Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 582/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2015-04-01 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne: Zagospodarowanie przestrzenne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 52 ust. 2, art. 59 ust. 1, art. 61 ust. 4
journal: Dz.U. 2012 poz 647
law: Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - tekst jednolity
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c, art. 152
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Kwiecińska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Elwira Brychcy Sędzia WSA Tomasz Świstak Protokolant St. sekretarz sąd. Joanna Wieczorkiewicz-Skoczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 marca 2015 r. sprawy ze skargi J. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia (...) Nr (...) w przedmiocie warunków zabudowy I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia (...) stycznia 2014 r., nr (...), Wójt Gminy G., działając na podstawie art. 59 ust. 1 oraz art. 60 ust.1 w zw. z art. 60 ust. 4 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 647 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.) odmówił ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budowli rolniczej tj. pawilonów hodowlanych niezwiązanych trwale z gruntem, nieposiadających przegród budowlanych oraz fundamentów przeznaczonych dla zwierząt futerkowych o obsadzie 20 DJP wraz z przenośnym kontenerem magazynowym i ogrodzeniem zewnętrznym na działkach nr (...), (...), (...), (...), (...) położonych w S. (obręb S.) – gmina G. – powiat p.

Uzasadniając powyższe stanowisko podniesiono, że w dniu (...) października 2013 r. do organu wpłynął wniosek G. G. oraz M. L. dotyczący ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie fermy zwierząt futerkowych o obsadzie 20 DJP z zapleczem magazynowo-socjalnym i ogrodzeniem zewnętrznym w miejscowości S. W dniu (...) listopada 2013 r. Urząd Gminy Gizałki zwrócił się do inwestorów o uzupełnienie wniosku o kopię mapy zasadniczej przedstawiającej dostęp do drogi publicznej poprzez gruntową drogę wewnętrzną (dz. nr 24) z uwzględnieniem szerokości tej drogi oraz określenie sposobu postępowania z padłymi zwierzętami. Inwestorzy pismami z dnia (...) listopada, (...) listopada oraz (...) listopada 2013 r. uzupełnili wniosek, przy czym przy piśmie z dnia (...) listopada 2013 r. inwestorzy wystąpili o zmianę wniosku na inwestycję polegającą na budowie budowli rolniczej tj. pawilonów hodowlanych niezwiązanych trwale z gruntem, nieposiadających przegród budowlanych oraz fundamentów przeznaczonych dla zwierząt futerkowych o obsadzie 20 DJP wraz z przenośnym kontenerem magazynowym i ogrodzeniem zewnętrznym na działkach wymienionych na wstępie niniejszej decyzji w miejscowości S.

W dniu (...) listopada 2013 r. Wójt Gminy G. zorganizował spotkanie inwestorów z mieszkańcami w sprawie planowanej fermy zwierząt futerkowych o obsadzie 20 DJP. Podczas jego trwania mieszkańcy podnieśli szereg zarzutów, obejmujących m.in. podanie we wniosku nieprawdziwych informacji o odległości od najbliższej zabudowy do terenu planowanej inwestycji oraz wskazując na uciążliwości związane z tego typu inwestycją.

W celu określenia stanu faktycznego terenu wnioskowanego oraz terenów przyległych, jak również drogi wewnętrznej (dz. 24) przeprowadzona została w dniu (...) listopada 2013 r. wizja w terenie. Podczas jej trwania stwierdzono, że od północy i od południa do granicy terenu objętego planowaną inwestycją przylegają bezpośrednio kompleksy leśne LsVI, a istniejąca droga wewnętrzna mająca obsługiwać tereny inwestycji posiada nawierzchnię gruntową oraz, że na dwóch odcinkach jest nieprzejezdna, a mianowicie na odcinku pomiędzy działkami nr (...) i (...) stanowiącymi oddziały leśne z uwagi na istniejące zalesienie, a pomiędzy działkami o nr ewid. (...) i (...) nie istnieje na gruncie, a w końcowym odcinku do wlotu do drogi publicznej jest użytkowana jako grunt omy. Ponadto, faktyczna szerokość drogi na gruncie na odcinku pomiędzy działkami numer (...) oraz (...) i (...) wynosi od 2,23 do 2,50 m, a w najszerszym miejscu przy działkach nr (...) i (...) wynosi 3,20 m. Droga wewnętrzna stanowiąca działkę nr (...) nie posiada faktycznego włączenia do publicznej drogi gminnej.

