Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 1379/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-02-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6117 Ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne: Podatki inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151, art. 134
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 67a, art. 121, art. 210, art. 124, art. 191, art. 122, art. 187,
journal: Dz.U. 2019 poz 900
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aneta Trochim-Tuchorska (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Olechniewicz, Asesor WSA Konrad Aromiński, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 lutego 2021 r. sprawy ze skargi C. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres od lutego do grudnia 2019r. oddala skargę


UZASADNIENIE

​U Z A S A D N I E N I E

Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] czerwca 2020r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. ("SKO", "Kolegium"), po rozpatrzeniu odwołania Skarżącego C. D., utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy K. z [...] kwietnia 2020r. o odmowie umorzenia zaległości z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres od lutego do grudnia 2019r. wraz z odsetkami za zwłokę.

Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Skarżący zwrócił się do Wójta Gminy K. z wnioskiem o umorzenie zaległości z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres od lutego do grudnia 2019r. wraz z odsetkami za zwłokę.

Uzasadniając wniosek Skarżący wskazał, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe i jest osobą o lekkim stopniu niepełnosprawności. Utrzymuje się z emerytury z ZUS-u w wysokości ok. 2000 zł, którą otrzymuje również z w związku z chorobą zawodową – [...]. Poinformował, że wykryto u niego [...]. Diagnoza wymaga przeprowadzenia szeregu badań, które są kosztowne. Ponadto wskazał, że ponoszenie wydatków związanych z utrzymaniem i leczeniem pochłania jego miesięczny budżet. Przyjmuje stałe leki, ponosi wydatki związane z wizytami u lekarzy specjalistów w związku z jego niepełnosprawnością. Jest osobą starszą wymagającą opieki i pomocy w sprawach dnia codziennego, a jego sytuacja ekonomiczna jest bardzo ciężka. Do pisma załączył kserokopię legitymacji osoby niepełnosprawnej – stopień niepełnosprawności lekki.

W odpowiedzi na wezwanie organu I instancji, Skarżący wyjaśnił, że ponosi wydatki związane z wizytami u specjalistów, które są odpłatne oraz na utrzymanie samochodu, którym jeździ do lekarzy. Wskazał, że poniósł koszty naprawy samochodu w wysokości 2.600,00 zł. Poniósł wydatki na: energię elektryczną – 322,34 zł; podatek – 109,00 zł; leki – 1.128,22 zł; opał – 3.500,00 zł; wyjazdy na turnusy lecznicze nad morze – 2 x 4.000,00 zł (prywatnie); ubezpieczenie na życie – 240 zł; telefon – 25 zł miesięcznie (rocznie 300 zł); remonty i utrzymanie domu. Skarżący oświadczył, że mieszka sam. Ponadto Skarżący załączył kserokopie m.in. następujących dokumentów: informacji o odliczeniach od dochodu i od podatku w roku podatkowym 2019 (PIT/O); zeznania o wysokości osiągniętego dochodu w roku 2019 (PIT-37) – 34.373,64 zł; przekazu pocztowego – potwierdzenia wypłaty świadczenia – 2.220,28 zł za styczeń 2019r.; faktur za leki (9 szt.) – na łączną kwotę 1.127,68 zł; rachunków za energię elektryczną: za 2019r. na kwotę – 172,66 zł oraz za 2020r. na kwotę – 149,65 zł; decyzji w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości na 2019r. – 109,00 zł; rachunków za wodę za 2019r. na kwotę 107,61 zł oraz rachunków z tytułu ubezpieczenia na życie – 240 zł.

Wójt Gminy K. decyzją z [...] kwietnia 2020r. odmówił umorzenia Skarżącemu zaległości z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres od lutego do grudnia 2019r. (25 zł miesięcznie) wraz z odsetkami za zwłokę.

W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji powołał się na treść przepisu art. 67a § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019r. poz. 900 ze zm.; dalej: "O.p."). Wyjaśnił, że o istnieniu ważnego interesu podatnika można mówić w razie znacznego obniżenia zdolności płatniczych podatnika, spowodowanych zdarzeniem losowym (powódź, pożar, kradzież lub inne zdarzenie uznane za wyjątkowe), jak również spowodowanych normalną sytuacją ekonomiczną podatnika wynikającą z uzyskiwanych przez niego dochodów, ponoszonych wydatków związanych z ochroną zdrowia własnego lub najbliższych członków rodziny. Z ważnym interesem podatnika możemy mieć do czynienia również wówczas, gdy podatnik znalazł się w trudnej sytuacji życiowej, której nie mógł przewidzieć lub której nie mógł zapobiec i nie jest też w stanie jej przeciwdziałać. Pod pojęciem natomiast interesu publicznego należy rozumieć dyrektywę postępowania nakazującą mieć na względzie respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa takich jak sprawiedliwość, zasady etyki, bezpieczeństwo, zaufanie do organów władzy, sprawność działania aparatu publicznego. Interes publiczny nie może być przeciwstawiany interesowi jednostki. Interes publiczny i ważny interes jednostki nie są wobec siebie konkurencyjne, ani żaden z nich nie może być w państwie prawa uznany z definicji za ważniejszy.

Organ I instancji w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy dokonał oceny sytuacji życiowej i materialnej Skarżącego i uznał, że osiągane dochody oraz ponoszone stałe wydatki nie pozwalają na zastosowanie wnioskowanej ulgi w postaci umorzenia opłat za odpady komunalne. Organ wskazał, że Skarżący osiąga dochód miesięczny ok. 2220,28 zł, czyli 28.469,33 zł rocznie. Z przedstawionych przez Skarżącego dokumentów wynika, że kwota poniesionych udokumentowanych wydatków w 2019r. wynosi 1.756,95 zł. Skarżący ponosi też wydatki, których wysokości nie udokumentował, a których organ nie kwestionuje, tj. wydatki na ogrzewanie i gaz, światło, telefon, bieżące zakupy. Wydatki, które nie są wydatkami stałymi to wydatki na wyjazdy na turnusy lecznicze nad morze prywatnie, naprawy samochodu. Z powyższego wynika, że w rozliczeniu rocznym po odjęciu od dochodów netto (28.469,33 zł) kwoty udokumentowanych wydatków (1.756,95 zł), Skarżącemu pozostaje kwota 26.712,38 zł. Organ podkreślił, że wielu mieszkańców w Gminie K. utrzymuje się z najniższej emerytury rolniczej wynoszącej 1.100,00 zł brutto lub najniższej emerytury z ZUS-u, która obecnie wynosi 1.200,00 zł brutto miesięcznie. Na terenie Gminy K. ponad 330 rodzin korzysta ze środków pomocy społecznej z powodu nieprzekroczenia kryterium dochodowego, które aktualnie wynosi 701,00 zł dla osoby samotnie gospodarującej i 528,00 zł dla osoby w rodzinie. Zdaniem Wójta Gminy K., w tym stanie rzeczy sytuacja Skarżącego osiągającego dochód netto w kwocie 2.220,28 zł miesięcznie nie zasługuje na uwzględnienie w postaci umorzenia zaległości w opłacie za odbiór odpadów komunalnych za 11 miesięcy 2019r.

