Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1799/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-12-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6239 Inne o symbolu podstawowym 623
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno  Spożywczych
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 pkt 5, art. 4 ust. 1, art. 40a ust. 1 pkt 3, art. 41a ust. 1 pkt 3,  art 40a, art. 40a ust. 5,
journal: Dz.U. 2005 nr 187 poz 1577
law: Ustawa z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych - tekst jednolity
article: art. 115 par. 4
journal: Dz.U. 1997 nr 88 poz 553
law: Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny.
journal: Dz.U.UE.L 2002 nr 31 poz 1 art. 17 ust. 1
law: Rzozporządzenie (WE) Nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiające ogólne zasady i wymagania  prawa żywnościowego, powołujące Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiające procedury w zakresie bezpieczeństwa  żywności

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Szydłowska Sędziowie Sędzia WSA Piotr Borowiecki Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas (spr.) Protokolant ref. staż. Monika Piotrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi "R." Spółka Jawna z siedzibą w G. na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wprowadzenie do obrotu partii artykułu rolno-spożywczego o niewłaściwej jakości handlowej oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzja z dnia [...] lipca 2011 r. Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych, działając na podstawie:

- art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.),

- art. 21 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych (Dz. U. z 2005 r. Nr 187, poz. 1577, z późn. zm.),

w związku z:

- art. 3 pkt 5, art. 4 ust. 1, 40a ust. 1 pkt 3, art. 40a ust. 5 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych (Dz. U. z 2005 r. Nr 187, poz. 1577, z późn. zm.),

- art. 17 ust. 1 rozporządzenia rady (WE) Nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwie Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz. Urz. UE L 31 z dnia 01.02.2002 r., str. 1, z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania z dnia [...] maja 2011 r. wniesionego przez Radcę Prawnego W. K. reprezentującego R. s.j. B. L. i w., od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych z dnia [...] maja 2011 r., znak: [...], wymierzającej przedsiębiorstwu karę pieniężną w wysokości [...] zł. (słownie: [...] złotych) ze względu na:

• wprowadzenie do obrotu handlowego partii artykułu rolno-spożywczego o niewłaściwej jakości handlowej, tj. [...] a'[...]g, w ilości [...] kg ([...] szt. słoików a'[...] g), wyprodukowanej w dniu [...].07.2010 r., oznakowanej datą minimalnej trwałości - najlepiej spożyć przed końcem: 07.2012, o wartości netto [...] zł., postanowił utrzymać zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wskazał między innymi, że: w dniach [...]-[...] września 2010 r. Inspektor Wojewódzkiego Inspektoratu Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych we W. , działając na podstawie upoważnienia nr [...] z dnia [...] września 2010 r., wydanego przez Wojewódzkiego Inspektora JHARS we W. , przeprowadził kontrolę w zakresie jakości handlowej przetworów owocowo-warzywnych w przedsiębiorstwie R. s.j. B. L. i w., ul. [...], [...] G. (Protokół kontroli nr [...] z dnia [...] września 2010 r.). W toku kontroli pobrano do badań kontrolnych w Centralnym Laboratorium Analityczno-Kontrolnym GIJHARS w P., próbkę [...] opakowań jednostkowych (protokół pobrania próbek Nr [...]) z partii:

• [...] a'[...]g w ilości [...] kg C[...] szt. słoików a'[...] g), wyprodukowana w dniu [...].07.2010 r. oznakowana data minimalnej trwałości - najlepiej spożyć przed końcem: 07.2012. o wartości netto [...] zł.

Według sprawozdania z badań nr [...] z dnia [...].09.2010 r. poszczególne opakowania nie spełniały wymagań zawartych w Karcie Produktu [...] z uwagi na obecność zanieczyszczeń oraz pod względem wielkości i kwasowości ogólnej.

W w/w karcie produktu producent deklaruje:

- zawartość zanieczyszczeń organicznych nie więcej niż 0,02 %,

natomiast wyniki analiz wykazały, że w jednym z sześciu badanych opakowań stwierdzono 0,5 % zanieczyszczeń roślinnych;

- kwasowość ogólna w przeliczeniu na kwas octowy 0,7-1,5 %,

z kolei analiza laboratoryjna wykazała, że w sześciu badanych opakowaniach kwasowość ogólna wyniosła 0,58-0,62 %;

- średnica kapelusza od 1-4 cm, długość trzonka max. 1 cm,

natomiast po przeprowadzonych badaniach stwierdzono, że w trzech z sześciu opakowań średnice kapelusza wahały się od 1,5-5,0 cm a długość trzonków w pięciu z sześciu opakowań wynosiła od 0,5-3,2 cm.

