Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1085/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-12-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6100 Nabycie mienia państwowego z mocy prawa przez gminę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska Sędziowie: WSA Elżbieta Lenart WSA Dariusz Chaciński (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi L. W. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wojewoda [...], działając na podstawie art. 18 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm. – dalej: ustawa komunalizacyjna), decyzją z dnia [...] listopada 1997 r. nr [...] stwierdził nieodpłatne nabycie przez [...] Gminę W., z mocy prawa, prawa własności nieruchomości położonej w W., przy ul. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] w obrębie ewidencyjnym [...].

Wniosek o stwierdzenie nieważności tej decyzji złożyły L. W. i J. R., powołując się na fakt, że są następczyniami prawnymi udziałowców wspólnoty gruntowej wsi M. W skład tej wspólnoty wchodziła, w ich ocenie, między innymi skomunalizowana nieruchomość, i nigdy – zdaniem wnioskodawczyń – nie stanowiła własności Skarbu Państwa. Nie mogła więc podlegać komunalizacji.

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, rozpatrując wniosek L. W. i J. R. o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji komunalizacyjnej, decyzją z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...] odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie, a następnie decyzją z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] utrzymał w mocy powyższe rozstrzygnięcie. Powodem odmowy wszczęcia postępowania nadzorczego był fakt, iż wnioskodawczynie nie wykazały, że są uprawnione do działania w imieniu wspólnoty gruntowej. Organ uznał więc, że nie mają legitymacji do żądania wszczęcia postępowania.

Decyzja ta stała się przedmiotem skargi rozpoznanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który wyrokiem z dnia 22 października 2008 r., sygn. akt I SA/Wa 572/08 uchylił decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] lutego 2008 r. i poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] czerwca 2007 r. W wyroku tym sąd uznał, że sprawa nie została należycie wyjaśniona, jeśli chodzi o krąg stron występujących z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej. Zdaniem sądu uszło uwadze organu, że w piśmie z dnia 26.03.2007 r. L. W. i J. R. oświadczyły, że przyłączają się jako osoby fizyczne do wniosku złożonego w imieniu wspólnoty gruntowej wsi M. w dniu 16.02.2006 r. W decyzji Ministra brak jest natomiast odniesienia do tego, czy wnioskodawczynie jako osoby fizyczne posiadają interes prawny do żądania wszczęcia postępowania nadzorczego wobec decyzji komunalizacyjnej. Takie rozważania były prowadzone przez Ministra, ale tylko w stosunku do wniosku złożonego w imieniu wspólnoty. Ponadto sąd uznał, że należy zaktualizować informację na temat stanu postępowania toczącego się przed Prezydentem W. w przedmiocie stanu majątkowego i składu osobowego wspólnoty gruntowej osady M.

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, w wyniku rozpoznania sprawy po wyroku WSA, wydał dwie decyzje z dnia [...].07.2009 r., w których osobno rozpoznał wnioski złożone przez L. W. i J. R., raz w imieniu wspólnoty gruntowej, drugi raz w imieniu własnym, jako osób fizycznych.

Decyzją nr [...] z dnia [...].07.2009 r. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 1997 r. nr [...] z wniosku L. W. i J. R., występujących w imieniu wspólnoty gruntowej osady M. Decyzję tę następnie utrzymał w mocy, na skutek wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, decyzją nr [...] z dnia [...].03.2010 r. Po uzyskaniu informacji od Prezydenta W. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji uznał, iż nie ma dowodów na to, że wspólnota taka w ogóle istnieje i że działka nr [...] wchodziła w skład wspólnoty gruntowej. Postępowanie w sprawie majątku wspólnoty i jej członków cały czas jest w toku od 9.12.2000 r. Nie ma zatem dowodów, że poprzednicy prawni wnioskodawczyń byli udziałowcami wspólnoty gruntowej i że wnioskodawczynie są reprezentantami takiej wspólnoty.

