Wyrok NSA, sygn. akt IV SA 544/00
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 2001-01-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 618  Wywłaszczanie i zwrot nieruchomości
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 5, art. 151 par. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz. 1071
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 9 października 2000 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego.
Teza: Postępowanie administracyjne przeprowadzone po wznowieniu postępowania wykazało, że okoliczność, iż w 1944 roku istniała w przedsiębiorstwie jedna wanna, zaś druga była w budowie, w żaden sposób nie wpływa na rozstrzygnięcie sprawy w postępowaniu o stwierdzenie nieważności. Tym samym nie można uznać, że ujawnienie tej dokumentacji miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.

TEZY

Postępowanie administracyjne przeprowadzone po wznowieniu postępowania wykazało, że okoliczność, iż w 1944 roku istniała w przedsiębiorstwie jedna wanna, zaś druga była w budowie, w żaden sposób nie wpływa na rozstrzygnięcie sprawy w postępowaniu o stwierdzenie nieważności. Tym samym nie można uznać, że ujawnienie tej dokumentacji miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Huty Szkła "W." S.A. w S.-W. na decyzję Ministra Gospodarki z dnia 21 stycznia 2001 r. (...) w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia o przejęciu na własność Państwa Przedsiębiorstwa Huta Szkła "W." Sp. z o.o. S., powiat M. - oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją utrzymano w mocy decyzję w przedmiocie odmowy uchylenia w postępowaniu wznowieniowym decyzji w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia nr 26 Ministra Przemysłu i Handlu z dnia 14 lutego 1948 r. dotyczącego przejęcia na własność Państwa przedsiębiorstwa - Huta Szkła "W." Sp. z o.o. S., powiat M.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przytacza się szczegółowo historię sprawy dotyczącej stwierdzenia nieważności kwestionowanego orzeczenia. W szczególności podaje się, iż decyzja o stwierdzeniu nieważności tego orzeczenia została wydana po wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 czerwca 1996 r. IV SA 1040/95 uchylającym decyzję o odmowie stwierdzenia nieważności ww. orzeczenia, w motywach którego Sąd przyjął za udowodnione, że Huta w dacie upaństwowienia "posiadała" tylko jedną wannę. Nie można bowiem było uznać za "posiadanie" wanny takiego urządzenia, które w dacie 5 lutego 1946 r. jeszcze w przedmiotowym przedsiębiorstwie nie istniało, lecz rozpoczęto dopiero jego budowę. Nie można było natomiast w świetle zgromadzonych materiałów /w tym opinii rzeczoznawców oraz po przeprowadzeniu rozprawy administracyjnej/ jednoznacznie stwierdzić wielkości istniejącej wanny, natomiast od ustalenia tej okoliczności m. in. zależała ocena, jakie potencjalne możliwości zatrudnienia przy produkcji występowały w ww. dacie w przedsiębiorstwie.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy została wydana decyzja o stwierdzeniu nieważności kwestionowanego orzeczenia. Organ orzekający uznał po przeprowadzeniu dodatkowego postępowania dowodowego, że przedmiotowe przedsiębiorstwo zostało upaństwowione przy braku spełnienia materialnoprawnej przesłanki polegającej na tym, iż dla orzeczenia o nacjonalizacji konieczne było stwierdzenie potencjalnej zdolności zatrudnienia przy produkcji na jedną zmianę ponad 50 pracowników. Na tą decyzję aktualny użytkownik przedsiębiorstwa. Huta Szkła "W." S.A. w S.-W. wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Już po wniesieniu ww. skargi Huta Szkła "W." S.A. w S.-W. wniosła o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją o stwierdzeniu nieważności kwestionowanego orzeczenia, powołując się na art. 145 par. 1 pkt 5 Kpa, w związku z ujawnieniem istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych i nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, a nie znanych organowi wydającemu decyzję. Tymi nowymi dowodami były odnalezione przez wnioskodawcę w archiwach niemieckich dokumenty źródłowe z lat czterdziestych, zwane dalej dokumentami niemieckimi. Zdaniem wnioskodawcy z dokumentów tych ma wynikać, że Huta co najmniej od lutego 1944 roku posiadała dwie wanny /mniejszą i większą/, przy czym od czerwca 1946 r. do grudnia 1944 r. pracowała wanna mniejsza a w tym okresie trwała budowa wanny większej.