W ocenie [...] Wojewódzkiego Inspektora JHARS powyższe nieprawidłowości świadczą o obniżonej jakości handlowej w/w partii. Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, wprowadzane do obrotu artykuły rolno-spożywcze powinny spełniać wymagania w zakresie jakości handlowej, jeżeli w przepisach o jakości handlowej zostały określone takie wymagania oraz dodatkowe wymagania dotyczące tych artykułów, jeżeli ich spełnienie zostało zadeklarowane przez producenta. Zgodnie z powyższym, producent nie dołożył należytej staranności w zapewnieniu na wszystkich etapach produkcji wymaganej jakości handlowej, ponieważ zaistniały rozbieżności pomiędzy rzeczywistą jakością produktu a tą deklarowaną.

Ponadto w wyniku kontroli ustalono, iż wyprodukowana partia [...] w ilości [...]szt. została wprowadzona do obrotu handlowego bez obniżenia ceny, co było sprzeczne z art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 5 lipca 2001 roku o cenach (Dz. U. z 2001 r., Nr 97, poz. 1050 z późn. zm.).

W związku z powyższym D. Wojewódzki Inspektor JHARS w dniu [...] grudnia 2010 r. wydał decyzję Nr [...], w której określił stopień wad przedmiotowej partii na 30 %. Strona nie wniosła odwołania od w/w decyzji.

W dniu [...] lutego 2011 r. zostało wszczęte postępowanie administracyjne w sprawie wymierzenia kary pieniężnej przedsiębiorstwu R. s.j. B. L. i w., ul. [...], [...] G., za wprowadzenie do obrotu przedmiotowej partii przetworu warzywnego o niewłaściwej jakości handlowej.

W wyniku przeprowadzonego postępowania administracyjnego D. Wojewódzki Inspektor JHARS w dniu [...] maja 2011 r., wydał decyzję znak: [...], wymierzającą w/w przedsiębiorstwu karę pieniężną w wysokości [...] zł (słownie: [...]).

Przy wymierzaniu w/w podmiotowi kary pieniężnej, zgodnie z art. 40a ust. 5 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, D. Wojewódzki Inspektor JHARS uwzględnił stopień szkodliwości czynu, stopień zawinienia, zakres naruszenia, dotychczasową działalność podmiotu na rynku artykułów rolno-spożywczych oraz wielkość obrotów w poprzednim roku.

D. Wojewódzki Inspektor JHARS uznał zaniedbania kontrolowanego pomiotu jako czyn o wysokim stopniu szkodliwości. Naruszone zostały przepisy prawa żywnościowego, których przestrzeganie jest obowiązkiem każdego producenta żywności na rynku. W dotychczasowej działalności przedsiębiorstwa nie odnotowano żadnych kar pieniężnych z tytułu niewłaściwej jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych.

Na wysokość wymierzonej kary wpłynęła również wielkość obrotów przedsiębiorcy w 2010 r., która wyniosła [...] zł. natomiast pięciokrotna wartość korzyści majątkowej uzyskanej przez wprowadzenie do obrotu partii przedmiotowego artykułu według organu I instancji wyniosła [...] zł.

Od decyzji WIJHARS we W. pełnomocnik strony radca prawny W. K. pismem z dnia [...] maja 2011 r., wniósł odwołanie do Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w Warszawie za pośrednictwem Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych we W., z zachowaniem terminu określonego w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego.

Strona wnosi o uchylenie decyzji w całości bądź przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, zarzucając w/w decyzji naruszenie art. 6, art. 7, art. 107 § 3, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. oraz art. 40a ust. 1 pkt 3, art. 40 a ust. 5 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, poprzez błędną analizę materiału dowodowego, uznaniowe oraz błędne naliczenie wysokości kary pieniężnej.

