Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1280/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-11-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Finanse publiczne
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 64 ust. 1 pkt 2 lit. b
journal: Dz.U. 2016 poz 1870
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - tekst jedn.
article: art. 77 § 1; art. 80; art. 107 § 3
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Bożena Zwolenik (spr.), Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska, Sędzia WSA - Irena Jakubiec-Kudiura, Protokolant - st. spec. Sylwia Wojtkowska-Just, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 listopada 2017 r. sprawy ze skargi Powiatu S. na decyzję Ministra Rozwoju i Finansów z dnia (...) maja 2017 r. nr (...) w przedmiocie odmowy umorzenia oraz rozłożenia na raty należności z tytułu podlegających zwrotowi do budżetu państwa pobranych dochodów budżetowych 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Ministra Rozwoju i Finansów na rzecz Powiatu S. kwotę 680 zł (słownie: sześćset osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi złożonej przez Powiat [...] (dalej: "Skarżący", "Strona") jest decyzja Ministra Rozwoju i Finansów (dalej: "organ", "MF") z dnia [...] maja 2017 r. Nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2016 r. Nr [...], odmawiającą umorzenia oraz rozłożenia na raty należności pieniężnych w postaci podlegających zwrotowi do budżetu państwa kwot pobranych dochodów, uzyskanych w 2010 r. i 2011 r. z tytułu opłat eksploatacyjnych, w wysokości odpowiednio [...] zł i [...] zł wraz z odsetkami, określonych decyzjami Ministra Finansów z dnia [...] grudnia 2013 r. Nr [...] i [...], utrzymującymi w mocy decyzje Wojewody [...] z dnia [...] maja 2013 r. Nr [...] i [...].

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r. Minister Finansów utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] maja 2013 r., którą Wojewoda [...] zobowiązał Powiat [...] do zwrotu pobranych dochodów budżetowych, uzyskanych z tytułu opłat eksploatacyjnych w 2010 r. w kwocie [...] zł wraz z odsetkami.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r. Minister Finansów utrzymał w mocy decyzję z dnia [...]maja 2013 r., którą Wojewoda[...] zobowiązał Powiat [...] do zwrotu pobranych dochodów budżetowych, uzyskanych w 2011 r. z tytułu opłat eksploatacyjnych, w kwocie [...] zł wraz z odsetkami. Łączne zobowiązanie Powiatu [...] z wyżej wymienionych tytułów wynosi [...] zł (należność główna).

Pismem z dnia 13 września 2016 r. Starosta Powiatu [...] zwrócił się do Wojewody [...] z wnioskiem o całkowite umorzenie należności ustalonych w. wym. decyzjami, umorzenie w całości należnych odsetek za zwłokę, rozłożenie należności głównej na 60 miesięcznych rat.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2016 r. o numerze wskazanym wyżej, Wojewoda [...] odmówił umorzenia należności głównej, odsetek oraz odmówił rozłożenia na raty należności głównej, stwierdzając naliczenie odsetek do dnia złożenia wniosku w kwocie [...]zł.

Strona wniosła odwołanie od tej decyzji.

Minister Rozwoju i Finansów utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Stwierdził, że zgodnie z art. 64 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2015 r. poz. 1870), dalej: ".u.f.p.", należności o których mowa w art. 60, właściwy organ, na wniosek zobowiązanego, może:

umarzać w całości - w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem zobowiązanego lub interesem publicznym,

umarzać w części, odraczać terminy spłaty całości albo części należności lub rozkładać na raty płatność całości albo części należności - w przypadkach uzasadnionych względami społecznymi lub gospodarczymi, w szczególności możliwościami płatniczymi zobowiązanego.

Organ odwoławczy wskazał, że przez ważny interes zobowiązanego (dłużnika) należy rozumieć sytuacje nadzwyczajne, losowe przypadki, gdy dłużnik nie jest w stanie uregulować zaległości, a także normalną sytuację ekonomiczną, gdy uzyskiwane przez stronę dochody nie pozwalają na pokrycie koniecznych wydatków. O istnieniu ważnego interesu dłużnika decydują obiektywne okoliczności ustalone przez organ na podstawie dowodów zebranych w sprawie. Ważnego interesu dłużnika nie można natomiast utożsamiać z jego subiektywnym przekonaniem o potrzebie umorzenia zobowiązania, bowiem przyznanie ulgi w postaci umorzenia zobowiązania jest instytucją nadzwyczajną.

