Wyrok NSA oz. w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 1041/98
NSA oz. w Lublinie
Data orzeczenia: 1999-11-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Hasła tematyczne: Działalność gospodarcza
Podatek od towarów i usług
Podatek dochodowy od osób fizycznych
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 1
journal: Dz.U. 1988 nr 41 poz. 324
law: Ustawa z dnia 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej.
article: art. 5 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 1993 nr 11 poz. 50
law: Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym.
article: art. 2 ust. 1 pkt 1-2
journal: Dz.U. 1993 nr 90 poz. 416
law: Obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 26 lipca 1993 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Teza: Analizując zakres pojęcia działalności gospodarczej, należy uwzględnić wnioski wypływające z ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./, wskazując, iż przy ocenie zakresu pojęcia działalności gospodarczej nie można abstrahować od zamiaru podmiotu prowadzącego działalność.

TEZY

Analizując zakres pojęcia działalności gospodarczej, należy uwzględnić wnioski wypływające z ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./, wskazując, iż przy ocenie zakresu pojęcia działalności gospodarczej nie można abstrahować od zamiaru podmiotu prowadzącego działalność.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją Izba Skarbowa, po rozpatrzeniu odwołania od decyzji Urzędu Skarbowego z dnia 4 maja 1998 r. w sprawie ustalenia zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów niezaewidencjonowanych za 1997 r. w wysokości 1.082,60 zł, utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję.

Z uzasadnienia decyzji wynika, że jak ustalono w wyniku przeprowadzonej kontroli podatkowej, Wojciech M., korzystając z usług tartaku otrzymywał w okresie marzec-czerwiec 1997 r. tarcicę olchową z drzewa pochodzącego z jego gospodarstwa rolnego /w tym lasu o pow. 0,83 ha/, którą następnie sprzedał firmie "W." Spółka z o.o., uzyskując łącznie kwotę 6.603,20 zł brutto.

Ponieważ osiągniętego przychodu nigdzie nie zaewidencjonował i nie odprowadził należnego podatku ani nie zgłosił prowadzenia działalności gospodarczej w ww. zakresie Urząd Skarbowy ustalił W.M. zryczałtowany podatek dochodowy za 1997 r. według 20 procentowej stawki, zgodnie z art. 30 ust. 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W odwołaniu od tej decyzji podatnik podniósł, że jest rolnikiem prowadzącym gospodarstwo rolne z którego dochody nie podlegają podatkowi dochodowemu i wniósł o uznanie przychodu ze sprzedaży tarcicy za przychód z działalności rolniczej. Nie znajdując podstaw do uwzględnienia odwołania Izba Skarbowa powołując przepis art. 2 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wyjaśniła, że sprzedaż tarcicy nie podlega zwolnieniu od podatku dochodowego od osób fizycznych. Tarcica, nawet jeżeli jest drzewem nisko obrobionym nie może zostać uznana za produkt rolnictwa lub leśnictwa i jest produktem przetwórstwa przemysłowego w rozumieniu Klasyfikacji Wyrobów i Usług /KWiU 4406.10 - 4407/.

Uzyskany z jej sprzedaży przychód jest przychodem z pozarolniczej działalności gospodarczej, podlegającym opodatkowaniu podatkiem dochodowym zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 3 cyt. ustawy. Zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 7 ww. ustawy od przychodów uzyskanych w roku podatkowym - w przypadku rozpoczęcia w roku podatkowym działalności samodzielnie lub w formie spółki cywilnej osób fizycznych pobiera się podatek w formie ryczałtu i nie łączy się z przychodami z innych źródeł.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący kwestionuje w całości rozstrzygnięcie Izby Skarbowej. Wyjaśnia ponadto, że od sprzedaży tarcicy została uiszczona opłata skarbowa. Uważa że jako rolnik ma prawo do sprzedaży płodów rolnych bez płacenia podatku dochodowego.

W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa wnosi o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wyjaśnia, że obciążenie transakcji sprzedaży tarcicy opłatą skarbową nie jest jednoznaczna ze zwolnieniem z wszelkich innych obowiązków podatkowych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zarzuty skargi uznać należy za uzasadnione.

