Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 377/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2018-10-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 48, art. 50-51
journal: Dz.U. 2017 poz 1332
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marek Leszczyński, Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.), asesor sądowy WSA Elżbieta Lemańska, Protokolant sekretarz sądowy Katarzyna Derewońko, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 4 października 2018 r. sprawy ze skargi K. J. i R. J. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] kwietnia 2018 r., nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. z dnia [...] lutego 2018 r., nr [...], a także postanowienie P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowalnego w B. z dnia [...] lutego 2018 r., nr [...] i postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. z dnia [...] grudnia 2017 r., nr [...]; 2. zasądza od P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. na rzecz skarżącego R. J. kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.


UZASADNIENIE

Skarga została wywiedziona na podstawie następujących okoliczności.

W dniu [...] grudnia 2017 r., na wniosek R. J. o wstrzymanie robót budowlanych polegających na przebudowie dachu obory w miejscowości J., prowadzonych przez M. Ż., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. dokonał kontroli wskazanego przez wnioskodawcę obiektu. W jej wyniku stwierdził że na działce siedliskowej o nr ew. gr. [...] w miejscowości J. , wzdłuż granicy z działką siedliskową o nr ew. gr. [...] (stanowiącą własność R. J.) znajdują się dwa połączone ze sobą ścianą szczytową budynki gospodarczo-inwentarskie. Ściany podłużne budynków od strony dz. nr ew. gr. [...] nie są zlicowane. Zgodnie z protokołem granicznym z 1987 r., jeden z nich wchodzi w teren działki sąsiedniej o nr ew. gr. [...], stanowiącej własność R. J., na szerokość 6 cm i długość całego budynku. Budynek ten stanowi przedmiot niniejszego postępowania. Jest to obiekt murowany, o wymiarach 26,0 m x 6,51 m i wysokości 6,75 m od strony sąsiada i 4,20 m od strony własnego podwórka, posiadający jednospadowy dach, skierowany w stronę własnej działki. W chwili kontroli budynek był w trakcie przebudowy. W ramach prac budowlanych inwestor zdemontował całą konstrukcję dachową wraz z pokryciem, a następnie nadbudował istniejące ściany podłużne na wysokość dwóch rzędów cegieł, podbudował ściany boczne, wylał nowy wieniec żelbetowy oraz wykonał nowe wiązary dachowe (zmieniając parametry dachu - wydłużenie okapu o 3,75 m). Dodatkowo nad wieńcem od strony dz. nr ew. gr. [...] wybudował ściankę z płyty OSB, którą zamierzał obić blachą i traktować jako ściankę oddzielenia pożarowego. Wykonane roboty nie mają wpływu na istniejący obrys budynku, a okap nowego dachu wysunięty jest w stronę działki własnej inwestycji. W dniu kontroli inwestor przedłożył skuteczne zgłoszenie dla przedmiotowej inwestycji z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] na zmianę pokrycia dachowego z eternitu na blachę oraz części zepsutych krokwi z uwzględnieniem korekty spadku dachu, wykonanie nowego wieńca oraz wydłużenie okapu.

W związku z tym, że zakres prac wykroczył poza zakres zgłoszenia, w dniu [...] grudnia 2017 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. postanowieniem nr [...] wstrzymał prowadzone roboty budowlane i nałożył na M. Ż. - właściciela budynku, obowiązek przedłożenia:

1. oceny technicznej na temat zgodności wykonanych prac budowlanych z warunkami technicznymi i sztuką budowlaną, sporządzonej przez osobę posiadającą wymagane do sporządzenia ww. oceny uprawnienia budowlane;

2. zaświadczenia stwierdzającego wpis autora oceny technicznej na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego.

Z wydanym postanowieniem nie zgodził się R. J. i złożył zażalenie z wnioskiem o zmianę kwalifikacji wykonanej samowoli budowlanej z art. 50 ust. 1 na art. 48 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane oraz wniósł o nałożenie na M. Ż. obowiązków określonych w art. 48 ust. 3 ustawy - Prawo budowlane.

