Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 1016/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2020-02-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celnych
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 73 ust. 1
journal: Dz.U. 2019 poz 1169
law: Ustawa z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne - t.j.
journal: Dz.U.UE.L 1992 nr 302 poz 1  art. 161,  art. 162,  art. 251 pkt 2 lit. b
law: Rozporządzenie Rady (EWG) NR 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Celny.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Wiesner, Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, Sędzia WSA Małgorzata Jużków (spr.), Protokolant Specjalista Agnieszka Górecka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi P.P.H. A Spółka jawna w C. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia zgłoszenia celnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] r. nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (DIAS), po rozpoznaniu odwołania A Spółka Jawna z siedzibą w C. (dalej spółka, skarżąca) utrzymał w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w K. z [...]r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia zgłoszenia celnego, dokonanego z wykorzystaniem systemu informatycznego ECS (System Kontroli Eksportu) zarejestrowanego za nr ewidencyjnym operacji wywozowej [...] w dniu 18 marca 2016 r. Jako podstawę prawną decyzji organ wskazał art. 233 §1 pkt 1 ustawy z 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (tj.: Dz. U. z 2019, poz. 900 ze zm., dalej op), art.73 ust. 1 ustawy z 19 marca 2004 r. - Prawo celne (tj.: Dz.U. z 2019 r., poz. 1169), art. 161, art. 162 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 302 z 19.10.1992 r., str.1 z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, roz. 2, t. 4, str. 307, z późn. zm., dalej WKC ), art.251 pkt 2 lit. b , art. 796da ust. 4, art. 796e rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 z 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz.Urz. WE L 253 z 11.10.1993 r., str. 1 z późn. zm.; Dz. Urz UE Polskie Wydanie specjalne, roz.2, t. 6 str.3 z poźn. zm., dalej RWKC).

Rozstrzygniecie zapadło w poniższym stanie faktycznym i prawnym.

18 marca 2016 r. r. skarżąca, reprezentowana przez przedstawiciela bezpośredniego - agencję celną zgłosiła do procedury celnej wywozu towar (wózki dziecięce oraz części do wózków dziecięcych) z wykorzystaniem systemu ECS Zgłoszenie zostało zarejestrowane wg nr ewidencyjnego operacji wywozowej [...]. Wartość towaru przyjęto zgodnie z fakturą VAT nr [...]z 17 marca 2016 r. w kwocie [...] USD. Jako odbiorcę towaru wskazano spółkę B ([...]) oraz kod kraju przeznaczenia RU -Rosja.

Zgłoszenie celne zostało przyjęte, a towar zwolniony do wnioskowanej procedury wywozu. Deklarowanym urzędem celnym wyprowadzenia w zgłoszeniu celnym był Oddział Celny Towarowy [...], działający we właściwości Terytorialnego Urzędu Celnego w W. (Litwa). Ostateczny termin wywozu określono na dzień 15 czerwca 2016 r.

Następnie zgłaszający został poinformowany o przyjęciu zgłoszenia celnego (komunikat [...]) oraz zwolnieniu towaru (komunikat [...]). 21 marca 2016 r. litewski urząd celny ([...]) potwierdził, że towar objęty zgłoszeniem opuścił obszar celny UE zgodnie z warunkami do stosowania procedury wywozu (komunikat [...]). Potwierdzenie to stanowi również podstawę do zastosowania stawki podatku od towarów i usług w wysokości 0%, z tytułu eksportu towaru, którą spółka zastosowała w rozliczeniu tego podatku a co było przedmiotem kontroli podatkowej w dniach 21 czerwca do 18 grudnia 2017 r. obejmującej I kwartał 2016 r.

W trakcie kontroli celno-skarbowej prowadzonej organ podatkowy, przy wykorzystaniu współpracy z litewskimi organami podatkowymi dokonał sprawdzenia i weryfikacji dostaw towarów objętych procedurą wywozu według 8 zgłoszeń celnych (m.in. [...]), w których eksporterem była skarżąca a importerem spółka z H. – wskazana w zgłoszeniu, zaś miejscem przeznaczenia towaru M. (Rosja). Zgodnie z listami przewozowymi CMR, przewoźnikiem był podmiot białoruski C z siedzibą w G. (ul. [...]), a dostawy odbywały się poprzez litewski skład celny [...]. Wątpliwości kontrolujących wzbudziła m.in. wartość towarów przed i po wyprowadzeniu ze składu celnego. Za pismami z 4 lipca 2017 r., 30 sierpnia 2018 r. oraz 22 listopada 2018 r. Terytorialnego Urzędu Celnego w K. (Wydział Prewencji Naruszeń Prawa) a także Terytorialnego Urzędu Celnego w W., kontrolujący otrzymali kopie dokumentów, z których wynikało, ze towary (wózki dziecięce i części wózków), objęte 8 zgłoszeniami wywozowymi rozliczonymi podatkowo przez skarżącą jako eksport do Rosji (z 21.01., z 29.01., z 18.03. z 23.03. 2018 r.), w tym objęte niniejszym postępowaniem zostały umieszczone w składzie celnym [...] (tym samym nie straciły statusu wspólnotowego), a następnie objęte zostały procedurą wywozu do Rosji, na podstawie 4 zgłoszeń celnych ale już przez innego właściciela towaru - szwedzką spółkę D z siedzibą w S.; tj. [...] z 25.01.2016 r. (z fakturą [...] z 21.01.2016 r.), [...] z 30.01.2016 r. (z fakturą [...] z 28.01.2016 r.), [...] z 21.03.2016 r. (z fakturą [...]z 18.03.2016 r.), [...] z 24.03.2016 r. (z fakturą [...] z 23.03.2016 r.) i na rzecz innego importera, tj. E ([...]) ale przez tego samego przewoźnika, który otwarł karnet TIR. Towar był w tej samej ilości i wadze ale innej, mniejszej wartości.

W piśmie z 30 sierpnia 2017 r. litewska administracja celna poinformowała, że w związku powyższymi okolicznościami bezpodstawnie zostały zakończone formalności eksportowe wobec ośmiu polskich zgłoszeń celnych eksportowych o wskazanych numerach a z 22 listopada 2017 r., że zostały dokonane transakcje handlowe, w wyniku których właścicielem towaru stała się szwedzka spółka jeszcze przed wprowadzeniem towaru do składu celnego. Towar został przyjęty do składu już w imieniu szwedzkiej spółki i ona była jego eksporterem do Rosji. Tym samym organ uznał, że litewski organ celny wycofał potwierdzenie wyprowadzenia towaru objętego zgłoszeniem celnym skarżącej z obszaru celnego UE.

Kontrola zakończyła się sporządzeniem 14 grudnia 2017 r. dokumentu "Wynik kontroli", który stanowił podstawę wezwania skarżącej do przedłożenia dowodów alternatywnych (wymienionych w art. 335 ust. 4 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 2015/2447 z 24.11.2015 r., ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania niektórych przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 ustanawiającego Unijny Kodeks Celny (UKC), tj. dowodów potwierdzających, że towar objęty spornym zgłoszeniem celnym wywozowym, opuścił obszar celny UE.

