Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 907/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2017-03-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Ewidencja gruntów
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 134 par. 1, art. 135, art. 145 par. 1 pkt 1c, art. 200
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 2 pkt 8, art. 24 ust. 2a pkt 1d, art. 20, art. 24 ust. 1, art. 40, art. 22 ust. 2, art. 23
journal: Dz.U. 2016 poz 1629
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jedn.
article: art. 12, art. 7 - 9
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Rzyminiak - Owczarczak Sędziowie Sędzia WSA Elwira Brychcy (spr.) Sędzia WSA Tomasz Świstak Protokolant st. sekr. sąd. Edyta Rurarz - Kwietniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 01 marca 2017 r. sprawy ze skargi M. J. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] września 2016 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzająca ją decyzję Starosty z dnia [...] lipca 2016 r. Nr [...], II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego na rzecz skarżącej kwotę [...] zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych.


UZASADNIENIE

Starosta [...] decyzją z [...] lipca 2016 r., na podstawie art. 20 ust. 1 i 2, art. 22 ust. 1, art. 24 ust. 2a pkt 2) oraz ust. 2b pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989r. –Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2015r., poz. 520 ze zm.) oraz §45 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.u. z 2015r., poz. 542 ze zm.), działając na wniosek M. J., orzekł o odmowie wprowadzenia w operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu T. W., gmina O. zmiany polegającej na sprostowaniu w części kartograficznej operatu ewidencyjnego oznaczenia działek nr [...] i [...].

W uzasadnieniu Starosta wskazał, że 31 marca 2016 r. wpłynął wniosek M. J. w sprawie wyjaśnienia niezgodności stanu przedstawionego na mapie ewidencyjnej, na której działki nr [...] i [...] położone w obrębie ewidencyjnym T. W. posiadają oznaczenie niezgodne z wpisami w księgach wieczystych oraz rejestrem gruntów.

W celu wykazania prawidłowych danych Starosta dokonał analizy dokumentów znajdujących się w jego dyspozycji i ustalił, że działka oznaczona numerem [...] o powierzchni 0,7900 ha figurowała w rejestrze gruntów od jego założenia w 1965 r., w jednostce rejestrowej nr [...], gdzie jako osoby władające gruntem wpisane były: M. J. i I. Ś.. Każda z tych osób posiadała po [...] części udziałów w prawie własności. W 1974 r. dokonano podziału geodezyjnego przedmiotowej działki w wyniku którego powstały działki ewidencyjne: [...] - o powierzchni 0,3800 ha i [...] - o powierzchni 0,4100 ha. Wyniki tych prac geodezyjnych ujawniono w operacie ewidencyjnym, zarówno w części opisowej jak i kartograficznej. Na mapie ewidencyjnej oraz mapie zasadniczej działki nr [...] i [...] zostały wykazane zgodnie ze szkicem polowym z dnia [...] marca 1973 r. Na przedmiotowym szkicu kolorem czerwonym wykazano nowe numery działek, działka nr [...] została wydzielona w sąsiedztwie działki ewidencyjnej nr [...], natomiast działka nr [...] w sąsiedztwie działki nr [...]. Stan ten pozostał niezmieniony do dnia dzisiejszego. Jako nowych nabywców wpisano również w kolorze czerwonym dla działki nr [...] M. J., natomiast dla działki nr [...] I. Ś..

W dniu [...] kwietnia 1974 r. na podstawie art. 1, 5 i 12 ustawy z dnia [...] października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz. U. Nr 27, poz. 250) wydany został Akt Własności Ziemi nr [...] Na podstawie przedmiotowego aktu M. J. stała się z mocy prawa właścicielką działki nr [...] o powierzchni 0,3800 ha. Natomiast na podstawie Aktu Własności Ziemi z [...] kwietnia 1974 r., nr [...] właścicielką działki nr [...] o powierzchni 0,4100 ha stała się z mocy prawa I. Ś..

