Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1133/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2021-09-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok oraz decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 99 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2019 poz 341
law: Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami - tekst jedn.
article: art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Rysz (spr.) Sędzia NSA Andrzej Skoczylas Sędzia NSA Mirosław Trzecki po rozpoznaniu w dniu 23 września 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Z. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 grudnia 2020 r., sygn. akt VIII SA/Wa 460/20 w sprawie ze skargi Z. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Radomiu z dnia [...] maja 2020 r. nr [...] w przedmiocie skierowania na egzamin kontrolny sprawdzający kwalifikacje kierowcy 1) uchyla zaskarżony wyrok; 2) uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Starosty Grójeckiego z [...] lutego 2020 r. (nr [...]); 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Radomiu na rzecz Z. S. 1137 zł (tysiąc sto trzydzieści siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowoadministracyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 10 grudnia 2020 r. (sygn. akt VIII SA/Wa 460/20) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej zwany "WSA"), działając na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej zwanej "ppsa"), oddalił skargę Z. S. (dalej zwanego również "Skarżącym") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Radomiu (dalej zwanego "SKO") z [...] maja 2020 r. (nr [...]) w przedmiocie skierowania na egzamin kontrolny sprawdzający kwalifikacje kierowcy.

WSA orzekał w następującym stanie sprawy.

Prokurator Prokuratury Rejonowej w Grójcu zwrócił się do Starosty Grójeckiego o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie skierowania Skarżącego na badania kontrolne sprawdzające kwalifikacje kierowcy w zakresie kategorii A, B, C prawa jazdy. Wskazano, że [...] maja 2019 r. w Grójcu doszło do wypadku drogowego, w trakcie którego Skarżący, kierując pojazdem, nie zachował należytej ostrożności, co doprowadziło do potrącenia prawidłowo przechodzącej przez przejście dla pieszych, w wyniku czego piesza doznała obrażeń ciała w postaci stłuczenia głowy oraz ogólnych potłuczeń, które to obrażenia naruszyły prawidłowe funkcjonowanie narządów ciała na okres poniżej siedmiu dni (czyn z art. 177 § 1 ustawy z 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny – obecnie tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 1444 ze zm.; dalej zwanej "kk").

Decyzją z [...] sierpnia 2019 r. Starosta Grójecki na podstawie m.in. art. 99 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 2 w związku z art. 49 ust. 1 pkt 2 ustawy z 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 341) skierował Skarżącego na egzamin kontrolny sprawdzający kwalifikacje kierowcy w zakresie kategorii A, B, C prawa jazdy. Jednakże po rozpoznaniu odwołania Skarżącego, SKO decyzją z [...] października 2019 r. uchyliło decyzję Starosty i przekazało sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia.

Następnie w piśmie, które wpłynęło do Starosty Grójeckiego [...] stycznia 2020 r. Prokurator wskazał, że [...] sierpnia 2019 r. do Sądu Rejonowego w Grójcu został skierowany wniosek o ukaranie, a Skarżący zgodził się na wymierzenie mu kary grzywny w kwocie 500 zł, a co za tym idzie uznał swoją winę co do przedmiotowego zdarzenia. Ponadto Prokurator wskazał, że Skarżący na przestrzeni lat 2015 – 2019 dopuścił się szeregu wykroczeń związanych z zagrożeniem bezpieczeństwa w ruchu drogowym (art. 86 § 1 ustawy z 20 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń – obecnie tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 281 ze zm.; dalej zwanej "kw"), przekroczenia prędkości (art. 92a kw), za co był karany mandatami karnymi oraz punktami karnymi.

Decyzją z [...] lutego 2020 r. Starosta Grójecki skierował Skarżącego (posiadającego uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii A, B, C) na egzamin kontrolny. Organ uznał, że zachodziły przesłanki z art. 99 ust. 1 pkt 1, ust. 2 pkt 1 lit. a) w związku z art. 49 ust. 1 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami.

Skarżący złożył odwołanie od tej decyzji.

Decyzją z [...] maja 2020 r. SKO utrzymało w mocy decyzję Starosty z [...] lutego 2020 r. SKO podzieliło stanowisko Starosty, że zostały spełnione przesłanki skierowania Skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, skoro Skarżący dopuścił się szeregu wykroczeń z zakresu ruchu drogowego, za które został ukarany mandatami karnymi i punktami karnymi. SKO zwróciło uwagę, że Skarżący mający 83 lata wielokrotnie naruszał przepisu ruchu drogowego w ostatnich latach, co dawało podstawy do skierowania na badania kontrolne.

Skarżący złożył do WSA skargę na decyzję SKO z [...] maja 2020 r. Zarzucił naruszenie: art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 ustawy z ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 256; dalej zwanej "kpa") przez niewykazanie, że w stosunku do Skarżącego zachodzi uzasadnione zastrzeżenie co do posiadanych kwalifikacji kierowcy oraz brak argumentacji świadczącej o wyczerpującej analizie stanu faktycznego sprawy; art. 9 i art. 11 kpa przez niedostateczne wyjaśnienie podstaw i przesłanek utrzymania w mocy decyzji o skierowaniu na sprawdzenie kwalifikacji kierowcy w formie egzaminu państwowego; art. 138 § 1 pkt 1 i art. 107 § 3 w związku z art. 140 kpa przez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji i brak ustosunkowania się w uzasadnieniu decyzji SKO do zarzutów zawartych w odwołaniu; art. 99 ust. 1 pkt 1 ustawy o kierujących pojazdami przez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że w rzeczonej sprawie zaszły przesłanki do skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji i umiejętności prowadzenia pojazdów, choć brak jest uzasadnionych zastrzeżeń do jego kwalifikacji w stopniu uzasadniającym skierowanie na powtórny egzamin. W toku postępowania Skarżący wniósł o przeprowadzenie rozprawy przed WSA.

WSA, po rozpoznaniu sprawy na posiedzeniu niejawnym, oddalił skargę.

WSA stwierdził, że stawianie zarzutów naruszenia przepisów art. 7 kpa (zasada prawdy obiektywnej), art. 77 kpa (postępowanie dowodowe), art. 80 kpa (swobodna ocena dowodów) wymaga wykazania przez stronę skarżącą konkretnych naruszeń w ramach wskazanych przepisów, których zaistnienie mogłoby mieć wpływ na treść orzeczenia. Zdaniem WSA, nie został tez naruszony art. 107 § 3 kpa, gdyż zaskarżona decyzja zawiera wszystkie wymagane prawem elementy i możliwe jest prześledzenie stanowiska i sposobu rozumowania organu. WSA uznał też, że organ wyjaśnił zasadność swojego rozstrzygnięcia, nie naruszając zasady przekonywania z art. 11 kpa.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 99 ust. 1 pkt 1 ustawy o kierujących pojazdami, WSA podzielił stanowisko organu co do uzasadnionych zastrzeżeń w przedmiocie posiadania prze Skarżącego kwalifikacji do prowadzenia pojazdów. WSA wskazał, że na przestrzeni lat 2015 - 2019 Skarżący dopuszczał się wykroczeń, a zwłaszcza notorycznie przekraczając prędkość w sposób znaczny 31 - 40 km/h, 21 - 30 km/h, w dniach [...] kwietnia 2018 r. oraz [...] kwietnia 2016 r. doprowadził do kolizji drogowej, co stanowi wykroczenie z art. 86 § 1 kw - spowodowanie zagrożenia bezpieczeństwa ruchu drogowego. Ponadto w dniu [...] sierpnia 2019 r. doszło do potrącenia na przejściu dla pieszych B. T., która to sprawa trafiła do Sądu Rejonowego w Grójcu II Wydział Karny. WSA zwrócił przy tym uwagę na rozmaitość popełnianych wykroczeń oraz rażące i ustawiczne przekraczanie dozwolonej prędkości. W ocenie WSA, nasuwa to uzasadnione wątpliwości co do kwalifikacji Skarżącego, które powinny zostać zweryfikowane. Zdaniem WSA, ochrona bezpieczeństwa ruchu drogowego wymaga, aby organ uprawniony do wydawania dokumentów uprawniających do kierowania pojazdami czuwał nie tylko nad tym, aby otrzymały je osoby mające odpowiednie kwalifikacje, ale także kontrolował czy nie utraciły tych kwalifikacji.

