Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 991/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-01-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 178 ust. 1,  art. 187,  art. 181 ust. 2
journal: Dz.U. 2012 poz 572
law: Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym - tekst jednolity.
article: par. 2 ust. 1,  par. 3 ust. 2,  par. 4 ust. 1 i 2,  par. 7
journal: Dz.U. 2015 poz 1050
law: Rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 17 lipca 2015 r. w sprawie stypendiów ministra za wybitne osiągnięcia  przyznawanych studentom

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Pisula – Dąbrowska, Sędziowie WSA Danuta Kania (sprawozdawca), Janusz Walawski, Protokolant spec. Monika Gieroń po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi J. K. decyzję Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania stypendium ministra za wybitne osiągnięcia - oddala skargę -


UZASADNIENIE

Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego decyzją z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...], powołując w podstawie prawnej art. 178 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2012 r., poz. 572 ze zm.), art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23), dalej: "k.p.a.", utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] o odmowie przyznania J. K., studentowi IV roku jednolitych studiów magisterskich na kierunku psychologia Uniwersytetu [...], stypendium Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego za wybitne osiągnięcia na rok akademicki 2015/2016.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:

W dniu [...] października 2015 r. Rektor Uniwersytetu [...] przedstawił wniosek zaopiniowany przez Wydział Nauk Społecznych o przyznanie J. K. stypendium Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego za wybitne osiągnięcia na rok akademicki 2015/2016. Wniosek zawierał wykaz osiągnięć artystycznych.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego odmówił przyznania J. K. stypendium za wybitne osiągnięcia na rok akademicki 2015/2016.

W uzasadnieniu organ wskazał, iż zgodnie z art. 178 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, stypendia ministra za wybitne osiągnięcia przyznaje studentom minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego na wniosek rektora uczelni zaopiniowany przez radę podstawowej jednostki organizacyjnej, a w przypadku uczelni nieposiadającej podstawowej jednostki organizacyjnej - przez senat uczelni. W myśl art. 181 ust. 2 ustawy, stypendium ministra za wybitne osiągnięcia może być przyznane studentowi posiadającemu wybitne osiągnięcia naukowe lub artystyczne związane ze studiami, lub wybitne osiągnięcia w sporcie.

Stosownie do § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 17 lipca 2015 r. w sprawie stypendiów ministra za wybitne osiągnięcia przyznawanych studentom (Dz. U. poz. 1050), stypendium na dany rok akademicki może być przyznane studentowi, który zaliczył rok studiów w poprzednim roku akademickim i planie studiów albo został przyjęty na studia drugiego stopnia i uzyskał w okresie studiów: (1) wybitne osiągnięcia naukowe lub artystyczne związane z odbywanymi studiami, (2) wybitne osiągnięcia w sporcie.

Zgodnie z § 7 ust. 2 ww. rozporządzenia, zarządzeniem Ministra z dnia 26 października 2015 r. do oceny wniosków został powołany Zespół do spraw oceny wniosków o przyznanie stypendium ministra za wybitne osiągnięcia w liczbie 26 członków reprezentujących osiem obszarów wiedzy określonych w rozporządzeniu Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 8 sierpnia 2011 r. w sprawie obszarów wiedzy, dziedzin nauki i sztuki oraz dyscyplin naukowych i artystycznych (Dz. U. 179, poz. 1065).

W dniu 6 listopada 2015 r. Zespół uchwalił szczegółowe wytyczne dotyczące sposobu oceny wniosków o przyznanie stypendium ministra w roku akademickim 2015/2016. Uchwała ta zawierała wskazówki dla ekspertów dotyczące uznawania określonych osiągnięć za wybitne, mające na celu zagwarantowanie, aby oceny przygotowane przez poszczególnych członków Zespołu były dokonane według jednolitych zasad.

Wnioski o przyznanie stypendium były oceniane przez Zespół metodą punktową w ramach poszczególnych obszarów wiedzy reprezentowanych przez ekspertów z danej dziedziny nauki oraz sztuki. Przy ocenie danego osiągnięcia członkowie Zespołu kierowali się jego wybitnymi cechami, wykorzystując przy tym swoją ekspercką wiedzę w odpowiednich dziedzinach oraz mając na uwadze prestiżowy charakter stypendium. Punkty przyznawane były wyłącznie za osiągnięcia artystyczne o wysokiej randze lub szczególnym nowatorstwie.

