Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SAB/Kr 48/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2021-04-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6153 Warunki zabudowy  terenu
658
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: umorzono postępowanie w zakresie zobowiązania do wydania aktu lub dokonania czynności
stwierdzono, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania
stwierdzono że przewlekłość nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa
oddalono skargę w pozostałym zakresie
Powołane przepisy: article: art. 149
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Darmoń Sędziowie: Sędzia WSA Magda Froncisz (spr.) Sędzia WSA Małgorzata Łoboz po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 7 kwietnia 2021 r. sprawy ze skargi J. G., M. G., G. Ł. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania zażaleniowego przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze I. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Samorządowego Kolegium Odwoławczego do wydania aktu lub dokonania czynności, II. stwierdza, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze dopuściło się przewlekłego prowadzenia postępowania zażaleniowego, III. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania zażaleniowego nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa, IV. oddala skargę w pozostałym zakresie, V. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego solidarnie na rzecz J. G., M. G., G. Ł. 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Skarżący J. G., M. G. i G. Ł. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w przedmiocie rozpoznania zażalenia na postanowienie Burmistrza Miasta N. T. z dnia 30 stycznia 2020 r., znak: [...] dotyczące zawieszenia postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla zamierzenia polegającego na budowie 4 budynków mieszkalnych jednorodzinnych z infrastrukturą techniczną i urządzeniami budowlanymi na nieruchomości położonej w N. T. przy ul. [...].

Skarżący organowi zarzucili naruszenie art. 35 § 1 k.p.a. oraz art. 35 § 3 k.p.a. poprzez brak rozpoznania zażalenia skarżących w terminie i tym samym niemożność uzyskania przez nich decyzji WZ oraz naruszenie art. 8 § 1 k.p.a. oraz art. 12 § 1 i 2 k.p.a. poprzez rażące naruszenie zasady szybkości postępowania i zasady zaufania obywateli do organów państwa i poprzez tak długie procedowanie, które zniweczyło sens złożonego zażalenia, podczas gdy oczywistym było już w dacie jego złożenia, że obliczając terminy z ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - "u.p.z.p.", zawieszenie postępowania nie ma żadnego sensu, gdyż planu zagospodarowania i tak nie uda się uchwalić.

W oparciu o wskazane wyżej zarzuty, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i 3 p.p.s.a oraz na podstawie art. 149 § 1a i § 2 p.p.s.a. skarżący wnieśli o:

1) zobowiązanie Samorządowego Kolegium Odwoławczego do rozpoznania zażalenia skarżących w terminie siedmiu dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku;

2) stwierdzenie, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze dopuściło się bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania;

3) stwierdzenie, że bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa;

4) przyznanie od organu na rzecz skarżących solidarnie sumy pieniężnej 5.000 zł;

5) zasądzenie od organu na rzecz skarżących kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że zażaleniem z dnia 5 lutego 2020 r. skarżący zaskarżyli postanowienie Burmistrza Miasta N. T. z dnia 30 stycznia 2020 r. znak: [...] dot. zawieszenia postępowania. Zażalenie zostało przekazane do SKO w N. S. przez organ I instancji pismem z dnia 12 lutego 2020 r. W dniu 20 marca 2020 r. skarżący złożyli wniosek o przyspieszenie postępowania i pilne rozpoznanie zażalenia. W dniu 9 kwietnia 2020 r. skarżący ponownie złożyli wniosek o przyspieszenie postępowania i pilne rozpoznanie zażalenia. W końcu w dniu 27 lipca 2020 r. skarżący złożyli ponaglenie do SKO w N. S., którego termin rozpoznania minął, co jest warunkiem wniesienia skutecznej skargi do WSA.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie załatwiło sprawy w terminie określonym w art. 35 § 1 i 3 k.p.a., nie informowało pełnomocnika skarżących o nowym terminie załatwienia sprawy, zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a., a przede wszystkim prowadzi postępowanie dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy. Zatem SKO w N. S. dopuściło się zarówno bezczynności, albowiem przez pół roku nie uczyniło nic i nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a., a jednocześnie proste postępowanie prowadzi dłużej, niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy, zatem działa przewlekle. Zdaniem skarżących nic nie uzasadnia tak długiego procedowania, zwłaszcza że postanowienie organu I instancji jest nieprawidłowe, a kontrola zażaleniowa winna być szybka i sprawna, aby w ogóle miała sens i aby organ wydający decyzję WZ nie mógł blokować tego postępowania, co właśnie czyni, a w czym SKO w N. S. mu wydatnie pomaga. Jaki ma bowiem sens w obecnej sytuacji zażalenie na postanowienie organu I instancji, skoro termin zawieszenia upływa dnia 8 września 2020 r.. SKO przez ponad pół roku nie zrobiło nic i doprowadziło do upływu całego terminu zawieszenia, wydłużonego jeszcze przez przepisy dot. epidemii COVID-19. M.p.z.p. nie było, nadal nie ma i długo nie będzie, a procedura wydania decyzji WZ utknęła w miejscu i zablokowała skarżącym ich inwestycję życia.

