Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 833/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-09-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6033 Zajęcie pasa drogowego (zezwolenia, opłaty, kary z tym związane)
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Skarżony organ: Dyrektor Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.36
journal: Dz.U. 2018 poz 2068
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Nowecki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Danuta Szydłowska Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Protokolant spec. Iwona Sumikowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 września 2019 r. sprawy ze skargi E. K., J. K. i K. K. na decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] w przedmiocie przywrócenia pasa drogowego do stanu poprzedniego oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] lutego 2019 r., Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad (dalej "GDDKiA") na podstawie art. 36 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (dalej "udp" Dz. U z 2018 r. poz. 2068 ze zm.), art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (dalej "kpa" Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.) po rozpatrzeniu wniosku z dnia 10 sierpnia 2018 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją administracyjną Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] lipca 2018 r. orzekającą o przywróceniu pasa drogowego do stanu poprzedniego drogi krajowej nr [...] odcinek K. – J. działka nr ewid. [...] w obrębie ewidencyjnym K. (od km 357+301 do km 357+327 strona lewa), zajętego bez zezwolenia zarządcy drogi poprzez umieszczenie w tym pasie ogrodzenia działki nr ewid. [...] własności E. K. zamieszkałej ul. G., [...] K. oraz W. K. (następcy K. oraz J. K.) zamieszkałego ul. G., [...] K. (dalej "skarżący" lub "strona") poprzez likwidację ogrodzenia do dnia 28 września 2018 r., uchylił powyższą decyzję administracyjną z dnia [...] lipca 2018 r. i orzekł przywrócenie do stanu poprzedniego pasa drogowego drogi krajowej nr [...] odcinek K.- J. działka nr ewid. [...] w obrębie ewidencyjnym K. (od km 357+301 do km 357+327 strona lewa), zajętego bez zezwolenia zarządcy drogi poprzez umieszczenie w tym pasie ogrodzenia działki nr ewid. [...] własności skarżących, poprzez likwidację ogrodzenia do dnia 30 maja 2019 r.

Stan sprawy przedstawiał się następująco:

W 2016 r. prowadzone były prace geodezyjne polegające na wznowieniu lub ustaleniu przebiegu granic działek ewidencyjnych pasów drogowych dróg krajowych wraz ze stabilizacją punktów granicznych pasa drogowego oraz sporządzeniem dokumentacji dotyczącej stwierdzenia zajęć pasa drogowego. W związku z powyższym odbyły się czynności wyznaczenia punktów granicznych w terenie przez O. S.A., Samodzielna Pracownia w S..

Granica pasa drogowego drogi krajowej nr [...] (działka nr [...]) na wysokości działki nr [...] obręb nr [...] K. stanowiącej współwłasność skarżących, została oznaczona znakami granicznymi w postaci betonowych słupków z krzyżem, ustawionych w 2016 r. Z dokumentów sporządzonych na podstawie wykonanych czynności geodezyjnych, Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w L. Rejon w K. (dalej "Rejon") powziął informację o nieprawidłowym usytuowaniu ogrodzenia działki nr [...]obręb nr [...] Kwiatkowice w stosunku do granic pasa drogowego drogi krajowej nr [...]. Oznaczało to, że została zajęta powierzchnia pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi. W związku z powyższymi ustaleniami, Rejon wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie zajęcia pasa drogowego poprzez umieszczenie w pasie drogowym drogi krajowej nr [...] odcinek K. – J. działka nr ewid. [...] w obrębie ewidencyjnym K. (od km 357+301 do km 357+327 strona lewa), na wysokości działki nr [...] obręb K. ogrodzenia bez zezwolenia zarządcy drogi. Rejon wyznaczył termin przeprowadzenia dowodu z oględzin miejsca zajęcia pasa drogowego na dzień 10 lipca 2018 r. Współwłaściciele nie stawili się na wizję w terenie. W wyniku oględzin stwierdzono niezmieniony stan zajęcia pasa drogowego od chwili dokonania pomiarów geodezyjnych. Rejon zawiadomił stronę o zakończeniu postępowania wyjaśniającego i o możliwości zapoznania się z aktami sprawy. Strona nie zapoznała się z zebranym materiałem. Decyzją z dnia [...] lipca 2018 r., GDDKiA orzekł o przywróceniu pasa drogowego do stanu poprzedniego drogi krajowej nr [...] odcinek K. - Janów L. działka nr ewid. [...] w obrębie ewidencyjnym K. (od km 357+301 do km 357+327 strona lewa), zajętego bez zezwolenia zarządcy drogi poprzez umieszczenie w tym pasie ogrodzenia działki nr ewid. [...] własności skarżących poprzez likwidację ogrodzenia do dnia 28 września 2018 r.