W uzasadnieniu odwołujący się ponosi, że organ I instancji niewystarczająco określił przyczyny wymierzenia podmiotowi tak wysokiej kary pieniężnej. W ocenie strony organ I instancji nie wyjaśnił, w jaki sposób ustalono uzyskaną przez podmiot korzyść majątkową, oraz jakie kryteria brano pod uwagę naliczając karę. Odwołujący się stoi na stanowisku, iż organ I instancji przy wyliczeniu kary pieniężnej wziął pod uwagę wartość korzyści majątkowej uzyskanej przez podmiot ze sprzedaży wszystkich opieniek marynowanych w 2010 r., zamiast wartości korzyści majątkowej uzyskanej ze sprzedaży opieniek marynowanych w 2010 r., nie spełniających wymagań jakości handlowej. Strona ponosi, iż organ I instancji dokonał błędnej wykładni art. 40a ust. 5 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, ponieważ naliczona kara pieniężna jest nieproporcjonalnie wysoka do wartości pieniężnej uzyskanej ze sprzedaży zakwestionowanej partii. Strona nie kwestionuje faktu zaistnienia nieprawidłowości stwierdzonych przez WIJHARS we W. , uważa natomiast, iż naruszenia były znikome, ponieważ tylko trzy z sześciu badanych opakowań nie były zgodne z deklaracją producenta. Pismem z dnia [...] czerwca 2011 r. pełnomocnik odwołującego podtrzymał wszystkie podnoszone w odwołaniu zarzuty odnośnie naruszenia przez organ I instancji art. 6, 7, 75, 77 K.p.a.

W wyniku rozpatrzenia odwołania Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych, wydał decyzję wskazaną powyżej z dnia [...] lipca 2011 r. Uzasadniając przedmiotową decyzję organ przywołał treść art. 3 pkt 5 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych zawierającego definicję jakości handlowej oraz art. 4 ust. 1 w/w ustawy, z którego wynika, że wprowadzane do obrotu artykuły rolno-spożywcze powinny spełniać wymagania w zakresie jakości handlowej, jeżeli w przepisach o jakości handlowej zostały określone takie wymagania oraz dodatkowe wymagania dotyczące tych artykułów, jeżeli ich spełnienie zostało zadeklarowane przez producenta.

W przedmiotowej sprawie producent w Karcie Produktu [...] zamieścił charakterystykę jakościową produkowanego przez niego wyrobu

• [...] a'[...]g. wielkość partii [...] kg ([...] szt. słoików a'[...] g), wyprodukowana w dniu [...].07.2010 r.. oznakowana data minimalnej trwałości- najlepiej spożyć przed końcem: 07.2012. o wartości netto [...] zł. W związku z tym jest zobowiązany do zapewnienia jakości towaru zgodnie z ową deklaracją. Niedopełnienie tego obowiązku narusza w sposób istotny cytowany wyżej przepis. Zaniżona wartość kwasowości ogólnej, niezgodny z deklaracją kształt, wielkość grzybów oraz udział zanieczyszczeń organicznych świadczy o znacznych zaniedbaniach ze strony producenta. Należy podkreślić, że udział w przedmiotowej partii zanieczyszczeń organicznych może stanowić dla konsumenta zagrożenie zdrowotne. Zgodnie z art. 17 ust. 1 rozporządzenia (WE) Nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady, podmioty działające na rynku spożywczym zapewniają, na wszystkich etapach produkcji, przetwarzania i dystrybucji w przedsiębiorstwach będących pod ich kontrola, zgodności tej żywności z wymogami prawa żywnościowego właściwymi dla ich działalności kontrolowanie przestrzegania tych wymogów.

W związku z powyższym strona jako podmiot prowadzący działalność gospodarczą w zakresie produkcji żywności, odpowiada za produkt końcowy i jego rolą jest wprowadzenie i stosowanie takich procedur kontrolnych w procesie produkcji, które pozwolą na zapewnienie jakości handlowej produktów zgodnej z wymaganiami prawa żywnościowego oraz zgodności z wytycznymi dokumentacji HACCP.

