Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SAB/Kr 23/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2013-04-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
658
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Starosta
Treść wyniku: Zobowiązano do wydania aktu
stwierdzono że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy: article: m.in. art. 12 , 35 - 37 , 14, 6
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 149 par 1 , 200 , 205 par 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Renata Czeluśniak Sędziowie: Sędzia WSA Jacek Bursa Sędzia WSA Aldona Gąsecka-Duda (spr.) Protokolant: Katarzyna Paszko-Fajfer po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2013 r. sprawy ze skargi H.P. na bezczynność Starosty T. w przedmiocie ustalenia odszkodowania I. zobowiązuje Starostę T. do wydania w terminie 1 miesiąca aktu administracyjnego w sprawie znak: [...] ; II. stwierdza, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od Starosty T. na rzecz skarżącej H.P. kwotę 100 zł (sto złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Postępowanie sądowoadministracyjne w niniejszej sprawie zostało wszczęte na skutek skargi H.P. z daty 4 lutego 2013 r. na bezczynność Starosty T. w prowadzonym postępowaniu administracyjnym.

Zarzucając organowi naruszenie art.8, art. 12, art.35 § 1 i art. 36 § 1 ustawy z dnia 16 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. Nr 98, póz. 1071 z późn. zm.), przez rażące przekroczenie terminów do załatwienia sprawy w postępowaniu skarżąca wnosiła o:

1) zobowiązanie Starosty T. do wydania odpowiedniego aktu administracyjnego w terminie czternastu dni od daty doręczenia akt ;

2) zobowiązanie tego organu do ukarania dyscyplinarnego pracownika winnego niezałatwienia sprawy w terminie;

3) orzeczenie czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa - także w przypadku, gdyby zaszły podstawy do umorzenia postępowania sądowego w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania aktu, jeśli taki zostanie wydany przez organ po wniesieniu skargi do sądu;

4) zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi H.P. wskazywała jako istotny niżej podany przebieg postępowania administracyjnego.

Dnia 23 stycznia 2009 r. Starosta T. wydał decyzję znak [...] orzekającą o odszkodowaniu w wysokości 52.365,00zł. za działki nr [...] i nr[...] , br. B. o łącznej powierzchni 0,0333 ha, zajęte pod fragment linii kolejowej nr [...] oraz o jego wypłacie na rzecz H.P. przez Polskie Koleje Państwowe SA.

W związku z odwołaniem Polskich Kolei Państwowych SA. , decyzją z dnia 23 czerwca 2009 r. Wojewoda uchylił powyższą decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.

Starosta T. w dniu 10 lipca 2009 r. wydał postanowienie o wyznaczeniu termin do załatwienia sprawy na 31 grudnia 2009 r., a następnie 23 grudnia2009 r., wyznaczył postanowieniem nowy termin - do 30 czerwca 2010r.

Dnia 25 maja 2010 r. skarżąca złożyła zażalenia w trybie art. 37 k.p.a. na niezałatwienie sprawy do Wojewody w K. . Organ wyższej instancji pozostawił to zażalenie bez odpowiedzi, przekazując je Staroście T

W związku z powyższym Starosta T. dnia 30 lipca 2010 r. wydał następne postanowienie wyznaczając kolejny termin do załatwienia sprawy do 31 grudnia 2010 r.

Do chwili obecnej Starosta T. nie wydał stosownego aktu administracyjnego.

W dalszej części uzasadnienia skargi H.P. zawarła rozważania prawne dotyczące podniesionych na wstępie zarzutów naruszenia art. 8, art. 12, art. 35 § 1 i art. 36 § 1 k.p.a. oraz zgłoszonych wniosków.

W odpowiedzi na skargę Starosta domagał się jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania , wskazując na następujące okoliczności.

Przedmiotowe postępowanie zostało wszczęte na wniosek H.P. z dnia 16 listopada 2006 r. o wypłatę odszkodowania za grunt zajęty pod linię kolejową , oznaczony jako działka nr [...] w B. Wniosek uzupełniono w dniu 7 grudnia 2007 r. co do odszkodowania również za działkę nr [...], położoną w B. .

