Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 723/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2012-12-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Wywłaszczanie nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 136, art. 137 i art. 229
journal: Dz.U. 2010 nr 102 poz 651
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Irla Sędziowie : Sędzia WSA Kazimierz Bandarzewski (spr.) Sędzia WSA Krystyna Daniel Protokolant : Justyna Owczarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi G.A. na decyzję Wojewody z dnia 14 lutego 2012 r. znak [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości skargę oddala.


UZASADNIENIE

Dnia 16 października 1997 r. J.W. , Z.R. , H.M. , ,G.A. , A.G. , W.B. , W.O. , K.R. , S.R. i M.R. wystąpili z wnioskiem o zwrot wywłaszczonych parcel katastralnych: parcela gruntowa [....] (wydzielona z działki nr...) i parcela gruntowa [....] , byłej gminy katastralnej [....] , stanowiących poprzednio własność W.M. i K.M..

Parcela gruntowa nr [....] została wywłaszczona w 1954 r. na podstawie art. 20-24 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych.

Decyzją Prezydenta Miasta K. z dnia 27 lutego 2003 r. nr [....] orzeczono o odmowie zwrotu części działki nr [....] obr. [....] jedn. ewid. [....] w granicach parceli l. kat. [....] b. gm. kat. [....] .

Decyzją Wojewody [....] z dnia 10 lipca 2003 r. nr [....] orzeczono:

- w pkt 1 o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji Prezydenta Miasta K. w części dotyczącej odmowy zwrotu części działki nr [....] obr. [....] jedn. ewid. [....] na rzecz H.M. , K.R. , S.R. , M.R. ,

- w pkt 2 o uchyleniu zaskarżonej decyzji Prezydenta Miasta K. w części dotyczącej odmowy zwrotu części działki nr [....] obr. [....] jedn. ewid. [....] na rzecz: J.W. Z.R. , G.A. , A.G. , W.B. , W.O. i w tym zakresie orzeczono o umorzeniu postępowania organu I instancji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 26 sierpnia 2009 r. sygn. akt II SA/Kr 804/09 uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody [....] z dnia 10 lipca 2003 r. nr [....] w całości. Sąd wydając wyrok uzasadnił go tym, że nieuprawnionym było przyjęcie, że część wnioskodawców zrezygnowała z domagania się zwrotu działki nr [....] , a ponadto wyjaśnienia wymaga i to, że sam wniosek z 1997 r. obejmował działkę nr [....] i [....] . Trzeba więc dokładnie ustalić, w jakim zakresie wnioskodawcy cofnęli swój wniosek (karty nr 311-306 tomu I akt administracyjnych).

Decyzją z dnia 3 sierpnia 2010 r. nr [....] Wojewoda [....] uchylił decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia 27 lutego 2003 r. nr [....] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, wskazując jednocześnie na konieczność ustalenia aktualnego kręgu stron postępowania oraz zebrania aktualnej dokumentacji geodezyjnej.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Starosta K. decyzją z dnia 11 lipca 2011 r. nr: [....] orzekł o odmowie zwrotu działki nr [....] o pow. 0,1353 ha, poł. w obr. [....] , jedn. ewid. [....] m. [....] , w granicach parceli 1. kat. [....] , b. gm. kat. [....] , na rzecz: J.W. , Z.R. , R.R. , W.M. , G.A. , A.G. , W..B. , W.O. , K.R. , S.R. i M.R.

Na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego organ I instancji ustalił, że wywłaszczona parcela l. kat. [....] , b. gm. kat. [....] odpowiada obecnie m.in. stanowiącej przedmiot omawianego postępowania części działki nr [....] , obr. [....] , jedn. ewid. [....] m. [....] . Natomiast sprawa zwrotu pozostałej części wywłaszczonej parceli [....] , b. gm. kat. [....] - odpowiadającej obecnej części działki nr [....] , obr. [....] , jedn. ewid. [....] m. K. – została wyłączona do odrębnego postępowania.

Mając na uwadze treść przepisu art. 136 ust. 3 zdanie 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, Starosta K. zwrócił uwagę na treść przepisu art. 229 powołanej ustawy, zgodnie z którym "roszczenie, o którym mowa w art. 136 ust. 3, nie przysługuje, jeżeli przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy nieruchomość została sprzedana albo ustanowiono na niej prawo użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej".

