Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 463/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2013-08-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 80 ust. 2, art. 75 ust. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2008 nr 199 poz 1227
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz Sędzia WSA Alicja Palus (sprawozdawca) Protokolant specjalista Izabela Szczerbińska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 29 sierpnia 2013 r. sprawy ze skargi P. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie elektrowni wiatrowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 104 § 1, § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 z późniejszymi zmianami) oraz art. 75 ust. 1 pkt 4, art. 80 ust. 2, art. 71 ust. 1, ust.2 pkt 2, art. 72 ust. 1 pkt 1, ustawy z dnia 3 października 2008 r., o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. Nr 199 poz.1227 z późniejszymi zmianami), § 3 ust. 1 pkt 6 lit. "b" rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010r., w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2010r. Nr 213, poz. 1397) i ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi P. zatwierdzonego uchwałą Rady Miejskiej w Ż. z dnia [...] r. Burmistrza Miasta Ż. orzekł o odmowie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla planowanego przedsięwzięcia pn.: "Budowa elektrowni wiatrowej E. [...]o wysokości zawieszenia wirnika 138 m i szerokości łopat 82 m na nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka o numerze ewidencyjnym [...] obręb [...]- P.", gmina Ż., powiat ś., województwo d., objętego wnioskiem V. Energia Odnawialna P. W., ul. L. [...], M., [...]-[...] Ż. z powodu sprzeczności przedsięwzięcia z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego wsi P., zatwierdzonego uchwałą Rady Miejskiej w Ż. Nr [...] z dnia [...] r., opublikowaną w Dzienniku Urzędowym Województwa D. Nr [...] poz. [...] z dnia [...] r.

Uzasadniając podjętą decyzję organ wyjaśnił m.in., że postępowanie w opisanej powyżej sprawie wszczęte zostało na wniosek firmy V. Energia Odnawialna P. W. ul. L. [...], M., [...]-[...] Ż., wniesiony w dniu 29 listopada 2012 r. (zawiadomienia o wszczęciu postępowania dokonano pismem z dnia 7 grudnia 2012 r.).

Wniosek zawierał wszystkie elementy wymagane dla jego prawidłowości formalnej, w tym określenie parametrów turbiny E. [...].

W uzasadnieniu orzeczenia Burmistrza Miasta Ż. wskazał również, że działka nr [...] uwzględniona we wniosku jako teren potencjalnego zainwestowania jest własnością wnioskodawcy i stanowi grunty rolne klasy R IIIa i R IVa o powierzchni 6,48 ha, intensywnie użytkowane rolniczo, usytuowane przy drodze transportu rolnego i w odległości ok. 700 m od najbliższej zabudowy mieszkaniowej oraz w odległości ok. 3 km (w kierunku wschodnim) od J. M.

Ponadto organ orzekający podał, że realizacja planowanego przedsięwzięcia przewiduje wykonanie fundamentu pod wieżą nośną elektrowni wiatrowej w kształcie kwadratu o powierzchni ok. 200 m2.

W dalszej części uzasadnienia Burmistrz Miasta Ż. wyjaśnił, że w toku postępowania zachowane zostały wszystkie wymogi wynikające z przepisów: art. 7, art. 10 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 81 kodeksu postępowania administracyjnego.

Następnie organ orzekający wskazał, że stosownie do treści art. 80 ust. 2 powołanej na wstępie ustawy z dnia 3 października 2008 r. tzw. środowiskowej, podstawowym kryterium (poza wyjątkami wynikającymi z tego przepisu) oceny zamierzeń inwestycyjnych w kontekście wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację takiego przedsięwzięcia jest ich zgodność z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Natomiast stwierdzenie sprzeczności lokalizacji przedsięwzięcia z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zwalnia organ prowadzący postępowanie w sprawie środowiskowych uwarunkowań z powinności przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w wymaganym zakresie, w tym przeprowadzenia postępowania uzgodnieniowego z innymi organami.

