Postanowienie NSA, sygn. akt II GSK 198/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-02-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6171 Radcowie prawni i aplikanci radcowscy
Hasła tematyczne: Zawody prawnicze
Skarżony organ: Rada Radców Prawnych
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 62 (2)
journal: Dz.U. 2010 nr 10 poz 65
law: Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych - tekst jednolity.
article: art. 58 § 1 pkt 1, art. 176 w zw. z art. 185 § 1, art. 184
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Korycińska po rozpoznaniu w dniu 18 lutego 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej J. D. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 10 października 2013 r., sygn. akt VI SA/Wa 2425/13 w sprawie ze skargi J. D. na uchwałę Krajowej Rady Radców Prawnych z dnia [...] maja 2013 r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia kosztów postępowania dyscyplinarnego postanawia: oddalić skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

I

Postanowieniem objętym skargą kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny

w W. odrzucił skargę J. D. na uchwałę Krajowej Rady Radców Prawnych w przedmiocie odmowy umorzenia kosztów postępowania dyscyplinarnego.

Relacjonując stan sprawy, Sąd I instancji wskazał, że skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. skargę na uchwałę Krajowej Rady Radców Prawnych z dnia [...] maja 2013 r. w przedmiocie odmowy umorzenia kosztów postępowania dyscyplinarnego. W ocenie skarżącego, zaskarżona uchwała jest decyzją administracyjną, czyli aktem o charakterze indywidualnym, władczym, jednostronnym. Nadto organy samorządu radcowskiego są organem administracji publicznej, a kontrola administracyjna działalności tychże organów wynika z art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej: "p.p.s.a.").

W odpowiedzi na skargę Krajowa Rada Radców Prawnych wniosła o odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. podnosząc, że uchwała o odmowie umorzenia zasądzonych kosztów postępowania dyscyplinarnego nie jest rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej. Sprawa o umorzenie należności okręgowej izby radców prawnych z tytułu kosztów postępowania dyscyplinarnego nie ma charakteru sprawy indywidualnej, rozstrzyganej w drodze decyzji administracyjnej, ale jest sprawą z zakresu stosunków wewnętrznych samorządu radców prawnych. Krajowa Rada Radców Prawnych stwierdziła, że w niniejszej sprawie nie znalazły zastosowania przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, ale regulacje ustawy o radcach prawnych i wewnętrznych przepisów samorządu zawartych w uchwałach organów. Zaskarżona uchwała nie podlega kognicji wojewódzkiego sądu administracyjnego, tym samym nie jest możliwe skuteczne wniesienie skargi. W ocenie Krajowej Rady Radców Prawnych, zaskarżona uchwała jak i uchwała ją poprzedzająca są złożonymi przez organy samorządu oświadczeniami woli, odnoszącymi się do sfery stosunków majątkowych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucając skargę stwierdził, że odpowiedzialność dyscyplinarna radców prawnych została uregulowana w rozdziale 6 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2010 r. Nr 10, poz. 65 ze zm). Jednakże żaden z przepisów ww. ustawy nie poddaje kontroli sądu administracyjnego jakiegokolwiek stadium postępowania dyscyplinarnego w stosunku do radcy prawnego, czy też czynności zmierzających do uregulowania należności związanych z tym postępowaniem. Stosownie bowiem do treści art. 622 ust. 1 ww. ustawy od orzeczenia wydanego przez Wyższy Sąd Dyscyplinarny w drugiej instancji przysługuje stronom, Ministrowi Sprawiedliwości, rzecznikowi Praw Obywatelskich oraz Prezesowi Krajowej Rady Radców Prawnych kasacja do Sądu Najwyższego. Natomiast art. 741 stanowi, iż w sprawach nieuregulowanych do postępowania dyscyplinarnego stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego.

II

J. D. zaskarżając postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił naruszenie art. 1, art. 2, art. 3 § 2 ust. 1, 2, 4 ustawy p.p.s.a. W uzasadnieniu wskazał, że ustawa o radcach prawnych nie zawiera w swej treści zakazu stosowania przepisów prawa administracyjnego sensu largo do spraw nieuregulowanych niniejszą ustawą. Ponadto skarżący podniósł, że uchwały podejmowane przez organy samorządu radców, tj. rady w sprawie umorzenia kosztów postępowania dyscyplinarnego są decyzjami administracyjnymi ponieważ mają charakter indywidualny, władczy i jednostronny pozwalający postępowanie w opisanym zakresie traktować jako indywidualną sprawę administracyjną w rozumieniu art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t.: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, ze zm.; dalej: k.p.a.).

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Krajowa Rada Radców Prawnych wniosła

o oddalenie skargi kasacyjnej w całości. Podniosła z całą stanowczością, że tak uchwała OIRP, jak i uchwała KRRP nie są decyzjami administracyjnymi ani postanowieniami wydanymi w postępowaniu administracyjnym. KRRP stoi na stanowisku, że są to złożone przez organy samorządu oświadczenia woli, odnoszące się do sfery stosunków majątkowych.

