Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 1640/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2020-02-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 33 § 1 pkt 10, art. 27 § 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2018 poz 1314
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń, Sędziowie Sędzia WSA Irena Wesołowska (spr.), Sędzia WSA Ewa Wojtynowska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 26 lutego 2020 r. sprawy ze skargi A.S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 3 lipca 2019 r. nr [...] w przedmiocie zarzutu dotyczącego prowadzonego postępowania egzekucyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 3 lipca 2019 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 26 kwietnia 2019r., którym uznano za nieuzasadniony zarzut zgłoszony przez A.S. w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego.

W uzasadnieniu Dyrektor Izby Administracji Skarbowej podał, że organ egzekucyjny - Naczelnik Urzędu Skarbowego, będący jednocześnie wierzycielem, prowadzi postępowanie egzekucyjne do majątku zobowiązanej na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 7 marca 2019 r.

W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego, w oparciu o ww tytuł wykonawczy, organ egzekucyjny, zawiadomieniem nr [...] z dnia 8 marca 2019 r., dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w "A" SA. Zawiadomienie do Banku przesłano w dniu 8 marca 2019 r. za pośrednictwem systemu teleinformatycznego. W odpowiedzi Bank, dnia 9 marca 2019 r. poinformował o braku środków na rachunku bankowym. Natomiast wydruk w/w. zawiadomienia wraz z odpisem przedmiotowego tytułu wykonawczego doręczono zobowiązanej w dniu 1 kwietnia 2019 r.

Pismem z dnia 5 kwietnia 2019 r. zobowiązana zgłosiła zarzut w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie art. 33 § 1 pkt 10 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2018 r., poz. 1314 ze zm., dalej: "u.p.e.a."), z uwagi na nieprawidłową podstawę prawną obowiązku.

W uzasadnieniu zarzutu podniesiono, że podany w polu "identyfikacja podstawy prawnej obowiązku" numer nie dotyczy zobowiązanej.

Przechodząc do oceny zgłoszonego zarzutu, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej zauważył, że przez wskazanie podstawy prawnej egzekwowanego obowiązku należy rozumieć powołanie decyzji lub postanowienia albo innego rodzaju rozstrzygnięcia, z mocy których na zobowiązanym ciąży egzekwowany obowiązek. W przypadku gdy egzekwowany obowiązek wynika wprost z przepisu prawa - wskazanie aktu prawnego, miejsca jego publikacji oraz numeru (oznaczenia) przepisu nakładającego obowiązek.

Dalej Dyrektor podkreślił, że w tytule wykonawczym jako podstawę prawną obowiązku wskazano decyzję nr [...] z dnia 18.09.2018 r. Natomiast cały numer tej decyzji to [...]. Wskazany w tytule wykonawczym numer, zdaniem Dyrektora zawiera wszystkie dane potrzebne do identyfikacji podstawnej prawnej obowiązku. Brakujące literki "DŁ" służą jedynie do identyfikacji osoby prowadzącej sprawę. Dyrektor przyznał, że każdej sprawie prowadzonej przez organ przypisany jest unikatowy numer. Jednak jego częścią nie są inicjały poszczególnych pracowników organu, którzy sporządzają konkretne pismo/decyzję. Zatem pominięcie ich nie ma żadnego wpływu na prawidłowy tok postępowania.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej poddał także ocenie tytuł wykonawczy pod kątem spełnienia przez ten dokument wymogów określonych w art. 27 § 1 u.p.e.a. i stwierdził, że przedmiotowy tytuł wykonawczy jest zgodny ze wzorem określonym w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 8 sierpnia 2016 r. w sprawie wzorów tytułów wykonawczych i stosowanych w egzekucji administracyjnej (Dz. U. z 2018 r., poz. 850) oraz zawiera wszystkie istotne elementy określone w art. 27 u.p.e.a. Tytuł ten zostały skutecznie doręczony w dniu 1 kwietnia 2019 r. Dyrektor nie stwierdził także, by treść tytułu wykonawczego zawierała wady uniemożliwiające prowadzenie przedmiotowego postępowania egzekucyjnego.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku A.S. wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia, umorzenie postępowania egzekucyjnego wszczętego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 7 marca 2019r., ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz o zasądzenie na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania wg norm przepisanych, zarzucając:

I. naruszenie art. 27 §1 pkt 3 Ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. 2018, poz. 1314 ze zm.) dalej jako "u.p.e.a."