Liczba punktów za dane osiągnięcie artystyczne zależała w szczególności od typu osiągnięcia, jego rangi, wartości artystycznej, stopnia nowatorstwa lub wkładu autorskiego. Przy każdej z kategorii osiągnięć wymienionych w § 3 ust. 2 rozporządzenia w sprawie stypendiów ministra za wybitne osiągnięcia przyznawanych studentom, Zespół określił maksymalną możliwą do przyznania liczbę punktów. Tak więc student mógł uzyskać nie więcej niż 20 punktów za każdą prezentację lub wydanie dzieła artystycznego albo za każde autorstwo lub współautorstwo wynalazku, wzoru użytkowego lub wzoru przemysłowego albo za każdą nagrodę uzyskaną w konkursie artystycznym o znaczeniu międzynarodowym. Przy punktacji rodzajów osiągnięć nie mogły być stosowane ułamki punktów; najmniejszą jednostkę stanowił 1 punkt.

W przypadku oceny dzieł artystycznych, maksymalna punktacja mogła być przyznana za indywidualną prezentację dzieła na zagranicznym festiwalu, wystawie lub przeglądzie. Zbiorowa prezentacja dzieła oznaczała mniejszy mnożnik punktowy i tym samym odpowiednio niższą punktację. Przy wkładzie autorskim mniejszym niż 11%, dzieła artystyczne nie były punktowane. Za indywidualne wydanie dzieła artystycznego można było uzyskać nie więcej niż 10 punktów, zaś za rolę w sztuce teatralnej (filmie), reprodukcję w albumie plastycznym lub utwór w albumie muzycznym - maksymalnie 5 punktów. Ponadto w kategorii tej nie były uwzględniane: dzieła zaprezentowane na festiwalach, wystawach lub przeglądach o niskiej randze lub lokalnym zasięgu, dzieła będące efektem udziału w uczelnianych projektach artystycznych, dzieła wydane w niskim nakładzie, a także dzieła o niskiej wartości artystycznej lub o niskim nowatorstwie.

W przypadku nagród w konkursach, maksymalna punktacja mogła być przyznana za czołowe miejsca (klasyfikujące studenta w grupie 5% najlepszych uczestników lub zespołów) w międzynarodowych konkursach artystycznych o dużym znaczeniu i licznym udziale uczestników lub zespołów z różnych krajów. Dalsze miejsca w konkursach, klasyfikujące studenta w grupie od 6 do 10% najlepszych uczestników (zespołów) lub nagrody w konkursach o niższym prestiżu lub mniej licznym udziale uczestników (zespołów), uzyskiwały mniejszą liczbę punktów. Zajęcie miejsc wykraczających poza kwalifikujące do grupy 10% najlepszych uczestników (zespołów) danego konkursu nie powodowało uzyskania punktów w ogóle. Ponadto w kategorii tej nie były uwzględniane nagrody w konkursach nieposiadających międzynarodowego znaczenia czy nagrody w konkursach, w których uczestniczyła nieliczna reprezentacja uczestników z innych państw (mniej niż pięciu).

Organ podkreślił, iż ocena wniosków miała charakter porównawczy, a mianowicie Zespół oceniał dany wniosek na tle innych wniosków, w których wykazano osiągnięcia artystyczne. Każdy wniosek zawierający osiągnięcia artystyczne był przeliczany proporcjonalnie do 100 punktów względem średniej arytmetycznej z pięciu wniosków z najwyższą liczbą punktów za osiągnięcia artystyczne spośród wszystkich zgłoszonych wniosków. Metoda ta zapewniała sprawiedliwy rozkład punktów, niezależny od potencjalnie odmiennego poziomu punktowania osiągnięć naukowych, artystycznych i sportowych. Maksymalna punktacja wniosku wynosiła 100 punktów.

Organ wskazał, iż na podstawie indywidualnych protokołów oceny dokonanych przez Zespół sporządzona została lista rankingowa wniosków uszeregowanych według liczby punktów przeliczonych według powyższej metody. Zgodnie z protokołem oceny wniosku o przyznanie J. K. stypendium, spośród 4 przedstawionych osiągnięć Zespół nie uznał żadnego. Przy ocenie nie uwzględniono 4 dzieł artystycznych. Wbrew opinii Uczelni wyrażonej w pkt 10 lit. b w części A wniosku o przyznanie stypendium, osiągnięcia te nie były związane ze studiami odbywanymi przez studenta. Wniosek uzyskał zatem 0,00 punktów. W rankingu Zespołu, uszeregowanym według liczby punktów, wniosek został sklasyfikowany na pozycji pomiędzy 951 a 1223.

Zgodnie z § 8 rozporządzenia w sprawie stypendiów ministra za wybitne osiągnięcia przyznawanych studentom, Minister mógł przyznać w 2015 r. nie więcej niż 845 stypendiów w wysokości nieprzekraczającej 15000 zł. Na podstawie przedstawionego przez Zespół rankingu wniosków Minister ustalił, iż w ramach środków finansowych w budżecie przeznaczonych na stypendia za wybitne osiągnięcia, możliwe jest przyznanie 744 stypendiów studentom, których wniosek po przeliczeniu uzyskał co najmniej 9,00 punktów. W związku z powyższym, przedstawione przez studenta osiągnięcia artystyczne i uzyskana liczba punktów na tle innych studentów ubiegających się o stypendium Ministra w roku akademickim 2015/2016, były niewystarczające do otrzymania stypendium.