W odwołaniu od powyższej decyzji Skarżący podniósł, że organ I instancji nie uwzględnił sprawiedliwości społecznej, gdyż mieszkańcy gminy to osoby zamożne, bogaci rolnicy, ludzie, którzy przyszli z miasta. Podkreślił, że sam pracował od 15-tego roku życia i utracił w pracy w szczególnych warunkach zdrowie. Wskazał, że jest w złych relacjach z dziećmi, które go nie szanują, chociaż wybudował im dom. Ponadto stwierdził, że przez brak komunikacji PKP i PKS musi korzystać z auta, aby dojechać do lekarzy i po leki, a prowadząc jednoosobowe gospodarstwo domowe musi sam utrzymywać dom, auto, ubezpieczenia itp. Skarżący podniósł także, że pandemia SARS-19 odbija się na różnych płaszczyznach i zmiana przepisów jest konieczna.

Wskazaną na wstępie decyzją z [...] czerwca 2020r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. utrzymało w mocy powyższą decyzję Wójta Gminy K.

W uzasadnieniu SKO wyjaśniło, że umorzenie zaległości podatkowych może mieć miejsce tylko wówczas, gdy organ podatkowy stwierdzi, że w danym przypadku ze względu na ważny interes podatnika lub interes publiczny nie jest wskazane lub możliwe wykonanie zobowiązania podatkowego. Kolegium wskazało, że Skarżący jest właścicielem nieruchomości zabudowanej o pow. 0,08 ha, którą zamieszkuje. Z przedłożonego potwierdzenia wypłaty świadczenia emerytalnego za styczeń 2019r. wynika, że świadczenie to miesięczne wynosiło 2.220,28 zł. Z zeznania o wysokości osiągniętego dochodu w 2019r. wynika, że Skarżący osiągnął dochód w wysokości 34.373,64 zł, po odliczeniu składek na ubezpieczenie zdrowotne i podatku jest to kwota 28.469,33 zł, co w przeliczeniu miesięcznym daje kwotę 2.220,28 zł. Z przedstawionych dokumentów odnośnie wydatków, wynika że łączna kwota poniesionych wydatków udokumentowanych przez Skarżącego w 2019r. wynosi 1.765,95 zł. Organ odwoławczy wskazał, że wziął pod uwagę fakt, że Skarżący ponosi też wydatki stałe takie jak: wydatki na ogrzewanie domu i gaz, światło, telefon, bieżące zakupy oraz wydatki, które nie są wydatkami stałymi, takie jak wyjazdy na turnusy lecznicze nad morze prywatnie czy naprawy samochodu. Podsumowując w rozliczeniu rocznym po odjęciu od dochodów netto 28.469,33 zł kwoty wydatków udokumentowanych, tj. 1.756,96 zł pozostaje kwota 26 712,38 zł na życie i inne wydatki.

Kolegium podniosło, że wielu mieszkańców w Gminie K. utrzymuje się z najniższej emerytury rolniczej wynoszącej 1.100,00 zł brutto lub najniższej emerytury z ZUS-u, która obecnie wynosi 1.200,00 zł brutto miesięcznie. Na terenie Gminy K. ponad 330 rodzin korzysta ze środków pomocy społecznej z powodu nieprzekroczenia kryterium dochodowego, które aktualnie wynosi 701,00 zł dla osoby samotnie gospodarującej i 528,00 zł dla osoby w rodzinie. W tym stanie rzeczy sytuacja Skarżącego osiągającego dochód netto w kwocie 2.220,28 zł miesięcznie nie zasługuje na uwzględnienie w postaci umorzenia zaległości w opłacie za odbiór odpadów komunalnych za 11 miesięcy 2019r. po 25 zł miesięcznie.

Organ odwoławczy dokonał analizy sytuacji Skarżącego w kontekście przesłanki "ważnego interesu podatnika", a także przesłanki w postaci "interesu publicznego". Zdaniem Kolegium uregulowanie zaległości w kwocie 275,00 zł (11x 25 zł) wraz z należnymi odsetkami nie przekracza możliwości finansowych Skarżącego. Skarżący ma stałe miesięczne dochody w postaci świadczenia emerytalnego kilkukrotnie przewyższającego istniejące zadłużenie wynoszące 275 zł.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący wniósł o uchylenie decyzji obu instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, ewentualnie o stwierdzenie ich nieważności, zarzucając:

- niepełne postępowanie dowodowe, a zwłaszcza brak analizy Uchwały Gminy K. nr [...] z [...] grudnia 2018r. w sprawie wyboru metody ustalania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi;

- brak analizy wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 7 maja 2019r. sygn. III SA/Wa 1679/18 w sprawie uchwały Rady Gminy K. w zakresie metody ustalania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, ustalania stawki opłaty oraz określania terminu, częstotliwości i trybu uiszczania opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi w kontekście uchwały z [...] grudnia 2018r.;

- nierozważenie nieważności uchwały z 2018r.

- naruszenie zasady sprawiedliwości społecznej i równego traktowania.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze Kolegium stwierdziło, że nie mają one związku z przedmiotem sprawy. Przedmiotem sprawy była bowiem decyzja wydana na wniosek Skarżącego o umorzenie zaległości z tytułu opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, nie zaś decyzja o określeniu opłaty za gospodarowanie odpadami.

W piśmie procesowym z 12 sierpnia 2020r. Skarżący podniósł, że w jego ocenie Sąd nie jest związany ramami skargi, a umorzenie należności i same należności mają ścisły związek z przepisami aktu prawotwórczego jakim jest uchwała obowiązująca w danym okresie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Sprawa została skierowana do rozpoznania w powyższym trybie na podstawie zarządzenia Przewodniczącej Wydziału, na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374).

Kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana jest pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do badania, czy organ administracji wydając zaskarżony akt nie naruszył prawa. W wyniku kontroli sądu administracyjnego decyzja lub postanowienie mogą zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności naruszających prawo i przez to mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. z 2019r., poz. 2325, dalej "P.p.s.a.") lub też wystąpiło naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia jej nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).

Stosownie zaś do treści art. 134 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.