P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. postanowieniem z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

Wraz z ww. zażaleniem R. J. złożył pismo z informacją, że pomimo wstrzymania przez organ prowadzonych robót budowlanych, M. Z., prowadzi je nadal. W związku z powyższym, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. w dniu [...] stycznia 2018 r. dokonał kontroli przedmiotu postępowania. W jej wyniku stwierdził, że inwestor od czasu pierwszej kontroli przeprowadzonej w dniu [...] grudnia 2017 r. dokończył układanie pokrycia dachowego oraz częściowo wykonał podbitkę wysuniętego okapu. Jak wskazał w protokole, prace te miały na celu zabezpieczenie mienia znajdującego się w budynku.

W dniu [...] stycznia 2018 r. zgodnie z nałożonym obowiązkiem, M. Ż. przedłożył w organie nadzoru budowlanego ocenę techniczną wykonanych prac budowlanych.

W piśmie z dnia [...] lutego 2018 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego zwrócił ww. ocenę techniczną autorowi opracowania z prośbą o jej uzupełnienie i uszczegółowienie w zakresie wskazania czynności niezbędnych do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem.

W dniu [...] lutego 2018 r. autor oceny technicznej, przedłożył w inspektoracie nadzoru budowlanego uzupełniony dokument wraz z zaświadczeniem z izby stwierdzającym wpis jej autora na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego.

W związku z powyższym w piśmie z dnia [...] lutego 2018 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, zawiadomił strony postępowania o zebraniu pełnego materiału dowodowego i możliwości zapoznania się z nim. Po zapoznaniu się z aktami sprawy, w dniach [...] lutego 2018 r. R. J., wniósł uwagi do materiału dowodowego, wśród których znalazł się ponowny zarzut prowadzenia przez M. Ż. dalszych robót budowalnych.

Mając na uwadze informację o kontynuowaniu robót budowlanych, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W., dokonał kolejnej kontroli obiektu w dniu [...] lutego 2018 r. W jej wyniku nie stwierdził prowadzenia żadnych prac budowlanych, natomiast inwestor oświadczył do protokołu, że w dniu [...] lutego 2018 r. zdjął wykonaną podbitkę.

W dniu [...] lutego 2018 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. wydał decyzję nr [...] nakazującą M. Ż. wykonanie następujących robót budowlanych przy przebudowie dachu budynku gospodarczo-inwentarskiego prowadzonych bez uprzednio wymaganego pozwolenia na budowę, mających na celu doprowadzenie inwestycji do stanu zgodnego z przepisami, tj. nakazano:

1. zaimpregnować więźbę dachową do stanu niezapalnego poprzez trzykrotne smarowanie środkiem ognioochronnym w pasie 1 m od granicy;

2. rozebrać konstrukcję wykonaną z płyty OSB na ścianie tylnej budynku i do wysokości pokrycia blachą wymurować ścianę o gr. 25 cm, na ścianie wykonać obróbki blacharskie;

3. uzupełnić ścianę tylną (ściana po granicy z działką R. J.) do gr. 25 cm poprzez domurowanie (od strony wewnętrznej) ścianki o grubości 12 cm;

4. uzupełnić obróbki blacharskie i wykończeniowe na okapach obiektu;

5. roboty budowlane prowadzić pod nadzorem osoby posiadającej stosowne uprawnienia budowlane;

6. przedłożyć oświadczenie osoby nadzorującej o wykonaniu robót zgodnie ze sztuką budowlaną i przepisami prawa budowlanego

Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodził się R. J. i złożył odwołanie. Zarzucił naruszenie:

1. art. 3 pkt 7a ustawy - Prawo budowlane, poprzez uznanie, że prace wykonane przez inwestora stanowią jedynie przebudowę dachu, w sytuacji, gdy na skutek tychże robót doszło do zmiany charakterystycznych parametrów budynku takich jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość i szerokość;

