Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 82/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-01-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6271 Ochrona cudzoziemca, w tym nadawanie statusu uchodźcy, azyl, zezwolenie na pobyt tolerowany i ochrona czasowa
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Szymańska, Sędziowie sędzia WSA Kaja Angerman (spr.), sędzia WSA Alina Balicka, Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi N. M. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy oddala skargę


UZASADNIENIE

IV SA/Wa 82/15

UZASADNIENIE

Rada do Spraw Uchodźców decyzją z dnia [...] Października 2014 r. po rozpatrzeniu odwołania N.M. utrzymała w mocy decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] lipca 2014 r. o odmowie nadania statusu uchodźcy, o odmowie udzielenia ochrony uzupełniającej, o nieudzieleniu zgody na pobyt tolerowany.

Powyższe rozstrzygnięcie było wynikiem następujących ustaleń organu.

N. M., obywatel [...] deklarujący narodowość [...], złożył wniosek o nadanie statusu uchodźcy w dniu [...] czerwca 2012 r.

Decyzją z dnia [...] lipca 2014 r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców odmówił nadania wnioskodawcy statusu uchodźcy, odmówił udzielenia ochrony uzupełniającej i postanowił o nieudzieleniu mu zgody na pobyt tolerowany.

W ustawowym wnioskodawca złożył odwołanie od tej decyzji.

Organ odwoławczy podzielił ustalenia organu pierwszej instancji, który uznał, że wnioskodawca nie spełnia przesłanek do nadania mu statusu uchodźcy. Cudzoziemcowi nadaje się status uchodźcy, jeżeli na skutek uzasadnionej obawy przed prześladowaniem w kraju pochodzenia z powodu rasy, religii, narodowości, przekonań politycznych lub przynależności do określonej grupy społecznej nie może lub nie chce korzystać z ochrony tego kraju (art. 13 ust. 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., Nr 680 ze zm. ; dalej: u.u.c.o.). W przypadku wnioskodawcy, nie wykazał on w wystarczający sposób takich okoliczności, które mogłyby wskazywać na istnienie realnego zagrożenia prześladowaniem.

W złożonym wniosku wnioskodawca oświadczył, że powodem złożenia wniosku o status uchodźczy w Rzeczpospolitej Polskiej jest jego obawa przed prześladowaniem w związku z aktywnym zaangażowaniem w działalność partii "[..]" i w agitację na rzecz uwolnienia [...]. Drugim wskazanym powodem żywionej obawy miała być zemsta bliżej nieokreślonych osób w związku z prowadzoną przez wnioskodawcę nielegalną działalność zarobkową. Wnioskodawca miał pracować w firmie kamieniarskiej jako nieformalny księgowy. W toku postępowania przed organem pierwszej instancji wnioskodawca rozszerzył swoje zeznania i wnosił liczne wnioski dowodowe. Wnioskodawca powoływał się na swój udział w demonstracjach na rzecz uwolnienia [...], których miał być organizatorem. Na dowód powyższego załączył dowody z krótkich filmików i zdjęć. Podniósł także, że w czasie jednej demonstracji miał zostać dotkliwie pobity, na skutek, czego musiał być hospitalizowany. Wnioskodawca powołał się dodatkowo na zagrożenie przed prześladowaniem ze względu na swoją [...] narodowość. Miał doznawać z powodu swojej narodowości nieprzyjemności. Słyszał na przykład od przypadkowych osób, że jako [...] ma wracać do [...]. Wnioskodawca załączył też kserokopię zaświadczenia, że w lutym 2012 r. był leczony psychiatrycznie w szpitalu miejskim w G.. Twierdził również, że był do tego leczenia przymuszony. Wnioskodawca podniósł również, że na [...] doszło do zamachu na jego życia, na dowód czego złożył wniosek dowodowy w postaci 28-sekundowego filmu, który ma przedstawić moment zamachu. Natomiast w odwołaniu do zaskarżonej decyzji wnioskodawca podniósł dodatkowo, że jako osoba pochodząca z obwodu donieckiego obawia się powrotu do kraju pochodzenia ze względu na trwający na [...] wewnętrzny konflikt zbrojny.

