Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 577/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2010-03-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Inspekcja sanitarna
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 235.1
journal: Dz.U. 1974 nr 24 poz 141
law: Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy.
article: par. 8 ust. 1 i ust. 4 w zw. z par. 11 ust. 1
journal: Dz.U. 2009 nr 105 poz 869
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Ożóg, Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński, Sędzia WSA Małgorzata Masternak-Kubiak (spr.), , Protokolant Aleksandra Rygielska, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 24 marca 2010 r. sprawy ze skargi M. W. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r., nr [...’ Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W., na podstawie art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2006 r. nr 122, poz. 851 ze zm.) oraz art. 235¹ Kodeksu pracy (Dz.U. nr z 1998 r. nr 98, poz. 94 ze zm.) oraz § 8 ust. 1 i 4 w związku z § 11 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych (Dz. U. nr 105, poz. 869), oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. D. U. z 2000 r Nr 98, poz. 1071 ze zm.) utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w O. z dnia [...] r., nr [...] o braku podstaw do stwierdzenia u M. W. choroby zawodowej narządu głosu spowodowanej nadmiernym wysiłkiem głosowym (poz. 15).

Uzasadniając swoje stanowisko, organ odwoławczy na wstępie szczegółowo opisał przebieg zatrudnienia M. W.

Wnioskujący ur. dnia 30 sierpnia 1951 r., pracował:

1. w J. Zakładach Samochodowych:

- w latach 1965 - 1971 jako monter, mechanik pojazdów samochodowych,

- w latach 1971 - 1976 jako kierowca – mechanik prób drogowych,

- w latach 1976 – 1977 jako monter, mechanik silników spalinowych,

- w latach 1977 – 1979 jako instruktor praktycznej nauki zawodu,

- w latach 1979 – 1991 jako instruktor praktycznej nauki zawodu, konstruktor.

2. w Zespole Szkół Ponadgimnazjalnych w J.:

- w latach 1991 -2002 jako nauczyciel przedmiotów zawodowych,

obecnie jest na emeryturze.

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny we W. na skutek zgłoszenia dokonanego przez Do. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy we W. w dniu [...] 2004 r. wszczął postępowanie administracyjne w sprawie choroby zawodowej narządu głosu (poz. 15) u M. W. Z przebiegu zatrudnienia wynika, że ostatnim miejscem pracy zainteresowanego był Zespół Szkół Ponadgimnazjalnych w J., wobec tego Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny we W. postanowieniem z dnia [...] 2004 r. (znak [...]) przekazał sprawę choroby zawodowej M. W. zgodnie z właściwością miejscową do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w O.

Odwołujący się był badany w D. Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy we W., który w dniu [...] 2007 r. wydał orzeczenie lekarskie nr [...] o braku podstaw do rozpoznania u M. W. choroby zawodowej narządu głosu spowodowanej nadmiernym wysiłkiem głosowym (poz. 15), uzasadniając to w następujący sposób: "W trakcie czterokrotnych badań laryngologiczno-foniatrycznych uzupełnionych o badanie videostroboskopowe obserwowano zmienny obraz krtani uwarunkowany głównie jej przewlekłym procesem zapalnym okresowo zaostrzającym się. Stan zapalny błony śluzowej krtani oraz gardła jest główną przyczyną zgłaszanych przez pacjenta dolegliwości i stwierdzanych zaburzeń głosu. Zmiany te nie są jednak wymienione w punkcie 15 wykazu chorób zawodowych".

