Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 459/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2005-09-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6146 Sprawy uczniów
Skarżony organ: Burmistrz Miasta
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność zaskarżonego aktu

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora Sędzia WSA Hanna Raszkowska Asesor WSA Katarzyna Matczak (spr.) Protokolant Małgorzata Krajewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 września 2005 r. sprawy ze skargi Wojewody Warmińsko-Mazurskiego na uchwałę Rady Gminy Szczytno z dnia 8 marca 2005 r., Nr XXIX/203/05 w przedmiocie regulaminu udzielania pomocy materialnej o charakterze socjalnym dla uczniów zamieszkałych na terenie gminy Szczytno I. stwierdza nieważność § 8 ust. 5 i 7; § 10, § 11; § 18 ust 6 pkt 1 oraz § 22 ust. 2 regulaminu udzielania pomocy materialnej o charakterze socjalnym dla uczniów zamieszkałych na terenie Gminy Szczytno stanowiącego załącznik do uchwały Rady Gminy Szczytno z dnia 8 marca 2005 r., Nr XXIX/203/05 w sprawie ustalania regulaminu udzielania pomocy materialnej o charakterze socjalnym dla uczniów zamieszkałych na terenie Gminy Szczytno; II. stwierdza, że zaskarżona w części uchwała nie może być wykonana do czasu uprawomocnienia się wyroku.


UZASADNIENIE

Rada Gminy Szczytno podjęła w dniu 8 marca 2005r. uchwałę Nr XXIX/203/05 w sprawie ustalenia regulaminu udzielania pomocy materialnej o charakterze socjalnym dla uczniów zamieszkałych na terenie Gminy Szczytno. Uchwałę tę podjęto na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001 r. Nr 142, póz. 1591, ze zm) oraz art. 90 f ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz.U. z 2004r. Nr 256, póz. 2572, ze zm).

W dniu 20 maja 2005r. Wojewoda Warmińsko - Mazurski, działając na podstawie art. 93 ust. l i 2 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001 r. Nr 142, póz. 1591, ze zm), złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie wnosząc o stwierdzenie nieważności: § 8 ust. 5 i ust. 7;§10;§11;§18 ust. 6 oraz § 22 ust. 2 regulaminu udzielania pomocy materialnej o charakterze socjalnym stanowiącego załącznik do uchwały Rady Gminy Szczytno z dnia 8 marca 2005r. Nr XXIX/203/05.

Zarzucił, iż w § 8 ust. 5 wskazanego regulaminu rada gminy określiła osoby, które wchodzą w skład rodziny, zaś w ust. 7 tego przepisu określiła sposób ustalania wysokości dochodu w rodzinie. W ocenie skarżącego powołane zapisy regulaminu są sprzeczne z art. 6 pkt 14 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz.U. Nr 64, póz. 593), który definiuje pojęcie rodziny, a wobec tego zapisy te są sprzeczne także z art. 90 d ust. 7 i 8 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz.U. z 2004r. Nr 256, póz. 2572, ze zm), bowiem przy ustalaniu dochodu w rodzinie należy uwzględniać pojęcie rodziny w rozumieniu ustawy o pomocy społecznej.

W § 10 i § 11 regulaminu rada określiła sposób ustalania dochodów ucznia odpowiednio samodzielnego finansowo oraz pozostającego w związku małżeńskim, które to dochody warunkują przyznanie prawa do stypendium szkolnego. Zdaniem skarżącego zapis § 10 jest sprzeczny z art. 90 d ust. 7 i 8 ustawy o systemie oświaty, który przewiduje maksymalny próg dochodowy na osobę w rodzime ucznia dający uprawnienie do ubiegania się o stypendium szkolne wynoszący 316 zł oraz określa sposób ustalenia tego dochodu. Podniesiono, iż ustawa o systemie oświaty nie przewiduje aby stypendium szkolne mógł otrzymywać uczeń samodzielny finansowo, osiągający jak wynika z § 10 regulaminu dochody wyższe niż wynika to z art. 8 ust. l pkt 2 ustawy o pomocy społecznej. Natomiast treść § 11 jest sprzeczna z art. 90d ust. 7 ustawy o systemie oświaty i art. 6 pkt 14 ustawy o pomocy społecznej, gdyż pierwsza z ustaw za podstawę dochodu uprawniającego ucznia do stypendium szkolnego nakazuje przyjąć dochód na osobę w

