Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 219/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2015-08-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art7, art 77, art 107
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Woźniak (spr.), Sędziowie Sędzia WSA (del.) Patrycja Joanna Suwaj, Sędzia WSA Joanna Wojciechowska, Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Furtak-Biernat, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 26 sierpnia 2015 r. sprawy ze skargi A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością W. Spółki komandytowej z siedzibą w P. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 22 grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie wpisu do ewidencji producentów rolnych 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 25 lipca 2014r. nr [...], 2. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącej A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością W. Spółki komandytowej z siedzibą w P. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] wydał w dniu 25 lipca 2014 r. decyzję o uchyleniu czynności materialno-technicznej i odmowie dokonania wpisu do ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, w której uchylił czynność materialno-techniczną w postaci wpisu w dniu 15 maja 2012r. [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością [...], pod numerem identyfikacyjnym [...] do krajowego systemu ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

Organ podał, że [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością [...] Spółka komandytowa, dalej "skarżąca" złożyła w dniu 15.05.2012 r. wniosek o wpis do krajowego systemu ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, dalej "rejestr" i uzyskała ten wpis. W dniu 27 lutego 2014 r. organ wszczął z urzędu postępowanie w sprawie uchylenia czynności materialno-technicznej ww. wpisu przez ustalenie czy zostały spełnione ustawowe przesłanki wpisu do ewidencji producentów przez skarżącą na podstawie art. 3 ust.1-3 oraz art. 12 ust. 3-5 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2012 r., poz.86), dalej "u.k.s.e."

Organ podał, że w dniu 12 kwietnia 2002 r. utworzona została [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w [...] oraz kto objął w niej udziały i kto był prezesem zarządu. Wskazał, że w dniu 16 kwietnia 2004 r. ww. podmiot uzyskał wpis do rejestru. Organ opisał kiedy podmiot ten złożył wnioski o przyznanie płatności za poszczególne lata, jakich płatności dotyczyły, powierzchnie działek oraz kwoty uzyskanych płatności.

Organ podał, że w dniu 7 września 2011 r. została utworzona skarżąca, kto objął w niej udziały i kto był prezesem zarządu. Wskazał, że w dniu 20 września 2011 r. skarżąca uzyskała wpis do rejestru. Organ opisał kiedy skarżąca złożyła wnioski o przyznanie płatności za poszczególne lata, jakich płatności dotyczyły, powierzchnie działek oraz kwotę uzyskanych płatności. Organ podał, że w dniu 16 listopada 2012r. umowa spółki została zmieniona i opisał kto objął w niej udziały. Organ wskazał w jakich latach dane działki były wydzierżawiane i od kogo oraz kto wykonywał na rzecz skarżącej usługi.

Organ podał też, że w dniu 14 maja 2008 r. [..] uzyskał wpis do rejestru i w latach 2008-2013 składał wnioski o określone płatności i uzyskał dopłaty w określonej wysokości. Organ podał, że podmiot deklarował w latach 2012-2013. m.in określone działki ewidencyjne, które zgłaszane były również przez inne podmioty i komu poszczególne działki były wydzierżawione. Organ podał, że ww. osoba jest członkiem zarządu komplementariusza spółki [...] i współudziałowcem w poszczególnych spółkach z siedzibą w [...].

