Postanowienie Sądu Najwyższego, sygn. akt III PO 4/94
Sąd Najwyższy
Data orzeczenia: 1994-04-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 619  Stosunki pracy i stosunki służbowe, sprawy z zakresu inspekcji pracy
Hasła tematyczne: Finanse publiczne
Pracownicy urzędów państwowych
Powołane przepisy: article: ze zm.
journal: Dz.U. 1982 nr 31 poz. 214
law: Ustawa z dnia 16 września 1982 r. o pracownikach urzędów państwowych.
article: art. 190
journal: Dz.U. 1980 nr 9 poz. 26
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 marca 1980 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.
Teza: Do stosunku pracy inspektora regionalnej izby obrachunkowej mianowanego przez prezesa izby nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 16 września 1982 r. o pracownikach urzędów państwowych /Dz.U. nr 31 poz. 214 ze zm./, które dotyczą pracowników tych urzędów zatrudnionych na podstawie umowy o pracę.

TEZY

Do stosunku pracy inspektora regionalnej izby obrachunkowej mianowanego przez prezesa izby nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 16 września 1982 r. o pracownikach urzędów państwowych /Dz.U. nr 31 poz. 214 ze zm./, które dotyczą pracowników tych urzędów zatrudnionych na podstawie umowy o pracę.


UZASADNIENIE

Zdaniem Urzędu Rady Ministrów dla zastosowania art. 38 ust. 1 ustawy z dnia 16 września 1982 r. o pracownikach urzędów państwowych /Dz.U. nr 31 poz. 214 ze zm./ istotne znaczenie ma czy pracownik był mianowany. Z uwagi na to, że powód był pracownikiem kontraktowym, w niniejszej sprawie ma zastosowanie przepis art. 39 cyt. ustawy o pracownikach urzędów państwowych w związku z art. 26 ust. 4 ustawy z dnia 7 października 1992 r. o regionalnych izbach obrachunkowych /Dz.U. nr 85 poz. 428/, według którego spory o roszczenia ze stosunku pracy takich pracowników podlegają rozpoznaniu w trybie określonym w art. 262 par. 1 pkt 1 Kp przez sąd pracy. Kolegium Kompetencyjne przy Sądzie Najwyższym na podstawie akt osobowych Radosława D. załączonych do akt (...) Sądu Rejonowego-Sądu Pracy w O. stwierdziło, że Prezes Izby Obrachunkowej w O. zawarł z Radosławem D. w dniu 16 marca 1993 r. umowę o pracę na czas nieokreślony na stanowisku starszego inspektora kontroli. Pismem z dnia 30 marca 1993 r. (...) w drodze jednostronnej czynności prawnej powierzył powodowi obowiązki inspektora z jednoczesnym ustaleniem na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 grudnia w sprawie zasad wynagradzania pracowników regionalnych izb obrachunkowych /Dz.U. nr 94 poz. 464/ kategorii zaszeregowania, wysokości wynagrodzenia, dodatku kontrolerskiego i służbowego. Z adnotacji znajdującej się na odpisie tego pisma wynika, że Radosław D. wyraził zgodę na zmianę stanowiska i wynagrodzenia.

Zdaniem Kolegium Kompetencyjnego przy Sądzie Najwyższym pismo to powierzające Radosławowi D. obowiązki inspektora kontroli należy traktować jako równoznaczne z mianowaniem go na stanowisko inspektora do spraw kontroli gospodarki finansowej w trybie art. 17 ust. 3 ustawy z dnia 7 października 1992 r. o regionalnych izbach obrachunkowych /Dz.U. nr 85 poz. 428/. Przepis ten wymaga do sprawowania funkcji inspektora kontroli mianowania osoby wykazującej się odpowiednimi kwalifikacjami zawodowymi cieszącej się nienaganną opinią /art. 15 ust. 4 w związku z art. 24 ust. 2 cyt. ustawy/. Ze względu na charakter i specyfikę funkcji inspektora kontroli wymagającej w zakresie wykonywania czynności rzetelności, kompetencji, samodzielności w ocenie zgodności z prawem działania podmiotu kontrolowanego, dyscypliny i odpowiedzialności i wykonywania zadań, przepis art. 25 ustawy stanowi, że korzysta on z ochrony prawnej, przysługującej funkcjonariuszom publicznym.

