Postanowienie NSA, sygn. akt II GZ 464/17
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-06-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6531 Dotacje oraz subwencje z budżetu państwa, w tym dla jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Wstrzymanie wykonania aktu
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 61 par. 3
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Zofia Borowicz po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia [...] "A." w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 stycznia 2017 r., sygn. akt V SA/Wa 1651/16 w zakresie oddalenia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi [...] "A." w W. na postanowienie Samorządowego kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie zwrotu dotacji postanawia: oddalić zażalenie.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 26 stycznia 2017 r., sygn. akt V SA/Wa 1651/16 oddalił wniosek [...] "A." w W. o wstrzymanie wykonania postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie zwrotu dotacji.

W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, iż [...] "A." w W. (dalej: skarżący) zawarło w skardze z dnia [...] maja 2016 r. wniosek o "wstrzymanie wykonalności decyzji administracyjnych SKO w niniejszej sprawie jak też postępowania egzekucyjnego, egzekucja administracyjna, kwot dotacji".

Zarządzeniem z dnia [...] stycznia 2017 r. uznano powyższy wniosek za wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia z dnia [...] maja 2016 r. o numerze [...].

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia [...] stycznia 2017 r. uznał, że postanowienie SKO nie posiada przymiotu wykonalności, co uniemożliwia wstrzymanie jego wykonania.

W zażaleniu na powyższe postanowienie pełnomocnik skarżącego wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zdaniem skarżącego uznanie przez Sąd, że wolą skarżącego było wstrzymanie wykonania postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2015 r. o nr [...], które odmawiało wznowienia postępowania zakończonego prawomocną decyzją administracyjną było błędne. Ponadto, jak podkreślił skarżący, nie można się zgodzić z ustaleniami Sądu I instancji, jakoby nie istniała prawna możliwość wstrzymania w niniejszym postępowaniu wykonania wcześniejszych decyzji, które zapadły w "sprawie", a których wykonanie może doprowadzić do wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków dla skarżącego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek niektóre poglądy prawne w nim zawarte są trafne. Nie mogą jednak skutkować uchyleniem zaskarżonego postanowienia z uwagi na zakres żądania skarżącego zawarty w skardze w przedmiocie wniosku o wstrzymanie, rozstrzygnięcie Sądu I instancji, a także zakres zaskarżenia objęty zażaleniem.

Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.; dalej: p.p.s.a.),po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, (...). Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy.

Z powyższej regulacji wynika zatem, że przedmiotem ochrony tymczasowej mogą być jedynie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania. Przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie egzekucji do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w tym akcie (por. postanowienie NSA z dnia 26 października 2011 r., sygn. akt I OZ 801/11, baza orzeczeń nsa.gov.pl).

Przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. rozszerza możliwość wstrzymania zaskarżonych aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Początkowo w literaturze istniał spór dotyczący rozumienia powyższego pojęcia. W orzecznictwie prezentowane jest obecnie jednolite stanowisko, że treścią art. 61 § 3 p.p.s.a. objęte są zarówno akty wydane w pierwszej instancji, jak i np. akty, w stosunku do których toczy się postępowanie w trybie nadzwyczajnym lub w trybie autokontroli.

Co jednak istotne - na gruncie rozpoznawanej sprawy - z art. 61 § 3 p.p.s.a. wynika przede wszystkim to, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu przez sąd może nastąpić wyłącznie na wniosek skarżącego. Sąd nie orzeka o wstrzymaniu wykonania aktu z urzędu. Przy braku odpowiedniego wniosku skarżącego sąd administracyjny nie będzie uprawiony do podjęcia postępowania w sprawie wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Sąd nie jest również uprawiony do wyjścia poza granice wniosku (por. R. Hauser, M. Wierzbowski "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz" Wyd. C.H. Beck, W-w: 2 Wydanie, str. 363, oraz powołane tam orzecznictwo NSA).

Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy zauważyć należy, że skarżący wniosek o wstrzymanie z art. 61 § 3 p.p.s.a. zawarł w skardze, która zawierała szereg żądań. Skarżący wnioskował m. in. o wznowienie określonych postępowań sądowoadministracyjnych, rozpatrzenia skargi w zakresie wskazywanych decyzji SKO, ukarania za nieudzielenie informacji publicznej w tym brak decyzji administracyjnej. Skarżący w obszernych zarzutach i wnioskach zawartych w tej skardze wskazywał na szereg aktów administracyjnych wydanych w różnym przedmiocie. Wobec uwzględnienia całości skargi wraz z jej obszernym uzasadnieniem a także odpowiedzią na skargę i aktami administracyjnymi do niej załączonymi Sąd I instancji przyjął, że skarga dotyczy postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2016 r. w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie zwrotu dotacji. Zważywszy na sposób określenia przez skarżącego żądania objętego wnioskiem o wstrzymanie jako: "wstrzymanie wykonalności decyzji administracyjnej SKO w niniejszej sprawie jak też postępowania egzekucyjnego, egzekucja administracyjna, kwot dotacji", przy uwzględnieniu uzasadnienia zawartego w skardze, które odnosiło się do różnych aktów administracyjnych rozstrzygających w przedmiocie zwrotu dotacji, nie sposób kwestionować stanowiska Sądu I instancji, iż zważywszy na tak szeroki stopień ogólności zakreślenia żądania, wniosek ten potraktowano jako żądanie wstrzymania wykonania konkretnego aktu, tj. postanowienia zaskarżonego wniesioną skargą. Tylko tego aktu dotyczyło wydane przez Sąd I instancji zaskarżone postanowienie. Nie są więc trafne zarzuty, iż Sąd I instancji ustalił w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, iż nie istnieje prawna możliwość wstrzymania w niniejszym postępowaniu wykonania wcześniejszych decyzji, które zapadły w sprawie. Sąd I instancji w ogóle w tej kwestii nie zajmował żadnego stanowiska. W konsekwencji nie jest też trafne zażalenie na postanowienie WSA w Warszawie z dnia [...] stycznia 2017 r. "odmawiające wstrzymania wykonania decyzji zobowiązującej do zwrotu dotacji", gdyż zaskarżone orzeczenie nie dotyczyło tego rodzaju aktu administracyjnego.

Ponownie należy podkreślić, że sąd administracyjny może prowadzić postępowanie wynikające z art. 61 § 3 p.p.s.a. wyłącznie na wniosek skarżącego. We wniosku tym strona musi wyraźnie określić konkretnie wstrzymania jakiego aktu się domaga, a nadto wskazać konkretne okoliczności świadczące o jego zasadności. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu możliwe jest wówczas, gdy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Strona zobowiązana jest we wniosku skonkretyzować rodzaj szkody grożącej jej na skutek wykonania konkretnego aktu. Sąd rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania aktu w konkretnej sprawie, nie jest związany orzeczeniami zapadłymi w innych, analogicznych sprawach (por. postanowienie NSA z dnia 17 października 2007 r., sygn. akt I OZ 786/07). Powyższe dowodzi, że w sytuacji, gdy intencją strony jest uzyskanie pozytywnego rozstrzygnięcia w oparciu o art. 61 § 3 p.p.s.a. wobec aktu administracyjnego w granicach sprawy, to żądanie w tym zakresie musi być dokładnie określone i uzasadnione. Wniosek skarżącego powyższych warunków nie spełniał, zatem argumentacja zażalenia nie mogła skutkować uchyleniem zaskarżonego postanowienia.

Dodać jedynie należy, że w art. 61 § 4 p.p.s.a. przewidziano możliwość zmiany lub uchylenia postanowienia w sprawie wstrzymania wykonalności aktu. Podstawą do takiego uchylenia lub zmiany rozstrzygnięcia może być zmiana okoliczności, jak również pojawienie się nowych okoliczności, które odpowiadają przesłankom z art. 61 § 3 p.p.s.a.

Natomiast przedmiotem rozpoznania wniosku skarżącego było postanowienie wydane w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego. Żądanie skarżącego nie zostało uwzględnione gdyż, akt którego dotyczył wniosek z art. 61 § 3 p.p.s.a. nie posiada przymiotu wykonalności. To stanowisko Sądu I instancji zasługuje na aprobatę. Zresztą skarżący w zażaleniu przyznaje, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności może dotyczyć tylko takich z nich, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania. Żalący nie zarzuca, aby akt którego dotyczyło zaskarżone postanowienie spełniał powyższe warunki.

Z tych wszystkich względów Naczelny Sad Administracyjny w oparciu o art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.