Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2795/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-02-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 153
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Wesołowska Sędziowie Sędzia WSA Bożena Marciniak (spr.) Sędzia WSA Przemysław Żmich po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 lutego 2021 r. sprawy ze skargi E. M. na decyzję Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z dnia [...] października 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2020 r. nr [...].


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] października 2020 r., nr [...], Minister Rodziny i Polityki Społecznej, po rozpatrzeniu odwołania E. M., utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] sierpnia 2020 r., nr [...], o odmowie przyznania E. M. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego od [...] marca 2020 r. do [...] października 2023 r. na dziecko M. P..

Decyzja Ministra Rodziny i Polityki Społecznej wydana została przy następujących ustaleniach stanu faktycznego i ocenie prawnej sprawy.

Wnioskiem z [...] marca 2020 r. E. M. wystąpiła o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na syna M. P..

Decyzją z [...] sierpnia 2020 r. Wojewoda [...], działając na podstawie art. 17, art. 21, art. 23 ust. 1 i art. 32 ust. 1d ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych oraz art. 67 i art. 68 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr [...] z [...] kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego odmówił przyznania E. M. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego od [...] marca 2020 r. do [...] października 2023 r. na dziecko M. P..

Odwołanie od powyższej decyzji złożyła E. M..

Decyzją z [...] października 2020 r. Minister Rodziny i Polityki Społecznej utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] sierpnia 2020 r.

W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia Minister podniósł, że z uwagi na prowadzenie działalności gospodarczej przez ojca dziecka na terytorium K. w sprawie znajdą zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.

Organ przywołał treść art. 67 i 68 ust. 1 lit. a rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr [...] z [...] kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego . Następnie Minister wskazał, że zgodnie z art. 17 ust. 5 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych, świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, między innymi, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego lub rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego, o którym mowa w ustawie z dnia 31 stycznia 2019 r. o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym.

Minister podniósł, że zgodnie ze znajdującymi się w aktach dokumentami, tj. orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności wydanym przez Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w [...] wnioskodawczyni została zaliczona do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności ze wskazaniem, że niepełnosprawność ma charakter stały i istnieje od 1999 r. Ponadto, decyzją z [...] września 2005 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych przyznał wnioskodawczyni rentę socjalną od dnia [...] sierpnia 2005 r.

Organ wskazał, że renta socjalna znajduje się w katalogu przesłanek wykluczających możliwość przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Powyższe uzasadnia odmowę prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w przedmiotowej sprawie. Minister podkreślił przy tym, że zgodnie z art. 4 ustawy z 27 czerwca 2003 r. o rencie socjalnej (Dz. U. z 2020 r. poz. 1300), renta socjalna przysługuje osobie pełnoletniej całkowicie niezdolnej do pracy z powodu naruszenia sprawności organizmu, które powstało przed 18 rokiem życia lub w trakcie trwania nauki. Organ wskazał również, że orzeczeniem z 26 czerwca 2019 r., sygn. akt SK 2/17, Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2220 i 2354 oraz z 2019 r. poz. 60, 303, 5 77, 730 i 752) w zakresie w jakim stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, jest niezgodny z art. 71 ust. 1 zdanie drugie w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

Końcowo, odnosząc się do argumentacji zawartej w odwołaniu organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 6 k.p.a. organy administracji przy rozpatrywaniu spraw działają na podstawie i w granicach prawa. W związku z powyższym, organy nie mogą przyznać stronie świadczeń, jeżeli nie pozwalają na to przepisy prawa.

Skargę na powyższą decyzję Ministra Rodziny i Polityki Społecznej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła E. M.. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:

1) przepisów prawa materialnego, tj. art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, poprzez jego nieprawidłową wykładnię, naruszającą zasady wyrażone w Konstytucji RP - równości wobec prawa (art. 32 ust. 1) i sprawiedliwości społecznej (art. 2), obowiązku udzielania szczególnej pomocy rodzinom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej i społecznej (art. 71 ust. 1 zdanie drugie) i osobom niepełnosprawnym (art. 69), skutkującą pozbawieniem prawa do świadczenia pielęgnacyjnego osoby mającej ustalone prawo renty socjalnej, w sytuacji gdy prawidłowo zinterpretowany przepis art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a powołanej ustawy, z zastosowaniem wykładni systemowej, funkcjonalnej i celowościowej, powinien znaleźć zastosowanie w ten sposób, że pozbawi stronę prawa do świadczenia pielęgnacyjnego tylko do wysokości otrzymywanej renty socjalnej,

2) przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 (naruszenie zasady prawny obiektywnej) art. 8 (zasady pogłębiania zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej ), art. 9 (zasady udzielania informacji), art. 76 (poprzez dowolną ocenę treści dokumentów urzędowych), art. 77 § 1 (nakładającego na organ obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego), art. 79a (obowiązku wskazania przez organ przesłanek niespełnionych) oraz art. 80 k.p.a. (poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów).

W uzasadnieniu skarżąca zarzuciła, że organ pierwszej instancji przywołał wprawdzie wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 26 czerwca 2019 r, sygn. akt: SK 2/17, lecz z jego treści nie wywiódł właściwych wniosków w zakresie konieczności prokonstytucyjnej wykładni art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Skarżąca wskazała, że ponieważ skarga konstytucyjna w sprawie rozpoznanej przez Trybunał Konstytucyjny została wniesiona przez osobę mającą ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, to Trybunał mógł dokonać oceny konstytucyjności art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych wyłącznie w zakresie, w jakim wyklucza przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego opiekunom mającym ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy. Natomiast z treści uzasadnienia powyższego wyroku TK wynikają tożsame wnioski, jeśli chodzi o niekonstytucyjność art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a, w odniesieniu do pozostałych wymienionych w nim świadczeń, których pobieranie przez opiekuna (ustalenie prawa do tych świadczeń) pozbawia go możliwości przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu niepodejmowania/rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną spełniającą kryteria określone w art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżąca podniosła, że jak wynika z art. 17 ust. 1 ww. ustawy istotną cechą osób będących adresatami zawartej tam normy określającej przesłanki przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jest sprawowanie opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny i związana z tym rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Brzmienie art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy może wskazywać na bezwzględne wyeliminowanie z kręgu osób, które spełniają powyższą przesłankę tych, którzy mają prawo do świadczeń wymienionych w tym przepisie. Taka wykładnia art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a naruszałaby jednak konstytucyjną zasadę równości, zgodnie z którą wszystkie podmioty prawa (adresaci norm prawnych), charakteryzujące się daną cechą istotną (relewantną) w równym stopniu, mają być traktowane równo, a więc według jednakowej miary, bez różnicowań zarówno dyskryminujących, jak i faworyzujących. Odstępstwa od nakazu równego traktowania podmiotów podobnych muszą zawsze znajdować podstawę w odpowiednio przekonywujących argumentach. Ustawodawca jest obowiązany precyzyjnie ustalić racjonalne przesłanki, od których uzależni zróżnicowany poziom świadczenia przyjmując za punkt wyjścia jednakowe traktowanie takich opiekunów.

Skarżąca podniosła, że spełnia wszystkie przesłanki do przyznania jej świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad niepełnosprawnym synem. U syna stwierdzono autyzm wczesnodziecięcy, jest opóźniony w rozwoju intelektualnym, wymaga całodobowej opieki, bliskości i stałego kontaktu ze strony skarżącej. Niepełnosprawność dziecka stwierdzono orzeczeniem o niepełnosprawności z [...] lipca 2018 r., ważnym do [...] października 2023 r. Z powyższego orzeczenia wynika, że dziecko wymaga konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Jak chodzi o stopień niepełnosprawności opiekuna, art. 17 ust. 1 ustawy wyklucza z kręgu osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego osoby o znacznym stopniu niepełnosprawności. Nie dotyczy to jednak opiekuna będącego rodzicem, opiekuna faktycznego dziecka czy osoby będącej rodziną zastępczą. Skarżąca wskazała, że zaliczenie jej do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności oraz pobieranie renty socjalnej nie uprawnia do twierdzenia, że i tak nie mogłaby podjąć zatrudnienia, gdyby nie konieczność opieki nad dzieckiem. Przywołała treść art. 4 ust 2 ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych oraz art. 10 ustawy o rencie socjalnej i wskazała, że pobierając rentę socjalną mogłaby podjąć pracę w zakładzie pracy chronionej. Skarżąca nie może jednak tego uczynić, gdyż opiekuje się niepełnoprawnym synem M.. Samodzielnie wychowuje syna, nie posiadając w tym zakresie pomocy ze strony jego ojca, który mieszka na stałe w [...].

