Postanowienie NSA, sygn. akt I OZ 21/05
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2005-03-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 648  Sprawy z zakresu informacji publicznej i prawa prasowego
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w...
Powołane przepisy: article: art. 252
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Stebnicka (spr) po rozpoznaniu w dniu 10 marca 2005 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia P. J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 25 listopada 2004 r., w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy sygn. akt II SAB/Sz 55/04 w sprawie ze skargi P. J. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ś. w przedmiocie udzielenia informacji publicznej postanawia uchylić skarżone postanowienie i przekazać sprawę od ponownego rozpoznania


UZASADNIENIE

P. J. w toku postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Szczecinie w przedmiocie skargi na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w zakresie udzielenia informacji publicznej, w dniu 11 października 2004 r. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie go od kosztów sądowych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie ustosunkowując się do powyższego wniosku, w dniu 21 października 2004 r. wydał postanowienie, w którym odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie zwolnienia go od koszów sądowych. Wobec złożenia przez skarżącego w dniu 5 listopada 2004 r. sprzeciwu od powyższego postanowienia, który to sprzeciw nie został odrzucony, skarżone postanowienie straciło moc w myśl art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U Nr 153, poz. 1270). W dniu 25 listopada 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wydał kolejne postanowienie w przedmiotowej kwestii i ponownie odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy.

W uzasadnieniu swego orzeczenia sąd podkreślił wyjątkowość stosowania prawa pomocy, określonego w art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz. 1270), wskazując m. in. , iż zgodnie z wspomnianymi przepisami zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie całkowitym może zostać przyznane gdy strona nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy nie może ponieść kosztów bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny. Wojewódzki Sąd Administracyjny do osób, którym można przyznać zwolnienie od kosztów sądowych, zalicza w szczególności osoby bezrobotne, które nie pobierają zasiłku oraz osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź posiadają środki bardzo ograniczone, zaspokajające tylko podstawowe potrzeby życiowe. Sąd podkreśla fakt, iż sytuacja materialna skarżącego w świetle podejmowanych przezeń działań, nie daje podstaw do przyjęcia, iż skarżący nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jednocześnie sąd wskazuje, iż liczba spraw wniesionych przez skarżącego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie przekracza 160 i w rzeczywistości P. J. nie zabiega w istocie o uzyskanie potrzebnych mu informacji lecz zmierza do obarczenia organów administracji dodatkowymi obowiązkami.

W dniu 17 grudnia 2004 r. P. J. złożył zażalenie na wskazane wyżej postanowienie zaskarżając je w całości. Skarżonemu orzeczeniu zarzucił wady i uchybienia polegające na naruszeniu art. 45 i 77 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez nierozpatrzenie sprawy przez jawny i niezależny sąd oraz zamykanie mu drogi do sądu. Ponadto Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w toku wydawania skarżonego postanowienia dopuścił się naruszenia art. 5 i 6 konwencji praw człowieka polegającego na kierowaniu się przez sąd motywami i intencjami wyłącznie bezprawnymi. P. J. zarzucił także naruszenie przepisów art. 141 i art. 246 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez stronnicze i błędne zastosowanie i interpretację tych norm. W uzasadnieniu zażalenia skarżący w sposób stanowczy zarzuca Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu oportunizm prawny oraz oderwaną od kontekstu społecznego ocenę jego stanu majątkowego i tym samym zdolności skarżącego do ponoszenia kosztów sądowych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje;

Jak było już podnoszone istotą rozpatrywanej sprawy było zagadnienie udzielenia skarżącemu prawa pomocy w zakresie zwolnienie go od kosztów sądowych. Zgodnie z treścią art. 252 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz. 1270), wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach wnioskodawcy oraz dane o stanie rodzinnym, względnie oświadczenie strony o niepozostawaniu w stosunku prawnym z adwokatem lub radcą prawnym. Nie ulega wątpliwości, iż we wniosku o przyznanie prawa pomocy złożonym przez skarżącego 11 października 2004 r., P. J. uczynił zadość formalnym warunkom określonym w art. 252 ustawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w wypadku gdy powziął wątpliwości co do rzeczywistego stanu majątkowego strony, powinien zgodnie z treścią art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U Nr 153, poz. 1270) dokonać dalszych czynności sprawdzających polegających w szczególności na wezwaniu strony do złożenia dodatkowego oświadczenia co do jej rzeczywistej sytuacji majątkowej. Nie podjąwszy wskazanych wyżej działań sąd dopuścił się naruszenia art. 255 ustawy, a tym samym uchybił przepisom postępowania co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nie bez znaczenia jest również fakt, iż tożsame wnioski złożone przez skarżącego w toku postępowań o sygnaturach akt: II SAB/Sz 49/04; II SAB/Sz 59/04; II SAB/Sz 71/04 zostały przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie rozpatrzone po części pozytywnie poprzez częściowe zwolnienie skarżącego od kosztów sądowych. Niedopuszczalna jest sytuacja, w której w takim samym stanie materialnym skarżącego zapadają różne rozstrzygnięcia co do przyznania mu prawa pomocy.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U Nr 153, poz. 1270) orzeka jak w sentencji.