W odpowiedzi spółka nadesłała kopię zlecenia przewozowego dla spedytora, wydanego przez importera oraz kopię faktury eksportowej VAT nr [...] z 17 marca 2016 r., z potwierdzeniem odbioru towaru w M. z 25 marca 2016 r. przez kontrahenta F. Tożsame zestawienia dotyczyło pozostałych zgłoszeń celnych.

Zgodnie z obowiązującym od 1 kwietnia 2016 r., tj. art. 22 ust.6 UKC organ powiadomił spółkę, że w oparciu o posiadane dokumenty wydana zostanie decyzja unieważniająca sporne zgłoszenie celne. Spółka nie skorzystała z możliwości zajęcia stanowiska w sprawie.

Decyzją z [...]r., organ unieważnił elektroniczne zgłoszenie celne w procedurze wywozu, zarejestrowane w systemie informatycznym ECS wg nr ew. operacji wywozowej [...] w dniu 18 marca 2016 r. Jako podstawę prawną organ wskazał art. 5 ust. 39 i art. 29 UKC oraz art. 248 ust. 2 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 2015/2446. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ wskazał na informacje i materiał dowodowy uzyskany od litewskiej administracji celnej, z którego wynika, że bezpodstawnie zostały zakończone formalności eksportowe wobec ośmiu zgłoszeń celnych wywozowych skarżącej w urzędzie celnym wywozu w W.. Tym samym doszło do bezprawnego wygenerowania w systemie komunikatów informacji o opuszczeniu obszaru celnego UE (komunikat lE 599) a eksporter nie przedstawił wystarczającego dowodu alternatywnego, w oparciu o który organ celny mógłby jednoznacznie uznać, że towar objęty powyższym zgłoszeniem wywozowym został wyprowadzony z obszaru celnego UE. Organ zauważył przy tym, że importer widniejący na fakturze nie mógł potwierdzić odbioru towaru na tych fakturach, gdyż towar ten został dostarczony do Rosji przez innego eksportera, tj. szwedzką spółkę i do innego odbiorcy w Rosji.

Podsumowując stwierdził, że w przypadku gdy towar został wywieziony z obszaru celnego UE przez inny podmioty niż wskazany na wystawionych przez spółkę fakturach eksportowych oraz dokumentach wywozowych zgłoszonych polskim organom celnym, to eksport tych towarów nie nastąpił z terytorium Polski oraz nie mógł uznać okazanych dokumentów za dokumenty alternatywne potwierdzające fakt wywozu towaru z obszaru celnego UE. Nie przesądza o tym także posiadany przez spółkę komunikatu [...], tym samym nie wiadomo kto dokonał eksportu w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług. Wskazał, że wywóz poza obszar UE nastąpił wyniku zmiany właściciela towaru, co potwierdza że faktycznego wyprowadzenia towaru z obszaru UE dokonała firma szwedzką, tym samym dostawy podlegają opodatkowaniu na terytorium kraju jako odpłatna dostawa towaru.

W odwołaniu spółka wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji ewentualnie uchylenie decyzji i umorzenie postępowania. Skarżąca zarzuciła decyzji naruszenie:

- art. 248 ust. 2 RWKC, kiedy nie zaistniały przesłanki do jego zastosowania, gdyż przepis ten może być zastosowany jedynie wówczas, gdy organ celny wywozu w ciągu 150 dni nie otrzyma informacji o wyprowadzeniu towarów ani dowodów potwierdzających, że towary opuściły obszar celny Unii (komunikatu [...]),

- art. 210 § 4 w zw. z art. 124 op poprzez niewłaściwe sporządzenie uzasadnienia decyzji, tj. z pominięciem w uzasadnieniu uzasadnienie wyjaśnienia, na jakiej podstawie prawnej zastosował do stanu faktycznego niniejszej sprawy art. 248 ust. 2 RWKC skoro przepis ten może być zastosowany jedynie wówczas, gdy urząd celny wywozu w ciągu 150 dni nie otrzyma informacji o wyprowadzeniu towarów ani dowodów potwierdzających, że towary opuściły obszar celny Unii; w oparciu o jakie dokładnie przepisy prawa organ uznał, że wyłączną przesłanką do wydania decyzji o unieważnieniu zgłoszenia celnego jest ustalenie, że dany towar nie opuścił obszaru celnego Wspólnoty, zwłaszcza w sytuacji gdy cała procedura wywozu została wcześniej zamknięta zgodnie z przepisami prawa, a odpowiedzialność za ewentualną niezgodność zgłoszenia celnego ze stanem faktycznym nie ponosi w żadnym wypadku spółka, lecz wyłącznie litewska administracja celna; art. 69 ust. 1 pkt 1 Prawa celnego, poprzez wydanie decyzji z naruszeniem przepisów o właściwości; art. 121 § 1 w zw. z art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 188, art. 191 op - poprzez uznanie, że materiał dowodowy został w całości zebrany oraz oceniony w sposób prawidłowy w granicach swobodnej oceny dowodów, podczas gdy ocena ta nastąpiła z przekroczeniem granic swobodnej oceny dowodów; art. 191 op przez wyprowadzenie niepoprawnych wniosków z dowolnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego; art. 121 § 1 i art. 122 op poprzez prowadzenie postępowania w sposób podważający zaufanie do organu, mającego wyłącznie na celu osiągnięcie a priori założonego celu, tj. unieważnienia zgłoszenia celnego, z pominięciem obowiązujących przepisów prawa; art. 122, art. 187 § 1, art. 191 i art. 210 § 4 op, poprzez brak określenia, które z dowodów organ uznał za zgodne z rzeczywistością, którym odmówił wiarygodności oraz brak uzasadnienia w tym zakresie.

Uzasadnienie odwołania stanowiło rozwinięcie powyższych zarzutów.

Decyzją z [...] r. DIAS utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia w pierwszej kolejności organ wyjaśnił, że 18 marca 2016 r. obowiązywało rozporządzenie Rady (EWG) nr 2913/92 z 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (WKC). Dopiero 1 maja 2016 r. obowiązywać zaczęły przepisy Unijnego Kodeksu Celnego (UKC), które wskazał organ. Zatem do zdarzeń mających miejsce przed 1 maja 2016 r. - z uwagi na brak przepisów przejściowych w UKC, zastosowanie znajdują przepisy prawa materialnego obowiązujące w dacie powstania długu celnego czyli wskazany wyżej WKC oraz przepisy proceduralne ustanowione w UKC. W ocenie organu odwoławczego okoliczność ta nie ma istotnego wpływu na wynik sprawy, bowiem przepisy obowiązującego do 30 kwietnia 2016 r. WKC oraz rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 w zakresie unieważnienia zgłoszenia celnego, wyprowadzenia towarów jak i dokumentacji poświadczającej opuszczenie obszaru celnego Unii Europejskiej w swej istocie są zbieżne z przepisami UKC, rozporządzenia wykonawczego Komisji UE nr 2015/2447 oraz rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2015/2446. Natomiast zgodnie z art. 73 ust.1 z 19 marca 2004 r. ustawy Prawo celne (tj. Dz. U. z 2019 r., poz.1169) w postępowaniu w sprawach celnych stosuje się odpowiednio tylko wskazane w nim przepisy ustawy ordynacja podatkowa.