Mając na uwadze powyższe nieprawidłowości, stopień szkodliwości czynu należy uznać jako znaczny. Należy podkreślić, że konsument ma niezaprzeczalne prawo do nabywania produktów, których rzeczywista jakość handlowa jest dokładnym odzwierciedleniem jakości handlowej deklarowanej przez producenta.

Odnosząc się do zarzutu strony, iż decyzja w przedmiotowej sprawie ma charakter decyzji uznaniowej, nie spełniającej warunków określonych w art. 6, art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 K.p.a., to w ocenie Głównego Inspektora JHARS, D. Wojewódzki Inspektor JHARS dokonał szczegółowej analizy i prawidłowej oceny zebranego materiału dowodowego.

Odnosząc się do zarzutów podnoszonych w przedmiotowym odwołaniu odnośnie uznaniowego charakteru naliczenia kary pieniężnej i braku wyjaśnienia pojęcia "korzyść majątkowa", to zgodnie art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, kto wprowadza do obrotu artykuły rolno-spożywcze nieodpowiadające jakości handlowej określonej w przepisach lub deklarowanej przez producenta w oznakowaniu tych artykułów, podlega karze pieniężnej w wysokości do pięciokrotnej wartości korzyści majątkowej uzyskanej lub która mogłaby zostać uzyskana przez wprowadzanie tych artykułów rolno-spożywczych do obrotu, nie niższej jednak niż 500 zł. Kara pieniężna wymierzana na podstawie art. 40a ust. 1 pkt 3 powinna mieścić się w granicach od 500 zł do pięciokrotności wartości kwestionowanej partii i nie ma charakteru uznaniowego. Na jej wysokość decydujący wpływ mają przesłanki określone w art. 40a ust. 5, tj.: stopień szkodliwości czynu, stopień zawinienia, zakres naruszenia, dotychczasowa działalność podmiotu oraz wielkość jego obrotów.

Przepisy ustawy o jakości handlowej artykułów rolno - spożywczych nie definiują pojęcia korzyści majątkowej, jednak stosownie do art. 115 § 4 wchodzącego w skład części ogólnej ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553, z późn. zm.), "Korzyścią majątkową lub osobistą jest korzyść zarówno dla siebie, jak i dla kogo innego". Zgodnie z art. 115 § 4 k.k. "przez korzyść majątkową należy rozumieć przysporzenie majątku albo uniknięcie strat lub obciążeń majątku, a więc zarówno zwiększenie aktywów, jak i zmniejszenie pasywów majątkowych (...) prawo karne interesują jedynie korzyści majątkowe uzyskiwane bezprawnie, w wyniku popełnienia czynu zabronionego " (Komentarz do Kodeksu Karnego, Andrzej Marek, Dom Wydawniczy ABC, 2005 r., str. 335).

Ponadto zgodnie z uchwałą Sądu Najwyższego (VII KZP 41/78) korzyścią majątkową jest każde przysporzenie majątku sobie lub innej osobie albo uniknięcie w nim strat, z wyjątkiem jedynie tych wypadków, gdy korzyść taka przysługuje sprawcy lub innej osobie zgodnie z istniejącym w chwili czynu stosunkiem prawnym". W związku z powyższym jest to pojęcie, które należy interpretować szeroko.

Dodatkowo i niezależnie od powyższego należy wskazać, że zgodnie z art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, korzyść majątkowa jest związana z wprowadzeniem do obrotu artykułów rolno-spożywczych o nieodpowiedniej jakości handlowej. Wyżej wymieniony artykuł stanowi podstawę do określenia wysokości korzyści majątkowej. Zdaniem organu II instancji, ustawodawca w ten sposób odniósł się bezpośrednio do wartości artykułów wprowadzanych do obrotu oraz do określonego działania przedsiębiorcy. W związku z taką argumentacją, aby określić wartość korzyści majątkowej należy ustalić wartość artykułów, które zostały wprowadzone przez przedsiębiorcę do obrotu pomimo, że nie spełniały wymagań w zakresie jakości handlowej.

Zdaniem organu orzekającego, podstawą do ustalenia wysokości kary, winna być "korzyść majątkowa" rozumiana, jako uzyskana cena, za którą zostały sprzedane wadliwe artykuły lub, za którą mogły zostać one sprzedane.