Strona pismem, które wpłynęło do organu w dniu 10 sierpnia 2018 r., wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy. W ww. wniosku skarżąca poinformowała, że jej mąż zmarł w dniu 6 sierpnia 2018 r., a ponadto podniosła że: "Majątek w m. K. w roku 1928 nabyli moi teściowie B. i M. K., łącznie 10 ha z parcelacji. Do ich majątku prowadziła aleja grabów, ogrodzenie wznieśli od ulicy J.j w 1932 r. i w miejsce starej bramy w latach 50 tych zbudowali bramę żelazną, stojącą do dzisiaj. Na działce strony rosną 70 letnie akacje. Nikt przez ostatnie 70 lat nie budował żadnych ogrodzeń, pomiary do sprawy o uwłaszczenie sądowe były robione kilka lat temu. Strona dalej podnosi, iż krzywdząca jest dla niej teza, że bez zezwolenia zarządcy drogi umieściła ogrodzenie. Jeżeli ktoś chce zająć część jej działki, niech wywłaszczy, zapłaci. Ogrodzenie stało, kiedy droga do Janowa była ziemna, potem "kocie łby" asfalt pojawił się w latach 70 tych. To zarządcy dróg poszerzali swój pas drogowy, kosztem własności strony. To zarządcy dróg poszerzali swój pas, naszym kosztem. To droga się poszerzała, a nie ogrodzenie wchodziło w pas drogowy. Tym samym nie interesują stronę prace geodezyjne w 2016, wbijanie punktów granicznych itp. W 2014 z udziałem zarządcy drogi w postępowaniu sądowym Sąd Rejonowy w K. w dniu [...] grudnia 2014 r. wydał orzeczenie o nabyciu przez nas własności w drodze uwłaszczenia [...], tam były sporządzane operaty geodezyjne, pomiary itp. Tym samym skarżona decyzja jest bezpodstawna, oparta na wadliwie ustalonym stanie faktycznym, nie zawiera analizy akt sądowych."

Organ w toku ponownego rozpatrzenia wniosku pismem z dnia 21 września 2018 r. wezwał stronę do przedłożenia m.in. aktu zgonu po zmarłym W. K., informacji, czy toczy się postępowanie spadkowe po zmarłym W. K., wskazania następców prawnych po zmarłym w formie oświadczenia.

Strona pismem z dnia 26 września 2018 r., przedłożyła informacje dotyczące spadkobierców po zmarłym. Organ decyzją z dnia [...] października 2018 r., umorzył w całości w stosunku do zmarłego W. K. postępowanie o ponowne rozpatrzenie sprawy, natomiast w stosunku do K. K. i J. K. (następców prawnych) pismem z dnia 5 października 2018 r. wszczął postępowanie o przywrócenie pasa drogowego drogi krajowej nr [...] do stanu poprzedniego.

Pismem z dnia 25 października 2018 r., organ mając na uwadze ww. informacje zawarte we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, wezwał do przedłożenia wszelkich dokumentów dotyczących wybudowanego ogrodzenia. Strony przedłożyły następujące dokumenty:

1. Zawiadomienia z dnia 11 sierpnia 2016 r., o czynnościach ustalenia przebiegu granic, skierowane do E. K. i W. K., przez uprawionego geodetę wyłonionego w drodze zmówienia publicznego przeprowadzonego przez zarządcę drogi, dla działek nr ewid. [...] i nr [...] graniczących z pasem drogowym drogi krajowej nr [...] oznaczonej nr ewid. [...] w obrębie ewidencyjnym Kwiatkowice.

2. Szkic w skali 1:4000 opisany w następujący sposób: "Plan klasyfikacyjny gruntów parcelowanego folwarku Państw. B. R.. K. wraz z gruntami leśnictwa kraśnickiego z dóbr poordynackich N° Hip. 5 w gminie B., pow. [...] woj. [...] położonego. Pomiaru na gruncie dokonał w roku 1934 i plan niniejszy sporządził wg południka magnetycznego w tymże roku mierniczy przysięgły T. C..".

