Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 6/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2014-03-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6159 Inne o symbolu podstawowym 615
Hasła tematyczne: Zagospodarowanie przestrzenne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 59 ust. 1-3
journal: Dz.U. 2012 poz 647
law: Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Górska Sędziowie: Sędzia WSA Janina Guść (spr.) Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok Protokolant: Sekretarz sądowy Izabela Adamowicz po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2014 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi T. K. i Z. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 16 października 2013 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie przywrócenia poprzedniego sposobu zagospodarowania terenu oddala skargę.


UZASADNIENIE

T. K. i Z. K. wnieśli skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w U. z dnia 16 października 2013 r., utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza Miasta [...] z dnia 5 września 2013 r. o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie nakazania przywrócenia poprzedniego sposobu zagospodarowania terenu właścicielom nieruchomości przy ul. [...] w U. – A. i Z. B.. Decyzja organu I instancji została wydana na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., w związku z art. 59 ust. 1-3 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2012 roku, poz. 647 ze zm.), zwanej dalej ustawą.

Zaskarżona decyzja zapadła w następujących okolicznościach sprawy:

T. K. zwróciła się do Burmistrza Miasta U. o podjęcie działań w sprawie wydania decyzji nakazującej A. i Z. B. przywrócenie poprzedniego sposobu zagospodarowania należącej do nich nieruchomości położonej przy ul. [...] w U., poprzez zaniechanie prowadzenia na nieruchomości myjni samochodowej.

Decyzją z dnia 12 lipca 2012 r. Burmistrz Miasta U. umorzył postępowanie w sprawie nakazania poprzedniego sposobu zagospodarowania terenu przy ul. [...] w U., wskazując, że brak było podstaw do stwierdzenia, by na przedmiotowym terenie zaistniała zmiana sposobu zagospodarowania, tym samym brak jest podstaw do zastosowania przepisów art. 59 ust. 1 - 3 ustawy, co czyniło postępowanie bezprzedmiotowym.

Organ I instancji ustalił, że należący do A. i Z. B. teren, znajdujący się pomiędzy budynkiem mieszkalnym i gospodarczym, jest wybetonowany. W wybetonowanym podłożu znajduje się studzienka do odprowadzenia wody. Organ wskazał, że w czasie oględzin nie stwierdzono istnienia powłoki brezentowej, ani też innego obiektu, który byłby obiektem budowlanym wzniesionym bez pozwolenia na budowę, natomiast stwierdzono fakt mocowanych do ściany elementów metalowych, które mogły stanowić element zamocowania takiej powłoki.

Organ przytoczył definicje ustawowe obiektu budowlanego i budowli zawarte w art. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r., nr 243, poz. 1623 ze zm.) i stwierdził, że nie można zakwalifikować zamontowanych osłon brezentowych jako obiektu budowlanego typu myjnia samochodowa. Osłony brezentowe stanowią zasłony przed nadmiernym rozprzestrzenianiem się mgły wodnej, a ich wykonanie nie ma charakteru robót budowlanych, osłona brezentowa w świetle ww. przepisów nie stanowi przegrody budowlanej takiej jak ściana, czy też strop, zaś wykonane prace związane z zamontowaniem osłon brezentowych nie są wymienione w art. 29 ustawy - Prawo budowlane.