Organ podał, że środki pomocowe przeznaczone na finansowanie płatności w ramach Wspólnej Polityki Rolnej finansowane są z budżetu Unii Europejskiej. Organ przytoczył treść art. 4 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE) nr 2988/95, art. 30 rozporządzenia Rady(WE) nr 73/2009, art. 4 ust.8 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011. Organ przytoczył definicję pojęć rolnik, gospodarstwo, gospodarstwo rolne. Zdaniem organu drugiej instancji skarżąca nie posiadała względem wymienionych w decyzji spółek oraz osób fizycznych wyodrębnionej gospodarczo bazy technicznej i faktycznie nie stanowiła odrębnego przedsiębiorstwa. Związki personalne między spółkami świadczyły, że osoby tworzące kolejny podmiot prawa handlowego działały w celu stworzenia sztucznych warunków do uzyskania korzyści sprzecznych z celami poszczególnych systemów wsparcia. Następnie organ przywołał regulacje prawne dotyczące poszczególnych systemów wsparcia i wskazał jaką kwotę płatności ONW otrzymała [...] spółka z o.o., a jaką skarżąca i właśnie tej kwoty nie mogłaby uzyskać [...] spółka z o.o., gdyż przekroczyłaby opisane progi. Organ przytoczył treść art. 12 ust. 1-4, ust.6 , art. 13 ust. 1 -3 u.k.s.e. Organ podał, że koordynację wszystkich podmiotów z siedzibą pod tym samym adresem można przypisać [...], który je reprezentuje, posiada w nich większość udziałów, co wskazuje na to, że mamy do czynienia de facto z jednym gospodarstwem. Skoro spółka złożyła wniosek o wpis do rejestru już po nadaniu numeru [...] spółka z o.o., to jej wniosek winien być rozpatrzony negatywnie w postaci wydania przez stosowny organ na podstawie art. 13 ust. 1 u.k.s.e. decyzji o odmowie wpisu. Organ wskazał, że pomiędzy spółkami wymienionymi w decyzji istniały zależności dotyczące zarówno udziałowców, siedziby jak i zakresu w [...]. Zorganizowanie wielu spółek przez tych samych udziałowców było zdarzeniem nienaruszającym żadnych przepisów krajowych, czy unijnych. Jednak związek między spółkami wynikający z ich struktury własnościowej i osobowej wskazał, zdaniem organu, na sztuczne tworzenie warunków w celu uzyskania korzyści finansowej, co pozostawało w sprzeczności z celami prawa wspólnotowego i ma na celu ominięcie przepisów dotyczących modulacji lub stawek degresywnych lub limitu powierzchni, co której można uzyskać płatności. Organ na poparcie swoich twierdzeń przywołał wyrok NSA z dnia 15.01.2013 r., sygn. akt II GSK 774/11, dotyczący spółek cywilnych. Organ wskazał, że skarżąca nie mogła być uznana za rolnika posiadającego odrębne gospodarstwo z uwagi na charakter powiązań między opisanymi spółkami, które de facto należało traktować jak jeden podmiot będący rolnikiem. Organ podał, że nie została spełniona przesłanka wpisu do ewidencji producentów, ponieważ skarżąca nie spełniła definicji producenta na podstawie art. 3 pkt 2 i 3 u.k.s.e. Wobec powyższego, organ na podstawie art. 13 ust. 1 u.k.s.e. wydał decyzję o uchyleniu czynności-materialnotechnicznej wpisu do rejestru skarżącej.

Skarżąca złożyła odwołanie od powyższej decyzji i zarzuciła organowi naruszenie:

1) art. 7 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej oraz art. 6 Kpa, przez uchylenie czynności materialno-technicznej w formie decyzji administracyjnej bez podstawy prawnej;

2) art. 13 § 1 u.k.s.e., przez jego błędne zastosowanie polegające na błędnym przyjęciu, iż skarżąca nie jest producentem w rozumieniu ustawy;

3) art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. L 25 z 28.01.2011 r.), przez jego błędne zastosowanie polegające na przyjęciu, że skarżąca sztucznie stworzyła warunki do otrzymania płatności.

Skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 Kpa, ewentualnie o jej uchylenie w całości i umorzenie postępowania pierwszej instancji na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 in fine Kpa.

Dyrektor [...] Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wydał w dniu 22 grudnia 2014 r. decyzję, w której utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Organ odwoławczy przytoczył stan faktyczny w sprawie i wskazał, że zasady dokonywania wpisów w rejestrze określają przepisy u.k.s.e. Wpis do rejestru dokonuje organ Agencji na podstawie wniosku podmiotu zgodnie z art. 11 ust. 1 u.k.s.e., zaś odmowa dokonania wpisu następuje w drodze decyzji stosownie do art. 13 ust. 1 u.k.s.e. Tym samym niezasadny był zarzut spółki dotyczący naruszenia art. 7 Konstytucji i art. 6 Kpa przez uchylenie czynności materialno-technicznej w drodze decyzji. Organ odwoławczy w tym względzie powołał się na treść wyroku WSA w Warszawie z dnia 4.12.2013 r., sygn. akt VII SA/Wa 665/13. Podobnie orzekły też: WSA w Poznaniu w wyroku z dnia 20.02.2008 r., sygn. akt III SA/Po 608/07, WSA w Lublinie w wyroku z dnia 5.07.2011 r., sygn.. akt III SA/Lu 17/11, WSA w Warszawie w wyroku z dnia 21.02.2013 r., sygn. akt V SA/Wa 2294/12.