W dalszej części uzasadnienia wyjaśniono, że inwestor wykazał, że posiada gospodarstwo rolne o powierzchni przekraczającej średnią powierzchnię gospodarstwa w gminie, co spowodowało, że w sprawie znalazł zastosowanie art. 61 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, zgodnie z którym przepisów art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy nie stosuje się do zabudowy zagrodowej. Jednakże, w ocenie organu I instancji, inwestor nie spełnił warunku, o jakim mowa w art. 61 ust. 3 powołanej powyżej ustawy, gdyż istniejące uzbrojenie terenu – droga wewnętrzna – nie jest wystarczające dla planowanego zamierzenia inwestycyjnego. Podkreślono również, że działka nr (...), którą inwestor wskazał jako drogę wewnętrzną stanowiącą dojazd do terenu planowanej inwestycji, według ewidencji gruntów znajduje się we władaniu Skarbu Państwa, a Gmina jest użytkownikiem, a nie właścicielem tej drogi, ponieważ działka nr (...) nie została skomunalizowana. Gmina nie jest również jej zarządca ponieważ nie jest to droga publiczna. Budowa przedmiotowej drogi nie jest ujęta w wieloletnim planie inwestycyjnym nie zostały również zabezpieczone środki na jej budowę w budżecie gminy na rok 2014 r. Oznacza to, że pośrednio nie jest też spełniony warunek wynikający z art. 61 ust. 1 pkt 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ze względu na brak dostępu do drogi publicznej, gdyż droga wewnętrzna (działka nr [...]) posiada nieuregulowany status prawny oraz częściowo nie spełnia warunków technicznych m. in. dotyczących minimalnej szerokości, która powinna wynosić 3,0 m oraz braku utwardzenia (jako dojazd do budowli rolniczych, albo jako droga konieczna).

Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli T. G., G. G. oraz M. L. kwestionując stanowisko organu I instancji, jakoby planowana inwestycja nie miała dostępu do drogi publicznej oraz wyjaśniając, że istniejąca sieć uzbrojenia jest wystarczająca dla zrealizowania planowanego przedsięwzięcia.

Decyzją z dnia (...) marca 2014 r., nr (...), Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. uchyliło zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu powyższej decyzji wskazano, że w aktach sprawy znajduje się plik map, będących kopią mapy zasadniczej w skali 1:1000, na podstawie których nie sposób jednak odczytać granic obszaru analizowanego jak i wielkości wyznaczonego obszaru. Stwierdzono jednocześnie, że inwestor posiada gospodarstwo rolne powierzchni przekraczającej średnią powierzchnię gospodarstwa na terenie gminy G. w związku z czym na zasadzie art.61 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie stosuje się wymogów zawartych w art.61 ust l pkt 1, powołanej powyżej ustawy, a dotyczących kontynuacji funkcji jak również parametrów i wskaźników zabudowy. Przepis ten nie zwalniał jednak organ I instancji od sporządzenia analizy w pozostałym zakresie oraz opracowanie prawidłowego załącznika graficznego tej analizy. Z akt sprawy wynika, że nieruchomość wskazana przez inwestora ma dostęp do drogi publicznej poprzez działkę 24, która w ewidencji gruntów i budynków klasyfikowana jest jako droga – w opisie użytków, a władającym jest Skarb Państwa — drogi gminne. Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w art. 2 pkt 14 wprowadza ustawową definicję "dostępu do drogi publicznej", w myśl której przez dostęp należy rozumieć bezpośredni dostęp do drogi publicznej albo dostęp do niej prze drogę wewnętrzną lub przez ustanowienie odpowiedniej służebności drogowej. W orzecznictwie sądowym panuje pogląd, że dostępu terenu inwestycji do drogi publicznej nie można utożsamiać z dostępem faktycznym. Ustawodawca ponadto nie stawia wymagań co do rodzaju tego dostępu, a więc bez znaczenia dla ustalenia warunków zabudowy jest okoliczność czy dostęp do drogi publicznej odbywa się za pośrednictwem drogi posiadającej utwardzoną nawierzchnię o odpowiednich parametrach czy też za pomocą drogi w ogóle nieutwardzonej. W tym stanie rzeczy rozpatrując ponownie przedmiotową sprawę należy w sposób jednoznaczny ustalić możliwość dostępu nieruchomości wskazanej przez inwestorów do drogi publicznej i w zależności od ustaleń, mając na względzie poczynione wyżej uwagi, wydać stosowne rozstrzygnięcie.

