Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt I SA/Go 472/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2016-02-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
6560
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 165a § 1 w zw. z art. 14b § 1 i art. 14h
journal: Dz.U. 2015 poz 613
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Rzepecka Sędziowie Sędzia WSA Jacek Niedzielski Sędzia WSA Dariusz Skupień (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Czajkowski po rozpoznaniu w dniu 3 lutego 2016 r. na rozprawie sprawy ze skargi R.R. - Komornika przy Sądzie Rejonowym na postanowienie Ministra Finansów - Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o wydanie indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego 1. Uchyla zaskarżone postanowienie. 2. Zasądza od Ministra Finansów – Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego kwotę 580 zł (pięćset osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. 3. Zarządza zwrot skarżącemu od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem nadpłaconego wpisu.


UZASADNIENIE

Skarżący R.R. – Komornik działający przy Sądzie Rejonowym, reprezentowany przez pełnomocnika radcę prawnego, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim skargę na postanowienie Ministra Finansów reprezentowanego przez Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] września 2015 r. nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie z [...] sierpnia 2015 r. nr [...] wydane w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług

w zakresie opodatkowania sprzedaży nieruchomości.

Z akt sprawy wynika następujący stan faktyczny:

Wnioskiem z [...] maja 2015 r. skarżący zwrócił się do Ministra Finansów – Dyrektora Izby Skarbowej o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania sprzedaży nieruchomości.

Wnioskodawca wskazał następujące przepisy prawa podatkowego, będące przedmiotem interpretacji: art. 18, art. 43 ust. 1 pkt 10 i 10a ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług.

Przedstawiając stan faktyczny zdarzenia przyszłego skarżący wskazał, że jest Komornikiem Sądowym działającym przy Sądzie Rejonowym. W toku postępowania egzekucyjnego, prowadzonego pod sygn. akt [...] i inne, w trybie przepisów o egzekucji z nieruchomości na podstawie Kodeksu Postępowania Cywilnego, wnioskodawca zajął nieruchomości dłużnika oraz przystąpił do ich opisu i oszacowania, sporządzone zostały również operaty szacunkowe nieruchomości.

Dłużnikiem, wobec którego prowadzona jest egzekucja, jest spółka "S" Sp. z o.o., nie będąca aktualnie w stanie upadłości likwidacyjnej. Dłużnik jest podatnikiem VAT, a głównym przedmiotem wykonywanej działalności gospodarczej jest produkcja mebli. Zajęte nieruchomości, których właścicielem jest "S" Sp. z o.o., mają zostać sprzedane w trybie licytacji publicznej, zgodnie z art. 952 Kodeksu Postępowania Cywilnego.

Przedmiotem sprzedaży w trybie postępowania egzekucyjnego ma być nieruchomość zabudowana, obejmująca działkę nr [...] o powierzchni 8.2500 ha, położona w [...], (ark. mapy nr 2 obręb [...]), dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...], prowadzoną przez Sąd Rejonowy Zamiejscowy Wydział Ksiąg Wieczystych. Zabudowę stanowią budynki pełniące funkcję produkcyjną, magazynową i biurową, budowle. Część działki nr [...], na której położona jest nieruchomość zabudowana, jest określona, zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego Gminy, jako teren działalności produkcyjnej i usługowej i zakwalifikowano te grunty pod zabudowę (o pow. 2,73 ha). Pozostała część działki, nieujęta w planie zagospodarowania przestrzennego, obejmująca 5,52 ha (na podstawie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy) jest położona na obszarze terenów z przewagą obiektów produkcji rolnej i obsługi gospodarki rolnej.

Wnioskodawca, działając w oparciu o przepisy kodeksu postępowania cywilnego oraz ustawy o komornikach sądowych i egzekucji, podjął szereg czynności zmierzających do uzyskania informacji niezbędnych do ustalenia, czy dłużnikowi przysługuje zwolnienie od podatku od towarów i usług, przewidziane w 43 ust. 1 pkt. 10 i pkt. 10a, w stosunku do zajętych nieruchomości.

Żądania wnioskodawcy, pomimo podjętych czynności, pozostały jednak bez odpowiedzi, a wszelkie próby kontaktu z dłużnikiem okazały się bezskuteczne. Kierowane do dłużnika wezwania pozostały bez odpowiedzi, dłużnik nie podejmował regularnie również kierowanej do niego korespondencji oraz unikał wnioskodawcy. Wobec powyższego wnioskodawca wystąpił o udzielenie koniecznych informacji do osoby ujawnionej w Krajowym Rejestrze Sądowym jako osoba sprawująca funkcję zarządczą wobec dłużnika - Prezesa Zarządu K.K., kierując na jej adres domowy stosowne zapytanie. W odpowiedzi K.K. oświadczył, że został odwołany z funkcji Prezesa Zarządu dłużnika, w związku z czym nie posiada wiedzy na temat działalności dłużnika i nie może udzielić żądanych informacji.