Organ podkreślił, że punktem wyjścia jest ocena, że umorzenie należności Skarbu Państwa nie leży w interesie publicznym, ponieważ stanowi złamanie zasady obowiązku zapłaty i zmniejsza dochody publiczne, a okoliczności spełniające przesłanki określone w art. 64 ust. 1 pkt 2 u.f.p. powinny być tak wyjątkowe i szczególne, aby uznać, że umorzenie jest nie tylko dopuszczalne, ale także zasadne i celowe.

Organ przytoczył szereg orzeczeń m.in. Trybunału Konstytucyjnego, Sądu Najwyższego, Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz stanowisko doktryny dotyczące wykładni pojęcia "interes publiczny" i wskazał, że w odniesieniu do "interesu publicznego" istotną rolę odgrywają przede wszystkim te wartości, które w społecznej hierarchii można umiejscowić na najwyższym poziomie. A zatem to głównie wartości podstawowe są istotą "interesu publicznego", pojęcie to ma bowiem wymiar nie tylko ekonomiczny, polityczny i prawny, ale podlega także ocenom o charakterze etycznym stanowiącym dopełnienie ocen prawnych.

Organ stwierdził, że z analizy budżetu Powiatu [...] wynika, iż spłata należności objętych wnioskiem przewidziana została ze środków ujętych w budżecie na 2017 r. w dziale 700, rozdział 70005, paragraf 4510 i paragrafie 4580 oraz w rezerwie celowej. Regionalna Izba Obrachunkowa w Z. uznała, że Powiat [...] jest w stanie wygospodarować środki, które posłużą na pokrycie deficytu. Organ wskazał, że Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Z. w uchwale z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] dot. ustalenia budżetu Powiatu [...] na 2017 r. ustaliło:

dochody na 2017 r. w kwocie [...]zł,

wydatki na 2017 r. w kwocie [...]zł.

Wydatki obejmowały należności, których dotyczy wniosek:

w załączniku Nr 2, dział 700, rozdział 70005, paragraf 4510 "Opłaty na rzecz budżetu państwa", kwota [...] zł,

w załączniku Nr 2, dział 700, rozdział 70005, paragraf 4580 "Pozostałe odsetki" kwota [...]zł.

W w. wym. uchwale określono, że różnica między dochodami i wydatkami stanowi planowany deficyt w kwocie [...] zł, który zostanie sfinansowany przychodami pochodzącymi z wolnych środków. Utworzona została także rezerwa ogólna w kwocie [...] zł oraz rezerwy celowe w kwocie [...] zł, m. in. z przeznaczeniem kwoty [...] zł na spłatę i obsługę zobowiązań z tytułu pobranych, a nieprzekazanych do budżetu państwa dochodów z tytułu opłat eksploatacyjnych uzyskiwanych od podmiotów prowadzących działalność na terenie byłego [...].

RIO w Z. uznała, że Powiat [...] jest w stanie wygospodarować środki, które posłużą na pokrycie deficytu.

Organ stwierdził, że skoro znane jest pochodzenie środków na sfinansowanie deficytu, nieuzasadnione jest stwierdzenie, że sytuacja finansowa Powiatu [...] uniemożliwia zapłatę długu.

Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że gospodarka finansowa Powiatu [...] i działania podejmowane przez Regionalną Izbę Obrachunkową w Z. uzasadniają stwierdzenie, iż sytuacja majątkowa jednostki jest trudna. Sytuacja ta jest spowodowana jednak sposobem prowadzenia gospodarki finansowej przez dłużnika, który niezgodnie z prawem nie przekazywał należnych środków Skarbowi Państwa, co spowodowało kumulację długu oraz naliczenie odsetek.

