Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 627/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2020-07-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Nadzór budowlany
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargi
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 51 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 51 ust. 7
journal: Dz.U. 2018 poz 1202
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.

SENTENCJA

Dnia 10 lipca 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędzia WSA Elwira Brychcy (spr) Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lipca 2020 roku sprawy ze skarg T. J. i A. S. na decyzję W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2019 r. nr WOA. [...] w przedmiocie nakazania doprowadzenia części budynku do stanu poprzedniego oddala skargi


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] marca 2019 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta P., na podstawie art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca I960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r.. poz. 2096 j.t., zwanej dalej: Kpa) oraz art. 51 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2018 r., poz. 1202 j.t. z późn. zm., zwanej dalej: Prawo budowlane) nakazał współwłaścicielom nieruchomości położonej w P. przy ul. [...] (działka nr [...], ark. [...], obręb W.) - T. J. oraz A. S., doprowadzenie do stanu poprzedniego części budynku mieszkalnego wielorodzinnego, zlokalizowanego na nieruchomości położonej w P. przy ul. [...] - działka nr [...], ark. [...] obręb W. (części objętej przebudową, będącej przedmiotem omawianego postępowania), poprzez:

I. wykonanie robót budowlanych, w wyniku których aktualny balkon mieszkania nr [...] (przedstawiony na zał. nr [...] do niniejszej decyzji), zostanie przebudowany w taki sposób, że będzie posiadał wymiary i lokalizację zgodną z zał. 2 do niniejszej decyzji;

II. wykonanie likwidacji otworu w stropie pomiędzy lokalem nr [...] i [...] oraz likwidacji schodów wewnętrznych wykonanych na potrzeby ww. otworu (przedstawionych na zał. nr [...] do niniejszej decyzji) poprzez uzupełnienie rozebranej części stropu w sposób zgodny z obowiązującymi przepisami techniczno - budowlanymi (min. zapewnienie właściwej izolacyjności akustycznej tej przegrody);

III. odtworzenie zamurowanego otworu drzwiowego na kondygnacji piwnicznej, częściowo zagłębionej (oznaczonego kolorem zielonym na załączniku nr [...] do niniejszej decyzji) oraz zamurowanie nowego otworu drzwiowego wraz z usunięciem drzwi zamontowanych w tym otworze na ww. kondygnacji (w miejscu oznaczonym kolorem czerwonym na załączniku nr [...] do niniejszej decyzji).

Jednocześnie organ nakazał opisane powyżej roboty wykonać pod nadzorem osoby posiadającej uprawnienia budowlane i wykazującej się przynależnością do odpowiedniego samorządu zawodowego.

W uzasadnieniu decyzji organ opisał szczegółowo stan faktyczny w sprawie, wskazując, co następuje.

W dniu [...] lutego 2012 r. T. J. wniosła pismo do organu, w którym zawiadomiła o samowolnym wykonaniu szeregu robót w budynku przy ul. [...] w P..

Na skutek tego przeprowadzono postępowanie wyjaśniające o sygn. [...], w ramach którego stwierdzono samowolne wykonanie płyty balkonowej, muru oporowego oraz schodów zewnętrznych na terenie nieruchomości i w celu doprowadzenia tych robót do zgodności z przepisami, sprawę skierowano następnie do Oddziału Orzecznictwa Administracyjnego PINB i sprawie nadano sygnaturę [...] W toku tego postępowania ustalono stan prawny omawianej nieruchomości, tj. ustalono, że współwłaścicielami części wspólnych są A. S., W. J. i T. J.. Ponadto ustalono, że w budynku pod omawianym adresem jest pięć lokali: lokal nr [...] (właściciel A. S.), lokal nr [...] (właściciel A. S.), lokal nr [...] (właściciel W. J.), lokal nr [...] (właściciel T. J.), lokal nr [...] (właściciel T. J.).

W dniu [...] października 2014 r. stawiła się w organie T. J. i złożyła oświadczenie w oparciu o art. 233 Kodeksu karnego, zaś w toku dalszych czynności przekazała do wglądu posiadane przez siebie dokumenty dotyczące omawianej nieruchomości, których kopie załączono do akt. Nie było wśród nich pierwotnej dokumentacji budowlanej omawianego budynku.

Kolejno organ wskazał, iż w dniu [...] października 2014 r. przeprowadzono czynności kontrolne i ustalono, że na omawianym terenie znajdują się elementy zagospodarowania przestrzennego, które oznaczono jako 1 do 7 na załączniku nr [...] do protokołu omawianej kontroli. Ustalono, że element 1 to mur ceglany o wysokości max. 1,56 m, obsypany z jednej strony ziemią. Wg oświadczenia Państwa A. i N. S. omawiany element ma konstrukcję warstwową (za licówką z cegły, znajduje się żelbetowy element w kształcie litery L pełniący funkcję oporową). Wyżej wymienieni oświadczyli, że element ten ma na celu utrzymanie naporu skarpy. Ponadto oświadczyli, że element 1 został wykonany w miejscu wcześniej istniejącej konstrukcji oporowej przy użyciu innych materiałów przez A. S. i W. J. w 2003 r. bez zgłoszenia. Ustalono, że całkowita grubość wymienionej przegrody wynosi 38 cm. Ponadto ustalono, że powyższe elementy 2, 3, 5, 6, 7 są z cegły pełnej i mają zróżnicowaną wysokość (podaną na zał. [...]). Wskazane osoby oświadczyły, że elementy te nie są wzmocnione elementami żelbetowymi, w związku z tym nie pełnią funkcji murów oporowych i oświadczyli, że elementy 3, 2, 7 zostały wykonane przez A. S. i W. J., a elementy 5 i 6 przez T. J., zamiast dotychczas istniejących elementów (z użyciem innych materiałów), w latach 2003 - 2005 bez pozwolenia i zgłoszenia.

