Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 1406/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2009-04-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 51 par. 1 i par. 2, art. 116 par. 1
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 5 par. 1 i par. 2
journal: Dz.U. 1991 nr 118 poz 512
law: Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 października 1934 r. - Prawo  upadłościowe - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Kowalski (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Bogdan Lubiński Asesor WSA Joanna Grzegorczyk-Drozda Protokolant: Ewa Jodełka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 kwietnia 2009 roku sprawy ze skargi M. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki z o.o. w podatku od towarów i usług za kwiecień 2002 roku oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł-P orzekł o przeniesieniu na M. P. - jako członka zarządu Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością "A" z siedzibą w Łodzi - odpowiedzialności za zaległość podatkową Spółki z tytułu podatku od towarów i usług za kwiecień 2002 r. w wysokości 3.707 zł wraz z odsetkami od tej zaległości.

Organ podatkowy ustalił, że Spółka będąc podatnikiem podatku od towarów i usług nie uiściła podatku wynikającego ze złożonej deklaracji VAT-7 za wskazany okres rozliczeniowy. M. P. pełnił funkcję członka zarządu w okresie od 11 marca 2002 r. do 31 sierpnia 2004r. Zatem zobowiązanie podatkowe tytułu podatku od towarów i usług za kwiecień 2002 r. powstało w czasie, gdy skarżący był członkiem zarządu spółki. Postępowanie egzekucyjne prowadzone przeciwko Spółce okazało się bezskuteczne. Organ egzekucyjny prowadził egzekucję z rachunków bankowych, wierzytelności spółki oraz ruchomości, jednakże działania te nie przyniosły rezultatu w postaci zaspokojenia wierzytelności podatkowych. W konsekwencji w dniu 10 września 2007 r. postępowanie egzekucyjne przeciwko Spółce zostało umorzone.

Postanowieniami z dnia [...] r. Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł-P wszczął z urzędu postępowanie w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności członków zarządu spółki, w tym m.in. skarżącego, za zaległości podatkowe spółki. Organ podatkowy stwierdził, że spełnione zostały określone w art. 107 § 1 i § 2 oraz art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej przesłanki odpowiedzialności członka zarządu spółki z o.o., w tym wypadku M. P., za zaległości spółki. Nie zaistniały też określone w tym przepisie okoliczności zwalniające go od odpowiedzialności. Organ podatkowy ustalił, że pierwszy wniosek o ogłoszenie upadłości zarząd Spółki złożył 12 grudnia 2002 r. wskazując, że Spółka trwale zaprzestała płacenia długów, a pasywa spółki znacznie wtedy przekraczały jej aktywa. Wniosek ten zawierał braki formalne i został przez sąd zwrócony. Uchybienia formalne nie zostały usunięte, a spółka prowadziła nadal działalność gospodarczą powiększając grono swych wierzycieli. Prawnie skuteczny wniosek został złożony dopiero 15 września 2004 r., jednakże sąd go oddalił po stwierdzeniu, że majątek spółki nie wystarczy nawet na zaspokojenie kosztów postępowania upadłościowego. Oznacza to, że wniosek o ogłoszenie upadłości nie został zgłoszony we właściwym czasie.

Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, że M. P. brał czynny udział w pracach zarządu spółki, mimo proponowania na jego posiedzeniach wystąpienia z wnioskiem o upadłość. Nie można więc twierdzić, że nie akceptował decyzji zarządu, co do dalszej działalności spółki. Odpowiedzialność za działania zarządu obciąża wszystkich członków zarządu bez względu na wewnętrzny podział między nich zadań i kompetencji. Zasadniczym warunkiem uwolnienia się członka zarządu spółki z o.o. od odpowiedzialności za jej zaległości podatkowe jest złożenie we właściwym czasie skutecznego wniosku o ogłoszenie upadłości. Taki warunek nie został w tej sprawie spełniony.

Organ podatkowy stwierdził ponadto, że M. P. nie wskazał mienia, z którego egzekucja byłaby możliwa. Nie zostało też wszczęte postępowanie układowe z wierzycielami spółki.

Odnosząc się do podnoszonych przez M. P. argumentów o inicjowanych przez niego postępowaniach: w 2002 r. o restrukturyzację należności podatkowych spółki organ podatkowy stwierdził, że te wnioski zostały pozostawione bez rozpatrzenia wobec nieuzupełnienia braków formalnych.

