Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 478/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2019-10-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 17, 18, 110w i 111m
journal: Dz.U. 2019 poz 1438
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Ewa Kruppik – Świetlicka (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Urszula Wiśniewska sędzia WSA Tomasz Wójcik Protokolant: starszy sekretarz sądowy Małgorzata Antoniuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 08 października 2019r. sprawy ze skargi M. P. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] w przedmiocie oddalenie skargi na czynność organu egzekucyjnego 1. oddala skargę, 2. odmawia wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia.


UZASADNIENIE

I SA/Bd 478/19

UZASADNIENIE

W toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego z majątku K. P. i E. P., pismami z dnia [...] stycznia 2016 r. dokonano zajęcia nieruchomości położonej we [...], należący do skarżącego, z uwagi na wyrok Sądu Okręgowego we [...] z dnia [...] listopada 2014 r. sygn. akt [...], który uznał za bezskuteczną w stosunku do Naczelnika Urzędu Skarbowego we [...] umowę darowizny przedmiotowej nieruchomości z dnia [...] lipca 2009 r., zawartą pomiędzy skarżącym a E. P. i K. P.. Organ egzekucyjny wezwał również zobowiązanych do zapłaty – w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania, należności pieniężnych wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia ich

w terminie i kosztami egzekucyjnymi, pod rygorem przystąpienia do opisu

i oszacowania wartości nieruchomości. W dniu [...] grudnia 2016 r. została założona księga wieczysta dla przedmiotowej nieruchomości.

W związku z nieuregulowaniem należności organ egzekucyjny, po upływie wyznaczonego w wezwaniach terminu do zapłaty, przystąpił do czynności związanych

z opisem i oszacowaniem zajętej nieruchomości. W dniu [...] lutego 2018 r. sporządzono protokół opisu i oszacowania wartości nieruchomości, który został doręczony skarżącemu w dniu [...] marca 2018 r.

W dniu [...] stycznia 2019 r. odbyła się I licytacja spółdzielczego własnościowego prawa do przedmiotowego lokalu mieszkalnego, do której nikt nie przystąpił, w związku z czym w dniu [...] marca 2019 r. sporządzono obwieszczenie o drugiej licytacji, której termin wyznaczono na dzień [...] maja 2019 r. Obwieszczenie o licytacji zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącego w dniu [...] kwietnia 2019 r., natomiast w dniu [...] kwietnia 2019 r. pełnomocnik złożył skargę na czynności organu egzekucyjnego dotyczące obwieszczenia o licytacji.

Postanowieniem z dnia [...] maja 2019 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego we [...] oddalił skargę M. P. na czynności organu egzekucyjnego dotyczące obwieszczenia o licytacji.

Po rozpatrzeniu zażalenia skarżącego, postanowieniem z dnia 24 czerwca

2019 r. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu organ po przytoczeniu stosownych przepisów podał, że oceniając obwieszczenie o drugiej licytacji spółdzielczego własnościowego prawa do przedmiotowego lokalu mieszkalnego z dnia [...] marca 2019 r. przez pryzmat przepisu art. 110w § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji stwierdzić należy, iż zawiera wszystkie wymagane elementy. Ponadto w dniu [...] kwietnia 2019 r. obwieszczenie zostało doręczone uczestnikom postępowania oraz w dniu [...] marca 2019 r. Urzędowi M. [...], Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Inspektorat we [...] i Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego we [...] wraz ze stosownymi wezwaniami zgodnie z art. 110w § 4 powołanej ustawy. Wykonując dyspozycję § 5 wskazanego artykułu obwieszczenie o licytacji zostało również należycie, na co najmniej 30 dni przed terminem licytacji upublicznione, przez umieszczenie na tablicach ogłoszeń urzędu właściwej jednostki samorządu terytorialego – Urzędu M. [...] (od dnia [...] marca 2019 r. do dnia [...] maja 2019 r.) oraz Urzędu Skarbowego we [...] (od dnia [...] marca 2019 r. do dnia [...] maja 2019 r.), a także zostało zamieszczone w lokalnej prasie w dniu [...] marca 2019 r.

