 ustawy covidowej kluczowe jest stwierdzenie, że dane roboty budowlane mają związek z przeciwdziałaniem COVID-19. Jak wynika z art. 2 ust. 2 ustawy covidowej poprzez termin "przeciwdziałanie COVID-19" rozumie się przez wszelkie czynności związane ze zwalczaniem zakażenia, zapobieganiem rozprzestrzenianiu się, profilaktyką oraz zwalczaniem skutków, w tym społeczno-gospodarczych, choroby, o której mowa w ust. 1. Przyjęcie tak szerokiej definicji analizowanego pojęcia wiązało się niewątpliwie ze szczególnymi okolicznościami uchwalenia ustawy covidowej i faktu, w tym braku możliwości przewidzenia, jakie obiekty będą potrzebne aby skutecznie przeciwdziałać pandemii. Wobec powyższego zasadnym jest stwierdzenie, że zamiarem ustawodawcy, wprowadzenie regulacji art. 12 ustawy covidowej miało na celu odformalizowanie procesu budowlanego obiektów niezbędnych do walki z COVID-19. Przy czym wykładnia tego przepisu, jak i całej ustawy musi prowadzić do wniosku, iż opisana regulacja jest absolutnym wyjątkiem od ogólnych zasad wynikających między innymi z ustawy Prawo budowlane, zatem przy interpretowaniu tak skonstruowanego przepisu należy uwzględnić zasadę, zgodnie z którą, wyjątków nie interpretuje się rozszerzająco. Co również istotne, omawiane zwolnienie inwestorów z obowiązków określonych przepisami Prawa budowlanego miało charakter czasowy, to jest 180 dni od dnia wejścia w życie analizowanego przepisu, a ustawodawca nie przewidział żadnych przepisów przejściowych odnoszących się do inwestycji covidowych, które powstały albo są w trakcie budowy na podstawie art. 12. Powyższe pozwala na stwierdzenie, że za roboty budowlane podejmowane na podstawie art. 12 ustawy covidowej należy uznać te, które są podejmowane tylko doraźnie dla zrealizowania określonego celu, to jest zwiększenia dostępnej infrastruktury niezbędnej do zapewnienia opieki medycznej osobom chorym, a nadto mają charakter przejściowy. Tym samym istotą przedmiotowej regulacji była minimalizacja zagrożenia dla zdrowia publicznego, a nie wprowadzenie udogodnień dla inwestorów prywatnych (por. wyrok WSA w Krakowie z 27 maja 2021 r., II SA/Kr 493/21; wyrok WSA w Gdańsku z 1 grudnia 2021 r., II SA/Gd 241/21; www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Jednocześnie Sąd stwierdza, iż wbrew stanowisku skarżących procedujące w sprawie organy obu instancji prowadząc postępowanie organy działały na podstawie i w granicach obowiązującego prawa (art. 6 k.p.a.), w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się wyrażonymi w art. 8 k.p.a. zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania oraz wyrażona w art. 9 k.p.a. zasada informowania stron. Dokonane w sprawie ustalenia faktyczne (art. 7 k.p.a.), jak i przeprowadzoną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego (art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a.) uznać należy za wystarczające do załatwienia sprawy, a uzasadnienia wydanych rozstrzygnięć odpowiadają wymogom określonym w art. 107 § 3 w zw. z art. 126 k.p.a.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił

k.ż.