Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 1667/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2022-03-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 71a § 9, art. 67a § 1 i art. 89 § 1
journal: Dz.U. 2020 poz 1427
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Pindel (spr.), Sędziowie WSA Beata Machcińska, Anna Rotter, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 16 marca 2022 r. sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w C. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości wierzytelności nieprzekazanej organowi egzekucyjnemu wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w związku z zajęciem egzekucyjnym oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z [...] r., nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.; dalej K.p.a.) oraz art. 17 § 1, art. 18, art. 23 § 1, § 4 pkt 1 i art. 71a § 9 ustawy z dnia 17 czerwca 1996 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1427 ze zm.; dalej: u.p.e.a.) ‒ po rozpoznaniu zażalenia zobowiązanej A Spółki z o.o. w C. (dalej także Spółka, Skarżąca) na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. (dalej organ egzekucyjny) z [...] r., nr [...], określającej jej wysokości wierzytelności nieprzekazanej ww. organowi egzekucyjnemu w kwocie [...] zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie, liczonymi od 28 lipca 2021 r. do dnia zapłaty, przysługującej B Spółka z o.o. z siedzibą w W., zajętej zawiadomieniem z [...] r., nr [...] – utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

Podstawą rozstrzygnięcia był następujący stan faktyczny i prawny.

Organ egzekucyjny w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego przeciwko zobowiązanej B Sp. z o.o. w J. (obecnie w W.), na podstawie art. 89 § 1 u.p.e.a. dokonał w Spółce A zajęcia wierzytelności w kwocie [...] zł, z tytułu zawartych umów, wykonanych usług, wystawionych faktur i wzajemnych rozliczeń pomiędzy ww. podmiotami. Organ egzekucyjny wystawił w dniu [...] r. tytuł wykonawczy (nr [...]) określając kwotę należności w wysokości [...] zł wraz z odsetkami w wysokości [...] zł. Zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z [...] r., w łącznej kwocie [...] zł doręczono Spółce [...] r., natomiast zobowiązanej [...] r.

Spółka w piśmie z 22 lipca 2019 r. poinformowała, że nie uznaje zajętej wierzytelności B i nie będzie przekazywać organowi egzekucyjnemu kwot na pokrycie należności, z uwagi na brak zobowiązań wobec tego dłużnika. Wyjaśniła, że sprawa o zajętą wierzytelność nie toczyła się przed żadnym sądem ani organem.

W toku dalszej wymiany korespondencji organ egzekucyjny zwrócił się o informacje dotycząc terminu i sposobu płatności faktur, a w przypadku uregulowania faktur przelewem o wskazanie numeru rachunku bankowego. Spółka poinformowała o terminach wymagalności faktur oraz sposobie i terminach ich zapłaty, załączając kopie wpłat, kompensat oraz cesji wierzytelności wraz z zawiadomieniem o przelewie wierzytelności. Następnie organ wezwał przedstawicieli Spółki do stawienia się w siedzibie organu egzekucyjnego, w celu złożenia wyjaśnień w zakresie prawidłowości realizacji zastosowanego środka egzekucyjnego w postaci zajęcia innej wierzytelności przysługującej B wraz z obowiązaniem do okazania pełnej dokumentacji związanej ze sprawą.

Pracownicy Urzędu Skarbowego po dokonaniu kontroli w zakresie prawidłowości realizacji zastosowanego środka egzekucyjnego przez dłużnika zajętej wierzytelności, sporządzili Protokół Kontroli z [...] r. Wskazano tam, że zakres kontroli obejmował okres od 1 stycznia do 30 czerwca 2019 r. Wyszczególniono wszystkie faktury wystawione w tym okresie przez zobowiązaną na rzecz Spółki – łącznie 104 faktury na kwotę [...] zł. Z tego przelewem uregulowano faktury na łączną kwotę [...] zł, gotówką na łączną kwotę [...] zł.

W protokole kontroli wskazano ponadto, że pozostałe rozliczenia nastąpiły w formie kompensat z dnia: 1 kwietnia 2019 r. na kwotę [...] zł, 7 czerwca 2019 r. na kwotę [...] zł, 7 czerwca 2019 r. na kwotę [...] zł, 27 czerwca 2019 r. na kwotę [...] zł oraz 27 czerwca 2019 r. na kwotę [...] zł (łącznie w kwocie [...] zł).

Spółka przedstawiła również deklarację wekslową z 31 maja 2019 r. zgodnie z którą uregulowała ona faktury stanowiące załącznik do deklaracji w wysokości [...] zł. Dodatkowo do deklaracji wekslowej dołączono kompensatę wzajemnych zobowiązań na kwotę [...] zł wynikającą z wystawionego weksla (która nie jest dodatkową kompensatą a jedynie potwierdzeniem dokonanej płatności za pomocą weksla). Nadto, B pismami z 15 lutego 2019 r., 1 marca 2019 r. i 1 kwietnia 2019 r. poinformowała Spółkę o przelewie należnych jej wierzytelności z tytułu faktur (wymienionych w pismach) na rzecz C Sp. z o.o. (łączna kwota przelanych wierzytelności – [...] zł).

Organ egzekucyjny zwrócił się także do Spółki o nadesłanie wydruków z kont analitycznych oraz o przesłanie zakładowego planu kont, które zostały mu przedłożone.

W protokole z [...] r. podano także , że Spółka nie posiadała żadnej umowy o współpracy z B. Zakończenie tej współpracy nastąpiło z końcem czerwca lub początkiem lipca 2019 r., a Spółka przedstawiła wszystkie dokumenty dotyczące rozliczeń i kompensat; jako osobę odpowiedzialną za realizację zajęcia wskazano K. O. (prezesa zarządu).

Spółka w piśmie z 23 grudnia 2019 r. złożyła dodatkowe wyjaśnienia do protokołu kontroli z [...] r. Wskazała, że weksel własny z 31 maja 2019 r. stanowił zapłatę części zobowiązań przysługujących B i nie był to weksel in blanco. Dokument ten potwierdzał istnienie prawa majątkowego i jest papierem wartościowym. Z treści weksla wynikała dokładna kwota a przedstawione dodatkowo dokumenty potwierdzają, które wierzytelności zostały rozliczone przedłożonym wekslem. Wskazała także, że wierzytelności B zostały uregulowane wekslem, a więc w istocie w chwili jego wręczenia wygasły na skutek zapłaty. Niemniej strony zawarły dodatkowo umowę kompensaty (nie było to potrącenie ustawowe), celem jej zawarcia miało być sprecyzowanie wierzytelności, które zostały uregulowane wekslem. Wyjaśniono, że umowa ta stanowi dla Spółki dodatkowy tytuł gdyby B postanowiła kwestionować fakt dokonania zapłaty wekslem. Dodatkowo umowa potwierdza, że rolą weksla była zapłata a nie jedynie zabezpieczenie czy gwarancja zapłaty wierzytelności wynikających z faktur.

Organ egzekucyjny postanowieniem z [...] r. określił Spółce wysokość nieprzekazanej wierzytelności w kwocie [...] zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie, liczonymi od 18 listopada 2020 r. do dnia zapłaty, przysługującej B Sp. z o.o., zajętej ww. zawiadomieniem z [...] r. Rozpoznając zażalenie Spółki organ odwoławczy uchylił ww. postanowienia i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

W toku ponownego postępowania wyjaśnieniu podlegała cesja wierzytelności z [...] r., z uwagi na różnicę pomiędzy oznaczeniem osoby dłużnika (w umowie cesji wskazano D. B., natomiast w przedłożonej nocie odsetkowej widnieje D Sp. z o.o.). Spółka przedłożyła kopię aktu notarialnego z [...] r. i wyjaśniła, że D. B. poręczył dług D Sp. z o.o., a więc odpowiadał solidarnie za cudzy dług, tj. dług ww. Spółki - w myśl art. 881 Kodeksu cywilnego, tym samym dokument odsetkowy został wystawiony prawidłowo. Wskazała ponadto, że wszelkie dokumenty związane z umową kompensaty zostały przedłożone. Potrącenia umowne należy odróżnić od potrąceń ustawowych, które dochodzi do skutku na podstawie jednostronnego oświadczenia woli (tj. nie wymaga akceptacji ze strony dłużnika) w warunkach opisanych w art. 498 K.c.

Organ egzekucyjny ponownie, postanowieniem z [...] r., określił Spółce wysokość nieprzekazanej wierzytelności w kwocie [...] zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie, liczonymi od 28 lipca 2021 r. do dnia zapłaty, przysługującej B Sp. z o.o., zajętej zawiadomieniem z [...] r.