W trybie odwoławczym M. W. był badany w Instytucie Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S., który w dniu [...] 2006 r. wydał orzeczenie lekarskie nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej pod postacią choroby narządu głosu spowodowanej nadmiernym wysiłkiem głosowym (poz. 15), w uzasadnieniu podając: "W tracie obserwacji w listopadzie 2005 w badaniu foniatrycznym i laryngostroboskopowym obserwowano brak pełnego zwarcia fonacyjnego głośni. Wobec niejednoznacznego obrazu klinicznego i wątpliwości orzeczniczych zalecono przeprowadzenie kontrolnego badania za 6 miesięcy - po systematycznym leczeniu laryngologicznym stanu zapalnego błony śluzowej krtani. W przeprowadzonych w maju i październiku 2006 kontrolnych badaniach laryngologicznych stwierdzono utrzymywanie się nasilonych zmian nieżytowych błony śluzowej krtani z niewielkiego stopnia niedomykalnością fałdów głosowych, fałdy głosowe są zaróżowione, gładkie. W badaniu laryngoskopowym krtani obserwowano drgania fałdów głosowych jednakowe, jednoczasowe, z nieznacznie zwiększoną amplitudą drgań i zachowanym przesunięciem brzeżnym. Stwierdzane w obrębie narządu głosu zmiany odpowiadają przewlekłemu stanowi zapalnemu błony śluzowej krtani z niewielką niedomykalnością głośni - wtórną do stanu nieżytowego. U badanego nie uwidoczniono natomiast zmian chorobowych typowych dla skutków przeciążenia narządu głosu...".

Na podstawie powyższych orzeczeń lekarskich i w oparciu o ocenę narażenia zawodowego Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w O. wydał w dniu [...]2007 r. decyzję nr [...] o braku podstaw do stwierdzenia u M. W. przewlekłej, zawodowej choroby narządu głosu spowodowanej nadmiernym wysiłkiem głosowym.

Od powyższych decyzji w dniu [...] r. M. W. odwołał się nie zgadzając się z jej rozstrzygnięciem. Po przeanalizowaniu dokumentacji Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W. decyzją nr [...] z dnia [...] 2007 r. uchylił w całości zaskarżoną decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozparzenia, ponieważ organ I instancji nie wyjaśnił dokładnie stanu faktycznego. Z karty oceny narażenia zawodowego wynika, iż w latach 1977 - 1987 M. W., jako nauczyciel przedmiotów zawodowych, był narażony na nadmierny wysiłek głosowy, jednak z zebranej dokumentacji nie wynika jednoznacznie czy praca w latach 1977 - 1987 na stanowisku instruktora praktycznej nauki zawodu w J. Zakładach Samochodowych wiązała się z zatrudnieniem w J. Zakładach Samochodowych, czy też z zatrudnieniem w Zespole Szkół Ponadgimnazjalnych w J. Ponadto Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w O. nie zapewnił stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji nie powiadomił o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w O., po przeprowadzonym ponownie dochodzeniu epidemiologicznym wydał w dniu [...] 2007 r. decyzję nr [...] o braku podstaw do stwierdzenia u M. W. choroby zawodowej narządu głosu spowodowanej nadmiernym wysiłkiem głosowym (poz. 15).

M. W. nie zgadzając się z ww. decyzją wniósł odwołanie. W związku z tym Państwowy Wojewódzki; Inspektor Sanitarny we W. decyzją nr [...] z dnia [...]2008 r. ponownie uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, albowiem decyzja została wydana w oparciu o orzeczenia lekarskie wydane przed uzupełnieniem przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w O. oceny narażenia zawodowego. Organ I instancji nie odniósł się także do zarzutów podnoszonych przez M. W. w odwołaniu z dnia [...] r. oraz w piśmie z dnia [...] września 2007 r. Po za tym nie ustalono w pełni przebiegu zatrudnienia, nie odniesiono się do wniosków o załączenie do akt wyników pomiarów natężenia hałasu na stanowiskach pracy oraz wniosku o przesłuchanie świadka Ka. N. i samego odwołującego się. Brak było w aktach sprawy także dokumentacji medycznej z Poradni Laryngologicznej w J., na którą powoływał się M. W.

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w O. po przeprowadzonym ponownie dochodzeniu epidemiologicznym i uzupełnieniu postępowania, zgodnie ze wskazaniami Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W., wydał w dniu [...] 2009 r. decyzję nr [...] o braku podstaw do stwierdzenia u M. W. choroby zawodowej narządu głosu spowodowanej nadmiernym wysiłkiem głosowym (poz. 15).