Wojewoda decyzją z dnia [...] grudnia 2007 r., znak [...] orzekł, że z dniem 1czerwca 2003 r. Skarb Państwa nabył z mocy prawa własność, a Polskie Koleje Państwowe S.A. prawo użytkowania wieczystego działek nr [...] i nr [...] , obr. [...] o łącznej powierzchni 0,0333 ha, zajętych pod fragment linii kolejowej nr [...] ". W decyzji Wojewoda stwierdził, że przedmiotowy grunt stanowił w dniu 28 lutego 2003 r. własność H.P , córki S. i S. , co potwierdza odpis z KW [...] , prowadzonej przez sąd Rejonowy w Z. , Wydział V Ksiąg Wieczystych, oraz że byłemu właścicielowi nieruchomości przysługuje odszkodowanie.

Zgodnie z dyspozycją art. 37a ust. 7 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" , Starosta T. decyzją z dnia 23 stycznia 2009 r., znak [...] , orzekł o ustaleniu i wypłacie odszkodowania.

Wojewoda decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r. uchylił powyższą decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, uznając, że dokumentacja znajdująca się w aktach sprawy jest niewystarczająca dla ustalenia czy przedmiotowy grunt na dzień 31 maja 2003 r. był w posiadaniu samoistnym [...] S.A. lub jego poprzedników prawnych nieprzerwanie przez okres co najmniej 30 lat, co stanowiłoby podstawę odstąpienia od zapłaty odszkodowania.

Starosta T. rozpoczął żmudny proces zbierania dokumentacji. Postępowanie prowadzono ponownie zgodnie z dyspozycją organu drugiej instancji i postępowanie wymagało pozyskania pełnej dokumentacji geodezyjno-prawnej, której zgromadzenie wymagało znacznego czasu.

W przedmiotowej sprawie w pierwszej kolejności na analizę zasługuje treść art. 37a ust. 1 i 7 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe", mających kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Zgodnie z treścią art. 37a ust. 1 : " Grunty wchodzące w skład linii kolejowych pozostające w dniu 28 lutego 2003 roku we władaniu PKP SA, nie stanowiące własności Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego lub PKP SA staja się z dniem 1 czerwca 2003 roku z mocy prawa własnością Skarbu Państwa za odszkodowaniem, z zastrzeżeniem ust. 7" , który stanowi , że : " Odszkodowanie, o którym mowa w ust. 1 będzie ustalane i wypłacane według zasad i trybu określonych w przepisach o odszkodowaniach za wywłaszczone nieruchomości, na wniosek dotychczasowego właściciela gruntu złożony w okresie od dnia 1 czerwca 2003 roku do dnia 31 grudnia 2007 roku. Po upływie tego okresu roszczenie o odszkodowanie nie przysługuje. Roszczenie o odszkodowanie nie przysługuje również w przypadku, gdy grunt, o którym mowa w ust. 1, pozostawał do dnia 31 maja 2003 roku w posiadaniu samoistnym PKP SA lub jej poprzedników prawnych nieprzerwanie przez okres co najmniej 30 lat".

Szczególnej analizy wymaga kwestia pozostawania przedmiotowej nieruchomości od dnia 31 maja 2003 r. w posiadaniu samoistnym PKP SA lub jej poprzedników prawnych nieprzerwanie przez okres co najmniej 30 lat, tj. od dnia 31 maja 1973 r. do dnia 31 maja 2003 r. PKP SA wielokrotnie informowała, że ze względu na brak dokumentów formalnoprawnych dotyczących objęcia w posiadanie nieruchomości nie może złożyć również oświadczeń w trybie art. 75 § 2 k.p.a. i wniosła o przeprowadzenie rozpraw administracyjnych z udziałem zainteresowanych stron oraz ewentualnych świadków dla ustalenia okoliczności związanych z objęciem w posiadanie przedmiotowych nieruchomości. Dokumentację gromadzono z urzędu w myśl zasad z art. 7 k.p.a. i 77 k.p.a.

