Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 1528/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2022-04-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 17  ust. 5  pkt 1  lit. a
journal: Dz.U. 2020 poz 111
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Klotz Sędziowie Sędzia WSA Renata Owczarzak (spr.) Asesor WSA Mariusz Pawełczak po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 12 kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi B. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2021 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy K. K. z dnia [...] sierpnia 2021r. nr [...].


UZASADNIENIE

II SA/Bd 1528/21

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2021 r., znak: [...] Wójt Gminy K. K., działając na podstawie art. 3 pkt 9, art. 17, art. 20 ust. 3, art. 23, art. 24 ust. 1, ust. 3, art. 25, art. 26, art. 29 ust. 1, art. 30 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2020 r., poz. 111 z późn. zm.); art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U z 2021 r., poz. 735 z późn. zm.), orzekł o odmowie przyznania B. M. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad mężem - Z. M., legitymującym się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności z dnia [...] stycznia 2021 r., nr: 4866/2010, wydanym do dnia [...] stycznia 2023 r.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż z wywiadu środowiskowego przeprowadzonego przez pracownika socjalnego wynika, że wnioskodawczyni faktycznie sprawuje opiekę nad schorowanym mężem, który wymaga stałej opieki i pomocy osoby drugiej w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji, ma bardzo duże problemy w przemieszczaniu się (wózek inwalidzki). Wymaga opieki w zakresie samoobsługi tj. umycie, ubranie. Ma bardzo duże problemy w zakresie porozumiewania się - nie mówi. W rodzinie nie ma innych osób, które taką opiekę mogłyby sprawować.

Pomimo faktycznej konieczności sprawowania opieki nad niepełnosprawnym mężem, w ocenie organu I instancji wnioskodawczyni nie spełnia przesłanek określonych w ustawie o świadczeniach rodzinnych, wymaganych do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawnym mężem, ponieważ niepełnosprawność męża powstała po ukończeniu 25 roku życia, a Powiatowy Zespół do spraw Orzekania o Niepełnosprawności w C. zaliczył Z. M. do znacznego stopnia niepełnosprawności od [...].04.2010 r. Ponadto, wnioskodawczyni ma ustalone prawo do emerytury

W odwołaniu od powyższej decyzji B. M. wydane rozstrzygnięcie uznała za krzywdzące. Podkreśliła, że jej małżonek jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym, a ona sprawuje nad nim całodobową opiekę.

Odwołująca przyznała, że pobiera emeryturę w wysokości [...] zł miesięcznie, lecz jest to kwota niewystarczająca na zabezpieczenie podstawowych potrzeb, natomiast kwota świadczenia pielęgnacyjnego jest znacznie wyższa.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] września 2021 r., znak: SKO - 82-749/21 utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego odwołanie nie może zostać uwzględnione, gdyż nie pozwalają na to przepisy powszechnie obowiązującego prawa; niemniej jednak tylko jeden argument Wójta Gminy K. K. okazał się słuszny, tzn. przesłanką wyłączającą prawo do świadczenia pielęgnacyjnego w istocie jest pobierana emerytura. Nie jest natomiast przeszkodą w przyznaniu przedmiotowego świadczenia fakt, że niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała po ukończeniu przez nią 18., ewentualnie 25. roku życia (w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej), ze względu na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. (sygn. Akt K 38/13), według którego moment powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki nie powinien rzutować negatywnie na prawo jej opiekuna do świadczenia pielęgnacyjnego.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze dostrzegło, że problem jednoczesnego pobierania emerytury i świadczenia pielęgnacyjnego zajmuje poczesne miejsce w orzecznictwie sądów administracyjnych. Wydawane wyroki nie rozstrzygają przy tym tej spornej kwestii jednolicie. Kolegium wyraziło pogląd, iż odstąpienie od wykładni literalnej ww. przepisu nie jest uzasadnione, gdyż może mieć to miejsce wyłącznie i wyjątkowo wówczas, gdy językowe rozumienie danego przepisu prowadzi do skutków rażąco niesprawiedliwych lub niemożliwych do zaakceptowania z punktu widzenia państwa prawa. W rozpatrywanym przypadku (jak i jemu podobnych) sytuacja taka nie zachodzi, ponieważ do istoty świadczenia pielęgnacyjnego jako świadczenia opiekuńczego należy to, że jest to rekompensata finansowa kierowana do opiekuna osoby niepełnosprawnej, wówczas gdy rezygnuje on z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Świadczenie pielęgnacyjne nie jest wsparciem z zakresu pomocy społecznej sensu stricto. Nie stanowi ono również swoistego wynagrodzenia za opiekę sprawowaną nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. Jest natomiast przede wszystkim, częściowym zamiennikiem wynagrodzenia za pracę, w sytuacji gdy dana osoba obiektywnie nie może jej wykonywać. Ustawodawca powiązał zatem zaniechanie aktywności zawodowej z tymże wsparciem finansowym.