W odwołaniu od tej decyzji M. P. zarzucił, że organ podatkowy nie uwzględnił wszystkich aspektów stanu faktycznego i prawnego sprawy. Podniósł, że jako członek zarządu odpowiadał za sprawy szkoleń i handlu. Nie posiadał wiedzy z zakresu prawa i finansów. W momencie obejmowania funkcji członka zarządu nie znał sytuacji finansowej spółki. Stwierdził, że nie powinien odpowiadać za zaległości podatkowe spółki, gdyż funkcję wiceprezesa zarządu zaczął pełnić od 11 marca 2002 r. Po uzyskaniu w październiku 2002 r. informacji o wynikach finansowych spółki wystąpił w dniu 4 października 2002 r. do prezesa zarządu o złożenie wniosku o upadłość. Wcześniej też o to wnioskował ustnie, ale bezskutecznie. Odwołujący się podkreślił, że skuteczne zgłoszenie wniosku o upadłość wymagało współdziałania prezesa i drugiego członka zarządu spółki. Ponadto spółka stała się niewypłacalna już wcześniej, a więc poprzedni zarząd powinien zgłosić do sądu wniosek o upadłość.

M. P. przypomniał, że także w kwietniu 2003 r. wnioskował do zarządu spółki na piśmie o zainicjowanie postępowania upadłościowego, ale bezskutecznie. Stało się to możliwe dopiero po odwołaniu prezesa zarządu w kwietniu 2004 r., choć okazało się wtedy, że majątek spółki nie starcza nawet na koszty upadłości. Biorąc pod uwagę powyższe fakty M. P. stwierdził, że niezgłoszenie wniosku o upadłość we właściwym terminie nastąpiło bez jego winy, a więc stosownie do art. 116 § 1 ust. 1 b Ordynacji podatkowej nie powinien odpowiadać za zaległości spółki.

Ponadto dodał, że podejmował działania zapobiegające upadłości spółki doprowadzając w 2002 r. do zawarcia układu z wierzycielami i inicjując postępowanie o restrukturyzację należności publicznoprawnych.

Decyzją z dnia [...]r. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy podzielił ocenę organu I instancji odnośnie ustaleń faktycznych stanowiących podstawę odpowiedzialności M. P. za zaległości podatkowe spółki. Stwierdził, że strona była członkiem zarządu spółki "A" w czasie powstania określonych w decyzji zaległości oraz że egzekucja tych zaległości z majątku spółki okazała się bezskuteczna, co znalazło swój wyraz w postanowieniu o umorzeniu postępowania egzekucyjnego.

W ocenie organu odwoławczego nie wystąpiła też żadna z określonych w tym przepisie przesłanek wyłączających odpowiedzialność członka zarządu. W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej podniesione przez stronę argumenty mające świadczyć o braku winy w zakresie niezłożenia wniosku o ogłoszenie upadłości we właściwym terminie, nie zasługują na uwzględnienie. W oparciu o znajdujące się w aktach sprawy bilanse spółki za lata 2001 i 2002 organ ustalił, że sytuacja finansowa spółki już w roku 2001 uzasadniała wystąpienie z wnioskiem o głoszenie upadłości spółki. Potwierdza to opinia biegłego rewidenta z dnia 11 grudnia 2006 r. Ocenę organu w tym zakresie podziela również strona. Organ odwoławczy stwierdził, że okoliczność, iż podstawy do wszczęcia postępowania upadłościowego zaistniały już w 2001 r. nie uwalniała strony od obowiązku wystąpienia z wnioskiem o ogłoszenie upadłości po objęciu funkcji członka zarządu w marcu 2002r. Stwierdził również że M. P. już w marcu 2002 r. miał świadomość złej sytuacji finansowej w jakiej znajduje się spółka, bowiem jak sam stwierdził w tym okresie doprowadził do układu z wierzycielami spółki i zainicjował postępowanie restrukturyzacyjne przed Urzędem Skarbowym Ł-W. Mimo to M. P. wystąpił do Prezesa Spółki o podjęcie działań zmierzających do ogłoszenia upadłości dopiero w dniu 4 października 2002 r., tj. po upływie 7 miesięcy od objęcia funkcji członka zarządu.