Po wyczerpaniu swoich możliwości oraz uwzględniając zasadę z art. 10 k.p.a. Starosta T. wystąpił do stron z pisemną prośbą o pomoc w odnalezieniu jakichkolwiek materiałów znajdujących się być może w zasobach prywatnych ( art. 75 § 1 k.p.a.) , a mogących mieć istotne znaczenie dla sprawy, w tym również zeznania świadków.

H.P. złożyła zażalenie z dnia 25 maja 2010 r. na nie załatwienie sprawy w terminie.

Wojewoda postanowieniem z dnia [...] lipca 2010 r., znak [...], uznał wyżej opisane zażalenie za nie uzasadnione.

W dalszej części odpowiedzi na skargę Starosta T. wyjaśnił, że postępowania o odszkodowanie za grunty przejęte pod linię kolejową nr[...]" są bardzo skomplikowane i pracochłonne. Zgromadzenie dokumentacji, która powinna się znajdować w archiwach PKP Polskie Linie Kolejowe jest praktycznie uniemożliwione. Starosta T. w chwili obecnej, bada księgi wieczyste w poszukiwaniu dokumentacji oraz prowadzi rozmowy z Centralnym Ośrodkiem Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej Głównego Urzędu Geodezji i Kartografii w W. w sprawie sporządzenia i przesłania odbitek archiwalnych zdjęć lotniczych wykonanych w latach 1972-1976, obejmujących teren przejęty pod linię kolejową nr [...]"., miasto B, , Powiat T. Województwo wraz z obszarem przyległym, mogące stanowić dowody na okoliczność czy na dzień 31 maja 2003 r. przedmiotowy grunt pozostawał w posiadaniu samoistnym PKP S.A. lub jego poprzedników prawnych nieprzerwanie przez okres co najmniej 30 lat.

W tutejszym urzędzie toczy się ok. 100 podobnych spraw mających wyjątkowo skomplikowany charakter. Starosta T. gromadzi dokumentację pozwalającą prowadzić wszystkie te postępowanie również po uzyskaniu wymaganych decyzji wojewody. Niemożliwe jest wcześniejsze przygotowanie operatu szacunkowego, nie mając pewności uzyskania od strony innych niezbędnych dowodów w sprawie. W celu zlecenia przedmiotowego opracowania zachodzi konieczność przeprowadzenia postępowania w zakresie zamówień publicznych oraz pozyskania niezbędnych środków finansowych, co znacznie wydłuża czas niezbędny do wykonania powyższego, a tym samym znacznie przewyższa zakreślony ustawowo termin załatwienia sprawy. Dla uruchomienia procedury w trybie zamówienia publicznego organ musi zgromadzić kilkanaście do kilkudziesięciu spraw wymagających sporządzenia wyceny. Dopiero wówczas zasadnym jest skierowanie wniosku o przeprowadzenie zamówienia. Z praktyki tutejszego organu wynika, że każdorazowa przeprowadzenie procedury przetargowej trwa ok. 3 miesięcy, ogłoszenie i przeprowadzenie przetargu ok. półtora miesiąca oraz czas na realizację operatów szacunkowych przez rzeczoznawcę, których zwyczajowo jest ok. kilkunastu do kilkudziesięciu.

Mając na uwadze wyjątkowo skomplikowany charakter sprawy oraz konieczność odszukania materiału dowodowego brak było możliwości załatwienia sprawy w terminie wynikających z przepisów k.p.a.

Starosta T. podnosił następnie, że postępowanie o odszkodowanie za grunty przejęte pod drogi ( ok. 1000 spraw), mienie zabużańskie ( około 100 pism rocznie), jak również o "odszkodowania za PKP" ( ok. 100) w tutejszym urzędzie prowadzi jeden pracownik.