Pismem z dnia [...] r. M. W. odwołał się od powyższej decyzji niezgadzając się z jej rozstrzygnięciem kwestionując merytoryczne uzasadnienia orzeczeń lekarskich oraz wnosząc o uchylenie decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w O. i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia lub zmianę decyzji i stwierdzenie choroby zawodowej.

Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W. w związku z wejściem w życie w dniu 3 lipca 2009 r. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych na podstawie § 11 ust. 1 tego rozporządzenia uznał dokonane czynności w toku niniejszego postępowania za skuteczne i nie odmawia mocy dowodowej orzeczeniom lekarskim, wydanym na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r., które utraciło moc z dniem 3 lipca 2009 r.

W związku z powyższym oraz biorąc pod uwagę fakt, że w obowiązującym rozporządzeniu zmieniła się definicja choroby zawodowej narządu głosu ujętej w poz. 15.3, Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W. zwrócił się pismem z dnia [...] lipca 2009 r. do jednostek diagnostyczno-orzeczniczych o ustosunkowanie się do tej kwestii.

D. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy we W., w piśmie z dnia [...] sierpnia 2009 r., nie potwierdził u M. W. rozpoznania choroby zawodowej narządu głosu ujętej w poz. 15.3 - niedowładu mięśni wewnętrznych krtani z wrzecionowatą niedomykalnością fonacyjną głośni i trwałą dysfonią. Ponadto odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu jednostka diagnostyczno-orzecznicza I stopnia wyjaśniła: "Zarzut, co do nierzetelności wykonania badania przez jednostkę orzeczniczą jest bezpodstawny - w wywiadzie foniatrycznym zbieranym od pacjenta przez lekarza zostały uwzględnione wszystkie okoliczności mogące mieć wpływ na stan narządu głosu w tym używki, palenie tytoniu, leczenie (...)"

Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. w piśmie z dnia [...] lipca 2009 r. wyjaśnił, że: "Obserwowane zmiany nie są wymienione w obowiązującym wykazie chorób zawodowych, nie mają one cech utrwalonego niedowładu mięśni wewnętrznych krtani z wrzecionowatą niedomykalnością fonacyjną głośni i trwałą dysfonią (...). Opisywany u pacjenta niewielkiego stopnia brak zwarcia fonacyjnego głośni, mający charakter wtórny do utrwalonych, przewlekłych zmian nieżytowych krtani (o typie przewlekłego nieżytu prostego, który występuje często w populacji generalnej i może mieć etiologię infekcyjną, ponadto alergiczną lub związaną z zanieczyszczeniami środowiska naturalnego, a także oddychaniem zbyt suchym powietrzem) - nie upoważnia do rozpoznania utrwalonego niedowładu mięśni wewnętrznych krtani z wrzecionowatą niedomykalnością fonacyjną głośni i trwałą dysfonią. (...) z foniatrycznego punktu widzenia nie każda niedomykalność fonacyjną głośni odpowiada niedowładowi fałdów głosowych spowodowanemu nadmiernym wysiłkiem głosowym, podobnie jak i nie każda dysfonią może być kwalifikowana jako choroba zawodowa. (...) Nieprawdą jest (...), że z chorobą zawodową możemy mieć jedynie do czynienia wyłącznie w przypadku, gdy u zainteresowanego pracownika występują kumulatywni e wszystkie objawy kliniczne wymienione w punktach 15.1, 15.2 i 15.3 (...) w naszym orzeczeniu nie ma najmniejszej sugestii z naszej strony, że tylko wówczas można rozpoznać chorobę zawodową".

Powyższe opinie były zgodne z wcześniejszym stanowiskiem jednostek orzeczniczych i nie spowodowały zmiany orzeczeń lekarskich wydanych w toku postępowania.

Uzasadniając swoją decyzję organ II instancji podkreślił, że do stwierdzenia choroby zawodowej przez właściwego państwowego inspektora sanitarnego muszą być spełnione łącznie, jak to wynika z definicji choroby zawodowej zawartej w art. 235¹ Kodeksu pracy oraz § 5 ust. 2 i ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, dwa warunki:

1. choroba musi być rozpoznana przez upoważnioną do tego placówkę służby zdrowia i znajdować się w wykazie chorób zawodowych,

2. choroba ta musi być wywołana czynnikami szkodliwymi znajdującymi się w środowisku i pracy.

