Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 638/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-05-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6130 Pozwolenie na wprowadzenie do środowiska substancji lub energii
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Środowiska
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Anna Sękowska Sędziowie sędzia Marzena Milewska-Karczewska (spr.) sędzia WSA Tomasz Wykowski po rozpoznaniu w dniu 21 maja 2019r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi [...] z siedzibą w [...] – zarządcy masy sanacyjnej [...] w restrukturyzacji z siedzibą w [...] na postanowienie Ministra Środowiska z dnia [...] lutego 2019r., znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. zasądza od Ministra Środowiska na rzecz strony skarżącej [...]. z siedzibą w [...] – zarządcy masy sanacyjnej [...]. w restrukturyzacji z siedzibą w [...] kwotę 597 (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] lutego 2019r. znak: [...] Minister Środowiska (dalej: minister) na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018r., poz. 1629 ze zm.) – dalej: K.p.a. stwierdził niedopuszczalność wniesienia odwołania przez K. sp. z o.o. – zarządcę masy sanacyjnej M. sp. z o.o. w restrukturyzacji z/s w O. od decyzji Marszałka Województwa [...] z dnia [...] października 2018 r., znak: [...] cofającej bez odszkodowania pozwolenie zintegrowane z dnia [...] grudnia 2014 r. znak: [...] na eksploatację instalacji do unieszkodliwiania odpadów innych niż niebezpieczne o zdolności przetwarzania ponad 50 ton na dobę z wykorzystaniem obróbki biologicznej oraz obróbki wstępnej odpadów przeznaczonych do termicznego przekształcania, do odzysku lub kombinacji odzysku i unieszkodliwiania o zdolności przetwarzania ponad 75 ton odpadów na dobę z wykorzystaniem obróbki biologicznej oraz obróbki wstępnej odpadów przeznaczonych do termicznego przekształcania, oraz instalacji i urządzeń będących w powiązaniu technologicznym i funkcjonalnym z ww. instalacjami wchodzącymi w skład C. (C.) zlokalizowanego w S. przy ul. [...] (dalej: pozwolenie zintegrowane).

Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Marszałek Województwa [...] (dalej: marszałek) zawiadomieniem z dnia [...] listopada 2017 r. znak: [...] wszczął postępowanie administracyjne w sprawie cofnięcia pozwolenia zintegrowanego z dnia [...] grudnia 2014 r. znak: [...] na ww. eksploatację instalacji, zmienionego decyzjami z dnia [...] marca 2015 r. znak: [...] oraz z dnia [...] stycznia 2017 r., znak: [...].

Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego decyzją z dnia [...] października 2018 r. marszałek cofnął bez odszkodowania pozwolenie zintegrowane z dnia [...] grudnia 2014 r. w związku z niezaprzestaniem naruszenia warunków ww. decyzji mimo wezwania do zaniechania tych naruszeń (pismo z dnia 17 maja 2018 r.). Pismem z 31 października 2018 r. E. R. w imieniu spółki z o.o. K. złożyła odwołanie od ww. decyzji marszałka.

Minister po analizie treści odwołania i akt administracyjnych oraz nadesłanego w dniu 5 lutego 2019r. pełnomocnictwa, zaskarżonym postanowieniem stwierdził niedopuszczalność wniesionego odwołania. W uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia minister stwierdził, że K. sp. z o.o. - zarządca masy sanacyjnej M. sp. z o.o. w restrukturyzacji z/s w O. nie uzupełniła braku formalnego odwołania do czego została wezwana przez organ odwoławczy. Organ odwoławczy podkreślił, że nadesłane pełnomocnictwo wystawione zostało w dniu 3 grudnia 2018 r., a poprzednie pozostające w aktach sprawy wygasło w dniu 7 września 2018 r., zaś odwołanie od decyzji marszałka z dnia 15 października 2018 r. zostało podpisane przez E. R. w dniu 31 października 2018 r., tj. w okresie gdy nie obowiązywało ani pełnomocnictwo z dnia 20 grudnia 2017 r., ani pełnomocnictwo z dnia 3 grudnia 2018 r. Zdaniem ministra z akt sprawy nie wynika by osoba podpisująca odwołanie była uprawniona do jego wniesienia w imieniu K. sp. z o.o. - zarządcy masy sanacyjnej M. sp. z o.o. w restrukturyzacji z/s w O.

Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodziła się spółka z o.o. K. i w dniu 26 lutego 2019 r. złożyła do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego skargę na wydane przez ministra postanowienie. W skardze strona skarżąca zarzuciła mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów:

- art. 7 K.p.a. w zw. z art. 9 K.p.a. w zw. z art. 12 K.p.a. w zw. z art. 57 § 5 pkt 2 K.p.a. poprzez ich błędną wykładnię skutkującą stwierdzeniem przez Ministra niedopuszczalności odwołania od decyzji Marszałka wyłącznie w oparciu o część materiałów dotyczących możliwości reprezentacji K. przez Panią E. R., przekazanych Ministrowi za pośrednictwem placówki Poczty Polskiej S.A. przed upływem terminu wyznaczonego przez Ministra w piśmie z dnia [...] stycznia 2019 roku, znak [...],

- art. 134 K.p.a. w zw. z art. 64 § 2 K.p.a. poprzez ich błędną wykładnię polegającą na utożsamieniu odwołania, zdaniem Ministra, dotkniętego brakiem formalnym z odwołaniem niedopuszczalnym,

- art. 15 K.p.a. poprzez jego niezastosowanie z uwagi na pozbawione podstaw stwierdzenie niedopuszczalności odwołania od decyzji Marszałka i zamknięcie drogi do dwukrotnego rozpoznania sprawy objętej decyzją Marszałka.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty, strona skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i zasądzenie na rzecz K. sp. z o.o. zwrotu kosztów postępowania. Spółka opisała stan faktyczny sprawy i szczegółowo uzasadniła zarzuty naruszenia ww. przepisów prawa.

W odpowiedzi na skargę minister wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest w pełni zasadna.

W pierwszej kolejności należy zauważyć, że Sąd rozpoznał niniejszą sprawę na posiedzeniu niejawnym, bowiem zgodnie z art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.) - dalej P.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Przedmiot wywiedzionej skargi mieścił się więc w dyspozycji tego przepisu, a zatem tryb ten mógł znaleźć zastosowanie. Z tego względu - na podstawie art. 120 P.p.s.a. niniejsza skarga rozpoznana została w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, w składzie trzech sędziów. Należy też nadmienić, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, co oznacza, że Sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie zaś z art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo też przepisu dającego podstawę do wznowienia postępowania, a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 P.p.s.a.).

Przedmiotem kontroli Sądu poddane zostało postanowienie ministra z dnia [...] lutego 2019 r. stwierdzające niedopuszczalność odwołania wniesionego przez E. R. reprezentującą K. sp. z o.o. – zarządcę masy sanacyjnej M. w restrukturyzacji z/s w O.

Na wstępie należy zaznaczyć, że ww. rozstrzygnięcie wydane zostało na podstawie art. 134 zdanie 1 K.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Z normy tej wynika, że organ odwoławczy przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania odwołania musi stwierdzić czy odwołanie jest dopuszczalne i czy zostało wniesione w terminie, przy czym pierwszeństwo w ocenie ma przesłanka dopuszczalności odwołania. Pojęcie niedopuszczalności odwołania nie zostało zdefiniowane w K.p.a. W orzecznictwie przyjmuje się natomiast, że niedopuszczalność odwołania może wynikać z przesłanek o charakterze przedmiotowym i podmiotowym (por. np. wyrok NSA z 10 marca 2009 r., sygn. II OSK 316/08). Pierwsza z sytuacji zachodzi, gdy brak jest przedmiotu zaskarżenia oraz gdy przepisy prawne wyłączają możliwości zaskarżenia decyzji w toku instancji. Natomiast niedopuszczalność odwołania z przyczyn podmiotowych obejmuje sytuacje wniesienia odwołania przez osobę nieposiadającą legitymacji do jego wniesienia, tj. niebędącą stroną w sprawie ani adresatem decyzji, czy też nie mającą zdolności do czynności prawnych (por. wyrok NSA z 11 grudnia 2007 r., sygn. akt II OSK 1661/06, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych).

Przechodząc do oceny zaskarżonego postanowienia należy stwierdzić, że rację ma strona skarżąca. Po szczegółowej analizie akt administracyjnych, w ocenie Sądu stwierdzić należy, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, które niewątpliwie mogły mieć istotny wpływ na wynik postępowania.

Z akt sprawy jednoznacznie wynika, że E. R. – w odpowiedzi na wezwanie organu z dnia 28 stycznia 2019 r., w ustawowym terminie nadesłała pełnomocnictwo udzielone jej przez prezesa zarządu K. sp. z o.o. do reprezentowania ww. spółki. Z treści pełnomocnictwa wynika, że pełnomocnik został upoważniony do "występowania w imieniu zarządcy masy sanacyjnej M. sp. z o.o. w restrukturyzacji z/s w O., w zakresie wszystkich spraw, przed urzędami, osobami prawnymi i fizycznymi w zakresie bieżącej działalności i realizacji świadczonych przez Spółkę usług, zamówień publicznych." Zaznaczono, iż pełnomocnictwo upoważnia w szczególności do podpisywania wniosków i korespondencji w powyższym zakresie oraz prowadzenia negocjacji i dokonywania uzgodnień".

Analizując treść ww. upoważnienia należy dojść do wniosku że jest ono prawidłowe. W ocenie Sądu, udzielone pełnomocnictwo nie budzi wątpliwości a treść tego dokumentu wskazuje, że osoba upoważniona mogła działać w imieniu spółki przed ministrem i w sprawie cofnięcia pozwolenia zintegrowanego. Powyższe można wyczytać ze sformułowania: "w zakresie wszystkich spraw, przed urzędami". Dalszy zakres umocowania – zdaniem Sądu jest uszczegółowieniem udzielonego pełnomocnictwa i nie powoduje, że upoważnienie to jest nieprawidłowe. Faktem jest – co trafnie zauważył minister, że pełnomocnictwo zostało podpisane przez prezesa zarządu spółki w dniu 3 grudnia 2018 r., tj. z datą późniejszą niż wniesione odwołanie, nie przesadza to jednak i nie może przesądzać o zakwestionowaniu prawidłowości umocowania pełnomocnika do działania w imieniu spółki. W orzecznictwie ugruntowane jest stanowisko, które Sąd w pełni podziela, zgodnie z którym jeśli usunięcie braku pełnomocnictwa nastąpi w terminie prawem przewidzianym, wówczas nie ma znaczenia, jaką datą pełnomocnictwo zostało opatrzone. Data ta może być późniejsza od daty wezwania strony do usunięcia braku pisma, natomiast istotnym jest zakres pełnomocnictwa oraz by pełnomocnictwo w rzeczywistości udzielone zostało do danej sprawy (por. wyroki: Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 czerwca 1998 r., I SA/Lu 641/97, LEX nr 33427, z 4 lipca 2006 r., sygn. akt II OSK 941/05, z dnia 23 kwietnia 2010r., sygn. akt I OSK 906/09, z dnia 10 lutego 2016 r., sygn. akt II GSK 2294/14, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 6 listopada 2017 r., sygn. akt II SA/Kr 910/17; Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 11 marca 2008 r., sygn. akt II SA/Po 20/08, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 5 kwietnia 2018 r., sygn. akt I SA/Wa 1918/17, Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 17 maja 2018 r., sygn. akt III SA/Gd 222/18 publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl). Tak więc, w przedmiotowej sprawie należało uznać, że strona skarżąca przedkładając w zakreślonym do tego terminie stosowne pełnomocnictwo, niebudzące wątpliwości co do zakresu umocowania, skutecznie konwalidowała dokonaną uprzednio czynność prawną, a tym samym nie było podstaw do wydania postanowienia o stwierdzeniu niedopuszczalności odwołania. Powyższe wskazuje zatem, że organ odwoławczy dopuścił się naruszenia art. 134 K.p.a.