Pismem z dnia [...] stycznia 2015 r. J. K. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wnosząc o merytoryczne i rzetelne uzasadnienie decyzji. Wskazał, iż Zespół niesłusznie nie uznał wszystkich przedstawionych we wniosku osiągnięć artystycznych (6 dzieł artystycznych) uznając, że są to osiągnięcia niezwiązane ze studiami odbywanymi na kierunku psychologia. Zaznaczył, że poezja, jak i literatura należą do dziedziny sztuki i nauki, dla której nie istnieje jednoznaczny kierunek studiów licencjackich i magisterskich. Stwierdził, że zgłoszone osiągnięcia są związane ze studiowanym kierunkiem - psychologia.

Pismem z dnia [...] lutego 2016 r. J. K. uzupełnił wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wnosząc o uwzględnienie osiągnięć i przyznanie stypendium Ministra za wybitne osiągnięcia.

Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego nie znalazł podstaw do zmiany stanowiska w sprawie.

Motywując powołaną na wstępie decyzję z dnia [...] kwietnia 2016 r. organ wskazał, iż przy ponownej ocenie wniosku J. K. o przyznanie stypendium nie stwierdzono nowych faktów i osiągnięć, które wpłynęłyby na zmianę jego oceny.

Organ ponownie przedstawił procedurę oceny wniosków o przyznanie przedmiotowego stypendium. Jednocześnie wskazał, iż mając na uwadze środki finansowe w budżecie Państwa przeznaczone na stypendia za wybitne osiągnięcia oraz limit liczby i wysokości stypendiów określony w § 8 rozporządzenia, Minister przyznał stypendium 744 studentom najwyżej ulokowanym w ww. rankingu, których wniosek uzyskał co najmniej 9 punktów.

Zgodnie z protokołem ponownej oceny wniosku o przyznanie J. K. stypendium, spośród 4 przedstawionych osiągnięć Zespół nie uwzględnił żadnego. Przy ocenie nie uwzględniono 4 dzieł artystycznych z uwagi na brak związku osiągnięć z kierunkiem studiów ("a-d"). Tym samym Zespół nie uznał podniesionych przez studenta zarzutów i postanowił podtrzymać ocenę osiągnięć dokonaną w pierwszej instancji. Zespół podkreślił, że zgodnie z obowiązującymi przepisami, aby osiągnięcie było uznane za wybitne, musi pozostawać w związku ze studiami w danej uczelni na danym kierunku. Jakkolwiek psychologia, tak jak wiele innych dyscyplin, ma charakter interdyscyplinarny, to jednak osiągnięcia wskazane przez studenta mają charakter realizacji indywidualnych pasji, nie służą natomiast badaniom naukowym i rozwojowi nauki. Jednocześnie Zespół uznał, iż przedstawione osiągnięcia miały niską rangę z uwagi na organizatora przeglądów (np. Miejska Biblioteka Publiczna w [...], Stowarzyszenie [...]), nie miały prestiżowej rangi oraz ogólnopolskiej rozpoznawalności i renomy. Wniosek studenta uzyskał ostatecznie 0,00 punktów.

Minister zgodził się z punktacją wniosku oraz opinią Zespołu wyrażoną w protokole ponownej oceny wniosku o przyznanie J. K. stypendium ministra. Liczba uzyskanych punktów, w stosunku do oceny wniosku w pierwszej instancji, nie uległa zmianie. W roku akademickim 2015/2016 stypendium ministra za wybitne osiągnięcia otrzymali studenci, których wniosek uzyskał co najmniej 9,00 punktów. Minister nie znalazł zatem podstaw do zmiany decyzji z dnia [...] grudnia 2015 r.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] kwietnia 2016 r. J. K. zarzucił, iż w toku postępowania doszło do naruszenia procedury przyznawania punktacji i dyskryminacji poprzez uznanie, że jego osiągnięcia są niezwiązane z kierunkiem studiów, co jest niezgodne z konstytucyjną zasadą równości. W związku z powyższym skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.

