Postanowienie WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 375/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2015-06-19 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Zwolniono od kosztów sądowych

SENTENCJA

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 19 czerwca 2015r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z.P. o zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 08.12.2014r., nr [...], w przedmiocie podatku od towarów i usług za wrzesień 2009r. postanawia: zwolnić stronę skarżącą od kosztów sądowych


UZASADNIENIE

Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek Z.P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej , z dnia 08.12.2014r., nr [...] , w przedmiocie podatku od towarów i usług za wrzesień 2009r.

Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym , majątku i dochodach" oraz nadesłanych dokumentów Z.P. prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z synem P.P. ur. w 1995r. Obydwaj mieszkają w domu jednorodzinnym, będącym własnością syna. Z. P. jest zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy w L. jako osoba bezrobotna, bez prawa do zasiłku. Z tytułu prac dorywczych otrzymuje on ok. 1200 zł., miesięcznie. Na syna płacone są natomiast alimenty w wysokości 500 zł., miesięcznie.

Miesięczne koszty utrzymania rodziny obejmują : opłatę za energię elektryczną – 128,03 zł., opłatę za odpady komunalne – 99 zł., opłatę za telefon i internet – 255,28 zł., koszty leczenia – 150 zł.

Strona skarżąca nie posiada oszczędności ani przedmiotów o wartości pow. 3000 euro.

Zdaniem orzekającego wniosek zasługuje na uwzględnienie.

Instytucja prawa pomocy stanowi jedną z gwarancji realizacji konstytucyjnej zasady prawa do sądu. Umożliwia ona dostęp do sądu podmiotom, które nie są w stanie samodzielnie pokryć kosztów związanych z prowadzeniem postępowania sądowego.

Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym ma też charakter wyjątkowy. Stosowane jest wobec osób o bardzo trudnej sytuacji materialnej. Stanowi odstępstwo zarówno od ogólnej zasady przewidzianej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j Dz.U. z 2012r., poz. 270 z p. zm.), zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie jak i od konstytucyjnego obowiązku ponoszenia danin publicznych wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. Instytucja ta stanowi jednocześnie formę dofinansowania strony skarżącej z budżetu państwa, przez co stosowanie jej powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.

W myśl art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3).

Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej, w zakresie całkowitym przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246§1 pkt 1 i 2 w/w ustawy).

W przedmiotowej sprawie strona skarżąca wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych. Taki wniosek zgodnie z art. 245 §3 w/w ustawy objęty jest definicją prawa pomocy w zakresie częściowym. Przesłanką wymagającą oceny jest więc fakt, czy strona skarżąca nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny , należy natomiast rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. postanowienie NSA z dnia 22.03.2005r. , sygn. akt. FZ 794/04 , postanowienie NSA z dnia 07.03.2012r., sygn. akt I FZ 29/12 ).

Podkreślić należy również, iż zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana w dwóch aspektach - z uwzględnieniem z jednej strony wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej strony jej możliwości finansowych (H.Knysiak – Molczyk (w:) T.Woś, H.Knysiak – Molczyk, M.Romańska , Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi , Komentarz, Warszawa, LexisNexis 2009, s. 869). Oczywiście w przypadku kiedy strona bierze udział również w innych postępowaniach, podczas analizy jej sytuacji finansowej należy wziąć pod uwagę łączną wysokość kosztów sądowych we wszystkich sprawach.

Przedstawiona przez Z.P. sytuacja nie daje możliwości poniesienia przez wnioskodawcę kosztów sądowych, bez pogorszenia warunków bytowych.

Prowadzi on gospodarstwo domowe wraz z synem i po odliczeniu opłat stałych pozostaje im do dyspozycji kwota 1067,69 zł. (1200 zł. + 500 zł. = 1700 zł. - 128,03 zł. – 99 zł. - 255,28 zł., -150 zł. = 1067,69 zł.). Trzeba natomiast zaznaczyć , iż w tutejszym Sądzie prowadzonych jest dwadzieścia jeden spraw ze skarg Z.P. o sygn. akt I SA/Kr 386 - 392/15 ; I SA/Kr 372 - 378/15 oraz I SA/Kr 379 - 385/15, w których łączna suma wpisów przekracza zarówno kwotę 1067,69 zł., jak i sumę miesięcznego dochodu ojca i syna. Fakt ten w połączeniu z brakiem oszczędności u strony oraz brakiem u niej przedmiotów wartościowych czyni wniosek

Z.P. zasadnym.

Biorąc pod uwagę powyższe, orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 244§1, art.245§3, art. 246§1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012r., poz. 270 z p. zm.).