Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 606/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2018-11-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 pkt 3 i 5, art. 48
journal: Dz.U. 2018 poz 1202
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.

SENTENCJA

Dnia 22 listopada 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędziowie Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędzia WSA Izabela Paluszyńska (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 listopada 2018 roku sprawy ze skargi A. K. na postanowienie W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2018 roku Nr [...] w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych oddala skargę


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] maja 2018r. nr [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej WWINB) działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 oraz art. 123 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (jedn. tekst: Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.; dalej: k.p.a.), po rozpatrzeniu zażalenia A. K. (dalej jako strona lub skarżąca) na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. (dalej PINB) z dnia [...] marca 2018 r. (sygn. [...]), którym wstrzymano roboty budowlane związane z budową "tunelu foliowego zblokowanego (wym. 60,0 mx 18,0 m) w m. S. (dz. nr [...]), gm. Ż.", ustalono wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń tej budowy oraz nałożono na panią A. K. (jako inwestora) obowiązek przedstawienia - w wyznaczonym terminie - dokumentów szczegółowo określonych w rozstrzygnięciu tego postanowienia, uchylił zaskarżone postanowienie w części, w jakiej:

1. na panią A. K. nałożono obowiązek przedstawienia "ostatecznej decyzji Wójta Gminy Ż. o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla w/w obiektu" oraz

2. określono termin przedstawienia żądanych dokumentów tj. "do dnia 31 maja 2018 r."

i w tym zakresie orzekł na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (jedn. tekst: Dz. U. z 2017 r., poz. 1332 ze zm., dalej pr. bud.) oraz art. 123 § 1 k.p.a:

1. o nałożeniu na panią A. K. (jako inwestora) obowiązku przedstawienia decyzji Wójta Gminy Ż. o warunkach zabudowy dla budowy budowli (tj. "tunelu foliowego zblokowanego") o wym. 60, 0 m x 18,0 m na działce nr [...], obr. S. K. w miejscowości S., w gminie Ż. oraz

2. określił termin przedstawienia żądanych dokumentów do dnia 31 lipca 2018 r.

a w pozostałym zakresie utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy.

Rozstrzygnięcia zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

E. S. zwrócił się pismem z dnia [...] 2017 r. o przeprowadzenie kontroli w sprawie prawidłowości budowy tunelu foliowego zblokowanego zlokalizowanego na dz. [...] w miejscowości S., gmina Ż..

PINB w K. - po uprzednim zawiadomieniu - przeprowadził w dniu 29 listopada 2017 r. kontrolę na działce położonej w S. [...], obr. S. K. w gminie Ż.. W jej wyniku ustalono, iż na kontrolowanej nieruchomości zlokalizowany jest m.in. zblokowany tunel foliowy. Tunel foliowy posiada wym. 18,0 m x 60,0 m i wys. 3,30 m. Ściany szczytowe oraz dach konstrukcji stalowej (słupki osadzone są w stopkach betonowych) kryte folią. Ściany boczne (dł.60,0m) do wysokości 2,0 m wypełnione są szkłem, powyżej na wysokości 1,30 m folią. Konstrukcja oszklenia osadzona jest w podmurówce betonowej. Tunel usytuowany jest w odległości ok 1,4m od miedzy z działką sąsiednią nr [...]. Tunel nie posiada instalacji grzewczej. Opisany stan faktyczny został zobrazowany przez organ w dokumentacji fotograficznej wykonanej podczas kontroli oraz na szkicu sytuacyjnym.

W toku prowadzonego postępowania ustalono, iż inwestorką przedmiotowego tunelu jest skarżąca (kserokopia umowy dzierżawy z dnia 1 kwietnia 2015r.) a jego budowy dokonano w latach 2015- 2016 (oświadczenie inwestorki - pismo z dnia 21 lutego 2018r. i protokół przesłuchania świadka z dnia 9 marca 2018r.).

Organ ustalił, że skarżąca nie uzyskała pozwolenia na budowę przedmiotowego tunelu (adnotacja z dnia 12 marca 2018r.).

Mając powyższe na uwadze, PINB w K., realizując ustawowe obowiązki, wszczął w dniu 7 lutego 2018r. postępowanie w sprawie prawidłowości budowy tunelu foliowego zblokowanego (wym. 60,0 x 18,Om) w m. S. (dz. nr [...]), gm. Ż..

W toku tego postępowania skarżąca wyjaśniła (podanie z dnia 21 lutego 2018 r.), że: "prace związane z postawieniem samej konstrukcji tunelu foliowego zblokowanego zostały zakończone w grudniu 2015 roku", a ściany boczne owego tunelu foliowego zostały postawione dopiero w marcu 2016 roku", które "początkowo miały być pokryte wyłącznie folią, jednakże koszt takiego pokrycia wiązał się z wysokimi kosztami, co skłoniło nas do wykonania ich po części z foli oraz po części ze szkła". Wyjaśnienia te potwierdził sąsiad pani A. K. - pan B. J..

Następnie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowalnego w K. w dniu [...] marca 2018 r. postanowieniem nr [...] AG, na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 pr. bud. wstrzymał roboty budowlane związane z budową "tunelu foliowego zblokowanego (wym. 60,0 mx 18,0 m) w m. S. (dz. nr [...]), gm. Ż., ustalił wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń tej budowy oraz nałożył na panią A. K. (jako inwestora) obowiązek przedstawienia - w wyznaczonym terminie - dokumentów szczegółowo określonych w rozstrzygnięciu tego postanowienia.

W uzasadnieniu organ wskazał, że obiektem budowlanym w myśl art. 3 pkt 1 pr. bud. nie jest tunel foliowy składający się z oblanych betonem słupów stalowych zagłębionych w ziemi, umocowanych na nich prętach stalowych oraz rozpostartej na tych prętach folii, bez instalacji grzewczej (co świadczy o sezonowym wykorzystaniu tunelu), lecz jedynie jak to ujmuje Naczelny Sąd Administracyjny "zwykłym urządzeniem rolniczym". W przedmiotowej sprawie tunel zblokowany o wym. 60,0 x 18,Om, choć - co prawda - w części pokryty jest folią, nie posiada instalacji grzewczej, posiada jednak dwie ściany boczne (długości 60m każda) wypełnione szkłem (do wysokości 2m) osadzone w podmurówce betonowej. Główne ściany tego tunelu nie są ścianami foliowymi, a nadto posadowione są na fundamencie, czyli są trwale połączone z gruntem. Tym samym tunel nie może być zakwalifikowany do "zwykłych urządzeń rolniczych", które nie są obiektami budowlanymi. Przedmiotowy tunel zakwalifikować należy jako obiekt tymczasowy. Art. 29 ust. 1 pkt 12 pr. bud. zwalnia z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę tylko tymczasowe obiekty budowlane niepołączone trwale z gruntem i przewidziane do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce. W rozpatrywanej sprawie obiekt jest trwale połączony z gruntem, z uwagi na funkcję jaką pełni (sezonowe uprawy), nie jest przeznaczony do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce. Jest więc obiektem (budowlą), który nie kwalifikuje się do wyłączenia z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę w myśl art. 29 Prawo budowlane. W ocenie organu bezspornym jest fakt samowolnej budowy przez skarżącą tunelu foliowego zblokowanego. Powyższe stanowi naruszenie art. 28 w/w ustawy Prawo budowlane, który stanowi, iż roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 - 31. Inwestorka chcąc rozpocząć realizację w/w obiektu winna się legitymować stosowną decyzją pozwolenia na budowę. Faktem jest, iż inwestorka takiej decyzji nie posiada.

Organ wskazał, że tak ustalony stan faktyczny (brak pozwolenia na budowę) obliguje tutejszy organ do przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego, opartego na procedurze określonej w art. 48 i następnych ustawy Prawo budowlane, w celu usunięcia skutków, jakie pojawiły się wraz z naruszeniem prawa. Organ wskazał, że niewykonanie wskazanych w postanowieniu obowiązków spowoduje wydanie decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu.

Zażalenie na to postanowienie wniosła skarżąca (podanie z dnia 22 marca 2018 r.) oraz pan E. S. (podanie z dnia 27 marca 2017 r.). Pani A. K. zażądała uchylenia zaskarżonego postanowienia w całości i umorzenia postępowania administracyjnego prowadzonego w tej sprawie. Podkreśliła, że przedmiotowy tunel jest tunelem niepołączonym trwale z gruntem, a nadto nieposiadającym jakichkolwiek instalacji i nieodpowiadającym pojęciu budowli, a "podmurówka betonowa" na której osadzone są ściany tunelu, absolutnie nie może być uznana za fundament, a co za tym idzie przedmiotowy tunel nie jest trwale związany z gruntem". Ponadto w zażaleniu zawarty został wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia (art. 143 k.p.a.).

Postanowieniem z dnia 23 kwietnia 2018 r. (sygn. [...]) WWINB stwierdził uchybienie przez pana E. S. terminu do wniesienia zażalenia (podanie z dnia 27 marca 2018 r.) na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] marca 2018 r. (sygn. [...]).

Następnie WWINB wydał opisane we wstępie postanowienie z dnia [...] maja 2018 r. nr [...].

W uzasadnieniu wskazał, że wymaga rozstrzygnięcia kwalifikacja prawna prac związanych z powstaniem "tunelu foliowego zblokowanego (wym. 60,0 m x 18,0 m) w m. S. (dz. nr [...]), gm. Ż.. Organ zauważył, że chociaż postępowanie to zostało wszczęte w sprawie "tunelu foliowego zblokowanego" (w znaczeniu potocznym, gdyż tylko w części pokryty jest on folią), to już z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. wynika że ów "tunel foliowy" został zakwalifikowany jako "obiekt tymczasowy". WWINB podzielił stanowisko, że przedmiotowy "tunel foliowy zblokowany" nie jest zwykłym urządzeniem rolniczym zapewniającym roślinom w sposób naturalny właściwe warunki termiczne przez wykorzystanie światła słonecznego do procesów wzrostu i rozwoju roślin, którego wykonanie zwolnione jest z reglamentacji administracyjnej (porównaj np.: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 listopada 2013 r., II OSK 1566/12; LEK nr 1613249), o tyle nie zgodził się, iż ów obiekt budowlany jest tymczasowym obiektem budowlanym o jakim mowa w art. 3 pkt 5 pr.bud.. Mając bowiem na uwadze fakt posiadania przezeń dwóch szklanych ścian o długości 60 m każda usytuowanych na fundamencie (taką funkcję pełni tutaj betonowa podmurówka, w której osadzono tafle szkła), czyli jego trwałe połączenie z gruntem oraz wziąwszy dodatkowo pod uwagę powierzchnię zabudowy wynoszącą 1080 m2, należy przyjąć, iż mamy tutaj do czynienia z budowlą, o jakiej mowa w art. 3 pkt 3 pr. bud. (przy opisanych cechach tego obiektu budowlanego, pomimo trwałości związania z gruntem, posiadania częściowego fundamentu (tylko pod dwiema ścianami) i foliowego dachu nie sposób jest go zakwalifikować do budynków, o jakich mowa w art. 3 pkt 2 prawa budowalnego).

W ocenie WWINB bez wątpienia mamy do czynienia z trwałym związaniem obiektu budowlanego z gruntem. Organ powołał się na orzecznictwo sądowoadministracyjne w którym wskazuje się, że "obiekt budowlany trwale związany z gruntem musi co do zasady posiadać prefabrykowany lub murowany fundament, albo odpowiednio przygotowane podłoże wymagające wykonania stosownych robót ziemnych. Należy przez to rozumieć mocne połączenie w takim stopniu, że odłączenie spowodowałoby zasadniczą zmianę w sensie technicznym uniemożliwiającą np. ponowne posadowienie danego obiektu w innym miejscu bez konieczności ponownego przygotowania podłoża. Sama tylko techniczna możliwość przeniesienia obiektu na inne miejsce nie ma zatem istotnego znaczenia" (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 lipca 2010 r., II OSK 1234/09, i.EX nr 694433; tak też np.: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 lipca 2014 r., // OSK 2928/12, LEK nr 1575626). W innych orzeczeniach Sądy administracyjne wskazują zaś, że cecha trwałości posadowienia obiektu budowlanego odnosi się do możliwości oparcia się czynnikom mogącym zniszczyć ustawioną na nim konstrukcję. Niezależnie od przyjęcia jednej bądź drugiej wersji oczywiste pozostaje, że mając na uwadze wielkość przedmiotowego obiektu budowlanego, jego konstrukcję i przeznaczenie, niezbędne jest jego trwałe związanie z gruntem, tak by przez częściowy fundament (istniejący jedynie pod dwiema ścianami) był on w stanie opierać się czynnikom atmosferycznym.

W ocenie organu obiekt budowlany potocznie określony w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania administracyjnego "tunelem foliowym zblokowanym", nie jest ani tunelem foliowym rozumianym jako zwykłe urządzenie rolnicze, ani tymczasowym obiektem budowalnym, lecz budowlą, o jakiej mowa w art. 3 pkt 3 prawa budowlanego.

Skoro mamy do czynienia z budowlą, a jej budowa (art. 3 pkt 7 prawa budowlanego) prowadzona była na przełomie 2015-2016 roku to mogła być ona rozpoczęta jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę.

Prawidłowo zatem PINB w pierwszym etapie niniejszego postępowania administracyjnego, wobec braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu działki nr [...], obr. S. K. , położonej w miejscowości S., w gminie Ż., oraz ze względu na fakt, iż przedmiotowy obiekt budowlany nie narusza przepisów techniczno-budowlanych w zakresie uniemożliwiającym jego doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem (chodzi tu o jego usytuowanie w odległości około 1,7 m od granicy z działką sąsiednią) zaskarżonym postanowieniem nałożył na skarżącą (jako inwestora) obowiązki określone w art. 48 ust. 2 prawa budowlanego.

Odnosząc się natomiast do treści nałożonych przez PINB obowiązków, WWINB wyjaśnił, że zasadnie w pkt 1 rozstrzygnięcia zaskarżonego postanowienia organ orzekł o wstrzymaniu prowadzenia robót budowlanych, pomimo tego, iż zostały one zakończone w pierwszej połowie 2016 r. Wynika to zaś stąd, iż "(...) nieprzypadkowo w art. 48 ust. 2 ustawodawca nie zastrzegł tak, jak w art. 49b ust. 2, że wstrzymuje się prowadzenie robót budowlanych tylko wtedy, gdy budowa nie została zakończona. Należy więc przyjąć, że wstrzymanie prowadzenia robót budowlanych w tym przypadku ma dwojakie znaczenie. Po pierwsze, wstrzymuje roboty budowlane, jeżeli są one obecnie prowadzone, a po drugie, stanowi zakaz prowadzenia takich robót na przyszłość, do zakończenia postępowania, z konsekwencjami wynikającymi z art. 50a pkt 1" (A. Gliniecki "Prawo budowlane. Komentarz", komentarz do art. 48 prawa budowlanego, System Informacji Prawnej LEX 2016). Wedle organu odnotowania wymaga, że w tiret pierwszym pkt 3. rozstrzygnięcia zaskarżonego postanowienia, organ nakazał inwestorowi przedłożenie "ostatecznej decyzji Wójta Gminy Ż. o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla w/w obiektu", a określenie wymogu ostateczności dla tej decyzji jest niezgodne z treścią art. 48 ust. 2 pkt 1 prawa budowlanego. WWINB zwrócił uwagę, że organ I instancji posłużył się nieaktualną nazwą decyzji wskazując, iż chodzi o "decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu", podczas gdy chodzi o "decyzję o warunkach zabudowy". Pozostałe nakazy w ocenie WWINB są prawidłowe i nie wymagały zmiany.

W skardze do WSA w Poznaniu A. K. reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika zaskarżyła w całości postanowienie WWINB z 30 maja 2018 r. wnosząc o jego uchylenie oraz poprzedzającego go postanowienia PINB oraz zwrotu kosztów postępowania i zarzuciła naruszenie:

1) art. 48 ust. 2 pr. bud. poprzez błędne przyjęcie, że w sprawie zachodzą przesłanki do wydania postanowienia wstrzymującego roboty budowlane, podczas gdy w okolicznościach przedmiotowej sprawy nie było żadnych podstaw do wydania takiego postanowienia, gdyż przedmiotowy tunel foliowy nie podlega reżimowi prawa budowlanego,

2) art. 3 pkt 5 pr. bud. poprzez błędne przyjęcie przez organ administracyjny pierwszej instancji, że tunel foliowy mieszczący się na działce należącej do skarżącej jest tymczasowym obiektem budowlanym, podczas gdy jest on zwykłym urządzeniem rolniczym, niewymagającym pozwolenia na budowę czy zgłoszenia,

3) art. 3 pkt 3 pr. bud. poprzez błędne przyjęcie przez organ administracyjny drugiej instancji, że tunel foliowy mieszczący się na działce należącej do skarżącej jest budowlą, podczas gdy jest on zwykłym urządzeniem rolniczym, niewymagającym pozwolenia na budowę czy zgłoszenia,

4) art. 7 k.p.a. poprzez naruszenie zasady prawdy obiektywnej zawartej w tym przepisie i brak podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli,

5) art. 77 § 1 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, w szczególności poprzez brak dokonania oględzin przedmiotowego tunelu foliowego,

6) art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak dokładnego uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Postanowieniem z dnia 3 sierpnia 2018r. Sąd po rozpatrzeniu zawartego w skardze wniosku odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia.

Pismem z dnia 19.10.2018r. uczestnik postepowania E. S. wniósł o oddalenie skargi podnosząc, że przedmiotowy tunel jest budowlą, która wymaga pozwolenia na budowę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Skarga jest niezasadna i podlega oddaleniu.

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2018 r. poz. 2107) sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem działalności administracji publicznej. Uchylenie decyzji lub postanowienia przez sąd administracyjny następuje tylko w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 ust. 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. z 2018 r. poz. 1302; zwanej w dalszej części również: "p.p.s.a."), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) i naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Natomiast zgodnie z art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. sąd administracyjny stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonych rozstrzygnięć stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. 2018 poz. 1202, przywoływane jako pr. bud.).

Stosownie do art. 28 Prawa budowlanego roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Przepisy art. 29 - 31 Prawa budowlanego wskazują na możliwość wykonywania robót budowlanych w oparciu o zgłoszenie zamiaru ich wykonywania właściwemu organowi administracji architektoniczno - budowlanej.

Zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 12 Prawa budowlanego, pozwolenia na budowę nie wymaga budowa tymczasowych obiektów budowlanych, niepołączonych trwale z gruntem i przewidzianych do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie 120 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu.

Budowa tego rodzaju obiektu budowlanego wymaga jedynie zgłoszenia właściwemu organowi (art. 30 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego). Jeżeli jednak obiekt budowlany będzie użytkowany w miejscu ustawienia (montażu) w okresie dłuższym niż 120 dni, bądź będzie trwale związany z gruntem, to budowa takiego obiektu wymaga uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, gdyż brak jest elementów koniecznych do uznania tymczasowości.

Rozstrzygające znaczenie w przedmiotowej sprawie miało ustalenie, czy zrealizowany przez skarżącą obiekt, określony przez organ I instancji jako tunel foliowy zblokowany - jest obiektem budowlanym według przepisów Prawa budowlanego, obowiązujących w chwili prowadzenia postępowania. Powyższe determinowało, czy do jego posadowienia koniecznym było uzyskanie przez inwestora pozwolenia na budowę.

Jak wynika z akt sprawy na działce skarżącej nr [...] obr. S. K. w miejscowości S. w gminie Ż. znajduje się tunel foliowy zblokowany. Jest to tunel o wymiarach 60 m x 18 m i wysokość 3,3 m. Ściany szczytowe i dach konstrukcji stalowej (słupki osadzone w betonowych stopkach) są pokryte folią. Ściany boczne do wysokości 2 m wypełnione są szkłem, a od wysokości 1,3 m folią. Konstrukcja oszklenia usytuowana jest w betonowej podmurówce.

W ocenie skarżącej ww. tunel jest zwykłym urządzeniem rolniczym, nie ma instalacji ani fundamentów, w związku z czym do jego posadowienia nie jest wymagane uzyskanie pozwolenia na budowę. Skarżąca wskazywała, że nie jest fundamentem podmurówka betonowa albowiem nie jest wkopana w grunt, a jej przeniesienie nie wiąże się z wykonywaniem robót ziemnych. Podmurówka jest bardzo łatwa w demontażu, nie spoczywa na niej ciężar tunelu, ponieważ opiera się o konstrukcję z metalowych rur.

W ocenie Sądu organy słusznie zakwestionowały stanowisko skarżącej, jakoby obiekt był zwykłym urządzeniem rolniczym. Za słuszne uznać należało uznanie przez WWINB, iż przedmiotowy tunel jest budowlą w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, a nie jest tymczasowym obiektem budowlanym jak został zakwalifikowany przez PINB.

Zgodnie z art. 3 pkt 5 pr. bud. tymczasowym obiektem budowlanym jest obiekt budowlany przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem, jak: strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przekrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe. Z powyższej definicji tymczasowego obiektu budowlanego wynika, że tym, co odróżnia go od innych obiektów budowlanych jest albo czas użytkowania, albo wynikająca z jego charakteru trwałość związania z gruntem.

Zdaniem Sądu, przedmiotowy zblokowany tunel foliowy, który cechuje metalowa konstrukcja osadzona w podmurówce nie jest obiektem tymczasowym, a budowlą. Przede wszystkim sposób jego zamocowania w podłożu nosi cechy trwałego związania z gruntem, co potwierdzają zdjęcia wykonane podczas oględzin jak i sam opis konstrukcji i szkic załączony do protokołu kontroli z [...]. Obiekt został wybudowany w taki sposób, że posiada osadzone w stopkach betonowych stalowe słupy. Nadto klasyczne fundamentowanie dwóch ścian bocznych zastąpione zostało fundamentowaniem powierzchniowym, na którym posadowione zostały szklane ściany do wysokości 2m i na długości 60 metrów każda. Konstrukcja, wielkość i przeznaczenie obiektu potwierdza niezbędność jego trwałego związania z gruntem, tak by przez częściowy fundament był w stanie opierać się czynnikom atmosferycznym.

Jak wskazuje się w orzecznictwie cechę trwałości związania z gruntem należy oceniać nie tylko poprzez niemożliwość łatwego przeniesienia obiektu (oderwania go od gruntu), ale także poprzez to czy wielkość obiektu, jego konstrukcja, przeznaczenie i względy bezpieczeństwa wymagają takiego trwałego związania.

Cecha "trwałego związania z gruntem" wymaga zapewnienia obiektowi stabilności, przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym, mogącym go zniszczyć lub spowodować przesunięcie czy przemieszczenie na inne miejsce. Nie można zaakceptować twierdzenia, że w tej sprawie mamy do czynienia z doraźnym związaniem z gruntem i nie nosi ono cech trwałości.

Podnoszone w skardze zarzuty były bezzasadne. Należy wyjaśnić, że sama tylko techniczna możliwość przeniesienia obiektu na inne miejsce nie ma istotnego znaczenia o tyle, że mocne połączenie obiektu budowlanego z gruntem sprawia, że jego późniejsze odłączenie spowodowałoby zasadniczą zmianę w sensie technicznym uniemożliwiającą np. ponowne posadowienie obiektu w innym miejscu bez konieczności ponownego przygotowania podłoża. Wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, w skład którego wchodzą części typowo budowlane jak np. fundament, konstrukcja nośna, bez względu na to, gdzie ten fundament oraz konstrukcja nośna zostały wykonane przesądza o tym, że wykonywanie tego obiektu jako całości w tym miejscu jest budową w rozumieniu art. 3 pkt 6 p.b. ( por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 25.01.2018r., sygn.. II SA/Po 981/17, LEX nr 2449576)

