Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 341/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2016-08-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: ART. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: Art. 99  ust. 1 pkt 2 lit. b i ust. 2 pkt 1 lit. c, 75  ust. 1  pkt 5
journal: Dz.U. 2015 poz 155
law: Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Bożenna Blitek Sędziowie WSA Janusz Bociąga WSA Janusz Kasprzycki (spr.) Protokolant Asystent sędziego Ewelina Kalita po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 sierpnia 2016 r. sprawy ze skargi P. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 30 grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie I. skargę oddala, II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na rzecz radcy prawnego W. K. Kancelaria Radcy Prawnego Z, kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, podwyższoną o stawkę podatku od towarów i usług obowiązującą dla tego rodzaju czynności w dniu orzekania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną przez P. T. (dalej skarżący) decyzją z dnia 30 grudnia 2015 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., zwanej dalej w skrócie – k.p.a.) oraz art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b i ust. 2 pkt 1 lit. c w zw. z art. 75 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2015 r., poz. 155 ze zm., zwanej dalej ustawą o kierujących pojazdami), Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Starosty z dnia [...] 2015 r. nr [...] orzekającą o skierowaniu skarżącego na badania lekarskie w zakresie prawa jazdy kat. A i B.

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Prokurator Prokuratury Rejonowej skierował pismem z dnia 7 maja 2015 r. do Starosty wniosek o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie skierowania skarżącego na badania lekarskie celem stwierdzenia istnienia lub braku przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi, powołując się na opinię biegłych psychiatrów sporządzoną na potrzeby nadzorowanego postępowania o sygn. [...]. Organ pozyskał od Sądu Rejonowego Wydział II Karny tę opinię. Wynikało z niej, że skarżący jest uzależniony od alkoholu.

Starosta decyzją z dnia [...] 2015 r. nr [...] orzekł o skierowaniu skarżącego na badania lekarskie w zakresie prawa jazdy kat. A i B.

Organ uznał, że uzależnienie skarżącego od alkoholu, które zostało stwierdzone w opinii sądowo – psychiatrycznej, stanowi przesłankę skierowania go na badania lekarskie. Istnieją bowiem zastrzeżenia z punktu widzenia możliwości sprawnego kierowania przez skarżącego pojazdem.

Skarżący odwołał się od ww. decyzji organu I instancji, podnosząc, że od 5 miesięcy nie pije alkoholu i przeszedł pozytywnie badania lekarskie.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działające jako organ odwoławczy, podzieliło ustalenia faktyczne organu I instancji, wskazując, że zgodnie z art. 75 ust. 1 pkt 5 ustawy o kierujących pojazdami badaniu lekarskiemu przeprowadzonemu w celu istnienia lub braku przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, z zastrzeżeniem ust. 4 podlega osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem jeżeli istnieją uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu jej zdrowia. Zdaniem Kolegium informacja wynikająca z opinii sądowo – psychiatrycznej, wydanej na potrzeby prowadzonej przez Prokuraturę sprawy karnej, potwierdza zastrzeżenia co do stanu zdrowia skarżącego, bowiem biegli rozpoznali zespół uzależnienia od alkoholu, stąd zasadnym jest wydanie na gruncie art. 99 ust. 1 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami decyzji o skierowaniu skarżącego na badania lekarskie.

Kolegium wskazało, że celem ww. przepisu jest zagwarantowanie bezpieczeństwa ruchu przy równoczesnym zachowaniu praw podmiotowych osób, które na te badania są kierowane, przy czym ustawa nie precyzuje jakiego rodzaju zastrzeżenia mają powstać. Podstawą wydania decyzji o skierowaniu na badania lekarskie jest wiarygodna informacja o zastrzeżeniach co do stanu zdrowia, nie jest natomiast wymagane ustalenie, czy w istocie rozpoznane zmiany stanowią o niezdolności do prowadzenia pojazdów.