W przedmiotowej sprawie, zdaniem organu, nie jest spełniony warunek konieczny do stwierdzenia choroby zawodowej, tzn. brak jest rozpoznania klinicznego schorzenia. Upoważnione do orzekania w sprawach chorób zawodowych placówki diagnostyczne I i II stopnia zgodnie uznały, że rozpoznane u odwołującego się schorzenia nie mogą zostać uznane za chorobę zawodową.

Ponadto, Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W. odnosząc się do zarzutów podnoszonych w odwołaniu, stwierdził, że nie może się zgodzić ze stanowiskiem odwołującego, że jednostki orzecznicze nie uwzględniły wszystkich okoliczności oraz czynników mogących mieć wpływ na rozpoznanie choroby zawodowej. Orzeczenia lekarskie są spójne i zawierają merytoryczne uzasadnienie zajętego stanowiska. W procesie diagnostyczno-orzeczniczym zostały uwzględnione wszystkie okoliczności mogące mieć wpływ na stan narządu głosu w tym używki, palenie tytoniu, leczenie. Dodatkowe czynniki szkodliwe bądź uciążliwe występujące na stanowisku pracy M. W., takie jak: hałas, złe warunki akustyczne sali, zapylenie itd. nie mają wpływu na rozstrzygnięcie merytoryczne orzeczeń. Nie zmieniają one faktu braku stwierdzenia w obrębie narządu głosu organicznej patologii zawodowej wywołanej przez nadmierny wysiłek głosowy. Czynniki te mogą mieć znaczenie przy uznaniu narażenia zawodowego, które jednak w przedmiotowej sprawie nie jest kwestionowane.

Wyjaśniając dalej, organ stwierdził, że diagnozy postawione przez nieposiadających uprawnień do orzekania w sprawach chorób zawodowych lekarzy nie skutkują automatycznym uznaniem schorzenia za chorobę zawodową. Rozpoznanie takie może jedynie nastąpić w drodze stosownego orzeczenia lekarskiego wydanego przez upoważnioną placówkę diagnostyczno-orzeczniczą w zakresie chorób zawodowych. Poza tym, diagnoza postawiona przez prof. dr hab. T. K. nie potwierdza niedomykalności fonacyjnej głośni, jak sugeruje odwołujący się, gdyż zapis: Laesio chordae voc. i Laryngitis chr. oznacza odpowiednio: uszkodzenie strun głosowych i przewlekły nieżyt krtani (zapalenie krtani).

Organ podkreślił, że jednostki orzecznicze twierdzą, iż do rozpoznania choroby zawodowej konieczne jest wystąpienie jednocześnie wszystkich schorzeń wymienionych w pkt. 15.1, 15.2 i 15.3. Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. w piśmie z dnia [...]lipca 2009 r. podkreślił, iż w ich orzeczeniach nigdy taka sugestia nie występowała. Słusznym jest natomiast twierdzenie, że rozpoznanie kliniczne może nastąpić jedynie do 2 lat po zakończeniu pracy w narażeniu zawodowym, dlatego dla procesu orzeczniczego bezcelowe jest badanie odwołującego się po tym okresie. Niemniej jednak, fakt ustalania narażenia zawodowego nie miał wpływu na rozpoznanie kliniczne. Gdyby w ustawowym okresie rozpoznano zmiany kliniczne charakterystyczne dla organicznej patologii narządu głosu spowodowanej nadmiernym wysiłkiem głosowym, a dopiero po ustawowym okresie potwierdzono by narażenie zawodowe, sytuacja taka upoważniałaby do rozpoznania choroby zawodowej. Jednak w przypadku M. W. nigdy nie rozpoznano wymaganych zmian klinicznych.

M. W. nie zgodził się z decyzją Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W. i złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. W uzasadnieniu skarżący podkreślił, że organy zarówno pierwszej jak i drugiej instancji uchybiły przepisom prawa materialnego, w szczególności przepisom § 1 ust. 1 oraz § 8 ust 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869) poprzez błędne uznanie, że u skarżącego nie występują takie zmiany patologiczne w obrębie narządu mowy, które uzasadniałyby uznanie tych schorzeń za chorobę zawodową - przewlekłą chorobę narządu głosu spowodowaną nadmiernym wysiłkiem głosowym trwającym co najmniej 15 lat, o której mowa w załączniku do tego rozporządzenia, podczas gdy prawidłowa ocena w oparciu całość materiału dowodowego, w tym również dokumentacji lekarskiej złożonej do akt postępowania przez skarżącego, jak też ustalonego w toku postępowania narażenia zawodowego, w pełni potwierdza występowanie u skarżącego choroby zawodowej.

Naruszenie przepisów prawa materialnego, zdaniem skarżącego było następstwem naruszenia, zarówno przez organ pierwszoinstancyjny, jak również przez organ drugoinstancyjny całego szeregu przepisów postępowania administracyjnego.

Skarżący podkreślił, że postępowanie w przedmiotowej sprawie od samego początku było prowadzone z rażącym naruszeniem podstawowych zasad postępowania administracyjnego i było ukierunkowane na udowodnienie z góry założonej przez organ administracyjny tezy, że występująca u skarżącego przewlekła choroba narządu głosu nie ma zawodowej etiologii.

Zdaniem skarżącego postępowanie w przedmiotowej sprawie nacechowane było wyjątkową przewlekłością, w żaden sposób niezawinioną postępowaniem skarżącego lub usprawiedliwioną okolicznościami obiektywnymi, uniemożliwiającymi wydanie orzeczenia w terminie wynikającym z przepisów prawa - lecz wynikającą z

bezczynności organów orzekających i to zarówno w pierwszej jak i drugiej instancji.

Ta przewlekłość postępowania nie pozostała bez wpływu na merytoryczne

rozstrzygnięcie sprawy, która dotyczy problematyki zdrowotnej, gdzie następują

nieodwracalne zmiany stanu faktycznego uniemożliwiające obiektywne ustalenie

tego stanu, tym samym organy orzekające rażąco naruszyły zasadę szybkości

postępowania ustanowioną w art. 12 k.p.a. oraz zasadę pogłębiania zaufania do organów Państwa sformułowaną w art. 8 kpa. Skarżona obecnie decyzja Wojewódzkiego Powiatowego Inspektora Sanitarnego we W. jest kolejną z rzędu (trzecią) decyzją tego organu wydaną w tej sprawie w wyniku uwzględnienia wcześniejszych odwołań skarżącego od poprzedzających ją decyzji organu pierwszej instancji. Powodem uchylenia poprzednich decyzji organu pierwszej instancji było nie zapewnienie skarżącemu czynnego udziału w postępowaniu, polegające między innymi na uniemożliwieniu stronie zapoznania się z materiałem dowodowym poprzez nie wyznaczenie stosownego terminu, jak również niewłaściwe ustalenie stanu faktycznego (narażenia zawodowego wnioskodawcy), który był podstawą do wydawania orzeczeń przez jednostki orzecznicze l i II stopnia.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Organ w całości podtrzymał argumentację faktyczną i prawną zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Wrocławiu zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd nie dokonuje więc kontroli aktów lub czynności pod względem słusznościowym i nie orzeka w przedmiocie przyznania stronom uprawnień.

Orzeczenie o stwierdzeniu choroby zawodowej bądź o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej następuje w drodze decyzji wydanej przez uprawniony organ administracji publicznej. Sąd nie może wypowiadać się w kwestii stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej, a jedynie ocenić legalność, czyli zgodność z prawem, rozstrzygnięcia dokonanego przez organy administracji.

Kodeks pracy w art. 235¹ - stanowi, że za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy, albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym".

Rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów choroby w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych (art. 235² Kodeksu pracy). Oznacza to, że choroba zawodowa jest pojęciem prawnym oznaczającym chorobą, która pozostaje w związku przyczynowym z pracą (jej rodzajem, charakterem i warunkami jej wykonywania). Choroby zawodowe zostały ujęte w tzw. wykazie chorób zawodowych.