W wyniku przeprowadzonego przez Starostę Ostrowskiego badania treści wpisów oraz dokumentów ksiąg wieczystych KZ1 [...] i KZ1 [...] ustalono, że księga wieczysta KZ1 [...] została założona w wyniku odłączenia działki nr [...] z księgi wieczystej KZ1 [...] na podstawie wniosku z 2 listopada 1987 r. liczba dziennika Kw nr [...] oraz załączonych do przedmiotowego wniosku dokumentów stanowiących Akt Własności Ziemi z [...] kwietnia 1974 r., opis i mapę oraz wykaz zmian gruntowych. Zarówno opis i mapa jak i wykaz zmian gruntowych wydane zostały 31 października 1989 r. przez Naczelnika Miasta i Gminy O..

W dniu [...] grudnia 1989 r. w Państwowym Biurze Notarialnym w O. W. została zawarta umowa przekazania gospodarstwa rolnego Rep. A [...] na rzecz R. i M. małżonków J.. Przekazaniu podlegała nieruchomość zapisana w księdze wieczystej KZ1 [...]

W dniu [...] kwietnia 2015 r. Sąd Rejonowy w O. W. I Wydział Cywilny w postanowieniu nr I Ns [...] stwierdził, że spadek po R. J. nabyła w całości M. J..

Starosta [...] stwierdził, że istnieje zgodność oznaczenia działek pomiędzy częścią kartograficzną operatu ewidencji gruntów i budynków, a dokumentami państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Organ I instancji pozyskał informacje i dokumenty będące w posiadaniu Sądu Rejonowego w O. W. Wydziału Ksiąg Wieczystych. W oparciu o zapisy i dokumenty załączone do księgi wieczystej nr [...] [...] dokonano wpisu w dziale I-O na podstawie dokumentów Opis i mapa z 31 października 1989 r. sporządzonych przez Naczelnika Miasta i Gminy O.. Dokumenty te przedstawiają wyrys z mapy ewidencyjnej w skali 1:5000, które jednoznacznie wskazują kształt i lokalizację działek ewidencyjnych nr [...] i [...]. Przedstawiona na tych dokumentach lokalizacja powyższych działek ewidencyjnych jest tożsama z mapą ewidencyjną oraz z dokumentacją geodezyjną podziału działki [...] wykonaną [...] marca 1974 r. przyjętą do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego.

Na skutek wniesionego przez M. J. odwołania, Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z [...] września 2016 r., na podstawie art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2015r. , poz. 520 ze zm.) utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W odwołaniu strona wniosła o powtórne rozpatrzenie sprawy, gdyż wszystkie wątpliwości w tej kwestii nie zostały rozwiane, a z dokumentów nie wynika jednoznacznie, że oznaczenia działek zostały zamienione właśnie na etapie wydawania aktów własności.

Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w P. w uzasadnieniu decyzji odwoławczej argumentował, że zgodnie z art. 7d ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne, zwane dalej "ustawą", do zadań starosty (odpowiednio prezydenta miasta na prawach powiatu), należy prowadzenie powiatowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, w tym ewidencji gruntów i budynków oraz gleboznawczej klasyfikacji gruntów. Artykuł 20 ust. 1 ustawy stanowi, że ewidencja gruntów i budynków obejmuje informacje dotyczące:

- gruntów - ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas bonitacyjnych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości w skład której wchodzą grunty;

- budynków - ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych i ogólnych danych technicznych;

- lokali - ich położenia, funkcji użytkowych oraz powierzchni użytkowej.

Sposób zakładania i prowadzenia ewidencji gruntów i budynków oraz szczegółowy zakres informacji objętych tą ewidencją określa akt wykonawczy do ustawy, tj. rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2015 r., poz. 542, z zm.), zwane dalej "rozporządzeniem".

Zgodnie z § 44 ust. 2 rozporządzenia, starosta zobowiązany jest do utrzymania operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi.

