Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 281/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2004-09-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Dnia 9 września 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Zgierski, Sędziowie : Sędzia WSA Jolanta Rosińska (spr.), p.o. Sędziego WSA Renata Kubot-Szustowska, Protokolant sekretarz sądowy Tomasz Porczyński, po rozpoznaniu w dniu 2 września 2004 r. na rozprawie sprawy ze skarg: M. L. i A. H. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] Nr [...], znak [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych 1. uchyla zaskarżoną decyzję w pkt 2 i 3; 2. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. na rzecz M. L. i A. H. kwoty po 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu wpisu sądowego; 3. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do daty uprawomocnienia się niniejszego wyroku.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. decyzją z dnia [...], Nr [...] (znak: [...]) uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] Nr [...] (znak: [...]) i nakazał M. L. - właścicielce segmentu mieszkalnego w zabudowie szeregowej położonego w Ł. przy ul. [...] oraz A. H. - właścicielowi segmentu mieszkalnego w zabudowie szeregowej położonego w Ł. przy ul. [...] usunięcie nieprawidłowości występujących we wspólnej ścianie działowej z przewodami kominowymi wskazanych w opracowaniu nr [...] pt. "Projekt budowlany robót koniecznych do wykonania w celu doprowadzenia do właściwego stanu technicznego wspólnej ściany z przewodami kominowymi, usytuowanej między nieruchomościami położonymi w Ł. przy ul. [...]" sporządzonym przez rzeczoznawcę budowlanego, tj. nakazał współwłaścicielom wspólnej ściany działowej z przewodami kominowymi wykonanie robót budowlanych koniecznych dla usunięcia wyszczególnionych wad i usterek stwierdzonych w ścianie stwarzających w przypadku użytkowania przewodów dymowych zagrożenie bezpieczeństwa dla ludzi i mienia.

Jak wynika z dokumentów załączonych do akt administracyjnych, organ I instancji decyzją z dnia [...] nakazał M. L. i A. H. usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości i doprowadzenie do pełnej sprawności technicznej wspólnej ściany z przewodami kominowymi, usytuowanie pomiędzy budynkami mieszkalnymi jednorodzinnymi w zabudowie szeregowej, zlokalizowanymi na nieruchomościach położonych przy ul. [...] w Ł. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, iż po wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Ł. (sygn. akt: II SA/Łd 139/01) ponownie wnikliwie przeanalizował przedstawione w sprawie dowody i stwierdził, iż sprawa dotyczy stanu technicznego wspólnej ściany z przewodami kominowymi, a więc obowiązek usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości musi być nałoży na obu jej współwłaścicieli. Ewentualne roszczenia z tytułu poniesionych strat i kosztów, strony mogą dochodzić z powództwa cywilnego przed sądem powszechnym. Z przedłożonej ekspertyzy stanu technicznego oraz opinii technicznej wynika, iż aktualny stan techniczny tej ściany nie wskazuje na możliwość wystąpienia w sąsiadujących segmentach mieszkalnych katastrofy budowlanej z tego powodu. Zagrożenie zatrucia tlenkiem węgla może wystąpić jedynie w przypadku przystąpienia przez A.ego H.a do użytkowania kominka zainstalowanego w jego mieszkaniu. Zgodnie z brzmieniem art. 61 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.), właściciel lub zarządca budynku jest zobowiązany użytkować obiekt zgodnie z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz użytkować go w należytym stanie technicznym i estetycznym. W przypadku stwierdzenia, że obiekt jest w nieprawidłowym stanie technicznym, właściwy organ wydaje decyzję nakazującą usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości (art. 66 pkt 1 prawa budowlanego). Celem powyższego jest zapewnienie bezpiecznego użytkowania budynku. W przypadku stwierdzenia zagrożenia organ ma obowiązek przeprowadzić odpowiedniego postępowanie wyjaśniające, dopuszczenia dowodów celem ustalenia, jakiego rodzaju nieprawidłowości występują. Ponadto organ uznał, iż decyzje podejmowane na podstawie art. 66 prawa budowlanego nie mają charakteru uznaniowego. Wobec powyższego organ I instancji nakazał właścicielom obiektów wykonanie określonych obowiązków.

W odwołaniu od powyższej decyzji A. H. podał, iż działania organu I instancji lekceważą prawomocny wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 czerwca 2002 r. podjęty w sprawie. W dalszej części odwołania opisał dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie i polemizował z ustaleniami organów orzekających, wskazując na liczne błędy. W konkluzji odwołania wniósł on o wnikliwe i merytoryczne rozpatrzenie środka odwoławczego.