Mając powyższe na uwadze Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższą decyzję skarżący zarzucił organom naruszenie: art. 75 pkt 1 ust. 5 i art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b i ust. 2 pkt 1 lit. c w zw. z art. 75 ust. 1 pkt 5 ustawy o kierujących pojazdami poprzez niewłaściwe zastosowanie i błędną wykładnię i w konsekwencji bezpodstawne stwierdzenie, że w przypadku skarżącego istnieją zastrzeżenia co do stanu zdrowia tego rodzaju, iż uzasadniają wszczęcie postępowania administracyjnego w przedmiocie skierowania na badania, podczas gdy postępowanie takie powinno stanowić wyjątek od zasady i być prowadzone w sytuacjach wyjątkowych oraz oparcie się na przepisie, który reguluje procedowanie na podstawie zawiadomienia właściwych organów orzekających o niepełnosprawności lub niezdolności do pracy, gdy tymczasem w sprawie wniosek złożył prokurator rejonowy. Następnie skarżący zarzucił naruszenie: art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego w sposób wyczerpujący i w niezbędnym zakresie i niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, to jest oparcie się o dowód, jakim była opinia sądowo – psychiatryczna sporządzona na potrzeby prawa karnego. Na koniec skarżący zarzucił naruszenie art. 136 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie przez organ odwoławczy postępowania wyjaśniającego.

W treści skargi skarżący odniósł się do poszczególnych stwierdzeń opinii sądowo – psychiatrycznej, w której przyjęto, że nie wykazuje zaburzeń psychotycznych i nie jest upośledzony umysłowo, zatem generalnie rzecz ujmując z opinii nie wynika, zdaniem skarżącego, by miał stanowić zagrożenie w bezpieczeństwie w ruchu drogowym. Odnosząc się do podkreślanej w trakcie postępowania kwestii uzależnienia od alkoholu, skarżący zwrócił uwagę, że zobowiązany wyrokiem Sądu z dnia 7 maja 2015 r. do leczenia odwykowego – podjął je i uczęszcza regularnie do grupy AA. Aktualne badania GGTP (próba wątrobowa) potwierdzają zaprzestanie spożycia alkoholu. Załączył stosowne zaświadczenie prowadzącego grupę AA z dnia 27 lipca 2015 r.

Pełnomocnik skarżącego w piśmie z dnia 29 czerwca 2016 r. podtrzymał zarzuty skargi. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji.

Pełnomocnik skarżącego uściślił, że organy obu instancji nie miały podstaw do skierowania skarżącego na badania lekarskie w zakresie prawa jazdy kat. A i B na podstawie wniosku prokuratora, gdzie jedynym dowodem w sprawie była opinia sądowo – psychiatryczna wydana w sprawie niezwiązanej z naruszeniem bezpieczeństwa w ruchu drogowym.

Z opinii nie wynika, by skarżący miał stanowić zagrożenie w ruchu drogowym, a co istotne skarżący zmienił tryb życia, angażując się w leczenie odwykowe.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko, wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. jedn., Dz. U. z 2014 r., poz. 1647.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. 2016 r., poz. 718 dalej w skrócie P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga więc merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa.

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Materialnoprawną podstawą wydania decyzji w niniejszej sprawie stanowił art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2015 r., poz. 155 ze zm., zwanej dalej ustawą o kierujących pojazdami). W świetle tego przepisu, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydawania zaskarżonej decyzji, starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy lub osoby posiadającej pozwolenie na kierowanie tramwajem na badanie lekarskie, jeżeli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia.

Zgodnie natomiast z art. 75 ust. 1 pkt 5 ustawy o kierujących pojazdami badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, zwanemu dalej "badaniem lekarskim", podlega, z zastrzeżeniem ust. 4 osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem, jeżeli istnieją uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu jej zdrowia.

