Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 533/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2022-09-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 112 § 1, art. 112b § 1
journal: Dz.U. 2020 poz 1427
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agata Ćwik-Bury, Sędzia WSA Beata Machcińska (spr.), Asesor WSA Katarzyna Stuła-Marcela, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 7 września 2022 r. sprawy ze skargi R. L. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 14 lutego 2022 r. nr 2401-IEE.711.51.2022.2/MSL UNP: 2401-22-033155 w przedmiocie przyznania własności nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 14 lutego 2022 r., nr 2401-IEE.711.51.2022.2/MSL UNP: 2401-22-033155, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej: "DIAS", "organ II instancji"), po rozpatrzeniu zażalenia R. L. (dalej: "Skarżący"), utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. (dalej: "organ I instancji") z dnia 21 grudnia 2021 r., nr [...] o przyznaniu prawa własności nieruchomości gruntowej.

Stan sprawy przedstawia się następująco:

1. W wyniku realizacji środka egzekucyjnego jakim było zajęcie nieruchomości położonej w C., przy ul. [...] (opisanej w księdze wieczystej nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w C., [...] Wydział Ksiąg Wieczystych), stanowiącej własność Skarżącego, w dniu 25 czerwca 2019 r. nastąpiła jej sprzedaż. Do pierwszej licytacji przystąpiło 3 licytantów, przy czym najwyższą cenę - 105.000,00 zł zaoferował A. O.. Z przebiegu pierwszej licytacji sporządzono protokół nr [...], który został podpisany przez trzech licytantów, kierownika Działu Egzekucji Administracyjnej Urzędu Skarbowego w C. oraz dwóch pracowników tej komórki. Następnie w dniu 26 stycznia 2021 r. organ I instancji wydał postanowienie nr [...], w którym udzielił przybicia na rzecz licytanta A. O.. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył Skarżący, domagając się jego uchylenia i wstrzymania licytacji nieruchomości. Postanowieniem z 11 czerwca 2021 r. DIAS utrzymał w mocy rozstrzygnięcie Naczelnika Urzędu Skarbowego w C.. Nieprawomocnym wyrokiem z 2 grudnia 2021 r., sygn. akt I SA/GI 1162/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę na powyższe postanowienie DIAS.

2. W związku z uprawomocnieniem się postanowienia o przybiciu nieruchomości, organ I instancji pismem z 30 sierpnia 2021 r. wezwał A. O., do złożenia ceny nabycia z potrąceniem wadium, to jest do uiszczenia kwoty 92.300,00 zł do depozytu organu egzekucyjnego w terminie 14 dni od otrzymania wezwania. Termin ten został następie przedłużony, zgodnie z wnioskiem licytanta. Po uiszczeniu ceny nabycia Naczelnik Urzędu Skarbowego w C. postanowieniem z 21 grudnia 2021 r. przyznał prawo własności nieruchomości gruntowej, położonej w C. przy ul. [...], stanowiącej własność Skarżącego, na rzecz A. O..

3. Zażalenie na przedmiotowe postanowienie złożył Skarżący, domagając się jego uchylenia jako przedwczesnego. W uzasadnieniu wyjaśnił, że pismem z 22 lipca 2021 r. złożył do DIAS wniosek o wznowienie postępowania podatkowego i umorzenie postępowania egzekucyjnego dotyczącego, m. in. opisywanej nieruchomości. DIAS wznowił przedmiotowe postępowanie i poinformował, że przewidywany termin jego zakończenia to 30 grudzień 2021 r. W związku z tym Skarżący wniósł o zawieszenie postępowania egzekucyjnego do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia wznowionego postępowania. Naczelnik Urzędu Skarbowego w C. zignorował powyższy wniosek, pomimo że wykonanie zaskarżonego postanowienia może narazić Skarżącego na niedającą się naprawić szkodę.