Organ wskazał także, iż ustalono, że element 4 ma wysokość 1,2 m. Wyżej wymieni oświadczyli, że element ten ma konstrukcje żelbetową w kształcie litery T, pełniący funkcję muru oporowego oraz, że został wykonany w okresie 2004 - 2005 przez Panią T. J. w miejsce wcześniej istniejącej konstrukcji oporowej z użyciem innych materiałów bez pozwolenia i zgłoszenia. Ponadto stwierdzono istnienie balkonu o wymiarach 1,27 m x 3,25 m. Ustalono, że płyta balkonu znajduje się 1,15 m powyżej przylegającego terenu, o wysokości balustrady - 0,98 m. Ustalono, że balkon przynależy do lokalu nr [...]. Balkon oznaczono kolorem zielonym na zał. [...] Państwo S. oświadczyli, że w okresie 2002 - 2003 r. W. J. rozebrał płytę balkonową o konstrukcji ceglanej, pozostawiając stalowe wsporniki, a następnie odtworzył płytę balkonową w formie żelbetowej na istniejących wspornikach, bez zgłoszenia. Ponadto stwierdzono, że pomiędzy lokalami 1 i 2 znajduje się otwór w stropie o wymiarach 0,87 m x 2,8 m oraz, że w otworze tym zamontowano schody drewniane stanowiące połączenie komunikacyjne między wymienionymi lokalami. Państwo S. oświadczyli również min., że ww. otwór i schody zostały wykonane przez nich w latach 2007 - 2008 bez pozwolenia na budowę.

W dniu [...] października 2014 r., stawiła się w inspektoracie T. J. i złożyła swoje pismo z [...] października 2014 r. z uwagami do treści protokołu kontroli z [...] października 2014 r. T. J. oświadczyła m.in., że na terenie posesji [...] nie było dotychczas żadnego elementu zagospodarowania działki w postaci murów. Pod elementami oznaczonymi na zał. nr [...] do protokołu kontroli jako jeden, dwa, trzy, cztery i pięć istniała wyłącznie skarpa ziemi, pod elementami oznaczonymi jako 7 i 6 na załączniku 1 istniał wyrównany teren. Poza powyższym T. J. zgodziła się się z treścią protokołu kontroli. Wniosła ona o doprowadzenie do stanu poprzedniego.

W dniu [...] listopada 2014 r. Wydział Urbanistyki i Architektury przekazał akta archiwalne [...], w których znajdują się dokumenty dotyczące pozwolenia na budowę nr nr [...], jednak było w nich dokumentów dotyczących robót wskazanych przez T. J..

W kolejnym piśmie T. J. powoływała się na świadków mogących potwierdzić okoliczność, że przy budynku na ul. [...], nie istniały żadne mury, lecz były tylko skarpy. T. J. stwierdziła również, że nigdy nie była obecna przy budowie tych murów i schodów. Z tych prac rozliczała się tylko finansowo w 40 % jej udziałów z współwłaścicielami A. S. i W. J..

W dniu [...] września 2015 r. przekazano oświadczenie J. J. z [...] września 2015 r. wraz ze zdjęciem, na którym widoczny jest min. mur, o następującej treści - cyt.: "Oświadczam, że załączone zdjęcie jest moją własnością i przedstawia część posesji leżącej przy ul. [...] i [...] w P.. Zdjęcie zostało zrobione ok. roku 1962, kiedy zamieszkiwałam wraz z rodzicami przy ul. [...]. ".

Kolejno organ wskazał, iż dokonano na tym etapie postępowania analizy zgromadzonego w sprawie materiału i uznano, że omawiane postępowanie należy podzielić na dwa odrębne postępowania, ze względu na różną kwalifikację prawna wykonanych robót. Uznano, że dotychczasowe postępowanie o sygn. [...] dotyczyć będzie legalności robót budowlanych polegających na budowie muru oporowego na omawianym terenie i w dniu [...] sierpnia 2016 r. wszczęto postępowanie administracyjne w zakresie legalności budowy wymienionego muru, za strony postępowania uznając wskazanych powyżej trzech współwłaścicieli omawianej nieruchomości. Postępowanie to jest w toku i nie jest ono przedmiotem omawianej decyzji.

Natomiast dla pozostałych robót, dotyczących opisanego budynku mieszkalnego, wyodrębniono nowe postępowanie administracyjne o sygn. [...], którego dotyczy decyzja organu I instancji w niniejszej sprawie.

Organ wskazał jeszcze, że w ramach postępowania o sygn. [...], w dniu [...] października 2016 r. stawiła się w organie T. J., która złożyła kolejne oświadczenie w oparciu o art. 233 Kodeksu karnego, wskazując w szczególności, iż przedkłada do akt moje pismo, w którym odnosi się do wypowiedzi J. J.. Wywodziła, że po 2001 r. W. J. wykonał zamurowanie otworu oznaczonego jako [...] na zał. nr [...] do protokołu i wykonał otwór jako [...] na wskazanym załączniku. W wyniku tego doszło do połączenia pomieszczenia 0.14 i 0.10. T. J. wskazała, że wykonał on powyższe roboty bez jej zgody, której nadal nie wyraża. Pomieszczenie 014 zostało wykonane jako rozbudowa pierwotnego budynku mieszkalnego, rozbudowy dokonał brat T. J. - H. G., z którym nie ma kontaktu. Rozbudowy tej dokonano bez pozwolenia na budowę i zgłoszenia. Do rozbudowy przylega sporny mur graniczny. T. J. nie wyraża zgody na legalizację muru oporowego, balkonu na parterze od strony muru oraz na wykonanie otworu w stropie między I a II kondygnacją nadziemną. Wskazał, iż rozbudowa stanowi współwłasność jej i A. S., zaś z pomieszczenia (rozbudowy) korzysta tylko A. S..

Organ podał, że w ramach nowego postępowania o sygn. [...], w dniu [...] listopada 2016 r., stawiła się w inspektoracie T. J., która złożyła kolejne oświadczenie w oparciu o art. 233 Kodeksu karnego, podnosząc, iż przedkłada do akt zdjęcia, przy czym na zdjęciu nr [...] widoczne jest, że balkon na parterze jest większy niż balkon na piętrze (ostatnia kondygnacja). Tymczasem na rysunkach załączonych B.. H. z 1997 r. oba balkony są identyczne. T. J. wskazał, że około roku [...] W. J. rozebrał dotychczasowy balkon i wykonał większy bez pozwolenia i jej zgody. W podobnym czasie A. S. wykonała natomiast otwór oznaczony kolorem czerwonym na rzucie przyziemia załączonym do oświadczenia bez pozwolenia na budowę i zgłoszenia. W ten sposób doszło do włączenia komórki pod schodami do lokalu A. S.. Załączone zdjęcia wykonane były w listopadzie 2016.

Kolejno organ wywodził iż w toku dalszego postępowania ustalono, że zmienił się stan prawny omawianej nieruchomości, tj. jej współwłaścicielem przestał być W. J., a współwłaścicielkami stały się tylko T. J. i A. S., która teraz stała się właścicielką wyodrębnionego lokalu nr [...] (lokalu przy opisanym, spornym balkonie).

Na tle tak ustalonego stanu faktycznego organ doszedł do przekonania, że zgodnie z art. 3 pkt 7a Prawa budowlanego roboty dotyczące omawianego budynku należy uznać za przebudowę.

W konsekwencji, w dniu [...] grudnia 2016 r., wszczęto postępowanie o sygn. [...] w zakresie legalności robót dotyczących przebudowy omawianego budynku mieszkalnego. Za strony postępowania uznano, wymienione dwie współwłaścicielki omawianej nieruchomości.

Organ wskazał, że w związku z oświadczeniem T. J. z dnia [...] listopada 2016 r. i [...] października 2016 r., w których wskazała ona kolejne roboty wykonane w omawianym obiekcie, na dzień [...] kwietnia 2017 r. zaplanowano kolejne czynności kontrolne.

W dniu [...] listopada 2017 r. T. J. złożyła z kolei kolejne oświadczenie w oparciu o art. 233 Kodeksu karnego i stwierdziła, że nie wyraża zgody A. S. na przeprowadzenie legalizacji robót wykonanych w budynku mieszkalnym P. [...]; "1. budowa muru oporowego po lewej stronie patrząc od frontu budynku 2. wykonanie otworu w stropie pomiędzy lokalami 1 i 2 plus wykonanie schodów 3. rozebranie starego balkonu i wykonanie tarasu — elewacja boczna na parterze 4. rozebranie ściany oznaczonej kolorem czerwonym na załączniku nr [...] do niniejszego oświadczenia 4. likwidacja komórki - 06 i likwidacja ściany oznaczonej kolorem niebieskim na załączniku nr [...] 5. zamurowanie drzwi do komórki - 014 i wykonanie otworu plus montaż drzwi pomieszczenie 014 - miejsce te oznaczono na zielono ma załączniku nr [...]. 6. rozebranie ściany pomiędzy lokalem 2 i 3 w miejscu oznaczonym kolorem czerwonym na zał. nr [...] na załączonym oświadczeniu-parter (faktycznie połączono oba te lokale). "

Kolejno organ wskazał, że w dniu [...] kwietnia 2018 r. do akt załączono sprzeciw Prezydenta Miasta P. z [...] kwietnia 2018 r., o sygn. [...] dla A. S. wobec zamiaru wykonania robót budowlanych polegających na remoncie kapitalnym dachu w przedmiotowym budynku.

W dniu [...] kwietnia 2018 r. przeprowadzono ponowne czynności kontrolne na omawianym terenie. Dokonano oględzin przyziemia (I kondygnacji) oraz II kondygnacji budynku. Stan faktyczny odzwierciedlono na zał. nr [...] do protokołu omawianej kontroli. Organ ustalił, że w prawej części przyziemia (patrząc przodem do frontu budynku) znajduje się lokal nr [...]. Na drugiej kondygnacji znajdują się lokale nr [...] Stwierdzono, że ww. lokale są ze sobą powiązane funkcjonalnie tj. pomiędzy lokalem nr [...] znajdują się schody oznaczone jako S na ww. zał. nr [...], natomiast pomiędzy lokalem nr [...] i [...] znajduje się otwór oznaczony jako P na załączniku nr [...] do protokołu omawianej kontroli. Ustalono, że wskazany w wyżej opisanym oświadczeniu T. J. z [...] października 2016 r., otwór oznaczony jako [...] w tym oświadczeniu, nie istnieje - w tym miejscu stwierdzono istnienie ściany pełnej bez otworów. Dodatkowo na kondygnacji przyziemia stwierdzono wykonanie otworu oznaczonego jako [...], w którym zamontowano drzwi oraz zamurowanie otworu drzwiowego w ścianie działowej wraz z usunięciem drzwi, w miejscu oznaczonym jako [...] na załączniku nr [...] do protokołu omawianej kontroli. W trakcie kontroli okazano decyzję Prezydenta Miasta P. nr [...] z [...] sierpnia 2017 r" o sygn. [...] o sprzeciwie wobec zamiaru wykonania robót budowlanych obejmujących remont lokalu nr [...], rozbiórkę zabudowy gipsowo - kartonowej, wybudowanie wnęki oraz wybicie otworu pomiędzy lokalem nr [...] - [...] w omawianym budynku. Dodatkowo przedłożono decyzję Wojewody W. z dnia [...] października 2017 r., o sygn. [...], w której umorzono w całości postępowanie organu pierwszej instancji (dotyczące sprzeciwu) i stwierdzono w uzasadnieniu tej decyzji, że zgłoszony przez inwestora zamiar obejmujący przebudowę w lokalu nr [...] i [...] nie wymaga pozwolenia na budowę i zgłoszenia. Stan faktyczny odzwierciedlono na załącznikach i dokumentacji fotograficznej kontroli.

Organ wskazał, że dokonano ponownej weryfikacji legalności wykonania robót dotyczących przebudowy omawianego budynku (uznanego w toku postępowania za budynek mieszkalnego wielorodzinny) i ustalono, że:

1. opisany otwór P pomiędzy lokalami nr [...] i [...] zgodnie ze stwierdzeniem wskazanym w decyzji Wojewody W. z dnia [...] października 2017 r. [...], nie wymagał uzyskania pozwolenia na budowę i zgłoszenia;

2. wykonanie otworu wskazanego przez T. J. na rzucie przyziemia (oznaczonego kolorem czerwonym na załączniku nr [...] do oświadczenia Pani T. J. z [...] listopada 2017 r.), wykonanie rozbiórki w ścianach (oznaczonych kolorem niebieskim na załączniku nr [...] do oświadczenia T. J. z [...] listopada 2017 r.), nastąpiło na podstawie wyżej opisanego pozwolenia na budowę z dnia nr [...];

3. nie wykonano otworu wskazanego przez T. J. w oświadczeniu z [...] października 2016 r., oznaczonego jako [...] na rzucie kondygnacji przyziemia, załączonym do wskazanego oświadczenia i jednocześnie otworu (oznaczonego kolorem zielonym na załączniku nr [...] do oświadczenia T. J. z [...] listopada 2017 r.) - otwór ten oznaczonego kolorem czerwonym na zał. nr [...] do protokołu kontroli z [...] kwietnia 2017 r.;

4. wykonanie otworu na kondygnacji piwnicznej, oznaczonego jako [...] na załączniku nr [...] do protokołu kontroli z [...] kwietnia 2017 r., nastąpiło samowolnie;

5. zamurowanie otworu na kondygnacji piwnicznej, oznaczonego jako [...] na załączniku nr [...] do protokołu kontroli z [...] kwietnia 2017 r., zostało wykonane samowolnie;

6. wykonanie przebudowy balkonu przy lokalu [...], nastąpiło samowolnie;

7. wykonanie otworu w stropie pomiędzy lokalem nr [...] i [...], nastąpiło samowolnie;

8. nie nastąpiło zamurowanie otworu w pomieszczeniu [...] (oznaczonego kolorem zielonym na załączniku nr [...] do oświadczenia T. J. z [...] listopada 2017 r.), gdyż na podstawie pozwolenia nr [...] pomieszczenie [...] zostało rozebrane (na rzucie piwnic projektu zatwierdzonego ww. pozwoleniem pomieszczenie to oznaczone jest jako przewidziane do rozbiórki).

Organ wskazał, że w oparciu o przepis zawarty w art. 7a [przypis Sądu: powinno być art. 3 pkt 7a] Prawa budowlanego, roboty uznano za przebudowę. Przepis ten stanowi, że pod pojęciem przebudowy należy rozumieć wykonywanie robót budowlanych w, wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych i technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji.

Podkreślono, że w dniu 14 grudnia 2016 r., wszczęto postępowanie administracyjne, w zakresie legalności omawianej przebudowy. Przedmiotem przebudowy prowadzonej w ramach postępowania stały się roboty wskazane w wyżej wymienionych pkt: 4, 5, 6, 7.

Wskazując na podstawy prawne wydanego rozstrzygnięcia organ zwrócił uwagę na brzmienie art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie niektórych ustaw w celu poprawy otoczenia prawnego przedsiębiorców, która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2017 r., zgodnie z którym w sprawach, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 5, wszczętych i niezakończonych do dnia wejście w życia niniejszej ustawy, w tym do zgłoszeń i zawiadomień, o których mowa w art. 30, art. 31, art. 54 i art. 71 ustawy zmienianej w art. 5, w stosunku do których przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy nie upłynął termin do wniesienia sprzeciwu stosuje się przepisy dotychczasowe. Jednocześnie organ wskazał, że w art. 5 wskazuje się na ustawę z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane. W tych okolicznikach organ doszedł do przekonania, że zastosowanie będą miały w sprawie przepisy dotychczasowe Ustawy - Prawo budowlane (obowiązującej przed 1 stycznia 2017 r.; dalej zwanej: Prawo budowlane).

Dalej organ argumentował, że opisane roboty budowlane, wpłynęły na zmianę parametrów techniczno - użytkowych lokali w przedmiotowym budynku, w związku z czym zgodnie z art. 3 pkt 7a Prawa budowlanego, roboty te są przebudową. Wskazano także, że zgodnie z art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę z zastrzeżeniem art. 29 – 31, zaś artykuły te nie wskazują na zwolnienie z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę w zakresie robót polegających na przebudowie budynku mieszkalnego wielorodzinnego.

W konsekwencji organ doszedł do przekonania, że w przedmiotowej sprawie zaistniał stan faktyczny określony w art. 50 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, tj. wykonano roboty budowlane inne niż określone w art. 48 ust. 1 lub art. 49b ust. 1, bez wymaganego pozwolenia na budowę. W takim stanie faktycznym organ nadzoru budowlanego prowadzi postępowanie administracyjne w oparciu o przepisy art. 50 i 51 omawianej ustawy.