Odnosząc wyżej wymienione zindywidualizowane okoliczności, na które powołuje się wnioskodawca, do sytuacji w kraju pochodzenia, organ odwoławczy stwierdził, że od momentu złożenia wniosku o nadanie statusu uchodźcy na terytorium RP przez wnioskodawcę, tj. od dnia [...] czerwca 2012 r. do dnia dzisiejszego, doszło na [...] do daleko idących i dynamicznych zmian. Na skutek gwałtownych protestów społecznych, do których doszło na przełomie 2013 i 2014 r. doszło na [....] do zmiany władzy. W lutym 2014 r. powołano nowy rząd, na czele którego stanął [...], Po ucieczce z kraju prezydenta [...] na [...] przeprowadzono w dniu [...]maja 2014 r. demokratyczne wybory prezydenckie, w wyniku których nowym prezydentem został wybrany [...]. W międzyczasie, w lutym i w marcu 2014 r. doszło do aneksji [...]. Obecnie władze [...] toczą walki zbrojne z prorosyjskimi separatystami we wschodnich obwodach j ([...]). Sytuację w tych obwodach należy - wbrew stanowisku organu j pierwszej instancji - kwalifikować prawnie jako wewnętrzny konflikt zbrojny. Sytuacja na I pozostałym obszarze[...]pozostaje obecnie stabilna i pod kontrolą nowych władz. Ponadto — co ma szczególne znaczenie w rozpatrywanej sprawie — jak wynika z zebranego materiału dowodowego na [...] nie dochodzi też do prześladowania osób należących do innych narodowości w tym na przykład osób narodowości [...]. Osoby innej narodowości, w tym żydowskiej, mogą spotykać się z nieprzychylnym nastawieniem rdzennych [...] i nie można wykluczyć pewnych incydentów na tym tle, w tym o podłożu [...]. Nie można jednak przyjąć, że są to działania, za które odpowiedzialność można byłoby przypisać władzom państwa pochodzenia wnioskodawcy. Uwzględniając zebrany materiał dowodowy Rada do Spraw Uchodźców stwierdziła, że, po pierwsze, wnioskodawca był członkiem partii "[...]" i prowadził agitację na rzecz uwolnienia [...]. W tym kontekście - na co wskazują dowody w postaci kilku filmików i zdjęć - brał udział w demonstracjach w [...] na rzecz uwolnienia [...]. Dowody te nie pozwalają jednak przyjąć, że wnioskodawca był organizatorem ww. demonstracji. Rada do Spraw Uchodźców za uprawdopodobnione uznała także, że wnioskodawca mógł odnieść obrażenia w trakcie starć podczas ww. demonstracji. Natomiast odnośnie do leczenia wnioskodawcy na oddziale psychiatrycznym w szpitalu w G.w lutym 2012 r. Rada do Spraw Uchodźców uznała, że nie udowodniono, ani nie uprawdopodobniono, że wnioskodawca został poddany leczeniu przymusowo, oraz że było to inspirowane przez ówczesne władze ze wzglądu na jego zaangażowanie polityczne. Organ odwoławczy wskazał, że powyższe okoliczności nie wskazują, że wnioskodawca jest w chwili obecnej zagrożony prześladowaniem ze względu na poglądy polityczne. W międzyczasie doszło bowiem w kraju pochodzenia, tj. na [...], do głębokich zmian politycznych. W wyniku tych zmian odsunięto od władzy ekipę byłego prezydenta [...], a [...] została uwolniona i zaangażowała się w życie polityczne [...]. Partia "[...]" weszła natomiast w skład nowej koalicji parlamentarnej. W konsekwencji wnioskodawca nie jest obecnie zagrożony na[...] prześladowaniem ze względu na swoje poglądy polityczne.

Wnioskodawca nie jest także zagrożony w kraju pochodzenia prześladowaniem ze względu na swoją żydowską narodowość, gdyż na [...] nie dochodzi do prześladowania osób narodowości innej niż ukraińska, choć mogą zdarzać się pewne incydenty na tym tle. Wskazywane przez wnioskodawcę okoliczności nie spełniają też ustawowych znamion prześladowania ze wzglądu na niski stopień ich ciężkości.

