Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 307/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2010-10-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6149 Inne o symbolu podstawowym 614
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Kurator Oświaty
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Zwrócić nadpłacony wpis.
Powołane przepisy: article: art. 156 § 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: § 7 ust. 2 pkt 4
journal: Dz.U. 1991 nr 98 poz 433
law: Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 października 1991 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli nie mających wyższego wykształcenia.
article: art. 87 i art. 178
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
article: art. 145  1 pkt 21 lit. a, art. 152, art. 135
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Jerzy Solarski Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk /spr./ NSA Małgorzata Wolska Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 5 października 2010 r. sprawy ze skargi A. G. na decyzję Kuratora Oświaty z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...]; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Kuratora Oświaty na rzecz skarżącej A. G. kwotę 257 zł /słownie: dwieście pięćdziesiąt siedem złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; IV. zwraca skarżącej A. G. kwotę 200 zł /słownie: dwieście złotych/ tytułem nienależnie uiszczonego wpisu sądowego.


UZASADNIENIE

II SA/Rz 307/10

U Z A S A D N I E N I E

Decyzją z dnia [...] lutego 2010r. Kurator Oświaty po rozpatrzeniu odwołania A. G. utrzymał w mocy decyzję Wójta Gminy (od 1 stycznia 2010r. Burmistrza Miasta) nr [...] z dnia [...] grudnia 2009r. o stwierdzeniu nieważności decyzji Dyrektora Publicznej Szkoły Podstawowej w L. Nr [...] z dnia [...] czerwca 2002r. w sprawie nadania A. G. stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego.

Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym:

Organ pierwszej instancji na podstawie akt spray ustalił, że A. G. w dniu nadania stopnia nauczyciela kontraktowego była zatrudniona w pełnym wymiarze zajęć w Szkole Podstawowej w L. na stanowisku nauczyciela języka angielskiego. Odbyła staż na stopień nauczyciela kontraktowego, uzyskała pozytywną ocenę dorobku zawodowego i akceptację komisji kwalifikacyjnej. Nadto legitymowała się dyplomem ukończenia studiów magisterskich na Katolickim Uniwersytecie [...] na kierunku pedagogiki wczesnoszkolnej (dyplom z dnia [...] czerwca 2000r.); świadectwem potwierdzającym znajomość języka angielskiego – First Certificate in English z oceną C (świadectwo z czerwca 2001r.). Przepis art. 9b ust. 1 pkt 1 ustawy – Karta Nauczyciela w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania przez Dyrektora Publicznej Szkoły Podstawowej w L. to jest [...] czerwca 2002r. stwierdzał, że stanowisko nauczyciela z zastrzeżeniem ust. 1a może zajmować osoba, która posiada wyższe wykształcenie z odpowiednim przygotowaniem pedagogicznym lub ukończyła zakład kształcenia nauczycieli i podejmuje pracę na stanowisku, do którego są to wystarczające kwalifikacje. W dniu nadania A. G. stopnia nauczyciela kontraktowego kwalifikacje wymagane na ten stopień awansu zawodowego określało rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 października 1991r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli niemających wyższego wykształcenia (Dz. U. nr 98, poz. 433 ze zm.). Katalog kwalifikacji określał przepis § 7 powołanego rozporządzenia, jednakże skarżąca nie spełniała wymogów określonych w tym przepisie, gdyż nie posiadała świadectwa państwowego nauczycielskiego egzaminu z języka obcego stopnia II. Organ wyjaśnił, że od 1992r. zaprzestano organizowania państwowych egzaminów nauczycielskich. W piśmie z dnia [...] marca 1992r. znak: [...] Minister Edukacji Narodowej wyjaśnił, że świadectwem odpowiedniego egzaminu z zakresu znajomości języka obcego przeprowadzonego przez instytucje zagraniczne i uznawane przez Ministra Edukacji, które dawało nauczycielowi kwalifikacje do nauczania języka angielskiego w szkołach były w chwili nadania A. G. (i są nadal) świadectwa egzaminacyjne Uniwersytetu Cambridge (Wielka Brytania):

- Certificate in Advanced English z oceną A, B, C, - potwierdzające zaawansowaną znajomość języka oraz

- Certificate of Proficency in English z oceną A, B, C – potwierdzające biegłą znajomość języka.