Organ przytoczył treść art. 59 ust. 1 i 2 ustawy i wyjaśnił, że tylko w przypadku zmiany zagospodarowania terenu, o której mowa art. 59 ust. 2 ustawy, bez decyzji o warunkach zabudowy, wójt, burmistrz albo prezydent miasta może zastosować instrumenty przewidziane w art. 59 ust. 3 ustawy tj. w drodze decyzji, nakazać właścicielowi lub użytkownikowi wieczystemu nieruchomości: wstrzymanie użytkowania terenu, wyznaczając termin, w którym należy wystąpić z wnioskiem o wydanie decyzji o ustaleniu warunków zabudowy, albo przywrócenie poprzedniego sposobu zagospodarowania. Wskazując na definicje ustawowe budowy oraz robót budowlanych, zawarte w art. 3 pkt 7 i 6 ustawy - Prawo budowlane, organ stwierdził, że w przedmiotowej sprawie nie wykonano prac polegających na budowie obiektu budowlanego jak również innych robót budowlanych, nie dokonano również zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części. Ponadto, w ocenie organu, nie doszło do takiej zmiany sposobu zagospodarowania terenu, tj. takiego przekształcenia terenu, które prowadziłoby do zmiany jego dotychczasowego przeznaczenia. Organ wyjaśnił, że wobec braku określenia "zmiana sposobu zagospodarowania" w obowiązującym porządku prawnym istnieje konieczność odniesienia się do wiedzy pozaprawnej i posiłkując się nią należy dokonywać oceny każdego konkretnego stanu faktycznego tak, aby ustalić czy w konkretnym przypadku istnieje obowiązek uzyskania decyzji o warunkach zabudowy. Nadto organ wskazał, że w miejscowym planie ogólnym zagospodarowania przestrzennego miasta U. (uchwała Rady Miejskiej z dnia 24 stycznia 1992 r., którego ustalenia wygasły z dniem 31 grudnia 2003 r., przedmiotowa nieruchomość położona była na terenie oznaczonym symbolem A 88 MN, tj. istniejącej zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej częściowo o charakterze pensjonatowym z dopuszczeniem adaptacji części obiektów na nieuciążliwe usługi.

W odwołaniu od powyższej decyzji T. K. i Z. K. zarzucili, że A. B. i Z. B. wykonali na terenie swojej działki roboty budowlane polegające na montażu do ścian budynku mieszkalnego oraz budynku warsztatowo-garażowego przygotowanych wcześniej elementów konstrukcyjnych, na których zamontowali odpowiednie elementy z brezentu. W tak powstałej wydzielonej przestrzeni, z wykorzystaniem utwardzonej części nieruchomości, od listopada 2007 r. zaczęła funkcjonować myjnia samochodowa. Zatem zmianie uległ charakter i sposób wykorzystania istniejącego obiektu budowlanego - utwardzenia terenu. Odwołujący się wskazali, że Z. B. prowadzi działalność polegającą na naprawie samochodów i sprzedaży części w budynku warsztatowo-garażowym, niemniej podjęcie działalności w zakresie myjni samochodowej nie jest tożsame z dotychczasową funkcją istniejącego utwardzenia terenu między budynkami. Zatem - w świetle treści art. 71 ustawy - Prawo budowlane - nastąpiła zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego, gdyż podjęto działalność zmieniającą warunki higieniczno-sanitarne, ochrony środowiska oraz układ obciążeń i uciążliwości nie obojętnych dla terenów sąsiednich, a więc posesji skarżących. Powyższe uzasadniało obowiązek ubiegania się o wydanie decyzji o warunkach zabudowy. A. B. i Z. B. decyzji takiej nie posiadają, zatem w kompetencji Burmistrza leżało wydanie decyzji w trybie art. 59 ust. 3 pkt 1 ustawy o wstrzymaniu użytkowania terenu w zmieniony sposób oraz wydanie decyzji o przywróceniu poprzedniego sposobu zagospodarowania.

Decyzją z dnia 10 sierpnia 21012 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta U. z dnia 12 lipca 2012 r.

Prawomocnym wyrokiem z dnia 16 stycznia 2013 r. o sygn. akt II SA/Gd 616/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił wydane w niniejszej sprawie decyzje organów obu instancji.

W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku dokonał interpretacji art. 59 ust. 1-3 ustawy, wskazując, że przepis art. 59 ust. 2 ustawy dotyczy wyłącznie zmiany zagospodarowania terenu, natomiast ust. 1 tego artykułu odnosi się zarówno do zamiany zagospodarowania terenu, jak i zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części. Sąd wskazał, że art. 59 ust. 3 ustawy odnosi się do zmiany zagospodarowania terenu, o której mowa w ust. 2 i stwierdził, że organ jest uprawniony do zastosowania środków przewidzianych w art. 59 ust. 3 ustawy tylko w przypadku, gdy dana inwestycja, która nie wymaga pozwolenia na budowę, powoduje taką zmianę zagospodarowania terenu, która nie ma cech tymczasowości lub też powoduje zmianę zagospodarowania terenu na okres dłuższy niż jeden rok.

Sąd wskazał, że prawidłowo wykładając art. 59 ust. 3 ustawy, należy przyjąć, że przepis ten dotyczy jedynie takiej zamiany zagospodarowania terenu, która polega na zmianie sposobu zagospodarowania terenu, rozumianego jako nieruchomość gruntowa, i nie jest związana z wykonaniem robót budowlanych wymagających pozwolenia na budowę lub zgłoszenia właściwemu organowi. Przepis ten natomiast nie dotyczy zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części. Sąd wskazał, że interpretację taką potwierdza przewidziana w tym przepisie sankcja polegająca na tym, że w przypadku zmiany zagospodarowania terenu, o której mowa w ustępie 2, bez uzyskania decyzji o warunkach zabudowy, wójt, burmistrz albo prezydent miasta może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi lub użytkownikowi wieczystemu nieruchomości wstrzymanie użytkowania terenu, wyznaczając termin, w którym należy wystąpić z wnioskiem o wydanie decyzji o ustaleniu warunków zabudowy, albo przywrócenie poprzedniego sposobu zagospodarowania. Sąd stwierdził, że ustawodawca zastosował sankcję przewidzianą w art. 59 ust. 3 ustawy jedynie w odniesieniu do naruszenia art. 59 ust. 2 ustawy, nie dotyczy ona natomiast naruszenia art. 59 ust. 1 ustawy. Wynika to z faktu, że w przypadku zmiany sposobu zagospodarowania terenu polegającej na budowie obiektu budowlanego lub wykonaniu innych robót budowlanych objętych pozwoleniem na budowę (albo obowiązkiem zgłoszenia), zasadne jest podjęcie działań przez organ nadzoru budowlanego na podstawie art. 48, art. 49 b lub art. 50 - 51 ustawy - Prawo budowlane. Ingerencja organu wskazanego w art. 59 ust. 3 ustawy tj. wójta, burmistrza albo prezydenta miasta - jest natomiast uzasadniona jedynie w przypadku takiej zamiany zagospodarowania terenu - dokonanej bez uzyskania decyzji o warunkach zabudowy, która albo w ogóle nie polega na wykonaniu robót budowlanych, albo polega na realizacji robót budowlanych ale tylko takich, które nie są objęte ani obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę, ani też obowiązkiem zgłoszenia, a co za tym idzie - nie podlegają kompetencji organów nadzoru budowlanego.

Sąd wskazał, że organy naruszyły przepisy postępowania administracyjnego, w tym art. 107 § 1 i 3 k.p.a. oraz art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., a także art. 80 k.p.a., w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy i z tej przyczyny - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy organ I instancji, decyzją z dnia 5 września 2013 r. umorzył postępowanie w sprawie.

W uzasadnieniu organ wskazał, że w toku postępowania ustalono, że należący do A. i Z. B. teren, znajdujący się pomiędzy budynkiem mieszkalnym i gospodarczym, jest wybetonowany. Sięgacz drogowy od ul. [...] do ul. [...] wykonany jest z kostki polbrukowej, we fragmencie ok. 1,5 m z płytek wema. Z tego sięgacza odbywa się wjazd na posesję ul. [...]. Działka o numerze [...] - należąca do A. i Z. B., oddzielona jest od pieszo-jezdnego sięgacza rozsuwaną bramą. Wykonany został również wjazd - wrota garażowe do pomieszczenia warsztatu samochodowego, co potwierdza, że posesja jest przeznaczona pod funkcję usługowo-mieszkalną. W wybetonowanym podłożu znajduje się studzienka do odprowadzenia wody. Organ zaznaczył, że w czasie oględzin nie stwierdzono istnienia powłoki pneumatycznej, ani też innego obiektu, który byłby obiektem budowlanym wzniesionym bez pozwolenia na budowę. Organ wyjaśnił, że podczas przeprowadzonych rozpraw administracyjnych strony postępowania przedstawiły szereg argumentów w sprawie prowadzonej działalności na nieruchomości przy ul. [...] (działce nr [...]). W ocenie organu, istotą sprawy na dzień wydania rozstrzygnięcia jest istnienie różnicy pomiędzy obecnym stanem zagospodarowania a poprzednim. Stan obecny wskazuje, że nie wykonano prac polegających na budowie obiektu budowlanego lub innych prac budowlanych, nie dokonano również zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części. Nie doszło do zmiany sposobu zagospodarowania terenu, tj. takiego przekształcenia terenu, które prowadziłoby do zmiany jego przeznaczenia. W świetle planu zagospodarowania przestrzennego U., który stracił moc w 2003 r. (uchwała nr [...] Rady Miejskiej w U. z 24 stycznia 1992 r.) nieruchomość położona była na terenie oznaczonym symbolem A 88 MN o przeznaczeniu "Istniejąca zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna częściowo o charakterze pensjonatowym z dopuszczeniem adaptacji części obiektów na nieuciążliwe usługi. Wskazana modernizacja istniejących obiektów." Obowiązujące zaś w momencie wydawania decyzji Burmistrza Miasta U. z dnia 12 lipca 2012 r. studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego U. (uchwała Nr [...] z dnia 25 marca 1999 r.) przewidywało, że nieruchomość, gdzie istniała myjnia, znajduje się na terenie zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej z drobnymi usługami. Organ uznał, że obecnie sytuacja jest zdecydowanie odmienna gdyż nowe studium uchwalone w dniu 28 grudnia 2012 r. uchwałą Rady Miasta U. Nr [...] załączniku graficznym Nr 2 (2-2) "Kierunki zagospodarowania przestrzennego struktura funkcjonalno-przestrzenna" określa ten teren jako MN, czyli teren zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej.

