Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 628/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-06-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6271 Ochrona cudzoziemca, w tym nadawanie statusu uchodźcy, azyl, zezwolenie na pobyt tolerowany i ochrona czasowa
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 19 ust. 1 pkt 1, art. 20 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2012 poz 680
law: Ustawa z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak, Sędziowie sędzia WSA Leszek Kobylski, sędzia WSA Renata Nawrot (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. Katarzyna Tomiło-Nawrocka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi A. J. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy - oddala skargę -


UZASADNIENIE

Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest skarga A. J. na decyzję Rady Do Spraw Uchodźców z dnia [...] grudnia 2014 r. w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy.

Stan faktyczny i prawny sprawy przedstawia się następująco:

Wnioskiem z dnia [...] września 2014 r. A. J. (zwany dalej: "skarżący", "cudzoziemiec"), obywatel [...], narodowości [...], wystąpił do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców (zwany dalej: "SUDSC", "organ I instancji") o nadanie mu statusu uchodźcy w Rzeczypospolitej Polskiej. Powyższym wnioskiem została także objęta małżonka cudzoziemca oraz dwoje małoletnich dzieci. Jako podstawę wniosku skarżący wskazał obawę przed pozostawaniem w kraju z uwagi na prześladowania wynikające z różnic konfesyjnych (był [...], a jego żona [...]).

W wyniku rozpoznania ww. wniosku decyzją nr [...]z dnia [...] października 2014 r. SUDSC, działając na podstawie art. 19 ust. 1 pkt 1, art. 20 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2012 r. poz. 680 ze zm., zwana dalej: "u.u.c.o.") orzekł o odmowie nadania cudzoziemcowi statusu uchodźcy i udzielenia ochrony uzupełniającej. Decyzja objęła ponadto żonę cudzoziemca oraz jego dwoje małoletnich dzieci. Podstawę negatywnego rozstrzygnięcia stanowiło ustalenie, iż skarżący nie spełnia przesłanek, o których stanowi Konwencja Genewska dotycząca statusu uchodźców. Nadto, nie zostały spełnione warunki do udzielenia ochrony uzupełniającej.

W odwołaniu złożonym na powołaną decyzję skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i udzielenie mu międzynarodowej ochrony na terytorium RP. Wydanej decyzji zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego: art. 15 i art. 97 ust. 1 pkt 1 u.u.c.o. oraz przepisów postępowania, mające wpływ na wynik sprawy tj.: art. 7 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm., zwana dalej; "k.p.a."), poprzez przekroczenie zasady prawdy obiektywnej, art. 77 k.p.a. poprzez naruszenie zasadny oficjalności postępowania dowodowego, art. 80 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie całości materiału dowodowego w sprawie oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nie wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione i dowodów, na których się oparł.

Wskazaną na wstępie i stanowiącą przedmiot zaskarżenia w niniejszej sprawie decyzją znak [...] z dnia [...] grudnia 2014 r. Rada do Spraw Uchodźców (zwana dalej: "Rada", "organ odwoławczy"), w oparciu o 19 ust. 1 pkt 1 i art. 20 ust. 1 pkt 1 u.u.c.o. oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., postanowiła o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, iż istotą sprawy było ustalenie, czy wnioskodawca jest uchodźcą w rozumieniu przepisów ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP. Zebrany w sprawie materiał dowodowy wskazuje według oceny organu, iż cudzoziemiec nie udowodnił, aby w jego indywidualnym przypadku istniało realne zagrożenie prześladowaniem z powodów wskazanych w ustawie.

Składając wniosek o nadanie statusu uchodźcy cudzoziemiec powołał się na prześladowania jego i jego rodziny na tle religijnym wynikające z faktu, że on był [...], a jego żona [...]. Czuł się prześladowany w kraju pochodzenia i jednocześnie padł ofiarą przemocy fizycznej – był pobity. Wyjaśnił, iż posiada obywatelstwo[...], jest narodowości [...], ponadto nie należał do żadnej partii politycznej, stowarzyszenia, czy innej organizacji społecznej, etnicznej lub religijnej, nie brał także udziału w działaniach wojennych. Cudzoziemiec nie był nigdy zatrzymany lub aresztowany, nie był także skazany wyrokiem sądu oraz nie było wobec niego prowadzone postępowanie sądowe ani administracyjne. Kraj pochodzenia opuścił drogą lotniczą na podstawie paszportu, wydanego w sierpniu 2014 r.

