Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt I SA/Bk 682/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2020-01-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Izba Skarbowa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 110u par. 1, art. 110r
journal: Dz.U. 2019 poz 1438
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Andrzej Melezini (spr.), Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Anna Dziemianowicz, sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz, , po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 stycznia 2020 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi B. Sp. z o.o. w B. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia [...] września 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów do opisu i oszacowania wartości nieruchomości oddala skargę


UZASADNIENIE

Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w Białymstoku na podstawie tytułów wykonawczych o numerach: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] wystawionych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B., prowadzi postępowanie egzekucyjne do majątku B. Sp. z o.o. w B. (dalej: Spółka).

W celu wyegzekwowania ww. należności organ egzekucyjny zajął położoną w B. przy ul. B. nieruchomość, dla której Sąd Rejonowy w B. IX Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr [...]. o numerach: [...].

Zawiadomieniem z [...] marca 2019 r., nr [...], organ egzekucyjny powiadomił o terminie opisu i oszacowania wartości nieruchomości, wskazując, że ukończenie opisu i oszacowania nastąpi 5 czerwca 2019 r. W zawiadomieniu zawarto pouczenie o możliwości wniesienia zarzutów do opisu i oszacowania wartości nieruchomości w terminie 14 dni od daty jego ukończenia.

Organ egzekucyjny sporządził 5 czerwca 2019 r. protokół opisu i oszacowania wartości nieruchomości, który Spółce został doręczony 21 czerwca 2019 r. Pismem z 24 czerwca 2019 r. Spółka wniosła zarzuty do opisu i oszacowania wartości nieruchomości oraz wniosek o przywrócenie terminu do ich wniesienia.

Postanowieniem z [...] lipca 2019 r., nr [...], Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w B. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów do opisu i oszacowania wartości ww. nieruchomości.

Pismem z 1 sierpnia 2019 r. Spółka na powyższe postanowienie złożyła zażalenie z wnioskiem o zmianę zaskarżonego postanowienia i przywrócenie terminu do zgłoszenia zarzutów.

Postanowieniem z [...] września 2019 r., nr [...], Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w B. utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu organ wskazał, że ukończenie opisu i oszacowania wartości nieruchomości następuje poprzez spisanie przez organ egzekucyjny protokołu opisu i oszacowania wartości nieruchomości. W przedmiotowej sprawie ukończenie tej czynności nastąpiło z chwilą sporządzenia protokołu opisu i oszacowania nieruchomości, czyli 5 czerwca 2019 r., więc czternastodniowy termin do wniesienia zarzutów upłynął 19 czerwca 2019 r. Bez znaczenia dla ustalenia terminu do wniesienia zarzutów i oszacowania wartości nieruchomości jest data doręczenia uczestnikowi postępowania egzekucyjnego protokołu z tej czynności. Spółka zaś zarzuty wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu wniosła 25 czerwca 2019 r., czyli po upływie wskazanego terminu.

Zdaniem organu Spółka nie uprawdopodobniła we wniosku o przywrócenie terminu przesłanki braku winy. Organ wskazał, że brak winy w uchybieniu terminowi do wniesienia zarzutów do opisu i oszacowania wartości nieruchomości osoba uprawniona do reprezentowania Spółki uzasadniła tym, że była przekonana, że dopiero po ustaleniu wartości nieruchomości wycena ta będzie mogła być zakwestionowana. Powoływała się także na powody osobiste, rodzinne, wskazując, że jest matką trójki dzieci, w tym dwuletniego synka, nad którym sprawuje całodzienną opiekę. Powyższe argumenty jednakże nie stanowią w opinii organu okoliczności przemawiających za uwzględnieniem wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zarzutów do opisu i oszacowania wartości nieruchomości. DIAS zauważył, że nawet zwolnienie lekarskie nie jest potwierdzeniem braku winy zainteresowanego w uchybieniu terminu, gdyż nie wyklucza ono możliwości dokonania czynności procesowej przez skarżącego z zachowaniem terminu, osobiście lub korzystając z pomocy innych osób. Organ zauważył, że we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia ww. zarzutów osoba uprawniona do reprezentacji argumentowała, że informację o możliwości wniesienia zarzutów powzięła z pouczenia wynikającego z protokołu opisu i oszacowania wartości nieruchomości, co nastąpiło 21 czerwca 2019 r., tj. z chwilą doręczenia tego protokołu. Organ egzekucyjny jednak w sposób zgodny z procedurą doręczył Spółce zawiadomienie o terminie opisu i oszacowania wartości nieruchomości, które zawierało pouczenie o przysługującym stronie prawie i terminie do złożenia zarzutów do opisu i oszacowania. Pouczenie było prawidłowe i wyczerpywało obowiązek organu na tym etapie postępowania.