Stan faktyczny sprawy jest między stronami niesporny. Przedmiotem sporu jest natomiast kwestia, czy przychód uzyskany przez skarżącego ze sprzedaży tarcicy jest przychodem podlegającym opodatkowaniu podatkiem dochodowym, zgodnie z ustawą z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. 1993 nr 90 poz. 416 ze zm. - dalej "ustawa"/.

Według organów podatkowych materialnoprawną podstawę opodatkowania tego przychodu stanowi art. 2 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy oraz art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach /Dz.U. nr 101 poz. 444 ze zm./. Cytowane przepisy pozwalają na opodatkowanie podatkiem dochodowym przychodu z pozarolniczej działalności gospodarczej /art. 10 ust. 1 pkt 3/ nie stanowiących przychodów z gospodarki leśnej w rozumieniu cyt. ustawy o lasach. Warunki te spełnia, według ustaleń organów podatkowych sprzedaż tarcicy, stanowiącej, zgodnie z Klasyfikacją Wyrobów i Usług - produkt przetwórstwa przemysłowego.

Z powołanych przez organy podatkowe przepisów wynika, iż warunkiem zastosowania w rozpatrywanej sprawie art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy jest, poza wykazaniem że uzyskany przychód nie pochodzi z gospodarki leśnej w rozumieniu ustawy o lasach /co organy podatkowe uczyniły/, wykazanie że źródło tego przychodu stanowi pozarolnicza działalność gospodarcza podatnika.

Z akt rozpatrywanej sprawy nie wynika, by organy podatkowe w ogóle zajmowały się tą kwestią, przyjmując niejako a priori, że czynność podatnika polegająca na sprzedaży tarcicy, stanowiła tego typu działalność.

Według art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej /Dz.U. nr 41 poz. 326 ze zm./ działalnością tą jest działalność wytwórcza, budowlana, handlowa i usługowa, prowadzona w celach zarobkowych i na własny rachunek podmiotu prowadzącego taką działalność. Do istotnych cech działalności gospodarczej należy zaliczyć jej zawodowy /stały/ charakter, powtarzalność podejmowanych działań, przyporządkowanie zasadnie racjonalnego gospodarowania i uczestnictwo w obrocie gospodarczym /tak Sąd Najwyższy w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 6 grudnia 1991 r., III CZP 117/91; zob. też wyrok SN z dnia 11 października 1996 r., III RN 4/96 - OSN 1997 nr 10 poz. 160/.

W powołanym wyroku podniesiono ponadto, że analizując zakres pojęcia działalności gospodarczej należy uwzględnić wnioski wypływające z ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, wskazując, iż przy ocenie zakresu pojęcia działalności gospodarczej nie można abstrahować od zamiaru podmiotu prowadzącego działalność.

Podzielając powyższy pogląd uznać należy, że organy podatkowe nie wykazały w rozpatrywanej sprawie, iż dokonana przez skarżącego czynność sprzedaży tarcicy nosi znamiona działalności gospodarczej spełniając wyżej wskazane przesłanki.

Brak tego typu analizy stanowi naruszenie zasad postępowania podatkowego zawartych w przepisach art. 122, art. 187 i art. 191 Ordynacji podatkowej i może prowadzić do wadliwej interpretacji przepisów prawa materialnego mającej istotny wpływ na podjęte rozstrzygnięcie.

Zauważyć ponadto należy, że kwestia podatku VAT od dokonanej sprzedaży była przedmiotem rozpoznania w odrębnym postępowaniu zakończonym wyrokiem NSA (...) I SA/Lu 99/99.

W wyroku tym, uchylając zaskarżoną decyzję, wskazano między innymi na brak analizy wykazania przez organy podatkowe, że dokonana przez skarżącego czynność spełnia przesłanki wymienione w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, które warunkują możliwość odniesienia do danego podmiotu skutki podatkowe w zakresie tego podatku.

Mając na uwadze powyższe na podstawie art. 22 ust. 2 pkt 3 i art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ orzeczono jak w sentencji.