W trakcie przeprowadzonego przesłuchania w dniu 14 października 2014 r. cudzoziemiec oświadczył, że mieszkał w [...] w miejscowości [...], ma wyższe wykształcenie, nie był zatrudniony, uzyskiwał sporadycznie dochody z prac dorywczych. Z jego zeznań wynika, że od 2007 r. w trzech państwach UE – [...], [...] i [...] bezskutecznie ubiegał się o nadanie statusu uchodźcy. Podał, że zasadniczą przesłanką emigracji były problemy na tle konfesyjnym - skarżący był [...] (do 2010 r.,), zaś jego żona jest [...]. Powyższa sytuacja doprowadziła do sporu rodzinnego, co skutkowało, że został on pobity przez osoby nasłane przez krewnych. Cudzoziemiec sygnalizował, iż krewni zajmują wysokie stanowiska w strukturach władzy, jego ojciec był około 2008 r. szefem ekspozytury MSW w [...], zaś kuzyn ojca zastępcą prokuratora generalnego w prokuraturze w [...] i to oni bezpośrednio mu zagrażali. Z dalszych wyjaśnień wynika, że od 2010 r. ukrywał się w wynajętych mieszkaniach i w różnych miastach [...] ([...], [...],[...]), a nadto w wyniku działań krewnych żona skarżącego została zwolniona z pracy (była nauczycielką), także próbowano porwać jego dzieci i wywieźć je do [...]. Wskazał, że w 2010 r. udał się do cerkwi i przyjął chrzest; zdarzenie to nie jest w żadnej formie udokumentowane, nie mniej o fakcie tym dowiedzieli się jego przeciwnicy, bowiem [...] jest małym miastem gdzie wszyscy się znają. Oświadczył, że zgłaszał sprawę policji o sytuacji oddania w jego kierunku strzałów jednakże nie ma żadnych wiarygodnych dowodów o zaistnieniu takiego zdarzenia.

Organ odwoławczy podkreślił, że cudzoziemiec wraz z małżonką 14-krotnie próbowali wjechać na terytorium RP bez wymaganej wizy.

Oceniając sytuację wnioskodawcy organ odwoławczy stwierdził, że w przypadku wnioskodawcy brak jest podstaw do twierdzenia, iż jest on narażony na prześladowania, nie istnieje też ryzyko naruszenia praw zagwarantowanych w Europejskiej Konwencji Praw Człowieka. Rada stwierdziła, że skarżący nie wykazał w sposób dostateczny faktów lub okoliczności, które można zakwalifikować jako indywidualne prześladowanie lub które mogłyby uzasadniać obawę przed takim prześladowaniem w przyszłości.

Zdaniem organu odwoławczego, okoliczności sprawy nie pozwalają na przyjęcie, iż cudzoziemiec był ofiarą prześladowania ze względu na rasę, religię, narodowość, przekonania polityczne lub przynależność do określonej grupy społecznej, co także uzasadniałoby obawę przed ewentualnym dalszym prześladowaniem w kraju pochodzenia. Zeznań cudzoziemca nie można było uznać za przekonywujące i wystarczające dla udzielenia międzynarodowej ochrony. Zaprezentowane okoliczności nie zostały poparte żadnymi istotnymi dowodami. Cudzoziemiec nie udowodnił, ani nie uprawdopodobnił, by jakiekolwiek organa [...] lub regionu zamieszkania bądź inne podmioty podejmowały lub mogłyby podejmować w przyszłości wobec skarżącego jakiekolwiek działania krzywdzące na tle jego rasy, religii, narodowości, przynależności do określonej grupy społecznej, czy poglądów politycznych.

W ocenie Rady przedstawione przez cudzoziemca okoliczności oraz analiza sytuacji odnoszącej się do jego osoby nakazują przyjąć, iż jako zasadnicza przesłanka opuszczenia przez skarżącego kraju pochodzenia jawi się ogólna sytuacja materialna gospodarstwa domowego skarżącego i brak wystarczających źródeł utrzymania, co wynika z oświadczeń ww. dotyczących braku pracy oraz wcześniejszych migracji skarżącego do państw UE.