W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej zaniechania strony nie można usprawiedliwić wewnętrznym podziałem zadań i kompetencji w spółce, sposobem reprezentacji spółki (współdziałanie dwóch członków zarządu) jak również brakiem wiedzy z dziedziny prawa upadłościowego. Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej o braku winy członka zarządu mogłyby świadczyć jedynie takie okoliczności, na które członek zarządu nie miał i nie mógł mieć wpływu.

Z protokołów zebrań zarządu z marca, kwietnia i września 2003 r. wynika, że wszyscy członkowie zarządu mieli świadomość złej kondycji finansowej spółki i konieczności zgłoszenia wniosku o upadłość, ale tego nie uczynili.

Na żadnym etapie postępowania nie został też wskazany inny majątek spółki, z którego prowadzenie egzekucji byłoby możliwe.

W skardze na powyższą decyzję, wnosząc o jej uchylenie oraz o uchylenie poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł-P, M. P. zarzucił naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 187 w zw. z art. 116 § 1 pkt 1 lit. b Ordynacji podatkowej przez przyjęcie, wbrew zasadzie pełnego rozpatrzenia materiału dowodowego, że skarżący nie wykazał, aby niezgłoszenie wniosku o upadłość spółki nastąpiło bez jego winy.

Uzasadniając pierwszy zarzut skarżący stwierdził, że w dostateczny sposób udowodnił brak swej winy w niezgłoszeniu wniosku o upadłość spółki. Wielokrotnie bowiem zwracał uwagę udziałowcom, Radzie Nadzorczej i pozostałym członkom Zarządu na trudną sytuację spółki, uzasadniającą zgłoszenie wniosku o upadłość. Nie mógł skutecznie zgłosić takiego wniosku samodzielnie, gdyż zgodnie z umową spółki wymagane było w tym zakresie współdziałanie dwóch członków zarządu. Według skarżącego przypadający mu zakres spraw nie związanych z księgowością, wynikający z wewnętrznego podziału czynności w zarządzie, także świadczy o braku jego winy w niezgłoszeniu wniosku o upadłość. Poza tym przyczyny uzasadniające zgłoszenie takiego wniosku zaistniały jeszcze przed objęciem stanowiska w zarządzie.

Skarżący zarzucił, że organy podatkowe nie uwzględniły argumentu, iż nie mógł skutecznie złożyć wniosku o upadłość Spółki bez współdziałania z innym członkiem zarządu. Zostało to jednoznacznie potwierdzone przez Sąd Rejonowy dla Ł. Ś. w Ł. w postanowieniu z dnia [...] r. Skarżący podniósł ponadto, że z szeregu dokumentów jednoznacznie wynika, że po uzyskaniu wiedzy na temat kondycji finansowej Spółki próbował nakłonić zarząd Spółki do podjęcia decyzji o złożeniu wniosku o upadłość Spółki, jednakże pozostali członkowie zarządu nie przyłączali się do zgłaszanych wniosków. Zdaniem skarżącego powyższe okoliczności wskazują, iż nie ponosi on winy za niezgłoszenie wniosku o upadłość Spółki.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko prezentowane w decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż Sąd bada legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia pod kątem jego zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Stosownie do uregulowania art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w razie nieuwzględnienia skargi Sąd skargę oddala.

W ocenie składu orzekającego, organ prowadzący postępowanie nie naruszył przepisów prawa w stopniu mającym lub mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W szczególności nie są uzasadnione zarzuty podniesione w skardze.

Podstawę rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie stanowił przepis art. 116 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2005 roku Nr 8, poz. 60 ze zm.), w stanie prawnym obowiązującym w dacie powstania zaległości podatkowej. Zgodnie z brzmieniem tego przepisu przed 1 stycznia 2003 r. za zaległości podatkowe m. in. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja przeciwko spółce okaże się bezskuteczna, chyba że członek zarządu wykaże, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające upadłości (postępowanie układowe) albo że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości oraz niewszczęcie postępowania układowego nastąpiło nie z jego winy, bądź też wskaże on mienie, z którego egzekucja jest możliwa. Odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zobowiązania podatkowe, które powstały w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu spółki (art. 116 § 2 Ordynacji podatkowej).

