Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 404/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2022-12-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: *Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 16 i art. 17 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 2
journal: Dz.U. 2022 poz 902
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu Przewodniczący: Sędzia WSA Ireneusz Dukiel, Sędziowie: Sędzia WSA Ewa Kamieniecka, Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska (sprawozdawca), , w składzie następującym: po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 15 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Gminnego Centrum Sportu [...] z o.o. z/s w T. z dnia 20 czerwca 2022 r. (bez numeru) w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej I .uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję z dnia 27 maja 2022r. ; II. zasądza od Gminnego Centrum Sportu [...] Sp. z o.o. z/s w T. na rzecz skarżącego M. M. kwotę 200 (słownie: dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Postępowanie w sprawie wszczęte zostało wnioskiem M.M. (dalej: strona , skarżący) z dnia 18 maja 2022 r., adresowanym do Gminnego Centrum Sportu [...] Sp. z o.o. (dalej: organ, Spółka), o udostępnienie informacji publicznej w następującym zakresie:

1) udostępnienie faktur wystawionych przez Spółkę po dacie 30 kwietnia 2021 r. na gminną spółkę Gminny Klub Sportowy [...] sp. z o.o. ( nr nip [...]);

2) udostępnienie faktur wystawionych przez Spółkę po dacie 30 kwietnia 2021 r. na Gminny Klub Sportowy [...] ( nr nip [...]);

3) udostępnienie faktur wystawionych przez Spółkę na podmioty, które organizowały w dniu [...] 2022 r. galę Contra MMA w T. w hali widowiskowo- sportowej.

Decyzją z dnia 27 maja 2022r., wydaną z powołaniem się na przepisy art. 16 ust. 1 w związku z art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 902; dalej: u.d.i.p.) oraz art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 z późn. zm.; dalej: k.p.a.) organ odmówił udostępnienia wnioskowanej w punkcie 3 przedmiotowego wniosku informacji publicznej.

W uzasadnieniu decyzji Spółka w pierwszej kolejności dokonała oceny, czy wnioskowana informacja jest informacją publiczną, następnie czy jest ona informacją publiczną przetworzoną, a w dalszej kolejności, czy wnioskodawca wykazał, że jej udostępnienie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego oraz czy prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy (art. 5 ust. 2 u.d.i.p.). W konkluzji Spółka uznała, że informacja wskazana w punkcie 3 rzeczonego wniosku należy do kategorii informacji publicznej i podlega udostępnieniu na zasadach określonych w ustawie.

Z uwagi na treść art. 5 ust. 2 u.d.i.p., Spółka dokonała oceny, czy pytanie określone w punkcie 3 wniosku dotyczy informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorcy oraz pracownika pełniącego funkcje publiczne w Spółce. W tym zakresie wskazała, że jest spółką prawa handlowego. Prowadzi przy tym działalność gospodarczą w zakresie wynajmu i zarządzania obiektów sportowych. Tym samym, Spółka jest uczestnikiem rynku, na którym funkcjonują również inni przedsiębiorcy prowadzący ww. działalność, dysponujący podobnymi obiektami.

Spółka stwierdziła , że zakres informacji objętych punktem 3 wniosku dotyczy organizacji wydarzenia Contra MMA, organizowanego przez jej kontrahenta. Zasady współpracy , w tym warunki handlowe, finansowe i organizacyjne, które zostały wypracowane w drodze intensywnych negocjacji i stanowi ona istotną wartość gospodarczą. Możliwość uzyskania przez konkurentów informacji w zakresie wynagrodzenia, ( w tym daty i sposobu płatności ) wzmacnia pozycję konkurentów Spółki na rynku wynajmu obiektów sportowych. Działanie to osłabia przy tym pozycję tut. Spółki, albowiem inne podmioty dysponujące obiektami sportowymi, jako zainteresowane uzyskaniem wiedzy w zakresie warunków organizacji podobnych wydarzeń, mogłyby wykorzystać pozyskane dane w celu proponowania kontrahentom innych, być może korzystniejszych warunków współpracy. Tym samym, upublicznienie faktury/faktur objętych wnioskiem może potencjalnie zagrozić interesom Spółki, co stanowi przesłankę do utajnienia wnioskowanej informacji.