Wskazując obowiązujące w tej materii przepisy prawa materialnego oraz orzecznictwo Rada podała, że przesłanką nadania statusu uchodźcy mogą być wyłącznie konkretne dowody prześladowania lub uprawdopodobnienie istnienia okoliczności mogących stworzyć uzasadnioną obawę przed prześladowaniem. W sytuacji braków dowodów kluczową kwestią jest ocena wiarygodności zeznań cudzoziemca. Analizując w tym zakresie deklaracje złożone przez skarżącego Rada oceniła, że cudzoziemiec nie uprawdopodobnił, że przyczyną wyjazdu z kraju pochodzenia i wszczęcia procedury uchodźczej była obawa przed prześladowaniem z powodu rasy, religii, narodowości, wyznawanych poglądów politycznych czy przynależności do określonej grupy społecznej, co jest ipso iure przesłanką dla nadania statusu uchodźcy. Organ nie dostrzegł zatem, że był on prześladowany przez struktury federalne lub siłowe [...] z powodów konwencyjnych. Zdaniem Rady analiza deklaracji cudzoziemca jednoznacznie wskazuje, że nie można uznać za wiarygodne, że był on przedmiotem stałego i zindywidualizowanego, usilnego zainteresowania przedstawicieli struktur siłowych, a także nie podlegał zagrożeniu o innym charakterze. Nie spełnione zostały zatem ustawowe przesłanki z art. 13 ust. 1 u.u.o.c. i art. 1 A Konwencji Genewskiej z 1951 r. i Protokołu Nowojorskiego do nadania statusu uchodźcy.

Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje na to, że w przypadku reemigracji do kraju pochodzenia skarżący nie byłby narażony na prześladowanie ani innego rodzaju represje. Organ odwoławczy nie uznał za wiarygodną tezy, że w przypadku powrotu cudzoziemca do [...] jego bezpieczeństwo byłoby zagrożone. Ocenił nadto, że wobec braku przesłanek do nadania statusu uchodźcy skarżący mógł podjąć próbę zalegalizowania swego pobytu na terytorium RP na podstawie innych przepisów i podjął taką próbę. Cudzoziemiec może też podjąć próbę osiedlenia się w innej części [...], która jest krajem jego pochodzenia, nie jest on bowiem poszukiwany przez władze swego kraju. Ponadto w żaden wiarygodny sposób nie uzasadnił niemożności życia w innym miejscu/regionie kraju pochodzenia. Rada podkreśliła, że nie znalazła wiarygodnych źródeł w zakresie deklarowanych sprawowanych funkcji przez krewnych cudzoziemca.

W ocenie Rady potwierdzony został brak związku przyczynowego między prześladowaniami a wyjazdem cudzoziemca z kraju pochodzenia. Skarżący nie podejmował starań o udzielenie międzynarodowej ochrony w najwcześniejszym możliwym terminie i nie wykazał wystarczających powodów, dlaczego tego nie uczynił. W konkluzji przeprowadzonego postępowania Rada stwierdziła, że nie istnieje rzeczywiste ryzyko doznania przez skarżącego poważnej i realnej krzywdy w przypadku powrotu do kraju pochodzenia.

Również Rada uznała, że cudzoziemiec nie spełnia przesłanek do objęcia go ochroną uzupełniającą na terytorium RP i na podstawie art. 20 ust. 1 ustawy należało odmówić jej udzielenia.

W skardze złożonej na powołane rozstrzygnięcie do sądu administracyjnego, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji w całości. Wydanej decyzji zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. art. 13 ust. 1, art. 15 u.u.c.o., poprzez ich niezastosowanie pomimo, że spełnione zostały przesłanki do nadania statusu uchodźcy i udzielenia ochrony uzupełniającej;

2. art. 97 ust. 1 pkt 1a u.u.c.o., poprzez nieuwzględnienie prawa do życia rodzinnego oraz prawa dziecka do życia w rodzinie w kontekście legalnego pobytu na terenie RP jego rodziny;

3. art. 7 i art. 77 k.p.a., poprzez niewłaściwe przeprowadzenie postępowania dowodowego, wydanie rozstrzygnięcia z pominięciem słusznego interesu strony;

4. art. 80 k.p.a., poprzez błędne przyjęcie, że "bezskutecznie" ubiegał się o nadanie statusu uchodźcy w trzech państwach członkowskich UE (w [...], [...] i [...]); poprzez stwierdzenie, że może zamieszkać w innym rejonie kraju swojego pochodzenia; poprzez uznanie, że zasadniczą przesłanką do opuszczenia przez niego kraju pochodzenia była chęć znalezienia lepszych warunków materialnych i poprawa sytuacji bytowej gospodarstwa domowego; poprzez odmówienie wiary jego zeznaniom o przyjęciu chrztu w cerkwi, że poinformował policję o prześladowaniu go, w tym faktu oddania w jego kierunku strzałów; jedynie dlatego, że te zdarzenia nie zostały przeze niego udokumentowane w postępowaniu o nadanie statusu uchodźcy; poprzez bezpodstawne przyjęcie że podjął próbę zalegalizowania swojego pobytu na terytorium RP na podstawie innych przepisów, aniżeli tych regulujących kwestię nadania statusu uchodźcy; poprzez niezgodne z prawdą przyjęcie że przesłuchanie statusowe jego osoby zostało przeprowadzone w języku polskim.