Zdaniem organu odwoławczego przedmiotem sporu kwestia prawidłowości nadania numeru w rejestrze skarżącej. Organ odwoławczy podał, że w przedmiotowej sprawie zaistniała przesłanka nadanego już uprzednio numeru producenta "[...] sp. z o.o.". Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 13 ust. 1 u.k.s.e. istniały dwie możliwości odmowy nadania numeru podmiotowi w rejestrze. Organ odwoławczy podał definicje rolnika, gospodarstwa na podstawie wskazanych przepisów. Organ odwoławczy podał, że organ pierwszej instancji wykazał, że w sprawie mamy do czynienia z jednym gospodarstwem w ramach którego wyodrębnione zostały mniejsze jednostki produkcyjne działające w formie spółek prawa handlowego mające siedzibę w [...]. Jednostki te zarządzane są przez rolnika , rozumianego jako grupa osób fizycznych lub prawnych, bez względu na status prawny takiej grupy i jej członków. Organ odwoławczy wskazał, że organ pierwszej instancji ustalił zależności pomiędzy podmiotami dotyczącymi zarówno udziałowców, siedziby jak i zakresu działalności w [...]. Organ wymienił następujące spółki wraz z ich udziałowcami i osobami z zarządu, tj. [...] sp. z o.o., [...]sp. z o.o., [...] Sp. z o.o., [...] Sp. z o.o., [...] Sp. z o.o. Sp. komandytowa, [...] Sp. z o.o.. komandytowa, [...]Sp. z o.o. Sp. komandytowa, [...] Sp. z o.o. [...] Sp. komandytowa, [...] Sp. z o.o. [...] Sp. komandytowa, [...] Sp. z o.o. [...] Sp. komandytowa, [...] Sp. z o.o. [...] Sp. komandytowa, [...] Sp. z o.o., [...] Sp. z o.o., [...] [...] Sp. z o.o., , [...] Usługi Sp. z o.o. (zachowano oryginalną pisownię nazw wg. decyzji).

Organ odwoławczy podał, że w dniu 30 stycznia 2008 r. utworzona została [...] Spółka z o. o., kto objął w niej udziały i kto był prezesem zarządu. Wskazał, że w dniu 19 sierpnia 2008 r. podmiot uzyskał wpis do rejestru. Organ odwoławczy podał, kiedy i na jaki okres dane działki ewidencyjne i przez kogo były wydzierżawione.

Organ odwoławczy podał, że w dniu 12 kwietnia 2002 r. została utworzona [...] Spółka z o.o. i przedstawił kto objął w niej udziały i kto był prezesem zarządu. Ww. spółka w dniu 16 kwietnia 2004 r. uzyskała wpis do rejestru.

Organ odwoławczy wskazał także, że w dniu 30 kwietnia 1996 r. została utworzona [...] Spółka z o.o., kto objął w niej udziały i kto był prezesem zarządu. Ww. spółka w dniu 16 kwietnia 2004 r. uzyskała wpis do rejestru.

Następnie organ odwoławczy podał, że w dniu 7 września 2011 r. została utworzona [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością [...] Spółka komandytowa, kto objął w niej udziały i kto był prezesem zarządu. Ww. spółka w dniu 23 września 2011 r. uzyskała wpis do rejestru. Organ wskazał w jakich latach i przez kogo dane działki ewidencyjne były zgłaszane do płatności. Organ podał, że wszystkie usługi na rzecz ww. spółki świadczone były przez [...] Usługi Spółkę z o.o.

Organ odwoławczy wskazał, że w dniu 16 marca 2004 r. [...] uzyskał wpis do rejestru.

Dalej organ drugiej instancji podał, że w dniu 14 maja 2008 r. [...] uzyskał wpis do rejestru i w latach 2008-2013 złożył wnioski o przyznanie płatności, w których zadeklarował, m.in. określone działki ewidencyjne, które zgłosiły też inne podmioty. Organ podał kiedy i z kim zwarto umowy dzierżawy ww. działek. Organ wskazał, że ww. osoba jest członkiem zarządu komplementariusza [...] i współudziałowcem spółek w wymienionych w decyzji.

Organ odwoławczy podał, że w dniu 7 września 2011 r. została utworzona [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością [....] Spółka komandytowa, kto objął w niej udziały i kto był prezesem zarządu. Ww. spółka uzyskała wpis do rejestru. W dniu 16 listopada 2012 r. umowa spółki została zmieniona. Organ podał, że określone działki w latach 2006-2013 były zgłaszane do płatności również przez inne podmioty. Organ podał także daty zawarcia i strony umowy dzierżawy ww. działek, wskazał również, które z tych działek zostały zgłoszone i w jakich latach przez inne podmioty.