Kolegium wskazało także, iż świadczenia emerytalne i rentowe, będące częścią zabezpieczenia społecznego, mają pierwszeństwo przed świadczeniami o czysto pomocowym charakterze. Dlatego też Samorządowe Kolegium Odwoławcze w pełni podzieliło pogląd Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, zawarty w wyroku z dnia 30 stycznia 2020 r. (sygn. akt II SA/Po 808/19). Sąd wskazał: "Odmowa przyznania świadczenia pielęgnacyjnego nie może naruszać zasady równości różnicując w sposób nieuprawniony sytuację opiekunów osób niepełnosprawnych. Sąd nie podziela jednak wyrażonego w orzecznictwie (...) poglądu, zgodnie z którym zasada równości wymaga odrzucenia wyników językowej wykładni art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych. Sąd zgadzając się ze stwierdzeniem, że odstąpienie od wykładni językowej art. 17 ust. 5 pkt 1a ustawy o świadczeniach rodzinnych nie może doprowadzić do sytuacji, w której dana osoba będzie pobierała świadczenie pielęgnacyjne i emeryturę, nie podziela poglądu o takiej wykładni tego przepisu, która sprowadzać się będzie do odmowy jego zastosowania i wypłaty świadczenia pielęgnacyjnego stanowiącego różnicę między wysokością emerytury netto (pomniejszonej o zaliczkę na podatek dochodowy od osób fizycznych oraz składkę na ubezpieczenie zdrowotne) a wysokością świadczenia pielęgnacyjnego.

Przywołany wyrok WSA w Poznaniu w ocenie Kolegium pokazuje również, że ustawodawca nie przewidział nawet algorytmu ustalania kwoty świadczenia pielęgnacyjnego, przyznawanego w zbiegu z emeryturą. Ponadto, ze względu na pierwszeństwo świadczeń z zakresu zabezpieczenia społecznego (emerytalno-rentowych) przed świadczeniami o charakterze stricte pomocowym nie ma możliwości wyboru świadczenia bardziej korzystnego. Przepis art. 27 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych reguluje wyłącznie kwestie zbiegu prawa do świadczeń o tożsamym celu. Podobnie rzecz przedstawia się z zawieszeniem prawa do emerytury. Prymat należy przyznać świadczeniom emerytalnym (niezbywalnym) przed świadczeniami z zakresu szeroko pojętego wsparcia socjalnego. Ocena danej sprawy przez pryzmat słusznego interesu strony, zdaniem Kolegium oznacza zastosowanie takich środków prawnych, które pozwolą daną normę potraktować elastycznie w konfrontacji ze stanem faktycznym (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 marca 2021 r. (sygn. akt III FSK 3264/21). Nie dotyczy to jednak takich przypadków, gdy uwzględnienie słusznego interesu strony doprowadzi do działania contra legem.

W skardze do Sądu B. M. wniosła o uchylenie decyzji organu I i II instancji, zarzucając naruszenie art. 190 ust. 1 Konstytucji oraz prawa materialnego mającego wpływ na wydanie decyzji o odmowie przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, poprzez:

• zastosowanie normy prawnej wyrażonej w przepisie art. 17 ust. 1b ustawy z dnia [...] listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, podczas gdy Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia [...] października 2014 r. w sprawie sygn. akt K 38/13 orzekł, iż tenże przepis w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie, ze względu na moment powstania niepełnosprawności, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 ustawy zasadniczej,

• błędną wykładnię przepisu art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Zdaniem skarżącej, organ odwoławczy nie uwzględnił istniejącej linii orzeczniczej w zakresie zbiegu prawa do świadczenia emerytalnego i prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, które wskazuje na możliwość otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego, pomimo posiadania prawa do emerytury osoby chcącej być opiekunem niepełnosprawnego na podstawie ustawy o świadczeniach rodzinnych. Orzecznictwo wojewódzkich sądów administracyjnych z ostatniego okresu (ostatnich miesięcy bieżącego roku) zupełnie inaczej kształtuje linię orzeczniczą, natomiast SKO w T. przytoczyło głównie wyrok WSA w Poznaniu z dnia 30 stycznia 2020 r. Nowe stanowiska sądów są wręcz sprzeczne z podanym przez Organ odwoławczy.

