Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 174/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-05-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art.7, art. 77 par. 1, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 50 ust. 16 i 17
journal: Dz.U. 2018 poz 1510
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - tekst jedn.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Szydłowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Aneta Lemiesz Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Protokolant st. sekr. sąd. Jarosław Kielczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 maja 2019 r. sprawy ze skargi P. W. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] października 2018 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu kosztów leczenia 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia na rzecz P. W. kwotę 497 (czterysta dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2018 r. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia na podstawie art. 102 ust. 5 pkt 24a w związku z art. 50 ust. 16 i 18 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2018 r. poz. 1510, ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a w związku z art. 16 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 935), po rozpatrzeniu odwołania P. W. utrzymał w mocy decyzję dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] sierpnia 2016 r., ustalającą obowiązek poniesienia przez P. W. kosztów świadczeń opieki zdrowotnej udzielonych w okresach: od 18 listopada 2013 r. do 22 listopada 2013 r., od 07 stycznia 2014 r. do 10 stycznia 2014 r., od 13 stycznia 2014 r. do 17 stycznia 2014 r., od 22 stycznia 2014 r. do 24 stycznia 2014 r., od 27 stycznia 2014 r, do 31 stycznia 2014 r., od 03 lutego 2014 r. do 07 lutego 2014 r., od 10 lutego 2014 r. do 14 lutego 2014 r., od 17 lutego 2014 r. do 21 lutego 2014 r., od 24 lutego 2014 r. do 28 lutego 2014 r., od 03 marca 2014 r. do 07 marca 2014 r., od 10 marca 2014 r. do 14 marca 2014 r., od 17 marca 2014 r. do 21 marca 2014 r., od 24 marca 2014 r. do 28 marca 2014 r., od 31 marca 2014 r. do 04 kwietnia 2014 r., od 07 kwietnia 2014 r. do 11 kwietnia 2014 r. w wysokości: 6 359, 60 zł.

W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wyjaśnił, że [...] Oddział Wojewódzki Narodowego Funduszu Zdrowia wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia obowiązku poniesienia kosztów świadczeń opieki zdrowotnej w związku z okolicznością, że w dniach korzystania z tych świadczeń zainteresowany był osobą nieuprawnioną do świadczeń opieki zdrowotnej. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia, decyzją z dnia [...] sierpnia 2016 r. ustalił, że zainteresowany jest obowiązany do poniesienia kosztów świadczeń opieki zdrowotnej udzielonych w okresach: od 18 listopada 2013 r. do 22 listopada 2013 r., od 07 stycznia 2014 r. do 10 stycznia 2014 r., od 13 stycznia 2014 r. do 17 stycznia 2014 r., od 22 stycznia 2014 r. do 24 stycznia 2014 r., od 27 stycznia 2014 r. do 31 stycznia 2014 r., od 03 lutego 2014 r. do 07 lutego 2014 r., od 10 lutego 2014 r. do 14 lutego 2014 r., od 17 lutego 2014 r. do 21 lutego 2014 r., od 24 lutego 2014 r. do 28 lutego 2014 r., od 03 marca 2014 r. do 07 marca 2014 r., od 10 marca 2014 r. do 14 marca 2014 r., od 17 marca 2014 r. do 21 marca 2014 r., od 24 marca 2014 r. do 28 marca 2014 r., od 31 marca 2014 r. do 04 kwietnia 2014 r., od 07 kwietnia 2014 r. do 11 kwietnia 2014 r. w wysokości: 6 359, 60 zł.

Rozpatrując wniesione przez stronę odwołanie Prezes NFZ wyjaśnił, że zgodnie z art. 50 ust. 16 ustawy o świadczeniach w brzmieniu obowiązującym na dzień udzielonych świadczeń opieki zdrowotnej, w przypadku gdy świadczenie opieki zdrowotnej zostało udzielone pomimo braku prawa do świadczeń opieki zdrowotnej w wyniku:

1) posługiwania się kartą ubezpieczenia zdrowotnego albo innym dokumentem potwierdzającym prawo do świadczeń opieki zdrowotnej przez osobę, która utraciła to prawo w okresie ważności karty albo innego dokumentu, albo

2) złożenia oświadczenia, o którym mowa w ust. 6

- osoba, której udzielono świadczenia opieki zdrowotnej, jest obowiązana do uiszczenia kosztów tego świadczenia.

