Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 151/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2012-05-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art.7, art.77par.1, art.80
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art.1, art.21 ust.1-3
journal: Dz.U. 2007 nr 64 poz 427
law: Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju  Obszarów Wiejskich

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Andrzej Błesiński, Sędziowie sędzia WSA Wiesława Pierechod, sędzia WSA Tadeusz Piskozub (sprawozdawca), Protokolant referent stażysta Jakub Gosk, po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 17 maja 2012r. sprawy ze skargi E. K. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie przyznania płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości na rok 2011 I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; III. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącej kwotę 200 (dwieście ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

I SA/Ol 151/12

Uzasadnienie

Zaskarżoną decyzją z dnia "[...]" Dyrektor "[...]" Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa po rozpatrzeniu odwołania E. K. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia "[...]" w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości na rok 2011. Jak wynika z akt sprawy, w złożonym w dniu 9 maja 2011r. w biurze Powiatowym ARiMR wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2011, E. K. zadeklarowała z tytułu realizacji:

1) pakietu 2 - Rolnictwo ekologiczne, wariant 2.1 - Uprawy rolnicze (z certyfikatem zgodności), działkę rolną B o powierzchni 4,75 ha, położoną na działce ewidencyjnej nr "[...]" (powierzchnia 1,00 ha), na działce ewidencyjnej nr "[...]" (powierzchnia 2,46 ha) oraz na działce ewidencyjnej nr "[...]" (powierzchnia 1,29 ha) oraz działkę rolną C o powierzchni 2,00 ha, położoną na działce ewidencyjnej nr "[...]" (powierzchnia 0,50 ha), na działce ewidencyjnej nr "[...]" (powierzchnia 0,50 ha), na działce ewidencyjnej nr "[...]" (powierzchnia 1,00 ha);

2) pakietu 2 - Rolnictwo ekologiczne, wariant 2.3 - Trwałe użytki zielone (z certyfikatem zgodności), działkę rolną A o powierzchni 3,63 ha, położoną na działce ewidencyjnej nr "[...]" (powierzchnia 3,63 ha);

3) pakietu 3 - Ekstensywne trwałe użytki zielone, wariant 3.1.1 - Ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach, działkę rolną A o powierzchni 3,63 ha, położoną na działce ewidencyjnej nr "[...]" (powierzchnia 3,63 ha).

W wyniku przeprowadzenia w dniu 4 października 2011r. kontroli administracyjnej stwierdzono, że powierzchnia zadeklarowana do płatności na działkach ewidencyjnych Nr "[...]", "[...]", "[...]" wynosząca odpowiednio 2,94 ha, 5,64 ha, 2,96 ha, przekracza powierzchnię ewidencyjno-gospodarczą PEG tych działek, ustaloną w oparciu o dostępne w systemie informatycznym ARiMR zdjęcia obszarów, wynoszącą odpowiednio 1,79 ha, 5,02 ha, 2,41 ha.

W związku z powyższym, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR decyzją z dnia "[...]" przyznał E. K. płatność rolnośrodowiskową na rok 2011 w łącznej wysokości 5377,20, w tym z tytułu realizacji:

1) pakietu 2 - Rolnictwo ekologiczne, wariant 2.1 - Uprawy rolnicze (z certyfikatem zgodności), w wysokości 3507,60 zł.

2) pakietu 2 - Rolnictwo ekologiczne, wariant 2.3 - Trwałe użytki zielone (z certyfikatem zgodności), w wysokości 639,60 zł.

3) pakietu 3 - Ekstensywne trwałe użytki zielone, wariant 3.1.1 - Ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach, w wysokości 1230,00 zł.

Odnosząc się do żądania strony dotyczącego przyznania płatności rolnośrodowiskowej z tytułu realizacji pakietu 2 - Rolnictwo ekologiczne, wariant 2.1 - Uprawy rolnicze (z certyfikatem zgodności), do powierzchni 6,75 ha, organ I instancji wskazał, że ze względu na różnicę pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną we wniosku o przyznanie płatności, a powierzchnią stwierdzoną w trakcie kontroli administracyjnej wniosku, wynoszącą 12,8762%, przedmiotowa płatność została pomniejszona o kwotę przypadającą na podwójną stwierdzoną różnicę.

Odnosząc się z kolei do przyznania płatności rolnośrodowiskowej z tytułu realizacji pakietu 2 - Rolnictwo ekologiczne, wariant 2.3 - Trwałe użytki zielone (z certyfikatem zgodności) do powierzchni 3,63 ha, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wskazał, że ze względu na różnicę pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną we wniosku o przyznanie płatności, a powierzchnią stwierdzoną w trakcie kontroli administracyjnej wniosku, wynoszącej w ramach tego wariantu 12,0370%, przedmiotowa płatność została pomniejszona o kwotę przypadającą na podwójną stwierdzoną różnicę.

W stosunku natomiast do przyznania płatności rolnośrodowiskowej z tytułu realizacji pakietu 3 - Ekstensywne trwałe użytki zielone, wariant 3.1.1 - Ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach na powierzchni 3,63 ha organ I instancji podał, że różnica między powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a stwierdzoną w kontroli administracyjnej wynosząca 12,0370%, skutkowała pomniejszeniem płatności o kwotę przypadającą na podwójną stwierdzoną różnicę.

Jako podstawę prawną, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wskazał art. 16 ust. 5 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dziennik Urzędowy L 025 , 28/01/2011 P. 0008 - 0023), w myśl którego jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną przekracza 3% lub 2 ha, lecz nie więcej niż 20% powierzchni stwierdzonej, wówczas kwota jaka ma być przyznana, zostaje pomniejszona w danym roku o kwotę przypadającą na dwukrotną stwierdzoną różnicę.

W odwołaniu od decyzji strona podała, że deklarowana powierzchnia była zgodna z załącznikiem do wniosku, jaki otrzymała drogą pocztową. Wyjaśniła, że w 2010 roku w jej gospodarstwie była przeprowadzona kontrola na miejscu, która potwierdziła zgodność powierzchni deklarowanych ze stanem faktycznym. Fakt ten spowodował, że w roku 2011 strona zadeklarowała taką samą powierzchnię, jaka była zmierzona podczas kontroli na miejscu w roku 2010.

Po rozpatrzeniu odwołania, organ odwoławczy zaskarżoną decyzją z dnia "[...]" utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Wskazał, iż przedmiotowa powierzchnia została ustalona w oparciu o treść art. 17 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zamieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. Urz. WE L 30 z 31 stycznia 2009 roku), zgodnie z którym, system identyfikacji działek rolnych ustanawiany jest na podstawie map lub ewidencji gruntów z wykorzystaniem technik skomputeryzowanego systemu informacji geograficznych (ortoobrazów lotniczych lub satelitarnych), tzw. system LPIS (System Identyfikacji Działek Rolnych).

Powyższy system pozwala na jednoznaczną identyfikację położenia działki rolnej w przestrzeni, kontrolę zadeklarowanej powierzchni pod względem kwalifikowalności, tzn. powierzchni uprawnionej do dopłat w odniesieniu do danego schematu pomocy oraz kontrolę w zakresie nakładania się deklaracji dla poszczególnych działek rolnych, zadeklarowanych przez jednego beneficjenta. System LPIS jest zgodnie z art. 15 rozporządzenia Rady (WE) Nr 7312009 z dnia 19 stycznia 2009 roku, komponentem Zintegrowanego Systemu Zarządzania i Kontroli (ZSZiK), który jest wykorzystywany przez ARiMR m.in. do wykonywania pomiarów gruntów rolnych deklarowanych przez wnioskodawców i weryfikowania ich kwalifikowalności do objęcia płatnościami.

W myśl art. 6 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia Komisji (WE) Nr 112212009 z dnia 30 listopada 2009 roku na potrzeby systemu płatności jednolitej lub systemu jednolitej płatności obszarowej odnośnie do każdej działki referencyjnej określa się maksymalny kwalifikowalny obszar; GIS funkcjonuje na podstawie krajowego systemu odniesienia za pomocą współrzędnych; w przypadku gdy stosuje się różne systemy współrzędnych, w obrębie każdego z państw członkowskich są one kompatybilne.

Zgodnie natomiast z art. 28 ust. 1 lit c rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 roku ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z 02 grudnia 2009 roku, ze zm.), nie można dokonać żadnych płatności na rzecz obszarów wykraczających poza ustaloną w systemie informacji geograficznej powierzchnię referencyjną.

Powołując się z kolei na treść art. 12 ust. 4 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 112212009 z dnia 30 listopada 2009 roku ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z 02 grudnia 2009 roku, ze zm.), organ wskazał, że jeżeli nastąpiły jakiekolwiek zmiany, szczególnie odnośnie do przeniesień uprawień do płatności zgodnie z art. 43 rozporządzenia (WE) Nr 73/2009 lub jeśli jakakolwiek informacja podana we wcześniej ustalonym formularzu, o którym mowa w ust. 2 i 3, przy składaniu wniosku rolnik wprowadza poprawki w formularzu. Jeśli poprawki dotyczą powierzchni działki referencyjnej, rolnik podaje zaktualizowaną powierzchnię każdą z odnośnych działek rolnych, a w stosownych przypadkach wskazuje nowe granice działki referencyjnej.

Odnosząc się z kolei do wykorzystywanych w Zintegrowanym Systemie Zarządzania i Kontroli (ZSZiK) ortofotomapy organ wyjaśnił, iż pozyskiwane są one w trybie art. 12 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005 Nr 240, poz. 2027, ze zm.). Po wykonaniu prac, podlegają przekazaniu do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego (zasobu centralnego) i gromadzone są w Centralnym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej stanowiącego własność Skarbu Państwa. Ortofotomapy cyfrowe wykonane w układzie współrzędnych płaskich prostokątnych ,,1992" tj. państwowym systemem odniesień przestrzennych, stanowią najlepsze ogólnie dostępne źródło dokonywania pomiarów powierzchni oraz interpretacji w zakresie zagospodarowania i użytkowania gruntów, tj. stanowią podstawowy dokument do wykonywania pomiarów i kompleksowej oceny powierzchni kwalifikowanej w ramach działki. Żaden pomiar powierzchni i odległości zgodnie z przepisami prawa geodezyjno -kartograficznego nie może być prowadzony po ukształtowaniu powierzchni terenu, wszystkie pomiary prowadzi się w tzw. rzucie ortogonalnym (prostopadłym). Ortofotomapa jest bezpośrednim odzwierciedleniem tego wymogu.

Zdaniem organu, dane wektorowe granic działek ewidencyjnych zweryfikowane w oparciu o ortofotomapę cyfrową, wykonane w tym samym układzie współrzędnych płaskich prostokątnych pozwalają na prawidłowe wyznaczenie powierzchni uprawnionych do płatności oraz powierzchni nieuprawnionych do dopłat (grunty trwale lub czasowo wyłączone z produkcji rolniczej).

Ponadto organ zaznaczył, że stosownie do przepisu art. 21 ust. 3 ustawy z dnia 07 marca 2007 roku o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz. 427, ze zm.), strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. W przypadku zatem, gdy producent rolny nie zgadza się z wynikami kontroli administracyjnej wniosku, sam powinien udowodnić prawidłowość deklaracji przedstawionej we wniosku.

Uwzględniając powyższe przepisy prawa oraz ustalone powierzchnie PEG zadeklarowanych działek ewidencyjnych ustalono następujące powierzchnie działek rolnych podanych we wniosku:

- działka rolna A - 3,24 ha, wobec powierzchni deklarowanej 3,63ha, przy czym powierzchnia działki ewidencyjnej nr "[...]" w ramach tej działki rolnej wyniosła 3,24 ha;

- działka rolna B - 4,18 ha, wobec powierzchni deklarowanej 4,75 ha, przy czym powierzchnia działki ewidencyjnej nr "[...]" w ramach tej działki rolnej wyniosła 0,89 ha, działki ewidencyjnej nr "[...]" wyniosła 2,00 ha oraz działki ewidencyjnej nr "[...]" wyniosła 1,29 ha;

- działka rolna C - 1,80 ha, przy czym powierzchnia działki ewidencyjnej nr "[...]" w ramach tej działki rolnej wyniosła 0,41 ha, działki ewidencyjnej nr "[...]" wyniosła 0,50 ha, działki ewidencyjnej nr "[...]" wyniosła 0,89 ha.

Odnosząc się z kolei do zarzutu poprawności deklarowanych powierzchni w latach ubiegłych organ wskazał, iż wyniki kontroli przeprowadzonej w kampanii roku 2010 nie mogą być uwzględnione w sprawie o przyznanie płatności na rok 2011.Zaznaczył przy tym, że w roku 2010 deklaracja działek rolnych i ich położenie na działkach ewidencyjnych było różne od deklaracji z roku 2011. Ponadto organ nie zgodził się z twierdzeniami strony, iż ww. kontrola na miejscu potwierdziła zgodność powierzchni deklarowanych ze stanem faktycznym. Jak wynikało bowiem z raportu z kontroli na miejscu Nr "[...]" przeprowadzonej w dniu 22 października 2010 r. powierzchnia działki rolnej A wyniosła 3,63 ha, wobec powierzchni deklarowanej wynoszącej 3,63 ha, działki rolnej B/B1 wyniosła 2,30 ha, wobec powierzchni deklarowanej wynoszącej 2,00 ha, działki rolnej C/CI wyniosła 4,32 ha, wobec powierzchni deklarowanej wynoszącej 4,75 ha. Organ zaznaczył przy tym, że w stosunku do działek rolnych A i C/CI w pozycji Uwagi wpisano informację dotyczącą łącznego pomiaru powierzchni ww. działek rolnych.

Zgodnie z powyższymi ustaleniami oraz faktem nie przedłożenia przez stronę w toku prowadzonego postępowania wiarygodnych dowodów na potwierdzenie prawidłowości deklaracji przedstawionej we wniosku na rok 2011 (np. pomiary uprawnionego geodety na podkładzie mapowym) organ uznał, że nie ma zastosowania art. 73 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 roku ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z 02 grudnia 2009 roku, ze zm.).

Zdaniem organu, strona przy wypełnianiu przedmiotowego wniosku dopuściła się winy polegającej co najmniej na niedbalstwie. Strona deklarując określone grunty rolne, powinna bowiem przed złożeniem przedmiotowego wniosku dokonać, czy to samodzielnie, czy przy pomocy osób trzecich, pomiaru powierzchni gruntów, do których ubiegała się o przyznanie płatności. Producent rolny powinien we wniosku podać stan faktyczny użytkowanych rolniczo przez siebie gruntów, tj. zarówno odnośnie powierzchni, jak i rodzaju uprawy. Strona powinna zatem sprawdzić, jak w rzeczywistości przedstawia się stan posiadanych gruntów.

Przesłane natomiast przez ARiMR informacje stanowią jedynie wskazówkę i nie zastępują deklaracji rolnika, który składając podpis pod wnioskiem bierze odpowiedzialność za poprawność danych w nim zadeklarowanych. Organ podkreślił przy tym, ze strona nie poinformowała organu I instancji, że wniosek jest nieprawidłowy lub że się zdezaktualizował.

Uwzględniając powyższe organ uznał, że nie zachodzą okoliczności odstąpienia od zastosowania obniżek, w myśl art. 73 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dziennik Urzędowy L 316 , 02/12/2009 P. 0065 - 0112).

W konsekwencji organ odwoławczy uznał, że Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w sposób prawidłowy przyznał stronie płatność rolnośrodowiskową na rok 2011.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie Skarżąca wniosła o:

- uchylenie zaskarżonej decyzji

- zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania wg norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi, strona nie zgodziła się ze stanowiskiem organu, że zadeklarowała w sposób zawiniony powierzchnie działek rolnych. W jej ocenie, nie każda stwierdzona w wyniku kontroli administracyjnej rozbieżność pomiędzy powierzchnią działek ustaloną w wyniku kontroli a zadeklarowaną przez składającego wniosek o płatności, upoważnia organ administracyjny do zastosowania obniżek płatności.

Zdaniem Strony, obowiązkiem organu I instancji było ustalenie, czy rozbieżności pomiędzy zadeklarowaną powierzchnią a stwierdzoną w wyniku kontroli powstały z winy rolnika (umyślnej czy też nieumyślnej).

O braku winy strony w powstaniu rozbieżności pomiędzy deklarowaną powierzchnią działek a stwierdzoną w wyniku kontroli, świadczy natomiast przeprowadzona w kwietniu 2011r. kontrola zadeklarowanych przez nią do płatności na rok 2010 działek rolnych. Ustalenia kontroli, potwierdzające prawidłowość danych zawartych we wniosku o płatności na 2010r. były podstawą wydania przez organ I instancji decyzji przyznających płatności rolnośrodowiskowe. Strona zaznaczyła, że we wniosku o płatności na rok 2011 podała wielkości działek zgodnie z wynikami kontroli.

Skarżąca posiadając wyniki kontroli przeprowadzonej przez organ administracyjny w miesiącu kwietniu 2011r. i deklarując do płatności na rok 2011 te same działki co w roku 2010 nie znalazła podstaw do uznania, że była zobowiązana do sprawdzenia deklarowanych powierzchni działek np. przez uprawnionego geodetę.

W ocenie Strony, organ administracyjny nie wykazał, że objęte wnioskiem na rok 2011 działki rolne były wykorzystywane przez skarżącą w innych granicach niż w roku 2010.

Ponadto Strona podniosła, że skoro w kliku miesiącach pomiary tych samych działek wykonane tą samą metodą różnią się, to można mieć obawy co do rzetelności przeprowadzonych pomiarów.

W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne obejmuje badanie, czy zaskarżony akt nie narusza prawa materialnego oraz czy w fazie poprzedzającej jego wydanie nie zostały naruszone normy prawa procesowego w sposób, który mógłby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie zaś z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. z 2012 r., poz. 270) - dalej: (p.p.s.a.) stwierdzenie przez sąd naruszenia prawa materialnego, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogłoby to mieć istotny wpływ na wynik sprawy, rodzi konieczność uwzględnienia skargi i uchylenia zaskarżonego aktu.

Mając na uwadze wyżej wskazane reguły orzekania Sąd stwierdza, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja narusza bowiem prawo w sposób powodujący konieczność jej uchylenia.

Zawarte w skardze argumenty koncentrują się przede wszystkim na wykazaniu naruszenia przez organy Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa ( zwanej dalej w skrócie Agencją) przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, z późn. zm., zwany dalej k.p.a.). Z art. 7 k.p.a. wynika, że obowiązkiem organów administracji publicznej prowadzących postępowanie jest podejmowanie wszelkich kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Podstawowe bowiem znaczenie dla każdego postępowania ma należyte ustalenie stanu faktycznego sprawy, tj. takiego stanu faktycznego który odpowiada stanowi faktycznemu, znajdującemu się w hipotezie normy prawnej. Tylko wówczas możliwe jest prawidłowe ustalenie zakresu praw i obowiązków strony. Z zasady prawdy obiektywnej wynika obowiązek organów uzyskania w toku postępowania takiego materiału dowodowego i takiego stanu faktycznego, który jest zgodny z rzeczywistością Natomiast art. 77 § 1 k.p.a. stanowi, że organ jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Niedopełnienie natomiast obowiązku zgromadzenia pełnego materiału dowodowego w sprawie, stanowi wadę postępowania, która wpływa w sposób istotny na wynik sprawy i jest podstawą uchylenia decyzji przez Sąd. Zgodnie zaś z art. 80 k.p.a. organ zobowiązany jest do dokonywania oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. W świetle powołanej regulacji, ocenie podlega każdy dowód z osobna oraz wszystkie dowody we wzajemnej z sobą łączności, a na prawidłowość tej oceny wskazuje to, czy wyciągnięte przez organ wnioski mają logiczne uzasadnienie.

Jednocześnie trzeba zauważyć, że nie wszystkie zasady i reguły k.p.a. są stosowane przy rozpoznawaniu wniosków o płatności ze środków Unii Europejskiej. W niniejszej sprawie ma bowiem zastosowanie ustawa z dnia 7 marca 2007r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich. ( Dz.U. nr.64 poz. 427 ze zm). Ustawa ta, określając w art. 1 zakres regulacji, wskazuje stosowne rozporządzenie Rady (WE) i powołuje się na przepisy Unii Europejskiej wydane w trybie tego rozporządzenia oraz stanowi, że przepisy ustawy normują kompetencje organów, zasady i tryb wspierania rozwoju obszarów wiejskich z wymienionego Funduszu wyłącznie w zakresie nieokreślonym w prawie wspólnotowym, bądź wskazanym w tym prawie do uregulowania przez prawo krajowe. Również w art. 2 ustawa powołuje przepisy prawa europejskiego, które mają bezpośrednie zastosowanie do postępowania odnośnie różnego rodzaju pomocy, w szczególności zaś kontroli i nadzoru nad prawidłowością jej przyznawania.

Z regulacji zawartych w ustawie wynika oczywiście, że pomoc przyznawana jest na wniosek, między innymi osoby fizycznej, gdy spełnia ona warunki przyznawania pomocy określone w przepisach prawa unijnego i przepisach określonych w aktach wykonawczych.

Należy podkreślić, że art. 21 ust. 1 tej ustawy stanowiąc, że do postępowania w sprawach rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego wyraźnie zastrzega pierwszeństwo zasad i warunków określonych przepisami prawa unijnego. Ponadto w ust. 2 art. 21 wprowadzono odstępstwa od zasad ogólnych K.p.a. Zgodnie bowiem z jego treścią: "w postępowaniu w sprawie dotyczącej przyznania pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie:

1) stoi na straży praworządności;

2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;

3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;

4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się".

Stosownie natomiast do art. 21 ust. 3, strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.

W świetle powyższego wynika, że to wnioskujący o przyznanie płatności powinien wskazać okoliczności, z których wiąże korzystne dla siebie skutki prawne, jak również przedstawić dowody na poparcie powyższych okoliczności. Jednocześnie nie można zgodzić się z poglądem, że organ może ustalić stan faktyczny jedynie na częściowym, fragmentarycznym materiale dowodowym. Jeżeli organ zamierza ustalić pewną okoliczność, to powinien to uczynić za pomocą środków dowodowych, które ma do dyspozycji, ewentualnie wyznaczyć stronie odpowiedni termin do przedstawienia dowodów, celem wykazania odpowiednich okoliczności. Jeżeli strona dowodów takich nie przedstawi, wówczas dopiero organ będzie zwolniony z obowiązku ich poszukiwania.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż Dyrektor "[...]" Oddziału Regionalnego ARiMR wydając zaskarżoną decyzję naruszył przepisy postępowania administracyjnego. W konsekwencji niewyjaśnienia wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności oraz naruszenia zasady swobodnej oceny dowodów organ wydał decyzję w oparciu o nieustalony stan faktyczny, od którego zależało natomiast określenie wysokości płatności rolnośrodowiskowej na rok 2011.

Organ odwoławczy przyjął bowiem, iż zebrany przez organ I instancji materiał był na tyle wiarygodny i wyczerpujący, aby uznać że przedstawiony przez stronę wniosek zawierał dane niezgodne ze stwierdzoną w trakcie kontroli powierzchnią. Jak wynika z uzasadnienia decyzji, podstawą do przyjęcia powyższego stanowiska były przeprowadzone pomiary przez kontrolerów ARiMR dokonane w oparciu o ortofotomapy cyfrowe, przy zastosowaniu najnowocześniejszych i najdokładniejszych technik pomiarowych – szczegółowo opisanych w zaskarżonej decyzji. W wyniku natomiast przeprowadzonej w dniu 4 października 2011r. kontroli administracyjnej wyliczono procentowe różnice między powierzchnią działek rolnych zadeklarowanych a powierzchnią działek stwierdzonych w trakcie kontroli administracyjnej, położonych w wariancie: 2.1 (procentowa różnica wyniosła 12,8762), 2.3 (procentowa różnica wyniosła 12,0370), 3.1.1 (procentowa różnica wyniosła 12,0370). Powołując się natomiast na art. 16 ust. 5 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dziennik Urzędowy L 025 , 28/01/2011 P. 0008 - 0023) organ odwoławczy przyznał płatność rolnośrodowiskową w pomniejszonej wysokości na rok 2011.

Jednocześnie organ uznał, że Skarżąca przy wypełnianiu przedmiotowego wniosku dopuściła się winy polegającej, co najmniej na niedbalstwie. Zdaniem bowiem organu odwoławczego, strona deklarując we wniosku określone grunty rolne, powinna przed złożeniem wniosku dokonać pomiarów powierzchni gruntów, do których ubiegała się o przyznanie płatności.

Jak wynika natomiast z uzasadnienia skargi, Skarżąca nie zgodziła się ze stanowiskiem organu, że zadeklarowała w sposób zawiniony powierzchnie działek rolnych. Skarżąca posiadając wyniki kontroli przeprowadzonej przez organ administracyjny w miesiącu kwietniu 2011r. i deklarując do płatności na rok 2011 te same działki co w roku 2010 nie znalazła bowiem podstaw do uznania, że była zobowiązana do sprawdzenia deklarowanych powierzchni działek. Powierzchnia deklarowana do dopłat była bowiem zgodna z załącznikiem do wniosku spersonalizowanego (pow. PEG), jaki otrzymała od ARiMR. W związku z tym uznała, że we wniosku o płatności na rok 2011 podała wielkości działek zgodnie z wynikami kontroli.