Ustalenia organów zaprzeczają twierdzeniom o tymczasowości obiektu. Zaprzecza temu konstrukcja - zapewniająca długotrwałą i stabilną ochronę, ze względu na rodzaj prowadzonej w obiekcie działalności i wielkość obiektu. Brak również podstaw aby tunel kwalifikować jako zwykłe urządzenie rolnicze. Przedmiotowy obiekt nie jest bowiem typowym, opartym jedynie na metalowej konstrukcji zwykłym tunelem foliowym, który by można było uznać za urządzenie rolnicze wyłączone spod reglamentacji administracyjnej.

W ocenie sądu jest to budowla. Zgodnie z art. 3 pkt 3 pr. bud przez budowlę należy rozumieć każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak: obiekty liniowe, lotniska, mosty, wiadukty, estakady, tunele, przepusty, sieci techniczne, wolno stojące maszty antenowe, wolno stojące trwale związane z gruntem tablice reklamowe i urządzenia reklamowe, budowle ziemne, obronne (fortyfikacje), ochronne, hydrotechniczne, zbiorniki, wolno stojące instalacje przemysłowe lub urządzenia techniczne, oczyszczalnie ścieków, składowiska odpadów, stacje uzdatniania wody, konstrukcje oporowe, nadziemne i podziemne przejścia dla pieszych, sieci uzbrojenia terenu, budowle sportowe, cmentarze, pomniki, a także części budowlane urządzeń technicznych (kotłów, pieców przemysłowych, elektrowni jądrowych, elektrowni wiatrowych i innych urządzeń) oraz fundamenty pod maszyny i urządzenia, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową.

Stąd też zgodna z prawem była ocena organów o konieczności uzyskania dla spornego obiektu pozwolenia na budowę przed jego wzniesieniem (art. 28 ust. 1 p.b.). Wymóg ten nie został spełniony, zatem obiekt budowlany został wykonany w warunkach samowoli budowlanej.

Organ nadzoru budowlanego zasadnie wszczął i prowadził postępowanie na podstawie art. 48 Prawa budowlanego, umożliwiając tym samym stronie zalegalizowanie obiektu. Legalizacja jest uprawnieniem, a nie obowiązkiem inwestora. Jak wynika z treści art. 48 ust. 1 pr. bud. właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, chyba że według oceny organu potencjalnie możliwa jest legalizacja obiektu z uwagi na spełnienie przezeń przesłanek z art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego. Organ w pierwszej kolejności winien zatem zbadać powstałą samowolę pod kątem możliwości jej legalizacji, a w zależności od wyniku poczynionych ustaleń, bądź to wstrzymać prowadzenie robót (gdy budowa nie została jeszcze zakończona) i nałożyć na inwestora obowiązek przedłożenia dokumentów umożliwiających ewentualną przyszłą legalizację obiektu, bądź też, w razie stwierdzenia, że legalizacja nie jest możliwa nakazać rozbiórkę samowolnie wybudowanego lub będącego w budowie obiektu. W przypadku gdy w ocenie organu nie jest wykluczona możliwość legalizacji obiektu i postanowieniem nakłada on na inwestora przedłożenie wyliczonych w art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego dokumentów, ich przedłożenie traktuje się jak wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego (oraz w przypadku gdy budowa nie została zakończona także wniosek o pozwolenie na wznowienie robót budowlanych).

W ocenie Sądu słusznie organ orzekł o wstrzymaniu prowadzonych robót budowlanych, jak i zobowiązał skarżącą do przedłożenia decyzji o warunkach zabudowy dla budowy przedmiotowego tunelu foliowego zblokowanego a także czterech egzemplarzy projektu budowlanego i oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Organy zasadnie uznały, że skoro obiekt nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem to możliwa jest jego legalizacja. Nie zasługują więc na uwzględnienie stawiane w skardze zarzuty naruszenia przepisów prawa budowlanego. W ocenie Sądu postępowanie przeprowadzone zostało wnikliwie i rzetelnie, czemu organ dał wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Nie doszło więc do naruszenia art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a.

Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji.