Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 1025/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2022-01-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Ubezpieczenia
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 31zq ust.4-8
journal: Dz.U. 2020 poz 374
law: Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
article: art. 39, art. 46 par. 3-9
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Dnia 26 stycznia 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Alberciak Sędziowie Sędzia NSA Janusz Nowacki Asesor WSA Paweł Dańczak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 26 stycznia 2022 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. D. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] znak: [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych, działając na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r. poz. 256, z późn. zm., dalej: k.p.a.) w związku z art. 83b ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 266, z poźn. zm.) oraz art. 31zq ust. 8 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 z późn. zm., dalej: ustawa COVID-19) stwierdził uchybienie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Z akt sprawy wynika, że 18 kwietnia 2020 r. J.D. wystąpił o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za okres od marca 2020 r. do maja 2020 r.

Decyzją z [...] znak: [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych [...] Oddział w Ł. odmówił J.D. prawa do zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy za maj 2020 r. Wskazana decyzja została wysłana do strony w dniu 27 lipca 2020 r. w formie elektronicznej.

25 września 2020 r. za pośrednictwem operatora pocztowego J.D. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Jednocześnie w razie rozstrzygnięcia odmownego J.D. wniósł o skierowanie za pośrednictwem ZUS skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. We wniosku J.D. podniósł, że jako przedsiębiorca pracujący we własnej firmie na kilku stanowiskach nie jest w stanie codziennie sprawdzać skrzynek na dziesiątkach kont elektronicznych, w tym również sprawdzać kilku skrzynek przeznaczonych do składania deklaracji ZUS. Z uwagi na brak możliwości kontaktu telefonicznego z ZUS, nadmiar biurokracji i prawodawstwa oraz częste błędy przeciążonego systemu ZUS w dniu 27 lipca 2020 r. z ostrożności procesowej pisemnie wniósł do organu prośbę o nadsyłanie wszelkich pism drogą tradycyjną za potwierdzeniem odbioru. Pismo to pozostało bez odpowiedzi, w związku czym przyjął je za skutecznie wniesione. Z uwagi na ten fakt wnioskodawca wskazał, że nie jest możliwe uznanie za doręczoną decyzji z [...] wcześniej niż 16 września 2020 r. Wnioskodawca wskazał również, że z ostrożności procesowej zwraca się z prośbą o przywrócenie terminu oraz nadesłanie wszelkich pism, postanowień, decyzji wydanych przed dniem [...] r. z uwzględnieniem 14-dniowego terminu do odbioru pism.

W dalszej części wniosku J.D. wskazał na trudną sytuację prowadzonego przez siebie przedsiębiorstwa w czasie pandemii oraz podejmowane próby uzyskania pomocy finansowej. Poinformował, że złożenie deklaracji po terminie wskazanym w uzasadnieniu decyzji nie wynikało z winy pracodawcy. Deklaracja została złożona po terminie z uwagi na ryzyko związane z odmową uzyskania środków z PFR związanych z powstaniem zaległości w systemie, awarię systemu teleinformatycznego ZUS, brak kontaktu telefonicznego z siedzibą ZUS, nieprzyjmowanie klientów w siedzibach ZUS, chaos związany z ustawą o COVID-19 oraz chaos informacyjny w mediach.

Powołaną na wstępie decyzją z [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych stwierdził uchybienie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia, wskazując na treść art. 129 § 2 k.p.a., organ stwierdził, że decyzja odmawiająca J.D. prawa do zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek została doręczona stronie przez PUE 11 sierpnia 2020 r., natomiast wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy o zwolnienie z opłacenia należności z tytułu składek za maj 2020 r. został nadany przez stronę za pośrednictwem operatora pocztowego 25 września 2020 r., tj. 45-go dnia od daty doręczenia decyzji. Powyższe, zdaniem organu, oznacza, że wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy został złożony z uchybieniem terminu do jego wniesienia.