Organ podkreślił, że istnieje realna szansa poprawy sytuacji finansowej Powiatu [...], m. in. poprzez realizację zaleceń wskazanych w uzasadnieniu uchwały Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Z. nr [...]. Poprawę tej sytuacji przewiduje Wieloletnia Prognoza Finansowa Powiatu [...] na lata 2016-2026. Planowane nadwyżki budżetu zgodnie z tym dokumentem mają być przeznaczone w głównej mierze na spłaty wcześniej zaciągniętych zobowiązań z kredytów, pożyczek i na wykup papierów wartościowych. Choć zobowiązania cywilnoprawne wpływają na sytuację finansową powiatu, ich istnienie nie jest sytuacją nadzwyczajną i nie uzasadnia rezygnacji z uprawnionych dochodów Skarbu Państwa, a planowane przedsięwzięcia powinny uwzględniać posiadane możliwości, determinowane również przez zobowiązania publicznoprawne.

Organ wskazał, że mając na uwadze przesłankę interesu publicznego odnoszącą się do respektowania wartości wspólnych dla całego społeczeństwa takich jak: bezpieczeństwo prawne, porządek publiczny, ochrona moralności publicznej w niniejszej sprawie umorzenie zobowiązania oznaczałoby nieuzasadnioną zgodę na rezygnację z należnego prawem dochodu. Przyczyną powstania należności było działanie jednostki samorządu terytorialnego, a nie zostały również udowodnione szczególne okoliczności, które uzasadniałyby zmianę tej oceny.

Zdaniem organu Powiat [...] znajdując się w trudnej sytuacji finansowej dysponuje jednak środkami na spłatę zadłużenia w całości, bez uszczerbku dla płynności finansowej oraz obowiązku wykonywania zadań służących zaspokajaniu zbiorowych potrzeb mieszkańców powiatu. Okoliczności sprawy nie uzasadniają stwierdzenia, że stan finansów jest szczególny i wyjątkowy, przeciwnie - stan ten jest konsekwencją działań jednostki samorządu terytorialnego. Umorzenie należności byłoby działaniem nieuzasadnionym.

Spłata istniejącego zadłużenia nie przyczyni się do zaprzestania działalności lub funkcjonowania jednostki w jakiejkolwiek sferze publicznej. Brak zatem podstaw dla uznania, że w sprawie występuje ważny interes zobowiązanego, a odnosząc się do wyżej wskazanych wartości, umorzenie objętych wnioskiem należności Skarbu Państwa naruszałoby interes publiczny.

W odniesieniu do wniosku o rozłożenie spłaty należności na raty organ wskazał, że udzielenie tego rodzaju ulgi możliwe jest w przypadkach uzasadnionych względami społecznymi lub gospodarczymi, w szczególności możliwościami płatniczymi zobowiązanego.

Ustalona w niniejszej sprawie sytuacja wnioskodawcy nie uzasadnia stwierdzenia, że spełnione zostały przesłanki rozłożenia należności na raty. Budżet Powiatu [...] przewiduje poniesienie wydatku na ten cel w 2017 r., choć sytuacja finansowa Powiatu [...] jest trudna. Przewidziane zostały również środki w rezerwie celowej pozwalające na zapłatę odsetek naliczonych po dniu złożenia wniosku o umorzenie należności. Istnieje także realna szansa poprawy aktualnej sytuacji finansowej jednostki. Organ podkreślił, że niestabilny stan finansowy jest w głównej mierze spowodowany licznymi uchybieniami i wieloletnimi zaniedbaniami w związku z obsługą zobowiązań z tytułu pobranych, a nieprzekazanych do budżetu państwa dochodów z tytułu opłat eksploatacyjnych.

Skoro Powiat dysponuje środkami na zapłatę należności w całości w 2017 r., rozłożenie spłaty należności na raty byłoby działaniem nieuzasadnionym, a biorąc pod uwagę stwierdzone wadliwe prowadzenie gospodarki finansowej - potencjalnie ryzykowne przez odsunięcie w czasie realizacji obowiązku przez podmiot, którego działania nie gwarantują utrzymania zdolności płatniczych w długim okresie.

W niniejszej sprawie rozłożenie na raty należności nie jest dopuszczalne, ponieważ nie jest spełniona żadna z przesłanek określonych w art. 64 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy o finansach publicznych.