Z uwagi na powyższe podjęto działania w celu zachowania informacji objętej wnioskiem w poufności poprzez jej archiwizację w specjalnym segregatorze zawierającym treści stanowiące tajemnicę przedsiębiorstwa. Dostępność przedmiotowej faktury została ograniczona do osób, których udział był konieczny przy wykonywaniu umowy, a które to osoby zostały wskazane przez Prezesa Zarządu tut. Spółki, przy czym uniemożliwiono do niej dostęp osobom trzecim.

Pismem z dnia 6 czerwca 2022 r. strona wystąpiła z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy , podnosząc zarzut .błędnego zastosowania przepisu art. 5 ust. 2 u.d.i.p. i tym samym naruszenia prawa do uzyskania informacji , zagwarantowanego w art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 z późn. zm.; dalej: Konstytucja RP) oraz w art. 19 ust. 2 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych otwarty do podpisu w Nowym Jorku dnia 19 grudnia 1966 r. (Dz. U. z 1977 r. Nr 38, poz. 167; dalej: MPPOiP).

Strona wywodziła, że przez tajemnicę przedsiębiorcy należy rozumieć nieujawnione do wiadomości publicznej takie informacje, których wykorzystanie albo nabycie od osoby nieuprawnionej mogłoby zagrażać lub naruszać interes przedsiębiorcy. W takim przypadku musi zachodzić łączne spełnienie następujących przesłanek:

1/ brak wcześniejszego upublicznienia określonych informacji znajdujących się w dokumentacji wniesionej przez przedsiębiorcę:

2/ uprawdopodobnienie, że informacje te mają ze względu na swój charakter i sposób zastosowania szczególną wartość gospodarczą, a ich ujawnienie mogłoby narazić takiego przedsiębiorcę na szkodę;

3/ podjęcie przez przedsiębiorcę niezbędnych działań w celu zachowania poufności takich informacji

Według strony , w stanie faktycznym sprawy bezspornym jest, że co najmniej jedna z tych przesłanek nie została spełniona tj. uprawdopodobnienie wartości gospodarczej wnioskowanej informacji. Strona podniosła, że organ nawet nie podjął się próby realnego uprawdopodobnienia, że udostępnienie żądanej informacji publicznej mogłoby narazić przedsiębiorstwo na szkodę. Przepisy i stan faktyczny związany z dostępem do informacji publicznej należy rozpatrywać zgodnie z zasadą in dubio pro libertate. Tym samym, wszelkie od niej odstępstwa powinny być traktowane wyjątkowo i nie można interpretować ich w sposób rozszerzający. Co za tym idzie, wszelkie wątpliwości powinny być rozstrzygane na rzecz jawności. Natomiast organ nie wykazał realnych okoliczności, które wskazywałaby na to , że przedsiębiorca, którego dotyczy decyzja, mógłby ponieść jakąkolwiek szkodę z uwagi na udostępnienie żądanej informacji. Wobec tego , w ocenie strony , przepis art. 5 ust. 2 u.d.i.p został zastosowany błędnie. Nie jest w tym wypadku decydująca wyłącznie wola przedsiębiorcy nadającego całemu pakietowi informacji klauzulę poufności. W takim przypadku organ musi szczegółowo określić, biorąc pod uwagę podstawy ochrony danych i tajemnicy przedsiębiorcy, z czego wywodzi daną przesłankę i w czym znajduje ona uzasadnienie. Zatem samo uznanie przez przedsiębiorcę, że informacja stanowi tajemnicę przedsiębiorstwa, nie jest wystarczającym do uznania, iż ograniczenie takie faktycznie ma miejsce. Tajemnica przedsiębiorcy, jak każda tajemnica ustawowo chroniona, ma bowiem charakter obiektywny, nie można jej subiektywizować w oparciu jedynie o oświadczenia osób reprezentujących przedsiębiorcę, które to osoby - z istoty rzeczy - nie będą zainteresowane ujawnianiem jakichkolwiek faktów ze sfery prowadzonej działalności gospodarczej podmiotu. W innym przypadku, tajemnicą przedsiębiorcy byłoby wszystko, co arbitralnie on za nią uzna, także w drodze czynności kwalifikowanych (np. poprzez zamieszczenie odpowiedniej klauzuli)

Decyzją z dnia 20 czerwca 2022 r. organ utrzymał w mocy decyzję z dnia 27 maja 2022r. w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej.