Dalej organ odwoławczy wskazał i szczegółowo omówił przepisy mające zastosowanie w sprawie. Podkreślił, że zgodnie z art. 66 ust. 1 WKC - jeżeli zgłaszający przedstawi dowód, że towar został zgłoszony omyłkowo do procedury celnej właściwej temu zgłoszeniu lub że w wyniku zaistnienia szczególnych okoliczności objęcie towaru procedurą celną, do której został zgłoszony, nie jest już dalej uzasadnione, organy celne, na wniosek zgłaszającego, unieważniają już przyjęte zgłoszenie.(...). Jednakże jeżeli organy celne poinformowały zgłaszającego o zamiarze przeprowadzenia rewizji towarów, wniosek o unieważnienie zgłoszenia może zostać uwzględniony jedynie po przeprowadzeniu takiej rewizji. Z wyjątkiem przypadków określonych zgodnie z procedurą Komitetu zgłoszenie po zwolnieniu towarów nie może zostać unieważnione (art. 66 ust. 2 WKC). Wyjątki te wskazano w art. 251 RWKC. Tym samym w drodze wyjątku zgłoszenie celne może zostać unieważnione po zwolnieniu towarów: m.in. zgodnie z art. 251 pkt 2 lit. b RWKC- w przypadku innych towarów, w odniesieniu do których urząd celny wywozu został poinformowany, zgodnie z art. 792a ust. 1 RWKC, lub uznaje on, zgodnie z art. 796e ust. 2, że zgłoszone towary nie opuściły obszaru celnego Wspólnoty.

Przypomniał też, że szczegółowy tryb wymiany informacji pomiędzy organami celnymi w wypadku objęcia towaru procedurą wywozu poza obszar celny Wspólnoty regulują przepisy art. 796a - 796e RWKC. I tak urząd celny wyprowadzenia przesyła "wyniki kontroli w urzędzie wyprowadzenia" do urzędu celnego wywozu, najpóźniej w dniu roboczym następującym po dniu, w którym towary opuściły obszar celny Unii (art. 796d ust. 2 RWKC). W szczególnych przypadkach urząd celny wyprowadzenia może przesłać komunikat w późniejszym terminie. Wymiana danych wywozowych między organami celnymi następuje z wykorzystaniem technologii informatycznych i sieci komputerowej. Decydujące jednak znaczenie ma materialne opuszczenie przez towar granicy Wspólnoty (art. 162 WKC) a dokumenty formalne określone przepisami RWKC mają służyć odzwierciedleniu rzeczywistych zdarzeń.

Artykuł 796da RWKC stanowi, że "Jeżeli po upływie 90 dni od zwolnienia towarów do wywozu urząd celny wywozu nie otrzyma komunikatu "Wyniki kontroli w urzędzie wyprowadzenia", o którym mowa w art. 796d ust. 2, urząd celny wywozu może, w razie potrzeby, zażądać od eksportera lub zgłaszającego, by wskazał datę, w której towary opuściły obszar celny Wspólnoty oraz urząd celny, przez który to nastąpiło (ust. 1). Eksporter lub zgłaszający, z własnej inicjatywy lub na żądanie sporządzone zgodnie z ust. 1, mogą poinformować urząd celny wywozu, że towary opuściły obszar celny Wspólnoty, podając datę, w której towary opuściły obszar celny Wspólnoty, oraz urząd celny, przez który to nastąpiło, oraz zażądać od urzędu celnego wywozu potwierdzenia wyprowadzenia towarów. W takim przypadku urząd celny wywozu żąda od urzędu celnego wyprowadzenia przekazania komunikatu "Wyniki kontroli w urzędzie wyprowadzenia", a urząd celny wyprowadzenia udziela odpowiedzi w ciągu 10 dni (ust. 2). Jeżeli w przypadkach, o których mowa w ust. 2, urząd celny wyprowadzenia nie potwierdzi wyprowadzenia towarów w terminie 10 dni, urząd celny wywozu informuje o tym eksportera lub zgłaszającego. Eksporter lub zgłaszający mogą przekazać urzędowi celnemu wywozu dowód, że towary opuściły obszar celny Wspólnoty (ust. 3). Dowód może w szczególności stanowić jeden z następujących dokumentów lub kilka z nich: kopia potwierdzenia dostawy podpisana lub uwierzytelniona przez odbiorcę spoza obszaru celnego Wspólnoty; dowód zapłaty, faktura lub potwierdzenie dostawy należycie podpisane lub uwierzytelnione przez przedsiębiorcę, który wyprowadził towary poza obszar celny Wspólnoty; oświadczenie podpisane lub uwierzytelnione przez przedsiębiorstwo, które wyprowadziło towary poza obszar celny Wspólnoty; dokument poświadczony przez organy celne państwa członkowskiego lub kraju spoza obszaru celnego Wspólnoty; prowadzony przez przedsiębiorców rejestr towarów dostarczonych na platformy wiertnicze i produkcyjne ropy naftowej i gazu oraz turbiny wiatrowe (ust. 4).

Urząd celny wywozu potwierdza wyprowadzenie towarów eksporterowi lub zgłaszającemu w następujących przypadkach: po otrzymaniu komunikatu "Wyniki kontroli w urzędzie wyprowadzenia" z urzędu celnego wyprowadzenia; jeżeli, w przypadkach określonych w art. 796da ust. 2, nie otrzymał w ciągu 10 dni komunikatu "Wyniki kontroli w urzędzie wyprowadzenia" z urzędu celnego wyprowadzenia, ale jest przekonany, że dowody przedstawione zgodnie z art. 796da ust. 4 są dostateczne (art. 796e ust. 1 RWKC). Jeżeli w ciągu 150 dni od daty zwolnienia towarów do wywozu urząd celny wywozu nie otrzymał komunikatu "Wyniki kontroli w urzędzie wyprowadzenia" z urzędu celnego wyprowadzenia ani dostatecznych dowodów zgodnie z art. 796da ust. 4, urząd celny wywozu może uznać to za informację, że towary nie opuściły obszaru celnego Wspólnoty (ust. 2). O unieważnieniu zgłoszenia wywozowego urząd celny wywozu informuje eksportera lub zgłaszającego oraz deklarowany urząd celny wyprowadzenia. Urząd celny wywozu informuje deklarowany urząd celny wyprowadzenia o uznaniu dowodów zgodnie z ust. 1 lit. b (ust. 3).