Odnosząc się do powyższego należy wskazać, iż w aktach sprawy znajduje się decyzja z dnia "[...]" nr "[...]" Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w której przyznano Skarżącej płatność rolnośrodowiskową na rok 2010. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w dniu 22 października 2010r. w gospodarstwie Skarżącej została przeprowadzona kontrola na miejscu. Strona w piśmie z dnia 8 marca 2011r. nie zgadzając się z wynikami kontroli wniosła zastrzeżenia do protokołu kontroli na miejscu, żądając jednocześnie ponownego przeprowadzenia kontroli w gospodarstwie, w jej obecności. Następnie w dniu 7 kwietnia 2011r. do biura Powiatowego w wpłynęło pismo z Biura Kontroli na Miejscu wraz z protokołem z czynności kontrolnych. W piśmie tym poinformowano, że po przeprowadzonej analizie dokumentacji pokontrolnej oraz w oparciu o wniosek o przyznanie płatności, wykonawca wektoryzował ponownie granice działek rolnych na ortofotomapie oraz poprawił wyniki w raporcie z czynności kontrolnych w zakresie kwalifikowalności powierzchni. Ponownej kontroli nie przeprowadzono.

Po zmianie wyników, kontrola stwierdziła następujące nieprawidłowości w wariancie 2.2. Uprawy rolnicze: na działce rolniczej B, położonej na działce ewidencyjnej "[...]" stwierdzono powierzchnię 2,30 ha ( deklarowana 2,00); na działce rolnej C położonej na działkach ewidencyjnych "[...]" i "[...]" stwierdzono powierzchnię 4,32 ( pow. deklarowana 4,75). Wyliczona procentowa różnica miedzy powierzchnią deklarowaną 6,75 ha a stwierdzoną 6,62 ha wyniosła 1,9637 %. W stosunku natomiast do wariantu 2.4 Trwałe użytki zielone uwzględniono powierzchnię 3,63 ha; do wariantu 3.1. Ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach uwzględniono powierzchnię 3,63 ha.

W odwołaniu od decyzji z dnia "[...]" o przyznaniu płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości na 2011r. strona powołała się na okoliczność przeprowadzonej kontroli obszarowej na miejscu i deklarowaniu powierzchni zgodnie z dokonanymi pomiarami.

W konsekwencji obowiązkiem organu odwoławczego było ustalenie przyczyn rozbieżności pomiędzy wynikami kontroli ( wyliczone procentowe różnice były bowiem znaczne: 1,9637 % (wariant 2.2 za 2010 r.) - a 12,8762% (wariant 2.1. za 2011 r.). Ustalenie natomiast prawidłowej wielkości powierzchni miało zasadnicze znacznie dla określenia płatności rolnośrodowiskowej na rok 2011.

Skoro zatem organ odwoławczy nie przeprowadził dowodów mających istotne znaczenie dla sprawy, to nie może negatywnych konsekwencji prawnych wywodzić w stosunku do strony postępowania. Przerzucanie bowiem ciężaru dowodu określonego faktu na osobę, która z tego faktu wywodzi skutki prawne nie może prowadzić do naruszenia przez organy obowiązku przestrzegania zasady praworządności.

W związku z powyższym należało uznać, że zawarte w zaskarżonej decyzji stanowisko organu narusza zasady postępowania administracyjnego, jako wywiedzione z niepełnego materiału dowodowego, z pominięciem przeprowadzenia dowodów mających istotne znaczenie dla sprawy.

Wskazania do dalszego postępowania wynikają wprost z przedstawionych powyżej rozważań Sądu. W szczególności, organ odwoławczy przy ponownym rozpoznaniu odwołania zbierze i skompletuje pełny materiał dowodowy, dokona właściwej oceny tego materiału, zgodnie z dyspozycją określoną w art. 80 k.p.a. Dopiero tak zebrany i oceniony materiał dowodowy może stanowić podstawę do wydania decyzji o przyznaniu płatności rolnośrodowiskowej, prawidłowo uzasadnionej, zgodnie z normą art.107 § 3 k.p.a.

Z powodów wskazanych wyżej należało uchylić zaskarżoną decyzję, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Orzeczenie o niewykonywaniu postanowienia oparto o art. 152 p.p.s.a., zaś o kosztach orzeczono na podstawie art.200 p.p.s.a.