W motywach decyzji ostatecznej organ powielił stanowisko i argumentację , przytoczoną w decyzji pierwszo-instancyjnej

Decyzja ostateczna stała się przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, w której skarżący wniósł o:

1) uchylenie obu wydanych w sprawie decyzji oraz o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia w punkcie 3 jego wniosku

2) zasądzenie od organu na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych.

Skarga została oparta na zarzutach naruszenia przepisów :

- art. 61 ust. 1 w zw. z art. 61 ust. 3 i art. 31 ust. 3 Konstytucja RP w zakresie, w jakim z przepisów tych wynikają zasady ograniczenia prawa do informacji poprzez błędne zastosowanie polegające na nieuzasadnionej odmowie udzielenia informacji, niespełniającej warunków proporcjonalności i konieczności dokonanego ograniczenia, nieznajdującej podstaw w potrzebie ochrony wartości prawnie chronionych wskazanych w art. 61 ust. 3 Konstytucji RP ;

- art. 5 ust. 2 u.d.i.p w zakresie, w jakim przepis ten stanowi o tym, że prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na ochronę tajemnicy przedsiębiorcy poprzez błędne zastosowanie polegające na niepoprawnym przyjęciu, że udostępnienie żądanych informacji, naruszyłoby tajemnicę przedsiębiorcy w punkcie 3 wniosku strony.

W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł , że organ w obu decyzjach w sposób nieprawidłowy ograniczył prawo do informacji publicznej. Błędnie uznano, że przedmiotowa faktura zawiera warunki handlowe i finansowe, które zostały wypracowane w drodze intensywnych negocjacji i stanowię one istotną wartość gospodarczą, a zatem automatycznie oznacza konieczność odmowy udostępnienia informacji.

Według skarżącego , wskazanie tzw. przesłanki formalnej (działań podjętych przez przedsiębiorcę w celu zachowania poufności informacji) nie jest wystarczające do odmowy udostępnienia informacji publicznej ze względu na art. 5 ust. 2 u.d.i.p.. Natomiast na podstawie dość lakonicznych przywołań o intensywnych negocjacjach, a bez wskazania nawet zapisów umowy, które ów tajemnicę chronią, nie sposób przyjąć, że żądane informacje przejawiają istotną wartość gospodarczą. Nie sposób tez wywnioskować z treści wydanej decyzji, dlaczego ujawnienie treści objętych zakresem wniosku tj. faktur w istocie doprowadziłoby do naruszenia (własnej) tajemnicy przedsiębiorcy, w tym zwłaszcza nie wykazano wiarygodnie, że informacje te mają rzeczywistą wartość gospodarczą.

Skarżący podniósł , że organ do której kierowany był wniosek. jest spółką komunalną , w której Gmina T. posiada 100%. Co do zasady, każdy aspekt związany z gospodarowaniem publicznych pieniędzy powinien być jawny.

Spółka jest podmiotem, który wykonuje zadania publiczne i dysponuje środkami publicznymi, ma (lub powinna mieć) świadomość, że działalność tego podmiotu podlega zasadzie jawności. Brak udostępnienia faktur, w tym i również kwoty, za którą hala została wynajęta, jest nic innego jak próbą zatajenia tych informacji przed opinią publiczną. Jeśli kwota, za którą została wynajęta hala jest tajemnicą przedsiębiorstwa, to data wystawienia tejże faktury, podmiotu lub podmiotów, którym wystawiono faktury wraz z ich opisem tj. za co spółka otrzymała przychód, z niezrozumiałych względów również została utajniona.

Końcowo skarżący wskazał ,że organ zobowiązany jest spółką komunalną, która rokrocznie generuje milionowe straty. Nie bez powodu, zainteresowanie gospodarowania mieniem, jakością zarządzania i zwykłą gospodarnością są dodatkowo w jego zainteresowaniu, bowiem wykonuje on mandat radnego - Rady Miasta T. Próba ukrycia przed nim tych faktur, to najprawdopodobniej sposób na to, aby opinia publiczna nie dowiedziała się o możliwych nieprawidłowościach lub nawet działaniach na szkodę ww. spółki .

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie skargi i skierowanie, w oparciu o art. 119 pkt 2 ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 z późn. zm.; dalej: p.p.s.a.), sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym. W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie prezentowane w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej w art. 61 ust.1 zagwarantowała obywatelowi podmiotowe prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu , o czym stanowi art.61 ust.2 ustawy zasadniczej . W tym kontekście wskazać również należy na art. 54 ust. 1 Konstytucji RP zapewniający każdemu wolność pozyskiwania informacji. Z przywołanych przepisów Konstytucji RP wynika, że prawo dostępu do informacji jest zasadą, a wszelkie ograniczenia są wyjątkami, które należy interpretować w sposób ścisły. Zwrócił na to uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 2.07.2003 r. sygn. akt II SA 837/03 , formułując pogląd , wedle którego ogólną zasadą wynikającą z art. 61 Konstytucji jest dostęp do informacji. Wszelkie wyjątki od tej zasady powinny być formułowane w sposób wyraźny, a wątpliwości powinny przemawiać na rzecz dostępu. Tryb udzielania informacji, o których mowa w ust. 1 i 2 art. 61 Konstytucji RP, został określony w głównej mierze w ustawie z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, która reguluje zasady i tryb dostępu do informacji, mających walor informacji publicznych, wskazuje, w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu, i kiedy żądane przez wnioskodawcę informacje nie mogą zostać udostępnione.

W kontrolowanej sprawie nie ma sporu pomiędzy stronami co do tego, czy Gminne Centrum Sportu T. sp. z o.o. jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, ani też co do tego, czy żądana przez skarżącego informacja ma walor informacji publicznej , przedmiotowo podlegającej regulacjom ustawy o dostępie do informacji publicznej . Potwierdzić zatem w tej kwestii pozostaje, że wymieniona spółka jest samorządową spółką z o.o., o której mowa w art. 9 i następnych ustawy z dnia 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunalnej (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 679 z późn. zm.), powstałą w celu realizacji zadań ustawowych spoczywających na jednostce samorządu terytorialnego , będącej jej całościowym ( jedynym) udziałowcem (Gmina T.) i jest podmiotem wymienionym w art. 4 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p., a więc podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej. Zważywszy ,że według art. 7 ust. 1 zd. 1 ustawy z 8.03.1990 r. o samorządzie gminnym (tj. Dz. U. z 2022 r., poz. 559 ) zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty należy do zadań własnych gminy , a zadania te obejmują m.in. sprawy kultury fizycznej i turystyki , w tym terenów rekreacyjnych i urządzeń sportowych (pkt 10 ). Przy czym zadania o charakterze użyteczności publicznej , których celem jest bieżące i nieprzerwane zaspokojenie zbiorowych potrzeb ludności ( gospodarka komunalna) mogą być realizowane i prowadzone przez jednostkę samorządu terytorialnego, między innymi w formie spółki prawa handlowego , o czym stanowi art. 2 ustawy o gospodarce komunalnej , normujący formy organizacyjnoprawne gospodarki komunalnej .

Wskazać w tym miejscu należy ,że powołana wyżej ustawa o dostępie do informacji publicznej w bardzo wąskim zakresie odsyła do przepisów kodeksu postępowania administracyjnego , stanowiąc w art. 16 ust.2 , że jedynie w kwestii wydania decyzji stosuje się przepisy tego kodeksu. Wobec tego fakt ,że organ jako adresat wniosku o udostępnienie informacji publicznej przy jego rozpatrzeniu zastosował w badanej sprawie prawną formą jego załatwienia w postaci decyzji administracyjnej , przewidzianą w art.16 ust. 1 u.d.i.p. , oznacza , że podmiot , do którego skierowany został wniosek o udostępnienie informacji publicznej nie miał wątpliwości co do spełnienia zakresu podmiotowego i przedmiotowego stosowania ustawy o dostępie do informacji publicznej. A zatem ,że jest on organem zobowiązanym na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej do udostępnienia posiadanej informacji, mającej walor informacji publicznej, jak również ,że wnioskowana informacja stanowi informację publiczną.

