Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 1646/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2016-07-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: § 44
journal: Dz.U. 2013 poz 361
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013.
article: art. 2; art. 37a ust. 3, 3a, 5
journal: Dz.U. 2012 poz 1164
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jednolity.
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 30 poz 16 art. 23 ust. 2
law: Rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla  rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr  1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003
article: art. 107 § 1
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 29
journal: Dz.U. 2008 nr 98 poz 634
law: Ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.
article: Art. 135; art. 145 § 1 pkt 1 lit. c; art. 205 § 1
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Iwona Tchórzewska (sprawozdawca), Sędziowie: Sędzia WSA Grzegorz Grymuza, Sędzia WSA Robert Hałabis, Protokolant: Sekretarz sądowy Agata Jakimiuk, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 28 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi M.G. na decyzję Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości na rok 2014 I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. z dnia [...] marca 2015 r. nr [...]; II. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz M. G. kwotę [...] zł z tytułu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2015 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, po rozpatrzeniu odwołania [...], utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...] z dnia [...] marca 2015 r. o przyznaniu płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości na rok 2014.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że w dniu 14 maja 2014 r. do Biura Powiatowego ARiMR w [...] wpłynął wniosek kontynuacyjny [...] o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2014 w piątym roku realizacji zobowiązania.

Decyzją z dnia [...] marca 2015 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] przyznał [...] płatności rolnośrodowiskowe na rok 2014 w łącznej kwocie 4.626,60 zł, w tym z tytułu:

- pakietu 6 - Zachowanie zagrożonych zasobów genetycznych roślin w rolnictwie w wysokości 840 zł, wariant 6.4 Sady tradycyjne w wysokości 840 zł.;

- pakietu 4 Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych poza obszarami Natura 2000 w wysokości 2.328 zł, wariant 4.1 Ochrona siedlisk lęgowych ptaków w wysokości 2.328 zł.;

- pakietu 2 Rolnictwo ekologiczne w wysokości 1.128,20 zł, wariant 2.3 Trwałe użytki zielone (z certyfikatem zgodności) w wysokości 512,20 zł, wariant 2.9 Uprawy sadownicze i jagodowe (z certyfikatem zgodności) w wysokości 616 zł;

- pakietu 9 Strefy buforowe - w wysokości 330,40 zł, wariant 9.3 Utrzymanie 2-metrowych miedz śródpolnych w wysokości 330,40 zł.

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] z uwagi na stwierdzone nieprawidłowości odmówił przyznania płatności rolnośrodowiskowej w części dotyczącej:

- pakietu 2 - Rolnictwo ekologiczne, wariant 2.11. Pozostałe uprawy sadownicze i jagodowe (z certyfikatem zgodności);

- pakietu 9 Strefy buforowe, wariant 9.2 Utrzymywanie 5-metrowych stref buforowych.

Nadto organ odwoławczy wskazał, iż organ pierwszej instancji nakazał przeprowadzić w terminie do dnia 31 lipca 2015 r. zabiegi agrotechniczne na działce DKR@4, w związku z brakiem przestrzegania normy N.04.1 – rolnik nie prowadził na łąkach lub pastwiskach wymaganego koszenia i usuwania okrywy roślinnej w terminie lub nie były na nich wypasane zwierzęta.

Skarżący złożył odwołanie od powyższej decyzji.

Utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazał, że w ramach postępowania administracyjnego wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2014 przeszedł kontrolę administracyjną, która wykazała szereg nieprawidłowości.

W przypadku Pakietu 2 - Rolnictwo ekologiczne, wariantu 2.3 Trwałe użytki zielone (z certyfikatem zgodności) powierzchnia zgłoszona do płatności w ramach pakietu wynosiła 1,97 ha. Natomiast w toku kontroli administracyjnej stwierdzono powierzchnię 1,92 ha. Różnica dotyczyła działki rolnej E, na działkach ewidencyjnych nr: [...],[...],[...], położonych w gminie [...], obręb [...], gdyż powierzchnia stwierdzona wyniosła 1,24 ha, podczas gdy we wniosku deklarowano powierzchnię 1,29 ha. Zatem, stwierdzona różnica powierzchni w wariancie 2.3 Trwałe użytki zielone (z certyfikatem zgodności) wyniosła 0,05 ha. W sytuacji jednak, gdy różnica pomiędzy obszarem zadeklarowanym we wniosku o płatność, a obszarem stwierdzonym wynosi do 0,1 ha, płatność przysługuje do powierzchni deklarowanej. W związku z tym płatność w ramach wariantu 2.3 została przyznana do zadeklarowanej powierzchni 1,97 ha.