SKO w N. S. naruszyło zasady ogólne k.p.a. w postaci zasady szybkości postępowania oraz zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa. Jak wskazano w ponagleniu, przez całkowitą bezczynność SKO w N. S., skarżący nie mogą obecnie kontynuować przedsięwzięcia inwestycyjnego, a stan zawieszenia, bez rozstrzygnięcia SKO w N. S., trwa cały czas, więc w tych okolicznościach prowadzenie postępowania i przewidywanie jego zakończenia na ponad 6 miesięcy od dnia otrzymania akt przez organ odwoławczy jawi się jako zdecydowanie przewlekłe. Ponaglenie również nie zostało rozpoznane w terminie, choć nie ma organu wyższego stopnia. Zdaniem skarżących nasilenie bezczynności i przewlekłości przedmiotowego postępowania jest niewyobrażalne.

W niniejszej sprawie zaistniała bezczynność, bowiem nie została udzielona żadna odpowiedź, skarżący nie zostali również poinformowani o ewentualnym przedłużeniu terminu do rozpoznania zażalenia, a ich wnioski o przyspieszenie postępowania zostały całkowicie zignorowane.

Zaistniała także przewlekłość, bowiem postępowanie jest prowadzone zdecydowanie dłużej, niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy. Sprawa ma charakter prosty, formalny, można łatwo ustalić, na jakim etapie jest procedura planistyczna i że nie ma szans, aby zakończyła się przed terminem zawieszenia postępowania, a jednak SKO w N. S. do dnia sporządzenia skargi nie rozpoznało zażalenia, zatem skarga na bezczynność i przewlekłość jest jedynym sposobem na wyjście z impasu spowodowanego przez organ.

Zdaniem skarżących zachodzą przesłanki do uznania, że bezczynność i przewlekłość Samorządowego Kolegium Odwoławczego miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, bowiem skarżący cierpliwie oczekiwali na odpowiedź, składali umotywowane prośby o przyspieszenie rozpoznania sprawy, wskazując tak na sens zażalenia, jak i na wadliwość zaskarżonego postanowienia, a jednak i tak nie doczekali się postanowienia przed upływem terminu zawieszenia, który skończy się lada dzień. Rozumiejąc również przepisy ustawy, która w okresie od 31 marca 2020 r. do 16 maja 2020 r. wyłączyła stosowanie przepisów o bezczynności i przewlekłości, których skarżący oczywiście nie wliczają, to jednak od faktycznej daty doręczenia zażalenia minęło ponad 6 miesięcy, więc jest to czas wystarczający do rozpoznania prostego zażalenia. W tych okolicznościach działanie organu ma charakter celowy i rażąco narusza prawo.