3. Pismo Państwa E. i W. K. z dnia 24 sierpnia 2016 r. skierowane do geodety działającego na zlecenie Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddziału w L., w którym właściciele działek nr ewid. [...] i nr [...] oświadczają, że "nie możemy wziąć udziału, gdyż w tym czasie W. K. wyjechał zaś E. K. wskutek choroby nie może się sama poruszać. Nie otrzymaliśmy żadnej decyzji o wszczęciu postępowania ze strony Władz Administracyjnych ani Sądu. Nasze działki są położone w mieście K. ul. J., mają granice, od strony ulicy bramy, ogrodzenia trwałe, biegnie chodnik, zieleniec (pas) wszystkie urządzenia komunalne i oświetlenie, przyłącza gazu, wody, kanalizacja, telefony, linia energetyczna. Plany tzw. "ewidencyjne" nie są podstawą rozgraniczenia vide Orzeczenie Sądu Najwyższego. Nie mamy nic przeciwko pomiarom granic, ale bez prawnej decyzji nie wyrażamy zgody na nowe ustalenia graniczne lub inne czynności na naszych nieruchomościach.".

4. Wypis z rejestru gruntów prowadzony przez Starostwo Powiatowe w K. dla działki nr ewid. [...], stan prawny na dzień 2 września 2014 r.( na którym jako właściciele widnieją Pan W. K., Pan O. P. i Pan O. S.),

5. Kopię mapy wyrysu z mapy ewidencyjnej w skali 1:1000 stan na dzień 1 września 2014 r. dla działki nr ewid. [...], na arkuszach A4.

6. Zawiadomienie Starosty K. z dnia 29 sierpnia 2018 r. znak: [...] o wprowadzonych zmianach w danych ewidencyjnych dotyczących działek nr ewid. [...], nr [...] i nr [...].

7. Postanowienie Sądu Rejonowego w K. I Wydział Cywilny z dnia [...] grudnia 2014 r. sygn. akt [...] stwierdzające nabycie przez E. K. i Pana W. K. z dniem 4 listopada 1971 r. własności działek nr ewid. [...], nr [...].

8. Kopię operatu Geodezyjno - Prawnego zgłoszenie [...] dla S. O. i P. O. pn: Badanie stanu prawnego działki nr ewid. [...].

Organ po weryfikacji wniosku oraz zgromadzeniu dodatkowych dokumentów, pismem z dnia 29 listopada 2018 r., zawiadomił stronę o zakończeniu postępowania wyjaśniającego i możliwości zapoznania się z aktami sprawy, czym zapewnił stronom czynny udział w przedmiotowym postępowaniu. Następnie pismem z dnia 19 grudnia 2018 r. wyznaczył nowy termin załatwienia wniosku, z uwagi na konieczność zapewnienia stronom możliwości zapoznania się ze zgromadzonymi w toku postępowania dowodami.

Decyzją z dnia [...] lutego 2019 r. GDDKiA uchylił decyzję administracyjną z dnia [...] lipca 2018 r. Kierownika Rejonu w K. GDDKiA Oddziału w L. działającego z upoważnienia Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad, orzekającą o przywróceniu pasa drogowego do stanu poprzedniego drogi krajowej nr [...] odcinek K. – J. działka nr ewid. [...] w obrębie ewidencyjnym K. (od km 357+301 do km 357+327 strona lewa), zajętego bez zezwolenia zarządcy drogi poprzez umieszczenie w tym pasie ogrodzenia działki nr ewid. [...] własności skarżących poprzez likwidację ogrodzenia w części dotyczącej terminu wykonania ww. obowiązku do dnia 28 września 2018 r. i orzekł przywrócenie do stanu poprzedniego poprzez likwidację ogrodzenia do dnia 30 maja 2019 r.