Natomiast § 45 ust. 1 rozporządzenia stanowi, że aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych. W świetle art. 22 ust. 2 ustawy za zmiany udokumentowane należy uznać przede wszystkim zmiany wynikające z treści aktów normatywnych oraz przesłanych staroście odpisów prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, odpisów ostatecznych decyzji administracyjnych, materiałów zasobu, wpisów w innych rejestrach publicznych, a także dokumentacji architektoniczno-budowlanej przechowywanej przez organy administracji architektoniczno-budowłanej. Natomiast właściciele nieruchomości lub inne podmioty, w których władaniu lub gospodarowaniu znajdują się nieruchomości Skarbu Państwa oraz samoistni posiadacze nieruchomości bez urządzonej księgi wieczystej lub zbioru dokumentów, zgłaszają właściwemu Staroście zmiany danych objętych ewidencją gruntów i budynków, w terminie 30 dni, licząc od dnia powstania tych zmian.

Podkreślono, że ewidencja gruntów i budynków rejestruje jedynie dane podmiotowe i przedmiotowe określone uprzednio w odpowiednim trybie i wynikające z orzeczeń stosownych organów. Rejestr ten nie może zatem rozstrzygać sporów, co do prawa własności gruntów, jak również nadawać prawa do nieruchomości. Postępowanie mające na celu aktualizację operatu ewidencyjnego ma bowiem charakter rejestrowy, czyli wtórny względem zdarzeń prawnych.

W ocenie organu odwoławczego Starosta [...] słusznie stwierdził, że zmiana oznaczenia numerów działek ewidencyjnych nr [...] i [...] zgodnie z wnioskiem M. J. nastąpiłaby bez oparcia o nowe zdarzenie prawne i pozostawałaby w sprzeczności z dokumentami zgromadzonymi w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym. W trakcie aktualizacji danych operatu ewidencyjnego nie można bowiem wprowadzać zmian nie objętych nowym zdarzeniem prawnym. Ponadto należy dodać, że organ 1 instancji rozpatrując wniosek M. J. wraz z dołączonymi do niego dokumentami stwierdził, że przedmiotowy wniosek nie zawierał dokumentów, które w świetle art. 24 ust. 2a i 2b ustawy uzasadniałyby dokonanie zmiany danych ewidencyjnych. Należy podkreślić, że do organu I instancji nie wpłynęła również żadna inna dokumentacja geodezyjna stanowiąca podstawę dokonania zmian w części kartograficznej operatu ewidencyjnego w zakresie zmiany oznaczenia działek nr [...] i [...] w obrębie T. W., gmina O.,

Organ odwoławczy badając przedmiotową sprawę stwierdził, że błędnie sporządzono akty własności ziemi nr [...] i [...], na mocy których właścicielem działki ewidencyjnej nr [...] stała się I. Ś., a działki ewidencyjnej nr [...] M. J.. Wbrew zapisom w tych dokumentach M. J. faktycznie już wówczas użytkowała działkę nr [...], a I. Ś. użytkowała działkę nr [...]. Natomiast oznaczenie nieruchomości w części kartograficznej operatu ewidencji gruntów pozostawało zgodne z dokumentacją znajdującą się w dyspozycji organu I instancji wchodzącą w skład państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego.

Ustawa o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych, na podstawie której wydawane były akty własności ziemi została uchylona art. 4 ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o zmianie ustawy Kodeks cywilny oraz uchyleniu ustawy o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych. Uchylenie ustawy o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych spowodowało, że organy administracji publicznej utraciły właściwość do wydawania aktów własności ziemi, a w konsekwencji tego powstał brak w systemie prawa regulacji określających właściwości organów w tych sprawach. W szczególności nie ma przepisów, które przypisywałyby kompetencje w tych sprawach staroście.

Błędów w oznaczeniu numerów działek ewidencyjnych w powołanych powyżej Aktach Własności Ziemi, nie można również traktować jako tzw. oczywistą omyłkę "i nie mogą być one sprostowane w trybie art. 113 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Mając na uwadze przedstawiony stan faktyczny i prawny, w ocenie organu odwoławczego decyzja Starosty [...] jest prawidłowa i została podjęta zgodnie z aktualnym stanem prawnym.

