Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt I SA/Ke 555/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2018-01-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c oraz § 4 ust. 1 i 3
journal: Dz.U. 2016 poz 1714
law: Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej  pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu
article: art. 145 § 1 pkt 1 lit.c art. 250
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 31, art. 59 par. 1 pkt 8, 9, art. 28, art. 24 ust. 4, 5, 5b, art. 27,
journal: Dz.U. 2016 poz 963
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jedn.
article: art. 11, pkt 1 lit. a,
journal: Dz.U. 2011 nr 232 poz 1378
law: Ustawa z dnia 16 września 2011 r. o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Grabowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak, Sędzia WSA Danuta Kuchta, Protokolant Starszy inspektor sądowy Anna Szyszka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi T. S. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. nr [..] w przedmiocie odmowy umorzenia należności składkowych 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach) na rzecz adwokata Ł. W. kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, w tym 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych podatku od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] r. [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił T.S. umorzenia należności z tytułu składek w części finansowanej przez płatnika oraz odsetek za zwłokę od należności z tytułu składek w części finansowanej przez ubezpieczonych w łącznej kwocie 40 846,74 zł, w tym: - na ubezpieczenia społeczne - za okres: sierpień 2002 r., czerwiec 2003 r., od września do listopada 2003 r., od stycznia do listopada 2004 r., od stycznia do grudnia 2005 r., od maja do sierpnia 2006 r. oraz od października 2006 r. do czerwca 2007 r. w łącznej kwocie 30.794,01 zł, w tym z tytułu: składek – 8.127,01 zł, odsetek liczonych na dzień 6 czerwca 2017 r. - 22.667 zł, w tym odsetki od należności w części finansowanej przez ubezpieczonych – 11.507,38zł,

- na ubezpieczenie zdrowotne - za okres: czerwiec 2002 r., od sierpnia do grudnia 2002 r., od stycznia do lutego 2003 r., od kwietnia do listopada 2003 r., od stycznia do listopada 2004 r., od stycznia do grudnia 2005 r., od maja do sierpnia 2006 r. oraz od października 2006 r. do czerwca 2007 r. z tytułu odsetek od należności w części finansowanej przez ubezpieczonych w łącznej kwocie 6.406 zł,

- na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych - za okres od maja 2002 r. do lutego 2003 r., od maja do lipca 2003 r. i od września do listopada 2003 r., od stycznia do listopada 2004 r., od stycznia do grudnia 2005 r., od maja do sierpnia 2006 r. oraz od października 2006 r. do czerwca 2007 r. w łącznej kwocie 3.646,73 zł, w tym z tytułu: składek – 1.481,73 zł, odsetek liczonych na dzień 6 czerwca 2017 r. – 2.165 zł,

W uzasadnieniu organ wskazał, że T.S. w dniu 6 czerwca 2017 r. złożył wniosek o umorzenie należności z tytułu składek. Wnioskujący, powołując się na trudną sytuację materialną i zdrowotną, wyjaśnił, że jest osobą schorowaną, wymagającą stałego leczenia i kontroli lekarskiej. W 2015 r. doznał udaru mózgu, ma niedrożne tętnice szyjne, co grozi ponownym udarem. Ma wszczepiony rozrusznik serca. Wymaga stałej rehabilitacji oraz pomocy osób trzecich. Nie umie czytać ani pisać, a w jego imieniu wniosek wypełniła małżonka. Jedynym źródłem utrzymania jest renta, z której prowadzona jest egzekucja na rzecz ZUS. Kwota świadczenia jaką otrzymuje po potrąceniu nie pokrywa nieraz kosztów zakupu leków. Nie posiada majątku z którego mógłby spłacić zadłużenie wobec ZUS. Ma na utrzymaniu córkę, która obecnie studiuje, a miesięczny koszt jej utrzymania to około 1.500 zł. i na ten cel przeznaczona jest jego emerytura. Na koszty wizyt u lekarzy przeznacza kwotę około 200 zł z emerytury żony. Do 2016 spłacał kredyt w wysokości 150.000 zł. Egzystuje dzięki pomocy materialnej siostry żony. Jego sytuacja materialna nie ulegnie poprawie, ponieważ jest inwalidą I grupy i nie może podjąć zatrudnienia.