Wykładnia powołanego przepisu wskazuje, że Sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony, granicą praw i obowiązków Sądu, wyznaczoną w art. 134 § 1 P.p.s.a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami, mianowicie: legalnością działań organu oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. Określenie "w granicach sprawy" oznacza, że sąd zobligowany jest do rozstrzygania wyłącznie w sprawie administracyjnej, której dotyczy skarga. Jak podkreślono w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, "rozstrzygnięcie "w granicach danej sprawy" oznacza, że sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania legalności innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę" (wyrok NSA z 6 września 2012r., II FSK 168/11, LEX nr 1223815). Sąd administracyjny nie jest zatem związany granicami skargi, "ale zawsze jest związany granicami sprawy, w której skarga została wniesiona i nie może swoimi ocenami prawnymi [...] wkraczać w sprawę nową w stosunku do tej, która była albo powinna być przedmiotem postępowania administracyjnego i wydawanych w nim decyzji administracyjnych" (por. wyrok NSA z 20 listopada 1997r., SA/Łd 2572/95, Pr. Gosp. 1998, nr 5, s. 36). W podobny sposób ujęto tę kwestię w uchwale składu siedmiu sędziów NSA z 3 lutego 1997r., OPS 12/96, ONSA 1997, nr 3, poz. 104, wydanej co prawda na gruncie art. 51 ustawy o NSA, ale zachowującej aktualność również na gruncie art. 134 § 1 P.p.s.a., w której stwierdzono, że: "W postępowaniu sądowoadministracyjnym wprawdzie obowiązuje zasada niezwiązania sądu granicami skargi (art. 51 ustawy o NSA), jednakże nie oznacza ona, że sąd nie jest związany granicami przedmiotu zaskarżenia, którym jest konkretny akt lub czynność, kwestionowane przez uprawniony podmiot". Zatem ramy rozstrzygania przez sąd wyznaczają granice danej sprawy, a to z kolei oznacza, że sąd nie może analizować prawidłowości działania organu w odniesieniu do zarzutów, które pozostają poza zakresem rozstrzygania w danej konkretnej sprawie. Sąd nie jest właściwy do rozpoznania sporu o prawo na podstawie normy prawa materialnego, która nie była stosowana przez organ administracji publicznej.

W odniesieniu do zasad sprawowania kontroli sądowej wskazać też należy, że sąd administracyjny orzeka w oparciu o akta sprawy administracyjnej, biorąc pod uwagę stan faktyczny sprawy istniejący na dzień wydania zaskarżonej decyzji.

Przedmiotem kontroli w sprawie niniejszej była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy K. z [...] kwietnia 2020r. o odmowie umorzenia zaległości z tytułu opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres od lutego do grudnia 2019r. (po 25 złotych miesięcznie) wraz z odsetkami.

W związku z argumentacją zawartą w skardze w pierwszej kolejności zauważyć należy, że jak wynika z akt sprawy decyzją z [...] lutego 2020r. Wójt Gminy K. określił Skarżącemu wysokość miesięcznej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres od 1 lutego 2019r. w kwocie 25,00 zł. W motywach tej decyzji organ wskazał, że Skarżący w lipcu 2013r. złożył deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi i zadeklarował gospodarstwo domowe jednoosobowe i odpady komunalne zbierane i odbierane w sposób selektywny. W dniu [...] grudnia 2018r. Rada Gminy K. podjęła uchwałę nr [...], z której wynika, że od 1 lutego 2019r. stawka opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, jeżeli odpady są zbierane i odbierane w sposób selektywny, a gospodarstwo jest jednoosobowe wynosi 25,00 zł. Uchwała została opublikowana w Dzienniku Urzędowym i weszła w życie 1 lutego 2019r. Pismem z 25 marca 2019r. Wójt Gminy K. zawiadomił Skarżącego o zmianie stawki od 1 lutego 2019r. Pomimo zawiadomienia Skarżący nie uiszczał opłat. Wobec tego pismem z 18 października 2019r. Wójt Gminy K. wezwał Skarżącego do złożenia deklaracji o wysokości opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi w związku ze zmianą stawki tej opłaty. Pomimo wezwania Skarżący nie złożył deklaracji. W tej sytuacji postanowieniem z [...] grudnia 2019r. Wójt Gminy K. wszczął z urzędu wobec Skarżącego postępowanie w sprawie określenia wysokości opłaty za odbiór odpadów komunalnych za okres od 1 lutego 2019r. Postępowanie to zakończone zostało decyzją Wójta Gminy K. z [...] lutego 2020r. określającą wysokość miesięcznej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres od 1 lutego 2019r. w kwocie 25 zł miesięcznie, która to decyzja jest ostateczna (zob. pismo Wójta Gminy K. z [...] maja 2020r. w sprawie przekazania odwołania od decyzji z [...] kwietnia 2020r. w sprawie odmowy umorzenia zaległości z tytułu opłat za gospodarowanie odpadami).

Przedmiotem postępowania podatkowego zakończonego zaskarżoną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z [...] czerwca 2020r. była sprawa umorzenia zaległych opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres od lutego do grudnia 2019r. Nie można tego postępowania i decyzji odmawiającej umorzenia utożsamiać ze sprawą określenia wysokości opłat. Sprawa wymiaru opłat a sprawa umorzenia zaległych opłat, zasadzają się na odrębnych przepisach, wydane decyzje mają odrębne podstawy prawne oraz inny jest przedmiot obu tych postępowań. Sprawa umorzenia zaległych opłat nie może stać się "okazją" do roztrząsania prawidłowości określenia obowiązku ponoszenia tych opłat. Skarżącemu przysługiwały odrębne środki zaskarżenia decyzji określającej wysokość przedmiotowych opłat (odwołanie do SKO, a następnie skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego). Skarżący mógł również wnieść do wojewódzkiego sądu administracyjnego skargę na uchwałę Rady Gminy K. z [...] grudnia 2018r. Nr [...]. Zarówno decyzji określającej wysokość opłat, jak i wskazanej uchwały Rady Gminy K. nie można skutecznie zwalczać w ramach sprawy umorzeniowej. Z powyższych powodów, w granicach niniejszej sprawy, organy podatkowe nie mogły oceniać podstaw prawnych decyzji określającej wysokość opłat ani ważności wskazanej uchwały. Z uwagi na granice sprawy również Sąd rozpoznając sprawę w przedmiocie umorzenia zaległości z tytułu opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi nie mógł oceniać podstaw prawnych decyzji określającej wysokość opłat ani ważności wskazanej uchwały. Dodać należy, że powołany przez Skarżącego wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 7 maja 2019r. sygn. III SA/Wa 1679/18 dotyczy tylko i wyłącznie uchwały Rady Gminy K. z [...] grudnia 2017r., nr [...], która to uchwała nie odnosiła się do opłat za gospodarowanie odpadami należnych od 1 lutego 2019r.

Wyjaśniając podstawy prawne niniejszego orzeczenia – dotyczącego sprawy umorzenia zaległych opłat - należy wskazać, że zgodnie z art. 6q ustawy z dnia 13 września 1996r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t.j. Dz. U. z 2013r., poz. 1399 ze zm.), w sprawach dotyczących opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi stosuje się przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa, z tym że uprawnienia organów podatkowych przysługują wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta. Jakkolwiek przedmiotem zaskarżonej decyzji jest umarzanie opłat za gospodarowanie odpadami, a nie umarzanie zaległości podatkowych to jednak z uwagi na posiłkowe stosowanie Ordynacji podatkowej, posłużyć się w tej sprawie należy zasadami ukształtowanymi w sprawach umorzeniowych, na gruncie spraw zaległości podatkowych. Ilekroć poniżej mowa o zaległościach podatkowych odnosi się to zatem do przedmiotowych opłat za gospodarowanie odpadami.

Jak stanowi art. 67a § 1 pkt 3 O.p., organ podatkowy na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną.

Wskazać należy, że umorzenie zaległości podatkowej lub odsetek za zwłokę od zaległości podatkowej, w trybie art. 67a § 1 O.p. jest sposobem wygaśnięcia zobowiązania podatkowego lub odsetek za zwłokę, którego istotą jest ostateczne odstąpienie od poboru tych należności. Ulgi w spłacie należności stanowią – aczkolwiek dopuszczone przez ustawodawcę i niezbędne z punktu widzenia kompletności systemu podatkowego – to jednak odstępstwo od zasady powszechności opodatkowania. Dlatego szczególny charakter muszą mieć także okoliczności uzasadniające umorzenie zaległości podatkowych skutkujące wygaśnięciem zobowiązania podatkowego, co oznacza w istocie rezygnację Skarbu Państwa (lub gminy) z należnych im wpływów. Umorzenie zaległości podatkowej lub odsetek od zaległości podatkowej jest więc instytucją wyjątkową, obwarowaną spełnieniem przesłanek ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego.

Użyte w treści przepisu pojęcia "ważny interes podatnika" oraz "interes publiczny" mają charakter niedookreślony. Użycie tych zwrotów uznać należy za swoistą klauzulę generalną odsyłającą do ocen pozaprawnych. Ich interpretacji na użytek danej sprawy dokonuje każdorazowo organ podatkowy. Organ ten dysponuje pewnym marginesem swobody w odniesieniu do zaistniałej w danej sprawie sytuacji faktycznej, która może uzasadniać wystąpienie przesłanki ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego.

W istocie więc w każdej konkretnej sprawie ich istnienie może przejawiać się w odmienny sposób, aczkolwiek w oparciu o piśmiennictwo i orzecznictwo sądowe można określić podstawowe ich ramy.

Niewątpliwie "ważny interes podatnika" jest przesłanką związaną bezpośrednio z sytuacją konkretnego podatnika. Zarówno orzecznictwo sądów administracyjnych, jak i doktryna prawa jako ważny interes podatnika definiuje sytuacje nadzwyczajne, losowe, uniemożliwiające uregulowanie zaległości przez podatnika, przy równoczesnym uwzględnieniu normalnej sytuacji ekonomicznej, rodzinnej i zdrowotnej podatnika. Przesłanki ważnego interesu podatnika nie można bowiem ograniczać tylko do sytuacji nadzwyczajnych. Warto tu przytoczyć pogląd (aprobowany przez Sąd rozpatrujący niniejszą sprawę) wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 marca 2010r., sygn. akt I FSK 31/08 (www.orzeczenia.nsa.gov.pl; dalej: "CBOSA"), że pojęcia ważnego interesu podatnika nie można ograniczać tylko i wyłącznie do sytuacji nadzwyczajnych, czy też zdarzeń losowych uniemożliwiających uregulowanie zaległości podatkowych, albowiem pojęcie to funkcjonuje w zdecydowanie szerszym znaczeniu, uwzględniającym nie tylko sytuacje nadzwyczajne, ale również normalną sytuację ekonomiczną podatnika, wysokość uzyskiwanych przez niego dochodów oraz wydatków, a w tym względzie również wydatków ponoszonych w związku z ochroną zdrowia własnego lub członków najbliższej rodziny (koszty leczenia).

Co istotne o istnieniu ważnego interesu podatnika nie decyduje subiektywne przekonanie podatnika, lecz kryteria zobiektywizowane, zgodne z powszechnie aprobowaną hierarchią wartości, w której wysoką rangę mają zdrowie i życie, a także możliwości zarobkowe w celu zdobycia środków utrzymania dla siebie i rodziny oraz zagrożenie egzystencji.

Sytuacja uzasadniająca przyznanie ulgi w płatności zaległości podatkowej nie może być natomiast spowodowana działaniami podatnika. Chodzi bowiem o czynniki niezależne od sposobu postępowania wnioskodawcy. Tak stawiane wymogi są podyktowane tym, że ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych stanowią odstępstwo od konstytucyjnej zasady powszechności ponoszenia danin publicznych, która została sformułowana w art. 84 Konstytucji RP.

Należy mieć przy tym na względzie, że uzyskanie ulgi w spłacie należności w istocie zawsze leży w interesie podatnika prowadząc bądź to do zmniejszenia jego obciążeń podatkowych, bądź to do takiego ich rozłożenia w czasie, aby były możliwe do spełnienia. Jednakże interes ten nie jest równoznaczny z przesłanką "ważnego interesu podatnika", o jakiej mowa w art. 67a § 1 O.p. Ustawodawca określił ten interes przymiotnikiem "ważny", co podkreśla jego doniosłość. Nie jest przy tym wystarczające samo subiektywne przeświadczenie strony, że taki właśnie jest jej interes w uzyskaniu ulgi, jeżeli obiektywnie istniejące okoliczności faktyczne tego nie potwierdzają. Jak już bowiem wskazano, o istnieniu ważnego interesu podatnika decydują kryteria zobiektywizowane.

Zdaniem Sądu, z kolei przesłankę "interesu publicznego" najpełniej charakteryzuje pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 lutego 2003r. sygn. akt III SA 1838/01 (CBOSA), w którym interes ten określono jako "dyrektywę postępowania nakazującą mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy, sprawność działania aparatu państwowego, korektę błędnych decyzji itp.". Przy ocenie wystąpienia tej przesłanki należy również uwzględnić zasadność obciążenia Państwa (gminy), a w rezultacie społeczeństwa, kosztami udzielonej w ten sposób pomocy.