Spółka złożyła na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, wnosząc o jego uchylenie oraz uchylenie postanowienia organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu podniosła, że powinna ona jedynie uprawdopodobnić, nie zaś udowodnić, istnienie okoliczności braku zawinienia. Spółka posiada jednoosobowy zarząd i nie ma rozbudowanego zespołu pracowników, którzy mogliby w dowolnym czasie skupić się wyłącznie na sprawach spółki. Osoba prowadząca jednoosobową spółkę jest również matką trójki dzieci, którym musi poświęcać czas oraz wykonywać obowiązki domowe. Ponadto zdaniem Spółki treść pouczenia o przysługujących zarzutach wprowadziła w błąd. W zawiadomieniu wskazano bowiem, że zarzuty do opisu i oszacowania wartości nieruchomości mogą być wnoszone w terminie 14 dni od daty jego ukończenia, co zdaniem strony było nieprecyzyjne. Nie wiedziała ona, że termin do ich złożenia będzie liczony od dnia ukończenia opisu i oszacowania nieruchomości. Powołując się na art. 7a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm., dalej jako: "k.p.a.") wskazała, że organ administracji publicznej, w sytuacji ograniczenia bądź odebrania stronie uprawnienia, w sprawie w której pozostają wątpliwości, powinien je rozstrzygać na korzyść strony.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:

Skarga okazała się niezasadna.

W ocenie Sądu organy zasadnie odmówiły skarżącej przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów do opisu i oszacowania wartości nieruchomości.

Analizując zebrany w sprawie materiał dowodowy należy bezsprzecznie stwierdzić, że zgodnie z prawem organ zawiadomieniem z dnia 13 marca 2019 r. powiadomił uczestników postępowania egzekucyjnego o terminie opisu i oszacowania wartości nieruchomości wraz z pouczeniem, że zarzuty do opisu i oszacowania wartości nieruchomości magą być wnoszone w terminie 14 dni od daty jego ukończenia, przesyłając je również do Spółki (doręczone 29 marca 2019 r.).

Organ egzekucyjny sporządził w dniu 05 czerwca 2019 r. protokół opisu i oszacowania wartości nieruchomość (z ramienia Spółki nikt się nie stawił w urzędzie), który Spółce został doręczony w dniu 21 czerwca 2019 r. (2 dni po upływie terminu do złożenia zarzutów)

Pismem z dnia 24 czerwca 2019 r. zostały wniesione zarzuty do opisu i oszacowania wartości nieruchomości oraz wniosek o przywrócenie terminu do ich wniesienia.

Nie ulega wątpliwości, że zarzuty do opisu i oszacowania wartości nieruchomości powinny zostać złożone w terminie 14 dni od dnia ukończenia opisu i oszacowania wartości nieruchomości (zgodnie z art. 110u § 1 u.p.e.a.). Termin na złożenie zarzutów wynosi 14 dni i liczony jest od dnia ukończenia opisu i oszacowania, nie zaś od innego momentu, np. doręczenia protokołu z tej czynności (por. wyrok NSA z dnia 8 września 2016 r., sygn. akt II FSK 92/15).

Zgodnie zaś z art. 58 § 1 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. W myśl art. 58 § 2 k.p.a., prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin.

Zasadnie organ wskazuje, że z powyższych przepisów wynika, że organ administracji publicznej przywraca termin w przypadku, gdy zainteresowany wypełni łącznie następujące przesłanki: (1) złoży wniosek o przywrócenie terminu, (2) złoży wniosek o przywrócenie w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi, (3) wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu dokona czynności dla której ustanowiony był termin, (4) uprawdopodobni brak winy w spowodowaniu przekroczenia terminu (art. 58 §1),

W rozpatrywanej sprawie z przywołanych czterech przesłanek nie została spełniona przesłanka uprawdopodobnienia przez stronę zainteresowaną braku swojej winy. Przy czym brak spełnienia jednej z przesłanek, o których mowa w ww. art. 58 k.p.a., powoduje brak uprawnienia organu do zgodnego z wnioskiem przywrócenia terminu.

Należy podkreślić, że skuteczność prośby o przywrócenie terminu zależy od wykazania, że strona uchybiła terminowi bez własnej winy. Zasadniczo przy ocenie winy w uchybieniu terminu należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 września 2018 r., II OSK 2369/16 i z dnia 16 lutego 2017 r., II GSK 1503/15). Gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa, przywrócenie terminu nie jest możliwe (zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 15 listopada 2017 r., II OSK 94/17, z dnia 19 lutego 2016 r., I OSK 1589/14 oraz z dnia 15 października 2015 r., I OSK 672/14). Zatem przywrócenie terminu jest możliwe wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła uniknąć nawet przy dołożeniu największego w danych warunkach wysiłku (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia 29 września 2017 r., I OSK 2519/16 oraz z dnia 18 października 2016 r., II GSK 2047/16).

Brak winy w uchybieniu terminowi do wniesienia zarzutów do opisu i oszacowania wartości nieruchomości skarżąca uzasadnia tym, że była przekonana, że dopiero po ustaleniu wartości nieruchomości wycena ta będzie mogła być zakwestionowana. Powołuje się także na powody osobiste, rodzinne, wskazując, że jest matką trójki dzieci, w tym dwuletniego synka, nad którym sprawuje całodzienną opiekę.

W ocenie Sądu, stanowisko w tym względzie, wyrażone przez organy w rozstrzygnięciach jest prawidłowe. Argumenty skarżącej nie mogą stanowić okoliczności przemawiających za uprawdopodobnieniem okoliczności braku zawinienia i w konsekwencji za uwzględnieniem wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zarzutów do opisu i oszacowania wartości nieruchomości. Przyjmując do oceny winy w uchybieniu terminu obiektywny miernik staranności należy uznać, że w sprawie mamy do czynienia z lekkim niedbalstwem leżącym po stronie skarżącej.

We wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia ww. zarzutów skarżąca argumentowała tym, że informację o możliwości wniesienia zarzutów powzięła z pouczenia wynikającego z protokołu opisu i oszacowania wartości nieruchomości, co nastąpiło 21.06.2019 r. tj. z chwilą doręczenia tego protokołu.

Nie ulega wątpliwości, opierając się na zebranym w sprawie materiale dowodowym, że organ egzekucyjny w sposób zgodny z procedurą doręczył spółce zawiadomienie o terminie opisu i oszacowania wartości nieruchomości, które zawierało pouczenie o przysługującym stronie prawie i terminie do złożenia zarzutów do opisu i oszacowania. Pouczenie było prawidłowe i wyczerpywało obowiązek organu na tym etapie postępowania.

Mając to na uwadze Sąd uznał, że postanowienie organu odwoławczego, mocą którego utrzymano w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów do opisu i oszacowania wartości nieruchomości, jest zgodne z prawem.

W tym stanie rzeczy, uznając za chybione zarzuty skargi i stwierdzając brak innych naruszeń prawa warunkujących uchylenie zaskarżonego postanowienia, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.).