Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 2752/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-09-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6140 Nadanie stopnia i tytułu naukowego oraz potwierdzenie równoznaczności dyplomów, świadectw i tytułów
Hasła tematyczne: Stopnie i tytuły naukowe
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 21, ust. 2
journal: Dz.U. 2003 nr 65 poz 595
law: Ustawa z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz stopniach i tytule w zakresie sztuki

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Borowiecki (spr.), Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, Sędzia WSA Ewa Marcinkowska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 7 września 2022 r. sprawy ze skargi A. L. na decyzję Rady Doskonałości Naukowej z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania stopnia doktora habilitowanego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2021 r., nr [...], Rada Doskonałości Naukowej (dalej także: "RDN" lub "organ odwoławczy") - działając na podstawie art. 21 ust. 2 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 1789 ze zm. - dalej także: "ustawa o stopniach naukowych") w zw. z art. 179 ust. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2018 r. Przepisy wprowadzających ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2018 r., poz. 1669 ze zm. - dalej także "Przepisy wprowadzające") - po rozpatrzeniu odwołania A.L. (dalej także: "skarżąca" lub "strona skarżąca") od uchwały Rady [...] Uniwersytetu [...] w [...] (dalej także: "Rada [...]") z dnia [...] listopada 2019 r., nr [...] odmawiającej nadania skarżącej stopnia doktora habilitowanego w dziedzinie nauk społecznych w dyscyplinie [...] - utrzymała w mocy w/w uchwałę Rady [...] z dnia [...] listopada 2019 r.

Zaskarżona decyzja Rady Doskonałości Naukowej z dnia [...] marca 2021 r. wydana została w następującym stanie faktycznym.

W dniu [...] listopada 2019 r. Rada [...] Uniwersytetu [...] w [...] podjęła w głosowaniu tajnym uchwałę nr [...] w sprawie odmowy nadania dr A.L. stopnia naukowego doktora habilitowanego w dziedzinie nauk społecznych w zakresie [...] (wynik głosowania: "za" przyjęciem uchwały - 7 głosów, "przeciw" - 0 głosów, "wstrzymujących się" - 2 głosy).

W uzasadnieniu uchwały Rada [...] podniosła, iż uwzględniając dokumentację postępowania habilitacyjnego przedstawioną przez habilitantkę, recenzje jej osiągnięć, treść uchwały komisji habilitacyjnej z dnia [...] października 2019 r. oraz przeprowadzoną dyskusję - uznała, że należy odmówić dr A.L. nadania stopnia doktora habilitowanego nauk społecznych w zakresie [...].

Rada [...] wskazała, iż komisja habilitacyjna w uchwale z dnia [...] października 2019 r. o odmowie nadania skarżącej stopnia doktora habilitowanego w dziedzinie nauk społecznych w dyscyplinie [...] uznała, że monografia strony skarżącej zatytułowana: "[...]", tj. dzieło o którym mowa w art. 16 ust. 2 pkt 1 ustawy o stopniach naukowych, nie stanowi znacznego wkładu w rozwój dyscypliny naukowej - [...].

Rada [...] Uniwersytetu [...] w [...], podzielając powyższe stanowisko komisji habilitacyjnej - wskazała jednocześnie, że w monografii skarżącej nie ma szerszych ram teoretycznych oraz wystarczającego modelu teoretycznego, a ponadto, że w monografii zabrakło także pogłębionej interpretacji i dyskusji uzyskanych wyników.

Rada [...] stwierdziła, że oddziaływanie prac naukowych skarżącej na środowisko naukowe jest mało znaczące.

Ponadto, Rada [...] zauważyła, że prace skarżącej uzyskały niskie wskaźniki naukometryczne. Jednocześnie, Rada [...] stwierdziła, że choć dorobek naukowy skarżącej jest ilościowo obszerny, to jednak należy nisko ocenić jego wartość merytoryczną, biorąc pod uwagę także jego wyłącznie lokalny, a nie międzynarodowy charakter.

W piśmie z dnia [...] grudnia 2019 r. skarżąca, reprezentowana przez adwokata, wniosła do Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów (dalej także: "Centralna Komisja") odwołanie od powyższej uchwały z dnia [...] listopada 2019 r. wydanej przez Radę [...] Uniwersytetu [...] w [...].

W wyniku rozpatrzenia odwołania strony skarżącej, Rada Doskonałości Naukowej - działając na podstawie art. 21 ust. 2 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki w zw. z art. 179 ust. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2018 r. Przepisy wprowadzających ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce - wydała w dniu [...] marca 2021 r. decyzję nr [...], którą utrzymała w mocy uchwałę Rady [...] Uniwersytetu [...] z dnia [...] listopada 2019r., nr [...] odmawiającą nadania skarżącej stopnia doktora habilitowanego w dziedzinie nauk społecznych w dyscyplinie [...].

W uzasadnieniu decyzji Rada Doskonałości Naukowej (która w związku ze zmianami legislacyjnymi zastąpiła dotychczasową Centralną Komisję do Spraw Stopni i Tytułów) zauważyła na wstępie, że zgodnie z art. 35 ustawy o stopniach naukowych, Rada Doskonałości Naukowej podejmuje uchwały po zasięgnięciu opinii co najmniej jednego recenzenta. Niemniej jednak, organ odwoławczy wskazał, że uchwały o niezatwierdzeniu uchwał o nadanie stopnia lub odmowie przedstawienia kandydata do tytułu profesora w sprawach, o których mowa w art. 15 ust. 2 oraz w art. 28 ust. 4 cyt. ustawy, mogą być podjęte po zasięgnięciu opinii co najmniej dwóch recenzentów, w tym co najmniej jednego spoza składu Centralnej Komisji.

Mając powyższe na względzie, organ odwoławczy wskazał, że ostatecznie Centralna Komisja powołała dwóch recenzentów: prof. dr hab. M.L. oraz dr hab. T.C., które wydały negatywne dla skarżącej recenzje.

RDN zauważyła, że charakter postępowania odwoławczego przed Radą Doskonałości Naukowej nie jest identyczny, jak w przypadku postępowania odwoławczego od decyzji organu administracji publicznej, prowadzonego na podstawie przepisów k.p.a., co wynika przede wszystkim ze specyfiki postępowania w sprawie nadawania stopni i tytułów naukowych. Rada Doskonałości Naukowej wskazała, że poza oceną legalności zaskarżonej uchwały, przeprowadza własne postępowanie, co wynika wprost z art. 35 ustawy, a podejmowana decyzja zapada w głosowaniu tajnym, co powoduje, że również przepisy dotyczące postępowania odwoławczego muszą być stosowane odpowiednio, a nie wprost (vide: wyrok NSA z dnia 20 kwietnia 2007 r., sygn. akt I OSK 1661/06). Ponadto, Rada Doskonałości Naukowej podkreśliła, że posiada kompetencje ograniczone wyłącznie do kontroli, a nie do merytorycznego orzekania w zakresie stopni naukowych.

Rada Doskonałości Naukowej podniosła, że w niniejszej sprawie Zespół [...] Nauk Społecznych Rady Doskonałości Naukowej obradował na posiedzeniu w dniu [...] marca 2021 r. i po zapoznaniu się z odwołaniem skarżącej od uchwały Rady [...] z dnia [...] listopada 2019 r. odmawiającej nadania stopnia doktora habilitowanego w dziedzinie nauk społecznych w dyscyplinie [...], wypowiedziała się przeciw uwzględnieniu odwołania i uchyleniu zaskarżonej uchwały Rady [...], której dotyczy odwołanie (wynik głosowania: "za" uchyleniem uchwały - oddano 0 głosów, "przeciw" - 27 głosów, zaś "wstrzymujących się" - 1 głos).

Rada Doskonałości Naukowej wskazała następnie, iż Prezydium Rady Doskonałości Naukowej w dniu [...] marca 2021 r., po zapoznaniu się ze stanowiskiem Zespołu, postanowiło - w głosowaniu tajnym - nie uwzględnić odwołania skarżącej i utrzymać w mocy zaskarżoną uchwałę Rady [...] (wynik głosowania: "za" uchyleniem uchwały - 0 głosów, "przeciw" - 10 głosów, "wstrzymujących się" - 0 głosów).