Jednocześnie Burmistrz Miasta Ż. stwierdził, że projektowana budowa elektrowni wiatrowej E. [...] na działce nr [...] obręb [...] –P. jest sprzeczna z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego wsi P. zatwierdzonym uchwałą Rady Miejskiej w Ż. Nr [...] z dnia [...] r. Zapis wymienionego wyżej miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu obejmującego działkę nr [...] jest następujący:

działka nr [...] obręb [...] P.- symbol rysunku na planie R4

1.Dla terenów rolniczych oznaczonych na rysunku planu symbolem od R1 do R6 ustala się przeznaczenie:

1) podstawowe - uprawy polowe,

2) uzupełniające - drogi transportu rolnego, urządzenia melioracyjne,

3) na terenach, o których mowa w pkt 1 należy dążyć do rekultywacji zagłębień poeksploatacyjnych na kierunek leśny.

Dla terenów rolniczych oznaczonych na rysunku planu symbolem R zgodnie z § 9 ust.1 pkt 6 zapisu planu miejscowego ustala się:

a) dopuszczalna jest zmiana sposobu użytkowania terenów w ramach kategorii przeznaczenia terenów, określonych symbolem R,

b) wprowadza się zakaz zabudowy z zastrzeżeniem lit.c,

c) dopuszcza się lokalizacje obiektów magazynowych nie przekraczających powierzchni zabudowy 120 m2 i kubatury 500 m3 związanych z prowadzeniem gospodarstw sadowniczych, których powierzchnia użytkowa zajmuje w zwartym kompleksie co najmniej 1 ha,

d) obiekty o których mowa w lit. c mogą być realizowane jako konstrukcje szkieletowe o estetycznej formie i użytkowane tymczasowo- po zaprzestaniu działalności sadowniczej podlegają rozbiórce,

e) dopuszcza się zalesianie gruntów rolnych,

f) ustala się ochronę istniejącej zieleni śródpolnej,

g) należy zachować istniejące śródpolne drogi transportu rolniczego,

h) dopuszcza się wydzielenie śródpolnych dróg transportu rolniczego,

i) zmiany przebiegu dróg, o których mowa w lit. h jest dopuszczalne pod warunkiem zachowania warunków dostępności do nieruchomości rolnych związanych z drogami, których dotyczy zmiana,

j) istniejące śródpolne cieki wodne i rowy melioracyjne podlegają ochronie, chyba, że administrator cieku lub rowu dopuści ich zarurowanie lub likwidację.

Natomiast zgodnie z powoływanym wcześniej przepisem art. 80 ust. 2 tzw. ustawy środowiskowej właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia po stwierdzeniu zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony. Warunek ten nie dotyczy decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wydawanej dla drogi publicznej, dla linii kolejowej o znaczeniu państwowym, dla przedsięwzięć Euro 2012 oraz dla przedsięwzięć wymagających koncesji na poszukiwanie i rozpoznanie złóż kopalin.

W zakończeniu uzasadnienia organ pierwszej instancji stwierdził, że niezgodność lokalizacji przedmiotowego przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi P. obligowała do wydania decyzji o odmowie określenia środowiskowych uwarunkowań dla tego przedsięwzięcia.

Uzasadnienie zawiera również klauzulę informacyjną, że decyzja została umieszczona w publicznie dostępnym wykazie danych o dokumentach, prowadzonym w Referacie Nieruchomości i Gospodarki Przestrzennej Urzędu Miejskiego w Ż.

Od opisanej powyżej decyzji odwołanie wniósł P. W. zarzucając w nim naruszenie:

1) prawa materialnego tj. art. 80 ust. 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa oraz ocenach oddziaływania na środowisko, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na odmowie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla planowanego przedsięwzięcia opisanego we wniosku, podczas gdy w realiach niniejszej sprawi istnieją przesłanki do jej wydania

a w konsekwencji:

2) prawa materialnego w postaci art. 77 ust. 1 pkt. 1 ustawy z ustawy o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa oraz ocenach oddziaływania na środowisko, poprzez jego niezastosowanie polegające na braku uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska, podczas gdy w sytuacji, w której przeprowadzana jest ocena oddziaływania na środowisko, przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach organ właściwy do jej wydania winien takich uzgodnień dokonać,

3) prawa materialnego w postaci art. 77 ust. 1 pkt. 2 w zw. z art.78 ustawy o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa oraz ocenach oddziaływania na środowisko, poprzez jego niezastosowanie polegające na braku zasięgnięcia opinii państwowego powiatowego inspektora, podczas gdy w sytuacji, w której przeprowadzona jest ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia organ właściwy do jej wydania winien zwrócić się do właściwego organu o wydanie takiej opinii,