Oceniając aktualną sytuację organ I instancji zwrócił uwagę, że zgodnie z uzasadnieniem decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 21 maja 2013 r. A. i Z. B. zdemontowali wsporniki i linki zadaszenia brezentowego. Pozostały tylko niezdemontowane wsporniki na lampy oświetleniowe i tablicę reklamową, które były elementami mocującymi rozebranego zadaszenia. Wobec powyższego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] uznał, iż inwestor wykonał roboty budowlane związane z rozbiórką na działce nr [...] przy ul. [...] i doprowadził obiekt do stanu poprzedniego.

Mając powyższe na uwadze organ uznał, że obiekt myjni nie istnieje i sprawa przywrócenia poprzedniego stanu zagospodarowania stała się bezprzedmiotowa. Jednocześnie organ podkreślił, że niniejsze rozstrzygnięcie podjął w oparciu o stan faktyczny istniejący na dzień wydania niniejszej decyzji. Natomiast gwarancją niepowstania myjni będą zapisy w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego pod nazwą "[...] 2", które będą zawierały informację o zakazie adaptowania istniejących obiektów usługowych na myjnie samochodowe oraz prowadzenia myjni poza obiektami a także prowadzenia innych usług uciążliwych dla funkcji mieszkalnej. Takie zapisy wynikają również z uchwały Nr [...] Rady Miasta U. z dnia 28 maja 2013 r. w sprawie zmiany regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Miasta U., która zmieniła zapis § 8 pkt b uchwały Nr [...] Rady Miasta U. z dnia 29 listopada 2012 r. na zapis o brzmieniu "na nieruchomościach lub ich częściach takich jak: chodniki, podwórka zieleńce, lasy itp. zabrania się mycia samochodów poza obiektami (myjnie samochodowe) do tej czynności przeznaczonymi tzn. posiadającymi stosowne zezwolenie". Organ wskazał również, iż to, że wniosek skarżących stał się bezprzedmiotowy wynika również ze zdjęć zrobionych 25 lipca 2013 r. wykonanych przez Straż Miejską w U..

W tym stanie rzeczy organ I instancji stwierdził, że brak było podstaw zastosowania art. 59 ust. 1-3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, co skutkuje tym, że postępowanie w tej sprawie stało się bezprzedmiotowe.

W odwołaniu od powyższej decyzji T. i Z. K. zarzucili jej naruszenie art. 77 § 1 k.p.a. poprzez nie podjęcie wszelkich kroków niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, brak wnikliwości przy ocenie zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz brak możliwości wypowiedzenia się strony co do zebranych w sprawie dowodów, art. 80 k.p.a. poprzez uzasadnienie swojej decyzji ustaleniami zawartymi w uzasadnieniu nieprawomocnej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 21 maja 2013 r. oraz błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę decyzji, polegający na przyjęciu, iż w przedmiotowej sprawie nie wykonano robót budowlanych i w konsekwencji nie dokonano zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego i jego części oraz naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwą interpretację art. 59 ust. 1 ustawy i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie art. 105 § 1 k.p.a. Wskazali również, że zaskarżona decyzja nie zawiera oceny stanu faktycznego w oparciu o całość materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie.