W motywach skargi skarżący wskazał w szczególności, iż poezja należy do dziedziny sztuki i nauki, dla której nie istnieje jednoznaczny kierunek studiów licencjackich i magisterskich. Twierdzenie, iż osiągnięcia skarżącego są niezwiązane z kierunkiem studiów (psychologią) wynika z niewiedzy osób oceniających wnioski. Psychologia, jako nauka łączy w sobie wiele nauk i dziedzin. Skarżący podkreślił, iż świadomie wybrał kierunek studiów psychologicznych, ponieważ zgłębia on tajniki ludzkiej psychiki oraz zachowania człowieka, pozwala również zrozumieć mechanizmy działania w konkretnych sytuacjach. Ponadto, psychologia jest powiązana ze sztuką, o czym stanowi psychologia twórczości, psychologia w branżach kreatywnych, filozofia, historia myśli psychologicznej, wprowadzenie do psychologii. Skarżący wskazał, iż poprzez poezję odnosi się do wymienionych dziedzin, które korelują ze sobą w sposób integralny w każdym aspekcie życia.

Skarżący podniósł, iż oceniając wniosek Zespół wziął pod uwagę tylko 4 utwory literackie, podczas gdy wniosek obejmował 6 dzieł literackich nagrodzonych w znaczących ogólnopolskich konkursach. W Ogólnopolskim Konkursie [...] skarżący otrzymał II miejsce za zestaw utworów [...]. Wszystkie trzy utwory poetyckie były zaprezentowane podczas rozstrzygnięcia konkursu i pojawiły się w antologii pokonkursowej z dziełami literackimi innych laureatów.

Skarżący podkreślił, iż uzyskanie stypendium umożliwiłoby mu kontynuację nauki oraz dalszy rozwój w celu doskonalenia warsztatu pisarskiego w ukazywaniu ważnych wartości przez pryzmat poezji oraz niezauważalnych dla człowieka cech ludzkiego życia, które wyjaśnia psychologia. Pomogłoby mu również promować uczelnię i kraj w dalszym toku studiów.

Skarżący stwierdził, iż system punktacji poszczególnych osiągnięć jest niejasny, krzywdzący i dyskryminujący. Zaznaczył, iż w jednym tylko konkursie rywalizował ze studentami w swojej kategorii wiekowej. W pozostałych zaś konkurował z profesjonalnymi pisarzami należącymi do zrzeszeń. Ze względu na rangę tych konkursów powinny być one wysoko punktowane. Ponadto, każde osiągnięcie z danej dziedziny powinno być osobno rozpatrywane w procesie przyznawania punktacji i porównywania osiągnięć, a nie łączone z innymi dziedzinami sztuki w ogólnej punktacji. Każdy ogólnopolski konkurs powinien być brany pod uwagę zgodnie z Regulaminem.

Skarżący podkreślił, iż jest tylko jeden międzynarodowy konkurs literacki na świecie dla młodych twórców (studentów i doktorantów), tj. Międzynarodowy Konkurs [...] pod patronatem UNESCO, który odbył się w [...] w marcu 2016 r. Skarżący otrzymał I nagrodę w tym konkursie za wiersz o walorach społecznych i humanitarnych "[...]". Nie otrzymał jednak żadnego wsparcia ze strony Państwa, choćby w postaci sfinansowania wyjazdu do [...] w celu odebrania medalu.

W odpowiedzi na skargę Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego wniósł o oddalenie skargi jako nieuzasadnionej podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

W piśmie procesowym z dnia [...] lipca 2016 r. skarżący podtrzymał zarzuty i wnioski skargi przedstawiając dodatkową argumentację na ich poparcie. Wskazał w szczególności, iż organ nie punktował ogólnopolskich osiągnięć skarżącego, czym naruszył przepisy Regulaminu. Ponadto, zdaniem skarżącego, w sprawie doszło do naruszenia art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, bowiem różnicowanie osiągnięć studentów ze względu na kierunek ich studiów jest niezgodny z prawem szczególnie w przypadku osiągnięć humanistycznych i społecznych z pogranicza sztuki (osiągniecia literackie - sztuka poetycka). Podkreślił, iż w jego utworach widoczny jest silny związek z kierunkiem studiów, bowiem odnoszą się one do problematyki związanej z psychologią społeczną i twórczego rozwiązywania problemów, którego skarżący nauczył się na zajęciach z psychologii twórczości. W świetle powyższego, ocena dokonana przez Ministra budzi uzasadnione wątpliwości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), dalej: "p.u.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Stosownie natomiast do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sąd dokonując oceny zaskarżonego aktu rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (§ 2).

W ocenie Sądu, skarga analizowana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] kwietnia 2016 r. oraz poprzedzająca ją decyzja z dnia [...] grudnia 2015 r. nie naruszają prawa.