W przypadku wariantu 2.11.1 Pozostałe uprawy sadownicze i jagodowe (z certyfikatem zgodności) powierzchnia zgłoszona do płatności w ramach wariantu wynosiła 0,18 ha, w plonie głównym rolnik wskazał uprawę borówki wysokiej. Powierzchnia stwierdzona w kontroli administracyjnej wyniosła zaś 0,00 ha, bowiem zgodnie z załącznikiem nr 4 do rozporządzenia rolnośrodowiskowego z dnia 26 lutego 2009 r. dotyczącym wykazu roślin objętych płatnością rolnośrodowiskową borówka wysoka nie występuje w wariancie 11 pakietu 2 Rolnictwo ekologiczne. W konsekwencji płatność w ramach wariantu 2.11.1 Pozostałe uprawy sadownicze i jagodowe (z certyfikatem zgodności) nie została przyznana.

W przypadku Pakietu 4 Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych poza obszarami Natura 2000, wariantu 4.1 Ochrona siedlisk lęgowych ptaków powierzchnia zgłoszona do płatności w ramach wariantu wynosiła 1,94 ha. Natomiast w toku kontroli administracyjnej stwierdzono powierzchnię 1,92 ha. Różnica dotyczyła działki rolnej E1, na działkach ewidencyjnych nr [...],[...],[...] położonych w gminie [...], obręb [...], gdyż powierzchnia stwierdzona wynosiła 1,24 ha, podczas gdy we wniosku deklarowano powierzchnię 1,26 ha. Ponieważ różnica pomiędzy powierzchnią stwierdzoną w kontroli administracyjnej, a powierzchnią deklarowaną wyniosła 0,02 ha, płatność została przyznana do powierzchni zadeklarowanej 1.94 ha.

W przypadku Pakietu 9 Strefy buforowe, wariant 9.2 Utrzymywanie 5-metrowych stref buforowych, długość strefy zgłoszona do płatności w ramach wariantu wynosi 203,00 mb, zaś długość miedzy stwierdzona w kontroli administracyjnej wyniosła 0,00 mb. Skarżący rozpoczął realizację programu rolnośrodowiskowego PROW 2007- 2013 od roku 2010. Rok 2014 jest piątym rokiem realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego. Dodanie w trzecim roku realizacji programu wariantu 9.2 Utrzymywanie 5-metrowych stref buforowych jest niezgodne z § 6 rozporządzenia rolnośrodowiskowego z dnia 13 marca 2013 r., które nie dopuszcza możliwości dodania w drugim lub w trzecim roku zobowiązania pakietu 9. W związku z powyższym odmówiono przyznania płatności w ramach pakietu.

Organ odwoławczy wskazał ponadto, że w dniu 18 listopada 2014 r. w gospodarstwie [...] została przeprowadzona kontrola na miejscu w zakresie wzajemnej zgodności. W wyniku kontroli stwierdzono brak przestrzegania normy N.04.1, to jest rolnik nie prowadził na łąkach lub pastwiskach wymaganego koszenia i usuwania okrywy roślinnej w terminie lub nie były na nich wypasane zwierzęta, co miało miejsce w przypadku działki DKR@4 na działce ewidencyjnej nr [...], położonej w gminie [...], obręb [...]. W świetle przepisu § 1 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010 r. w sprawie minimalnych norm (Dz. U. z 2014 r., poz. 1372) w przypadku gdy rolnik ubiega się o przyznanie pomocy finansowej w ramach działania program rolnośrodowiskowy, jest zobowiązany do przestrzegania normy określonej tym przepisem. Wniosek skarżącego dotyczył również przyznania płatności rolnośrodowiskowej. We wniosku, w sekcji VII obejmującej oświadczenie o powierzchni działek ewidencyjnych, strona zadeklarowała m.in. działkę nr [...] o powierzchni 0,07 ha, jako niezgłoszoną do programów pomocowych. Skarżący był zaś zobowiązany do utrzymywania zgodnie z normami wszystkich gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa.