W tym miejscu wyjaśnić należy, iż zgodnie z art. 21 ustawy z dnia 12 września 2002 roku o zmianie ustawy – Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 169, poz. 1387), do odpowiedzialności podatkowej osób trzecich z tytułu zaległości podatkowych powstałych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 4 marca 2005 roku, III SA/Wa 1275/04, Lex Nr 164479). Nowelizacja Ordynacji podatkowej weszła w życie z dniem 1 stycznia 2003 roku (art. 30 w/w ustawy). A zatem do zaległości powstałych przed 1 stycznia 2003 r. stosuje się przepisy Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym przed tą datą.

Z brzmienia zacytowanego przepisu wynika, że orzeczenie o odpowiedzialności członka zarządu za zobowiązania spółki uwarunkowane jest wykazaniem pewnych przesłanek przez organ i brakiem dowiedzenia okoliczności egzoneracyjnych przez członka zarządu (por. wyrok NSA z dnia 14 września 2005 roku, FSK 2062/04, Lex Nr 173087; wyrok NSA z dnia 6 marca 2003 roku, SA/Bd 85/03, POP 2003/4/93; wyrok NSA z dnia 11 lutego 2003 roku, I SA/Łd 1006/01, OSP 2004/5/69). Do okoliczności, które wykazać musi organ, zaliczyć należy fakt pełnienia funkcji członka zarządu danej spółki w okresie powstania zobowiązania podatkowego, fakt powstania zaległości podatkowej i bezskuteczność egzekucji tej zaległości wobec spółki (art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej). Do okoliczności egzoneracyjnych, które winien wykazać członek zarządu chcąc uwolnić się od odpowiedzialności, należy dowiedzenie, że wniosek o ogłoszenie upadłości lub o otwarcie postępowania układowego został złożony we właściwym czasie lub brak takich wniosków nastąpił bez jego winy (art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej). Członek zarządu może również zwolnić się od odpowiedzialności w razie wskazania mienia spółki, z którego egzekucja jest możliwa (art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej).

Zgodnie z treścią art. 51 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej zaległością podatkową jest podatek nie zapłacony w terminie płatności. Jak wynika zaś z art. 107 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, w przypadkach i w zakresie przewidzianych w niniejszym rozdziale za zaległości podatkowe podatnika odpowiadają całym swoim majątkiem solidarnie z podatnikiem również osoby trzecie.

Organy podatkowe obu instancji prawidłowo ustaliły, że skarżący był członkiem zarządu spółki w okresie od 11 marca 2002 r. do 31 sierpnia 2004 r. W tym przedziale czasowym powstało zobowiązanie z tytułu podatku od towarów i usług wynikające z deklaracji VAT-7 za miesiąc kwiecień 2002 r. Zobowiązanie to wobec braku zapłaty przerodziły się w zaległości podatkowe. Organy podatkowe wykazały również że egzekucja należności podatkowych z majątku spółki była bezskuteczna. W zaskarżonej decyzji przedstawiono obszernie przebieg postępowania egzekucyjnego oraz czynności egzekucyjne jakie podjął organ egzekucyjny: zajęcie rachunków bankowych, wierzytelności spółki wobec spółki z o.o. B, zajęcie ruchomości w postaci zestawu komputerowego, biurek krzeseł, i innych mebli biurowych. Działania te nie doprowadziły do wyegzekwowania należności podatkowych. Organ ustalił, że spółka nie posiada żadnych nieruchomości, praw autorskich, akcji. Prawidłową ocenę organów odnośnie bezskuteczności egzekucji potwierdza również postanowienie Sądu Rejonowego w Ł. XVI Wydziału Gospodarczego ds. Upadłościowych i Naprawczych z dnia [...]r. oddalające wniosek spółki o ogłoszenie upadłości z powodu braku dostatecznych środków na przeprowadzenie postępowania upadłościowego.

Organy podatkowe wykazały zatem istnienie przesłanek pozytywnych uzasadniających obciążenie skarżącego odpowiedzialnością za zaległości spółki. Te okoliczności w skardze nie były już kwestionowane. W toku postępowania podatkowego skarżący nie wskazał mienia spółki, z którego egzekucja jest możliwa. Podnosił natomiast konsekwentnie, że nie ponosi winy niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości we właściwym czasie.