Skarżąca wskazała, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w wyroku z dnia 31 sierpnia 2021 r. uznał, że osobie, która spełnia warunki do przyznania wyższego świadczenia pielęgnacyjnego i chce je otrzymać, a pobiera emeryturę, należy umożliwić dokonanie wyboru jednego z tych świadczeń przez rezygnację z pobierania świadczenia w niższej kwocie. Zatem już Organ pierwszej Instancji powinien mnie, jako Stronę postępowania poinformować o możliwości złożenia wniosku o zawieszenie prawa do emerytury w KRUS i uzależnieniu przyznania świadczenia pielęgnacyjnego od przedstawienia decyzji o wstrzymaniu wypłaty emerytury. W przypadku bowiem zbiegu uprawnień do różnych świadczeń rodzinnych, ustawodawca wprowadził zasadę wypłaty jednego świadczenia wybranego przez osobę uprawnioną (sygn. akt II SA/Ol 523/21). NSA w wyroku z 30 kwietnia 2020 r. podkreśla, że: "Wobec powyższego, rozważenia wymagało, zdaniem Sądu, czy są jakieś racjonalne argumenty uzasadniające zróżnicowanie sytuacji opiekunów osób niepełnosprawnych polegające na wyłączeniu w całości prawa do świadczenia pielęgnacyjnego tych opiekunów, którzy mają ustalone prawo do jednego ze świadczeń wymienionych w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. w sytuacji, gdy to świadczenie jest niższe niż świadczenie pielęgnacyjne. Sąd nie dostrzegł żadnych argumentów uzasadniających takie różnicowanie. Opiekunowie osób niepełnosprawnych, którzy nabyli prawo do emerytury mają takie same obowiązki oraz koszty związane ze sprawowaniem opieki jak pozostali opiekunowie i nie ma żadnych przekonujących argumentów dla różnicowania wysokości pobieranych przez nich świadczeń. Takie różnicowanie jako niczym nieuzasadnione, stanowi naruszenie zasady równości wyrażonej w art. 32 ust. 1 Konstytucji. Ponadto przyjęcie jako kryterium zróżnicowania faktu nabycia prawa do emerytury jest nie do pogodzenia ze społecznym poczuciem sprawiedliwości, albowiem prowadzi do pokrzywdzenia osób, które tak jak skarżąca, przed okresem sprawowania opieki pracowały zawodowo, co umożliwiło nabycie uprawnień emerytalnych. To swoiste "karanie" za aktywność zawodową stanowi o naruszeniu wyrażonej w art. 2 Konstytucji zasady sprawiedliwości społecznej". Podobne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w Opolu w wyroku z dnia 27 sierpnia 2021, gdzie wskazał, że osoba, która spełnia warunki do przyznania wyższego - od pobieranej przez nią emerytury - świadczenia pielęgnacyjnego i chce je otrzymać, powinna mieć możliwość dokonania wyboru jednego z tych świadczeń przez rezygnację z pobierania świadczenia niższego.

Skarżąca zwróciła uwagę, że opiekuje się mężem praktycznie od [...].09.2005 r. kiedy doszło u niego do udaru niedokrwiennego mózgu. Mąż praktycznie porusza się tylko z jej pomocą lub na wózku inwalidzkim, cierpi na afazję (nie mówi) i ma niedowład prawej kończyny górnej i dolnej. Jak podkreśliła, pomagam jemu praktycznie w każdej czynności dnia codziennego: ubieram, przygotowuję posiłki, podaję leki, wykonuję czynności związane z higieną osobistą, pomagam w poruszaniu się. Wszystkie dzieci skarżącej pracują, mają już na utrzymaniu własne dzieci i nie mogą pozwolić sobie na rezygnację z zatrudnienia, by zajmować się chorym ojcem. Oczywiście, jeśli zajdzie potrzeba to pomogą zawieźć ojca do lekarza, przywieźć leki, ale nie są w stanie być z ojcem 24 godziny na dobę, jak czyni to skarżąca. Posiada prawo do emerytury z KRUS, która wynosi [...] zł netto miesięcznie, jednak kwota świadczenia pielęgnacyjnego jest prawie dwukrotnie wyższa, a z uwagi na to, że opiekuje się chorym małżonkiem, nie może dorabiać do emerytury. Świadczenie emerytalne, które otrzymuje jest niskie, biorąc w szczególności pod uwagę znaczne koszty zakupu leków, dowozy do specjalistów lekarzy, rehabilitacji.

W odpowiedzi na skargę organ, nie znajdując podstaw do jej uwzględnienia, wniósł o jej oddalenie wskazując, że po ponownej analizie akt sprawy nie znalazł podstaw do zmiany zaskarżonego orzeczenia, ponieważ zostało ono podjęte zgodnie ze stanem faktycznym oraz w oparciu o obowiązujące przepisy prawa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu.

W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm.; w skrócie: "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (pkt 1). Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w wyżej zakreślonych granicach Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem skargi, a tym samym kontroli sądowej, była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2021 r., utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy K. K. z dnia [...] sierpnia 2021 r., którą odmówiono Skarżącej przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad mężem Z. M. - jak wskazało Kolegium - z powodu zaistnienia negatywnej przesłanki przewidzianej w art. 17 ust. 5 lit. a) u.ś.r., tj. ustalenia prawa do emerytury.

Mając na uwadze okoliczności faktyczne i prawne występujące w badanej sprawie co do możliwości uzyskania ze strony Państwa pomocy w formie przyznania Skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego, Sąd orzekający stwierdził, że zachodzi konieczność uchylenia decyzji organów obu instancji wobec naruszenia podstawowych wartości chronionych Konstytucją Rzeczypospolitej [...], a w szczególności zasady sprawiedliwości, której wyrazem jest idea jednakowego traktowania wszystkich, czyli zasada równości, zgodnie z którą wszystkie podmioty prawa, charakteryzujące się określoną cechą istotną prawnie w równym stopniu (tutaj: rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny), muszą być traktowani równo, tj. bez różnicowań dyskryminujących bądź faworyzujących (por. wyrok NSA z 24.11.2020 r., I OSK 1416/20), a nade wszystko chroniony Konstytucją RP obowiązek udzielania szczególnej pomocy rodzinom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej i społecznej i osobom niepełnosprawnym.