Skarżący złożył skargę kasacyjną od wyroku WSA, zaskarżając to orzeczenie w całości. Wniósł o rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym, przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentu (prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w Grójcu z [...] stycznia 2021 r. w sprawie o sygn. akt [...]) celem ustalenia, że Skarżący nie jest winny wykroczenia z art. 86 § 1 kw i swoim zachowaniem nie stworzył zagrożenia bezpieczeństwa w ruchu drogowym, a następnie o uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych.

Skarżący zarzucił zaskarżonemu wyrokowi:

1. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

- art. 10, art. 106 § 2 i 3 ppsa, art. 15zzs4 ust. 2 i 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 1842 ze zm.; dalej zwanej "ustawą anty-COVID-19"), polegające na skierowaniu sprawy na posiedzenie niejawne i wydanie wyroku na posiedzeniu niejawnym oraz jednocześnie zaniechanie przeprowadzenia rozprawy przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, przez co Skarżący pozbawiony został możliwości udziału wspólnie z pełnomocnikiem w rozprawie bezpośrednio poprzedzającej wydanie orzeczenia, a tym samym został pozbawiony prawa do obrony – co w konsekwencji skutkuje nieważnością postępowania na podstawie art. 183 § 2 pkt 5 ppsa;

- art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (obecnie tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 137; dalej zwanej "pusa") w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ppsa w zw. z art. 134 § 1 ppsa w zw. z art. 151 ppsa w zw. z art. 7, art. 8, art. 9, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 kpa, polegające na oddaleniu zamiast uwzględnieniu skargi, w konsekwencji nieuchyleniu decyzji organów I i II instancji, pomimo że nie zebrano i nie rozważono całego materiału dowodowego w niniejszej sprawie, w tym nie wyjaśniono okoliczności kolizji drogowej z udziałem pieszej B. T., co skutkowało nienależytym i niewyczerpującym wyjaśnieniem Skarżącemu w uzasadnieniu decyzji okoliczności faktycznych i prawnych, mających wpływ na ustalenie praw i obowiązków Skarżącego, będących przedmiotem postępowania administracyjnego;

- art. 141 § 4 ppsa w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ppsa przez wybiórcze przedstawienie stanu sprawy, nie odniesienie się do wszystkich zarzutów podniesionych w skardze oraz uchylenie się od dokonania szczegółowej oceny i uzasadnienia decyzji uznaniowej;

- art. 141 § 4 ppsa przez lakoniczne i ogólnikowe ustosunkowanie się do zarzutów Skarżącego, które stanowi powielenie przez WSA argumentacji organów I i II instancji w odniesieniu do materialnoprawnych regulacji odnoszących się do weryfikacji umiejętności kierujących pojazdami;

2. naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 99 ust. 1 pkt 1 ustawy o kierujących pojazdami przez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że w rzeczonej sprawie zaszły przesłanki do skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji i umiejętności prowadzenia pojazdów, choć brak jest uzasadnionych zastrzeżeń co do jego kwalifikacji w stopniu uzasadniającym skierowanie na powtórny egzamin, a nadto w przedmiotowej sprawie wskutek wyroku Sądu Rejonowego w Grójcu II Wydział Karny z [...] stycznia 2021 r., sygn. akt [...], odpadła jedna z fundamentalnych przesłanek skierowania Skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji i umiejętności prowadzenia pojazdów, gdyż Sąd Rejonowy w Grójcu uniewinnił Skarżącego od zarzucanego mu wykroczenia z art. 86 § 1 kw.