Stosownie do treści art. 178 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 572 ze zm.), stypendia ministra za wybitne osiągnięcia przyznaje studentom minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego na wniosek rektora uczelni zaopiniowany przez radę podstawowej jednostki organizacyjnej, a w przypadku uczelni nieposiadającej podstawowej jednostki organizacyjnej - przez senat uczelni. Z kolei w myśl art. 181 ust. 2 ww. ustawy, stypendium ministra za wybitne osiągniecia może być przyznane studentowi posiadającemu wybitne osiągniecia naukowe lub artystyczne związane ze studiami, lub wybitne osiągnięcia w sporcie. Zgodnie z art. 187 ustawy, szczegółowe warunki i tryb przyznawania oraz wypłacania stypendium ministra za wybitne osiągnięcia, liczbę stypendiów i maksymalną wysokość stypendium oraz wzór wniosku o przyznanie stypendium ministra, uwzględniając rodzaje osiągnięć naukowych oraz innych osiągnięć studenta poświadczających ich wybitny poziom oraz sposób udokumentowania tych osiągnięć, określi minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego.

Na podstawie § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 17 lipca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania studentom stypendiów ministra za wybitne osiągnięcia (Dz. U. poz. 1050), stypendium na dany rok akademicki może być przyznane studentowi, który zaliczył rok studiów w poprzednim roku akademickim i uzyskał w danym roku akademickim wpis na kolejny rok studiów przewidziany w planie studiów albo został przyjęty na studia drugiego stopnia oraz uzyskał w okresie studiów: (1) wybitne osiągnięcia naukowe lub artystyczne związane z odbywanymi studiami lub (2) wybitne osiągnięcia sportowe.

Za wybitne osiągnięcia artystyczne, stosownie do § 3 ust. 2 ww. rozporządzenia, uważa się: (1) autorstwo, współautorstwo lub wykonanie dzieł artystycznych, w tym plastycznych, muzycznych, teatralnych lub filmowych, zaprezentowanych publicznie na festiwalach, wystawach lub przeglądach, o znaczeniu co najmniej krajowym, lub wydanych w nakładzie co najmniej 500 egzemplarzy, (2) autorstwo lub współautorstwo wynalazku, wzoru użytkowego lub wzoru przemysłowego: (a) na które udzielono odpowiednio patentu na wynalazek, prawa ochronnego na wzór użytkowy lub prawa z rejestracji wzoru przemysłowego albo (b) które zostały zgłoszone w celu uzyskania odpowiednio patentu na wynalazek, prawa ochronnego na wzór użytkowy lub prawa z rejestracji wzoru przemysłowego, (3) nagrody uzyskane w konkursach artystycznych o znaczeniu międzynarodowym, w których brali udział uczestnicy co najmniej z pięciu państw - o wysokiej randze lub szczególnym nowatorstwie.

Zgodnie z § 4 ust. 1 i 2 rozporządzenia, student przedstawia swoją kandydaturę do przyznania stypendium rektorowi uczelni za pośrednictwem kierownika podstawowej jednostki organizacyjnej uczelni, a w przypadku uczelni nieposiadającej podstawowej jednostki organizacyjnej - bezpośrednio rektorowi uczelni, w terminie określonym odpowiednio przez kierownika podstawowej jednostki organizacyjnej albo przez rektora. Przedstawiając swoją kandydaturę student składa dokumenty potwierdzające uzyskanie wybitnych osiągnięć, zgodnie z wyszczególnieniem zawartym w ust. 3. Wnioski studentów są przedstawiane do zaopiniowania radzie podstawowej jednostki organizacyjnej uczelni, a w przypadku uczelni nieposiadającej państwowej jednostki organizacyjnej - senatowi uczelni. Następnie rektorzy uczelni, w terminie do dnia 15 października, składają wnioski pozytywnie zaopiniowane przez ww. organy kolegialne do ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego (§ 5 - 6 rozporządzenia).

W świetle § 7 rozporządzenia, wnioski są oceniane metodą punktową. Punkty przyznawane są za poszczególne osiągnięcia naukowe, artystyczne lub osiągniecia w sporcie (ust. 1). Minister właściwy w sprawach przyznawania stypendiów może powołać ekspertów do oceny wniosków (ust. 2). Organ ten sporządza listę rankingową wniosków uporządkowanych według liczby punktów (ust. 3).

Przepis § 8 ust. 1 i 2 rozporządzenia stanowi, że Minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego przyznaje w danym roku nie więcej niż 845 stypendiów - studentom, w sprawach których wnioski uzyskały największą liczbę punktów na liście rankingowej. Stypendium przyznaje się w wysokości nieprzekraczającej 15000 zł.