W uzasadnieniu wniesionego środka zaskarżenia skarżący podał, że organ odwoławczy błędnie przyjął, że skarżący "bezskutecznie" ubiegał się o nadanie statusu uchodźcy w trzech państwach członkowskich UE (w [...], [...] i [...]). Wskazał

w tym zakresie, że podczas przesłuchania w B. w dniu 14 października 2014 r. powiedział: "W żadnym z ww. krajów nie doczekałem się decyzji w sprawie statusu". Z treści przytoczonego zdania, ani też ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie można wywieść, iż bezskutecznie ubiegał się o ochronę międzynarodową. Uważa, że bezpodstawne przekonanie Rady, iż ubiegał się o nadanie statusu uchodźcy w innych państwach członkowskich UE "bezskutecznie", może stanowić podstawę do przyjęcia przez polski organ stanowiska, że skoro organy kilku państw członkowskich UE negatywnie rozstrzygnęły jego wniosek, to nie ma podstaw ku temu, aby polski organ udzielił mu międzynarodowej ochrony przed prześladowaniem. Powyższe może stanowić co najmniej podłoże do nieprzychylnego odniesienia się przez polski organ administracji do złożonego przeze niego wniosku. Oświadcza, że przed podjęciem zaskarżonych decyzji, nigdy nie otrzymał żadnego rozstrzygnięcia w przedmiocie objęcia międzynarodową ochroną przed prześladowaniem. Dlatego też takie działanie organu uznaje za naruszające art. 8 i art. 80 k.p.a., poprzez przekroczenie przez Radę granic swobodnej oceny dowodów i prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania jego uczestników do władzy publicznej.

Naruszenia ww. przepisów skarżący upatruje także w stwierdzeniu organu odwoławczego, że może zamieszkać w innym rejonie kraju swojego pochodzenia. W odniesieniu do powyższego podniósł, że do 2010 r. był [...], po zmianie wiary ukrywał się w wynajętych mieszkaniach i w różnych miastach [...] ([...], [...] , [...]), w każdym z tych miejsc był odnajdywany przez jego prześladowców, przez co jego życie było zagrożone, nigdzie na terenie swojego kraju nie mógł czuć się bezpiecznie.

Skarżący za nieuprawnione uznał twierdzenie Rady, że przesłanką opuszczenia kraju pochodzenia była chęć znalezienia lepszych warunków materialnych i poprawa sytuacji bytowej gospodarstwa domowego. Uważa, że takie twierdzenie nie wynika z materiału dowodowego sprawy i stanowi mylny osąd jego wypowiedzi. Podał, iż w kraju pochodzenia jego rodzina utrzymywała się z dochodów jego żony oraz jego dochodów uzyskiwanych z prac dorywczych. Te środki finansowe były wystarczające do zaspokojenia podstawowych potrzeb rodziny.

Uważa, że Rada bezpodstawnie odmówiła wiary jego zeznaniom o przyjęciu chrztu w cerkwi, że poinformował policję o prześladowaniu go oraz fakcie oddania w jego kierunku strzałów; jedynie dlatego, że te zdarzenia nie zostały przez niego udokumentowane w postępowaniu o nadanie statusu uchodźcy. Ocenia, że nie jest to wystarczający powód, do odmowy wiarygodności jego oświadczeń. Powołał się na podręcznik Biura Wysokiego Komisarza Narodów Zjednoczonych do Spraw Uchodźców Zasady i tryb ustalania statusu uchodźcy.

Uznał także, że Rada dopuściła się naruszenia art 7 i art. 77 k.p.a., poprzez niewłaściwe przeprowadzenie postępowania dowodowego, wydanie rozstrzygnięcia z pominięciem słusznego interesu strony oraz naruszenie art. 8 k.p.a., poprzez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania jego uczestników do władzy publicznej, bowiem bezpodstawnie przyjęła, że podjął próbę zalegalizowania swojego pobytu na terytorium RP na podstawie innych przepisów, aniżeli te, które regulują kwestię nadania statusu uchodźcy. Wskazał, że takie założenie nie ma oparcia w rzeczywistości, a przede wszystkim w materiale dowodowym zgromadzonym dotychczas w sprawie. Nie podejmował nigdy żadnej próby zalegalizowania swojego pobytu na terytorium RP na podstawie innych przepisów, aniżeli regulujących kwestię nadania statusu uchodźcy, jako że odpowiedź w przedmiocie nadania mi statusu uchodźcy ma dla niego fundamentalne znaczenie.

