Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 250/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2022-07-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 17 ust. 1, ust. 1b
journal: Dz.U. 2020 poz 111
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - t.j.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Mierzejewski (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak Sędzia WSA Janina Guść po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 28 lipca 2022 r. sprawy ze skargi B.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 4 stycznia 2022 r. nr SKO Gd/4834/21 w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 4 stycznia 2022 r. nr SKO Gd/4834/21 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Wejherowa z dnia 9 sierpnia 2021 r. nr SR/ŚP/O/10284/2020, którą odmówiono B. S. (dalej jako "wnioskodawca" albo "skarżący") przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad matką – A. S. (ur. [...] 1956 r.).

W sprawie zaistniały następujące okoliczności faktyczne i prawne:

W dniu 25 czerwca 2021 r. do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Wejherowie wpłynął wniosek B. S., reprezentowanego przez profesjonalnego pełnomocnika, o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku ze sprawowaniem osobistej opieki nad matką A. S. Do wniosku dołączono m. in. oświadczenie o rezygnacji ze specjalnego zasiłku opiekuńczego, orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności A. S., decyzję Prezydenta Miasta Wejherowa z dnia 9 grudnia 2020 r. o przyznanym prawie do specjalnego zasiłku opiekuńczego na matkę A. S. na okres od 1 listopada 2020 r. do 31 października 2021 r., wydruk wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 kwietnia 2018 r. (sygn. akt I OSK 82/18) oraz kartę informacyjną leczenia szpitalnego matki wnioskodawcy z okresu od 16 października do 25 listopada 2017 r.

Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego w sprawie, w tym wywiadu środowiskowego w dniu 6 lipca 2021 r., organ pierwszej instancji decyzją z dnia 9 sierpnia 2021 r. odmówił wnioskodawcy prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad niepełnosprawną matką.

W uzasadnieniu wydanej decyzji organ pierwszej instancji przytoczył przepisy prawa materialnego regulujące zasady przyznawania świadczenia pielęgnacyjnego, szczegółowo przedstawił ustalenia dokonane w przeprowadzonym wywiadzie środowiskowym i stwierdził, że zakres sprawowanej przez wnioskodawcę opieki wyklucza możliwość podjęcia zatrudnienia. W ocenie organu pierwszej instancji w sprawie zachodzi związek przyczynowy pomiędzy niepodejmowaniem zatrudnienia, a opieką nad niepełnosprawną matką, który stanowi jedną z przesłanek do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego określonych w art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych, bowiem z akt sprawy wynika, że sprawowana opieka ma charakter stały, całodobowy i uniemożliwia B. S. podjęcie zatrudnienia, choćby w niepełnym wymiarze pracy. Przesłankę tę potwierdza w ocenie organu także "oświadczenie potwierdzające związek przyczynowy między rezygnacją z zatrudnienia a podjęciem się opieki nad osobą niepełnosprawną" B. S. z dnia 12 lipca 2021 r. oraz "oświadczenie o okresach zatrudnienia", z którego zdaniem organu wynika, że do momentu rezygnacji z ostatniego zatrudnienia cały czas był osobą aktywną zawodowo.

Jednakże mimo tej okoliczności zasadna w ocenie organu była odmowa przyznania wnioskowanego świadczenia, ze względu na to, że niepełnosprawność A. S. istnieje od 46 –go roku życia i tym samym nie został spełniony warunek wynikający z art. 17 ust. 1b u.ś.r., zgodnie z którym świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała nie później niż do ukończenia 18 roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia. Organ pierwszej instancji podkreślił przy tym, że przepis ten nadal znajduje zastosowanie mimo wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. (sygn. akt K 38/13), stwierdzającego niekonstytucyjność art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych, gdyż w uzasadnieniu wyroku wskazano, że skutkiem wejścia w życie niniejszego wyroku nie jest ani uchylenie art. 17 ust. 1 b ustawy o świadczeniach rodzinnych, ani uchylenie decyzji przyznających świadczenia, ani wykreowanie prawa do żądania świadczenia dla opiekunów dorosłych osób niepełnosprawnych, jeżeli niepełnosprawność podopiecznych nie powstała w okresie dzieciństwa. Ponadto Trybunał wyjaśnił, iż poprawienie stanu prawnego w tym zakresie należy wyłącznie do ustawodawcy, który -biorąc pod uwagę skutki społeczne rozstrzygnięć podejmowanych w badanej materii - powinien tego dokonać bez zbędnej zwłoki.

Ponadto organ wskazał, że ze względu na treść art. 17 ust. 5 pkt 1 u.ś.r. okolicznością przemawiającą za odmową przyznania wnioskowanego świadczenia było posiadanie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego.

Pismem z dnia 19 sierpnia 2021 r. B. S., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika wniósł odwołanie, w którym zarzucił decyzji organu pierwszej instancji naruszenie prawa materialnego poprzez zastosowanie art. 17 ust. 1 b u.ś.r. bez uwzględnienia wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. (sygn. akt K 38/13).

Po rozpatrzeniu odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku, decyzją z dnia 4 stycznia 2022 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r., poz. 735) oraz art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2020 r., poz. 111; dalej powoływanej w sprawie w skrócie jako "u.ś.r."), utrzymało decyzję organu pierwszej instancji w mocy.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przytoczył przepisy prawa materialnego regulujące zasady przyznawania świadczenia pielęgnacyjnego, podkreślając jednocześnie, iż prawo do świadczenia pielęgnacyjnego uzależnione zostało od łącznego spełnienia przesłanek ustanowionych we wskazanych przepisach.

Organ odwoławczy nie zgodził się z organem pierwszej instancji, że w sprawie nie została spełniona przesłanka wieku powstania niepełnosprawności zawarta w art. 17 ust. 1 b u.ś.r. W tej kwestii przychylił się do stanowiska prezentowanego przez sądy administracyjne, w których wskazywana jest konieczność stosowania art. 17 ust. 1b u.ś.r., z pominięciem kryterium momentu powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki, gdyż przepis ten wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego (sygn. akt K 38/13) z dnia 21 października 2014 r. został uznany za niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności.

W ocenie organu odwoławczego zasadnym było jednakże utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji, albowiem w sprawie nie została spełniona główna przesłanka ustanowiona w art. 17 ust. 1 u.ś.r. polegająca na istnieniu związku przyczynowo - skutkowego pomiędzy niepodejmowaniem zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej lub też rezygnacją z zatrudnienia przez wnioskodawcę w związku z koniecznością opieki nad niepełnosprawną matką. Odnośnie tej przesłanki organ odwoławczy opierając się na orzecznictwie sądów administracyjnych wskazał, że związek między rezygnacją z zatrudnienia (albo jego niepodejmowaniem), a sprawowaną opieką musi być bezpośredni i ścisły, przy czym przesłanka ta winna być interpretowana w sposób adekwatny do doświadczenia życiowego. Natomiast zaprzestanie aktywności zawodowej przez opiekuna musi być spowodowane koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną nie zaś innymi przyczynami, leżącymi po stronie osoby ubiegającej się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Konieczne jest także poszukiwanie związku - czasowego - pomiędzy zaprzestaniem aktywności zawodowej (działań zmierzających do jej podjęcia), a wystąpieniem konieczności opieki nad osobą niepełnosprawną.

W ocenie organu odwoławczego tak rozumiany związek w sprawie nie występuje skoro A. S. jest osobą niepełnosprawną w znacznym stopniu od maja 2012 r., zaś syn B. S., który również legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, na przestrzeni lat 2011 - 2019 tylko przez łączny okres 3 lat i 10 miesięcy, podejmował pracę zawodową.

W tym miejscu organ odwoławczy podkreślił, że przesłanka "niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia celem sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny" powinna być rozumiana jako wystąpienie takiej sytuacji, w której sprawowanie osobistych starań o zapewnienie opieki osobie niepełnosprawnej na tyle wypełnia czas osobie sprawującej opiekę, że nie jest ona w stanie podjąć innej stałej aktywności wymagającej jej codziennego i stałego zaangażowania, przez którą należy rozumieć aktywność zawodową.

Organ odwoławczy wskazał, że A. S. cierpiąca na szereg schorzeń (cukrzycę, nadciśnienie, zwyrodnienie kręgosłupa i stawów, tarczycę, chorobę nowotworową, kamicę nerek, tętniak podbrzusza, hemoroidy, żylaki i ostrogi piętowe) porusza się po mieszkaniu na wózku inwalidzkim, wymaga asekuracji, jak i niezbędna jest jej pomoc w wykonaniu czynności higienicznych, dojściu do toalety i przygotowaniu posiłków. Czynności wykonywane przez wnioskodawcę opisane w oświadczeniu z 23 czerwca 2021 r. to: pomoc w utrzymaniu higieny (2-3 razy w tygodniu), prowadzenie do toalety (w razie potrzeby), przygotowywanie ubrań i ubieranie (w razie potrzeby), mierzenie ciśnienia (3-4 razy dziennie), mierzenie poziomu cukru (3-4 razy dziennie), przygotowywanie i podawanie posiłków (3 razy dziennie), sprzątanie, pranie, prasowanie, opłacanie rachunków, robienie zakupów, realizacja recept, wizyty lekarskie, załatwianie spraw urzędowych, wyjście na spacer (w razie potrzeby).

Zdaniem organu odwoławczego matka wnioskodawcy nie wymaga opieki całodobowej i wsparcia innych osób przy wykonywaniu najdrobniejszych nawet czynności życia codziennego. W ocenie organu odwoławczego z materiału dowodowego nie wynika, by niepodejmowanie zatrudnienia miało faktyczny związek z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką, która w znacznej mierze jest niezależna i zdolna do samodzielnej egzystencji. Czynności związanych z pomocą niepełnosprawnej matce, nie można uznać za opiekę, która stanowiłaby przeszkodę do podjęcia zatrudnienia. Zakupy, przygotowanie posiłku czy sprzątanie wiążą się ze wspólnym zamieszkiwaniem z matką, przy czym czynności te są wykonywane bez względu na to, czy w rodzinie jest osoba niepełnosprawna wymagająca stałej opieki, czy nie i nie mogą być uznane za czynności związane ze sprawowaniem opieki. Nie negując pomocy w codziennych czynnościach sprawowanej pomocy nie można zdaniem organu odwoławczego uznać za stałą opiekę a raczej za wspomaganie osoby niepełnosprawnej w jej funkcjonowaniu. Czas i zakres sprawowanej opieki nie wyklucza możliwości podjęcia przez wnioskodawcę zatrudnienia chociażby w niepełnym wymiarze.

B. S. reprezentowany przez pełnomocnika z wyboru, zaskarżył powyższą decyzję Kolegium do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku w całości wnosząc o uchylenie wydanych w sprawie decyzji jak i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego ewentualnie przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.

Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 17 ust. 1 u.ś.r. poprzez przyjęcie, że niepodejmowanie pracy zarobkowej przez skarżącego w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, nie wypełnia przesłanki niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowani opieki nad osobą legitymizującą się orzeczeniem o niepełnosprawności ze wskazaniami: konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osobie w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że z normy prawa określonej w art. 17 ust. 1 u.ś.r. wynika, że podstawowym wymogiem uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego jest sprawowanie stałej, ciągłej opieki wykluczającej podjęcie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, która nie musi być opieką całodobową. Na poparcie tego stanowiska skarżący przywołał orzeczenia sądów administracyjnych wspierające jego pogląd.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku wniosło o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany swojego wcześniejszego stanowiska.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.; dalej powoływanej w skrócie jako "p.p.s.a.") sąd bada zaskarżony akt (w realiach niniejszej sprawy decyzję administracyjną) pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Tym samym aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Przedmiotem oceny Sądu skarżący uczynił decyzję organu odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję organu pierwszej instancji o odmowie przyznania skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego wnioskowanego w związku z opieką nad niepełnosprawną w stopniu znacznym matką A. S.

Sąd stwierdził, że kontrolowana decyzja odpowiada przepisom obowiązującego prawa, wobec czego brak jest podstaw do jej wyeliminowania z obrotu prawnego.

W myśl art. 17 ust. 1 u.ś.r., świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji

z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:

1) matce albo ojcu,

2) opiekunowi faktycznemu dziecka,

3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia

9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,

4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego

1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Stosownie do art. 17 ust. 1b u.ś.r., świadczenie pielęgnacyjne przysługuje,

jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała: 1) nie później niż do ukończenia 18 roku życia lub 2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia.

Wskazać należy, że w art. 17 u.ś.r. szczegółowo określono przesłanki, od spełnienia których uzależnione jest pozytywne rozpatrzenie wniosku opiekuna osoby niepełnosprawnej o przyznanie świadczenia mającego w określonym stopniu rekompensować brak możliwości świadczenia pracy w związku z opieką, jaką sprawuje nad osobą niepełnosprawną. Wskazane przez ustawę przesłanki muszą być spełnione kumulatywnie.

W rozpoznawanej sprawie organy odmawiając skarżącemu przyznania wnioskowanego świadczenia odmiennie uzasadniły swoje stanowiska.

Organ pierwszej instancji przyjął, że w sprawie nie została spełniona przesłanka wieku powstania niepełnosprawności określona w art. 17 ust. 1b u.ś.r., gdyż niepełnosprawność A. S. istnieje od 46 - go roku życia. Według organu pierwszej instancji przepis art. 17 ust. 1b u.ś.r. nadal determinuje możliwość przyznania świadczenia pielęgnacyjnego pomimo wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. (sygn. akt K 38/13). W ocenie organu pierwszej instancji wyrok Trybunału nie zmienia bowiem sytuacji prawnej skarżącego. Ponadto w ocenie organu pierwszej instancji przyznany skarżącemu specjalny zasiłek opiekuńczy wyłącza przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego.