Jak wskazał organ I. instancji, w stosunku do stanowiącej przedmiot omawianego postępowania nieruchomości spełnione zostały przesłanki określone w art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami, w konsekwencji czego należało odmówić wnioskodawcom zwrotu działki nr [....] w granicach parceli l. kat. [....] . Zgodnie z odpisem z księgi wieczystej nr [....] działka nr [....] stanowi własność Gminy K. Działka ta została zabudowana blokiem mieszkalnym, w którym dla wyodrębnionych lokali założono księgi wieczyste. Zgodnie z księgą wieczystą nr [....] prowadzonej dla lokalu mieszkalnego nr [....] z prawem własności lokalu połączony jest udział we współwłasności budynku z którego lokal został wydzielony oraz udział w użytkowaniu wieczystym działki objętej księgą wieczystą nr [....] w 4/1000 częściach. Prawo to ujawniono w księgach wieczystym 27 grudnia 1989 r.

Odwołanie od decyzji Starosty [....] z 11 lipca 2011 r., nr [....] wniosła G.A. , reprezentowana przez pełnomocnika adwokata P.M. , zarzucając naruszenie:

- art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami przez nieprawidłową wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, oparte na założeniu, że nie przysługuje zwrot nieruchomości pomimo braku spełnienia przesłanek wynikających z literalnego brzmienia powołanego przepisu;

- naruszenie art. 6 i 7 K.p.a. poprzez niedopełnienie obowiązków spoczywających na organie, które miało istotny wpływ na wynik sprawy;

- naruszenie art. 11 K.p.a. wobec braku staranności w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia oraz braku wyjaśnienia stronie zasadności przesłanek, którymi kierował się organ przy załatwieniu sprawy;

- naruszenie art. 75 § 1 oraz 77 § 1 K.p.a. poprzez niepełne zebranie materiału dowodowego oraz nieprzeprowadzenie żadnych dowodów, które mogły przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, w szczególności zbadania, czy został spełniony cel wywłaszczenia;

- naruszenie art. 107 § 3 K.p.a. w związku z art. 126 K.p.a. poprzez brak w uzasadnieniu decyzji istotnych i wymaganych elementów, w szczególności brak jakiegokolwiek uzasadnienia kwestii dowodów, na których oparto się wydając zaskarżone rozstrzygnięcie, jak i tych dowodów, którym odmówiono mocy dowodowej oraz brak należytego uzasadnienia prawnego i faktycznego wydanej decyzji;

- naruszenie art. 136 K.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie przez organ na żądanie strony lub z urzędu żadnego dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie.

Decyzją z dnia 14 lutego 2012 r. znak: [....] Wojewoda [....] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Starosty K. z dnia 11 lipca 2011 r.

W uzasadnieniu wskazano, że przedmiotem niniejszego postępowania odwoławczego, prowadzonego przez Wojewodę [....] , jest sprawa zwrotu nieruchomości oznaczonej jako część działki nr [....] w trybie art. 136 i następne ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 z późn. zm.).

Wojewoda stwierdził, że zaskarżona decyzja jest zgodna z obowiązującymi przepisami prawa i ugruntowanym w tym zakresie orzecznictwem sądów administracyjnych.

Podkreślono, że aby móc prawidłowo zastosować art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami, należy w pierwszej kolejności ustalić, czy wywłaszczenie bądź przejęcie nieruchomości nastąpiło według ww. ustawy bądź też któregoś z aktów prawnych wymienionych w art. 216 ustawy o gospodarce nieruchomościami (wyrok WSA w Lublinie z 11 marca 2008 r., II SA/Lu 898/07, LEX nr 496233). W przedmiotowej sprawie odjęcie prawa własności nastąpiło na podstawie: orzeczenia Prezydium Rady Narodowej w K. z 26 marca 1954 r., Nr [....] wywłaszczono parcelę l. kat. [....] (stanowiącą część parceli l. kat....), b. gm. kat. [....] na rzecz Skarbu Państwa, na cele realizacji narodowych planów gospodarczych, w oparciu o przepisy dekretu z 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych; decyzji Urzędu Dzielnicowego [....] z 9 lutego 1978 r., nr [....] o wywłaszczeniu parceli l. kat. [....] , b. gm. kat. [....] (stanowiącej część parceli l. kat.....), na rzecz Skarbu Państwa, na cele budowy osiedla mieszkaniowego przy ulicy [....] oraz decyzji Urzędu Dzielnicowego [....] z 29 listopada 1980 r., nr [....] o wywłaszczeniu parceli l. kat. [....] , b. gm. kat. [....] (stanowiącej część parceli l. kat....) na rzecz Skarbu Państwa, na cele budowy ulicy [....] - wydanych w oparciu o przepisy ustawy z 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości.