W uzasadnieniu wskazał, iż działka nr ewid. [...] położona w obrębie ewidencyjnym K. stanowi własność E. K., K. K. i J. K.. Działka ta od strony południowej ma wspólną granicę z pasem drogowym, która jest wyznaczona poprzez punkty graniczne. Granica pasa drogowego drogi krajowej nr [...] (działka nr [...]) na wysokości ww. działki nr [...] jest zaewidencjonowana w postaci dwóch punktów oznaczonych numerami "[...]" i nr "[...]". Punkty "[...]" i nr "[...]" zlokalizowane są w tzw. "trójmiedzy", odpowiednio punkt "[...]" zlokalizowany jest w miejscu granicy pomiędzy działkami nr ewid. [...], nr [...] i nr [...], natomiast punkt graniczny nr "[...]" stanowi miejsce granicy trzech nieruchomości nr ewid. [.], nr [...] i nr [...]. Punkt graniczny nr "[...]", z uwagi na fakt istnienia ogrodzenia pomiędzy ww. działkami nr ewid. [...] i nr [...] nie mógł zostać oznaczony świadkiem tj. słupkiem betonowym z napisem "pas drogowy" bezpośrednio w ww. "trójmiedzy", zagospodarowanie tych działek to uniemożliwiało. Z pomiaru dokonanego przez geodetę wynika, iż w pasie drogowym drogi krajowej nr 19 usytuowane jest ogrodzenie działki nr ewid. [...]. Ogrodzenie działek ww. współwłaścicieli zlokalizowane w pasie drogowym zostało odwzorowane i zwymiarowane w dokumentacji sporządzonej z wyznaczenia punktów granicznych przez uprawnionego geodetę. Karta zawiera szczegółowy opis lokalizacji, wymiary i sposób zajęcia pasa drogowego. Na podstawie powyższego organ stwierdził zajęcie pasa drogowego na prawach wyłączności poprzez wygrodzenie przez płot, co stanowi powierzchnię 18,00 m2.

W świetle posiadanych oraz przedłożonych przez stronę dokumentów, w ocenie organu, zarzuty formułowane we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i pismach stron składanych w toku przedmiotowego postępowania, że cyt. "To zarządcy dróg poszerzali swój pas, naszym kosztem. To droga się poszerzała, a nie ogrodzenie wchodziło w pas drogowy" są chybione. Organ odniósł się do przesłanych przez stronę dokumentów, stwierdził, iż nie kwestionuje faktu podnoszonego przez strony, iż brama wjazdowa była wybudowana w latach 50 ubiegłego wieku i brak jest pozwoleń na jej budowę, niemniej jednak celem podjętych działań przez zarządcę drogi było wznowienie i wyznaczenie punktów granicznych pasa drogowego drogi krajowej nr [...], a w przypadkach naruszeń tego pasa, bez zezwolenia zarządcy drogi, wykazanych w toku czynności prowadzonych przez uprawnionego geodetę, podjęcie działań zmierzających do usunięcia urządzeń i obiektów niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego. Organ wskazał, iż z przedłożonej mapy ewidencyjnej wynika, że na działce nr [...] usytuowany jest budynek gospodarczy. W stanie faktycznym jest ona ogrodzona płotem z siatki stalowej, ogrodzenie to jest w bardzo złym stanie technicznym, z ubytkami siatki stalowej w tym ogrodzeniu. Na podstawie przeprowadzonych czynności uprawnionego geodety dowiedziono, iż w pasie drogowym drogi krajowej nr [...] działce oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków numerem [...], zlokalizowane jest ww. ogrodzenie działki nr ewid. [...]. Fakt lokalizacji ogrodzenia w pasie drogowym drogi nr [...] w latach 50 ubiegłego wieku, a więc przed wejściem w życie ustawy o drogach publicznych tj. 1 października 1985 r., nie znajduje również oparcia w przepisie art. 38 ust. 1 u.o.d.p., który stanowi, że "istniejące w pasie drogowym obiekty budowlane i urządzenia niezwiązane z gospodarką drogową lub obsługą ruchu, które nie powodują zagrożenia i utrudnień ruchu drogowego i nie zakłócają wykonywania zadań zarządu drogi, mogą pozostać w dotychczasowym stanie". Jednak sens przepisu art. 38 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych można odnosić wyłącznie do sytuacji, w których określone obiekty budowlane czy przedmioty, które z różnych względów nie musiały uzyskiwać zezwolenia na zlokalizowanie, nie powodują zagrożenia i utrudnień w ruchu drogowym lub nie zakłócają zadań zarządcy drogi (por. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z siedzibą w Warszawie z dnia 06 maja 2009 r. sygn. akt VI SA/Wa 426/09). W konsekwencji brak jest podstawy do zastosowania ustawowego zezwolenia na umieszczenie w pasie drogowym danego obiektu budowalnego lub urządzenia w sytuacji, gdy powoduje ono zagrożenie lub utrudnienia w ruchu drogowym, bądź też powoduje zakłócenia w wykonywaniu zadań zarządcy drogi.