W uzasadnieniu Skarżący wskazał argumenty na poparcie zarzutów postawionych w petitum skargi kasacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 182 § 2 ppsa Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. Wobec tego, że ta ostatnia sytuacja w rozpatrywanym przypadku nie ma miejsca, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej zgodnie z art. 183 § 1 ppsa, a zatem w zakresie wyznaczonym w podstawach kasacyjnych przez stronę wnoszącą omawiany środek odwoławczy, z urzędu biorąc pod rozwagę tylko nieważność postępowania, której przesłanki w sposób enumeratywny wymienione zostały w art. 183 § 2 tej ustawy, a które w niniejszej sprawie nie występują. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę wnoszącą skargę kasacyjną naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, czy też procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Wbrew zarzutowi zawartemu w pkt 1 tiret pierwsze skargi kasacyjnej nie wystąpiła w sprawie opisana w zarzucie nieważność postępowania przed WSA – spowodowana skierowaniem sprawy na posiedzenie niejawne i wydaniem wyroku na posiedzeniu niejawnym z jednoczesnym zaniechaniem przeprowadzenia rozprawy przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Zgodnie z art. 15zzs4 ust. 2 ustawy anty-COVID-19 w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID–19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich wojewódzkie sądy administracyjne oraz Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadzają rozprawę przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym, że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu, chyba, że przeprowadzenie rozprawy bez użycia powyższych urządzeń nie wywoła nadmiernego zagrożenia dla zdrowia osób w niej uczestniczących. Ponadto, stosownie do art. 15zzs4 ust. 3 tej ustawy przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie tych sędziów.

Jak zatem wynika z tych przepisów, ustawodawca zdecydował się – w sytuacji nadzwyczajnej spowodowanej stanem zagrożenia epidemicznego i stanem epidemii - na wprowadzenie rozwiązań umożliwiających z jednej strony załatwianie spraw w postępowaniu sądowoadministracyjnym, z drugiej strony czynienie tego w sposób zapobiegający, czy co najmniej ograniczający szerzenie się COVID–19. Ocenę sytuacji oraz decyzję co do tego, czy rozpoznanie sprawy należało uznać za konieczne i czy przeprowadzenie rozprawy wywołałoby nadmierne zagrożenie opisane w przepisie oraz czy ewentualnie istnieje możliwość przeprowadzenia rozprawy na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, pozostawiono Przewodniczącemu. W rozpoznawanej sprawie – Przewodniczący Wydziału VIII Zamiejscowego WSA w Warszawie, po dokonaniu ww. oceny zdecydował o rozpoznaniu sprawy i skierowaniu jej na posiedzenie niejawne w dniu 10 grudnia 2020 r., na którym zapadł zaskarżony wyrok. Tej oceny nie może podważyć gołosłowne twierdzenie wnoszącego skargę kasacyjną, że nie zaistniały przesłanki, które pozwalałyby Sądowi na skierowanie sprawy na posiedzenie niejawne. Natomiast samo skorzystanie przez Sąd z uprawnień, jakie dała mu ustawa anty–COVID–19, nie może być poczytane automatycznie za spowodowanie nieważności postępowania, ze względu na pozbawienie strony możliwości obrony swych praw. Na marginesie tylko Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że z urzędu jest mu wiadomo, że we wspomnianym okresie ze względu na ograniczenia techniczne, brak było możliwości przeprowadzania rozpraw na odległość z jednoczesnym przekazem obrazu i dźwięku, w szerszym zakresie.

W skardze kasacyjnej nie wyjaśniono ponadto na czym miało polegać naruszenie przez WSA art. 106 § 2 i 3 ppsa i dlaczego Skarżącemu odebrano uprawnienie do obrony i inicjatywy dowodowej, a także dlaczego Skarżący przed wydaniem wyroku nie mógł przedstawić swojego stanowiska oraz ustosunkować się do okoliczności faktycznych sprawy. W istocie, wobec braku rozprawy, takie stanowisko mogło zostać wyrażone na piśmie, zwłaszcza, że Skarżący korzystał przed WSA z pomocy profesjonalnego pełnomocnika. Należy zauważyć, że charakter postępowania i sam sposób procedowania przez sądami administracyjnymi, przed którymi co do zasady nie prowadzi się postępowania dowodowego (z wyjątkiem - w zakresie możliwości przeprowadzenia dowodów z dokumentu - zastrzeżonym w art. 106 § 3 ppsa), czyni niewiarygodną tezę Skarżącego o odebraniu mu poprzez działanie WSA inicjatywy dowodowej, zwłaszcza że nie wskazuje on w czym ta inicjatywa miałaby się wyrażać.

Podsumowując zatem – brak było podstaw do uwzględnienia zarzutu skargi kasacyjnej o spowodowaniu przez WSA nieważności postępowania, o której mowa w art. 183 § 2 pkt 5 ppsa.

Jednak skarga kasacyjna okazała się zasadna z innych powodów, chociaż nie wszystkie (również pozostałe) zarzuty okazały się zasadne.