Organ odwoławczy podał, że w dniu 7 września 2011 r. została utworzona [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością [...] Spółka komandytowa, kto objął w niej udziały i kto był prezesem zarządu. Ww. spółka uzyskała w dniu 3 października 2011 r. wpis do rejestru. Organ podał, że określona działka zgłaszana była we wnioskach za lata 2012-2013 przez inne podmioty oraz, że wszystkie usługi na rzecz ww. spółki wykonywała [...] Usługi Spółka z o.o.

Następnie organ drugiej instancji, że w dniu 18 kwietnia 2008 r. została utworzona [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, kto objął w niej udziały i kto był prezesem zarządu. Ww. spółka uzyskała w dniu 8 lipca 2010 r. wpis do rejestru. Organ podał, że określone działki ewidencyjne zadeklarowane zostały w poszczególnych latach przez inne podmioty oraz podał daty zawarcia i strony umowy dzierżawy ww. działek. Organ wskazał, że wszystkie usługi na rzecz ww. spółki wykonywała [...] Usługi Spółka z o.o.

Organ odwoławczy dalej wskazał, że w dniu 7 września 2011 r. została utworzona [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością [...] Spółka komandytowa, kto objął w niej udziały i kto był prezesem zarządu. Ww. spółka uzyskała w dniu 23 września 2011 r. wpis do rejestru. Organ odwoławczy podał, że w dniu 16 listopada 2012 r. został zmieniona umowa spółki. Organ podał, że określone działki ewidencyjne zgłaszane były we wnioskach na lata 2012-2013 przez inne podmioty oraz, że wszystkie usługi na rzecz ww. spółki wykonywała [...] Usługi Spółka z o.o.

Organ odwoławczy podał również, że w dniu 27 kwietnia 2012 r. została utworzona [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością [...] Spółka komandytowa, kto objął w niej udziały i kto był prezesem zarządu, spółka ta uzyskała w dniu 15 maja 2012 r. wpis do rejestru. Organ podał, że określone działki zgłaszane były we wnioskach na lata 2012 i 2013 również przez inne osoby oraz, że wszystkie usługi na rzecz ww. spółki wykonywała [...] Usługi Spółka z o.o.

Organ odwoławczy podał, że w dniu 3 listopada 2010 r. została utworzona [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa, kto objął w niej udziały i kto był prezesem zarządu, spółka ta uzyskała w dniu 5 listopada 2010 r. wpis do rejestru. W dniach 16 listopada 2012 r. i 28 grudnia 2012 r. została zmieniona umowa spółki. Organ podał w jakich latach i przez kogo dane działki ewidencyjne były również zgłaszane do płatności oraz, że wszystkie usługi na rzecz ww. spółki wykonywała [...] Usługi Spółka z o.o.

Organ odwoławczy podał, że w dniu 7 września 2011 r. została utworzona [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością [...] Spółka komandytowa, kto objął w niej udziały i kto był prezesem zarządu, spółka ta uzyskała w dniu 3 października 2011 r. wpis do rejestru. W dniu 16 listopada 2012 r. umowa spółki została zmieniona. Organ podał, że określone działki ewidencyjne zgłaszane były we wnioskach za lata 2012-2013 również przez inne podmioty oraz, że wszystkie usługi na rzecz ww. spółki wykonywała [...] Usługi Spółka z o.o.

Organ odwoławczy podał, że w dniu 14 maja 2008 r. [....], którego pełnomocnikiem był [....] uzyskał wpis do rejestru. Działka o nr [...] zgłoszona była we wniosku na 2013 r. przez [....]. Ww. działka została zgłoszona we wniosku za lata 2005-2011 przez inne podmioty oraz, że wszystkie usługi na rzecz wymienionej osoby wykonywała [...] Usługi Spółka z o.o. Organ podał datę i strony umowy dzierżawy ww. działki.

Organ odwoławczy wskazał, że [...], którego pełnomocnikiem był [....] w dniu 14 maja 2008 r. uzyskał wpis do rejestru. Działka o nr [...] zgłoszona była we wniosku na 2013 r. przez ww. osobę i [....]. Organ podał, że ww. działka została zgłoszona we wniosku za lata 2005-2011 przez inny podmiot oraz, że wszystkie usługi na rzecz ww. osoby wykonywała [...] Usługi Spółka z o.o. Organ podał datę i strony umowy dzierżawy ww. działki.