Jak wynika z ustaleń poczynionych przez organ I. instancji, z wnioskiem o zwrot wystąpiły wszystkie uprawnione do tego osoby, tj. Z.R. R.R. , J.W. , W.M. , G.A. , A.G. , W.B. , W.O. , K.R. , S.R. i M.R. , co potwierdzają zgromadzone w aktach omawianej sprawy stosowne dokumenty.

Przechodząc do merytorycznego rozpatrzenia organ odwoławczy wskazał, że ze znajdującego się w materiale dowodowym przedmiotowej sprawy odpisu księgi wieczystej nr [....] , nieruchomości oznaczona jako działka ewidencyjna nr [....] , obr. [....] , jedn. ewid. [....] , stanowi własność Gminy K. , zabudowana jest budynkiem mieszkalnym nr [....] , zlokalizowanym na osiedlu mieszkaniowym [....] . Z treści wspomnianej księgi wieczystej nr [....] wynika ponadto, że dla znajdujących się w ww. budynku nr [....] lokali mieszkalnych nr nr: [....] prowadzone są odrębne księgi wieczyste.

Zgodnie z odpisem księgi wieczystej prowadzonej dla wyodrębnionego lokalu nr [....] we wspomnianym bloku mieszkalnym nr [....] , z prawem własności tego lokalu związany jest udział w 4/1000 części prawa użytkowania wieczystego działki nr [....] (który to fakt ujawniono w księdze wieczystej 12 marca 1990 r., na podstawie umowy sprzedaży lokalu mieszkalnego z 1 grudnia 1989 r., nr Rep. [....] i wniosku z tej daty).

Ponadto analiza treści ksiąg wieczystych prowadzonych dla lokali mieszkalnych nr: nr [....] potwierdza, iż umowami sprzedaży:

1) z dnia 1 grudnia 1989 r., Rep. [....] (złożonej przy KW nr ....z domu wielomieszkaniowego przy ul. [....] nr [....] wyodrębniony został lokal mieszkamy nr [....] , z własnością którego związane jest prawo użytkowania wieczystego w 4/1000 części przedmiotowej nieruchomości, który to fakt został ujawniony w ww. księdze wieczystej 12 marca 1990 r., na podstawie wniosku z daty zawarcia w ww. umowy sprzedaży;

2) z dnia 14 lutego 1990 r., Rep. [....] - (złożonej przy KW nr....)z domu wielomieszkaniowego przy ul. [....] nr [....] wyodrębniony został lokal mieszkalny nr [....] , z własnością którego związane jest prawo użytkowania wieczystego w 4/1000 części przedmiotowej nieruchomości, który to fakt został ujawniony w ww. księdze wieczystej 23 marca 1990 r., na podstawie wniosku zawartego w ww. umowie sprzedaży;

3) z 17 czerwca 1996 r., Rep. [....] - (złożonej przy KW nr [....] )z domu wielomieszkaniowego przy ul. [....] nr [....] wyodrębniony został lokal mieszkalny nr [....] , z własnością którego związane jest prawo użytkowania wieczystego w 4/1000 części przedmiotowej nieruchomości, który to fakt został ujawniony w ww. księdze wieczystej 20 sierpnia 1996 r., na podstawie wniosku z 24 czerwca 1996 r.; z 29 maja 1996 r., rep. [....] - (złożonej przy KW nr KR l....) z domu wielomieszkaniowego przy ul. [....] nr [....] wyodrębniony został lokal mieszkalny nr [....] , z własnością którego związane jest przysługujące prawo użytkowania wieczystego w 7/1000 części przedmiotowej nieruchomości, który to fakt został ujawniony w ww. księdze wieczystej 7 lipca 1996 r., na podstawie wniosku z 6 czerwca 1996 r.