Rada Doskonałości Naukowej, powołując się na treść art. 179 ust. 2 Przepisów wprowadzających, wskazała na wstępie, iż w okresie od dnia wejścia w życie ustawy, o której mowa w art. 1 (ustawa - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce), tj. w okresie od dnia [...] października 2018 r. do dnia [...] kwietnia 2019 r. przewody doktorskie, postępowania habilitacyjne i postępowania o nadanie tytułu profesora wszczyna się na podstawie przepisów dotychczasowych.

Z uwagi na powyższe, organ odwoławczy stwierdził, że w niniejszej sprawie znalazła zastosowanie ustawa z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki.

RDN podniosła, że z akt niniejszej sprawy wynika, że uchwała Rady [...] z dnia [...] listopada 2019 r. została podjęta po rozważeniu wszystkich istotnych okoliczności, w tym wskutek uznania niespełnienia przez stronę skarżącą wymogów wynikających z art. 16 ustawy o stopniach naukowych.

Zdaniem Rady Doskonałości Naukowej, postępowanie habilitacyjne przeprowadzono z należytą starannością i z zachowaniem wszelkich procedur, o czym świadczy zresztą wyjątkowo staranna dokumentacja każdego etapu postępowania habilitacyjnego. Organ odwoławczy podkreślił, iż analiza akt sprawy wykazała jednoznacznie, że przeprowadzone w toku postępowania czynności odbywały się z poszanowaniem obowiązujących przepisów prawa i z zachowaniem zasady rzetelności i kompletności. Według organu odwoławczego, w ramach każdej z czynności dokonywano dokładnego opisu, a także wnikliwej ewaluacji przebiegu obrad, a zwłaszcza przeprowadzanych w ich trakcie dyskusji.

Rada Doskonałości Naukowej zauważyła, że zgodnie z art. 16 ustawy o stopniach naukowych, przedmiotem jej oceny były osiągnięcia naukowe i aktywność naukowa skarżącej.

RDN uznała ponadto, że recenzje przedstawione w toku niniejszego postępowania habilitacyjnego mają charakter merytoryczny i nie zawierają elementów mogących świadczyć o ich stronniczości.

Rada Doskonałości Naukowej, powołując się na treść przepisu art. 16 ust. 1 ustawy o stopniach i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki, stwierdziła, że do postępowania habilitacyjnego może zostać dopuszczona osoba, która posiada stopień doktora oraz osiągnięcia naukowe lub artystyczne, uzyskane po otrzymaniu stopnia doktora, stanowiące znaczny wkład autora w rozwój określonej dyscypliny naukowej lub artystycznej oraz wykazuje się istotną aktywnością naukową lub artystyczną. Rada Doskonałości Naukowej dodała jednocześnie, że osiągnięcie, o którym mowa w art. 16 ust. 1 cyt. ustawy może stanowić:

1) dzieło opublikowane w całości lub w zasadniczej części, albo cykl publikacji powiązanych tematycznie;

2) zrealizowane oryginalne osiągnięcie projektowe, konstrukcyjne, technologiczne lub artystyczne;

3) część pracy zbiorowej, jeżeli opracowanie wydzielonego zagadnienia jest indywidualnym wkładem osoby ubiegającej się o nadanie stopnia doktora habilitowanego.

Z kolei, powołując się na art. 21 ust. 1 i 2 ustawy o stopniach naukowych, organ odwoławczy wskazał, że osoba ubiegająca się o nadanie stopnia doktora lub doktora habilitowanego może wnieść od uchwał, o których mowa w art. 14 ust. 2 i art. 18a ust. 11 ustawy, jeżeli są one odmowne, odwołanie do Centralnej Komisji za pośrednictwem właściwej rady w terminie miesiąca od dnia doręczenia uchwały wraz z uzasadnieniem. Rada przekazuje odwołanie Centralnej Komisji wraz ze swoją opinią i aktami sprawy w terminie trzech miesięcy od dnia złożenia odwołania. Natomiast po rozpatrzeniu odwołania, w terminie nie dłuższym niż sześć miesięcy, Centralna Komisja albo utrzymuje w mocy zaskarżoną uchwałę, albo uchylając ją, przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia radzie tej samej lub innej jednostki.

Rada Doskonałości Naukowej stwierdziła, że opierając się na dowodach zgromadzonych w aktach sprawy, jak i dotychczasowych recenzjach - uznać należy, iż wniesione w niniejszej sprawie odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż skarżąca nie spełnia wymogu określonego w art. 16 ustawy o stopniach naukowych.

Rada Doskonałości Naukowej podkreśliła, że osiągnięcia naukowe lub artystyczne osoby ubiegającej się o nadanie stopnia doktora habilitowanego, uzyskane po otrzymaniu stopnia doktora, muszą stanowić znaczny wkład autora w rozwój określonej dyscypliny naukowej lub artystycznej. Ponadto, taka osoba musi wykazać się istotną aktywnością naukową lub artystyczną. W związku z tym, już samo stwierdzenie, że osoba ubiegająca się o nadanie stopnia doktora habilitowanego, nie spełnia choć jednego z tych warunków, przesądza o konieczności utrzymania w mocy uchwały odmawiającej nadania stopnia doktora habilitowanego w danej dziedzinie.

Mając powyższe na względzie, Rada Doskonałości Naukowej uznała, że osiągnięcia naukowe skarżącej nie stanowią znacznego wkładu w rozwój dyscypliny [...].

Ustosunkowując się do zarzutów strony skarżącej podniesionych w odwołaniu, Rada Doskonałości Naukowej uznała, że bezzasadny jest zarzut naruszenia art. 9 k.p.a. oraz art. 18a ust. 4 ustawy o stopniach naukowych w zw. z art. 7 k.p.a. polegający na niewezwaniu przez komisję habilitacyjną do uzupełnienia bądź poprawienia wniosku habilitacyjnego przez skarżącą, wobec rzekomego stwierdzenia niewystarczającego dorobku naukowego, który pozwalałby na skuteczne złożenie wniosku o wszczęcie postępowania habilitacyjnego. Organ odwoławczy podkreślił, że w protokole posiedzenia komisji habilitacyjnej z dnia [...] października 2019 r. jednoznacznie stwierdzono, że złożona dokumentacja została poprawnie przygotowana, jest kompletna i nie wymaga uzupełnienia, a więc nie stwierdzono żadnych braków formalnych uniemożliwiających ocenę merytoryczną osiągnięć i dorobku naukowego skarżącej. Organ odwoławczy podniósł, że uznanie przez komisję habilitacyjną dorobku naukowego skarżącej za niewystarczający do skutecznego dochodzenia uzyskania stopnia doktora habilitowanego nie wynikało z braków formalnych wniosku wszczynającego postępowanie, a było wynikiem kompleksowej oceny przedstawionego dorobku naukowego strony skarżącej.

Z kolei, odnosząc się do zarzutu znacznego przekroczenia ustawowego terminu określonego dla przygotowania przez wyznaczonych członków komisji habilitacyjnej (recenzentów) recenzji, przy jednoczesnym braku zawiadomienia o powyższym strony skarżącej oraz niepodaniu przyczyny zwłoki i niewskazaniu nowego terminu załatwienia sprawy, Rada Doskonałości Naukowej wyjaśniła, że przyczyną naruszenia terminów było długotrwałe zwolnienie lekarskie jednego z recenzentów oraz okres urlopowy. Niemniej jednak, biorąc pod uwagę terminy podejmowanych działań w niniejszej sprawie, organ odwoławczy uznał, iż postępowanie toczyło się bardzo sprawnie - trwało ono bowiem krócej niż 10 miesięcy (od dnia [...] stycznia 2019 r. do dnia [...] listopada 2019 r.), wliczając w to przerwę urlopową.

