Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2700/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-10-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6365 Inne zezwolenia, zgody i nakazy z zakresu ochrony zabytków
Hasła tematyczne: Zabytki
Skarżony organ: Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 5
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
article: art. 36 ust. 1 pkt 8
journal: Dz.U. 2014 poz 1446
law: Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska, , Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska – Rzepecka (spr.), Sędzia WSA Sławomir Fularski, Protokolant sekr. sąd. Anna Tomaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 października 2017 r. sprawy ze skargi Województwa [...] na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] września 2016 r. znak: [...] w przedmiocie pozwolenia na podział zabytku nieruchomego oddala skargę.


UZASADNIENIE

[...] Wojewódzki Konserwator Zabytków decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r., znak: [...], na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 1 lit. b i g, art. 7 pkt 1, art. 36 ust. 1 pkt 8, art. 89 pkt 2, art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz.U. z 2014 r. poz. 1446 ze zm.), oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r. poz. 23 ze zm., zwana dalej k.p.a.), po ponownym rozpatrzeniu wniosku Województwa [...], odmówił wydania pozwolenia na podział zabytku nieruchomego, tj. zespołu zabytkowego obejmującego tzw. "[...]" i M. A. oraz otaczający ww. budynki ogród, tj. nieruchomości nr ewidencyjny [...], położonej przy ul. Ż. w N., wpisanego indywidualnie do rejestru zabytków woj. [...] pod nr [...] na mocy decyzji znak: [...] z dnia [...] sierpnia 1981 r. - na działki nr ew. [...] i [...] zgodnie z przedłożonym wraz z wnioskiem wstępnym projektem podziału opracowanym 22 września 2015 r. przez uprawnionego geodetę A. R.

Odwołanie od powyższej decyzji złożyło Województwo [...].

Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego decyzją z dnia [...] września 2016 r., znak: [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 17 pkt 2 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania Województwa [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że P. N., Członek Zarządu Województwa [...] wnioskiem z dnia [...] października 2015 r., sygn. [...], uzupełnionym pismem z dnia 30 października 2015 r., zwrócił się o pozwolenie na podział działki nr [...] o pow. 0,7373 ha, położonej w N. przy ul. Ż., dla której w Sądzie Rejonowym w P. urządzona jest księga wieczysta KW Nr [...]. Zgodnie z uzasadnieniem wniosku podział działki ma na celu zamianę sposobu zarządzania przedmiotową nieruchomością. Użytkowanie całej nieruchomości generuje dodatkowe koszty i stanowi poważne obciążenie finansowe dla prowadzonej działalności statutowej przez Muzeum [...] w L.

Organ podniósł, że właściwość rzeczowa organu konserwatorskiego w rozpatrywanej sprawie wynika z faktu, że przedmiotowa nieruchomość jest wpisana do rejestru zabytków decyzją Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w L. z dnia [...] sierpnia 1981 r., numer rejestru [...], jako zespół zabytkowy w N. przy ul. Ż. i obejmujący tzw. [...] wybudowaną w latach 1904-05, M. A. z lat 1920-22 oraz otaczający je ogród w granicach działki wraz ze studnią. Dla przedmiotowego obszaru nie został uchwalony miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego.

Dalej, zaznaczył, że materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 36 ust. 1 pkt 8 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, zgodnie z którym dokonywanie podziału zabytku nieruchomego wpisanego do rejestru wymaga pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków. Zaś przy ocenie dopuszczalności podziału należy mieć na uwadze wskazany przez wnioskodawcę cel podziału, co wynika z wymogu podania we wniosku uzasadnienia podziału zabytku nieruchomego, stosownie do § 6 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 14 i października 2015 r. w sprawie prowadzenia prac konserwatorskich, prac restauratorskich, badań konserwatorskich, badań architektonicznych i innych działań przy zabytku wpisanym do rejestru zabytków oraz badań archeologicznych i poszukiwań zabytków.

Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego podał, że w 1928 r. po śmierci pisarza, z inicjatywy O. Ż. w "[...]" urządzono muzeum im. S. Ż., którego organizacją początkowo zajmował się J. W. K. Obecnie muzeum jest prowadzone przez Muzeum [...] w L. - użytkownika wieczystego działki nr [...], której właścicielem jest Województwo [...]. Podkreślił także za organem pierwszej instancji, że granice zabytku - zespołu zabytkowego w N. przy ul. Ż. i obejmującego tzw. [...] wybudowaną w latach 1904-05, M. A. Ż. z lat 1920-22 oraz otaczający je ogród w granicach działki wraz ze studnią, w których został wpisany do rejestru zabytków pozostają niezmienione. Zachowały się powstałe tu na początku XX. wieku obiekty architektoniczne - chata i mauzoleum oraz część dawnego drzewostanu. W części północnej ogrodu, która miałaby zostać wydzielona geodezyjnie od część zabudowanej, obok drzew owocowych zachowały się także drzewa z nasadzeń pochodzących z okresu powstania [...] i [...]: m.in. dąb szypułkowy (o obwodzie pnia 272 cm) i dwa buki pospolite (o obwodzie pnia 354 i 273 cm). Celem objęcia ochroną konserwatorską zabytku poprzez wpisanie go do rejestru zabytków jest tworzenie warunków prawnych, organizacyjnych i finansowych umożliwiających trwałe zachowanie zabytków oraz ich zagospodarowanie i utrzymanie, w myśl art. 4 pkt 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Dokonanie wnioskowanego podziału stoi w sprzeczności z wskazanymi podstawowymi zasadami ochrony zabytków, tj. podejmowaniem działań zmierzających do trwałego zachowania wartości zabytkowych obiektów i zapewniających warunki ochrony konserwatorskiej. Podzielenie zabytku, oznacza brak konieczności solidarnego działania wszystkich jego właścicieli i użytkowników w odniesieniu do całości zabytku oraz utrudnienie możliwości wyegzekwowania przez organ konserwatorski obowiązku ich utrzymania w odpowiednim stanie, stosownie do przepisów ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, a także, co ma istotne znaczenie, możliwości zachowania ich integralności. Planowany podział działki może uniemożliwić w przyszłości dokonanie poprawnej rewaloryzacji zabytku - zespołu, a w szczególności ogrodu. Na negatywne skutki dokonywania podziałów geodezyjnych lub własnościowych zwrócił uwagę Naczelny Sąd Administracyjny, który w wyroku z dnia 6 czerwca 2013 r., sygn. akt II OSK 382/12 stwierdził, że doprowadzenie do sytuacji, w której różnymi częściami tego samego zabytku zarządzają różne podmioty z różnymi programami działania utrudnia ochronę konserwatorską i może prowadzić do odmiennego sposobu zagospodarowania i eksploatacji podzielonych części zabytku, a to może spowodować jego dezintegrację. Gdy chodzi o zabytek stanowiący pewien kompleks obszarowy, jego podział nie może zagrażać niepodzielności i integralności tego kompleksu.

Organ odwoławczy odnosząc się do zarzutu, że z treści decyzji organu pierwszej instancji nie wynika by podział działki naruszał historyczny układ zabytku, gdyż projektowana działka [...] zawsze miała charakter odrębny, a w okresie przedwojennym nie był na niej prowadzony ogród i sad, czego dowodem są znajdujące się w aktach dokumenty i opracowania oraz zdjęcia z okresu przedwojennego, ocenił go jako nieuzasadniony. Podkreślił, że [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków wyraźnie wskazał na przyczynę rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie. Teren ogrodu spełnia niezwykle ważną rolę w układzie całego założenia z [...] i [...], która stanowi główny jego element, i której podporządkowana została kompozycja przestrzenna założenia. Podział wnioskowanej nieruchomości i przeznaczenie jej części - ogrodu otaczającego [...] i [...] na inne cele w oderwaniu od zespołu zabytkowego w N. przy ul. Ż., zmieniłoby jego kompozycję. Zmiany te doprowadziły do uszczuplenia wartości zabytkowych zespołu. Bez znaczenia pozostaje również, w ocenie organu, przywołana okoliczność odstąpienia przez Muzeum L. w L. od planów zabudowania tej części nieruchomości i deklaracji jej zbędności do działalności muzeum. Objęcie ochroną konserwatorską zespołu miało na celu ochronę jego walorów zabytkowych, niezależnie od funkcjonowania na jego terenie muzeum.