Zdaniem organu odwoławczego w niniejszej sprawie nie jest sporne, że zgłoszenie celne zostało dokonane z wykorzystaniem unijnego Systemu Kontroli Eksportu ECS, umożliwiającym w pełni zautomatyzowaną obsługę zgłoszenia wywozowego i wymianę informacji w formie elektronicznej między urzędami celnymi na terenie Unii Europejskiej. Umożliwia m.in. awizowanie wysyłki towarów do urzędu celnego granicznego i zwrotne informowanie urzędu celnego wywozu o wyprowadzeniu towarów z obszaru celnego Unii. Elektroniczne potwierdzenie wyprowadzenia towarów przesyłane z urzędu wywozu do zgłaszającego zastępuje kartę 3 SAD. W systemie tym dokumentem potwierdzającym wywóz towarów poza terytorium Unii jest komunikat [...] podpisany przez system ECS przy użyciu klucza do bezpiecznej transmisji danych, który zawiera dane zgłoszenia z momentu zwolnienia zgłoszenia do procedury wywozu oraz informacje o potwierdzeniu wywozu lub zatrzymaniu towaru na granicy. Komunikat ten jest wysyłany do zgłaszającego przez urząd celny wywozu. Nie jest też sporne, że skarżąca komunikat [...] otrzymała 21 marca 2016 r. z litewskiego Oddziału Celno Towarowego [...], działającego we właściwości Terytorialnego Urzędu Celnego w W., stanowi elektroniczne potwierdzenie wywozu, dla celów zastosowania stawki podatku od towarów i usług w wysokości 0%, z tytułu eksportu towaru.

Kontrola operacji wywozowych przeprowadzona przez krajowe i litewskie organu celne nie potwierdziła prawdziwości otrzymanych przez skarżącą 8 komunikatów [...] dotyczących wywozu do Rosji wózków dziecięcych objętych 8 zgłoszeniami celnymi, w tym spornym w niniejszej sprawie. Ustalono, że towar został wprowadzony do składu celnego w [...] (k. W.) przez firmę szwedzką, która na podstawie nowego zgłoszenia celnego z 25 marca 2016 r. wyeksportowała go do Rosji ale do innego odbiorcy i w innej cenie. Do zgłoszenia załączono fakturę z 18 marca 2016 r. czyli daty zgłoszenia celnego skarżącej. W konsekwencji litewskie organy celne wycofały potwierdzenie wywozu towaru skarżącej do Rosji na podstawie spornego zgłoszenia celnego.

Organ podkreślił, że spółka mimo wezwania nie przedstawiła wiarygodnych, alternatywnych dowodów potwierdzających wyprowadzenie z obszaru celnego UE towaru objętego zakwestionowanymi zgłoszeniami celnym (wózków dziecięcych) , w tym z 18 marca 2016 r. wartości [...] USD. Nie przedłożyła innego dokumentu urzędowego – dokumentu potwierdzonego przez instytucje państwowe kraju, do którego towar został wprowadzony, że towar został dostarczony do odbiorcy w M. Organ podkreślił, że dokumenty przedłożone przez spółkę w trakcie postępowania dowodowego przez organem I instancji (kopia zlecenia przewozowego dla spedytora, kopia faktury, wraz z lista pakową i potwierdzeniem odbioru towaru w M. 21 marca 2016 r.) wskazywały wyłącznie na przeprowadzenie transakcji handlowej i nie stanowiły dowodu na okoliczność wywiezienia towaru poza obszar celny UE. Faktury eksportowe potwierdzały jedynie fakt przeznaczenia towarów na eksport, bez wskazania miejsca rzeczywistego odbioru towaru oraz jego odbiorcy. Spółka nie przedstawiła żadnej korespondencji e-mail z kontrahentem ani innych dokumentów podważających informacje litewskich organów celnych, że towar skarżącej nie opuścił obszaru UE na podstawie litewskiego zgłoszenia celnego firmy szwedzkiej. Organ dokumenty te uznał za niewystarczające i wyjaśnił, że zgadza się ilość i waga towaru na dwóch zgłoszeniach skarżącej i jednym zgłoszeniu celnym litewskim. Nie zgadzają się strony transakcji oraz jej wartość. Wartość towaru w zgłoszeniu spółki jest prawie dwukrotnie wyższa niż firmy szwedzkiej. Dla towaru zgłoszonego do wywozu na Litwie, przez tego samego przewoźnika, został otwarty karnet TIR. Organ przesłuchał współwłaściciela spółki, J.K. na okoliczność współpracy z firmą z H.. Wyjaśnił on, że na targach w M. nawiązał współpracę ze spółką B z H., tj. S.P., który przedstawiał się jako jej przedstawiciel. Następnie z nim bądź innymi upoważnionymi przez niego osobami, których nazwisk nie pamięta, kontaktował się w sprawach handlowych telefonicznie. Nigdy nie był w siedzibie kontrahenta, a jedyny znany mu adres to ten umieszczany na fakturach. Zamówienia przyjmowane były telefonicznie, przez komunikatory lub elektronicznie. Nie zawarto umowy ani kontraktu. Listy przewozowe CMR wystawiała agencja celna posiłkując się danymi z faktury. a dane na tym dokumencie wpisywane były na podstawie faktury sprzedaży. Kod składu celnego na Litwie, wpisywany przez agencję celną na liście przewozowym CMR, wskazywał kierowca przewoźnika. Po otrzymaniu komunikatu [...], agencja celna zwracała komplet dokumentów. Transport organizował i zlecał importer. Była to firma C z siedzibą w G., która miała dobrą opinię na rynku. Kierowcy informowali, że jadą do Rosji przez Litwę z uwagi na brak odpowiedniego zezwolenia transportowego z Polski przez Białoruś do Rosji. Problem z uzyskiwaniem zezwoleń między Polską a Rosją nie budził zdziwienia, gdyż dotyczył również innych kontrahentów. Nabywca informował o kwocie przelewu oraz o fakcie, że za towar zapłaci inna firma. Nie wie, dlaczego tak się działo, jednakże dla niego ważne było, że za towar otrzymał zapłatę. Nie jest mu też znana szwedzka spółka a wystawioną przez nią fakturę widzi po raz pierwszy. Modele na okazanej fakturze są w ofercie skarżącej a waga wózków odpowiada wadze wózków na dwóch fakturach wyeksportowanych na rzecz firmy z H.

Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji o zasadności unieważnienia zgłoszenia celnego skarżącej z 18 marca 2016 r., bowiem w stanie faktycznym sprawy spółka nie przedstawiła dowodów jednoznacznie potwierdzających wyprowadzenie towaru z obszaru celnego UE. Żaden z przedstawionych dokumentów nie został potwierdzony urzędowo a odbiór towaru został potwierdzony pieczęcią przedstawiciela importera. Podobnie kopia zlecenia wywozowego została potwierdzona pieczęcią firmy przewozowej. Nadto w zleceniu przewozowym jako miejsce dostarczenia towaru wskazano adres M., ul. [...] podczas, gdy towar, po zmianie właściciela został dostarczony na inny adres (ul. [...]) i do innego odbiorcy. W liście przewozowym skarżącej i na fakturze VAT nr [...] wskazano tylko – Rosja, M.. Organ powyższe dokumenty uznał za prywatne.