Skargę na powyższe rozstrzygnięcie wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu J. i J. A. wnosząc o jej uchylenie. Zdaniem skarżących, w toku prowadzonego postępowania obowiązkiem organu było ustalenie, czy planowana inwestycja nie będzie stanowiła zagrożenia dla środowiska. Dodatkowo wskazano, że do wniosku o ustalenie warunków zabudowy nie załączono umów z operatorami mediów, co stanowiło naruszenie przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje stanowisko i wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga okazała się zasadna.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi w art. 1 §1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) oraz w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze.

Przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego jest kwestia oceny prawidłowości decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie uchylenia decyzji organu I instancji, mocą której odmówiono ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budowli rolniczej tj. pawilonów hodowlanych niezwiązanych trwale z gruntem, nieposiadających przegród budowlanych oraz fundamentów przeznaczonych dla zwierząt futerkowych o obsadzie 20 DJP wraz z przenośnym kontenerem magazynowym i ogrodzeniem zewnętrznym na działkach nr (...), (...), (...), (...),(...) położonych w S. (obręb S.) – gmina G. – powiat p.

Rozpoznając przedmiotową sprawę należy w pierwszej kolejności zauważyć, że zgodnie z art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, zmiana zagospodarowania terenu w przypadku braku planu miejscowego, polegająca na budowie obiektu budowlanego lub wykonaniu innych robót budowlanych, wymaga ustalenia, w drodze decyzji, warunków zabudowy. Jak wskazuje analiza akt sprawy dla terenu, na którym miało zostać zrealizowane przedmiotowe przedsięwzięcie nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, co powoduje, że jego realizacja wymaga uzyskania decyzji o warunkach zabudowy. Równocześnie, stosownie do treści art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wydanie decyzji o warunkach zabudowy uzależnione jest od istnienia, co najmniej jednej działki sąsiedniej, dostępnej z tej samej drogi publicznej oraz zabudowanej w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu. Przepis ten wprowadza do polskiego systemu prawnego zasadę dobrego sąsiedztwa, uzależniającą zmianę w zagospodarowaniu terenu od dostosowania się do określonych cech zagospodarowania przestrzennego (Planowanie i zagospodarowanie przestrzenne, Komentarz pod red. Z. Niewiadomskiego, Warszawa 2006, str. 491). Obowiązywanie w polskim systemie prawnym zasady dobrego sąsiedztwa oznacza, że planowana inwestycja nie może odbiegać od istniejącej, w momencie wydawania decyzji o warunkach zabudowy, sąsiedniej zabudowy.

Zasada, zgodnie z którą ustalenie warunków zabudowy jest możliwe jedynie w przypadku, gdy planowana inwestycja spełnia wymóg dobrego sąsiedztwa nie ma charakteru absolutnego, gdyż stosownie do treści art. 61 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym art. 61 ust. 1 pkt 1 powołanej powyżej ustawy nie stosuje się, do zabudowy zagrodowej, w przypadku gdy powierzchnia gospodarstwa rolnego związanego z tą zabudową przekracza średnią powierzchnię gospodarstwa rolnego w danej gminie. Jak wskazuje analiza akt sprawy, a w szczególności wydanych decyzji administracyjnych, organy administracji publicznej obu instancji przyjęły, że planowana inwestycja – budowla rolnicza obejmująca budowę pawilonów hodowlanych niezwiązanych trwale z gruntem, nieposiadających przegród budowlanych oraz fundamentów przeznaczonych dla zwierząt futerkowych o obsadzie 20 DJP wraz z przenośnym kontenerem magazynowym i ogrodzeniem zewnętrznym, z uwagi na fakt, że ma być realizowana na działkach, stanowiących gospodarstwo o powierzchni przekraczającej średnią powierzchnię gospodarstwa w gminie, dotyczy inwestycji realizowanej w ramach zabudowy zagrodowej. Tym samym pominięto całkowicie okoliczności spełnienia przez nią warunku, o jakim mowa w art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W ocenie Sądu stanowisko powyższe uznać należało za błędne.