Organ drugiej instancji przywołał treść wyroku WSA w Warszawie z dnia 21.02.2013r., sygn. akt V SA/Wa 2294/12, opisał zasady prawa wspólnotowego i przywołał orzeczenia TSUE. Zdaniem organu odwoławczego organ pierwszej instancji wykazał, że ww. spółki i osoby podjęły działania mające na celu ominięcie limitów kwotowych i powierzchniowych wynikających z przepisów dotyczących przyznawania określonych płatności rolnych, które przytoczył. Organ odwoławczy przywołał konkretne przepisy unijne dotyczące nieprzyznania lub wycofania korzyści, sztucznego stworzenia warunków. Organ odwoławczy odwołał się również do orzeczeń sądów administracyjnych. Organ odwoławczy podał, że na podstawie art. 13 ust. 1 u.k.s.e. należało wydać decyzję o uchyleniu czynności materialno-technicznej wpisu do ewidencji producentów Spółki.

Skarżąca złożyła skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie i wniosła o jej uchylenie oraz uchylenie decyzji organu pierwszej instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zarzuciła organowi naruszenie:

1) art. 13 ust. 1 u.k.s.e., przez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że w przedmiotowej sprawie zaszły przesłanki uzasadniające uchylenie czynności materialno-technicznej i odmowę wpisu do ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, jak również błędną wykładnię przez oparcie interpretacji przepisu w zakresie odmowy wpisu wnioskodawcy, któremu uprzednio został nadany numer identyfikacyjny, jedynie na wykładni literalnej, pomimo iż wykładnia celowościowa tego przepisu wskazuje na inny cel ustawodawcy;

2) art. 12 ust. 4 pkt 1 w zw. z art. 12 ust. 2 u.k.s.e., przez jego błędne zastosowanie oraz art. 12 ust. 4 pkt 2 u.k.s.e. przez jego niezastosowanie polegające na przyjęciu, że skarżąca jest współposiadaczem gospodarstwa rolnego, a tym samym nie przysługuje jej odrębny numer identyfikacyjny, mimo iż zgromadzony w sprawie materiał dowodowy na to nie wskazuje;

3) art. 3 pkt 1 oraz pkt 3 u.k.s.e., przez niezastosowanie wskutek uznania, iż stoi on w sprzeczności z prawem wspólnotowym, pomimo iż taka sprzeczność nie zachodzi, a tym samym zastosowanie powinny znaleźć przepisy prawa polskiego;

4) art. 4 ust. 3 Rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (dalej: Rozporządzenie 2988/95), art. 30 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. Urz. UE L 30 z 31.01.2009, str. 16, dalej: Rozporządzenie 73/2009) oraz art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 25 z 28.01.2011, dalej: Rozporządzenie 65/2011) przez ich błędne zastosowanie polegające na błędnym uznaniu, że znajdują one zastosowanie w postępowaniu dotyczącym odmowy wpisu do ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, podczas gdy winny one znaleźć zastosowanie w ewentualnym odrębnym postępowaniu o wycofanie przyznanych danemu podmiotowi korzyści;

5) art. 7, art. 77 oraz art. 80 Kpa przez:

- brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego i oparcie decyzji na wybiórczo dobranych okolicznościach faktycznych,

- błędną ocenę zebranego materiału dowodowego prowadzącą do uznania, iż spółka jest współposiadaczem gospodarstwa rolnego, pomimo iż wniosek ten opiera się jedynie na domniemaniach wynikających z powiązań kapitałowych i osobowych spółki z innymi posiadaczami gospodarstw rolnych, nie zaś na wyczerpującej i dogłębnej analizie zebranych dowodów, a w szczególności stanu rzeczywistego posiadania przez skarżącą gospodarstwa rolnego;

- oparcie oceny materiału dowodowego na stanie faktycznym obejmującym zbiorczo kilka lat funkcjonowania spółki od momentu jej wpisu do ewidencji, mimo iż o wpisie do ewidencji producentów winien decydować stan faktyczny na dzień złożenia wniosku o wpis do ewidencji;

6) art. 107 § 3 Kpa przez:

- sformułowanie uzasadnienia decyzji w sposób uniemożliwiający skarżącej odniesienie się do poszczególnych zarzutów,

- dokonanie błędnej subsumcji stanu faktycznego pod hipotezy norm prawnych zawartych w przepisach art. 4 ust. 3 Rozporządzenia 2988/95, art. 30 Rozporządzenia 73/2009 oraz art. 4 ust. 8 Rozporządzenia 65/2011,

- oparcie uzasadnienia decyzji wyłącznie na powtórzeniu, bez dalszej analizy czy krytycznego spojrzenia, argumentów organu I instancji,

- brak logicznej spójności w przytaczanych okolicznościach, cytowanych wyrokach i przepisach, wskazujący na dobieranie argumentów przez organ do z góry podjętej przez niego decyzji;

7) art. 15 Kpa, tj. zasady dwuinstancyjności poprzez brak ponownego rozpatrzenia przedmiotowej sprawy, a jedynie dokonanie kontroli decyzji organu I instancji.