Odnośnie zarzutów niepełnego i niedostatecznego uzasadnienia rozstrzygnięcia organu I instancji, organ odwoławczy stwierdził, że w przedmiotowej sprawie Wojewoda [...] rozpatrzył wszystkie kwestie istotne dla sprawy oraz wyjaśnił przesłanki, które uzasadniałyby udzielenie wnioskowanej ulgi, dlatego zarzuty podniesione przez Skarżącego nie uzasadniają uchylenia zaskarżonej decyzji i nie zmieniają okoliczności przedmiotowej sprawy.

Mając na uwadze powyżej przeprowadzoną analizę, w ocenie Ministra Rozwoju i Finansów, nie zachodzi żadna z przesłanek umorzenia zobowiązania w całości, a także rozłożenia należności na raty.

W skardze na powyższą decyzję Powiat wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych zarzucając, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem:

- przepisów prawa materialnego, tj. art. 64 ust. 1 pkt 2 lit. a i b ustawy o finansach publicznych m.in. poprzez ich niezastosowanie, a w konsekwencji niedokonanie właściwej subsumpcji w wyniku przyjęcia, iż po stronie Powiatu [...] nie zachodzi ważny interes zobowiązanego implikujący możliwość zastosowania ulgi podatkowej podczas gdy zarówno aktualna, jak i występująca w dacie orzekania sytuacja majątkowa Powiatu [...] świadczy o braku możliwości uregulowania przedmiotowej należności pieniężnej, nieuwzględnienie względów społecznych i gospodarczych dokonanie dowolnej oceny materiału dowodowego,

- przepisów postępowania, m.in. art. 6 do 11, art. 28, art. 77-81, art. 107 § 1 i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.), dalej: "K.p.a.", mające istotny wpływ na treść wydanej decyzji polegające m.in. na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego, niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, zawarcie w uzasadnieniu decyzji zbyt ogólnych twierdzeń oraz brak wskazania dowodów, na których oparł się organ rozpoznając sprawę.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Oceniając przedmiotową sprawę Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Powiat [...] został zobowiązany do zwrotu budżetowi państwa pobranych dochodów, uzyskanych w 2010 r. i 2011 r. z tytułu opłat eksploatacyjnych, w wysokości odpowiednio [...] zł i [...] zł wraz z odsetkami (decyzje Ministra Finansów z dnia[...] grudnia 2013 r. Nr [...] i [...]).

Pismem z dnia 13 września 2016 r. Starosta Powiatu [...] zwrócił się do Wojewody [...] z wnioskiem o całkowite umorzenie należności ustalonych w. wym. decyzjami, umorzenie w całości należnych odsetek za zwłokę, rozłożenie należności głównej na 60 miesięcznych rat. W uzasadnieniu wniosku wskazano m.in., że wykonanie zobowiązania uniemożliwi realizację ustawowych oraz statutowych zadań własnych i zleconych Powiatu [...].

Zgodnie z art. 64 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2015 r. poz. 1870), dalej: ".u.f.p.", należności o których mowa w art. 60, właściwy organ, na wniosek zobowiązanego, może:

umarzać w całości - w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem zobowiązanego lub interesem publicznym,

umarzać w części, odraczać terminy spłaty całości albo części należności lub rozkładać na raty płatność całości albo części należności - w przypadkach uzasadnionych względami społecznymi lub gospodarczymi, w szczególności możliwościami płatniczymi zobowiązanego.

Należy podkreślić, że organ administracji publicznej rozpatrując wniosek o umorzenie należności działa w ramach uznania administracyjnego. Uznanie administracyjne charakteryzuje się tym, że organ ma możliwość wyboru pozytywnego lub negatywnego dla strony rozstrzygnięcia. Wydanie aktu uznaniowego poprzedzać winno należyte zgromadzenie i przeanalizowanie materiału dowodowego, prawidłowe ustalenie stanu faktycznego i przeprowadzenie wnioskowania opartego na zasadach logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego. Wszystkie te elementy winny znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu podjętej decyzji. Sądowa kontrola legalności takich decyzji jest ograniczona w tym znaczeniu, że Sąd nie może nakazać organowi podjęcia określonego rozstrzygnięcia. Jest to bowiem wyłączna kompetencja organu administracji. Stwierdzenie przez ustawodawcę, że organ może umorzyć należności, w tym wypadku należności z tytułu opłat eksploatacyjnych, nie oznacza jednak dowolności (por. wyrok NSA z dnia 25 października 2012 r. sygn. II GSK 1545/11 - orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w internetowej bazie pod adresem www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Organ przy wydawaniu decyzji o charakterze uznaniowym obowiązany jest do rzetelnej analizy wszystkich okoliczności sprawy w celu stwierdzenia, czy zostały spełnione określone w przepisach przesłanki. Wybór kierunku rozstrzygnięcia winien wynikać z wszechstronnego i dogłębnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy. Kontrola Sądu obejmuje zatem przede wszystkim zbadanie, czy wydanie decyzji poprzedzone zostało prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, czy ustalone okoliczności faktyczne zostały poddane wnikliwiej i rzetelnej ocenie.

W rozpoznawanej sprawie, zdaniem Sądu, organ nie ocenił rzetelnie i wnikliwie faktycznych aktualnych możliwości płatniczych Strony. Zawarte w uzasadnieniu decyzji stwierdzenie, iż ocena przesłanki ważnego interesu dłużnika w kontekście przedstawionej przez Stronę sytuacji finansowej doprowadziła do uznania, iż brak podstaw do zastosowania ulgi w postaci umorzenia należności, czy rozłożenia na raty pozostaje w logicznej sprzeczności ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym.

W tym zakresie Sąd przyznaje rację Skarżącemu, iż organ pobieżnie odniósł się do przesłanek interesu zobowiązanego i interesu publicznego w umorzeniu należności, a także społecznych lub gospodarczych przesłanek rozłożenia przedmiotowej należności na raty, podczas gdy przedstawione przez Powiat fakty wymagały od organu pogłębionej refleksji w tym przedmiocie. W ocenie Sądu zebrany w sprawie materiał dowodowy, nie został właściwie rozpatrzony i oceniony, co uzasadnia postawienie zarzutu naruszenia art. 77 §1 i art. 80 K.p.a. Organ niedostatecznie bowiem wziął pod uwagę specyficzną indywidualną, obiektywnie trudną sytuację Zobowiązanego będącego jednostką samorządu terytorialnego.

Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela stanowisko wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 27 lipca 2011 r. o sygn. akt II GZ 371/11, zgodnie z którym jednostka samorządu terytorialnego jest specyficzną instytucją, działającą na podstawie i w granicach określonych przepisami prawa, a jej swoboda w dysponowaniu środkami pieniężnymi jest znacznie ograniczona i odmienna niż w przypadku przedsiębiorstw prywatnych działających w ramach swobody działalności gospodarczej.

Należy wskazać, że budżet jednostki samorządu terytorialnego jest rocznym planem dochodów i wydatków oraz przychodów i rozchodów tej jednostki i jest uchwalany w formie uchwały budżetowej (art. 211 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1870 ze zm.). Uchwała ta stanowi podstawę gospodarki finansowej jednostki samorządu terytorialnego w roku budżetowym. Uchwała ta zawiera także plany przychodów i wydatków zakładów budżetowych, gospodarstw pomocniczych jednostek budżetowych i funduszy celowych oraz dochodów własnych jednostek budżetowych. W budżecie jednostki samorządu terytorialnego mogą być tworzone rezerwa ogólna i rezerwy celowe.

Rezerwy finansowe, tworzone w budżetach na nieprzewidziane wydatki, służą elastycznemu procesowi wydatkowania środków publicznych przy ograniczonych zmianach uchwały budżetowej w toku roku budżetowego. Konieczność posługiwania się instytucją rezerw wynika z niedoskonałości instrumentów planowania budżetowego, jego nadmiernej szczegółowości, nieznajomości niektórych wskaźników, od których zależy prawidłowy podział środków lub zaistniałych zdarzeń nadzwyczajnych. Z przyczyn obiektywnych bowiem nie zawsze można dokładnie przewidzieć wszystkie przyszłe wydatki budżetowe, preliminując je w sposób adekwatny. Funkcją rezerw jest przede wszystkim zabezpieczenie właściwego wykonania uchwalonego budżetu.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy, szeroko cytując stanowisko doktryny i orzecznictwa dotyczące znaczenia pojęcia "interesu publicznego", nie odniósł się do kwestii istnienia tego interesu w odniesieniu do Skarżącego. Organ nie zbadał faktycznego wpływu wykonania zobowiązania będącego przedmiotem wniosku na sytuację finansową i gospodarczą, w tym w szczególności płynność finansową Powiatu [...] w kontekście realizacji zadań ciążących na Powiecie jako jednostce samorządu terytorialnego.