Z akt administracyjnych sprawy wynika, iż mając na względzie § 7 ust. 1 i 2 rozporządzenia, Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego w dniu 26 października 2015r. wydał zarządzenie powołujące Zespół do spraw oceny wniosków o przyznanie stypendium ministra za wybitne osiągnięcia (Dz. Urz. MNiSW poz. 58). W dniu 6 listopada 2015 r. Zespół, składający się z 26 ekspertów reprezentujących 8 obszarów nauki i sztuki, podjął uchwałę nr 1 w sprawie ustalenia regulaminu pracy Zespołu do spraw oceny wniosków o przyznanie stypendium ministra za wybitne osiągniecia dla studentów na rok akademicki 2015/2016 (załącznik nr 1) oraz ustalił wytyczne dotyczące sposobu oceny wniosków o przyznanie stypendium ministra za wybitne osiągniecia dla studentów na rok akademicki 2015/2016 (załącznik nr 2).

Zgodnie z treścią załącznika nr 2 do ww. uchwały, Zespół ocenia wnioski metodą punktową. Przy ocenie osiągnięć Zespół kieruje się rangą danego osiągnięcia i jego wybitnymi cechami mając na uwadze prestiżowy charakter stypendium. W przypadku osiągnięć naukowych lub artystycznych oceniane są wyłącznie osiągnięcia o wysokiej randze, wysokim poziomie innowacyjności lub szczególnym nowatorstwie (pkt 1). Maksymalna możliwa do przyznania liczba punktów za dane osiągnięcie jest uzależniona od rodzaju danego osiągnięcia. Liczba punktów uwzględnia również zaangażowanie lub wkład autorski w uzyskanie danego osiągnięcia (pkt 2).

Zasady oceny wniosków zawierających osiągnięcia artystyczne zostały szczegółowo przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Z materiału aktowego wynika, że w oparciu o te właśnie zasady - jednolite dla wszystkich ubiegających się o przyznanie stypendium - został poddany ocenie przedmiotowy w sprawie wniosek skarżącego o przyznanie stypendium Ministra za wybitne osiągnięcia na rok akademicki 2015/2016.

Jak wynika z części B wniosku o przyznanie stypendium, skarżący przedstawił następujące osiągnięcia artystyczne: (a) wyróżnienie w konkursie poetyckim o zasięgu ogólnopolskim "[...]", (b) wyróżnienie w I Ogólnopolskim Konkursie Literackim [...] w [...] za wiersz pt. "[...]", (c) trzecia nagroda w III Ogólnopolskim Konkursie [...] w [...] za wiersz pt. "[...]", (d) druga nagroda w IX Ogólnopolskim Konkursie Literackim Młodych [...] za wiersze pt. [...]. Jako obszar sztuki skarżący wskazał "twórczość poetycką o problematyce psychologicznej", zaś nazwę kierunku studiów: "psychologia".

Zgodnie z protokołem z oceny wniosku studenta o stypendium ministra za wybitne osiągniecia artystyczne, spośród 4 przedstawionych osiągnięć Zespół nie uznał żadnego z nich. Przy ocenie nie uwzględniono przedstawionych dzieł artystycznych wskazując, iż osiągnięcia te nie były związane ze studiami odbywanymi przez studenta.

W wyniku ponownej oceny wniosku skarżącego (odzwierciedlonej w protokole z ponownej oceny wniosku) liczba przyznanych punktów nie uległa zmianie. Ponownie bowiem Zespół nie uwzględnił prezentowanych dzieł artystycznych z uwagi na brak związku osiągnięć z kierunkiem studiów. Podkreślono, iż jakkolwiek psychologia, tak jak wiele innych dyscyplin, ma charakter interdyscyplinarny, to jednak osiągnięcia wskazane przez studenta mają charakter indywidualnych pasji, nie służą natomiast badaniom naukowym i rozwojowi nauki.

Wniosek studenta uzyskał ostatecznie 0,00 punktów. Minister zaaprobował stanowisko Zespołu odnośnie punktacji wyrażonej w protokole ponownej oceny wniosku o przyznanie stypendium. Zważywszy, iż w roku akademickim 2015/2016 stypendium ministra za wybitne osiągnięcia otrzymali studenci, których wniosek uzyskał co najmniej 9,00 punktów, organ nie stwierdził podstaw do wydania pozytywnego rozstrzygnięcia w sprawie.

W ocenie Sądu stanowisko organu nie narusza powołanych wyżej przepisów prawa i nie nosi cech dowolności.

Podkreślenia wymaga, że użycie w art. 181 ust. 2 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym oraz w § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 17 lipca 2015 r. zwrotu "stypendium ministra może być przyznane" oznacza, że rozwiązanie opisane w powyższej normie prawnej pozostawione zostało tzw. uznaniu administracyjnemu.