2. art. 48 ust. 1, 2, 3 w zw. z art. 3 pkt 6 ustawy - Prawo budowlane, poprzez jego niezastosowanie;

3. art. 50 ust. 1 w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo budowlane, poprzez jego błędne zastosowanie,

4. art. 7, 8, 77, 80 Kpa poprzez:

a) zaniechanie przeprowadzenia czynności dowodowych mających na celu zbadanie zakresu wykonanych prac po wydaniu postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych,

b) uznanie opinii technicznej za pełnowartościowy dowód w sprawie, gdy błędnie wskazuje ona długość podbitki dachu (3,91 m zamiast 3,75 m) oraz nie uwzględnia naruszenia § 12 ust. 1 w zw. z § 12 ust. 4 pkt 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie,

5. art. 107 § 1 i 3 K.p.a., poprzez niedostateczne uzasadnienie decyzji.

Wskazując na powyższe naruszenia odwołujący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji celem przeprowadzenia procedury legalizacyjnej w oparciu o art. 48 ustawy - Prawo budowlane, ewentualnie nakazanie inwestorowi doprowadzenie ściany budynku oraz dachu od strony granicy z działką odwołującego do stanu poprzedniego. Ponadto wniósł o dopuszczenie do akt sprawy dowodu w postaci zdjęć wskazujących na prowadzenie przez M. Ż. robót budowlanych przed złożeniem zgłoszenia oraz po ich wstrzymaniu postanowieniem organu pierwszej instancji.

P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. decyzją z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podano, że na podstawie zgłoszenia z dnia [...] listopada 2017 r. M. Ż. rozpoczął roboty budowlane na budynku gospodarczo-inwentarskim. W zgłoszeniu wskazał jako rodzaj i zakres planowanych prac: wymianę pokrycia dachowego z eternitu na blachę; wymianę części krokwi (z uwagi na stan zużycia); zmianę formy dachu (z jednospadowego z załamaniem na jednospadowy bez załamania) wraz z wydłużeniem okapu od strony działki własnej; wykonanie nowego wieńca oraz wykonanie ogniomuru od strony działki sąsiedniej. W rzeczywistości natomiast całkowicie przebudował dach budynku, co wpłynęło na zmianę podstawowych parametrów całego budynku, w tym: kubatury, wysokości i powierzchni zabudowy. Wymagało to uzyskania pozwolenia na budowę. Niewątpliwie doszło więc do naruszenia przepisów prawa. Zatem Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. zobowiązany był do wdrożenia procedury legalizacyjnej. W związku z tym, że w wyniku przeprowadzonej przebudowy nie powstał samodzielny obiekt budowlany, ani nowa powierzchnia użytkowa, należało przeprowadzić legalizację wykonanych robót budowlanych na podstawie art. 50-51 ustawy - Prawo budowlane, którą zastosował organ pierwszej instancji. Organ odwoławczy podał, że co do prawidłowości przyjętej procedury wypowiadał się obszernie w treści postanowienia z dnia [...] lutego 2018 r. po rozpatrzeniu zażalenia R. J. na postanowienie PINB w W. z dnia [...] grudnia 2017 r. Jako, że na postanowienie to nie została złożona skarga do sądu administracyjnego przyjąć należy, zdaniem organu odwoławczego, że kwalifikacja prawna w tej sprawie została ostatecznie rozstrzygnięta. Niezasadny jest zatem zarzut odwołania o naruszeniu art. 3 pkt 7a, art. 48 ust. 1, 2, 3 w zw. z art. 3 pkt 6 oraz art. 50 ust. 1 w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo budowlane.

W odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 7, 8, 77, 80 K.p.a. organ odwoławczy wskazał, że na każdy z wniosków R. J., bądź pism o prowadzeniu przez inwestora robót budowlanych, organ pierwszej instancji dokonywał kontroli budowy. Potwierdzają to protokoły kontroli z każdorazowym opisem stanu budowy. Bezpodstawny jest zatem zarzut zaniechania przeprowadzania czynności dowodowych.