Tego rodzaju ocena, zgodnie z art. 64 ust. 1 pkt 2 lit. b u.f.p., powinna być również dokonana w odniesieniu do złożonego przez Skarżącego wniosku o rozłożenie przedmiotowej należności na raty. Zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stwierdzenie, że Powiat [...] znajdując się w trudnej sytuacji finansowej dysponuje jednak środkami na spłatę zadłużenia w całości, bez uszczerbku dla płynności finansowej oraz obowiązku wykonywania zadań służących zaspokajaniu zbiorowych potrzeb mieszkańców Powiatu, bez wykazania i analizy okoliczności uzasadniających to twierdzenie, zdaniem Sądu, narusza zasady postępowania.

W ocenie Sądu, poniesienie przez Powiat wydatku w wysokości objętej wnioskiem ([...] zł - należność główna) wraz z odsetkami (wg informacji Wojewody [...] z dn. [...] marca 2017 r. należność z tytułu odsetek wynosiła [...] zł), tj. łącznie [...] zł, może spowodować trudności Powiatu z realizacją zadań określonych przepisami ustaw. Należność ta przewyższa znacznie wysokość utworzonej na ten cel rezerwy celowej. Uiszczenie wskazanej kwoty w całości może negatywnie wpłynąć na zabezpieczenie realizacji podstawowych i bieżących zadań jednostki samorządu terytorialnego, a tym samym może powodować trudne do odwrócenia skutki.

W konsekwencji, ewentualny natychmiastowy zwrot żądanej kwoty mógłby spowodować zachwianie płynności finansowej i trudności w prawidłowej realizacji ciążących na Powiecie zadań, a także konieczności dokonania przesunięć środków z innych zadań planowanych do realizacji w bieżącym roku budżetowym. Sytuacja taka mogłaby zaś skutkować zmniejszeniem środków m.in. na realizację zadań publicznych na rzecz ogółu mieszkańców gminy, a w perspektywie ograniczeniem wykonywania niezbędnych zadań należących do jej kompetencji. Środki przewidziane w budżecie powinny zostać wydane na realizację funkcji Powiatu, w tym na realizację celów na rzecz mieszkańców. Wykonanie decyzji może więc spowodować brak środków na realizację działań Powiatu, a w konsekwencji spowodować szkodę nie tylko jednostce samorządu terytorialnego, lecz również mieszkańcom (por. postanowienie NSA z dnia 20 sierpnia 2014 r. o sygn. akt II GZ 440/14; postanowienie NSA z dnia 28 października 2015 r. o sygn. akt II GSK 2545/15).

Zdaniem Sądu, Minister Finansów i Rozwoju, wydając zaskarżoną decyzję bez zbadania wskazanych wyżej, istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności, naruszył podstawowe zasady postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. Z tych powodów zaskarżona decyzja nie mieści się w sferze swobodnego uznania administracyjnego lecz nosi cechy dowolności, a ustalenia dokonane przez organ na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego są niepełne i w konsekwencji niewyczerpująco rozpatrzone.

Ponownie rozpoznając sprawę organ - mając na uwadze wskazania Sądu - winien poddać wnikliwej analizie sytuację finansową Powiatu, ze szczególnym uwzględnieniem dochodów i niezbędnych wydatków, a następnie rozważyć, czy w stosunku do Skarżącego zachodzą przesłanki uzasadniające umorzenie przedmiotowej należności, czy rozłożenie tej należności na raty. Analiza tych przesłanek pozwoli organowi ustalić istnienie ważnego interesu po stronie Wnioskodawcy i interesu publicznego, a także względów społecznych lub gospodarczych, w szczególności możliwości płatniczych Zobowiązanego.

W związku z powyższym, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p. p. s. a.