Nadto, postępowanie z art. 37a ust. 7 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" jest wyjątkowo rzadko realizowane na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej tym trudniej jest stwierdzić jakie dokumenty są niezbędne do wydania decyzji, i gdzie się znajdują. Postępowania w tutejszym urzędzie prowadzi mgr A.R. , która wielokrotnie próbowała uzyskać, na licznych szkoleniach lub w rozmowach telefonicznych z organem wyższej instancji (to jest Wydziałem Skarbu Państwa i Nieruchomości Urzędu Wojewódzkiego w K. , informacje jak takowe postępowania prowadzić i na bazie jakich dokumentów. Wielokrotnie również informowała swoich zwierzchników o braku możliwości prowadzenia terminowo, jak i przedmiotowo omawianych postępowań, zarówno pisemnie jak i ustnie. Potwierdzają to notatki służbowe z dnia 2 czerwca 2011 r., 2marca 2010 r., 15 marca 2010 r., 9 grudnia 2009 r., 22 września 2006 r.

Zażalenie z dnia 4 luty 2013 r. na nie załatwienie sprawy w terminie, złożone przez H.P. , które wpłynęło do starostwa dnia 4 luty 2013 r., zawiera subiektywną ocenę strony co do prowadzonych przez organ czynności w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 – 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz.1269 z późn. zm. ), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednol. Dz. U. z 2012r., poz. 270 - oznaczana dalej jako p.p.s.a.) odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy.

Stosownie do art. 3 § 2 8 p.p.s.a., kontrola ta obejmuje między innymi orzekanie w sprawach ze skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a, tj.: niewydania decyzji administracyjnej ( pkt 1 ); postanowienia w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończącego postępowanie, a także postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty ( pkt 2 ). W sprawie niniejszej ta właśnie regulacja jest podstawą do rozpoznania skargi, która dotyczy bezczynności Starosty w postępowaniu administracyjnym wszczęty na wniosek H.P. o ustalenie i wypłatę odszkodowania , k tóre toczy się na postawie art. treść art. 37a ust. 7 w związku z ust. 1 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe".

Brak zatem przesłanek do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

Artykuł 58 § 1 pkt 2- 6 p.p.s.a stanowi ponadto, że odrzuceniu podlega skarga : pkt 2- wniesiona po upływie terminu do jej wniesienia; pkt 3 - gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi; 4 - jeżeli sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami jest w toku lub została już prawomocnie osądzona; 5 - jeżeli jedna ze stron nie ma zdolności sądowej albo jeżeli skarżący nie ma zdolności procesowej, a nie działa za niego przedstawiciel ustawowy albo jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną skarżącą zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie; 6 - jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne.

W sprawie niniejszej nie zachodzą przesłanki również do odrzucenia skargi przyczyn określonych w art. 58 § 1 pkt 2- 6 p.p.s.a . W szczególności skarżąca wyczerpała tryb przesądowy poprzez wniesienie zażalenia na bezczynność Starosty T. z daty 25 maja 2010 r., które zostało uznane za nieuzasadnione przez Wojewode postanowieniem z dnia 8 lipca 2010 r., znak [...]

O ile organ nadzoru uznał zażalenie za niezasadne, taką oceną Wojewódzki Sąd Administracyjny nie jest związany.

Stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W myśl art. 149 § 2 p.p.s.a., sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6.

W razie uwzględnienia skargi na bezczynność lub przewlekłość istotnym jest to, że wyrok nie może dotyczyć kwestii mających wpływ na merytoryczną treść przyszłego aktu lub czynności ( tak m.in. NSA w wyroku z 18 maja 2011 r., sygn. akt I OSK 198/11, zam. zb. LEX nr 990211). W wyroku uwzględniającym skargę na bezczynność albo przewlekłość sąd nie może w szczególności określać w jaki sposób powinna być rozpoznana sprawa, w której organ pozostaje w bezczynności, nie może bowiem nakazywać organowi wydania konkretnej decyzji, postanowienia lub podjęcia czynności określonej treści. Także sama kontrola czynności podejmowanych przez organ administracji publicznej w konkretnej sprawie obejmuje jedynie ich kierunek wyznaczony przez przedmiot postępowania, zaś winna odbywać się bez ingerencji w kwestie związane bezpośrednio z merytorycznym rozstrzyganiem, zwłaszcza wtedy, gdy mają one znaczenie dla sposobu załatwienia sprawy jako jeden z wielu elementów, zaś pozostały poza rozważaniami podmiotów zobowiązanych z uwagi na przyjęte przeszkody do dalszej do aktywności.