W ocenie Sądu rozstrzygnięcie organów w tym zakresie jest prawidłowe i nie narusza wskazanych w skardze przepisów. Organy podatkowe miały podstawy w zgromadzonym materiale dowodowym do uznania, że skarżący nie jest bez winy. Zwolnienie skarżącego od odpowiedzialności za zaległości spółki byłoby możliwe tylko w razie wykazania przez niego, że nie ponosi jakiejkolwiek winy w niezgłoszeniu we właściwym czasie wniosku o ogłoszenie upadłości spółki.

Regulacja art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej, posługuje się kategorią "właściwego czasu" na złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości. Określenie takie należy do kategorii pojęć nieostrych, dla których wykładni trzeba uwzględniać okoliczności faktyczne konkretnej sprawy. Wynika z tego, że na podstawie dokumentów potwierdzających sytuację finansową danego podatnika trzeba oceniać czy wniosek o ogłoszenie upadłości został zgłoszony we właściwym czasie. Uwzględniać przy tym należy zasady ogólne postępowania podatkowego (np. art. 120, 121 § 1, 122, 187 i 191 Ordynacji podatkowej). Oceny czy wniosek o ogłoszenie upadłości złożono we właściwym czasie należy dokonać z uwzględnieniem treści art. 5 § 1 i 2 rozporządzenia Prezydenta Rzeczpospolitej z dnia 24 października 1934 roku Prawo upadłościowe (Dz. U. z 1991 roku Nr 118, poz. 512 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem przedsiębiorca jest zobowiązany, nie później niż w terminie dwóch tygodni od dnia zaprzestania płacenia długów, zgłosić w sądzie wniosek o ogłoszenie upadłości (art. 5 § 1 Prawa upadłościowego). Reprezentant przedsiębiorcy jest zobowiązany zgłosić wniosek o ogłoszenie upadłości w terminie dwóch tygodni od dnia, w którym majątek nie wystarcza na zaspokojenie długów (art. 5 § 2 Prawa upadłościowego). Stanowisko takie potwierdza dotychczasowe orzecznictwo (por. np. wyrok SN z dnia 18 października 2000 roku, V CKN 109/00, Lex Nr 52742; wyrok SA z dnia 19 lutego 1997 roku, I ACa 33/97, Apel.-Lub. 1997/3/15). Przy analizie pojęcia "właściwy czas" należy uwzględniać ochronę wierzycieli (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 30 kwietnia 2004 roku, III SA 3215/02, Lex Nr 150841).