Rada Doskonałości Naukowej, nawiązując do wątpliwości skarżącej w zakresie zakończenia postępowania toczącego się w niniejszej sprawie poprzez podjęcie uchwały przez Radę [...], mimo jego wszczęcia przez Radę Wydziału [...] Uniwersytetu [...] w [...] (dalej także: "Rada Wydziału") - wskazała, że nie naruszono w ten sposób żadnych przepisów postępowania, albowiem Rada [...] przejęła wcześniejsze kompetencje Rady Wydziału i była odpowiednim i jedynym organem upoważnionym do dalszego prowadzenia postępowania habilitacyjnego skarżącej.

Ustosunkowując się z kolei do argumentów strony skarżącej podważających kompetencje recenzentów, którzy zostali powołani w skład komisji habilitacyjnej, a którzy - jak zarzucała skarżąca - nie reprezentują specjalizacji pozostającej w centrum jej zainteresowań naukowych, Rada Doskonałości Naukowej wskazała, że zgodnie z art. 18a ust. 5 ustawy o stopniach naukowych, komisja składa się z: czterech członków o uznanej renomie naukowej, w tym międzynarodowej, w tym przewodniczącego i dwóch recenzentów, wyznaczonych przez Centralną Komisję spoza jednostki, o której mowa w ust. 2 lub 3 oraz trzech członków o uznanej renomie naukowej, w tym międzynarodowej, w tym sekretarza i recenzenta, wyznaczonych przez jednostkę, o której mowa w ust. 2 lub 3. Z kolei, jak zauważył organ odwoławczy, z art. 20 ust. 6 ustawy o stopniach naukowych wynika, iż członkiem komisji habilitacyjnej może być osoba posiadająca tytuł profesora lub stopień doktora habilitowanego w zakresie danej lub pokrewnej dyscypliny naukowej lub artystycznej lub osoba, która nabyła uprawnienia równoważne z uprawnieniami doktora habilitowanego na podstawie art. 21a ustawy, prowadząca działalność naukową lub dydaktyczną w zakresie danej lub pokrewnej dyscypliny naukowej lub artystycznej. W tej sytuacji, biorąc powyższe pod uwagę, Rada Doskonałości Naukowej uznała, że - wbrew zarzutom strony skarżącej - wszyscy trzej recenzenci powołani w niniejszym postępowaniu są ekspertami z zakresu [...] pracy i organizacji. Według RDN, powyższe potwierdza również fakt cytowania przez samą skarżącą w jej monografii publikacji dwóch z powołanych recenzentów: prof. J.T. oraz dr hab. E.K.. O kompetencjach w zakresie [...] pracy i organizacji trzeciego recenzenta - dr hab. M.G., świadczą z kolei jej publikacje, m.in.: "[...]" (monografia), "[...]" (artykuł), "[...]" (artykuł). Organ odwoławczy zauważył, że także dr hab. B.B. (członek komisji) specjalizuje się w [...], natomiast dr hab. W.Z. (członek komisji) zajmuje się [...], co biorąc pod uwagę tematykę rozprawy habilitacyjnej, w której porównywano osoby w różnych fazach dorosłości, jest zdaniem organu odwoławczego uzasadnione. Ponadto, Rada Doskonałości Naukowej podkreśliła, że wszyscy powołani członkowie komisji habilitacyjnej uzyskali stopień doktora habilitowanego w zakresie [...], a zatem w związku z tym, że skarżąca ubiega się o nadanie stopnia w tej właśnie dyscyplinie, słusznym był dobór członków komisji spośród samodzielnych pracowników naukowych reprezentujących tę dyscyplinę oraz specjalizujących się w [...] i organizacji oraz [...].

Odnosząc się do zarzutów skarżącej, iż recenzenci znali nawzajem swoje recenzje, gdyż złożyli je w innych terminach, jednocześnie nie przedstawiając żadnych faktów, czy dokumentów, które mogłyby wskazywać na fakt wcześniejszego ujawnienia sporządzonych w niniejszym postępowaniu recenzji, Rada Doskonałości Naukowej stwierdziła, że zgodność ocen wszystkich recenzentów wskazuje jedynie na jednoznaczne standardy dotyczące oceny dorobku naukowego, które funkcjonują w środowisku naukowym.

Ustosunkowując się z kolei do zarzutów skarżącej, iż posiedzenie komisji habilitacyjnej odbyło się w sposób nieprawidłowy z uwagi na przeprowadzenie nieprzewidzianej w ustawie, a poprzedzonej głosowaniem "dyskusji ogólnej", w sytuacji gdy przepisy przewidują jedynie głosowanie, które ma miejsce "po przedstawieniu recenzji i zapoznaniu się z autoreferatem", Rada Doskonałości Naukowej wskazała, że dyskusja ta - jak wynika z treści protokołu posiedzenia - stanowiła jedynie podsumowanie głosów zawartych w recenzjach.

Ponadto, organ odwoławczy za bezzasadny uznał zarzut niepodania przez dwóch członków komisji habilitacyjnej (uczestniczących w posiedzeniu za pośrednictwem komunikatora Skype) daty złożenia podpisów na protokole, stwierdzając, że okoliczność ta nie miała wpływu na prawidłowość spornej uchwały i nie rzutowała na poprawność całej procedury.

Rada Doskonałości Naukowej nie zgodziła się również ze skarżącą, że rozbieżności w opiniach, które pojawiły się w toku posiedzenia komisji habilitacyjnej, należało rozstrzygnąć na korzyść strony skarżącej. Zdaniem organu odwoławczego, wskazywane rozbieżności w recenzjach są jedynie świadectwem bardzo solidnej i nieuprzedzonej pracy recenzentów, którzy wskazywali zarówno mocne, jak i słabe strony osiągnięć oraz dorobku naukowego skarżącej. RDN zauważyła, że każda z trzech recenzji zawierała jednak jednoznaczną i niepozostawiającą wątpliwości konkluzję, która wskazywała, że oceniane osiągnięcie habilitacyjne oraz dorobek naukowy nie spełniają kryteriów wskazanych w ustawie o stopniach naukowych. Niemożliwym było zatem zinterpretowanie tak jednoznacznie krytycznych konkluzji pozostałych członków Komisji na korzyść skarżącej.

Rada Doskonałości Naukowej podkreśliła, że opinie recenzentów są podstawową częścią materiału dowodowego w przewodach habilitacyjnych. Według RDN, dotychczasowe orzecznictwo sądowe potwierdziło, że negatywne oceny recenzentów nie mogą być podważane na podstawie wyjaśnień kandydata do tytułu czy do stopnia naukowego. Samo postępowanie dowodowe przed Centralną Komisją ograniczone jest tylko do uzyskania opinii recenzentów Centralnej Komisji (vide: wyrok NSA z dnia 27 stycznia 2012 r., sygn. akt I OSK 2052/11).

Rada Doskonałości Naukowej zauważyła jednocześnie, że również Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 26 kwietnia 1996 r., sygn. akt III ARN 86/95 podkreślił, iż: "Okoliczność, że skarżący uważa, iż recenzenci "niesprawiedliwie" ocenili jego dorobek, że pominęli okoliczności przemawiające na jego korzyść, a uwypuklili elementy negatywne, że - w końcu - w niektórych wypadkach zdecydowanie nie podzielili jego poglądów in merito i uznali je za nietrafne lub nieudowodnione, a postępowanie przed CKK (wedle przyjętych zasad) nie stwarza kandydatowi możliwości toczenia dyskusji na ten temat - nie może jednak prowadzić do dyskwalifikowania, czy nawet kwestionowania na drodze postępowania sądowego wystawionych w procedurze kwalifikacyjnej ocen, nawet jeśli zainteresowany jest najgłębiej przekonany, iż są one nie umotywowane, niesłuszne lub krzywdzące. Ktokolwiek poddaje się jakimkolwiek recenzjom - czy to w dziedzinie nauki, sztuk, czy też innej wiedzy łącznie nawet z rzemiosłem - musi się zawsze liczyć z tym, że może spotkać się również z recenzjami, których w najgłębszym przekonaniu nie będzie w stanie osobiście zaakceptować. Nikt bowiem nie przyjmuje chętnie otwartej dyskwalifikacji własnych umiejętności, talentu czy wiedzy. Historia nauki i kultury przynosi opisy wielu głębokich osobistych tragedii wywołanych tego rodzaju sytuacjami, co więcej, przynosi też opisy wielu w istocie rzeczy niesprawiedliwych j nieuzasadnionych krytycznych ocen, obalonych w dalszym biegu rzeczy. Nie znaleziono jednak dotąd lepszego i uczciwszego sposobu przeprowadzania postępowań kwalifikacyjnych, niż powoływanie recenzentów a następnie tajne głosowanie decydujące o ostatecznym rozstrzygnięciu sprawy".