Jakkolwiek tego typu działania organu nie zostały wyłączone spod kontroli sądu administracyjnego, to jednak kontrola decyzji uznaniowych jest ograniczona do oceny ich zgodności z prawem. Rozpatrując skargę Sąd zobowiązany jest zbadać, czy przy podejmowaniu decyzji nie doszło do naruszenia prawa materialnego i procesowego. Nie może natomiast ingerować w słuszność dokonanego przez organ wyboru i tym samym oceniać celowości zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Powyższe stanowisko znajduje odzwierciedlenie w orzecznictwie, w którym jednolicie akcentuje się, że kontrola decyzji opartej na uznaniu administracyjnym ma ograniczony zakres i sprowadza się do zbadania, czy zaskarżona decyzja nie nosi cech dowolności, tj. czy organ administracji wybrał prawnie dopuszczalny sposób rozstrzygnięcia sprawy oraz czy wyboru takiego dokonał po ustaleniu i rozważeniu istotnych dla sprawy okoliczności. Kontroli sądowej podlega samo uzasadnienie decyzji uznaniowej z punktu widzenia powiązania ustaleń faktycznych z rekonstruowaną normą prawną oraz z wyrażeniami normatywnymi, określającymi przesłanki aktualizacji upoważnienia do decyzji uznaniowej (por. wyrok NSA z dnia 20 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OSK 130/10; publ. https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Sądy administracyjne nie są uprawnione do dokonywania oceny tego, w jaki sposób organy administracji, wypełniając treści pozasystemowych kryteriów słusznościowych czy celowościowych, realizują określoną politykę stosowania prawa administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 19 maja 2011 r. sygn., akt I OSK 301/11; publ. j.w.). W konsekwencji, w sprawach uznania administracyjnego sądy badają jedynie, czy decyzja organu nie jest arbitralna lub podjęta przy użyciu niedozwolonych kryteriów. Nie mogą natomiast wkraczać w kompetencje właściwych organów i przesądzać, czy dana osoba powinna otrzymać sporne stypendium.

W ocenie Sądu, wydając zaskarżoną decyzję organ dochował należytej staranności i postępował zgodnie z przepisami prawa przy dokonywaniu oceny wniosku skarżącego o przyznanie stypendium. Oceny tej dokonał bowiem uprawniony podmiot (Zespół do spraw oceny wniosków), w oparciu o wytyczne, do których uchwalenia doszło zgodnie z przepisami prawa. Minister natomiast zaaprobował wyniki pracy Zespołu, poddając je uprzedniej analizie. Z formalnego punktu widzenia nie sposób skutecznie zarzucić organowi działań niezgodnych z prawem.

Zaznaczyć w tym miejscu należy, że korzystając z uprawnienia określonego w § 7 ust. 2 ww. rozporządzenia z dnia 17 lipca 2015 r. organ oparł się o wyniki ocen dokonanych przez określone gremium ekspertów (Zespół), które działając w oparciu o jednolite kryteria dawało gwarancję stosowania jednakowych zasad przy ocenie wniosków. Jak podkreśla się w orzecznictwie, rola Zespołu oceniającego wnioski o przyznanie stypendium jest pomocnicza, zatem stanowi organ doradczy Ministra, służący fachową wiedzą w określonych dziedzinach oraz stosujący jednolite zasady w celu zachowania maksymalnego poziomu obiektywizmu i bezstronności. Minister, jako organ właściwy do wydania decyzji w sprawie, obowiązany jest ustalić, czy przedstawione mu wyniki prac Zespołu odpowiadają prawu (por. wyrok NSA z dnia 2 lipca 2014 r., sygn. akt I OSK 565/14; publ. j.w.). W niniejszej sprawie organ wywiązał się z powyższych obowiązków w należyty sposób.

Uzasadniając zaskarżoną decyzję organ odniósł się zarówno do treści wniosku i przedstawionych w nim osiągnięć skarżącego, jak i do wytycznych uchwalonych przez Zespół do spraw oceny wniosków. Taki sposób sporządzenia uzasadnienia pozwalał na zapoznanie się z zastosowanymi kryteriami oceny. Tym samym organ dochował wymogów stawianych decyzjom o charakterze uznaniowym, co pozwala przyjąć, że kontrolowane rozstrzygnięcie nie nosi cech dowolności.

Odnosząc się do podniesionych w skardze zarzutów stwierdzić należy, że nie mogły one odnieść zamierzonego skutku.

W szczególności nie można zgodzić się ze skarżącym, iż organ błędnie przyjął, że przedstawione osiągnięcia artystyczne skarżącego nie są związane z jego kierunkiem studiów - "psychologia". Podkreślić należy, że istnienie związku pomiędzy wybitnymi osiągnięciami artystycznymi a odbywanymi studiami stanowi ustawową przesłankę przyznania przedmiotowego stypendium. Zgodnie z art. 181 ust. 2 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym, stypendium ministra za wybitne osiągnięcia może być przyznane studentowi posiadającemu wybitne osiągnięcia naukowe lub artystyczne związane ze studiami, lub wybitne osiągnięcia w sporcie. Skoro studia są prowadzone na określonych kierunkach, to osiągnięcia wskazane we wniosku muszą być związane tematycznie z odbywanym kierunkiem studiów, a nie z dowolną tematyką. Powołany wyżej przepis wyklucza zatem uznawanie przy ocenie wniosków osiągnięć studenta wynikających z jego zainteresowań, pasji, pracy zawodowej lub studiów równoległych. W tym ostatnim przypadku, student studiujący jednocześnie na kilku kierunkach może otrzymać stypendium tylko na jednym - wskazanym - kierunku studiów.