Na podstawie faktur przedstawionych przez stronę ustalono, iż przetwory warzywne z kwestionowanej partii w ilości [...] kg ([...] szt. słoików a'[...] g), wyprodukowanej w dniu [...].07.2010 r., oznakowanej datą minimalnej trwałości - najlepiej spożyć przed końcem: 07.2012) sprzedano w całości w cenie [...] zł netto i [...] zł netto za opakowanie jednostkowe, uzyskując przychód w wysokości [...] zł netto, który zgodnie z powyższym stanowił dla przedsiębiorców korzyść majątkową, natomiast pięciokrotna jej wartość wyniosła [...] zł.

Wobec powyższego i odnosząc się do zarzutu strony, iż organ I instancji nie wyjaśnił w jaki sposób ustalono pięciokrotną wartość korzyści majątkowej, tj. [...] zł należy zauważyć, iż organ I instancji wprawdzie błędnie określił powyższą wartość, jednakże uchybienie to nie jest znaczące, ponieważ wymierzona przedsiębiorstwu kara pieniężna, tj. [...] zł. stanowi zaledwie 18,6% maksymalnej wartości kary możliwej do wymierzenia.

Strona ponosi, iż organ nie wyjaśnia na podstawie jakich przesłanek wymierzył podmiotowi karę pieniężną. Organ I instancji przy wymierzaniu kary pieniężnej uwzględnił stosownie do w/w ustawy stopień szkodliwości czynu, stopień zawinienia, zakres naruszenia, dotychczasową działalność na rynku artykułów rolno-spożywczych oraz wielkość jego obrotów. W ocenie organu zarówno I jak i II instancji przedsiębiorca nie zapewnił wystarczającego nadzoru w procesie produkcji. Zdaniem Głównego Inspektora producent nie popełnił umyślnie przedmiotowego czynu, jednakże jako podmiot gospodarczy zobowiązany jest do wprowadzania i stosowania takich procedur kontrolnych, które pozwolą na zapewnienie wysokiej jakości handlowej.

Zakres naruszenia dotyczył przepisów prawa żywnościowego, w tym szczególności:

- art. 4 ust. 1 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych,

- art. 17 ust. 1 rozporządzenia (WE) Nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 178/2002.

Odnosząc się do zarzutu strony, iż stopień naruszenia ma charakter marginalny, ponieważ tylko jedno z sześciu opakowań badanej próbki nie spełniało wymagań określonych w Karcie Produktu pod względem zawartości zanieczyszczeń organicznych, to należy zauważyć że z punktu widzenia konsumenta określony w toku kontroli organu I instancji, stopień wad przedmiotowej partii na 30% jest znaczny. Podkreślić również należy, iż wymagań określonych w Karcie Produktu nie spełniono w przypadku kwasowości 6 badanych opakowań, a w przypadku średnicy kapelusza i długości trzonka odpowiednio 3 i 5 badanych opakowań. Konsument ma niezaprzeczalne prawo do nabywania produktów w 100% zgodnych z deklaracją producenta.

W ocenie organu drugiej instancji kara jest adekwatna do stopnia zawinienia.

Skarżący R. s.j. B. L. i w., w skardze na decyzję Głównego Inspektora JHARS, skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji D. Wojewódzkiego Inspektora JHARS. Skarżący wnosi o zwrot kosztów postępowania oraz wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżący zarzuca organowi II instancji naruszenia art. 6, art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a., poprzez błędną analizę materiału dowodowego, uznaniowe oraz błędne naliczenie wysokości kary pieniężnej.

Decyzja organu II instancji, w ocenie skarżącego ma charakter uznaniowy, zawiera lakoniczne, niejasne stwierdzenia. Skarżący podnosił, iż nie wskazano sposobu wyliczenia nałożonej kary pieniężnej oraz w nieprawidłowy sposób ustalono jaką korzyść majątkową uzyskała spółka przez wprowadzenie do obrotu handlowego wadliwego towaru.

Skarżący twierdził, iż w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji brak jest wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione oraz dowodów na których się oparł.