W tym miejscy wskazać należy, że niewątpliwie ratio legis art. 61 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym jest umożliwienie rolnikom posiadającym relatywnie duże gospodarstwa rolne, wydzielenie obszaru przeznaczonego na siedlisko, tj. miejsce zamieszkania oraz bazę i zaplecze gospodarstwa. W sytuacji gdyby przepisu tego nie było, posadowienie zabudowań mieszkalnych i gospodarczych w obszarach rolnych, rzadko zabudowanych, byłoby utrudnione lub niemożliwe ze względu na brak możliwości nawiązania do jakiejkolwiek zabudowy, w użytkowanej rolniczo okolicy. Wskazać też należy, że przepis ten ma na celu umożliwienie rolnikom zorganizowania sobie niejako miejsca pracy, które - ze względu na charakter działalności rolniczej - jest równocześnie związane z miejscem zamieszkania.

Przepisy prawa nie zawierają definicji legalnej pojęcia "zabudowy zagrodowej". Zgodnie z utrwalonymi w judykaturze poglądami, które skład orzekający również podziela, na zabudowę zagrodową składa się zawsze zespół budynków, z których przynajmniej jeden musi mieć charakter mieszkalny w obrębie jednego podwórza. Rzeczona zabudowa to w szczególności budynki mieszkalne, gospodarcze lub inwentarskie w rodzinnych gospodarstwach rolnych, hodowlanych bądź w gospodarstwach leśnych. Związanie gospodarstwa rolnego z zabudową zagrodową należy rozumieć funkcjonalnie, przyjmując cywilistyczne rozumienie gospodarstwa, jako pewnej całości produkcyjnej. Zgodnie z art. 553 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r., poz. 121 ze zm.), za gospodarstwo rolne uważa się grunty rolne wraz z gruntami leśnymi, budynkami lub ich częściami, urządzeniami i inwentarzem, jeżeli stanowią lub mogą stanowić zorganizowaną całość gospodarczą, oraz prawami związanymi z prowadzeniem gospodarstwa rolnego. Podkreślić wypada, że zabudowa zagrodowa stanowi inny, szczególny rodzaj zabudowy, który odróżnia ją od np. zabudowy jedno lub wielorodzinnej, a istnienie na danym terenie zabudowy zagrodowej wyklucza wprowadzenie na ten teren zabudowy jednorodzinnej (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 04 grudnia 2008 r., sygn. akt II OSK 1536/07 oraz wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 4 września 2013 r., sygn. akt IV SA/Po 396/13 oraz z dnia 26 listopada 2010 r., sygn. akt II SA/Po 504/10; wszystkie orzeczenia powołane w uzasadnieniu są dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl). Tym samym przyjąć należy, że zabudowa zagrodowa to inaczej siedlisko, czyli funkcjonalnie zorganizowane w ramach jednego podwórka zabudowania o charakterze gospodarczym (produkcyjnym) oraz mieszkaniowym służące prowadzeniu gospodarstwa rolnego. Innymi słowy, siedlisko, czyli zabudowa zagrodowa musi służyć trwale prowadzonemu gospodarstwu rolnemu.

Przyjmując powyższe rozumienie zabudowy zagrodowej należy zakwestionować bezkrytycznie przyjęte przez organy stanowisko, iż inwestor planuje realizację obiektu w ramach zabudowy zagrodowej. Zauważyć bowiem należy, że zarówno Wójt, jak i Kolegium, przyjmując, że w sprawie znajduje zastosowanie art. 61 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, oparli się na okoliczności, iż inwestor posiada nieruchomości rolne o powierzchni przekraczającej średnią powierzchnię gospodarstwa w gminie. Nie poczyniono jednak żadnych ustaleń dotyczących wyjaśnienia, czy na działkach objętych wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy znajdują się zabudowania o charakterze gospodarczym , czy też mieszkaniowym, które służyłyby prowadzeniu gospodarstwa rolnego, a które przesądzałby równocześnie, że planowana inwestycja w istocie ma służyć prowadzenia gospodarstwa rolnego. Wręcz przeciwnie, analiza zgromadzonego materiału dowodowego, w tym map ewidencyjnych, wskazuje, że na działkach objętych wnioskiem brak jest jakiejkolwiek zabudowy, która przesądzałaby o prowadzeniu na nich gospodarstwa rolnego. Jak wynika przy tym z wniosku inwestora z dni (...) marca 2013 r. na objętej tym wnioskiem nieruchomości wszelkie wcześniej istniejące zabudowania siedliskowe zostały rozebrane, a teren uporządkowany.

Również zakres planowanych prac, obejmujący budowę pawilonów hodowlanych niezwiązanych trwale z gruntem, wraz z przenośnym kontenerem magazynowym i ogrodzeniem zewnętrznym, wskazuje, że przedmiotowa inwestycja nie jest w jakikolwiek sposób funkcjonalnie związana z prowadzonym gospodarstwem rolnym - inwestor nie planuje też w chwili obecnej wzniesienia budynku mieszkalnego.

W tych okolicznościach faktycznych, zastosowanie przepisu art. 61 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w konsekwencji odstąpienie od obowiązku dokonania oceny, czy planowana inwestycja nie narusza zastanego ładu przestrzennego, uznać należało za naruszenie podstawowych zasad postępowania administracyjnego określonych w art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 K.p.a.

W tym miejscu Sąd wskazuje, że postępowanie w przedmiocie wydania decyzji o warunkach zabudowy stanowi postępowanie wnioskowe, którego podjęcie jest uzależnione od inicjatywy inwestora. Znajduje to swoje odzwierciedlenie w art. 52 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, gdzie ustawodawca wskazał, że wniosek powyższy powinien zawierać określenie granic terenu objętego wnioskiem, przedstawionych na kopii mapy zasadniczej lub, w przypadku jej braku, na kopii mapy katastralnej, przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, obejmujących teren, którego wniosek dotyczy, i obszaru, na który ta inwestycja będzie oddziaływać, w skali 1:500 lub 1:1000 oraz charakterystykę inwestycji obejmującą m.in. określenie charakterystycznych parametrów technicznych inwestycji. Analiza przedłożonego wniosku wskazuje, że był on niepełny – nie zawierał m.in. prawidłowej mapy (załączona mapa miała skalę 1:1500) oraz umów z operatorami mediów. Tym samym organy administracji publicznej rozpoznając wniosek o wydanie decyzji o warunkach zabudowy opierały się na niepełnym materiale dowodowym, co również przesądza o wadliwości prowadzonego postępowania.

Odnosząc się do stawianych przez skarżącego zarzutów dotyczących konieczności ustalenia przez organy prowadzące postępowanie, czy planowana inwestycja będzie stanowiła zagrożenia dla środowiska, wyjaśnić należy, że stosownie do treści art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 03 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227 ze zm.), przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wymaga realizacja planowanych przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, wymienionych w pkt 1 i 2 tego przepisu. Ocenę powyższą dokonuje się w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko). W myśl art. 72 ust. 1 pkt 3 powołanej powyżej ustawy wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach następuje przed uzyskaniem decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu – wydawanej na podstawie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.

To, czy decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach dla danej inwestycji jest wymagana, zależy od rodzaju inwestycji. Zgodnie z art. 71 ust. 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagane dla planowanych: 1) przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko; 2) przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Zgodnie z obecnie obowiązującym rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 09 listopada 2010 r., w sprawie w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. 2010, Nr 213, poz. 1397, ze zm.), wskazuje, że obowiązek uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach może być nałożony w przypadku realizowania inwestycji obejmującej chów lub hodowlę zwierząt w liczbie nie mniejszej niż 60 dużych jednostek przeliczeniowych inwentarza (DJP) lub też chów lub hodowlę zwierząt w liczbie nie mniejszej niż 40 dużych jednostek przeliczeniowych inwentarza (DJP), jeżeli działalność ta prowadzona będzie w odległości mniejszej niż 100 m od następujących terenów mieszkaniowych, zurbanizowanych niezabudowanych lub rekreacyjno-wypoczynkowych albo na obszarach objętych formami ochrony przyrody (§ 3 pkt 103 i 103 powołanego powyżej rozporządzenia). Ponieważ w realiach przedmiotowej sprawy planowane przedsięwzięcie dotyczy zwierząt futerkowych o obsadzie 20 DJP brak było podstaw do wcześniejszego uzyskania przez inwestora decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, a kwestia powyższa nie mogła być przedmiotem oceny organów prowadzących postępowanie. Stąd podnoszone przez skarżącego zarzuty uznać należało za nietrafne.

Za trafne Sąd uznaje natomiast stanowisko Kolegium, iż organ I instancji przedwcześnie uznał, że planowana inwestycja nie ma zapewnionego dostępu do drogi publicznej. Sąd wyjaśnia, że stosownie do treści art. 1 z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 260), drogą publiczną jest droga zaliczona na podstawie ustawy do jednej z kategorii dróg, z której może korzystać każdy, zgodnie z jej przeznaczeniem, z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w ustawie lub innych przepisach szczególnych. Równocześnie, stosownie do treści art. 2 pkt 14 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, przez dostęp do drogi publicznej należy rozumieć bezpośredni dostęp do tej samej drogi albo dostęp do niej przez drogę wewnętrzną lub przez ustanowienie odpowiedniej służebności. Zauważyć trzeba, że w dyspozycji tego przepisu użyto alternatywy rozłącznej (spójnik lub). Bezpośredni dostęp do drogi publicznej może mieć zatem miejsce albo przez drogę wewnętrzną, albo przez ustanowienie odpowiedniej służebności. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zawartej w wyroku z dnia 18 listopada 2010 r., sygn. akt II OSK 1718/09, Baza NSA, jeśli istnieje już droga wewnętrzna mająca charakter powszechnie dostępnej dla wszystkich ulicy, której nadano nazwę to brak jest podstaw do tego, aby twierdzić, że nowe zamierzenie inwestycyjne nie ma zapewnionego dostępu do drogi publicznej (por. też wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 05 sierpnia 2010 r., sygn. akt 1337/09, Baza NSA). Podobnie, standard drogi, która zapewnia dostęp do drogi publicznej nie może być podstawą do zakwestionowania prawidłowości ustalenia spełnienia przesłanki ustanowionej w art. 61 ust. 1 pkt 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 czerwca 2014 r., sygn. akt II OSK 76/13, Baza NSA). Stąd w przedmiotowej sprawie organ I instancji powinien był ustalić, czy planowana inwestycja ma istotnie zapewniony dostęp do drogi publicznej, a więc czy istnie droga, mająca charakter powszechnie dostępnej dla wszystkich ulicy, umożliwiająca obsługę komunikacyjną planowanego przedsięwzięcia.

Podsumowując dotychczasowe rozważania wskazać należy, że zarówno Samorządowe Kolegium Odwoławcze, jak i Wójt Gminy G. rozstrzygając przedmiotową sprawę oparły się na niepełnym materiale dowodowym (niekompletnym wniosku o ustalenie warunków zabudowy) oraz w sposób wadliwy przyjęły, że w sprawie spełnione zostały przesłanki, o jakich mowa w art. 61 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, uzasadniające odstąpienie od konieczności oceny, czy planowana inwestycja spełnia warunki kontynuacji cech i zagospodarowania terenu. Naruszenie powyższe stanowiło nie tylko naruszenie przepisów prawa materialnego, określonych w art. 52 ust. 1 oraz art. 61 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, ale również naruszenie podstawowych zasad postępowania administracyjnego określonych w art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 K.p.a., a więc naruszenia przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję. Jakkolwiek bowiem samo rozstrzygnięcie organu II instancji formalnie odpowiada prawu, to jednak wobec treści uzasadnienia decyzji organu odwoławczego, który zaakceptował błędny pogląd Wójta Gminy G., iż w niniejszej sprawie zastosowanie znajduje art. 61 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, Sąd doszedł do wniosku iż zaskarżona decyzja z takim uzasadnieniem ostać się nie może.

Ponownie rozpoznając sprawę organy zobowiązane są do uwzględnienia oceny prawnej zawartej w niniejszym wyroku, w tym do wezwania inwestorów do uzupełnienia wniosku o wydanie decyzji o warunkach zabudowy oraz przeprowadzenia postępowania, mającego na celu określenie, czy planowana inwestycja spełnia warunki, o jakich mowa w art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.

O wykonalności orzeczono na podstawie art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.