Zarzucił także naruszenie art. 8 k.p.a., poprzez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania jego uczestników do władzy publicznej, a ściślej niezgodne z prawdą przyjęcie, że przesłuchanie statusowe jego osoby zostało przeprowadzone w języku polskim, podczas gdy przesłuchanie to zostało przeprowadzone w zrozumiałym dla niego języku [...].

Pismem procesowym z dnia [...] czerwca 2015 r. pełnomocnik skarżącego uzupełnił wniesioną skargę.

W odpowiedzi na skargę Rada podtrzymała ustalenia faktyczne i prawne zawarte w zaskarżonej decyzji i wniosła o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, zwanej dalej p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 powołanej wyżej ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia przez Sąd przepisów prawa, wskazanego w art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

Rozpoznając sprawę w ramach tak zakreślonej kognicji Sąd nie dopatrzył się w działaniu organu administracji ani naruszenia norm prawa materialnego, ani też naruszenia przepisów postępowania, które uzasadniałyby uwzględnienie skargi.

W ocenie Sądu organy administracji w sposób wyczerpujący i rzetelny zebrały materiał dowodowy, a następnie dokonały prawidłowej jego oceny pod względem zastosowania przepisów ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (ww.), Konwencji dotyczącej statusu uchodźcy sporządzonej w Genewie dnia 28 lipca 1951 r. (Dz. U. z 1991 r. Nr 119, poz. 515 z późn. zm.), Protokołu dotyczącego statusu uchodźców sporządzonego w Nowym Jorku dnia 31 stycznia 1967 r. (Dz. U. z 1991 r. Nr 119, poz. 517), a także przepisów k.p.a.

Również wbrew zarzutom skargi, organy administracji obu instancji prawidłowo orzekły co do braku podstaw do przyznania skarżącemu ochrony międzynarodowej – statusu uchodźcy, a także ochrony uzupełniającej.

Materialnoprawną podstawę dla wydania przedmiotowych decyzji stanowiły przepisy art. 19 ust. 1 pkt 1, art. 20 ust. 1 pkt 1 oraz art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (publ.: j.w.)

Zgodnie z art. 19 ust. 1 pkt 1 u.u.c.o., cudzoziemcowi odmawia się nadania statusu uchodźcy, jeżeli nie istnieje uzasadniona obawa przed prześladowaniem w kraju pochodzenia. Stosownie zaś do art. 20 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, cudzoziemcowi odmawia się udzielenia ochrony uzupełniającej, jeżeli nie istnieje rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy.

Stosownie do treści art. 13 ust. 1 u.u.c.o., cudzoziemcowi nadaje się status uchodźcy, jeżeli na skutek uzasadnionej obawy przed prześladowaniem w kraju pochodzenia z powodu rasy, religii, narodowości, przekonań politycznych lub przynależności do określonej grupy społecznej - nie może lub nie chce korzystać z ochrony tego kraju. Przepis ten jest odpowiednikiem art. 1 ust. A pkt 2 Konwencji dotyczącej statusu uchodźców sporządzonej w Genewie 28 lipca 1951 r. Uregulowanie to ma charakter taksatywny, zawiera katalog przesłanek warunkujących nadanie statusu uchodźcy i nie obejmuje ofiar wojen, klęsk żywiołowych, głodu, sytuacji rodzinnej, braku pracy i możliwości nauki, czy ubóstwa.

Zatem na podstawie art. 13 ust. 1 u.u.c.o., status uchodźcy w RP nadaje się cudzoziemcowi, który spełnia warunki do uznania za uchodźcę, określone w Konwencji Genewskiej i Protokole Nowojorskim, tj. Konwencji o statusie uchodźców, sporządzonej w Genewie w dniu 28 lipca 1951 r. oraz Protokole dotyczącym statusu uchodźców sporządzonym w Nowym Jorku w dniu 31 stycznia 1967 r. (Dz. U. z 1991 r. Nr 119, poz. 515 i 517, zwane odpowiednio: "Konwencja Genewska", "Protokół Nowojorski").