Podkreślił również, że nie miał obowiązku poszukiwania dalszych dowodów potwierdzających wywóz towaru poza UE. Te, które zostały zgromadzone są niedostateczna dla uznania, że wywóz towarów ujętych w spornym zgłoszeniu celnym został dokonany. Tylko nie budzące wątpliwości dokumenty, wskazane w art. 796da RWKC mogą potwierdzać, że towar objęty konkretnym zgłoszeniem celnym wywozowym, w tym samym stanie opuścił obszar celny UE. Katalog dokumentów wskazanych w tym przepisie nie jest zamknięty i spółka mogła przedstawić także inne dokumenty potwierdzające wywóz towaru, gdyż to na niej głównie ciąży obowiązek dowodowy w tej kwestii, ale tego nie uczyniła.

Jednocześnie organ nie neguje, że spółka dysponowała komunikatem [...] i [...], jednakże został on przez litewska administracje celną anulowany, jako bezpodstawnie kończący formalności eksportowe. Tym samym litewska administracja celna nie potwierdziła końcowego wywozu towaru ujętego w zgłoszeniu celnym skarżącej poza obszar UE, co powoduje, że mamy do czynienia z sytuacją porównywalną do braku komunikatu o opuszczeniu towaru obszaru celnego UE. Stąd podstawa faktyczna i prawna do żądania innych dokumentów wskazanych w art. 796da RWKC.

Organ odwoławczy jednocześnie podkreślił, że dla poczynionych ustaleń i unieważnienia zgłoszenia celnego nie ma znaczenia wina eksportera lub jej brak. Zgłoszenie celne może zostać unieważnione po zwolnieniu towarów, zgodnie z art. 251 pkt 2 lit. b RWKC, w drodze odstępstwa od art. 66 ust. 2 WKC, jeżeli towary zostały zgłoszone do wywozu, a urząd celny wywozu uznał zgodnie z art. 796e ust. 2 RWKC, że zgłoszone towary nie opuściły obszaru celnego Unii. Jeżeli potwierdzenie wyprowadzenia towarów było omyłkowe albo bezprawne, to przyjąć należało, że omyłkowo albo bezprawnie wysłany komunikat kontroli nie mógł powodować skutków prawnych, które w tej sytuacji oznaczały potwierdzenie wyprowadzenia towarów. W ocenie organu odwoławczego pisma litewskiej administracji celnej z 4 lipca 2017 r., 30 sierpnia 2018 r. oraz 22 listopada 2018 r., przekazane w ramach współpracy między organami administracyjnymi Państw Członkowskich (rozporządzanie Rady (WE) nr 515/97), mają charakter dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 194 op a zgodnie z art. 86 ustawy Prawo celne stanowią dowód w sprawie. Dokumenty urzędowe mają zwiększoną moc dowodową i stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Z dokumentem takim, związane jest domniemanie prawdziwości jego treści. Dokumenty sporządzone przez organy celne państwa obcego korzystają z domniemania autentyczności i prawdziwości, chyba że zostanie ono skutecznie obalone innymi dowodami.

Dyrektor nie podzielił pozostałych zarzutów naruszenia postępowania, w tym zarzutu uchybienia zasadzie rzetelnego przeprowadzenia postępowania dowodowego, uznając m.in. że ocena materiału dowodowego przez organy celne nie była powierzchowna i dowolna; postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone w sposób rzetelny i wyczerpujący, a cały zebrany w sprawie materiał dowodowy został poddany wnikliwej i poprawnej ocenie. Nie zgodził się także z zarzutem, że Naczelnik [...]UC-S w K. nie jest organem celnym wywozu w przeciwieństwie do urzędu celnego litewskiego, który jest urzędem celnym wyprowadzenia, tj. ostatnim urzędem celny zanim towary opuszczą obszar celny UE. Urząd ten co do zasady nadzoruje i potwierdza faktyczny wywóz towarów poza obszar celny UE. Na koniec organ podkreślił, że decyzja ta nie jest decyzją w sprawie podatku VAT, gdyż ten był przedmiotem innego postępowania zakończonego odrębną decyzją.

Od decyzję z [...]r. spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, w której zarzuciła naruszenia art. 191, art. 192, art. 194 op prze błędną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego i uznanie, że dokument [...] wystawiony w systemie ECS wraz z dokumentacja alternatywną nie dokumentuje przemieszczenia towarów poza wspólnotowy obszar celny; art. 180 § 1 oraz art. 187 § 1 op przez przyjęcie, że zebrany materiał dowodowy jest wystarczający dla weryfikacji własnej informacji litewskiej administracji celnej; art. 210 op w zw. z art. 7 i art. 8 ust. 2 Konstytucji przez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji wydanej bez podstawy prawnej; art. 796e, art. 796da i art. 251 RKWC przez ich błędne zastosowanie w stanie faktycznym sprawy. Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji obu instancji i umorzenie postępowania.

Uzasadniając zarzuty skargi spółka podniosła, że całokształt dowodów wskazywał na to, że towar opuścił terytorium UE; została dokonana zapłata przez wskazanego na fakturze płatnika, a towar został wydany rosyjskiemu odbiorcy. Nadto podkreśliła, że nie otrzymała informacji o unieważnieniu komunikatu [...] przez litewskie organy celne. Samo stwierdzenie, że formalności eksportowe wobec spornych zgłoszeń celnych zostały bezpodstawnie zakończone przez Oddział Celny w W., nie może skutkować przerzuceniem odpowiedzialności na eksportera. Zarówno eksporterowi, jak organowi celnemu, nie udało się skontaktować z importerem, dlatego nie było możliwości przedstawienia dokumentów podpisanych lub uwierzytelnionych przez przedsiębiorstwo, które wyprowadziło towary poza obszar celny Unii. Nie ma też takiej przesłanki w przywołanych przez organ przepisach prawa. Również dokumenty okazane przez spółkę a potwierdzające odbiór towaru przez kontrahenta w Rosji nie są dokumentami prywatnymi. Przedmiotem sporu było ustalenie, że towar skarżącej opuścił obszar celny wspólnoty a tą okoliczność materiał dowodowy jednoznacznie potwierdził. To, że nie był odbiorcą podmiot wskazany w spornym zgłoszeniu celnym dla faktu wywozu nie ma znaczenia. Skarżąca podkreśliła także, że przepisy nie wymagały, aby eksporter, który otrzymał komunikat [...] -"potwierdzenie wywozu towarów", uzyskiwał w okresie dokonania odprawy dokumenty wymienione w art. 796da RWKC, uwierzytelnione przez przedsiębiorstwo, które wyprowadziło towar poza UE, a pobieranie takich dokumentów nie było praktyką stosowaną w obrocie gospodarczym. Strona skarżąca wskazała, że przed upływem 90 dni od zwolnienia towaru organ celny otrzymał komunikat potwierdzający wywóz towarów, stąd art. 796da RWKC nie mógł stanowić podstawy żądania organu. Możliwość przerzucenia odpowiedzialności za zaniechanie lub zawinione działanie administracji litewskiej zakwestionował także TSUE w wyroku C-273/11 z 6 września 2012 r.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje.

Skarga okazała się niezasadna.