Ministerstwo Edukacji Narodowej również w pismach z [...] sierpnia 1995r. znak: [...] oraz z dnia [...] lipca 1997r. znak [...] stanęło na stanowisku, że świadectwa i dyplomy egzaminów językowych nie są równoważne z dyplomem ukończenia filologii obcej, lingwistyki stosowanej i nauczycielskiego kolegium języków obcych. Osoby uzyskujące kwalifikacje w formach pozaszkolnych dysponują kwalifikacjami do nauczania języków obcych na podstawie trzech dokumentów: dyplomu ukończenia szkoły wyższej lub zakładu kształcenia nauczycieli (o kierunku lub specjalności innych niż dany język obcy), świadectwa co najmniej zaawansowanej znajomości języka oraz świadectwa ukończenia kursu kwalifikacyjnego pedagogicznego z zakresu nauczania danego języka. Minister uznał, że świadectwem potwierdzającym podstawową znajomość języka angielskiego jest świadectwo First Certificate in English z oceną A lub B. W świetle § 7 ust. 2 pkt 4 cyt. rozporządzenia świadectwo FCE z ocena C, jakim legitymuje się skarżąca prowadzi do stwierdzenia, że nie dysponowała świadectwem egzaminu z zakresu znajomości języka obcego instytucji zagranicznej uznawanego przez MEN. Wójt Gminy stwierdził, że zaistniały przesłanki z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. do stwierdzenie nieważności decyzji o nadaniu stopnia awansu zawodowego.

W odwołaniu od decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie: 1/ przepisów prawa materialnego, a w szczególności art. 9b ust. 1 pkt 1 ust. 4 pkt 1 w związku z art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1982r. Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2006r. nr 97, poz. 674 ze zm.) oraz art. 65 ust. 1 Konstytucji RP poprzez wprowadzenie warunków uzyskania stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego nieprzewidzianych w przepisach ustawy i § 3 rozporządzenia Ministra Edukacji narodowej z dnia 10 października 1991r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli niemających wyższego wykształcenia (Dz. U. nr 98, poz. 433 ze zm.) przez ich błędną wykładnię i zastosowanie i przyjęcie, że skarżąca nie ma wystarczających kwalifikacji do nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego. Podkreśliła, ze na dzień nadania stopnia awansu zawodowego posiadała wymagane kwalifikacje, a to dyplom ukończenia studiów wyższych magisterskich na KUL na kierunku pedagogika w zakresie pedagogiki wczesnoszkolnej (2000r.), certyfikat – świadectwo zdania egzaminu ze znajomości języka angielskiego (czerwiec 2001) potwierdzający wyższe wykształcenie pedagogiczne w zakresie niezbędnym do uznania, iż spełniła wymóg "przygotowania pedagogicznego" w rozumieniu rozporządzenia z dnia 10 października 1991r.; 2/ art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez niewykazanie, że zachodzą przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji; 3/ art. 11 w zw. z art. 107 § i §3 k.p.a. wobec wydania orzeczenia niespełniającego wymagań wynikających z tych przepisów, gdyż niepowołano pełnej podstawy prawnej, czym naruszono zasadę przekonywania; 4/ art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niepełne rozpatrzenie materiału dowodowego, nadto organ nie zebrał w sposób wystarczający materiału dowodowego w sprawie kwalifikacji skarżącej. Na podstawie przedstawionych zarzutów odwołująca wniosła o uchylenie w części stwierdzającej nieważność decyzji organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu skarżąca opisała kwalifikacje, jakie posiada i z tymi kwalifikacjami w 2003r. ponownie uzyskała stopień nauczyciela kontraktowego. Stwierdziła, że posiada kwalifikacje na stopień nauczyciela kontraktowego, bo ukończyła studia magisterskie w zakresie pedagogiki wczesnoszkolnej (2000r.) i certyfikat – świadectwo zdania egzaminu ze znajomości języka angielskiego na poziomie średniozaawansowanym, a wiec w sytuacji, gdy nie było żadnych przepisów określających standardy zatrudnienia nauczycieli, posiadany certyfikat spełnia wymogi określone w § 7 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 października 1991r. (Dz. U. nr 98, poz. 433 ze zm.). Skarżąca nie zgodziła się z treścią opinii Kuratora Oświaty, że świadectwo podstawowej znajomości języka angielskiego z oceną C nie dawało kwalifikacji do nauczania języka angielskiego zarówno w okresie obowiązującego rozporządzenia MEN z dnia 10 października 1991r. w sprawie kwalifikacji nauczycieli jak i aktualnie obowiązującego rozporządzenia z 11 września 2002r..W szczególności certyfikat nie jest świadectwem lecz dyplomem (tłumaczenie z j. ang. J. [...].09.2003r. Rep. [...]), wskazała na błędnie podaną datę rozporządzenia z 2002r. i dodała, że przepisy rozporządzenia z 10 września 2002r. nie mogą pozbawić jej kwalifikacji do nauczania języka angielskiego, bo nieobowiązywały w dacie, uzyskania certyfikatu czyli w czerwcu 2001r. Wskazała na orzecznictwo sądowoadministracyjne i literaturę prawa odnośnie przesłanki do zatwierdzenia nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. i wywiodła, że organ pierwszej instancji naruszył ten przepis, bo w dniu nadania stopnia nauczyciela kontraktowego dysponowała odpowiednimi kwalifikacjami wyżej opisanymi. Zarzuciła, że organ błędnie przyjmuje, że certyfikat potwierdza tylko podstawową znajomość języka angielskiego, choć w tłumaczeniu jest napisane, że potwierdza średniozaawansowaną, wyznaczenie czterodniowego terminu do zapoznania się z aktami, chociaż termin powinien być siedmiodniowy, wszczęcie postępowania administracyjnego o stwierdzenie nieważności decyzji nauczyciela kontraktowego przed uprawomocnieniem się decyzji Kuratora Oświaty z dnia [...] października 2009r. Nr [...].