Znaczenie powyższych przesłanek "ważnego interesu podatnika" i "interesu publicznego" przyjęte przez organy w rozpoznanej sprawie nie odbiega od przedstawionego przez Sąd.

Wskazać również należy, że decyzje podejmowane przez organy podatkowe na podstawie art. 67a § 1 O.p. mieszczą się w ramach tzw. uznania administracyjnego. Oznacza to, że nawet stwierdzenie przez organy podatkowe, że w danej sprawie występują okoliczności świadczące o spełnieniu określonych przepisami przesłanek, może, lecz nie musi, prowadzić do rozstrzygnięcia pozytywnego dla wnioskodawcy. Przyznana jednakże organom podatkowym swoboda w rozstrzyganiu spraw w ww. zakresie nie oznacza dowolności. Organ podatkowy, mając pozostawiony wybór takiego lub innego rozstrzygnięcia, ma zawsze obowiązek wszechstronnego wytłumaczenia się w uzasadnieniu decyzji, dlaczego podjął właśnie takie, a nie inne rozstrzygnięcie. Natomiast – co istotne – stwierdzenie braku przesłanek (ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego) zawsze skutkować musi odmową uwzględnienia wniosku o udzielenie ulgi.

Decyzje organu w sprawach ulg podatkowych podlegają kontroli sądowej. Kontrola ta sprowadza się, po pierwsze do oceny, czy organ podatkowy dokładnie wyjaśnił stan faktyczny sprawy, a więc uwzględnił całokształt okoliczności faktycznych mających wskazywać na ważny interes podatnika lub interes publiczny, oraz po drugie, czy nie naruszył w ramach uznania zasady swobodnej oceny dowodów. Sąd nie jest natomiast władny wkraczać w sferę samego uznania organów podatkowych. Sąd nie rozstrzyga zatem o tym, czy udzielić podatnikowi ulgi, czy też nie. Sam wybór rozstrzygnięcia, dokonywany przez organ o kryterium słuszności i celowości pozostaje już poza kontrolą sądowoadministracyjną (wyrok NSA z 3 lutego 2000r., I SA/Kr 983/98, niepubl.; wyrok NSA z 24 kwietnia 2000r., I SA/Ka 498/00, Prawo Przedsiębiorcy 2001, nr 45, s. 14). Uznaniowy charakter decyzji nie wyklucza ich sądowej kontroli, lecz z natury ogranicza ją do badania zgodności z prawem postępowania poprzedzającego podjęcie tego rodzaju decyzji. W konsekwencji sądowa kontrola legalności decyzji wydanych na podstawie art. 67a O.p. w ramach uznania administracyjnego sprowadza się do oceny, czy organ podatkowy uwzględnił całokształt okoliczności faktycznych mających wskazywać na ważny interes podatnika lub ważny interes publiczny oraz czy w ramach swego uznania nie naruszył on zasady swobodnej oceny dowodów.

Pamiętać przy tym należy, że postępowanie w sprawie udzielenia ulg podatkowych jest na gruncie procedury podatkowej postępowaniem szczególnym, bo inicjowanym przez stronę. Fakt, że postępowanie wszczynane jest na wniosek powoduje, iż to na stronę w znacznym stopniu przekłada się udowodnienie okoliczności, którymi motywuje ona swój wniosek.

Mając powyższe na względzie, Sąd wskazuje w pierwszej kolejności, że w ramach przeprowadzonego postępowania organy podjęły działania mające na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, jak również zebrały materiał dowodowy potrzebny do oceny przesłanek warunkujących udzielenie wnioskowanej ulgi. Organy przy wydawaniu decyzji wzięły pod uwagę podnoszone przez Skarżącego okoliczności i zgromadzone dowody, a odnosząc się do podstawy materialnoprawnej rozstrzygnięcia sformułowały wnioski, które mieszczą się w granicach swobodnej oceny dowodów. Sytuacja, w której dokonana przez organy ocena odbiega od samooceny dokonanej przez Skarżącego nie świadczy, iż ocena ta jest wadliwa (dowolna).

Zasadnie też organy skoncentrowały się na ocenie, czy sytuacja Skarżącego uzasadnia przyjęcie, że za udzieleniem wnioskowanej przez niego ulgi przemawia istnienie jego ważnego interesu lub interesu publicznego. W ocenie Sądu przesłanki zarówno "ważnego interesu podatnika", jak i "interesu publicznego" zostały przez organy właściwie wyartykułowane, wyważone i ocenione.

W oparciu o dostępne organom podatkowym dane ustalono, że przedmiotowa zaległość podatkowa wynika z nieuregulowania przez Skarżącego opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres od lutego do grudnia 2019r. Opłaty te wynosiły 25 złotych miesięcznie.

Jak wynika z akt sprawy, Skarżący prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe, jest właścicielem nieruchomości o pow. 0,08 ha zabudowanej murowanym budynkiem mieszkalnym (rok budowy 1990) oraz dwoma budynkami niemieszkalnymi. Skarżący uzyskuje miesięczny dochód z emerytury w wysokości 2.220,28 zł. Zgodnie w wyjaśnieniami Skarżącego ponosi on wydatki na bieżące utrzymanie oraz leki i wizyty u lekarzy specjalistów. Skarżący wskazał, że poniósł koszty naprawy samochodu w wysokości 2.600,00 zł. Poniósł wydatki na: energię elektryczną – 322,34 zł; podatek – 109,00 zł; leki – 1.128,22 zł; opał – 3.500,00 zł; wyjazdy na turnusy lecznicze nad morze – 2 x 4.000,00 zł (prywatnie); ubezpieczenie na życie – 240 zł; telefon – 25 zł miesięcznie (rocznie 300 zł); remonty i utrzymanie domu. Ponadto Skarżący załączył kserokopie m.in. następujących dokumentów: informacji o odliczeniach od dochodu i od podatku w roku podatkowym 2019 (PIT/O); zeznania o wysokości osiągniętego dochodu w roku 2019 (PIT-37) – 34.373,64 zł; przekazu pocztowego – potwierdzenia wypłaty świadczenia – 2.220,28 zł za styczeń 2019r.; faktur za leki (9 szt.) – na łączną kwotę 1.127,68 zł; rachunków za energię elektryczną: za 2019r. na kwotę – 172,66 zł oraz za 2020r. na kwotę – 149,65 zł; decyzji w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości na 2019r. – 109,00 zł; rachunków za wodę za 2019r. na kwotę 107,61 zł oraz rachunków z tytułu ubezpieczenia na życie – 240 zł.

