Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt I SA/Wr 44/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2007-11-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: *Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 70  par. 1
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
article: art.  14  ust. 3
journal: Dz.U. 2002 nr 155 poz 1287
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Łoboda (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Ireneusz Dukiel, Asesor WSA Anetta Chołuj, Protokolant Małgorzata Jakubiak, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 9 listopada 2007 r. przy udziale --- sprawy ze skargi I. H. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w L. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za kwiecień 2000r. I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. orzeka, że decyzja wymieniona w punkcie I nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej we W. na rzecz I. H. kwotę 5.226,00 (słownie: pięć tysięcy dwieście dwadzieścia sześć) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi była decyzja Dyrektora Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w L. z dnia [...] nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej we W. z dnia [...] nr [...] w sprawie określenia I. H. zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za kwiecień 2000 roku w wysokości [...] zł.

Zaskarżona decyzja została wydana w wyniku ponownie przeprowadzonego przez organ odwoławczy postępowania na skutek uchylenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu decyzji tego organu z dnia [...] (nr [...]). W wyroku z dnia [...] Sąd stwierdził, iż organy skarbowe nie zgromadziły w całości materiału niezbędnego do rozstrzygnięcia sprawy i w konsekwencji przekroczyły zasadę swobodnej oceny dowodów (sygn. akt [...]).

W ponownie prowadzonym postępowaniu organ odwoławczy zlecił Dyrektorowi Urzędu Kontroli Skarbowej we W. przeprowadzenie postępowania uzupełniającego, mającego na celu zgromadzenie materiału dowodowego, potwierdzającego okoliczność "przepisywania" faktur, dotyczących nabycia złomu, na podstawie których odliczenia podatku naliczonego dokonał I. H..

Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, uzupełnionego przez organ pierwszej instancji, Dyrektor Izby Skarbowej, we wskazanej na wstępie decyzji z dnia [...] stwierdził, że otrzymane od M. D. faktury VAT na nabycie złomu, ujęte przez I. H. w ewidencji prowadzonej dla podatku od towarów i usług oraz uwzględnione w rozliczeniu miesięcznym podatku, nie dają prawa do obniżenia podatku należnego, albowiem nie potwierdzają faktycznego nabycia towarów. Uzasadnił organ, że M. D. miał dokonywać zakupu złomu od podmiotów, które - jak wykazały kontrole krzyżowe - faktycznie nie prowadziły obrotu złomem, lecz wystawiały tzw. "puste faktury" dotyczące fikcyjnych transakcji. Treść faktur, dotycząca przedmiotu sprzedaży, była przepisywana przez kolejne podmioty, uczestniczące w takim procederze. Również M. D., wystawiając faktury na rzecz I. H., ujął w ich treści złom metali w ilości i asortymencie "przepisanym" z faktur otrzymanych od rzekomych dostawców. Uznał przeto organ odwoławczy, że do faktur tych ma zastosowanie przepis § 50 ust. 4 pkt 5 lit. a rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1999 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 109, poz. 1245 ze zm.), zaś odliczenie podatku przez I. H. nastąpiło z naruszeniem art. 19 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm.).

Ustosunkowując się do zarzutu przedawnienia zobowiązania podatkowego, Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że w sprawie doszło do zawieszenia biegu przedawnienia, albowiem I. H. złożył w dniu [...] właściwemu organowi podatkowemu wniosek o wszczęcie postępowania restrukturyzacyjnego, który obejmował także należność podatkową w podatku od towarów i usług za kwiecień 2000 r. Postępowanie w przedmiocie restrukturyzacji, ze względu na sporny charakter należności, postanowieniem z dnia [...] zostało zawieszone i nie zostało podjęte do obecnej chwili. W tych okolicznościach znajduje zatem zastosowanie art. 14 ust. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych dla przedsiębiorców (Dz. U. Nr 155, poz. 1287 ze zm.), zwanej dalej "ustawą o restrukturyzacji", wskazujący na zawieszenie przedawnienia należności objętych restrukturyzacją.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego I. H. wniósł o uchylenie decyzji Dyrektora Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w L. oraz poprzedzającej jej decyzji organu pierwszej instancji, zarzucając w szczególności naruszenie: art. 27 ust. 4, art. 33 i art. 19 powołanej ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym; § 50 ust. 4 pkt 5 lit. a powołanego rozporządzenia; art. 120 w związku z art. 210 § 1 i 4, art. 123, art. 200, art. 240 § 1, art. 180, art. 187 § 1 i art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa oraz art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