Decyzją z dnia 16 października 2013 r. wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przytoczył treść art. 59 ust. 1-3 ustawy i stwierdził, że przesłankami przemawiającymi za zastosowaniem art. 59 ust. 3 ustawy jest dokonanie zmiany zagospodarowania terenu, która nie wymaga pozwolenia na budowę, mającej charakter tymczasowej, jednorazowej zmiany zagospodarowania terenu, trwającej do roku oraz dokonanej bez uzyskania decyzji o warunkach zabudowy. Organ odwoławczy wskazał, że dla podjęcia decyzji na podstawie art. 59 ust. 3 pkt 2 ustawy konieczna jest zmiana zagospodarowania terenu, której w rozpatrywanej sprawie nie wykazano. Organ odwoławczy stwierdził, że aktualne okoliczności sprawy, w czasie których wydano zaskarżone rozstrzygnięcie, wskazują na istotne różnice pomiędzy obecnym stanem zagospodarowania posesji przy ul. [...], a poprzednim, z przedstawionych dokumentów nie wynika bowiem aby obecnie na nieruchomości funkcjonowała myjnia samochodowa.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję T. K. i Z. K. stwierdzili, że narusza ona przepisy prawa materialnego poprzez niewłaściwą interpretację art. 59 ust. 1 ustawy i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie art. 105 § 1 k.p.a., a także przepisy postępowania tj. art. 10 § 1 k.p.a, art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wnieśli o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Burmistrza Miasta U. z 5 września 2013 r. roku, a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych z uwzględnieniem kosztów zastępstwa procesowego.

W uzasadnieniu skarżący podnieśli, że zaskarżona decyzja nie uwzględnia stanowiska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 16 stycznia 2013 r. sygn. akt II SA/Gd 616/12. Zarówno z akt sprawy, jak też treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika, aby organ I instancji poczynił jakiekolwiek ustalenia w zakresie wynikającym z powołanego wyżej wyroku przed podjęciem ponownej decyzji w sprawie i ograniczył swoją aktywność jedynie do zlecenia wykonania zdjęcia przez funkcjonariuszy Straży Miejskiej w U. w dniu 25 lipca 2013 r. Skarżący zarzucili również, że organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji nie ustosunkował się w żaden sposób do podniesionych przez skarżących w odwołaniu zarzutów dotyczących braku oceny przez organ pierwszej instancji stanu faktycznego w oparciu o całość materiału dowodowego oraz braku wskazania związku pomiędzy dokonana oceną, a rozstrzygnięciem.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W piśmie procesowym z dnia 21 stycznia 2014 r. skarżący podtrzymali dotychczasowe stanowisko w sprawie wskazując, że decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia 17 lipca 2013 r., jak i poprzedzającą ją decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie [...] z dnia 21 maja 2013 r., na którą powołują się organy zostały uchylone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 18 grudnia 2013 r. sygn. akt II SA/Gd 678/13.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) stanowi, iż sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.

Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W ocenie Sądu, skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Wydana decyzja mimo błędnego uzasadnienia odpowiada bowiem prawu.

Organ wszczął i prowadzi w niniejszej sprawie na podstawie art. 59 ust. 1-3 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2012 r. poz. 647 ze zm.), zwanej dalej ustawą, postępowanie w sprawie w sprawie samowolnej zmiany sposobu zagospodarowania terenu przez podjęcie działalności w postaci myjni samochodowej. Przepis ten stanowi, że

1. Zmiana zagospodarowania terenu w przypadku braku planu miejscowego, polegająca na budowie obiektu budowlanego lub wykonaniu innych robót budowlanych, a także zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, z zastrzeżeniem art. 50 ust. 1 i art. 86, wymaga ustalenia, w drodze decyzji, warunków zabudowy. Przepis art. 50 ust. 2 stosuje się odpowiednio.