4) prawa materialnego w postaci art. 80 ust. 1 ustawy o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa oraz ocenach oddziaływania na środowisko poprzez jego niezastosowanie polegające na braku wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, z uwzględnieniem przepisu art. 82 tejże ustawy,

5) przepisów postępowania w postaci art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. w zw. z art. 59 ust.2 ustawy o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa oraz ocenach oddziaływania na środowisko poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na braku wskazania w uzasadnieniu decyzji, czy przedsięwzięcie wnioskodawcy należy do kategorii przedsięwzięć, o których mowa w art. 59 ust. 2 ustawy o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa oraz ocenach oddziaływania na środowisko i rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko.

Powołując się na te zarzuty P. W. wniósł w odwołaniu o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 80 ust. 2 powoływanej wcześniej ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W szczegółowym uzasadnieniu podjętego orzeczenia Kolegium wyjaśniło istotę zasady dwuinstancyjności w postępowaniu administracyjnym, a następnie odwołało się do treści przepisów art. 80 ust. 2, art. 59 ust. 1, art. 63 ust.1, art. 71 ust. 2 i art. 3 ust. 1 pkt 13 powołanej powyżej ustawy.

W dalszej części uzasadnienia Kolegium wyjaśniło, że planowane przez wnioskodawcę przedsięwzięcie polegające na budowie elektrowni wiatrowej jest w obecnym stanie prawnym kwalifikowane jako mogące potencjalnie oddziaływać na środowisko w rozumieniu rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, wymienione w § 3 ust. 1 pkt 6 lit. b tego aktu wykonawczego, stwierdzając jednocześnie, że dla realizacji takiego przedsięwzięcia wymagane jest uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia.

Ponadto Kolegium wskazało, że objęta przedmiotowym wnioskiem działka na której planowana jest realizacja przedmiotowej inwestycji oznaczona numerem ewidencyjnym[...], w obowiązującym dla wsi P. miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego oznaczona jest symbolem [...] i przywołało (cytowane już przez organ pierwszej instancji w uzasadnieniu decyzji) zapisy planu określające przeznaczenie terenów oznaczonych na rysunku planu symbolem od R1 do R6.

