Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 618/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2012-11-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 153
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 51 ust. 1 pkt 2 i 3
journal: Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
law: Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.
article: art. 37 ust. 1 pkt 1, art. 40
journal: Dz.U. 1974 nr 38 poz 229
law: Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane.

SENTENCJA

Dnia 22 listopada 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Wieczorek - Zalewska, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc - Malec, SO del. Iwona Tchórzewska (sprawozdawca), Protokolant Starszy referent Agata Jakimiuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 8 listopada 2012 roku sprawy ze skargi K. J. Z. J. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych I. oddala skargę; II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na rzecz [...] D. P. kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) tytułem wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną z urzędu, w tym kwotę 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) tytułem podatku od towarów i usług.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 10 maja 2012 r. nr [...], [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...], po rozpoznaniu odwołania K. i Z. małżonków J. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia 31 stycznia 2012 r., nr [...], nakazującej Z. K., S. K., B. S., M. P. i M. T. wykonanie określonych robót budowlanych przy budynku inwentarsko-gospodarczym położonym na działce nr 47 w S., gmina W., uchylił zaskarżoną decyzję w całości oraz nakazał – w odmiennym zakresie niż organ pierwszej instancji – zrealizowanie wskazanych w sentencji decyzji organu drugiej instancji robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem.

Powyższe decyzje zapadły w następującym stanie sprawy.

K. i Z. J. w piśmie z dnia 17 kwietnia 2007 r. skierowanym do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] wnieśli o nakazanie Z. K. rozbiórki budynku inwentarsko-gospodarczego usytuowanego na działce nr 47 w S., gmina W., zlokalizowanego w odległości 90 cm od granicy z należącą do skarżących działką oznaczona numerem 46.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w dniu 29 sierpnia 2007 r. wydał decyzję odmawiająca nałożenia na Z. K. nakazu rozbiórki przedmiotowego budynku. Decyzja ta została uchylona, a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 23 października 2007 r.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy organ pierwszej instancji decyzją z dnia 7 lutego 2008 r. nakazał Z. K. rozbiórkę omawianego budynku, jako wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę oraz z naruszeniem przepisów techniczno-budowlanych. Organ odwoławczy decyzją z dnia 26 marca 2008 r. uchylił powyższą decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

Kolejna decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 13 czerwca 2008 r. odmawiająca wydania nakazu rozbiórki została uchylona przez organ drugiej instancji decyzją z dnia 8 września 2008 r.

Organ pierwszej instancji decyzją z dnia 8 czerwca 2009 r. odmówił nałożenia na współwłaścicieli nieruchomości: Z. K., S. K., B. S., M. P. i M. T. (spadkobierców po A. K.) nakazu rozbiórki omawianego budynku. Organ drugiej instancji decyzją z dnia 17 sierpnia 2009 r. uchylił powyższą decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

W toku ponownego rozpatrzenia sprawy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją z dnia 26 listopada 2009 r. nałożył na Z. K., S. K., B. S., M. P. i M. T. obowiązek sporządzenia i przedstawienia 4 egzemplarzy projektu budowlanego zamiennego przedmiotowego budynku inwentarsko-gospodarczego, z uwzględnieniem zmian wynikających z dotychczas wykonanych robót budowlanych, w celu doprowadzenia robót budowlanych do stanu zgodnego prawem. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 23 marca 2010 r. uchylił wskazaną decyzję w całości i umorzył postępowanie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał między innymi, że brak było podstaw do orzekania nakazu rozbiórki na podstawie art. 37 ustawy – Prawo budowlane z 1974 r., gdyż w odniesieniu do przedmiotowego budynku została już w dniu 14 października 1993 r. wydana decyzja na podstawie art. 40 tej ustawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 12 października 2010 r., sygn. akt II SA/Lu 301/10, po rozpoznaniu skargi K. i Z. małżonków J. od powołanej wyżej decyzji organu odwoławczego, uchylił decyzje organów obu instancji. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd stwierdził, że wobec zakończenia budowy, która była prowadzona w oparciu o pozwolenie na budowę i została zrealizowana przed dniem 1 stycznia 1995 r., nie było podstaw do zastosowania w sprawie przepisu art. 103 ust. 2, a także art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, ale należało w oparciu o przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 51 ust. 7 tej ustawy nałożyć obowiązek wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia robót do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania. Gdyby zaś nie było to możliwe, należy zastosować przepis art. 51 ust. 3 Prawa budowlanego. Sąd podkreślił, że postępowanie w sprawie nie było bezprzedmiotowe. Jeśli organ drugiej instancji uznał, że brak było podstaw do nakazania rozbiórki budynku na podstawie art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r., należało wydać decyzję odmawiającą nałożenia takiego obowiązku, nie zaś umarzać postępowanie. Sąd zaznaczył przy tym, że uwaga ta nie ma decydującego znaczenia jeśli zważyć, że organ odwoławczy błędnie uznał za obowiązujące w sprawie przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane.