Zdaniem organu z zebranego w sprawie materiału wynikało, że roboty budowlane zostały zakończone i dlatego, zgodnie z dyspozycją zawartą w art. 50 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego organ nadzoru budowlanego, nie musiał nakazywać wstrzymania wykonania tych robót, zaś procedura postępowania administracyjnego dla omawianego stanu faktycznego, określona jest w art. 51 Prawa budowlanego. Podkreślono, że zgodnie z utrwaloną linią orzecznictwa sądowo - administracyjnego warunkiem niezbędnym do zalegalizowania, w trybie art. 50 i 51 Prawa budowlanego, robót budowanych wykonanych bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia jest posiadanie przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane dla potrzeb postępowania legalizacyjnego. W odróżnieniu od postępowań prowadzonych w trybie art. 48 i 49 b Prawa budowlanego, kwestia ta nie jest wyjaśniania na podstawie oświadczenia inwestora o posiadaniu takiego prawa, lecz w oparciu o ustalenia poczynione przez organ nadzoru budowlanego. Kwestia prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w toku stosowania procedury naprawczej z art. 50 i art. 51 jest kwestią kluczową podobnie, jak względy zgodności wykonanych robót z przepisami technicznymi i organy winny ją w tym postępowaniu badać.

Kolejno organ wskazał, że w toku postępowania zwrócono się, w dniu [...] lipca 2018 r., do T. J. (w zakresie dotyczącym robót określonych w wyżej wymienionych punktach: 4, 5, 6, 7) o przesłanie pisemnego stanowiska w sprawie robót budowlanych polegających przebudowie ww. budynku, obejmującej części przedmiotowego budynku: 1. balkon mieszkania nr [...] (przedstawiony na zał. nr [...] do wezwania); 2. strop pomiędzy lokalem nr [...] i [...] w którym wykonano otwór w stropie i następnie zamontowano schody wewnętrzne (przedstawiony na zał. nr [...] do wezwania); 3. przyziemie, w którym zamurowano otwór drzwiowy (oznaczony kolorem zielonym na załączniku nr [...] do wezwania) oraz wykonano nowy otwór drzwiowy (oznaczony kolorem czerwonym na załączniku nr [...] do wezwania). Podkreślono, że ze stanowiska tego powinno wynikać, czy wyraża ona zgodę, bądź nie wyraża zgody na przeprowadzenie przez organ legalizacji robót polegających na opisanej przebudowie.

PINB wywodził następnie, że w dniu [...] sierpnia 2018 r. wpłynęło do organu pismo T. J. z dnia [...] sierpnia 2018 r., stanowiące odpowiedź na ww. wezwanie, w którym nie wyraziła ona zgody na przeprowadzenie legalizacji omawianej przebudowy.

Na tle powyższego organ stwierdził, że wobec braku zgody T. J. na legalizację przedmiotowej przebudowy, uznał, że legalizacja robót nie jest możliwa i w celu doprowadzenia omawianych robót do zgodności z prawem, należy wydać w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 1, decyzję o przywróceniu elementów objętych przebudową, do stanu poprzedniego (wskazanego szczegółowo w sentencji decyzji). Dodatkowo organ podkreślił, że za stan poprzedni przyjęto stan wynikający z inwentaryzacji inż. B. H. (dotyczy pkt I sentencji decyzji) i dokumentacji budowlanej zatwierdzonej decyzją o pozwoleniu na budowę nr [...] (dotyczy pkt II i III sentencji decyzji).

Końcowo organ wskazał, że część robót objęta omawianą przebudową została wykonana przez inwestora - W. J., który nie jest już w żaden sposób związany z omawianą nieruchomością (w trakcie omawianego postępowania przestał być już jej współwłaścicielem), w związku z tym, uznano że adresatami obowiązków nałożonych decyzją winni stać się jej aktualni współwłaściciele - T. J. i A. S., co znajduje swoje umocowanie w art. 52 Prawa budowlanego.

Od powyższej decyzji odwołała się zarówno A. S. (pismo z dnia [...] marca 2019 r.), jak i T. J. (pismo z dnia [...] marca 2019 r.).

Działająca przez profesjonalnego pełnomocnika T. J. wniosła o uchylenie zaskarżonego decyzji w stosunku do niej, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w zaskarżonej części i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj.

1. naruszenie przepisu art. 7, art. 77 i 80 Kpa poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego i niepodjęcie wszelkich niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w tym niewyjaśnienie kto był inwestorem poszczególnych prac w budynku i lokalach znajdujących się na nieruchomości,

2. naruszenie przepisu art. 7, art. 77 i 80 Kpa poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego i niepodjęcie wszelkich niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w tym niewyjaśnienie kto był właścicielem lokali, w których wykonywane były prace związane z przebudową,

3. naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 Kpa poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego wbrew ciążącemu na organie na mocy art. 77 § 1 Kpa obowiązkowi w tym zakresie i w konsekwencji niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz sporządzenie uzasadnienia niezgodnie z wymogami wynikającymi z art. 107 § 3 Kpa,

4. naruszenie art. 8 i art. 107 § 3 Kpa poprzez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji z uwagi na zawarcie w nim zbyt ogólnych stwierdzeń, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji, w szczególności niewyjaśnienie, dlaczego organ zobowiązał odwołującą do przywrócenia budynku i lokali do stanu poprzedniego w sytuacji, gdy inwestorzy wykonywali prace w lokalach i budynku bez zgody odwołującej, a niniejsze postępowanie zostało wszczęte na wniosek odwołującej,

5. naruszenie art. 8 Kpa przez brak pogłębienia zaufania obywateli do organów administracji publicznej poprzez wydawanie odmiennych decyzji przy istnieniu tożsamych stanów faktycznych i prawnych, a mianowicie zobowiązanie odwołującej do przywrócenia budynku i lokali do stanu poprzedniego, w sytuacji gdy możliwi są do

6. ustalenia inwestorzy prac, a ponadto odwołująca nie sprzeciwia się wykonaniu przez inwestorów robót budowlanych mających przywrócić poprzedni stan rzeczy.