Spór w niniejszej sprawie dotyczy sfery wykładni i zastosowania przepisów regulujących zasady i tryb udostępniania informacji publicznej, a w szczególności zasadności odmowy udostępnienia informacji publicznej ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy. Jak stanowi o tym art. 61 ust. 3 Konstytucji RP ograniczenie prawa do informacji może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa. A zatem dostęp do informacji publicznej nie ma charakteru absolutnego i może podlegać ograniczeniom, o czym świadczy treść cytowanego wyżej art. 61 ust. 3 Konstytucji RP. Z kolei stosownie do treści art. 31 ust. 3 Konstytucji RP ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku prawnego, bądź też dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób. Ograniczenia te nie mogą naruszać istoty wolności i praw. Z przepisu tego wynika, że każdy obywatel może korzystać z konstytucyjnych wolności i praw w granicach zakreślonych przez ustawę, ponieważ chroniąc sferę wolności obywatelskich, Konstytucja RP dopuszcza także ograniczenia w zakresie korzystania z nich i stanowi, że "mogą być ustanowione tylko w ustawie".

Taka regulację przewidziano w przepisie art. 5 ust. 1 u.d.i.p. , który ogranicza prawo do informacji publicznej ze względu na inne akty prawne chroniące wskazane w nich tajemnice. Stosownie natomiast do ust. 2 tegoż przepisu prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Wprawdzie w ustawie o dostępie do informacji publicznej ustawodawca nie zdefiniował pojęcia "tajemnicy przedsiębiorcy", niemniej jednak w polskim systemie prawa funkcjonuje określenie "tajemnica przedsiębiorstwa", które może być co najmniej pomocniczo stosowane dla wykładni pojęcia "tajemnica przedsiębiorcy". W każdym bądź razie tajemnicę przedsiębiorcy wyprowadza się z tajemnicy przedsiębiorstwa, pojęcia te w zasadzie pokrywają się zakresowo i w istocie oba pojęcia w zakresie nas interesującym można traktować jako synonimy (zob. M. Jaśkowska, Dostęp do informacji publicznej w świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, Toruń 2002, s. 78).

Definicja legalna pojęcia "tajemnica przedsiębiorstwa" sformułowana została przez ustawodawcę w art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (t.j. Dz. U. 2022 ,poz. 1233.), zgodnie z którym przez tajemnicę przedsiębiorstwa rozumie się nieujawnione do wiadomości publicznej informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności. Z analizy treści przepisu art. 11 ust. 2 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji wynika, że na tajemnicę przedsiębiorcy składają się dwa elementy: materialny (np. szczegółowy opis sposobu wykonania usługi, jej koszt) oraz formalny - wola utajnienia danych informacji (vide: wyroki NSA z dnia 28 kwietnia 2016 r., sygn. I OSK 2456/14, z dnia 5 lipca 2013 r., sygn. I OSK 511/13, dostępne na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl).

Ustawodawca pozostawił bowiem uznaniu przedsiębiorcy (przedsiębiorstwa) ocenę, czy z uwagi na charakter informacji podejmie działania w celu zachowania ich w poufności. Wobec tego możliwość zastosowania przesłanki odmowy, określonej w art. 5 ust. 2 zd. 1 u.d.i.p. wchodzi w grę wówczas, gdy spełnione są warunki wskazane w art. 11 ust. 2 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji.

Trafnie zatem podnosi skarżący ,że dla skutecznej odmowy udzielenia informacji publicznej z uwagi na tajemnicę przedsiębiorcy (przedsiębiorstwa), niezbędne jest jednoczesne zaistnienie następujących trzech przesłanek, a mianowicie:

- po pierwsze, wnioskowana informacja publiczna musi stanowić informację techniczną, technologiczną, organizacyjną lub inną posiadającą wartość gospodarczą,

- po drugie, przedsiębiorca musiał podjąć niezbędne działania w celu zachowania tych informacji w poufności,

- po trzecie, informacja nie została ujawniona do wiadomości publicznej.

W związku z tym, aby ograniczyć dostęp do informacji publicznej ze względu na tajemnicę przedsiębiorstwa, podmiot zobowiązany do udostępniania informacji publicznej musi wykazać, że żądana informacja stanowi tajemnicę przedsiębiorcy. Informacja staje się bowiem tajemnicą, kiedy przedsiębiorca (przedsiębiorstwo) przejawia rzeczywistą wolę zachowania jej jako nierozpoznawalnej dla osób trzecich. Pozostanie określonych informacji tajemnicą przedsiębiorstwa wymaga, aby przedsiębiorca podjął działania zmierzające do wyeliminowania możliwości dotarcia do osób trzecich.