Kurator Oświaty w decyzji wymienionej na wstępie uznał zarzuty odwołania za nieuzasadnione i utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji zrekapitulował stan faktyczny ustalony przez organ pierwszej instancji i stwierdził, że skarżąca nie spełniała przesłanek określonych w art. 9b ust. 1 pkt 1 ustawy Karta Nauczyciela, bo nie posiadała kwalifikacji określonych w art. 9 ust. 2 Karty nauczyciela. Za bezzasadny organ uznał zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego, w szczególności art. 9b ust. 1 pkt 1, ust. 4 pkt 1 w związku z art. 9 ust. 1 pkt 1 Karty Nauczyciela. Nie doszło też do naruszenia art. 65 ust. 1 Konstytucji RP, bowiem zaskarżona decyzja nie ogranicza prawa wyboru i wykonywania zawodu oraz wyboru miejsca pracy. Nie potwierdził się też zarzut naruszenia treści art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., gdyż z treści uzasadnienia decyzji organu pierwszej instancji jednoznacznie wynika, że podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Publicznej Szkoły podstawowej w L. Nr [...] z dnia [...] czerwca 2002r. w sprawie nadania A. G. stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego jest rażącym naruszeniem przepisu art. 9b ust. 4 w zw. z ust. 1 pkt 1 Karty Nauczyciela przez wydanie decyzji o nadaniu stopnia awansu zawodowego, gdy nie spełniała przesłanek do otrzymania stopnia awansu zawodowego. Wymieniona decyzja Dyrektora Szkoły Podstawowej w L. stoi w sprzeczności z art. 9b ust. 6 Karty Nauczyciela. Przepis art. 33 ustawy z dnia 7 września 1991r. o systemie oświaty (Dz. U.z 2004. Nr 256, poz. 2572 ze zm.) do kompetencji kuratora oświaty należy nadzór nad zgodnością zatrudnienia nauczycieli z wymaganymi kwalifikacjami. Decyzja organu pierwszej instancji w żadnym razie nie została wydana na podstawie opinii Kuratora Oświaty. Nienaruszono też zasady przekonywania zawartej w art. 11 k.p.a., bo podstawą prawną decyzji organu pierwszej instancji jest art. 156 §1 pkt 2 k.p.a.