M. L. w odwołaniu od decyzji z dnia [...] podała, iż nie rozumie dlaczego organ nakazuje wykonanie robót, których nie da się wykonać wobec sprzecznych opinii rzeczoznawców powołanych przez A. H. i odwołującą się. Dlatego też wniosła o zmianę lakonicznej decyzji nie załatwiającej sprawy. W sprawie pomija się fakt, iż zaczynem całej sprawy jest kominek wybudowany przez A. H., ekspertyza kominiarska sporządzona na jego zlecenie jest nierzetelna i dlatego powinien być powołany jeszcze jeden biegły z innego okręgu.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. decyzją z [...] uchylił rozstrzygnięcie organu I instancji i orzekł nakładając na właścicieli segmentów w zabudowie szeregowej – M. L. i A. H. obowiązek wykonania robót budowlanych dla usunięcia podanych wad i usterek stanowiących zagrożenie dla bezpieczeństwa ludzi i mienia w przypadku użytkowania przewodów dymowych we wspólnej ścianie działowej. W uzasadnieniu organ podał, iż materiał dowodowy zebrany w sprawie jednoznacznie wskazuje, iż przewody kominowe we wspólnej ścianie działowej znajdują się w złym stanie technicznym. Zgodnie z unormowaniem art. 61 prawa budowlanego obowiązek dbania o stan techniczny wspólnej ściany działowej spoczywa solidarnie na współwłaścicielach. Mając na uwadze zalecenia Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyroku z dnia [...] podjętym w sprawie organ odwoławczy uznał, iż organ I instancji w trakcie postępowania stwierdził i udokumentował, iż przewody kominowe we wspólnej ścianie wykazują liczne pęknięcia, ubytki cegieł, wykruszenia zaprawy na łączeniu cegieł, brak drożności, posiadają niewłaściwie wykonane wieńce na poziomie parteru. Organ odwoławczy podziela stanowisko organu I instancji, iż w sprawie zachodzą okoliczności przewidziane w art. 66 pkt 1 prawa budowlanego i dlatego zasadnym jest zobowiązanie właścicieli sąsiadujących segmentów do przywrócenia wspólnej ściany do stanu technicznego zgodnego z prawem, tj. pełnej sprawności technicznej. Tym niemniej organ stwierdził, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. nie zastosował się w pełni do zaleceń wyroku NSA z dnia 12 czerwca 2002 r., czyli w decyzji nie dokonał precyzyjnego określenia obowiązków, jakie powinni wykonać obydwoje współwłaściciele ściany w celu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Dlatego uznał za zasadne uchylenie decyzji i w wydanym rozstrzygnięciu wyszczególnienie precyzyjnie robót budowlanych, jakie winny wykonać wskazane osoby. Reasumując, organ orzekający podał, iż postępowanie administracyjne wykazało niewłaściwy stan techniczny wspólnej ściany działowej z przewodami kominowymi będącej współwłasnością M. L. i A. H. W tej sytuacji zasadnym jest nakazanie jej współwłaścicielom, na podstawie art. 66 pkt 1 prawa budowlanego, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w celu doprowadzenia uszkodzonej ściany do pełnej sprawności technicznej.

Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję złożyła M. L. i A. H.

M. L. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w podanych częściach, gdyż decyzja nie rozstrzyga istoty sporu, a zajmuje się sprawami drugorzędnymi. Główną przyczyną uszkodzenia ściany jest eksploatacja kominka przez A. H., co potwierdza opinia kominiarska oraz orzeczenie techniczne. Organ obciążył skarżącą obowiązkiem usunięcia nieprawidłowości pomijając fakt, iż usunięcie samych skutków nie przyczyni się do likwidacji zagrożeń dla życia i zdrowia. Znajdujące się w aktach administracyjnych orzeczenia, projekty i opinie jednoznacznie potwierdzają, iż jedynym sposobem likwidacji zagrożeń jest wprowadzenie do kanału kominka segmentu nr 9 wkładu z blachy kwasoodpornej lub wybudowanie komina do kominka A. H. za obrysem wspólnej ściany. Dopiero w drugiej kolejności mogą być wykonane inne prace remontowe polegające na likwidacji skutków zaistniałych zagrożeń.

A. H. w skardze wniósł o "oddalenie decyzji nr [...]" i skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania uwzględniając cały kontekst prawa budowlanego i postępowania administracyjnego. W motywach skargi ponownie opisał cały przebieg dotychczasowego postępowania przed organami nadzoru budowlanego i biorąc całokształt sprawy pod uwagę wnosił o uwzględnienie jego skargi.

W odpowiedzi na skargi strona przeciwna wniosła o ich oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu decyzji.

Postanowieniem z dnia [...] na podstawie art. 111 § 2 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Wojewódzki Sąd Administracyjny połączył sprawę ze skargi A. H. do wspólnego rozpoznania ze sprawą ze skargi M. L.. W obu sprawach zaskarżona bowiem została ta sama decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...].