W związku z przedmiotem osądu wymaga w tym miejscu przypomnienia , że jednym z celów ustawy o dostępie do informacji publicznej jest społeczna kontrola procesu wydatkowania środków publicznych i transparentność działania organów w tym zakresie. Przemawia za tym również sformułowana w art.33 ust.1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009r. o finansach publicznych ( tj. Dz.U. 2022 poz. 1634 ) zasada jawności i przejrzystości gospodarowania środkami publicznymi . Wobec tego dla skuteczności takiej kontroli konieczna jest znajomość treści umów zawieranych przez podmioty publiczne i wystawianych przez faktur. Jedną z podstawowych danych umożliwiających taką kontrolę jest wiedza o cenie, za jaką została nabyta określona rzecz lub usługa.

.Wymaga też podkreślenia ,że zgodnie z art. 33 ust. 1 ustawy o finansach publicznych gospodarka środkami publicznymi jest jawna. Przyjąć zatem należy, że informacje o gospodarowaniu przez samorządową spółkę z o.o. gminnymi obiektami sportowymi stanowią informację publiczną, dostępną w trybie i na zasadach określonych w ustawie o dostępie do informacji publicznej. Jednocześnie jednak , w myśl art. 35 ustawy o finansach publicznych , klauzule umowne dotyczące wyłączenia jawności ze względu na tajemnicę przedsiębiorstwa w umowach zawieranych przez jednostki sektora finansów publicznych lub inne podmioty, o ile wynikające z umowy zobowiązanie jest realizowane lub przeznaczone do realizacji ze środków publicznych, uważa się za niezastrzeżone, z wyłączeniem informacji technicznych, technologicznych, organizacyjnych przedsiębiorstwa lub innych posiadających wartość gospodarczą w rozumieniu przepisów o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich w tajemnicy, lub w przypadku gdy jednostka sektora finansów publicznych wykaże, że informacja stanowi tajemnicę przedsiębiorstwa z uwagi na to, że wymaga tego istotny interes publiczny lub ważny interes państwa.

Z powyższego wynika, że zastrzeżenie tajemnicy przedsiębiorstwa stanowi wyjątek od zasady jawności i z tego względu sąd administracyjny nie może polegać wyłącznie na oświadczeniu samorządowej Spółki co do istnienia takiej tajemnicy , ale powinien samodzielnie dokonać oceny złożonego przez Spółkę zastrzeżenia pod kątem istnienia tajemnicy przedsiębiorstwa w rozumieniu przepisów ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Złożone zastrzeżenie może stać się skuteczne dopiero w sytuacji, gdy po przeprowadzeniu stosownego badania, pozytywnie przesądzi, że zastrzeżone informacje mają charakter tajemnicy przedsiębiorstwa, w rozumieniu art. 11 ust. 2 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Jeżeli w wyniku weryfikacji okaże się, że zastrzeżona informacja nie stanowi tajemnicy przedsiębiorstwa, to zadeklarowane zastrzeżenie staje się bezskuteczne .

Jak wynika zarówno z powołanego wyżej przepisu art. 35 ustawy o finansach publicznych , jak i art. 11 ust. 2 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji , okolicznością umożliwiającą powołanie się przez dysponenta informacji publicznej przy odmowie jej udostępnienia ze względu na ochronę tajemnicy przedsiębiorcy jest podjęcie przez niego określonych działań mających na celu zabezpieczenia dostępu do tej informacji, utrzymanie jej poufności.

Przede wszystkim jednak zastrzeżenie przedsiębiorcy winno być konkretne i odnosić się do wskazania poszczególnych składników , elementów informacji rozumianej jako całokształt dokumentacji poprzez oznaczenie konkretnych dokumentów lub rodzajowe ich określenie, jakie przedsiębiorca uważa za poufne. Ogólnikowe powołanie się na tajemnicę przedsiębiorstwa jest niewystarczające i nie może stanowić podstawy późniejszej odmowy dostępu do informacji publicznej w drodze decyzji z art. 16 i art.17 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 2 u.d.i.p., ze względu na wspomnianą wcześniej konieczność szerokiego rozumienia konstytucyjnego uprawnienia do informacji publicznej. Wyłącznie konkretne wskazanie, które ze składników informacji przedsiębiorca uważa za ustawowo chronioną tajemnicę umożliwia Sądowi prawidłową weryfikację, czy informacja objęta wolą przedsiębiorcy co do jej utajnienia (element formalny) w istocie ma walor tajemnicy przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 11 ust. 2 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (element materialny) i czy ostatecznie zasadna jest odmowa jej udostępnienia w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej.