W wypadku braku podstaw do uwzględnienia skargi podlega ona oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Specyficzna sytuacja ma miejsce wówczas, gdy w toku postępowania sądowoadmnistracyjnego, przed dniem orzekania w sprawie ze skargi na bezczynność albo przewlekłość zostanie stwierdzony fakt wydania przez organ administracji publicznej decyzji, postanowienia lub też innego aktu, albo podjęcia stosownej czynności choćby z przekroczeniem terminów ustawowych. Kwestie te pozostają jednak poza szerszymi rozważaniami albowiem w sprawie niniejszej taki przypadek nie zachodzi.

Zważyć należy dalej na treść art. 35 k.p.a., który stanowi :

§ 1. Organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki.

§ 2. Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ.

§ 3. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania.

§ 4. Przepisy szczególne mogą określać inne terminy niż określone w § 3.

§ 5. Do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu.

Cytowana regulacja zawiera w art. 35 § 1 k.p.a. ogólną dyrektywą , w myśl której sprawy administracyjne powinny być załatwiane bez zbędnej zwłoki. W dalszej części, tj. w § 2 i § 3 wprowadza zróżnicowanie terminów załatwiania spraw w pierwszej instancji, przy czym o ile zaistnieją ku temu przesłanki, reguła niezwłocznego załatwiania spraw z § 2 będzie miała pierwszeństwo przed terminami wskazanymi w art. 35 § 3 k.p.a. W doktrynie podnosi się słusznie, że sformułowanie zawarte w art. 35 §1 k.p.a. oznacza , że organ administracji publicznej powinien załatwić sprawę bez zbędnej zwłoki, jeżeli w toku postępowania administracyjnego okaże się, że sprawa może być załatwiona przed upływem ustawowych terminów do jej załatwienia ( komentarze do art. 35 kodeksu postępowania administracyjnego M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, LEX, 2009, wyd. III. oraz G. Łaszczyca, A. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Tom I. Komentarz do art. 1-103, LEX, 2007, wyd. II ). Takie podejście odpowiada też wyrażonej w art. 12 k.p.a. zasadzie szybkości postępowania, obowiązującej również do kwestii incydentalnych.

W doktrynie i orzecznictwie przyjmuję się trafnie, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wtedy, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub prowadził postępowanie w sprawie , ale mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, albo nie podjął stosownej czynności. Dla dopuszczalności i zasadności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność dokonana, a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu, czy też wiąże się z jego przeświadczeniem, że stosowny akt lub czynność w ogóle nie powinna zostać dokonana.

Odnosząc te ogólne uwagi do stanu faktycznego niniejszej sprawy należy stwierdzić, że skarga H.P. zasługuje na uwzględnienie, za wyjątkiem wniosku o zobowiązanie tego organu do ukarania dyscyplinarnego pracownika winnego niezałatwienia sprawy w terminie. W tym bowiem ostatnim zakresie żądanie skarżącej pozostaje poza kognicją Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z uwagi na brak podstawy prawnej do jego rozpoznania. Zasadnie natomiast skarżąca podnosi zarzuty bezczynności organu, która to bezczynność ma nadto cechy rażącego naruszenia prawa.

Uwzględniając treść skargi oraz odpowiedzi na skargę należy stwierdzić, że w istotnym zakresie przedstawiono w nich jednolicie przedmiot oraz przebieg dotychczasowego postępowania administracyjnego w sprawie wszczętej na wniosek H.P. , co wydanych decyzji oraz postanowień organu pierwszej instancji podjętych przy ponownym rozpatrzeniu sprawy dotyczących przedłużenia terminu do jej załatwienia .

Uwzględniając bardziej szczegółowo przebieg postępowania prowadzonego przez Starostę T. po wydaniu przez Wojewody z do 23 czerwca 2009 r., znak [...] należy zwrócić uwagę na następujące okoliczności.