II. naruszenie art. 33 §1 pkt 6 u.p.e.a.

III. naruszenie art. 33 §4 u.p.e.a.

W uzasadnieniu wskazano, że zgodnie z załącznikiem nr 1 do Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 8 sierpnia 2016r. w sprawie wzorów tytułów wykonawczych stosowanych w egzekucji administracyjnej (Dz. U. 2018 poz. 850) - objaśnienia dotyczące sporządzania tytułu wykonawczego, część E - w pozycji 4 wpisuje się identyfikację podstawy prawnej obowiązku wskazanej w poz. 3, tj. w przypadku zakreślenia kwadratu 3 w poz. 3 - wpisuje się rodzaj i numer orzeczenia.

W tytule wykonawczym numer [...] z dnia 7 marca 2019r. w części E w poz. 3 "podstawa prawna obowiązku" zakreślono kwadrat numer 3, a w poz. 4 wpisano numer [...] natomiast nie wskazano rodzaju orzeczenia.

Tytuł wykonawczy numer [...] z dnia 7 marca 2019r. nie zawiera wskazania rodzaju orzeczenia.

Natomiast wpisany w poz. 4 części E tytułu wykonawczego numer [...] nie daje możliwości identyfikacji orzeczenia wskazanego jako podstawa prawna obowiązku w poz. 3

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, dalej: "p.p.s.a."), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem.

W świetle art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

W wyniku takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.).

Przeprowadzając taką kontrolę stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.

Należy również wskazać, że w myśl art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

Przenosząc określone w przepisach p.p.s.a. kryteria oceny zaskarżonego aktu administracyjnego na grunt przedmiotowej sprawy, Sąd uznał, iż zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów prawa w stopniu dającym podstawę do jego uchylenia.

Przedmiotem kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 3 lipca 2019 r., utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 26 kwietnia 2019 r., wydane w przedmiocie zarzutu dotyczących prowadzonego postępowania egzekucyjnego.

Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia czy zarzut zgłoszony przez skarżącą w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym zasługiwał na uwzględnienie.

Na wstępie rozważań przytoczyć zatem wypada treść przepisu art. 33 u.p.e.a., zgodnie z którym podstawę zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może stanowić :

1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku;

2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej;

3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4;

4) błąd co do osoby zobowiązanego;

5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym;

6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego;

7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1;

8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego;

9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny;

10) niespełnienie wymogów określonych w art. 27.

Podkreślić przy tym należy, że zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym są podstawowym środkiem ochrony zobowiązanego, gdy postępowanie egzekucyjne narusza istotne zasady tego postępowania lub gdy egzekucja jest niedopuszczalna.

Zgodnie z art. 34 § 1 u.p.e.a., zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 pkt 1-7, 9 i 10 organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1-5, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca.

W tym miejscu przypomnieć należy, że skarżąca pismem z 5 kwietnia 2019 r. zgłosiła zarzut w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego oparty na przesłance wymienionej w art. 33 pkt 10 u.p.e.a., tj. niespełnienie przez tytuł wykonawczy wymogów określonych w art. 27 poprzez błędne wskazanie podlegającego egzekucji obowiązku w treści tytułu wykonawczego.

W skardze do Sądu skarżąca podniosła dodatkowo zarzut oparty na przesłance wymienionej w art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a., a mianowicie niedopuszczalności egzekucji administracyjnej w przedmiotowej sprawie.

Z ugruntowanego orzecznictwa sądowo administracyjnego wynika, że zobowiązany nie może w dowolnym czasie (tj. po upływie ustawowego terminu 7 dni do wniesienia zarzutów) wnosić nowych zarzutów lub uzupełniać je o nowe podstawy prawne lub faktyczne, bowiem to wierzyciel i organy egzekucyjne obu instancji muszą znać te zarzuty i rozpoznać je, a do Sądu należy kontrola legalności tych rozstrzygnięć (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 7 lipca 2010 r. sygn. akt I SA/Sz 216/10 – publ. LEX nr 673537). Jeżeli zobowiązany, w zarzutach wniesionych w terminie 7 dni od otrzymania tytułu wykonawczego (art. 27 § 1 pkt 7 u.p.e.a.) ograniczy je wyłącznie do jednej (bądź kilku) podstaw wymienionych w art. 33 u.p.e.a., traci możliwość późniejszego zgłaszania nowych podstaw zarzutów, w szczególności w toku postępowania zażaleniowego, czy też sądowo administracyjnego (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 3 czerwca 2008 r. sygn. akt I SA/Gl 444/07 – publ. LEX nr 521760).

W tej sytuacji kwestia niedopuszczalności egzekucji administracyjnej, nie wyartykułowana w treści zarzutów zgłoszonych przez skarżącą w postępowaniu egzekucyjnym w terminie 7 dni od otrzymania tytułu wykonawczego, które zostały rozpoznane przez organy egzekucyjny zaskarżonym postanowieniem, jako zarzut spóźniony nie może być przedmiotem oceny Sądu w niniejszym postępowaniu.