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skargi są zasadne.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej ( § 2 art. 1 powołanego aktu ).

Analogiczne unormowanie zawarte zostało w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ). Oznacza to, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zatem zmienić zaskarżonej decyzji, a jedynie uwzględniając skargę może ją uchylić, stwierdzić jej nieważność lub niezgodność z prawem. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarga podlega oddaleniu.

Przeprowadzając taką kontrolę, sąd zgodnie z art. 134 § 1 powołanej ustawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Może więc dokonać oceny zaskarżonej decyzji także w innym zakresie niż zakres, w jakim zakwestionowała decyzję strona skarżąca.

Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę w tak zakreślonej kognicji stwierdził, iż zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów prawa materialnego oraz postępowania administracyjnego, mającym istotny wpływ na wynik sprawy.

W uzasadnieniu wyroku z dnia 12 czerwca 2002 r. wydanym w sprawie sygn. akt IISA/Łd 139/01 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż podstawę prawną decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, którą winien wydać właściwy organ nadzoru budowlanego stanowi art. 66 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane. Obowiązek nałożony na właściciela (właścicieli) powinien być określony precyzyjnie i tak sformułowany, aby mógł być egzekwowany – w przypadku niewykonania go przez zobowiązanych w sposób dobrowolny – przy zastosowaniu przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wskazał na kilka okoliczności, które mogą stanowić przyczynę aktualnego, niewłaściwego stanu technicznego ściany działowej z przewodami kominowymi usytuowanej pomiędzy segmentami skarżących oraz w oparciu o opinię rzeczoznawcy budowlanego wskazał zakres robót niezbędnych do usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości.

Oczywistym jest, iż rzeczą tego organu nie było ustalanie stopnia odpowiedzialności każdego ze skarżących za zaistniały stan techniczny obiektu. Nie oznacza to jednak, iż organ zwolniony był od obowiązku precyzyjnego określenia, jakie prace winny być wykonane przez każdego ze skarżących z możliwością dostępu do ściany działowej od strony stanowiących ich własność pomieszczeń. Jest to o tyle istotne, że skarżący od wielu lat pozostają w konflikcie, a uzgodnienie przez nich jakichkolwiek wspólnych działań wydaje się niemożliwe. Ponadto z zaskarżonej decyzji wynika, iż większość prac budowlanych zmierzających do usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości winna być wykonana od strony budynku nr 7 stanowiącego własność M. L..

W zaistniałej sytuacji nakładanie na właściciela budynku nr 9 obowiązku w tym zakresie nie jest – zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego – celowe. Logicznym wydaje się, aby każdy ze skarżących zobowiązany był do wykonania tych robót budowlanych, które możliwe są do podjęcia bez udziału drugiego i we własnym zakresie.

Z materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego nie wynika jednak, które z prac budowlanych możliwe są do wykonania przez każdego ze współwłaścicieli ściany działowej bez konieczności współdziałania i udostępnienia lokalu sąsiada. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nie poczynił również w tym zakresie niezbędnych ustaleń, co uchybia obowiązkowi wszechstronnego wyjaśnienia istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności sprawy z uwzględnieniem słusznego interesu obywateli ( art. 7 i 77 k.p.a. ).

Organ winien zatem rozważyć celowość uzupełnienia materiału dowodowego i ustalić zakres robót możliwych do wykonania samodzielnie przez każdego ze skarżących, co winno znaleźć wyraz w prawidłowo sformułowanej decyzji nakładającej na każdego ze współwłaścicieli precyzyjnie określone obowiązki. W tej części stanowisko wyrażone przez skarżących Wojewódzki Sąd Administracyjny podzielił.

Za całkowicie bezzasadny należało natomiast uznać pogląd skarżącej M. L., iż jedynym słusznym rozwiązaniem w niniejszej sprawie winno być wybudowanie przez A. H. nowego przewodu kominowego i ustawienie go całkowicie we wnętrzu jego lokalu. Takie bowiem rozwiązanie zwalniałoby skarżącą od obowiązku usunięcia zaistniałych nieprawidłowości technicznych w stanowiącej także jej własność ścianie działowej i usankcjonowanie zaistniałego stanu rzeczy, co w świetle art. 66 powołanej powyżej ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane jest niedopuszczalne.

Z przytoczonych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zmianami ) orzekł, jak w sentencji.

O zwrocie poniesionych przez skarżących kosztów wpisu sądowego orzeczono zgodnie z art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym ( Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm. ) w związku z art. 97 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zmianami ).

W oparciu o art. 152 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonani do daty uprawomocnienia się zaskarżonego wyroku.