Przesłanki do zgłoszenia przez zarząd spółki wniosku o upadłość zaistniały i były znane skarżącemu co najmniej od 4 października 2002 r., gdyż wtedy skarżący wystosował do prezesa zarządu pismo z wnioskiem o zwołanie posiedzenia zarządu w celu powzięcia uchwały o złożeniu w sądzie wniosku o upadłość spółki ze względu na zwiększanie się zadłużenia w stosunku do dostawców, zaniechanie wypłacania wynagrodzeń pracownikom, zadłużania się wobec ZUS i zajmowanie kont spółki przez komornika. Należy w pełni podzielić ocenę Dyrektora Izby Skarbowej, iż zła kondycja finansowa Spółki musiała być znana Skarżącemu już przed wskazaną datą. Świadczy o tym treść wyjaśnień Skarżącego zawartych w piśmie z dnia 7 sierpnia 2007 r. Skarżący wyjaśnia w nim, że w marcu 2002 r. doprowadził do zawarcia układu z wierzycielami oraz zainicjował postępowanie restrukturyzacyjne przed Urzędem Skarbowym Ł - W. Wyjaśnienia te świadczą, że o złej sytuacji finansowej Spółki skarżący wiedział w momencie objęcia funkcji członka zarządu lub wkrótce po wyborze na członka zarządu. Nawet jeśli istniejące w marcu 2002 r. trudności płatnicze Spółki nie uzasadniały zgłoszenia wniosku o upadłość, to niewątpliwie istniały one w dniu 4 października 2002 r. skoro skarżący uznał za zasadne wystąpić na piśmie do prezesa z wnioskiem o zwołanie posiedzenia zarządu w celu powzięcia uchwały o złożeniu w sądzie wniosku o upadłość Spółki. Złą sytuację finansowaną Spółki potwierdzona wniosek o upadłość z dnia 11 grudnia 2002 r., z którego wynika także, że spółka zaprzestała trwale płacenia długów, a bilans sporządzony na 31 października 2002 r. wykazuje, iż pasywa spółki znacznie przekraczają jej aktywa. Powyższy wniosek dotknięty był brakiem formalnym, gdyż nie został podpisany przez dwóch członków zarządu. Został więc zwrócony. Wniosek zwrócony nie wywarł żadnego skutku prawnego. Skarżący nie wykazał, dlaczego nie podpisał tego wniosku razem z prezesem zarządu (mimo, że już w październiku 2002 r. uważał, że sytuacja Spółki uzasadnia zgłoszenie takiego wniosku) lub dlaczego nie podejmował natychmiastowych działań w celu doprowadzenia do szybkiego, ponownego złożenia prawnie skutecznego wniosku, nie zawierającego braków formalnych. Wyjaśnienia skarżącego, że nie miał wtedy poparcia pozostałych członków zarządu w zakresie zgłoszenia wniosku o upadłość spółki są mało wiarygodne, skoro wniosek taki, choć podpisany jedynie przez prezesa zarządu, został przecież wniesiony do Sądu Rejonowego XIV Wydziału Gospodarczego w Ł. Późniejsze starania skarżącego zmierzające do nakłonienia pozostałych członków zarządu do zgłoszenia wniosku o upadłość spółki nie mają dużego znaczenia, skoro wniosek taki nie mógłby być uznany za wniesiony we właściwym czasie. Zwolnienie członka zarządu od odpowiedzialności za zaległości spółki z o.o. możliwe jest w razie wykazania, że nie ponosi on winy w niezgłoszeniu wniosku we właściwym czasie, a nie w jakimkolwiek czasie. Przepis ten pełni rolę dyscyplinującą członków zarządu. Ma ich mobilizować do zgłaszania do sądu wniosków o upadłość wtedy, gdy jest to działanie sensowne, gdy istnieje możliwość przeprowadzenia postępowania upadłościowego.

Ponadto znajdujące się w aktach sprawy dokumenty nie dają podstaw do wniosku, że później skarżący był zdecydowany i zdeterminowany w swoich działaniach zmierzających do zgłoszenia do sądu powszechnego wniosku o upadłość spółki. Z protokołu posiedzenia zarządu z dnia 4 marca 2003 r. nie wynika, aby skarżący zgłaszał wniosek o wystąpienie do właściwego sądu o ogłoszenie upadłości spółki, mimo że, jak wynika z treści tego protokołu, firma nadal generuje stratę, brak jest środków na realizację bieżących celów i zobowiązań. Propozycję wystąpienia przez spółkę z wnioskiem do sądu o upadłość skarżący zgłosił na posiedzeniu zarządu w dniu 2 kwietnia 2003 r., ale już na posiedzeniu zarządu w dniu 8 kwietnia 2003 r. przyłączył się do stanowiska wiceprezesa B., aby na razie nie występować z wnioskiem o upadłość, choć dostrzegał, że sytuacja ekonomiczna spółki nakazywała wystąpienie z takim wnioskiem.

Należy jeszcze raz podkreślić, że wykazanie istnienia okoliczności egzoneracyjnych obciąża skarżącego. Skarżący powinien dostarczyć organowi dowody, że nie miał żadnego wpływu na niezgłoszenie wniosku o upadłość Spółki. W świetle zebranych w sprawie dowodów ocena organu, że skarżący nie wykazał istnienia tej okoliczności, jest uzasadniona.

Sąd podziela też ocenę organu, że wewnętrzny podział zadań pomiędzy członków zarządu spółki "A" i wynikający z tego podziału przynależny skarżącemu zakres spraw nie związanych z finansami i księgowością nie mogą być okolicznością wyłączającą odpowiedzialność skarżącego. Podział taki ma tylko znaczenie w stosunkach wewnętrznych. Zarząd spółki z o.o. jest jej organem kolegialnym i każdy członek zarządu odpowiada za działania lub zaniechania tego organu.

Z uwagi na powyższe należało, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę oddalić.

M.Ko.