W ocenie organu w/w przepis art. 38 u.o.d.p. nie może stanowić podstawy do żądania pozostawienia w pasie drogowym zlokalizowanych w latach 50 ubiegłego wieku bramy oraz ogrodzenia, ponieważ jak wynika z ustaleń faktycznych, zły stan techniczny tych elementów, stwarzający realne zagrożenie ich zawalenia, powoduje zagrożenie bezpieczeństwa ruchu, w tym pieszych oraz rowerzystów - zgodnie z art. 33 ust. 5 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Ponadto zakłóca on zadania zarządu drogi, poprzez uniemożliwienie utrzymania pasa drogowego, firmom działającym na zlecenie zarządcy drogi, wykonujących zadania wynikające z art. 20 pkt 4 i pkt 16 u.o.d.p. Organ argumentował, że to na organie ciąży obowiązek oceny, czy w danym stanie faktycznym zostały zrealizowane przesłanki określone w art. 38 ust. 1 ustawy o drogach publicznych warunkujące możliwość pozostawienia w pasie drogowym obiektów budowlanych i urządzeń usytuowanych przed datą wejścia w życie ustawy o drogach publicznych (por. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego siedziba w Warszawie z dnia 7 stycznia 2009 r. sygn. akt VI SA/Wa 1791/08). W sytuacjach stwierdzenia, że w danym stanie faktycznym dane urządzenie powoduje zagrożenie ruchu drogowego lub zakłócenia w wykonywaniu zadań zarządu drogi, organ zobligowany jest podjąć przewidziane prawem działania zmierzające do doprowadzenia pasa drogowego do stanu zgodnego z przepisami prawa. Jednym z narzędzi jakim ustawodawca wyposażył zarządcę do ochrony pasa drogowego jest m.in. żądanie przywrócenia pasa drogowego do stanu poprzedniego oparte na przepisie art. 36 ustawy o drogach publicznych.

Pismem z dnia 12 marca 2019 r., skarżący wnieśli na powyższą decyzję skargę. Zaskarżyli ją w całości i wnieśli o jej uchylenie. Skarżonej decyzji zarzucili naruszenie art. 75 § 1 w zw. z art. 7 kpa poprzez niedopuszczenie dowodu z nowej opinii biegłego geodety w celu ustalenia przebiegu granicy między nieruchomościami oraz art. 6 K.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w sytuacji, gdy organ dla działania na podstawie przepisów prawa powinien przeprowadzić wyczerpujące postępowanie dowodowe, czego zaniechał. Wskazali na naruszenie art. 38 ust 1 ustawy o drogach publicznych (u.o.d.p.), który pozwala pozostawić ogrodzenie w dotychczasowym stanie istniejącym od 70 lat oraz na naruszenie art. 36 u.o.d.p., gdyż nie zaszły żadne podstawy faktyczne do jego zastosowania w tej sprawie.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu wskazał, zarzut naruszenia przepisów art. 6, art. 75 § 1 w związku z art. 7 ustawy Kpa jako chybiony, gdyż organ dochował wszelkiej staranności w ustaleniu stanu faktycznego przedmiotowej sprawy. Zarzut o niedopuszczeniu przez organ dowodu z nowej opinii biegłego geodety w celu ustalenia przebiegu granicy między nieruchomościami, został w ocenie organu sformułowany w sposób nieuprawniony, gdyż z takim żądaniem strony nie występowały w toku postępowania o ponowne rozpatrzenie sprawy. Z wniosku tego wynika, że w roku 2014 przed Sądem Rejonowym w K. toczyło się postępowanie o uwłaszczenie działki nr ewid. [...] o sygnaturze akt [...] i w aktach tych zgromadzone są wykonane cyt. "operaty geodezyjne, pomiary itp. i wszystko było w porządku. Sąd wyda z archiwum akta tylko na wniosek Generalnego Dyrektora i może przesłać do W. - o co wnoszę." Po analizie dołączonych do wniosku z dnia 31 października 2018 r. dokumentów organ uznał, że w świetle procedur dotyczących wznowienia punktów granicznych przez uprawnionego geodetę unormowanych przepisami ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo Geodezyjne i Kartograficzne (u.p.g.i.k.) (Dz. U. z 2017 r., poz. 2101 ze zm.) czynności z tego zakresu dokonywane przez kolejnych geodetów muszą zostać zaewidencjonowane w Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej Starostwa Powiatowego w K.. Tak więc jeżeli geodeta działający w toku postępowania Sądu powszechnego dokonał wyznaczenia punktów granicznych działki nr ewid. [...], operat z tych czynności również złożony został w ww. Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej Starostwa Powiatowego w K.. Natomiast kolejny geodeta np. działający na zlecenie zarządcy drogi zgłaszając robotę geodezyjną, pobiera z tego Ośrodka wszelką dokumentację geodezyjną (operaty geodezyjne) dotyczącą tego zakresu zagadnienia. Zdaniem organu, aby geodeta mógł wyznaczyć lub ustalić granice ewidencyjne działki drogowej nr [...] w sposób odmienny od punktów granicznych ustalonych przez geodetę działającego na zlecenie skarżących.