4. Po rozpatrzeniu powyższego zażalenia DIAS postanowieniem z 14 lutego 2022 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie Naczelnika Urzędu Skarbowego w C.. W uzasadnieniu wyjaśnił, że wznowienie postępowania podatkowego oraz złożenie wniosku o zawieszenie postępowania egzekucyjnego, nie stanowią podstaw do stwierdzenia, że zaskarżone postanowienie wydane zostało przedwcześnie. Wskazał, że postanowieniem z 12 stycznia 2022 r. organ I instancji odmówił zawieszenia niniejszego postępowania egzekucyjnego, a w zażaleniu na postanowienie o przyznaniu własności nie można podnosić uchybień dotyczących czynności egzekucyjnych dokonanych przed chwilą złożenia zażalenia na postanowienie o przybiciu. Uchybienia takie mogły być podniesione jedynie we wcześniejszych fazach postępowania oraz w zażaleniu na postanowienie o przybiciu. W przedmiotowej sprawie zaskarżone postanowienie zostało wydane w dniu 21 grudnia 2021 r., a więc w dniu gdy w obrocie prawnym funkcjonowało ostateczne postanowienie o przybiciu. Nabywca uiścił cenę nabycia nieruchomości z potrąceniem złożonego wadium w terminie wyznaczonym przez organ. Również samo wezwanie licytanta, który uzyskał przybicie do złożenia ceny nabycia z potrąceniem złożonego wadium nastąpiło z chwilą gdy postanowienie o przybiciu było ostateczne w myśl art. 112 § 1 u.p.e.a. Stąd też po dokonaniu wpłaty przez licytanta organ I instancji, działając zgodnie z art. 112b § 1 u.p.e.a., postanowieniem z 21 grudnia 2021 r. przyznał własność nieruchomości na rzecz nabywcy A. O..

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 112b u.p.e.a. organ odwoławczy podkreślił, że przepis ten ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że organ egzekucyjny jest związany tą normą w sytuacji wystąpienia stanu faktycznego zakreślonego tym przepisem. Norma ta nakazuje organowi egzekucyjnemu w przypadku, jeżeli postanowienie o przybiciu stało się ostateczne i nabywca uiścił cenę nabycia, wydać postanowienie o przyznaniu własności. Z treści tego przepisu wynika, że merytorycznymi przesłankami, które muszą wystąpić łącznie, by doszło do wydania postanowienia o przyznaniu własności nieruchomości są wydanie ostatecznego postanowienia o przybiciu oraz uregulowanie całej ceny nabycia przez licytanta. Z tego względu zdaniem DIAS wznowienie postępowania podatkowego oraz złożenie wniosku o zawieszenie postępowania egzekucyjnego, nie stanowiły przesłanki negatywnej dla wydania postanowienia o przyznaniu własności nieruchomości.

Jednocześnie organ II instancji podkreślił, że prowadzenie egzekucji to proces, na którego poszczególnych etapach ustawodawca zagwarantował uczestnikom odpowiednie środki ochrony prawnej, z których w niniejszej sprawie Skarżący skorzystał.

5. Skargę na postanowienie DIAS do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach złożył Skarżący, wnosząc o jego uchylenie. W uzasadnieniu wskazał, że sam fakt wznowienia postępowania podatkowego powinien skutkować rzetelnym zbadaniem sprawy i zawieszeniem postępowania egzekucyjnego do czasu jej wyjaśnienia. Tymczasem działania organów w niniejszej sprawie zmierzają do bezprawnego pozbawienia go nieruchomości.

6. W odpowiedzi na skargę DIAS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje:

Przedmiotowa skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie nie narusza prawa.

Kwestią sporną w niniejszej sprawie było prowadzenie postępowania przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. o przyznaniu prawa własności nieruchomości gruntowej na rzecz nabywcy, pomimo wznowienia postępowania podatkowego i złożenia wniosku przez Skarżącego o zawieszenie postępowania egzekucyjnego.