Skarga zawiera również zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego, tj. błędną wykładnie art. 40 a ust. 1 pkt 3 oraz art. 40a ust. 5 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, poprzez definiowanie pojęcia korzyści majątkowej w oparciu o Kodeks karny. Skarżący uważa, iż przy interpretacji w/w pojęcia należy odnieść się do znaczenia jakie nadają mu normy języka polskiego. Skarżący podnosi, iż "korzyść" w myśl Słownika Języka Polskiego oznacza "zysk", natomiast pojęciem "zysk" należy rozumieć "nadwyżka wpływów nad wydatkami w działalności gospodarczej". W związku z powyższym, skarżący stoi na stanowisku, iż przychód określony przez organ I instancji w wysokości [...] zł netto nie stanowił korzyści majątkowej, ponieważ Wojewódzki Inspektor JHARS we W. nie uwzględnił kosztów jakie skarżący poniósł w związku z produkcją przedmiotowej partii wyrobu.

Skarżący podnosi, iż wymierzona kara jest nieproporcjonalna do wartości sprzedaży przedmiotowej partii, która wyniosła [...] zł netto. Według skarżącego stanowi to naruszenie art. 40a ust. 5 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych.

Skarżący zarzuca, iż nie wyjaśniono na podstawie jakich przesłanek wymierzono tak wysoką karę pieniężną.

Skarżący stoi na stanowisku, iż wykryte nieprawidłowości miały charakter marginalny, ponieważ tylko w jednym z sześciu badanych opakowań stwierdzono wystąpienie zanieczyszczeń organicznych.

Skarżący podnosi, iż Naczelnik Urzędu Skarbowego w dniu [...] marca 2011 r., wydał decyzję wymierzającą R. Sp. z o.o., karę pieniężną w wysokości [...[ zł, z tytułu niewłaściwej jakości handlowej. W związku z powyższym skarżący jest zdania, iż nałożenie kary przez D. Wojewódzkiego Inspektora JHARS jest sprzeczne z zasadą zakazu powtórnego karania za ten sam czyn.

Jako dowód skarżący załącza decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. z dnia [...].03.2011 r. wraz z dowodem uiszczenia kary pieniężnej.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie szczegółowo ustosunkowując się do zarzutów skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji lub postanowienia. Sąd nie bada więc celowości, czy też słuszności zaskarżonego aktu.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

W ocenie Sądu analizowana pod tym kątem skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Skarżący formułuje wobec decyzji dwie grupy zarzutów tj. zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego oraz zarzuty dotyczące procedury. Zarzuty dotyczące prawa materialnego sprowadzają się do błędnej wykładni art. 40 a ust. 1 pkt 3 oraz art. 40 a ust. 5 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych (Dz. U. z 2005 r., Nr 187, poz. 1577 z późn. zm.) polegającej na przyjęciu, że przez definicję korzyści majątkowej należy rozumieć korzyć majątkową o której mowa w art. 115 § 4 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks Karny (Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553, z późn. zm.). Druga grupa zarzutów to zarzuty o charakterze procesowym naruszenie art. 6, art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 - ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2000.98.1071 j.t.) poprzez błędną analizę materiału dowodowego, uznaniowe oraz błędne naliczenie wysokość kary pieniężnej.

Ustawa z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych (Dz. U. z 2005 r., Nr 187, poz. 1577 ze zm.) w art. 3 pkt 5 zawiera definicję jakości handlowej. Są to cechy artykułu rolno-spożywczego dotyczące jego właściwości organoleptycznych, fizykochemicznych i mikrobiologicznych w zakresie technologii produkcji, wielkości lub masy oraz wymagania wynikające ze sposobu produkcji, opakowania, prezentacji i oznakowania, nieobjęte wymaganiami sanitarnymi, weterynaryjnymi lub fitosanitarnymi. Natomiast art. 4 ust. 1 stanowi, że wprowadzone do obrotu artykuły rolno-spożywcze powinny spełniać wymagania w zakresie jakości handlowej, jeżeli w przepisach o jakości handlowej zostały określone takie wymagania oraz dodatkowe wymagania dotyczące tych artykułów, jeżeli ich spełnienie zostało zadeklarowane przez producenta. Jak wynika z akt administracyjnych w niniejszej sprawie.