Następnie Kolegium zwróciło uwagę w uzasadnieniu, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego jest przepisem prawa miejscowego, którego ustalenia wiążą w sposób bezwzględny również organy orzekające w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację planowanego przedsięwzięcia (art. 80 ust. 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko). Dopóki zatem miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego przewiduje na danym terenie określoną zabudowę, to okoliczność ta - pod rygorem nieważności - musi zostać uwzględniona w decyzji środowiskowej. Tryb postępowania w sprawie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, która jest wymagana dla planowanych przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, jak i dla przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko (art. 71 ust. 1 ustawy), uzależniony jest od podstawowego kryterium, jakim jest zgodność z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeśli został uchwalony. Stwierdzenie bowiem sprzeczności lokalizacji przedsięwzięcia z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zwalnia organ prowadzący postępowanie z konieczności przeprowadzania postępowania wyjaśniającego w szerszym zakresie, w tym przeprowadzenia postępowania uzgodnieniowego z innymi organami. (Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku 15 października 2009 r. II SA/Gd 348/09, por. także K. Gruszecki Komentarz do art. 80 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, LEX/el. 2009). W przypadku stwierdzenia przez organ braku zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami planu miejscowego, nie ma podstaw do podejmowania dalszych czynności w sprawie (por. wyrok NSA z dnia 16.09.2008 r. II OSK 1036/07). Podejmowanie czynności uzgodnieniowych jest w takich sytuacjach bezcelowe i prowadzi do wydłużenia postępowania, które zakończyć musi się decyzją odmawiająca wydania decyzji środowiskowej. Zapisy w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego obligują do wydania decyzji odmawiającej wydania zgody środowiskowej na realizacje przedsięwzięcia, bez względu na wynik opinii uzyskanych od regionalnego dyrektora ochrony środowiska czy państwowego powiatowego inspektora sanitarnego. Podmioty te nie opiniują bowiem przedsięwzięcia pod kątem zgodności planowanego przedsięwzięcia z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia sprzecznego z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie jest możliwe, bez względu na twierdzenia dotyczące spełnienia przez planowaną inwestycję obowiązujących wymagań technicznych czy też braku negatywnego oddziaływania planowanej inwestycji na środowisko. Zarzuty podnoszone przez stronę dotyczące niezgodności miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego również nie mogły być skuteczne w ramach niniejszego postępowania. Kolegium nie jest bowiem uprawnione do oceny niezgodności zapisów planu miejscowego z Konstytucją, natomiast jest związane zapisami prawa miejscowego, które są w chwili wydawania decyzji obowiązujące. Podobnie zarzuty dotyczące niezgodności miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z postanowieniami studium w ocenie Kolegium nie mogły prowadzić do uznania zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a tylko taka okoliczność może prowadzić do kontynuowania postępowania w zakresie wnioskowanym przez stronę, to jest do prowadzenia postępowania uzgodnieniowego z innymi organami, w konsekwencji do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. Dodatkowo Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyjaśniło, iż studium nie jest aktem prawa miejscowego, a więc nie zawiera przepisów powszechnie obowiązujących, które mogłyby być podstawą wydania decyzji środowiskowych, chociaż wiąże wójta, burmistrza, prezydenta przy sporządzaniu miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, a oceny zgodności, z nim projektu planu miejscowego, dokonuje każdorazowo rada gminy uchwalając plan miejscowy. Dodatkowo Kolegium w uzasadnieniu podało, że wnioskodawca powinien w ramach odrębnego postępowania zakwestionować ustalenia planu miejscowego i wyeliminować jego postanowienia z obrotu prawnego np. poprzez wniesienie skargi na uchwałę zatwierdzającą miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. W dacie rozpatrywania sprawy przez Kolegium kwestionowane postanowienia miejscowego planu są obowiązujące i wiążące dla Kolegium. W ocenie Kolegium, w świetle ujawnionej w toku postępowania niezgodności lokalizacji planowanego przedsięwzięcia z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego wsi P., zarówno tryb prowadzenia postępowania przez organ pierwszej instancji, jak i wydana decyzja, były zgodne z prawem.

Prawidłowość decyzji wydanej w postępowaniu odwoławczym zakwestionował P.W. wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu.

W petitum skargi powołane zostały zarzuty tożsame z zamieszczonymi wcześniej w odwołaniu od decyzji Burmistrza Miasta Ż. tj. naruszenie:

1) prawa materialnego w postaci art. 80 ust. 2 ustawy o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na akceptacji odmowy wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przez organ I instancji dla planowanego przedsięwzięcia, opisanego we wniosku, podczas gdy w realiach niniejszej sprawy istnieją przesłanki do wydania tejże decyzji;

a w konsekwencji:

2) prawa materialnego w postaci art. 77 ust. 1 pkt 1 powołanej powyżej ustawy poprzez jego niezastosowanie polegające na braku uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska, podczas gdy w sytuacji, w której jest przeprowadzana ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach organ właściwy do wydania tej decyzji winien dokonać takich uzgodnień;

3) prawa materialnego w postaci art. 77 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 78 powołanej ustawy poprzez jego niezastosowanie polegające na braku zasięgnięcia opinii państwowego powiatowego inspektora sanitarnego, podczas gdy w sytuacji, w której jest przeprowadzana ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach organ właściwy do wydania tej decyzji winien zwrócić się do właściwego organu o wydanie takiej opinii;

a w konsekwencji:

4) prawa materialnego w postaci art. 80 ust. 1 powołanej ustawy poprzez jego niezastosowanie polegające na akceptacji braku wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przez organ I instancji, z uwzględnieniem przepisu art. 82 tejże ustawy,

niezależnie od powyższego skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie:

5) przepisów postępowania w postaci art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. w zw. z art. 59 ust. 2 powoływanej ustawy poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające uznaniu, że brak wskazania w uzasadnieniu decyzji organu I instancji, czy przedsięwzięcie wnioskodawcy należy do kategorii przedsięwzięć o których mowa w art. 59 ust. 2 ustawy o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko i rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 roku w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko nie ma wpływu na treść rozstrzygnięcia;

6) przepisów postępowania w postaci art. 7 kpa w zw. z art. 77 kpa polegające niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu materiału dowodowego w sprawie, a w konsekwencji na niewyjaśnieniu wszystkich istotnych okoliczności sprawy.