Podniesiono, że zgodnie z art. 229 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami roszczenie, o którym mowa w art. 136 ust. 3 tej ustawy nie przysługuje, jeżeli przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy nieruchomość została sprzedana albo ustanowiono na niej prawo użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej. W ocenie organu odwoławczego omawiana regulacja znajduje również zastosowanie w sytuacji, gdy na nieruchomości ustanowiono prawo użytkowania wieczystego jedynie w części ułamkowej (jak w przedmiotowej sprawie).

W dalszej kolejności organ podkreślił, że celem art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami jest utrwalenie ukształtowanych w drodze wpisów do księgi wieczystej stosunków prawnorzeczowych, a istotą tej regulacji przejściowej jest to, że odnosi się ona do zaszłości ukształtowanych w poprzednim porządku prawnym. Konstrukcja taka nie narusza zasady nieretroakcji (niedziałania prawa wstecz) (wyrok NSA z 23 czerwca 2008 r., sygn. akt I OSK 1010/07, LEX nr 496214, cyt. za: E. Bończak-Kucharczyk, Komentarz do art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami, LEX).

Zauważono, że w sytuacji gdy przepis art. 229 ustawy gospodarce nieruchomościami znajduje zastosowanie, organ administracji zobowiązany jest do wydania decyzji o odmowie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości (wyrok WSA w Warszawie z dnia 30 czerwca 2005 r. sygn. akt I SA/Wa765/04, wyrok z dnia 30 stycznia 2007 r., sygn. akt I OSK 386/06, SN wyrok z dnia 9 grudnia2008 r., sygn. akt II CSK 275/08, LEX nr 484702),

Ponieważ jak powyżej wskazano, w odniesieniu do przedmiotowej nieruchomości zachodzi sytuacja wskazana w art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami uznano, że decyzja Starosty K. z 11 lipca 2011r. nr [....] , orzekająca o odmowie zwrotu działki nr [....] jest prawidłowa, a zatem należało utrzymać ją mocy.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów podniesionych w odwołaniu, wskazano, że nie zasługują na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności zauważono, że organ I instancji prawidłowo zastosował przepis art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami, bowiem jak wynika zarówno z akt przedmiotowej sprawy, jak i z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, w księdze wieczystej nr [....] , prowadzonej dla działki nr [....] ujawniono zarówno fakt zabudowania przedmiotowej nieruchomości blokiem mieszkalnym nr [....] , jak i ujawniono numery ksiąg wieczystych prowadzonych dla poszczególnych, znajdujących się w tym budynku wyodrębnionych lokali mieszkalnych i zgodnie z zasadą jawności ksiąg wieczystych, wyrażoną w art. 2 ustawy z 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2001 r. Nr 124, poz. 1361 z późn. zm.), możliwy jest wgląd do treści ksiąg wieczystych prowadzonych dla poszczególnych lokali mieszkalnych na równi z księgą wieczystą prowadzoną dla nieruchomości gruntowej. Literalne brzmienie art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie wyklucza natomiast, że określone w tym przepisie ujawnienie faktu rozporządzenia nieruchomością w sposób określony w tym przepisie przed 1 stycznia 1998 r. ograniczone zostało jedynie do sytuacji dokonania tego ujawnienia w księdze wieczystej prowadzonej dla nieruchomości gruntowej stanowiącej przedmiot postępowania o zwrot nieruchomości, zwłaszcza że w księdze tej ujawniono nie tylko fakt zabudowania nieruchomości gruntowej budynkiem wielomieszkaniowym, ale również wskazano numery ksiąg wieczystych prowadzonych dla poszczególnych lokali mieszkalnych znajdujących się w tym budynku.