rodzime, wskazując jednocześnie poprzez zapis ustawy o pomocy społecznej kto stanowi rodzinę, a wobec tego, czyje dochody są uwzględnianie przy ustalaniu dochodu na osobę w konkretnej rodzinie.

Sprzeczny z prawem jest również zapis § 18 ust. 6 pkt l regulaminu, zgodnie z którym wniosek w sprawie przyznania stypendium złożony po terminie pozostaje bez rozpatrzenia, z zastrzeżeniem art. 90n ust. 7 ustawy o systemie oświaty. Złożenie wniosku po terminie nie stanowi podstawy do jego pozostawienia bez rozpatrzenia lecz zobowiązuje do merytorycznego rozpoznania sprawy i ewentualnie wydania decyzji odmownej. W tym kontekście zapis taki narusza art. 64 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Odnośnie zaś § 22 ust. 2, w którym uzależniono wypłatę stypendiów od otrzymania dotacji z budżetu państwa, skarżący zarzucił naruszenie art. 90p ustawy o systemie oświaty, gdyż udzielanie świadczeń pomocy materialnej o charakterze socjalnym jest zadaniem własnym gminy i tym samym niedopuszczalne jest uzależnianie wypłaty zasiłków i stypendiów od uprzedniego otrzymania dotacji na ten cel. Dotacja taka ma na celu jedynie dofinansowanie świadczeń pomocy materialnej a nie pełne jej sfinansowanie.

W odpowiedzi na skargę Gmina Szczytno wniosła o jej oddalenie i zasądzenie kosztów według norm przypisanych. Podniesiono, że regulamin udzielania pomocy materialnej o charakterze socjalnym dla uczniów zamieszkałych na terenie gminy został uchwalony w oparciu o zapisy ustawy o systemie oświaty. Przepisy tej ustawy nie zawierają wskazania, iż w sprawach nie uregulowanych tą ustawą mają zastosowanie przepisy ustawy o pomocy społecznej. Zawarte zaś odesłania do ustawy o pomocy społecznej są skonkretyzowane. Zarzucono, iż ustawa o pomocy społecznej nie zawiera definicji pojęcia rodziny na potrzeby całego systemu prawnego, a wręcz przeciwnie zawiera zapis, że odnosi się tylko do regulacji prawnych w niej zawartych. Aby zatem stosować ją na gruncie innych przepisów prawa muszą one zawierać wyraźne odesłanie. Podano, iż z art. 23 i 27 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego można także wyprowadzić pojęcie rodziny. Poza tym definicja rodziny zawarta w zaskarżonych zapisach regulaminu nie pozostaje w takiej sprzeczności, żeby uznać ją za zawierającą wadę istotną, a tylko taka może być podstawą stwierdzenia nieważności. Tym samym nie można stwierdzić aby § 8 ust. 5 regulaminu był sprzeczny z art. 90d ust. 7 i 8 ustawy o systemie oświaty, gdyż wskazuje się w nim tylko miesięczną wysokość dochodu na osobę - 316 zł oraz sposób jego ustalenia.

Nie podzielono zarzutu sprzeczności §§ 10 i 11 regulaminu z art. 90 d ust. 7 i 8 ustawy o systemie oświaty, gdyż to w § 8 ust. 3 regulaminu zostało określone kryterium dochodowości i wskazane paragrafy tego zapisu nie naruszają.