W skardze do Sądu pełnomocnik skarżącej radca prawny W. S. zaskarżył w całości decyzję Kuratora Oświaty powtórzył zarzuty zawarte w odwołaniu, poszerzając je o błąd organu w ustaleniach faktycznych, dowolność i sprzeczność oceny zebranego materiału; nieprzeprowadzenie z urzędu dowodów istotnych dla oceny przesłanek art. 156 § 1 pkt 2 oraz § 2 k.p.a.; naruszenie art. 1 protokołu dodatkowego do Konwencji o Ochranie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności oraz zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji i decyzji Wójta Gminy. Pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i decyzji organu pierwszej instancji oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Skarżąca wniosła o dopuszczenie dowodu z akt osobowych skarżącej dla wykazania, że spełniła przesłanki nabycia stopnia awansu nauczyciela kontraktowego; pisma Kuratora Oświaty z [...].07.2009r. [...] dla wykazania, że organ zajął stanowisko w kwestii kwalifikacji skarżącej w czasie postępowania i wydawania decyzji przez organ pierwszej instancji; postanowienia z dnia [...].07. 2009r. nr [...] dla wykazania, że organ pierwszej instancji zawiesił postępowanie w sprawie nadania skarżącej stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego; tłumaczenia tłumacza przysięgłego E. P. z j. angielskiego świadectwa First Certyficate in English dla ustalenia, że skarżąca opanowała język angielski na poziomie średniozaawansowanym i zdała egzamin organizowany przez Uniwersytet Cambridge na tym poziomie na ocenę C.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik zaskarżonej decyzji zarzucił brak spełnienia jakiejkolwiek przesłanki do stwierdzenia nieważność decyzji, podtrzymał twierdzenia i zarzuty zawarte w dotychczasowych pismach strony. Stwierdził, że organy w ogóle nie zbadały ostatecznych decyzji w płaszczyźnie możliwości zaakceptowanie decyzji z punktu widzenia skutków gospodarczych lub społecznych, co potwierdza zarzut dowolności ustaleń i sprzeczność z rzeczywistym stanem faktycznym. Zakwestionowano fakt naruszenia prawa nawet w stopniu zwykłym. Niecelowym jest stwierdzenie nieważności decyzji, bowiem skarżąca spełnia obecnie i spełniała w dniu nawiązania stosunku pracy wszystkie przesłanki do nabycia stopnia nauczyciela kontraktowego z mocy prawa. Organ drugiej instancji w ogóle nie poinformował skarżącej w trybie art. 10 § 1 k.p.a. o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym sprawy, a organ pierwszej instancji wydał decyzję po upływie 4 dni od zawiadomienia o zapoznaniu z aktami sprawy, zatem została wyłączona zasada czynnego udziału strony w postępowaniu. Decyzja organu drugiej instancji dotknięta jest wadą kwalifikowaną z art. 24 §1 k.p.a., gdyż organ ten zajął stanowisko co do meritum sprawy przez organ pierwszej instancji. Zaskarżona decyzja nie jest podpisana w sposób wymagany przez art. 107 §1 k.p.a., gdyż znak graficzny postawiony na pieczątce nie identyfikuje osoby, nie zawiera żadnej litery nazwiska tej osoby. Organ w uzasadnieniu decyzji nie ustosunkował się do zarzutu, że skarżąca dysponuje certyfikatem potwierdzającym znajomość języka na poziomie średniozaawansowanym, co narusza art. 107 § 1 i art. 76 k.p.a., gdyż skutkuje dowolnością i sprzecznością ustaleń. Organy wartość certyfikatu oceniły nie na podstawie przepisów prawa, lecz pism Ministra Edukacji Narodowej. Dowolność ocen potwierdza treść uzasadnienia zaskarżonej decyzji zawarta na str. 3 w pierwszym akapicie. Bezsporną kwestią wydaje się być okoliczność uznawania świadectw FCE, co potwierdza treść uzasadnienia zaskarżonej decyzji na str. 4 akapit 3, z tym, że organ dowolnie odnosi się do ocen A i B. Organ nie wskazał na przepis prawa, co najmniej rangi rozporządzenia, z którego wynika, jakie świadectwa i przez jakie instytucje zagraniczne były uznawane przez MEN. Na podstawie pism MEN nie można stwierdzić nieważności decyzji.