W związku z tym spajając tę część rozważań stwierdzić należy, że samo zastrzeżenie poufności nie jest, w świetle cytowanych przepisów wystarczające dla uznania, że obiektywnie występuje stan, który stanowi tajemnicę przedsiębiorcy. Nadto nieujawniona, poufna i zabezpieczona informacja musi mieć charakter informacji technicznej, technologicznej, organizacyjnej lub innej posiadającej wartość gospodarczą.

Przechodząc do realiów badanej sprawy ,stwierdzić należy ,że organ jako podmiot zobowiązany , nie wykazał które z wypracowanych – w ramach zasad współpracy z kontrahentem - warunków handlowych i finansowych świadczą o spełnieniu przesłanki formalnej, a więc woli utajnienia (zachowania w poufności) informacji związanych z wynajęciem i wynagrodzeniem obiektu sportowego i również nie opisał tej okoliczność w zaskarżonej decyzji. Wobec tego w pierwszej kolejności nasuwa się uzasadniona wątpliwość co do tego, czy została spełniona formalna przesłanka "tajemnicy przedsiębiorcy".

W następnej kolejności ocenie Sądu podlega również to, czy organ wykazał , że spełniona została przesłanka materialna , a więc czy wnioskowane informacje mogły być objęte tajemnicą przedsiębiorcy . Wymaga w tym miejscu przypomnienia, że organ – co do zasady - wydaje decyzję na podstawie stanu prawnego i stanu faktycznego istniejących w dacie decyzji. Oznacza to ,że nie może pomijać tzw. "otoczenia prawnego" mogącego mieć wpływ na dokonywane oceny. A mianowicie chodzi o skutki ustawy z dnia 9 maja 2014r. o informowaniu o cenach towarów i usług ( tj. Dz. U. z 2019r. poz.178) . Taki też kontekst należy mieć na uwadze przy dokonywaniu sądowej kontroli zaskarżonej decyzji administracyjnej .

Analizując pod takim kątem wydaną w sprawie decyzję , Sąd doszedł do wniosku ,że organ w ogóle nie odniósł się do przesłanki materialnej tajemnicy przedsiębiorstwa , a mianowicie nie opisał danych, których ujawnienie może narazić Spółkę na szkodę i na czym to narażenie miałoby polegać. Wyjaśnić bowiem należy ,że nie wystarczy poprzestanie na stwierdzeniu, że skoro Spółka nie życzy sobie ujawnienia określonych danych i zastrzega, że stanowią one tajemnicę przedsiębiorcy, to ma jednocześnie obowiązek odmowy udzielenia informacji publicznej w tym zakresie.

Innymi słowy , każde zastrzeżenie tajemnicy przedsiębiorstwa powinno być ocenione indywidualnie w świetle elementów materialnych definicji "tajemnicy przedsiębiorcy" wynikającej z art. 11 ust. 2 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. W kontrolowanej sprawie organ nie wykazał, aby mające przesądzać o potrzebie zachowania w poufności żądanych danych założenie było prawidłowe. Tym samym nie można a priori przyjąć, że żądane informacje objęte są tajemnicą przedsiębiorcy.

W tym zakresie decyzja nie zawiera żadnych ustaleń i oceń , odwołuje się wyłącznie do zastrzeżenia przez organ tajemnicy przedsiębiorstwa oraz orzecznictwa sądowoadministracyjnego w tym przedmiocie. Natomiast okoliczności , które mają świadczyć o spełnieniu materialnej przesłanki tajemnicy przedsiębiorstwa powinny zostać dokładnie zbadane i wyjaśnione przez podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej, a następnie w razie odmowy udostępnienia żądanych danych , szczegółowo opisane w decyzji administracyjnej.