Postanowieniem z dnia 24 października 1997 r. zostało wznowione postępowanie, zaś w wyniku wznowionego postępowania decyzją wydaną na podstawie art. 151 par. 1 pkt 1 w związku z art. 149 par. 2 i art. 145 par. 1 pkt 5 oraz art. 107 par. 1 Kpa orzeczono o odmowie uchylenia kwestionowanej w postępowaniu wznowień i owym decyzji nieważnościowej.

W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ orzekający nie podzielił argumentacji przedstawionej we wniosku o wznowienie postępowań i a uznając, że wywodzi się ona z czysto teoretycznych rozważań opartych na dokumentacji niemieckiej z roku 1944 dotyczącej stopnia wyposażenia technicznego Huty, jaki mógł istnieć na przestrzeni 1946 roku, w związku z czym nie uznał ich za nowe dowody, na podstawie których można by ustalić w dacie 5 lutego 1946 r. istnienia w Hucie dwóch wanien, a ponadto nie dopatrzył się merytorycznego związku tych dokumentów /w rozumieniu obowiązującego prawa/ - pomiędzy stanem technicznym Huty w roku 1944 a datą 5 luty 1946 r., to jest dniem wejścia w życie ustawy nacjonalizacyjnej /z dnia 3 stycznia 1946 r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej - Dz.U. RP nr 3 poz. 17 ze zm./.

Konkludując bardzo obszerne wywody dotyczące postępowania nieważności owego i wniosku o wznowienie postępowania w tym przedmiocie organ orzekający stwierdził, iż dokumentacja niemiecka, stanowiąca podstawę do wznowienia postępowania nie wniosła nowego dowodu, w rozumieniu art. 145 Kpa, poza hipotetycznymi rozważaniami niektórych biegłych działających na zlecenie strony zainteresowanej, co do ilości wanien w dniu 5 lutego 1946 r.

Dokumentacja ta w ocenie organu utwierdza tylko w przekonaniu, że od czerwca do grudnia 1944 r. omawiane przedsiębiorstwo posiadało jedną wannę, zaś druga pozostawała w budowie. Podobny stan istniał w połowie lutego 1946 r., w którym to okresie podjęto pracę przy budowie drugiej wanny, co niepodważalnie potwierdza zgromadzony w sprawie materiał źródłowy. Stanowisko to znalazło potwierdzenie w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego wydanym w 1996 r. w przedmiotowej sprawie.

W skardze na powyższą decyzję zarzuca się wydanie jej z naruszeniem przepisów proceduralnych oraz błędną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego.

W odpowiedzi na skargę wnosi się o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

W niniejszej sprawie rozstrzygnięcie opiera się na uznaniu przez organ orzekający, że brak było podstaw do uchylenia kwestionowanej w postępowaniu wznowieniowym decyzji o stwierdzeniu nieważności orzeczenia nacjonalizacyjnego /art. 151 par. 1 pkt 1 Kpa/.

Strona skarżąca wnosząc o wznowienie postępowania wywodziła, iż ujawnienie tzw. dokumentacji niemieckiej z 1944 r. ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia o istnieniu lub braku istnienia przesłanki do stwierdzenia nieważności orzeczenia nacjonalizacyjnego co do ilości wanien w Przedsiębiorstwie i związanej z tym potencjalnej możliwości zatrudnienia pracowników na jedną zmianę.

Postępowanie administracyjne przeprowadzone po wznowieniu postępowania wykazało natomiast, iż okoliczność, że w 1944 roku istniała w Przedsiębiorstwie jedna wanna, zaś druga była w budowie, w żaden sposób nie wpływa na rozstrzygnięcie sprawy w postępowaniu nieważności owym. Tym samym nie można uznać, że ujawnienie tej dokumentacji miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy i powodowało konieczność uchylenia w postępowaniu wznowień i owym decyzji dotychczasowej. Dokumentacja ta dotyczyła innego okresu, niż oceniany w kwestionowanej decyzji /pochodziła bowiem z 1944 r./ i nie mogła wpłynąć w zasadniczy sposób na ocenę okoliczności istniejących w 1946 roku.

Ocena dokonana przez organ orzekający zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego jest prawidłowa i nie można podzielić stanowiska strony skarżącej co do wystąpienia naruszenia tak prawa procesowego jak i materialnego.

Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./.