Istota problemu prawnego w niniejszej sprawie polega na konieczności wyjaśnienia, czy wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną wymaga załatwienia odmownego w każdym przypadku, gdy strona posiada prawo do jednego ze świadczeń, o których mowa w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (zwanej w skrócie "u.ś.r.").

Zgodnie z art.. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r. (w brzmieniu w dacie wydania zaskarżonej decyzji), świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego lub rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego, o którym mowa w ustawie z dnia 31 stycznia 2019 r. o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym.

Zagadnienie to było już wielokrotnie analizowane w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w szeregu orzeczeń (np. w wyrokach z dnia: 10.07. 2018 r., sygn. akt I OSK 134/18; 6.04.2017 r., sygn. akt I OSK 2950/15; 20.04.2017 r., sygn. akt I OSK 3269/15) opowiedział się za wykładnią językową przepisu art. 17 ust. 5 pkt 1 lit.a) u.ś.r., wykluczającą zarówno możliwość przyznania świadczenia pielęgnacyjnego osobie mającej prawo do emerytury, jak i możliwość wyboru korzystniejszego w danym momencie świadczenia. W orzeczeniach tych wskazywano również na odrębność systemu ubezpieczeń emerytalno-rentowych i świadczeń rodzinnych.

Jednakże w ostatnim czasie dostrzec można zmianę linii orzecznictwa sądów administracyjnych w zakresie analizowanej materii, przykładowo w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 28.06. 2019 r., sygn. akt I OSK 757/19; 08.01.2020 r., sygn. akt I OSK 2392/19; 30.04.2020 r., sygn. akt I OSK 1546/19; 27.05.2020 r., sygn. akt I OSK 2375/19; 18.06.2020 r., sygn. akt I OSK 254/20; 11.08. 2020 r., sygn. akt I OSK 764/20; 15.12. 2020 r., sygn. akt I OSK 1983/20 i I OSK 2006/20.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela te poglądy prawne, w których dostrzega się potrzebę uzupełnienia wyników wykładni językowej przepisu art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r., wynikami wykładni celowościowej, funkcjonalnej i systemowej. W szczególności zgadza się z argumentacją prawną zawartą w uzasadnieniu wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 18.06.2020 r., sygn. akt I OSK 254/20; 11.08.2020 r., sygn. akt I OSK 764/20; 24.08.2020 r., sygn. akt I OSK 650/20. Zasadnie w wyroku tym wskazano, że proces wykładni prawa zaczyna się zawsze od dyrektyw językowych, to nie można się jedynie do nich ograniczać. Pogląd, że dyrektywy funkcjonalne i systemowe mogą prowadzić do odrzucenia rezultatów wykładni językowej nawet w tych sytuacjach, gdy wykładnia językowa prowadzi do rezultatów jednoznacznych, jest obecnie dominujący w nauce prawa i orzecznictwie (por. np. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 grudnia 2009 r. sygn. akt I OPS 8/09, M. Zirk-Sadowski: Wykładnia w prawie administracyjnym, System Prawa Administracyjnego. Tom 4 s. 204 i nast., M. Gutowski, P. Kardas: Wykładnia i stosowanie prawa w procesie opartym na Konstytucji. W-wa 2017 s. 275 i nast. oraz powołana w tych publikacjach literatura i orzecznictwo). Jasność przepisów może zależeć od wielu czynników i zmieniać się w czasie, a każdy przepis może okazać się wątpliwy w związku z wprowadzeniem nowych przepisów, czy istotnej zmiany sytuacji społecznej czy ekonomicznej, mimo że jego brzmienie nie uległo żadnej zmianie (L. Morawski: Wykładnia prawa w orzecznictwie sądów. Komentarz. Toruń 2002 r., s. 65).

Rozpoznając więc niniejszą sprawę w kontekście ostatniej linii orzeczniczej sądów administracyjnych, Sąd uznał za celowe odstąpienie od prima facie jasnych rezultatów wykładni językowej art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r., na rzecz takiego sposobu jego rozumienia, które koreluje z efektami stosowania dyrektyw wykładni systemowej oraz celowościowej i funkcjonalnej. Potrzeba takiego działania wynika między innymi ze zmiany relacji między wysokością świadczenia pielęgnacyjnego a wysokością świadczeń, których pobieranie wyłącza prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. Uchwalając w 2003 r. ustawę o świadczeniach rodzinnych ustawodawca wyłączył możliwość przyznania świadczenia pielęgnacyjnego opiekunom, którzy mają prawo do określonych świadczeń i jednocześnie określił wysokość świadczenia pielęgnacyjnego na [...] zł. miesięcznie. Wówczas była to kwota niższa, niż wysokość najniższej emerytury i innych świadczeń wyłączających prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. Taka relacja utrzymywała się aż do [...] maja 2014 r., kiedy to świadczenie pielęgnacyjne wzrosło do [...] zł. i stało się nieznacznie wyższe od najniższej emerytury, a następnie wynosiło [...] zł, podczas gdy najniższa emerytura wynosiła [...] zł.