Za niezasadny uznano także zarzut dotyczący przedłożonej przez inwestora oceny technicznej, którą zdaniem odwołującego należało uznać za niepełnowartościową z uwagi na omyłkowo wpisaną wartość długości okapu od strony działki inwestora oraz brak odniesienia do naruszenia przez inwestycję - § 12 ust. 1 w zw. z § 12 ust. 4 pkt 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Organ odwoławczy wskazał, że przepisy § 12 ust. 1 i § 12 ust. ust. 4 pkt 3 dotyczą nowych obiektów budowlanych i w związku z tym nie mają zastosowania do istniejącej sytuacji. Ewentualne zaś naruszenie procedury w zakresie przepisów art. 107 § 1, 3 K.p.a. zostało naprawione przez organ odwoławczy.

W odniesieniu do wniosku o dopuszczenie jako dowodu zdjęć, organ odwoławczy stwierdził, że nie mają one wpływu na podstawę rozstrzygnięcia. Wykonane roboty budowlane bezsprzecznie bowiem uznano za niezgodne z przepisami Prawa budowlanego. Nawet w sytuacji braku zgłoszenia przystąpienia do prac budowlanych, którym legitymuje się inwestor, ich kwalifikacja i procedura legalizacyjna pozostałaby taka sama.

Skargę na tę decyzję do sądu administracyjnego złożyli K. i R. J. Zarzucili naruszenie:

1. art. 4 ustawy – Prawo budowlane, poprzez umożliwienie inwestorowi prowadzenia dalszych robót budowlanych, w sytuacji gdy nie posiada on prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane;

2. art. 3 pkt 7a ustawy – Prawo budowlane, poprzez uznanie, że prace wykonane przez inwestora stanowią jedynie przebudowę dachu, w sytuacji gdy na skutek tychże robót doszło do zmiany charakterystycznych parametrów budynku takich jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, szerokość;

3. art. 48 ust. 1, 2 , 3 w zw. z art. 3 pkt 6 ustawy – Prawo budowlane, poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji gdy prowadzenie robót budowlanych przez inwestora wymagających pozwolenia na budowę, które nie są przebudową wymaga zastosowania postępowania legalizacyjnego na podstawie art. 48 ustawy - Prawo budowlane;

4. art. 50 a ustawy - Prawo budowlane, poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji gdy z protokołu kontroli z dnia [...] stycznia 2018 r. wynika, że inwestor po doręczeniu mu postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych nadal prowadził roboty budowlane, polegające na dokończeniu układania pokrycia dachowego oraz częściowego wykonania podbitki wysuniętego okapu.

5. art. 51 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane w zw. z § 12 ust. 1 w zw. z § 12 ust. 4 pkt 3 w zw. z § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, poprzez zaniechanie nakazania inwestorowi rozbiórki na ścianie podłużnej od strony skarżącego podmurowanego muru, wykonanego wieńca żelbetonowego i wykonanej ściany z płyty OSB, oraz rozbiórki od strony drogi na ścianie szczytowej fragmentu ściany do wysokości górnego pasa dźwigara oraz na ścianie podłużnej od strony własnego podwórka podmurowanego muru i wykonanego na nim wieńca żelbetonowego w sytuacji, gdy roboty te spowodowały podwyższenie ściany budynku inwestora od granicy z nieruchomością skarżących o ok. 90 cm, na skutek czego budynek inwestora nie odpowiada przepisom o warunkach technicznych budynków i ich usytuowaniu, gdyż przekracza dopuszczalną wysokość budynku usytuowanego bezpośrednio przy granicy 3 m;

6. art. 7, 8, 77, 80 K.p.a., poprzez uznanie oceny technicznej wykonanych prac budowlanych przedłożonej przez inwestora jako pełnowartościowy dowód w sprawie, w sytuacji, gdy analiza całokształtu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego prowadzi do wniosku, że ocena ta jest niepełna i sprzeczna, gdyż:

a) wskazuje nieprawidłowe wymiary podbitki, tj. długość 391 cm - że od strony podwórka wysunięto dach o 3,91 m w sytuacji, gdy PINB ustalił, że wynosi ona 375 cm;

b) nie wskazuje w sposób wyczerpujący jakich prac powinien dokonać inwestor w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z warunkami technicznymi, a w szczególności:

- że powinien usunąć od strony granicy wymurowaną warstwę pustaka, wylany na niej wieniec żelbetonowy i umiejscowioną więźbę dachową, gdyż na skutek tych prac doszło do podniesienia wysokości budynku inwestora od strony działki skarżących o ok. 90 cm, co daje łączną wysokość przekraczającą 6,46 m, i w konsekwencji narusza § 12 ust. 1 w zw. z § 12 ust. 4 pkt 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie,

- że usytuowanie krokwi i więźby dachowej powinno być wymienione w taki sposób, że nie będzie zwiększało wysokości budynku oraz krokwie i więźba dachowa nie będą przekraczały granicy między nieruchomością inwestora a skarżących, gdyż na skutek prac doszło po raz kolejny do przekroczenia granicy, co w konsekwencji narusza § 12 ust. 1 w zw. z § 12 ust. 4 pkt 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

Wskazując na powyższe naruszenia skarżący wnieśli o uchylenie decyzji organów obu instancji.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje.

Skarga jest w zdecydowanej części uzasadniona.

Rację mają skarżący twierdząc, że organy nadzoru budowlanego zastosowały niewłaściwą procedurę tzw. naprawczą na podstawie art. 50-51 zamiast procedury legalizacyjnej z art. 48 i n. ustawy z dnia 7.07.1994r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2017r. poz. 1332).

W stanie faktycznym sprawy niniejszej nie była sporna okoliczność, że inwestor M. Ż. wykroczył, w sposób ewidentny, poza zakres robót budowlanych zgłoszonych do realizacji w dniu 17.11.2017r.: zmianę pokrycia dachowego z eternitu na blachę na budynku gospodarczo-inwentarskim, wymianę części zepsutych krokwi z uwzględnieniem korekty spadku dachu, wykonanie nowego wieńca oraz wydłużenie okapu. Tymczasem w ramach prac budowlanych inwestor zdemontował całą konstrukcję dachową wraz z pokryciem, a następnie nadbudował istniejące ściany podłużne na wysokość 2 rzędów cegieł, podbudował ściany boczne, wylał nowy wieniec żelbetowy oraz wykonał nowe wiązy dachowe zmieniając parametry dachu. Dodatkowo, od strony działki skarżącego wybudował ścianę z płyty OSB, którą zamierzał obić blachą aby spełniała wymóg ściany oddzielenia pożarowego.

Skoro inwestor zwiększył wysokość budynku o dwie warstwy cegieł oraz zmienił parametry dachu to tym samym zwiększył kubaturę obiektu i jego wysokość. Zatem organy nieprawidłowo zakwalifikowały wykonane roboty budowlane jako przebudowę (art. 3 pkt 7a P.b.), bowiem zakres robót wyczerpuje definicję budowy z art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego, gdzie pod tym pojęciem rozumie się również rozbudowę i nadbudowę (co miało miejsce w niniejszej sprawie). Roboty budowlane faktycznie wykonane przez inwestora wymagały uzyskania pozwolenia na budowę, a nie zgłoszenia, co przyznały organy nadzoru budowlanego. Jednakże od początku błędnie zakwalifikowały zakres wykonanych robót budowlanych jako przebudowę podczas, gdy doszło do rozbudowy (podwyższenia obiektu i zmiany parametrów dachu), a więc do wykonania robót, których samowolna realizacja skutkuje koniecznością przeprowadzenia procedury legalizacyjnej.

Jeżeli inwestor prowadzi roboty budowlane niezgodnie z dokonanym zgłoszeniem, a zakres odstępstw od zgłoszenia wskazuje, iż wykonanie robót budowlanych wymagało uzyskania pozwolenia na budowę, organ nadzoru budowlanego powinien przeprowadzić postępowanie legalizacyjne na podstawie art. 48 Prawa budowlanego.

