Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 996/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-11-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6100 Nabycie mienia państwowego z mocy prawa przez gminę
Hasła tematyczne: Komunalizacja mienia
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 13 ust. 2, art. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2007 nr 231 poz 1700
law: Ustawa z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa - tekst jednolity
article: art. 46 1
journal: Dz.U. 1964 nr 16 poz 93
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Apostolidis (spr.) Sędziowie: WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska WSA Emilia Lewandowska Protokolant sekretarz sądowy Agnieszka Żurawska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 listopada 2011 r. sprawy ze skargi R. w P. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nabycia przez gminę własności nieruchomości z mocy prawa oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] marca 2011 r., nr [...] Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2010 r., nr [...] stwierdzającą nabycie przez Gminę J. z dniem 1 lipca 2000 r. z mocy prawa własności nieruchomości rolnej, położonej w obrębie [...], obejmującej działki: nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha oraz [...] o pow. [...] ha, dla której Sąd Rejonowy w R. prowadzi księgę wieczystą nr [...].

Decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Decyzją z dnia [...] maja 2010 r. Wojewoda [...], działając na podstawie art. 13 ust. 2 i 4 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (Dz. U. Nr 231, poz. 1700 ze zm., powoływana dalej jako "ustawa"), stwierdził nabycie przez Gminę J. z mocy prawa własności ww. nieruchomości.

Decyzją z dnia [...] lipca 2010 r., nr [...] Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi uchylił powyższą decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazał, że koniecznym jest ponowne zbadanie jakie było przeznaczenie przedmiotowych działek w planie zagospodarowania przestrzennego na dzień 30 czerwca 2000 r., jak również ustalenie na tę datę właściciela działek oraz określenie, czy stanowiły one w tym dniu nieruchomość rolną według Kodeksu cywilnego.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] września 2010 r. stwierdził nabycie przez Gminę J. z mocy prawa własności ww. nieruchomości. W uzasadnieniu wskazał, że ustalono, iż ww. działki stanowią nieruchomość rolną Skarbu Państwa, położoną na obszarze przeznaczonym w planie zagospodarowania przestrzennego na cele gospodarki rolnej (uprawy polowe). Ze zgromadzonej dokumentacji wynika natomiast, że przedmiotowa nieruchomość nie została do dnia 30 czerwca 2000 r. przekazana do Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa. W związku z tym na podstawie art. 13 ust. 2 ustawy z dnia 19 października 1991 r., stała się z mocy prawa własnością Gminy J.

Po rozpatrzeniu odwołania Rolniczego Kombinatu Spółdzielczego w P., Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] marca 2011 r. utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] września 2010 r. W uzasadnieniu wskazał, że z zaświadczenia Burmistrza Miasta i Gminy J. z dnia 28 lipca 2010 r. wynika, że w Planie Ogólnym Zagospodarowania Przestrzennego Gminy J. omawiane działki według stanu na dzień 30 czerwca 2000 r. były zlokalizowane na obszarze oznaczonym jako rolnicza przestrzeń produkcyjna bez prawa do zabudowy. Z kolei z zaświadczenia Starosty Powiatu w [...] z dnia 29 lipca 2010 r. wynika, że w dniu 30 czerwca 2000 r., zgodnie z operatem ewidencji gruntów i budynków, przedmiotowe działki stanowiły grunt orny klas IIIa i IVa. Były one zatem nieruchomościami rolnymi w rozumieniu art. 461 Kodeksu cywilnego. Ponadto jako właściciel nieruchomości w księdze wieczystej wpisany jest Skarb Państwa. Również z wypisu z rejestru gruntów wynika, że właścicielem nieruchomości jest Skarb Państwa, zaś Rolniczy Kombinat Spółdzielczy w P. jest jedynie jej użytkownikiem wieczystym. Odwołujący się nie przedstawił natomiast żadnego dowodu na podniesiony zarzut, że przedmiotowe działki stanowią "własność członków spółdzielni jako grunt zamienny".

Od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł Rolniczy Kombinat Spółdzielczy w P. wskazując, że z istoty spółdzielczości i tej jej formy, którą stanowią rolnicze kombinaty spółdzielcze wynika, że grunty przez nie użytkowane są gruntami zamiennymi i przez to z mocy prawa oraz stosunku członkostwa w kombinacie, stanowią współwłasność osób zrzeszonych w kombinacie. W niniejszej sprawie organy nie zbadały natomiast na jakiej podstawie skarżący stał się użytkownikiem przedmiotowych działek.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Zaskarżoną decyzją Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2010 r. stwierdzającą nabycie przez Gminę J. z dniem 1 lipca 2000 r. z mocy prawa własności nieruchomości rolnej, położonej w obrębie [...], obejmującej działki: nr [...], [...] oraz [...].

Zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy miało ustalenie, czy ww. nieruchomość, spełnia warunki wynikające z art. 13 ust. 2 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, zgodnie z którym nieruchomości rolne nieprzekazane do Zasobu ostatecznymi decyzjami, o których mowa w art. 16 ust. 3, lub nieprzekazane Agencji ostatecznymi decyzjami, o których mowa w art. 17 ust. 1, w terminie określonym w ust. 1, stają się z mocy prawa własnością gmin, w których są położone.

Oznacza to, że nieruchomości rolne nieprzekazane do Agencji Nieruchomości Rolnych do dnia 30 czerwca 2000 r. ostatecznymi decyzjami – stały się z dniem 1 lipca 2000 r. z mocy prawa własnością gmin, na terenie których są położone.

W art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa wskazano, że ustawa ta reguluje zasady gospodarowania mieniem Skarbu Państwa w odniesieniu do nieruchomości rolnych w rozumieniu Kodeksu cywilnego, położonych na obszarach przeznaczonych w planach zagospodarowania przestrzennego na cele gospodarki rolnej. Z kolei zgodnie z treścią art. 461 Kodeksu cywilnego, nieruchomościami rolnymi (gruntami rolnymi) są nieruchomości, które są lub mogą być wykorzystywane do prowadzenia działalności wytwórczej w rolnictwie w zakresie produkcji roślinnej i zwierzęcej, nie wyłączając produkcji ogrodniczej, sadowniczej i rybnej.

Prawidłowo zatem Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi uznał, iż obowiązkiem organów orzekających w sprawie było zbadanie, czy spełnione zostały w stosunku do przedmiotowej nieruchomości przesłanki wynikające z powołanych przepisów, tj. czy nieruchomość objęta zaskarżoną decyzją stanowi nieruchomość rolną w rozumieniu art. 461 kc oraz czy nieruchomość ta położona jest na obszarze przeznaczonym w planie zagospodarowania przestrzennego gminy na cele gospodarki rolnej.

Ze znajdującego się w aktach administracyjnych zaświadczenia Burmistrza Miasta i Gminy J. z dnia 28 lipca 2010 r., nr [...] wynika, że zgodnie z Planem ogólnym zagospodarowania przestrzennego gminy J., zatwierdzonym uchwałą Rady Miasta i Gminy w J. z dnia [...] maja 1994 r., nr [...], w dacie 30 czerwca 2000 r. przedmiotowe działki przeznaczone były na rolniczą przestrzeń produkcyjną bez prawa do zabudowy. Powyższe potwierdza dołączony do akt sprawy odpis powołanego planu zagospodarowania przestrzennego, w którym ww. nieruchomość położona jest w obszarze określonym, jako tereny upraw polowych. Przy tym ze znajdującego się w aktach sprawy wypisu z rejestru gruntów wynika, że omawiane działki stanowiły grunty orne klasy IIIa i IVa. Z kolei w piśmie z dnia 29 lipca 2010 r., nr [...] Starostwo Powiatowe w [...] wskazało, że zgodnie z operatem ewidencji gruntów i budynków, w dniu 30 czerwca 2000 r. działki nr [...], [...] i [...] stanowiły własność Skarbu Państwa.

Mając powyższe na uwadze za trafne należy uznać stanowisko organów, że przedmiotowe działki były nieruchomościami rolnymi w rozumieniu art. 461 Kodeksu cywilnego i położone są na obszarze przeznaczonym w planie zagospodarowania przestrzennego gminy na cele gospodarki rolnej.

Wskazać należy ponadto, że jak wynika ze znajdującej się w aktach sprawy księgi wieczystej nr [...] prowadzonej dla ww. nieruchomości, jej właścicielem jest Skarb Państwa. Powyższe potwierdza także wypis z rejestru gruntów dla działek nr [...], [...] i [...], gdzie jako właściciel widnieje Skarb Państwa, natomiast skarżący jest jedynie użytkownikiem nieruchomości. Przy takich zapisach bez znaczenia jest, podnoszona w skardze, konieczność zbadania w jakich okolicznościach Rolniczy Kombinat Spółdzielczy w P. wszedł w posiadanie przedmiotowego gruntu. Dla komunalizacji w trybie ustawy z dnia 19 października 1991 r. istotnym jest bowiem, czy w dacie 30 czerwca 2000 r. właścicielem gruntów był Skarb Państwa, co miało miejsce w niniejszej sprawie.

Nie budzi zatem wątpliwości, iż przedmiotowe działki, które w dacie 30 czerwca 2000 r. stanowiły własność Skarbu Państwa i przeznaczone były w planie zagospodarowania przestrzennego na cele rolne – stały się z mocy prawa z dniem 1 lipca 2000 r. własnością gminy J., stosownie do treści art. 13 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.