Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SAB/Wa 450/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-01-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Zobowiązano ... i stwierdzono, że bezczynność miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras, Sędziowie WSA Andrzej Kołodziej, Sławomir Antoniuk (spr.), , , Protokolant specjalista Elwira Sipak, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi P. B. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 18 lipca 2012 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. zobowiązuje Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] do rozpoznania wniosku P. B. z dnia 18 lipca 2012 r. o udostępnienie informacji publicznej w terminie 14 dni od zwrotu akt administracyjnych po uprawomocnieniu się niniejszego wyroku. 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącego P. B. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

P. B. wnioskiem z dnia [...] lipca 2012 r. przesłanym pocztą elektroniczną na adres: [...] zwrócił się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] o "udostępnienie informacji publicznej w postaci protokołu z posiedzenia Kolegium, na którym zapadła decyzja Kolegium z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...]".

Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...], w związku z wpłynięciem do organu wniosku w formie e-maila o udostępnienie informacji publicznej, pismem z dnia [...] lipca 2012 r., w oparciu o przepis art. 64 § 2 k.p.a., wezwało P. B. do złożenia pod wniesionym wnioskiem podpisu lub nadesłanie wniosku zawierającego oryginał podpisu wnioskodawcy. Organ pouczył wnioskodawcę, iż brak formalny podania należy uzupełnić w terminie 7 dni od daty otrzymania pisma, zaś w wypadku nieuzupełnienia braku podania w zakreślony terminie, podanie pozostawione zostanie bez rozpoznania.

Pismem z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] poinformowało P. B., iż w związku z nieusunięciem w wyznaczonym terminie od daty otrzymania wezwania braków formalnych podania, organ pozostawia podanie bez rozpoznania.

W dniu [...] października 2012 r. P. B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] w przedmiocie rozpatrzenia jego wniosku z dnia [...] lipca 2012 r. o udostępnienie informacji publicznej. Skarżący zarzucił organowi, iż do dnia wniesienia skargi nie udostępnił wnioskodawcy żądanej informacji publicznej, jak też nie wydał w tym zakresie decyzji odmownej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] pozostaje zatem w bezczynności, co uzasadnia wniosek o zobowiązanie organu do rozpatrzenia wniosku strony z dnia [...] lipca 2012 r. oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] wniosło o jej oddalenie. W uzasadnieniu pisma procesowego organ wskazał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] pismem z dnia [...] sierpnia 2012 r. poinformowało skarżącego, iż w związku z nieuzupełnieniem braków formalnych wniesionego za pośrednictwem poczty elektronicznej wniosku z dnia [...] lipca 2012 r. (data nadania maila [...] lipca 2012 r.), mimo uprzedniego wezwania wnoszącego w trybie art. 64 § 2 w zw. z art. 63 § 3 k.p.a., pozostawiono podanie skarżącego bez rozpoznania. Tym samym Kolegium nie pozostaje w bezczynności, bowiem sprawa wszczęta podaniem P. B. została przez organ załatwiona poprzez pozostawienie podania bez rozpoznania w związku z nieusunięciem braków tego podania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w szczególności przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Skarga oceniana pod tym względem zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z przepisem art. 3 ust. 2 pkt 1-4 i 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., 270 ze zm.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: decyzje administracyjne, postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty, postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa oraz bezczynności organów w przypadkach określonych w pkt 1-4.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym oraz piśmiennictwie powszechny jest pogląd, że udzielenie informacji publicznej następuje w formie czynności materialno-technicznej, która jest czynnością z zakresu administracji publicznej, dotyczącą uprawnienia obywatela do uzyskania informacji na podstawie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. nr 112, poz. 1198 ze zm.). Natomiast odmowa udostępnienia informacji publicznej, w myśl art. 16 ust. 1 ww. ustawy, następuje w drodze decyzji.

Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy zaś do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żądnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu albo nie podjął stosownej czynności. Istotnym przy tym jest aby organ rozstrzygnął sprawę w sposób zgodny z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa.

Podkreślenia wymaga, iż zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, udostępnienie informacji na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki nie później jednak niż w terminie 14 dni, z wyjątkiem sytuacji przewidzianej w art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2 ustawy. Podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej może odmówić decyzją udzielenia tej informacji z uwagi na ochronę informacji niejawnych lub innych tajemnic ustawowo chronionych.

W realiach niniejszej sprawy nie można zgodzić ze stanowiskiem Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...], iż przeszkodę do rozpoznania wniosku strony o udostępnienie informacji publicznej stanowił brak podpisu na wniosku nadesłanym pocztą elektroniczną (art. 63 § 2 i § 3 k.p.a.). Należy bowiem zauważyć, że przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej nie nakazują zachowania szczególnej formy wniosku. Trzeba zwrócić uwagę, że każdemu przysługuje prawo dostępu do informacji publicznej (art. 2 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej). Ustawodawca zatem celowo wprowadził odformalizowaną formę realizacji żądania udzielenia informacji publicznej. Wniosek o jej udzielenie może zostać złożony ustnie w siedzibie podmiotu zobowiązanego, za pośrednictwem faksu, czy też drogą elektroniczną przy pomocy poczty e-mailowej. Oznacza to, że podmiotom obowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, na etapie wniosku o udzielenie informacji publicznej, powołana ustawa nie nadała uprawnień do stosowania art. 64 § 2 k.p.a. Odesłanie do przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego ma miejsce tylko w odniesieniu do decyzji (art. 16 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej), tj. wówczas, gdy organ uznał, iż żądana informacja jest w istocie informacją publiczną będącą w jego posiadaniu, lecz z uzasadnionych prawnie powodów udostępnienie jej nie jest możliwe, a odmowa jej udzielenia następuje w formie decyzji administracyjnej (przykładowo wyrok WSA z dnia 23 września 2009 r. sygn. akt II SAB/Wa 57/09, publik. Lex nr 527024). Za wniosek o udzielenie informacji publicznej uznać można przesłanie zapytania drogą elektroniczną, i to nawet, gdy do jej autoryzacji nie zostanie użyty podpis elektroniczny. Postępowanie w sprawie udzielenia informacji publicznej ma uproszczony i odformalizowany charakter, a osoba zadająca pytanie nie musi być nawet w pełni zidentyfikowana, nie musi bowiem wykazywać interesu prawnego, ani interesu faktycznego. Przepisy k.p.a. mogą być stosowane tylko w przypadkach określonych w ustawie o dostępie do informacji publicznej. Ta natomiast nie daje możliwości zastosowania art. 64 § 2 k.p.a., tj. pozostawienia wniosku bez rozpoznania – patrz wyrok WSA w Łodzi z dnia 10 maja 2012 r. sygn. akt II SAB/Łd 46/12, publik Lex nr 1166260.

W świetle powyższych wywodów należy uznać, iż wniosek skarżącego wniesiony za pośrednictwem poczty elektronicznej jest złożony skutecznie i wywołuje określone w ustawie o dostępie do informacji publicznej skutki prawne, a więc powinien podlegać rozpatrzeniu. Ustawa o dostępie do informacji publicznej przewiduje 3 sposoby rozpatrzenia takiego wniosku, tj. poprzez: 1) pisemne poinformowanie wnioskodawcy, iż żądana przez niego informacja nie stanowi informacji publicznej, 2) udostępnienie informacji publicznej, 3) wydanie decyzji administracyjnej o odmowie udostępnienia informacji publicznej. Dopiero przejście do etapu stwierdzenia podstaw do wydania decyzji odmownej daje organowi prawo stosowania przepisów k.p.a.

Konsekwencją powyższego musi być stwierdzenie, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] pozostawiając pismem z dnia [...] sierpnia 2012 r. wniosek skarżącego bez rozpoznania pozostaje w bezczynności. Stwierdzona w niniejszej sprawie bezczynność nie ma jednak postaci kwalifikowanej, albowiem podmiot zobowiązany nie pozostawał w milczeniu wobec wniosku strony, lecz podjął niewłaściwe czynności procesowe nieprzewidziane przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej. Dlatego też należało zobowiązać Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] do rozpatrzenia wniosku skarżącego z dnia [...] lipca 2012 r.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w oparciu o art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200, art. 205 § 1 i art. 209 ww. ustawy procesowej. Sąd, zasądzając zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżącego, uwzględnił wartość uiszczonego wpisu sądowego w wysokości 100 zł.