Za całkowicie niewiarygodne Rada do Spraw uchodźców uznała oświadczenia wnioskodawcy dotyczące zagrożenia ze strony bliżej nieokreślonych osób w związku z prowadzoną przez wnioskodawcę nielegalną działalność zarobkową i rzekomy zamach na jego życie. Rada do Spraw Uchodźców oceniła załączony 28-sekundowy filmik za spreparowany i w konsekwencji całkowicie niewiarygodny. W tym zakresie rada do Spraw Uchodźców w pełni podzieliła argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przez organ pierwszej instancji. Podkreśliła, że wnioskodawca jest osobą o niskiej wiarygodności na co wskazuje fakt, że jak wynika z notatki sporządzonej przez funkcjonariusza Nadwiślańskiego Oddziału Straży Granicznej, wnioskodawca uzyskał uprzednio wizę Schengen wydaną przez Konsula RP w [...] na podstawie sfałszowanych dokumentów. Fakt też rzutuje negatywnie na ocenę ogólnej wiarygodności wnioskodawcy.

Fakt trwającego obecnie wewnętrznego konfliktu zbrojnego nie stanowi przesłanki do nadania wnioskodawcy statusu uchodźcy i powinien być rozpatrywany w kontekście przesłanek do udzielenie ochrony uzupełniającej. Ponadto, obawa wnioskodawcy przed ewentualnym powołaniem do wojska i niezgoda na to sama w sobie nie stanowi przesłanki do nadania statusu uchodźcy. Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądów administracyjnych, sama obawa przed poniesieniem odpowiedzialności prawnej za uchylanie się od służby wojskowej nie stanowi samoistnej przesłanki do nadania statusu uchodźcy, o ile nie jest powiązana z innymi przesłankami warunkujące nadanie tej formy ochrony międzynarodowej. W sytuacji w jakiej znajduje się wnioskodawca, takie inne uwarunkowania nie występują.

Rada do Spraw Uchodźców podzieliła również ustalenia organu pierwszej instancji, że w przypadku wnioskodawcy nie zachodzą przesłanki uzasadniające udzielenie mu ochrony uzupełniającej w rozumieniu art. 15 u.u.c.o., który stanowi, że cudzoziemcowi, który nie spełnia warunków do nadania statusu uchodźcy, udziela się ochrony uzupełniającej, w przypadku gdy powrót do kraju pochodzenia może narazić go na rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy przez zaistnienie jednej z przesłanek wymienionych w punktach od 1 do 3, tj. przez: 1) orzeczenie kary śmierci lub wykonanie egzekucji; 2) tortury, nieludzkie lub poniżające traktowanie albo karanie; 3) poważne i zindywidualizowane zagrożenie dla życia lub zdrowia wynikające z powszechnego stosowania przemocy wobec ludności cywilnej w sytuacji międzynarodowego lub wewnętrznego konfliktu zbrojnego, które to ryzyko powoduje, że nie może lub nie chce korzystać z ochrony kraju pochodzenia. W stosunku do wnioskodawcy nie mają zastosowania przesłanki wymienione w punktach od 1) do 2) art. 15 u.u.c.o., gdyż wnioskodawca nie jest narażony na orzeczenie kary śmierci lub wykonanie egzekucji; wnioskodawca nie jest także narażony na tortury, nieludzkie lub poniżające traktowanie albo karanie - w tym zakresie pełną aktualność zachowują ustalenie poczynione powyżej w kontekście statusu uchodźcy. Wnioskodawca nie wykazał też zindywidualizowanych okoliczności, które wskazywałyby, że mógłby być narażony na tortury, nieludzkie lub poniżające traktowanie albo karanie w związku z trwającym na wschodzie [...] wewnętrznym konflikcie zbrojnym. Organ wskazał, że w związku z trwającym na wschodzie [...] wewnętrznym konflikcie zbrojny, oraz w związku z faktem, że wnioskodawca zamieszkiwał i pochodzi z obwodu donieckiego, to nie można wykluczyć, że w razie wydalenia do kraju pochodzenia wnioskodawca byłby narażony na poważne zagrożenie dla życia lub zdrowia wynikające z powszechnego stosowania przemocy wobec ludności cywilnej. Zauważył jednak, że wewnętrzny konflikt zbrojny, który ma obecnie miejsce na [...] jest ograniczony do dwóch wschodnich obwodów ([...] i [...]) a w pozostałej części [...] sytuacja jest stabilna i nie stwarza ona niebezpieczeństwa dla ludności cywilnej. W konsekwencji do wnioskodawcy w pełni znajduje zastosowanie art. 18 u.u.c.o., zgodnie z którym jeżeli na części terytorium kraju pochodzenia nie zachodzą okoliczności uzasadniające obawę cudzoziemca przed doznaniem poważnej krzywdy i istnieje uzasadnione przypuszczenie, że cudzoziemiec będzie mógł bezpiecznie i legalnie przemieścić się na tę część terytorium i zamieszkać na niej, uznaje się, że nie istnieje rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy w kraju pochodzenia. Dokonując takiej oceny bierze się pod uwagę okoliczności dominujące na tej części terytorium kraju oraz osobiste uwarunkowania cudzoziemca.