Organ ustalił, że w okresie od 2 listopada 1991 r. do 1 stycznia 2008 r. T.S. prowadził działalność gospodarczą w zakresie transportu drogowego towarów. W tym okresie nie wywiązywał się z obowiązku opłacania składek z tytułu prowadzonej działalności. Wobec powyższego zostało wszczęte postępowanie egzekucyjne, które w części okazało się skuteczne. T.S. prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z 64 - letnią żoną B. oraz 21-letnią córką A.. Pobiera emeryturę w kwocie 2.424,97 zł brutto, tj. 1408,07 zł netto. Z oświadczenia wynika, że żona pobiera emeryturę, a osiągany przez nią miesięczny dochód to kwota 1387,52 zł. Córka nie uzyskuje żadnych dochodów. Stałe miesięczne wydatki rodziny związane z utrzymaniem wynoszą czynsz – 70 zł, opłaty eksploatacyjne – 600 zł oraz koszty leczenia – 200 zł. Poza zobowiązaniami w stosunku do ZUS nie wykazał innych zobowiązań. Posiada samochód - Citroen Xsara z 1998 r.

Zgodnie z art. 28 ust. 3 u.s.u.s. należności z tytułu składek mogą być umarzane przez Zakład tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności. Nieściągalność należności została zdefiniowana w art. 28 ust. 3 pkt 1-6 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U z 2016 r. poz. 963 ze zm. dalej "u.s.u.s."). W ocenie organu wobec zobowiązanego nie zachodzą przesłanki pozwalające na stwierdzenie całkowitej nieściągalności należności z tytułu składek. Uniemożliwia to pozytywne rozstrzygnięcie wniosku na podstawie art. 28 ust. 3 u.s.u.s. i wydanie decyzji o umorzeniu należności na tej podstawie.

Odnosząc się do przesłanek określonych w art. 28 ust. 3 pkt 1-6 u.s.u.s. organ ustalił, że w stosunku do działalności zobowiązanego nie było prowadzone postępowanie upadłościowe ani likwidacyjne, co oznacza, że nie zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 28 ust. 3 pkt 2, 4 i 4b u.s.u.s. Z przyczyn oczywistych, nie ma również zastosowania art. 28 ust. 3 pkt 1 u.s.u.s.

Należności zostały objęte postępowaniem egzekucyjnym, obecnie w postaci zajęcia świadczenia emerytalnego, z którego Zakład prowadzi skuteczną egzekucję. Naczelnik Urzędu Skarbowego lub komornik sądowy nie stwierdził braku majątku, z którego można prowadzić egzekucję. Zobowiązany posiada majątek ruchomy – przyczepę ciężarową Schmitz SPR 24, którą obciążono zastawem skarbowym z tytułu nieopłaconych składek, zatem należności mogą być przez Zakład dochodzone również z przedmiotu zabezpieczenia. Tym samym w przypadku zobowiązanego nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 28 ust. 3 pkt 3, 5 lub 6 u.s.u.s. Zadłużenie jest wyższe niż kwota kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym. Oznacza to, że przesłanka z art. 28 ust. 3 pkt 4a u.s.u.s. również nie ma zastosowania.

Organ wyjaśnił, że w sytuacji zobowiązanego, który nie posiada należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie własne, ponieważ zostały one umorzone decyzją z 3 kwietnia 2009 r., nie może mieć zastosowania przepis art. 28 ust. 3a u.s.u.s. i wydane na tej podstawie rozporządzenie dające organowi możliwość umorzenia należności pomimo braku ich całkowitej nieściągalności w przypadku wykazania, że ze względu na sytuację rodzinną i stan majątkowy nie może opłacić należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla niego i jego rodziny. Przepisy rozporządzenia nie mogą stanowić podstawy do umorzenia należności z tytułu składek w części finansowanej przez płatnika składek oraz odsetek za zwłokę od należności z tytułu składek w części finansowanej przez ubezpieczonych.

Organ podkreślił, że Zakład nie ma możliwości podejmowania decyzji o umorzeniu w oparciu o jakiekolwiek inne przesłanki, niż te, które są określone w ogólnie obowiązujących przepisach prawnych. Wobec niespełnienia przesłanek określonych w art. 28 ust. 3 u.s.u.s., powołane przez wnioskodawcę argumenty nie mogą stanowić podstawy do umorzenia należności za zatrudnionych pracowników.