Niewątpliwie zatem intencją ustawodawcy wprowadzającego to wyłączenie było, aby uprawniony opiekun nie pobierał świadczenia pielęgnacyjnego w sytuacji, gdy otrzymuje świadczenie wyższe. Dlatego też, w obecnych warunkach ograniczenie się wyłącznie do wykładni językowej przepisu art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r. prowadzi do rezultatów zdecydowanie odmiennych, niż rezultaty wykładni językowej w dacie uchwalania przepisów u.ś.r., stąd też konieczne jest sięgnięcie do dyrektywy wykładni systemowej oraz funkcjonalnej i celowościowej w celu zweryfikowania wyników wykładni językowej. Dlatego też zasadnie w wyroku NSA, sygn. akt I OSK 254/20, zwrócono uwagę i odwołano się do podstawowych zasad konstytucyjnych. Mianowicie, zgodnie z wyrażoną w art. 8 ust. 2 Konstytucji RP zasadą bezpośredniego stosowania jej przepisów, rzeczą organów władzy publicznej jest dokonywanie prokonstytucyjnej wykładni art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r., pozwalającej na realizację zasad: równości wobec prawa (art. 32 ust. 1), sprawiedliwości społecznej (art. 2), obowiązku udzielania szczególnej pomocy rodzinom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej i społecznej (art. 71 ust. 1 zdanie drugie) i osobom niepełnosprawnym (art. 69). Obowiązkiem zatem sądu administracyjnego, sprawującego wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę administracji publicznej pod względem zgodności z prawem jest prokonstytucyjna interpretacja przepisów prawa. Jak wynika z art. 17 ust. 1 u.ś.r., istotną cechą osób, będących adresatami zawartej tam normy prawnej określającej przesłanki przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, jest sprawowanie opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny i związana z tym rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej.

Brzmienie art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r. może wskazywać na bezwzględne wyeliminowanie z kręgu osób, które spełniają powyższą przesłankę tych, którzy mają prawo do świadczeń wymienionych w tym przepisie. Taka jednak wykładnia art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r. naruszałaby konstytucyjną zasadę równości, zgodnie z którą wszystkie podmioty prawa (adresaci norm prawnych), charakteryzujące się daną cechą istotną (relewantną) w równym stopniu, mają być traktowane równo, a więc według jednakowej miary, bez różnicowań zarówno dyskryminujących, jak i faworyzujących. Odstępstwa od nakazu równego traktowania podmiotów podobnych muszą zawsze znajdować podstawę w odpowiednio przekonywujących argumentach. Ustawodawca jest obowiązany precyzyjnie ustalić racjonalne przesłanki, od których uzależni zróżnicowany poziom świadczenia, przyjmując za punkt wyjścia jednakowe traktowanie takich opiekunów. W uzasadnieniu wyroku NSA sygn. akt I OSK 254/20 wskazano między innymi, że w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego wielokrotnie podnoszono, że zasada równości polega na tym, że wszystkie podmioty prawa (adresaci norm prawnych), charakteryzujące się daną cechą istotną (relewantną) w równym stopniu mają być traktowane równo, a więc według jednakowej miary, bez różnicowań zarówno dyskryminujących, jak i faworyzujących. Jeżeli zatem prawodawca różnicuje podmioty prawa, które charakteryzują się wspólną cechą istotną, to wprowadza odstępstwo od zasady równości (wyrok z dnia 9.03.1988 r., sygn. akt U 7/87, a także wyroki z dnia 6.05.1998 r., sygn. akt K 37/97, z dnia 20.10.1998 r. sygn. akt K 7/98, z dnia 17.05.1999 r., sygn. akt P 6/98, z dnia 4.01.2000 r., sygn. akt K 18/99, z dnia 18.12.2000 r. sygn. akt K 10/00, z dnia 21.05. 2002 r. sygn. akt K 30/01, z dnia 28.05.2002 r., sygn. akt P 10/01 oraz z dnia 18.03.2014 r. sygn. akt SK 53/12). Istotną cechą osób, którym na podstawie art. 17 ust. 1 u.ś.r. przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, jest sprawowanie opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny i związana z tym rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej.