W indywidualnej sytuacji, w której znajduje się wnioskodawca zdaniem organu należy przyjąć, że nie będzie on zagrożony znalezieniem się w rejonie wewnętrznego konfliktu zbrojnego i będzie mógł bez przeszkód zamieszkać w innych rejonach kraju pochodzenia. Organy władzy publicznej - w tym organy samorządowe - podejmują intensywne i efektywne działania na rzecz osób przesiedlonych ze rejonów objętych walkami zbrojnymi. W konsekwencji organ uznał, że wnioskodawca ma możliwość skorzystania z tzw. ochrony wewnętrznej w kraju pochodzenia. Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie ze stanem prawnym znajdującym zastosowanie do rozpatrzenia niniejszej sprawy, w postępowaniu o nadanie statusu uchodźcy w razie odmowy udzielenia ochrony uzupełniającej na terytorium RP, orzeka się o zasadności udzielenia zgody na pobyt tolerowany. Jednak zdaniem organu wnioskodawca nie wykazał w wystarczającym stopniu, że ze względu na swoje działania byłby w kraju pochodzenia narażony na naruszenia praw człowieka o których mowa w art. 97 ust. 1 pkt 1 u.u.c.o. Decyzja nie narusza także prawa wnioskodawcy do poszanowania życia rodzinnego w rozumieniu art. 97 ust. 1 pkt 1a tej ustawy.

Rada do Spraw Uchodźców nie dopatrzyła się też nieprawidłowości w postępowaniu dowodowym prowadzonym przez organ pierwszej instancji, a zgromadzony materiał dowodowy uznała za wystarczający do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Ponadto uznała, że wnioskodawca miał zapewnioną w toku całego postępowania możliwość pełnego wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.

Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł .N. M. zarzucając jej:

1. naruszenie prawa materialnego, tj.: art. 13, art. 15 oraz art. 97 ust 1 pkt 1 ustawy poprzez odmowę nadania statusu uchodźcy, udzielenia ochrony uzupełniającej lub zgody na pobyt tolerowany;

2. naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy tj.:

- art. 107 §3 w zw. z art. 11 k.p.a. poprzez wadliwość uzasadnienia;

- art. 77 §1 w zw. z art. 7 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie w sposób wyczerpujący postępowania dowodowego w niniejszej sprawie;

- art. 80 poprzez swobodną ocenę materiału dowodowego;