W przedstawionych materiałach brak danych dotyczących zwrotu organowi pierwszej instancji akt sprawy przez Wojewodę po wydaniu powyższej decyzji. Wynika z nich jednak, że pierwszą czynności podjętą przez Starostę po zwrocie akt administracyjnych było wydanie postanowienia z dnia 10 lipca 2009 r., którym na podstawie art. 35 k.p.a. zawiadomiono strony o niemożności załatwienia sprawy w terminie, wyznaczają taki termin do dnia 31 grudnia 2009 r., po myśli art. 36 k.p.a. Stan taki motywowano koniecznością uzupełnienia materiału dowodowego na okoliczność pozostawania przedmiotowej nieruchomości od dnia 31 maja 2003 r. w posiadaniu samoistnym PKP SA lub jej poprzedników prawnych, nieprzerwanie przez okres co najmniej 30 lat, tj. od dnia 31 maja 1973 r. do dnia 31 maja 2003 r.

Odezwy mające na celu uzyskanie niezbędnego materiału w postaci dowodów z dokumentów skierowano do siedmiu podmiotów pismem z dnia 22 października 2009 r. Na te odezwy odpowiedziano w okresie od 4 listopada 2009 r. do 18 stycznia 2010 r. ( data wpływu korespondencji do Starostwa Powiatowego w Z. )

W dniu 23 grudnia 2009 r., Starosta wydał analogiczne jak uprzednio postanowienie na podstawie art. 35 i 36 k.p.a., którym wyznaczył nowy termin załatwienia sprawy na dzień 30 czerwca 2010 r.

Następnie 5 lipca 2010 r. - już po upływie nowego terminu załatwienia sprawy , sporządzono odezwę dotyczącą przesłania archiwalnych zdjęć lotniczych wykonanych w latach 1971-177.

Organ pierwszej instancji nie podejmował zatem żadnych czynności mających na celu nadanie sprawie biegu od 18 stycznia do 5 lipca 2010 r., tj. prawie przez 6 miesięcy.

W dniu 30 lipca 2010 r. Starosta wydał trzecie już postanowienie na podstawie art. 35 i 36 k.p.a., którym wyznaczył nowy termin załatwienia sprawy na dzień 31 grudnia 2010 r.

Pismami z dnia 16 maja 2011 r. Starosta zwrócił się do stron o przedstawienie wniosków dowodowych.

Stan taki powoduje, że brak jakichkolwiek czynności organu zmierzających do rozstrzygnięcia sprawy datuje się formalnie od 18 stycznia 2010 r. do 16 maja 2011r., tj. prawie rok i cztery miesiące. Dodatkowym uchybieniem jest brak koncentracji czynności dowodowych, skutkujących przewlekłością postępowania albowiem wezwanie do stron o przedłożenie dowodów winno być połączone z pierwszą czynności podjętą przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.

W dniu 26 maja 20011 r., w odpowiedzi na wezwanie organu, wpłynęło na Dziennik Podawczy Starostwa Powiatowego w Z. pismo wnioskodawczyni zawierające wniosek o dopuszczenie dowodu z dokumentów oraz przesłuchanie świadka. Tego ostatniego dowodu dotąd nie przeprowadzono.

Od 16 maja 2011 r. do 5 października 2011 r. - prawie kolejnych 5 miesięcy, Starosta nie podejmował w sprawie żadnych czynności. Uwzględniając poprzedni taki okres bezczynność organu ma miejsce prawie przez 1 rok i 9 miesięcy.

W dniu 5 października 2011 r. Starosta skierował do [...] Urzędu Wojewódzkiego w K. Wydział Organizacji i Nadzoru Archiwum Zakładowe odezwę w sprawie udostępnienia dokumentów, w efekcie której takowe zostały mu przesłane przy piśmie z 13 października2011 r., doręczonym organowi pierwszej instancji 17 października 2011r.

Pismem z dnia 31 października 2011 r. Starosta wystąpił do [...] Urzędu Wojewódzkiego w K. Wydział Organizacji i Nadzoru Archiwum Zakładowe o udostępnienie w nim wymienionych akt archiwalnych upoważnionym pracownikom oraz umożliwienie im sporządzenia niezbędnych kopii dokumentów.