Z powyższego wynika, że w odniesieniu do części wskazanych wydatków Skarżący podał ich wysokość w skali roku. Tak więc średniomiesięcznie wydatki na: energię elektryczną, opał, wodę, podatek od nieruchomości, leki, telefon i ubezpieczenie na życie wynoszą łącznie około 480 zł. Niewątpliwie Skarżący ponosi również inne wydatki stałe takie jak np. na bieżące utrzymanie, wyżywienie i środki czystości. Skarżący wskazał też, że ponosi koszty wizyt lekarskich i koszty dojazdów na te wizyty. Skarżący wskazał też wydatki, które nie mają charakteru wydatków stałych, tj. wydatek na naprawę samochodu w wysokości 2.600,00 zł oraz wydatek na dwa turnusy lecznicze nad morzem w łącznej kwocie 8.000,00 zł. Skarżący uzyskuje stałe dochody w postaci świadczenia emerytalnego w kwocie 2.220,28 zł oraz jest właścicielem zabudowanej nieruchomości, którą zamieszkuje.

Organy mając na uwadze powyższe dane i informacje, słusznie doszły do przekonania, że sytuacja majątkowa i finansowa Skarżącego nie uzasadnia przyznania mu wnioskowanej ulgi na podstawie art. 67a § 1 pkt 3 O.p., tj. umorzenia zaległości w kwocie 275 zł wraz z odsetkami, powstałej w związku nieuiszczaniem opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi wynoszących 25 zł miesięcznie.

Sąd akceptuje prawidłowość prezentowanego przez organy stanowiska o braku przesłanek ważnego interesu Skarżącego na tle zgromadzonego i pozostającego do dyspozycji organu materiału dowodowego. W sprawie nie pominięto okoliczności przywoływanych przez Skarżącego na uzasadnienie wniosku. Sam zaś fakt, że organy obu instancji nie podzieliły stanowiska Skarżącego, nie oznacza, że doszło do naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Organy słusznie zwróciły uwagę na konieczność odniesienia poczynionych w sprawie ustaleń faktycznych do możliwości spłaty zaległości z uwagi na sytuację finansową Skarżącego. Niewątpliwie sytuacja Skarżącego nie nosi cech wyjątkowości, zaś Skarżący nie wykazał, że w interesie publicznym leży rezygnacja z dochodów budżetu Gminy K.

Skarżący ma realną możliwość zapłaty omawianych zaległości wraz z odsetkami. Skarżący pozyskiwane środki finansowe rozdysponowuje według własnych subiektywnych preferencji bez uwzględnienia przede wszystkim konstytucyjnych zasad obowiązującego porządku prawnego stanowiących o tym, że w demokratycznym państwie prawnym każdy ma obowiązek ponoszenia danin publicznych określonych w ustawach. Oznacza to, że przy podejmowaniu decyzji o przeznaczeniu otrzymywanych środków finansowych Skarżący dowolnie odsunął na dalszy plan obowiązek zapłaty danin publicznych. Tymczasem przy racjonalnym zarządzaniu posiadanym majątkiem i środkami finansowymi Skarżący bez przeszkód był w stanie płacić miesięcznie 25 zł tytułem opłat za gospodarowanie odpadami, jak też jest w stanie zapłacić opłaty i odsetki, których umorzenia się domaga.

Skarżący powinien mieć na względzie, że - co do zasady - umorzenie zaległości na mocy art. 67a § 1 pkt 3 O.p. ma umożliwić osobom i ich rodzinom przezwyciężenie obiektywnie trudnych sytuacji życiowych, których nie są w stanie pokonać samodzielnie, pomimo podejmowanych starań. Natomiast w żadnym razie art. 67a § 1 pkt 3 O.p. nie może być instrumentem pozwalającym na niewywiązywanie się z danin o charakterze publicznym kosztem innych obywateli.

W ocenie Sądu, tok argumentacji prezentowany przez Skarżącego, przedstawione przez niego okoliczności świadczą o tym, że nie tyle obiektywnie został pozbawiony możliwości pozyskania środków na zapłatę omawianych zaległości z przyczyn całkowicie od niego niezależnych, nie do przezwyciężenia, co nie godzi się z obowiązkiem jej uiszczenia. Stan majątkowy Skarżącego obejmujący nieruchomość z domem mieszkalnym oraz świadczenie emerytalne w wysokości 2.220,28 zł nie sytuują jego w tej części społeczeństwa, która obiektywnie wymaga wsparcia kosztem innych obywateli przez umorzenie zaległości objętych wnioskiem. Natomiast uzasadniają stwierdzenie, że sytuacja życiowa, materialna Skarżącego mieści się w przeciętnym standardzie dla regionu. Jak wskazywały organy wielu mieszkańców w Gminie K. utrzymuje się z najniższej emerytury rolniczej wynoszącej 1.100,00 zł brutto lub najniższej emerytury z ZUS-u, która obecnie wynosi 1.200,00 zł brutto miesięcznie. Na terenie Gminy K. ponad 330 rodzin korzysta ze środków pomocy społecznej z powodu nieprzekroczenia kryterium dochodowego, które aktualnie wynosi 701,00 zł dla osoby samotnie gospodarującej i 528,00 zł dla osoby w rodzinie.

W związku z powyższym uznać należy, że organy słusznie oceniły, że nieuzasadniona byłaby rezygnacja Gminy K. z przysługujących należności. Taka ocena, według Sądu, nie przekracza granic swobodnej oceny dowodów (art. 191 O.p.).

Organy zasadnie wskazały również na brak występowania w sprawie interesu publicznego. Argumenty organów są w ocenie Sądu przekonujące.

Zważyć bowiem należy, że podstawowym obowiązkiem wszystkich obywateli, określonym w Konstytucji, jest płacenie podatków (danin publicznoprawnych). Zwolnienie z tego obowiązku może nastąpić tylko w sytuacjach szczególnych, wyjątkowych. Uprawnione do tego organy podatkowe muszą mieć na względzie zarówno dobro wszystkich obywateli, czyli szeroko rozumiany interes publiczny, jak i interes podatnika czyli jednostki. Należy zaznaczyć, że ulgi podatkowe wymienione w art. 67a § 1 O.p. stanowią formę pomocy udzielonej przez Państwo (gminę) podatnikowi po to, by poprzez stosowanie zasady (egzekwowanie podatku) nie doprowadzić do skutków niepożądanych z punktu widzenia tak społecznego, jak i indywidualnego, odnoszącego się do osoby podatnika oraz jego najbliższych, a także osób zależnych od podatnika. Chodzi zatem o to, by wskutek dochodzenia zaległości podatkowych, Państwo nie poniosło w efekcie kosztów większych, niż w wypadku zaniechania korzystania z tego uprawnienia. Zwrócił na to uwagę m.in. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 3 lipca 2007r., sygn. akt I FSK 1026/06 (powołane są wyroki publikowane w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej zwanej "CBOSA"). Państwo, poprzez stosowanie ulg podatkowych, dąży do ochrony podatników, a nie do zwalniania ich z zapłaty należności publicznoprawnych.