- art. 15 kpa poprzez naruszenie zasady dwuinstancyjności.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o uchylenie decyzji organu I instancji, a także o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi wskazał, że jest obywatelem U., narodowości [...]. Uważa, że decyzja wydana została z naruszeniem przepisów prawa, z uwagi na niewłaściwe przeprowadzenie postępowania dowodowego, niewłaściwą ocenę materiału dowodowego oraz nieprawidłową wykładnię ustawy o udzielaniu ochrony. Rada nie odniosła się do argumentów podniesionych w odwołaniu, stwierdziła jednak, że organ pierwszej instancji przeprowadził postępowanie wnikliwie, czym naruszyła przepis art. 15 kpa - czyli zasadę dwuinstancyjności postępowania. Wskazał, że jest prześladowany za działalność polityczną oraz ze względu na posiadaną narodowość. W kraju pochodzenia zagrożone jest również jego prawo do wolności i bezpieczeństwa osobistego. Właśnie te okoliczności skłoniły go do opuszczenia kraju pochodzenia i poszukiwania ochrony międzynarodowej. Podczas pobytu w kraju pochodzenia był poddany przemocy fizycznej jak i psychicznej. Zatem spełnia przesłanki do nadania statusu uchodźcy. Ostatnio otrzymał informację, że został zabity na [...] Członek partii "[...]", z powodu prowadzonej przez niego agitacji politycznej. Materiał zgromadzony przez Szefa Urzędu i Radę ds. Uchodźców nie może zostać uznany za wyczerpujący. Mimo dynamicznej sytuacji na terenie [...] w materiale dowodowym, stanowiącym podstawę wydania decyzji w październiku 2014 r., uwzględniono jedynie dokumenty źródłowe, na które powoływał się Szef Urzędu pochodzące z marca oraz kwietnia 2014 r. (dotyczące relokacji wewnętrznej oraz pomocy udzielanej przesiedleńcom). Niezebranie aktualnych na dzień wydania decyzji materiałów źródłowych dotyczących istoty ubiegania się przez wnioskodawcę o nadanie statusu uchodźcy stanowi bez wątpienia istotne naruszenie art, 77 §1 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. Przykładem konsekwencji płynących z posiadania niekatulanych informacji, jest fakt, że Szef Urzędu obszernie przywoływał w swojej decyzji warunki panujące w miejscach gdzie zakwaterowani są wewnętrzni uchodźcy na terenie zachodniej [...]. Powoływał się na raport DPU- WIKP- 424-168/2014 z dnia 16 kwietnia 2014 r., który to przedstawia sytuację mieszkaniową oraz bytową uchodźców w dużo lepszym świetle, niż bardziej aktualne raporty np.: UNHCR z sierpnia 2014 r. (Profiling and needs Assessment of internally displaced persons (IDPs)18 August 2014), który to podkreśla, duże obawy Wysokiego Komisarza Narodów Zjednoczonych do spraw Uchodźców w kwestii bezpieczeństwa wewnętrznie przesiedlonych w trakcie zimy, która to na [...] jest surowa, a jej przeżycie w dobrym zdrowiu w przeznaczonych do letnich wyjazdów ośrodkach jest wątpliwe. W kolejnym raporcie z [...] września [...]([...]) wyraża swoje obawy związane z nadciągającą zimą i brakiem węgla, którym wewnętrznie przesiedleni na terenach wiejskich mogliby ogrzać domy. Raporty te jednoznacznie wskazują niebezpieczeństwa związane z powrotem na [...] i podkreślają brak środków na utrzymanie tak dużej ilości przesiedleńców. Rada ds. Uchodźców w ogóle nie poruszyła kwestii warunków bytowych osób-uchodźców wewnętrznych na terenie [...], chociaż są one bardzo istotne w jego przypadku, ponieważ nie może wrócić do zniszczonego domu na wschodzie [...], gdzie toczy się wojna i zmuszony wrócić na [...] będzie zależny od pomocy państwa. Skarżący podkreślił, że w mediach pojawiają się negatywne artykuły, które wpływają na pogorszenie się stosunków między przyjmująca ludnością zachodnią i wschodnimi uchodźcami, a pomoc ze strony Społeczeństwa obywatelskiego, na której opiera się duża część systemu przyjmowania przesiedleńców, maleje. Raport wskazuje na przypadki licznych odmów wynajęcia mieszkania, pożyczek bankowych oraz aplikacji o pracę ludności ze wschodu na zachodzie [...], co nie zostało wzięte pod uwagę w decyzji Rady. Rada powinna była zbadać, czy w: związku z jego narodowością może bezpiecznie wrócić i pozostać na [...], czy narodowość ta niesie jakiekolwiek zagrożenia dla niego na terytorium [...] oraz czy władze kraju pochodzenia są w stanie zapewnić ochronę przed prześladowaniami ze względu na narodowość na tym terytorium. Organ nie zgromadził i nie rozpatrzył jednak w sposób wyczerpujący materiału dowodowego w powyższym zakresie. W materiale dowodowym brakuje bowiem materiałów źródłowych dotyczących sytuacji [...] narodowości [...] pochodzących ze wschodniej części [...]- brak jest informacji, czy grożą im prześladowania lub inne naruszenia ich praw i wolności. Tym samym należy uznać, iż Organ naruszył art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. Odnosząc się zaś do stwierdzenia dotyczącego niskiej wiarygodności - to należy wskazać, że postępowanie dotyczące wyłudzenia wizy Schengen zostało prawomocnie umorzone. Zatem należy wskazać, że Rada do spraw Uchodźców uznała go za osobę o niskiej wiarygodności bez żadnej podstawy dowodowej.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca nie naruszają prawa. Wbrew zarzutom skargi, organy administracji obu instancji prawidłowo orzekły o braku podstaw do przyznania skarżącemu ochrony międzynarodowej – zarówno statusu uchodźcy, jak też ochrony uzupełniającej albo zgody na pobyt tolerowany.