Powołując się na tak sformułowane zarzuty P. W. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz decyzji ją poprzedzającej i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Burmistrzowi Miasta Ż. oraz zasądzenie od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. kosztów postępowania.

Uzasadnienie skargi zawiera szczegółową argumentację tożsamą z zamieszczoną uprzednio w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji.

Dodatkowo skarżący wskazał w uzasadnieniu skargi, że zarówno decyzję, o której mowa w art. 80 powoływanej wcześniej ustawy, jak i decyzję odmawiającą ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację planowanego przedsięwzięcia, w tym decyzję odmowną przewidzianą w art. 81, a także w art. 84 przedmiotowej ustawy, w której organ stwierdza brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, można wydać tylko wówczas, gdy organ wcześniej ustali, że planowana inwestycja zalicza się do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Zdaniem skarżącego dopiero wówczas możliwe jest wydanie w tym przedmiocie decyzji merytorycznie rozstrzygającej sprawę: pozytywnej, czyli określającej środowiskowe uwarunkowania lub negatywnej, czyli odmawiającej zgody na realizację przedsięwzięcia z przyczyn określonych w ustawie. Decyzja odmowna zakłada bowiem – jak wskazał skarżący – jako przesłankę jej wydania ustalenie, że inwestycja zalicza się do tych przedsięwzięć, o jakich mowa w art. 59 powoływanej ustawy środowiskowej.

W ocenie skarżącego takich ustaleń nie zamieszczono w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, w którym organ odwoławczy ograniczył się do wskazania, że organ pierwszej instancji prawidłowo wskazał podstawę prawną podjętego orzeczenia.

Ponadto skarżący podkreślił w motywach uzasadnienia, że fundamentalną zasadą postępowania administracyjnego wynikającą z art. 7 kpa jest obowiązek podjęcia wszelkich niezbędnych czynności dla dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy. Właściwe ustalenie stanu faktycznego – niezbędne dla prawidłowego rozstrzygnięcia – wymaga z kolei wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, stosownie do przepisu art. 77 § 1 kpa.

Zdaniem skarżącego ani Burmistrz Miasta Ż., ani Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. nie uczynili zadość swoim obowiązkom wynikającym z powołanych powyżej przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Organy właściwe instancyjnie nie dokonały żadnych ustaleń w omawianym zakresie, a przede wszystkim nie wyjaśniły przyczyny, dla której przepisy ustawy środowiskowej i powoływanego rozporządzenia mają zastosowanie do przedmiotowego zamierzenia inwestycyjnego.

W zakończeniu uzasadnienia skargi P. W. podniósł, że organ dokonujący kwalifikacji zamierzenia inwestycyjnego przy zastosowaniu przepisów powoływanej ustawy środowiskowej nie jest zwolniony z obowiązku wszechstronnego rozpatrzenia sprawy, bowiem obowiązek taki, wynikający z powołanych wcześniej przepisów procesowych jest dla organu właściwego dla przeprowadzenia postępowania w sprawie bezwzględnie wiążący. Zdaniem skarżącego wobec niedostateczności ustaleń dokonanych przez organy obu instancji w sprawie zostały naruszone w sposób oczywisty przepisy art. 7 i art. 77 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego.

W odpowiedzi na skargę przedstawionej w piśmie doręczonym Sądowi w dniu 25 czerwca 2013 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało w całości argumentację przedstawioną w uzasadnieniu decyzji zaskarżonej, podając dodatkowo, że po przeanalizowaniu zarzutów powołanych w skardze nie znalazło podstaw do jej uwzględnienia.

Na rozprawie wyznaczonej na dzień 29 sierpnia 2013 r. pełnomocnik skarżącego oświadczył, że podtrzymuje twierdzenia i wnioski zawarte w skardze.

Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekając w sprawie uwzględnił następujące okoliczności faktyczne i prawne:

Należy przede wszystkim wyjaśnić, że w przepisie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) ustawodawca zastrzegł, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (jeżeli ustawy nie stanowią inaczej), formułując w ten sposób generalne kryterium wiążące sądy administracyjne w pełnym zakresie ich kognicji. Jednoznaczność tej zasady sprawia, że wojewódzki sąd administracyjny w toku podjętych czynności rozpoznawczych dokonuje oceny co do zgodności kontrolowanej decyzji (innego aktu lub czynności) z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb jej wydania lub tryb podjęcia aktu albo czynności będącej przedmiotem zaskarżenia. Wiążące są przy tym przepisy obowiązujące w dacie wydania zaskarżonego aktu. Uchylenie decyzji administracyjnej albo stwierdzenie jej nieważności następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mających istotny wpływ na wynik sprawy.

Mając na względzie wskazane powyżej kryterium legalności Wojewódzki Sąd Administracyjny po poddaniu ocenie ustalonych w sprawie w toku administracyjnego postępowania instancyjnego okoliczności faktycznych i istniejących wówczas okoliczności prawnych nie znalazł podstaw dla stwierdzenia naruszenia prawa, procesowego i materialnego w rozpoznawanej sprawie, mimo rozważenia w toku dokonywanych czynności przepisu art. 134 § 1 powołanej wcześniej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z którego wynika, że Sąd przy rozstrzyganiu sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Ponadto poprzedzając przedstawienie motywów podjętego wyroku Sąd uznał za właściwe wyjaśnić, że nie podziela podnoszonego w odwołaniu i w skardze zarzutu braku w decyzji organu pierwszej instancji uzasadnienia dla przyjętej dla planowanego przedsięwzięcia kwalifikacji w warunkach powoływanego wcześniej rozporządzenia w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko i pominięcia przez organ odwoławczy naruszenia – poprzez to – przepisu art. 107 § 3 kpa w postępowaniu pierwszoinstancyjnym.

W uznaniu Sądu powołanie w podstawie prawnej decyzji Burmistrza Miasta Ż. przepisu § 3 ust. 1 pkt 6 lit. b wskazanego powyżej rozporządzenia – na co zwróciło uwagę Kolegium w uzasadnieniu decyzji odwoławczej – i wyjaśnienie omawianej kwestii przez organ drugiej instancji ze wskazaniem na postanowienie prawodawcy, co do typizowania poszczególnych przedsięwzięć w kontekście postulatu ochrony środowiska, jakie zawarte zostało w powołanym powyżej przepisie wykonawczym nie wymagało dodatkowej argumentacji.

W toku postępowania jurysdykcyjnego prowadzonego w rozpoznawanej sprawie zastosowanie miały przepisy powoływanej wcześniej ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko zwanej dalej ustawą. Celem tej ustawy jest zidentyfikowanie na etapie udzielenia zezwoleń na realizację inwestycji znaczących jej oddziaływań na środowisko oraz wprowadzenie adekwatnych środków minimalizujących lub kompensujących takie oddziaływanie.

Przedmiotowe przedsięwzięcie pn. "Budowa elektrowni wiatrowej E. [...] o wysokości zawieszenia wirnika 138 m i szerokości łopat 82 m na nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka o numerze ewidencyjnym[...], obręb [...] -P." prawidłowo – w ocenie Sądu – zostało zakwalifikowane do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, przy uwzględnieniu przepisu § 3 ust. 1 pkt 6 lit. b powoływanego wcześniej rozporządzenia. Z przepisu art. 71 ust. 2 pkt 2 wskazywanej poprzednio ustawy wynika, że realizacja tak kwalifikowanego przedsięwzięcia wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody.