Na wstępie należy wskazać, iż zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tj. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej jako ppsa). Ponadto Sąd może stwierdzić nieważność decyzji w całości lub w części, jeżeli została wydana: z naruszeniem przepisów o właściwości, bez podstawy prawnej, z rażącym naruszeniem prawa, dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie, była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały, zawiera wadę powodującą jej nieważność na mocy wyraźnie wskazanego przepisu prawa, w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą. Nadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ppsa).

W kontrolowanej pod kątem legalności sprawie Sąd nie dopatrzył się wskazanych wyżej uchybień, a tym samym podstaw do uwzględnienia skargi i uchylenia zaskarżonej decyzji. Decyzja będąca przedmiotem kontroli nie narusza przepisów prawa materialnego ani procesowego.

Za podstawę faktyczną wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach przyjął ustalenia stanu faktycznego dokonane przez organu obu instancji, które uznał za prawidłowe (por. uchwała NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09). Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela przedstawioną przez organ odwoławczy argumentację i słuszność zajętego w sprawie stanowiska

Istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadzała się do oceny, czy organy celne w świetle zebranego materiału dowodowego oraz przepisów prawa miały podstawę do stwierdzenia, że brak było dowodów jednoznacznie potwierdzających, że towar objęty procedurą wywozu na podstawie zgłoszeń celnych skarżącej został faktycznie wyprowadzony poza obszar celny UE, co w konsekwencji doprowadziło do unieważnienia zgłoszeń celnych w procedurze wywozu oraz czy organ miał prawo unieważnić zgłoszenia celne mimo wygenerowania w systemie ECS komunikatu ([...]) potwierdzającego wywóz towarów poza terytorium Wspólnoty, który został doręczony skarżącej.

W pierwszej kolejności należy zgodzić się z organem odwoławczym, że ponieważ sporne zgłoszenia celne zostało złożone 18 marca 2016 r., tj. kiedy obowiązywał Wspólnotowy Kodeks Celny, to miał on zastosowanie w sprawie. Z dniem 1 maja 2016 r. wszedł w życie Unijny Kodeks Celny, jednakże wobec braku przepisów przejściowych do oceny zdarzeń mających miejsce przed wejściem w życie przepisów nowych stosuje się przepisy materialnoprawne obowiązujące w dacie tych zdarzeń, zaś przepisy proceduralne mają zastosowanie do wszystkich postępowań zawisłych w momencie ich wejścia w życie.

Tym samym materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy WKC, które w art. 161-162 regulują procedurę wywozu, a przepisy art. 788-796e RKWC określają zasady dokumentowania oraz potwierdzenia faktycznego wyprowadzenia towaru poza teren Unii. Zgodzić tez należy się z organem odwoławczym, że regulacje WKC i UKC w tym zakresie są tożsame, zatem błędne wskazanie przez organ I instancji przepisów UKC pozostaje bez wpływu na wynik sprawy.

Stosownie do art. 161 ust. 1 WKC, procedura wywozu pozwala na wyprowadzenie towaru wspólnotowego poza obszar celny Unii. Dokonanie wywozu wymaga spełnienia przewidzianych dla niego formalności, z uwzględnieniem środków polityki handlowej oraz, jeśli znajdują zastosowanie, należności celnych wywozowych. Zwolnienie do wywozu udzielane jest pod warunkiem, że towary opuszczą obszar celny Wspólnoty w tym samym stanie, w jakim znajdowały się w chwili przyjęcia zgłoszenia do wywozu (art. 162 WKC). Jak wskazano wyżej szczegółowy tryb wymiany informacji pomiędzy organami celnymi w wypadku objęcia towaru procedurą wywozu poza obszar celny Unii uregulowano w rozdziale 3 "Wymiana danych wywozowych między organami celnymi z wykorzystaniem technologii informatycznej i sieci komputerowych" RWKC.

Zgodnie z art. 796d ust. 2 RWKC urząd celny wyprowadzenia przesyła "Wyniki kontroli w urzędzie wyprowadzenia" do urzędu celnego wywozu, najpóźniej w dniu roboczym następującym po dniu, w którym towary opuściły obszar celny Unii. W przypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami urząd celny wyprowadzenia może przesłać komunikat w późniejszym terminie.

W kontrolowanej sprawie zgłoszenie celne zostało dokonane z wykorzystaniem Systemu Kontroli Eksportu (ECS) umożliwiającym wymianę zgłoszenia wywozowego i wymianę informacji w formie elektronicznej między urzędami celnymi na terenie Unii Europejskiej. Dokumentem potwierdzającym wywóz towarów poza terytorium Unii jest komunikat [...] podpisany przez system ECS przy użyciu klucza do bezpiecznej transmisji danych. Komunikat [...]zawiera dane zgłoszenia z momentu zwolnienia zgłoszenia do procedury wywozu oraz informacje o potwierdzeniu wywozu lub zatrzymaniu towaru na granicy. Komunikat [...] jest wysyłany do zgłaszającego przez urząd celny wywozu. Otrzymanie przez zgłaszającego komunikatu [...], który zawiera informację o potwierdzeniu wywozu, stanowi dowód dokonania eksportu.

W przypadku jednak, gdy ustalono, że procedura wywozu w W. została bezpodstawnie zakończona i towar nie opuścił obszaru UE na podstawie zgłoszenia celnego skarżącej, w pełni uzasadnione było, zdaniem Sądu, przeprowadzenie postępowania dowodowego w celu zebrania dowodów alternatywnych, potwierdzających fakt wyprowadzenia danego towaru zgodnie ze spornym zgłoszeniem celnym.

W rozpoznawanej sprawie litewska administracja celna ustaliła, że towar skarżącej objęty zgłoszeniem celnym z 18 marca 2016 r. został w W. wprowadzony do składu celnego przez firmę szwedzką, która następnie wyeksportowała go do konkretnego odbiorcy w M. ( Rosja) czyli poza UE. Nie jest sporne, że towar skarżącej w postaci wózków dziecięcych i części do nich zgłoszony do wywozu na podstawie 8 zgłoszeń celnych został następnie wywieziony do Rosji z W. przez innego dostawcę/eksportera na podstawie 4 zgłoszeń celnych. Ilościowo i wagowo towar ujęty w tych zgłoszeniach jest tożsamy. Różnią się zgłoszenia celne, co wskazano wyżej, innymi pozycjami jak eksporter, nabywca, wartość. Załączone do nich są też różne faktury zakupu. Innymi słowy towar będący przedmiotem eksportu skarżącej w nieustalony sposób zmienił w W. właściciela, który dalej wywiózł go do Rosji. Tym samym sam towar został wyeksportowany ale nie w następstwie zgłoszenia celnego skarżącej. Posiadany przez skarżąca komunikat [...] nie odpowiada rzeczywistym transakcją. W tym miejscu wskazać trzeba, że organy celne w ramach wymiany informacji z szwedzką administracją celną ustaliły, że firma D wskazana na fakturze załączonej do zgłoszenia celnego wywozu do Rosji, nie dokonała takiej transakcji ani innych podobnych. Została zarejestrowana dla celów podatkowych 24 listopada 2011 r. i wyrejestrowana 31 stycznia 2015 r. Nie mogła być nabywca ani eksporterem do Rosji towaru skarżącej. Nie zgłosiła takiej transakcji. Dla przedmiotowej sprawy nie ma znaczenia czy uczynił to z wykorzystaniem jej danych inny podmiot.