Stosownie do treści przepisu art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, cudzoziemcowi nadaje się status uchodźcy, jeżeli na skutek uzasadnionej obawy przed prześladowaniem w kraju pochodzenia z powodu rasy, religii, narodowości, przekonań politycznych lub przynależności do określonej grupy społecznej nie może lub nie chce korzystać z ochrony tego kraju. Przepis ten jest odpowiednikiem art. 1 A pkt 2 Konwencji dotyczącej statusu uchodźców sporządzonej w Genewie 28 lipca 1951 r. Uregulowanie to ma charakter taksatywny, zawiera katalog przesłanek warunkujących nadanie statusu uchodźcy i nie obejmuje on ofiar wojen, klęsk żywiołowych, głodu, sytuacji rodzinnej, braku pracy i możliwości nauki, czy biedy. Uchodźcą jest więc osoba, która spełnia kryteria zawarte w przytoczonej definicji, a której kluczowy element stanowi “uzasadniona obawa przed prześladowaniem", wskazujący podstawowe cechy uchodźcy. Definicja ta posługuje się elementem subiektywnym, albowiem "obawa" jest odczuciem indywidualnym, stanem umysłu osoby ubiegającej się. Pojęciu "obawa" towarzyszy określenie “uzasadniona", a to oznacza, że nie tylko stan uczuć osoby zainteresowanej decyduje o statusie uchodźcy, lecz że musi on zostać potwierdzony przez ocenę sytuacji obiektywnej. Ustalenie statusu uchodźcy wymaga przede wszystkim oceny oświadczeń ubiegającego się. Oświadczenia te nie mogą być jednak rozważane w oderwaniu od sytuacji, która je określa. Termin "uzasadniona obawa" łączy zatem element subiektywny i obiektywny, i oba – jak wskazane zostało w podręczniku Zasady i tryb ustalania statusu uchodźcy Biura Wysokiego Komisarza Narodów Zjednoczonych do Spraw Uchodźców (Genewa, styczeń 1992 r.) – muszą być brane pod uwagę w procedurze ustalania statusu. Dla przyjęcia, czy obawa cudzoziemca przed prześladowaniem jest uzasadniona, jej ocena musi być więc dokonana w odniesieniu do indywidualnego przypadku i na tle ogólnej sytuacji społeczno-prawnej i polityczno-ekonomicznej kraju pochodzenia cudzoziemca ubiegającego się o status uchodźcy.

Z uzasadnień wydanych decyzji wynika, że organy dokładnie analizowały treść oświadczeń cudzoziemca zawartych we wniosku o nadanie statusu uchodźcy oraz treść jego wypowiedzi złożonych podczas późniejszego przesłuchania.

Zdaniem sądu materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie pozwala na ocenę, że skarżący udowodnił, albo nawet uprawdopodobnił realną obawę przed prześladowaniem z powodu rasy, religii, narodowości, przekonań politycznych lub przynależności do określonej grupy społecznej w kraju pochodzenia. Sąd podziela także stanowisko organów, iż skarżący nie spełnia przesłanek do udzielenia ochrony uzupełniającej, jak też zgody na pobyt tolerowany. Powody obawy i przedstawione dowody albo są niewiarygodne, albo niewystarczające do potwierdzenia obaw cudzoziemca. Należy wskazać, że w toku postępowania skarżący stopniowo rozszerzał zakres powodów do swoich obaw. We wniosku podawał zaangażowanie w działalność polityczną i uczestnictwo w partii [...], z czym wiązał doświadczenie przemocy psychicznej, gróźb telefonicznych, pobicia przez policję, konieczność rozwodu z żoną. Podczas przesłuchania wskazywał dodatkowo na zagrożenie ze strony wykonawców syna [...] ( którzy grozili mu ze względu na zamiar odebrania jego biznesu – nieformalnie prowadzonego) i wszechstronnie obecną szarą strefę oraz nieprzyjemności wynikające z narodowości [...]. W odwołaniu wskazywał na wojnę domową we wschodniej [...] i zbliżającą się mobilizację.

Ocena dowodów dokonana przez organ odwoławczy nie była dowolna, a wnikliwa, logiczna i rzetelnie umotywowana. Niesłusznie więc skarżący zarzuca braki w materiale dowodowym i jego wszechstronnej ocenie. Organ uwzględnił w tej ocenie poważnie zagrażającą bezpieczeństwu ludności cywilnej sytuację na wschodzie [...] i jej charakter zbrojnego konfliktu, jednak prawidłowo uznał, że sytuacja ta nie stwarza jednak powodów do udzielenia ochrony ze względu na bezpieczna i stabilną sytuację w pozostałych rejonach kraju, która zapewnia skarżącemu powrót do warunków życia bez zagrożenia.

Organ uwzględnił przy rozstrzygnięciu sprawy szczegółowo sytuację panującą aktualnie na [...] i nie przeczy dokonanej ocenie uwzględnienie materiałów pochodzących sprzed pół roku. Nie ma wątpliwości, że ten wyspecjalizowany organ na bieżąco śledzi sytuację tam panującą i brak jest podstaw do podważania opinii organu o aktualności tego materiału. Organ wcale nie twierdzi, że warunki bytowe osób przesiedlonych wewnętrznie są pod względem ekonomicznym zadowalające i satysfakcjonujące, jednak gwarantują bezpieczeństwo dla życia i zdrowia i start życiowy. Trudna sytuacja ekonomiczna, w sytuacji gdy państwo gwarantuje bezpieczeństwo swoim obywatelom, nie stanowi samoistnej przesłanki do udzielenia ochrony międzynarodowej.

Sąd podziela stanowisko organu dotyczące oceny materiału dowodowego i uznaje, że organ odwoławczy prawidłowo ustalił, że skarżący był członkiem partii "[...]" i prowadził agitację na rzecz [...] oraz uczestniczył w demonstracjach. Prawidłowo też organ uznał, że istnieje prawdopodobieństwo odniesienia przez skarżącego obrażeń podczas starć w trakcie jednej z demonstracji. Zasadnie organ ocenił, że nie został przez skarżącego uprawdopodobniony fakt przymusowego poddania skarżącego leczeniu na oddziale psychiatrycznym przez ówczesne władze, z uwagi na jego działalność jako organizatora demonstracji. Trudno zakładać, by tego rodzaju incydent, gdyby istotnie był nielegalnie inspirowany przez władze, znalazł odzwierciedlenie w postaci dokumentu wystawionego pacjentowi. Tak więc zaświadczenie z przebiegu leczenia nie dowodzi zdaniem sądu faktu prześladowania. Zmiana sytuacji politycznej na [...] powoduje, że w aktualnej sytuacji uczestnictwo w partii "[...]" i udział w demonstracjach nie stanowi obecnie dla skarżącego żadnego zagrożenia.