W skardze sformułowała strona również zarzut naruszenia art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez nieuwzględnienie upływu 5-letniego okresu przedawnienia. W jej ocenie nie zaszły zdarzenia powodujące zawieszenie bądź przerwanie biegu przedawnienia. W szczególności, wbrew stanowisku organu, nie doszło do zawieszenia przedawnienia na podstawie ustawy o restrukturyzacji, albowiem wniosek o restrukturyzację należności został cofnięty przed wydaniem obecnie skarżonej decyzji.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutu przedawnienia stwierdził, iż pismo o wycofaniu wniosku o wszczęcie postępowania restrukturyzacyjnego, które zostało nadane na poczcie [...] miało i mogło mieć skutek dopiero z chwilą jego wpływu do właściwego organu podatkowego. W chwili wydania decyzji, organ odwoławczy o takim wniosku nie wiedział.

Na rozprawie w dniu [...] pełnomocnik Dyrektora Izby Skarbowej oświadczył, iż w kwestii przedawnienia zobowiązania podatkowego, stanowisko w tym zakresie zawarte w zaskarżonej decyzji i w odpowiedzi na skargę, jest wyczerpujące.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Zasadny mianowicie był zarzut przedawnienia zobowiązania podatkowego określonego zaskarżoną decyzją.

Wstępnie trzeba zauważyć, że zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług, w myśl art. 21 § 1 pkt 1 ustawy dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), zwanej dalej "Op", powstaje z mocy prawa, to jest z chwilą zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa podatkowa wiąże powstanie takiego zobowiązania. Natomiast zgodnie z art. 70 § 1 Op, zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Przedawnienie zobowiązania podatkowego skutkuje z kolei jego wygaśnięciem na podstawie art. 59 § 1 pkt 9 Op. Wygaśnięcie zobowiązania podatkowego powoduje, że brak jest podstaw do jego określenia w decyzji organu podatkowego.

Przede wszystkim trzeba wskazać, że wbrew argumentacji Dyrektora Izby Skarbowej we W., nie doszło do zawieszenia biegu przedawnienia na podstawie art. 14 ust. 3 ustawy o restrukturyzacji. Według tego przepisu, bieg terminu przedawnienia płatności należności objętych restrukturyzacją ulega zawieszeniu na okres od dnia wszczęcia postępowania restrukturyzacyjnego do dnia wydania decyzji o zakończeniu restrukturyzacji, o której mowa w art. 21 ust. 1

Stosownie do art. 12 ust. 1 ustawy o restrukturyzacji wszczęcie postępowania restrukturyzacyjnego następuje na wniosek przedsiębiorcy złożony w terminie do 45 dni od dnia wejścia w życie ustawy. Postępowanie restrukturyzacyjne wszczyna się w dniu wpływu wniosku do właściwego organu restrukturyzacyjnego. Natomiast zgodnie z art. 18 ust. 1 tej ustawy organ restrukturyzacyjny, w terminie 45 dni od dnia wszczęcia postępowania restrukturyzacyjnego, wydaje decyzję o warunkach restrukturyzacji, jeżeli z analizy wniosku, o którym mowa w art. 12 ust. 1 oraz dołączonych do niego dokumentów i danych określonych w art. 13 wynika, że zamierzone działania prowadzić będą do przeciwdziałania zjawiskom, o których mowa w art. 1 ust. 2. Na podstawie art. 18 ust. 2, w decyzji tej organ restrukturyzacyjny ustala m.in. ogólną kwotę należności objętych restrukturyzacją pozostających w jego właściwości, podając rodzaj i wysokość poszczególnych należności oraz okres, którego należność dotyczy (pkt 1). Z kolei, decyzję o zakończeniu restrukturyzacji, organ restrukturyzacyjny wydaje po upływie 15 miesięcy od dnia doręczenia decyzji o warunkach restrukturyzacji, a w przypadku decyzji o warunkach restrukturyzacji doręczonych przed dniem 31 grudnia 2002 r. nie później niż do dnia 30 kwietnia 2004 r., z zastrzeżeniem ust. 1a i 3 (art. 21 ust. 1).