Nie wyklucza to jednak ustaleń kontroli, że procedury wywozu towaru ujętego w zgłoszeniach celnych skarżącej zostały bezpodstawnie zakończone na Litwie a komunikaty elektroniczne [...] otrzymane przez skarżącą nie odzwierciedlają rzeczywistych transakcji i dlatego zostały wycofane.

Skoro doszło do wycofania zgłoszeń, organ nie mógł uznać, że procedura wywozu otwarta w Polsce została prawidłowo zakończona i towar opuścił obszar UE w wyniku działań skarżącej. W konsekwencji w pełni uzasadnione było przeprowadzenie postępowania w celu zebrania dowodów alternatywnych, potwierdzających fakt wyprowadzenia danego towaru i ustalenia, kto był jego eksporterem do Rosji. Nie jest bowiem sporne, że towar faktycznie do Rosji został wywieziony. Nie mógł też być wywieziony dwukrotnie bez uruchomienia procedury powrotnego wywozu lub eksportu z Rosji na Litwę.

Skoro komunikat [...] nie jest wiarygodnym dowodem w sprawie, to zgodnie z art. 796da ust. 4 RWKC taki dowód może stanowić w szczególności jeden ze wskazanych w tym przepisie (kopia potwierdzenia dostawy podpisana lub uwierzytelniona przez odbiorcę spoza obszaru celnego Unii; dowód zapłaty, faktura lub potwierdzenie dostawy należycie podpisane lub uwierzytelnione przez przedsiębiorcę, który wyprowadził towary poza obszar celny Unii; oświadczenie podpisane lub uwierzytelnione przez przedsiębiorstwo, które wyprowadziło towary poza obszar celny Unii; dokument poświadczony przez organy celne państwa członkowskiego lub kraju spoza obszaru celnego Unii; prowadzony przez przedsiębiorców rejestr towarów dostarczonych na platformy wiertnicze i produkcyjne ropy naftowej i gazu oraz turbiny wiatrowe). Żadnego z tych dokumentów ani żadnego innego skarżąca nie okazała.

Organ celny stwierdził, że procedura wywozu otwarta w Polsce według zgłoszenia celnego nr [...] z 18 marca 2016 r. i faktury nr [...] nie została prawidłowo zakończona i towar nie opuścił obszaru UE 21 marca 2016 r., co wynikało z komunikatu [...] doręczonego skarżącej. Swoje stanowisko oparł na dowodach uzyskanych od litewskich władz celnych, w szczególności informacji przekazanej na podstawie rozporządzenia Rady (WE) nr 515/97 z dnia 13 marca 1997 r. w sprawie wzajemnej pomocy między organami administracyjnymi Państw Członkowskich i współpracy między Państwami Członkowskimi a Komisją w celu zapewnienia prawidłowego stosowania przepisów prawa celnego i rolnego. Z informacji wynikało, że towar objęty spornym zgłoszeniem celnym nie opuścił obszaru celnego UE. Został wprowadzony do składu celnego przez firmę szwedzką, która następnie zgłosiła jego wywóz do Rosji. Administracja celna Litwy wycofała wyprowadzenie towaru objętego tym zgłoszeniem celnym i nie potwierdziła końcowego wywozu tego towaru z obszaru Wspólnoty. Wg jej informacji wywóz/eksport towaru do Rosji nastąpił przez firmę szwedzką na podstawie zgłoszenia celnego z 21 marca 2016 r. Skarżąca nie przedstawiła żadnego wiarygodnego dokumentu wywozu towaru potwierdzonego przez administrację celną rosyjską organ ani podmiot wskazany na fakturze sprzedaży. Adnotację na samej fakturze organ uznał za niewystarczającą, gdyż została dokonana przez B potwierdzająca odbiór towaru 25 stycznia 2016 r. W tej dacie towar był własnością innej firmy i dostarczony do innego odbiorcy przez tego samego przewoźnika, co potwierdza karnet TIR.

Sąd podkreśla, że decydujące znaczenie dla uznania prawdziwości zgłoszenia celnego ma faktyczne opuszczenie przez ujętego w nim towaru granic UE, zgodnie z wymogami art. 162 WKC. Dokumenty formalne określone przepisami RWKC mają jedynie służyć odzwierciedleniu rzeczywistych zdarzeń. Stąd wniosek, że za równoznaczną, w rozumieniu art. 796e ust. 2 RWKC, z nieotrzymaniem komunikatu "Wyniki kontroli w urzędzie wyprowadzenia", należy rozumieć taką sytuację, w której formalny dokument został wygenerowany, jednak nie odzwierciedlał on rzeczywistości. Bez względu na to, czy jest to efekt świadomego, przestępczego działania, czy też skutek błędu co do istotnych okoliczności faktycznych dotyczących materialnych przesłanek uznania skuteczności wywozu towaru poza obszar Unii.

Komunikat [...] wskazujący, że towar objęty zgłoszeniem celnym opuścił obszar celny Wspólnoty, nie ma przesądzającego znaczenia dla stwierdzenia wywozu towaru w sytuacji, gdy istnieją wiarygodne dowody potwierdzające, że do takiego wywozu towaru poza obszar celny Wspólnoty nie doszło. Także dokument zgłoszenia celnego nie może dokumentować wywozu towaru, gdyż potwierdza on tylko dokonanie zgłoszenia w urzędzie celnym wyjścia, wskazuje na rodzaj i ilość towaru, który miał być przedmiotem wywozu. Nie stanowi jednakże dowodu na faktyczny wywóz towaru poza granice Wspólnoty. Faktury eksportowe potwierdzają jedynie przeprowadzenie transakcji pomiędzy wskazanymi w nich podmiotami, zwłaszcza w sytuacji innego płatnika. Sam fakt, że druga strona umowy wskazała w fakturze miejsce odbiorcy znajdujące się poza obszarem UE nie może w braku innych dowodów przesądzać, że towar został wyprowadzony z jej obszaru. Jak wskazano wyżej ten sam towar nie może zostać wyeksportowany dwukrotnie, raz z Polski raz z Litwy.

W ocenie Sądu, powyższe argumenty przemawiały za tym, aby nie uznać przedłożonych dokumentów za wystarczające dla udowodnienia, że towar ujęty w spornym zgłoszeniu celnym został wywieziony poza obszar celny Unii Europejskiej.