Decyzją z dnia 31 stycznia 2012 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane nałożył na Z. K., S. K., B. S., M. P. i M. T. obowiązek wykonania w terminie do 30 czerwca 2012 r.:

- rozbiórki istniejącego dwuspadowego dachu, z zastrzeżeniem, że zdjęcie przekrycia, tj. płyt falistych azbestowo-cementowych należy powierzyć specjalistycznej firmie posiadającej odpowiednie zezwolenie oraz uzyskać i przechowywać przez co najmniej 5 lat oświadczenie wykonawcy robót rozbiórkowych, że prace przy azbeście zostały wykonane z zachowaniem właściwych warunków technicznych i sanitarnych zgodnie z przepisami rozporządzeniem Ministra Gospodarki z dnia 14 sierpnia 1998 r. w sprawie sposobu usuwania wyrobów zawierających azbest;

- zamurowania 8 otworów okiennych w ścianie zachodniej przedmiotowego budynku;

- nadbudowania ściany zachodniej jako ściany oddzielenia przeciwpożarowego;

- wykonania jednospadowego dachu ze spadkiem w kierunku działki własnej;

- wykonania obróbki ściany oddzielenia przeciwpożarowego.

Uzasadniając to rozstrzygnięcie organ pierwszej instancji wyjaśnił, że przedmiotowy budynek inwentarsko-gospodarczy o konstrukcji murowanej, o wymiarach w rzucie poziomym 29,4 m x 7,10 m, z dachem dwuspadowym, pokryty jest płytami falistymi azbesto-cementowymi ze spadkiem jednej połaci dachu w kierunku działki nr 46, stanowiącej własność K. i Z. małżonków J. Budynek usytuowany jest w odległości około 1,1 m od granicy z tą działką. Z przeprowadzonych przez organ oględzin wynika również, że odległość przedmiotowego budynku od budynku mieszkalnego na działce nr 47 wynosi 15,7 m, od budynku mieszkalnego na działce nr 46 wynosi około 16,53 m, zaś od budynku składowego na tej działce - 8,19 m. Przedmiotowy budynek inwentarsko-gospodarczy został wybudowany w oparciu o pozwolenie na budowę z dnia 8 marca 1973 r., nr T- 425/73 udzielone poprzedniemu właścicielowi A. K. przez Naczelnika Gminy w [...]. W świetle analizy kserokopii planu sytuacyjnego będącego załącznikiem do wydanego pozwolenia na budowę A. K. wybudował wskazany budynek z odstępstwami od warunków określonych w tej decyzji, zwiększając wymiary budynku (zgodnie z warunkami pozwolenia obiekt winien mieć wymiary 17,52 x 6,52 m), zmieniając jego usytuowanie (obiekt winien być wybudowany w odległości 4 m od granicy działki nr 46). Nadto w ścianie budynku położonej w odległości 1,10 m od granicy z działką nr 46 wykonano 8 otworów okiennych. Organ zauważył przy tym, że w okresie realizacji budowy działka sąsiednia, której właścicielami są obecnie K. i Z. małżonkowie J., należała do J. K. – nieżyjącej matki pierwszej żony A. K., która wyraziła zgodę na usytuowanie budynku zgodnie z obecną lokalizacją. Ponadto w okresie budowy sąsiednia działka była dzierżawiona przez małżonków K. i nie była zabudowana, a budynki zostały na niej wybudowane dopiero po nabyciu działki przez małżonków J. około 1980 r. Jednakże usytuowanie budynku ścianą z otworami w odległości 1,10 m od granicy działki narusza przepisy § 12 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki z dnia 3 lipca 1980 r.