Zarzuciła również naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 52 w zw. z art. 51 Prawa budowlanego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i zobowiązanie T. J. do dokonania prac objętych decyzją, podczas gdy do przywrócenia lokali i budynku do stanu poprzedniego w pierwszej kolejności powinien zostać zobowiązany możliwy do ustalenia inwestor, który działał bez zgody właściciela.

Z kolei A. S., również reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła o uchylenie w całości decyzji organu I instancji oraz umorzenie postępowania przed prowadzonego przez PINB.

Odwołująca wskazała, iż nie zgadza się z decyzją, przede wszystkim dlatego, że przeprowadzone prace budowlane nie stanowiły przebudowy a jedynie remont i nie były objęte obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę, a zatem prowadzone postępowanie było bezprzedmiotowe i, w jej ocenie, powinno zostać umorzone.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2019 r. Inspektor Nadzoru Budowlanego (zwany dalej: WINB) utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.

Uzasadniając rozstrzygnięcie organ w pierwszej kolejności opisał, w sposób zbieżny z organem I instancji, ustalony stan faktyczny sprawy.

Następnie, również w zgodzie z rozważaniami PINB, wskazał na podstawy prawne rozstrzygnięcia, podkreślając, że zastosowanie w niniejszej sprawie mają przepisy Prawa budowlanego obowiązującego do dnia 1 stycznia 2017 r.

Kolejno organ wskazał, że przedmiotem postępowania zapadłego przed organami nadzoru budowlanego są samowolne roboty budowlane wykonane w budynku mieszkalnym wielorodzinnym, które zostały dokonane po 1995 r. (w latach 2002-2010), a które polegały na wykonaniu otworu na kondygnacji piwnicznej, zamurowaniu otworu na kondygnacji piwnicznej, wykonaniu przebudowy balkonu przy lokalu [...] wykonaniu otworu w stropie pomiędzy lokalem nr [...] i [...]

Podniesiono, że po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego PINB stwierdził, iż wykonane roboty budowlane należy uznać za przebudowę istniejącego budynku. Na tym tle WINB wskazał, iż zgodnie z definicją określoną w art. 3 pkt 7a Prawa budowlanego przebudowa to wykonywanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjęło się, że parametrem użytkowym i technicznym jest wszelka wielkość wyrażona w jednostkach miary czy też wagi elementów użytkowych, takich jak dach, okna, schody, oraz technicznych, takich jak ciężar konstrukcji czy odporność przeciwpożarowa, które występują w przypadku danego obiektu budowlanego.

Kolejno WINB wywodził, że w art. 3 pkt 7 przywołanej ustawy wskazano, że za roboty budowlane uznaje się "budowę, a także prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego". Natomiast art. 28 ust. 1 przywołanej ustawy stanowił generalny zakaz wykonywania robót budowlanych bez uzyskania pozwolenia na budowę z wyłączeniem przypadków opisanych w art. 29-31. Art. 29 ust. 2 pkt 1b Prawo budowlane zwalnia z obowiązku otrzymania przez inwestora pozwolenia na wykonywanie robót budowlanych polegających na przebudowie budynków mieszkalnych jednorodzinnych, o ile nie prowadzi do zwiększenia dotychczasowego obszaru oddziaływania tych budynków. Wobec powyższego, w ocenie WINB, należy uznać, iż przebudowa budynku mieszkalnego wielorodzinnego z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę nie została zwolniona. W konsekwencji zatem organ I instancji w sposób prawidłowy uznał, że przeprowadzone roboty budowlane polegające na wykonaniu otworu na kondygnacji piwnicznej, zamurowaniu otworu na kondygnacji piwnicznej, wykonaniu przebudowy balkonu przy lokalu [...], wykonaniu otworu w stropie pomiędzy lokalem nr [...] i [...] stanowiły przebudowę w myśl art. 3 pkt 7a Prawa budowlanego, na którą inwestor powinien uzyskać pozwolenie na budowę a dokumentów świadczących o ich legalności nie odnaleziono.

Odnosząc się w tym miejscu do podniesionych przez A. S. zarzutów, iż wykonane roboty budowlane stanowią remont a nie przebudowę budynku, organ nie zgodził się z tym stanowiskiem, wskazując, że zgodnie z definicją określoną w art. 3 pkt 8 Prawa budowlanego remont to wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym. Należy zatem, zdaniem organu, przyjąć, że wykonanie w budynku mieszkalnym wielorodzinnym otworu na kondygnacji piwnicznej, zamurowanie otworu na kondygnacji piwnicznej, wykonanie przebudowy balkonu oraz wykonanie otworu w stropie pomiędzy lokalami mieszkalnymi nie należą do robót o charakterze remontowym.

Kolejno organ odwoławczy, analogicznie jak PINB, przywołał regulację art. 50 i 51 Prawa budowlanego, wskazując następnie, że brak przesłanek do wydania postanowienia na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 1 Prawo budowlane nie oznaczał jednak, że organ I instancji nie mógł wydać decyzji, o której mowa w art. 51 ust. 1 Prawo budowlane, albowiem zgodnie z przepisem art. 51 ust. 7 Prawo budowlane powyższe przepisy stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane zostały wykonane bez wymaganego pozwolenia na budowę. Obowiązkiem organu nadzoru budowlanego było dokonanie oceny, czy wykonane roboty budowlane odpowiadają prawu oraz ewentualnie jakie czynności należałoby podjąć, ażeby doprowadzić te roboty do stanu zgodnego z prawem.

