Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 783/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-10-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6293 Przejęcie gospodarstw rolnych
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 153, 145 par. 1 pkt 1 lit. a ic, art. 2000, art. 205 par 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 15 ust 1
journal: Dz.U. 1955 nr 18 poz 107
law: Dekret z dnia 18 kwietnia 1955 r. o uwłaszczeniu i o uregulowaniu innych spraw, związanych z reformą rolną i osadnictwem rolnym.

SENTENCJA

Dnia 20 października 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wanda Zielińska – Baran (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Jakub Linkowski, Sędzia WSA Anna Szymańska, Protokolant Marek Bereziński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 października 2010 roku sprawy ze skargi W. L. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...]; II. zasądza od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz skarżącego W. L. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego;


UZASADNIENIE

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] marca 2010 r., po rozpatrzeniu wniosku W. L. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] stycznia 2010 r. o odmowie stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w D. z dnia [...] stycznia 1962 r. w sprawie przejęcia na własność Skarbu Państwa gospodarstwa rolnego położonego we wsi K., gromada M., powiat C., stanowiącego byłą własność J. L..

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podano, iż wyrokiem z dnia 13 maja 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie ( sygn. akt IV SA/Wa 214/08) uchylił poprzednią decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju z dnia [...] grudnia 2007 r. oraz poprzedzającą ją decyzję tego organu z dnia [...] listopada 2007 r. Sąd w uzasadnieniu wyroku wskazał, iż należy wyjaśnić czy gospodarstwo przejęte decyzją z dnia 1962 roku było tożsame z gospodarstwem nabytym w 1947 roku przez ojca skarżącego. Sąd również zobowiązał do przeanalizowania dokumentacji sprawy poprzedzającej wydanie orzeczenia z 1962 roku pod kątem, czy organ w dacie jego wydania miał podstawy pozwalające na przyjęcie, że po wniesieniu gospodarstwa do Spółdzielni ojciec skarżącego nie odzyskał już nad nim władztwa, gdyż jest to istotne ze względu na ocenę, czy rzeczywiście, jak zostało stwierdzone w decyzji z 1962 roku, ojciec skarżącego, samowolnie to gospodarstwo opuścił i pozostawił bez opieki.

Minister podniósł, iż zgodnie ze wskazaniami Sądu dokonał analizy dokumentacji sprawy poprzedzającej wydanie kwestionowanego orzeczenia. Ze zgromadzonych dokumentów wynika, iż orzeczeniem Powiatowej Komisji Osadnictwa Rolnego w D. z dnia [...] sierpnia 1947 r. nadano J. L. gospodarstwo rolne, położone we wsi K., gm. M., pow. C., o pow. około [...] ha użytków rolnych wraz z gruntem pod zabudowaniami.

J. L. w dniu 10 listopada 1954 r. wystąpił z wnioskiem do Prezydium Gminnej Rady Narodowej w M., Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w D. o zwolnienie go z gospodarki, ponieważ od chwili zwolnienia ze Spółdzielni nie jest w stanie przejść na gospodarkę indywidualną. gdyż żona jest chora, a dzieci są małe. Zwrócił się o przyjęcie gospodarstwa, gdyż w przeciwnym razie będzie zmuszony je opuścić.

W piśmie z dnia [...] listopada 1954 r. J. L. wniósł o przejęcie całego gospodarstwa rolnego o pow. [...] ha, położonego w K., gm. M., z powodu braku siły roboczej.

Prezydium Gminnej Rady Narodowej w dniu [...] listopada 1954 r. nie uwzględniło wniosku J. L., wskazując, iż po zwolnieniu ze Spółdzielni "otrzymał wymiar przez mierniczego gruntu o pow. [...] ha, na których może gospodarzyć, ale się uchyla". Z pisma Prezydium GRN z dnia [...] lutego 1955 r. wynika, że na samowolnie opuszczone przez J. L. mieszkanie w dniu 30 stycznia 1955 r. wprowadził się J. N., który za zgodą Prezydium Powiatowej Rady Narodowej objął opuszczone gospodarstwo.

Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w D. orzeczeniem z dnia

[...] stycznia 1962 r. na podstawie art. 15 dekretu z dnia 18 kwietnia 1955 r. o uwłaszczeniu i o uregulowaniu innych spraw związanych z reformą rolną i osadnictwem ( Dz. U. Nr 18, poz. 107) przejęło gospodarstwo rolne nr [...], stanowiące byłą własność J. L..

Zdaniem Ministra z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że J. L. opuścił swoje gospodarstwo dobrowolnie. Stąd zawarte w orzeczeniu z 1962 roku stwierdzenie " samowolnie opuścił i pozostawił bez opieki", należało, w jego ocenie, uznać za zgodne ze stanem rzeczywistym. Organ podkreślił, iż sam skarżący potwierdził, iż jego ojciec J. L. wraz z rodziną w 1954 roku opuścili K..

Organ stwierdził, iż w materiale dowodowym nie znajdują odzwierciedlenia twierdzenia skarżącego, że pismo jego ojca z dnia [...] listopada 1954 r. dotyczyło gruntów zaoferowanych mu po wyjściu z Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej i że, tych gruntów chciał się zrzec, ponieważ nie były to te same grunty, które nabył na podstawie orzeczenia z 1947 roku, a które wniósł do tej Spółdzielni, i właśnie tych gruntów nie chciał się zrzec.

Zdaniem organu o tym, że przejęte gospodarstwo było tożsame z gospodarstwem nadanym J. L. w 1947 roku potwierdza pismo Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w D. z dnia [...] stycznia 1962 roku, w którym podano, iż po wykluczeniu J. L. ze Spółdzielni mierniczy wydzielił jego wkład gruntowy o pow. [...] ha wraz z łąką. Organ podkreślił, iż skarżący

w piśmie z dnia [...] lutego 2010 r. sam wskazał, że gospodarstwo rolne nr [...] J. L. z lat 1947-1953 przed oddaniem do Spółdzielni posiadało grunty o pow. [...] ha. W piśmie z dnia [...] listopada 1954 r. J. L. zwrócił się o zwolnienie go z gospodarstwa, które zostało nadzielone przez inżyniera po zwolnieniu ze Spółdzielni Produkcyjnej o pow. [...] ha. Z pisma tego, zdaniem Ministra, wynika, że J. L. odzyskał władztwo nad gospodarstwem, które wniósł do Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej, ponadto w piśmie tym nie kwestionuje on zwróconego mu gospodarstwa, nie wskazuje, że nadzielone grunty są innymi gruntami i z tego powodu chce się ich zrzec.

Minister stwierdził, iż dokumentów zgromadzonych w sprawie wynika, że J. L. użytkował gospodarstwo rolne o pow. [...] ha, położone we wsi K.. W orzeczeniu z dnia [...] sierpnia 1947 r. J. L. wyznaczono na nabywcę użytkowanego przez niego wcześniej gospodarstwa rolnego, położonego we wsi K., o powierzchni około [...] ha. Skoro wcześniej użytkował on gospodarstwo rolne o pow. [...] ha, to zdaniem organu, nie mogło mu być nadane to samo gospodarstwo, lecz o innej powierzchni. Zdaniem organu wynika z tego, że orzeczenie z 1947 roku nieprecyzyjnie określiło powierzchnię gospodarstwa, na co wskazuje wyrażenie "około".

Organ nadzoru podniósł, iż w orzeczeniu z dnia [...] stycznia 1962 r. nie wskazano powierzchni gospodarstwa a jedynie podano, iż przejeciu podlagało gospodarstwo rolne nr [...], położone we wsi K., gromada M., zaś w orzeczeniu z dnia [...] lutego 1962 r. wskazano, że po J. L. gospodarstwo rolne o pow. [...] ha, wg. rej. nr [...], położone we wsi K. przyznano J. N..