W odpowiedzi na skargę Kurator Oświaty wniósł o oddalenie skargi z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo organ stwierdził, ze decyzja została podpisana prawidłowo i spełnia wymogi określone w art. 107 k.p.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 5 maja 2010r. sygn. akt II SA/Rz 307/10 odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji oraz oddalił wniosek o wstrzymanie wykonanie decyzji organu pierwszej instancji. Postanowienie to nie zostało zakwestionowane przez pełnomocnika skarżącej jak i skarżącą.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Wojewódzki sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. - zwana dalej w skrócie p.p.s.a.).

Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W myśl art. 145 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięta jest ona naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach.

Sąd na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. oddalił wniosek dowodowy skarżących, bowiem dotyczył dowodów, w tym wyroków WSA, które znajdowały się w aktach administracyjnych sprawy. Natomiast przeprowadzenie dowodu z akt osobowych skarżącej nie wnosiło nic nowego do sprawy i spowodowałoby wydłużenie postępowania.

W niniejszej sprawie nie są sporne kwalifikacje pedagogiczne skarżącej, natomiast spór dotyczy oceny potwierdzonej znajomości języka angielskiego świadectwem FCI z oceną C w zakresie wypełnienia przesłanek do stwierdzenia czy w dacie nadania stopnia awansu zawodowego istotnie posiadała kwalifikacje z języka angielskiego do uzyskania stopnia awansu zawodowego na nauczyciela kontraktowego.

Kontrolowany zaskarżoną decyzją akt nadania A. G. stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego został wydany [...] czerwca 2002r.

Podstawą prawną wymienionego aktu jest przepis art. 9b ust. 4 ustawy z dnia 26 stycznia 1982r. – Karta Nauczyciela (Dz. U. z 1997r. nr 56, poz. 357; z 1998r. nr 106, poz. 668; nr 162, poz. 1118; z 2000r. nr 12, poz. 136; nr 19, poz. 239 i nr 22, poz. 291).

W dacie wydania kontrolowanego aktu nadania stopnia awansu zawodowego obowiązywał przepis art. 9 Karty Nauczyciela w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 21 listopada 2001r. o zmianie ustawy – Karta Nauczyciela, ustawy o systemie oświaty oraz ustawy – Przepisy wprowadzające reformę ustroju szkolnego (Dz. U. z 2001r. nr 144, poz. 1615), która weszła w życie 1 stycznia 2002r. Zgodnie z ust. 1 art. 9 Kart Nauczyciela – stanowisko nauczyciela z zastrzeżeniem ust. 1a (kwalifikacje wymagane od nauczycieli zatrudnionych w publicznych i niepublicznych placówkach i ośrodkach wymienionych w art. 1 ust. 1 pkt 3 określają odrębne przepisy), może zajmować osoba, która posiada wyższe wykształcenie z odpowiednim przygotowaniem pedagogicznym lub ukończyła zakład kształcenia nauczycieli i podejmuje pracę na stanowisku, do którego są to wystarczające kwalifikacje; przestrzega podstawowych zasad moralnych; spełnia warunki zdrowotne niezbędne do wykonywania zawodu (ust. 1). Na podstawie art. 9 ust. 2 tejże ustawy właściwy minister do spraw oświaty i wychowania określić miał – w drodze rozporządzenia – szczegółowe kwalifikacje wymagane od nauczycieli oraz szkoły i wypadki, w których można zatrudniać, nauczycieli niemających wyższego wykształcenia lub ukończonego zakładu kształcenia nauczycieli. Stosownie do art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 2 kwietnia 1997r. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. nr 87, poz. 483 ze zm. - zwana dalej Konstytucją RP) rozporządzenia są wydawane przez organy wskazane w Konstytucji na podstawie szczegółowego upoważnienia zawartego w ustawie i w celu jej wykonania. Upoważnienie powinno określać właściwy organ do wydania rozporządzenia i zakres spraw przekazanych do uregulowania oraz wytyczne dotyczące treści aktu.