III

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie zauważyć należy, że Naczelny Sąd Administracyjny zajmował się problematyką dotyczącą postępowania dyscyplinarnego wobec radcy prawnego,

w postanowieniu z 15 listopada 2007 r. sygn. akt II GSK 219/07 wskazał, że ustawodawca objął niektóre podmioty możliwością wniesienia skargi do sądu administracyjnego np. policjantów, funkcjonariuszy celnych, a jednocześnie niektóre podmioty, m. in. korporacje radców prawnych, możliwości takiej pozbawił. Powyższe wynika z faktu, iż ustawa o radcach prawnych w sposób enumeratywny wymienia sytuacje, w których przysługuje skarga do sądu administracyjnego (art. 28 ust. 7, art. 31 ust. 2 b/, art. 33 ust. 8, art. 368 ust. 11, art. 37 ust. 4 ustawy o radcach prawnych). Orzeczenie o kosztach postępowania dyscyplinarnego do tego katalogu nie należy. Jest rzeczą niewątpliwą, że postępowania w sprawach dyscyplinarnych podlegają kognicji sądu administracyjnego tylko wtedy, gdy przepisy szczególne na to pozwalają.

W przepisach szczególnych sądowoadministracyjną kontrolą legalności działania organów administracji w zakresie orzekania w sprawach dyscyplinarnych objęto m.in. policjantów, strażaków, funkcjonariuszy Służby Więziennej, funkcjonariuszy celnych, rzeczoznawców majątkowych. Natomiast w sprawach dotyczących odpowiedzialności dyscyplinarnej radców prawnych, sprawy te objęte zostały kognicją Sądu Najwyższego (por. art. 622 ust.1 ustawy o radcach prawnych).

Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy, należy wskazać po pierwsze, że J. D. zaskarżył treść uchwały Krajowej Rady Radców Prawnych z dnia [...] maja 2013 r. w przedmiocie odmowy umorzenia kosztów postępowania dyscyplinarnego. Jak sam przyznaje w skardze kasacyjnej, nie podważa orzeczenia Okręgowego Sądu Dyscyplinarnego Okręgowej Izby Radców Prawnych w R. z [...] maja 2011 r. sygn. akt [...], ani w części dotyczącej obciążenia kosztami postępowania dyscyplinarnego, ani w pozostałym zakresie. Skarżący podnosi, że nie mógł wystąpić w ramach postępowania dyscyplinarnego o umorzenie kosztów postępowania dyscyplinarnego, ponieważ co prawda przepis art. 741 ustawy o radcach prawnych przewiduje możliwość odpowiedniego stosowania przepisów Kodeksu postępowania karnego i przepisów wykonawczych do postępowania dyscyplinarnego, jednakże ani treść tych przepisów, ani linia orzecznicza Sądu Najwyższego Izby Karnej nie przewidują możliwości umorzenia kosztów postępowania dyscyplinarnego przed sądami korporacyjnymi radców prawnych. W tym miejscu należy podnieść, że stosownie do treści art. 622 ust. 1 ustawy o radcach prawnych, od orzeczenia wydanego przez Wyższy Sąd Dyscyplinarny w drugiej instancji przysługuje stronom, Ministrowi Sprawiedliwości, Rzecznikowi Praw Obywatelskich oraz Prezesowi Krajowej Rady Radców Prawnych kasacja do Sądu Najwyższego. Natomiast art. 741 stanowi, iż w sprawach nieuregulowanych do postępowania dyscyplinarnego stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego. Niewątpliwie zatem istnieje możliwość zaskarżenia rozstrzygnięcia sądu dyscyplinarnego, czy to w zakresie kosztów postępowania, czy to w odniesieniu do pozostałych elementów rozstrzygnięcia na skutek ewentualnie wywiedzionej kasacji. Z tej możliwości skarżący nie skorzystał.

Odnosząc się do zarzutów skargi kasacyjnej, na marginesie wypada zauważyć błędne przywołanie podstawy skargi kasacyjnej (art. 176 w zw. z art. 185 § 1 p.p.s.a.) nie mające jednak wpływu na ich ocenę. Nie można bowiem się zgodzić z zarzutem skargi kasacyjnej dotyczącym naruszenia art. 1 oraz art. 2 p.p.s.a., gdyż jest on całkowicie pozbawiony podstaw. Zaskarżone rozstrzygnięcie w żaden sposób nie kwestionuje zakresu kompetencji sądów administracyjnych, a jedynie stanowi, że pewne przejawy działalności samorządu radcowskiego odnoszą się do sfer leżących poza tymi kompetencjami. Podobnie należy ocenić zarzut odnoszący się do art. 3 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 p.p.s.a., przy którym brak spójnego wywodu co do swoistej klasyfikacji uchwał samorządu radców prawnych nie pozwala na merytoryczną ocenę.

Pogląd, iż skoro postępowanie dyscyplinarne prowadzone w stosunku do radcy prawnego nie podlega kontroli sądów administracyjnych, a tym samym, że uchwała

o odmowie umorzenia kosztów postępowania dyscyplinarnego, także nie podlega kontroli sądu administracyjnego podzieliły wojewódzkie sądy administracyjne: WSA

w Białymstoku (postanowienie z dnia 20 marca 2007 r. sygn. akt II SAB/Bk 72/06) oraz WSA w Gdańsku (postanowienie z dnia 20 kwietnia 2009 r. sygn. akt III SAB/9/09), WSA w W. (postanowienie z 13 listopada 2012 r. sygn. akt VII SAB/Wa 104/12), uznając skargi dotyczące postępowania dyscyplinarnego uregulowanego

w ustawie o radcach prawnych za niedopuszczalne.

Z przytoczonych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.