Minister wskazał, iż wyjaśniając rozbieżności w numeracji tego gospodarstwa, uzyskał informację od Starostwa Powiatowego w G., iż w wykazie osadników wsi K. widnieje zapis, że J. N. w 1955 roku objął gospodarstwo po J. L.. Skarżący zaś w piśmie z dnia [...] stycznia 2010 r. podał, iż w 1959 roku założono nowy rejestr gospodarstw rolnych, zmieniono numery gospodarstw oraz numery siedlisk.

W ocenie Ministra powyższe wskazuje, że została przez niego wykonana dyspozycja zawarta w wyroku WSA z dnia 13 maja 2008 r., wyjaśniono rozbieżności w zakresie powierzchni przejętego gospodarstwa rolnego, dokumentacja zgromadzona w sprawie przed wydaniem orzeczenia z dnia [...] stycznia 1962 r. została wnikliwie przeanalizowana pod kątem, czy organ orzekający w tej dacie miał podstawę do przyjęcia, że ojciec skarżącego samowolnie opuścił gospodarstwo.

W ocenie organu niezasadny jest zatem zarzut podniesiony we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, iż nie zostało wyjaśnione, czy gospodarstwo wniesione do Spółdzielni jest tożsame z gospodarstwem przejętym po J. L.. Zdaniem Ministra nie zasługuje na uwzględnienie zarzut, iż organ nie odtworzył granic gospodarstwa rolnego stanowiącego własność J. L., gdyż przedmiotem postępowania nie było ustalenie, kto otrzymał poszczególne działki wchodzące w skład przejętego po nim gospodarstwa, lecz ustalenie czy gospodarstwo to było opuszczone w dniu [...] kwietnia 1955 roku. Stąd organ nie miał obowiązku ustalać jakie działki wchodziły w skład gospodarstwa rolnego.

Minister stwierdził, iż z analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że zostały spełnione przesłanki z art. 15 dekretu o uwłaszczeniu i uregulowaniu innych spraw związanych z reformą rolna i osadnictwem. Gospodarstwo rolne położone w gminie M., powiat C., zostało nabyte przez J. L. na podstawie przepisów o ustroju rolnym i osadnictwie, a następnie zostało przez niego opuszczone przed wejściem w życie w dniu 29 kwietnia 1955 r. ww. dekretu z dnia 18 kwietnia 1955 r. Zamiar opuszczenia gospodarstwa przez J. L. potwierdza pismo Prezydium Gromadzkiej Rady Narodowej w K. z dnia [...] lutego 1955 r. oraz ankieta gospodarstwa uwłaszczeniowego, z której wynika, że J. N. objął gospodarstwo po J. L.. Organ stwierdził, iż co prawda decyzja Prezydium Powiatowej Rady Narodowej z dnia [...] stycznia 1962 r,. o przejęciu omawianego gospodarstwa nie wskazuje jego powierzchni, wskazując jedynie ,iż chodzi o gospodarstwo rolne nr [...] położone we wsi K., gm. M., to zgromadzone dokumenty pozwalały na uznanie przez organ orzekający wówczas w sprawie, że zachodziły przesłanki do wydania przedmiotowego orzeczenia.

Minister podniósł, iż zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 kpa organ stwierdza nieważność decyzji, która została wydana bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. W orzecznictwie przyjmuje się że z rażącym naruszeniem prawa mamy do czynienia wówczas, gdy w stanie prawnym nie budzącym wątpliwości co do jego rozumienia wydaje się decyzję, która treścią swego rozstrzygnięcia stanowi negację całości lub części obowiązujących przepisów.

W rozpatrywanej sprawie przedmiotowe gospodarstwo spełniło przesłanki wymienione w przytoczonym powyżej przepisie, a zatem jako opuszczone podlegało przejęciu na rzecz Państwa. Wobec tego kontrolowane orzeczenie Prezydium Powiatowej rady Narodowej z D. z dnia [...] stycznia 1962 r. nie zostało wydane z naruszeniem przepisów na podstawie których zostało wydane, w związku z czym brak jest podstaw do stwierdzenia jego nieważności.