Mając jednak na względzie, że łączna kwota zmniejszenia z tytułu nieprzestrzegania norm oraz wymogów dla płatności ONW i płatności rolnośrodowiskowej wynosiła łącznie 165,65 zł, a zatem nie przekraczała równowartości kwoty 100 euro, przeliczonej na złote według kursu euro ustalonego zgodnie z rozporządzeniem Komisji (WE) nr 1913/2006 z dnia 20 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania agromonetarnego systemu dla euro w rolnictwie i zmieniającego niektóre rozporządzenia (Dz. Urz. UE L 365 z 21.12.2006. str. 52, ze zm.), na podstawie art. 28b ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich odstąpiono od pomniejszenia kwoty płatności.

Wobec zaś odstąpienia od pomniejszenia kwoty płatności, na podstawie § 44 rozporządzenia rolnośrodowiskowego z dnia 13 marca 2013 r. należało nakazać skarżącemu usunięcie stwierdzonych niezgodności, co zostało uwzględnione w rozstrzygnięciu decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...] z dnia [...] marca 2015 r.

[...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] sierpnia 2015 r., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu skargi skarżący zarzucił pominięcie okoliczności, iż zakwalifikowanie i zadeklarowanie uprawy borówki wysokiej we wniosku do niewłaściwego wariantu jest oczywistym błędem wynikającym z nieznajomości prawa przez pełnomocnika strony. Organ nie uwzględnił też, że intencją takiego wypełnienia formularza wniosku nie było zawyżenie żądanego świadczenia, lecz przeciwnie – niedopuszczenie do przyznania płatności w nadmiernym wymiarze przez wskazanie na wariant z niższą stawką płatności. W przypadku złożenia wniosku obarczonego brakiem formalnym nie ma zaś podstaw prawnych do odstąpienia od wezwania strony do usunięcia błędu. W związku z tym zaniechanie przez Kierownika Biura Powiatowego wystosowania do strony wezwania do usunięcia braku jest sprzeczne z zasadą praworządności i mogło mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. Gdyby strona została wezwana do usunięcia braku wniosku w zakresie wpisania właściwego wariantu dla uprawy borówki wysokiej, brak zostałby usunięty, a co za tym idzie płatność zostałaby przyznana.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr z 2014 r., poz. 1647 z późn. zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, z późn. zm., powoływanej dalej jako "p.p.s.a.") polegają na kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Daje temu wyraz przepis art. 145 p.p.s.a., który w § 1 stanowi między innymi, że sąd administracyjny uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, albo też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Jednocześnie art. 134 § 1 p.p.s.a. stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stosownie do art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Przeprowadzona według wskazanych reguł kontrola zaskarżonej decyzji Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] sierpnia 2015 r., utrzymującej w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...] marca 2015 r. skutkowała uznaniem przez Sąd, że skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż obie wymienione decyzje zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa.

Wydana w dniu [...] marca 2015 r. decyzja organu pierwszej instancji dotyczyła przyznania na rok 2014 płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy podniósł między innymi, że w związku ze stwierdzeniem nieprawidłowości w zakresie przestrzegania wymogów i norm na wymienionej we wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej, a niezgłoszonej do płatności działce DKR@4 na działce ewidencyjnej nr [...], położonej w gminie [...], obręb [...] oraz ze względu na to, że kwota zmniejszenia z tego tytułu (w wysokości 3%) nie przekraczała równowartości kwoty 100 euro, należało nakazać usunięcie stwierdzonych niezgodności, co zostało uwzględnione w rozstrzygnięciu decyzji organu pierwszej instancji.

W związku z tym trzeba wskazać, że zgodnie z treścią decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...] z dnia [...] marca 2015 r., nr [...], na rok 2014 przyznano [...] płatność rolnośrodowiskową w łącznej wysokości 4.626,60 zł, na którą składały się wymienione w decyzji kwoty z tytułu poszczególnych pakietów i wariantów (pakiet 6 Zachowanie zagrożonych zasobów genetycznych roślin w rolnictwie, wariant 6.4. Sady tradycyjne – 840 zł, pakiet 4 Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych poza obszarami Natura 2000, wariant 4.1. Ochrona siedlisk lęgowych ptaków – 2.328 zł, pakiet 2 Rolnictwo ekologiczne, wariant 2.9 Uprawy sadownicze i jagodowe (z certyfikatem zgodności) – 616 zł oraz wariant 2.3 Trwałe użytki zielone (z certyfikatem zgodności) – 512,20 zł, pakiet 9 Strefy buforowe, wariant 9.3 Utrzymanie 2-metrowych miedz śródpolnych – 330,40 zł).