Decyzją z dnia [...].07.2009 r. o numerze [...] Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji rozstrzygnął także o losach wniosku L. W. i J. R. występujących w imieniu własnym o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 1997 r. nr [...] w przedmiocie komunalizacji działki nr [...] na rzecz [...] Gminy W. Decyzją tą również odmówił wszczęcia postępowania nadzorczego, w oparciu o art. 157 § 3 K.p.a.

Z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej tą decyzją wystąpiły L. W. i J. R., zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów art. 1, art. 6 ust. 1 i art. 9 ustawy z dnia 29.06.1963 r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych oraz przepisów proceduralnych: art. 7, 8, 10, 11, 28 i 75 kpa, a także art. 153 P.p.s.a.

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji stwierdził, że wniosek nie zawiera żadnych nowych, istotnych dla sprawy argumentów, ani nie przedstawia nowych okoliczności popartych dowodami i decyzją z dnia [...].03.2010 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżona decyzję. Minister stwierdził, że z akt sprawy jednoznacznie wynika, że brak jest dokumentów potwierdzających, że w dniu 27 maja 1990 r. L. W. i J. R., legitymowały się tytułem prawnym do nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...]. Przedstawiona organowi nadzoru dokumentacja przeczy twierdzeniu wnioskodawczyń o posiadaniu przez nie na dzień 27 maja 1990 r. tytułu prawnego do spornej nieruchomości.

Organ podniósł, że kluczowe znaczenie dla sprawy ma ustalenie, czy wnioskodawca legitymuje się prawem wystąpienia z żądaniem wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 1997 r., zaś ustalenie takie musi nastąpić przed ewentualnym rozpatrzeniem i rozstrzygnięciem sprawy, co do jej istoty, o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej.

Minister wskazał, że odmowa wszczęcia postępowania administracyjnego wynika z faktu, że wnioskodawczyniom nie przysługuje przymiot strony w rozumieniu przepisu art. 28 kpa w sprawie o stwierdzenie nieważności przedmiotowej decyzji Wojewody [...], jak i przymiot ten wnioskodawczyniom nie przysługiwał w postępowaniu komunalizacyjnym. Wobec tego organ nadzoru odmówił wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 1997 r., gdyż wnioskodawczynie nie posiadały w dniu 27 maja 1990 r. tytułu prawnego do władania sporną nieruchomością, który stałby na przeszkodzie jej komunalizacji, a tym samym nie legitymowały się w postępowaniu komunalizacyjnym, jak i nie legitymowały się w postępowaniu nadzorczym interesem prawnym w rozumieniu art. 28 kpa.

W postępowaniu komunalizacyjnym, prowadzonym na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy komunalizacyjnej, stroną jest Skarb Państwa i właściwa gmina. Poza tym stroną tego postępowania może być dodatkowo tylko ten podmiot (osoba), który wykaże, iż ma tytuł prawny do objętej postępowaniem komunalizacyjnym nieruchomości, wykluczający jej komunalizację i tylko taki podmiot (osoba) będzie również, obok Skarbu Państwa i gminy, stroną postępowania administracyjnego, które służy ewentualnej zmianie decyzji komunalizacyjnej. Zatem podstawową przesłanką umożliwiającą komunalizację mienia w trybie art. 5 ust. 1 powołanej ustawy jest to, aby mienie podlegające komunalizacji było mieniem ogólnonarodowym (państwowym). Nadto nabycie własności nieruchomości przez gminę na podstawie przepisu art. 5 ust. 1 tej ustawy następuje ipso iure, a więc celem deklaratoryjnej decyzji Wojewody w omawianym zakresie jest tylko potwierdzenie stanu prawnego, jaki powstał w dniu 27 maja 1990 r.

W ocenie organu, weryfikacja decyzji komunalizacyjnej wydanej w oparciu o przepisy ustawy komunalizacyjnej, będzie uzasadniona i zarazem konieczna, jeżeli zainteresowany podmiot wykaże, że w dniu, w którym nastąpiła z mocy prawa komunalizacja spornego mienia, legitymował się on tytułem prawnym uniemożliwiającym komunalizację. Tymczasem warunku zawartego w przepisie art. 28 kpa, gwarantującego uznanie L. W. i J. R. za stronę w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej, wnioskodawczynie nie spełniają.