Na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych T.S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach. Potrzymał twierdzenie o złym stanie zdrowia, bardzo trudnej sytuacji materialnej wskazując, że nie posiada żadnego majątku oprócz starego samochodu. Wyjaśnił, że przyczepa ciężarowa była przedmiotem leasingu i została zwrócona za dopłatą. Jego jedynym dochodem jest emerytura. Podniósł, że zadłużenie powstało w konsekwencji niepłacenia za usługi przez kontrahentów.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał dotychczasową argumentację.

Na rozprawie pełnomocnik skarżącego ustanowiony w ramach pomocy prawnej wniósł o uchylenia zaskarżonej decyzji podnosząc dodatkowo, że organ w sposób arbitralny przyjął, że nie zachodzi przesłanka określona w art. 28 ust 3 pkt 6 u.s.u.s.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:

Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz.U.2016.1066) i art. 134 §1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j. t. Dz. U. z 2016 r., poz.718), określanej dalej jako "ustawa p.p.s.a.", sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem i nie jest przy tym - co do zasady - związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Analiza procesu decyzyjnego organów podatkowych wskazuje, że narusza on przepisy postępowania - art. 7, art. 77 i art. 107 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (K.p.a.) w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, co uzasadnia wyeliminowanie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego. Skarga okazała się tym samym skuteczna, ale nie z przyczyn w niej wskazanych.

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja ZUS odmawiająca umorzenia należności z tytułu składek w części finansowanej przez płatnika składek oraz odsetek za zwłokę od należności z tytułu składek w części finansowanej przez ubezpieczonych w łącznej kwocie 40.846,74 zł w tym: - na ubezpieczenia społeczne - za okres: sierpień 2002 r., czerwiec 2003 r., od września do listopada 2003 r., od stycznia do listopada 2004 r., od stycznia do grudnia 2005 r., od maja do sierpnia 2006 r. oraz od października 2006 r. do czerwca 2007 r. w łącznej kwocie 30.794,01 zł, w tym z tytułu: składek – 8.127,01 zł, odsetek liczonych na 6 czerwca 2017 r. - 22.667 zł, w tym odsetki od należności w części finansowanej przez ubezpieczonych – 11.507,38zł,

- na ubezpieczenie zdrowotne - za okres: czerwiec 2002 r., od sierpnia do grudnia 2002 r., od stycznia do lutego 2003 r., od kwietnia do listopada 2003 r., od stycznia do listopada 2004 r., od stycznia do grudnia 2005 r., od maja do sierpnia 2006 r. oraz od października 2006 r. do czerwca 2007 r. z tytułu odsetek od należności w części finansowanej przez ubezpieczonych w łącznej kwocie 6.406 zł,

- na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych - za okres od maja 2002 r. do lutego 2003 r., od maja do lipca 2003 r. i od września do listopada 2003 r., od stycznia do listopada 2004 r., od stycznia do grudnia 2005 r., od maja do sierpnia 2006 r. oraz od października 2006 r. do czerwca 2007 r. w łącznej kwocie 3.646,73 zł, w tym z tytułu: składek - 1 481,73 zł, odsetek liczonych na dzień 6 czerwca 2017 r. – 2.165 zł,