Sytuacja osób, których istotną cechą wspólną jest rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, została zróżnicowana w ten sposób, że tym podmiotom, które mają prawo do świadczeń wymienionych w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r. pozbawiono świadczenia pielęgnacyjnego. Jednocześnie tym, którzy mają prawo do świadczeń wymienionych w art. 27 ust. 5 u.ś.r. umożliwiono wybór świadczenia pielęgnacyjnego. Przyznano prawo do świadczenia pielęgnacyjnego bez ograniczeń tym, którzy otrzymują inne dochody niż wymienione w tych dwóch przepisach. W związku z tym zróżnicowaniem należy podkreślić, że wszelkie odstępstwa od nakazu równego traktowania podmiotów podobnych muszą zawsze znajdować podstawę w odpowiednio przekonywujących argumentach (por. wyroki Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23.11.2010 r. sygn. akt K 5/10, z dnia 19.04.2011 r. sygn. akt P 41/09, z dnia 18.06.2013 r. sygn. akt K 37/12, z dnia 05.11.2013 r. sygn. akt K 40/12 i z dnia 17.06.2014 r. sygn. akt P 6/12).

Odnośnie do zróżnicowania poziomu świadczeń pielęgnacyjnych dla opiekunów osób niepełnosprawnych, Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 21.10.2015 r., sygn. akt K 38/13, wskazał, że ustawodawca jest obowiązany precyzyjnie ustalić racjonalne przesłanki, od których uzależni zróżnicowany poziom świadczenia, przyjmując za punkt wyjścia jednakowe traktowanie takich opiekunów. Dodatkowo należy zwrócić uwagę (na co wskazywał już Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 11.08.2020 r. sygn. akt I OSK 764/20) na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 26.06.2019 r. sygn. akt SK 2/17 (Dz. U. z 2019 r., poz. 1257), który wszedł w życie w dniu 9 stycznia 2020 r. W wyroku tym Trybunał orzekł: pkt 1 Art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2220 i 2354 oraz z 2019 r. poz. 60, 303, 577, 730 i 752) w zakresie, w jakim stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, jest niezgodny z art. 71 ust. 1 zdanie drugie w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w pkt II Przepis wymieniony w części I, w zakresie tam wskazanym, traci moc obowiązującą po upływie 6 (sześciu) miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej.

W uzasadnieniu tego wyroku Trybunał Konstytucyjny przyjął, że różnicowanie sytuacji prawnej osób rezygnujących z pracy w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnymi w oparciu o przyjęte przez ustawodawcę kryterium posiadania przez takie osoby ustalonego prawa do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy jest niedopuszczalne. Prowadzi ono bowiem do wyłączenia opiekunów-rencistów z kręgu podmiotów uprawnionych do świadczeń pielęgnacyjnych, pomimo że sytuacja faktyczna takich osób sprawujących opiekę nad niepełnosprawnymi (gdy nie podejmują oni zatrudnienia, które mogli podjąć przy jednoczesnym pobieraniu świadczenia rentowego) jest tożsama z sytuacją osób zdolnych do pracy, lecz rezygnujących z niej w celu opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem. Jednocześnie Trybunał dostrzega, że realna wysokość renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy może być zdecydowanie niższa niż wysokość świadczenia pielęgnacyjnego. Dalej Trybunał stwierdza, że w systemie świadczeń rodzinnych brak jest z kolei rozwiązana pośredniego, które pozwoliłoby tę sytuację rozwiązać dzięki np. obniżeniu wysokości przyznanego świadczenia proporcjonalnie do wysokości pobieranej renty. Sprzeczna z zasadą równości jest jedynie sytuacja, gdy samo przyznanie prawa do takiej renty skutkuje odebraniem świadczenia.

Jak trafnie zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku sygn. akt I OSK 254/20, nie sposób znaleźć przekonujących argumentów uzasadniających zróżnicowanie sytuacji opiekunów osób niepełnosprawnych, polegające na wyłączeniu w całości prawa do świadczenia pielęgnacyjnego tych opiekunów, którzy mają ustalone prawo do jednego ze świadczeń wymienionych w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r., w sytuacji gdy to świadczenie jest niższe niż świadczenie pielęgnacyjne. Za zróżnicowaniem sytuacji opiekunów osób niepełnosprawnych, polegającym na pozbawieniu świadczenia pielęgnacyjnego tych z nich, którzy otrzymują świadczenia niższe, wymienione w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r., nie przemawia stan finansów państwa, a świadczy o tym wprowadzenie w ostatnich latach nowych programów przyznających w dużej skali świadczenia socjalne, także osobom zamożnym (świadczenie wychowawcze, świadczenia z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego) oraz zapowiedzi daleko idącego rozszerzenia takich programów w najbliższym czasie.

Należy również zwrócić uwagę, że celem świadczenia pielęgnacyjnego jest rekompensowanie braku dochodów z pracy zarobkowej z powodu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. Pozbawienie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego osób pobierających emeryturę w niższej wysokości niż to świadczenie powoduje, że ten cel nie jest w stosunku do tej grupy opiekunów realizowany, mimo że sprawując opiekę po uzyskaniu prawa do emerytury opiekun nie może podjąć pracy zarobkowej.