Odnośnie nieważności § 18 ust. 6 pkt l regulaminu wyjaśniono, że gmina z uwagi na fakt, iż termin przewidziany w art. 90n ust. 6 ustawy o systemie oświaty jest terminem zawitym wprowadziła zapis o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania w przypadku jego złożenia po terminie. Brak jest podstaw do uznania zarzutu naruszenia art. 64 Kpa, gdyż powołany przepis prawa statuuje sytuację, gdy wniesione podanie zawiera wady formalne, nic nie mówi natomiast o sytuacji wniesienia podania po terminie określonym ustawowo.

Przyznano, że wypłata stypendiów i zasiłków dla uczniów jest zadaniem własnym gminy lecz bez otrzymania dotacji celowej gmina nie byłaby w stanie ich sfinansować, wobec czego słuszne wydaje się uzależnienie wypłaty pomocy materialnej o charakterze socjalnym od jej uprzedniego otrzymania - § 22 ust. 2 regulaminu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje:

W ocenie Sądu skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. l ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, póz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej (§ l ).

Kontrola, o której mowa w § l, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 ). Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność zastosowania wykładni tych przepisów.

Z zasady legalności wynika konsekwencja, iż administracyjny sąd wojewódzki ocenia, czy wydany akt jest zgodny z prawem obowiązującym w dacie jego wydania (vide: wyrok NSA z dnia 14 stycznia 1999r., sygn. akt II SA 4731/97, niepublikowany).

Wskazać należy również na zapis art. 134 § l Prawa o postępowaniu, zgodnie z którym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co obliguje do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa.

Przeprowadzona w takich zakresie kontrola zaskarżonej uchwały wykazała, że nie odpowiada ona wymogom prawa, przy czym waga stwierdzonych naruszeń prawa ma charakter istotnych i przesądziła o konieczności stwierdzenia nieważności omówionej uchwały we wskazanym wyżej zakresie.

Na wstępie jednak Sąd zbadał dopuszczalność skargi wniesionej przez Wojewodę.

Stosownie do art. 93 ust. l ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001 r. Nr 142, póz. 1591, ze zm) po upływie terminu wskazanego w art. 91 ust. l organ nadzoru nie może we własnym zakresie stwierdzić nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy. W tym przypadku organ nadzoru może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Powołany przepis nie wprowadza zatem ograniczenia terminem prawa organu nadzoru do zaskarżenia uchwały lub zarządzenia organu gminy do sadu administracyjnego. Natomiast powołana wyżej ustawa Prawo o postępowaniu przyjmuje jako jeden z wymogów formalnych skargi do sądu administracyjnego zachowanie terminu do złożenia skargi.

Zgodnie z art. 53 ustawy Prawo o postępowaniu skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie (§ l ). Natomiast w przypadkach o których mowa w art. 52 § 3 i 4 skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organom na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa (§ 2 ). Natomiast § 3 powołanego przepisu przewiduje termin do wniesienia skargi przez Prokuratora lub Rzecznika Prawa Obywatelskich. Jak z powyższego wynika ustawa Prawo o postępowaniu w art. 53 nie uregulowała terminu do wniesienia przez organ nadzoru skargi do sądu administracyjnego na uchwały lub zarządzenia organów samorządu terytorialnego. Wobec tego w obecnie obowiązującym stanie prawnym nie można już wyprowadzać przez analogię terminu do złożenia skargi przez organ nadzoru z rozwiązania prawnego uregulowanego w art. 35 ust. l ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, póz. 368, ze zm), która utraciła moc z dniem l stycznia 2004r., a który to przepis przewidywał sześćdziesięciodniowy termin do złożenia skargi od dnia otrzymania uchwały. Brak jest zatem podstaw do uznania, iż organ nadzoru jest związany terminem do wniesienia skargi na uchwałę organu gminy ( vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 stycznia 2005r. sygn. akt OSK 1575/04, nie publikowany).