Skarżący wnieśli o przyznanie od organu na ich rzecz solidarnie sumy pieniężnej 5.000 zł, bowiem sprawa ma dla nich kolosalne znaczenie, a szkody wynikłe z niemożności uzyskania decyzji WZ są jak najbardziej policzalne i już dawno przekroczyły wnioskowaną kwotę. Przedmiotowa sprawa dotyczy ich inwestycji życia, wymagała ogromnych starań (odzyskanie działki, stwierdzenie nieważności m.p.z.p. - vide: wyrok WSA w Krakowie z dnia 8 lutego 2019 r., sygn. akt II SA/Kr 1463/18, obecnie uzyskanie decyzji WZ), by w końcu móc się wybudować na swojej działce, a tymczasem Burmistrz N. T. robi wszystko, by to uniemożliwić, zaś SKO w N. S. nie podjęło żadnych działań, by w toku administracyjnego postępowania instancyjnego zweryfikować zasadność zaskarżonego postanowienia, czym doprowadziło do wykorzystania całego terminu zawieszenia postępowania, niwecząc całkowicie sens składania zażalenia. Gdyby bowiem skarżący chcieli czekać aż termin zawieszenia upływnie, to nie składaliby zażalenia i nie apelowaliby wielokrotnie do SKO w N. S. o przyspieszenie rozpoznania sprawy. Zatem organ odwoławczy, pozostając w bezczynności i przewlekłości, zmusza skarżących do czynienia specjalnych starań (a rozpoznanie zażalenia winno być szybkie) celem kontynuowania swojego postępowania o wydanie decyzji WZ. Skarżący doznali krzywdy, gdyż ich pisma były ignorowane, brak było udzielania odpowiedzi, a ich inwestycja jest całkowicie zablokowana. Skarżący podnieśli, że nie przyczynili się w żaden sposób do wydłużenia postępowania, zatem przyznanie wnioskowanej sumy pieniężnej jest również potrzebne dla osiągnięcia celu orzeczenia rozstrzygającego skargę na bezczynność i przewlekłość, a więc zwalczenia bezczynności organu oraz jego zdyscyplinowania. Nie może być tak, że poważna inwestycja, na którą skarżący przeznaczyli już ogromne nakłady finansowe, będzie blokowana przez organy administracyjne obu instancji. Uwzględniając powyższe zarówno sam wniosek, jak i relatywnie wysoka kwota, są zasadne, bowiem obecnie sens rozpoznania złożonego w lutym zażalenia jest już praktycznie żaden.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o umorzenie postępowania sądowego, podnosząc, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w dniu 15 lutego 2021 r. wydało postanowienie (znak [...]) kończące postępowanie zażaleniowe w sprawie, której dotyczy przedmiotowa skarga. Na mocy powołanego postanowienia SKO w N. S. orzekło o umorzeniu postępowania zażaleniowego uznając, iż wobec wydania przez Burmistrza Miasta N. T. decyzji z dnia 9 listopada 2020r., znak: [...], umarzającej postępowanie w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla zamierzenia polegającego na budowie 4 budynków mieszkalnych jednorodzinnych z infrastrukturą techniczną i urządzeniami budowlanymi, na nieruchomości położonej w N. T., postępowanie incydentalne dotyczące zawieszenia postępowania stało się bezprzedmiotowe.

SKO nie kwestionowało, że w niniejszej sprawie doszło do przekroczenia ustawowego terminu do załatwienia sprawy w postępowaniu odwoławczym (zażaleniowym). Niemniej jednak zaistniałe opóźnienie w rozpatrzeniu niniejszej sprawy nie miało charakteru świadomego i celowego działania, a spowodowane było m.in. utrzymującym się od marca 2020 r. stanem epidemii ogłoszonej z powodu Covid-19 oraz przejściem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w tryb pracy zdalnej, który spowodował znaczne przesunięcie terminów posiedzeń niejawnych w poszczególnych sprawach.

Złożona skarga dotyczy rozpoznania przez organ odwoławczy zażalenia na incydentalne postanowienie, wydane w ramach prowadzonego przez Burmistrza Miasta N. T. postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy, w przedmiocie zawieszenia tego postępowania do dnia 29 lipca 2020 r. Z powyższego wynika, że nawet przy braku terminowego rozpatrzenia przez organ odwoławczy zażalenia złożonego na przedmiotowe postanowienie, postanowienie to nie stanowiło żadnej przeszkody do kontynuowania postępowania głównego po dniu 29 lipca 2020r. Zatem na dzień złożenia skargi na bezczynność organu odwoławczego w przedmiocie rozpatrzenia ww. zażalenia, co miało miejsce w dniu 24 sierpnia 2020 r., wynikający z przedmiotowego postanowienia termin zawieszenia postępowania głównego w sprawie ustalenia warunków zabudowy już upłynął i mogło być ono kontynuowane. Akta sprawy zawierające zażalenie skarżących na postanowienie Burmistrza Miasta N. T. z dnia 30 stycznia 2020 r., znak: [...], wpłynęły do Samorządowego Kolegium Odwoławczego dopiero w dniu 19 lutego 2020 r. Z kolei z dniem 14 marca 2020 r., czyli jeszcze w trakcie biegu terminu ustawowego do załatwienia sprawy w postępowaniu zażaleniowym, na mocy art. 15 zzs ust. 1 pkt 1 i 6 przepisów ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 374 ze zm.) doszło do zawieszenia m.in. rozpoczętego biegu terminów procesowych w postępowaniach administracyjnych, aż do dnia 23 maja 2020 r. (włącznie). Jednocześnie przepis art. 15 zzs ust. 11 tej ustawy przewidywał, iż zaprzestanie czynności przez organ prowadzący postępowanie nie może być podstawą wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności, przewlekłości lub naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. W konsekwencji, zdaniem skarżonego organu, należy uznać, że ustawowy termin na załatwienie zażalenia upłynął nie wcześniej niż z początkiem czerwca 2020 r.