Podkreślić należy, że rzeczą skarżącej było wykazanie, że towar, który został objęty zgłoszeniem celnym wywozowym, został wyprowadzony poza obszar celny Wspólnoty. Brzmienie art. 796da ust. 4 RWKC ("dowód może w szczególności stanowić jeden z następujących dokumentów lub kilka z nich") wskazuje, że dla wykazania faktu wywozu towaru wystarczy przedstawienie jednego z dokumentów, o których mowa w tym przepisie. Strona może także przedłożyć zupełnie inny, niewymieniony w tym artykule, dokument. Istotne jest jedynie to, by dokument, na który powołuje się strona, był wiarygodny, a więc by miał postać oryginału lub potwierdzonej za zgodność z oryginałem kserokopii. Dokument taki musi również pozwalać na identyfikację wywiezionego towaru w taki sposób, by można było bez żadnych wątpliwości stwierdzić, że dotyczy tego samego towaru, który został zgłoszony do procedury wywozu. Ocena mocy dowodowej i wiarygodności danego dokumentu należy natomiast do organu celnego, który potwierdza wyprowadzenie towarów eksporterowi lub zgłaszającemu, jeżeli jest przekonany, że dowody przedstawione zgodnie z art. 796da ust. 4 RWKC są dostateczne (art. 796e ust. 1 lit. b RWKC).

W świetle powyższego nieuzasadniony jest zarzut naruszenia art. 187 i art. 191 op w związku z art. 73 ust. 1 Prawa celnego. Wbrew twierdzeniom skarżącej, dokonana przez organ celny ocena dokumentów przez nią przedłożonych nie była dowolna. Dokumenty te, jak każdy inny dowód, podlegają ocenie organów celnych i mogą być weryfikowane przez inne dowody. Słusznie stwierdził organ, że dokumenty przedstawione przez skarżącą nie są dowodem na wywóz towarów poza obszar celny Unii Europejskiej.

Administracja celna Litwy poinformowała, że procedura wywozu potwierdzona komunikatem [...] została zakończona bezpodstawnie, co istotnie wskazuje na wadliwe działanie organów celnych, jednakże nie ma to znaczenia dla unieważnienia zgłoszenia celnego, które winno potwierdzać transakcje rzeczywiste. Powyższe informacje zostały przekazane w ramach współpracy organów celnych państw członkowskich, która odbywa się na podstawie rozporządzenia Rady (WE) nr 515/97. Dokument ten ma moc dowodową dokumentu urzędowego i ustalenia w nim zawarte są wiążące dla polskich organów celnych. Ordynacja podatkowa w art. 194 nie ogranicza pojęcia dokumentów urzędowych do dokumentów krajowych. W myśl art. 86 Prawa celnego organ celny może przyjąć jako dowód w postępowaniu dokumenty sporządzone przez organy celne państwa obcego lub inne uprawnione podmioty państwa obcego. Dokumenty urzędowe mają zwiększoną moc dowodową i stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Z dokumentem związane jest domniemanie prawdziwości jego treści. Dokumenty sporządzone przez organy celne państwa obcego korzystają z domniemania autentyczności i prawdziwości, chyba że zostanie ono skutecznie obalone innymi dowodami. Prawidłowo przeprowadzone przez organy celne państwa członkowskiego kontrole procedur wywozowych są wiążące dla organów celnych drugiego państwa członkowskiego i nie podlegają postępowaniu sprawdzającemu. W tym kontekście informacja szwedzkiej administracji celnej o braku potwierdzenia działalności gospodarczej i podatkowej spółki widniejącej jako eksporter w zgłoszeniu celnym dla zgłoszenia celnego skarżącej pozostaje obojętna. Towar przedstawiony w urzędzie celnym wywozu w Polsce nie opuścił obszaru celnego UE. Został sprzedany, gdy znajdował się na Litwie, przez zakończeniem procedury eksportu. Nabywca wprowadził go do składu celnego, co nie skutkowało utratą statusu unijnego. Następnie nowy właściciel zgłosił towar do procedury wywozu poza UE na podstawie innego zgłoszenia celnego, którego realizacje potwierdził urząd celny wyprowadzenia. Innymi słowy towar opuścił obszar UE na podstawie innego zgłoszenia celnego niż skarżącej.

Nadto zgodnie z art. 796e RWKC urząd celny wywozu potwierdza wyprowadzenie towarów eksporterowi ale też o unieważnieniu zgłoszenia wywozowego informuje eksportera lub zgłaszającego oraz deklarowany urząd celny wyprowadzenia. Obowiązku tego organ dopełnił.

Jak już wyżej Sąd wskazał, dokumentem potwierdzającym wywóz towarów zgodnie z art. 796e ust. 1 lit. a RWKC jest komunikat [...] – "Potwierdzenie wywozu", który jest wysyłany do zgłaszającego przez urząd celny wywozu po otrzymaniu z urzędu wyprowadzenia komunikatu [...] – "Wynik kontroli w urzędzie wyprowadzenia". W rozpoznawanej sprawie organ celny Litwy wycofał potwierdzenia wyprowadzenia towarów objętych wyżej wymienionym zgłoszeniem i nie potwierdził wywozu towarów z obszaru Unii. Konsekwencją powyższego było wezwanie eksportera – skarżącego do dostarczenia dowodów, że towary opuściły obszar celny Unii. Eksporter w ogóle nie przedstawił dokumentów urzędowych potwierdzających faktyczny wywóz towarów poza granice Unii w wyniku jego transakcji. Powyższe zaś uzasadniało unieważnienie zgłoszenia. Zgodnie bowiem z art. 251 ust. 2 pkt b RWKC, w drodze odstępstwa od art. 66 ust. 2 WKC, zgłoszenie celne może zostać unieważnione po zwolnieniu towarów w przypadku innych towarów niż wymienione w art. 251 ust. 2 pkt a, w odniesieniu do których urząd celny wywozu został poinformowany, zgodnie z art. 792a ust. 1, lub uznaje on, zgodnie z art. 796e ust. 2, że zgłoszone towary nie opuściły obszaru celnego Wspólnoty (por. wyrok WSA w Poznaniu z 2.04.2019 r., sygn.. akt III SA/Po 786/19, WSA w Łodzi z 17.12.2019 r., sygn.. akt III SA/Łd 914/19, pub. CBOS).

Nawiązując do zarzutów skargi dotyczących naruszenia przepisów postępowania Sąd stwierdza, że w rozpoznawanej sprawie organy celne dokonały prawidłowej i wszechstronnej oceny wszystkich zebranych w toku postępowania dowodów. Wbrew twierdzeniom skarżącej, organy celne podjęły wszelkie niezbędne czynności w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Ocena dokonanych ustaleń odpowiada prawu, nie narusza bowiem granic swobodnej oceny dowodów wyrażonej w art. 191 op. Organy celne według swojej wiedzy, doświadczenia oraz wewnętrznego przekonania oceniły wartość dowodową poszczególnych środków dowodowych, rozpatrzyły przy tym poszczególne dowody nie tylko odrębnie, ale także we wzajemnej łączności. To spójność i kompatybilność zebranych informacji nadała im przymiot wiarygodności. Nadto wskazany w skardze wyrok TSUE dotyczy rozliczeń podatku VAT w eksporcie i nie pozostaje w bezpośrednim związku z przedmiotem niniejszego postępowania, co potwierdza wyrok WSA w Gliwicach z 10 grudnia 2019 r., sygn.. akt I SA/GL 382/19 oraz wyrok NSA z 27 czerwca 2017 r., sygn.. akt I FSK 2195/15 czy wyrok TSUE C-271/06 z 21 lutego 2008 r. i C-653/18 z 17 października 2019 r.

W związku z powyższym Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 ppsa.