W ocenie Sądu, w sprawie organy przeprowadziły postępowanie w sposób prawidłowy, dokonując wyważenia interesu publicznego ze słusznym interesem Skarżącego. Na podstawie zgromadzonych danych nie można uznać, że opłacenie powstałych zaległości pozbawiłoby Skarżącego możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych, w tym tych związanych ze zdrowiem i leczeniem. Skarżący nie korzysta z pomocy społecznej, a uzyskiwane środki pieniężne z tytułu świadczenia emerytalnego wykluczają konieczność korzystania z takiej pomocy w przyszłości.

Ponadto jak wynika z akt sprawy i argumentacji podnoszonej przez Skarżącego, w rozpoznawanej sprawie zaległości z tytułu opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi nie były wynikiem braku środków na ich pokrycie z powodu nadzwyczajnych zdarzeń losowych. Tak więc w tej sytuacji powstanie zaległości podatkowych oraz odsetek nie może uzasadniać zastosowania ulgi podatkowej w postaci umorzenia tej zaległości podatkowej. Odmienny pogląd oznaczałby naruszenie w sposób znaczący zasady równości podmiotów wobec prawa.

Podkreślenia wymaga, że ważny interes podatnika stanowiący jedną z przesłanek uzasadniających przyznanie ulg w trybie art. 67a § 1 O.p., nie może być utożsamiany z dążeniem do uwolnienia się od regulowania zobowiązań podatkowych. Natomiast przy wykładni interesu publicznego należy uwzględnić respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa. Jedną z takich wartości obok bezpieczeństwa jest sprawiedliwość. Przyznanie wnioskowanych ulg w spłacie przedmiotowych zaległości wraz z odsetkami za zwłokę godziłoby w ww. wartości. W interesie publicznym i szeroko rozumianym interesie podatnika leży regulowanie należności publicznoprawnych. Zasadą jest płacenie podatków w terminach i wysokościach określonych przez prawo. Nieterminowe uiszczanie podatków (danin publicznoprawnych) skutkuje naliczaniem odsetek. Dotyczy to wszystkich podatników. Natomiast przyznanie ulgi podatkowej traktowane musi być jako instytucja nadzwyczajna, gdyż prowadzi do uprzywilejowania jednych podatników kosztem pozostałych, którzy płacą daniny publicznoprawne w przewidzianych terminach.

Nie bez znaczenia w sprawie jest, że postępowanie w sprawie o umorzenie zaległości podatkowych oraz odsetek za zwłokę toczy się na skutek złożenia przez stronę wniosku, w którym strona uzasadnia zaistnienie przesłanek zastosowania ulgi podatkowej. Podatnik winien zatem wykazać przesłanki konieczne do zastosowania wnioskowanych ulg, ponieważ postępowanie to prowadzone jest na wniosek podatnika a nie z urzędu. Rolą podatnika ubiegającego się o umorzenie należności jest zatem właściwe udokumentowanie wniosku oraz wskazanie przesłanek. Aby nie narazić się na negatywne rozstrzygnięcie, strona powinna ujawniać fakty czy też dowody będące w jej posiadaniu, przyczyniając się tym samym do wyjaśnienia sprawy. To podatnik bowiem występuje ze stosownym wnioskiem o wszczęcie postępowania w tym zakresie i to podatnik powinien starać się wykazywać, że znajduje się w takiej sytuacji, która uzasadnia przyznanie takiej ulgi (zob. wyrok WSA w Białymstoku z 11 maja 2011r., I SA/Bk 745/10, LEX nr 795545; por. też J. Brolik, Ordynacja podatkowa. Komentarz. LEX 2013).

Niewątpliwie wprowadzenie do art. 67a § 1 O.p. przesłanki interesu publicznego oznacza, że ustawodawca przewidział sytuacje, w których odstąpienie od dochodzenia należności publicznoprawnych czy też rozkładanie ich na raty lub odraczanie terminów płatności będzie zbieżne z tymże interesem. W ślad za utrwalonym orzecznictwem w rzeczonym zakresie wskazać należy, że ustalenie przez organ kwestii istnienia przesłanki interesu publicznego wiąże się z koniecznością ważenia wartości w dwóch płaszczyznach: jedną płaszczyznę tworzy zasada jaką jest terminowe płacenie podatków (należności publicznoprawnych) w pełnej wysokości, drugą – wyjątek od zasady, polegający na zastosowaniu indywidualnej ulgi podatkowej. Organ w danym przypadku winien ustalić, co jest korzystniejsze z punktu widzenia interesu publicznego (dochodzenie należności czy też zastosowanie ulgi). Dokonując "ważenia" obu wartości organ podatkowy uwzględnia dyrektywy wspólne dla całego społeczeństwa, jak sprawiedliwość, zasady etyki, zaufanie do organów państwa.

Z analizy uzasadnień decyzji organów nie wynika, aby przyjęta w sprawie wykładnia przesłanki interesu publicznego była niezgodna z wyżej zaprezentowanym wywodem Sądu. Organy wzięły pod uwagę sytuację majątkową i finansową Skarżącego w kontekście jego możliwości płatniczych oraz oceniły, że zapłata przez Skarżącego przedmiotowych zaległości wraz z odsetkami za zwłokę, nie stoi w sprzeczności interesem publicznym. Organy w rozpoznanej sprawie nie dopatrzyły się takich wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, które w kontekście interesu publicznego uzasadniałyby udzielenie tej ulgi. Zauważyć należy, że Skarżący również nie wskazał okoliczności w kontekście interesu publicznego, które uzasadniałyby udzielenie Skarżącemu wnioskowanej ulgi. Niewątpliwie przy wykładni interesu publicznego należy uwzględnić respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa. Jedną z takich wartości obok bezpieczeństwa jest sprawiedliwość. Przyznanie wnioskowanej ulgi w spłacie przedmiotowych zaległości wraz z odsetkami za zwłokę godziłoby w ww. wartości. W interesie publicznym i szeroko rozumianym interesie podatnika leży regulowanie należności publicznoprawnych. Należy też mieć na względzie, że wpływy z podatków i innych należności publicznoprawnych przeznaczone są na realizację różnych celów społecznych, tak więc odpowiednio do tej okoliczności, odstąpienie od ich poboru musi być uzasadnione wystąpieniem szczególnie ważnych i uzasadnionych, również z punktu widzenia obiektywnych kryteriów, przesłanek udzielenia ulgi. W rozpoznawanej sprawie organy wyjaśniły cel i funkcję opłat za gospodarowanie odpadami, które realizują interes publiczny w należytym gospodarowaniu odpadami komunalnymi oraz utrzymywania czystości i porządku w Gminie. Organy doszły do prawidłowego wniosku, że w interesie publicznym, w realiach tej sprawy, nie leży tworzenie dla Skarżącego odstępstwa (poprzez umorzenie), od równości i powszechności uczestniczenia w realizacji celu ogólnospołecznego, który jest realizowany przez ponoszenie opłat za gospodarowanie odpadami.