Skargę na powyższą decyzję Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] września 2016 r. wniosła M. J. wnosząc o uchylenie decyzji obu instancji. Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła:

1. naruszenie art. 113 § 1 k.p.a. poprzez przyjęcie, że błędów w oznaczeniu numerów ewidencyjnych działek [...] i [...] nie można traktować jako oczywistych omyłek, a tym samym nie mogą być one sprostowane w trybie art. 113 § 1 k.p.a. w sytuacji gdy błędy te stanowią takową omyłkę i winny być sprostowane, które to naruszenia miało wpływ na wynik sprawy,

2. naruszenie art. 24 ust. 2a pkt 1d ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne poprzez jego błędną wykładnie i uznanie, że wniosek złożony przez M. J. nie zawierał dokumentów uzasadniających dokonanie zmiany danych ewidencyjnych działek, a także nie opierał się o żadne nowe zdarzenie prawne, w sytuacji gdy zgodnie ze wskazanym przepisem jedną z sytuacji dopuszczających zmianę w ewidencji gruntów jest wykrycie błędnych informacji co też miało miejsce w niniejszej sprawie, a więc nie musi nastąpić żadne zdarzenie uzasadniające aktualizacje danych, które to naruszenia miało wpływ na wynik sprawy.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w P. wniósł o jej oddalenie i powołał się na argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym stawiła się pełnomocnik skarżącej, która podtrzymała skargę i jej zarzuty. Zdaniem pełnomocnika w sprawie doszło do ewidentnej omyłki, którą należy sprostować w trybie aktualizacji operatu.

Skarżąca podtrzymała stanowisko zawarte w skardze i dodatkowo wyjaśniła, że jej działka ma powierzchnię 0,38 ha.

Uczestniczka postępowania E. K. oświadcza, że popiera skargę i wniosła o uchylenie wydanych w sprawie decyzji. Oświadczyła, że jej działka ma powierzchnię 0,41 ha. Obie zgodnie oświadczyły, że nie są w stanie stwierdzić, że różnica w powierzchni działek jest widoczna. Nadto okazano stronom wydruk z internetowej strony Geoportal, w którym skarżąca oznaczyła zajmowaną przez siebie działkę literą J, natomiast uczestniczka postępowania literą - K.

Nadto Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia [...] sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowił przeprowadzić dowód z załączonego do akt sprawy wydruku z Geoportalu z naniesionym oznaczeniem spornych działek.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga okazał się zasadna.

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną i stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 134 § 1 i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej "P.p.s.a.".

Oczekiwaniem skarżącej wyrażonym we wniosku, a następnie odwołaniu od decyzji organu I instancji było wyjaśnienie, a następnie sprostowanie niezgodności stanu przedstawionego na mapie ewidencyjnej, na której działki [...] i [...] położone w miejscowości T. W. posiadają oznaczenia niezgodne z wpisami do ksiąg wieczystych oraz rejestru gruntów. Ostatecznie skarżąca domagała się aktualizacji operatu ewidencyjnego poprzez wprowadzenie udokumentowanych zmian do baz danych ewidencyjnych w celu wyeliminowania danych błędnych co do oznaczenia działek i odpowiadającej im powierzchni. Skarżąca podnosiła bowiem, że jest właścicielką działki o powierzchni 0,38 ha, a uczestniczka postępowania – właścicielką działki o powierzchni 0,41 ha.

Zaskarżona decyzja wydana została na podstawie przepisów ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2016r., poz. 1629), zwanej dalej "P.g.i.k.", oraz przepisów Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2016, poz. 1034), zwanego dalej "rozporządzeniem".

Stosownie do art. 2 pkt 8 P.g.i.k., ewidencja gruntów i budynków to jednolity dla kraju, systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami, budynkami i lokalami. Przepis art. 20 ustawy określa rodzaje informacji o gruntach (ust. 1 pkt 1), oraz ich właścicielach (ust. 2), które obejmuje ewidencja gruntów. Informacje te mają charakter podmiotowy lub przedmiotowy. W odniesieniu do gruntów informacje o charakterze przedmiotowym dotyczą ich położenia, granic, rodzaju użytków gruntowych i klas gleboznawczych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub rodzaju dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty. Informacje podmiotowe dotyczą wskazania właściciela, a w odniesieniu do gruntów państwowych lub samorządowych-innych osób fizycznych lub prawnych, w których władaniu znajdują się grunty, budynki lub ich części. Dane podmiotowe służyć mają wyłącznie odzwierciedleniu aktualnego stanu prawnego nieruchomości i potwierdzają zaistniały stan, ukształtowany na podstawie innych dokumentów.

Powyższe informacje zawiera tzw. operat ewidencyjny, który składa się z map, rejestrów i dokumentów uzasadniających wpisy do rejestrów - art. 24 ust. 1 P.g.i.k. Zgodnie z art. 24 ust. 2a pkt 1d) P.g.ik. informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają z urzędu aktualizacji, jeżeli zmiany tych informacji wynikają z wykrycia błędnych informacji. Podstawową zatem zasadą prowadzenia ewidencji jest zasada aktualności, tj. utrzymywania operatu w zgodności z aktualnymi, dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi, co następnie precyzują przepisy Rozdziału 3 (§ 44 i nast.) rozporządzenia. Zgodnie z jego § 45 ust. 1 rozporządzenia, aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych. Przepisy rozporządzenia posługują się pojęciem aktualizacji ewidencji, a nie jej prostowania. Usuwanie błędów lub pomyłek w ewidencji w ramach jej aktualizacji nie jest wyłączone, jednakże pod warunkiem, że uzasadnia to aktualny stan prawny, który ewidencja ma odzwierciedlać, a nie tworzyć (wyrok WSA w Krakowie z dnia 16 kwietnia 2008 r., III SA/Kr 119/08, LEX nr 510289).

W myśl przepisów § 46 ust. 2 pkt 1 i 2 rozporządzenia, dane zawarte w ewidencji podlegają aktualizacji z urzędu lub na wniosek osób, o których mowa w § 10 i § 11 rozporządzenia. Z urzędu wprowadza się zmiany wynikające z prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, aktów normatywnych, opracowań geodezyjnych i kartograficznych przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierających wykazy zmian ewidencyjnych, dokumentacji architektoniczno-budowlanej gromadzonej i przechowywanej przez organy administracji publicznej, ewidencji publicznych prowadzonych na podstawie innych przepisów.

Z powyższy uregulowań wynika, że istota prowadzenia ewidencji gruntów i budynków sprowadza się do ciągłej aktualizacji w operacie ewidencyjnym zbioru informacji podmiotowych i przedmiotowych, na podstawie dokumentów powstałych w zasadzie poza postępowaniem ewidencyjnym (decyzji administracyjnych, orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, aktów normatywnych), czy wytworzonych w toku postępowania ewidencyjnego w związku z obowiązkiem utrzymywania operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu prowadzącego ewidencję dokumentami i materiałami źródłowymi (§ 44 pkt 2 rozporządzenia). W pojęciu "aktualizacji" ewidencji gruntów i budynków, mieści się zatem także, usuwanie (prostowanie) błędnych wpisów bazy danych ewidencyjnych, co nastąpiło w niniejszym postępowaniu, zakończonym wydaniem decyzji przez Starostę.

Sąd uznał zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu administracji I instancji w przedmiocie aktualizacji operatu ewidencyjnego dla spornych działek za nieprawidłową, a przynajmniej przedwczesną, wydaną bez pełnego i należytego ustalenia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy i bez jej wszechstronnego wyjaśnienia, w tym wyjaśniania dostrzeżonych sprzeczności.

W oparciu o posiadaną dokumentację źródłową, organy administracji przyjęły, że w 1974 r. dokonano podziału geodezyjnego działki nr [...] o powierzchni 0,7900 ha, w wyniku którego powstały działki ewidencyjne: [...] - o powierzchni 0,4100 ha i [...] - o powierzchni 0,3800 ha. Wyniki tych prac geodezyjnych ujawniono w operacie ewidencyjnym, zarówno w części opisowej jak i kartograficznej. Na mapie ewidencyjnej oraz mapie zasadniczej działki nr [...] i [...] zostały wykazane zgodnie ze szkicem polowym z dnia [...] marca 1973 r. Na przedmiotowym szkicu kolorem czerwonym wykazano nowe numery działek, działka nr [...] została wydzielona w sąsiedztwie działki ewidencyjnej nr [...], natomiast działka nr [...] w sąsiedztwie działki nr [...]. Jako nowych nabywców wpisano również w kolorze czerwonym dla działki nr [...] o powierzchni 0,38 ha M. J. (k.72-79 akt adm.), natomiast dla działki nr [...] o powierzchni 0,41 ha I. Ś..

Przy czym zauważyć należy, że w rejestrze gruntów z 1965 r., gdzie wpisano wydzielone działki [...] i [...], poprawiono mianownik "2" zastępując "1" (k. 3 i 6 akt adm.).

W dalszej części rozważań organy wskazują, że w oparciu o wydany [...] kwietnia 1974r. Akt Własności Ziemi, nr [...], M. J. stała się z mocy prawa właścicielką działki nr [...] o powierzchni 0,3800 ha. Natomiast na podstawie Aktu Własności Ziemi z [...] kwietnia 1974 r., nr [...] właścicielką działki nr [...] o powierzchni 0,4100 ha stała się z mocy prawa I. Ś.. Takich też dokonano wpisów do odpowiednich ksiąg wieczystych prowadzonych dla przedmiotowych działek.

Tymczasem Skarżąca przygotowując dokumentacje planowanej inwestycji budowlanej uzyskała w 1991r,. sporządzony przez osobę uprawnioną w dziedzinie geodezji i kartografii, plan sytuacyjny, na którym działka [...] została oznaczona jako sąsiadującą z działką 443, zamiast z działką 431, jak to wynikało z dokumentacji geodezyjnej. Takie oznaczenie działek potwierdzone jest także w internetowym systemie informacji przestrzennej Geoprtal, gdzie działka [...] sąsiaduje z działką 443, a działka [...] sąsiaduje z działką 431 – odwrotnie niż to wynika z dokumentacji kartograficznej i księgi wieczystej (k. 82 i 86 akt adm. I inst.). Powyższa okoliczność została także potwierdzona przed Sądem (k. 31 akt sad.).

W tym miejscu wskazać należy, że Główny Urząd Geodezji i Kartografii realizując projekt Geoprtal, udostępnia drogą elektroniczną usługi informacji przestrzennej. Projekt ma na celu głównie wykorzystanie elektronicznego archiwum państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego oraz elektronicznych dokumentów w procesie tworzenia i bieżącej obsługi rejestrów, baz danych, map w celu rozbudowy krajowej infrastruktury informacji przestrzennej (art. 40 i nast. P.g.i.k. oraz ustawa z marca 2010 r. o infrastrukturze informacji przestrzennej, Dz.U. z 2010r. Nr 76, poz. 489, i wydane na jej podstawie Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 października 2010 r. w sprawie ewidencji zbiorów i usług danych przestrzennych objętych infrastrukturą informacji przestrzennej, Dz.U. z 2010r. Nr 201, poz.1333). Oznacza to, że dane zawarte w systemie informacji przestrzennej Geoportal winny być zbieżne z danymi wynikającymi z dokumentów geodezyjnych stanowiących podstawę wpisów do ewidencji gruntów i budynków. Rolą zatem organów jest dbałość o jednoznaczność i zbieżność wszystkich danych zawartych w ewidencji oraz dokumentacji znajdującej się w zasobie geodezyjnym i kartograficznym. W przypadku dostrzeżonych rozbieżności to organ z urzędu winien dokonać ich sprawdzenia, wyjaśnienia i w razie konieczności ich aktualizacji. Skoro z Geoportalu, jako elektronicznego sytemu informacji przestrzennej, wynikają oznaczenia działek, jakich potwierdzenia domaga się skarżąca, to organom administracji z urzędu wiadome są okoliczności podnoszone przez skarżącą co do błędnego oznaczenia przedmiotowych działek. Wprawdzie żadna nowa dokumentacja geodezyjna w rozumieniu P.g.i.k., stanowiąca podstawę zmiany oznaczenia działek nie wpłynęła, to jednak w dotychczasowej dokumentacji tkwi błędna informacja stanowiąca przyczynę oznaczeń działek kwestionowanych przez skarżącą.

W ocenie Sądu organy administracji zobowiązane są do wyjaśnienia bezspornych sprzeczności w tym zakresie i prowadzenia postępowania w sposób respektujący reguły prawdy obiektywnej i słusznego interesu obywatela, a w szczególności pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa i ich kultury prawnej oraz informowania stron (art. 12 K.p.a., art. 7 K.p.a. i art. 8 K.p.a., art. 9 K.p.a.).

Istotne znaczenie dla ewentualnej aktualizacji w operacie miał fakt zgodnego oświadczenia stron o rzeczywistej powierzchni działek należących do skarżącej i uczestniczki postępowania. Skarżąca M. J. oświadczyła, że należąca do niej działka ma powierzchnię 0,38 ha, a działka należąca do uczestniczki postępowania E. K. - 0,41 ha. Wobec tego organ I instancji winien dokonać weryfikacji powierzchni poszczególnych działek i sprawdzić, czy odpowiadają one przypisanym im numerom działek. Organ może wykonać te czynności w oparciu o posiadane mapy i dokonać pomiarów i sprawdzeń na dostępnych mapach geodezyjnych, a jeżeli nie będzie to możliwe, to należy dokonać dokładnych pomiarów w terenie.

Podkreślić bowiem należy, że organy administracji dostrzegły i uznały sprzeczności między oznaczeniami działek i ich powierzchnią. Organy I, jak i II instancji wskazały bowiem skarżącej, że analiza dokumentów znajdujących się w zasobie geodezyjnym wykazała, że błędnie zostały wydane Akty Własności Ziemi w części dotyczącej numerów działek. Poprzestanie organów jedynie na wskazaniu skarżącej skutków uprzednich błędnych działań organów jest niewystarczające. Rolą organów jest, poza czynnościami które organy winny wykonać z urzędu, pouczenie skarżącej o sposobie postępowania, którego skutkiem będzie doprowadzenie do uaktualnienia danych ewidencji, tak by były zgodne ze stanem rzeczywistym.

Wskazać przy tym należy, że na tle brzmienia przepisu § 47 ust. 3 rozporządzenia wyjaśnione już zostało w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, że wprowadzenie zmian danych ewidencyjnych zgodnie z przepisami rozporządzenia może nastąpić w dwojakim trybie; tj. przez dokonanie czynności materialno-technicznej polegającej na wprowadzeniu do bazy danych udokumentowanego zgłoszenia zmiany (dokonanego w trybie art. 22 ust. 2 P.g.i.k.), lub uzyskania dokumentu, który wpłynął do starosty (w trybie art. 23 P.g.i.k.), o której organ tylko zawiadamia (§ 49 ust. 1 rozporządzenia), albo w drodze decyzji, po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego (§ 47 ust. 3 rozporządzenia). Drugi ze wskazanych sposobów stosuje się w sytuacji, gdy aktualizacja operatu ewidencyjnego wymaga wyjaśnień zainteresowanych lub uzyskania dodatkowych dowodów.

Organ I instancji powinien zatem ponownie przeprowadzić postępowanie w przedmiocie aktualizacji danych w ewidencji gruntów i budynków i tym postępowaniu przeprowadzić ponowne postępowanie dowodowe ustalające, która z działek [...] i [...] i jaką posiada powierzchnię w rzeczywistości i w oparciu o uzyskane wyniki ustalić, czy rzeczywisty stan faktyczny jest zgodny z danymi wynikającymi z zasobów ewidencji. Jeżeli dane uzyskane z pomiarów powierzchni działek doprowadzą do potwierdzenia błędnych informacji, co do oznaczenia działek i ich powierzchni niż to wynika z danych ewidencji, to organy winny wyjaśnić zaistniałe sprzeczności i z urzędu dokonać aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków wykorzystując dostępne środki dowodowe.

Rozpatrując ponownie sprawę organ winien uwzględnić przedstawioną powyżej ocenę Sądu, a następnie podjąć rozstrzygnięcie co do istoty sprawy. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 P.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą decyzję organu I instancji, jak orzeczono w punkcie I wyroku. Rozstrzygnięcie w punkcie II wyroku Sąd wydał na podstawie art. 200 P.p.s.a.