Odnosząc się do zarzutu nieumieszczenia w obwieszczeniu o licytacji przysługującego K. P. i E. P. prawa jako osób trzecich do użytkowania przedmiotowego lokalu organ stwierdził, że w art. 110w § 3 ustawy

o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie ma wymienionych praw osób trzecich do nieruchomości, będącej przedmiotem egzekucji. W obwieszczeniu powinno znaleźć się jedynie wyjaśnienie, że użytkowanie, służebności i prawa dożywotnika nieujawnione w księdze wieczystej i niezgłoszone na 3 dni przed licytacją, nie będą uwzględnione

w dalszym toku egzekucji i wygasną z chwilą, w której postanowienie o przyznaniu własności stanie się ostateczne. Taka informacja została umieszczona w obwieszczeniu z dnia [...] marca 2019 r. Natomiast organ egzekucyjny nie jest zobligowany do umieszczenia zgłoszonych praw w obwieszczeniu o licytacji. Stwierdzenie przez organ egzekucyjny, czy zgłoszone prawo zostało uwzględnione, czy pozostało w mocy, czy też wygasło, następuje dopiero w momencie sporządzania planu podziału kwoty uzyskanej z egzekucji.

Ustosunkowując się do zarzutu doręczenia zaskarżonego postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego we [...] z dnia [...] maja 2019 r. dzień przed terminem licytacji organ wyjaśnił, iż złożenie skargi na czynności organu egzekucyjnego dotyczące obwieszczenia o licytacji nie stanowi podstawy do odwołania licytacji. Jednakże zgodnie z art. 111m § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym

w administracji, jeżeli skargi lub zażalenia wniesione w toku postępowania egzekucyjnego nie są jeszcze ostatecznie rozstrzygnięte, organ egzekucyjny wstrzymuje wydanie postanowienia o przybiciu do czasu ich rozstrzygnięcia. Zatem organ uznał, że doręczenie pełnomocnikowi skarżącego zaskarżonego postanowienia w przededniu licytacji nie miało znaczenia dla jej przeprowadzenia.

Organ wskazał, iż w sprawie skargi na czynności organu egzekucyjnego dotyczące obwieszczenia o pierwszej licytacji spółdzielczego własnościowego prawa do przedmiotowego lokalu mieszkalnego z dnia [...] listopada 2018 r. – organ egzekucyjny, postanowieniem z dnia [...] stycznia 2019 r. odmówił wszczęcia postępowania

w przedmiocie skargi na czynności organu egzekucyjnego dotyczące obwieszczenia

o licytacji, z uwagi na uchybienie terminu do jej wniesienia. Powyższe rozstrzygnięcie zostało utrzymane w mocy przez Dyrektora Izby Skarbowej postanowieniem z dnia [...] marca 2019 r., które jest przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej.

Konkludując, w ocenie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej czynności organu egzekucyjnego dotyczące obwieszczenia o licytacji, będące przedmiotem oceny w toku postępowania, zostały dokonane zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa.

W skardze do tut. Sądu skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w zaskarżonej części i przekazanie sprawy organowi skarbowemu do dalszego prowadzenia. Zarzucił naruszenie:

- zasad postępowania poprzez pominięcie - brak rozpatrzenia kwestii wpisania do ogłoszenia o licytacji lokalu mieszkalnego praw skarżącej wynikających z ustaw

i przepisów odrębnych, co do których funkcjonowania nie jest wymagane umieszczenie ich w księdze wieczystej, gdyż samo powołanie księgi wieczystej nie jest obowiązkiem prawnym podmiotu tych praw, a zatem brak wpisu tych uprawnień do ksiąg wieczystych nie ma znaczenia dla ich istnienia w sferze podmiotowej,

- doręczenie zaskarżonego postanowienia w przededniu wyznaczonego terminu licytacji, o godzinie 14.45, ewidentnie celem utrudnienia stronom złożenia środków odwoławczych, pomimo to, że skargę na obwieszczenie o licytacji wniesiono dnia [...].04.2019 r.

- oddalenie skargi pomimo to, że przedmiotowo identyczna skarga złożona przed datą licytacji znajduje się w rozpatrzeniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny

w B. na skutek skargi wniesionej przez strony.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd stwierdza, że nie można zarzucić naruszeń z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a., a to oznacza, ze skarga jako niezasadna winna ulec oddaleniu.