Jak wynika z postanowień art. 1 ust. A pkt 2 ww. Konwencji oraz art. 1 Protokołu Nowojorskiego, termin "uchodźca" stosuje się w szczególności do osoby, która na skutek uzasadnionej obawy przed prześladowaniem z powodu swojej rasy, religii, narodowości, przynależności do określonej grupy społecznej lub z powodu przekonań politycznych, przebywa poza granicami państwa, którego jest obywatelem i nie może lub nie chce z powodu tych obaw korzystać z ochrony tego państwa. Charakter określonych w Konwencji Genewskiej przyczyn powodujących obawę przed prześladowaniem i jej skutek, mianowicie niemożność korzystania z ochrony państwa swego obywatelstwa - wskazuje, że chodzi głównie o zagrożenie prześladowaniami ze strony władz państwa stosowanymi, bądź inspirowanymi z powodu rasy, religii, narodowości, przynależności do określonej grupy społecznej lub z racji przekonań politycznych.

Podkreślić należy, że art. 1 ust. A Konwencji Genewskiej zawiera wyczerpujący katalog przesłanek, jakie powinny być spełnione przez cudzoziemca ubiegającego się o status uchodźcy. Wśród tych przesłanek nie zawarto przyczyn bytowych czy ekonomicznych. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych, przesłanki do nadania statusu uchodźcy wskazane w Konwencji Genewskiej należy interpretować wąsko. Nadanie statusu uchodźcy nie następuje ze względu na warunki życia, sytuację osobistą cudzoziemca, ani stan przestrzegania praw człowieka w kraju pochodzenia, lecz z uwagi na istniejące, uzasadnione obawy prześladowania osoby ubiegającej się o status uchodźcy. Pojęcie uzasadnionej obawy nie zostało bliżej sprecyzowane w ustawie, jednak jego znaczenie jest dookreślone przez orzecznictwo i doktrynę. Przyjmuje się, że w tym sformułowaniu mieści się wymóg zaistnienia dwóch elementów: subiektywnego (strona realnie, wiarygodnie żywi obawę przed prześladowaniem) oraz obiektywnego (żywiona obawa znajduje odzwierciedlenie w rzeczywistości).

Uchodźcą jest więc osoba, która spełnia kryteria zawarte w przytoczonej definicji, a której kluczowy element stanowi uzasadniona obawa przed prześladowaniem. Definicja ta posługuje się elementem subiektywnym, albowiem obawa jest odczuciem indywidualnym. Dla uznania tego odczucia za udowodnione, musi ono zostać potwierdzone przez ocenę sytuacji na podstawie materiału dowodowego sprawy. Ustalenie statusu uchodźcy wymaga przede wszystkim oceny oświadczeń strony. Ponieważ termin "uzasadniona obawa" łączy element subiektywny i obiektywny, oba te elementy muszą być brane pod uwagę w procedurze ustalania statusu, jak wskazane zostało w podręczniku "Zasady i tryb ustalania statusu uchodźcy" Biura Wysokiego Komisarza Narodów Zjednoczonych do Spraw Uchodźców (Genewa, styczeń 1992 r.). Ocena, czy obawa cudzoziemca przed prześladowaniem jest uzasadniona, musi być dokonana w odniesieniu do indywidualnego przypadku oraz na tle ogólnej sytuacji społeczno-prawnej i polityczno-ekonomicznej kraju pochodzenia cudzoziemca ubiegającego się o status uchodźcy.

Przenosząc powyższe reguły na grunt kontrolowanej sprawy stwierdzić należy, że organy obu instancji przeanalizowały oświadczenia skarżącego zawarte we wniosku o nadanie statusu uchodźcy, jak również treść wypowiedzi strony złożonych w toku postępowania. Analiza tych oświadczeń jest wyczerpująca, nadto uzasadnienia wydanych decyzji zawierają wypływające z niej wnioski.

Z materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie wynika, że deklarowany powód opuszczenia przez skarżącego kraju pochodzenia stanowiła obawa przed prześladowaniem, ze strony rodziny skarżącego i jego żony z uwagi na różnice wyznaniowe cudzoziemca i jego żony. Do 2010 r. – wedle oświadczenia skarżącego, był on wyznania [...], po chrzcie w cerkwi przyjął wyznanie żony – [...]. Zdaniem Sądu orzekające w sprawie organy prawidłowo uznały, że skarżący nie wykazał uzasadnionej obawy przed prześladowaniami w kraju pochodzenia, które skutkowałyby przyznaniem statutu uchodźcy i udzieleniem ochrony uzupełniającej. Cudzoziemiec nie uprawdopodobnił, aby osoby z jego rodziny (ojciec i kuzyni), które wcześniej pełniły – w świetle jego oświadczenia – istotne - wysokie funkcje w strukturach władz kraju pochodzenia bądź inne podmioty podejmowały czy mogłyby podejmować w przyszłości wobec niego jakiekolwiek działania krzywdzące na tle religijnym, rasowym, narodowościowym bądź na tle przynależności do określonej grupy społecznej lub poglądów politycznych. Powyższe pozwala przyjąć, iż rzeczywistym powodem wyjazdu cudzoziemca z kraju pochodzenia było dążenie do poprawy sytuacji życiowej. Brak poczucia bezpieczeństwa wynikający z sytuacji w kraju pochodzenia, a mianowicie prześladowania ze strony rodziny na tle konfesyjnym, nie mógł stanowić przesłanki, pozwalającej na uwzględnienie wniosku strony przez organy administracji. Informacje wskazane przez skarżącego i jego żonę nie znajdują potwierdzenia w materiale dowodowym zebranym w sprawie. Nie zostały one w żaden sposób uprawdopodobnione przez stronę skarżącą.