Podkreślić należy, że już w orzecznictwie wydanym na gruncie uprzednio obowiązujących przepisów ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym prezentowano pogląd, iż w sytuacji, gdy "treść wzoru wniosku dowodzi, że stypendium za osiągniecia w nauce student może otrzymać jedynie z tytułu osiągnięć naukowych, uzyskanych na jednym, konkretnym kierunku studiów, to tym bardziej nie może on skutecznie ubiegać się o wspomniane stypendium z racji osiągnięć uzyskanych całkowicie poza studiami (por. wyrok NSA z dnia 9 stycznia 2014 r., sygn. akt I OSK 2548/13; wyrok NSA z dnia 4 listopada 2015 r., sygn. akt I OSK 1350/15; publ. j.w.).

Z wniosku o przyznanie stypendium wynika, że skarżący - poza odbywaniem studiów na kierunku "psychologia" - uczestniczył w konkursach poetyckich. Jak zasadnie stwierdził organ orzekający, osiągnięcia te nie były jednak związane z odbywanymi przez studenta studiami, co podkreślił także Zespół do spraw oceny wniosków. Osiągnięcia artystyczne są domeną studentów kierunków artystycznych, co znalazło odzwierciedlenie w § 3 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 17 lipca 2015 r., który określa rodzaje wybitnych osiągnięć artystycznych. Kierunek "psychologia" zgodnie z rozporządzeniem Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 8 sierpnia 2011 r. w sprawie obszarów wiedzy, dziedzin nauki i sztuki oraz dyscyplin naukowych i artystycznych (Dz. U. Nr 179, poz. 1065) należy do obszaru nauk społecznych (dziedziny nauk społecznych). Studia na tym kierunku nie kształcą w zakresie sztuki, w tym sztuki literackiej (twórczości poetyckiej). Jakkolwiek skarżący w obszernych wywodach wskazywał na istnienie silnych związków pomiędzy swymi utworami literackimi a kierunkiem "psychologia", to jednak argumentacja ta, w ocenie Sądu, pozostała bez wpływu na podjęte w sprawie rozstrzygnięcie.

Nie można tym samym zgodzić się ze skarżącym, że w sprawie doszło do naruszenia konstytucyjnej zasady równości obywateli wobec prawa oraz naruszenia procedury przyznawania punktacji za prezentowane osiągnięcia poprzez uznanie, że osiągnięcia wskazane we wniosku skarżącego nie są związane z kierunkiem studiów.

Odnośnie zarzutu skargi, iż organ - wydając zaskarżoną decyzję - uwzględnił jedynie 4, a nie 6 nagrodzonych dzieł literackich, zgodzić należy się ze stanowiskiem organu zawartym w odpowiedzi na skargę, że wniosek skarżącego o przyznanie stypendium zawierał jedynie 4 osiągnięcia oznaczone literami od (a) do (d). Były to opisy konkursów, w których dzieła literackie skarżącego uzyskały nagrody bądź wyróżnienia. Przy czym osiągnięcie oznaczone literą (d) zawierało 3 utwory literackie (wiersze: [...]), które zostały potraktowane przez oceniających jako całość (zbiór wierszy). Nie mogło to mieć jednak wpływu na wynik sprawy, ponieważ wszystkie wskazane we wniosku osiągnięcia zostały ocenione na 0 punktów z powodu braku związku prezentowanych dzieł artystycznych z kierunkiem studiów.

Odnośnie wskazywanego przez skarżącego osiągnięcia w postaci zdobycia I nagrody na Międzynarodowym Konkursie [...] w [...] w marcu 2016 r., wskazać należy, że osiągnięcie to wykracza to poza okres uwzględniany przy ocenie wniosku w niniejszej sprawie, tj. do dnia [...] września 2015r.

Konkludując, Sąd stwierdza, że w przedmiotowej sprawie Minister w sposób wyczerpujący zebrał materiał dowodowy, prawidłowo go ocenił i wydał rozstrzygnięcie w oparciu o obowiązujące przepisy prawa, dostatecznie wyczerpująco motywując przyjęte stanowisko. Brak jest tym samym podstaw do uznania, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem obowiązujących przepisów prawa.

Mając na względzie wszystko powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.