Spór dotyczy oceny prawidłowości działań organów przy obwieszczeniu

o licytacji co do zgodności z prawem obowiązującym w tym postępowaniu. Należy wskazać, że przedmiotem oceny w trybie skargi na czynności organu egzekucyjnego dotyczące obwieszczenia o licytacji są przepisy dotyczące sposobu i terminu publicznego obwieszczenia o licytacji, jak też doręczenia obwieszczenia uprawnionym podmiotom. Ocenie Sądu zostało poddane postanowienie DIAS w B. z dnia [...] czerwca 2019 r., którym utrzymano w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego we [...] z dnia [...] maja 2019 r. oddalające skargę na czynności organu egzekucyjnego dotyczące obwieszczenia o licytacji.

Zdaniem Skarżącego w obwieszczeniu powinno być wskazane jego prawo jako głównego lokatora do użytkowania licytowanego lokalu mieszkalnego położonego we [...] przy ul. [...], lokal nr [...]. Licytacja powinna być odwołana, bo przed tut. sądem zawisła identyczna sprawa i nie została rozstrzygnięta, a wyrok będzie miał istotny wpływ na wynik nieniejszej sprawy. Dlatego wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia o oddaleniu skargi na tę czynność i o wstrzymanie wykonania aktu.

Organ wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał swoje stanowisko w sprawie. Wskazał, ze zgodnie z art. 61 § 1 p.p.s.a. wniesienie skargi nie wstrzymuje aktu i z tym tut. Sąd się zgadza.

Przystępując do oceny zgodności z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia należy wskazać, że podstawę prawną zaskarżonego postanowienia stanowił art. 138

§ 1 pkt 2 w związku z art. 144 k.p.a. w związku art. 17 i 18 u.p.e.a.

W opinii Sądu skarga jest niezasadna, gdyż organom nie można zarzucić naruszeń prawa skutkujących koniecznością wyeliminowania zaskarżonego aktu

z obrotu prawnego.

Organ prawidłowo wskazał, że prawa osób trzecich rozstrzyga się dopiero przy podziale kwot uzyskanych z licytacji.

Należy podać, że tut. Sąd wydał w dniu 13 sierpnia 2019 r. w sprawie o sygn. akt I SA/Bd 346/19 wyrok oddalający skargę. Z wyrokiem tym skład orzekający w pełni się zgadza.

W niniejszym postępowaniu ocenie podlega czynność egzekucyjna dokonana przez organ egzekucyjny, badana tylko pod kątem zgodności z przepisami regulującymi procedurę jej zastosowania, a więc badanie dotyczy tylko formalnej prawidłowości dokonanej czynności.

Tryb dokonania obwieszczenia o licytacji regulują przepisy art. 110w ustawy

o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zgodnie z § 3 powołanego artykułu

o licytacji organ egzekucyjny zawiadamia przez publiczne obwieszczenie, w którym podaje:

1) termin i miejsce licytacji;

2) oznaczenie nieruchomości, która ma być sprzedana, ze wskazaniem miejsca jej położenia i przeznaczenia gospodarczego oraz księgi wieczystej lub zbioru dokumentów ze wskazaniem sądu, w którym są prowadzone;

3) oszacowaną wartość nieruchomości i cenę wywoławczą;

4) firmę lub imię i nazwisko zobowiązanego;

5) wysokość wadium, jakie licytant przystępujący do przetargu powinien złożyć,

z zaznaczeniem, że wadium składa się w gotowce albo w postaci czeku potwierdzonego wystawionego na organ egzekucyjny;

6) czas, w którym w terminie 14 dni przed dniem licytacji będzie wolno oglądać nieruchomość oraz przeglądać w urzędzie skarbowym akta postępowania egzekucyjnego;

7) wzmiankę, że prawa osób trzecich nie będą przeszkodą do licytacji i przyznania nabywcy własności nieruchomości bez zastrzeżeń, jeżeli osoby te nie wystąpiły wcześniej o wyłączenie nieruchomości lub jej przynależności spod egzekucji;

8) wyjaśnienie, że użytkowanie, służebności i prawa dożywotnika, jeżeli nie są ujawnione w księdze wieczystej lub przez złożenie dokumentu do zbioru dokumentów

i nie zostaną zgłoszone najpóźniej na 3 dni przed rozpoczęciem licytacji, nie będą uwzględnione w dalszym toku egzekucji i wygasną z chwilą, w której postanowienie

o przyznaniu własności stanie się ostateczne.

W myśl § 4 tego artykułu obwieszczenie o licytacji doręcza się:

1) uczestnikom postępowania;

2) właściwej jednostce samorządu terytorialnego oraz organom ubezpieczeń społecznych z wezwaniem, aby najpóźniej w dniu licytacji zgłosiły zestawienie podatków i innych danin publicznych, należnych na dzień licytacji;

3) osobom mającym prawo pierwokupu nieruchomości, jeżeli prawo to zostało wpisane do księgi wieczystej prowadzonej dla nieruchomości.

Natomiast § 5 powołanego przepisu stanowi, iż obwieszczenie o licytacji wywiesza się w siedzibach urzędu skarbowego oraz urzędu właściwej jednostki samorządu terytorialnego co najmniej na 30 dni przed jej terminem, a jeżeli wartość nieruchomości została oszacowana na kwotę wyższą niż [...] zł – także w dzienniku poczytnym w danej miejscowości.

Oceniając obwieszczenie o drugiej licytacji spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego nr [...], położonego przy ul. [...] we [...] z dnia [...] marca 2019 r. przez pryzmat przepisu art. 110w § 3 ustawy

o postępowaniu egzekucyjnym w administracji stwierdzić należy, iż zawiera wszystkie wymagane elementy.

Ponadto w dniu [...] kwietnia 2019 r. obwieszczenie zostało doręczone uczestnikom postępowania oraz w dniu [...] marca 2019 r. Urzędowi M. [...], Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Inspektorat we [...] i Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego we [...] wraz ze stosownymi wezwaniami zgodnie z art. 110w § 4 powołanej ustawy. Przepis art. 110 w § 4 powołanej ustawy stanowi natomiast, że obwieszczenie o licytacji doręcza się: 1) uczestnikom postępowania; 2) właściwej jednostce samorządu terytorialnego oraz organom ubezpieczeń społecznych

z wezwaniem, aby najpóźniej w dniu licytacji zgłosiły zestawienie podatków i innych danin publicznych, należnych na dzień licytacji; 3) osobom mającym prawo pierwokupu nieruchomości, jeżeli prawo to zostało wpisane do księgi wieczystej prowadzonej dla nieruchomości.

Zgodnie z dyspozycją § 5 wskazanego artykułu, obwieszczenie o licytacji zostało również należycie, na co najmniej 30 dni przed terminem licytacji upublicznione, przez umieszczenie na tablicach ogłoszeń urzędu właściwej jednostki samorządu terytorialnego – Urzędu M. [...] (od dnia [...] marca 2019 r. do dnia [...] maja 2019 r.) oraz Urzędu Skarbowego we [...] (od dnia [...] marca 2019 r. do dnia [...] maja 2019 r.), a także zostało zamieszczone w lokalnej prasie w dniu [...] marca 2019 r.

Odnosząc się do zarzutu nieumieszczenia w obwieszczeniu o licytacji przysługującego K. P. i E. P. prawa jako osób trzecich do użytkowania przedmiotowego lokalu stwierdzić należy, iż zarzut jest bezzasadny.

Art. 110w § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wymienia elementy jakie powinno zawierać obwieszczenie o licytacji. Nie ma wśród nich praw osób trzecich do nieruchomości, będącej przedmiotem egzekucji.

W obwieszczeniu powinno znaleźć się jedynie wyjaśnienie, że użytkowanie, służebności i prawa dożywotnika nieujawnione w księdze wieczystej i niezgłoszone na

3 dni przed licytacją, nie będą uwzględnione w dalszym toku egzekucji i wygasną

z chwilą, w której postanowienie o przyznaniu własności stanie się ostateczne. Taka informacja została umieszczona w obwieszczeniu z dnia [...] marca 2019 r.

Natomiast organ egzekucyjny nie jest zobligowany do umieszczenia zgłoszonych praw w obwieszczeniu o licytacji.

Stwierdzenie przez organ egzekucyjny, czy zgłoszone prawo zostało uwzględnione, czy pozostało w mocy, czy też wygasło, następuje dopiero w momencie sporządzania planu podziału kwoty uzyskanej z egzekucji.

Ustosunkowując się do zarzutu doręczenia zaskarżonego postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego we [...] z dnia [...] maja 2019 r. dzień przed terminem licytacji wyjaśnić należy, iż złożenie skargi na czynności organu egzekucyjnego dotyczące obwieszczenia o licytacji nie stanowi podstawy do odwołania licytacji. Jednakże zgodnie z art. 111m § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym

w administracji jeżeli skargi lub zażalenia wniesione w toku postępowania egzekucyjnego nie są jeszcze ostatecznie rozstrzygnięte, organ egzekucyjny wstrzymuje wydanie postanowienia o przybiciu do czasu ich rozstrzygnięcia. Zatem doręczenie pełnomocnikowi Skarżącego zaskarżonego postanowienia w przededniu licytacji nie miało znaczenia dla jej przeprowadzenia.

W sprawie skargi na czynności organu egzekucyjnego dotyczące obwieszczenia o pierwszej licytacji spółdzielczego własnościowego prawa do przedmiotowego lokalu mieszkalnego z dnia [...] listopada 2018 r., organ egzekucyjny postanowieniem z dnia [...] stycznia 2019 r. odmówił wszczęcia postępowania z uwagi na uchybienie terminu do jej wniesienia. Powyższe rozstrzygnięcie zostało utrzymane w mocy przez Dyrektora Izby Skarbowej postanowieniem z dnia [...] marca 2019 r., które obecnie jest przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej.

Konkludując Sąd stwierdza, że czynności organu egzekucyjnego dotyczące obwieszczenia o licytacji, będące przedmiotem oceny w toku niniejszego postępowania, zostały dokonane zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa.

W ocenie tut. Sądu nie zasługuje także na uwzględnienie wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia. Stosownie do art. 61 § 1 i 3 p.p.s.a. wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności, jednakże sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części tego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Jednakże nie każdy akt administracyjny kwalifikuje się do wykonania i w związku z tym nie każdy wymaga wykonania. W piśmiennictwie oraz orzecznictwie wskazuje się, że przedmiotem wstrzymania mogą być jedynie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania. Innymi słowy, problem wykonania aktu administracyjnego dotyczy aktów zobowiązujących, ustalających dla ich adresatów nakazy właściwego zachowania lub zakazy określonego zachowania, aktów, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i na mocy których zostają na niego nałożone określone obowiązki, oraz aktów, na podstawie których jeden podmiot jest do czegoś zobowiązany, a drugi wyłącznie uprawniony (por. postanowienie NSA z 10 maja 2012 r. sygn. akt II FZ 358/12).

Kwestionowane w sprawie postanowienie nie podlega wykonaniu w rozumieniu wyżej cytowanych przepisów. Nie przyznaje bowiem prawa ani nie nakłada na Stronę obowiązku działania, z którym wiązałyby się wspomniane negatywne konsekwencje. Zatem już z samej jego istoty (tym bardziej, gdy zapadło ono w toku postępowania egzekucyjnego) wynika, niemożność zastosowania przedmiotowej instytucji. Nadto zważyć też trzeba, że wstrzymanie wykonania może dotyczyć zaskarżonego aktu, nie zaś wstrzymania dalszych czynności egzekucyjnych.

W tym stanie rzeczy uprawnione jest stwierdzenie, że zaskarżone postanowienie należy do tej kategorii aktów prawnych, które nie posiadają przymiotu wykonalności,

a tym samym nie można orzec o wstrzymaniu jego wykonania.

Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł jak

w sentencji w pkt 1, natomiast na podstawie art. 61 § 3 i 5 p.p.s.a. – w pkt 2 tej sentencji.

E. Kruppik-Świetlicka u. Wiśniewska T. Wójcik