W uzasadnieniu skargi skarżąca szczegółowo uzasadniła swoje zarzuty oraz podjęła polemikę z argumentacją organu przedstawioną w poszczególnych częściach zaskarżonej decyzji, powołując się przy tym także na wnioski i zarzuty zgłoszone w odwołaniu.

W odpowiedzi na skargę, Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR, wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

W piśmie procesowym z dnia 17 lipca 2015 r., skarżącą podtrzymała zarzuty opisane w skardze.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie

Zgodnie z art. 7 Kpa, w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.

Stosownie do art. 77 § 1 Kpa, organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.

Na podstawie art. 107 § 1 kpa, decyzja powinna zawierać: oznaczenie organu administracji publicznej, datę wydania, oznaczenie strony lub stron, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie, podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji lub, jeżeli decyzja wydana została w formie dokumentu elektronicznego, powinna być opatrzona bezpiecznym podpisem elektronicznym weryfikowanym za pomocą ważnego kwalifikowanego certyfikatu. Decyzja, w stosunku do której może być wniesione powództwo do sądu powszechnego lub skarga do sądu administracyjnego, powinna zawierać ponadto pouczenie o dopuszczalności wniesienia powództwa lub skargi.

Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa (§ 3).

Zgodnie z art. 140 Kpa, w sprawach nieuregulowanych w art. 136-139 w postępowaniu przed organami odwoławczymi mają odpowiednie zastosowanie przepisy o postępowaniu przed organami pierwszej instancji.

Zdaniem Sądu, w toku postępowania administracyjnego organy dopuściły się naruszenia ww. przepisów prawa procesowego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.

Wskazać należy, że skarżąca działająca pod nazwą "[...][...]Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością [...] Spółka komandytowa" z siedzibą w [...] (organy błędnie podają: [...] Sp. z o.o. Konarzewo 2 Sp. Komandytowa) złożyła w dniu 15 maja 2012 r. wniosek o wpis do rejestru, który uzyskała w dniu 16 maja 2012 r. Zawiadomieniem z dnia 27 lutego 2014 r. organ pierwszej instancji poinformował pełnomocnika skarżącej o wszczęciu postępowania administracyjnego z urzędu w celu uchylenia czynności materialno-technicznej polegającej na wpisaniu do ewidencji producentów Spółki. W dniu 25 lipca 2014 r. organ pierwszej instancji wydał decyzję o uchyleniu czynności materialno-technicznej i odmowie dokonania wpisu do ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Wskazać przy tym należy, że w sentencji decyzji, organ dokonał jedynie uchylenia czynności materialno-technicznej w postaci wpisu skarżącej do rejestru. W uzasadnieniu zaś organ podał, że skoro w rozpatrywanej sprawie skarżąca złożyła wniosek o dokonanie wpisu do ewidencji już po nadaniu tego numeru [...] Spółce z o.o., jej wniosek winien być rozpatrzony negatywnie w postaci wydania przez stosowny organ na podstawie art. 13 ust. 1 u.k.s.e. decyzji o odmowie wpisu. W końcowej części decyzji organ podał, że na podstawie art. 13 ust.1 u.k.s.e., należało wydać decyzję o uchyleniu czynności materialno-technicznej wpisu skarżącej do rejestru.

Zdaniem Sądu, istnieje rozbieżność między sentencją decyzji, a jej uzasadnieniem. Uzasadnienie decyzji ma na celu wykazanie prawidłowości procesu myślowego, który doprowadził do ustalenia treści rozstrzygnięcia. Motywy decyzji winny odzwierciedlać rację decyzyjną i wyjaśnić tok rozumowań prowadzących do zastosowania konkretnego przepisu prawa materialnego do rzeczywistej sytuacji faktycznej. Powinny być one tak ujęte, aby strona mogła zrozumieć i w miarę możliwości zaakceptować zasadność przesłanek faktycznych i prawnych, którymi kierował się organ przy załatwianiu sprawy. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja nie spełnia powyższych kryteriów. Z decyzji organu nie wiadomo czy organ jedynie uchylił czynność materialno-techniczną w postaci wpisu skarżącej do rejestru, czy też po uchyleniu tej czynności odmówił jego dokonania. Gdyby przyjąć, że organ dokonał jedynie uchylenia ww. czynności, w sprawie pozostałby wniosek skarżącej o wpis do rejestru, który nie byłby załatwiony przez organ.