W rozpatrywanej sprawie, zdaniem Ministra, L. W. i J. R., ani występując z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 1997 r., ani występując z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie przedmiotowej sprawy, nie przedstawiły dokumentu, który świadczyłby o ich prawie własności do przedmiotowej nieruchomości na dzień 27 maja 1990 r., a przedstawione akty własności ziemi nie dotyczyły nieruchomości będącej przedmiotem komunalizacji (działki nr [...]).

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji nr [...] z dnia [...].03.2010 r. wniosła L. W. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:

1. przepisów prawa materialnego, a w szczególności art. 1 i art. 6 ust. 1 oraz art. 9 ustawy z dnia 29 czerwca 1963 r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych poprzez błędne ich zastosowanie polegające na niezasadnym uznaniu, jakoby uprawnienia do udziału we wspólnocie gruntowej miały źródło w prawie własności działek składających się na te wspólnotę, podczas gdy udział we wspólnocie jest pochodną prawa indywidualnej własności działek na danym terenie;

2. przepisów postępowania, w szczególności:

- art. 28 kpa poprzez błędne uznanie, że skarżąca nie posiada przymiotu strony;

- art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 157 § 2 kpa poprzez sprzeczne z tymi przepisami uzależnienie możliwości stwierdzenia nieważności od tego, czy wniosek w tej sprawie złożył podmiot legitymujący się przymiotem strony;

- art. 75 § 1 w zw. z art. 76 § 1 i w zw. z art. 77 § 1 kpa poprzez pominięcie w rozstrzygnięciu treści pisma Urzędu W. z dnia 18 września 2006 r., z którego jednoznacznie wynika, że przedmiotowa decyzja komunalizacyjna jest od początku obarczona wadą;

- art. 6, 7 i 8 kpa w zw. z art. 107 § 1 i 3 kpa poprzez oparcie się przy wydawaniu rozstrzygnięcia na błędnie rozumianych przesłankach faktycznych.

Podnosząc powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...].

W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

W ocenie sądu skarga nie ma uzasadnionych podstaw. Problematyka charakteru prawnego wspólnot gruntowych jest wyjątkowo złożona chociażby z tego względu, iż różnorodny jest charakter praw składających się na wspólnotę. W świetle art. 1 ustawy dnia 29 czerwca 1963 r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych (Dz. U. nr 28, poz. 169 ze zmian.), prawa te, przysługujące podmiotom określonym w art. 6 ustawy, można ogólnie podzielić na:

- szczególny rodzaj współwłasności (grunty nadane na wspólną własność),

- prawo do wspólnego posiadania lub wspólnego użytkowania nieruchomości cudzej.

Prawa te powstały z reguły jeszcze w XIX w. (bądź wcześniej), ukształtowane zostały przez ustawodawstwo państw zaborczych, stanowiły zwykle jedną z form uwłaszczenia chłopów; poza nadaniem własności indywidualnej, możliwe było też nadanie gruntów na współwłasność lub - bez zmiany podmiotu własności – obciążenie gruntu serwitutami.

Serwituty w chwili powstania obciążały głównie własność prywatną, rzadziej publiczną. Osoby uprawnione z tytułu serwitutu mogły korzystać i czerpać pożytki z gruntu, nie będąc jego właścicielami. Uznaje się, iż te uprawnienia pokrywają się treściowo z ograniczonymi prawami rzeczowymi i są pewnym ich rodzajem; świadczyć ma o tym art. 26 ust. 5 ustawy, w którym mowa jest o wywłaszczeniu ograniczonych praw rzeczowych osób uprawnionych (Jan Szachułowicz Status prawny wspólnot gruntowych, Przegląd Sądowy z 2002 r., nr 9, s. 70). Również uprawnienia związane z dobrem gromadzkim, o którym mowa w art. 1 ust. 1 pkt 7 ustawy, mają obecnie charakter – z uwagi na jego komunalizację dokonaną w 1990 r. – uprawnień na rzeczy cudzej (zob. szerzej Jan Szachułowicz Wygaśnięcie bytu prawnego mienia gromadzkiego Przegląd Sądowy z 1994 r., nr 7 - 8, s. 52 -53).