2. Przepis ust. 1 stosuje się również do zmiany zagospodarowania terenu, która nie wymaga pozwolenia na budowę, z wyjątkiem tymczasowej, jednorazowej zmiany zagospodarowania terenu, trwającej do roku.

3. W przypadku zmiany zagospodarowania terenu, o której mowa w ust. 2, bez uzyskania decyzji o warunkach zabudowy, wójt, burmistrz albo prezydent miasta może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi lub użytkownikowi wieczystemu nieruchomości:

1) wstrzymanie użytkowania terenu, wyznaczając termin, w którym należy wystąpić z wnioskiem o wydanie decyzji o ustaleniu warunków zabudowy, albo

2) przywrócenie poprzedniego sposobu zagospodarowania.

W wydanym w niniejszej sprawie wyroku, Wojewódzki Sąd Administracyjny dokonał wykładni unormowania art. 51 ust. 3 ustawy, wskazując, że przepis ten dotyczy jedynie takiej zamiany zagospodarowania terenu, która polega na zmianie sposobu zagospodarowania terenu, rozumianego jako nieruchomość gruntowa, i nie jest związana z wykonaniem robót budowlanych wymagających pozwolenia na budowę lub zgłoszenia właściwemu organowi. Wykładnia ta, zgodnie z art. 153 p.p.s.a., stanowiącym, że ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania, wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, wiąże sąd orzekający w niniejszej sprawie.

Równocześnie z postępowaniem prowadzonym w niniejszej sprawie, przed organem nadzoru budowlanego toczyło się postępowanie w sprawie samowolnie wykonanych robót budowlanych związanych z zamontowaniem płacht brezentowych na istniejących obiektach budowlanych nad istniejącym betonowym utwardzeniem terenu w postaci placu na przedmiotowej nieruchomości.

W postępowaniu tym Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją z dnia 17 lipca 2013 r. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia 21 maja 2013 r. umarzającą postępowanie. Wyrokiem z dnia 18 grudnia 2013 r. sygn. II SA/Gd 678/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił obie wydane w sprawie decyzje. W uzasadnieniu tego wyroku wskazano, że organ niewłaściwie prowadził postępowanie w przedmiocie samowolnie wykonanych robót budowlanych, zamiast samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego w postaci utwardzonego planu znajdującego się na nieruchomości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wskazał, że przepis art. 3 pkt 1 lit. a ustawy Prawo budowlane stanowi, że przez obiekt budowlany należy rozumieć budynek wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi, przy czym do urządzeń budowlanych zalicza się urządzenia techniczne związane z obiektem budowlanym, zapewniające możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, w tym place postojowe (art. 3 pkt 9 ustawy Prawo budowlane). Przedmiotowy plac powiązany z budynkiem stanowi zatem jako urządzenie techniczne część obiektu budowlanego. Sąd wskazał, że fakt, że plac utwardzony jest kwalifikowany przez przepisy ustawy Prawo budowlane w kategoriach obiektu budowlanego potwierdza także treść art. 3 pkt 1 lit. b i pkt 3 tej ustawy, z którego wynika, że innego rodzaju utwardzone place stanowią obiekty budowlane w postaci budowli.

Sąd stwierdził, że istotą sprawy prowadzonej przez organy nadzoru budowlanego nie był fakt istnienia na budynkach ewentualnych wsporników umożliwiających montaż płacht brezentowych, ani też zawieszenie takich płacht, lecz rozpoczęcie prowadzenia działalności gospodarczej w postaci myjni samochodowej, a zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego regulowana jest przez art. 71 ustawy Prawo budowlane. Przepis ten stanowi, że przez zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części rozumie się w szczególności podjęcie bądź zaniechanie w obiekcie budowlanym lub jego części działalności zmieniającej warunki: bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, pracy, zdrowotne, higieniczno-sanitarne, ochrony środowiska bądź wielkość lub układ obciążeń. Zmiana na nieruchomości polegająca na rozpoczęciu działalności gospodarczej w postaci myjni samochodowej, zmianę taką stanowi. Sąd ustalił, że okoliczności sprawy wskazują, że poprzednio na nieruchomości prowadzona działalność gospodarcza polegała na prowadzeniu warsztatu samochodowego, która była realizowana w budynku, a plac przed budynkiem pełnił funkcję placu postojowego. Zmiana charakteru tego placu na obiekt, na którym prowadzona jest myjnia samochodowa stanowi zmianę sposobu użytkowania placu, prowadzi bowiem do zmiany warunków wskazanych w art. 71 ust. 1 ustawy Prawo budowlane.