W związku z powyższym, pomimo podjęcia wszelkich, możliwych czynności egzekucyjnych, potencjalnie pozwalających na uzyskanie informacji, skarżący stwierdził, że nie był w stanie zdobyć żadnych dokumentów, związanych z zajętymi

w toku postępowania nieruchomościami, a także w ramach dotychczasowych czynności egzekucyjnych, nie był w stanie ustalić czy dłużnikowi przysługiwały wobec tych nieruchomości zwolnienia od podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt. 10 i 10a. Nie był również w stanie ustalić, czy dłużnikowi nie przysługiwało prawo do odliczenia podatku od towarów i usług przy nabyciu nieruchomości oraz czy dłużnik nie ponosił nakładów przewyższających 30% wartości początkowej nieruchomości i nie skorzystał z odliczenia podatku VAT od tych nakładów.

Ze względu na brak współpracy po stronie dłużnika, wobec bezskuteczności czynności dokonanych przez skarżącego, zmierzających do uzyskania tych informacji, w przedstawionym stanie faktycznym ich pozyskanie było niemożliwe.

Dalej skarżący stwierdził, że zgodnie z przepisami Kodeksu Postępowania Cywilnego o postępowaniu egzekucyjnym oraz Ustawą o komornikach sądowych

i egzekucji, skarżący zobowiązany jest przystąpić do dokonania opisu i oszacowania oraz sprzedaży nieruchomości zajętych w toku postępowania egzekucyjnego, pomimo niemożliwości uzyskania opisanych powyżej informacji.

Po przedstawieniu stanu faktycznego skarżący zadał pytanie, czy sprzedaż nieruchomości w warunkach opisanych w stanie faktycznym, tj. przy niemożliwości ustalenia przez niego, będącego płatnikiem podatku od towarów i usług

z art. 18 ustawy VAT, niezbędnych informacji dotyczących spełniania przesłanek zwalniających z opodatkowania podatkiem od towarów i usług zawartych w art. 43 ust. 10 i 10a ustawy VAT, czynność sprzedaży (dostawy) tych nieruchomości w drodze licytacji publicznej zgodnie z przepisami kodeksu postępowania cywilnego będzie opodatkowana podatkiem od towarów i usług?

Skarżący stanął na stanowisku, iż w przedstawionym stanie faktycznym, czynność dostawy (sprzedaży) nieruchomości będzie obciążona podatkiem od towarów i usług.

Uzasadniając swoje stanowisko argumentował, że stosownie do normy art. 18 ustawy

z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług komornik sądowy dokonuje transakcji w imieniu dłużnika. Na tej podstawie skarżący przyjął, iż prowadzona przez komornika sprzedaż nieruchomości, będącej własnością dłużnika będzie opodatkowana podatkiem od towarów i usług, gdy do rozliczenia tego podatku byłby zobowiązany dłużnik. W przypadku, gdyby powyższa czynność nie podlegałaby opodatkowaniu tym podatkiem lub byłaby od niego zwolniona, komornik sądowy nie byłby obowiązany do odprowadzenia podatku.

Skarżący podniósł, że w opisanym stanie faktycznym dłużnik jest osobą prawną, prowadzącą działalność gospodarczą oraz jest podatnikiem VAT. Kontynuując stwierdził, że opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, w świetle art. 5 ust. 1 pkt. 1 ustawy VAT, podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług

na terytorium kraju, a dłużnika prowadzi działalność produkcyjną na terytorium kraju. Następnie definiując pojęcie działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług, skarżący zacytował brzmienie art. 15ust. 2 ustawy VAT.

Skarżący stwierdził, że w jego opinii opodatkowanie podatkiem od towarów i usług będzie miało miejsce wówczas, jeżeli spełnione zostaną przesłanki o charakterze przedmiotowym, tj. wystąpi czynność podlegająca opodatkowaniu w oparciu o przepisy art. 5 ust. 1 i 7 ust. 1 ustawy, tj. odpłatna dostawa towarów, przez którą rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel oraz podmiotowym, tj. gdy czynność podlegająca opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług jest dokonywana przez podmiot będący podatnikiem w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy.

Skarżący wskazał, że zasadą w ustawie o podatku od towarów i usług jest naliczanie podatku VAT od dostawy (sprzedaży) towarów, a więc także nieruchomości

w rozumieniu niniejszej ustawy. Dodatkowo skarżący zwrócił uwagę na okoliczność,

że na gruncie ustawy o VAT w zakresie dostawy nieruchomości budynkowych zostały wprowadzone jednak dwa zwolnienia o charakterze przedmiotowym, tj. wart. 43 ust. 1 pkt 10 i art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy o VAT.