Postępowanie w sprawie umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne i rentowe może być prowadzone wyłącznie wówczas, gdy takie należności są nadal wymagalne, a dłużnik nie jest w stanie - jego zdaniem - ich uiścić. Umorzenie może bowiem dotyczyć tylko należności istniejących. Umorzenie należności zgodnie z art. 31 u.s.u.s. w zw. z art. 59 § 1 pkt 8 Ordynacji podatkowej. stanowi przyczynę wygaśnięcia zobowiązania z tytułu należności składkowych. Stosownie do przepisu art. 31 u.s.u.s. w zw. z art. 59 § 1 pkt 9 Ordynacji podatkowej kolejną przyczyną skutkującą wygaśnięciem zobowiązania z tytułu należności składkowych jest przedawnienie. Przedawnienie należności z tytułu należności składkowych uniemożliwia zatem prowadzenie postępowania o ich umorzenie i rozstrzygnięcie sprawy co do istoty, skutkuje koniecznością umorzenia postępowania z powodu bezprzedmiotowości. Z powyższego wynika, że ocena, czy doszło do przedawnienia należności jest istotną okolicznością, która powinna w pierwszej kolejności podlegać badaniu przez organ w trakcie postępowania w przedmiocie umorzenia zaległości czy innych ulg dotyczących należności z tytułu składek na ubezpieczenia, gdyż stwierdzenie przedawnienia powoduje bezprzedmiotowość merytorycznego postępowania (por. wyrok II GSK 4359/16 z 12 stycznia 2017 r. i powołane w nim orzecznictwo NSA dostępny www.orzecznictwo.nsa.gov.pl). Ustalenia, co do istnienia należności składkowych, powinny być poczynione w pierwszej kolejności i wyprzedzać analizę przesłanek dopuszczających umorzenie zaległości z tytułu składek w rozumieniu art. 28 u.s.u.s. Merytoryczne rozstrzygnięcie w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek jako załatwienie sprawy co do istoty może być wydane tylko wobec faktycznie istniejących należności.

Odnosząc powyższe do rozpoznawanej sprawy należy zauważyć, że objęte wnioskiem skarżącego, co wynika z treści decyzji, należności składkowe w części finansowanej przez płatnika oraz odsetki za zwłokę od należności z tytułu składek w części finansowanej przez ubezpieczonych, dotyczą różnych okresów, począwszy od 2002 r. kończąc na roku 2007. Stąd, mając na względzie okres powstania składek, organ przystępując do rozpatrzenia wniosku z 6 czerwca 2017 r. o umorzenie zaległości, zobowiązany był w pierwszej kolejności ustalić, czy są one wymagalne, dokonując w tym zakresie ustaleń i oceny z punktu widzenia przesłanek prowadzących do przedawnienia, z uwzględnieniem zagadnień intertemporalnych i zdarzeń powodujących przerwę lub zawieszenie biegu przedawnienia. Ustalenia w tym przedmiocie powinny być szczegółowo przedstawione w uzasadnieniu decyzji.

Wskazać należy, że zarówno termin przedawnienia jak i zdarzenia skutkujące przerwaniem i zawieszeniem biegu terminu przedawnienia należności składkowych na przestrzeni 2002 (od maja 2002 r. - FPiFGŚ, od sierpnia 2002 r. - ubezpieczenia społeczne, czerwca 2002 - ubezpieczenia zdrowotne z tytułu odsetek od należności w części finansowanej przez ubezpieczonych) do daty wydania zaskarżonej decyzji były przedmiotem różnych regulacji prawnych. W 2002 r. kwesta przedawnienia była uregulowana w art. 24 ust. 4 u.s.u.s. Przepis ten w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2002 r. stanowił, że należności z tytułu składek ulegały przedawnieniu po upływie 5 lat, a w przypadku przerwania biegu przedawnienia, o którym mowa w ust. 5, po upływie 10 lat licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Z kolei zgodnie z art. 24 ust. 5 u.s.u.s. bieg przedawnienia przerywało odroczenie terminu opłacenia należności z tytułu składek, rozłożenie spłaty tych należności na raty i każda inna czynność zmierzająca do ściągnięcia tych należności, jeżeli o czynności tej został zawiadomiony dłużnik.