Niezasadny okazał się zarzut dotyczący naruszenia przez WSA art. 141 § 4 ppsa (samoistnie i w związku z art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c ppsa). Naruszenie tego przepisu miało, zdaniem autora skargi kasacyjnej, wyrażać się w sporządzeniu uzasadnienia, w którym w sposób lakoniczny i ogólnikowy ustosunkowano się do zarzutów Skarżącego. W tym kontekście należy wskazać, iż w orzecznictwie prezentowany jest pogląd, że wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 ppsa w sytuacji, gdy sporządzone jest ono w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku. Funkcja uzasadnienia wyroku wyraża się i w tym, że jego adresatem, oprócz stron, jest także Naczelny Sąd Administracyjny. Tworzy to więc po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, który umożliwi przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia w sytuacji, gdy strona postępowania zażąda, poprzez wniesienie skargi kasacyjnej, jego kontroli (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 grudnia 2012 r., sygn. akt II OSK 1485/11, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Treść uzasadnienia powinna umożliwić zarówno stronom postępowania, jak i - w razie kontroli instancyjnej - Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, prześledzenie toku rozumowania sądu i poznanie racji, które stały za rozstrzygnięciem o zgodności bądź niezgodności z prawem zaskarżonego aktu. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku WSA realizuje powyższe wymagania. Wynika z niego, jaki stan faktyczny został w tej sprawie przyjęty przez Sąd. W uzasadnieniu dokonano również jego oceny, wskazano także, że WSA uznał stanowisko organu za prawidłowe, a poczynione ustalenia za wystarczające. To, że strona skarżąca (ale także i sąd odwoławczy) nie zgadza się z dokonaną przez WSA oceną prawną, nie oznacza, że został naruszony przepis art. 141 § 4 ppsa. Za pomocą takiego zarzutu nie można bowiem zwalczać zaaprobowanej przez Sąd podstawy faktycznej rozstrzygnięcia, czy też stanowiska co do wykładni lub zastosowania prawa materialnego (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 27 lipca 2012 r. o sygn. akt I FSK 1467/11 oraz z 13 maja 2013 r. o sygn. akt II FSK 358/12, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Dodatkowo Naczelny Sąd Administracyjny w niniejszym składzie podziela stanowisko judykatury, iż sąd I instancji w uzasadnieniu wyroku wypełniając przesłanki wynikające z treści art. 141 § 4 ppsa nie ma obowiązku odnosić się osobno do każdego z zarzutów podniesionych w skardze oraz innych pismach procesowych sprawy i do każdego z argumentów na ich poparcie. Może je oceniać całościowo. Najistotniejsze jest to, aby z wywodów sądu wynikało dlaczego w sprawie doszło albo nie doszło do naruszenia prawa wskazanego w skardze (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 18 listopada 2016 r., sygn. akt II GSK 702/15; z 19 czerwca 2018 r., sygn. akt II GSK 2336/16; z 18 kwietnia 2018 r., sygn. akt II GSK 2671/16; z 4 października 2018 r., sygn. akt II GSK 2983/16 - publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Uzasadniony okazał się natomiast zarzut sformułowany w pkt 1, tiret drugie skargi kasacyjnej dotyczący nieuwzględnienia przez WSA kwestii niewyjaśnienia przez organy kolizji drogowej z udziałem pieszej B. T. oraz nienależytego i niedostatecznie wyczerpującego rozważenia znaczenia tej okoliczności dla uzasadnienia nałożenia na Skarżącego obowiązku poddania się egzaminowi kontrolnemu.

Zgodnie z art. 99 ust. 1 pkt 1 ustawy o kierujących pojazdami – starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy lub osoby posiadającej pozwolenie na kierowanie tramwajem na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w formie egzaminu państwowego, jeżeli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do ich kwalifikacji.