Rzeczywiście powyższe regulacje prawne nie wskazują precyzyjnie, jakie zastrzeżenia są wystarczające do skierowania danej osoby na badania lekarskie. Mowa w nich jedynie o tym, że muszą być one "uzasadnione" i "poważne" oraz, że informacja o tych zastrzeżeniach musi być wiarygodna. Wobec tego mamy do czynie z tzw. zwrotami nieostrymi, które dają organowi stosującemu prawo pewien margines swobody w podjęciu decyzji na podstawie przepisu, czy też przepisów, zawierających w swej treści tego rodzaju zwroty. W takim razie rzeczą organów jest dokonanie oceny, czy w konkretnym przypadku, mamy do czynienia z zastrzeżeniami tego rodzaju.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że zwrot "uzasadnione zastrzeżenia" należy interpretować zgodnie z celem ustawy, którym jest zapewnienie maksymalnego bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Jedną z istotnych przesłanek bezpieczeństwa ruchu jest stan zdrowia kierowcy. Od dyspozycji zdrowotnej kierowcy w dużym stopniu zależy bowiem bezpieczeństwo ruchu, tj. innych uczestników ruchu drogowego, a jakiekolwiek niedomagania kierowcy w tym zakresie są czynnikiem wpływającym na zagrożenie bezpieczeństwa ruchu.

W piśmiennictwie zwraca się uwagę, że podstawę wydania decyzji o skierowaniu na badania mogą stanowić konkretne i uzasadnione okoliczności świadczące o pogarszającym się stanie zdrowia kierowcy. Trafnie wskazuje WSA w Szczecinie, że zachowanie świadczy o możliwości obniżenia sprawności psychofizycznej kierowcy, o ile bezpośrednio wskazuje na objawy chorobowe, upośledzenia, zaburzenia psychiczne czy osobowe - a więc zagrożenia medyczne, psychiczne lub osobowe (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 17 stycznia 2013 r. o sygn. akt II SA/Sz 1195/12, LEX nr 1274652).

Zgodzić się więc należy ze stwierdzeniem, że ocena przesłanek uzasadniających wydania decyzji o skierowaniu danej osoby na badania lekarskie musi być dokonana każdorazowo przez pryzmat ewentualnego zagrożenia dla ruchu.

Decyzja o skierowaniu kierowcy na badania lekarskie może zapaść wówczas, gdy organ uzyska informacje, że stan zdrowia kierowcy świadczy o istnieniu przeciwwskazań do kierowania pojazdami, a źródło uzyskania tego typu informacji jest wiarygodne.

W rozpoznawanej sprawie podstawę wszczęcia postępowania w sprawie skierowania skarżącego na badania lekarskie stanowił wniosek Prokuratora Prokuratury Rejonowej zawierający informację o sporządzonej w dniu 15 kwietnia 2015 r. opinii sądowo – psychiatrycznej. Z opinii tej wynika, że biegli psychiatrzy stwierdzili u skarżącego uzależnienie od alkoholu, co przejawiało się w tym, że jak opisał badany, pił ciągami, wykazywał typowe objawy odstawienia, miał upicia amnestyczne, wracał do picia, pił nadal mimo terapii odwykowej ambulatoryjnej, nie miał poczucia uzależnienia. Z uwagi na te okoliczności biegli uznali za wskazane objęcie badanego obowiązkiem stacjonarnego leczenia odwykowego.

Trafnie więc Starosta i Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznali, że zachodzą i to uzasadnione wątpliwości co do stanu zdrowia skarżącego, zwłaszcza, że argumentację tę podzielił uprzednio Sąd Rejonowy, który wyrokiem z dnia 7 maja 2015 r., jak przyznał sam w skardze skarżący zobowiązał go do podjęcia leczenia odwykowego.

Prawidłowo więc argumentują orzekające organy, że skoro skarżący posiada prawo jazdy, zaszła w taki stanie rzeczy konieczność przeprowadzenia badania lekarskiego przez osobę, która jednoznacznie stwierdzi, czy takie uzależnienie skarżącego od alkoholu może stanowić w tym przypadku przeciwskazanie do kierowania przez skarżącego pojazdami.

W ocenie Sądu, powyższa informacja - pochodząca od Prokuratora Prokuratury Rejonowej, znajdująca swoje odzwierciedlenie w opinii sądowo – psychiatrycznej - stanowi informację wiarygodną. Zawiadomienie pochodzące od takiego organu może i powinno więc stanowić podstawę do wydania decyzji w przedmiocie skierowania skarżącego na badania lekarskie.