Art. 50 ust. 18 tej ustawy stanowi, że koszty świadczeń opieki zdrowotnej udzielonych w przypadkach określonych w art. 50 ust, 16 ustawy o świadczeniach, które Fundusz poniósł zgodnie z art. 50 ust. 15, podlegają ściągnięciu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Dyrektor oddziału wojewódzkiego Funduszu wydaje decyzję administracyjną ustalającą obowiązek poniesienia kosztów i ich wysokość oraz termin płatności. Do postępowania w sprawach o ustalenie poniesienia kosztów stosuje się przepisy k.p.a.

W myśl art. 67 ust. 1 w/w ustawy obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego uważa się za spełniony po zgłoszeniu do ubezpieczenia zdrowotnego osoby podlegającej temu obowiązkowi zgodnie z przepisami art. 74-76 tej ustawy oraz opłaceniu składki w terminie i na zasadach określonych w ustawie. Przepisu ust. 1 nie stosuje się do osób, o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt 8a ustawy o świadczeniach, oraz członków ich rodzin. Ponadto osoba podlegająca obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego po zgłoszeniu do ubezpieczenia zdrowotnego uzyskuje prawo do świadczeń opieki zdrowotnej, a zgodnie z ust. 3 osoba podlegająca obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego ma obowiązek zgłosić do ubezpieczenia zdrowotnego członków rodziny, o których mowa w art. 3 ust. 2 pkt 5 i 6 ustawy o świadczeniach. Osoby, które nie zgłaszają się do ubezpieczenia zdrowotnego same. informują podmiot właściwy do dokonania zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego o członkach rodziny podlegających zgłoszeniu do ubezpieczenia zdrowotnego, w terminie 7 dni od dnia zaistnienia okoliczności powodujących konieczność dokonania zgłoszenia. Członkowie rodziny uzyskują prawo do świadczeń opieki zdrowotnej od dnia zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego.

Jednakże zgodnie z art. 74 omawianej ustawy w zakresie ubezpieczenia zdrowotnego osób objętych obowiązkowym lub dobrowolnym ubezpieczeniem zdrowotnym oraz członków ich rodzin stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące zasad, trybu i terminu zgłaszania do ubezpieczeń społecznych lub do ubezpieczenia społecznego rolników oraz wyrejestrowywania z tych ubezpieczeń. Tą kwestię reguluje art. 36 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1778. ze zrn.), który stanowi m.in., że zgłoszeń do ubezpieczeń społecznych osób objętych obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi należy dokonywać w terminie 7 dni od daty powstania obowiązku ubezpieczenia społecznego.

Prezes NFZ zauważył, że to akt dokonania zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego zainteresowanego jako członka rodziny, mógł wywrzeć skutek prawny w postaci uzyskania prawa do świadczeń. Natomiast wszelkich zgłoszeń w zakresie ubezpieczeń należało dokonywać w terminie 7. dni od daty zaistnienia zmiany.

Art. 3 ust. 2 pkt 5 ustawy o świadczeniach stanowi, że status ubezpieczonego otrzymują członkowie rodzin jeżeli nie są osobami podlegającymi obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego, o których mowa w art. 66 ust. 1 tej ustawy, z zastrzeżeniem art. 66 ust. 2 i 3 ustawy o świadczeniach. Przytoczony przepis ustanawia tzw. "zasadę niekumulowania tytułu obowiązkowego ubezpieczenia z tytułem członka rodziny" (w danym momencie można posiadać tylko jeden tytuł oraz każdy kolejny tytuł przerywa tytuł wcześniejszy).