W przedmiotowej sprawie producent w Karcie Produktu [...] zamieścił charakterystykę jakościową produkowanego przez niego wyrobu

- [...] a'[...]g wielkość partii [...] kg ([...] szt. słoików a'[...] g), wyprodukowana w dniu [...].07.2010 r.. oznakowana data minimalnej trwałości - najlepiej spożyć przed końcem: 07.2012. o wartości netto [...] zł. (k82 a/a).

Z powyższej karty wynika między innymi, że:

- zawartość zanieczyszczeń organicznych wynosi nie więcej niż 0,02 %,

- kwasowość ogólna w przeliczeniu na kwas octowy wynosi 0,7-1,5 %,

- średnica kapelusza od 1-4 cm, długość trzonka max. 1 cm,

W wyniku przeprowadzonej kontroli stwierdzono niezgodności zadeklarowanych cech produktu ze stanem rzeczywistym. Wyniki analiz wykazały, że w jednym z sześciu badanych opakowań stwierdzono 0,5 % zanieczyszczeń roślinnych analiza laboratoryjna wykazała, że w sześciu badanych opakowaniach kwasowość ogólna wyniosła 0,58-0,62%; tak więc była niższa od zadeklarowanej. W trzech z sześciu opakowań średnice kapelusza wahały się od 1,5-5,0 cm a długość trzonków w pięciu z sześciu opakowań wynosiła od 0,5-3,2 cm. Tak więc również była inna od deklarowanej.

Zgodnie z art. 17 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 178/2002 z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołujące Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz. Urz. WE L 31 z 01.02.2002, str. 1 z późn. zm.; Dz. Urz. polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 6, str. 463 z późn. zm.), podmioty działające na rynku spożywczym i pasz zapewniają, na wszystkich etapach produkcji, przetwarzania i dystrybucji w przedsiębiorstwach będących pod ich kontrolą, zgodność tej żywności lub pasz z wymogami prawa żywnościowego właściwymi dla ich działalności oraz kontrolowanie przestrzegania tych wymogów.

W związku z powyższym D. Wojewódzki Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w W. wydał decyzję Nr [...] z dnia [...] grudnia 2010 r., w której określił pogorszenie jakości partii produktu pod nazwą [...] o wielkości [...] kg ([...] szt. opakowań jednostkowych a'[...] g) ze względu na obecność zanieczyszczeń organicznych, zaniżoną kwasowość ogólną, nieodpowiednie długości trzonu i średnice kapeluszy, oraz ustalił stopień wad powyższej partii artykułu na 30 %.

Konsekwencja powyższych działań było wydanie decyzji przez D. Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno- Spożywczych z dnia [...] maja 2011 r., wymierzającej przedsiębiorstwu skarżącej karę pieniężną w wysokości [...] zł (słownie: [...] złotych) ze względu na:

• wprowadzenie do obrotu handlowego partii artykułu rolno-spożywczego o niewłaściwej jakości handlowej, tj. "[...]" a'[...]g, w ilości [...] kg ([...] szt. słoików a'[...] g), wyprodukowanej w dniu [...].07.2010 r., oznakowanej datą minimalnej trwałości - najlepiej spożyć przed końcem: 07.2012, o wartości netto [...] zł.

Powyższa decyzja została utrzymana w mocy decyzją dnia [...] lipca 2011 r. Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych.

Zgodnie z art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno- spożywczych, kto wprowadza do obrotu artykuły rolno-spożywcze nieodpowiadające jakości handlowej określonej w przepisach lub deklarowanej przez producenta w oznakowaniu tych artykułów, podlega każe pieniężnej w wysokości do pięciokrotnej wartości korzyści majątkowej uzyskanej lub która mogłaby zostać uzyskana przez wprowadzanie tych artykułów rolno-spożywczych do obrotu, nie niższej jednak niż 500 zł. Kara pieniężna wymierzana na podstawie art. 40a ust. 1 pkt 3 powinna mieścić się w granicach od 500 zł do pięciokrotności wartości kwestionowanej partii i nie ma charakteru uznaniowego.