Podkreślenia wymaga, że na terytorium kraju pochodzenia strony nie toczy się międzynarodowy lub wewnętrzny konflikt zbrojny, mogący spowodować zagrożenie dla życia lub zdrowia ludności cywilnej. W aktach sprawy znajduje się m.in. dokumentacja Wydziału Informacji o Krajach Pochodzenia dotycząca ogólnej sytuacji w kraju cudzoziemca, wykluczająca wystąpienie takiego zagrożenia. Informacje odnoszące się do kraju pochodzenia skarżącego wskazują, że sytuacja panująca w [...] jest stabilna i państwo co do zasady wywiązuje się ze wszystkich zobowiązań, w tym także w zakresie przestrzegania praw człowieka.

Przyjąć należy, że cudzoziemiec nie był prześladowany w kraju pochodzenia z przyczyn określonych w Konwencji Genewskiej, a okoliczności wyjazdu wskazane przez niego w toku postępowania nie były tożsame z indywidualnym prześladowaniem z powodów wskazanych w Konwencji Genewskiej. Osoba ubiegająca się o nadanie statusu uchodźcy musi wykazać indywidualny charakter prześladowań lub obawy przed takimi prześladowaniami z przyczyn, o których mowa w art. 1A Konwencji.

W przypadku skarżącego brak jest podstaw do stwierdzenia, aby był on narażony na prześladowania w kraju pochodzenia. Cudzoziemiec opuścił [...] w dniu 28 sierpnia 2014 r. legalnie, na podstawie paszportu wydanego przez władze kraju pochodzenia, odbył podróż samolotem. Nie był nigdy aresztowany, ani skazany wyrokiem sądu, nie stawiano mu zarzutów i nie prowadzono wobec niego postępowania sądowego lub administracyjnego. Zdaniem Sądu, przedstawione przez skarżącego okoliczności dotyczące konfliktu na tle wyznaniowym wynikają z braku akceptacji przez rodzinę żony oraz rodzinę cudzoziemca jego małżeństwa z osobą innego wyznania i tak też należy je oceniać. Zauważyć należy, że wynikłe na tle wskazanej sytuacji zdarzenia, jeżeli zaistniały miały charakter wyłącznie kryminalny i powinny być przedmiotem interwencji właściwych służb państwowych w kraju pochodzenia strony, natomiast nie mogą zostać zakwalifikowane jako prześladowania w rozumieniu Konwencji.

W odniesieniu do powyższej kwestii, Sąd podzielił stanowisko organów administracji, zgodnie z którym skarżący nie spełnia przesłanek do nadania statusu uchodźcy, co w oparciu o treść art. 19 ust. 1 pkt 1 u.u.c.o. skutkowało odmową nadania statusu uchodźcy.

W ocenie Sądu, za prawidłowe należy również uznać orzeczenie o odmowie udzielenia ochrony uzupełniającej. Zgodnie z art. 15 u.u.c.o., cudzoziemcowi, który nie spełnia warunków do nadania statusu uchodźcy, udziela się ochrony uzupełniającej, w przypadku gdy powrót do kraju pochodzenia może narazić go na rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy przez: orzeczenie kary śmierci lub wykonanie egzekucji (pkt 1), tortury, nieludzkie lub poniżające traktowanie albo karanie (pkt 2), poważne i zindywidualizowane zagrożenie dla życia lub zdrowia wynikające z powszechnego stosowania przemocy wobec ludności cywilnej w sytuacji międzynarodowego lub wewnętrznego konfliktu zbrojnego (pkt 3) i ze względu na to ryzyko nie może lub nie chce korzystać z ochrony kraju pochodzenia.

Organy zasadnie przyjęły, że wobec skarżącego nie mają zastosowania przesłanki wymienione w powyższym przepisie. W szczególności, brak jest podstaw do przyjęcia, że skarżący ze względu na swoją zindywidualizowaną sytuację może być narażony na rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy przez tortury, nieludzkie lub poniżające traktowanie albo karanie ze strony władz lub innych podmiotów w przypadku powrotu do kraju pochodzenia. W związku z powyższym, organy orzekające w sprawie słusznie stwierdziły, że cudzoziemiec nie spełnia przesłanek uzasadniających uznanie za uprawnionego do nadania statusu uchodźcy bądź udzielenia ochrony uzupełniającej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, określonych w art. 13 ust. 1 i art. 15 u.u.c.o.

Mając na uwadze ustalenia dokonane w trakcie prowadzonego postępowania statusowego, organy prawidłowo przyjęły, że skarżący nie uwiarygodnił, iż jest narażony na naruszenia praw człowieka. Żywione obawy w świetle złożonych zeznań można rozpatrywać w kategoriach domniemania, które nie zostało potwierdzone w materiale dowodowym. Skarżący nie uprawdopodobnił okoliczności, które można zakwalifikować jako indywidualne prześladowania lub które mogłyby uzasadniać obawę przed takim prześladowaniem w przyszłości. Nie przedstawił dowodu potwierdzającego znalezienie się w sytuacji rzeczywistego ryzyka wystąpienia zagrożeń. W ocenie Sądu, przytoczone przez skarżącego okoliczności nie stanowią przesłanek uzasadniających obawę przed prześladowaniem z powodów, określonych w art. 1 ust. A pkt 2 Konwencji Genewskiej. Słusznie organy podkreśliły, że skarżący wraz z małżonką 14-krotnie próbował wjechać na terytorium RP bez wizy, ponadto we wcześniejszych latach podejmował próby ubiegania się o uzyskanie ochrony międzynarodowej w [...] (2007 r.), [...] (2009 r.), [...] (2013 r.). Okoliczność podnoszona w skardze, że w żadnym z ww. krajów nie doczekał się decyzji w sprawie statusu, nie dowodzi o wadliwości dokonanych ustaleń przez organy. Dodatkowo zauważyć należy, iż organy wyczerpująco odniosły się do sytuacji politycznej w [...]. Nie negowały tożsamości cudzoziemca, nie mniej wskazywały że powodem przybycia do Polski są względy materialno-ekonomiczne, z czym należy się zgodzić.

W efekcie przeprowadzonego postępowania oraz w odniesieniu do argumentów podniesionych w skardze, powrót skarżącego do kraju pochodzenia nie będzie naruszał prawa do życia rodzinnego strony w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. określonych w Konwencji o prawach dziecka. Kwestionowana decyzja obejmuje wszystkich członków najbliższej rodziny, tj. małżonkę wnioskodawcy i dwoje dzieci. Nie zachodzi zatem obawa rozłączenia rodziny oraz narażenia praw cudzoziemca i jego rodziny, w tym małoletnich dzieci skarżącego.

Jedyny zarzut, który wymaga dodatkowego wyjaśnienia, to podnoszony w skardze zarzut, że skarżącego przesłuchano w języku polskim. Słusznie cudzoziemiec zauważył powyższą kwestię, która została wskazana na stronie 10 decyzji Rady z dnia [...] grudnia 2014 r. Zatem wyjaśnienia wymaga, iż z protokołu przesłuchania skarżącego, decyzji organu I instancji oraz decyzji Rady na stronie 2, niewątpliwie wynika, że przesłuchanie odbyło się w języku [...], zrozumiałym dla strony i w obecności psychologa.

Oceniając sprawę w kontekście wskazywanych w skardze przepisów postępowania, Sąd stwierdza, iż nie dopatrzył się w sprawie naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., 80 k.p.a. Organy obu instancji oparły się na materiale dowodowym dostarczonym przez skarżącego, jak również na ocenie sytuacji w kraju pochodzenia cudzoziemca. W sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły materiał dowodowy, przeprowadzając konieczne czynności wyjaśniające oraz ustosunkowując się do dokonanych na ich skutek ustaleń.

Analizaując zaskarżoną i poprzedzającą ją decyzję w świetle zgromadzonego materiału dowodowego, po rozważeniu podniesionych przez skarżącego zarzutów, Sąd uznał, że brak jest podstaw do podważenia legalności wydanych w sprawie decyzji.

Mając na uwadze powołane okoliczności, Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.