Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SAB/Gl 31/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2013-09-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 648  Sprawy z zakresu informacji publicznej i prawa prasowego
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Wójt Gminy
Treść wyniku: Zobowiązano do dokonania czynności
Powołane przepisy: article: art. 1, art. 5, art. 6, art. 13, art. 14
journal: Dz.U. 2001 nr 112 poz 1198
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.
article: art. 149
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Kurcyusz – Furmanik Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga – Gajewska Sędzia WSA Małgorzata Walentek (spr.) Protokolant St. sekr. sąd. Agnieszka Rogowska-Bil po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 września 2013 r. sprawy ze skargi M. P. na bezczynność Wójta Gminy H. w przedmiocie informacji publicznej 1. zobowiązuje Wójta Gminy H. do załatwienia wniosku skarżącego z dnia [...].; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od organu na rzecz skarżącego kwotę 100 (słownie stu złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

W dniu [...] r. M. P., powołując się na art. 21 ustawy o dostępie do informacji publicznej, wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na bezczynność Wójta Gminy H. w rozpatrzeniu wniosku o wydanie kopii protokołu oględzin konserwatorskich budynku. Skarżący wskazał, że wniosek taki złożył w sekretariacie Urzędu Gminy H. w dniu [...] r. i do chwili obecnej nie został on załatwiony.

W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy H. wniósł o jej odrzucenie. W uzasadnieniu organ przyznał, że M. P. w dniu [...] r. złożył pismo o wydanie kopii protokołu z oględzin konserwatorskich budynku przy ul. [...] w H., przeprowadzonej w dniu 15 lutego 2013 r.. Wskazał jednocześnie, że pismem z dnia 4 kwietnia 2013 r. wnioskodawca został poinformowany, że Gmina posiada jedynie kserokopię protokołu z przedmiotowych oględzin a posiadaczem protokołu jest Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków, Delegatura w C.. Dalej organ podniósł, że 20 grudnia 2012r. M. P. zwrócił się do Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w K., Delegatura w C. z pismem dotyczącym wykonanych prac termoizolacyjnych przy przedmiotowym budynku, stanowiącym własność gminy H.. Organ ten pisemnie poinformował M. P., że w celu sprawdzenia wskazanych prac zostaną dokonane oględziny budynku. Dnia 15 lutego 2013 r. przedstawiciel Konserwatora Zabytków w obecności Wójta Gminy H., Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego i pracownika Urzędu Gminy dokonał oględzin budynku. Z oględzin spisano protokół, którego kopię otrzymała Gmina. Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków pismem nr [...] poinformował M. P. o przeprowadzonych oględzinach i dokonanych ustaleniach w trakcie oględzin. Pismo to do wiadomości otrzymała również Gmina oraz PINB w L.. Zdaniem organu M. P. winien był wystąpić do Konserwatora o udostępnienie kopii protokołu z oględzin. Jednocześnie organ zauważył, że skarżący nie zwrócił się o udostępnienie kopii protokołu w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, a nadto, że wzór wniosku, który jest pomocny mieszkańcom w przypadku wystąpienia o taką informację jest umieszczony na stronie internetowej gminy.

W pismach procesowych z dnia 26 kwietnia 2013 r. M. P. wskazał, że do chwili obecnej nie udzielono mu wnioskowanej informacji, natomiast pismo Wójta Gminy H. z dnia 4 kwietnia 2013 r. jest niejasne i w żadnym razie nie może być uznane za udzielenie mu wnioskowanej informacji publicznej, nie jest także decyzją odmawiającą jej udostępnienia. Pismo to nie wyjaśnia w sposób jednoznaczny czy Urząd posiada czy nie wnioskowane dokumenty, czy nie ma możliwości technicznych wykonania kopii bądź udostępnienia informacji w sposób określony we wniosku, nie informuje także czy informacja podlega udostępnieniu w oparciu o inne przepisy, czy też jest informacją przetworzoną. Ponadto skarżący stwierdził, że Wójt nie jest upoważniony do rozstrzygania czy inny organ udzielił mu wystarczających informacji. Dodatkowo podniósł, że nie jest stroną w sprawie, więc jego wniosek powinien być rozpatrzony w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Protokół lub jego kopia (jeden z egzemplarzy) jest dokumentem zawierającym informację publiczną dotyczącą kontroli majątku jednostek samorządu terytorialnego, wytworzonym przez funkcjonariuszy publicznych w ramach komisji powołanej do danej sprawy. Zaznaczył, że we wniosku wniósł o kopie protokołu lub innej dokumentacji z oględzin konserwatorskich, za którą Wójt mógł uznać kserokopie protokołu oględzin, którą otrzymała Gmina. Podniósł również, że ustawa o dostępie do informacji publicznej nie zawiera wymogów dotyczących formy wniosku, natomiast złożony przez niego wniosek zawierał dane adresowe i wskazanie o jaką informację chodzi i w jaki sposób ma być przekazana. Jednocześnie skarżący wniósł o zwrot kosztów postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, która jest dokonywana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Natomiast stosownie do brzmienia art. 3 § 1 pkt 8 z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012, poz. 270), zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., sądy administracyjne orzekają w sprawach skarg na bezczynność organów administracyjnych w przypadkach określonych w pkt 1-4a tego przepisu. Chodzi zatem o bezczynność w sprawach, w których wydawane są decyzje administracyjne, postanowienia, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie oraz rozstrzygające sprawę co do istoty, postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, inne niż określone powyżej akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach.

Z kolei według art. 149 § 1 P.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Na wstępie wyjaśnić należy, że celem skargi na bezczynność organu administracji jest zwalczanie braku działania (zwłoki) w załatwianiu sprawy administracyjnej. W doktrynie oraz orzecznictwie powszechnie przyjmuje się, że o bezczynności organu administracji możemy mówić wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadząc postępowanie, mimo istnienia ustawowego obowiązku nie kończy go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu, czy też nie podejmuje innej stosownej czynności. Przy badaniu zasadności skargi na bezczynność organu administracji nie ma znaczenia z jakich powodów określony akt, czy czynność nie została dokonana przez organ. Przy czym Sąd bierze pod uwagę stan sprawy istniejący w chwili zamknięcia rozprawy. Skarga na bezczynność organu ma bowiem na celu przede wszystkim wymuszenie na organie administracji załatwienia sprawy. W świetle powyższego dla uznania bezczynności organu konieczne jest ustalenie, że organ administracji był zobowiązany, na podstawie obowiązujących przepisów prawa, do wydania decyzji, aktu lub podjęcia określonych czynności i mimo to nie podejmuje działań mających na celu uczynienie zadość temu obowiązkowi.

Przedmiotem wniesionej skargi jest bezczynność Wójta Gminy H. w zakresie rozpoznania wniosku skarżącego z dnia [...] r. (złożonego w dniu [...] r.) o udostępnienie informacji publicznej w formie kopii protokołu (lub innej dokumentacji) z oględzin konserwatorskich budynku przy ul. [...] w H. stanowiącego własność Gminy, przeprowadzonych w dniu [...] r.

Materia dotycząca informacji publicznej została uregulowana w ustawie z dnia 6 września 2001 r. o dostępnie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 z późn. zm.) – zwanej dalej u. d. i p. Ustawa ta w kompleksowy sposób reguluje zagadnienie dostępu do informacji publicznej, określa zarówno zakres podmiotowy i przedmiotowy stosowania ustawy oraz procedurę i tryb udostępniania informacji publicznej.

Pojęcie informacji publicznej zdefiniowane zostało w art. 1 ust. 1 i art. 6 tejże ustawy. Zgodnie z powołanymi przepisami informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, w szczególności o sprawach wymienionych przykładowo w art. 6. Informacja publiczna dotyczy sfery faktów, stanowi ją treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej, związanych z nim bądź w jakikolwiek sposób dotyczących go. Są nią zarówno treści dokumentów bezpośrednio przez organ wytworzonych, jak i te, których używa się przy realizacji przewidzianych prawem zadań nawet gdy nie pochodzą wprost od niego.

Jednocześnie wskazać należy, że prawo dostępu do informacji publicznej ma charakter powszechny, bowiem jest przyznane każdemu (art. 2 ust. 1 cyt. ustawy). Nie wymaga się od osoby wykonującej to prawo wykazania interesu prawnego lub faktycznego. Zgodnie jednak z art. 5 ust. 1 i 2 u. d. i p., prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na tajemnice ustawowo chronione, a także ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy.

Wskazać również należy, że ograniczenie udostępnienia informacji publicznej na podstawie tej ustawy może nastąpić wówczas, gdy podlegają one ujawnieniu w innym trybie określonym na podstawie odrębnych przepisów ustaw (art. 1 ust. 2 u. d .i p.). Wówczas organ powinien poinformować, że żądana informacja, która jest informacją publiczną, została wyłączona z kategorii informacji podlegających ujawnieniu w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej.

W przeciwnym razie na gruncie omawianej ustawy władza publiczna lub inny podmiot w niej wskazany zobowiązany jest do udzielenia żądanej informacji publicznej, której jest dysponentem (art. 4 ust. 3 u. d. i p.), w sposób i formie wskazanej we wniosku bądź do wydania decyzji w oparciu o art. 16 u. d. i p.. Jeżeli żądanie nie dotyczy informacji publicznej, organ powinien powiadomić podmiot żądający udostępnienia informacji pismem, że jego wniosek nie znajduje podstaw w przepisach prawa.

W tym miejscu należy stwierdzić, że wprawdzie we wniosku z dnia [...] r. skarżący nie zwrócił się o udostępnienie kopii protokołu w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, to jednak organ nie wskazał w jakim innym ustawowym trybie wyłączającym zastosowanie tej ustawy skarżący takie informacje może uzyskać. Sam fakt, że protokół jest w posiadaniu innego organu nie jest tu wystarczający. Jednocześnie z okoliczności sprawy wynika, że skarżący nie jest stroną postępowania w sprawie przedmiotowego budynku, tymczasem udostępnienie dokumentów z akt sprawy w trybie Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczy wyłącznie stron postępowania administracyjnego.

Żądana wnioskiem skarżącego informacja jest natomiast, zdaniem Sądu, informacją publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 oraz art. 6 ust. 1 pkt 2 lit f, pkt 4 lit a u. d. i p., gdyż dotyczy kontroli majątku gminy, a Wójt Gminy H. należy do kategorii podmiotów, o jakich mowa w art. 4 ust. 1 tej ustawy. Z przekazanych Sądowi akt oraz odpowiedzi na skargę wynika nadto, że organ jest w posiadaniu kopii protokołu z oględzin konserwatorskich przeprowadzonych w dniu 15 lutego 2013 r., którą otrzymał po jego spisaniu. Kopie tego protokołu należy uznać za jego egzemplarz, który zgodnie z art. 39 ust. 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami ( Dz. U. Nr 162, poz. 1568 ze zm.) powinien otrzymać kontrolowany. Zatem organ dysponował informacją publiczną o udostępnienie której wystąpił skarżący.

Udostępnienie informacji publicznej stanowi czynność materialno-techniczną organu administracji publicznej. Odmowa udzielenia informacji publicznej ze względu na ograniczenia wynikające z art. 5 ust. 1 i 2 u. d. i p., a także umorzenie postępowania w sprawie, w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 tej ustawy następuje w formie decyzji administracyjnej.

Zgodnie z art. 13 ust. 1 u. d. i p. udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z wyjątkiem sytuacji przewidzianej w art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2 ustawy. Jednocześnie ustawa ta w art. 12 nakłada na podmiot dysponujący informacją publiczną obowiązek umożliwienia: kopiowania informacji publicznej albo jej wydruk lub przesłania informacji publicznej albo przeniesienia jej na odpowiedni powszechnie stosowany nośnik informacji.

Zatem żądanie zgłoszone we wniosku skarżącego, co do formy udostępnienia informacji mieściło się w regulacji powołanej ustawy. Natomiast zgodnie z art. 14 ust. 2 ustawy, jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, podmiot obowiązany do udostępnienia powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie. W takim przypadku, jeżeli w terminie 14 dni od powiadomienia wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się.

Wobec powyższego stwierdzić przyjdzie, że jeżeli organ dysponuje informacją publiczną to powinien ją udostępnić w formie i w sposób wskazany we wniosku. Natomiast jeżeli w ocenie organu, istnieją ustawowe przeszkody do udostępnienia informacji w określony sposób lub w określonej formie, bądź istnieją ustawowe podstawy do odmowy udostępnienia informacji publicznej, to zobligowany jest on do załatwienia wniosku w formie procesowej, a więc w formie decyzji. Brak udostępnienia informacji publicznej w sposób i w formie określonej we wniosku i brak rozstrzygnięć procesowych w tym zakresie powoduje, że organ pozostaje w bezczynności.

Tymczasem w piśmie z dnia 4 kwietnia 2013 r. skierowanym do skarżącego już po wniesieniu skargi, organ zawarł informację, że o ustaleniach z oględzin konserwatorskich przeprowadzonych w dniu 15 lutego 2013 r. skarżący został poinformowany w piśmie Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w K. Delegatura w C. z dnia [...] r. Natomiast przedstawienie informacji innej niż ta, na którą oczekuje wnioskodawca należy traktować jako nieudzielanie żądanej informacji.

Powyższe postępowanie organu świadczy zatem o tym, że pozostaje on w zwłoce w rozpoznaniu wniosku skarżącego z dnia [...] r. bowiem nie udzielił informacji we wskazanej we wniosku formie ani nie wydał decyzji o odmowie jej udostępnienia ani decyzji o umorzeniu postępowania.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 149 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 i § 2 tej ustawy. Konsekwencją niniejszego rozstrzygnięcia Sądu jest konieczność ponownego rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Sąd nie dopatrzył się natomiast w bezczynności organu rażącego naruszenia prawa, gdyż bezczynność w zakresie informacji publicznej wynikła z błędnej oceny, co do realizacji żądania.