Ponadto podano, że jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z 29 stycznia 2009 r., sygn. akt II SA/Kr 1233/08 (LEX nr 531023) fakt, że nieruchomość wnioskowana do zwrotu została oddana w użytkowanie wieczyste nie oznacza, że prowadzone postępowanie jest bezprzedmiotowe. Postępowanie powinno być nadal prowadzone w celu jego merytorycznego zakończenia, tj. wydania decyzji negatywnej (o odmowie zwrotu) w przypadku stwierdzenia przesłanek negatywnych określonych w art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Z powyższą decyzją nie zgodziła się G.A. , która w dniu 5 kwietnia 2012 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na decyzję Wojewody [....] z dnia 14 lutego 2012 r. Zaskarżonej decyzji zarzuciła:

1) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a to art. 229 ustawy z dnia z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651) przez nieprawidłową jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, oparte na założeniu, że nie przysługuje zwrot nieruchomości pomimo braku spełnienia przesłanek wynikających z literalnego brzmienia powołanego przepisu wobec:

* przyjęcia, że prawo użytkowania wieczystego zostało ujawnione w księdze wieczystej, podczas gdy brak jakichkolwiek zapisów w księdze prowadzonej dla będącej przedmiotem postępowania działki o numerze [....] (KW .........);

* przyjęcia, że istnienie udziału w użytkowaniu wieczystym w 4/1000 jest równoznaczne z istnieniem tego prawa na całości gruntu i uzasadnia odmowę zwrotu wywłaszczonej nieruchomości;

2) naruszenie przepisów postępowania, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to:

- art. 6 i 7 K.p.a. poprzez niedopełnianie obowiązków spoczywających na organie, które miało istotny wpływ na wynik sprawy i niepodjęcie żadnych działań zmierzających do wyjaśnienia sprawy wobec braku analizy księgi wieczystej prowadzonej dla spornej działki, a także przyjęcia daty ujawnienia prawa użytkowania bez wskazania podstaw;

- art. 11 K.p.a. wobec braku staranności w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia oraz braku wyjaśnienia stronie zasadności przesłanek, którymi kierował się organ przy załatwieniu sprawy;

- art. 75 § 1 oraz 77 § 1 K.p.a. poprzez niepełne zebranie materiału dowodowego oraz nie przeprowadzenie żadnych dowodów, które mogły przyczynić się do wyjaśnienia sprawy w szczególności zbadania czy został spełniony cel wywłaszczenia;

art. 107 § 3 K.p.a. w związku z art. 126 K.p.a. poprzez brak w uzasadnieniu decyzji istotnych i wymaganych elementów, w szczególności brak jakiegokolwiek uzasadnienia kwestii dowodów, na których oparto się wydając zaskarżone rozstrzygnięcie, jak i tych dowodów, którym odmówiono mocy dowodowej;

art. 136 K.p.a. poprzez nie przeprowadzenie przez organ na żądanie strony lub z urzędu żadnego dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie;

- brak należytego uzasadnienia prawnego i faktycznego wydanej decyzji,

Skarżąca wniosła o uchylenie w całości decyzji Wojewody [....] w K. z dnia 14 lutego 2012 r. znak: [....] oraz poprzedzającej decyzji Starosty K. z dnia 11 lipca 2011 roku, znak: [....] i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji, oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [....] wniósł o jej oddalenie w pełni podtrzymując swoje stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) w związku z art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę decyzji administracyjnych. Kontrola Sądu ogranicza się do zbadania czy zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z przepisami prawa.

Skarga nie jest uzasadniona, a zaskarżona decyzja oraz poprzedzającą ją decyzja organu I. instancji nie naruszają prawa.

Zastosowanie w niniejszej sprawie mają przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie "u.g.n.". Zgodnie z art. 136 ust. 3 u.g.n. poprzedni właściciel lub jego spadkobierca może żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, jeżeli stosownie do art. 137 u.g.n. stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Definicję zbędności nieruchomości na cel wywłaszczenia formułuje art. 137 u.g.n.

Zgodnie natomiast z art. 137 ust. 1 u.g.n. nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli: 1) pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo 2) pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany. Nadto należy wskazać, że wniosek o zwrot wywłaszczonej nieruchomości zgodnie z utrwalonym stanowiskiem orzecznictwa i doktryny musi pochodzić o wszystkich współwłaścicieli wywłaszczonej nieruchomości lub ich spadkobierców.