Odwołując się z kolei do zarzutu naruszenia art. 18a ust. 10 ustawy o stopniach naukowych poprzez niezaproszenie skarżącej przez komisję habilitacyjną na rozmowę, Rada Doskonałości Naukowej wskazała, że zgodnie z przywołanym przepisem komisja habilitacyjna ma możliwość przeprowadzenia rozmowy z habilitantem o jego osiągnięciach naukowych i planach naukowych jeśli ma uzasadnione wątpliwości co do dokumentacji jego osiągnięć naukowych, co nie miało miejsca w niniejszej sprawie.

Ponadto, Rada Doskonałości Naukowej uznała, że w toku postępowania przed Radą [...] nie doszło do naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na prawidłowość podjętej uchwały o odmowie nadania stronie skarżącej stopnia naukowego. Według organu odwoławczego, podjęta uchwała jest wyrazem woli organu kolegialnego, który biorąc pod uwagę całość okoliczności sprawy, zarówno przemawiających na korzyść strony, jak i przeciwko niej, podjął w głosowaniu autonomiczną decyzję o sposobie załatwienia sprawy. Samo zaś merytoryczne rozstrzygnięcie, w tym ocena recenzji, ich rzetelność i fachowość, mogła zostać wyrażona tylko w dyskusji i następnie głosowaniu nad treścią uchwały, co w niniejszej sprawie miało miejsce.

Rada Doskonałości Naukowej stwierdziła, iż negatywne opinie członków Rady [...] były w pełni uzasadnione i na potwierdzenie powyższego przywołała obszerny fragment recenzji prof. dr hab. M.L. (recenzentki powołanej przez RDN), w której stwierdzono m.in., iż w monografii skarżącej przedłożonej jako główne osiągnięcie naukowe, dostrzeżono kilka poważnych mankamentów, zgłaszanych także we wcześniejszych recenzjach, tj. brak wypracowania modelu teoretycznego, na którym oparto zrealizowane badania empiryczne, czy też wiele braków i nieprawidłowości tych badań. Ponadto, prof. dr hab. M.L. oceniła aktywność naukową skarżącej jako obszerną, ale wyłącznie o charakterze lokalnym, a więc bez istotnego znaczenia dla nauki jako aktywności wykraczającej poza środowisko jednej uczelni, czy kraju. Dlatego też powołana przez RDN recenzentka uznała, że nie można było przychylić się do odwołania skarżącej.\

Rada Doskonałości Naukowej, powołując się na stanowisko wyrażone w wyroku Wojewódzkiego Sądu administracyjnego w Warszawie z dnia 18 listopada 2019 r., wydanego w sprawie sygn. akt II SA/Wa 1746/19 - stwierdziła m.in., iż postępowanie dowodowe prowadzone przed Centralną Komisją ograniczone jest wyłącznie do uzyskania recenzji jednego lub dwóch recenzentów, co wynika z art. 35 ust. 3 ustawy o stopniach naukowych. Ponadto, jak zauważyła RDN, przepisy przywołanej ustawy nie stwarzają kandydatowi na stopień naukowy możliwości dyskutowania na temat recenzji. Zatem jednoznacznie negatywne oceny recenzentów nie mogą zostać zaprzeczone wyjaśnieniami strony. Postępowanie dowodowe przed Centralną Komisją ograniczone jest bowiem, jak wskazano wyżej, tylko do uzyskania recenzji.

W konsekwencji, Rada Doskonałości Naukowej nie znalazła podstaw do uwzględnienia odwołania skarżącej od uchwały Rady [...] Uniwersytetu [...] w [...].

Organ odwoławczy uznał, że przedstawione przez stronę skarżącą odwołanie oraz materiał dowodowy zgromadzony w postępowaniu wskazują, że skarżąca nie spełnia wymagań sformułowanych w art. 16 ustawy o stopniach naukowych i dlatego należało utrzymać w mocy zaskarżoną uchwałę Rady [...], której dotyczy odwołanie.

W piśmie z dnia [...] czerwca 2021 r. skarżąca, reprezentowana przez adwokata, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Rady Doskonałości Naukowej z dnia [...] marca 2021 r.

Wnosząc w petitum skargi o uchylenie zarówno zaskarżonej decyzji Rady Doskonałości Naukowej z dnia [...] marca 2021 r., jak i poprzedzającej ją uchwały Rady [...] Uniwersytetu [...] w [...] z dnia [...] listopada 2019 r., nr [...] i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, a także o zasądzenie od organu odwoławczego na rzecz strony skarżącej zwrotu kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych, skarżąca zarzuciła, iż RDN, wydając sporną decyzję, dopuściła się naruszenia:

I. przepisów prawa materialnego, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności:

1. naruszenie art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki - poprzez jego błędną wykładnię i w konsekwencji mylne przyjęcie, iż skarżąca nie spełnia przesłanek do nadania jej tytułu doktora habilitowanego, w sytuacji gdy w świetle cyt. ustawy przesłanki dopuszczenia osoby do postępowania habilitacyjnego stanowią jednocześnie przesłanki nadania tegoż stopnia, co doprowadziło do wadliwego i wewnętrznie sprzecznego przyjęcia, iż w toku postępowania przed Radą Wydziału dopuszczono skarżącą do postępowania habilitacyjnego uznając, że dorobek spełnia kryteria określone w art. 16 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym, a jednocześnie odmawiając nadania stopnia naukowego doktora habilitowanego, pomimo spełnienia wszystkich wymaganych na dzień złożenia wniosku kryteriów nadania tegoż stopnia określonych w ustawie art. 16 ust. 1-4 cyt. ustawy, jak i szczegółowych kryteriów określonych dodatkowo przez Radę Wydziału prowadzącą postępowanie;

2. naruszenie art. 16 ust. 1 i 4 ustawy o stopniach naukowych w zw. z § 3-5 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 1 września 2011 r. w sprawie kryteriów oceny osiągnięć osoby ubiegającej się o nadanie stopnia doktora habilitowanego (tekst jednolity Dz. U. z 2011 r., poz. 1165 - dalej także: "rozporządzenie w sprawie kryteriów") - poprzez ich nieprawidłową wykładnię skutkującą wywiedzeniem wymogów niezawartych w tych przepisach prawa, w tym w szczególności konieczności stosowania przez osobę ubiegającą się o nadanie stopnia doktora habilitowanego nowatorskich zabiegów i technik badawczych oraz oryginalności stawianych hipotez, tzw. "wyrazistych ram teoretycznych";

3. naruszenie art. 7 k.p.a. (zasada prawdy obiektywnej) w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. (zasada oficjalności postępowania dowodowego) oraz art. 80 k.p.a. (zasada swobodnej oceny dowodów) w zw. z art. 29 ustawy o stopniach naukowych w formułowaniu oceny dorobku naukowego skarżącej, a także prawidłowości podstawy opinii komisji habilitacyjnej i w konsekwencji przyjęcie na tej podstawie, iż skarżąca nie spełnia wymogów ustawowych dla uzyskania stopnia doktora habilitowanego;

4. naruszenie art. 7 in fine k.p.a. (zasada uwzględniania słusznego interesu indywidualnego strony) w zw. z art. 29 ust. 1 ustawy o stopniach naukowych - poprzez ich niezastosowanie, a w konsekwencji nierozstrzygnięcie przez organ odwoławczy wszelkich wątpliwości, które pojawiły się w toku posiedzenia komisji habilitacyjnej oraz rozbieżności w recenzjach na korzyść skarżącej;

II. naruszenie przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności:

1. naruszenie art. 9 k.p.a. w zw. z art. 18a ust. 4 ustawy o stopniach naukowych w zw. z art. 7 k.p.a. - poprzez brak wezwania skarżącej do uzupełnienia lub poprawienia wniosku habilitacyjnego w sytuacji uznania, że dorobek naukowy strony skarżącej nie jest wystarczający do skutecznego złożenia wniosku o wszczęcie postępowania habilitacyjnego;

2. naruszenie art. 18a ust. 5 ustawy o stopniach naukowych w zw. z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. - polegające na nieprawidłowym procedowaniu w zakresie oceny dorobku naukowego i osiągnięć naukowych skarżącej - poprzez powierzenie dokonania merytorycznej oceny dorobku naukowego skarżącej w zakresie [...] organizacji i pracy recenzentom, których aktywność naukowa w zakresie tej dyscypliny jest całkowicie rozbieżna z obszarem badawczym skarżącej, co ograniczyło obiektywizm oraz właściwą interpretację prowadzonych przez nią badań i wynikających z nich wniosków i hipotez,

3. naruszenie art. 18a ust. 5 i 6 ustawy o stopniach naukowych w zw. z art. 6, art. 9, art. 12 oraz art. 36 k.p.a. w zw. z art. 29 ust. 1 zd. pierwsze ustawy o stopniach naukowych - poprzez znaczne przekroczenie ustawowego terminu określonego dla powołania członków komisji habilitacyjnej i jednocześnie brak zawiadomienia strony skarżącej o zaistniałej zwłoce i jej przyczynach, a także nowym terminie załatwienia sprawy;

4. naruszenie art. 18a ust. 7 ustawy o stopniach naukowych w zw. z art. 6, art. 9, art. 12 i art. 36 k.p.a. w zw. z art. 29 ust. 1 zd. pierwsze ustawy o stopniach naukowych - poprzez znaczne przekroczenie ustawowego terminu określonego dla przygotowania przez wyznaczonych członków komisji habilitacyjnej recenzji dorobku naukowego skarżącej i brak zawiadomienia strony skarżącej o zaistniałej zwłoce i jej przyczynach, a także nowym terminie załatwienia sprawy;

5. naruszenie art. 18a ust. 8 ustawy o stopniach naukowych - poprzez przeprowadzenie posiedzenia komisji habilitacyjnej niezgodnie z przepisami ustawy, w tym poprzez przeprowadzenie nieprzewidzianej w ustawie, a poprzedzonej głosowaniem "dyskusji ogólnej" w sytuacji, gdy w przepisach przewidziano jedynie głosowanie mające miejsce po przedstawieniu recenzji i zapoznaniu się z autoreferatem,

6. naruszenie art. 18a ust. 11 ustawy o stopniach naukowych - poprzez wadliwe i mylne wskazanie w protokole posiedzenia komisji habilitacyjnej oraz sentencji zapadłej uchwały z dnia [...] października 2019 r., iż stanowi ona materiał opiniodawczy dla Rady Wydziału [...] Uniwersytetu [...] w [...] w sytuacji, gdy o odmowie nadania tytułu doktora habilitowanego rozstrzygała Rada [...];

7. naruszenie art. 18a ust. 12 ustawy o stopniach naukowych w zw. z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. - poprzez naruszenie zasady obiektywizmu i niezależności w formułowaniu oceny dorobku naukowego skarżącej w postaci upublicznienia pełnych treści recenzji na etapie pracy pozostałych recenzentów, co mogło mieć wpływ na sugestywny wynik ich oceny;

8. naruszenie art. 18a ust. 10 ustawy o stopniach naukowych - poprzez jego niezastosowanie pomimo wystąpienia uzasadnionych wątpliwości komisji habilitacyjnej dotyczących dokumentacji osiągnięć naukowych, które to aktualizowały powinność komisji do przeprowadzenia ze skarżącą rozmowy o jej osiągnięciach i planach naukowych;

9. naruszenie art. 6 w zw. z art. 68 § 1 i 2 k.p.a. oraz obowiązujących zasad w zakresie podejmowania decyzji przez organ kolegialny (komisję habilitacyjną) - poprzez podpisanie protokołu z posiedzenia komisji habilitacyjnej z dnia [...] października 2019 r. oraz zapadłej na nim uchwały przez wszystkich jej członków, w sytuacji gdy z treści protokołu wynika, iż dwóch członków komisji brało udział w posiedzeniu za pośrednictwem środków komunikacji na odległość, a więc złożenie przez nich podpisu pod protokołem było niemożliwe, co należało zaznaczyć w formie stosownej adnotacji.

W uzasadnieniu skargi strona skarżąca zarzuciła, że wydanie rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie bez uprzedniego wezwania skarżącej do uzupełnienia bądź poprawienia wniosku habilitacyjnego, pozbawiło skarżącą możliwości uzupełnienia dokumentacji, co skutkowało przedwczesnym wydaniem negatywnej dla strony skarżącej uchwały i pozbawieniem jej możliwości rozwoju naukowego w związku z ustawowo określoną karencją na ponowne złożenie wniosku o wszczęcie postępowania habilitacyjnego.

Skarżąca wskazała na brzmienie art. 18a ust. 5-7 ustawy o stopniach naukowych, zgodnie z którym Centralna Komisja w terminie 6 tygodni od dnia otrzymania wniosku spełniającego wymagania formalne powołuje komisję habilitacyjną w celu przeprowadzenia postępowania habilitacyjnego i zarzuciła organowi odwoławczemu naruszenie ustawowych terminów związanych z kolejnymi etapami postępowania. Skarżąca wskazała, że wniosek o przeprowadzenie postępowania habilitacyjnego (datowany na dzień [...] grudnia 2018 r.) został przyjęty przez Centralną Komisję w styczniu 2019 r., a jak wynika z pisma Centralnej Komisji z dnia [...] czerwca 2019 r. dotyczącego powołania składu komisji habilitacyjnej, właściwe wszczęcie postępowania miało miejsce w dniu [...] stycznia 2019 r. W związku z powyższym, skarżąca zarzuciła, iż powołanie komisji habilitacyjnej dopiero w czerwcu 2019 r. należy uznać za rażące naruszenie terminu zakreślonego w ustawie.

Co więcej, skarżąca wskazała także na naruszenie terminu przewidzianego w art. 18a ust. 7 ustawy o stopniach naukowych, zgodnie z którym recenzenci przygotowują recenzję i oceniają czy wnioskodawca spełnia kryteria z art. 16 cyt. ustawy w terminie nie dłuższym niż 6 tygodni od dnia powołania komisji habilitacyjnej. Strona skarżąca przywołała daty sporządzenia recenzji, tj. [...] sierpnia 2019 r. (recenzja prof. dr hab. J.T.), [...] września 2019 r. (recenzja dr hab. M.G.) i [...] października 2019 r. (recenzja dr hab. E.K.) i uznała, iż w zestawieniu z początkiem biegu terminu, tj. [...] czerwca 2019 r., daty sporządzenia recenzji stanowią jawne uchybienie ustawowo określonego terminu.

Ponadto, strona skarżąca podniosła, iż komisja habilitacyjna pozostając w warunkach zwłoki, przejawiała całkowicie bierną postawę, nie zawiadamiając strony o zwłoce i nie podając jej przyczyny oraz nie wskazując nowego terminu załatwienia sprawy. Skutkowało to zmianą jednostki powołanej do ostatecznego merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, ponieważ z uwagi na zawinioną zwłokę, doszło do przekształcenia jednostki powołanej do rozpoznania niniejszej sprawy z właściwej Rady Wydziału na Radę [...].

Skarżąca zarzuciła również, że nieprawidłowe było powołanie w skład komisji habilitacyjnej członków niezwiązanych ze specjalizacją dyscypliny skarżącej. Efektem powyższego, zdaniem skarżącej, było sformułowanie przez członków komisji habilitacyjnej mylnej, niewłaściwej i krzywdzącej dla skarżącej oceny zgromadzonej dokumentacji, a tym samym jej dorobku i osiągnieć naukowych. Skarżąca podniosła wprawdzie, że nie neguje tego, że powołani członkowie komisji habilitacyjnej należą do grona autorytetów nauki, jednak zauważyła, że przedmiot ich działalności naukowej odbiega od obszaru dyscypliny i obiektu badawczego strony skarżącej, co - według skarżącej - ograniczało obiektywizm ich opinii i wpłynęło na niewłaściwą interpretację prowadzonych przez nią badań, i w konsekwencji formułowanych hipotez i wniosków.