W wyroku z dnia 4 września 2012 r., sygn. akt I OSK 1129/11, Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że rozpoznanie zawarte w opinii sądowo – psychiatrycznej i psychologicznej samo w sobie wskazuje na istnienie wątpliwości co do stanu zdrowia skarżącego, a w konsekwencji na zasadność skierowania na badania lekarskie.

Powtórzyć więc należy za WSA w Kielcach, że skoro zastrzeżenia co do stanu zdrowia skarżącego dotyczą alkoholu, stwierdzonego ww. opinią sporządzoną przez dwóch biegłych lekarzy psychiatrów (w tym jednego o specjalności od uzależnień od alkoholu, to nie może budzić wątpliwości, że nałóg ten może mieć wpływ na samopoczucie psychiczne, emocjonalne, czy sprawność ruchową i intelektualną.

Powyższe, prawidłowo dokonane przez organy, ustalenia, wypełniają przesłanki z art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b w zw. z art. 75 ust. 1 pkt 5 ustawy o kierujących pojazdami do skierowania skarżącego na badania lekarskie, gdyż rodzą one uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia i wątpliwości co do zdolności prowadzenia przez skarżącego pojazdów. Podkreślić powtórnie zatem należy, że ostateczne rozstrzygnięcie w tej kwestii powierzone zostało uprawnionym do tego lekarzom, którzy przeprowadzą w trybie art. 75 ust. 1 pkt 5 ustawy stosowne badania i ocenią, czy skarżący jest zdolny do prowadzenia pojazdów mechanicznych. Decyzja o skierowaniu na badania lekarskie nie przesądza o istnieniu przeciwwskazań do prowadzenia pojazdów w przypadku konkretnego kierowcy. Służy ona tylko do wyjaśnienia istniejących w tym względzie uzasadnionych zastrzeżeń. W wyniku przeprowadzonego badania może się więc okazać, że zastrzeżenia te nie zostaną potwierdzone, a zatem, że nie istnieją żadne przeciwwskazania do prowadzenia pojazdów. Celem badań jest bowiem jedynie weryfikacja powziętych przez organ wątpliwości (por. wyrok NSA z dnia 27 października 2014 r. o sygn. akt I OSK 584/13, wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 14 maja 2014 r. o sygn. akt II SA/Rz 285/14, dostępne w CBOSA).

Wbrew twierdzeniom skarżącego i jego pełnomocnika, zaprezentowanych w skardze i piśmie procesowym z dnia 29 czerwca 2016 r., wątpliwości w tej mierze nie usuwa fakt odbywania terapii dla osób uzależnionych, uczęszczanie na mitingi AA, czy też pozytywne próby wątrobowe, gdyż okoliczności te pozostają bez związku z medyczną oceną zdolności zdrowotnych do prowadzenia przez skarżącego pojazdów (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 12 czerwca 2013 r., sygn. akt II SA/Gl 77/13).

W ocenie Sądu organy, zgodnie z postanowieniami art. 7, 77 § 1 i 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r., poz. 23, zwanej dalej w skrócie – k.p.a.) zgromadziły i właściwie oceniły materiał dowodowy we wzajemnej łączności, a który był wystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia w tej sprawie. Motywy podjętych rozstrzygnięć są jasne i wskazują co legło u podstaw wydania przez organy takiego, a nie innego rozstrzygnięcia z odwołaniem się do wskazanych w uzasadnieniu decyzji przepisów prawnych, mających zastosowanie. Wszystkie więc wymogi z art. 107 § 3 k.p.a. zostały zachowane. Przepisy te zostały także w sposób prawidłowy zinterpretowane i zastosowane. W kontrolowanych decyzjach nie tkwią kwalifikowane wady prawne skutkujące stwierdzeniem nieważności, czy tez wznowieniem postępowania. Nie doszło też do naruszenia przepisów postepowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik tej sprawy, a ni do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na jej wynik.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. 2016 r., poz. 718 ), orzekł jak w sentencji wyroku.