Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 397/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2017-07-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 24 ust. 5b
journal: Dz.U. 2015 poz 121
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
article: art. 35 ust. 3 i 4 oraz  art. 36
journal: Dz.U. 1989 nr 25 poz 137
law: Obwieszczenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 21 kwietnia 1989 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 25 listopada 1986 r. o organizacji i finansowaniu ubezpieczeń społecznych.
article: art. 59 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2016 poz 599
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia NSA Anna Moskała Sędzia WSA Katarzyna Borońska Protokolant specjalista Monika Tarasiewicz po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 27 lipca 2017 r. sprawy ze skargi P. P. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we W. z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Przystępując do rozstrzygania, Sąd przyjął stan faktyczny i prawny sprawy j/n.

Skarżonym postanowieniem Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. (dalej: Dyrektor IAS) - po rozpatrzeniu zażalenia P. P. (dalej: strona, skarżący) - utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w J. (dalej: Naczelnik US), mocą którego odmówiono umorzenia postępowania egzekucyjnego, prowadzonego wobec strony na podstawie tytułów wykonawczych od nr [...] do nr [...], wystawionych [...] kwietnia 2004 r. przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w W., obejmujących należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne za okres 06/1997 oraz od 02/1998 do 04/1998. Jako podstawę prawną postanowienia podał art. 138 § 1 pkt 1 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm. - dalej: K.p.a.) oraz art. 59 § 1 pkt 2 w zw. z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r., poz. 599 ze zm. - dalej: u.p.e.a.).

Z akt sprawy wynika, że Naczelnik US prowadzi w stosunku do strony - na podstawie powołanych tytułów wykonawczych, których odpisy doręczono stronie

2 lutego 2005 r. - postępowanie egzekucyjne.

Pismem z [...] kwietnia 2016 r., strona wniosła o umorzenie tego postępowania. Wskazała, że objęte w/w tytułami egzekucyjnymi zobowiązania uległy przedawnieniu

[...] maja 2008 r. i - jako takie - nie są wymagalne oraz - z mocy prawa - nie podlegają egzekucji. Wyjaśniła, iż - dotyczące tych zobowiązań - postępowanie egzekucyjne po raz pierwszy wszczęto [...] września 2000 r. przez doręczenie jej tytułów wykonawczych

z [...] sierpnia 2000 r. i że to tę właśnie czynność należy traktować jako pierwszą zmierzającą do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony i która przerwała bieg przedawnienia oraz wydłużyła jego okres z 5 do 10 lat. Zdaniem strony, czynność powtórnego wszczęcia postępowania egzekucyjnego,

w oparciu o tytuły wykonawcze z [...] kwietnia 2004 r., nie wywarła skutku zawieszenia biegu terminu przedawnienia, gdyż nie była pierwszą czynnością zmierzającą do wyegzekwowania należności, o której to został powiadomiony dłużnik. Powołując się na orzecznictwo sądowe, strona dowodziła, że do nieprzedawnionych do dnia 31 grudnia 2002 r. należności z tytułu składek stosuje się nie tylko nowy, wydłużony, termin przedawnienia, ale także wszystkie nowe przepisy dotyczące okoliczności mających wpływ na bieg tego terminu, tj. jego przerwanie, zawieszenie i zabezpieczenie, o ile wymienione w nowych przepisach podstawy przerwania lub zawieszenia biegu przedawnienia powstały po tej dacie. Wyraziła pogląd, że - z uwagi na powyższe - skutki zdarzeń mających wpływ na bieg terminu przedawnienia należy oceniać według przepisów obowiązujących w chwili ich zaistnienia.

Postanowieniem z [...] grudnia 2016 r., Naczelnik US odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego. Wywiódł, że prowadzone w oparciu o tytuły wykonawcze z [...] sierpnia 2000 r. postępowanie egzekucyjne przerwało bieg terminu przedawnienia, skutkując jego wydłużeniem do 10 lat. Zauważył, że - w wyniku powyższego - składki zostały objęte nową regulacją prawną, ustanawiającą jednolity termin przedawnienia (10 lat) i wprowadzającą - w miejsce przerwania - instytucję zawieszenia biegu terminu przedawnienia. Podał, że - z uwagi na ponowne wszczęcie wobec strony postępowania egzekucyjnego, w oparciu o wystawione [...] kwietnia 2004 r. tytuły wykonawcze oraz

w związku z wydłużeniem do 10 lat terminu przedawnienia - niezapłacone należności składkowe nie uległy przedawnieniu w dacie ponownego wszczęcia postępowania egzekucyjnego, tj. [...] stycznia 2005 r., a bieg terminu przedawnienia tychże należności uległ zawieszeniu do czasu ewentualnego zakończenia egzekucji. W zażaleniu, strona zarzuciła błędną interpretację prawną stanu faktycznego sprawy. Powtórzyła swoje stanowisko zawarte we wniosku, zgodnie z którym najpóźniejsza z dochodzonych w postępowaniu składek uległa przedawnieniu w dacie [...] maja 2008 r. Podniosła, że skutki zdarzeń mających wpływ na bieg przedawnienia (przerwanie, zawieszenie) należy oceniać według przepisów obowiązujących w chwili ich zaistnienia, w związku z czym - w rozpatrywanej sprawie - zawieszenie biegu przedawnienia w ogóle nie nastąpiło z tego względu, że: 1) kiedy doszło do pierwszej potwierdzonej czynności egzekucyjnej, tj. [...] września 2000 r., instytucja zawieszenia jeszcze nie obowiązywała (nie była uchwalona); 2) ponowna czynność egzekucyjna

z [...] lutego 2005 r. nie była pierwszą czynnością zmierzającą do wyegzekwowania zaległości, a zatem także z tego powodu do zawieszenia biegu terminu przedawnienia również dojść nie mogło. Skarżonym postanowieniem z [...] marca 2017 r., Dyrektor IAS utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika US. Wskazał, że w sytuacji strony nie zaistniała żadna

z przesłanek do umorzenia postępowania egzekucyjnego, w tym określona w art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. (wygaśnięcie zobowiązania poprzez przedawnienie). Dalej zaprezentował - mającą zastosowanie w sprawie - zmieniającą się sytuację prawną. Podzielił pogląd, że - prowadzone w oparciu o tytuły wykonawcze z [...] sierpnia 2000 r. - postępowanie egzekucyjne przerwało bieg terminu przedawnienia, skutkując jego wydłużeniem do 10 lat. Zauważył, że wprowadzona następnie nowa instytucja - zawieszenie biegu terminu przedawnienia, która miała zastosowanie do wszystkich nieprzedawnionych do dnia 31 grudnia 2002 r. należności spowodowała, że wystawienie przez wierzyciela [...] kwietnia 2004 r. - dotyczących tych samych zobowiązań składkowych - tytułów wykonawczych

i wszczęcie - [...] lutego 2005 r. - postępowania egzekucyjnego, przez doręczenie stronie odpisów tytułów wykonawczych, spowodowało, że należności pozostają wymagalne a bieg terminu przedawnienia został skutecznie zawieszony.

Zdaniem Dyrektora IAS, obowiązujące przepisy prawa nie wyłączają możliwości wielokrotnego podejmowania czynności zmierzających do wyegzekwowania tych samych zaległości (w tym wszczęcia nowego postępowania egzekucyjnego). Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem, skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu złożył skarżący, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji, umorzenie postępowania egzekucyjnego i zasądzenie kosztów według norm przepisanych.

Wydanym w sprawie - w obu instancjach - postanowieniom zarzucił błędną interpretację przepisów prawa powszechnie obowiązującego, a w szczególności obrazę art. 24 ust. 5b ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, dotyczącego przesłanek zawieszenia biegu terminu przedawnienia składek. Dodatkowo zarzucił opieszałość

i przewlekłość postępowania.

Odnosząc się do meritum sprawy, tj. kwestii przedawnienia dochodzonych

w postępowaniu należności, skarżący w całości powtórzył stanowisko prezentowane

w postępowaniu, zarówno przed organem I, jak i II instancji. W ocenie skarżącego, wobec braku uchwalenia przez ustawodawcę - w noweli

z 18 grudnia 2002 r. i z 1 lipca 2004 r. - przepisów przejściowych dotyczących stosowania nowego prawa, należy uznać, że skutki zdarzeń mających wpływ na bieg terminu przedawnienia (przerwanie, zawieszenie) trzeba oceniać według przepisów obowiązujących w chwili ich zaistnienia. Zatem nie mógł, zdaniem skarżącego, nastąpić skutek zawieszenia biegu terminu przedawnienia w dniu pierwszej czynności wszczęcia postępowania egzekucyjnego, tj. [...] września 2000 r., gdyż w tamtym czasie w obiegu prawnym nie funkcjonował jeszcze - wprowadzony w dacie 18 grudnia 2002 r. - art. 24 ust. 5b w/w ustawy, zmodyfikowany nowelą z 20 kwietnia 2004 r. Zastosowanie w/w normy wstecz byłoby - według skarżącego - złamaniem zasady lex retro non agit.

W opinii skarżącego, do zawieszenia biegu terminu przedawnienia nie mogło dojść także w dacie ponownego wszczęcia postępowania egzekucyjnego, co nastąpiło

[...] lutego 2005 r., gdyż w tej dacie nie obowiązywał już art. 24 ust. 5b ustawy

w brzmieniu: "Bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia wszczęcia do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego oraz postępowania przed sądem".

W ocenie skarżącego, gdyby wszczęcie postępowania egzekucyjnego nastąpiło między 1 stycznia 2003 r. a 30 czerwca 2004 r. to ta czynność i w tym terminie odniosłaby skutek zawieszenia biegu terminu przedawnienia.

Końcowo skarżący zważył, że dochodzona w postępowaniu należność (powstała w latach 1997-1998) wzrasta przez ciągłe naliczanie odsetek, będące wynikiem braku należytej aktywności wierzyciela w egzekwowaniu zobowiązań.

W odpowiedzi na skargę, Dyrektor IAS wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej (...). Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2). Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 ustawy

z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. - dalej: u.p.p.s.a.), uwzględnienie skargi następuje w przypadku: a) naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Kognicję Sądu doprecyzowuje art. 134 § 1 u.p.p.s.a., zgodnie z którym, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany wskazanymi przez stronę skarżącą zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Podkreślenia wymaga, że art. 133 § 1 u.p.p.s.a. stanowi, iż sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy /.../. Przepis art. 135

§ 1 u.p.p.s.a. normuje natomiast, że Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. W ocenie Sądu, skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Po dokonaniu kontroli zaskarżonego postanowienia, mając na uwadze stan faktyczny i prawny sprawy, sformułowane w skardze zarzuty i wspierające je argumenty, Sąd stwierdza, że brak jest podstaw do zakwestionowania stanowiska organu wyrażonego w tym postanowieniu. Postanowienie to znajduje bowiem podstawy w prawie materialnym, jego wydanie zaś poprzedziło postępowanie, w którym nie uchybiono regułom procesowym. Sąd uznał, że w sprawie prawidłowo odmówiono umorzenia postępowania egzekucyjnego, prowadzonego wobec strony na podstawie tytułów wykonawczych od nr [...] do nr [...], wystawionych [...] kwietnia 2004 r., obejmujących należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne za okres 06/1997 oraz od 02/1998 do 04/1998. Rozstrzygnięcie zaistniałego w sprawie sporu zależy od ustalenia, czy w sytuacji skarżącego nastąpiło wygaśnięcie poddanych egzekucji zobowiązań składkowych przez ich przedawnienie, tj. zdarzenie generujące po stronie organu obowiązek umorzenia postępowania egzekucyjnego, zgodnie z art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. Przy czym, istota sporu sprowadza się do kwestii wpływu zmian stanu prawnego na bieg terminu i inne cechy przedawnienia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. Powyższe wymaga szczegółowego odniesienia się do mających zastosowanie

w sprawie przepisów prawa i ich wielokrotnych nowelizacji, co uczynił także Dyrektor IAS w skarżonym postanowieniu.

Zgodnie z art. 35 ust. 3 i art. 36 - obowiązującej w dacie powstania ciążących na skarżącym zaległości składkowych - ustawy z dnia 25 listopada 1986 r. o organizacji

i finansowaniu ubezpieczeń społecznych (tekst jedn.: Dz. U. z 1989 r., Nr 25, poz. 137 ze zm. - dalej: u.o.f.u.s.), należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne ulegały przedawnieniu po upływie 5 lat, licząc od dnia, w którym składka stała się wymagalna. Stosownie do art. 35 ust. 4 u.o.f.u.s., składek nie można było dochodzić, jeżeli od momentu ich płatności upłynęło 10 lat. W związku z powyższym, zobowiązanie uiszczenia składki na ubezpieczenie społeczne przedawniało się najpóźniej w terminie 10 lat od chwili, kiedy stało się wymagalne. W myśl w/w przepisu, bieg przedawnienia przerywało odroczenie terminu płatności, rozłożenie spłaty należności na raty i każda inna czynność zmierzająca do ściągnięcia należności, jeżeli o tej czynności został powiadomiony dłużnik. W sprawie bezspornym pozostaje, że - dotyczące ciążących na skarżącym zobowiązań - postępowanie egzekucyjne po raz pierwszy wszczęto [...] września 2000 r. przez doręczenie mu czterech tytułów wykonawczych z [...] sierpnia 2000 r. oraz że to tę właśnie czynność należy traktować jako pierwszą zmierzającą do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony i która przerwała bieg przedawnienia oraz wydłużyła jego okres z 5 do 10 lat.

Powyższa ustawa (u.o.f.u.s.) została uchylona ustawą z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 137, poz. 887 ze zm. - dalej: u.s.u.s.), która weszła w życie z dniem 1 stycznia 1999 r. W myśl art. 24 ust. 4 u.s.u.s., w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2002 r., należności z tytułu składek ulegały przedawnieniu po upływie 5 lat, a w przypadku przerwania biegu przedawnienia,

o którym mowa w ust. 5, po upływie 10 lat licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Stosownie do art. 24 ust. 5 u.s.u.s., bieg przedawnienia przerywało odroczenie terminu opłacenia należności z tytułu składek, rozłożenie spłaty tych należności na raty i każda inna czynność zmierzająca do ściągnięcia tych należności, jeżeli o czynności tej został zawiadomiony dłużnik.

Z dniem 1 stycznia 2003 r., w związku z wejściem w życie ustawy z dnia 18 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 241, poz. 2074 ze zm. - dalej: ustawa zmieniająca

z 2002 r.), nastąpiła zmiana art. 24 ust. 4-6 u.s.u.s., w wyniku której należności z tytułu składek ulegały przedawnieniu po upływie 10 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Ponadto, bieg terminu przedawnienia uzyskał nowe cechy w zakresie podstaw przerwania i zawieszenia. Wprowadzona została nowa instytucja - zawieszenie biegu terminu przedawnienia, które następowało od dnia wszczęcia do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego oraz postępowania przed sądem (art. 24 ust. 5b w brzmieniu obowiązującym do dnia 1 lipca 2004 r.). Ustawa zmieniająca z 2002 r. nie zawierała wyraźnego uregulowania kwestii międzyczasowych odnośnie do przedawnienia należności wymagalnych przed dniem jej wejścia w życie. Sąd Najwyższy - w wyroku z 6 kwietnia 2011 r. (I UK 313/10) - zajął stanowisko, że do nieprzedawnionych do dnia 31 grudnia 2002 r. należności

z tytułu składek stosuje się nie tylko nowy, wydłużony, termin przedawnienia, ale również wszystkie nowe przepisy dotyczące okoliczności mających wpływ na bieg tego terminu, tj. jego przerwanie, zawieszenie i zabezpieczenie, o ile wymienione w nowych przepisach podstawy przerwania lub zawieszenia biegu przedawnienia powstały po tej dacie. Słusznie zatem przyjmuje Dyrektor IAS, że skutki zdarzeń mających wpływ na bieg terminu przedawnienia (przerwanie, zawieszenie) należy oceniać według przepisów obowiązujących w chwili ich zaistnienia.

Dalej Sąd zauważa, że przepis art. 24 ust. 5b u.s.u.s. - z dniem 1 lipca 2004 r. - uległ dalszej nowelizacji na podstawie art. 10 pkt 10 lit. b) ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 121, poz. 1264 - dalej: ustawa zmieniająca z 2004 r.). Zgodnie z tym przepisem, zawieszenie biegu terminu przedawnienia następuje od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został powiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego.

Kolejna zmiana okresu przedawnienia została wprowadzona z dniem 1 stycznia 2012 r., na podstawie art. 11 pkt 1 ustawy z dnia 16 września 2011 r. o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców (Dz. U. Nr 232, poz. 1378), gdzie ponownie zmieniono treść art. 24 ust. 4 ustawy systemowej i skrócono okres przedawnienia składek na ubezpieczenia społeczne z 10 do 5 lat. Zgodnie z art. 27 powołanej ustawy, do przedawnienia należności z tytułu składek, o którym mowa w art. 24 ust. 4 ustawy systemowej, którego bieg rozpoczął się przed dniem 1 stycznia

2012 r., stosuje się przepisy w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, z tym że bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia 1 stycznia 2012 r. Wedle zasady wynikającej

z tego przepisu, do należności składkowych nieprzedawnionych do 1 stycznia 2012 r. (wedle starych zasad z zastosowaniem 10-letniego okresu przedawnienia) ma zastosowanie 5-letni termin przedawnienia, z tym jednak bardzo istotnym zastrzeżeniem, że liczy się go nie od daty ich wymagalności, tak jak o tym stanowi art. 24 ust. 4 ustawy systemowej, ale od dnia 1 stycznia 2012 r. Wyjątek od tej zasady ustanawia ust. 2 powołanego przepisu, stosownie do którego jeżeli przedawnienie rozpoczęte przed dniem 1 stycznia 2012 r. nastąpiłoby zgodnie z przepisami dotychczasowymi wcześniej, przedawnienie następuje z upływem tego wcześniejszego terminu. Instytucja zawieszenia postępowania egzekucyjnego została przy tym zachowana we wskazanym powyżej brzmieniu obowiązującym od dnia 1 lipca 2004 r.

W tym miejscu wskazane jest przywołanie stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyrażonego w wyroku z 25 maja 2017 r. (II FSK 1022/15, dostępny: CBOSA), które Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie w pełni podziela

i przyjmuje za własny. NSA stwierdził: "To, że ustawa nowelizacyjna u.s.u.s. z 2002 r. nie uregulowała kwestii międzyczasowych, co do przedawnienia należności wymagalnych przed dniem jej wejścia w życie nie oznacza, że należy stosować do nich przepisy dotychczasowe także po tej dacie. Zgodnie bowiem z orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego, ustawodawca może dowolnie regulować kwestię przedawnienia roszczeń, w tym wydłużać terminy przedawnienia. Nie wpływa to

w żaden sposób na wysokość zobowiązania, gdyż nadal zobowiązanie dłużnika jest

w stałej wysokości. Nie istnieje także po stronie osób zobowiązanych do zapłaty składek żadne "prawo do przedawniania", które jako prawo nabyte dłużnika podlegałoby ochronie. W związku z tym, skoro w trakcie biegu terminu przedawnienia następuje jego wydłużenie przez ustawodawcę, należy stosować nowe przepisy, to jest nowy termin przedawnienia. Nie dochodzi w takim przypadku do działania prawa wstecz, gdyż zobowiązanie do zapłaty należności jest nadal to samo. Jak wskazano

w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 czerwca 2011 r., w sprawie P 26/10 (publ. OTK-A 2011/5/43), na gruncie prawa publicznego i wynikających zeń ciężarów

i świadczeń publicznych, do których stosuje się art. 84 Konstytucji RP, nie ma konstytucyjnych przeszkód, by ustawodawca modyfikował zasady przedawniania zobowiązań, a nawet wydłużał pierwotnie ustalone terminy, z tym jednak zastrzeżeniem, że nie może to odnosić się do zobowiązań już wygasłych na podstawie przepisów dotychczas obowiązujących. Innymi słowy, dopóki zobowiązanie skutecznie nie wygasło, dopóty prawodawca władny jest określić nową, nawet dłuższą, barierę czasową wymagalności świadczenia. Taka modyfikacja nie stanowi niedopuszczalnej ingerencji w prawa nabyte, chronione przez art. 2 Konstytucji RP. Stanowisko to, co do zasady, zostało podtrzymane przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 17 lipca 2012 r., w sprawie P 30/11 (publ. OTK-A 2012/7/81), w którym podkreślono

z powołaniem się na dotychczasowe orzecznictwo, że z treści przepisów dotyczących przedawnienia nie można wyprowadzać konstytucyjnego prawa do przedawnienia, czy choćby ekspektatywy takiego prawa, gdyż przedawnienie nie jest podmiotowym prawem konstytucyjnym (por. wyrok NSA z 27 stycznia 2015 r., II FSK 3031/12, www.orzeczenia.nsa.gov.pl )". Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy, Sąd podziela pogląd Dyrektora IAS co do wymagalności należności objętych tytułami wykonawczymi wystawionymi w 2004 r., uznając za bezpodstawny podniesiony w skardze zarzut przedawnienia. I tak, postępowanie egzekucyjne - wszczęte wobec strony przez doręczenie jej [...] września 2000 r. odpisów tytułów wykonawczych - przerwało bieg przedawnienia, powodując jego wydłużenie do 10 lat, licząc od dnia wymagalności składek za poszczególne miesiące. Dodać trzeba, że postanowieniem z [...] października 2000 r. w/w postępowanie zostało umorzone, z uwagi na bezskuteczność egzekucji.

Wskutek wydłużenia okresu przedawnienia do 10 lat, przedmiotowe należności zostały - od dnia 1 stycznia 2003 r. - objęte nową regulacją art. 24 ust. 4 i nowo dodanym ust. 5b, w wyniku wejścia w życie ustawy zmieniającej z 2002 r. Zgodnie

z orzecznictwem sądowym (np. uchwała Sądu Najwyższego z 2 lipca 2008 r., II UZP 5/08), regulacja ta ma zastosowanie do należności z tytułu składek, które stały się wymagalne przed dniem 1 stycznia 2003 r., jeżeli do tej daty nie uległy przedawnieniu według przepisów dotychczasowych. Zatem słusznie przyjmuje Dyrektor IAS, że podejmowane w sprawie czynności (wszczęcie postępowania egzekucyjnego [...] września 2000 r.) skutecznie przerwały 5-letni bieg terminu przedawnienia należności, powodując jego wydłużenie do lat 10, co 31 grudnia 2002 r. czyniło je nieprzedawnionymi i uzasadniało dalsze ich dochodzenie.

Z powyższego wynika, że wszczęte w stosunku do skarżącego i obejmujące tożsame należności składkowe, kolejne (dopuszczalne, gdyż brak jest podstaw dla uznania braku możliwości wszczynania w stosunku do tego samego zobowiązanego

i wobec tych samych należności składkowych powtórnych postępowań egzekucyjnych) postępowanie egzekucyjne (wszczęte w dniu [...] lutego 2005 r., przez doręczenie zobowiązanemu wystawionych [...] kwietnia 2004 r. odpisów tytułów wykonawczych o nr [...],[...],[...] oraz [...]) skutecznie zawiesiło bieg terminu przedawnienia, zgodnie z treścią art. 24 ust. 5b u.s.u.s., w jego brzmieniu po

1 lipca 2004 r. Przy czym, Sąd stwierdza, że za pierwszą czynność zmierzającą do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, należy uznawać czynność doręczenia stronie w/w tytułów wykonawczych, co nastąpiło w dniu [...] lutego 2005 r., stanowiącym jednocześnie datę wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Zawieszenie to powoduje, że do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego można egzekwować od strony sporne należności składkowe. Mając na uwadze powyższe (w tym przywołane stanowisko Sądu Najwyższego

i NSA), bez znaczenia pozostaje "historycznie" pierwsza czynność zmierzająca do wyegzekwowania przedmiotowych należności, o której skarżący został zawiadomiony, dokonana [...] września 2000 r. w ramach pierwszego - umorzonego w 2000 r. -postępowania egzekucyjnego.

Reasumując, Sąd uznał, że w sprawie nie wystąpiła - określona w art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. - przesłanka stanowiąca podstawę do umorzenia postępowania egzekucyjnego, gdyż - wbrew twierdzeniom skarżącego - nie doszło do przedawnienia przedmiotowych należności składkowych. Końcowo Sąd zauważa, że kwestie przewlekłości i bezczynności w działaniu organów pozostają bez wpływu na wynik sprawy oraz wykraczają poza jej ramy. Z tych wszystkich względów - stosownie do dyspozycji art. 151 u.p.p.s.a. - skargę należało oddalić w całości i orzec jak w sentencji wyroku.