Postanowienie WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1226/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-09-17 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Wstrzymanie wykonania aktu
Skarżony organ: Minister Budownictwa
Treść wyniku: Odmówiono wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji
Powołane przepisy: article: art. 61 par. 3
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Gabriela Nowak po rozpoznaniu w dniu 17 września 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Miasta P. o wstrzymanie wykonania decyzji Ministra Infrastruktury z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] w sprawie ze skargi Miasta P. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.


UZASADNIENIE

Miasto P. w skardze z dnia 9 lipca 2009 r. wniosło o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Ministra Infrastruktury z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] utrzymującej w mocy decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Budownictwa z [...] maja 2007 r., stwierdzającej nieważność decyzji Odwoławczej Komisji Wywłaszczeniowej przy Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w P. z [...] września 1956 r. oraz utrzymanego przez nią w mocy orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w P. z [...] czerwca 1956 r. o wywłaszczeniu położonej w P. nieruchomości, oznaczonej jako działka nr [...], o pow. [...] m2, uregulowanej w księdze wieczystej Nr [...]

W uzasadnieniu wniosku strona skarżąca wskazała, na możliwość poniesienia znacznej szkody w majątku Miasta P., z uwagi na to, że wnioskodawcy stwierdzenia nieważności decyzji wywłaszczeniowej, mający obecnie możliwość dysponowania nieruchomością objętą postępowaniem (w przypadku niewstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji) dokonają jeszcze przed zakończeniem postępowania sądowego wtórnego obrotu nieruchomością, przenosząc jej własność na rzecz osób trzecich. To zaś spowoduje, że jeżeli nabywcy będą działali w dobrej wierze, to Miasto P. może bezpowrotnie utracić swoje prawa do nieruchomości, na której znajduje się budynek mieszkalny z lokalami przydzielonymi najemcom na podstawie decyzji administracyjnej.

Ustosunkowując się do powyższego wniosku Minister Infrastruktury zwrócił uwagę, iż stanowisko skarżącego nie zostało poparte żadnymi konkretnymi dowodami i ma charakter jedynie hipotetyczny, a ponadto zaskarżona decyzja ma charakter deklaratoryjny i jako taka nie wywołuje żadnych skutków. Zatem wniosek o jej wstrzymanie jest bezprzedmiotowy. Uczestnicy postępowania: A.S., M.G. i M.W. podnieśli, że zaskarżonej decyzji, która jest decyzją odmowną, wstrzymać się nie da, a więc wniosek skarżącego powinien zostać odrzucony jako bezzasadny i bezsensowny. M.D., U.J., D.K. i J.Z. podkreślili zaś, że zaskarżona nie rodzi po niczyjej stronie jakiegokolwiek uprawnienia czy obowiązku określonego zachowania się i dlatego nie nadaje się do wykonania.

W następstwie rozpoznania powyższego wniosku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 6 maja 2010 r. odmówił wstrzymania wykonania decyzji Ministra Infrastruktury dnia [...] czerwca 2009 r. podkreślając, że decyzja ta nie posiada cech wykonalności, bowiem nie wymaga ona żadnej czynności stron. Nie przyznaje ona stronie żadnych uprawnień ani nie nakłada na nią obowiązków. Tym samym jej charakter nie zezwala na zastosowanie w sprawie instytucji wstrzymania wykonania, określonej w art. 61 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Postanowienie to zostało uchylone przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 3 września 2010 r. I OZ 660/10, a sprawa przekazana została do ponownego rozpatrzenia przez sąd pierwszej instancji. W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia Naczelny Sąd Administracyjny podzielił stanowisko sądu pierwszej instancji, iż zaskarżona decyzja Ministra Infrastruktury utrzymująca w mocy własną decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego – ze swej istoty jest decyzją nie nadająca się do wstrzymania. Samo jej wstrzymanie nie spowoduje bezpośrednio skutków prawnych w zakresie praw i obowiązków wnioskodawcy i pozostałych stron postępowania. Niemniej Naczelny Sąd Administracyjny zważył, iż w myśl art. 61 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wstrzymanie wykonania dotyczy także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy (zd. trzecie przywołanego artykułu). Powyższe zaś względy zostały pominięte w toku rozpoznawania wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Sąd pierwszej instancji powinien zatem rozważyć możliwość wstrzymania wykonania decyzji stwierdzającej nieważność wywłaszczenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:

Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm., dalej: p.p.s.a.) wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże stosownie do art. 61 § 3 powołanej ustawy, po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowania prowadzonych w granicach tej samej sprawy.