Przy uwzględnieniu powyższego skoro stosownie do art. 161 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-2 tego przepisu lub gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe - pkt 3 i mając na uwadze, że na dzień sporządzenia odpowiedzi na skargę sprawa, której dotyczy skarga, została ostatecznie zakończona postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 15 lutego 2021 r. (znak: [...]), wniosek o umorzenie postępowania sądowego należy uznać za uzasadniony.

Odnośnie żądania przyznania skarżącym sumy pieniężnej, o której mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a., organ wskazał, że instytucja ta powinna być stosowana w sytuacji, gdy istnieje uzasadniona obawa, że bez nałożenia tejże organ sprawy nie załatwi. Taka zaś sytuacja w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi, bowiem sprawa której dotyczy złożona skarga została już zakończona.

Jak wynika z treści art. 149 § 2 p.p.s.a. przyznanie stronie od organu określonej sumy pieniężnej jest jednym z dwóch środków o charakterze finansowym, przy czym decyzja sądu co do wymierzenia grzywny lub przyznania sumy pieniężnej, czy też odstąpienia od zastosowania tychże środków powinna być w pierwszym rzędzie uwarunkowana celem skargi na bezczynność, którym jest zwalczenie bezczynności i doprowadzenie do zakończenia postępowania, a także zapobieganie bezczynności lub przewlekłemu prowadzeniu postępowania. Środki wskazane w art. 149 § 2 p.p.s.a. są środkami dyscyplinująco-represyjnymi o charakterze dodatkowym, które powinny być stosowane z rozwagą, a więc w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy. Odnosić je należy do sytuacji, gdy oceniając całokształt działań organu, można dojść do przekonania, że działania te noszą znamiona celowego unikania podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez tej dodatkowej sankcji organ nadal nie będzie respektować obowiązków wynikających z przepisów prawa (por. wyroki NSA z dnia; 21 lutego 2018 r., sygn. akt I OSK 1842/17; 18 października 2017 r., sygn. akt II OSK 1769/17; 7 grudnia 2016 r. sygn. akt I OSK 642/15). Suma pieniężna może być zatem przyznana w sytuacji, gdy to przyznanie jest potrzebne dla osiągnięcia celu orzeczenia rozstrzygającego skargę na bezczynność, tj. zwalczenia bezczynności organu oraz jego zdyscyplinowania (por. wyroki NSA z dnia: 9 stycznia 2020 r.. sygn. akt II OSK 2285/19; 27 lutego 2019 r, sygn. akt I OSK 1189/17; 19 grudnia 2017 r., sygn. II OSK 490/17; 11 kwietnia 2017 r., sygn. akt I OSK 1506/165). W orzecznictwie sądowym wskazuje się również, że zasądzona suma pieniężna, o której mowa w art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a. ma zrekompensować, przynajmniej w pewnej mierze, uszczerbek jakiego doznał skarżący na skutek bezczynności lub przewlekłego działania organu administracji. W związku z tym nie ulega wątpliwości, że wniosek o przyznanie sumy pieniężnej winien zawierać uzasadnienie, w którym skarżący powinien nawiązać do uszczerbku wywołanego bezczynnością lub przewlekłością postępowania (por. wyrok NSA z dnia 11 sierpnia 2020 r. sygn. akt I OSK 3271/19, z 23 września 2020 r. sygn. akt I OSK 434/20).

Tymczasem zgłaszając żądanie zasądzenia na rzecz skarżących solidarnie sumy pieniężnej 5.000 zł w żaden sposób nie wykazano w skardze, by skarżący, na skutek przekroczenia ustawowego terminu załatwienia sprawy w postępowaniu zażaleniowym, ponieśli rzeczywistą stratę majątkową, czy też szkodę spowodowaną takim działaniem organu. Natomiast sama okoliczność, że organ odwoławczy nie załatwił sprawy w ustawowym terminie nie przesądza o przyznaniu sumy pieniężnej skarżącym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Na podstawie art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, dalej p.p.s.a.) niniejsza sprawa, ze skargi na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, została rozpoznana w trybie uproszczonym, na posiedzeniu niejawnym, w składzie trzech sędziów.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137) w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a. kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a oraz w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1–3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.

W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie.

Instytucja skargi na bezczynność, czy przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji ma na celu ochronę praw strony przez doprowadzenie do wydania w sprawie rozstrzygnięcia lub podjęcia innej czynności dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Rozpoznając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania sąd kontroluje jedynie, czy w sprawie zaistniał stan bezczynności lub przewlekłości.

Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). W razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości lub w części (art. 151 p.p.s.a.).

Zgodnie z art. 53 § 2b p.p.s.a. skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. W przedmiotowej sprawie skarżący dopełnili tego wymogu, kierując do organu ponaglenie w dniu 27 lipca 2020 r., czyli przed wniesieniem przedmiotowej skargi.

Skarga okazała się zasadna, chociaż nie wszystkie sformułowane w niej wnioski zasługiwały na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 35 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2020 r. poz. 256, dalej: k.p.a.) organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Stosownie do art. 35 § 2 k.p.a. niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (§ 3). Załatwienie sprawy w postępowaniu uproszczonym powinno nastąpić niezwłocznie, nie później niż w terminie miesiąca od dnia wszczęcia postępowania (§ 3a). Do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo przyczyn niezależnych od organu (§ 5).

O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany, po myśli art. 36 § 1 k.p.a., zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (§ 2). W postępowaniu zażaleniowym ma odpowiednie zastosowanie termin do załatwienia sprawy w postępowaniu odwoławczym (art. 144 k.p.a.). Z kolei, zgodnie z art. 37 § 1 k.p.a. stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli: 1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność); 2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość).

W kontrolowanej sprawie postanowieniem z dnia 30 stycznia 2020 r., znak: [...], Burmistrz Miasta N. T. z urzędu zawiesił do dnia 29 lipca 2020 r. postępowanie w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla zamierzenia polegającego na budowie 4 budynków mieszkalnych jednorodzinnych z infrastrukturą techniczną i urządzeniami budowlanymi na nieruchomości położonej w N. T. przy ul. [...].

Skarżący w dniu 5 lutego 2020 r. wnieśli zażalenie na ww. postanowienie.

Akta sprawy zawierające zażalenie skarżących na postanowienie Burmistrza Miasta N. T. z dnia 30 stycznia 2020 r., wpłynęły do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w dniu 19 lutego 2020 r.

Z dniem 14 marca 2020 r., czyli w trakcie biegu terminu ustawowego do załatwienia sprawy w postępowaniu zażaleniowym, na mocy art. 15 zzs ust. 1 pkt 1 i 6 przepisów ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 374 ze zm.) doszło do zawieszenia m.in. rozpoczętego biegu terminów procesowych w postępowaniach administracyjnych, aż do dnia 23 maja 2020 r. (włącznie).

Przepis art. 15 zzs ust. 11 tej ustawy przewidywał, iż zaprzestanie czynności przez organ prowadzący postępowanie nie może być podstawą wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności, przewlekłości lub naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki.

Pismami z 20 marca 2020 r. i 9 kwietnia 2020 r. skarżący wnieśli do SKO w N. S. wnioski o przyspieszenie postępowania i pilne rozpoznanie zażalenia.

Pismem z 27 lipca 2020 r. skarżący wnieśli ponaglenie do SKO w N. S., a 24 sierpnia 2020 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania zażaleniowego przez SKO w N. S..

Postanowieniem z dnia 15 lutego 2021 r. (znak: [...]), wydanym w wyniku rozpatrzenia zażalenia M. G., G. Ł. oraz J. G. na postanowienie Burmistrza Miasta N. T. z dnia 30 stycznia 2020 r. (znak: [...]) zawieszające z urzędu postępowanie w sprawie ustalenia warunków zabudowy - Samorządowe Kolegium Odwoławcze orzekło o umorzeniu postępowania zażaleniowego wobec wydania w dniu 9 listopada 2020 r. przez Burmistrza Miasta N. T. decyzji, znak: [...], umarzającej postępowanie w sprawie ustalenia warunków zabudowy z powodu uchwalenia w dniu 12 października 2020 r. miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru, na którym znajduje się działka objęta wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy.

Jak wynika z przywołanych wcześniej regulacji termin do załatwienia sprawy przez organ II instancji wynosi jeden miesiąc. W przedmiotowej sprawie termin ten rozpoczął bieg od dnia otrzymania przez organ drugiej instancji zażalenia, tj. od dnia 19 lutego 2020 r.

Sąd stwierdził, uwzględniając okoliczności wybuchu pandemii, że w wyznaczonym terminie organ II instancji nie rozpoznał zażalenia, ani też nie dopełnił czynności wymaganych na podstawie art. 36 § 1 k.p.a., tj. nie zawiadomił stron o przyczynach zwłoki i wyznaczeniu nowego terminu załatwienia sprawy.

W tej sytuacji, wobec wydania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, któremu zarzucano bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania, postanowienia z dnia 15 lutego 2021 r. , na dzień rozstrzygania niniejszej skargi przez Sąd, postępowanie w zakresie zobowiązania aktu lub dokonania czynności podlegało umorzeniu, jako bezprzedmiotowe, o czym orzeczono w punkcie I sentencji wyroku na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a.

Wydanie postanowienia kończącego postępowanie w sprawie wyklucza stan bezczynności organu, jednak nie oznacza braku podstaw do przypisania Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu przewlekłego prowadzenia postępowania w przedmiotowej sprawie, co również stanowiło przedmiot złożonego ponaglenia.

Analizując przedstawiony wyżej przebieg postępowania zażaleniowego w sprawie dotyczącej postanowienia Burmistrza Miasta N. T. z dnia 30 stycznia 2020 r. (znak: [...]), czynności podejmowane w jego ramach przez organ (a w zasadzie ich brak) oraz łączny czas trwania tego postępowania, Sąd uznał, że co najmniej w okresie po 27 maja 2020 r. tj. po upływie miesięcznego ustawowego terminu załatwienia sprawy w postępowaniu zażaleniowym, który rozpoczął swój bieg w dniu 19 lutego 2020 r. i pozostawał zawieszony w okresie od dnia 16 marca 2020 r. do dnia 24 maja 2020 r. - na mocy przepisów art. 15zzr i art. 15zzs ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 374 ze zm.) - Samorządowe Kolegium Odwoławcze dopuściło się przewlekłego prowadzenia postępowania zażaleniowego.

W konsekwencji w zakresie, w jakim przedmiotem złożonej skargi był zarzut przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie zażalenia, skarga okazała się uzasadniona, dlatego Sąd stwierdził, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze dopuściło się przewlekłego prowadzenia postępowania zażaleniowego.

Sąd, biorąc pod uwagę przedstawione w odpowiedzi na skargę argumenty organu oraz to, że stwierdzenie rażącego naruszenia prawa jest zastrzeżone dla najbardziej jaskrawych i niczym nieusprawiedliwionych przypadków długotrwałej bierności organów, czego w przedmiotowej sprawie nie sposób się dopatrzeć, Sąd stwierdził, że przewlekłe prowadzenie postępowania zażaleniowego nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa.

Z tego względu na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 oraz art. 149 § 1a p.p.s.a. orzeczono jak w pkt II i III sentencji wyroku.

Co do wniosku skarżących o przyznanie skarżącym od organu sumy pieniężnej w kwocie 5.000 zł, Sąd uznał go za bezzasadny. Przyznanie sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. ma, przynajmniej w pewnym zakresie, rekompensować uszczerbek, jakiego doznał podmiot skarżący bezczynność czy przewlekłość organu. Tymczasem żądanie przez skarżących przyznania na ich rzecz sumy pieniężnej nie zostało poparte wykazaniem po ich stronie jakiegokolwiek uszczerbku, czy realnych strat finansowych, tym bardziej, że – jak wynika z akt administracyjnych - w dniu 12 października 2020 r. został uchwalony miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dla obszaru, na którym znajduje się działka objęta wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy. Nie uzasadnia przyznania sumy pieniężnej ogólnikowe wskazanie na możliwe po stronie skarżących straty. Natomiast sama okoliczność, że organ odwoławczy nie załatwił sprawy w ustawowym terminie nie przesądza o przyznaniu sumy pieniężnej skarżącym.

Z tych względów w punkcie IV sentencji wyroku skargę w pozostałym zakresie oddalono, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd, w okolicznościach niniejszej sprawy nie dopatrzył się również podstaw do wymierzenia organowi grzywny.

O zwrocie kosztów postępowania, obejmujących kwotę uiszczonego wpisu od skargi (100 zł), koszt zastępstwa procesowego przez adwokata (480 zł) oraz opłatę od pełnomocnictwa (17 zł), Sąd orzekł w punkcie V sentencji wyroku na podstawie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a.