Mając powyższe na uwadze, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na skargę Minister Rodziny i Polityki Społecznej wniósł o jej oddalenie ustosunkowując się do zarzutów podniesionych w skardze.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Kontroli Sądu w niniejszej sprawie podlega decyzja Ministra Rodziny i Polityki Społecznej, którą organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] o odmowie przyznania skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego od [...] marca 2020 r. do [...] października 2023 r. na dziecko M. P..

Ustalony w niniejszej sprawie stan faktyczny jest bezsporny. Istota sporu sprowadza się natomiast do wykładni art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych z 28 listopada 2003 r. (Dz. U. z 2020 r., poz. 111), zwanej dalej "u.ś.r.". Z powołanego przepisu wynika, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego lub rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego, o którym mowa w ustawie z dnia 31 stycznia 2019 r. o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym.

Organy obu instancji, stosując wykładnię literalną powołanego przepisu, przyjęły, że skarżąca nie spełnia ustawowych wymogów do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego na syna, bowiem ma ustalone prawo do renty socjalnej, co wyklucza możliwość uzyskania ww. świadczenia.

W ocenie Sądu, zważywszy zwłaszcza na rezultaty innych sposobów wykładni wskazanego przepisu, stanowisko wyrażane przez Trybunał Konstytucyjny oraz orzecznictwo sądów administracyjnych w podobnych sprawach, uzasadnienie zaskarżonej decyzji, a co za tym idzie, zawarte w niej rozstrzygnięcie, nie zasługują na aprobatę.

Jak słusznie podnosi skarżąca, świadczenie pielęgnacyjne, o przyznanie którego wniosła, wynosi 1830 zł (kwota podana zgodnie z obwieszczeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z 23 października 2019 r. w sprawie kwoty świadczenia pielęgnacyjnego w roku 2020, M.P. z 2019 r., poz. 1067). Natomiast wysokość świadczenia, które przysługuje skarżącej z tytułu prawa do renty socjalnej, wynosi [...] zł. Zatem świadczenie to jest znacznie niższe od wysokości ewentualnego świadczenia pielęgnacyjnego.

Skoro więc istnieje możliwość, że w konkretnym przypadku wysokość świadczenia pielęgnacyjnego może przewyższać świadczenie rentowe i jednocześnie wykluczać osobę spełniającą warunki do jego uzyskania w świetle przesłanek określonych w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r., to uznać należy, że przepis ten ma charakter dyskryminujący i prowadzi do nieuzasadnionego zróżnicowania osób dysponujących publicznym prawem podmiotowym do tego świadczenia.

Problem ten dostrzegł Trybunał Konstytucyjny, który wyrokiem z 26 czerwca 2019 r. sygn. akt SK 2/17, stwierdził niekonstytucyjność art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. w zakresie, w jakim stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy. Wskazany przepis Trybunał Konstytucyjny uznał za niezgodny z art. 71 ust. 1, zdanie drugie, w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

W tym miejscu podkreślić trzeba, że przesłanki leżące u podstaw tego orzeczenia mają charakter generalny i powinny być odnoszone odpowiednio także do innych świadczeń rentowych i emerytalnych (do wyroku zgłoszono zdanie odrębne, w którym podstawowym zarzutem było to, że Trybunał zajął się jedynie wycinkiem problemu, a więc kwestią renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy).