Zgodnie z art. 73 ust. 1 ustawy postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wszczyna się na wniosek podmiotu planującego podjęcie realizacji przedsięwzięcia. Stosownie zaś do treści art. 61 ust. 1 pkt 1 u.o.o.ś. w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przeprowadza się ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Art. 59 ust. 1 ustawy stanowi, że przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wymaga realizacja następujących planowanych przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko: 1) planowanego przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko oraz 2) planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, jeżeli obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko został stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1 ustawy, zgodnie z którym obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko stwierdza, w drodze postanowienia, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Stosownie do treści art. 64 ust. 1 u.o.o.ś. postanowienia, o których mowa w art. 63 ust. 1 i 2 ustawy, wydaje się po zasięgnięciu opinii: 1) regionalnego dyrektora ochrony środowiska, 2) organu, o którym mowa w art. 78, w przypadku przedsięwzięć wymagających decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1-3, 10, 11, 13 i 15-17. W ramach oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko sporządzany jest raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, który powinien zawierać informacje wskazane w art. 67 ustawy. Stosownie zaś do treści art. 77 ust. 1 u.o.o.ś. jeżeli jest przeprowadzana ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach organ właściwy do wydania tej decyzji: 1) uzgadnia warunki realizacji przedsięwzięcia z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska i, w przypadku gdy przedsięwzięcie jest realizowane na obszarze morskim, z dyrektorem urzędu morskiego, 2) zasięga opinii organu, o którym mowa w art. 78, w przypadku przedsięwzięć wymagających decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1-3 i 10-19 ustawy (w analizowanym przypadku jest Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny). Uzgodnienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska następuje w drodze postanowienia, które powinno zawierać elementy wymienione w ust. 4 art. 77 ustawy. Stosownie do treści art. 79 ust. 1 ustawy przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach organ właściwy do jej wydania zapewnia możliwość udziału społeczeństwa w postępowaniu, w ramach którego przeprowadza ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Zgodnie z art. 80 ust. 1 ustawy jeżeli była przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, biorąc pod uwagę: 1) wyniki uzgodnień i opinii, o których mowa w art. 77 ust. 1, 2) ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, 3) wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa, 4) wyniki postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko, jeżeli zostało przeprowadzone.

Stosownie natomiast do przepisu art. 80 ust. 2 powoływanej ustawy organ właściwy w sprawie wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach na realizację przedsięwzięcia po stwierdzeniu zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony. Restrykcja ta wynika wprost z kategorycznego brzmienia art. 80 ust. 2 ustawy, którego treść uprawnia do stwierdzenia, że zgodność z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jest podstawowym i determinującym kryterium oceny zamierzeń inwestycyjnych podmiotu ubiegającego się o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.

Zwrócić przy tym należy uwagę, że ustawodawca w tym przypadku jednoznacznie wymaga spełnienia warunku zgodności z ustaleniami planistycznymi, nie akceptując inaczej określonej relacji pomiędzy charakterem i funkcją przedsięwzięcia, a postanowieniami planu miejscowego.

W tak określonych warunkach prawnych należy – zdaniem Sądu uznać, że jedynie stwierdzenie zgodności planowanej inwestycji z treścią obowiązującego planu miejscowego pozwala organowi właściwemu w sprawie wydać decyzję pozytywną (przy spełnieniu pozostałych wymogów ustawowych) i a contrario – brak takiej zgodności obliguje organ do wydania decyzji negatywnej. Sąd w składzie orzekającym podziela przy tym stanowisko prezentowane w literaturze prawniczej i orzecznictwie sądowoadministracyjnym, zgodnie z którym stwierdzenie niezgodności (sprzeczności) lokalizacji przedsięwzięcia z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zwalnia organ prowadzący postępowanie w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody z powinności przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w wymaganym ustawowo zakresie, w tym przeprowadzenia postępowania uzgodnieniowego z innymi organami (np. K. Gruszecki, Komentarz do ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko; wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 września 2008 r., sygn. akt II OSK 1036/07, Lex nr 489569, 9 lutego 2011 r., sygn. akt II OSK 116/10 Lex nr 1071177; wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lubinie z dnia 30 września 2010 r., sygn. akt II SA/Lu 335/10, Lex nr 753782, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 24 marca 2011 r., sygn. akt II SA/Łd 1441/10, Lex nr 994167, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 12 września 2012 r., sygn. akt II SA/Gd 285/12, nie publ.).

Istotne zatem jest, że działka oznaczona numerem ewidencyjnym[...], obręb [...]-P., na której przewidywane jest realizowanie przedmiotowego przedsięwzięcia podlega ustaleniom miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi P., zatwierdzonego uchwałą Rady Miejskiej z Ż. z dnia [...] r. Nr [...] (opublikowaną w Dz.Urz. Woj. Dln. Nr [...], poz.[...]). Z treści tej uchwały planistycznej i rysunku planu wynika, że działka ta oznaczona jest symbolem R4 i objęta ustaleniami przyjętymi dla terenów oznaczonych symbolami od R1 do R6. Do terenów tych odnoszą się następujące zapisy zamieszczone w uchwale zatwierdzającej miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego:

1) przeznaczenie podstawowe – uprawy polowe,

2) przeznaczenie uzupełniające – drogi transportu rolnego, urządzenia melioracyjne,

3) na terenach, o których mowa w pkt 1 należy dążyć do rekultywacji zagłębień poeksploatacyjnych na kierunek leśny.