WINB podkreślił, że T. J. - współwłaściciela nieruchomości – wyraźnie nie wyraziła zgody na legalizację wykonanych robót a przedmiotem postępowania prowadzonego w trybie art. 50-51 Prawo budowlane jest także badanie prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Zatem wobec ustalenia, że T. J. nie wyraża zgody na zalegalizowanie przedmiotowych robót budowlanych, PINB nie mógł zastosować tzw. trybu legalizacyjnego opisanego w art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawo budowlane. W przedmiotowej sprawie wystąpiła konieczność zastosowania art. 51 ust 1 pkt 1 Prawo budowlane. Organ argumentował, że "w trybie naprawczym (art. 50-51 Prawo budowlane) nie chodzi o to, aby organ nakazał lub odmówił nakazania rozbiórki, lecz o to, aby w toku prowadzonego postępowania ustalił czy doszło do wykonania robót budowlanych, które mogą skutkować koniecznością dokonania odpowiednich zmian mając na uwadze słuszny interes osób trzecich oraz czy jest możliwe nakazanie wykonania przez inwestora takich czynności łub robót budowlanych, które doprowadziłyby obiekt do stanu zgodnego z prawem. Dopiero brak możliwości nakazu wykonania odpowiednich czynności lub robót, przy jednoczesnym ustaleniu, że doszło do wykonania robót budowlanych naruszających obowiązujący porządek prawny, może skutkować nakazem rozbiórki lub doprowadzeniem obiektu do stanu zgodnego z prawem.

Stan zgodny z prawem to zaś taki, w którym określone roboty budowlane nie będą pozostawały w kolizji z przepisami prawa.

Kolejno organ wskazał, iż przedmiotem jego rozważań była także kwestia adresata zaskarżonej decyzji z dnia [...] marca 2019 r. W tej mierze WINB wywodził, że zgodnie z art. 52 Prawo budowlane, inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany na swój koszt dokonać czynności nakazanych w decyzji, o której mowa w art. 51. Podkreślono, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym uznaje się, że kryterium wyboru adresata decyzji spośród tych trzech podmiotów jest posiadanie tytułu prawnego umożliwiającego wykonanie decyzji. Przepis art. 52 Prawo budowlane należy bowiem interpretować w taki sposób, aby doprowadzić do wydania wykonalnego nakazu rozbiórki, tj. aby nakaz rozbiórki został skierowany do takiego podmiotu, który ma realną możliwość jego wykonania. Z powyższych względów, zdaniem WINB, nałożenie przez PINB obowiązku wykonania wskazanych w sentencji decyzji robót budowlanych na T. J. oraz A. S. - jako współwłaścicielki nieruchomości był w pełni uzasadniony.

Odnosząc się z kolei do zarzutów podniesionych przez T. J., WINB argumentował, że nie znajdują one uzasadnienia, ponieważ organ I instancji badał i gromadził materiał dowody w niniejszej sprawie wnikliwie od 2016 r. Brał przy tym pod uwagę wszelkie pisma i uwagi wielokrotnie kierowane przez skarżącą do PINB, a także umożliwił stronom postpowania zapoznanie się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym.

Skargę na decyzję organu I instancji wniosła T. J., w całości podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko oraz zarzuty i wnosząc o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Skargę wniosła także A. S., również wnosząc o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania, a także zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 3 pkt 7a i art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego oraz przepisów procesowych mających istotny wpływ na wydaną decyzję, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 Kpa.

Według skarżącej przeprowadzone prace w zakresie: zamurowania otworu drzwiowego w pomieszczeniu piwnicznym i wykonania nowego otworu drzwiowego w tym samym pomieszczeniu, a także wykonania otworu w stropie i schodów wewnętrznych nie stanowiły w ogóle prac budowlanych (zwłaszcza przebudowy) a jedynie prace związane z urządzaniem wnętrza; balkonu były pracami budowlanymi, lecz nie przebudową, a jedynie remontem. Prace nie były zatem objęte obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę.

W odpowiedziach na skargi organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o ich oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2107 j.t. z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, iż Sąd orzekając w sprawie, nie kieruje się zasadami słuszności, czy też celowości i nie ocenia kwestionowanego w skardze rozstrzygnięcia z punktu widzenia zasad współżycia społecznego. Sąd administracyjny, kontrolując zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia z prawem, orzeka na podstawie materiału sprawy zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym. Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego spoczywa na organie orzekającym. Wreszcie akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z prawem, jeżeli jest zgodny z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego.

Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w nim naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 i 2 Ppsa).

Jednocześnie badając zgodność z prawem zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji Sąd podzielił, opisane powyżej, ustalenia faktyczne dokonane przez organy administracji publicznej przyjmując je za własne oraz czyniąc podstawą poniższych rozważań. W ocenie Sądu organy zgromadziły bowiem w sprawie materiał dowodowy wystarczający do wydania rozstrzygnięć, przy czym prawidłowo ustalono na jego podstawie stan faktyczny sprawy. Następnie ocena zebranego materiału dowodowego została dokonana z poszanowaniem przepisów Kpa, właściwie ustalono podstawy prawne rozstrzygnięcia, a także należycie dokonano wykładni przepisów i odpowiednio je zastosowano w sprawie.

Sąd podzielił zatem również argumentację organów, uznając, że rozstrzygnięcie organu I instancji, utrzymane w mocy przez WINB, jest prawidłowe.

Na wstępie wskazać należy, że organy zasadnie uznały, iż zastosowanie w niniejszej sprawie mają przepisy Prawa budowlanego obowiązującego do dnia 1 stycznia 2017 r., co też należycie uzasadniły i Sąd nie znajduje podstaw by kwestionować stanowisko organów.

Kolejno z poszanowaniem zasad Kpa organ pierwszej instancji zebrał materiał dowodowy uwzględniając liczne oświadczenia i pisma składane do akt sprawy pisma skarżącej T. J.. Protokoły z oględzin nieruchomości nie budzą wątpliwości, zaś poczynione ustalenia - uzewnętrznione w sentencji decyzji PINB – są logiczne i poparte materiałem dowodowym. Jak wskazano we wcześniejszej części uzasadnienia organ ustalił, które z robót wykonane zostały samowolnie, a następnie określił, w jakim trybie ma się toczyć postępowanie.

I tak - samowolne roboty budowlane polegały na wykonaniu otworu na kondygnacji piwnicznej, zamurowaniu otworu na kondygnacji piwnicznej, wykonaniu przebudowy balkonu przy lokalu [...] wykonaniu otworu w stropie pomiędzy lokalem nr [...] i [...] Roboty te organ zasadnie zakwalifikował, jako przebudowę istniejącego budynku. Na uwzględnienie zasługuje argumentacja organów, odwołująca się do art. 3 pkt 7a Prawa budowlanego, zgodnie z którym przebudowa to wykonywanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji.

Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia z dnia 19 kwietnia 2016 r. (sygn. akt II OSK 1972/14, dostępny na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl) dla uznania, że doszło do przebudowy obiektu budowlanego w świetle art. 3 pkt 7a Prawa budowlanego istotne jest ustalenie, że miała miejsce zmiana jego parametrów użytkowych lub technicznych. Jednocześnie ustawodawca nie wyjaśnia, co należy rozumieć przez parametry użytkowe i techniczne. Nie ulega jednak wątpliwości, że skoro przepis mówi zarówno o parametrach technicznych, jak i użytkowych, to nie chodzi w nim jedynie o wartości techniczne, jak na przykład obciążenia. Nie może też chodzić o parametry, których zmiana powoduje wyłączenie robót budowlanych poza zakres pojęcia przebudowy, czyli kubatura obiektu budowlanego, powierzchnia jego zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji. W ocenie NSA, z legalnej definicji przebudowy wynika, że przebudową są też takie roboty budowlane, które nie zmieniają parametrów technicznych obiektu budowlanego, takich jak na przykład występujące w obiekcie obciążenia, ale które powodują zmianę parametrów związanych z jego użytkowaniem.

Organy słusznie doszły też do przekonania, że owa przebudowa budynku mieszkalnego wielorodzinnego nie została zwolniona z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę.

Prawidłowo kolejno organy uznały, że zastosowanie w sprawie znajdą przypisy art. 50 i 51 Prawa budowlanego, z uwzględnieniem okoliczności, iż brak było przesłanek do wydania postanowienia na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 1 Prawo budowlane. Organ był natomiast uprawniony do wydania decyzji, o której mowa w art. 51 ust. 1 Prawo budowlane, albowiem zgodnie z przepisem art. 51 ust. 7 Prawo budowlane powyższe przepisy stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane zostały wykonane bez wymaganego pozwolenia na budowę.

Organ zbadał możliwość legalizacji zastanej na skutek samowoli zabudowy, jednakże – z uwagi na wyraźny sprzeciw wobec takiego rozwiązania po stronie skarżącej – T. J., która jest jedną z dwóch współwłaścicielek nieruchomości, uniemożliwił uruchomienie procedury legalizacyjnej przez organ I instancji. Doprowadzenie zatem robót do stanu zgodnego z prawem musiało polegać na zobowiązaniu określonych podmiotów – w tym wypadku skarżących, o czym poniżej – do przywrócenia stanu poprzedniego, który prawidłowo ustalono na podstawie opinii biegłego H. oraz dokumentacji budowlanej zatwierdzonej decyzją o pozwoleniu na budowę nr [...].

Jak słusznie zauważył organ zaistniała zatem konieczność zastosowania art. 51 ust 1 pkt 1 Prawo budowlane, poprzez nakazanie doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego.

Kontrowersyjne może się wydawać stronom, z pozaprawnego punktu widzenia, nałożenie obowiązków opisanych w sentencji decyzji organu I instancji jedynie na skarżące, z pominięciem W. J.. Jednak i tę okoliczność organ należycie wyjaśnił i uzasadnił. W orzecznictwie podnosi się bowiem, (por. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 marca 2019 r. sygn. akt II OSK 990/17, dostępny na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl) na gruncie art. 52 Prawa budowlanego, że kryterium wyboru adresata decyzji w sprawie rozbiórki spośród wymienionych w tym przepisie podmiotów jest posiadanie tytułu prawnego umożliwiającego wykonanie decyzji. Ma to związek z uznaniem, że nie można orzec nakazu rozbiórki adresując go wyłącznie do inwestora, jeśli w dacie orzekania nie posiada on takich uprawnień do władania obiektem budowlanym, które pozwoliłyby mu na wykonanie nakazu. Naczelnym bowiem celem regulacji z art. 51 Prawa budowlanego jest bowiem doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem, co oznacza, iż nakaz wykonania robót musi być wykonalny. Skierowanie go do osoby, która nie dysponuje nieruchomością na cele budowlane mijałoby się zatem z tak określonym celem. Tymczasem, jak wykazano w sprawie, W. J. nie był już, w dacie wydania decyzji organów, współwłaścicielem nieruchomości. Jakkolwiek zatem wydawać by się to mogło skarżącej T. J. niesprawiedliwie w płaszczyźnie czysto ludzkiej, o tyle z punktu widzenia obowiązujących przepisów rozstrzygnięcie organu I instancji jest prawidłowe. Należy mieć przy tym na uwadze, że sama skarżąca nie zgadzała się na legalizację wykonanych samowolnie robót, niejako zmuszając organy do poszukiwania innych możliwości przywrócenia stanu zgodności z prawem. Relacje zaś skarżącej T. J. z W. J. i np. kwestia ewentualnych roszczeń cywilnych, pozostaje poza granicami niniejszego postępowania.

W opisanych okolicznościach, uznając, że zarzuty skarg nie zasługują na uwzględnienie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm., zwanej dalej – Ppsa), orzeczono jak w sentencji.