Skargę na powyższą decyzję wniósł W. L., podnosząc zarzut naruszenia przepisów postępowania, w szczególności art. 7, 8, 9, 75 § 1, 77 § 2, 78 § 1 i art. 80 kpa oraz naruszenie art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W motywach obszernej skargi m. in. podniesiono, że organ nie zastosował się do wytycznych zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 maja 2009 r. sygn. akt IV SA/Wa 214/08, uchylającym decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] grudnia 2007 r. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] stycznia 1962 r., bowiem nie wyjaśnił: po pierwsze - czy gospodarstwo rolne wniesione do Spółdzielni i gospodarstwo przejęte na podstawie kwestionowanego orzeczenia są tożsame. Zdaniem skarżącego wyjaśnienie tej kwestii powinno polegać na ustaleniu jakie działki wchodziły w skład gospodarstwa rolnego jego poprzednika prawnego i jakie działki zostały mu wydzielone po jego wystąpieniu ze Spółdzielni, po drugie - dlaczego gospodarstwo w różnych dokumentach jest różnie oznaczone – raz jako gospodarstwo nr [...] ( w orzeczeniu o przejęciu ) – raz jako gospodarstwo nr [...] ( w orzeczeniu z 1962 r. o nadaniu tego gospodarstwa osobie trzeciej), po trzecie – organ powinien zająć stanowisko wobec znajdującego się w aktach sprawy dokumentu, z którego wynika, że poprzednik prawny wnioskodawcy ubiegał się – co prawda – o przejęcie na własność Państwa gospodarstwa rolnego, lecz na innej podstawie – na podstawie art. 12 dekretu z dnia 9 lutego 1953 r. o całkowitym zagospodarowaniu użytków rolnych ( Dz. U. Nr 11, poz. 40).

Skarżący podkreślił, iż organ całkowicie zignorował podawane przez niego wielu pismach informacje wskazujące, iż J. L. po wystąpieniu ze Spółdzielni wydzielono zupełnie inne działki niż wniesione do niej i wydzielono mu działki nieprzydatne pod uprawę. Niezrozumiałe jest stwierdzenie Ministra zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że " organ nie miał obowiązku ustalać działek, które wchodziły w skład przejętego gospodarstwa.... zgłaszane w niniejszym postępowaniu wnioski skarżącego w tym zakresie, zdaniem organu, nie mieszczą się w zakresie prowadzonego postępowania", skoro bez ustalenia działek wchodzących w skład gospodarstwa nie jest możliwe wykonanie zalecenia Sądu – do czego organ był prawnie zobowiązany.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ja decyzji z dnia [...] stycznia 2010 r. oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie, podnosząc, iż nie znalazł podstaw do zmiany zajętego stanowiska przedstawionego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Skarżący w piśmie procesowym z dnia [...] sierpnia 2010 r., stanowiącym uzupełnienie skargi, wniósł o unieważnienie orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w D. z dnia [...] stycznia 1962 r. o przejęciu gospodarstwa rolnego, nakazanie odtworzenia przez Ministra z udziałem biegłego i świadków położenia gospodarstwa oraz siedliska przed wniesieniem do Spółdzielni i wydzielonego ojcu po wyjściu ze Spółdzielni.

W kolejnym piśmie procesowym z dnia [...] października 2010 r. skarżący podniósł, iż organy manipulowały przy dokumentach dotyczących gospodarstwa nr [...] J. N. i gospodarstwa nr [...] J. L.. Minister w swoich kolejnych czterech decyzjach, podtrzymuje swoją pierwszą decyzję na podstawie fałszywego orzeczenia z dnia [...] lutego 1962r. i pozostałych zmanipulowanych dokumentów i dlatego upiera się " od wydania decyzji, unieważnienia orzeczenia z dnia [...].01.62r i prawnego odtworzenia gospodarstwa [...] zgodnie z nadaniem tego gospodarstwa J. L. na podstawie aktu nadania z [...].08 47r. z którego grunty rolne [...] ha – działki nr [...], [...],[...],[...] zawłaszczyła spółdzielnia jesienią 54 r. a siedlisko gospodarstwa nr [...] zawłaszczyła G.R.N. w 1952 r.- działkę [...] i 23.03.55r. działki: [...], [...] ( oznaczenie aktualne)". Skarżący wskazał, iż dlatego podtrzymuje wniosek zawarty w piśmie z dnia [...] sierpnia 2010r., stanowiącym uzupełnienie skargi z dnia [...] kwietnia 2010. Skarżący wniósł o zwrot kosztów postępowania w kwocie czterech tysięcy złotych, które poniósł w prowadzeniu swojej sprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje

Skarga zasługuje na uwzględnienie i prowadzi do uchylenia obu decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi.

Zgodnie bowiem z art. 153 ustawy z dnia 30 czerwca 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwana dalej p.p.s.a.), ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia.

Powołany art. 153 p.p.s.a. zawiera postanowienie o wiążącym charakterze "wskazań co do dalszego postępowania", jako drugiego - obok oceny prawnej - elementu wiążącego uzasadnienia orzeczenia sądu administracyjnego. Między oceną prawną a wskazaniami co do dalszego postępowania zachodzi ścisły związek. Ocena prawna dotyczy dotychczasowego postępowania organów administracyjnych w sprawie, podczas gdy wskazania określają sposób ich postępowania w przyszłości. Wskazania stanowią więc konsekwencję oceny prawnej, zwłaszcza oceny przebiegu postępowania przed organami administracyjnymi i rezultatu tego postępowania w postaci materiału procesowego zebranego w danej sprawie. Ich celem jest zapobieżenie w przyszłości błędom stwierdzonym przez sąd administracyjny w trakcie kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia, nie zaś aprioryczne rozstrzygnięcie problemów związanych z treścią przyszłego rozstrzygnięcia organu ponownie rozpoznającego sprawę. (zob. T. Woś, H. Knysiak - Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2005, s. 475-476).

Reasumując, wskazania sądu administracyjnego co do dalszego postępowania mają wytyczać kierunek działania organu przy ponownym rozpoznaniu sprawy.

Naruszenie zaś przez organ administracyjny postanowień art. 153 ustawy uzasadnia możliwość powtórnego zaskarżenia aktu lub czynności na tej podstawie i spowoduje jej uchylenie przez sąd administracyjny (por. wyrok NSA z dnia 10 listopada 1981 r., II SA 364/81, niepubl.).

Rozstrzygając niniejszą skargę Sąd był zatem związany wskazaniami zawartymi w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 13 maja 2008 r., sygn. akt IV SA/Wa 214/08, wydanym po rozpoznaniu skargi W. L.. W powołanym orzeczeniu Sądu wskazał, iż Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi powinien wnikliwie wyjaśnić, czy orzeczenie z dnia [...] stycznia 1962 r. dotyczyło gospodarstwa rolnego, które było tożsame z gospodarstwem nabytym w 1947 r. przez ojca skarżącego ( czy chodzi o te same grunty). Sąd wskazał również na obowiązek wyjaśnienia ujawnionych rozbieżności w oznaczeniu powierzchni gospodarstwa, jak i jego numeracji pomiędzy orzeczeniem z dnia [...] sierpnia 1947 r. a orzeczeniem z dnia [...] stycznia 1962r. Sąd stwierdził, iż ewentualne ustalenie, iż pomiędzy gospodarstwem nabytym prze ojca skarżącego na podstawie orzeczenia z 1947r. a gospodarstwem wymienionym w orzeczeniu z dnia [...] stycznia 1962r. nie było tożsame ( tj. chodziło o zupełnie inne grunty ) będzie stanowiło przesłankę do rozważenia, czy przy wydawaniu orzeczenia z dnia [...] stycznia 1962 r. nie doszło do rażącego naruszenia art. 15 ust.1 dekretu poprzez stwierdzenie przejścia na własność Państwa gospodarstwa, które nie zostało nabyte przez ojca skarżącego na podstawie przepisów o przeprowadzeniu reformy rolnej lub o ustroju rolnym i osadnictwie. Sąd wskazał również na konieczność ponownego przeanalizowania przez Ministra dokumentacji sprawy, poprzedzającą wydanie orzeczenia z dnia [...] stycznia 1962 r. pod kątem, czy organ orzekający w tej dacie miał podstawy do przyjęcia, iż po wniesieniu gospodarstwa do Spółdzielni ojciec skarżącego nie odzyskał już nad nim władztwa. Sąd podkreślił, iż kwestia ta ma istotne znaczenie dla oceny, czy rzeczywiście, tak jak stwierdzono w orzeczeniu z 1962 r. ojciec skarżącego gospodarstwo to "samowolnie opuścił i pozostawił bez opieki".