Należy zauważyć, że podstawą wszczęcia postępowania administracyjnego w rozpoznawanej sprawie było wystąpienie-wniosek prokuratora Prokuratury Rejonowej w Grójcu z [...] sierpnia 2019 r. o wszczęcie postępowania administracyjnego z urzędu i skierowanie kierowcy Z. S. (Skarżącego) na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, ponieważ istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do jego kwalifikacji. Uzasadnieniem i podstawą wystąpienia z wnioskiem, na co zresztą zwrócił uwagę WSA, było to, że Prokuratura nadzorowała dochodzenie w sprawie wypadku drogowego zaistniałego w dniu [...] maja 2019 r. w Grójcu, w trakcie którego kierujący pojazdem marki Mazda Z. S. nie zachował należytej ostrożności w wyniku czego potrącił prawidłowo przechodzącą przez przejście dla pieszych, w rezultacie czego piesza doznała obrażeń ciała w postaci stłuczenia głowy oraz ogólnych potłuczeń, które to obrażenia naruszyły prawidłowe funkcjonowanie narządów ciała na okres poniżej siedmiu dni, tj. o czyn z art. 177 § kk. W piśmie prokuratora skierowanym do organu (pismo z [...] stycznia 2020 r.) uzupełniono ponadto, że [...] sierpnia 2019 r. skierowany został wniosek o ukaranie Skarżącego który zgodził się na wymierzenie mu kary grzywny w kwocie 500 zł, a co za tym idzie uznał swoją winę co do przedmiotowego zdarzenia. Wskazano też na inne zdarzenia drogowe (wykroczenia) na przestrzeni lat 2015 – 2019, których dopuścił się Skarżący, za co był karany mandatami karnymi oraz punktami karnymi. WSA zrelacjonował także, że organ odwoławczy odnośnie do zdarzenia z [...] maja 2019 r., kiedy doszło do potrącenia pieszej, odnotował, że najpierw Skarżący uznał swoje zawinienie i wnosił o wymierzenie grzywny w kwocie 500 zł, a następnie przed Sądem Rejonowym zmienił swoje stanowisko, co nie mogło być podstawą do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji. WSA zaakceptował stanowisko organów – uznając, że nie dopuściły się one obrazy art. 7, art. 77 i art. 80 kpa, zgodnie z którymi obowiązkiem organu jest przestrzeganie praworządności, podejmowanie wszelkich niezbędnych czynności do wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny oraz słuszny interes strony( art. 7), zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego (art. 77 § 1 kpa) oraz dokonanie swobodnej oceny materiału dowodowego (art. 80 kpa). Nie naruszono też, zdaniem WSA, w postępowaniu administracyjnym art. 107 § 3 kpa, gdyż skarżona decyzja zawiera wszystkie wymagane prawem elementy i umożliwia prześledzenie stanowiska i sposób rozumowania organu.

Skarga kasacyjna skutecznie podważa to stanowisko, wskazując że w postępowaniu administracyjnym nie dokonano wystarczającej oceny, czy okoliczności stanowiące podstawę skierowania Skarżącego na egzamin kontrolny uzasadniają w dostateczny sposób taką decyzję. Jednocześnie podkreślenia wymaga, że Skarżący w postępowaniu administracyjnym podważał możliwość przypisania mu winy za zdarzenie – wypadek drogowy z [...] maja 2019 r., zwracał też uwagę, że postępowanie przed Sądem Rejonowym w Grójcu co do tego zdarzenia nie jest zakończone, a wniosek o dobrowolne poddanie się karze został przez niego cofnięty, postępowanie dowodowe przed sądem jest w toku - są przesłuchiwani świadkowie, został zgłoszony wniosek o dopuszczenie biegłego z zakresu rekonstrukcji wypadków drogowych (pismo Skarżącego z 28 sierpnia 2019 r., odwołanie – w aktach admin.). To stanowisko podtrzymał przed WSA, podkreślając w skardze, że organ naruszył zasady postępowania administracyjnego, opierając się tylko na informacjach z pisma Prokuratora Rejonowego, nie analizując jednocześnie stanowiska i zarzutów Skarżącego.