Na wstępnie należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 112 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1427 ze zm., dalej: "u.p.e.a.") z chwilą gdy postanowienie o przybiciu stało się ostateczne, organ egzekucyjny wzywa licytanta, który uzyskał przybicie, aby w terminie 14 dni od otrzymania wezwania złożył do depozytu organu egzekucyjnego cenę nabycia z potrąceniem wadium złożonego w gotówce. Na wniosek nabywcy organ egzekucyjny może wyznaczyć dłuższy termin uiszczenia ceny nabycia, nieprzekraczający jednak 3 miesięcy. Na gruncie art. 112b § 1 u.p.e.a. jeżeli postanowienie o przybiciu stało się ostateczne i nabywca uiścił cenę nabycia albo postanowienie o ustaleniu ceny nabycia stało się ostateczne i jednostka lub osoba, o których mowa w art. 110n, uregulowała całą cenę nabycia, organ egzekucyjny wydaje postanowienie o przyznaniu własności. Na postanowienie o przyznaniu własności przysługuje zażalenie (§ 2). Postanowienie o przyznaniu własności, które stało się ostateczne, przenosi własność na nabywcę i jest tytułem do ujawnienia na rzecz nabywcy prawa własności w katastrze nieruchomości oraz przez wpis w księdze wieczystej lub podlega złożeniu do zbioru dokumentów. Postanowienie o przyznaniu własności jest także tytułem egzekucyjnym do wprowadzenia nabywcy w posiadanie nieruchomości (§ 3 omawianej ustawy). Z treści powyższego przepisu wynika zatem, że przesłankami, które muszą wystąpić łącznie, aby doszło do wydania postanowienia o przyznaniu własności nieruchomości są wydanie ostatecznego postanowienia o przybiciu oraz uregulowanie całej ceny nabycia przez licytanta.

W rozpoznawanej sprawie postanowieniem z 26 stycznia 2021 r., nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w C. udzielił przybicia na rzecz licytanta A. O., który podczas licytacji nieruchomości zaoferował najwyższą cenę. Po rozpatrzeniu zażalenia Skarżącego DIAS postanowieniem z 11 czerwca 2021 r., nr 2401-IEE.711.261.2021.7, utrzymał w mocy powyższe rozstrzygnięcie. Postanowienie to jest ostateczne. Stąd też pismem z 30 sierpnia 2021 r. organ II instancji wezwał licytanta do złożenia ceny nabycia nieruchomości z potrąceniem wadium. Po uiszczeniu ceny nabycia organ I instancji wydał postanowienie o przyznaniu prawa własności nieruchomości gruntowej licytantowi. Oznacza to, że spełnione zostały dwa warunki umożliwiające wydanie postanowienia o przyznaniu własności nieruchomości. W tym miejscu należy wyjaśnić, że art. 112b § 1 u.p.e.a., na którego gruncie wydano kontrolowane postanowienie, ma charakter bezwzględnie obowiązujący. Oznacza to, że organ egzekucyjny jest związany tą normą w sytuacji wystąpienia stanu faktycznego w nim zakreślonego. Jeżeli więc postanowienie o przybiciu stało się ostateczne i nabywca uiścił cenę nabycia, tak jak to miało miejsce w niniejszej sprawie, to organ zobowiązany jest wydać postanowienie o przyznaniu własności.

Odnosząc się do okoliczności sformułowanych w skardze dotyczących wznowienia przez DIAS postępowania podatkowego oraz złożenia wniosku o zawieszenie postępowania egzekucyjnego, Sąd podziela ocenę organu odwoławczego o braku podstaw do stwierdzenia, że kontrolowane postanowienie zostało wydane przedwcześnie. Sam bowiem fakt podejmowania działań w celu wyeliminowania z obrotu prawnego ostatecznej decyzji w trybie nadzwyczajnym, przykładowo wznowienia postępowania administracyjnego, nie powoduje konieczności zawieszenia prowadzonego postępowania egzekucyjnego, ani także innego rodzaju przeszkody uniemożliwiającej jego kontynuowanie (por. wyrok NSA z 21 listopada 2021 r., sygn. akt II OSK 385/17, LEX nr 2399917). Tak więc złożone przez Skarżącego wnioski pozostają bez wpływu na treść wydanych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. i DIAS rozstrzygnięć. Na marginesie należy zauważyć, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w C. postanowieniem z 12 stycznia 2022 r., nr [...], odmówił zawieszenia prowadzonego postępowania egzekucyjnego ze względu na brak przesłanek do jego zawieszenia. DIAS utrzymał w mocy powyższe rozstrzygnięcie postanowieniem z 7 marca 2022 r. nr 2401-IEE.711.125.2022.3.

Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd nie stwierdził, aby organy naruszyły w niniejszej sprawie przepisy prawa materialnego, bądź procesowego.

W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.