Od 1 stycznia 2003 r. ustawą z dnia 18 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 241, poz. 2074 ze zm.) dokonano zmiany m.in. art. 24 ust. 4 u.s.u.s., stanowiąc, że należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 10 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne z zastrzeżeniem ust. 5-5d. Ustawa zmieniająca nie zawierała wyraźnego uregulowania kwestii międzyczasowych, co do przedawnienia należności wymagalnych przed dniem jej wejścia w życie. W związku z powyższym tylko upływ terminu przedawnienia, wynoszącego do dnia 31 grudnia 2002 r. – 5 lat, przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej, powodował skutek wygaśnięcia zobowiązania; natomiast w przypadku, gdy zobowiązanie to przed dniem 1 stycznia 2003 r. (data wejścia w życie ustawy z 18 grudnia 2002 r.) nie uległo przedawnieniu, ma do niego zastosowanie zasada bezpośredniego działania ustawy nowej, co oznacza, że zobowiązanie z tytułu składek nieprzedawnionych przed dniem 1 stycznia 2003 r. ulega 10-letniemu przedawnieniu. Do nieprzedawnionych do dnia 31 grudnia 2002 r. należności stosuje się nie tylko nowy, wydłużony termin przedawnienia ale również wszystkie nowe przepisy dotyczące okoliczności mających wpływ na bieg tego terminu, to jest jego przerwanie i zawieszenie, o ile wymienione w nowych przepisach podstawy przerwania lub zawieszenia biegu przedawnienia powstały po tej dacie. Natomiast skutki wcześniejszych zdarzeń oceniać należy według przepisów obowiązujących w chwili ich zaistnienia (por: NSA w wyroku z dnia 30 września 2009 r., II GSK 72/09 dostępny www.orzecznictwo.nsa.gov.pl). Na podstawie wskazanej wyżej ustawy z dnia 18 grudnia 2002 r. dodano w art. 24 ust. 5a-5d regulujący przerwanie i zawieszenie biegu terminu przedawnienia, w tym przepis ust. 5b zgodnie z którym bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia wszczęcia do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego oraz postępowania przed sądem. Przepis art. 24 ust. 5b – z dniem 1 lipca 2004 r. – uległ dalszej nowelizacji na podstawie art. 10 pkt 10 lit. b. ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 121, poz. 1264) i otrzymał brzmienie: "Bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego".

Kolejna zmiana okresu przedawnienia została wprowadzona od 1 stycznia 2012 r. Z tym dniem na podstawie art. 11 pkt 1 lit.a ustawy z dnia 16 września 2011 r. o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców (Dz. U. nr 232, poz. 1378) zmieniono treść art. 24 ust. 4 u.s.u.s. i skrócono okres przedawnienia należności z tytułu składek z 10 lat do 5 lat. Zgodnie z art. 27 powołanej ustawy, do przedawnienia należności z tytułu składek, o którym mowa w art. 24 ust. 4 u.s.u.s., którego bieg rozpoczął się przed dniem 1 stycznia 2012 r., stosuje się przepisy w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą z tym, że bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia 1 stycznia 2012 r. Powyższe oznacza, że do należności składkowych nieprzedawnionych do 1 stycznia 2012 r. (według zasad z zastosowaniem 10-letniego okresu przedawnienia) ma zastosowanie 5-letni termin przedawnienia, z tym jednak zastrzeżeniem, że liczy się go nie od daty ich wymagalności, tak jak o tym stanowi art. 24 ust. 4 u.s.u.s., ale od dnia 1 stycznia 2012 r. Wyjątek od tej zasady ustanawia art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 16 września 2011 r. stosownie do którego, jeżeli przedawnienie rozpoczęte przed dniem 1 stycznia 2012 r. nastąpiłoby zgodnie z przepisami dotychczasowymi wcześniej, przedawnienie następuje z upływem tego wcześniejszego przepisu.

Uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie zawiera żadnych ustaleń i rozważań co do kwestii przedawnienia. Pominięcie tego zagadnienia stanowi o jej istotnej wadliwości, gdyż została ona oparta na niepełnym materiale dowodowym, który nie pozwala na jednoznaczną ocenę kwestii związanej z przedawnieniem należności objętych wnioskiem skarżącego. Strona jak i sąd kontrolujący rozstrzygnięcie nie mogą domyślać się przyjętego przez organ toku rozumowania na podstawie materiału znajdującego się w aktach sprawy, jeśli organ nie zawarł go w treści uzasadnienia.