W efekcie za słuszne i znajdujące uzasadnienie w konstytucyjnych zasadach równości opodatkowania należy ocenić stanowisko organów, wywiedzione w oparciu o prawidłowo, zdaniem Sądu, zebrany materiał dowodowy, że okoliczności rozpoznawanej sprawy nie mogą być postrzegane jako szczególne z punktu widzenia interesu podatnika ani tym bardziej interesu publicznego. Skarżący nie wykazał, popierając tego stosownymi dowodami, że istnieją ważne powody (ważny interes podatnika lub interes publiczny) przemawiające za umorzeniem jemu zaległości, w tym że obciążenie zaległymi opłatami zagrozi podstawom jego egzystencji. Organy wiedzą o sytuacji materialnej i finansowej Skarżącego tyle ile Skarżący sam ujawnił. Sąd nie dostrzega, aby organy prowadziły postępowanie w sprawie umorzenia zaległych opłat stronniczo lub nieobiektywnie.

Przy rozstrzyganiu sprawy organy odniosły się do aktualnej sytuacji Skarżącego i dokonały oceny czy istnieją przesłanki udzielenia wnioskowanej ulgi. Tym samym badaniu podlegało wyłącznie to, czy istnieją ustawowe przesłanki umorzenia przedmiotowej zaległości wraz z odsetkami. Organy jasno i przekonywująco uzasadniły odmowę umorzenia przedmiotowej zaległości wraz z odsetkami. Nie budzi wątpliwości, że wszystkie okoliczności sprawy zostały ocenione i rozważone, a rozstrzygnięcie jest ich logiczną konsekwencją.

Pojęcie ważnego interesu podatnika należy rozumieć możliwie szeroko, lecz jego wystąpienia nie można upatrywać wyłącznie w dolegliwości finansowej, jakiej doświadcza strona w związku z koniecznością wywiązania się z ciążących na niej zobowiązań podatkowych (por. wyrok NSA z 6 marca 2012r., II FSK 1489/10, LEX nr 1145406). Ponadto podkreślenia wymaga, że rozluźnienie rygorów w zakresie przyznawania ulg podatkowych, w szczególności najdalej idącego umorzenia zaległości podatkowej lub odsetek, stanowiłoby w istocie zachętę do powszechnego lekceważenia dyscypliny finansowej.

Reasumując, Sąd oceniając zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą nie stwierdził, aby naruszały one przepis art. 67a § 1 pkt 3 O.p.

Sąd nie dopatrzył się również naruszenia przepisów prawa procesowego, w takim stopniu, który mógłby mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W szczególności organy nie naruszyły przepisów art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 O.p. W toku postępowania organy podjęły wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, a dokonana przez organy ocena opierała się na przyjętej w orzecznictwie wykładni przepisów. Ocenie tej nie można zarzucić dowolności. W toku postępowania przed organami w sposób wyczerpujący zebrano materiał dowodowy, rozważono wszystkie okoliczności faktyczne sprawy w oparciu o kompletny materiał dowodowy (art. 187 O.p.), dokonując ich oceny w ramach wyznaczonych przez art. 191 O.p. Prezentowana w zaskarżonej decyzji analiza całokształtu okoliczności faktycznych sprawy oraz wniosków wypływających z ustaleń organów jest prawidłowa.

W ocenie Sądu, w motywach rozstrzygnięcia organ wskazał niezbędne elementy, a ocena materiału dowodowego, który został zebrany, mieściła się w ramach art. 191 O.p., bowiem oceny tej nie można uznać za dowolną. Uwzględniono całokształt okoliczności faktycznych mających wskazywać na ważny interes podatnika lub ważny interes publiczny uzasadniający umorzenie przedmiotowej zaległości wraz z odsetkami. Rozważono także przedstawione przez Skarżącego argumenty, a wnioski z tej oceny, a także stanowisko organu co do argumentów podnoszonych przez Skarżącego w toku postępowania zostały przedstawione w uzasadnieniu decyzji, jak tego wymaga art. 210 § 4 w zw. z art. 124 i art. 121 § 1 O.p. Prowadzenie postępowania zgodnie z przepisami prawa procesowego oraz prawidłowe stosowanie przepisów prawa materialnego jest natomiast działaniem zgodnym z zasadą pogłębiania zaufania do organów podatkowych (art. 121 § 1 O.p.).

Odnosząc się do argumentacji podniesionej w skardze oraz w piśmie procesowym złożonym w toku postępowania sądowego wskazać jedynie raz jeszcze można, że w postępowaniu z wniosku o przyznanie ulg podatkowych na podstawie art. 67a § 1 O.p. nie może być skutecznie kwestionowane istnienie zobowiązania podatkowego oraz jego wysokość. Organy nie rozstrzygały o opłacie tylko o żądaniu jej umorzenia. W następstwie sądowa kontrola legalności zaskarżonej decyzji organu nie mogła obejmować przesłanek przewidzianych dla jej ponoszenia oraz wysokości. Jak już wskazano, dokonując kontroli sądowoadministracyjnej Sąd nie może wyjść poza granice sprawy, co wprost wynika z przepisu art. 134 P.p.s.a.

Podsumowując, Sąd w rozpoznanej sprawie nie dopatrzył się ani naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy ani naruszenia przepisów prawa materialnego. Zaskarżona decyzja nie narusza zatem przepisów prawa, zaś zarzuty skargi są niezasadne.

Biorąc pod uwagę przedstawione ustalenia i wnioski Sąd stwierdził, że brak jest przesłanek do uwzględnienia skargi. W związku z tym należało ją w całości oddalić na podstawie art. 151 P.p.s.a.