Przechodząc do oceny zarzutu niespełnienia przez tytuł wykonawczy wymogów formalnych określonych w art. 27 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez błędne wskazanie podlegającego egzekucji obowiązku w treści tytułu wykonawczego, zauważyć należy, że stosownie do art. 27 § 1 u.p.e.a. tytuł wykonawczy winien zawierać:

l) oznaczenie wierzyciela;

2) wskazanie imienia i nazwiska lub firmy zobowiązanego i jego adresu, a także określenie zatrudniającego go pracodawcy i jego adresu, jeżeli wierzyciel posiada taką informację;

3) treść podlegającego egzekucji obowiązku, podstawę prawną tego obowiązku oraz stwierdzenie, że obowiązek jest wymagalny, a w przypadku egzekucji należności pieniężnej - także określenie jej wysokości, terminu, od którego nalicza się odsetki z tytułu niezapłacenia należności w terminie, oraz rodzaju i stawki tych odsetek;

4) wskazanie zabezpieczenia należności pieniężnej hipoteką przymusową albo przez ustanowienie zastawu skarbowego lub rejestrowego lub zastawu nieujawnionego w żadnym rejestrze, ze wskazaniem terminów powstania tych zabezpieczeń;

5) wskazanie podstawy prawnej pierwszeństwa zaspokojenia należności pieniężnej, jeżeli należność korzysta z tego prawa i prawo to nie wynika z zabezpieczenia należności pieniężnej;

6) wskazanie podstawy prawnej prowadzenia egzekucji administracyjnej;

7) datę wystawienia tytułu, podpis z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego podpisującego oraz odcisk pieczęci urzędowej wierzyciela;

8) pouczenie zobowiązanego o skutkach niezawiadomienia organu egzekucyjnego o zmianie miejsca pobytu;

9) pouczenie zobowiązanego o przysługującym mu w terminie 7 dni prawie zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego;

10) klauzulę organu egzekucyjnego o skierowaniu tytułu do egzekucji administracyjnej; 11)wskazanie środków egzekucyjnych stosowanych w egzekucji należności pieniężnych.

Tytuł wykonawczy, będący przedmiotem kontroli Sądu spełnia wszelkie wymogi określone w treści art. 27 u.p.e.a.

Sąd rozpoznający sprawę podziela stanowisko Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, że przez wskazanie podstawy prawnej egzekwowanego obowiązku należy rozumieć powołanie decyzji lub postanowienia albo innego rodzaju rozstrzygnięcia, z mocy których na zobowiązanym ciąży egzekwowany obowiązek. W przypadku gdy egzekwowany obowiązek wynika wprost z przepisu prawa - wskazanie aktu prawnego, miejsca jego publikacji oraz numeru (oznaczenia) przepisu nakładającego obowiązek.

W tytule wykonawczym, którego prawidłowość wystawienia kwestionuje skarżąca, jako podstawę prawną obowiązku wskazano decyzję nr [...] z dnia 18.09.2018 r. Natomiast cały numer tej decyzji to [...]. Wskazany w tytule wykonawczym numer, w ocenie Sądu, zawiera wszystkie dane potrzebne do identyfikacji podstawnej prawnej obowiązku. Brakujące literki "DŁ" służą jedynie do identyfikacji osoby prowadzącej sprawę. Należy zgodzić się ze skarżącą, że każdej sprawie prowadzonej przez organ przypisany jest unikatowy numer. Jednak jego częścią nie są inicjały poszczególnych pracowników organu, którzy sporządzają konkretne pismo/decyzję. Zatem pominięcie tych inicjałów nie uniemożliwia identyfikacji wydanej decyzji.

Przy czym analiza wystawionego tytułu wykonawczego nie pozostawia jakichkolwiek wątpliwości co stanowi podstawę prawną prowadzonej egzekucji i jakiej należności dochodzi organ. W poz. 2 części E jako rodzaj należności pieniężnej wskazano: "podatek dochodowy z kapitałów pieniężnych i odpł. zbycia praw majątkowych". W poz. 3 części E jako podstawę prawną obowiązku wskazano: "orzeczenie", w poz. 4 części E jako identyfikację podstawy prawnej obowiązku wskazano "[...], zaś w poz. 5 części E wskazano: "18.09.2018".

Wyjaśnić przy tym trzeba, że wskazane w części E w poz. 1 tytułu wykonawczego przepisy stanowiły podstawę prawną decyzji z dnia 18 września 2018 r., która stanowi podstawę prawną prowadzonej egzekucji.

Uznając, że zaskarżone postanowienie w przedstawionych warunkach faktycznych i prawnych nie naruszało prawa, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, wobec braku podstaw do usunięcia zaskarżonego postanowienia z obrotu prawnego, na mocy art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.