Odnosząc się do zarzutów skargi tj. błędnej interpretacji art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych polegającej na przyjęciu, że przez definicję korzyści majątkowej należy rozumieć korzyść majątkową o której mowa w art. 115 § 4 ustawy z dnia 06 czerwca 1997 r. Kodeks Karny (Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553, z późn. zm.) Wojewódzki Sad Administracyjny wyjaśnia, że w ustawie o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych brak jest definicji "korzyści majątkowej". W wypadku, jeżeli dany akt prawny nie zawiera definicji określonego pojęcia, z czym mamy do czynienia w niniejszej sprawie należy, jak słusznie zauważył organ administracji odwołać się, do kodeksowego znaczenia powyższego pojęcia (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 18 października 1994 r., sygn. akt K 2/94). Definicja korzyści majątkowej zawarta jest w art. 115 § 4 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553, z późn. zm.), "Korzyścią majątkową lub osobistą jest korzyść zarówno dla siebie, jak i dla kogo innego".

Jak słusznie zauważył organ w niniejszej sprawie korzyść majątkową w ustawie o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych należy powiązać z obrotem, gdyż jest to kara za wprowadzanie do obrotu artykułów rolno-spożywczych nieodpowiadających jakości handlowej określonej w przepisach lub deklarowanej przez producenta.

Zdaniem składu orzekającego, podstawą do ustalenia wysokości kary, winna być "korzyść majątkowa" rozumiana, jako uzyskana cena, za którą zostały sprzedane wadliwe artykuły lub, za którą mogły zostać one sprzedane.

Na podstawie faktur przedstawionych przez skarżącą ustalono, że przychód ze sprzedaży kwestionowanej partii wyniósł [...]zł [...] gr. Uzyskany przychód został słusznie uznany przez organ za korzyść majątkową uzyskaną przez producenta. Kara z art. 41a ust. 1 pkt 3 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych może być nałożona od 500 zł do 5 krotności uzyskanej wartości korzyści majątkowej. Wobec powyższego wysokość kary pieniężnej została ustalona prawidłowo.

Taki sposób wyliczenia korzyści majątkowej został zaakceptowany przez orzecznictwo tutejszego sądu. W wyroku z dnia 28 lipca 2010 r. sygn. akt. VI SA/Wa 769/10 wskazano, że: "Przyjęte przez organy proste ustalenie ceny niezgodnego z normami artykułu dla określenia wartości korzyści majątkowej uzyskanej z wprowadzenia do obrotu tegoż artykułu jest w ocenie Sądu prawidłowe na gruncie cytowanego przepisu ustawy o jakości handlowej artykułów rolno – spożywczych".

Ponadto kara, w tej wysokości zdaniem Sądu spełni swoją funkcję prewencyjną - jest wyraźnym ostrzeżeniem na przyszłość zapobiegającym powstawaniu nagannych praktyk rynkowych, oraz funkcję represyjną - stanowi poważną dolegliwość dla przedsiębiorcy nie niosąc za sobą jednocześnie ryzyka wyeliminowania go z obrotu gospodarczego. Ostatecznie wskazać też należy, że jednym z celów ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych jest ochrona konsumentów, którzy nie mają adekwatnych instrumentów, dla ochrony swych praw przed nieuczciwymi praktykami kupieckimi.

Dlatego w ocenie Sądu kary wymierzane w tego rodzaju sprawach, uwzględniając kryteria ich wymierzenia przewidziane w art. 40a powołanej ustawy, nie mogą mieć symbolicznego charakteru.

Ustalając wysokość kary pieniężnej organy kierowały się dyspozycją art. 40a ust. 5 ustawy o jakości uwzględniając stopień szkodliwości czynu, stopień zawinienia, zakres naruszania i dotychczasową działalność podmiotu i wielkość.

W niniejszej sprawie nie doszło również do naruszenia przepisów proceduralnych, gdyż organ w sposób prawidłowy zbadał i ocenił materiał dowodowy zebrany w niniejszej sprawie mając na uwadze treść art. 6, 7, 77 § 1, 80, 107 § 3 kpa.

W niniejszej sprawie nie doszło również do podwójnego ukarania skarżącej. Decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. z dnia [...] marca 2011 r. jest decyzją wydaną w oparciu o ustawę o cenach i nie ma związku z karą za wprowadzenie do obrotu artykułu rolno-spożywczego nieodpowiadającego jakości handlowej określonej w przepisach lub deklarowanego przez producenta.

Biorąc powyższe pod rozwagę na zasadzie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.