Na potwierdzenie zasadności swojego stanowiska skarżąca przywołała pominiętą przez komisję habilitacyjną recenzję prof. dr hab. D.M., która reprezentuje ścisłe środowisko danego obszaru [...] i jednocześnie pozytywnie oceniła monografię skarżącej. Jako przyczynę rozbieżności powyższej recenzji oraz recenzji członków komisji habilitacyjnej strona skarżąca wskazała odmienność ich specjalizacji, które to z natury i charakteru dziedzin nauki cechują się różnymi metodykami badań, odmiennymi obszarami prac i różnymi tendencjami.

Ponadto, skarżąca zarzuciła naruszenie zasady obiektywizmu i niezależności w formułowaniu oceny jej dorobku naukowego. W ocenie skarżącej, recenzenci sporządzający opinie w toku postępowania mieli dostęp do treści opinii sformułowanych wcześniej przez pozostałych recenzentów. Skarżąca wskazała, że procedowanie w ten sposób z oczywistych względów pozostaje w sprzeczności z celami postępowania habilitacyjnego, a praktyka sukcesywnego składania kolejnych recenzji nie stwarzała warunków do obiektywnej oceny jej dorobku naukowego.

Strona skarżąca przywołała treść art. 18a ust. 8 ustawy o stopniach naukowych i wskazała, iż zgodnie z jego brzmieniem po przedstawieniu recenzji i po zapoznaniu się z autoreferatem członkowie komisji habilitacyjnej w głosowaniu jawnym podejmują uchwałę zawierającą opinię w sprawie nadania lub odmowy nadania stopnia doktora habilitowanego. Zdaniem skarżącej, tak opisana procedura nie pozostawia wątpliwości, iż jej naruszeniem będą takie działania, jak dyskusje, narady, konsultacje, czy też inne formy ustalania wspólnego stanowiska. Tymczasem, jak zauważyła skarżąca, w niniejszym postępowaniu głosowanie poprzedzono elementem "dyskusji ogólnej", tj. wspólnej wymiany poglądów i werbalnego wyrażania opinii w obecności pozostałych członków komisji habilitacyjnej, co niewątpliwie mogło sugestywnie wpływać na ich dalsze działania, a tym samym przyczynić się do rozstrzygnięcia zapadłego w niniejszej sprawie.

Skarżąca uznała ponadto, że o uchybieniach natury procesowej związanych z procedowaniem komisji habilitacyjnej świadczy także treść protokołu i uchwały z dnia [...] października 2019 r., w których znajduje się adnotacja o jednogłośnym wyrażeniu zgody na elektroniczny przebieg postępowania z udziałem dwóch członków komisji. Nie ulega zatem wątpliwości, że wskazani w protokole członkowie komisji nie byli obecni bezpośrednio w miejscu posiedzenia i brali udział w posiedzeniu za pośrednictwem środków komunikacji na odległość. Nie mogli zatem złożyć fizycznego podpisu pod protokołem, a okoliczność ta winna zostać odpowiednio odnotowana. Powyższe, zdaniem skarżącej, poddaje w wątpliwość rzetelność i wiarygodność obrad oraz podejmowanych w ich toku decyzji, a także sam wynik końcowy postępowania.

Nawiązując do zarzutu zaniechania przeprowadzenia ze skarżącą rozmowy o jej osiągnięciach i planach naukowych, strona skarżąca wskazała, iż przeprowadzenie takiej rozmowy mogło zmienić wydźwięk opinii recenzentów, a rezygnacja z zastosowania tej instytucji - wynikającej z art. 18a ust. 10 ustawy o stopniach naukowych - pogłębiła szereg negatywnych dla skarżącej skutków.

Odnosząc się z kolei do zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego, skarżąca wskazała, iż Rada Doskonałości Naukowej dokonała błędnej wykładni przepisu art. 16 ust. 1 ustawy o stopniach naukowych opartej na mylnym przyjęciu, że skarżąca nie spełnia przesłanek do nadania jej tytułu doktora habilitowanego w kontekście kryteriów określonych w przywołanym przepisie. Strona skarżąca podkreśliła, że w ramach dokumentacji złożonej celem wykazania dorobku naukowego skarżącej złożono znaczny zbiór wydanych przez nią dzieł, szczegółowo opisanych w kolejnych recenzjach i uchwale komisji habilitacyjnej z dnia [...] października 2019 r. Jednakże, jak zauważyła skarżąca, komisja habilitacyjna błędnie przypisała decydującą rolę jednemu utworowi zgłoszonemu, jako osiągnięcie naukowe, o którym mowa w art. 16 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o stopniach naukowych, bagatelizując jednocześnie pozostałe osiągnięcia skarżącej. W konsekwencji powyższego, komisja habilitacyjna uznała, iż wpływ skarżącej na rozwój nauki jest niewielki.

Skarżąca podniosła, że powyższej ocenie przeczy jednak m.in. uzyskanie przez nią czterech nagród Rektora Uniwersytetu [...] przyznanych w latach 2015, 2016, 2018 i 2019 za wydane przez nią cykle publikacji oraz podręcznik. Zdaniem skarżącej, nagrody te potwierdzają istotność prowadzonych przez nią badań i działalności mającej istotny wpływ na rozwój i kształtowanie wybranej przez nią dziedziny nauki. Skarżąca wskazała, że komisja habilitacyjna pominęła uzyskane przez nią osiągnięcia, koncentrując się wyłącznie na jednym z jej dzieł i jego wydźwięku w środowisku naukowym.

Skarżąca podniosła, iż w przypadku wątpliwości, niepewności, czy też niezrozumienia recenzentów w rękach komisji habilitacyjnej pozostawały środki i instrumenty prawne, których zastosowanie mogło doprowadzić do usunięcia tego typu luk, które to mogło przyczynić się do odmiennego rozstrzygnięcia sprawy.

Podsumowując, skarżąca zauważyła, że analizując dostępne publicznie dokumentacje ilustrujące przebieg postępowań habilitacyjnych względem pozostałych kandydatów, których postępowania zakończyły się sukcesem, uznać należy, iż dorobek naukowy skarżącej, a także jej znacząca aktywność w projektach naukowych, pod wieloma istotnymi względami winna być oceniona jako ponadprzeciętna.

W odpowiedzi na skargę Rada Doskonałości Naukowej, reprezentowana przez radcę prawnego, wniosła o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Ustosunkowując się do zarzutów skargi, RDN stwierdziła, iż w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazała, jakie fakty uznała za udowodnione, przywołała dowody, na których się oparła oraz przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówiła wiarygodności i mocy dowodowej. Organ odwoławczy przywołał także stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyroku z dnia 27 października 2006 r., sygn. akt I OSK 192/06, w którym stwierdzono, iż: "tryb podejmowania decyzji stanowi utrudnienie w sporządzeniu jej szczegółowego uzasadnienia, w pełni odpowiadającego wymogom określonym w przepisie art. 107 § 3 k.p.a. Jeżeli zatem zostały spełnione wymogi ustawy o stopniach naukowych i uzyskano odpowiednią ilość recenzji, sprawę rozpatrywała na swym posiedzeniu odpowiednia sekcja Centralnej Komisji zapewniając udział recenzentów i dokumentując swe czynności w sposób umożliwiający kontrolę stosowanej procedury, a następnie podjęto uchwałę - to tak przygotowany materiał dowodowy mógł stanowić podstawę do poddania go ocenie przez Prezydium, a następnie podstawę wydanej decyzji".

Ustosunkowując się do zarzutu naruszenia art. 9 k.p.a. oraz art. 18a ust. 4 ustawy o stopniach naukowych w zw. z art. 7 k.p.a., organ odwoławczy ponownie podkreślił, iż jest on bezzasadny, ponieważ brak było podstaw do wezwania skarżącej do uzupełnienia braków formalnych wniosku o wszczęcie postępowania habilitacyjnego, gdyż wyraźnie wskazano w protokole posiedzenia komisji habilitacyjnej z dnia [...] października 2019 r., że złożona w sprawie dokumentacja jest kompletna. Jednocześnie, organ odwoławczy zauważył, że nie stwierdzono żadnych braków formalnych, które uniemożliwiłyby ocenę merytoryczną osiągnięć i dorobku naukowego skarżącej.

Ponadto, Rada Doskonałości Naukowej stwierdziła, że - wbrew zarzutom strony skarżącej - wszyscy członkowie komisji habilitacyjnej zostali właściwie powołani, z uwzględnieniem obszaru działań naukowych skarżącej. Organ odwoławczy stwierdził, że powołani w niniejszej sprawie recenzenci są ekspertami z zakresu [...] pracy i organizacji.

Organ odwoławczy uznał także za bezpodstawne zarzuty dotyczące braku obiektywizmu recenzji powołanych recenzentów z powodu złożenia ich w różnych terminach. RDN nie zgodziła się również z zarzutem przeprowadzenia posiedzenia komisji habilitacyjnej wbrew przepisom ustawy.

Jednocześnie, Rada Doskonałości Naukowej podkreśliła, że w sprawie nie naruszono art. 18a ust. 10 ustawy o stopniach naukowych w związku z nieprzeprowadzeniem ze skarżącą dodatkowej rozmowy dotyczącej dokumentacji jej osiągnieć naukowych.

Ponadto, organ odwoławczy uznał, że przekroczenie terminów określonych w art. 18a ust. 7, czy też w art. 18a ust. 5 ustawy o stopniach naukowych również nie powoduje wadliwości wydanego rozstrzygnięcia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W świetle powołanych przepisów cyt. ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w zakresie swojej właściwości, ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną, postanowienie, czy też inny akt lub czynność z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu lub podjęcia spornej czynności. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm. - dalej także: "P.p.s.a.").

W ocenie Sądu, analizowana pod tym kątem skarga A.L. nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja Rady Doskonałości Naukowej (następcy prawnego Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów) z dnia [...] marca 2021 r., nr [...], utrzymująca w mocy uchwałę Rady [...] Uniwersytetu [...] w [...] z dnia [...] listopada 2019 r., nr [...] odmawiającą nadania stopnia doktora habilitowanego nauk społecznych w zakresie [...] A.L. - nie narusza obowiązujących przepisów prawa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że Rada Doskonałości Naukowej, wydając sporną decyzję administracyjną, nie dopuściła się przede wszystkim - mogącego mieć zasadniczy wpływ na wynik sprawy - naruszenia przepisów procedury administracyjnej, a w szczególności art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 9 k.p.a., art. 12 k.p.a., art. 36 k.p.a., art. 68 § 1 i 2 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. w związku z art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki, albowiem w sposób dostatecznie precyzyjny wyjaśniła w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] marca 2021 r., dlaczego uznała, że dorobek skarżącej nie spełnia wymogu, o którym mowa w art. 16 ust. 1 ustawy o stopniach naukowych.

Sąd uznał w konsekwencji, że Rada Doskonałości Naukowej, utrzymując w mocy sporną uchwałę Rady [...] odmawiającą nadania skarżącej A.L. stopnia doktora habilitowanego nauk społecznych w zakresie [...] - dokonała prawidłowych ustaleń w zakresie właściwego zastosowania przesłanek, o których mowa w art. 16 ust. 1 i art. 21 ust. 1 i 2 ustawy o stopniach naukowych.

Zdaniem Sądu, skoro organ odwoławczy w sposób właściwy dokonał oceny prawidłowości zastosowania zarówno przepisów formalnych regulujących postępowanie habilitacyjne, jak i norm prawa materialnego wyrażonych w ustawie o stopniach naukowych oraz w rozporządzeniu Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 1 września 2011 r. w sprawie kryteriów oceny osiągnięć osoby ubiegającej się o nadanie stopnia doktora habilitowanego, brak jest podstaw prawnych do wyeliminowania z obrotu prawnego zarówno zaskarżonej decyzji Rady Doskonałości Naukowej z dnia [...] marca 2021 r., jak i poprzedzającej ją uchwały Rady [...] Uniwersytetu [...] w [...] z dnia [...] listopada 2019 r., nr [...].

Przechodząc do oceny obu spornych rozstrzygnięć, na wstępie warto zauważyć, że przepis art. 29 ust. 1 ustawy o stopniach naukowych stanowi, iż w postępowaniach dotyczących nadania stopnia doktora i doktora habilitowanego albo tytułu profesora oraz nadania, ograniczenia, zawieszenia i pozbawienia uprawnienia do nadawania tych stopni w zakresie nieuregulowanym w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.

Na gruncie powyższego przepisu cyt. ustawy przyjmuje się w dotychczasowym orzecznictwie sądów administracyjnych, że postępowanie w sprawach o nadanie tytułu naukowego oraz stopni naukowych cechuje odrębność związana ze specyfiką tych spraw. Wynika stąd ograniczony zakres kontroli sądu administracyjnego, który nie jest uprawniony do merytorycznej kontroli recenzji stanowiących podstawę decyzji Rady Doskonałości Naukowej. Sąd nie dokonuje także merytorycznej oceny dorobku naukowego osoby ubiegającej się o uzyskanie tytułu doktora habilitowanego oraz tego, czy posiada ona odpowiednie osiągnięcia naukowe, etc. Sąd administracyjny nie jest również uprawniony do rozwiązywania merytorycznych sporów powstałych w świecie nauki. Kontrola sądu administracyjnego ogranicza się zatem jedynie do stwierdzenia, czy w postępowaniu przed Radą Doskonałości Naukowej nie doszło do naruszenia norm postępowania wynikających z przepisów ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki oraz regulacji zawartych w statucie Rady Doskonałości Naukowej, a także odpowiednio stosowanych przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (por. m.in. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 września 2017 r., sygn. akt II SA/Wa 275/17, czy też wyrok WSA w Warszawie z dnia 31 stycznia 2017 r., sygn. akt II SA/Wa 1436/16).

Jednocześnie, przyjmuje się, że sąd administracyjny nie stanowi forum toczenia dyskusji naukowych, ścierania się różnych poglądów, teorii naukowych, czy też polemiki z konkluzjami Rady Doskonałości Naukowej, a jest jedynie miejscem kontroli działalności instytucji państwowej pod względem zgodności z prawem.

Jednakże, należy bardzo wyraźnie podkreślić, że aby sąd mógł zrealizować skutecznie ustawowe zadanie, to organ musi mu to umożliwić, a w szczególności zapewnić możliwość skontrolowania zaskarżonego aktu (rozstrzygnięcia) wydanego na podstawie mających w sprawie zastosowanie przepisów prawa (por. m.in. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 maja 2015 r., sygn. akt II SA/Wa 2052/14).

Zdaniem Sądu, z uwagi na fakt, iż postępowanie w sprawach stopni i tytułu naukowego jest jednak postępowaniem administracyjnym prowadzonym na podstawie odpowiednio stosowanych przepisów k.p.a., z odrębnościami wynikającymi z przepisów procesowych, zamieszczonych w ustawie z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki, nie ulega wątpliwości, że powinno ono charakteryzować się pewnymi cechami. Przede wszystkim uznać należy, że zgodnie z przepisami art. 7 k.p.a. w związku z art. 77 § 1 k.p.a., Rada Doskonałości Naukowej zobligowana była do wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z rozpatrywaną sprawą, aby w ten sposób stworzyć jej rzeczywisty obraz i uzyskać podstawę do trafnego zastosowania przepisów prawa materialnego zawartych w ustawie o stopniach naukowych.