Podkreślić należy, że kwestii przedawnienia nie wyjaśnia znajdująca się w aktach informacja z 20 czerwca 2017r. o prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym. Jakkolwiek wynika z niej, że dokonano w dniach 16 maja 2003 r., 1 września 2003 r., 7 lipca 2004 r., 15 marca 2006 r., 28 sierpnia 2006 r., 11 września 2006 r., 24 października 2006 r., 9 marca 2007 r., 20 lipca 2007 r., 21 sierpnia 2007 r. zajęć świadczenia rentowego zobowiązanego i w drodze prowadzonej egzekucji część zajęć została zrealizowana, to pismo nie zawiera danych świadczących, że postępowanie egzekucyjne było wdrożone także do zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za cały okres objęty wnioskiem. Pismo zawiera wprawdzie informację o zajęciu w dniu 11 marca do 2015 r. świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego na należności z tytułu nieopłaconych składek na FUS, FUZ za okres od stycznia do kwietnia 2005 r. oraz FPiFGŚ za okres od stycznia do kwietnia 2005 r. i od października 2006 r. do grudnia 2006 r. ale zauważyć należy, że czynność ta nie obejmuje wszystkich, wskazanych w sentencji rozstrzygnięcia składek. Jakkolwiek informacja potwierdza, że postepowanie egzekucyjne jest dalej prowadzone przez komornika sądowego z uwagi na zbieg egzekucji, to wynika też z niej, że w drodze prowadzonej egzekucji część świadczeń została zrealizowana. Materiał ten nie daje podstaw do oceny, czy nie doszło do przedawnienia lub zapłaty należności będących przedmiotem wniosku a tym samym, czy należności z tytułu składek i odsetek zostały w sposób prawidłowy określone przez organ.

Podsumowując, należy wskazać, że z zaskarżonej decyzji nie wynikają ustalenia organu pozwalające stwierdzić, w jakiej wysokości należności istnieją, skoro brak jest w jej treści jakiejkolwiek analizy dotyczącej tej kwestii, w tym okresu przedawnienia. Brak ustaleń w tym zakresie wskazuje na wadliwe ustalenia stanu faktycznego dotyczące wysokości należności z tytułu składek, której dotyczy wniosek. Sąd nie kwestionuje, że decyzje w sprawie umorzenia należności składkowych mają charakter decyzji uznaniowych. Wymaga jednak podkreślenia, że rozstrzygnięcie organu nie może mieć charakteru dowolnego, lecz musi być wynikiem wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (art. 7 K.p.a.), wszechstronnego zebrania oraz rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego (art. 77 § 1 K.p.a.), zaś decyzja winna spełniać wymogi określone w art. 107 § 1 i § 3 K.p.a. Jak wskazano wyżej ustalenie, czy doszło do przedawnienia całości lub części należności jest istotną okolicznością stanu faktycznego, która w pierwszej kolejności winna podlegać badaniu przez organ w trakcie postępowania w przedmiocie umorzenia zaległości. Stwierdzenie przedawnienia powoduje bezprzedmiotowość merytorycznego rozstrzygania w przedmiocie umorzenia należności.

Powyższe uchybienia uniemożliwiają sądowi dokonanie pełnej kontroli zaskarżonej decyzji i odniesienie się do stanowiska skarżącego.

Należy tylko wskazać, że prawidłowe, co do zasady, jest stanowisko organu, że przepis art. 28 ust. 3a u.s.u.s., który ustanawia wyjątek od reguły określonej w art. 28 ust. 2 i ust. 3 przewiduje możliwość umorzenia należności z tytułu składek pomimo braku ich całkowitej nieściągalności nie ma zastosowania w rozpoznawanej sprawie. Reguła ta ma zastosowanie wyłącznie do należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami zaś należności będące przedmiotem wniosku obejmują składki w części finansowanej przez płatnika i należności odsetkowe od należności z tytułu składek w części finansowanej przez ubezpieczonych. Z powyższych względów powołane przez wnioskodawcę argumenty nie mogą stanowić podstawy do umorzenia należności za zatrudnionych pracowników.

W ponownie prowadzonym postępowaniu, organ uwzględniając powyższą ocenę prawną, ustali wysokość zobowiązania skarżącego z tytułu należności składkowych będących przedmiotem postępowania, uwzględniając terminy przedawnienia oraz zdarzenia, które mogą mieć wpływ na bieg terminu, dokona oceny przesłanek umorzenia przedstawiając wynik w uzasadnieniu decyzji sporządzonym zgodnie z wymogami art. 107 § 1 i § 3 K.p.a.

Wskazane uchybienia przesądziły wynik sprawy sądowej i nakazały stwierdzić, że zaskarżona narusza przepisy art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Z powyższych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c ustawy p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku.

O przyznaniu wynagrodzenia adwokatowi Sąd orzekł na podstawie art. 250 ustawy p.p.s.a. w zw. z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c oraz § 4 ust. 1 i 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016 r. poz. 1714).