Nadto należy wskazać na okoliczność, iż stronami postępowania wszczętego w następstwie wniesienia skargi w trybie przewidzianym w art. 91 ust. l ustawy o samorządzie gminnym są: skarżący - a więc organ nadzoru, Wojewoda Warmińsko-

Mazurski oraz właściwy organ gminy, który podjął zaskarżoną uchwałę lub wydał zarządzenie - Rada Gminy Szczytno. Ponieważ przedmiotem skargi jest uchwała Rady Gminy Szczytno, wobec czego to ten organ gminy winien udzielić pełnomocnictwa do działania w niniejszej sprawie pełnomocnikowi. Wobec przedłożenia pełnomocnictwa udzielonego przez Wójta Gminy Szczytno wezwano pełnomocnika do przedłożenia pełnomocnictwa udzielonego przez Przewodniczącego Rady Gminy Szczytno. Brak ten pełnomocnik organu uzupełnił w dniu 20 września 2005r., w zakreślonym terminie przez Sąd.

Przechodząc do meritum sprawy wskazać należy, iż Sąd podzielił zarzut Wojewody dotyczący § 22 ust. 2 regulaminu udzielania pomocy materialnej o charakterze socjalnym dla uczniów zamieszkałych na terenie Gminy Szczytno [zwanej? dalej: regulaminem udzielania pomocy materialnej], który uzależnia wypłatę stypendiów i zasiłków od otrzymania dotacji, o której mowa w ar. 90r ust. l ustawy o systemie oświaty jako niezgodny z art. 90p tej ustawy. Udzielanie świadczeń pomocy materialnej o charakterze socjalnym jest zadaniem własnym gminy, które tylko dofinansowywane jest w ramach dotacji celowej z budżetu państwa. Trafnie skarżący podnosi, iż obowiązujący system prawa przewiduje określone konsekwencje wobec Skarbu Państwa w związku z nieterminowym przekazywaniem gminie dotacji celowej na wskazany cel, co skutkuje jej roszczeniem wobec Skarbu Państwa o stosowne odsetki. Z §§ 2 i 3 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 22 lutego 2005r. w sprawie terminów przekazywania dotacji celowej gminom na dofinansowanie świadczeń pomocy materialnej o charakterze socjalnym oraz sposobu ustalania wysokości tej dotacji (Dz.U. Nr 36, póz. 319) - zwanego dalej: rozporządzeniem w sprawie terminów przekazywania dotacji celowej - wynika, że dotacja celowa na dofinansowanie świadczeń pomocy materialnej jest przekazywana w transzach miesięcznych w terminie do 10 dnia każdego miesiąca, zaś w 2005r. pierwsza transza obejmować będzie miesiące styczeń, luty, marzec i przekazana zostanie nie później niż do dnia 31 marca 2005r. Wobec tego brak jest podstaw aby ciężar nieterminowego przekazywania dotacji celowej na wypłatę stypendiów i zasiłków szkolnych przenosić na barki uczniów, którym pomoc ta jest niezbędna. Obowiązek udzielania świadczeń pomocy materialnej o charakterze socjalnym jest zadaniem własnym gminy i uzależnianie tej pomocy od otrzymania dotacji celowej na wskazany cel stanowi nadużycie prawa.

Odnośnie kolejnego zarzutu dotyczącego naruszenia art. 64 Kodeksu postępowania administracyjnego przez zapis § 18 ust. 6 pkt l regulaminu udzielania pomocy materialnej, Sąd nie podzielił argumentacji przedstawionej w skardze. Nie będąc jednak związany

zarzutami skargi stwierdził, że wymienione postanowienie regulaminu narusza art. 104 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. Trafnie wywodzi pełnomocnik organu, iż zakwestionowany zapis regulaminu nie może naruszać art. 64 Kpa, gdyż przepis ten nie reguluje sytuacji faktycznej przewidzianej zakwestionowanym § 18 ust 6 pkt l regulaminu, a zatem nie może być z nim sprzeczny. Sąd uznał natomiast, że powyższy zapis narusza art. 104 Kpa, zgodnie z którym decyzje rozstrzygają sprawę co do jej istoty w całości lub w części albo w inny sposób kończą sprawę w danej instancji. Zgodnie z art. 90n ust. l ustawy o systemie oświaty w sprawach świadczeń pomocy materialnej o charakterze socjalnym wydaje się decyzje administracyjne, które podejmuje wójt, burmistrz lub prezydent miasta, jako organ właściwy do przyznania świadczenia - art. 90m ust. l tej ustawy. Zatem wbrew brzmieniu § 18 ust. 6 pkt l regulaminu udzielania pomocy materialnej wójt, burmistrz, prezydent miasta w przypadku złożenia wniosku po ustalonym terminie, z zastrzeżeniem art. 90 n ust. 7 ustawy o systemie oświaty, winien merytorycznie rozpatrzyć złożony wniosek, nie zaś pozostawiać go bez rozpatrzenia. Art. 64 Kpa zawiera zamknięty katalog sytuacji, w którym organ może podjąć takie rozstrzygnięcie. Dotyczy to tylko przypadku, gdy we wniosku nie wskazanoby adresu wnoszącego i nie możnaby go ustalić na podstawie posiadanych danych, bądź też gdy wniosek nie czyniłby zadość innym wymaganiom ustalonym przepisami prawa i pomimo wezwania do ich usunięcia strona w terminie 7 dni ich nie usunie. Poza tym w art. 90n ust. l ustawy o systemie oświaty ustawodawca zapisał, że w sprawach świadczeń pomocy materialnej o charakterze socjalnym wydaje się decyzje administracyjne, zaś w orzecznictwie sądowym prezentowane jest stanowisko, iż pozostawienie podania bez rozpatrzenia na podstawie art. 64 Kpa nie wymaga wydania decyzji ( vide: uchwała SN z dnia 8 czerwca 2000r. sygn. III ZP 11/00, opublikowany OSN 2000, Nr 19, póz. 702, wyrok NSA z dnia 23 stycznia 1996r. sygn., II SA 1473/94, niepublikowany, wyrok NSA z 3 lutego 1992r. sygn. IV SA 1377/91, opublikowany wraz z glosą J. Zimmermanna, OSP 1993, Nr 10, póz. 205).

W § 8 ust. 5 regulaminu udzielania pomocy materialnej Rada Gminy Szczytno określiła krąg członków rodziny, którymi są: małżonkowie, rodzice, opiekunowie prawni dziecka, opiekunowie faktyczni dziecka, osoby niepełnosprawne (bez względu na wiek) oraz dzieci uczące się w wieku do 24 roku życia pozostające na utrzymaniu rodziny, na potrzeby udzielania świadczeń o charakterze socjalnym dla uczniów zamieszkałych na terenie gminy. W ust. 7 powołanego przepisu określono natomiast, czyje dochody nie mogą zostać uwzględnione w dochodzie rodziny ucznia ubiegającego się o wskazaną pomoc materialną. Podzielić należy stanowisko Wojewody, iż powyższe zapisy naruszają art. 90d ust. 7 i 8 ustawy o systemie oświaty oraz art. 6 pkt 14 ustawy z dnia 12 marca

2004r. o pomocy społecznej, który to przepis zawiera legalną definicję rodziny dla potrzeb przyznawania świadczeń pomocy społecznej.

Z art. 90d ust. 7 ustawy o systemie oświaty wynika, że miesięczna wysokość dochodu na osobę w rodzinie ucznia uprawniająca do ubiegania się o stypendium szkolne nie może być większa niż kwota, o której mowa w art. 8 ust. l pkt 2 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej ( Dz.U. Nr 64, póz. 593, ze zm.), natomiast z ust. 8 tego przepisu wynika, że miesięczna wysokość dochodu, o której mowa w ust. 7 jest ustalana na zasadach określonych w art. 8 ust. 3-13 ustawy, o której mowa w ust. 7, z tym że do dochodu nie wlicza się świadczeń pomocy materialnej, o których mowa w art. 90 c ust. 2 i 3. Wobec powyższego nie do zaaprobowania jest stanowisko organu, że jego związanie w zakresie ustalenia regulaminu udzielania pomocy materialnej treścią zapisów ustawy o pomocy społecznej obejmuje tylko pojęcie wysokości dochodu w rodzinie ucznia, określone w art. 8 ust. l pkt 2 tej ustawy oraz mechanizm ustalania tego dochodu - art. 8 ust. 3-13, zaś samo pojęcie rodziny może być ukształtowane w sposób odmienny niż zapisano w ustawie o pomocy społecznej, chociażby w oparciu o zapisy ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Taki pogląd nie może być zaakceptowany, już tylko z tego powodu, że cały system pomocy materialnej udzielanej uczniom w celu zmniejszenia różnic w dostępie do edukacji, umożliwienia pokonywania barier dostępu do edukacji wynikających z trudnej sytuacji materialnej ucznia ze środków przeznaczonych na ten cel w budżecie właściwej jednostki samorządu terytorialnego jest powiązany z zapisami ustawy o pomocy społecznej. Wskazać należy na okoliczność, iż wysokość dotacji celowej otrzymywanej na ten cel z budżetu państwa na podstawie rozporządzeniem w sprawie terminów przekazywania dotacji celowej ( § 1) ustalana jest w odniesieniu m.in. do stosunku liczby osób, którym przyznano zasiłek okresowy, o którym mowa w ustawie o pomocy społecznej, do liczby osób zameldowanych na terenie gminy na pobyt stały. Zatem pojęcie rodziny i dochodu rodziny określone w ustawie o pomocy społecznej nie pozostają poza sferą odniesienia w kwestii przyznawania pomocy materialnej uczniom w oparciu o zapisy ustawy o systemie oświaty. Trafnie zatem skarżący podnosi, iż pojęcie rodziny określone w § 8 ust. 5 regulaminu udzielania pomocy materialnej jest regulacją, która zawęża krąg uczniów uprawnionych do tej pomocy mimo, że zamysłem ustawodawcy było udzielanie jej uczniom znajdującym się w tak trudnej sytuacji materialnej, o której mowa w zapisach ustawy o pomocy społecznej uprawniającej do świadczeń z pomocy społecznej. Wprowadzenie zawężającej w porównaniu do ustawy o pomocy społecznej (art. 6 pkt 14) definicji członka rodziny powoduje, iż z systemu pomocy materialnej udzielanej uczniom znajdującym się w trudnej sytuacji, o której

stanowi Rozdział 8a ustawy systemie oświaty wyłączeni zostaną uczniowie, którym w myśl ustawy o pomocy społecznej taka pomoc winna być udzielona. Konsekwencją ograniczającego pojęcia członków rodziny ucznia jest przewidziana w ust. 7 § 8 reguła wyłączania ze składu rodziny ucznia osób pełnoletnich bez stałych źródeł dochodu, co dodatkowo zmienia sytuację ucznia w kwestii jego uprawnień do pomocy materialnej, mimo faktycznego spełniania warunków do objęcia świadczeniami z pomocy społecznej. Wprawdzie z art. 90f ustawy o systemie oświaty wynika, ze rada gminy uchwala regulamin udzielania pomocy materialnej o charakterze socjalnych dla uczniów zamieszkałych na terenie gminy, kierując się celami pomocy materialnej o charakterze socjalnym, w którym określa w szczególności min. sposób ustalania wysokości stypendium szkolnego w zależności od sytuacji materialnej uczniów i ich rodzin oraz innych okoliczności, o których mowa w art. 90d ust. l, jednak nie może tego czynić w sposób odbiegający od reguł określonych w ustawie o pomocy społecznej do której nawiązuje w tym zakresie ustawa o systemie oświaty. W oparciu o powyższy zapis, nie można zatem w sposób dowolny kształtować kręgu osób, które zostaną uznane za członków rodziny w rozumieniu uchwalonego regulaminu udzielania pomocy materialnej, i które dochody tej rodziny będą uwzględniane w jej łącznym dochodzie, a które nie.

Analizując §§ 10 i 11 regulaminu udzielania pomocy materialnej Sąd uznał, że zasadny jest argument ich niezgodności z regulacją ustawową.

W § 10 ust. l zapisano, że podstawą przyznania stypendium szkolnego dla ucznia samodzielnego finansowo są jego dochody osobiste, zaś w ust. 2 za ucznia samodzielnego finansowo uznano osobę, która spełniła łącznie następujące warunki:

1) posiadał stałe źródło dochodów w ostatnim roku podatkowym,

2) posiada stałe źródło dochodów w roku bieżącym,

3) jego miesięczny dochód w wymienionych okresach nie jest mniejszy od najniższego wynagrodzenia za pracę pracowników, ogłaszanego na podstawie odrębnych przepisów, obowiązującego w ostatnim miesiącu złożenia wniosku o przyznanie stypendium w przypadku dochodu z roku bieżącego.

Powyższy zapis wprowadza zatem dodatkową kategorię osób uprawnionych do świadczeń pomocy materialnej jaką jest uczeń samodzielny finansowo.

Należy podzielić stanowisko skarżącego, iż ustawa o systemie oświaty nie uzależnia przyznawania świadczeń pomocy materialnej od tego czy uczeń pozostaje w rodzinie, czy też jest samodzielny finansowo, jak również nie pozwala na różnicowanie kryterium dochodowego takiej osoby ubiegającej się o pomoc materialną w zależności od tego, czy pozostaje w rodzime - wówczas kryterium dochodowe dla niej na osobę w rodzinie wynosi

316 zł - czy też jest samodzielna finansowo i osiąga dochód nie mniejszy niż najniższe wynagrodzenie pracownika, które w momencie podejmowania uchwały wynosi kwotę 849 zł obowiązującą od l stycznia 2005r. Podnieść należy w tym miejscu, że w uchwale posłużono się zapisem "najniższego wynagrodzenia", które od dnia l stycznia 2003r. wobec wejścia w życie ustawy z dnia 10 października 2002r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz.U. Nr 200, póz. 1679, ze zm.) zastąpione zostało pojęciem minimalnego wynagrodzenia.

Także brzmienie § 11 regulaminu różnicujące określenie dochodu rodziny ucznia pozostającego w związku małżeńskim w zależności od okoliczności, czy małżonkowie posiadają jakiekolwiek własne źródło dochodu czy też nie, jest niezgodne z wcześniejszym zapisem regulaminu, który w § 8 ust. 4 określa zasadę, iż podstawą przyznania stypendium szkolnego jest wysokość dochodu rodziny przypadającego we wspólnym, gospodarstwie domowym na jednego członka rodziny ucznia. Zatem skoro uczeń pozostaje wraz ze swoim małżonkiem także uczniem we wspólnym gospodarstwie domowym, to nie można uzależniać dochodu tak powstałej rodziny od dochodów ich rodzin wyliczanych osobno dla każdego małżonka z dochodów jego rodziny przed zawarciem związku małżeńskiego. Zapisem tym organ naruszył regułę, którą zapisał w § 8 ust. 5 regulaminu również zakwestionowaną przez skarżącego.

W tym stanie rzeczy Sąd uznając za zasadne zarzuty naruszenia prawa, na podstawie art. 147 § l ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stwierdził nieważność: § 8 ust. 5 i ust. 7; § 10; § 11; § 18 ust. 6 pkt l oraz § 22 ust. 2 regulaminu udzielania pomocy materialnej o charakterze socjalnym stanowiącego załącznik do uchwały Rady Gminy Szczytno z dnia 8 marca 2005r. Nr XXIX/203/05 w sprawie ustalenia regulaminu udzielania pomocy materialnej o charakterze socjalnym dla uczniów zamieszkałych na terenie Gminy Szczytno. Sąd rozstrzygnięcie w przedmiocie wykonalności zaskarżonej części uchwały podjął w oparciu o art. 152 wyżej powołanej ustawy.