Celem tego przepisu jest udzielenie ochrony tymczasowej skarżącemu przed trudnymi, czy wręcz niemożliwymi do odwrócenia skutkami jakie może wywołać kwestionowana decyzja lub inny wydany w granicach tej sprawy akty, w sytuacji gdy ostatecznie na skutek prawomocnego orzeczenia sądowego zostanie on wyeliminowany z obrotu prawnego. W tym stanie rzeczy wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji uzależnione jest do charakteru decyzji (czy ma ona cechy wykonalności) oraz od wykazania przez stronę skarżącą, że konsekwencją jej wykonania mogą być skutki, o których mowa w tym przepisie. Przy czym – co należy podkreślić - postępowanie w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji, w trybie ww. przepisu, prowadzone jest wyłącznie na wniosek strony skarżącej. To ona wskazuje decyzję, której wstrzymania wykonania żąda i przedstawia przyczyny, dla których uzasadnione jest udzielenie jej ochrony tymczasowej przed skutkami wykonania decyzji.

W rozpoznawanej sprawie bezsporne jest, że wniosek Miasta P. dotyczył wstrzymania wykonania decyzji Ministra Infrastruktury z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...]. Decyzją tą organ utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] stycznia 2009 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Budownictwa z dnia [...] maja 2007 r. nr [...] orzekającej o stwierdzeniu nieważności podjętych w 1956 r. rozstrzygnięć o wywłaszczeniu położonej w P. nieruchomości o pow. [...] m2 , oznaczonej jako działka nr [...].

Kwestionowana przez stronę decyzja Ministra Infrastruktury jest w ocenie Sądu rozstrzygnięciem, które ze swej istoty nie nadaje się do wykonania. Nie wymaga ona bowiem żadnej czynności, którą strona mogłaby lub musiała wykonać dobrowolnie lub w drodze egzekucji administracyjnej, aby doprowadzić do stanu, który jest zgodny z rozstrzygnięciem w niej zawartym. Nie przyznaje ona także stronom żadnych uprawnień ani nie nakłada na nie żadnych obowiązków. Już sam ten fakt nie zezwala na zastosowanie w sprawie instytucji wstrzymania jej wykonania.

Niezależnie od powyższego wskazać również należy, że decyzja ta nie wywołuje skutku w postaci zmian stosunków własnościowych istniejących na przedmiotowej nieruchomości. Przywrócenie prawa własności działki nr [...] następcom prawnym jej dawnego właściciela, nastąpiło bowiem nie w następstwie prowadzonego przez Ministra Infrastruktury postępowania nadzorczego zakończonego skarżoną decyzją, ale w konsekwencji podjęcia przez Ministra Budownictwa w dniu [...] maja 2007 r. decyzji eliminującej z obrotu prawnego ze skutkiem ex tunc decyzje wywłaszczeniowe (decyzję Odwoławczej Komisji Wywłaszczeniowej przy Prezydium Rady Narodowej w P. z dnia [...] września 1956 r. oraz utrzymane przez nią w mocy orzeczenie Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w P. z [...] czerwca 1956 r.)

W tym stanie rzeczy wskazywane przez Miasto P. hipotetyczne zagrożenie w postaci możliwości zbycia odzyskanej nieruchomości przez jej obecnych właścicieli, pozostaje bez związku z wykonaniem (bądź wstrzymaniem wykonania) zaskarżonej decyzji, której przedmiotem jest wyłącznie odmowa stwierdzenia nieważności nadzorczej decyzji Ministra Budownictwa z [...] maja 2007 r. Skoro zaś przesłanką udzielenia skarżącemu przewidzianej w art. 61 § 3 p.p.s.a. ochrony tymczasowej jest zabezpieczenie go przed ewentualną szkodą lub trudnymi do odwrócenie skutkami wynikającymi z wykonania kwestionowanej decyzji, to brak związku między wykazywanym zagrożeniem, a treścią rozstrzygnięcia zawartego w decyzji, której wykonanie miałoby ulec wstrzymaniu, oznacza iż nie ma podstaw do udzielenia takiej ochrony.

Zważyć przy tym należy, że Miasto P. nie domagało się wstrzymania wykonania decyzji Ministra Budownictwa z [...] maja 2007 r., której skutkiem było przywrócenie własności nieruchomości jej dawnemu właścicielowi (jego następcom prawnym), a w konsekwencji teoretyczna możliwość zaistnienia zagrożenia, o którym mowa we wniosku. Skoro zaś strona skarżąca nie złożyła wniosku o wstrzymanie wykonania tej decyzji, to Sąd nie ma prawnej możliwości podjęcia rozstrzygnięcia o wstrzymaniu jej wykonania. Jak wspomniano bowiem na wstępie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji lub innych rozstrzygnięć podejmowanych w granicach tej samej sprawy Sąd rozstrzyga wyłącznie na wniosek, na co expressis verbis wskazuje treść art. 61 § 3 p.p.s.a.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 61 § 3 i 5 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak sentencji postanowienia.