Ponadto z ustaleń zawartych w omawianej uchwale planistycznej (§ 9 ust. 1 pkt 6) wynika, że:

a) dopuszczalna jest zmiana sposobu użytkowania terenów w ramach kategorii przeznaczenia terenów, określonych symbolem R,

b) wprowadza się zakaz zabudowy z zastrzeżeniem lit. c,

c) dopuszcza się lokalizację obiektów magazynowych nie przekraczających powierzchni zabudowy 120 m2 i kubatury 500m3 związanych z prowadzeniem gospodarstw sadowniczych, których powierzchnia użytkowa zajmuje w zwartym kompleksie co najmniej 1 ha,

d) obiekty, o których mowa w lit. c, mogą być realizowane jako konstrukcje szkieletowe o estetycznej formie i użytkowane tymczasowo- po zaprzestaniu działalności sadowniczej podlegające rozbiórce,

e) popuszcza się zalesianie gruntów rolnych,

f) ustala się ochronę istniejącej zieleni śródpolnej,

g) należy zachować istniejące śródpolne drogi transportu rolniczego,

h) dopuszcza się wydzielenia śródpolnych dróg transportu rolniczego,

i) zmiany przebiegu dróg, o których mowa w lit.h jest dopuszczalne pod warunkiem zachowania warunków dostępności do nieruchomości rolnych związanych z drogami, których dotyczy zmiana,

j) istniejące śródpolne cieki wodne i rowy melioracyjne podlegają ochronie, chyba że administrator cieku lub rowu dopuści ich zarurowanie lub likwidację.

Przywołane zapisy planu miejscowego, w tym postanowienie w zakresie zabudowy (z zastrzeżeniem lit. c) wykluczają – zdaniem Sądu – możliwość stwierdzenia zgodności lokalizacji zamierzonego przedsięwzięcia z ustaleniami uchwalonego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

To z kolei powoduje, że w rozpoznawanej sprawie nie jest spełniony warunek, o którym mowa w art. 80 ust. 2 powoływanej ustawy, co w konsekwencji pozwala organowi właściwemu na odstąpienie od powinności podejmowania czynności uzgodnieniowych, które – jak zasadnie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w powoływanym wyroku z dnia 16 września 2008 r. – w takich sytuacjach są bezcelowe, naruszają zasadę szybkości postępowania i wymogi ekonomii procesowej, w sposób nieracjonalny przedłużają postępowanie, które musi zakończyć się decyzją odmawiającą określenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację planowanego przedsięwzięcia. Zważyć przy tym należy – co prawidłowo wyjaśniły w uzasadnieniach organy właściwe instancyjnie, że podmioty dokonujące uzgodnień w toku postępowania środowiskowego opiniują zamierzone przedsięwzięcia z uwzględnieniem zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, natomiast wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, którego lokalizacja nie jest zgodna z ustaleniami planu nie jest możliwa bez naruszenia prawa.

Wyjaśnić przy tym należy – akceptując twierdzenia organów orzekających w sprawie, że obowiązująca uchwała zatwierdzająca projekt miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jest aktem prawa miejscowego, którego ustalenia są wiążące.

Nie ma natomiast takiego statusu materialnoprawnego – co również zostało wskazane w postępowaniu instancyjnym – studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego. Z tego względu jego zapisy nie mogą stanowić podstawy prawnej orzeczeń wydawanych w postępowaniu administracyjnym, ani kryterium oceny dokonywanej przez organ administracji publicznej w sprawach, w których istotny jest sposób zagospodarowania przestrzeni i przeznaczenia poszczególnych terenów pod określone funkcje.

Wobec przedstawionych powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny – uznając, że zaskarżona decyzja i decyzja ją poprzedzająca nie wymagają wyeliminowania z obrotu prawnego – stosownie do przepisu art. 151 powołanej wcześniej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.

H.B.26.09.2013r.