W dalszej kolejności organ stwierdził, iż postępowanie zostało poprzedzone przygotowaniem materiału dowodowego w postaci dokumentów urzędowych - geodezyjnych pomiarów wznowienia lub ustalenia położenia punktów granicznych pasa drogowego m.in. drogi krajowej nr [...], które podlegały weryfikacji i kontroli geodety powiatowego - pracownika Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej Starostwa Powiatowego w K.. Punkty graniczne przez geodetę zostały trwale zastabilizowane w terenie.

Organ wskazał, że zgromadzone dowody w sprawie wskazują, że wytworzone, gromadzone i udostępnione dokumenty geodecie działającemu na zlecenie GDDKiA Oddziału w L., przez Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej Starostwa Powiatowego w K. określają w sposób jednoznaczny przebieg granicy pasa drogowego działki nr ewid. [...] w obrębie ewidencyjnym K., m.in. na wysokości działki nr ewid. [...] stanowiącej własność skarżących. Z dokumentów tych wynika, że front ogrodzenia działki nr ewid. [...] zlokalizowany jest w pasie drogowym drogi krajowej nr [...]. Granica pasa drogowego drogi krajowej nr [...] na przestrzeni lat nie ulegała zmianom, co potwierdza szkic z roku 1934 dołączony do pisma z dnia 31 października 2018 r. Na podstawie tego szkicu sporządzonego w odpowiedniej skali 1:4000, nie można wywodzić i wskazać szczegółowego usytuowania punktów granicznych pasa drogowego, niemniej jednak potwierdza on, że na przestrzeni lat szerokość pasa drogowego drogi nr [...] na wysokości działki nr ewid. [...] oscylowała w granicach 20 m. To, że w latach 50 - tych droga ta była wąskim traktem brukowym nie posiadała poboczy, chodników i innej obecnie funkcjonującej infrastruktury drogowej, o czym wzmiankują strony w skardze, również wskazuje, że ta budowana infrastruktura była lokalizowana w pasie drogowym i jej powstanie nie odbyło się kosztem pozyskania działek własności prywatnej w celu jego poszerzania.

Organ ponadto podniósł, iż w zakresie złożonego przez pełnomocnika zarządcy drogi oświadczenia w toku postępowania przed sądem powszechnym o nabycie prawa własności działki nr ewid. [...], ponad wszelką wątpliwość postępowanie to dotyczyło nabycia nieruchomości w granicach ewidencyjnych tej działki, a nie w granicach posiadania, tj. części działki nr ewid. [...]. Chybione są również w ocenie organu zarzuty naruszenia art. 36 uodp oraz 38 uodp. Organ ustalił jednoznacznie, że działka nr ewid. [...] jest zabudowana budynkiem gospodarczym, zatem jak wyjaśnia to dotychczasowe orzecznictwo np. Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 kwietnia 2012 r. sygn. akt I FSK 918/11 ogrodzenie to stanowi urządzenie budowlane. Zarządca drogi wykazał, iż w świetle wyznaczonych geodezyjnie granic pasa drogowego drogi krajowej nr [...] ogrodzenie działki nr ewid. [...] usytuowane jest w pasie drogowym tej drogi. Zważywszy na fakt, iż ogrodzenie nie jest urządzeniem technicznym, o którym mowa w §140 ust. 2 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz. U. z 2016 r., poz. 124 ze zm.), a więc podziemną: linią elektroenergetyczną, telekomunikacyjną, ciepłociągiem, przewodem kanalizacyjnym, gazowym, wodociągowym, natomiast jest urządzeniem nadziemnym, dodatkowo w złym stanie technicznym, które utrudnia wykonywanie zadań zarządcy drogi, ocena i decyzja, czy może ono pozostać w pasie drogowym drogi krajowej nr [...] pozostaje w gestii zarządcy drogi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Stosownie do treści przepisów art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że w ramach dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać legalność rozstrzygnięcia zapadłego w danym postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z obowiązującymi w dacie jego wydania przepisami prawa materialnego oraz z przepisami prawa procesowego. Nie może natomiast rozpoznać sprawy kierując się kryteriami słuszności, czy sprawiedliwości społecznej. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w ramach tak zakreślonej kognicji, Sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa materialnego, czy też procesowego, skutkujących koniecznością uchylenia lub stwierdzenia nieważności przedmiotowego rozstrzygnięcia, wobec czego skarga nie została uwzględniona.