Ponadto ZUS zaznaczył, że skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi składa się za pośrednictwem organu w terminie 30 dni od dnia doręczenia decyzji. W przedmiotowej sprawie skarga od decyzji została nadana za pośrednictwem operatora pocztowego 25 września 2020 r., tj. 45-go dnia od daty doręczenia decyzji. Wobec powyższego, organ stwierdził, że skarga została złożona z uchybieniem terminu do jej wniesienia.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na powyższe rozstrzygnięcie J.D. podniósł, że w treści kwestionowanej decyzji ZUS nie wskazał, jakoby faktyczną datą odebrania decyzji był [...]. W ocenie skarżącego doręczenie elektroniczne zastępcze nie może być uważane za skuteczne z uwagi na fakt, iż wcześniej złożył pismo z prośbą o nadesłanie odpowiedzi w formie pisemnej z uwagi na brak możliwości odebrania jej w formie elektronicznej. Pozostawienie bez odpowiedzi pisma z ww. prośbą nie może skutkować negatywnymi konsekwencjami dla obywatela. Jeśli nawet pismo takie nie mogłoby być skuteczne, to obowiązkiem organu było pisemne ustosunkowanie się do niego, wskazanie podstawy prawnej oraz odpowiednie pouczenie strony. Zdaniem skarżącego brak odpowiedzi na powyższe pismo prowadzi do wniosku, że pismo to jest skuteczne.

Ponadto skarżący podkreślił, że argumentem podanym we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy było wcześniejsze złożenie prośby o doręczenie wszelkich decyzji pisemnie, co skutkowało późniejszym faktycznym odebraniem decyzji, a zatem był to argument, iż nie upłynął jeszcze termin na złożenie takiego wniosku. Błędnie natomiast organ uznał, że powodem złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy była niemożność odbierania pism elektronicznie, bowiem okoliczność ta była podnoszona jedynie w treści wniosku o doręczenie pism w formie pisemnej.

Jednocześnie skarżący wyjaśnił, że wniosek o przywrócenie terminu, który został złożony z ostrożności procesowej i w celu usprawnienia postępowania w ciągu 7 dni od momentu, w którym dowiedział się o możliwości jego złożenia, nie ma znaczenia w sprawie, ponieważ podstawą do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy było późniejsze odebranie pisma. Skarżący zauważył, że decyzja w sprawie przywrócenia terminu przyjmuje zgodnie z jego wnioskiem późniejszą datę odebrania decyzji pierwotnej i w tym zakresie obie decyzje są sprzeczne. Zdaniem skarżącego termin do ponownego rozpatrzenia sprawy nie minął, tak samo jak nie minął również termin na złożenie skargi z 25 września 2020 r. do WSA.

W odpowiedzi na skargę Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Podkreślił, że decyzję z [...] wysłano stronie elektronicznie w systemie PUE w tym samym dniu, zaś przesyłka została uznana za doręczoną w dniu 11 sierpnia 2020 r. Z kolei skarżący w dniu 29 lipca 2020 r. nadał na poczcie pismo anulujące wysłanie pism elektronicznie, które wpłynęło do ZUS w dniu 30 lipca 2020 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje.

Skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Na wstępie wyjaśnić należy, że sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy COVID-19. Zgodne z tym przepisem, przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. W będącej przedmiotem kontroli sądowej sprawie, zarządzeniem z 22 grudnia 2021 r. skierowano sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym, o czym poinformowano strony postępowania.

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi decyzji ostatecznych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem. Decyzja podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2019r., poz. 2325 - dalej: p.p.s.a.) lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W myśl natomiast art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Oceniając zaskarżone rozstrzygnięcie organu według ww. kryteriów stwierdzić należy, że narusza ono prawo w stopniu powodującym konieczność jego wyeliminowania go z obrotu prawnego.

Kontroli Sądu poddana została decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] stwierdzająca uchybienie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, w związku z decyzją tego organu z [...] odmawiającą stronie prawa do zwolnienia z obowiązku opłacenia należnych składek za maj 2020 r. Organ wydając zaskarżony akt stwierdził, że strona uchybiła terminowi do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, bowiem decyzja odmawiająca prawa do zwolnienia z obowiązku opłacenia należnych składek została wysłana drogą elektroniczną przez PUE i w związku z jej nieodebraniem przez stronę, uznana została za doręczoną z dniem 11 sierpnia 2020 r., a skarżący wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożył za pośrednictwem operatora pocztowego dopiero 25 września 2020 r., a zatem 45 dnia od daty doręczenia decyzji. Tym samym wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy został złożony z uchybieniem terminu do jego wniesienia.

Rozstrzygnięcia zapadłe w niniejszej sprawie wydane zostały na podstawie ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, przy czym organ w zakresie procesowym stosował także przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 31zq ust. 4-8 ustawy o COVID-19, zwolnieniu z obowiązku opłacania podlegają należności z tytułu składek, o których mowa w art. 31zo, znane na dzień rozpatrzenia wniosku o zwolnienie z opłacania składek (ust. 4). Zakład Ubezpieczeń Społecznych informuje płatnika składek o zwolnieniu z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, o których mowa w ust. 2 (ust. 5). W przypadku płatnika składek, który utworzył profil informacyjny w systemie teleinformatycznym Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, informacja o której mowa w ust. 5, udostępniana jest wyłącznie na tym profilu (ust. 6). Odmowa zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, o których mowa w art. 31zo, następuje w drodze decyzji (ust. 7). Od decyzji o odmowie zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, o której mowa w ust. 7, płatnikowi składek przysługuje prawo do wniesienia wniosku do Prezesa Zakładu o ponowne rozpatrzenie sprawy, na zasadach dotyczących decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra. Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego dotyczące odwołań od decyzji oraz ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (ust. 8).

Skąpość akt administracyjnych sprawy pozwala jedynie domyślać się, że skarżący posiadał konto na PUE. Poza bowiem samy wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, odmowną decyzją ZUS z [...], informacją do wniosku RDZ-ODW, raportem rozliczeń należności płatnika w SEKIF, oraz kolejno decyzjami: stwierdzającymi uchybienie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, a także odmawiającej przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, organ nie przesłał niczego więcej, czym w istocie rzeczy uniemożliwił jakąkolwiek skuteczną sądową kontrolę pozwalającą na weryfikację twierdzeń podnoszonych w zakwestionowanej w niniejszej sprawie decyzji, w szczególności zaś odnoszących się do kwestii skuteczności i terminu doręczenia decyzji z [...] odmawiającej zwolnienia strony z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, czy sposobu ustosunkowania się przez ZUS do pisma, na jakie wskazuje skarżący, aby korespondencję kierować do niego w formie papierowej przez operatora pocztowego. Nomen omen tego pisma w aktach również brakuje, a dowiedzieć o nim można się jedynie z treści pism skarżącego oraz z odpowiedzi organu na wniesioną skargę.

Jakkolwiek na okoliczność doręczenia przez PUE decyzji z [...] odmawiającej zwolnienia strony z obowiązku opłacania należności z tytułu składek ZUS wskazywał zarówno w zaskarżonej decyzji stwierdzającej uchybienie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, jak i w odpowiedzi na skargę, to w aktach administracyjnych brak jest jakichkolwiek dokumentów, które pozwalałyby na ustalenie ponad wszelką wątpliwość okoliczności, na które powołuje się organ. Tymczasem dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, której przedmiotem jest stwierdzenie uchybienia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zasadnicze znaczenie ma ustalenie, czy decyzja odmawiająca stronie prawa do zwolnienia z obowiązku uiszczania składek została prawidłowo doręczona, a tym samym, czy w ogóle weszła do obrotu prawnego i otworzyła skutecznie termin do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Skarżący bowiem to właśnie kwestionuje podnosząc dodatkowo, że wnosił o inny niż elektroniczny sposób doręczenia mu przez ZUS korespondencji, oraz że w jego ocenie decyzję z [...] odebrał 16 września 2020 r., a nie jak twierdzi organ 11 sierpnia 2020 r.

W tym zakresie wskazać należy, że na podstawie art. 180 k.p.a. oraz art. 123 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2020 r., poz. 266, ze zm.), w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych stosuje się przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Kwestię doręczeń w postępowaniu administracyjnym regulują przepisy art. 39-49b k.p.a., przy czym w niniejszej sprawie zastosowanie mają przepisy w brzmieniu obowiązującym przed zmianami wprowadzonymi z dniem 5 października 2021 r. na podstawie ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych (Dz. U. z 2020 r., poz. 2320).

W art. 39 k.p.a. ustanowiona została reguła, zgodnie z którą doręczania pism organ administracyjny dokonuje przez operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz. U. z 2020 r. poz. 1041 i 2320), przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione osoby lub organy. Z kolei w art. 391-393 i art. 46 k.p.a. uregulowane zostały zasady i tryb doręczania przez organ pism za pomocą środków komunikacji elektronicznej.

W zakresie spornym między stronami, tj. zasadności przyjętej przez organ fikcji doręczenia decyzji, wskazać należy na treść art. 46 § 3-9 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem, w przypadku doręczenia pisma za pomocą środków komunikacji elektronicznej doręczenie jest skuteczne, jeżeli adresat potwierdzi odbiór pisma w sposób, o którym mowa w § 4 pkt 3 (§ 3). W celu doręczenia pisma w formie dokumentu elektronicznego organ administracji publicznej przesyła na adres elektroniczny adresata zawiadomienie zawierające: 1) wskazanie, że adresat może odebrać pismo w formie dokumentu elektronicznego; 2) wskazanie adresu elektronicznego, z którego adresat może pobrać pismo i pod którym powinien dokonać potwierdzenia doręczenia pisma; 3) pouczenie dotyczące sposobu odbioru pisma, a w szczególności sposobu identyfikacji pod wskazanym adresem elektronicznym w systemie teleinformatycznym organu administracji publicznej, oraz informację o wymogu podpisania urzędowego poświadczenia odbioru w określony sposób (§ 4).

W przypadku nieodebrania pisma w formie dokumentu elektronicznego w sposób, o którym mowa w § 4 pkt 3, organ administracji publicznej po upływie 7 dni, licząc od dnia wysłania zawiadomienia, przesyła powtórne zawiadomienie o możliwości odebrania tego pisma (§ 5). W przypadku nieodebrania pisma doręczenie uważa się za dokonane po upływie czternastu dni, licząc od dnia przesłania pierwszego zawiadomienia (§ 6). Zawiadomienia, o których mowa w § 4 i 5, mogą być automatycznie tworzone i przesyłane przez system teleinformatyczny organu administracji publicznej, a odbioru tych zawiadomień nie potwierdza się (§ 7).

W przypadku uznania pisma w formie dokumentu elektronicznego za doręczone na podstawie § 6 organ administracji publicznej umożliwia adresatowi pisma dostęp do treści pisma w formie dokumentu elektronicznego przez okres co najmniej 3 miesięcy od dnia uznania pisma w formie dokumentu elektronicznego za doręczone oraz do informacji o dacie uznania pisma za doręczone i datach wysłania zawiadomień, o których mowa w § 4 i 5, w swoim systemie teleinformatycznym (§ 8). Warunki techniczne i organizacyjne doręczenia pisma w formie dokumentu elektronicznego określają przepisy ustawy, o której mowa w § 4 pkt 3 (§ 9).

Z powyższych przepisów wynika, że w przypadku nieodebrania pisma w formie dokumentu elektronicznego w sposób wskazany w § 4 pkt 3 organ administracji publicznej po upływie 7 dni od dnia wysłania na adres elektroniczny adresata automatycznie wygenerowanego zawiadomienia o niewpłynięciu urzędowego poświadczenia odbioru, przesyła powtórne zawiadomienie, w którym informuje, że adresat może odebrać pismo w formie dokumentu elektronicznego. W przypadku, gdy w terminie 7 dni od dnia doręczenia pierwszego zawiadomienia adresat nie potwierdzi odbioru pisma w formie dokumentu elektronicznego w sposób przewidziany w § 4 pkt 3, domniemywa się, że pismo zostało odebrane po upływie 14 dni od dnia doręczenia pierwszego zawiadomienia (§ 6). Przepis § 8 określa obowiązki organu administracji publicznej w przypadku uznania za doręczone (na podstawie § 6) pisma w formie dokumentu elektronicznego, a mianowicie zapewnienie adresatowi dostępu w prowadzonym przez ten organ systemie teleinformatycznym do: 1) pisma w formie dokumentu elektronicznego przez okres co najmniej 3 miesięcy od dnia uznania pisma w formie dokumentu elektronicznego za doręczone; 2) informacji o dacie uznania pisma za doręczone; 3) informacji o datach wysłania zawiadomień, o których mowa w § 4 i 5.

Podkreślić jeszcze raz należy, że w aktach administracyjnych brak jest jakichkolwiek dokumentów potwierdzających wypełnienie przez organ obowiązków związanych z doręczeniem pism za pomocą środków komunikacji elektronicznej. Akta administracyjne w zakresie doręczenia decyzji zawierają jedynie notatkę z datownikiem zamieszczoną na decyzji z [...] o treści: "wysz. elektronicznie 27.07.2020" oraz wydruk dokumentu informujący o podpisaniu ww. decyzji podpisem elektronicznym. Podkreślić jednak należy, że dokument ten w żaden sposób nie informuje o okolicznościach tak nadania, jak i doręczenia przedmiotowej decyzji z [...], wobec czego nie odpowiada na zasadnicze dla sprawy pytania, tj. czy, a jeśli tak, to kiedy ww. rozstrzygnięcie dotarło skutecznie do jego adresata.

Akta nie zawierają żadnej informacji, o jakich stanowi się w art. 46 k.p.a. Na podstawie takiego materiału dowodowego Sąd nie ma więc możliwości ustalenia, m.in. czy skarżącemu zostało przesłane zawiadomienie, o jakim mowa w art. 46 § 4, a także czy spełniało ono wymogi wskazane w jego treści, na jaki adres i w jakim dniu zawiadomienie to zostało dręczone, czy organ przesłał stronie powtórne zawiadomienie o możliwości odebrania pisma, czy umożliwiono stronie dostęp do informacji o dacie uznania pisma za doręczone i datach wysłania zawiadomień o których mowa w § 4 i 5, w systemie teleinformatycznym organu. Brak powyższych informacji wynikających z dokumentów wytwarzanych w procesie doręczenia elektronicznego nie pozwala na uznanie, że decyzja z dnia [...] odmawiająca stronie prawa do zwolnienia z obowiązku opłacenia należnych składek weszła do obrotu prawnego, a już w ogóle, że została zasadnie uznana za doręczoną w dniu 11 sierpnia 2020 r. Zwłaszcza, że strona w trakcie postępowania konsekwentnie podnosiła, iż o wydaniu decyzji odmownej dowiedziała się w innej dacie, a wcześniej wnosiła o zmianę formy doręczenia jej pism przez ZUS> Wskazania organu w zakresie doręczenia decyzji zawarte w skarżonym rozstrzygnięciu z [...] oraz w odpowiedzi na skargę nie mogą stanowić wystarczającego potwierdzenia prawidłowości trybu i skuteczności doręczenia.

W konsekwencji powyższego, sposób doręczenia skarżącemu decyzji, jaki wynika z akt administracyjnych, nie spełnia wymagań stawianych przez art. 39 i nast. k.p.a., a zwłaszcza art. 46 tej ustawy. Podkreślić należy, że w postępowaniu administracyjnym obowiązuje zasada oficjalności doręczeń pism, która oznacza, że tylko prawidłowe doręczenie, tzn. dokonane zgodne z zasadami określonymi w k.p.a. pozwala na przyjęcie jako skutecznych czynności podejmowanych przez organ. W wyrokach z dnia 18 stycznia 2017 r., sygn. akt I OSK 447/16 i I OSK 448/16 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że nieprawidłowe, czyli niezgodne z przepisami k.p.a. doręczenie pisma, od którego rozpoczyna bieg termin procesowy, należy uznać za naruszenie zasady oficjalności doręczeń pism, mogące spowodować pozbawienie strony możliwości obrony swych praw. Prawidłowość postępowania organu w tym zakresie podlega także kontroli ze strony sądu administracyjnego. Niezgodne z przepisami postępowania administracyjnego doręczenie pisma (decyzji, postanowienia) może być uznane przez Sąd w konkretnych okolicznościach sprawy za pozbawione znaczenia prawnego i uzasadniające stwierdzenie, że do doręczenia doszło w innej dacie, niż to przyjmuje organ, albo że w ogóle nie doszło do doręczenia. Wynika to z obowiązującej w postępowaniu administracyjnym zasady, że decyzja administracyjna wywiera skutki prawne od daty jej doręczenia lub ogłoszenia. Doręczenie wszelkiego rodzaju pism, a zwłaszcza rozstrzygnięć organów administracji publicznej, powinno następować z datą pewną, potwierdzoną osobiście przez adresata decyzji. Niewątpliwie wniesienie odwołania aktualizuje ciążący na organie odwoławczym obowiązek ustalenia, czy zostało ono wniesione z zachowaniem ustawowego terminu. To zaś wymaga uprzedniego ustalenia, że zaskarżona decyzja została doręczona stronie w terminie, od którego należy liczyć spełnienie warunku zachowania terminu. (LEX nr 2297205, LEX nr 2297206).

Z akt sprawy nie wynika, aby przesłanki doręczenia elektronicznego, o jakich mowa w powołanych przepisach były spełnione. Materiał dowodowy znajdujący się w aktach administracyjnych nie pozwala na jednoznaczne stwierdzenie, że doszło do formalnego, zgodnego z prawem doręczenia decyzji z dnia [...]. Powyższe skutkuje brakiem możliwości oceny, czy wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy został przez skarżącego złożony po upływie terminu do jego wniesienia. W ponownie przeprowadzonym postępowaniu organ powinien wykazać, iż zastosowany tryb doręczenia podjętego rozstrzygnięcia był prawidłowy i załączyć do akt sprawy dokumenty potwierdzające prawidłowość doręczenia wydanego w sprawie aktu. Uwzględniając powyższe rozważania, organ powinien też rozważyć kwestię skuteczności doręczenia i związania wydaną decyzją z perspektywy pisma strony wnoszącego o doręczenia jej pism przez operatora pocztowego, a nie elektronicznie.

Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a orzekł jak w sentencji.

d.cz.