Prawa na rzeczy cudzej (odpowiadające dawnym serwitutom) zostały utrzymane w mocy przez art. XXXI dekretu z dnia 11.10.1946 r. Przepisy wprowadzające prawo rzeczowe i prawo o księgach wieczystych (Dz. U. nr 57, poz. 321 ze zmian.) – i właśnie te specyficzne "reliktowe" prawa rzeczowe objęła regulacją ustawa z dnia 29 czerwca 1963 r.

Zarząd nad wspólnotą oraz jej zagospodarowanie nie są wykonywane przez uprawnionych osobiście, ale poprzez utworzoną na podstawie art. 14 ustawy spółkę, wyposażoną w osobowość prawną (art. 15 ustawy). Swoje stanowisko co do zagospodarowania wspólnoty udziałowiec może więc wyrażać jedynie w pracach organów spółki, także wyłącznie spółka reprezentuje interesy udziałowców na zewnątrz (zob. także postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 18 kwietnia 1997 r., II CKU 28/97, publ. Prok. i Pr. 1997/10/34).

Kwestie organizacyjne wspólnoty (organy spółki, sposób ich powoływania i zakres działania, prawa i obowiązki członków spółki, podział dochodów i strat itp.) regulowane są w statucie (art. 17 ustawy). Dokładną treść statutu wspólnoty gruntowej determinują przepisy zarządzenia Ministrów Rolnictwa oraz Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego z dnia 29 kwietnia 1964 r. w sprawie ustalenia wzoru statutu spółki dla zagospodarowania wspólnoty gruntowej (M. P. z 1964 r., nr 33, poz. 145). Podstawą obowiązywania tego zarządzenia jest art. 78 w zw. z art. 11 ustawy z dnia z dnia 22 grudnia 2000 r. o zmianie niektórych upoważnień ustawowych do wydawania aktów normatywnych oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. nr 120, poz. 1268), który utrzymał w mocy akt prawny wydany na podstawie dotychczasowego upoważnienia ustawowego.

Wszystkie sprawy związane ze statusem wspólnot gruntowych objęte zostały reżimem prawa administracyjnego, z wyłączeniem w większości tych spraw właściwości sądów powszechnych. I tak, zgodnie z art. 8 ustawy, do wyłącznej kompetencji starosty należy ustalenie, w drodze decyzji administracyjnej, stosownie do art. 1 i 3 ustawy, które nieruchomości stanowią wspólnotę gruntową bądź mienie gromadzkie (art. 8 ust. 1). Również starosta ustala, w drodze decyzji, wykaz uprawnionych do udziału we wspólnocie gruntowej oraz wykaz obszarów gospodarstw przez nich posiadanych i wielkość przysługujących im udziałów we wspólnocie (art. 8 ust. 2). Zgodnie z art. 8 ust. 5 ustawy ustalenie, które nieruchomości stanowią wspólnotę gruntową bądź mienie gromadzkie, oraz ustalenie wykazów uprawionych do udziału we wspólnocie, wykazów obszarów ich gospodarstw oraz wielkości przysługujących im udziałów, powinno być dokonane w terminie 1 roku od dnia wejścia w życie ustawy (a ściślej, decyzje te powinny zostać podjęte przez właściwe do spraw rolnych i leśnych organy prezydiów powiatowych rad narodowych. Obecne brzmienie art. 8 ustawy zostało wprowadzone przez art. 22 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 24 lipca 1998 r. o zmianie niektórych ustaw określających kompetencje organów administracji publicznej - w związku z reformą ustrojową państwa – Dz. U. z 1998 r., nr 106, poz. 668).