Na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 237 Kodeksu pracy, Rada Ministrów wydała rozporządzenie z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych. Uregulowania tego aktu prawnego obowiązywały już w chwili wydania decyzji organu odwoławczego i według tych przepisów należy oceniać postępowanie organu. Wskazuje na to § 11 ust. 1 rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009 r., który stanowi, że z zastrzeżeniem postępowań wszczętych i zakończonych przez dniem 3 września 2002 r., do postępowań w sprawie zgłaszania podejrzenia, rozpoznania i stwierdzenia chorób zawodowych, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia, stosuje się przepisy tego rozporządzenia, z tym że czynności dokonane w toku wszczętych postępowań pozostają skuteczne. Zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009 r. decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim wyspecjalizowanych jednostek diagnostycznych powołanych do rozpoznawania chorób zawodowych, wymienionych w § 5 tego rozporządzenia, oraz formularza oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika.

W związku z tym skarżący został poddany badaniu w dwóch jednostkach medycznych, to jest D. Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy we W. i Instytucie Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. Obydwa Ośrodki nie znalazły podstaw do stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej narządu głosu spowodowanej nadmiernym wysiłkiem głosowym (poz. 15).

W orzecznictwie wielokrotnie podkreślano, że wydane w sprawie orzeczenie lekarskie jednostki właściwej do rozpoznania chorób zawodowych ma charakter opinii biegłego, a organ prowadzący postępowanie jest nim związany. Organ nie ma prawa samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia. Związanie to wynika z tego, że orzeczenie lekarskie stanowi jedyny wiarygodny środek dowodowy służący stwierdzeniu choroby zawodowej, jeśli nie budzi wątpliwości w świetle pozostałych dowodów. Organy administracji są związane ustaleniami orzeczeń diagnostycznych i nie dysponując przeciwdowodami, które mogłyby orzeczenia te podważyć, nie mają w tym zakresie podstaw do przyjęcia, iż rzeczywisty stan zdrowia skarżącego kształtuje się odmiennie od wyników nadań stanowiących postawę orzeczeń lekarskich (por. wyrok NSA z dnia 5 stycznia 2007, sygn. akt II OSK 1078/06 publikowany w CBOSA i powołane w nim orzecznictwo).

Sąd administracyjny kontrolując pod względem zgodności z prawem decyzję państwowego inspektora sanitarnego, może zakwestionować ustalenia stanu faktycznego dokonane przez organ, co może prowadzić do zakwestionowania pod względem formalnym również orzeczenia lekarskiego, np. że zostało wydane w niewłaściwej formie, bez uzasadnienia lub przez nieuprawnionego lekarza, bądź uprawnionego lekarza lecz niezatrudnionego we wskazanej w rozporządzeniu w sprawie chorób zawodowych jednostce organizacyjnej, jednak nie może to dotyczyć merytorycznej treści orzeczenia lekarskiego. Zakwestionowanie orzeczeń lekarskich jest także możliwe w przypadku, jeżeli w materiale dowodowym znajdują się orzeczenia lekarzy zatrudnionych w uprawnionych do rozpoznawania chorób zawodowych jednostkach organizacyjnych, które zawierają różne ustalenia (rozpoznania chorobowe). Jednak nawet w takiej sytuacji organ ani sąd administracyjny, nie są uprawnieni do weryfikacji treści merytorycznej orzeczeń lekarskich, co najwyżej organ może żądać wydania kolejnych orzeczeń przez inne uprawnione jednostki organizacyjne w celu ujednolicenia stanowisk.

Nie będąc uprawniony do poddawania analizie materiału dowodowego z medycznego punktu widzenia (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 19 marca 2007 r., sygn.. akt VII SA/Wa 2429/06, wyrok WSA w Warszawie z dnia 5 listopada 2008 r., sygn. akt VIII SA/Wa 256/08 dostępne w CBOSA), należało uznać, że organ, opierając się o stanowiska zajęte przez uprawnionych lekarzy, zgodnie z prawem rozstrzygnął sprawę.