Art. 5 pkt 3 ustawy o świadczeniach zawiera definicję członka rodziny. Zgodnie z zapisem ww. przepisu - członkiem rodziny są następujące osoby:

a) dziecko własne, dziecko małżonka, dziecko przysposobione, wnuk albo dziecko obce, dla którego ustanowiono opiekę, albo dziecko obce w ramach rodziny zastępczej lub rodzinnego domu dziecka, do ukończenia przez nie 18 lat, a jeżeli uczy się dalej w szkole, zakładzie kształcenia nauczycieli, uczelni lub jednostce naukowej prowadzącej studia doktoranckie - do ukończenia 26 lat. natomiast jeżeli posiada orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności lub inne traktowane na równi - bez ograniczenia wieku,

b) małżonek,

c) wstępni pozostający z ubezpieczonym we wspólnym gospodarstwie domowym.

Organ stwierdził, że na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania wyjaśniającego, a w szczególności na podstawie danych uzyskanych z Centralnego Wykazu Ubezpieczonych prowadzonego przez Narodowy Fundusz Zdrowia ustalono, iż zainteresowany ww. okresach nie podlegał ubezpieczeniu zdrowotnemu w Narodowym Funduszu Zdrowia, a co za tym idzie nie posiadał prawa do świadczeń zdrowotnych finansowanych przez Narodowy Fundusz Zdrowia. Zainteresowany był zgłoszony do ubezpieczenia zdrowotnego jako pracownik w okresie od 14 marca 2005 r. do 31 maja 2006 r., a następnie w okresie od 12 grudnia 2014 r. do 23 lutego 2015 r. jako osoba bezrobotna. Utrata tytułu do objęcia obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym wymagała dokonania kolejnego zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu własnego, lub jako członka rodziny albo zawarcia przez umowy dobrowolnego ubezpieczenia zdrowotnego.

Odnosząc się do zarzutu odwołującego, iż mieszkał i wykonywał pracę na terenie Wielkiej Brytanii legalnie i był przekonany, że był ubezpieczony oraz, że jego leczenie nie miało charakteru leczenia planowego, tylko podjęcie decyzji o leczeniu w Polsce było decyzją spontaniczną, organ zauważył, iż zgodnie z art. 19 ust. 1 Rozporządzenia Parlamentu europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, Europejska Karta Ubezpieczenia Zdrowotnego jest dokumentem uprawniającym do skorzystania ze świadczeń, które ze względów medycznych stały się niezbędne w czasie pobytu, natomiast świadczenia wykonywane u zainteresowanego nie miały charakteru świadczeń udzielonych w trybie nagłym.

Ponadto zgodnie z art. 67 ust 3 ustawy o świadczeniach, "osoba podlegająca obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego ma obowiązek zgłosić do ubezpieczenia zdrowotnego członków rodziny (o których mowa w art. 3 ust. 2 pkt 5 i 6). Osoby, które nie zgłaszają się do ubezpieczenia zdrowotnego same, informują podmiot właściwy do dokonania zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego o członkach rodziny podlegających zgłoszeniu do ubezpieczenia zdrowotnego, w terminie 7 dni od dnia zaistnienia okoliczności powodujących konieczność dokonania zgłoszenia. Członkowie rodziny uzyskują prawo do świadczeń opieki zdrowotnej od dnia zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego".

Organ dodał, że biorąc pod uwagę treść art. 50 ust. 15 pkt 2 ustawy o świadczeniach nie mógł odmówić świadczeniodawcy, z którym łączyła go umowa o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, zapłaty za świadczenia z powodu braku prawa do świadczeń opieki zdrowotnej osoby, która je uzyskała, jeżeli świadczeniobiorca w terminie przedstawił dokument potwierdzający prawo do świadczeń opieki zdrowotnej lub złożył oświadczenie o przysługującym świadczeniobiorcy prawie do świadczeń. Koszty świadczeń opieki zdrowotnej udzielonych w takich przypadkach i poniesionych przez Narodowy Fundusz Zdrowia podlegają ściągnięciu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w wyniku wcześniej wydanej przez dyrektora oddziału wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia decyzji administracyjnej ustalającej obowiązek poniesienia kosztów i ich wysokość oraz termin płatności.

Prezes wyjaśnił także, że: "Okoliczność, iż zgodnie z wyżej przywołanymi przepisami u.ś.o.z. członkowie rodzin są ubezpieczeni nie oznacza automatycznie, że mają oni prawo do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Członek rodziny nabywa bowiem prawo do przedmiotowych świadczeń od dnia zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego (art. 67 ust. 3 u.ś.o.z.). Oznacza to, że jeżeli dana osoba w świetle przepisów u.ś.o.z. ma status członka rodziny, ale nie została w odpowiednim trybie zgłoszona do ubezpieczenia zdrowotnego, nie ma prawa do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych." - LEX, komentarz praktyczny, ABC nr 164953, Piotr Kostrzewa, tytuł: Nowe zasady zgłaszania członków rodziny do ubezpieczenia zdrowotnego.

Jednocześnie organ zauważył, że w styczniu 2017 r. znowelizowana została ustawa o świadczeniach (zmiana obowiązuje od dnia 12 stycznia 2017 r.). Nowelizacja wprowadziła możliwości dokonania "wstecznego" zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego w terminie do 90 dni od wejścia ustawy w życie. Szczegółowe informacje w sprawie możliwości wstecznego zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego zostały również zamieszczone m.in. na stronie internetowej NFZ - www.nfz.uov.pl w zakładce dla pacjenta - komunikat dla pacjentów dotyczący "wstecznego zgłoszenia" oraz na stronach internetowych Oddziałów Wojewódzkich Narodowego Funduszu Zdrowia. Zainteresowany nie dokonał "wstecznego" zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego. Organ wyjaśnił nadto, że istnieje możliwość umorzenia należności wynikających z rozstrzygnięć Narodowego Funduszu Zdrowia.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, P. W. wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i uchylenie decyzji organu I instancji oraz zwrot kosztów postępowania.

Skarżący podniósł zarzut naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj.:

1) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. oraz w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez zaniechanie podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i niezebranie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego tj. zaniechanie przeprowadzenia dowodu z przesłuchania skarżącego na okoliczność działania przez niego w usprawiedliwiony błędnym przekonaniu, że posiada prawo do świadczeń z opieki zdrowotnej, niewyjaśnienia kwestii okresu podlegania przez skarżącego pod angielski fundusz ubezpieczenia zdrowotnego;

2) art. 80 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nierozpoznanie całego materiału dowodowego zebranego w sprawie tj. pominięcie przy wydawaniu zaskarżonej decyzji dowodów z dokumentów tj. angielskiej karty ubezpieczenia zdrowotnego skarżącego, zwolnień lekarskich oraz wypowiedzenia umowy o pracę, które uzasadniają działanie skarżącego w usprawiedliwionym błędnym przekonaniu, że posiadał prawo do korzystania ze świadczeń z opieki zdrowotnej;

3) art. 80 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez arbitralne twierdzenie, że świadczenia wykonane u skarżącego nie miały charakteru świadczeń udzielonych w trybie nagłym, w sytuacji gdy organ nie przeprowadził dowodu z dokumentacji medycznej, a tym samym nie był uprawniony do oceny czy leczenie miało charakter nagły czy planowany;

4) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji wydanej z naruszeniem przepisów prawa materialnego tj. art. 19 ust 1 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że Europejska Karta Ubezpieczenia Zdrowotnego jest dokumentem uprawniającym do skorzystania ze świadczeń, które ze względów medycznych stały się niezbędne w czasie pobytu czyli udzielone w trybie nagłym, w sytuacji gdy z przepisu tego nie wynika, że leczenie podjęte poza właściwym państwem członkowskim musi być udzielone w trybie nagłym;

oraz przepisów prawa materialnego tj. art. 50 ust. 17 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji gdy skarżący podczas korzystania ze świadczeń z ubezpieczenia zdrowotnego działał w usprawiedliwionym błędnym przekonaniu, że posiada prawo do świadczeń z opieki zdrowotnej.