Zdaniem Sądu postępowanie w sprawie zostało przeprowadzone bez obrazy art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a. z zagwarantowaniem praw strony wynikających z art. 10 k.p.a. Do prawidłowo ustalonego stanu faktycznego w sprawie organy zastosowały właściwe przepisy prawa materialnego tj. art. 36 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r., nr 19, poz. 115 z późn. zm.). Sąd w całości zgadza się z ustaleniami i argumentacją prawną zawartą w zaskarżonej decyzji, przyjmując ją za własną. Organy orzekające w sprawie, ustalając, stan faktyczny oparły się bowiem na dokumentach urzędowych tj. mapach, danych z ewidencji gruntów. Również uprawniony geodeta sporządzając protokół wznowienia znaków granicznych korzystał z tego rodzaju dowodów.

Wskazać należy, że zgodnie z § 1 art. 76 k.p.a. "dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w zakresie ich działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone". Natomiast z § 2 tego artykułu wynika, że "§ 1 stosuje się odpowiednio do dokumentów urzędowych sporządzonych przez organy jednostek organizacyjnych lub podmioty w zakresie poruczonych im z mocy prawa lub porozumienia sprawy wymienionych w art. 1 pkt 1 i 4".

Za chybiony Sąd uznał zarzut naruszenia art.36 i 38 uodp. Pas drogowy wraz z obiektami i urządzeniami wymienionymi w art. 4 pkt 1 u.d.p. zostaje bowiem wyodrębniony z przestrzeni z chwilą oddania drogi do użytku Z tą chwilą pas drogowy staje się zdatny do wypełniania funkcji komunikacyjnych. Jako zgodny z prawem należy przy tym traktować stan, w którym przestrzeń pasa drogowego wolna jest od jakichkolwiek postaci ingerencji niezwiązanych z przeznaczeniem drogi. Zaistnienie w przestrzeni drogowej zdarzeń niesprzyjających potrzebom komunikacyjnym przyjmowane jest nie tylko jako zagrożenie dla możliwości powszechnego korzystania z drogi, ale przede wszystkim dla użytkowników dróg. Ustawodawca umożliwia zajmowanie pasa drogowego na cele niezwiązane z zarządzaniem drogą lub prowadzeniem ruchu drogowego na zasadzie wyjątku. Korzystanie z pasa drogi przez jego zajęcie zostało uzależnione od wyrażenia zgody przez zarządcę drogi. W publicznoprawne instrumenty ochrony pasa drogowego przed nieuprawnionym zajęciem wyposaża zarządcę drogi art. 36 u.d.p., który nakłada na zarządcę drogi zadanie przywrócenia strefy pasa drogowego do stanu wolnego od nieuprawnionych ingerencji. Następuje to przez usunięcie obiektu lub urządzenia z granic pasa drogowego. Ustawodawca co do zasady zabrania lokalizowania i umieszczania w pasie drogowym obiektów budowlanych i urządzeń niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego (art. 39 ust. 1 pkt 1). Ma to zapewnić użytkownikom dróg optymalnie bezpieczne warunki przemieszczania się. Istotny wyjątek od tego zakazu wprowadza jedynie art. 38 ust. 1 u.d.p.