W wykonaniu wyżej opisanej delegacji Minister Edukacji Narodowej wydał rozporządzenie z dnia 10 października 1991r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli niemających wyższego wykształcenia (Dz. U. nr 98, poz. 433 ze zm. zwane dalej rozporządzeniem) Zgodnie z § 7 ust. 2 pkt 4 cyt. rozporządzenia kwalifikacje do nauczania języków obcych w szkołach wymienionych w § 2 (katalog placówek oświaty nie dotyczy skarżącej) i § 2a (określa kwalifikacje dla nauczyciela miedzy innymi w gimnazjum) oraz w przedszkolach, szkołach i placówkach wymienionych w § 3 (między innymi szkoły podstawowe, sześcioletnie szkoły podstawowe) posiada osoba legitymująca się dyplomem ukończenia studiów wyższych dowolnego kierunku i świadectwem państwowego nauczycielskiego egzaminu z języka obcego II stopnia lub świadectwem odpowiedniego egzaminu z zakresu języka obcego, przeprowadzonego przez instytucje zagraniczne i uznawanego przez Ministra Edukacji Narodowej, która ponadto uzyskała przygotowanie pedagogiczne.

W zaskarżonej decyzji Kurator Oświaty wskazał na pismo Ministra Edukacji Narodowej z dnia [...] marca 1992r. znak [...], którym poinformowano wszystkich kuratorów oświaty o zasadach, jakie obowiązują przy zatrudnianiu nauczycieli języków obcych. Ponadto zasady określone w tym piśmie zostały powtórzone w pismach tego Ministra z dnia [...] sierpnia 1995r. znak: [...] oraz z dnia [...] lipca 1997r. znak: [...].

Zgodnie z art. 87 Konstytucji źródłami prawa powszechnie obowiązującymi są Konstytucja, ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe oraz rozporządzenia (ust. 1), akty prawa miejscowego na obszarze działania organów, które je ustanowiły (ust. 2). Sądy administracyjne są uprawnione do badania zgodności podustawowych aktów normatywnych z ustawą i Konstytucją, która jest najwyższym prawem w Rzeczypospolitej (art. 8 ust. 1 Konstytucji, a jej przepisy stosuje się bezpośrednio chyba, że Konstytucja stanowi inaczej (ust. 2 art. 8). Stwierdziwszy taką niezgodność sady obowiązane są do odmowy zastosowania w sprawie takiego aktu wykonawczego.

Konsekwencją przedstawionego stanu prawnego, ze szczególnym zwróceniem uwagi na katalog źródeł prawa powszechnie obowiązującego jest stwierdzenie, że Sąd za niekonstytucjne uznał w użyte w § 7 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia wyrażenie "uznawanego przez Ministra Edukacji Narodowej". Uznanie dokumentów potwierdzających znajomość języka obcego na określonym poziomie, z którymi przepis prawa łączy uzyskanie danego stopnia awansu zawodowego musi wynikać z przepisów prawa powszechnie obowiązującego, a nie z pism organów, które nie będąc źródłem prawa nie może kreować stosunku prawnego, ani go niweczyć.

Przenosząc powyższe uwagi na niniejszą sprawę Sąd stwierdził, że nie można ze względu badanie legalności zaskarżonego aktu prawnego stwierdzić nieważność aktu nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego na podstawie pism Ministra Edukacji Narodowej. Ocena zgodności § 7 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia z 1991r. z konstytucyjnym wzorcem źródeł prawa dotyczy rozporządzenia, które utraciło moc prawną i dlatego też, w tym względzie nie może się wypowiedzieć Trybunał Konstytucyjny. Rozporządzenie, wyżej powołane, przestało obowiązywać z dniem 7 października 2002r., z tym dniem weszło w życie rozporządzenie Ministra Edukacji z dnia 10 września 2002r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli niemających wyższego wykształcenia lub ukończonego zakładu kształcenia nauczycieli (Dz. U. nr 155, poz. 1288). W rozporządzeniu tym, wymagane kwalifikacje i określenie dokumentów wymaganych na nich potwierdzenie zostało wyszczególnione w załączniku do tego rozporządzenia.

Delegacja dla Ministra Edukacji Narodowej zawarta w art. 9 ust. 2 Karty Nauczyciela, co do zasadniczych jej elementów dla obydwu rozporządzeń to jest z 1991r. i 2002r. nie uległa zmianie. Zmianie uległ katalog podmiotów objętych tą delegacją rozszerzony przepisem art. 3 pkt 4 lit. c ustawy z dnia 18 lutego 2000r. o zmianie ustawy – Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 19, poz. 239 ze zm.), poprzez dodanie zwrotu: "lub ukończonego zakładu kształcenia nauczycieli".