Podkreślić należy, że skarżąca zarówno w odwołaniu jak i skardze określała decyzję organu pierwszej instancji jako decyzję w sprawie uchylenia ww. czynności oraz odmowy dokonania wpisu w rejestrze.

Wskazać również należy, że organ utrzymując decyzję organu pierwszej instancji nie ustosunkował się do powyższej kwestii i jej nie wyjaśnił. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że organ pierwszej instancji uchylił ww. czynność i odmówił dokonania wpisu skarżącej w rejestrze, by pod koniec decyzji podać, że na podstawie art. 13 ust. 1 u.k.s.e. należało wydać decyzję o uchyleniu czynności materialno-technicznej wpisu skarżącej do rejestru.

Zdaniem Sądu, zakres rozstrzygnięcia konkretnej sprawy decyzją odwoławczą wyznaczony jest zakresem rozstrzygnięcia sprawy decyzją organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy nie może zmieniać rodzaju sprawy, a zatem w postępowaniu odwoławczym może być rozpoznana i rozstrzygnięta wyłącznie tożsama pod względem podmiotowym i przedmiotowym sprawa. Zgodnie z art. 138 § 1 pkt 1 Kpa w przypadku gdy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji jest w ocenie organu odwoławczego prawidłowe, wówczas organ odwoławczy utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję. Wskazać należy na pogląd NSA z[...]rezentowany w wyroku z dnia 15 sierpnia 1985 r., sygn. akt [...], że "utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji oznacza w szczególności utrzymanie w mocy jej podstawowego, koniecznego elementu, jakim jest rozstrzygnięcie. W rozstrzygnięciu (osnowie) decyzji zostaje, bowiem wyrażona wola organu administracji załatwiającego sprawę w tej formie. O ile może być wydana decyzja bez uzasadnienia (np. decyzja uwzględniająca żądanie strony), o tyle nie można wydać decyzji bez rozstrzygnięcia. Z tego względu, w razie sprzeczności pomiędzy rozstrzygnięciem decyzji, a jej uzasadnieniem, za właściwą należy przyjąć treść rozstrzygnięcia."

Zdaniem Sądu, rozstrzygnięcia organu administracyjnego nie można domniemywać, winno być ono wyraźnie wskazane w osnowie decyzji. W niniejszej sprawie ww. rozbieżności w decyzjach obu organów doprowadziły do ich uchylenia przez Sąd.

Wskazać należy również, że w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego wskazano, że kierownik biura ARiMR odmawia w drodze decyzji administracyjnej wpisu podmiotu do rejestru, gdy został mu już uprzednio nadany numer identyfikacyjny, a w niniejszej sprawie taki numer został nadany [...] Spółce z o.o. Jest to ustalenie odmienne od dokonanego przez organ pierwszej instancji który wiązał odmowę dokonania wpisu z wcześniejszym wpisem do rejestru [...] Spółki z o.o. Zdaniem Sądu, skoro organ odwoławczy akceptuje stan faktyczny zawarty w decyzji organu pierwszej instancji przez jej utrzymanie, a dokonuje innych ustaleń winien wyjaśnić ich przyczynę.

Sąd uznał za zasadny zarzut skarżącego naruszenia art. 15 Kpa przez organ odwoławczy. Istota administracyjnego toku instancji polega na dwukrotnym rozstrzygnięciu tej samej. Organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji ograniczył się do przedstawienia stanu faktycznego, wskazania stanowiska organu pierwszej instancji, przytoczenia przepisów i orzeczeń sądów administracyjnych. Organ odwoławczy nie ustosunkował się do zarzutów odwołania, nie przedstawił i nie uzasadnił swojego stanowiska w sprawie. W zaskarżonej decyzji organ odwoławczy nie dokonał też oceny stanowiska organu pierwszej instancji, bowiem jedynie wskazał na ustalenia tego organu. Oceny stanowiska organu pierwszej instancji nie może zastąpić fakt utrzymania w mocy decyzji organu pierwszej instancji.