Uznać należy, że Skarżący słusznie twierdził, że organ nie podjął żadnych działań zmierzających do wyjaśnienia okoliczności kolizji drogowej, która stanowiła bezpośrednią przyczynę skierowania go na kontrolny egzamin sprawdzający jego kompetencje jako kierowcy. Jednocześnie organ ocenił, że informacje dotyczące odpowiedzialności Skarżącego za przedmiotowe zdarzenie z [...] maja 2010 r. są wiarygodne, gdyż pochodzą z Prokuratury Rejonowej (decyzja Starosty Grójeckiego z [...] lutego 2020 r.), natomiast SKO orzekające w drugiej instancji uznało, że fakt nieuznawania swej winy, co do spowodowania kolizji, przez Skarżącego na etapie postępowania sądowego nie stanowi dostatecznej podstawy do uchylenia decyzji wydanej w pierwszej instancji, nie stwierdzając jednoznacznie, czy sam fakt, że toczy się postępowanie przed Sądem w sprawie wykroczenia drogowego jest wystarczającą podstawą do uznania winy obwinionego za to wykroczenie. WSA zaakceptował to stanowisko bez zastrzeżeń, o czym wyżej wspomniano. Stanowisko to jest wadliwe, albowiem w rzeczywistości nie ustalono, czy Skarżącemu w ogóle można przypisać zdarzenie, które było podstawą do wystąpienia przez prokuratora z wnioskiem o wszczęcie postępowania w przedmiocie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy. Błędnie oceniono całą sytuację formalnoprawną w jakiej znajdował się Skarżący, który chociaż początkowo zgodził się na wymierzenie mu kary grzywny, to przed sądem nie uznał swojej winy. To postępowanie przed Sądem Rejonowym wciąż było w toku, zatem Skarżący miał status osoby niewinnej. Brak winy Skarżącego w spowodowaniu wykroczenia z art. 86 § 1 kw znalazł zresztą potwierdzenie, gdyż w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym dołączono odpis prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w Grójcu II Wydział Karny z [...] stycznia 2021 r. (sygn. akt [...]), z którego wynika, że Z. S. został uniewinniony od popełnienia zarzucanego mu czynu (tj. potrącenia pieszej - B. T. na pasach w dniu [...] maja 2019 r.).

Miał więc rację autor skargi kasacyjnej, że WSA dokonał błędnej kontroli zaskarżonej decyzji, niewyjaśniającej sprawy odnośnie do istotnej okoliczności będącej elementem stanu faktycznego, rzutującej na treść decyzji. Jednocześnie ocena dokonana przez organ odnośnie do przesłanek zakwalifikowania zdarzenia z [...] maja 2019 r., w którym brał udział Skarżący, posiadała wyżej opisane deficyty, naruszające art. 7 i art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 kpa, czego nie dostrzegł WSA.

W tej sytuacji przedwczesne byłoby natomiast ocenianie przez NSA, kwestii zastosowania w sprawie art. 99 ust. 1 pkt 1 o kierujących pojazdami, objęte ostatnim zarzutem skargi kasacyjnej.

Z tych wszystkich względów uznając skargę kasacyjną za usprawiedliwioną, zaskarżony wyrok jako nieodpowiadający prawu należało uchylić.

Wobec dostatecznego wyjaśnienia istoty sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 ppsa oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ppsa w zw. z art. 134 § 1 ppsa oraz w związku z wyżej wymienionymi przepisami kpa rozpoznał skargę oraz zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję uchylił.

Ponownie rozpoznając sprawę organ oceni, czy pozostałe naruszenia przepisów ruchu drogowego, przypisane Skarżącemu, uzasadniają poważne wątpliwości co do tego, czy Skarżący ma umiejętności i wiedzę uprawniające do kierowania pojazdami, a zatem, czy zasadne jest skorzystanie przez Starostę kompetencji, o której mowa w art. 99 ust. 1 pkt 1 ustawy o kierujących pojazdami i skierowanie kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w formie egzaminu państwowego.

O kosztach postępowania sądowoadministracyjnego orzeczono na podstawie art. 200, art. 203 pkt 1 ppsa i art. 205 § 2 ppsa w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800, ze zm.), zasądzając od SKO na rzecz Skarżącego 1137 zł, przy czym na kwotę tę składają się: równowartość wpisu sądowego od skargi (200 zł), skargi kasacyjnej (100 zł), opłaty kancelaryjnej za sporządzenie uzasadnia wyroku WSA (100 zł) i opłaty skarbowej od pełnomocnictwa (17 zł), a także wynagrodzenie pełnomocnika za udział w postępowaniu przed WSA (480 zł) oraz za sporządzenie skargi kasacyjnej (240 zł).