Jak trafnie stwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w uzasadnieniu wyroku z dnia 18.06.2004r. (sygn. akt IV SA 162/03), jeżeli "zgłoszenie" dotyczy inwestycji wymagającej pozwolenia na budowę, wbrew intencjom zgłaszającego, nie jest "zgłoszeniem" w rozumieniu przepisu art. 30 ust. 1 Prawa budowalnego. Zwrócić należy uwagę, iż Prawo budowlane wprost przewiduje procedurę naprawczą dla przypadku prowadzenia robót budowlanych z istotnym odstępstwem od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę i zatwierdzonym projekcie budowlanym, natomiast dla prowadzenia robót budowlanych niezgodnie z zakresem zgłoszenia, takiej procedury nie zastrzega, co oznacza, że prawidłowość zastosowania właściwej procedury dla takiego przypadku jest uzależniona od tego, jaki był zakres odstępstw od zgłoszenia. Jeżeli wykonane roboty budowlane wymagały uzyskania pozwolenia na budowę i były robotami budowlanymi zaliczonymi do budowy, definiowanej jako budowa od podstaw, a także odbudowa, rozbudowa i nadbudowa obiektu budowlanego, to poprzestanie na procedurze naprawczej jest niedopuszczalne.

Podobne stanowisko zajął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w uzasadnieniu wyroku z dnia 17.05.2018r. (sygn. akt II SA/Bk 111/18) , a skład orzekający w niniejszej sprawie, takie stanowisko podziela.

Sąd nie zgadza się natomiast ze stanowiskiem wyrażonym przez P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. (PWINB) w postanowieniu z dnia [...].02.2018r., a zaczerpniętego z wyroku WSA w Krakowie z dnia 4.10.2017r. (sygn. akt II SA/Kr 792/17). Nie do przyjęcia, zdaniem Sądu, jest taka sytuacja, że każda nielegalna rozbudowa legalnie istniejącego budynku będzie korzystała z trybu naprawczego przewidzianego w art. 50-51 Prawa budowlanego skoro jest to sprzeczne z brzmieniem art. 3 punkt 6 w związku z art. 28 i art. 48 Prawa budowlanego.

W sprawie niniejszej stan faktyczny był nieco inny niż w przywołanej przez organ sprawie II SA/Kr 792/17, bowiem inwestor, w ramach samowolnej rozbudowy budynku gospodarczo-inwentarskiego nie tylko przebudował cały dach (zmienił jego parametry i wydłużył okap o 3,75m), ale podniósł też wysokość budynku o dwa rzędy cegieł o ok. 90cm jak twierdzi skarżący, a czego nie ustalił organ). Nadto, powołując się na w/w orzeczenie, organ nie zajął się wyjaśnieniem, czy p. M. Ż. posiada pozwolenie na budowę budynku inwentarsko-gospodarczego, który samowolnie rozbudował, a co w powołanym orzeczeniu krakowskim było akcentowane. W ocenie Sądu, wzorowanie się organów na orzeczeniu sądu w innej sprawie, bez dokładnego zakwalifikowania robót według definicji Prawa budowlanego i bez odniesienia stanu faktycznego do brzmienia przepisów ustawowych, było w niniejszej sprawie chybione.

Należy przypomnieć, że przepisy Prawa budowlanego przewidują trzy odrębne tryby likwidacji skutków samowoli budowlanej: tryb określony w art. 48, tryb określony w art. 49b oraz tryb przewidziany przepisami art. 50 – 51, zwany trybem procedury naprawczej. Tryby te są trybami rozłącznymi, stosowanymi w odmiennych stanach faktycznych.

Sąd ocenia, że nieprawidłowo wszczęta została w sprawie procedura naprawcza, zamiast procedury legalizacyjnej.

Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji, została dokonana nie tylko w kontekście zarzutów skargi, którymi sąd administracyjny nie jest związany (stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), ale także obligowała Sąd do wyeliminowania z obrotu prawnego poza bezpośrednio zaskarżonymi decyzjami organów obu instancji, również wydanych na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 1 ust. 3 Prawa budowlanego postanowień organów obu instancji początkujących procedurę naprawczą tj. nakładających na inwestora obowiązek wykonania określonych czynności. Objęcie wyrokowaniem postanowień początkujących zastosowaną przez organy procedurę naprawczą, w postępowaniu sądowym obejmującym kontrolę legalności decyzji kończących procedurę naprawczą, wynika z faktu, że oba rodzaje orzeczeń wydane zostały w granicach jednej sprawy administracyjnej, której dotyczy skarga a konieczność wyeliminowania postanowień początkujących procedurę naprawczą, jest niezbędna dla końcowego załatwienia sprawy dotyczącej robót budowlanych w budynku gospodarczo-inwentarskim inwestora realizowanych na podstawie zgłoszenia dokonanego z ewidentnym przekroczeniem zakresu tego zgłoszenia. Przepis art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018r. poz. 1302 zwanej dalej: ppsa) obliguje sąd administracyjny do stosowania przewidzianych ustawą środków w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Zamieszczone w przepisie pojęcie "sprawa" występuje w znaczeniu materialnym, a nie procesowym zatem granice materialne danej sprawy administracyjnej wyznaczają zakres sądowej kontroli wykonywania administracji publicznej, o której stanowi art. 1 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tak NSA w uzasadnieniu wyroku z dnia 9.04.2013r. sygn. II OSK 2370/11). W odniesieniu do kontrolowanej procedury naprawczej, postanowienia organów obu instancji początkujące zastosowanie procedury naprawczej w stosunku do robót budowlanych inwestora, nie były wcześniej objęte sądową kontrolą legalności, gdyż postanowienie P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...].02.2018r. ([...]) nie było przedmiotem skargi wniesionej do sądu administracyjnego przez którąkolwiek stronę postępowania administracyjnego. Na przeszkodzie zatem w objęciu obecnym wyrokowaniem tego postanowienia nie stoi powaga rzeczy osądzonej. Zastosowanie właściwej procedury powinno leżeć w interesie wszystkich stron postępowania, w tym także inwestora a także organów nadzoru budowlanego prowadzących postępowanie w sprawie, których działania podejmowane są dla ochrony interesu publicznego. Stąd zasada działania organów nadzoru budowalnego, co do zasady, z urzędu i obowiązek prowadzenia postępowań w takich granicach, jakie wynikają z okoliczności i potrzeby podjęcia przez te organy działań w granicach ich kompetencji.

Reasumując, organ I instancji rozpoznając ponownie sprawę, będzie miał na względzie w/w stanowisko Sądu, z którego wynika konieczność przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego zamiast naprawczego.

Ustosunkowując się do pozostałych zarzutów skargi (poza uwzględnieniem przez Sąd zarzutów naruszenia art. 3 pkt 6 i pkt 7a, art. 48, art. 50 i 51 Prawa budowlanego) stwierdzić należy, że eksponowany przez skarżących zarzut braku dysponowania nieruchomością na cele budowlane (art. 4 P.b) przez inwestora, nie jest zasadny na tym etapie postępowania. Z dokumentów rozgraniczeniowych (załączonych do akt administracyjnych str. 37-45) wynika, że budynek obory (obecnie rozbudowany) został posadowiony ok. 6 cm na działce skarżącego (poprzednio jego wstępnych), lecz dnia [...].08.1987r. doszło do ugody sporu granicznego pomiędzy poprzednimi właścicielami działek o nr [...]. Akt ugody nie został do chwili obecnej podważony, z zatem podnoszenie, przez skarżącego, pretensji o braku tytułu własności inwestora, należało pozostawić poza meritum niniejszej sprawy.

Mając na względzie powyższe i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w związku z art. 135 ppsa orzeczono jak w sentencji o kosztach zaś na podstawie art. 200 ppsa.