Jednak termin, o którym mowa w art. 8 ust. 5 powyższej ustawy, jest terminem instrukcyjnym, a nie materialnoprawnym (zob. wyrok NSA w Krakowie z dnia 22 września 1995 r. (SA/Kr 2717/94, publ. ONSA 1996/4/157). W konsekwencji, w razie wątpliwości co do tego, czy dana nieruchomość wchodzi w skład wspólnoty, bądź co do osób uprawnionych z tytułu udziałów, kwestie te są ustalane w drodze decyzji administracyjnej również obecnie. Od decyzji takiej służy odwołanie do samorządowego kolegium odwoławczego (postanowienie NSA z 22 kwietnia 2005 r., OW 177/04, publ. LEX nr 169428), a o legalności ostatecznej decyzji administracyjnej orzekają sądy administracyjne. W istocie, przedmiotem rozstrzygnięcia organów i sądów administracyjnych będzie ustalenie istnienia prawa o charakterze cywilnym do konkretnej nieruchomości, oraz podmiotu, któremu prawo to przysługuje. Innymi słowy – rozstrzygają one w tym wypadku o stosunku cywilnoprawnym, w tym np. w przedmiocie zasiedzenia nieruchomości (art. 3 ustawy, zob. także uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 20 maja 1966 r., III CZP 16/66).

W ocenie sądu należy zatem wykluczyć zarzut, iż sprzeczne z art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 157 § 2 kpa jest uzależnienie możliwości wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej (bo tak należy w ocenie sądu odczytać ten zarzut) od tego, czy wniosek w tej sprawie złożył podmiot legitymujący się przymiotem strony. "Zgodnie z art. 157 § 2 kpa wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej następuje na żądanie strony lub z urzędu, podobnie jak w art. 61 § 1 kpa. Zanim zostanie więc wszczęte postępowanie administracyjne, na żądanie strony, należy ustalić, kto jest stroną postępowania w danej sprawie. Nie zawsze bowiem podmiot żądający wszczęcia postępowania administracyjnego w świetle prawa jest stroną. O tym, kto może być uznany za stronę postępowania administracyjnego rozstrzyga przepis art. 28 kpa, który stanowi, że "stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek". W przypadku gdy podmiot składający żądanie w trybie art. 61 § 3 kpa nie ma przymiotu strony, lecz treść żądania uprawdopodobnia określoną w art. 156 § 1 kpa wadliwość konkretnej decyzji administracyjnej, to stosownie do art. 157 kpa postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji powinno zostać wszczęte z urzędu" (zob. wyrok NSA z dnia 6.10.1998 r. IV SA 2338/97, LEX nr 43772). Jednakże "brak jest również środków procesowych pozwalających stronie na zmuszenie organu administracji do podjęcia [z urzędu] takich działań" (zob. wyrok NSA z dnia 3.04.1998 r. III SA 408/97, M.Podat. 1999/4/43). Środkami takimi nie dysponuje również sąd administracyjny. Nie może bowiem uchylić decyzji o odmowie wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej z wniosku podmiotów, które nie mają własnego interesu prawnego w żądaniu wszczęcia takiego postępowania i nakazać Ministrowi wszcząć postępowanie z urzędu, gdyż przed wszczęciem takiego postępowania sąd musiałby wypowiedzieć się co do prawdopodobieństwa wystąpienia merytorycznych przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji. Tego zaś sąd uczynić nie może, gdyż sąd nie rozstrzyga o istocie sprawy administracyjnej, a jedynie kontroluje działalność administracji publicznej (art. 3 § 1 P.p.s.a.). Odnosi się to zwłaszcza do sytuacji takiej jak w niniejszej sprawie, gdzie nie ma jeszcze decyzji potwierdzającej, iż nieruchomość będąca przedmiotem komunalizacji (działka nr [...]) wchodziła w skład wspólnoty gruntowej oraz że wspólnota taka w ogóle istnieje. Wszak decyzja, o jakiej mowa w art. 8 ust 1 i 2 ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych, określająca skład majątkowy i osobowy wspólnoty nie została dotychczas wydana. Organ wypełnił przy tym wskazania sądu administracyjnego zawarte w wyroku z dnia 22.10.2008 r. i ustalił stan postępowań dotyczących wspólnoty gruntowej osady M., a aktualność tych informacji potwierdziła skarżąca i jej pełnomocnik na rozprawie.