Sąd wskazał, że konsekwencje samowolnej zmiany sposobu użytkowania przewiduje art. 71a ustawy Prawo budowlane, który stanowi, że w razie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganego zgłoszenia, właściwy organ, w drodze postanowienia wstrzymuje użytkowanie obiektu budowlanego lub jego części i nakłada obowiązek przedstawienia w wyznaczonym terminie dokumentów, o których mowa w art. 71 ust. 2. Po upływie terminu lub na wniosek zobowiązanego, właściwy organ sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, i - w przypadku stwierdzenia jego wykonania - w drodze postanowienia ustala wysokość opłaty legalizacyjnej, do której stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące kar, o których mowa w art. 59f ust. 1, z tym, że stawka opłaty podlega dziesięciokrotnemu podwyższeniu. W przypadku niewykonania w terminie obowiązku, o którym mowa w ust. 1, albo dalszego użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, pomimo jego wstrzymania, albo zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, pomimo wniesienia sprzeciwu, o którym mowa w art. 71 ust. 3-5, właściwy organ, w drodze decyzji, nakazuje przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części.

Sąd wskazał, że ponownie rozpoznając sprawę organ nadzoru budowlanego winien dokonać ustaleń w przedmiocie samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego i zakończyć postępowanie decyzją wydaną w tym przedmiocie.

Wydanie po wyroku z dnia 16 stycznia 2013 r. sygn. II SA/Gd 616/12 wyroku z dnia 18 grudnia 2013 r. sygn. II SA/Gd 678/13, czyniło zbędnym dokonywanie przez organy szczegółowych ustaleń w niniejszej sprawie, zgodnie bowiem z art. 170 p.p.s.a. prawomocny wyrok wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe.

W sytuacji, gdy na nieruchomości znajduje się obiekt budowlany i prawomocnym wyrokiem stwierdzono konieczność przeprowadzenia postępowania w sprawie samowolnej zmiany sposobu jego użytkowania przez podjęcie na tym obiekcie działalności w postaci myjni samochodowej, brak jest podstaw do wydania nakazu w trybie art. 59 ust. 3 ustawy, dotyczącego zmiany sposobu zagospodarowania terenu, te dwa tryby wykluczają się bowiem wzajemnie.

Przepis art. 59 ust. 3 ustawy winien znajdować zastosowanie wyłącznie w sytuacjach zmiany zagospodarowania terenu. Kompetencja wójta, burmistrza albo prezydenta miasta do nakazania w drodze decyzji, właścicielowi lub użytkownikowi wieczystemu nieruchomości wstrzymania użytkowania terenu, z wyznaczeniem terminu, w którym należy wystąpić z wnioskiem o wydanie decyzji o ustaleniu warunków zabudowy, albo przywrócenia poprzedniego sposobu zagospodarowania, nie dotyczy sytuacji samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego. Kompetencje w tym zakresie posiada bowiem organ nadzoru budowlanego. Organ ten prowadzi postępowanie w przedmiocie samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego przez podjęcie na obiekcie jakim jest utwardzony plac działalności w postaci myjni samochodowej.

W niniejszej sprawie decyzja organu powinna zapaść w formie merytorycznej, stwierdzającej brak podstaw do wydania nakazów z art. 59 ust. 3 ustawy, z uwagi na brak przesłanki tego przepisu, jaką jest zmiana zagospodarowania nieruchomości gruntowej. Niemniej w orzecznictwie w analogicznych sytuacjach dopuszczono możliwość wydania decyzji o umorzeniu postępowania jako bezprzedmiotowego na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., a ewentualne naruszenie przepisów postępowania w tym zakresie nie ma istotnego wpływu na wynik sprawy i w świetle treści art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., nie uzasadnia uchylenia wydanej decyzji.

Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę, jako niezasadną.