Natomiast według organu odwoławczego powodem uzasadniającym odmowę przyznania świadczenia w niniejszej sprawie było niespełnienie przez skarżącego przesłanki wynikającej z art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., a mianowicie w sprawie nie wystąpił związek przyczynowo–skutkowy pomiędzy sprawowaniem przez skarżącego opieki wobec niepełnosprawnej matki, a niepodejmowaniem przez niego zatrudnienia, bowiem ustalony zakres obowiązków w ramach sprawowanej opieki nie uniemożliwia skarżącemu podjęcia aktywności zawodowej chociażby w niepełnym wymiarze czasu pracy.

W kwestii różnicowania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobami niepełnosprawnymi ze względu na moment powstania niepełnosprawności organ odwoławczy słusznie uznał, że data powstania niepełnosprawności u wymagającej opieki matki skarżącego nie może stanowić samodzielnej podstawy do odmowy przyznania przedmiotowego świadczenia.

Sąd w składzie rozpoznającym sprawę podziela stanowisko wyrażone w jednolitym obecnie orzecznictwie sądów administracyjnych, według którego wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. (sygn. akt K 38/13) przesądza o tym, że organy rozpoznając wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego złożony przez opiekuna dorosłej osoby niepełnosprawnej mają obowiązek zbadać, czy wnioskodawca spełnia warunki do przyznania tego świadczenia określone w art. 17 ustawy, z wyłączeniem tej części tego przepisu, która z dniem 23 października 2014 r. została przez Trybunał Konstytucyjny ostatecznie uznana za niekonstytucyjną.

Zatem organ odwoławczy słusznie uznał, że data powstania niepełnosprawności u wymagającej opieki matki skarżącego nie uzasadnia odmowy przyznania przedmiotowego świadczenia.

Przechodząc do dalszych rozważań oceny zasadności prezentowanego przez organ odwoławczy stanowiska odnośnie braku podstaw do przyznania skarżącemu wnioskowanego świadczenia z uwagi na brak związku przyczynowo - skutkowego pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, a sprawowaną opieką, należy wskazać, że stanowisko to jest słuszne bowiem ze zgromadzonego w aktach materiału dowodowego nie wynika, że taki związek w niniejszej sprawie występuje.

Sąd wskazuje, że zgodnie z treścią art. 17 ust. 1 u.ś.r., świadczenie pielęgnacyjne w związku z rezygnacją z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje, jeżeli osoba uprawniona rezygnuje lub nie podejmuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania stałej lub długotrwałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Podstawowym wymogiem do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego jest sprawowanie stałej, ciągłej opieki wykluczającej podjęcie zatrudnienia lub powodującej konieczność zrezygnowania z pracy. Podkreślenia przy tym wymaga, że ustawa o świadczeniach rodzinnych nie zawiera definicji "sprawowania opieki".

Z treści art. 17 ust. 1 u.ś.r. wynika, że aby można było mówić o opiece – w rozumieniu tego przepisu - musi ona być stała lub długoterminowa. Określenia "stała" lub "długoterminowa" wskazują na to, że nie może to być opieka świadczona niecodziennie, a nawet jeżeli codziennie, to tylko przez część doby, zatem sporadycznie.

Ponadto należy wskazać, że świadczenie pielęgnacyjne nie jest przyznawane za samą opiekę nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, lecz za faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania tej opieki lub za rezygnację z zatrudnienia w celu jej sprawowania. Przepis art. 17 ust. 1 u.ś.r. należy zatem stosować wyłącznie do takich stanów faktycznych, w których zakres opieki wyklucza możliwość podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej (por.: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 października 2020 r.; sygn. akt I OSK 1148/20, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl). Ustawodawca wymaga, aby brak podejmowania zatrudnienia lub rezygnacja z zatrudnienia przez osoby wymienione w art. 17 ust. 1 i ust. 1a u.ś.r. pozostawały w bezpośrednim związku przyczynowo - skutkowym z koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. Aby spełnione były przesłanki określone w art. 17 ust. 1 u.ś.r., opieka taka musi w sposób oczywisty stanowić przeszkodę do wykonywania pracy zawodowej. Zatem związek między rezygnacją z zatrudnienia (albo jego niepodejmowaniem), a sprawowaną opieką musi być bezpośredni i ścisły (por.: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 lutego 2020 r.; sygn. akt I OSK 516/19; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl).

Ze złożonego wraz z wnioskiem opisu czynności wykonywanych podczas opieki, jak i czynności opiekuńczych opisanych w wywiadzie środowiskowym nie wynika aby czynności opiekuńcze sprawowane przez skarżącego nad matką wykluczały podjęcie zatrudnienia w niepełnym wymiarze czasu pracy. Zasadniczo czynności opiekuńcze realizowane względem matki, które zostały opisane w wywiadzie środowiskowym jak i wymienione w złożonym przy wniosku "opisie czynności opiekuńczych", odnoszą się do wykonywania czynności w zakresie ubierania i rozbierania, higieny całego ciała, przygotowywania posiłków, pomiaru ciśnienia, mierzenia poziomu cukru. Pozostałe czynności, takie jak: sprzątanie, pranie czy prasowanie, opłacanie rachunków, zakupy, są codziennymi obowiązkami domowymi, które są wykonywane w każdym gospodarstwie domowym, a wspólne zamieszkiwanie z matką stanowi znaczące ułatwienie w ich wykonywaniu i opiece nad nią, która wynika z prawnego i moralnego obowiązku. Świadczenie pielęgnacyjne jest przyznawane za faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia z powodu konieczności osobistego sprawowania tej opieki lub za rezygnację z zatrudnienia, a taka sytuacja w niniejszej sprawie nie występuje, co prawidłowo stwierdził organ odwoławczy. Sytuacja skarżącego nie uzasadnia przyznania mu z środków publicznych świadczenia związanego z niepodejmowaniem zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Brak aktywności zawodowej nie wiąże się bowiem bezpośrednio z koniecznością sprawowania opieki nad matką. Czynności sprawowane w ramach opieki wynikające z materiału dowodowego w realiach niniejszej sprawy stanowią pomoc, która może być świadczona mimo pozostawania przez opiekuna w zatrudnieniu Zatem organ odwoławczy pomimo małej niespójności we wnioskowaniu wyrażającej się w stwierdzeniu, że matka skarżącego nie wymaga wsparcia innych osób nawet przy wykonywaniu najdrobniejszych czynności życia codziennego, prawidłowo ocenił całokształt okoliczności występujących w niniejszej sprawie uznając, że nie pozwalają one na przyjęcie, że sprawowana opieka, której konieczność nie jest negowana, stanowi przeszkodę do podjęcia przez skarżącego zatrudnienia. Z ustaleń poczynionych w sprawie wynika, że zakres oraz rozmiar czasowy opieki sprawowanej przez skarżącego nad niepełnosprawną matką, w świetle zasad doświadczenia życiowego, jest do pogodzenia z równoczesnym podjęciem pracy. Sama konieczność sprawowania opieki nie stanowi w świetle art. 17 ust. 1 u.ś.r. samodzielnej podstawy do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.

Sąd podziela stanowisko wyrażane w orzecznictwie, że art. 17 ust. 1 u.ś.r. nie uzależnia otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego od sprawowania opieki nieustannie przez całą dobę, jednakże zestawiając okoliczności faktyczne rozpatrywanej sprawy ze wskazaną regulacją prawną organ odwoławczy prawidłowo stwierdził, że zakres sprawowanej przez skarżącego opieki nie uzasadnia uznania tej opieki za taką jakiej art. 17 ust. 1 u.ś.r. wymaga, gdyż obiektywnie umożliwia podjęcie skarżącemu zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej chociażby w niepełnym wymiarze czasu pracy.

Mając na uwadze powyższe uznać należy, że skoro skarżący nie spełnił przewidzianej art. 17 ust.1 u.ś.r. przesłanki przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, świadczenie pielęgnacyjne mu nie przysługiwało. Nie mógł w tej sytuacji dokonać skutecznie wyboru między różnymi świadczeniami, w myśl art. 27 ust. 5 u.ś.r., z którego wynika, że w przypadku zbiegu uprawnień do świadczeń przysługuje jedno z nich, wybrane przez opiekuna.

W reasumpcji Sąd uznał, że rozstrzygnięcie organu odwoławczego oparte zostało na prawidłowej analizie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, który pozwolił na wyczerpujące ustalenie istotnych okoliczności sprawy, to jest zakresu i rozmiaru sprawowanej przez skarżącego opieki nad matką. Ustalenia poczynione w tym zakresie znalazły odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, która to zawiera w pełni wyczerpujące uzasadnienie faktyczne i prawne podjętego przez organ rozstrzygnięcia, które w ocenie Sądu w całości odpowiada prawu.

Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił wniesioną skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a., o czym orzeczono jak w sentencji wyroku.

Wyrok w sprawie Sąd wydał na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym zgodnie z art. 119 pkt 2 i art. 120 p.p.s.a.