Sąd podziela stanowisko organu co do braku wiarygodności dowodu w postaci nagranego filmu na okoliczność rzekomego zamachu na życie skarżącego inspirowanego przez osoby mające związek z nielegalną działalnością zarobkową skarżącego. Oczywiste wątpliwości co prawdziwości tej okoliczności budzi zarówno możliwość zarejestrowania tego zaskakującego przecież i potencjalnie groźnego w skutkach dla skarżącego zdarzenia, jak i cel rejestracji zdarzenia, nie zgłaszanego organom ścigania kraju pochodzenia.

Obawa przed powołaniem do wojska, stanowiącym obowiązek obywatelski również nie stanowi przesłanki do udzielenia ochrony międzynarodowej. Należy podkreślić, że stosownie do treści art. 13 ust. 4 pkt 5 w/w ustawy prześladowanie w kontekście służby wojskowej można byłoby oceniać, gdyby wszczęto lub prowadzono postępowanie karne albo ukarano skarżącego z powodu odmowy odbycia służby wojskowej podczas konfliktu, jednak dopiero wówczas, gdy odbywanie służby wojskowej stanowiłoby zbrodnię lub działania, o których mowa w art. 19 ust.1 pkt 3 tej ustawy (tj. zbrodnię przeciwko pokojowi, zbrodnię wojenną lub zbrodnię przeciwko ludzkości w rozumieniu prawa międzynarodowego, działania sprzeczne z celami i zasadami Narodów Zjednoczonych określonymi w Preambule i art. 1 i 2 Karty Narodów Zjednoczonych, zbrodnię o charakterze innym niż polityczny popełnioną poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przed złożeniem wniosku o nadanie statusu uchodźcy).

Prawidłowo także organ odwoławczy uznał, że przypadkowych, sporadycznych przejawów niechęci wyznaniowej nie można ocenić za realną sytuację narażającą na trwałe, powtarzające się przejawy prześladowania na tle religijnym. Podkreślenia wymaga, że nawet swoje obawy w tym zakresie skarżący formułował w sposób bardzo ogólnikowy, co potwierdza marginalność problemu.

Organy zasadnie przyjęły, że w stosunku do skarżącego nie mają zastosowania przesłanki uzasadniające udzielenie ochrony uzupełniającej bądź zgody na pobyt tolerowany. Brak jest podstaw do przyjęcia, że skarżący ze względu na swoją zindywidualizowaną sytuację może być realnie narażony na rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy przez tortury, nieludzkie lub poniżające traktowanie albo karanie ze strony władz lub innych podmiotów w przypadku powrotu do kraju pochodzenia. Należy również wskazać, że realne zagrożenie doznania poważnej krzywdy, ograniczone jest wyłącznie do obwodów [...] i [...], a nie występują jednocześnie okoliczności uniemożliwiające bezpieczne i legalne przemieszczanie się na tereny kontrolowane przez rząd w [...], nie objęte konfliktem i zamieszkanie tam.

Skarżący jest człowiekiem wykształconym, przedsiębiorczym, mogącym realizować się i żyć spokojnie w bezpiecznym rejonie kraju pochodzenia, a partia której był działaczem aktualnie uczestniczy bez przeszkód w życiu politycznym jego kraju.

W związku z powyższym, organy administracji słusznie uznały, że cudzoziemiec nie potrzebuje międzynarodowej ochrony, bowiem nie spełnia przesłanek uzasadniających uznanie za uprawnionego do nadania statusu uchodźcy, ani udzielenia ochrony uzupełniającej, jak też zgody na pobyt tolerowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, określonych w art. 13 ust 1, art. 15 i 97 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Brak wiarygodności twierdzeń skarżącego został przez organ oceniony na podstawie całokształtu materiału dowodowego, nie zaś tylko w oparciu o fakt, iż wiza, którą posługiwał się wnioskodawca została wydana na podstawie sfałszowanych dokumentów. Umorzenie postępowania w tym zakresie wobec skarżącego nie ma wpływu na ocenę braku podstaw do uwzględnienia jego wniosku.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.