W pierwszym rzędzie należy stwierdzić, że osoby uprawnione do żądania zwrotu wywłaszczonej nieruchomości mogą skutecznie domagać się realizacji tego roszczenia wyłącznie od Skarbu Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego. Roszczenie to nie jest zatem skuteczne względem każdoczesnego właściciela nieruchomości, a może być zrealizowane tylko w sytuacji gdy podmiot publicznoprawny jest nadal właścicielem nieruchomości objętej wnioskiem o zwrot. O zwrocie nieruchomości orzekają organy administracji publicznej, którym w oparciu o obowiązujące prawo nie przysługują kompetencje uprawniające w drodze decyzji administracyjnej do odebrania wnioskowanej do zwrotu nieruchomości aktualnemu właścicielowi celem przekazania jej poprzedniemu właścicielowi lub jego spadkobiercy (spadkobiercom).

Roszczenie z art. 136 ust. 3 u.g.n. nie przysługuje, jeżeli przed dniem wejścia w życie tej ustawy o gospodarce nieruchomościami (1 stycznia 1998 r.) na nieruchomości ustanowiono prawo użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej (art. 229 u.g.n.).

Taka sytuacja ma miejsce odnośnie nieruchomości oznaczonej jako działka nr [....] . Nieruchomość ta jest wprawdzie własnością Gminy Miasto K. , ale na tej nieruchomości ustanowione zostały prawa użytkowania wieczystego na rzecz osób trzecich. Takimi osobami w tej sprawie są właściciele odrębnych nieruchomości lokalowych w budynku wielomieszkaniowym zlokalizowanym na działce nr [....] . Osoby te nabyły odrębną własność lokalową wraz z prawem użytkowania (współużytkowania) wieczystego nieruchomości gruntowej stanowiącej działkę nr [....] .

Ta okoliczność jest poza sporem w tej sprawie tak jak i fakt wpisania użytkowania wieczystego przed 1 stycznia 1998 r.

Wprawdzie właściciele wyodrębnionych lokali posiadają udziały w prawie użytkowania wieczystego, ale ta okoliczność nie ma istotniejszego znaczenia w sprawie. Skoro bowiem zostały ustanowione prawa użytkowania wieczystego obejmujące nieruchomość gruntową stanowiącą działkę nr [....] w częściach ułamkowych to już ta okoliczność stanowi podstawę do odmowy zwrotu działki nr [....] . Udziały te bowiem dotyczą całej nieruchomości gruntowej i nie zostały "przyporządkowane" do jakiegoś fragmentu lub części działki. Bez zniesienia współużytkowania wieczystego w częściach ułamkowych nie ma możliwości nawet geodezyjnego wyodrębnienia tej części działki nr [....] , która mogłaby być zwrócona, o ile zaistniałyby przesłanki zwrotu.

Sąd rozpoznający przedmiotową sprawę w całości podziela pogląd prezentowany w orzecznictwie, zgodnie z którym w świetle postanowień art. 229 u.g.n. fakt ustanowienia na nieruchomości prawa użytkowania wieczystego i wpisania go do księgi wieczystej powoduje, że roszczenie o zwrot tej nieruchomości nie może być uwzględnione, stanowi więc bezwzględną negatywną przesłankę zwrotu nieruchomości i wobec jej zaistnienia organy administracji publicznej są zobowiązane do wydania decyzji o odmowie zwrotu nieruchomości niezależnie od tego, czy nieruchomość została wykorzystana na cel, na jaki została wywłaszczona (tak już Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 19 maja 2005 r., sygn. akt II SA/Kr 572/01, Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 21 lipca 2006 r., sygn. akt I OSK 1116/05, LEX nr 275437). Poprzez ustanowienie prawa użytkowania wieczystego (współużytkowania wieczystego), zwrot wywłaszczonej nieruchomości jest niemożliwy, bowiem Gmina, z uwagi na ustanowione na nieruchomości użytkowanie wieczyste na rzecz osoby trzeciej, nie ma w swojej dyspozycji tejże nieruchomości i związku z tym nie może dokonać jej zwrotu. Decyzja o zwrocie nieruchomości wydana w tej sytuacji godziłaby w porządek prawny i byłaby w dniu jej wydania trwale niewykonalna, co skutkowałoby stwierdzeniem jej nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 5 K.p.a. (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 czerwca 1991 r., sygn. akt SA/Ka 60/91, opub. w OSP 1993/7/147; uchwała Sądu Najwyższego z dnia 23 września 1993 r., sygn. akt III AZP 13/93, OSA 1994/10/7; uchwała Sądu Najwyższego z dnia 22 grudnia 1993 r., sygn. akt III AZP 24/93, LEX nr 10916; wyrok NSA z dnia 21 marca 1994 r., sygn. akt SA/Lu 1026/93, niepubl.; wyrok NSA z dnia 11 stycznia 1995 r., sygn. akt SA/Łd 1416/91, niepubl.; wyrok NSA z dnia 30 czerwca 1995 r., sygn. akt IV SA 414/94, Wokanda 1995/9/33; wyrok NSA z dnia 21 listopada 1997 r., sygn. akt IV SA 297/96 niepubl.; wyrok NSA z dnia 8 kwietnia 1998 r., sygn. akt IV SA 390/98, LEX nr 45941; wyrok NSA z dnia 16 listopada 2000 r., sygn. akt I SA 1539/99, LEX nr 75555; wyrok NSA z dnia 25 sierpnia 2005 r., sygn. akt I OSK 4/05, Legalis).

Ustosunkowując się do pozostałych zarzutów skargi należy wskazać, że nie są one zasadne. Organy nie dokonały błędnej wykładni art. 229 u.g.n. i wykazały, że wpisanie prawa użytkowania wieczystego do ksiąg wieczystych miało miejsce przed dniem 1 stycznia 1998 r. Sama skarżąca nie wskazuje na inne daty dokonania wpisów użytkowania wieczystego. Także okoliczność, że współużytkowanie wieczyste obejmuje udziały, a nie całość nieruchomości gruntowej nie ma znaczenia dla sposobu rozstrzygnięcia tej sprawy. Jak już to Sąd wyjaśnił, nawet dokonanie wpisu do księgi wieczystej prawa użytkowania wieczystego w części ułamkowej spełnia przesłankę nakazująca odmowę zwrotu na podstawie art. 229 u.g.n.

Także zarzuty naruszenia przepisów postępowania, a tym art. 6 i 7 K.p.a. oraz 11 K.p.a. nie są uzasadnione. Organy zgromadziły w tej sprawie wystarczający materiał dowodowy. Nie jest zasadny zarzut niepełnego zebrania materiału dowodowego oraz braku prowadzenia postępowania w zakresie ustalania celu wywłaszczenia i jego realizacji. Skoro organy odmówiły na podstawie art. 229 u.g.n. zwrotu danej nieruchomości, to nie mogły badać realizacji celu wywłaszczenia. Nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 107 § 3 K.p.a. w związku z art. 126 K.p.a. poprzez brak w uzasadnieniu decyzji istotnych i wymaganych elementów. W ocenie Sądu tak uzasadnienie faktyczne, jak i prawne spełnia podstawowe przesłanki pozwalające na dokonanie kontroli legalności działania organów administracji. Organy opisały stan faktyczny zgodnie z rzeczywistością i wyjaśniły zastosowane przepisy prawa. Nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 136 K.p.a.

Zarzut braku dokonania wpisu użytkowania wieczystego do księgi wieczystej obejmującej działkę nr [....] także nie ma znaczenia w tej sprawie. Skoro w sposób nie budzący wątpliwości wynika, że prawo użytkowania wieczystego (współużytkowania wieczystego) zostało ustanowione przed datą 1 stycznia 1998 r. i obejmuje ono działkę nr [....] , to okoliczność wpisania tego prawa do odrębnych ksiąg wieczystych obejmujących odrębną własność lokali mieszkalnych nie ma istotniejszego znaczenia w tej sprawie.

Rekapitulując należy stwierdzić, że skoro w przedmiotowej sprawie zaszły okoliczności przewidziane w art. 229 u.g.n., to nie mogło dojść do naruszenia art. 136 i 137 tej ustawy, gdyż przepisy te nie miały w sprawie zastosowania. Zarzuty zaprezentowane w skardze należy zatem uznać za nieuzasadnione. Organy obu instancji nie naruszyły przy tym ani przepisów postępowania administracyjnego, ani prawa materialnego.

Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji oddalając skargę.