W uzasadnieniu skargi skarżący rozwinął i szczegółowo uzasadnił wskazane zarzuty.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując w całości argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie,

Granice orzekania przez organ II instancji wyznaczają ramy sprawy administracyjnej podlegającej ponownemu rozpoznaniu przez organ odwoławczy, zgodnie z treścią zasady dwuinstancyjności, nie zaś jedynie wnioski i zarzuty odwołania. Mają one jednak wpływ na zakres obowiązków tego organu. Jest on bowiem obowiązany rozpatrzyć i odnieść się do wszystkich zarzutów zawartych w treści odwołania. Wykonanie tego obowiązku ma istotne znaczenie z punktu widzenia oceny prawidłowości czynionych przez organ odwoławczy ustaleń dotyczących stanu faktycznego sprawy. Trzeba bowiem zwrócić uwagę, że twierdzenia, wnioski i zarzuty podniesione przez stronę w odwołaniu mieszczą się w pojęciu materiału dowodowego, o którym mowa w art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a., który – co należy podkreślić – musi zostać w całości i wnikliwie rozpatrzony przez organ. Powinno to znaleźć odzwierciedlenie w treści uzasadnienia decyzji organu odwoławczego. W przeciwnym razie może dojść do naruszenia art. 7, 77 i 80 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a.

Tym samym organ odwoławczy nie może ograniczyć się do kontroli decyzji organu I instancji, a obowiązany jest ponownie merytorycznie rozstrzygnąć sprawę. Organ odwoławczy rozpatruje więc sprawę ponownie w jej całokształcie, mając na uwadze nie tylko powyższe przepisy, ale także ogólne reguły postępowania administracyjnego (vide: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego o sygn. akt: II GSK 195/12, II GSK 392/11, II GSK 2333/11).

W orzecznictwie podkreśla się, że nieustosunkowanie się do zarzutów odwołania narusza przepis art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, z tym, że odniesienie się do zarzutów nie może mieć charakteru "sygnalnego". Chodzi bowiem o to, by organ w sposób wyczerpujący i jawny wskazał stronie motywy, które w jego ocenie stanowią o ich bezzasadności (por. wyrok NSA z 9 stycznia 2014 r., sygn. akt II GSK 1371/12, cbois.nsa.gov.pl oraz wyrok WSA w Warszawie z 12 maja 2008r., sygn. akt VI SA/Wa 264/08, LEX nr 495343).

W wyroku z dnia 20 lutego 2014 r. (II GSK 1758/12 publ. LEX nr 1495108) Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że obowiązek odniesienia się do stawianych przez stronę postępowania zarzutów wiąże się z regułą "uczciwego procesowania", która według Naczelnego Sądu Administracyjnego oznacza powinność wyczerpującego odniesienia się do wszystkich wysuniętych przez odwołujący się podmiot zarzutów i żądań (zob. wyrok NSA z 30 października 2001 r., III SA 1409/00, niepubl.; przywołany przez B. Gruszczyńskiego (w:) S. Babiarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek: Ordynacja podatkowa. Komentarz, Warszawa 2006, s. 471 oraz wyrok NSA z 9 stycznia 2014r., sygn. akt II GSK 1371/12, cbois.nsa.gov.pl, także wyrok WSA w Warszawie z 28 marca 2007 r., sygn. akt VIII SA/Wa 135/07, LEX nr 378827, jak również wyrok WSA w Warszawie z 20 czerwca 2007 r., sygn. akt VIII SA/Wa 339/07, LEX nr 488568).

Podkreślenia wymaga, że zadaniem Sądu administracyjnego nie jest wyręczanie organów administracji w ich obowiązku stosowania zasady przekonywania, wyrażonej w art. 11 k.p.a., a realizowanej na mocy art. 107 § 3 k.p.a. Mocą tej zasady organ administracji obowiązany jest do wyjaśnienia stronie zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy, aby w miarę możliwości doprowadzić do realizacji decyzji bez stosowania środków przymusu. Zasada przekonywania nie zostanie zrealizowana, gdy organ pominie milczeniem niektóre twierdzenia lub nie odniesie się do okoliczności istotnych dla danej sprawy. Obowiązkiem organu odwoławczego przy uzasadnianiu decyzji jest więc ustosunkowanie się do wszystkich zarzutów podnoszonych przez stronę w trakcie toczącego się postępowania. Zaniechanie przez organ administracji publicznej podjęcia czynności procesowych, zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego, zwłaszcza, gdy strona skarżąca powołuje się na określone i ważne dla niej okoliczności, jest uchybieniem przepisom postępowania administracyjnego, skutkującym wadliwością decyzji (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 stycznia 2015 r. w sprawie III SA/Wa 710/14 oraz wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 grudnia 2014 r. w sprawie II GSK 1942/13, z dnia 3 października 2012 r. w sprawie II GSK 1169/11).

Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w tym zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz prawnej oceny poczynionych w ten sposób ustaleń w świetle zastosowanych przepisów prawa, spoczywa na organie administracyjnym. Sąd nie może zastąpić organu w wykonaniu tego obowiązku, a to w myśl zasady, że nie czyni własnych ustaleń w sprawie, tylko ocenia zaskarżony akt pod względem zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Taka ocena/kontrola możliwa jest jednak tylko w warunkach wyczerpującego dokonania przez organ ustaleń faktycznych i odniesienia się do wszystkich istotnych dla oceny prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego kwestii, tak żeby można było prześledzić tok rozumowania organu, który rozstrzygnął sprawę w uwarunkowaniach jej stanu faktycznego. Uzasadnienie prawne decyzji powinno zawierać umotywowaną ocenę tego stanu w świetle obowiązującego prawa oraz wskazywać, jaki zachodzi związek między tą oceną a treścią rozstrzygnięcia.

W niniejszej sprawie skarżący konsekwentnie wskazuje, że w okresie kiedy korzystał ze świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych w Polsce był przekonany, że korzystał z opieki zdrowotnej w ramach powszechnego ubezpieczenia zdrowotnego albowiem posiadał angielską kartę National Insurance Numbercard wydaną przez NHS — National Health Service z datą ważności do 20 lipca 2014 r. Leczenie w Polsce trwało do kwietnia 2014 r. natomiast stosunek pracy skarżącego z angielskim pracodawcą zakończył się z dniem 20 czerwca 2014 r.

Zgodnie z art. 50 ust 17 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz, U. z 2018, poz. 1510 t.j. ze zm.) obowiązku, o którym mowa w art. 50 ust. 16, nie stosuje się do osoby, która w chwili przedstawienia innego dokumentu potwierdzającego prawo do świadczeń opieki zdrowotnej albo złożenia pisemnego oświadczenia o przysługującym jej prawie do świadczeń opieki zdrowotnej działała w usprawiedliwionym błędnym przekonaniu, że posiada prawo do świadczeń opieki zdrowotnej.

Jak trafnie wskazano w skardze korzystanie z wyjątku uregulowanego w art. 50 ust. 17 u.ś.o.z., wiąże się z koniecznością ustalenia istnienia po stronie osoby nieuprawnionej "usprawiedliwionego błędnego przekonania". W doktrynie wskazuje się, że jeśli osoba w chwili przedstawienia innego niż karta ubezpieczenia zdrowotnego dokumentu potwierdzającego prawo do świadczeń opieki zdrowotnej albo złożenia pisemnego oświadczenia o przysługującym jej prawie do korzystania ze świadczeń działała w usprawiedliwionym błędnym przekonaniu, że posiada prawo do świadczeń, to nie zostanie obciążona przez NFZ kosztami udzielonego jej świadczenia (do 11.01.2017 r. takie zwolnienie wchodziło w grę tylko w sytuacji złożenia oświadczenia o przysługującym prawie do korzystania ze świadczeń). Ustawodawca nie zdefiniował jednak pojęcia "działania w usprawiedliwionym przekonaniu posiadania prawa do świadczeń". Dlatego każdy przypadek należy analizować i oceniać indywidualnie. W niniejszej sprawie przedłożone przez skarżącego dokumenty organ pominął milczeniem.

Reasumując należy stwierdzić, iż organ administracji nie rozpoznał sprawy w sposób wszechstronny i wyczerpujący, a tym samym naruszył art. 7, art. 77 § 1 i 107 § 3 kpa w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Rozpoznając ponownie sprawę organ rozważy wskazane wyżej okoliczności, przeprowadzi postępowanie administracyjne stosownie do zasad ogólnych zawartych w kpa a wydane rozstrzygnięcie uzasadni zgodnie z wymogami określonymi w art. 107 § 3 kpa.

Mając wszystkie powyższe względy na uwadze Sąd na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji orzeczenia. O kosztach Sąd postanowił na podstawie art. 200 ppsa.