Trybunał Konstytucyjny w pkt 3 uzasadnienia prawnego wyroku z dnia 12 maja 2004r. sygn. akt U 1/04 (Lex 112997) stwierdził, że przepis art. 9 ust. 2 od czasu uchwalenia Karty nie uległ zmianie, jeśli pominąć modyfikacje nazewnictwa organów upoważnionych (dostosowanie do ustawy z dnia 4 września 1997r. o działach administracji rządowej; Dz. U. z 2003r. nr 159, poz. 1548 ze zm.) i o uzupełnienie o fragment poświecony ukończeniu zakładu kształcenia nauczycieli. Trudno nie dostrzec, że w przepisie tym ustawodawca nie zawarł jakichkolwiek wytycznych dla organu upoważnionego. Nie ulega wątpliwości, że w chwili uchwalenia ustawy nie było to konieczne, jednak od siedmiu niemal lat (uwaga Sądu w dacie orzekania przez Trybunał Konstytucyjny) na podstawie art. 92 ust. 1 zd.2 Konstytucji RP obowiązek ustawodawcy, który Kartę Nauczyciela nowelizował w tym czasie 14 razy. Trybunał stwierdził, że poza wątpliwością pozostaje wadliwość samego upoważnienia ustawowego, jednak Trybunał Konstytucyjny – związany granicami wniosku na podstawie art. 66 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. nr 102, poz. 634 ze zm.) w tym zakresie orzec nie może Nie mniej jednaka nawet delegacja do wydania przepisu wykonawczego zredagowana w opisany sposób była wystarczająca do określenia świadectw uznawanych przez Minister Edukacji Narodowej potwierdzających znajomość języka obcego. Dowodem jest rozporządzenie tego Ministra z 2002r.

Zaskarżona decyzja została wydana w trybie nadzwyczajnym to jest stwierdzenia nieważności decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa ar. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Postępowanie o stwierdzenie nieważności danego aktu charakteryzuje się tym, że ocena rażącego naruszenia prawa dotyczy stanu prawnego, w jakim został podjęty akt kontrolowany w tym nadzwyczajnym trybie, co jest realizacją zasady trwałości decyzji ostatecznych, o której mowa w art. 16 k.p.a.

Przeprowadzona analiza konstytucyjności tak samej delegacji do wydania rozporządzenia w czasie, gdy obowiązywał już Konstytucja z 1997r., jak i przepisu zawartego w § 7 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia z 1991r. prowadzi do jego rekonstrukcji w ten sposób, że przy jego odczytywaniu należy pominąć wyrażenie: "i uznawanego przez Ministra Edukacji Narodowej", jako sprzeczny z konstytucyjnym katalogiem źródeł prawa. Takie odczytanie tego przepisu prowadzi zaś do wniosku, że pisma Ministra Edukacji Narodowej o uznawaniu egzaminu z języka przeprowadzonego przez instytucje zagraniczne nie są źródłem prawa i nie mogą być podstawą do twierdzenia, że decyzja administracyjna została wydana z rażącym naruszeniem prawa.

Mając na względzie przedstawiony stan prawny Sąd stwierdził istnienie przesłanki, o której owa w art. 145 § 1 lit. a i na podstawie art. 135 p.p.s.a. uchylił decyzje obydwu instancji.

Na podstawie art. 152 p.p.s.a. Sąd wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia sie wyroku.

Orzeczenie o kosztach znajduje uzasadnienie w art. 200 p.p.s.a.

Sąd orzekł o zwrocie wpisu, bowiem z mocy art. 239 ust. 1 lit. d) p.p.s.a. sprawy ze stosunku pracy i stosunków służbowych są wolne od wpisu.

W ponownie prowadzonym postępowaniu organ będzie związany wykładnią dokonaną przez Sąd, przy czym Sąd stwierdza, że wykładnia ta dotyczy rozpoznawanej sprawy. W przypadku wykazania przez organ, że procedura nadania aktu nauczyciela kontraktowego została przeprowadzone zgodnie z obowiązującymi przepisami, to nie ma podstaw do stwierdzenia nieważności aktu nauczyciela kontraktowego z tej przyczyny, że nie dysponuje świadectwem uznawanym przez Ministra Edukacji Narodowej w formie pisma.