W decyzji organ pierwszej instancji odmówił też przyznania płatności rolnośrodowiskowej do wariantu 2.11 Pozostałe uprawy sadownicze i jagodowe (z certyfikatem zgodności) oraz wariantu 9.2 Utrzymywanie 5-metrowych stref buforowych.

Ponadto w decyzji organu pierwszej instancji zawarto rozstrzygnięcie, zgodnie w którym nakazano [...] "na podstawie § 44 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013 r., poz. 361 z późn. zm.) realizację działań mających na celu usunięcie niezgodności stwierdzonych w kontroli na miejscu, wykazanych w raporcie z czynności kontrolnych nr [...] z dnia 18 listopada 2014 r., dotyczącym spełnienia norm oraz wymogów. Poniżej wymienione niezgodności należy usunąć w terminie do dnia 31 lipca 2015 r."

Rozstrzygnięcie decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...] z dnia [...] marca 2015 r. nie zawiera dalszej jeszcze treści, w szczególności odnoszącej się do wymienionego ostatnio nakazu.

Dopiero w uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji przedstawiono opis niezgodności N.04.1 "Stwierdzono, że rolnik nie przeprowadził na łąkach lub pastwiskach wymaganego koszenia i usuwania okrywy roślinnej w terminie lub nie były na nich wypasane zwierzęta", a także podano, iż niezgodność dotyczy działki rolnej nr DKR@4 na działce ewidencyjnej [...]. Organ pierwszej instancji w uzasadnieniu decyzji wskazał też, że zmniejsza się całkowitą kwotę płatności rolnośrodowiskowej, która przysługiwałaby w danym roku kalendarzowym, w którym doszło do wystąpienia niezgodności o 3 % i zmniejszenie to wynosi 138,80 zł, a kwota pomniejszenia płatności z tytułu nieprzestrzegania norm oraz wymogów na podstawie wszystkich złożonych wniosków nie przekracza równowartości kwoty 100 euro, w związku z czym odstąpiono od pomniejszenia kwoty płatności rolnośrodowiskowej ze względu na stwierdzone niezgodności w zakresie przestrzegania wymogów i norm.

Powołany w ramach podstawy prawnej rozstrzygnięcia w zakresie nakazu usunięcia niezgodności przepis § 44 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013 r., poz. 361 z późn. zm.) w brzmieniu znajdującym zastosowanie w niniejszej sprawie w ustępie 1 przewiduje, że jeżeli na podstawie art. 28b ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2013 r., poz. 173 z późn. zm.) nie zastosowano zmniejszenia lub wykluczenia, o którym mowa w art. 23 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz.U.UE.L.2009.30.16 z późn. zm.), kierownik biura powiatowego Agencji właściwy w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej podejmuje działania, o których mowa w art. 23 ust. 2 akapit drugi rozporządzenia nr 73/2009.

Jak wynika z art. 23 ust. 1 rozporządzenia nr 73/2009, w przypadku niezastosowania się do wymogów podstawowych w zakresie zarządzania lub zasad dobrej kultury rolnej zgodnej z ochroną środowiska w jakimkolwiek momencie w ciągu danego roku kalendarzowego i gdy taka niezgodność jest wynikiem działania lub zaniechania, które można bezpośrednio przypisać rolnikowi składającemu wniosek o pomoc w danym roku kalendarzowym, całkowitą kwotę płatności bezpośrednich, które zostały lub mają zostać przyznane temu rolnikowi po zastosowaniu do niego art. 7, 10 i 11, zmniejsza się lub wyklucza zgodnie z zasadami szczegółowymi określonymi w art. 24.

Jednakże przepis art. 23 ust. 2 rozporządzenia nr 73/2009 w akapicie pierwszym przewiduje, że niezależnie od przepisów ust. 1 oraz zgodnie z warunkami określonymi w szczegółowych przepisach, o których mowa w art. 24 ust. 1 rozporządzenia, państwa członkowskie mogą zadecydować o niestosowaniu zmniejszenia lub wykluczenia z płatności w przypadku, gdy ich kwoty wynoszą 100 EUR lub mniej na rolnika i na rok kalendarzowy.