Powołany przepis stanowi, że istniejące w pasie drogowym obiekty budowlane i urządzenia niezwiązane z gospodarką drogową lub obsługą ruchu, które nie powodują zagrożenia i utrudnień ruchu drogowego i nie zakłócają wykonywania zadań zarządu drogi, mogą pozostać w dotychczasowym stanie. Do zwolnienia z obowiązku posiadania zezwolenia na zajęcie pasa drogowego nie wystarczy stwierdzenie, że obiekt lub urządzenie istniało w pasie drogowym drogi publicznej w dniu 1 października 1985 r. Hipoteza art. 38 u.d.p. dodatkowo wymaga bowiem, aby obiekt lub urządzenie nie powodowały zagrożeń i utrudnień w ruchu drogowym i nie zakłócały wykonywania zadań zarządu drogi. Jeżeli obiekt lub urządzenie nie spełnia tych warunków, jego właściciel lub użytkownik powinien rzeczy te usunąć z obszaru pasa drogowego. Zobowiązuje do tego dyspozycja zawarta w art. 39 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy. Ponadto ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w tym z dokumentów przedstawionych przez stronę skarżącą nie wynika, aby w ramach postępowania przed sądem powszechnym o nabycie w drodze zasiedzenia prawa własności działki nr ewid. [...], postępowanie to dotyczyło także części nieruchomości w granicach posiadania przez skarżącą działki nr ewid. [...]. Z dokumentów tych jedynie wynika, że skarżąca nabyła prawo własności działki nr ewid. [...] w granicach, wynikających z danych ewidencji gruntów i budynków.

W ocenie Sądu, w stanie faktycznym niniejszej sprawy także art.38 udp nie może stanowić podstawy żądania pozostawienia w pasie drogowym zlokalizowanych w latach 50 ubiegłego wieku bramy oraz ogrodzenia ponieważ, jak wynika z ustaleń faktycznych, zły stan techniczny tych elementów, stwarzający realne zagrożenie ich zawalenia powoduje zagrożenie bezpieczeństwa ruchu, a ponadto zakłóca on zadania zarządu drogi poprzez uniemożliwienie utrzymania pasa drogowego, firmom działającym na zlecenie zarządcy drogi, wykonujących zadania wynikające z art.20 pkt 4 i pkt 16 udp.

W rozpoznawanej przez Sąd sprawie niezasadny okazał się również zarzut naruszenia art. 75 §1 w zw. z art.7 oraz 6 kpa. Sąd podziela stanowisko organu, że w świetle procedur dotyczących wznowienia punktów granicznych przez uprawnionego geodetę unormowanych przepisami ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo Geodezyjne i Kartograficzne czynności z tego zakresu dokonywane przez kolejnych geodetów muszą zostać zaewidencjonowane w Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej Starostwa Powiatowego w K.. Tak więc jeżeli geodeta działający w toku postępowania Sądu powszechnego dokonał wyznaczenia punktów granicznych działki nr ewid. [...], operat z tych czynności również złożony został w ww. Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej Starostwa Powiatowego w K.. Natomiast kolejny geodeta np. działający na zlecenie zarządcy drogi zgłaszając robotę geodezyjną, pobiera z tego Ośrodka wszelką dokumentację geodezyjną (operaty geodezyjne) dotyczącą tego zakresu zagadnienia. Brak jest zatem podstaw, aby geodeta mógł w niniejszej sprawie wyznaczyć lub ustalić granice ewidencyjne działki drogowej nr [...] w sposób odmienny od punktów granicznych ustalonych przez geodetę działającego na zlecenie skarżących.

Konkludując stwierdzić należało, że postępowanie organu w rozpatrywanej sprawie było prawidłowe, gdyż było oparte na przepisach obwiązującego prawa. Zostało ponadto poprzedzone przygotowaniem materiału dowodowego w postaci dokumentów urzędowych - geodezyjnych pomiarów wznowienia lub ustalenia położenia punktów granicznych pasa drogowego m.in. drogi krajowej nr [...], które podlegały weryfikacji i kontroli geodety powiatowego - pracownika Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej Starostwa Powiatowego w K.. Dlatego też zaskarżona decyzja, wbrew zarzutom skargi, nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jej wyeliminowanie z obrotu prawnego. Podstawa prawna rozstrzygnięcia wynika z obowiązującego prawa materialnego, nie została więc naruszona zasada praworządności, określona w art. 6 k.p.a. Nie można też organom zarzucić nierespektowania wyrażonej w art. 7 k.p.a. zasady prawdy obiektywnej. Sprawę rozstrzygnięto bowiem po zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego (art. 77 i art. 80 k.p.a.). Brak jest także naruszenia przez organ przepisów prawa materialnego.

Mają na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) oddalił skargę.