Organ – po analizie zgromadzonego materiału − zważył, że dłużnik zajętej wierzytelności dokonał kompensat wierzytelności należnych firmie B bez podstaw prawnych i w związku z powyższym nie przekazał należnych wierzytelności. Kompensaty z 7 czerwca 2019 r. na kwoty [...] zł oraz [...] zł dokonane zostały przedwcześnie i niezgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, tj. art. 498 i art. 502 K.c. Przedmiotem obu kompensat były należności wynikające z wystawionych faktur przez firmę B na rzecz firmy Spółki oraz należności należne firmie Spółce od firmy B za dokonane przelewy wierzytelności z dnia 3 czerwca 2019 r. W dniu [...] r. pomiędzy dłużnikiem zajętej wierzytelności a zobowiązaną spółką doszło do zawarcia umów, na podstawie których zostały przelane wierzytelności należne Spółce na rzecz firmy B. Zgodnie z § 4 ww. umów zawarte zostały one pod tytułem odpłatnym. Nie wskazano natomiast daty, do kiedy mają zostać dokonane płatności, zamieszczono jedynie informację, że rozliczenie nastąpi poprzez potrącenie wzajemnie przysługujących wierzytelności. Wobec nie wskazania daty płatności za dokonane cesje powstało zobowiązanie bezterminowe. Kompensata nie jest środkiem płatniczym, którym można regulować zobowiązania. Z przedstawionych dokumentów nie wynika aby dokonywano wezwań i określono termin na realizację świadczenia wynikającego z przeprowadzonych cesji wierzytelności z [...] r. Dłużnik zajętej wierzytelności nie przedstawił żadnych dowodów (umów, porozumień) na poparcie swojego stanowiska, że kompensaty miały charakter umowny.

Odpowiadając na zarzut przedawnienia Spółki organ egzekucyjny zauważył, że skoro w dniu [...] r. doręczono Spółce zawiadomienie z [...] r. o zajęciu innej wierzytelności pieniężnej doszło do przerwania biegu terminu przedawnienia. Dodatkowo na mocy art. 67a § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny może z mocy samego zajęcia wierzytelności lub innego prawa majątkowego albo ruchomości wykonywać wszelkie prawa zobowiązanego w zakresie niezbędnym do prowadzenia egzekucji.

Zdaniem organu dokonane 7 czerwca 2019 r. kompensaty na kwoty [...] zł i [...] zł były nieskuteczne i nie doszło do potrącenia, zatem w momencie odbioru przez dłużnika zajętej wierzytelności zajęcia z [...] r. wierzytelności istniały i były wymagalne.

Drugą kwestią, wobec której organ egzekucyjny stanął na stanowisku, że miała charakter pozorny było uregulowanie wierzytelności wynikających z faktur za pomocą weksla (deklaracja wekslowa z dnia 31 maja 2019 r.) opiewającego na kwotę [...] zł.

Zauważył, że terminy płatności wszystkich faktur wymienionych w załączniku do deklaracji wekslowej minęły i płatności były wymagalne. Wręczenie weksla z oznaczonym terminem płatności na 31 grudnia 2034 r. przesunął termin płatności faktur aż o 15 lat co jest w jawnej sprzeczności z art. 13 ustawy z dnia 8 marca 2013 r. o terminach zapłaty w transakcjach handlowych. Podkreślił, że firma B odroczyła na swoją rzecz płatność z tytułu faktur na łączną kwotę [...] zł aż o 15 lat bez jakiegokolwiek zabezpieczenia w formie np. naliczonych odsetek lub innego zabezpieczenia niwelującego nieuniknioną stratę wynikającą z inflacji lub z samej kondycji finansowej wystawiającego weksel.

Według organu egzekucyjnego działania stron były pozorne i miały na celu wykazanie braku wierzytelności do przekazania na rzecz zajęcia.

Zwrócił ponadto uwagę na wzajemne powiązania pomiędzy firmami oraz osobami w sprawie. Tytuł wykonawczy wystawiony na firmę B Sp. z o.o. dotyczy należności nieprzekazanych przez dłużnika zajętej wierzytelności na rzecz D. O.. Prezesem A Sp. z o.o. jest K. O. (bratanica D. O.) a P. O.- były prezes i brat D., również jest zatrudniony w firmie A. Były prezes B (do 29 lipca 2019 r.) S. K. był również prezesem firmy E Sp. z o.o. w okresie, kiedy większość udziałów w tej firmie posiadała K. O. i pełniła funkcję prokurenta. S. K. dodatkowo w latach 2017-2018 pracował w firmie A. Według organu spółki świadomie i celowo działały w celu uniknięcia przekazania jakichkolwiek kwot na poczet zajęcia wierzytelności.

Organ powołał się na sprawę, która toczyła się przed tut. Sądem pod sygn. akt I SA/Gl 1142/19 i podał, że w lipcu 2019 r. wszczęto egzekucję przeciwko B, po czym firma ta zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej i przeniosła siedzibę do W. (według informacji z [...] Urzędu Skarbowego w W. jest to pustostan) oraz zmienił się prezes zarządu spółki (dane dostępne w KRS).

Organ stwierdził, że dłużnik zajętej wierzytelności bezpodstawnie uchylił się od przekazania zajętej wierzytelności organowi egzekucyjnemu na łączną kwotę [...] zł wynikającą z kompensat z 7 czerwca 2019 r. (kwoty [...] zł i [...] zł) oraz wystawionego weksla z 31 maja 2019 r. (kwota [...] zł).

Spółka w zażaleniu zarzuciła postanowieniu naruszenie:

1) art. 498, art. 502 i art. 3531 K.c., poprzez niewłaściwą wykładnię oraz nieprawidłowe zastosowanie i uznanie, że kompensata nie prowadzi do umorzenia zobowiązania, a także uznanie, że dokonała potrącenia ustawowego i w związku z tym uznano, że potrącenie było przedwczesne podczas gdy zawarła umowę kompensaty zaakceptowaną przez B Sp. z o.o., a zatem mogła przedstawić do potrącenia również wierzytelności niewymagalne;

2) art. 60 i art. 65 K.c., poprzez błąd w wykładni i przyjęcie, że podpis złożony pod umową kompensaty przez reprezentanta B nie stanowi woli wyrażenia zgody na kompensatę;

3) art. 83 K.c., poprzez błąd w wykładni i uznanie, że zarówno kompensaty jak i uregulowanie płatności wekslem stanowią czynności pozorne;

4) art. 123 K.c., poprzez błąd wykładni i przyjęcie, że czynność polegająca na przesłaniu zawiadomienia o zajęciu wierzytelności stanowi czynność powodującą przerwanie biegu terminu przedawnienia należności cywilnoprawnych, podczas gdy zawiadomienie to nie stanowi czynności przed sądem lub odpowiednim organem powołanym do rozpoznawania spraw lub egzekwowania roszczeń danego rodzaju albo przed sądem polubownym przedsięwziętą bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia lub zabezpieczenia roszczenia;

5) art. 71a § 9 u.p.e.a., poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że bezpodstawnie uchylała się od realizacji zajęcia.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu egzekucyjnego.

Organ odwoławczy w całości podzielił stanowisko pierwszoinstancyjne, że jednostronne kompensaty wzajemnych należności z 7 czerwca 2019 r. dokonane na podstawie art. 498 i art. 502 K.c. nie odniosły skutku.

Wyjaśnił, że z treści oświadczeń złożonych przez Spółkę adresatowi B jednoznacznie wynika podstawa prawna dokonania czynności (art. 498 i art. 502 K.c.). Ponadto, z treści każdego z oświadczeń z 7 czerwca 2019 r. wynika, że to Spółka informuje B o dokonaniu jednostronnej czynności potrącenia (tj. o czynności dokonanej), a nie wynika, że zwraca się o zgodę na dokonanie kompensat wierzytelności, które nie są wymagalne, albo że strony ustalają wspólnie taką formę rozliczenia. Z treści ww. oświadczeń nie wynika również, że B wyraziła zgodę na dokonanie kompensat należności niewymagalnych. Sam podpis reprezentanta B (ówczesnego prezesa zarządu S. K.) na oświadczeniach z 7 czerwca 2019 r. świadczy jedynie o doręczeniu tych dokumentów adresatowi, nie zaś o wyrażeniu zgody na kompensatę (zaakceptowaniu kompensaty) niewymagalnych wierzytelności.

Odnosząc się do zarzutów zażalenia podał, że z dokumentów wynika, że Spółka dokonała 7 czerwca 2019 r. potrąceń (kompensat ustawowych z trybie art. 498 K.c.) wierzytelności B wynikających z wystawionych i wymagalnych faktur oraz, że wierzytelności Spółki wobec B wynikające z dokonanych cesji - umów przelewów wierzytelności z [...] r., które nie były wymagalne, bowiem stanowiły zobowiązania bezterminowe.

Według organu pomiędzy stronami [...] r. doszło do zawarcia cesji - umów przelewu wierzytelności, na podstawie których przelano wierzytelności należne Spółce od podmiotów trzecich, na rzecz B. Zgodnie z § 4 umów z [...] r., przedmiotowe umowy zawarto pod tytułem odpłatnym. Nie wskazano natomiast daty, do kiedy mają zostać dokonane płatności. W umowach zamieszczono jedynie informację, że rozliczenie nastąpi poprzez potrącenie wzajemnie przysługujących wierzytelności. Wobec niewskazania daty płatności za dokonane cesje powstało zobowiązanie bezterminowe i brak podstaw, aby uznać, że zobowiązania wynikające z ww. umów miały charakter zobowiązań terminowych, bowiem terminy spełnienia świadczeń nie zostały określone ani przez wskazanie daty kalendarzowej jak i w inny sposób, terminy spełnienia świadczeń nie wynikają także z samej właściwości zobowiązań. Kryterium tego nie spełnia zawarty w § 4 umów z [...] r. zapis zgodnie z którym "rozliczenie nastąpi poprzez potrącenie wzajemnie przysługujących wierzytelności". W sprawie nie wykazano również, że dokonano wezwań do wykonania zobowiązania wynikającego z ww. umów.

Organ odwoławczy nie podzielił także zarzutu naruszenia art. 123 K.c. Podał, że roszczenia z tytułu sprzedaży dokonanej w zakresie działalności przedsiębiorstwa sprzedawcy, co do zasady, przedawniają się z upływem 2 lat. Ustawodawca w przepisach prawa cywilnego przewidział jednak instytucję przerwania biegu terminu przedawnienia, które może nastąpić przez uznanie, albo też każdą czynność przed sądem lub innym organem powołanym do rozpoznawania spraw lub egzekwowania roszczeń danego rodzaju albo przed sądem polubownym, przedsięwziętą bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia lub zabezpieczenia roszczenia (art. 123 § 1 pkt 1 K.c.). Podzielił pogląd, zgodnie z którym czynnością przerywającą bieg terminu przedawnienia roszczenia jest zajęcie wierzytelności przez administracyjny organ egzekucyjny.

W odniesieniu do wystawionego przez Spółkę weksla z własnego dodał, że dokonane przez Spółkę równolegle działania polegające na dokonaniu potrącenia ustawowego (oświadczenie z 31 maja 2021 r.) niewymagalnego zobowiązana wynikającego z wystawionego weksla własnego z 31 maja 2019 r. z ww. fakturami wystawionymi przez B na łączną kwotę [...] zł, które w efekcie wręczonego ww. weksla miało spowodować wygaszenie tych faktur potwierdza, że weksel z 31 maja 2019 r. nie stanowił zapłaty za wierzytelności, a mógł pełnić jedynie funkcję gwarancji zapłaty za wystawione przez B faktury. W ocenie organu działania te miały na celu próbę wygaszenia wierzytelności dotyczących B w obliczu możliwości wszczęcia wobec ww. Spółki postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego w związku z wydanym przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach postanowieniem z [...] r., dla której Spółka była głównym kontrahentem (co wynika z załączonych do akt sprawy wydruków składanych plików JPK za okres 01-06.2019 r.).

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 83 K.c. organ stwierdził, że o ile w niniejszej sprawie nie można stwierdzić, że dokonywane przez Spółkę czynności były czynnościami pozornymi w rozumieniu art. 83 K.c., ze skutkiem nieważności dla wszystkich (z uwagi na brak właściwości rzeczowej w tym zakresie), o tyle uznał, że organ egzekucyjny w toku prowadzonego postępowania administracyjnego jest uprawniony do oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego sprawy, w tym przedłożonych dokumentów, czy dana okoliczność została udowodniona.

Podzielił natomiast ustalenia dotyczące powiązań osobowych przedstawicieli obu Spółek.

Końcowo wskazał, że Spółka w toku postępowania składała szereg sprzecznych ze sobą oświadczeń (np. dotyczących podstaw prawnych dokonanych kompensat, a także dodatkowej kompensaty należności, które zostały zapłacone już wekslem własnym). W kontekście całokształtu okoliczności sprawy nie dał wiary, że sporządzone przez obie Spółki i przedstawiane w toku niniejszego postępowania dokumenty prywatne, obrazowały rzeczywisty stan rzeczy (rozliczeń). Wręcz przeciwnie, nie wykluczył, że przedstawiane dokumenty zostały wygenerowane na potrzeby niniejszego postępowania.

W skardze Spółka (reprezentowania przez radcę prawnego) wniosła o uchylenie postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej oraz poprzedzającego postanowienia organu egzekucyjnego oraz zasądzenie kosztów postępowania, zarzucając mu:

1) naruszenie przepisów prawa materialnego, a to:

a) art. 60 i art. 78 Kodeksu cywilnego poprzez błąd w wykładni i nieprawidłowe przyjęcie, iż złożenie podpisu przez drugą stronę na oświadczeniu o kompensacie nie stanowiło oświadczenia woli o przyjęciu jego warunków a jedynie oświadczenie o jej doręczeniu/otrzymaniu;

b) art. 60, art. 65 § 1, art. 3531 w zw. z art. 498 § 1 K.c. poprzez błąd w wykładni i nieprawidłowe przyjęcie, iż przedstawione dokumenty umowa cesji oraz oświadczenie o kompensacie nie stanowią o tym, że strony umownie ustaliły sposób wzajemnych rozliczeń, w tym że do potrącenia zostaną przyjęte wierzytelności niewymagalnej;

c) art. 60, art. 65 § 1, art. 3531 w zw. z art. 498 § 1 K.c. poprzez błąd w wykładni i nieprawidłowe przyjęcie, iż przedłożone oświadczenie przez Skarżącą jest jedynie jednostronnym oświadczeniem woli o potrąceniu wierzytelności w tzw. trybie ustawowym mimo, że z okoliczności sprawy wynika, że doszło do kompensaty umownej;

d) art. 83 K.c. poprzez błąd w wykładni i uznanie, źe zarówno kompensaty jak i uregulowanie płatności wekslem stanowią czynności pozorne;

e) art. 123 K.c. poprzez błąd w wykładni i przyjęcie, że czynność polegająca na przesłaniu stronie zawiadomienia o zajęciu wierzytelności stanowi czynność powodującą przerwanie biegu terminu przedawnienia należności cywilnoprawnych podczas gdy zawiadomienie to nie stanowi czynności przed sądem lub odpowiednim organem powołanym do rozpoznawania spraw lub egzekwowania roszczeń danego rodzaju albo przed sądem polubownym przedsięwziętą bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia lub zabezpieczenia roszczenia;

2) naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, a to:

a) art. 71a § 9 u.p.e.a. poprzez jego błędne zastosowanie polegające na wydaniu postanowienia, w którym określono wysokość nieprzekazanej kwoty, mimo źe nie zachodziły przesłanki warunkujące wydanie tegoż postanowienia, tj. bezpodstawne uchylanie się dłużnika zajętej wierzytelności od zapłaty;

b) art. 7 w zw. z art. 77, art. 11 K.p.a. w zw. z art. art. 18 u.p.e.a. poprzez:

- zaniechanie ustalenia zgodnego zamiaru stron i celu zawartej umowy cesji i złożonego oświadczenia, m.in. poprzez pominięcie przeprowadzenia dowodu z zeznań świadka S. K. na okoliczności związane z zawarciem umów cesji i ustalenia charakteru złożonych oświadczeń,

- dokonanie dowolnej oceny zebranego materiału dowodowego w sprawie poprzez przyjęcie w szczególności, że umowa cesji oraz kompensaty zostały zawarte wyłącznie w celu uniknięcia realizacji zajęcia oraz, że były one nieskuteczne.

W uzasadnieniu podniesiono, że kompensaty pochodzą z 28 czerwca oraz z 7 czerwca 2019 r. Użyte przez strony umowy cesji oraz kompensaty sformułowania nie budzą wątpliwości, a zatem zgodnie art. 65 K.c. wolą stron było rozliczenie wzajemnych należności poprzez potrącenie umowne.

Wyjaśniono, że kompensata stanowi potrącenie umowne, które powoduje umorzenie wzajemnych zobowiązań pomiędzy stronami porozumienia o kompensacie. Zatem skutki potracenia, o których mowa w przepisach Kodeksu cywilnego odnoszą się jednocześnie do potrącenia umownego jakim jest kompensata. Inaczej rzecz ujmując skutki potrącenia umownego i ustawowego są tożsame (dlatego skutków tych nie można było określić inaczej aniżeli te, o których mowa w art. 498 K.c.). Umowa jaką jest kompensata wymaga akceptacji przez obie strony i Spółka taką akceptację uzyskała. Akceptacji natomiast nie wymaga oświadczenie o potrąceniu, co organ potwierdza (str. 3 uzasadnienia). B zaakceptował to, iż w wyniku tej czynności prawnej dojdzie do umorzenia wzajemnych wierzytelności nawet tych niewymagalnych. Zamiarem stron umowy cesji nie było nic innego jak ułatwienie wzajemnych rozliczeń, trudno więc przyjąć, aby strony umowy miałyby dodatkowo komplikować tę kwestię poprzez odwoływanie się do warunków ustawowych (art. 65 § 2 K.c.). Podkreślono cel i zgodny zamiar stron.

Odwołując się do art. 455 K.c. podkreślono, że przepis nie określa formy wezwania dłużnika do wykonania, może to być zarówno forma pisemna jak i ustna. Dopuszczalna jest więc taka wykładnia, że pismo datowane na dzień 7 czerwca 2020 r. może zostać uznane za wezwanie do zapłaty, którego domaga się organ. To z kolei skutkuje uznaniem, iż w dniu 7 czerwca 2020 r. wszystkie wierzytelności były wymagalne.

Podtrzymano także zgłoszony zarzut przedawnienia. Spółka nie zgodziła się z powołanym przez organ wyrokiem WSA w Poznaniu z 28 marca 2018 r., I SA/Po 1038/18. Wskazała, że zawiadomienie o zajęciu wierzytelności wydane w toku postępowania egzekucyjnego w administracji, którego przedmiotem są należności publicznoprawne (a nie cywilnoprawne), nie spowodowało, że doszło do przerwania biegu przedawnienia należności cywilnoprawnych. Należności wynikające z faktur wystawionych przez B są bez wątpienia należnościami cywilnoprawnymi i wynikają z zawartej umowy sprzedaży. Zatem ustalenie zasad przedawnienia zobowiązania winno nastąpić na podstawie art. 123 § 1 pkt 1 K.c.

W zakresie dokonania płatności wekslem podniesiono następujące okoliczności:

1) wręczenie weksla z oznaczonym terminem płatności (31 grudnia 2034 r.) przesunął termin płatności faktur aż o 15 lat.

Zdaniem Spółki wręczenie weksla zupełnego jako formy zapłaty powoduje, że roszczenie z tytułu umowy sprzedaży wygasa (jak w przypadku zapłaty gotówką). W miejsce roszczenia z umowy sprzedaży powstaje zobowiązanie wekslowe. Weksel staje się samodzielną podstawą zapłaty. Jest to papier wartościowy oderwany od treści czynności prawnej pierwotnej jaką tutaj była umowa sprzedaży;

2) późniejsza kompensata należności wynikających z weksla.

Spółka wyjaśniła, że chodziło jedynie o potwierdzenie jego funkcji płatniczej (umorzenie zobowiązania z tytułu sprzedaży), wierzytelności uregulowane wekslem były wymagalne a zatem zapłata zgodnie z treścią deklaracji wekslowej była możliwa;

3) brak zabezpieczenia przez B płatności z weksla i przyjęcie w ogóle weksla jako formy płatności.

Podniesiono, że okoliczność ta była korzystna dla Spółki i nie widziała podstaw do sugerowania drugiej stronie takich rozwiązań. Skarżąca nie miała wpływu na podejmowane przez B decyzje biznesowe;

4) pomiędzy podmiotami nie istniały ani powiązania o charakterze kapitałowym czy też osobistym w rozumieniu przepisów ustaw o podatku dochodowym.

Spółka wyjaśniła, że wskazany przez organ D. O. nie był stroną żadnej z przedłożonych umów. Fakt, że egzekucja administracyjna jest prowadzona przeciwko tej osobie nie świadczy o powiązaniu z B i Spółką. Natomiast z rejestru KRS wynika, że S. K. w firmie E (niebędącą stroną transakcji) pełnił funkcję członka zarządu od czerwca 2012 r. do jesieni 2013 r. Z kolei K. O. udziały w tym podmiocie posiadała do końca 2015 r. Biorąc pod uwagę chwilę dokonywania transakcji nie można przyjąć, aby strony były powiązane osobowo lub kapitałowo;

5) "skrócenie terminów zapłaty za faktury w związku z prowadzonym postępowaniem egzekucyjnym"

Według Spółki kompensata wierzytelności może dotyczyć również wierzytelności niewymagalnych, a długie terminy płatności były stosowane przy dużych wolumenach sprzedaży a Spółka nie miała wpływu na określenie terminu przez B;

6) zakończenie współpracy.

Wskazano, że z gospodarczego punktu widzenia, w przypadku, gdy dany podmiot objęty jest egzekucją, czy to sądową czy administracyjną powoduje naturalnie ograniczenie kontaktów, a proces zakończenia współpracy pomiędzy spółkami, jak i z S. K. w tamtym okresie był już na zaawansowanym etapie (spadek ilości zamówień w stosunku chociażby do lat ubiegłych).

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując uprzednio prezentowaną argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Sprawa rozpoznana została w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 239, dalej: P.p.s.a.). Przeprowadzona przez Sąd kontrola zaskarżonego postanowienia nie dała podstaw do uznania, że zostało ono wydane z naruszeniem przepisów prawa skutkującym jego wyeliminowaniem z obrotu prawnego. Sąd uznał ustalenia poczynione w zaskarżonym postanowieniu za prawidłowe.

Przedmiot sporu sprowadza się do ustalenia, czy organ egzekucyjny prawidłowo ustalił, że dłużnik zajętej wierzytelności bezpodstawnie uchyla się od przekazania zajętej wierzytelności, czy też organ dokonał błędnej wykładni art. 71a § 9 u.p.e.a.

Z niekwestionowanych ustaleń stanu faktycznego wynika, że organ egzekucyjny w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego wobec B Sp. z o.o., dokonał u Skarżącej zajęcia wierzytelności należnej firmie B, na podstawie wystawionego "Zajęcia innej wierzytelności pieniężnej" z [...] r., które zostało jej doręczone [...] r. Jednocześnie na podstawie art. 89 § 1 u.p.e.a. wezwano Skarżącą do zapłaty łącznej kwoty [...] zł oraz do złożenia oświadczenia w trybie § 3 tego przepisu. W odpowiedzi z 22 lipca 2019 r. Skarżąca odmówiła uznania wierzytelności jak i przekazania ww. kwoty. Doprowadziło to do wszczęcia przez organ egzekucyjny kontroli, której zakres obejmował okres od 1 stycznia do 30 czerwca 2019 r. W Protokole Kontroli z [...] r. wyszczególniono 104 faktury wystawione w tym okresie przez dłużnika (B) na rzecz Skarżącej, na łączną kwotę [...] zł. W protokole ujęto kwoty uregulowane przez Skarżącą przelewem (na kwotę [...] zł), gotówką (na kwotę [...] zł) oraz w formie kompensat (na łączną kwotę [...] zł), a ponadto dokonanej płatności wekslem (na kwotę [...] zł).

Skutkowało to wydaniem postanowienia przez organ egzekucyjny z [...] r., w którym określił Skarżącej (jako dłużnikowi zajętej wierzytelności) nieprzekazaną kwotę w wysokości [...] zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od 28 lipca 2021 r. Sporne pozostają:

- kompensaty z 7 czerwca 2019 r. (na kwoty [...] zł oraz [...] zł), według organu dokonane przedwcześnie z naruszeniem art. 498 i art. 502 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1740 ze zm., dalej K.c.),

- uregulowane wierzytelności z faktur na podstawie weksla, do którego sporządzono deklarację wekslową z 31 maja 2019 r. (na kwotę [...] zł).

Zaskarżone postanowienie zostało wydane na podstawie art. 71a § 9 u.p.e.a., który stanowi, iż jeżeli w wyniku kontroli stwierdzono, że dłużnik zajętej wierzytelności bezpodstawnie uchyla się od przekazania zajętej wierzytelności albo części wierzytelności organowi egzekucyjnemu, organ ten wydaje postanowienie, w którym określa wysokość nieprzekazanej kwoty. Z kolei stosownie do art. 71a § 1 tej ustawy organy egzekucyjne uprawnione są do przeprowadzania u dłużników zajętej wierzytelności, z wyłączeniem banków, kontroli prawidłowości realizacji zastosowanego środka egzekucyjnego, z zastrzeżeniem § 2 (zastrzeżenie to nie odnosi się do niniejszej sprawy).

Analiza treści art. 71a § 1 u.p.e.a. prowadzi więc do wniosku, że warunkiem wydania postanowienia o określeniu wysokości nieprzekazanej kwoty przez dłużnika zajętej wierzytelności, jest łączne wystąpienie dwóch przesłanek:

- przeprowadzenie kontroli mającej na celu ustalenie istnienia wymagalnej wierzytelności, obciążającej dłużnika, wobec którego dokonano zajęcia tejże wierzytelności,

- bezpodstawne uchylanie się przez dłużnika zajętej wierzytelności od jej przekazania organowi egzekucyjnemu.

Wprawdzie egzekucja z wierzytelności pieniężnych jest tylko jednym ze środków egzekucyjnych w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnych, a jej zasadniczym celem jest doprowadzenie do przymusowego wykonania obowiązku o charakterze pieniężnym przez dłużnika, to jednak skuteczność prawną zajęcia wierzytelności, rodzącej obowiązek przekazania wynikającej z niej kwoty pieniężnej przez dłużnika organowi egzekucyjnemu, należy oceniać przez pryzmat jej istnienia i wymagalności. Zadaniem zatem organu jest ustalenie, z wykorzystaniem instrumentu kontroli, o której mowa w art. 71a § 1 i § 9 u.p.e.a., czy rzeczywiście dłużnik obowiązany jest do zapłaty określonej kwoty. Brak jest bowiem podstaw do żądania od dłużnika przekazania kwoty, która nie istnieje jako wierzytelność bądź jest sporna.

Zgodnie z art. 89 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności pieniężnej innej, niż określona w art. 72-85, przez przesłanie do dłużnika zobowiązanego zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego i jednocześnie wzywa dłużnika zajętej wierzytelności, aby należnej od niego kwoty do wysokości egzekwowanej należności wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia należności w terminie i kosztami egzekucyjnymi bez zgody organu egzekucyjnego nie uiszczał zobowiązanemu, lecz należną kwotę przekazał organowi egzekucyjnemu na pokrycie należności. Według § 2 tego przepisu zajęcie wierzytelności jest dokonane z chwilą doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu, o którym mowa w § 1. Zajęcie wierzytelności z tytułu dostaw, robót i usług dotyczy również wierzytelności, które nie istniały w chwili zajęcia, a powstaną po dokonaniu zajęcia z tytułu tych dostaw, robót i usług. Jednocześnie z przesłaniem zawiadomienia, o którym mowa w § 1, organ egzekucyjny na mocy § 3 tego przepisu:

1) wzywa dłużnika zajętej wierzytelności, aby w terminie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia złożył oświadczenie dotyczące tego, czy:

a) uznaje zajętą wierzytelność zobowiązanego,

b) przekaże organowi egzekucyjnemu z zajętej wierzytelności kwoty na pokrycie należności lub z jakiego powodu odmawia tego przekazania,

c) - i w jakim sądzie lub przed jakim organem toczy się albo toczyła się sprawa o zajętą wierzytelność;

2) zawiadamia zobowiązanego, że nie wolno mu zajętej kwoty odebrać ani też rozporządzać nią lub ustanowionym dla niej zabezpieczeniem;

3) doręcza zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony, a także odpis wniosku, o którym mowa w art. 90 § 1.

Warunkiem skuteczności dokonanej czynności egzekucyjnej (zajęcia egzekucyjnego) zmierzającej do zastosowania egzekucji z innych wierzytelności pieniężnych jest dopełnienie przez organ egzekucyjny obowiązków wynikających z art. 67 § 1 u.p.e.a. tj. wystawienie zawiadomienia o zajęciu, zawierającego elementy wyszczególnione w tym przepisie, w tym wskazanie osoby zobowiązanego w sposób umożliwiający jego identyfikację, a ponadto oznaczenie zajmowanej wierzytelności pieniężnej. W myśl art. 67a § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny może z mocy samego zajęcia wierzytelności lub innego prawa majątkowego albo ruchomości wykonywać wszelkie prawa zobowiązanego w zakresie niezbędnym do prowadzenia egzekucji. A zatem, skoro organ egzekucyjny zajmując wierzytelność wstępuje w prawa i obowiązki zobowiązanego, to dłużnik jest zobowiązany przekazać organowi egzekucyjnemu kwoty wynikające z zajętej wierzytelności.

Postanowienie wydawane na podstawie art. 71a § 9 u.p.e.a. stanowi konsekwencję dokonanego uprzednio przez organ egzekucyjny zajęcia wierzytelności zobowiązanego u jej dłużnika i stwierdzenia, iż dłużnik zajętej wierzytelności bezpodstawnie uchyla się od przekazania zajętej wierzytelności organowi egzekucyjnemu. Celem tego postępowania, które musi być poprzedzone czynnościami kontrolnymi, o których mowa w art. 71a § 1-7 u.p.e.a., jest jedynie ustalenie okoliczności czy dłużnik zajętej wierzytelności nie uchylił się od przekazania tej wierzytelności organowi egzekucyjnemu, który dokonał jej zajęcia. W przypadku stwierdzenia zaistnienia tych okoliczności, poprzez wydanie postanowienia na podstawie art. 71a § 9 u.p.e.a., następuje konkretyzacja obowiązku dłużnika zajętej wierzytelności, określenie jego charakteru i zakresu. Przepis ten stanowi podstawę prawną do przypisania odpowiedzialności dłużnikowi zajętej wierzytelności za bezpodstawne uchylanie się od przekazania organowi egzekucyjnemu zajętej wierzytelności albo części tej wierzytelności. Odpowiedzialność z tego tytułu może być realizowana wobec dłużnika zajętej wierzytelności także w trybie postępowania egzekucyjnego w administracji, a podstawą wystawienia tytułu wykonawczego w tym zakresie jest właśnie postanowienie, o którym mowa w art. 71a § 9 u.p.e.a.

W piśmie z 1 czerwca 2021 r. Skarżąca podniosła zarzut przedawnienia. Stwierdziła, że w przypadku kwestionowania dokonanych kompensat przedawnienie z tytułu umów sprzedaży wynosi 2 lata od daty wymagalności faktur, co stanowi podstawę do odmowy wykonania zajęcia. Na etapie skargi wskazała, że zawiadomienie o zajęciu wierzytelności wydane w toku postępowania egzekucyjnego w administracji, którego przedmiotem są należności publicznoprawne (a nie cywilnoprawne), nie spowodowało, że doszło do przerwania biegu przedawnienia należności cywilnoprawnych. Skoro należności wynikające z faktur wystawionych przez B są należnościami cywilnoprawnymi i wynikają z zawartej umowy sprzedaży, to ustalenie zasad przedawnienia zobowiązania winno nastąpić na podstawie art. 123 § 1 pkt 1 K.c.

Kwestią sporną pozostaje więc ustalenie, czy mogło dojść do przerwania biegu terminu przedawnienia zobowiązania cywilnoprawnego, skoro mamy do czynienia z czynnością podjętą przez organ egzekucyjny w trybie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Zgodnie z art. 1a pkt 12 lit. a u.p.e.a., że środek egzekucyjny to rzecz lub prawo majątkowe umożliwiające wykonanie obowiązku będącego przedmiotem postępowania egzekucyjnego. Natomiast w myśl art. 1a pkt 12 lit. a tej ustawy przez środek egzekucyjny w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnych rozumie się m. in. egzekucję z innych wierzytelności pieniężnych.

Z treści cytowanego wyżej przepisu art. 89 § 1 u.p.e.a. wynika, że na skutek zajęcia po stronie dłużnika zajętej wierzytelności powstają ściśle określone obowiązki względem organu egzekucyjnego statuowane przepisami ustawy egzekucyjnej. Istotą dokonanego zajęcie innej wierzytelności jest, że to organ egzekucyjny a nie wierzyciel staje się podmiotem uprawnionym do odbioru zajętej wierzytelności.

Sąd podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w wyroku z 3 marca 2021 r., III FSK 2444/21 (dostępny, podobnie jak inne wskazane w uzasadnieniu orzeczenia, w internetowej bazie orzeczeń http://orzeczenia.nsa.gov.pl), zgodnie z którym skoro mamy do czynienia z zobowiązaniem cywilnoprawnym istnienie obowiązku po stronie dłużnika zajętej wierzytelności musi uwzględniać istnienie samego zobowiązania. Przyjęcie innego poglądu prowadziłoby do wniosku, że dłużnik zajętej wierzytelności w istocie odpowiada nie za zaniedbania wynikające z nieprzekazania zajętej wierzytelności ale za obowiązek (zobowiązania podatkowe) zobowiązanego, o którym mowa w art. 1a pkt 20 u.p.e.a. Tak więc ocena bytu zajętej wierzytelności powinna być dokonywana z uwzględnieniem wszystkich właściwych przepisów K.c., nie tylko dotyczących okresów przedawnienia, ale także przepisów, które mają wpływ na bieg tego przedawnienia. Kodeks cywilny w art. 120 § 1 (zdanie pierwsze) stanowi, że bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. Długość terminu przedawnienia ustanawia art. 118 K.c. w myśl, którego jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej, termin przedawnienia wynosi sześć lat, a dla roszczeń o świadczenia okresowe oraz roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej - trzy lata. Jednakże koniec terminu przedawnienia przypada na ostatni dzień roku kalendarzowego, chyba że termin przedawnienia jest krótszy niż dwa lata. Organ egzekucyjny nie kwestionował wskazanego przez Skarżącą dwuletniego terminu przedawnienia roszczeń objętych niniejszym postępowaniem (art. 554 K.c.).

Natomiast kwestię przerwania biegu terminu przedawnienia reguluje art. 123 § 1 pkt 1 K.c., zgodnie z którym bieg przedawnienia przerywa się przez każdą czynność przed sądem lub innym organem powołanym do rozpoznawania spraw lub egzekwowania roszczeń danego rodzaju albo przed sądem polubownym, przedsięwziętą bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia lub zabezpieczenia roszczenia. NSA w ww. wyroku podkreślił, że powołany przepis nie uzależnia zaistnienia skutku przerwania biegu terminu przedawnienia od tego, że stosowne czynności mają zostać podjęte przez wierzyciela; stanowi się, że warunkiem przerwania biegu terminu przedawnienia jest każdą czynność przed sądem lub innym organem powołanym do rozpoznawania spraw lub egzekwowania roszczeń danego rodzaju albo przed sądem polubownym, przedsięwziętą bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia lub zabezpieczenia roszczenia.

Przyczynami przerwania biegu terminu przedawnienia przewidzianym w art. 123 § 1 pkt 1 K.c. mogą być zarówno zdarzenia (czynności) w znaczeniu materialnoprawnym, jak i o charakterze procesowym (por. A. Kidyba (red.) Kodeks Cywilny. Komentarz Tom I, LEX). Natomiast Sąd Najwyższy w wyroku z 4 października 2006 r., II CSK 202/06 (opubl. LEX) wskazał, że "czynność procesowa wtedy przerywa bieg przedawnienia, gdy można ją uznać za przedsięwziętą bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia lub zabezpieczenia roszczenia. Poza tą przesłanką, wskazany przepis nie zawiera żadnych dodatkowych warunków". Przy czym czynność procesowa jest podjęta bezpośrednio w celu m.in. dochodzenia roszczenia, gdy skutkiem tych czynności jest prowadzenie przez organ wyodrębnionego zespołu działań (postępowania w szerokim znaczeniu), które może zakończyć się m.in. zaspokojeniem roszczenia (por. E. Gniewek (red.) Kodeks cywilny. Komentarz Warszawa 2008, str. 282).

Z kolei na podstawie art. 67a § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny może z mocy samego zajęcia wierzytelności lub innego prawa majątkowego albo ruchomości wykonywać wszelkie prawa zobowiązanego w zakresie niezbędnym do prowadzenia egzekucji. Oznacza to, że z chwilą skutecznego zajęcia wierzytelności lub prawa majątkowego przez organ egzekucyjny przechodzą na ten organ wszelkie uprawnienia zobowiązanego wynikające z zajętych wierzytelności lub praw, związane z ich realizacją. Zajęcie wierzytelności musi być dokonane w sposób prawnie skuteczny, tj. przewidziany w przepisach u.p.e.a. Tylko wtedy następuje bowiem przeniesienie na organ egzekucyjny wszelkich uprawnień zobowiązanego, które wynikają z zajętych wierzytelności lub praw. Konsekwencją skutecznego zajęcia jest możliwość wykonywania przez organ wszelkich praw zobowiązanego w zakresie niezbędnym do prowadzenia egzekucji. Zatem po skutecznie dokonanym zajęciu wierzytelności, organ egzekucyjny staje się wierzycielem zajętej kwoty, skoro co do niej wstąpił w prawa zobowiązanego w stosunku do jego dłużnika.

W niniejszej sprawie zostały spełnione przesłanki wynikające z art. 123 § 1 pkt 1 K.c. Organ egzekucyjny (powołany do egzekwowania roszczeń danego rodzaju) podjął czynność (zajęcie innej wierzytelności pieniężnej) przedsięwziętą bezpośrednio w celu dochodzenia roszczenia (wynikającego z wystawionego tytułu wykonawczego wobec dłużnika B Sp. z o.o. z [...] r.). Z tych względów Sąd podzielił stanowisko WSA w Poznaniu zaprezentowane w wyroku z 28 marca 2019 r., I SA/Po 1038/18, zgodnie w którym zajęcie innej wierzytelności pieniężnej (tu: z dnia [...] r., doręczone [...] r. ) jest czynnością, która przerywa bieg przedawnienia, celem dokonania tego zajęcia było bowiem wyegzekwowanie należności od dłużnika (wykonanie zobowiązania). Mając zaś na uwadze wyżej powołany przepis art. 67a § 1 u.p.e.a. należy uznać, że działania podejmowane przez organ wobec Skarżącej są czynnościami wierzyciela, który utracił możliwość dysponowania przysługującą mu wierzytelnością, nie wolno mu odebrać zajętej kwoty ani w żaden sposób nią rozporządzać (art. 89 § 3 pkt 2 u.p.e.a.). Działania więc podejmowane przez organ egzekucyjny są w tym przypadku tożsame z działaniami jakie podejmowałby w stosunku do Skarżącej sądowy organ egzekucyjny gdyby zobowiązany, po otrzymaniu tytułu wykonawczego w trybie cywilnym, zwrócił się do niego ze stosownym wnioskiem.

Odmienne stanowisko zajął WSA w Poznaniu w wyroku z 13 października 2021 r., I SA/Po 425/21 stwierdzając, że obligatoryjną czynnością organu egzekucyjnego, poprzedzającą wystawienie tytułu wykonawczego (art. 71b u.p.e.a.), jest wydanie postanowienia w trybie art. 71a § 9 u.p.e.a., w którym organ określa wysokość nieprzekazanej kwoty. Dopiero ustalenie tej kwoty określi należność, w stosunku do której organ egzekucyjny wykonuje prawa zobowiązanego, a tym samym może być wystawiony tytuł wykonawczy. Wydanie tego postanowienia jest zwieńczeniem uregulowanej w art. 71a u.p.e.a. procedury kontroli realizacji zastosowanego środka egzekucyjnego (zajęcia wierzytelności) i zapada ono tylko w sytuacji, gdy dłużnik zajętej wierzytelności bezpodstawnie uchyla się od przekazania jej (bądź jej części) organowi egzekucyjnemu, otwierając drogę do wyegzekwowania tej kwoty w trybie egzekucji administracyjnej. Zatem wydanie przez organ egzekucyjny postanowienia na podstawie art. 71a § 9 u.p.e.a. stanowi okoliczność przerywającą bieg przedawnienia, o której mowa w art. 123 § 1 pkt 1 K.c.

Nawet w tej sytuacji, wystawione przez B faktury na rzecz Skarżącej (opisane w Protokole Kontroli z [...] r.) określały termin płatności należności z nich wynikających w poszczególnych dniach 2019 r. Zgodnie z art. 118 (zdanie drugie) K.c. koniec terminu przedawnienia przypada na ostatni dzień roku kalendarzowego, chyba że termin przedawnienia jest krótszy niż dwa lata. Sformułowanie, zgodnie z którym "koniec terminu przedawnienia przypada na ostatni dzień roku kalendarzowego", należy rozumieć jako przesunięcie w czasie każdego terminu przedawnienia, którego koniec przypada w dniu innym niż 31 grudnia (por. J. Gudowski (red.), Kodeks cywilny. Komentarz. Tom I, LEX); za wyjątkiem terminów krótszych niż 2 lata. Zatem omawiane wierzytelności uległyby przedawnieniu z końcem 2021 r., zaś organ egzekucyjny określił wysokość nieprzekazanej kwoty, co do której nastąpiło przerwanie biegu terminu przedawnienia, postanowieniem z [...] r. (doręczonym [...] r.). W realiach tej sprawy doszło więc do skutecznego przerwania biegu terminu przedawnienia.

Dalszą kwestią sporną pozostaje ustalenie, czy kompensaty wierzytelności z 7 czerwca 2019 r. na kwoty [...] zł oraz [...] zł miały charakter umowny (jak twierdzi Skarżąca), czy też ustawowy (jak twierdzi organ).

Do akt administracyjnych załączono dwa pisma Skarżącej z dnia 7 czerwca 2019 r. (wraz z załącznikami) adresowane do B Sp. z o.o. (dotyczące kwot [...] zł oraz [...] zł), z których wynika, że dokonuje ona – na podstawie art. 498 i art. 502 K.c. – kompensaty wzajemnych należności i zobowiązań na ww. kwoty. W pismach Skarżąca wymieniła swoje należności wynikające z "cesji - umowy przelewu wierzytelności" zawartych w dniu [...] r. pomiędzy ww. podmiotami oraz zobowiązania mające swe źródło w wystawionych przez B fakturach.

Zdaniem Skarżącej skoro na pismach z 7 czerwca 2019 r. widnieje podpis prezesa zarządu B Sp. z o.o. S. K., to doszło do umownego potrącenia wzajemnych wierzytelności, które nie były wymagalne.

Zgodnie z art. 498 K.c. gdy dwie osoby są jednocześnie względem siebie dłużnikami i wierzycielami, każda z nich może potrącić swoją wierzytelność z wierzytelności drugiej strony, jeżeli przedmiotem obu wierzytelności są pieniądze lub rzeczy tej samej jakości oznaczone tylko co do gatunku, a obie wierzytelności są wymagalne i mogą być dochodzone przed sądem lub przed innym organem państwowym (§ 1). Wskutek potrącenia obie wierzytelności umarzają się nawzajem do wysokości wierzytelności niższej (§ 2).

Przepis art. 498 K.c. określa, że ustawowa kompensata wzajemnych zobowiązań może dotyczyć tylko takich wzajemnych wierzytelności, które są wymagalne, czyli potrącenie może objąć wierzytelność powstają po upływie terminów spłaty znajdujących się w umowie. Jeżeli kontrahenci zdecydują się na rozliczenie przez kompensatę zobowiązań, muszą mieć wobec siebie zobowiązanie i należność, czyli być jednocześnie wierzycielem i dłużnikiem. Wynika to z faktu, że kompensata zobowiązań jest równoległym umarzaniem wierzytelności, przy czym ten rodzaj uregulowania zobowiązań nie jest metodą płatności ujętą na fakturze. Istnieją dwa rodzaje kompensaty zobowiązań: kompensaty ustawowe - regulowane przez Kodeks cywilny (art. 498) oraz kompensaty umowne - których podstawą są unormowania zawarte w umowie między kontrahentami.

W rozpoznawanej sprawie doszło do złożenia oświadczenia woli przez spółkę prawa handlowego podmiotowi o takim samym statusie, profesjonalnie uczestniczących w obrocie gospodarczym. Skarżąca w pismach z 7 czerwca 2019 r. oświadczyła "Uprzejmie informujemy, iż w oparciu o art. 498 i art. 502 Kodeksu Cywilnego dokonaliśmy kompensaty wzajemnych należności i zobowiązań (...)." Forma jakiej użyła Skarżąca świadczy niewątpliwie o złożeniu jednostronnego oświadczenia woli drugiemu podmiotowi, na warunkach określonych w art. 498 K.c. Z treści pisma nie wynikają jakiekolwiek wzajemne ustalenia i warunki, a z całą pewnością nie stanowi ono oświadczenia woli B wyrażającego zgodę na dokonanie kompensaty należności, które były niewymagalne. Brak wzajemnych unormowań kontrahentów powoduje, że omawiana kompensata nie spełnia walorów umowy, stanowi więc jednostronne oświadczenie Skarżącej złożone w trybie art. 498 K.c. Nie zmienia tej oceny wskazywana przez Skarżącą okoliczność złożenia podpisu na pismach z 7 czerwca 2019 r. przez prezesa zarządu B. Zgodnie bowiem z art. 499 zd. 1 K.c. potrącenia dokonywa się przez oświadczenie złożone drugiej stronie. Oświadczenie takie może wywrzeć skutek dopiero z chwilą dojścia do adresata, stosownie do przepisu art. 61 § 1 K.c. Oznacza to, że oświadczenie o potrąceniu wierzytelności powinno być złożone dłużnikowi wzajemnemu osobiście. Zatem potrącenie stanowi jednostronne oświadczenie materialnoprawne, wywołujące skutek prawny niezależnie od woli uprawnionego do wierzytelności objętej potrąceniem, do chwili złożenia go w taki sposób, ażeby druga strona mogła się zapoznać z jego treścią. Tym samym należy przyznać rację organowi, że podpis złożony na pismach z 7 czerwca 2019 r. przez prezesa zarządu B stanowi potwierdzenie odbioru tego pisma.

Niezależnie, jak wyżej wskazano, ustawowa kompensata może dotyczyć tylko wzajemnych wierzytelności, które są wymagalne. Natomiast słusznie zauważa organ, że z § 4 ust. 1 wszystkich umów cesji z [...] r. wynika, że zawarto je pod tytułem odpłatnym. W umowach nie wskazano bowiem daty, do kiedy mają zostać dokonane płatności. Zamieszczono tam jedynie informację, że rozliczenie nastąpi poprzez potrącenie wzajemnie przysługujących wierzytelności. Skoro spełnienie świadczenia nie zostało określone ani przez wskazanie daty kalendarzowej jak i w inny sposób, terminy spełnienia świadczeń nie wynikały także z samej właściwości zobowiązań, to powstało zobowiązanie bezterminowe. Kryterium tego nie spełniał zawarty w § 4 ust. 2 umów zapis, zgodnie z którym "rozliczenie nastąpi poprzez potrącenie wzajemnie przysługujących wierzytelności". Skarżąca nie wykazała także, że dokonano wezwań do wykonania zobowiązania wynikającego z umów z [...] r. Trudno bowiem przyjąć za wiarygodną wersję lansowaną przez Skarżącą, że pismo z 7 czerwca 2019 r. może być uznane za "wezwanie do zapłaty". Z tych względów ustawowy warunek wymagalności obu wierzytelności nie został spełniony.

Jeśli więc oświadczenie o potrąceniu z 7 czerwca 2019 r., wywierające skutek tego właśnie dnia, było jednostronną czynnością prawną, to w myśl art. 499 K.c. jego prawną dopuszczalność i skuteczność należy oceniać w świetle art. 498 K.c. Nie może więc ulegać wątpliwości, że jednostronnym oświadczeniem woli jednego z dwóch podmiotów, będących względem siebie wierzycielem i dłużnikiem, mogą być potrącone tylko wierzytelności, które są wymagalne i mogą być dochodzone we właściwym dla nich trybie. Jeśli wierzytelności jednej ze stron nie były wymagalne w momencie złożenia oświadczenia o potrąceniu, to w świetle art. 498 § 1 K.c. nie mogły być one objęte potrąceniem, a w konsekwencji nie dotyczy ich skutek potrącenia, o którym mowa w art. 498 § 2 K.c.; nie uległy więc one umorzeniu, lecz nadal istniały i mogły być przedmiotem zajęcia. Stosownie do art. 499 zd. 2 K.c., oświadczenie o potrąceniu ma moc wsteczną od chwili, kiedy potrącenie stało się możliwe. Nie działa natomiast na przyszłość (por. wyrok NSA z 12 kwietnia 2007 r., II FSK 1380/06).

Z tych względów Sąd nie podzielił zarzutu naruszenia art. 498 § 1 K.c.

Sporne pozostawało także nieprzekazanie przez Skarżącą kwoty [...] zł, wynikającej z wystawionych, na nią przez B faktur, które były wymagalne i bezsporne.

Skarżąca przedstawiła deklarację wekslową z 31 maja 2019 r. i twierdziła, że wręczenie B weksla własnego opiewającego na sumę wekslową [...] zł, z datą wystawienia - 31 maja 2019 r. oraz określonym terminem płatności - 31 grudnia 2034 r. powoduje, iż roszczenia z tytułu umowy sprzedaży wygasły na skutek zapłaty. Z pisma Skarżącej z 23 grudnia 2019 r. wynika, że niezależnie od rozliczeń dokonanych ww. wekslem, strony zawarły dodatkowo umowę kompensaty (według niej nie będącą potrąceniem ustawowym), celem sprecyzowania wierzytelności, które zostały uregulowane wekslem (gdyby B kwestionował zapłatę wekslem).

Zdaniem organu wystawiony przez Skarżącą weksel własny z 31 maja 2019 r. nie stanowił realnej zapłaty za wystawione faktury, a pełnił jedynie funkcję gwarancyjną, bowiem wierzytelności wynikające z ww. faktur były wymagalne. Wręczenie weksla z oznaczonym terminem płatności (31 grudnia 2034 r.) miało spowodować przesunięcie terminu płatności ww. faktur o przeszło 15 lat, a jednocześnie wygaśnięcie roszczeń z tytułu umów sprzedaży. Działania te miały skutkować ich wygaszeniem, bez jakiegokolwiek zabezpieczenia, rezygnując chociażby z ustawowych odsetek za zwłokę. Podzielił pogląd organu egzekucyjnego, zgodnie z którym podmiot prowadzący rzetelnie działalność gospodarczą, który przyjmuje zapłatę w formie weksla, winien wziąć pod uwagę, w sposób racjonalny, wszystkie czynniki ekonomiczne (w tym rezygnację ze znacznej kwoty odsetek za kilkunastoletnią zwłokę) jak i możliwość, że po przeszło 15 latach wystawca weksla może przestać istnieć i ten papier wartościowy nie będzie miał pokrycia.

Specyfika zobowiązania wekslowego polega na tym, że przy wystawieniu weksla własnego wystawca przyjmuje na siebie odpowiedzialność za to, że sam zapłaci sumę wymienioną za wekslu. Zobowiązanie wekslowe jest samodzielnym zobowiązaniem osób, które się na nim podpisały, cechuje go także abstrakcyjność, co oznacza, że zobowiązanie wekslowe odrywa się od sytuacji gospodarczej, w związku z którą został wystawiony i wręczony weksel, zatem wystawca musi się liczyć z tym, iż może być zobowiązany wobec dalszych posiadaczy do zapłaty weksla. Weksel spełnia szereg funkcji, z których najważniejsze to: płatnicza, kredytowa, obiegowa, gwarancyjna i refinansowa. Wskazując na jego funkcję płatniczą należy podkreślić, że weksel nie jest surogatem pieniądza i wręczenie go nie może być uważane za równoznaczne z zapłatą. Natomiast jego funkcja gwarancyjna polega na zabezpieczeniu zapłaty weksla przez wszystkie osoby na nim podpisane (tak I. H.eropolitańska Weksel w obrocie gospodarczym, Warszawa 2003).

Przepis art. 33 ustawy z dnia 28 kwietnia 1936 r. Prawo wekslowe (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 282) reguluje kwestie terminu płatności i dnia wymagalności weksla. Termin płatności weksla jest to termin, w którym powinna nastąpić zapłata weksla. Przy czym w przypadku weksla płatnego w oznaczonym dniu brak jest podstaw do zasądzenia odsetek od sumy wekslowej za okres poprzedzający termin płatności oznaczony w wekslu (por. wyrok Sądu Najwyższego z 30 czerwca 2010 r., V CSK 461/09, LEX). Mając na uwadze spostrzeżenia organu dotyczące racjonalności gospodarczej stron ww. obrotu wekslowego należy się zgodzić ze stanowiskiem, że dokonane przez Skarżącą równolegle działania polegające na dokonaniu potrącenia ustawowego (oświadczenie z 31 maja 2021 r.) niewymagalnego zobowiązana wynikającego z wystawionego przez Skarżącą weksla własnego z tej samej daty z fakturami wystawionymi przez B na łączną kwotę [...] zł, które w efekcie wręczonego ww. weksla, miało spowodować wygaszenie tych faktur. Potwierdza to, że weksel z 31 maja 2019 r. nie stanowił zapłaty za wierzytelności, a mógł pełnić jedynie funkcję gwarancji zapłaty za wystawione przez B faktury. Trudno więc nie zgodzić się z twierdzeniem, że działania te miały na celu próbę wygaszenia wierzytelności w obliczu możliwości wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Również w tym zakresie zarzuty Skarżącej były chybione.

Dokonując oceny działania Skarżącej nie sposób pominąć ujawnionych przez organ powiązań osobowych w relacjach Skarżącej i B.

Podkreślił on, że tytuł wykonawczy wystawiony na B z dnia [...] r. obejmował kwotę nieprzekazanej wierzytelności przez dłużnika zajętej wierzytelności na rzecz D. O.. Natomiast prezesem zarządu Skarżącej jest K. O. (bratanica D. O.). Z kolei P. O.− były prezes zarządu Skarżącej i brat D. O. − jest zatrudniony w skarżącej Spółce. Były Prezes Zarządu B S. K. był również prezesem zarządu E Sp. z o.o. w czasie, kiedy większość udziałów w tej spółce posiadała K. O. i zarazem pełniła funkcję prokurenta. S. K. dodatkowo w latach 2017-2018 pracował w firmie A (tj. Skarżącej).

W skardze wyjaśniono, że wskazany przez organ D. O. nie był stroną żadnej z przedłożonych umów. Fakt, że egzekucja administracyjna jest prowadzona przeciwko tej osobie nie świadczy o powiązaniu z B i Skarżącą. Natomiast z rejestru KRS wynika, że S. K. w firmie E (niebędącą stroną transakcji) pełnił funkcję członka zarządu od czerwca 2012 r. do jesieni 2013 r. Z kolei K. O. udziały w tym podmiocie posiadała do końca 2015 r. Według Skarżącej biorąc pod uwagę chwilę dokonywania transakcji nie można przyjąć, aby strony były powiązane osobowo lub kapitałowo. W ocenie Sądu potwierdza to jednak, że wymienione osoby znały się od wielu lat, były także powiązane rodzinnie, pomimo braku powiązań kapitałowych w obecnym stadium postępowania.

Dodatkowo organ ustalił, że wydruki z 31 maja 2019 r. listy faktur, które zostały załączone do deklaracji wekslowej z 31 maja 2019 r. jak i oświadczenie z tej daty o potrąceniu zostały sporządzone przez P. O. i podpisane przez K. O.. Deklaracja wekslowa z 31 maja 2019 r. została podpisana przez K. O. i S. K.. Oświadczenie Skarżącej o potrąceniu z 31 maja 2019 r. zostało podpisane przez K. O., a jego otrzymanie potwierdził S. K.. Natomiast na podstawie danych zawartych w ogólnodostępnym rejestrze Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej ustalił, że S. K. i P. O. posiadają zakazy prowadzenia działalności gospodarczej związanej z obrotem paliwami i produktami paliwowymi na okres odpowiednio 4 lat i 5 lat, na podstawie orzeczenia Sądu z [...] r., sygn. akt [...], (prawomocny z dniem [...] r.). Ponadto P. O. posiada całkowity zakaz prowadzenia działalności gospodarczej na okres 10 lat, na podstawie orzeczenia Sądu Rejonowego K. w K. z [...] r., sygn. akt [...] (prawomocnego z dniem [...] r.).

Niezależnie przed tut. Sądem rozpoznawane były sprawy:

- ze skargi B Sp. z o.o. w J. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z [...] r. w przedmiocie określenia wysokości nieprzekazanej kwoty przez dłużnika zajętej wierzytelności należnej D. O. (z tytułu zajęcia wierzytelności pieniężnych u dłużnika zajętej wierzytelności, dokonanej zawiadomieniami z: [...] r., [...] r. oraz [...] r.). Sąd wyrokiem z 9 stycznia 2020 r., I SA/Gl 1142/19 oddalił skargę, natomiast wniesiona przez B skarga kasacyjna została oddalona wyrokiem NSA z 27 listopada 2020 r., II FSK 1449/20. Zaznaczyć należy, że to właśnie nieprzekazana przez B wierzytelność w kwocie [...] zł stanowiła podstawę do zajęcia z kolei wierzytelności Skarżącej (sprawa niniejsza);

- ze skargi A Sp. z o.o. w C. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z [...] r. w przedmiocie określenia nieprzekazanej kwoty wraz z odsetkami za zwłokę przez dłużnika zajętej wierzytelności należnej W. R. Sąd wyrokiem z 19 września 2019 r., I SA/Gl 782/19 oddalił skarg, a wniesiona przez A skarga kasacyjna została oddalona wyrokiem NSA z 21 kwietnia 2020 r., II FSK 23/20. Zaznaczenia wymaga, że również w tej sprawie ustalono, wbrew twierdzeniom skarżącej, że kompensata wzajemnych zobowiązań dokonana w trybie art. 498 K.c. może dotyczyć tylko wierzytelności wymagalnych, podniesiono także, że umowa cesji wierzytelności została zawarta na potrzeby dokonanego zajęcia.

Sposób działania Skarżącej (jak również B) w ww. sprawach był zbliżony do obecnie rozpoznawanej. Pozwala to na przyznanie racji organowi, że nie można tu wykluczyć pośpiesznej próby wygaszania wierzytelności w obliczu możliwości wszczęcia postępowania egzekucyjnego. W konsekwencji to wymienione spółki decydowały o tym, czy i jakie dowody, zwłaszcza dokumenty, zostaną powołane na poparcie swoich twierdzeń. Skarżąca, w istocie mogła pominąć lub przemilczeć dowody przedstawiające rzeczywisty przebieg płatności i rozliczeń, zaś przedstawione dokumenty prywatne nie korzystają z domniemania prawdziwości, jak ma to miejsce w przypadku dokumentów urzędowych. Organ zwrócił również uwagę na złożeniu przez Skarżącą szeregu sprzecznych ze sobą oświadczeń (np. dotyczących podstaw prawnych dokonanych kompensat, dodatkowej kompensaty należności które zostały w jej ocenie zapłacone już wekslem własnym). Zwrócono również uwagę, że ww. podmioty nie łączyła żadna umowa pisemna, jak również na zaniknięcie ich współpracy w związku z doręczeniem B postanowienia z [...] r. oraz upomnienia 3 lipca 2019 r. Poza tym wymieniona spółka zmieniła siedzibę, przy czym jej obecna siedziba w W. to – jak ustalił organ – pustostan; wątpliwości wzbudziła także osoba pełniąca funkcję prezesa zarządu, która nie posiada obywatelstwa polskiego z uwagi na brak nr PESEL. Wymienione okoliczności dawały podstawę organowi do uznania, że dokumenty zostały wygenerowane na potrzeby niniejszego postępowania.

W kontekście powyższych ustaleń trudno podzielić zarzut naruszenia art. 60, art. 65 § 1, art. 78, a zwłaszcza art. 3531 K.c., zgodnie z którym strony zawierające umowę mogą ułożyć stosunek prawny według swego uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego. Nie został także naruszony art. 83 K.c., bowiem organ odwoławczy w zaskarżonym rozstrzygnięciu stwierdził, że o ile nie można stwierdzić, że dokonywane przez Skarżącą czynności były czynnościami pozornymi w rozumieniu art. 83 K.c., ze skutkiem nieważności, o tyle uznał, że organ egzekucyjny w toku prowadzonego postępowania administracyjnego był uprawniony do oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego sprawy, w tym przedłożonych dokumentów, czy dana okoliczność została udowodniona. Ocena materiału dowodowego dokonana przez organ odwoławczy nie budzi zastrzeżeń.

Organy rozpoznały całokształt materiału dowodowego przedstawionego przez Skarżącą, odniosły się do zarzutów zażalenia, tym samym nie naruszyły przepisów prawa procesowego, tj. art. 7 w zw. z art. 77, art. 11 K.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. Postępowanie to doprowadziło do ustalenia wszystkich istotnych okoliczności faktycznych sprawy, znajdujących podstawę w zgromadzonym materiale dowodowym, którego weryfikacja dokonana została w granicach swobodnej oceny dowodów. Nie naruszyły także zasady przekonywania wyrażonej w art.11 K.p.a. Organ odpowiada za naruszenie tej zasady, jeżeli nie podejmie lub bezpodstawnie odstąpi od czynności mających przekonać stronę o zasadności decyzji, np. odstąpi od uzasadnienia decyzji. Organy obu instancji podjęły wszelkie czynności celem dokładnego ustalenia stanu faktycznego sprawy oraz poddały go wnikliwej i prawidłowej ocenie, a strona skarżąca miała zapewnioną możliwość czynnego udziału w toku postępowania.

Sąd − na podstawie art. 151 P.p.s.a. – oddalił skargę.