W niniejszej sprawie Sąd stwierdził, że Rada Doskonałości Naukowej wyjaśniła w sposób jednoznaczny w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia, dlaczego uznała, że postępowanie habilitacyjne przeprowadzone zostało w sposób formalnie prawidłowy, zaś skarżąca A.L. nie ma osiągnięć naukowych, o których mowa w art. 16 ust. 1 pkt 1 ustawy o stopniach naukowych, a więc stanowiących znaczny wkład w rozwój określonej dyscypliny naukowej, a także, dlaczego nie wykazuje się istotną aktywnością naukową. W tym zakresie Rada Doskonałości Naukowej kierowała się recenzjami, sporządzonymi w toku postępowania habilitacyjnego, gdyż - jeżeli nie budzą one wątpliwości, w szczególności, gdy mają charakter merytoryczny - są przyjmowane za wyznacznik treści dalszych czynności Rady. Tak właśnie stało się w sprawie niniejszej.

W tym miejscu, należy wyraźnie wskazać, że o ile - co do zasady - Rada Doskonałości Naukowej nie jest bezwzględnie związana opiniami recenzentów, o tyle jednak - zgodnie z regulacjami prawnymi zawartymi w ustawie o stopniach naukowych - organ ten nie może całkowicie pominąć w swojej ocenie owych recenzji, gdyż zobowiązany jest do odpowiedniego ustosunkowania się do przedłożonych recenzji, szczególnie, że w niniejszej sprawie dorobek naukowy skarżącej został negatywnie oceniony przez wszystkich recenzentów, którzy zgodnie uznali, że nie spełnia on wymagań określonych w art. 16 ust. 1 ustawy o stopniach naukowych, ponieważ nie ma znacznego wkładu w rozwój dyscypliny [...].

Mając powyższe na względzie, uznać trzeba, iż Rada Doskonałości Naukowej, uwzględniając wszystkie recenzje, dołożyła należytej staranności w ocenie całości zgromadzonego materiału dowodowego, co w efekcie wpłynęło na rzetelność oceny dokonanej przez organ odwoławczy przy wydawaniu spornej decyzji z dnia [...] marca 2021 r.

Za bezpodstawne należy uznać zarzuty skarżącej dotyczące kompetencji recenzentów powołanych do oceny jej dorobku naukowego. Nie ma podstaw do tego, aby uznać, iż skład komisji habilitacyjnej, w tym recenzentów, naruszał treść art. 18a ust. 5 ustawy o stopniach naukowych. Wszyscy członkowie komisji habilitacyjnej powołani w niniejszej sprawie uzyskali stopień doktora habilitowanego w zakresie [...], a więc nie ma podstaw do twierdzenia, że skład komisji nie był w stanie dokonać kompletnej i wszechstronnej oceny dorobku naukowego skarżącej, w tym jej monografii zatytułowanej "[...]". Ponadto, wyznaczenie członków komisji habilitacyjnej jest autonomicznym uprawnieniem właściwej jednostki organizacyjnej, a ocena, czy wymaganie to zostało spełnione w przypadku wybranych osób, nie należy do habilitanta.

Sąd nie znalazł także podstaw do uznania zasadności zarzutu braku obiektywizmu i niezależności ocen dorobku naukowego skarżącej, sformułowanych przez powołanych recenzentów. Należy podkreślić, że uzyskanie przez skarżącą negatywnych recenzji nie świadczy o braku bezstronności recenzentów, lecz o konsekwentnie przez nich wyrażonej, negatywnej, ocenie spełniania przez habilitantkę warunków do nadania jej stopnia naukowego doktora habilitowanego.

Rada Doskonałości Naukowej uznała, że skarżąca nie spełnia wymogu art. 16 ustawy o stopniach naukowych, gdyż jej osiągnięcia naukowe nie stanowią znacznego wkładu w rozwój dyscypliny [...]. W niniejszej sprawie członkowie komisji habilitacyjnej negatywnie ocenili w tym zakresie przedstawiony przez habilitantkę dorobek, a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie ma możliwości kwestionowania ich poglądów ani wyrażenia własnej opinii w tym zakresie.

W związku z powyższym, Sąd uznał, że - wbrew zarzutom strony skarżącej - Rada Doskonałości Naukowej, wydając zaskarżoną decyzję administracyjną z dnia [...] marca 2021 r., utrzymującą w mocy uchwałę Rady [...] z dnia [...] listopada 2019 r., odmawiającą nadania skarżącej stopnia doktora habilitowanego w dziedzinie nauk społecznych w dyscyplinie [...] - prawidłowo uwzględniła i dokonała analizy zgromadzonego materiału dowodowego, wykazując w sposób właściwy, że Rada [...], orzekając w sprawie, wnikliwie i wszechstronnie rozpatrzyła jej stan faktyczny oraz wyjaśniła motywy, jakimi się kierowała przy rozstrzyganiu sprawy.

Niezrozumiały jest jednocześnie zarzut sformułowany przez stronę skarżącą, dotyczący braku wezwania przez komisję habilitacyjną do uzupełnienia bądź poprawienia wniosku habilitacyjnego, co rzekomo miało mieć wpływ na uznanie jej dorobku naukowego za niewystarczający do uzyskania wnioskowanego stopnia doktora habilitowanego. Złożony przez skarżącą wniosek wszczynający postępowanie habilitacyjne był bowiem kompletny, a więc nie było podstaw do wzywania do uzupełnienia jego braków formalnych.

Według Sądu, na prawidłowość rozstrzygnięcia wydanego w niniejszej sprawie nie mogło mieć również wpływu nieprzeprowadzenie przez komisję habilitacyjną dodatkowej rozmowy ze skarżącą, która miałaby dotyczyć jej osiągnięć i planów naukowych. Warto w tym miejscu wskazać, że z art. 18a ust. 10 ustawy o stopniach naukowych wynika, iż decyzja o przeprowadzeniu takiej dodatkowej rozmowy ma charakter uznaniowy i należy wyłącznie do komisji habilitacyjnej, a zatem brak jej przeprowadzenia nie stanowi naruszenia art. 18a ust. 10 cyt. ustawy.

W ocenie Sądu, Rada Doskonałości Naukowej uzasadniła przekonująco swoje stanowisko, nie naruszając przy tym granic swobodnej oceny dowodów, zaś wydane rozstrzygnięcie zawierało niezbędne elementy, o jakich mowa w art. 107 § 1 k.p.a., z uwzględnieniem specyfiki postępowania habilitacyjnego.

Obowiązek prawidłowego i wyczerpującego uzasadniania decyzji, czy też innego aktu z zakresu administracji publicznej, związany jest niewątpliwie z koniecznością stosowania przez organ zasady przekonywania (art. 11 k.p.a.) oraz wyrażonej w art. 8 § 1 k.p.a. zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów praworządnego Państwa.

W ocenie Sądu, uzasadnienie spornego rozstrzygnięcia Rady Doskonałości Naukowej w sposób prawidłowy odnosi się do przesłanek dających podstawę do zastosowania art. 21 ust. 2 w związku z art. 16 ust. 1 ustawy o stopniach.

Sąd uznał, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia wymogi przewidziane przez ustawodawcę w przepisie art. 107 § 3 k.p.a., gdyż w jej treści organ wyraźnie wskazał, dlaczego - pomimo podniesionych przez stronę skarżącą argumentów - zasadna jest odmowa przyznania stronie skarżącej stopnia naukowego doktora habilitowanego w dziedzinie nauk społecznych w dyscyplinie [...].

Mając powyższe na uwadze, należy uznać, że wydając sporną decyzję administracyjną z dnia [...] marca 2021 r., Rada Doskonałości Naukowej nie dopuściła się w toku postępowania jakichkolwiek istotnych uchybień formalnych, które uniemożliwiłyby Sądowi dokonanie prawidłowej oceny zarzutów skargi i wypowiedzenie się co do legalności (zasadności) podjętego rozstrzygnięcia. Na wydane w niniejszej sprawie rozstrzygnięcie nie mogło mieć również wpływu przywoływane przez skarżącą uchybienie terminów określonych dla powołania członków komisji habilitacyjnej, czy też przygotowania recenzji, jak i brak adnotacji przy podpisach protokołu z posiedzenia komisji habilitacyjnej z dnia [...] października 2019 r. i zapadłej na nim uchwały o udziale dwóch członków komisji habilitacyjnej w posiedzeniu za pośrednictwem środków komunikacji zdalnej.

Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie - działając na podstawie przepisu art. 151 P.p.s.a. - orzekł, jak w sentencji wyroku.