Na gruncie prawa krajowego regulację taką, jak przewidziana w akapicie pierwszym art. 23 ust. 2 rozporządzenia nr 73/2009 zawiera art. 28b ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich. Zgodnie z ostatnio wymienionym przepisem zmniejszenia lub wykluczenia, o którym mowa w art. 51 ust. 2 rozporządzenia nr 1698/2005, nie stosuje się, jeżeli zmniejszenie albo wykluczenie wynosi nie więcej niż równowartość kwoty 100 euro przeliczonej na złote według kursu euro ustalonego zgodnie z art. 7 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 883/2006 z dnia 21 czerwca 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1290/2005 w odniesieniu do prowadzenia kont przez agencje płatnicze, deklaracji wydatków i dochodów oraz warunków zwrotu wydatków w ramach EFRG i EFRROW.

Przepis art. 23 ust. 2 akapit drugi rozporządzenia nr 73/2009 stanowi, że w przypadku gdy państwo członkowskie decyduje o zastosowaniu wariantu przewidzianego w akapicie pierwszym, a zatem nie stosuje zmniejszenia lub wykluczenia płatności ze względu na to, że kwoty te wynoszą 100 euro lub mniej na rolnika w roku kalendarzowym, w następnym roku właściwy organ podejmuje działania wymagane do zapewnienia, że rolnik usunie stwierdzone niezgodności, których to dotyczy. Rolnik jest powiadamiany o stwierdzeniu niezgodności i obowiązku podjęcia działania naprawczego.

Jak wskazano wyżej, z § 44 ust. 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego 13 marca 2013 r. wynika, że na gruncie prawa polskiego to kierownik biura powiatowego Agencji właściwy w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej podejmuje działania, o których mowa w art. 23 ust. 2 akapit drugi rozporządzenia nr 73/2009.

Zgodnie zaś z § 44 ust. 2 rozporządzenia rolnośrodowiskowego z dnia 13 marca 2013 r. w przypadku, o którym mowa w ust. 1, w decyzji w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej:

1) podaje się informację o:

a) niezastosowaniu zmniejszenia lub wykluczenia,

b) objęciu stwierdzonej niezgodności działaniami, o których mowa w art. 23 ust. 2 akapit drugi rozporządzenia nr 73/2009, podejmowanymi przez kierownika biura powiatowego Agencji, w roku następującym po roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie pierwszej i kolejnych płatności rolnośrodowiskowych;

2) nakazuje się realizację w wyznaczonym terminie określonych działań mających na celu usunięcie stwierdzonych niezgodności.

Z ostatnio powołanego przepisu, w powiązaniu z art. 23 ust. 2 akapit drugi rozporządzenia nr 73/2009 wynika, że rozstrzygnięcie decyzji wydawanej na podstawie § 44 rozporządzenia rolnośrodowiskowego z dnia 13 marca 2013 r. powinno zawierać elementy wymienione w ust. 2 tego paragrafu, w tym informację o stwierdzonej niezgodności.

Wskazanym wymogom nie odpowiada natomiast decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...] z dnia [...] marca 2015 r., nr [...]. Rozstrzygnięcie tej decyzji nie konkretyzuje stwierdzonej niezgodności, odwołując się ogólnie do "niezgodności stwierdzonych w kontroli na miejscu", nie zawiera w ogóle informacji o niezastosowaniu zmniejszenia oraz nie precyzuje określonych działań mających na celu usunięcie stwierdzonej niezgodności. W szczególności, wbrew uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego, decyzja organu pierwszej instancji nie zawiera nakazu przeprowadzenia w terminie do 31 lipca 2015 r. zabiegów agrotechnicznych na działce DKR@4 ani tym bardziej nie precyzuje rodzaju tych zabiegów agrotechnicznych, a jedynie określa ogólnikowo, że niezgodności, których rodzaju nie wskazano w rozstrzygnięciu, należy usunąć w terminie do 31 lipca 2015 r.