Jak wynika z orzecznictwa Krajowej Izby Odwoławczej wyłączeniu jawności może podlegać kalkulacja ceny, szczegółowe elementy składowe (m.in. wyrok KIO z dnia 3 lutego 2014 r. nr KIO 77/14, Lex nr 1432335). Z taką sytuacją nie mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie. Wskazanie wysokości wynagrodzenia za usługę najmu obiektu sportowego nie zawiera - jak się wydaje - informacji, które mogłyby stanowić potencjalnie wartość gospodarczą, know ho . Za takie można by uznać informacje o strategii budowania ceny, szczegółowe kalkulacje zawierające dane m.in. o kosztach pracy, zyskach przedsiębiorcy lub innych okolicznościach kosztotwórczych. Przygotowanie cen jednostkowych , w tym przypadku określenie wysokości wynagrodzenia za wykonanie usługi , dla warunków danego postępowania jest zjawiskiem naturalnym i samo w sobie nie uzasadnia objęcia informacji na temat cen jednostkowych ochroną wynikającą z tajemnicy przedsiębiorstwa. Cena rozumiana jako wysokość wynagrodzenia za wykonaną usługę najmu jest kalkulacją na potrzeby określonej umowy . Skoro jest to cena w postępowaniu, nie można mówić, że jest ona tajemnicą przedsiębiorstwa, a jej wskazanie narazi na szkodę.

Tym samym uzasadnienie decyzji , wydanej z powołaniem się na przepis art. 5 ust. 2 u.d.i.p. , w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej z uwagi na tajemnicę przedsiębiorcy powinno zawierać argumentację na okoliczność spełnienia w sprawie przesłanek formalnych i materialnych tej odmowy. Brak, ogólność lub pozorność takiej argumentacji świadczy rzeczywiście o wymagającym uchylenia decyzji naruszeniu formalnym art. 107 § 1 i 3 k.p.a. (zob. wyroki NSA z dnia 28 czerwca 2016 r. sygn. I OSK 3260/14; z dnia 23 maja 2019 r. sygn. I OSK 1861/17 http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Stwierdzenie powyższego uzasadnia wyartykułowanie pod adresem organu skutecznie zarzutu naruszenia przepisów art.107 § 3 k.p.a.

Podkreślić jeszcze raz należy, że żądane dane mają bezpośredni związek z gospodarowaniem gminnymi obiektami sportowymi , co ma istotne znaczenie w analizowanej sprawie . Działalności samorządowej Spółki w zakresie wykorzystania tych obiektów publicznych to informacja, która nie może być chroniona tajemnicą przedsiębiorcy. Konkluzja ta stanowi wynik wyważenia współistniejących i gwarantowanych ustawami uprawnień, a mianowicie: z jednej strony , prawa dostępu do informacji publicznej ,:a z drugiej strony , prawa do ochrony tajemnicy przedsiębiorcy. W ocenie tej uwzględnić jednak należało szczególną wartość dobra, z którym żądana informacja jest związana.

Wymaga też zaakcentowania, że firmy zawierające umowy z samorządowymi jednostkami organizacyjnymi , wykonującymi zadania publiczne winny się liczyć z koniecznością udostępniania informacji związanych z tą współpracą i wykonywanymi w jej ramach zadaniami, z uwagi chociażby na konieczność zachowania zasady transparentności gospodarowania obiektami i środkami publicznymi. Innymi słowy , umowy zawierane z podmiotami wykonującymi zadania publiczne, czy też inne formy współpracy wskazanych wyżej podmiotów podlegają szerszej kontroli społecznej, zatem i szerszemu udostępnianiu, a z drugiej strony węższa jest możliwość wyłączenia ich danych z zakresu działania ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Konkludując powyższe rozważania , stwierdzić należy ,że pod adresem organu orzekającego w sprawie musi być skutecznie wyartykułowany zarzut naruszenia przepisów art. 16 i art.17 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 2 u.d.i.p. oraz art. 7, 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. Stwierdzenie powyższego oznacza ,ze skarga przedstawia się jako zasadna , co obligowało Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu do wyeliminowania z obrotu prawnego obu wydanych w sprawie decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c p. p. s. a. . O kosztach procesu orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a..

Konsekwencją niniejszego rozstrzygnięcia Sądu jest konieczność ponownego rozpatrzenia przez organ punktu 3 wniosku o udostępnienie informacji publicznej , z uwzględnieniem oceny prawnej i wskazań zawartych w uzasadnieniu wyroku, stosownie do treści art. 153 p.p.s.a.

.