Podnoszona przez skarżącego kwestia przewlekłości postępowania (chociaż miała miejsce) była konsekwencją oczekiwania na orzeczenia lekarskie z upoważnionych do orzekania w sprawach zawodowych placówek medycznych i nie miała wpływu na rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonej decyzji. Nie uniemożliwia ona także rozpoznanie choroby zawodowej. Stan narządu głosu był bowiem oceniany przez upoważnione jednostki orzecznicze I i II stopnia w wymaganym okresie. W trakcie wykonanych badań nie stwierdzono cech klinicznych typowych dla zawodowego uszkodzenia głosu. Fakt uzupełnienia dokumentacją medyczną narażenia zawodowego w tej sytuacji nie miał znaczenia, gdyż potwierdzenie narażenia jest tylko jedną z 2 koniecznych przesłanek upoważniających do stwierdzenia choroby zawodowej. W przypadku skarżącego nigdy nie rozpoznano wymaganych zmian klinicznych. Słusznie jednostki orzecznicze utrzymują, że bezcelowe jest badanie skarżącego po okresie 2 lat od zaprzestania narażenia zawodowego. Stan narządu głosu M. W. był wielokrotnie oceniany w ustawowo wymaganym okresie i tylko na podstawie tej dokumentacji można rozstrzygać o chorobie zawodowej i tak też organ w przedmiotowej sprawie uczynił.

Należy zaznaczyć, że Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W. dokonał oceny całości dokumentacji, w tym dokumentacji medycznej, z której w sposób jednoznaczny wynika, że brak jest podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Wyniki badań są spójnie a wyjaśnienia jednostek orzeczniczych przekonujące. Upoważnione do orzekania w sprawach chorób zawodowych placówki medyczne nigdy nie wydały sprzecznych co do meritum orzeczeń lekarskich. W procesie diagnostyczno-orzeczniczym zostały uwzględnione wszystkie okoliczności mogące mieć wpływ na stan narządu głosu, jednak nie zmieniają one faktu braku stwierdzenia w obrębie narządu głosu organicznej patologii zawodowej wywołanej przez nadmierny wysiłek głosowy. Czynniki te mogą mieć znaczenie przy uznaniu narażenia zawodowego, które jednak w przedmiotowej sprawie nie jest kwestionowane.

Odnośnie zarzutu nie wzięcia pod uwagę dokumentacji medycznej przedstawionej przez odwołującego się, Sąd uznał, że organ w postępowaniu odwoławczym odniósł się do nich i wyjaśnił dlaczego nie wziął ich pod uwagę. Rozpoznanie choroby zawodowej może jedynie nastąpić w drodze orzeczenia lekarskiego wydanego przez upoważnioną placówkę diagnostyczno-orzeczniczą w zakresie chorób zawodowych. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organu wyjaśnił, że diagnoza postawiona przez prof. Dr hab. T. K. nie potwierdziła niedomykalności fonacyjnej głośni, jak sugeruje odwołujący się, gdyż zapis: Laesio chorda voc. i Laryngitis chr. oznacza odpowiednio: uszkodzenie strun głosowych i przewlekły nieżyt krtani (zapalenie krtani). Państwowy Wojewódzki Inspektor sanitarny we W. ocenił zatem, także załączoną przez M. W. dokumentację medyczną z Poradni Laryngologicznej w J., która potwierdza brak rozpoznania choroby zawodowej. Organ wyjaśnił, że w dokumentacji widnieją m. in. zapisy rozpoznania: Pkaryngitis chronica sicca (zapalenie tchawicy suche), Lesio chorda vocak bitateratne (obustronne uszkodzenie strun głosowych), Larynfitis chronica (przewlekłe zapalenie-nieżyt krtani), Pfiaryngolaryngotracheitis ( zapalenie gardła krtani tchawicy), Deviato sepii sin nasi (skrzywienie lewostronne przegrody nosa), a w dokumentacji brak jest jakiegokolwiek zapisu potwierdzającego rozpoznanie niedomykalności fonacyjnej głośni i trwałej dysfonii. Stąd zarzut o nie dokonaniu pełnej oceny przedłożonej i wskazanej przez skarżącego dokumentacji jest nieuzasadniony.

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.