Zwolnienie określone w art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT zostało przewidziane dla dostawy budynku/budowli lub ich części, która nie jest dokonywana w ramach pierwszego zasiedlenia w rozumieniu art. 2 pkt 14 ustawy o VAT bądź między pierwszym zasiedleniem a dostawą tego budynku/budowli upłynął okres dłuższy niż 2 lata. Przez pierwsze zasiedlenie rozumie się oddanie do użytkowania, w wykonaniu czynności podlegających opodatkowaniu, pierwszemu nabywcy lub użytkownikowi budynków, budowli lub ich części, po ich wybudowaniu lub ulepszeniu, jeżeli wydatki poniesione na ulepszenie w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym stanowiły co najmniej 30% wartości początkowej. Dodać należy, że pierwsze zasiedlenie nie musi być dostawą towarów, gdyż jego istotą jest oddanie do użytkowania, które następuje w wykonaniu czynności podlegających opodatkowaniu. Pierwszym zasiedleniem może być więc oddanie nieruchomości w najem czy też dzierżawę.

Z powyższego skarżący wywiódł, że do pierwszego zasiedlenia może dochodzić wiele razy - o ile bowiem dana nieruchomość może zostać tylko raz wybudowana, o tyle wielokrotnie może być ona ulepszana w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym.

Do pierwszego zasiedlenia będzie zatem dochodziło po każdym ulepszeniu stanowiącym co najmniej 30% wartości początkowej obiektu i oddaniu do użytkowania w wykonaniu czynności podlegających opodatkowaniu (np. najem, dzierżawa, sprzedaż) pierwszemu nabywcy lub użytkownikowi obiektu.

Następnie skarżący zacytował brzmienie art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy VAT zaznaczając, że na mocy wskazanego wyżej przepisu zwolnienie ma zastosowanie dla tej dostawy budynków/budowli lub ich części, która nie korzysta ze zwolnienia z art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT.

Skarżący wskazał, że w myśl art. 43 ust. 7a ustawy o VAT warunku z punktu b) art. 43 ust. 1 pkt 10a nie stosuje się, jeżeli budynki, budowle lub ich części w stanie ulepszonym były wykorzystywane przez podatnika do czynności opodatkowanych przez co najmniej 5 lat.

W ocenie skarżącego celowym było odwołanie się do pojęcia ulepszenia, do którego odnosi się ustawodawca w treści ww. przepisów stanowiących o zwolnieniu od podatku dla dostawy nieruchomości budynkowych. W przepisach tych nie ma wprost odesłania do unormowań zawartych w ustawach o podatku dochodowym. Takie odesłanie zamieścił ustawodawca jedynie w art. 2 pkt 14 ustawy o VAT, definiującym pierwsze zasiedlenie na potrzeby zwolnienia od podatku określonego w art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT. Niemniej jednak skarżący wskazał, że zasadnym wydaje się jednolite rozumienie tych samych pojęć na gruncie jednej Ustawy.

Zgodnie z ogólnymi zasadami, które zawarte są w ustawie o podatku od towarów i usług, ze zwolnień podatkowych korzystać można tylko w sytuacji, w której wykaże się spełnienie przesłanek, które są niezbędne do zaistnienia takiego zwolnienia. Podsumowując swoje stanowisko skarżący podkreślił, że nie był w stanie ustalić czy dłużnikowi przysługiwały wobec tej nieruchomości zwolnienia od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt. 10 i 10a ustawy o VAT. Niemożliwym okazało również się ustalenie, czy dłużnikowi nie przysługiwało prawo do odliczenia podatku VAT przy nabyciu nieruchomości oraz czy dłużnik nie ponosił nakładów przewyższających 30%

wartości początkowej nieruchomości i nie skorzystał z odliczenia podatku VAT od tych nakładów.

W związku z tym, że skorzystanie przez podatnika podatku od towarów i usług, ze zwolnienia opisanego w art. 43 ustawy o VAT, jest jego uprawnieniem a nie obowiązkiem, skarżący stanął na stanowisku, że wobec niemożliwości ustalenia przez niego niezbędnych informacji, pozwalających na określenie, czy nieruchomości oraz prawo użytkowania wieczystego, jakie zamierza zbyć w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego, ze zwolnienia takiego korzystają, sprzedaż ta nie będzie korzystała z takiego zwolnienia oraz, że będzie on zobowiązany do odprowadzenia z jej tytułu podatku od towarów i usług w pełnej wysokości.

Dyrektor Izby Skarbowej, działający w imieniu Ministra Finansów

postanowieniem z [...] sierpnia 2015 r. nr [...] odmówił wszczęcia postępowania w sprawie dotyczącej wniosku skarżącego o wydanie interpretacji dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania sprzedaży nieruchomości.

W ww. postanowieniu organ wydający interpretację stwierdził, że sformułowane pytanie jak równie opis sprawy uniemożliwiają dokonanie właściwej oceny zaprezentowanego przez wnioskodawcę własnego stanowiska w sprawie. Uszczegółowiając swoje stanowisko organ wydający interpretację wyjaśnił, że braki informacji w zakresie - na który wskazał skarżący zarówno w opisie sprawy, jak również w pytaniu - nie dają podstawy do merytorycznego rozstrzygnięcia zawartego we wniosku zagadnienia. Informacje te są bezwzględnie konieczne do wydania interpretacji indywidualnej. Minister Finansów ocenił, że stan sprawy zawarty we wniosku nie był wystarczający do jednoznacznej oceny czy w przedmiotowej sprawie sprzedaż nieruchomości będzie opodatkowana podatkiem od towarów i usług, czy też, zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 10 i 10a ustawy o VAT - korzystać będzie ze zwolnienia od podatku. W rezultacie organ stwierdził, że nie była też możliwa ocena stanowiska przedstawionego przez wnioskodawcę. Na poparcie swojego stanowiska organ wydający interpretację zacytował fragment uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie z 23 października 2014 r. sygn. akt I SA/Go 479/14 wydanego w sprawie ze skargi wnioskodawcy w tożsamym w ocenie organu zakresie.

Organ wydający interpretację stanął na stanowisku, że analiza przytoczonych przepisów w kontekście przedstawionego opisu sprawy i zredagowanego pytania doprowadziła do wniosku, że żądanie R.R. Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym nie może być rozstrzygnięte w interpretacji indywidualnej, wydanej w trybie art. 14b § 1 ustawy Ordynacja podatkowa.

Skoro bowiem w rozpatrywanej sprawie – wnioskodawca nie ma możliwości ustalenia informacji niezbędnych do wydania interpretacji w zakresie będącym przedmiotem zapytania, obliguje to organ do odmowy wszczęcia postępowania.

Skarżący wniósł zażalenie na powyższe postanowienie, zarzucając mu naruszenie:

– art. 165a § 1 w zw. z art. 14b § 1 i art. 14h ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa poprzez wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o wydanie interpretacji dotyczącej podatku od towarów i usług, w zakresie opodatkowania sprzedaży nieruchomości i stwierdzenie, że wnioskodawca nie przedstawił w stanie faktycznym wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej, informacji niezbędnych do jej wydania, podczas gdy stan faktyczny we wskazanej interpretacji został opisany w sposób kompletny i pozwalający na wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie;

– art. 14h ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa poprzez niewydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego, pomimo upływu przewidzianego do tego terminu;

– art. 169 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa poprzez jego niezastosowanie i niewezwanie wnioskodawcy do usunięcia ewentualnych braków złożonego wniosku w terminie 7 dni.

Skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia i wydanie interpretacji indywidualnej zgodnie z żądaniem wnioskodawcy lub ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji.

W uzasadnieniu wniesionego zażalenia skarżący wskazał, że stanowisko organu wydającego interpretację należało uznać za błędne. W ocenie skarżącego organ I instancji nie zrozumiał istotnych elementów stanu faktycznego przedstawionego we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej. Podkreślił, że fakt niemożności uzyskania ani ustalenia informacji oraz dokumentów związanych z zajętymi nieruchomościami w ramach prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej, jak również informacji, czy dłużnikowi przysługiwałyby wobec tych nieruchomości zwolnienia od podatku VAT, oraz czy dłużnik nie ponosił nakładów przewyższających 30% wartości początkowej nieruchomości i nie skorzystał z odliczenia podatku VAT od tych nakładów, nie jest jak twierdzi organ brakiem opisu stanu faktycznego, ale istotnym jego elementem, będącym podstawą złożenia wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej. Skarżący zaakcentował, że niemożność uzyskania tych informacji stanowi okoliczność obiektywną, niezależną od woli, która bezpośrednio rzutuje na jego obowiązek podatkowy w zakresie podatku od towarów i usług.

Podsumowując swoje stanowisko stwierdził, że opisany w złożonym wniosku stan faktyczny, wbrew twierdzeniom organu I instancji był kompletny i stanowił podstawę do wydania przez ten organ merytorycznego rozstrzygnięcia, zgodnie z żądaniem wnioskodawcy.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy na skutek wniesionego zażalenia Dyrektor Izby Skarbowej działający w imieniu Ministra Finansów postanowieniem z [...] września 2015 r. utrzymał w mocy postanowienie z [...] sierpnia 2015 r.

W uzasadnieniu organ interpretacyjny podtrzymał zasadność argumentacji zawartej w postanowieniu organu I instancji podkreślając, że instytucja interpretacji indywidualnej nie została wprowadzona w celu umożliwienia podmiotom zaznajamiania się

z poglądami ministra właściwego do spraw finansów publicznych na wykładnię określonych przepisów prawa podatkowego z przyczyn czysto poznawczych.

W odniesieniu do zdarzeń przyszłych ma ona służyć uzyskaniu przez zainteresowanego informacji odnośnie prawidłowości dokonanej przez niego oceny skutków podatkowych skonkretyzowanych, rozważanych (planowanych) przez niego działań lub zaniechań albo oceny skutków podatkowych sytuacji, co do której - z uwagi na istniejące okoliczności faktyczne - można stwierdzić, że zajdzie z istotnym stopniem prawdopodobieństwa. Instytucja interpretacji indywidualnych gwarantuje bowiem ochronę prawną w zakresie określonym przepisami Ordynacji podatkowej w przypadku zastosowania się zainteresowanego do wydanej interpretacji. Realizacja funkcji gwarancyjnej interpretacji indywidualnej nie może być natomiast realizowana

w odniesieniu do nieskonkretyzowanych przyszłych stanów faktycznych

ani wymyślonych przez wnioskodawcę sytuacji, które teoretycznie mogą się zdarzyć .

Ponadto organ zauważył, że w przypadku braków w opisie sprawy organ

jest zobowiązany wykorzystać instytucję uzupełnienia sprawy wynikającą z art. 169 ustawy Ordynacja podatkowa, aby ten przedstawiony przez wnioskodawcę stan opisany uzupełnić. Organ stwierdził jednak, powtarzając argumentację za organem I instancji, że przy tak, jak w rozpatrywanym wniosku, przedstawionym zdarzeniu przyszłym oraz zredagowanym pytaniu opisany stan sprawy nie zostałby uzupełniony.

Organ II instancji za chybione uznał zarzuty zażalenia i nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia.

W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie:

1. art. 14b § 1 Ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa poprzez błędne przyjęcie, że wnioskowana przez skarżącego interpretacja indywidualna nie może zostać wydana, ponieważ skarżący w złożonym wniosku przedstawił stan faktyczny niekompletny, a tym samym nie pozwalający na wydanie takiej interpretacji, podczas gdy stan faktyczny we wskazanej interpretacji został opisany w sposób kompletny i pozwalający na wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia;

2. art. 233 § 1 ust. 2 w zw. z art. 239 w zw. z art. 14h Ustawy ordynacja podatkowa, poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] sierpnia 2015 r., w sytuacji gdy postanowienie to powinno zostać uchylone, jako wydane z naruszeniem:

a) art. 165a § 1 w zw. z art. 14b § 1 i art. 14h Ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa poprzez wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o wydanie interpretacji dotyczącej podatku od towarów i usług, w zakresie opodatkowania sprzedaży nieruchomości i stwierdzenie, że wnioskodawca nie przestawił w stanie faktycznym wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej, informacji niezbędnych do jej wydania, podczas gdy stan faktyczny we wskazanej interpretacji został opisany w sposób kompletny i pozwalający na wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie;

b) art. 14h ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa poprzez niewydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego, pomimo upływu przewidzianego do tego terminu;

c) art. 169§ 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa poprzez jego niezastosowanie i niewezwanie wnioskodawcy do usunięcia ewentualnych braków złożonego wniosku w terminie 7 dni.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji oraz o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa radcowskiego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skarżący powtórzył argumentację zawartą uprzednio w zażaleniu wniesionym na postanowienie organu I instancji, powołując na jej poparcie wyroki sądów administracyjnych wydane w sprawach o sygn.: I SA/Gl 991/14, I SA/Sz 133/11, III SA/Wa 763/15. Skarżący podkreślił, że w złożonym wniosku stan faktyczny, wbrew twierdzeniom Ministra Finansów, jest w pełni kompletny i stanowił podstawę do wydania merytorycznego rozstrzygnięcia, zgodnie z żądaniem wnioskodawcy.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej, reprezentujący Ministra Finansów, nie zgodził się z zarzutami skarżącego. Przytaczając argumenty jak w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia, wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Przedmiotem sądowej kontroli w rozpoznawanej sprawie jest rozstrzygnięcie organu, polegające na odmowie wszczęcia postępowania w sprawie wniosku skarżącego o wydanie indywidualnej interpretacji dotyczącej podatku od towarów

i usług w zakresie opodatkowania sprzedaży nieruchomości, wydane na podstawie art. 165a § 1 w zw. z art. 14b § 1 i art. 14h ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613).

Po zbadaniu zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia Sąd stwierdził, że akt ten narusza prawo w zakresie powodującym konieczność wyeliminowania go z obrotu prawnego, a zatem skargę należało uznać za zasługującą na uwzględnienie. Naruszono przepisy postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit.c P.p.s.a.).

Przedmiotem zaskarżonego postanowienia jest odmowa wszczęcia postępowania, dla której jako podstawę prawną organ wskazał art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej. Przepis ten znajduje odpowiednie zastosowanie w sprawach dotyczących interpretacji indywidualnej na podstawie odesłania zawartego w art. 14h ww. ustawy. Na jego podstawie organ podatkowy odmawia wszczęcia postępowania, gdy żądanie o udzielenie interpretacji indywidualnej zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie o udzielenie interpretacji nie może być wszczęte. Poza sporem jest, że skarżący jest zainteresowanym w rozumieniu przepisu art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej, zatem powodem odmowy wszczęcia postępowania mogła być wymieniona powyżej "inna przyczyna". Organ uzasadniając odmowę wszczęcia postępowania wskazał na brak istotnych informacji w opisie zdarzenia przyszłego jako uniemożliwiający mu merytoryczne rozstrzygnięcie zawartych we wniosku zagadnień. W szczególności przyjął, że stan sprawy nie jest wystarczający do jednoznacznej oceny czy egzekucyjna sprzedaż nieruchomości przez komornika będzie opodatkowana , czy też zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 10 i pkt 10a ustawy o VAT będzie korzystać ze zwolnienia od podatku.

W ocenie organu powyższe informacje są bezwzględnie konieczne do wydania interpretacji indywidualnej, bez nich nie jest możliwa ocena stanowiska przedstawionego przez wnioskodawcę.

Z takim stanowiskiem organu nie można się zgodzić, przypomnieć należy, że sprawa dotyczy sprzedaży nieruchomości, która ma być dokonana przez skarżącego w ramach prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Dostawa taka w sytuacji wystąpienia ustawowych przesłanek jest objęta zwolnieniem, którego warunki są określone w art. 43 ust. 1 pkt 10 i 10a ustawy o VAT. Problem polega jednak na tym, że komornik, który zgodnie z art. 18 cyt. ustawy występuje jako płatnik podatku od dostawy – jak wskazał we wniosku o interpretację, wyczerpał wszystkie swoje możliwości uzyskania danych

i informacji pozwalających ustalić, na wystąpienie w tej konkretnej sprawie wymienionego zwolnienia.

Podsumowując swoje stanowisko skarżący podkreślił, że nie był w stanie uzyskać żadnych innych dokumentów, związanych z zajętymi w toku postępowania nieruchomościami, a także w ramach dotychczasowych czynności egzekucyjnych nie był w stanie ustalić czy dłużnikowi przysługiwały wobec tej nieruchomości zwolnienia od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt. 10 i 10a ustawy o VAT. Niemożliwym okazało również się ustalenie, czy dłużnikowi nie przysługiwało prawo do odliczenia podatku VAT przy nabyciu nieruchomości oraz czy dłużnik nie ponosił nakładów przewyższających 30% wartości początkowej nieruchomości i nie skorzystał z odliczenia podatku VAT od tych nakładów.

Słusznie pokreślił, że skorzystanie przez podatnika podatku od towarów i usług, ze zwolnienia opisanego w art. 43 ustawy o VAT, wymaga jego wykazania.

Skarżący stanął na stanowisku, że wobec niemożliwości ustalenia przez niego niezbędnych informacji, pozwalających na określenie, czy nieruchomości oraz prawo użytkowania wieczystego, jakie zamierza zbyć w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego, ze zwolnienia takiego korzystają, sprzedaż ta nie będzie korzystała z takiego zwolnienia oraz, że będzie on zobowiązany do odprowadzenia z jej tytułu podatku od towarów i usług w pełnej wysokości.

Zdaniem sądu skarżący słusznie podniósł, że ze zwolnień podatkowych korzystać można tylko w sytuacji, w której wykaże się spełnienie przesłanek niezbędnych do zaistnienia takiego zwolnienia. W sytuacji opisanej w przytoczonym stanie faktycznym nie można z uwagi na brak możliwości ustalenia pozytywnych istotnych okoliczności stwierdzić, że zostały spełnione przesłanki wynikające z art. 43 ust. 1 pkt 10 lub 10a ustawy o VAT.

Zdaniem sądu przedstawione przez skarżącego działania mające na celu ustalenia faktów mogących ustalić wystąpienie zwolnienia, jest elementem stanu faktycznego mającego istotne znaczenie dla przedstawionego przez skarżącego rozstrzygnięcia, wynika z nich element stanu faktycznego skutkujący bowiem brakiem wykazania przez skarżącego wystąpienia ustawowych przesłanek do zwolnienia z podatku, zatem

wszystkie elementy stanu faktycznego pozwalające na wydanie interpretacji zostały przez skarżącego przedstawione.

W rozpoznawane sprawie nie było zasadne nawiązywanie (w uzasadnieniu postanowienia z dnia 6 sierpnia 2015 r.) do wyroku tut. Sądu z dnia 23 października 2014 r., wydanego w sprawie I SA/Go 479/14.

W tamtej sprawie, skarżący w uzasadnieniu wniosku wskazał, że wykonuje obowiązki komornika sądowego, przedstawił zdarzenie przyszłe dotyczące sprzedaży, w drodze postępowania egzekucyjnego, dwóch nieruchomości położonych jednej o pow. 8.2500 ha zabudowanej budynkami pełniącymi funkcję produkcyjną, magazynową, biurową oraz budowlami ( nr działki [...]) oraz działki niezabudowanej o pow. 1.280 m² ( nr działki [...]), która zgodnie ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania gminy, leży na obszarze z przewagą zabudowy rodzinnej lub zagrodowej oraz obiektów usług i produkcji nie kolidujących z funkcją mieszkaniową. W związku z tym skarżący zapytał o zasady opodatkowania podatkiem od towarów i usług sprzedaży ww. nieruchomości oraz podstawy opodatkowania, a konkretnie o możliwość odliczenia od podstawy tego podatku, w przypadku nieruchomości zabudowanej, wartości gruntu.

Skarżący wówczas przedstawiając własne stanowisko wskazał, że dostawa (sprzedaż) w drodze postępowania egzekucyjnego nieruchomości zabudowanej ( nr działki [...]), na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o podatku od towarów i usług, będzie zwolniona od VAT ( obecnie stoi na stanowisku, że będzie podlegała opodatkowaniu), zaś nieruchomość niezabudowana( nr działki [...]) z racji jej położenia na terenie z przewagą zabudowy jednorodzinnej lub zagrodowej będzie obciążona tym podatkiem. Ponadto jego zdaniem, na podstawie art. 29 ust. 8 ww. ustawy, z podstawy opodatkowania nie wyodrębnia się wartości gruntu, z którym budynki, budowle lub części budynków są trwale związane. Wówczas co jest istotne dla rozpoznawanej obecnie sprawie oświadczył, że nie posiada żadnych dokumentów , a także nie dokonał innych ustaleń związanych z zajętymi nieruchomościami.

Dyrektor Izby Skarbowej uznając, że w treści wniosku nie został w wyczerpujący sposób przedstawiony stan faktyczny/zdarzenie przyszłe umożliwiające wydanie interpretacji indywidualnej, wezwał na podstawie art. 169 § 1 w zw. z art. 14h Ordynacji podatkowej skarżącego do uzupełnienia wniosku, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia. Organ wskazał,

o jakie elementy stanu faktycznego wniosek należy uzupełnić.

Do wezwania organu skarżący jednak nie zastosował się oświadczając, że w niniejszej sprawie stan faktyczny został opisany wyczerpująco.

Sąd rozpoznając wówczas sprawę słuszni pokreślił, że przepisy regulujące ulgi muszą być interpretowane ściśle, tym bardziej, że w tym konkretnym przypadku zwolnienia są obwarowane wieloma wyjątkami, zależnościami. Ogólnikowo sporządzony wniosek, jak i brak odpowiedzi na pytania organu, doprowadziły do sytuacji, że możliwe byłoby skonstruowanie w sprawie nawet kilku "zdarzeń przyszłych".

Podkreślił także, iż komornik sądowy zobowiązany jest do przestrzegania przepisów ustawy o podatku od towarów i usług i do uwzględnienia, w trakcie sprzedaży licytacyjnej towarów, okoliczności decydujących o opodatkowaniu VAT. W myśl bowiem art. 18 ustawy o podatku od towarów i usług, komornik wykonujący czynności egzekucyjne w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania cywilnego, jest płatnikiem podatku od dostawy, dokonanej w trybie egzekucji, towarów, m.in. będących własnością dłużnika. Jest on zatem zobowiązany do obliczania, poboru podatku od podatnika i wpłaty podatku na konto organu podatkowego, w odniesieniu do podatku należnego z tytułu sprzedanych (zlicytowanych) towarów należących do podatnika, w stosunku do którego toczy się postępowanie egzekucyjne. Zaznaczenia przy tym wymaga też, że komornik sądowy dokonuje transakcji w imieniu podatnika - dłużnika. Prowadzona przez niego sprzedaż towarów będących własnością dłużnika, będzie opodatkowana podatkiem od towarów i usług, gdy do rozliczenia tego podatku byłby zobowiązany dłużnik, natomiast w przypadku, gdy powyższa czynność nie podlegałaby opodatkowaniu tym podatkiem lub byłaby od niego zwolniona - komornik sądowy nie będzie obowiązany do odprowadzenia podatku. W tym przypadku komornik pełni rolę pośrednika pomiędzy podatnikiem (dłużnikiem) a organem podatkowym, przekazując jedynie organowi środki pieniężne podatnika. Uzasadnione jest to charakterem odpłatnej dostawy następującej w ramach wykonywania czynności egzekucyjnych.W rozpoznawanej poprzednio sprawie skarżący wystąpił o wydanie interpretacji, bez wskazania na podjęcie działań zmierzających do ustalenia informacji wskazujących na możliwość wystąpienia przesłanek skutkujących zwolnieniem z podatku.

W rozpoznawanej sprawie zdaniem Sądu skarżący, mając na uwadze także słuszne stwierdzenie "przepisy regulujące ulgi muszą być interpretowane ściśle, tym bardziej, że w tym konkretnym przypadku zwolnienia są obwarowane wieloma wyjątkami, zależnościami" przedstawił stan faktyczny z którego jednoznacznie wynika, że działając w oparciu o przepisy kodeksu postępowania cywilnego oraz ustawy o komornikach sądowych i egzekucji, podjął szereg czynności zmierzających do uzyskania informacji niezbędnych do ustalenia, czy dłużnikowi przysługuje zwolnienie od podatku od towarów i usług, przewidziane w 43 ust. 1 pkt. 10 i pkt. 10a, w stosunku do zajętych nieruchomości. Działania te, nie przyniosły jednak pozytywnego rezultatu.

Zdaniem sądu przedstawione przez skarżącego działania zmierzające do ustalenia faktów czy zaistniały przesłanki do wystąpienie zwolnienia, jest elementem stanu faktycznego mającego istotne znaczenie dla przedstawionego przez skarżącego zdarzenie przyszłego, zatem nie było podstaw do odmowy wszczęcia postępowania

o wydania interpretacji.

W ocenie Sądu przedstawiony we wniosku opis zdarzenia przyszłego spełnia wymogi Ordynacji podatkowej, w szczególności określone w art. 14b § 2 tej ustawy. Zostało

w nim wyczerpująco przedstawione zdarzenie przyszłe, jak też przedstawiono własne stanowisko w sprawie oceny prawnej tego zdarzenia. Ocena stanowiska wnioskodawcy, a w konsekwencji - wydanie interpretacji indywidualnej, następuje wtedy, gdy kwestia stanowiąca przedmiot wątpliwości jest regulowana przepisami prawa podatkowego.

W tym znaczeniu w rozpoznawanej sprawie nie występowały przyczyny, z powodu których postępowanie nie mogło być wszczęte, a w konsekwencji nie mogła być wydana indywidualna interpretacja przepisów prawa podatkowego, zawierająca w myśl art. 14c § 1 Ordynacji podatkowej ocenę stanowiska wnioskodawcy wraz

z uzasadnieniem prawnym tej oceny. W sytuacji zatem, gdy podanie złożyła osoba zainteresowana, w przewidzianej formie, wniosek był zindywidualizowany przez opis zdarzenia przyszłego, powinno nastąpić jego merytoryczne rozpatrzenie i wydanie interpretacji indywidualnej a nie formalne rozpatrzenie tej sprawy przez wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy rolą organu będzie zatem wydanie interpretacji indywidualnej, stosownie do treści art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej .

Organ odmawiając wydania interpretacji naruszył regulację 165a § 1 w zw. z art. 14b § 3 i art. 14h Ordynacji podatkowej, dlatego na podstawie art. 145§1 pkt 1 lit.c) p.p.s.a Sąd uchylił zaskarżone postanowienie.

O zwrocie kosztów postępowania sądowego postanowił zgodnie z art. 200, art. 205 § 2, art. 209 tej ustawy oraz § 2 ust 1, 2 i § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu( Dz. U. 2003.97.888).

Ponadto na podstawie art.225 p.p.s.a. zwrócono stronie skarżącej nadpłacony wpis, skarżący bowiem wpłacił kwotę 200 zł chociaż przedmiotem zaskarżenia było postanowienie, wpis stały od skarg wniesionych na postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym wynosi 100 zł - §2 ust.1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. ( Dz. U. 2003.221.2193)

-----------------------

16