Odnośnie zarzutów skargi dotyczących naruszenia przepisów materialnych, Sąd uznał za przedwczesne wypowiadanie się na ten temat, poza kwestiami ogólnymi związanymi z prawidłowością przeprowadzenia przez organy postępowania.

Okoliczności związane z tworzeniem i prowadzeniem ewidencji producentów uregulowane zostały przepisach "u.k.s.e.", które od ich wejścia w życie były kilka razy nowelizowane, zatem organy winny podać brzmienie przepisów na które się powołuje i dokonać ich analizy na podstawie zebranego materiału dowodowego. Wskazać należy, że przedmiotem oceny organów jest stan faktyczny istniejący w chwili dokonywania wpisu, ustalony w oparciu o okoliczności ujawnione już po dokonaniu wpisu, z których to okoliczności wynika wadliwość dokonanej rejestracji producenta i związanego z nią nadania numeru identyfikacyjnego. Stanowisko powyższe jest zgodne z poglądem wyrażonym przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 15 kwietnia 2014 r., sygn. akt II GSK 877/13, gdzie wprost wskazano, że o wpisie do ewidencji producentów decyduje stan faktyczny na dzień złożenia wniosku. Zatem to stan faktyczny zaistniały na dzień złożenia wniosku powinien być zanalizowany przez organ administracji. Ten stan faktyczny powinien być ustalony przy uwzględnieniu okoliczności faktycznych, które istniały w chwili dokonywania wpisu, ale wyszły na jaw już po jego dokonaniu.

Odnosząc się natomiast do podnoszonej przez organy kwestii doprowadzenia do sztucznego podziału gospodarstwa rolnego, umożliwiającego korzystanie z pomocy udzielanej na wsparcie rozwoju obszarów wiejskich, z ominięciem limitów kwotowych i powierzchniowych dotyczących przyznawanych płatności, wskazać należy, że powoływanie się na ten argument w postępowaniu dotyczącym wpisu do ewidencji producentów rolnych nie jest uzasadnione. Przywołane bowiem przez organ przepisy unijne, dotyczą przyznawania płatności ze środków unijnych, a nie dokonywania wpisów w ewidencjach. Z tego powodu kwestia, czy Skarżąca spółka sztucznie stworzyła warunki wymagane do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia, powinna być rozstrzygana w postępowaniach o przyznanie konkretnych płatności. Sąd w pełni podziela w tym zakresie pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lipca 2014 r., sygn. akt II GSK 738/13 – oddalającego skargę kasacyjną organu ARiMR, w którym wskazano, że: "Nie znajduje również uzasadnionych podstaw zarzut niezastosowania art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011, [...]. Zasadnie bowiem Sąd I instancji stwierdził, że rozważania organu w tym zakresie były przedwczesne. Sprawa dotyczyła odmowy wpisu do ewidencji producentów rolnych i nadania numeru identyfikacyjnego nie zaś wniosku o przyznanie płatności, a więc sprawy z zakresu środków wsparcia obszarów wiejskich, do którego mógłby mieć zastosowanie przywołany przepis.".

W tym kontekście należy podkreślić, że przedmiotem rozpoznawanej sprawy jest kwestia uchylenia i odmowy wpisu do ewidencji producentów, zatem organy ARiMR powinny ograniczyć się do zbadania ww. warunków dokonania takich rozstrzygnięć. Przedstawioną w tym zakresie ocenę organu odwołującą się do stworzenia sztucznych warunków do uzyskania płatności uznać należy więc za co najmniej przedwczesną.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ zobowiązany jest uwzględnić ww. wskazania Sądu, dokonać analizy stanu faktycznego istniejącego na dzień dokonania wpisu skarżącej do rejestru, odnosząc do niego odpowiednie, obowiązujące w tym czasie przepisy prawa.

Z tych względów Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) dalej "p.p.s.a.", orzekł o uchyleniu tych decyzji.

O kosztach postępowania na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. Sąd zasądził od organu odwoławczego na rzecz skarżącej kwotę [...] zł, tytułem zwrotu kosztów postępowania, na którą złożył się zwrot wpisu od skargi w wysokości [...] zł (określonego zgodnie z § 2 ust. 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 221, poz. 2193, ze zm.) i zwrot kosztów zastępstwa procesowego w wysokości [...] zł (obliczony na podstawie § 18 ust. 1 pkt 1c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz.461), oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa w kwocie [...] zł.