W przedmiotowej sprawie Minister Rolnictwa i rozwoju Wsi nie zastosował się w całości do powyżej wskazanych zaleceń przyjętych w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 13 maja 2008 r. Organ, wbrew twierdzeniu w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, nie podjął żadnych czynności wyjaśniających zmierzających do wyjaśnienia czy gospodarstwo nabyte w 1947 roku przez poprzednika prawnego skarżącego było tożsame z gospodarstwem wymienionym w kwestionowanym orzeczeniu z dnia [...] stycznia 1962 r. Jak słusznie wskazał skarżący w skardze, rzeczą organu było ustalenie jakie działki

( grunty) wchodziły w skład gospodarstwa J. L., które wniósł on do Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej, i z jakich działek ( gruntów) składało się gospodarstwo wydzielone przez mierniczego po opuszczeniu przez niego Spółdzielni. Dopiero po dokonaniu w tym zakresie ustaleń, organ mógł dokonać oceny, czy sporne gospodarstwo z 1947 r. było tożsame z gospodarstwem przejętym w 1962 roku na własność Państwa. Wyjaśnienie tej kwestii pozwoli na ocenę czy twierdzenia skarżącego, iż przyczyną opuszczenia gospodarstwa rolnego przez jego ojca było to, że nadzielone grunty gospodarstwa przez Spółdzielnię nie były tymi samymi gruntami wniesionymi do Spółdzielni okazały się zasadne czy też nie, a następnie rozważyć, czy ewentualnie stwierdzony brak tożsamości miał, czy też nie miał wpływu na przesłankę opuszczenia gospodarstwa w rozumieniu art. 15 ust.1 dekretu z dnia 18 kwietnia 1955r. o uwłaszczeniu i o uregulowaniu innych spraw związanych z reformą rolną i osadnictwem rolnym.

Sąd orzekający w niniejszej sprawie, uznał dla porządku podnieść, że każde postępowanie administracyjne dla swojej prawidłowości wymaga ustalenia kręgów podmiotów, które są jego stronami. W postępowaniu dotyczącym nieruchomości stronami są osoby legitymujące się tytułem prawnorzeczowym. Z kolei w postępowaniu nadzorczym, badającym legalność pozbawienia tytułu, stronami jest wnioskodawca, tj. były właściciel lub jego następcy prawni, gdyż mają oni interes prawny w postępowaniu mogącym im tytuł do nieruchomości przywrócić, ale również podmioty posiadające aktualnie tytuł prawny do nieruchomości. Wynik bowiem postępowania nadzorczego w stosunku do aktu administracyjnego pozbawiającego pierwotnego właściciela jego prawa własności, dotyczy aktualnego posiadacza tytułu.

W niniejszej sprawie organ jedynie ustalił, że Skarb Państwa przeniósł w 1962 roku tytuł prawny do gospodarstwa po J. L. na rzecz osoby trzeciej. Organ nie ustalił podmiotu mającego aktualny tytuł prawnorzeczowy do tego gospodarstwa, nie wiadomo więc kto oprócz następców prawnych b. właściciela, powinien uczestniczyć w postępowaniu nadzorczym .

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji. O kosztach rozstrzygnięto na podstawie art. 200 ww. ustawy w związku z art. 205 § 1 tej ustawy. Sąd przyznał skarżącemu od organu kwotę 200 złotych uiszczą tytułem wpisu od skargi. Wyjaśnić należy, iż Sąd nie uwzględnił wniosku o zasądzenie zwrotu kosztów w wysokości 4 tyś. złotych, z tego względu, że skarżący nie udokumentował ich wydatkowania.