Postanowienie NSA, sygn. akt I OW 249/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2019-06-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy: article: art. 54, art. 59, art. 101, art. 6 ust. 8
journal: Dz.U. 2004 nr 210 poz 2135
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Teresa Zyglewska (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek Sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak po rozpoznaniu w dniu 26 czerwca 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Burmistrza [...] o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Burmistrzem [...] a Prezydentem Miasta [...] w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku Ł.M. w przedmiocie skierowania do domu pomocy społecznej postanawia: wskazać Prezydenta Miasta [...] jako organ właściwy do rozpoznania wniosku.


UZASADNIENIE

Burmistrz B. pismem z dnia [...] grudnia 2018 r. wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy nim a Prezydentem Miasta [...] poprzez wskazanie Prezydenta Miasta [...] jako organu właściwego do rozpoznania wniosku L. M. w przedmiocie skierowania do domu pomocy społecznej.

W uzasadnieniu wniosku organ wskazał, że w dniu [...] listopada 2018 r. do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w B. wpłynęła dokumentacja dotycząca L. M. przebywającego w Samodzielnym Publicznym Szpitalu Klinicznym Nr [...] w L. ubiegającego się o umieszczenie w domu pomocy społecznej.

Przy czym w dniu [...] lipca 2018 r. Samodzielny Publiczny Szpital Kliniczny Nr [...] w L. zwrócił się z prośbą o wydanie decyzji na podstawie art. 54 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych dla pacjenta L. M., który został przyjęty na SOR w trybie nagłym w dniach [...] czerwca 2018 r. i [...] czerwca 2018 r. Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w B. poinformował, że nie jest możliwe wydanie decyzji potwierdzającej prawo do świadczeń zdrowotnych ze środków publicznych dla L. M., gdyż nie zamieszkuje on pod wskazanym adresem od 2013 r. i nie jest znane jego aktualne miejsce pobytu. Tej treści oświadczenie złożyła jego matka B. M..

W dniu [...] października 2018 r. do MOPS w B. ponownie wpłynęło pismo o wydanie decyzji potwierdzającej prawo do świadczeń zdrowotnych ze środków publicznych. Pracownik socjalny MOPS w B. ustalił, że L. M. został zgłoszony do ubezpieczenia społecznego od dnia [...] października 2018 r. przez żonę B. M. zamieszkałą w K. Z wywiadu środowiskowego przeprowadzonego przez pracownika socjalnego SPSK nr [...] w L. wynika, że L. M. prawdopodobnie od jakiegoś czasu przebywa w L., ale brak jest informacji gdzie i z kim mieszka i czy pracuje.

W dniu [...] listopada 2018 r. do MOPS w B. wpłynęło pismo wraz z dokumentacją ze Szpitala Klinicznego Nr [...] w L. z prośbą o pilne umieszczenie L. M. w domu pomocy społecznej. Powyższe dokumenty zostały przesłane do Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie filia Nr [...] w L. zgodnie z właściwością miejscową.

W dniu [...] listopada 2018 r. Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w L. odesłała powyższe dokumenty do MOPS w B. argumentując, iż jest to podmiot właściwy do załatwienia sprawy.

W odpowiedzi na powyższy wniosek Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie w L. wniósł o jego oddalenia argumentując, iż L. M. nie był zameldowany w L. Z dokumentacji lekarskiej wynika, że pobyt L. M. w L. miał charakter pobytu czasowego i był podyktowany jego trudną sytuacją zdrowotną. L. M. jest natomiast mieszkańcem Gminy B., gdzie był ostatnio zameldowany.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 4 w związku z art. 4 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Przez spór o właściwość, o którym mowa w art. 4 p.p.s.a., należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia konkretnej sprawy (spór pozytywny) lub też żaden z nich nie uważa się za właściwy do jej załatwienia (spór negatywny).

W niniejszej sprawie spór jaki zaistniał pomiędzy Burmistrzem B. a Prezydentem Miasta L. jest sporem negatywnym, gdyż żaden z tych organów nie uznaje się za właściwy do rozpoznania wniosku L. M. o skierowanie do domu pomocy społecznej.

Stosownie do art. 54 ust. 1 u.p.s. osobie wymagającej całodobowej opieki z powodu wieku, choroby lub niepełnosprawności, niemogącej samodzielnie funkcjonować w codziennym życiu, której nie można zapewnić niezbędnej pomocy w formie usług opiekuńczych, przysługuje prawo do umieszczenia w domu pomocy społecznej. Decyzję o skierowaniu do domu pomocy społecznej i decyzję ustalającą opłatę za pobyt w takiej placówce wydaje organ gminy właściwej dla tej osoby w dniu jej kierowania do domu pomocy społecznej (art. 59 ust. 1 u.p.s.).

Punktem wyjścia do rozważań stanowią przepisy art. 101 u.p.s., które określają właściwość miejscową organów w sprawach z zakresu pomocy społecznej.

Stosownie do art. 101 ust. 1 u.p.s. właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. Z art. 101 ust. 2 u.p.s. wynika zaś, że w przypadku osoby bezdomnej właściwą miejscowo jest gmina ostatniego miejsca zameldowania tej osoby na pobyt stały.

Pojęcie osoby bezdomnej zostało zdefiniowane w art. 6 ust. 8 u.p.s.. Osobą bezdomną na gruncie ustawy jest osoba niezamieszkująca w lokalu mieszkalnym w rozumieniu przepisów o ochronie praw lokatorów i mieszkaniowym zasobie gminy i niezameldowana na pobyt stały, w rozumieniu przepisów o ewidencji ludności i dowodach osobistych, a także osoba niezamieszkująca w lokalu mieszkalnym i zameldowana na pobyt stały w lokalu, w którym nie ma możliwości zamieszkania.

W okolicznościach powyższej sprawy nie można tracić z pola widzenia treści art. 101 ust. 3 u.p.s., zgodnie z którym w przypadkach szczególnie uzasadnionych sytuacją osobistą osoby ubiegającej się o świadczenie, w sprawach niecierpiących zwłoki oraz w sprawach cudzoziemców, którym udzielono zgody na pobyt ze względów humanitarnych lub zgody na pobyt tolerowany, i cudzoziemców, o których mowa w art. 5a, właściwa miejscowo jest gmina miejsca pobytu osoby ubiegającej się o świadczenie.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego okoliczności sprawy wskazują na potrzebę oparcia się na art. 101 ust. 3 u.p.s., z uwagi na sytuację nie cierpiącą zwłoki spowodowaną złym stanem zdrowia L. M., który nie porusza się samodzielnie, a co za tym idzie zachodzi konieczność sprawowania całodobowej nad nim opieki.

Skoro zaś aktualnie niekwestionowanym miejscem pobytu L. M. jest L., a brak jest obecnie jakichkolwiek związków z miejscem ostatniego zameldowania na pobyt stały, to zgodnie z art. 101 ust. 3 u.p.s. organem właściwym do rozpatrzenia wniosku w przedmiocie skierowania do domu pomocy społecznej jest Prezydent Miasta L.

Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 4, art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.