Niezależnie od powyższego poglądu, zdaniem Sądu jeśli organ – po nadesłaniu pełnomocnictwa miał dalej wątpliwości co do reprezentacji spółki przez osobę, która złożyła odwołanie w dniu 31 października 2018 r., winien – stosownie do art. 7 K.p.a. podjąć niezbędne czynności poprzez wezwanie spółki o potwierdzenie przez właściwy organ spółki (np. prezesa zarządu, dwóch członków zarządu – zgodnie z reprezentacją określoną w KRS) czynności wniesienia odwołania. Organ winien również wyjaśnić stronie powód swojego ponownego żądania w tym zakresie. Taki obowiązek organu niewątpliwie wynika z art. 9 K.p.a., w świetle którego, organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek.

W ocenie Sądu słuszny okazał się także zarzut naruszenia art. 12 K.p.a., jak również zarzut art. 8 K.p.a. Jak wynika z akt sprawy termin do uzupełnienia w niniejszej sprawi braków formalnych odwołania upływał w dniu 8 lutego 2019 r. (piątek), natomiast minister wydał postanowienie o stwierdzeniu niedopuszczalności odwołania już w dniu [...] lutego 2019 r. (poniedziałek). W świetle powyższego należy uznać, że organ odwoławczy zbyt szybko wydał rozstrzygnięcie w sprawie, bowiem ostatnim dniem terminu na uzupełnienie ww. braku był dzień 8 lutego 2019r. i do tego dnia spółka mogła np. nadać u operatora pocztowego oryginał żądanego pełnomocnictwa – co jak się okazało faktycznie nastąpiło, bowiem prawidłowe pełnomocnictwo udzielone E. R. nadane zostało w dniu 6 lutego 2019 r. Zdaniem Sądu z doświadczenia życiowego i zawodowego oraz logiki postępowania należało wywieść, że jeśli termin do dokonania czynności upływa w dniu 8 lutego 2019 r. (piątek), to rozstrzygnięcie nie powinno zostać wydane po 3 dniach (w poniedziałek), w tym 2 dniach wolnych od pracy. Rozstrzygnięcie powinno nastąpić po dniu uzupełnienia brakujących dokumentów i po upływie odpowiedniego terminu do ich uzupełnienia tak, aby organ miał możliwość na ewentualne wzięcie ich pod uwagę przy wydawaniu postanowienia. Wydanie rozstrzygnięcia w dniu [...] lutego 2019 r. w stanie faktycznym niniejszej sprawy było przedwczesne. Taka nieprawidłowa praktyka w działaniu organu podważa wyrażoną w art. 8 K.p.a. zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa oraz zasadę szybkości postępowania – art. 12 K.p.a. Podkreślić wypada, że zasada szybkości postępowania nie może prowadzić do naruszenia przepisów prawa i w konsekwencji naruszać uprawnień procesowych skarżącej spółki. Każda sprawa administracyjna musi być rozpoznana wnikliwie, z poszanowaniem zasady prawdy obiektywnej (art. 7 K.p.a.), zgodnie z którą w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Organ zobligowany jest – stosownie do art. 77 § 1 K.p.a. w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzeć cały materiał dowodowy. W niniejszej sprawie organ naruszył ww. przepisy, bowiem pomimo że spółka w terminie do uzupełnienia brakujących dokumentów nadesłała wymagane pełnomocnictwo organ z uwagi na zbyt szybkie procedowanie nie wziął go pod uwagę.

Biorąc pod uwagę powyższe rozważania w ocenie Sądu minister niewątpliwie naruszył art. 7, 8, 9, 12 K.p.a. i art. 134 K.p.a., które mogły mieć istotny wpływ na wynik postępowania, co czyni koniecznym uchylenie postanowienia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" P.p.s.a.

Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy minister weźmie pod uwagę przedstawioną przez Sąd ocenę prawną, przeprowadzi wnikliwą analizę akt i rozpatrzy wniesione przez spółkę z o.o. K. odwołanie w zgodzie z przepisami postępowania i właściwymi przepisami materialnymi.

Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. orzekł jak w pkt I sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 P.p.s.a.