W wyrokach z dnia: 28.06.2019 r. sygn. akt I OSK 757/19; 08.01.2020 r. sygn. akt I OSK 2392/19; 30.04.2020 r. sygn. akt I OSK 1546/19, Naczelny Sąd Administracyjny stanął na stanowisku, że zastosowanie powyższych reguł interpretacyjnych w odniesieniu do art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r. wyłącza prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osoby mającej ustalone prawo do emerytury nie w całości, ale jedynie do wysokości tej emerytury. Zatem, zgodnie z tym stanowiskiem, osobie posiadającej uprawnienie do jednego ze świadczeń wymienionych w powyższym przepisie, należy przyznać świadczenie pielęgnacyjne, w wysokości stanowiącej różnicę między wysokością tego świadczenia wynikającą z ustawy i pobieranym świadczeniem emerytalnym lub rentowym.

Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie nie podziela jednak przedstawionego wyżej sposobu rozwiązania problemu zależności pomiędzy uprawnieniem do świadczenia pielęgnacyjnego i uprawnieniem do świadczenia emerytalno-rentowego. Podziela natomiast stanowisko wyrażone w powołanym wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 18.06.2020 r. sygn. akt I OSK 254/20; 27.05.2020 r. sygn. akt I OSK 2375/19; 11.08.2020 r. sygn. akt I OSK 764/20; 15.12.2020 r. sygn. akt I OSK 1983/20 i I OSK 2006/20; 17.12.2020 r. sygn. akt I OSK 2010/20. Zgodnie z tymi stanowiskami, wypłata świadczenia pielęgnacyjnego w wysokości odpowiadającej różnicy pomiędzy ustawową wysokością tego świadczenia i wysokością emerytury (netto), pozostawałaby bowiem w sprzeczności z treścią art. 17 ust. 3 u.ś.r., który wysokość świadczenia pielęgnacyjnego określa jednoznacznie kwotowo i nie pozwala na samodzielne określanie jego wysokości przez organ administracji w oparciu o jakiekolwiek przesłanki.

Słusznie podnosi się w orzecznictwie niektórych wojewódzkich sądów administracyjnych, że praktyka taka, niezależnie od trudności co do ustalenia jej podstawy prawnej, spowodowałaby dalsze wątpliwości co do zachowania zasady równości oraz komplikacje w zakresie ustalania przez organ wysokości należnej wypłaty świadczenia w sytuacji otrzymania np. trzynastej emerytury, czy też w zakresie odprowadzanych składek na ubezpieczenie zdrowotne i ubezpieczenie emerytalno-rentowe (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 13.01.2020 r., sygn. akt IV SA/Po 824/19 i wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 20.02.2020 r., sygn. akt II SA/Rz 1265/19). Dodatkowo można jeszcze przywołać powoływany już wcześniej fragment uzasadnienia wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 26.06.2019 r., sygn. akt SK 2/17, w którym Trybunał stwierdził, że w systemie świadczeń rodzinnych brak jest z kolei rozwiązana pośredniego, które pozwoliłoby tę sytuację rozwiązać dzięki np. obniżeniu wysokości przyznanego świadczenia proporcjonalnie do wysokości pobieranej renty. Sprzeczna z zasadą równości jest jedynie sytuacja, gdy samo przyznanie prawa do takiej renty skutkuje odebraniem świadczenia.

Mając na uwadze powyższe Sąd orzekający w niniejszym składzie, opowiada się za rozwiązaniem przyjętym w wyrokach w sprawach I OSK 254/20, I OSK 2375/19, I OSK 764/20, I OSK 1983/20 i I OSK 2006/20, a polegającym na umożliwieniu osobie uprawnionej wyboru jednego ze świadczeń: pielęgnacyjnego lub emerytalno-rentowego.

W powołanych sprawach wskazano, że w przypadku zbiegu uprawnień do różnych świadczeń rodzinnych, ustawodawca wprowadził zasadę wypłaty jednego świadczenia wybranego przez osobę uprawnioną. Taka regulacja znajduje się w art. 27 ust. 5 u.ś.r., gdzie wskazano, że w przypadku zbiegu uprawnień do świadczenia rodzicielskiego, pielęgnacyjnego, specjalnego zasiłku opiekuńczego, dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10 lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustalaniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów - przysługuje jedno z tych świadczeń wybrane przez osobę uprawnioną - także w przypadku, gdy świadczenia te przysługują w związku z opieką nad różnymi osobami. Zbieg uprawnień do świadczeń uregulowany jest również w art. 95 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2018 r., poz. 1270 - dalej powoływanej jako "u.e.r.f.u.s."), zgodnie z którym w razie zbiegu u jednej osoby prawa do kilku świadczeń przewidzianych w ustawie, wypłaca się jedno z tych świadczeń - wyższe lub wybrane przez zainteresowanego. Przepisy każdej z wymienionych ustaw regulują zbieg świadczeń przyznawanych na ich podstawie, ewentualnie wyraźnie wskazanych przepisów (por. art. 27 ust. 5 pkt 5 u.ś.r., czy art. 96 u.e.r.f.u.s.) wypłacanych przez organy określone w każdej z nich. Jedynym jednak przepisem dotyczącym zbiegu uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego i emerytury, przyznawanych i wypłacanych przez różne organy jest przywoływany wyżej art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r.