W uzasadnieniu powyższego orzeczenia Trybunał Konstytucyjny nawiązał do wcześniejszego wyroku Trybunału z 18 listopada 2014 r., w którym stwierdzono, że "Zasadniczym celem świadczenia pielęgnacyjnego jest częściowe pokrycie wydatków ponoszonych przez rodzinę w związku z koniecznością zapewnienia opieki i pielęgnacji niepełnosprawnemu dziecku lub niepełnosprawnej osobie dorosłej (...) W istocie jest to świadczenie, które ma zabezpieczyć egzystencję osób niepełnosprawnych przez wspieranie tych, którzy opiekują się nimi." (wyrok TK z 18 listopada 2014 r., sygn. SK 7/11, OTK ZU nr 10/A/2014, poz. 112). Jest to o tyle istotna uwaga, że organom orzekającym w sprawie tego świadczenia umyka z pola widzenia jego cel.

Sąd w składzie orzekającym ma świadomość, że w odróżnieniu od innych świadczeń opiekuńczych świadczenie pielęgnacyjne nie jest kierowane do wszystkich opiekunów osób niepełnosprawnych, lecz tylko do tych z nich, którzy sprawując opiekę nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, czynią to w tak dużym (a wynikającym ze stopnia niepełnosprawności osoby, którą się opiekują) zakresie i rozmiarze, że opieka ta nie pozwala im na podjęcie innej pracy. Przy czym przez rezygnację z zatrudnienia w rozumieniu art. 17 ust. 1 u.ś.r. należy rozumieć faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania tej opieki lub rezygnację z zatrudnienia w celu jej sprawowania. Biorąc to pod uwagę, nie można jednak tracić z pola widzenia osób niepełnosprawnych – opiekunów, którzy ze względu na stopień tej niepełnosprawności całkowicie nie są zdolni do podjęcia zatrudnienia, choć de facto ciężką pracę – opiekę nad własnym niepełnosprawnym dzieckiem wykonują.

Sąd podziela przekonanie, że językowa wykładnia art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r., wraz z wycinkowym orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego, może uzasadniać stanowisko przyjęte przez organy orzekające w sprawie. Jednakże, rezultat tej wykładni prowadzący wyraźnie do naruszenia zasady równości, a także, w odczuciu społecznym, niesprawiedliwy, skłania do szukania takiej interpretacji, która czyniłaby zadość wskazanym wartościom (równość, sprawiedliwość). Zastosowanie dyrektyw wykładni systemowej oraz dyrektyw wykładni funkcjonalnej i celowościowej, a także prokonstytucyjnej, prowadzi do takiego rozumienia tego przepisu, że wyłącza on prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osoby mającej ustalone prawo do renty socjalnej nie w całości, ale do wysokości tej renty, tak jak to się czyni w stosunku do osób z ustalonym prawem do emerytury. W tym kierunku zmierza też orzecznictwo sądów administracyjnych, które Sąd w pełni aprobuje. I tak, z wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 czerwca 2019 r., sygn. akt I OSK 757/19, dostępny na: www.orzeczenia.nsa.gov.pl) wynika, że "Za prawidłową uznać przyjdzie zatem tezę, że narusza zasadę równości taka wykładnia art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2220), która pozbawia w całości prawa do świadczenia pielęgnacyjnego osoby mające ustalone prawo do emerytury (renty) w wysokości niższej niż to świadczenie."

Zdaniem Sądu, uzasadnione byłoby również takie rozumienie art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r., że – mając na uwadze, że świadczenie pielęgnacyjne jest świadczeniem przyznawanym opiekunowi osoby niepełnosprawnej – jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do renty socjalnej, jak w niniejszej sprawie, świadczenie pielęgnacyjne przysługuje w całości, a nie wyłącznie w części odpowiadającej różnicy między wysokością tego świadczenia, a wysokością renty.

Wobec powyższego, Sąd uznał za niedopuszczalną taką interpretację art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r., która prowadziłaby do całkowitego pozbawienia świadczenia pielęgnacyjnego strony, której przysługuje świadczenie w postaci renty socjalnej, jednakże w wysokości niższej niż świadczenie pielęgnacyjne. Prowadziłoby to bowiem do naruszenia konstytucyjnej zasady równości. Jej znaczenie wielokrotnie podkreślał Trybunał Konstytucyjny, wskazując że istotą tej zasady jest jednakowe traktowanie wszystkich adresatów norm prawnych charakteryzujących się daną cechą relewantną (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13). Trybunał Konstytucyjny wielokrotnie również podnosił, że wszelkie odstępstwa od nakazu równego traktowania podmiotów podobnych muszą zawsze znajdować podstawę w odpowiednio przekonywujących argumentach (por. np. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 19 kwietnia 2011 r., sygn. akt P 41/09, OTK-A 2011/3/25). Ponadto, odnośnie zróżnicowania poziomu świadczeń pielęgnacyjnych dla opiekunów osób niepełnosprawnych Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu wyroku z 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13, OTK-A 2014/9/104, wskazał, że ustawodawca jest obowiązany precyzyjnie ustalić racjonalne przesłanki, od których uzależni zróżnicowany poziom świadczenia, przyjmując za punkt wyjścia jednakowe traktowanie takich opiekunów.

Sąd w składzie orzekającym nie znalazł takich przesłanek, które uzasadniałyby zróżnicowanie sytuacji opiekunów osób niepełnosprawnych polegających na wyłączeniu w całości prawa do świadczenia pielęgnacyjnego tych opiekunów, którzy mają ustalone prawo do jednego ze świadczeń wymienionych w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r., w sytuacji, gdy to świadczenie jest niższe niż świadczenie pielęgnacyjne.

W tej sytuacji Sąd podzielił stanowisko skarżącej, że w sprawie należy dokonać prokonstytucyjnej wykładni art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. pozwalającej na realizację zasad: równości wobec prawa (art. 32 ust. 1) i sprawiedliwości społecznej (art. 2), obowiązku udzielania szczególnej pomocy rodzinom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej i społecznej (art. 71 ust.1, zdanie drugie) i osobom niepełnosprawnym (art. 69). Takiej interpretacji art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. powinny też dokonać organy orzekające w niniejszej sprawie.

Wskazać również należy, co zasadnie podnosi skarżąca, że o możliwości złożenia wniosku o rezygnacji z renty socjalnej i uzależnieniu przyznania świadczenia pielęgnacyjnego od przedstawienia decyzji o wstrzymaniu wypłaty tej renty organ powinien stronę poinformować. Obowiązek informowania stron wynika z art. 9 k.p.a., zgodnie z którym organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Taka informacja powinna być udzielona stronie wówczas, gdy postępowanie z wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego wykaże, że zachodzą przesłanki umożliwiające uwzględnienie wniosku i jedyną przeszkodą jest pobieranie renty socjalnej. Konieczna jest taka organizacja działań organu przyznającego świadczenia rodzinne, by nie pozostawić osoby uprawnionej bez należnego jej (niezbędnego dla życia) świadczenia nawet przez krótki czas. W niniejszej sprawie organy zaniechały poinformowania skarżącej o przysługującej jej, zgodnie z przedstawioną wyżej wykładnią przepisów prawa, możliwości wyboru świadczenia. Organy nie poinformowały jej o możliwości wyboru świadczenia. Nie wezwały jej też do złożenia brakujących dokumentów, co umożliwiłoby wypłatę świadczenia pielęgnacyjnego zgodnie z wnioskiem. Skutkowało to zatem przedwczesną odmową przyznania skarżącej wnioskowanego świadczenia.

W realiach niniejszej sprawy zwrócić należy uwagę na jeszcze jedną okoliczność, a mianowicie fakt, że prawo do renty socjalnej przysługuje osobie, która jest pełnoletnia i całkowicie niezdolna do pracy z powodu naruszenia sprawności organizmu. Tym samym to na skarżącej ciążyć będzie obowiązek wykazania, że pomimo niezdolności do pracy będzie w stanie sprawować opiekę nad niepełnosprawnym dzieckiem.

Biorąc powyższe pod uwagę, w ocenie Sądu, w niniejszej sprawie doszło zarówno do naruszenia prawa materialnego, tj. art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych przez jego niewłaściwą wykładnię, jak i prawa procesowego, tj. art. 9 k.p.a. Stwarza to podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej jako "P.p.s.a.). Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym nastąpiło na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.).

Rozpoznając sprawę ponownie, organ na podstawie art. 153 P.p.s.a. zastosuje się do oceny prawnej wyrażonej w uzasadnieniu niniejszego wyroku.