W związku z tym przepis art. 26 ust. 4 tej ustawy w stosunku do inspektorów nakazuje stosować przepisy o pracownikach urzędów państwowych "odpowiednie dla pracowników mianowanych", a ust. 5 tego art. Stanowi, że stosunek pracy z pozostałymi pracownikowi izby nawiązuje się na podstawie umowy o pracę. Regulacja ta wskazuje, że wyłączona jest możliwość nawiązania stosunku pracy z inspektorów kontroli części przepisów ustawy z dnia 16 września 1982 r. o pracownikach urzędów państwowych /Dz.U. nr 31 poz. 214 ze zm./, dotyczących pracowników umownych, skoro przepis ust. 4 art. 26 tej ustawy ogranicza zakres stosowania tych przepisów tylko do tych, które są odpowiednie dla pracowników mianowanych. Z łącznego zestawienia powyższych przepisów i charakteru stanowiska inspektora kontroli izb obrachunkowych wynika, że tę funkcję sprawować może tylko pracownik mianowany, jak na to wskazuje odrębna regulacja prawna w art. 26 ust. 4 cyt. ustawy, odsyłającym w zakresie stosunku pracy do przepisów dotyczących pracowników mianowanych, po uprzednim unormowaniu istotnych cech tego stosunku pracy w ustawie o regionalnych izbach obrachunkowych. Przepis art. 17 ust. 3 tej ustawy stanowi, że prezes izby mianuje inspektorów do spraw kontroli gospodarki finansowej. Należy uznać, że jest to nie tylko norma kompetencyjna ale także regulująca stosunek pracy tej grupy pracowników izb obrachunkowych, która wymaga ich mianowania, jeżeli przepis szczególny /art. 26 ust. 4 ustawy/ wyraźnie uściśla zakres odesłania do ustawy o pracownikach urzędów państwowych do pracowników mianowanych.

Ustawodawca ogranicza i określa zakres odesłania do przepisów ogólnych zawartych w ustawie o pracownikach urzędów państwowych, gdy normuje stosunek pracy inspektorów kontroli, nakazując stosowanie do ich stosunku pracy przepisów dotyczących pracowników mianowanych. Unormowanie to - zdaniem Kolegium Kompetencyjnego - dostosowane jest do funkcji, jaką spełnia inspektor kontroli jako osoba zaufania publicznego, którego zadania sprowadzają się do niezależnej oceny zgodności z prawem działania jednostki kontrolowanej (...). Dlatego inspektor kontroli gospodarki finansowej powinien być zgodnie z art. 17 ust. 3 i art. 26 ust. 4 cyt. ustawy o regionalnych izbach obrachunkowych pracownikiem mianowanym. W tym świetle należy przyznać, że brak podstaw prawnych o zatrudnienia inspektora kontroli w regionalnych izbach obrachunkowych na podstawie umowy o pracę. W tej sytuacji należy zarówno umowę o pracę, jak również ww. pismo Prezesa Regionalnej Izby Obrachunkowej w O. z dnia 30 marca 1993 r. potraktować jako mianowanie Radosława D., skoro pochodzi ono od uprawnionego do tego organu i nie narusza innych przepisów dotyczących mianowania. Taki kierunek wykładni przyjęty został w uzasadnieniu uchwały Sądu Najwyższego z dnia 13 listopada 1987 r. w sprawie III PZP 45/87 /OSNCP 1989 z. 7-8 poz. 123/, w której ze względów na bezwzględny charakter przepisów dotyczących zatrudnienia na podstawie powołania Sąd Najwyższy uznał, że w sytuacji, gdy z pracownikiem podlegającym zatrudnieniu na podstawie powołania zawarł umowę o pracę właściwy do powołania organ, a jej treść odpowiada warunkom powołania, dochodzi w istocie do powołania ze skutkami wynikającymi z tej czynności (...).

Stosownie do przepisu art. 38 ust. 1 ustawy o pracownikach urzędów państwowych, od decyzji w prawach wypowiedzenia lub rozwiązania stosunku pracy z urzędnikiem mianowanym, urzędnik ten może wnieść odwołanie w terminie siedmiu dni do kierowania organu nadrzędnego nad urzędem, w którym jest zatrudniony. Zgodnie z art. 2 ust. 1 ww. ustawy o regionalnych izbach obrachunkowych nadzór nad działalnością tych izb sprawuje Prezes Rady Ministrów. W związku z tym właściwym rzeczowo do rozpoznania sprawy Radosława D. jest Prezes Rady Ministrów. Mając powyższe rozważania na uwadze, Kolegium Kompetencyjne przy Sądzie Najwyższym doszło do przekonania, że przedstawiony negatywny spór kompetencyjny o właściwość do rozpoznania sprawy Radosława D. o uznanie wypowiedzenia stosunku pracy za bezskuteczne należało na zasadzie art. 190 par. 1 Kpa rozstrzygnąć, jak w sentencji postanowienia.