Jeśli zaś chodzi o indywidualne (własne) uprawnienia skarżącej do żądania wszczęcia postępowania nadzorczego w stosunku do decyzji komunalizacyjnej, wywodzone z następstwa prawnego po udziałowcach we wspólnocie gruntowej, to zakładając nawet, że taka wspólnota istnieje, a działka nr [...] wchodzi w jej skład i skarżąca jest członkiem wspólnoty (co najpierw musiałoby zostać potwierdzone w trybie wyżej wskazanym – patrz art. 8 ust. 1 i 2 ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych), to słuszne jest stanowisko Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji zawarte w decyzji nr [...], odwołujące się do uchwały Sądu Najwyższego z dnia 23 sierpnia 1968 r., III CZP 73/68, publ. OSNC 1969/5/90, z której wynika, iż podmiotami "powołanymi do zarządu, reprezentowania wspólnoty na zewnątrz, a więc również występowania w sprawach dotyczących nieruchomości wchodzących w skład wspólnoty, są wyłącznie przewidziane w statucie organy wspólnoty. Poszczególny uczestnik wspólnoty może działać w omawianym zakresie jedynie za pośrednictwem organów statutowych, a nie własnym swoim prawem. Uprawnienia jego nie sięgają bowiem dalej niż przewiduje to statut oraz przepisy ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych. Przepisy przewidują jedynie prawo uczestnika wspólnoty do zbycia w warunkach ściśle przewidzianych w ustawie swego udziału (art. 26 i 27). Z przepisów ustawy wynika nadto, że wspólnota gruntowa może działać tylko w ramach utworzonej przez uczestników spółki bądź też - gdy jej nie powołano - spółki przymusowej, utworzonej przez organ administracji rolnej. Z istoty więc i charakteru wspólnoty gruntowej oraz omówionych wyżej przepisów ustawy wynika, że aczkolwiek wspólnota gruntowa zbliża się do współwłasności, to jednak jest to współwłasność szczególna, rządząca się własnymi przepisami. W związku z tym stosowanie przepisów o współwłasności w drodze analogii w zasadzie nie będzie mieć miejsca". Z hipotetycznego (jak dotychczas) udziału we wspólnocie skarżąca nie może więc wywodzić własnych praw podmiotowych, które uzasadniałyby jej indywidualny interes prawny. Potwierdza to również uchwała Sądu Najwyższego z dnia 9.12.1969 r. III CZP 89/69 (OSNC 1970/10/173), z której wynika, że "udziałowcowi wspólnoty gruntowej nie przysługują uprawnienia wynikające z przepisów kodeksu cywilnego o współwłasności w takim zakresie, w jakim byłoby to sprzeczne z zasadami wynikającymi z przepisów ustawy z dnia 29 VI 1963 r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych oraz statutu spółki powołanej do zarządu wspólnot i właściwego zagospodarowania gruntów wchodzących w jej skład".

Sąd nie dopatrzył się też innego naruszenia przepisów postępowania, o których mowa w skardze (art. 6, 7 i 8 kpa w zw. z art. 107 § 1 i 3 kpa oraz art. 75 § 1 w zw. z art. 76 § 1 i w zw. z art. 77 § 1 kpa) w takim stopniu, aby mogło to mieć wpływ na wynik sprawy.

W tej sytuacji uznając, że skarżąca nie dysponuje własnym interesem prawnym do żądania wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej, w oparciu o art. 151 P.p.s.a. sąd skargę oddalił.

Nie wyklucza to oczywiście złożenia wniosku o wszczęcie takiego postępowania przez prokuratora lub Rzecznika Praw Obywatelskich, stosownie do ich ustawowych kompetencji, jako organów publicznych.