W przedstawionych aktach administracyjnych nie odnotowano notatką urzędową przeprowadzenia dowodu z powyższych akt, nie mniej jednak znajdują się w nich dalsze dokumenty, poświadczone przez Archiwum Zakładowe za zgodność z oryginałami później niż poprzednie, w dacie 3 listopada 2011 r.

Od daty 3 listopada 2011 r. do momentu przedstawienia akt administracyjnych wraz z odpowiedzią na skargę brak w nich danych o jakichkolwiek dalszych czynnościach Starosty T. .

Również w toku postępowania sądowoadministracyjnego organ pierwszej instancji nie informował o wydaniu w sprawie aktu albo podjęciu innych czynności.

Poza już wskazanym okresem braku czynności wynoszącym w sumie prawie 1 rok i 9 miesięcy, brak jakichkolwiek czynności Starosty T. od 3 listopada 2011 r. powoduje, że w dacie orzekania w niniejszej sprawie okres bezczynności wynosi łącznie ok. 3 lata i 2 miesiące.

Wskazane wyżej okoliczności uzasadniają stwierdzenie, że prowadząc postępowania po wydaniu decyzji kasacyjnej Wojewody z dnia [...] czerwca 2009 r., znak[...] , organ pierwsze instancji przez okres ok. 3 lata i 2 miesiące łącznie pozostawał w bezczynności. W tym bowiem okresie nie podejmował żadnych czynności, naruszając zarówno ustawowe terminy załatwiania spraw, jak również zasadę szybkości postępowania administracyjnego z art. 12 k.p.a. Okoliczności podane w odpowiedzi na skargę nie stanowią usprawiedliwienia dla występującego stanu rzeczy. W szczególności, skomplikowanych charakter sprawy mógłby zostać uwzględniony, ale tylko w takim aspekcie, w którym powoduje konieczność podjęcia licznych czynności, zaś są one faktycznie dokonywane w sposób ukierunkowany i skoncentrowany. W sprawie niniejszej taka sytuacja nie ma miejsca. Powoływanie się na inne sprawy tego samego rodzaju jest bez znaczenia skoro nie stosowano art. 62 k.p.a. Dla zasadności skargi na bezczynność nie mają znaczenia kwestie dotyczące fachowości organu administracji publicznej, czy organizacji pracy organu, w tym brak odpowiedniego przygotowania pracowników oraz znaczna ilość prowadzonych spraw przy małej obsadzie.

Stwierdzona bezczynność ma przy tym cechy rażącego naruszenia prawa. Rażącym naruszeniem prawa jest bowiem stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty ( tak NSA w wyroku z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12, LEX nr 1218894 ). Taką cechę, tj. oczywistości w naruszeniu prawa, należy przyjąć w niniejszym stanie faktycznym, gdzie niezależnie od trudności dowodowych wywołanych skomplikowanym charakterem sprawy organ administracji publicznej w okresach wielomiesięcznych nie podejmował żadnych czynności.

Mając na uwadze powyższe okoliczności, a w szczególności fakt, że w przedmiotowej sprawie Starosta nie podejmował czynności, skutkiem czego nie wydał decyzji, względnie zaskarżalnego postanowienia tamującego bieg postępowania, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w pkt I.-II. sentencji wyroku, biorąc za podstawę art. 149 § 1 p.p.s.a. , uznając, że stwierdzona bezczynność miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.

Skarżący nie składała wniosku o wymierzenie organowi grzywny. Podstaw do zastosowania takiej sankcji z urzędu, w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego brak, w sytuacji, gdy nie są kwestionowane twierdzenia zawarte w odpowiedzi na skargę o sygnalizacji organowi nadzoru przez Starostę T. przyczyn uznawanych za uniemożliwiające ze właściwe prowadzenie licznych spraw, które pozostały bez odpowiedniej reakcji Wojewody .

Podstawę prawna orzeczenia o kosztach postępowania zawartego w pkt III. sentencji wyroku stanowi art. 200 p.p.s.a oraz art. 205 § 1 p.p.s.a.