Dodatkowo, organ zauważył, wobec kwestionowania przez stronę wartości zabytkowych części przedmiotowej nieruchomości i objęcia ochroną poprzez wpisanie do rejestru zabytków, że przedmiotem niniejszego postępowania nie była weryfikacja decyzji Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków L. o wpisie do rejestru zabytków z dnia [...] sierpnia 1981 r., numer rejestru [...].

Skargę na powyższą decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] września 2016 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyło Województwo [...], wnosząc o jej uchylenie oraz o uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.

Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:

- art. 3 pkt 1 i pkt 2, art. 4 pkt 1, pkt 2, pkt 3 i 5, art. 6 ust. 1 pkt 1, art. 36 ust. 1 pkt 8 i ust. 3 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami w związku z art. 93 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2015 r. poz. 1774 ze zm.);

- art. 6, art. 7, art. 8, art. 76 § 1, art. 77 § 1, art. 80, 104 § 2, art. 107 § 1 i § 3 k.p.a.

W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że rozstrzygnięcie organu l i II instancji opiera się wyłącznie na przypuszczeniach, co do ewentualnych skutków podziału nieruchomości, że podział może przyczynić się do braku dbałości o wydzieloną działkę w przypadku jej sprzedaży, że działka zostanie zagospodarowania w sposób, który zmniejszy wartość historyczną zabytku na przyszłej działce [...] o pow. 0,4027 ha, tym bardziej iż w świetle obowiązujących przepisów roboty budowlane podlegają uzgodnieniu z Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków - art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Podkreślił, że organ II instancji w ogóle nie odniósł się do zarzutów podniesionych przez Województwo [...] w odwołaniu z dnia 20 czerwca 2016 r., nie wskazał dowodów na których oparł swoje twierdzenia, że podział nieruchomości, biorąc pod uwagę aktualny sposób zagospodarowania działki [...], jak też sposób zagospodarowania działki w okresie przedwojennym, naruszy historyczny układ zabytku. Organ odwoławczy nie wskazał też dowodów na podstawie których się oparł podtrzymując stanowisko organu I instancji, że wydzielenie działki niezabudowanej o pow. 0,3346 ha według projektu podziału [...], zbędnej do działalności statutowej Muzeum [...] spowodowałoby uszczuplenie wartości zabytkowych działki nr [...], dowodu na podstawie którego twierdzi że projektowana działka nr [...] jest ogrodem, że pozostaje w przestrzennym związku z projektowaną działką nr [...]. Także przedstawiając za organem I instancji bezpodstawne domniemania, które zdaniem organu przemawiają za prawidłowością rozstrzygnięcia organu I instancji, że zachodzą przesłanki do wydania decyzji odmawiającej zgody na podział działki nr [...] na działki [...] i działki [...] nie powołał się na żaden dowód w aktach organu I i II instancji, który dowodziłby faktów uprawniających organ do zajętego w decyzji stanowiska.

Województwo [...] podniosło, że decyzja z dnia [...] sierpnia 1981 r. nie wskazuje, by organ dokonujący wpisu do rejestru zabytków zespołu zabytkowego tzw.: "[...]" łącznie z [...] A. Ż., studnią i otaczającym ogrodem opierał się na dokumentach świadczących o układzie przestrzennym nieruchomości w okresie przedwojennym, czy też związku całej nieruchomości z osobą Ż. W rozstrzygnięciu decyzji brak jest wskazania, jakie fakty spowodowały że wpisowi do rejestru podlegała cała działka wraz z ogrodem, z jakiego powodu organ wpisał całą działkę [...], co stanowiło ogród, czy przypadkiem pojęcie ogrodu w decyzji nie odnosiło się do terenu w bezpośrednim sąsiedztwie [...] Ż. i [...] A. Ż. na obszarze projektowanej działki [...] zabudowanej [...] Ż. i [...] A. Ż.

Skarżący wskazał, że jak wynika ze wstępnego projektu podziału opracowanego 22 września 2015 r. przez uprawnionego geodetę A. R., w wyniku podziału działki nr [...] o pow. 0,7373 ha powstałyby 2 działki, jedna działka o numerze ewidencyjnym [...] niezabudowana o pow. 0,3346 ha zbędna do działalności statutowej Muzeum [...] oraz jedna działka zabudowana "[...] Ż.", [...] A. Ż., studnią o pow. 0,4027 ha o numerze ewidencyjnym [...], która to działka jest wystarczająca dla prawidłowego funkcjonowania Muzeum im. S. Ż. Muzeum [...] w piśmie z dnia 29 czerwca 2015 r. poinformowało, iż dla działalności statutowej Muzeum wystarczająca jest działka o pow. około 3700 m2. Podział działki został dokonany w sposób nie powodujący żadnego uszczerbku dla zespołu zabytkowego obejmującego tzw. [...] Ż." i [...] A. Ż. oraz otaczającego ww. budynki ogrodu usytuowanego wyłącznie na działce [...]. Na projektowanej działce nr [...] nie ma i nie było żadnego ogrodu, co potwierdza organ I instancji nakazując bez żadnej podstawy prawnej zagospodarowanie działki nr [...] na potrzeby Muzeum w uzasadnieniu decyzji [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] czerwca 2016 r.

Strona podkreśliła nadto, że przed wydaniem zaskarżonej decyzji w posiadaniu organu I i II instancji były też dokumenty: Ewidencja Parku autorstwa Pracowni Projektowej Architektury Krajobrazu P. L. z 1996 r., Uproszczona dokumentacja leczenia i konserwacji drzew, [...] Fundacji Ochrony Środowiska Naturalnego, sierpień 1995 r. wraz ze szczegółową mapą inwentaryzacji drzewostanu, Opinia dendrologiczna drzew na terenie Muzeum S. Ż. w N. wraz z Planem sytuacyjnym terenu w skali 1:500, Inwentaryzacja architektoniczna obiektu z dnia 31 sierpnia - 11 września 2009 r. - opis, Karta ewidencyjna zabytków architektury i budownictwa - "[...]" Ż.", Karta ewidencyjna zabytków architektury i budownictwa - [...] A. Ż. Wskazane wyżej dokumenty i opracowania nie dowodzą jednak, by podział działki naruszył historyczny układ zabytku, dowodzą natomiast że projektowana działka [...] zawsze miała charakter odrębny, w okresie przedwojennym nie było na niej żadnych nasadzeń, drzew, krzewów, nie był na niej prowadzony ogród i sad, dowodem na powyższe fakty są też zdjęcia nieruchomości z okresu przedwojennego oraz z okresu powojennego, wymienione w pkt II odwołania. Jak wynika z protokołu oględzin nieruchomości w dniu 6 maja 2016 r. oraz ze wstępnego projektu działki nr [...], część działki oznaczona w projekcie podziału jako [...], która ma pozostać we władaniu Muzeum [...], posiada samodzielne wejście, jest ogrodzona płotem sztachetowym od ulicy Ż., tylko przy samym wejściu do Muzeum, nawiązującym do zabudowy [...] Ż. - w dalszej części nieruchomości, w tym działki [...] ogrodzenie od ul. Ż. jest z przęseł z siatki (dowód zdjęcia ogrodzenia działki [...] nr [...] z portalu Google maps). Na części działki niezbudowanej oznaczonej w projekcie podziału [...] o pow. 0,3346 ha, nie ma ogrodu, jest ona zarośnięta samosiejkami oraz drzewami posadzonymi w okresie powojennym, nie ma tam żadnych alejek, teren nie jest uporządkowany, nie nawiązuje do zagospodarowania drugiej części działki [...] o pow. 0,4027 ha zabudowanej [...] Ż. Działka [...] zmieniła swój charakter w okresie powojennym, obecny, jak i w okresie przedwojennym, sposób jej użytkowania nie nawiązuje do osoby i twórczości S. Ż. Na części działki oznaczonej [...] o pow. 0,4027 ha zabudowanej [...] Ż. od strony wydzielanej części działki znajduje się szpaler drzew, który w sposób naturalny oddziela obie części działki. Obie działki będą miały dostęp do drogi publicznej ulicy Ż. Część działki [...] o pow. 0,3346 ha nie jest zabytkiem w rozumieniu art. 3 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, jest niezabudowana.

Skarżące Województwo na poparcie swojego stanowiska powołało się na wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 lutego 2015 r., sygn. akt II OSK 1685/13, z dnia 4 marca 2016 r., sygn. akt II OSK 1652/14.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.).

W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 5 Konstytucji RP jednym z podstawowych obowiązków Rzeczypospolitej Polskiej jest ochrona dziedzictwa narodowego. Konkretyzację tego unormowania stanowi ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Ustawa ta obejmuje swym zakresem przedmiotowym zabytki, a więc m.in. nieruchomości ich części lub zespoły, będące dziełem człowieka lub związane z jego działalnością i stanowiące świadectwo minionej epoki bądź zdarzenia, których zachowanie leży w interesie społecznym ze względu na posiadaną wartość historyczną, artystyczną lub naukową (art. 3 pkt 1 i 2 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami).

W rozpoznawanej sprawie, materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji jest art. 36 ust. 1 pkt. 8 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, który stanowi, że pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków wymaga dokonywanie podziału zabytku nieruchomego wpisanego do rejestru.

Zauważyć należy, iż przepis ten nie określa przesłanek umożliwiających pozytywne zaopiniowanie podziału nieruchomości zabytkowej, a zatem decyzja tego organu ma charakter uznaniowy i opiera się na ocenie danego przedmiotu ochrony przez pryzmat art.4 ustawy, który określa przykładowo na czym polega ochrona zabytków ( polega m.inn. na: zapewnieniu warunków prawnych, organizacyjnych i finansowych umożliwiających trwałe zachowanie zabytku oraz ich zagospodarowanie i utrzymanie; zapobieganiu zagrożeniom mogącym spowodować uszczerbek dla wartości zabytku; udaremnieniu niszczenia i niewłaściwego korzystaniu z zabytku; kontrolę stanu zachowania i przeznaczenia zabytku), zgromadzonej w sprawie dokumentacji oraz wiedzy i doświadczeniu wojewódzkiego konserwatora zabytków oraz podległych mu pracowników wojewódzkiego urzędu ochrony zabytków. Jako że, jest to decyzja uznaniowa, to organ szczególnie jest związany zasadami ogólnymi normowanymi w rozdziale 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. Powyższe oznacza, że organ ma w szczególności obowiązek podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, przy uwzględnieniu słusznego interesu dysponenta zabytkowego obiektu tak dalece, jak dalece nie koliduje on z interesem społecznym w postaci ochrony zabytków (art. 7 k.p.a.), zapewnienia stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania oraz stworzenia im warunków do wypowiedzenia się, jeszcze przed wydaniem decyzji, co do zebranego materiału dowodowego (art. 10 § 1 k.p.a.), wyjaśnienia stronom zasadności przesłanek, którymi kieruje się przy załatwianiu sprawy (art. 11 k.p.a.).

Zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, a zgodnie z art. 80 k.p.a., organ ten ocenia, czy dana okoliczność została udowodniona, na podstawie całokształtu materiału dowodowego. Swobodna ocena dowodów musi być zaś dokonywana zgodnie z normami prawa procesowego oraz z zachowaniem określonych reguł tej oceny (zob. Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami Komentarz pod redakcją Maksymiliana Cherki, Warszawa 2010, Lex a Wolters Kluwer business – komentarz do art. 9 ustawy).

Decyzja wydana na podstawie art. 36 ust. 1pkt 8 wyżej wymienionej ustawy powinna być poprzedzona wnikliwą analizą zasadności wyrażenia zgody lub odmowy na dokonanie podziału zabytku nieruchomego wpisanego do rejestru, przy uwzględnieniu konstytucyjnego zakazu naruszania istoty prawa własności oraz opierać się na niekwestionowanych wartościach obiektu jako zabytku. Z uzasadnienia decyzji powinno wynikać, że wszystkie okoliczności istotne dla sprawy zostały rozważone i ocenione, a ostateczne rozstrzygnięcie jest ich logiczną konsekwencją.

Zaznaczyć należy, iż decyzje podejmowane w ramach uznania administracyjnego pozostają pod kontrolą sądu administracyjnego jak każde inne, ale zakres ich kontroli jest inaczej ukształtowany. Z tego względu kontrola sądowa takich decyzji zmierza do ustalenia, czy na podstawie przepisów prawa dopuszczalne było wydanie decyzji, czy organ przy jej wydaniu nie przekroczył granic uznania i czy uzasadnił rozstrzygnięcie dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami (por. np.: J. Borkowski /w:/ B. Adamiak, J. Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego-Komentarz, C. H. Beck, Warszawa 2004, s. 494-495, wraz z powoływanym tam orzecznictwem NSA). Kontrola decyzji uznaniowej przez sąd administracyjny polega w szczególności na sprawdzeniu, czy jej wydanie poprzedzone było prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem oraz wyjaśnieniem stanu faktycznego sprawy. Sąd administracyjny kontroluje, czy w toku postępowania administracyjnego podjęto wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, czy zebrano zatem wszystkie dowody w celu ustalenia istnienia bądź nieistnienia ustawowych przesłanek decyzji uznaniowej oraz, czy podjęta na ich podstawie decyzja nie wykracza poza granice uznania administracyjnego, czyli nie nosi cech dowolności.

W niniejszej sprawie, w ocenie Sądu, postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone z poszanowaniem wyżej wymienionych kardynalnych zasad wynikających z Kodeksu postępowania administracyjnego. Organ ochrony konserwatorskiej wnikliwie rozpoznał sprawę, zebrał obszerny materiał dowodowy, powołał się nie tylko na zasady i cele ochrony konserwatorskiej, ale wskazał na okoliczności występujące w tej konkretnej sprawie, które przemawiają za tym, że zgoda na podział nieruchomości zabytkowej spowodowałaby naruszenie integralności i niepodzielności substancji zabytkowej. Nie można zgodzić się ze stroną skarżącą, że rozstrzygnięcie organu I i II instancji opiera się wyłącznie na przypuszczeniach, co do ewentualnych skutków podziału nieruchomości. Organy orzekające wskazały, że w 1905 roku S. Ż. nabył w N. działkę o powierzchni 1 morgi 78 prętów ( t.j. około 0,74 ha), położoną w rejonie A., w tym samym roku na działce tej powstała pracownia pisarza zwana "[...]" w stylu zakopiańskim, której autorem projektu był J. W. K., w 1922 roku na terenie ogrodu wybudowano wg. projektu tego samego architekta [...] dla zmarłego w 1918 roku syna pisarza – A., a od 1928 roku po śmierci pisarza w "[...]" funkcjonuje muzeum S. Ż. Początkowo ogród w otoczeniu willi był sadem z którego dostarczano owoce do założonej z inicjatywy Ż. ochronki. Należy zauważyć, że działka nr [...] wpisana do rejestru zabytków od czasu zakupu przez pisarza nie zmieniła granic, ogród stanowi harmonijną oprawę dla "[...]" w stylu [...],[...] i [...]. Zgodzić się należy z organami orzekającymi w sprawie, że działania związane z podziałem zabytkowej nieruchomości doprowadziłyby do trwałej dezintegracji zabytkowej przestrzeni – historycznie utrwalonej i utrzymanej bez zmian od 1905 roku. Zespół zabytkowy został wpisany do rejestru zabytków jako całość, a poszczególne elementy składowe w równym stopniu kształtują jego wartość. Dlatego integralność tego zespołu przesądza o jego wartości zabytkowej. Rozdrobnienie obszaru, który zachował się w historycznych granicach jest niedopuszczalne. Podział nieruchomości zabytkowej bezspornie obniży jej wartość historyczną, naukową i artystyczną. Zatem zachowanie zabytku w niezmienionym stanie leży w interesie społecznym.

Biorąc pod uwagę powyższe, nie można się zgodzić z zarzutami skargi, że organy naruszyły przepisy - art. 3 pkt 1 i pkt 2, art. 4 pkt 1, pkt 2, pkt 3 i 5, art. 6 ust. 1 pkt 1, art. 36 ust. 1 pkt 8 i ust. 3 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami w związku z art. 93 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami i art. 6, art. 7, art. 8, art. 76 § 1, art. 77 § 1, art. 80, 104 § 2, art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. Zdaniem Sądu, organ ochrony konserwatorskiej wnikliwie rozważył interes właściciela nieruchomości oraz interes społeczny wyrażony w art. 5 Konstytucji RP, dając zasadnie pierwszeństwo temu drugiemu.

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.