Z treści przytoczonych przepisów wynika, że przedsiębiorca składając wniosek w sprawie restrukturyzacji, występuje z propozycją poddania tej procedurze określonych należności publicznoprawnych. Z chwilą złożenia wniosku, wszczyna się postępowanie restrukturyzacyjne, które może zakończyć się wydaniem decyzji ustalającej, jakie należności publicznoprawne podlegają restrukturyzacji i na jakich warunkach. Dopiero po wydaniu decyzji przez organ w tym zakresie okaże się, które należności zostały objęte restrukturyzacją. Przytoczony przepis art. 18 ust. 2 ustawy o restrukturyzacji wprost wskazuje, że w decyzji o warunkach restrukturyzacji organ określa między innymi należności objęte restrukturyzacją. Należy zatem podnieść, że również powoływany przez organ na uzasadnienie stanowiska, przepis art. 14 ust. 3 ustawy o restrukturyzacji łączy skutek zawieszenia przedawnienia z tymi należnościami, które objęte zostały restrukturyzacją. Uzasadnia to wniosek, że konsekwencje w zakresie wstrzymania biegu przedawnienia dotyczą jedynie tych należności, które określone zostały w decyzji organu restrukturyzacyjnego, wydanej na podstawie art. 18 ust. 1 i 2 ustawy o restrukturyzacji. Zapatrywanie takie zaprezentowane zostało w wyrokach sądów administracyjnych, a mianowicie w wyroku z dnia 13.02.2006 r. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach (I SA/Gl 1044/05 - niepubl.), a także na skutek rozpoznania skargi kasacyjnej od tego orzeczenia, w wyroku z dnia 16.01.2007 r. Naczelnego Sądu Administracyjne (sygn. akt I FSK 586/06 - niepubl.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę stanowiska te podziela.

Ponieważ w odniesieniu do należności z tytułu podatku od towarów i usług za kwiecień 2000 r. nie doszło do wydania decyzji o warunkach restrukturyzacji, nie można było przyjąć, że objęta została (należność) restrukturyzacją w rozumieniu art. 14 ust. 3 ustawy o restrukturyzacji, a zatem, że doszło do zawieszenia jej przedawnienia. Bez znaczenia pozostawało to, że postępowanie restrukturyzacyjne ze względu na sporny charakter należności, zostało zawieszone, albowiem z tym zdarzeniem prawo nie wiązało skutku zawieszenia przedawnienia zobowiązania podatkowego.

Z akt sprawy administracyjnej, jak również z wypowiedzi pełnomocnika organu na rozprawie wynikało, że poza eksponowaną przez Dyrektora Izby Skarbowej okolicznością złożenia przez I. H. podania o restrukturyzację, nie zaistniały żadne inne zdarzenia rzutujące na zawieszenie bądź przerwanie biegu przedawnienia. W szczególności wniosek taki wynika z pisma Naczelnika Urzędu Skarbowego w L. z dnia [...]. Należy przy tym odnotować, że oceniając wystąpienie tych innych zdarzeń Sąd miał na uwadze treść art. 20 ustawy z dnia 12 września 2002 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 169 poz. 1387), a zwłaszcza jego § 2, z którego wynikało, że do zobowiązań powstałych przed dniem 1.01.2003 r., stosuje się dotychczasowe przepisy określające terminy i zasady przedawnienia, jeżeli były korzystniejsze. Dlatego też dla oceny przedawnienia w niniejszej sprawie nie miała znaczenia okoliczność wniesienia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargi na poprzednią decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w L. z dnia [...].

Ponieważ zobowiązanie w podatku od towarów i usług za kwiecień 2000 r. płatne było do dnia 25.05.2000 r. (art. 26 ust. 1 wskazanej powyżej ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym), jego przedawnienie nastąpiło z upływem dnia 31.12.2005 r. W tych warunkach wydanie zaskarżonej decyzji nastąpiło z naruszeniem art. 70 § 1 Op, co nakazywało jej uchylenie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Rozstrzygnięcie zawarte w punkcie II wyroku oparto na przepisie art. 152 tej ustawy, zaś o zwrocie kosztów postępowania sądowego postanowiono na podstawie jej art. 200.

Uznanie, że doszło do przedawnienia zobowiązania podatkowego, czyniło bezprzedmiotowym roztrząsanie dalszych zarzutów skargi.