Organ wskazał również, że na skutek nawałnic, które miały miejsce w roku poprzedzającym wydanie decyzji, a także na skutek eksploatacji stan techniczny budynku pogorszył się i powstała konieczność remontu dachu, który winien zostać wykonany w zgodzie z warunkami technicznymi.

Po rozpoznaniu odwołania K. i Z. małżonków J. organ odwoławczy uchylił powyższą decyzję w całości i w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem nakazał wykonanie w terminie do dnia 30 września 2012 r. robót budowlanych polegających na:

- zamurowaniu 8 otworów okiennych w ścianie zachodniej przedmiotowego budynku;

- rozebraniu odchylonych od pionu ścian kolankowych i wykonaniu nowych ścian kolankowych;

- zamknięciu wieńca żelbetowego poprzez wykonanie brakującego odcinka wieńca i połączenie go z istniejącym;

- nadbudowaniu ściany zachodniej – pulpitowej;

- dokonaniu przebudowy dwuspadowego dachu na dach jednospadowy ze spadkiem w kierunku działki własnej, z zastrzeżeniem, że zdjęcie przekrycia, tj. płyt falistych azbestowo-cementowych należy powierzyć specjalistycznej firmie posiadającej odpowiednie zezwolenie oraz uzyskać i przechowywać przez co najmniej 5 lat oświadczenie wykonawcy robót rozbiórkowych (firmy specjalistycznej) stwierdzające, iż prace przy azbeście zostały wykonane z zachowaniem właściwych warunków technicznych i sanitarnych zgodnie z rozporządzeniem Ministra Gospodarki z dnia 14 sierpnia 1998 r. w sprawie sposobu usuwania wyrobów zawierających azbest.

W uzasadnieniu decyzji organ drugiej instancji wskazał, że zastosowanie w sprawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 51 ust. 7 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. jest prawnie i faktycznie uzasadnione oraz zgodne ze stanowiskiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wyrażonym w wyroku wydanym w sprawie II SA/Lu 301/10. Przeprowadzone w toku postępowania odwoławczego w dniu 8 maja 2012 r. oględziny przedmiotowego obiektu potwierdziły ustalenia organu pierwszej instancji co do wymiarów obiektu, jego usytuowania, wykonania w ścianie zachodniej, zlokalizowanej w odległości ok. 1,1 m od ogrodzenia z działką nr 46, ośmiu otworów okiennych. W wyniku oględzin ustalono również, że budynek składowo-inwentarski na działce nr 46, który znajduje się naprzeciw przedmiotowego budynku inwentarsko-gospodarczego, jest konstrukcji murowanej, z dachem konstrukcji drewnianej, pokrytym płytami z eternitu falistego. Budynek ten usytuowany jest równolegle ścianą szczytową w stosunku do działki nr 47. Odległość pomiędzy tymi obiektami, ze ścianami z materiałów niepalnych i dachach o pokryciu z materiałów niepalnych, wynosi 8,05 m. Oględziny obiektu potwierdziły wieloletnie użytkowanie budynku, w trakcie którego jego stan techniczny uległ pogorszeniu. Podczas oględzin stwierdzono odchylenie się od pionu ścian kolankowych oraz brak na pewnym odcinku (nad częścią inwentarską) wieńca żelbetowego. Niewykonanie podczas budowy budynku na pewnym odcinku wieńca powoduje, że nie jest on zamknięty (związany) i nie spełnia swoich zadań, którymi są stabilizacja ścian zewnętrznych z wieloma otworami, jak ma to miejsce w tym obiekcie, a także równomierne przenoszenie sił z konstrukcji dachowej oraz stropów na ściany.

Organ odwoławczy podkreślił, że Z. K. i wskazani przez nią świadkowie jako datę budowy spornego budynku wskazali przełom lat siedemdziesiątych i osiemdziesiątych ubiegłego wieku, zaś K. i Z. J. oraz powołani przez nich świadkowie twierdzili, że budowa obiektu przebiegała etapami od 1989 do 1993 r. Zdaniem organu, jakkolwiek strony podają różne daty budowy obiektu, dla zastosowania odpowiednich przepisów prawa w rozpatrywanej sprawie istotne znaczenie ma fakt, iż został on wybudowany, z istotnymi odstępstwami od udzielonego pozwolenia, pod rządami ustawy Prawo budowlane z dnia 24 października 1974 r., a zatem w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem zastosować należy przepisy rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. Nr 17, poz. 62).

Nadto organ drugiej instancji zauważył, że w sprawie przedmiotowego budynku wydana została na podstawie art. 40 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia 14 października 1993 r. nr [...]. Decyzją tą nakazano inwestorowi wykonać rynny i rury spustowe od strony działki nr 46. W ocenie organu wydanie decyzji na podstawie powołanego przepisu oznacza, że Kierownik Urzędu Rejonowego w [...] przeprowadził postępowanie wyjaśniające w kierunku ustalenia okoliczności określonych w art. 37 ust. 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r., a więc wykazał, że usytuowanie spornego budynku nie narusza ustaleń obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz nie powoduje niebezpieczeństwa dla ludzi i mienia bądź pogorszenia warunków użytkowych dla otoczenia.

Kierując się przedstawionymi względami organ odwoławczy uznał za zasadne nakazanie wykonania robót opisanych w wydanej przez ten organ decyzji. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że nakaz zamurowania otworów okiennych znajdujących się w ścianie zachodniej budynku jest prawnie uzasadniony, a to w świetle treści § 13 ust. 2 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki. Organ podniósł również, że przebudowa dachu przedmiotowego obiektu z dwuspadowego na jednospadowy pozwoli na radykalne i jednoznaczne rozwiązanie spływu wód opadowych przez ich odprowadzenie na teren działki nr 47, jest zatem faktycznie uzasadniona, a nakazu wykonania tych robót Z. K. nie kwestionuje. Niezasadny był natomiast nakaz wykonania w budynku ściany zachodniej jako ściany przeciwpożarowej, skoro zachowane są odległości, o których mowa w § 14 powołanego wyżej rozporządzenia. Orzeczenie o obowiązku wykonania pozostałych robót budowlanych było uzasadnione w świetle ustaleń organu poczynionych podczas oględzin budynku.

Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu organ drugiej instancji stwierdził, że nieuzasadnionym było orzeczenie o nakazie rozbiórki przedmiotowego budynku. Wbrew twierdzeniom skarżących inwestor uzyskał pozwolenie na budowę spornego obiektu. Zarzuty dotyczące zmiany przeznaczenia części budynku na cele mieszkalne nie zostały potwierdzone podczas oględzin z dnia 8 maja 2012 r. Nie stwierdzono również, by przedmiotowy budynek stwarzał niebezpieczeństwo dla ludzi i mienia. Nadto organ podniósł, że kwestia ograniczenia w korzystaniu z prawa własności nie mogła stanowić przedmiotu rozstrzygnięcia w niniejszym postępowaniu, gdyż w sprawie tego rodzaju właściwe są sądy powszechne, a nie organy nadzoru budowlanego. Ponadto przepisy techniczno-budowlane regulują wymagane odległości obiektów pod względem ograniczenia dopływu światła dziennego do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi, nie odnoszą się zaś do kwestii zacieniania terenu przez obiekt budowlany.

K. i Z. J. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia 15 maja 2012 r., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i nakazania rozbiórki spornego budynku.

Skarżący zarzucili, że decyzja o pozwoleniu na budowę tego budynku jest obarczona wadą skutkującą jej nieważnością, gdyż została wydana w dniu 8 marca 1973 r., a dopiero w październiku 1973 r. inwestor stał się właścicielem działki nr 47, na której budynek ten się znajduje. Niezależnie od tego sporny budynek został wybudowany z naruszeniem tej decyzji poprzez zmianę miejsca, przeznaczenia i wymiarów budynku, który nadto zaopatrzono w nieuwzględniony w projekcie budowlanym przewód kominowy. Zdaniem skarżących organ wadliwie ustalił datę realizacji spornego obiektu, przyjmując w tym zakresie bezkrytycznie stanowisko jednego ze współwłaścicieli. Decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia 14 października 1993 r., nr [...], potwierdza pośrednio fakt prowadzenia robót budowlanych przy tym budynku po 1975 r. Skarżący podnieśli, że w świetle ustaleń poczynionych w toku oględzin w dniu 8 maja 2012 r. budowa przedmiotowego budynku nie została do tej pory zakończona, a budynek stanowi zagrożenie dla życia i zdrowia ludzkiego. Stan techniczny obiektu jest zły i uzasadnia jego rozbiórkę, a nie podejmowanie działań naprawczych w trybie przepisów ustawy Prawo budowlane. Zaskarżona decyzja sankcjonuje więc stan niezgodny z prawem, ograniczając tym samym możliwość niezakłóconego korzystania przez skarżących z przysługującego im prawa własności.

Ponadto skarżący podnieśli, że przed wydaniem zaskarżonej decyzji nie zostali wezwani celem zapoznania się z dowodami, w tym z dodatkową dokumentacją fotograficzną wykonaną w dniu 8 maja 2012 r., wskutek czego doszło do naruszenia art. 10 § 1 k.p.a.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Daje temu wyraz przepis art. 145 p.p.s.a., który w § 1 stanowi między innymi, że sąd administracyjny uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości albo w części jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, albo też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.).

Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, że wniesiona w niniejszej sprawie skarga jest niezasadna. Przy wydaniu zaskarżonej decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] nie doszło bowiem do opisanych wyżej naruszeń prawa.

Wskazać należy na nieskuteczność podniesionego w skardze zarzutu naruszenia w postępowaniu odwoławczym przepisu art. 10 § 1 k.p.a. przewidującego, że organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Należy podkreślić, że K. J. i Z. J. uczestniczyli w oględzinach przeprowadzonych w dniu 8 maja 2012 r., przedstawiając swoje w stanowisko w związku z ustaleniami czynionymi w toku oględzin, co znalazło wyraz w sporządzonym protokole. Wprawdzie odpis wymienionego protokołu został doręczony skarżącym dopiero wraz z decyzją organu drugiej instancji, jednakże skarżący nie kwestionowali jego treści, jak również nie podnosili, by wskutek opisanego terminu doręczenia zostali pozbawieni możności udowodnienia swoich twierdzeń oraz by mogło to mieć wpływ na wynik sprawy. Odnosi się to również do podniesionej w skardze kwestii niedoręczenia skarżącym kopii sporządzonej w toku oględzin dokumentacji fotograficznej, gdyż skarżący nie twierdzili ani tym bardziej nie wykazali, by zarzucane uchybienie uniemożliwiło skarżącym podjęcie konkretnych czynności procesowych w postępowaniu administracyjnym oraz nie wykazali związku przyczynowego pomiędzy tym uchybieniem przepisom postępowania, a wynikiem sprawy. Tylko zaś w takiej sytuacji zarzut naruszenia przepisu art. 10 § 1 k.p.a. może odnieść skutek (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 marca 2012 r., II GSK 431/12, LEX nr 1145527).

W związku z pozostałymi zarzutami odnoszącymi się do meritum sprawy w pierwszym rzędzie trzeba wskazać, że zaskarżona decyzja została wydana na skutek wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 12 października 2010 r., sygn. akt II SA/Lu 301/10, a więc wyrokiem tym był związany zarówno organ przy wydaniu zaskarżonej decyzji, jak i obecnie Sąd. Wynika to z art. 153 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowiącego, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Kontrola orzeczenia organu administracji wydanego w sprawie na skutek prawomocnego wyroku sądu administracyjnego obejmuje ustalenie czy organ zastosował się do oceny prawnej i wskazań tego sądu, przy czym badając sprawę ponownie sąd również związany jest stanowiskiem zawartym w poprzednim wyroku wydanym w tej sprawie. Związanie sądu w rozumieniu przepisu art. 153 p.p.s.a. oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 czerwca 2009 r., I OSK 426/08, LEX nr 561267, z dnia 2 kwietnia 2008 r., I OSK 886/07 LEX nr 541851 oraz z 19 października 2007 r., II FSK 1128/06 LEX nr 306187). Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 15 lutego 2007 r. w sprawie II FSK 274/06, LEX nr 297129, sąd administracyjny po to wyraża swoją ocenę w omawianym zakresie, by przy ponownym rozpoznawaniu sprawy zakres tej oceny nie był już przedmiotem kolejnego rozpoznania. Niezastosowanie się przez sąd do oceny prawnej przewidzianej w przepisie art. 153 p.p.s.a. jest naruszeniem prawa stanowiącym podstawę do wniesienia skargi kasacyjnej (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 października 2006r., IV SA 1576/06). Ocena może dotyczyć w szczególności stanu faktycznego sprawy, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, kwestii zastosowania określonego przepisu do wydania danego rozstrzygnięcia. Wskazania natomiast określają sposób postępowania w przyszłości. Ich celem jest zapobieżenie w przyszłości błędom stwierdzonym przez sąd administracyjny w trakcie kontroli zaskarżonego orzeczenia i wytyczenie kierunku działalności organów przy ponownym rozpatrywaniu sprawy. (por. M. Jagielska, J. Jagielski, R. Stankiewicz w: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod red. R. Hausera, Wydawnictwo C.H.Beck, Warszawa 2011 r., s. 546).

W wydanym w niniejszej sprawie wyroku z dnia 12 października 2010 r. r. (sygn. akt II SA/Lu 301/10) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie stwierdził po pierwsze, że przedmiotowy budynek nie został wzniesiony w warunkach samowoli budowlanej, ale w oparciu o udzielone pozwolenie na budowę, a ponadto uznał, że budowa została zakończona i nastąpiło to przed dniem 1 stycznia 1995 r., z których to okoliczności Sąd wywiódł, że nie znajdują zastosowania w sprawie przepisy ustawy z dnia 24 października Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.). Wskazanymi ustaleniami i oceną na mocy art. 153 p.p.s.a. związane były zarówno organy administracji, jak i ponownie orzekający obecnie Sąd. Jednocześnie należy zauważyć, że nie wystąpiły zmiany w stanie faktycznym sprawy, które uzasadniałyby brak powyższego związania. W szczególności nie można się zgodzić, by taki charakter miał ustalony przez organ fakt niewykonania w przedmiotowym budynku, na pewnym jedynie odcinku, wieńca żelbetowego, gdyż okoliczność ta nie stanowi o niezakończeniu budowy, a wyłącznie o jej przeprowadzeniu w tym zakresie w sposób odbiegający od obowiązujących zasad. Tym bardziej nie można wywodzić niezakończenia budowy z faktu następczego odchylenia się od pionu ścian kolankowych. Trzeba również podkreślić, że w toku oględzin przeprowadzonych w dniu 22 kwietnia 2009 r., a zatem jeszcze przed wydaniem decyzji uchylonych następnie wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w sprawie II SA/Lu 301/10, skarżąca wskazywała na brak w budynku części dachu i szczytu (k. 173 akt administracyjnych). Okoliczności te były zatem znane w sprawie i brak podstaw do dokonywania ich ponownej analizy wobec zawartych w uzasadnieniu ostatnio wymienionego wyroku jednoznacznych stwierdzeń, w których Sąd odwołał się do ustaleń poczynionych w toku oględzin w dniach 20 lipca 2007 r. oraz 22 kwietnia 2009 r.

Wobec zaś związania organów i Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę oceną dokonaną we wcześniej wydanym prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego II SA/Lu 301/10, należało uznać za nieuprawnione podniesione w skardze zarzuty wadliwości ustalenia przez organy obu instancji faktu wybudowania budynku w oparciu o wydane pozwolenie na budowę oraz kwestionujące wiążącą ocenę Sądu w odniesieniu do faktu zakończenia budowy i wystąpienia tego stanu przed 1 stycznia 1995 r., z którym to dniem weszła w życie ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2010 r., Nr 243, poz. 1623 ze zm.). W konsekwencji zawarte w skardze twierdzenia o wybudowaniu budynku w warunkach samowoli budowlanej, jako nie znajdujące w sprawie podstaw, nie mogły uzasadniać żądania nakazania rozbiórki budynku. Przy tym Sąd w uzasadnieniu wyroku z dnia 12 października 2010 r. r. (II SA/Lu 301/10) jednoznacznie wyłączył stosowanie w sprawie przepisu art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane oraz przepisów wcześniejszego Prawa budowlanego z dnia 24 października 1974 r.

Ponadto orzekając w sprawie II SA/Lu 301/10 Sąd wyraził wiążące organy i obecnie Sąd stanowisko o braku podstaw do zastosowania art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego z dnia 7 lipca 1994 r. w odniesieniu do zakończonych robot budowlanych oraz zasadność nałożenia w oparciu o przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 51 ust. 7 obowiązku wykonania w wyznaczonym terminie określonych czynności w celu doprowadzenia robót do stanu zgodnego z prawem.

Kierując się tymi wskazaniami organ drugiej instancji zaskarżoną decyzją na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego nałożył na właścicieli obowiązek wykonania określonych szczegółowo w decyzji robót w terminie do dnia 30 września 2012 r. Adresaci decyzji zobowiązani do wykonania opisanych w niej robót budowlanych nie kwestionowali tych obowiązków i nie zaskarżyli wydanej w tym przedmiocie decyzji ostatecznej. Stwierdzić zaś należy, że w świetle przepisów § 12 oraz § 13 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. Nr 17, poz. 62 ze zm.). nie budzi wątpliwości, iż budynki usytuowane w odległości mniejszej niż 4 m od granicy nie mogą mieć otworów okiennych i drzwiowych w ścianie od strony sąsiedniej działki. Zasadnym było zatem nałożenie obowiązku zamurowania ośmiu okien znajdujących się w ścianie zachodniej przedmiotowego budynku usytuowanej w odległości 1,1 m od ogrodzenia z działką sąsiednią.

Zarazem trzeba wskazać, że nie jest to usytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy działki, o jakim mowa w § 13 powołanego ostatnio rozporządzenia. Mylnie zatem organ odwoławczy wskazał na przepis § 13 ust. 2 rozporządzenia jako stanowiący podstawę nakazu zamurowania okien, co jednakże nie miało wpływu na wynik sprawy.

Podkreślić należy, że w myśl § 12 rozporządzenia z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki:

1. budynki mieszkalne i gospodarcze na działkach zagrodowych w indywidualnych gospodarstwach rolnych oraz wolno stojące jednorodzinne domy mieszkalne o ścianach z materiałów niepalnych i o pokryciu z materiałów niepalnych lub trudno zapalnych powinny być sytuowane w odległości co najmniej 4 m od granicy działki. Odległość ta może być zmniejszona do 3 m, jeżeli ściana budynku od strony sąsiedniej działki nie ma otworów okiennych lub drzwiowych;

2. przy istniejącej zabudowie na sąsiedniej działce w odległości większej niż 4 m od granicy działki, odległości określone w ust. 1 mogą ulec zmniejszeniu, z tym że odległość między budynkiem istniejącym a projektowanym powinna wynosić co najmniej 8 m.

Wyniki przeprowadzonych oględzin potwierdzają, że w okolicznościach sprawy pozostają zachowane odległości przewidziane w ostatnio przytoczonym przepisie, gdyż odległość przedmiotowego budynku (usytuowanego 1,1 m od ogrodzenia sąsiedniej działki) od położonego naprzeciw (po drugiej stronie granicy między działkami – szkic na k. 205 akt. adm.) budynku inwentarsko – gospodarczego na należącej do skarżących działce nr 46 wynosi 8,05 m, a obydwa budynki są obiektami z materiałów niepalnych i z dachami o pokryciu z materiałów niepalnych. Zatem zamurowanie okien znajdujących się w ścianie budynku położonej od strony działki sąsiedniej oznaczonej nr 46 uczyni zadość wymogom z § 12 ust. 2 rozporządzenia.

W odniesieniu zaś do wymogów dotyczących bezpieczeństwa pożarowego trzeba zauważyć, że przewidziana w § 14 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki odległość 8 m pomiędzy budynkami gospodarczymi o ścianach i dachach z materiałów niepalnych odpowiada odległości wymaganej obecnie obowiązującym przepisem art. 271 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.). Powyższa odległość została zaś w sprawie zachowana.

W ocenie Sądu nie zasługiwał na podzielenie zarzut dokonania przez organ odwoławczy wadliwej oceny decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia 14 października 1993 r., nr [...], wydanej w odniesieniu do przedmiotowego budynku i następnie wykonanej przez A. K. (kopia postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego na k. 2 akt administracyjnych). Z treści decyzji wynika bowiem jednoznacznie, że została ona wydana na podstawie art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane, nie zaś – jak podniesiono w skardze – na podstawie art. 46 tej ustawy, a organ nakazał wykonanie rynien i rur spustowych w oparciu o ustalenia dotyczące między innymi odległości wybudowanego budynku od granicy z sąsiednią nieruchomością Z. J. Natomiast przepis art. 40 ustawy przewidywał, że w wypadku wybudowania obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami, jeżeli nie zachodzą okoliczności określone w art. 37, właściwy terenowy organ administracji państwowej wyda inwestorowi, właścicielowi lub zarządcy decyzję nakazującą wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego, terenu nieruchomości lub strefy ochronnej do stanu zgodnego z przepisami.

Z kolei zgodnie z art. 37 ust. 1 i 2 Prawa budowlanego z 1974 r.:

1. obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część:

1) znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub

2) powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia;

2. terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego może wydać decyzję o przymusowej rozbiórce albo o przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie jego budowy, jeżeli jest to uzasadnione innymi ważnymi przyczynami poza wymienionymi w ust. 1.

Zestawienie przytoczonych przepisów oraz treści decyzji z dnia 14 października 1993 r. (k. 1 akt adm.) przemawia za trafnością wyrażonego w zaskarżonej decyzji stanowiska, iż rozstrzygnięcie na podstawie art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r. oznacza, że organ przeprowadził postępowanie wyjaśniające w zakresie okoliczności przewidzianych w art. 37 tej ustawy. Z art. 40 wynika bowiem, że tylko w takiej sytuacji organ uprawniony był do zastosowania wymienionego przepisu. Zatem zasadnym było przyjęcie, że wydanie decyzji z dnia 14 października 1993 r. nastąpiło po stwierdzeniu, iż usytuowanie spornego budynku nie narusza ustaleń obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz nie powoduje niebezpieczeństwa dla ludzi i mienia bądź pogorszenia warunków użytkowych dla otoczenia. W odniesieniu do wymienionych zagadnień trzeba ponadto podkreślić okoliczność wybudowania budynku w oparciu o wydane pozwolenie na budowę, aczkolwiek z istotnymi od niego odstępstwami, jak również należy wskazać, że w toku oględzin przeprowadzonych w obecnym postępowaniu administracyjnym także nie stwierdzono, by przedmiotowy budynek stwarzał niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia, a także by miała miejsce zmiana jego przeznaczenia.

Nieskuteczne są również zarzuty skarżących powołujących się na ograniczenia w dysponowaniu przysługującym im prawem własności w związku z usytuowaniem przedmiotowego budynku. Zasadnie bowiem wskazano w zaskarżonej decyzji, że zagadnienie to należy do kognicji sądów powszechnych.

Z tych wszystkich względów i na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie orzekł jak w punkcie I sentencji.

Rozstrzygnięcie z punktu II uzasadnia art. 250 p.p.s.a. w związku z § 19 pkt 1, § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c i § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).