W świetle art. 107 § 1 k.p.a. decyzja powinna zawierać: oznaczenie organu administracji publicznej, datę wydania, oznaczenie strony lub stron, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie, podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji lub, jeżeli decyzja wydana została w formie dokumentu elektronicznego, powinna być opatrzona bezpiecznym podpisem elektronicznym weryfikowanym za pomocą ważnego kwalifikowanego certyfikatu. Rozstrzygnięcie, zwane także osnową lub sentencją decyzji, powinno być sformułowane jasno i precyzyjnie, aby było zrozumiałe dla stron bez uzasadnienia. W szczególności zaś decyzja organu administracji, nakładająca na stronę postępowania administracyjnego obowiązek określonego zachowania, powinna obowiązek ten wyrażać precyzyjnie, bez niedomówień i możliwości różnej interpretacji. Nie jest też dopuszczalne rozstrzyganie o części uprawnień lub obowiązków stron w osnowie decyzji, a o pozostałej części w uzasadnieniu (por. Andrzej Wróbel Komentarz aktualizowany do art.107 Kodeksu postępowania administracyjnego, t. 10, LEX).

Trzeba też podkreślić, że podanie w decyzji informacji o niezastosowaniu zmniejszenia jest istotne w świetle art. 28 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 i 4 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, zgodnie z którymi pomoc wypłacona beneficjentowi, który nie wykonuje operacji w całości lub w części lub obowiązków związanych z jej wykonaniem, jak również pomoc techniczna wypłacona beneficjentowi, który nie wykonuje zobowiązań związanych z jej przyznaniem, jako pobrane nienależnie podlegają, co do zasady, zwrotowi wraz z odsetkami określonymi jak dla zaległości podatkowych.

Ze wskazanych przyczyn uznać należy, że zarówno decyzja Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...] marca 2015 r., nr [...], jak i utrzymująca ją w mocy decyzja Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] sierpnia 2015 r., nr [...] są wadliwe, co skutkowało koniecznością ich uchylenia.

Niezależnie od powyższego trzeba wskazać, że w sytuacji nakazania usunięcia niezgodności, co powinno się wyrażać w nałożeniu na stronę konkretnych obowiązków w odniesieniu do konkretnej działki, w uzasadnieniach decyzji organy zobowiązane były wykazać, iż niezgłoszona do programów pomocowych działka DKR@4, położona w gminie [...], obręb [...], na działce ewidencyjnej nr [...], obejmuje grunt rolny w postaci łąki czy pastwiska, które nie są uprawiane zgodnie z normami, wymagającymi koszenia i usuwania okrywy roślinnej stosownie do powołanego w zaskarżonej decyzji § 1 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010 r. w sprawie minimalnych norm (Dz. U. z 2014 r., poz. 1372). W zakresie stwierdzonego naruszenia organy odwołały się wyłącznie ogólnie do wyników kontroli przeprowadzonej w dniu 18 listopada 2014 r. Natomiast nie rozważyły szerzej wyżej wymienionej kwestii czy przedmiotowa działka obejmuje grunt rolny, choćby przez odwołanie się do poprzednio składanych wniosków czy ustaleń stanu faktycznego także z lat poprzedzających złożenie wniosku kontynuacyjnego na rok 2014. Trzeba zauważyć, że skarżący w toku postępowania administracyjnego kwestionował rolny charakter działki. Stanowisko to podtrzymał w postępowaniu sądowym, podnosząc w równolegle wniesionych skargach na decyzje dotyczące przyznania na 2014 rok płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz w sprawie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, iż działka nr [...] obejmuje lasy i grunty zadrzewione.

Zgodnie z art. 21 ust. 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.

Zarazem jednak art. 21 ust. 2 tej ustawy stanowi, iż w postępowaniu w sprawie dotyczącej przyznania pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie:

1) stoi na straży praworządności;

2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;

3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;

4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.

Powyższe oznacza, że w przypadku, gdy organ administracji wszczyna z własnej inicjatywy postępowanie dowodowe odnośnie pewnej okoliczności, powinien je przeprowadzić zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 17 listopada 2011 r., II SA/Ke 546/11).

Ponadto w świetle art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się, co do zasady, przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Zatem decyzja administracyjna wydana w takiej sprawie powinna realizować zasadę przekonywania wyrażoną w art. 11 k.p.a., wedle którego organy administracji publicznej powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy, aby w ten sposób w miarę możności doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez potrzeby stosowania środków przymusu.

Z tych względów i na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzją organu pierwszej instancji podlegały uchyleniu.

Zawarte w punkcie II wyroku rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów postępowania uzasadnia art. 205 § 1 p.p.s.a.