Uznać należy, że osoba, która spełnia warunki do przyznania wyższego świadczenia pielęgnacyjnego i chce je otrzymać, a pobiera emeryturę, winna móc dokonać wyboru jednego z tych świadczeń przez zawieszenie prawa do świadczenia niższego, tj. w niniejszej sprawie - emerytury.

Emerytura jest prawem niezbywalnym, zatem zawieszenie prawa do emerytury przez czasowe wstrzymanie wypłaty przysługującego świadczenia na rzecz uprawnionego podmiotu, skutkować będzie w konsekwencji wyeliminowaniem negatywnej przesłanki z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r. w postaci "prawa do emerytury".

Istota ograniczenia prawa do zasiłku pielęgnacyjnego dla emeryta, wynikająca z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r. musi być interpretowana jako wiążąca się nie z samym prawem do emerytury, lecz z jego realizacją w postaci wypłaty świadczenia. Skoro, zawieszenie prawa do emerytury skutkuje wstrzymaniem jej wypłaty, to uznać należy, że eliminuje się w ten sposób negatywną przesłankę wyłączającą nabycie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.

Zgodnie z art. 24 ust. 2 u.ś.r., prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, czyli w sprawach wymagających rezygnacji z emerytury od miesiąca, w którym strona przedstawi decyzję o wstrzymaniu wypłaty emerytur.

Za takim stanowiskiem przemawia również wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 26.06.2019 r., sygn. akt SK 2/17, w którym Trybunał orzekł, że art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych w zakresie, w jakim stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, jest niezgodny z art. 71 ust. 1 zdanie drugie w zw. z art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, zaś przepis art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r. we wskazanym wyżej zakresie utracił moc prawną z dniem 09 stycznia 2020 r.

W ocenie zatem Sądu orzekającego w niniejszej sprawie, brak było podstawy uzasadniającej zróżnicowanie sytuacji opiekuna osoby niepełnosprawnej polegającej na wyłączeniu w całości prawa do świadczenia pielęgnacyjnego tego opiekuna, który ma ustalone prawo do emerytury (art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r.) w sytuacji, gdy to świadczenie jest znacząco niższe. Wykładnia art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r. musi prowadzić do takiej wykładni jego treści, która nie jest sprzeczna nie tylko z zasadą równości wobec prawa (art. 32 ust. 1 Konstytucji RP), ale także z zasadami sprawiedliwości społecznej (art. 2 Konstytucji RP), czy udzielania szczególnej pomocy rodzinom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej i społecznej (art. 71 ust. 1 zdanie drugie Konstytucji RP). Interpretacja tego przepisu musi być bowiem zgodna z innymi normami systemu prawa, w tym wartościami chronionymi przez Konstytucje RP. Ustalenie jego znaczenia musi także uwzględniać jego cel i rolę społeczną, którą winien on pełnić. Problemy te były już analizowane w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wskazywał na konieczność korygowania skutków wykładni językowej art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r. wynikami wykładni celowościowej i funkcjonalnej (wyroki NSA z 27.05.2020 r., sygn. I OSK 2375/19 i z 18.06.2020 r., sygn. I OSK 254/20 oraz powołane w nich orzecznictwo). Wyłączenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego dla osób mających ustalone prawo do emerytury jest nieuzasadnione, szczególnie w sytuacji, gdy wysokość tego świadczenia jest znacząco wyższa od przyznanego prawa do emerytury, co jest niezależne od strony). Odwrócenie relacji ekonomicznych świadczenia pielęgnacyjnego i emerytury musi wiązać się z realizacją celu tego przepisu (z tytułu rezygnacji zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej) i nie może stawiać osoby pobierającej emeryturę w sytuacji ekonomicznie gorszej niż byłaby wówczas, gdyby nie posiadała ustalonego prawa do tej emerytury, ale posiadała prawo do świadczenia określonego w art. 27 ust. 5 u.ś.r. Przyjęcie w badanej sprawie odmiennego poglądu skutkowałoby naruszeniem wyżej wskazanych wartości chronionych Konstytucją RP, a w szczególności zasady równości. Jak już bowiem wyżej wskazano, obowiązkiem organów władzy publicznej jest dokonywanie prokonstytucyjnej wykładni art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a). u.ś.r.

Prowadząc więc ponownie postępowanie w niniejszej sprawie, organ będąc związany oceną prawną sprawy i wskazaniami Sądu, stosownie do art. 153 P.p.s.a. ponownie rozpozna wniosek skarżącej, pouczając o możliwości podjęcia czynności zmierzających do usunięcia przeszkody do uzyskania wnioskowanego świadczenia, jednocześnie informując wnioskodawczynię czy otrzymywanie świadczenia emerytalnego jest tą jedyną przeszkodą do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w związku z art. 135 P.p.s.a., ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji.