Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 57/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-04-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6060 Poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin
Hasła tematyczne: Koncesje
Skarżony organ: Minister Środowiska
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 18, art. 19, art. 26 b, art. 46 ust. 1.
journal: Dz.U. 2005 nr 228 poz 1947
law: Ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. Prawo geologiczne i górnicze - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Szydłowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Sędzia WSA Urszula Wilk Protokolant st. sekr. sąd. Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi P. Sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] października 2010 r. nr [...] w przedmiocie koncesji na rozpoznawanie złoża węgla brunatnego oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2010 roku Minister Środowiska na podstawie art. 127 § 3 i 138 § 1 pkt. 1 Kpa., po rozpoznaniu wniosku P. Sp. z o.o. o ponowne rozpatrzenie sprawy utrzymał w mocy decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] czerwca 2010 r., odmawiającą udzielenia koncesji na rozpoznawanie złoża brunatnego Z.

W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia Minister wyjaśnił, iż [...] czerwca 2009 r. P. Sp. z o.o. wystąpiła do Ministra Środowiska z wnioskiem o udzielenie koncesji na rozpoznawanie złoża węgla brunatnego Z., położonego na terenie gmin: Z., B. i O. w województwie [...]. Natomiast w dniu [...] lipca 2009 r. do Ministra z wnioskiem o udzielenie koncesji na rozpoznawanie (uzupełnionym następnie o poszukiwanie kopalin) złoża węgla brunatnego w rejonie Z., położonego na terenie gmin: Z., B., O. i L. w województwie [...] zwróciła się P. SA..

Decyzjami wydanymi dnia [...] czerwca 2010 r. Minister Środowiska udzielił koncesji na poszukiwanie i rozpoznawanie złoża węgla brunatnego w rejonie Z. na rzecz P. S.A. i odmówił udzielenia koncesji na rzecz P. Sp. z o.o.

Organ, odnosząc się do zarzutów podniesionych we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy wyjaśnił, iż przepisy Pgig dają możliwość udzielenia koncesji na poszukiwanie i rozpoznawanie złoża kopaliny. Kwestia nazewnictwa wniosku P. S.A. nie ma istotnego znaczenia w sprawie, z uwagi na fakt, iż jego treść w oczywisty sposób wskazuje, że zamierzeniem spółki jest poszukiwanie i rozpoznawanie złoża węgla brunatnego w rejonie Z.. Obydwie te działalności w zamierzeniu mają doprowadzić do udokumentowania kopaliny. Formalny błąd w tytule wniosku P. S.A. w oczywisty sposób nie wpłynął na wynik postępowania.

Organ stwierdził także, iż świetle art. 18 ust. 1 pkt. 3 w przypadku ubiegania się o koncesję na poszukiwanie i rozpoznawanie kopalin ze złóż nie jest wymagane wykazanie się prawem wnioskodawcy do terenu. Wystarczające jest, aby wnioskodawca określił prawo do terenu, w ramach którego projektowana działalność ma być wykonana lub prawa, o ustanowienie którego się ubiega, co P. S.A. wykazała.

Zdaniem organu przetargowy tryb podejmowania decyzji koncesyjnych stosuje się tylko wówczas, gdy organ koncesyjny przewidując udzielenie ograniczonej liczby koncesji (art. 51 i n. ustawy o swobodzie działalności gospodarczej) ogłosił o tym w Dzienniku Urzędowym "Monitor Polski". Artykuł 52 cyt. ustawy, ustawy, na który powołuje się P. Sp. z o.o., dotyczy takiej właśnie sytuacji. W ocenie organu, w przedmiotowej sprawie nie zachodzą okoliczności nakazujące organowi ogłoszenie przetargu. Specyfika działalności regulowanej prawem geologicznym i górniczym polega na tym, że działalność ta musi być dokładnie zlokalizowana w przestrzeni. Ta ostatnia jest dobrem niepodzielnym, a w konsekwencji (co do zasady) koncesja na rzecz jednego podmiotu wyklucza możliwość jednoczesnego udzielenia jej w tych samych granicach na rzecz innego wnioskodawcy. Organ stwierdził, iż brak jest podstaw prawnych do przeprowadzania postępowania przetargowego, jeżeli dwóch wnioskodawców domaga się koncesji dotyczącej tylko częściowo tej samej przestrzeni.

Organ nie podzielił podniesionego we wniosku zarzutu naruszenia art. 41 oraz 45 Pgig w związku z art. 23 Pgig oraz art. 7 Kpa w związku z art. 56 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Wyjaśnił, iż jeżeli dwa podmioty ubiegają się jednocześnie o koncesję, która ma być wykonywana co najmniej częściowo w tej samej przestrzeni, a obydwa wnioski spełniają wymagania formalne, to organ koncesyjny musi ocenić, w którym przypadku udzielenie koncesji odpowiadałoby interesowi publicznemu, zapewniając lepsze rozpoznanie złoża. Zamierzone przez P. S.A. prace poszukiwawczo - rozpoznawcze obejmują większy obszar badań, większą liczbę otworów wiertniczych i badań, a przedsiębiorca przewidział ich wykonanie w krótszym (3 letnim) terminie. Natomiast zakres prac przewidzianych przez P. Sp. z o.o. obejmuje mniejszą liczbę otworów, w mniejszym obszarze i ich wykonanie w okresie 5 lat. Ponadto zakres prac P. Sp. z o.o. obejmuje wykonanie otworów wiertniczych jedynie w granicach złoża Z., które zostało udokumentowane w roku 1979 r. Minister Środowiska wskazał, iż rozważając te dwa warianty wybrał zakres prac zaproponowany przez P. S.A., jako prowadzący do bardziej kompleksowego i szybszego rozpoznania obszaru zalegania złoża węgla brunatnego.

Dodał, że przesłanki podejmowania decyzji koncesyjnych są również kształtowane wymaganiami ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska, zwłaszcza art. 125 i 126. Wśród nich należy zwłaszcza wymienić nakaz racjonalnego gospodarowania złożami kopalin, przede wszystkim przez ich kompleksowe wykorzystanie. Dokładne rozpoznanie złoża kopaliny pozwala na jego racjonalne wykorzystanie w przyszłości, co niewątpliwie leży w interesie publicznym

Minister stwierdził, iż żaden z przepisów prawa nie zabrania organowi koncesyjnemu zasięgnięcia opinii (stanowiska) innego organu w sprawie, tym bardziej, że stanowiska Ministra Skarbu Państwa i Ministra Gospodarki nie miały decydującego wpływu na rozstrzygnięcie sprawy i stanowiły jedynie dodatkowa informację w prowadzonym postępowaniu.

W ocenie organu złożone w toku postępowania opinie mogą co najwyżej być traktowane jako wyrażające stanowisko P. Sp. z o.o. Opinia prof. N. odnosi się wyłącznie do "Projektu prac geologiczno rozpoznawczych dla opracowania dodatku nr 1 do dokumentacji geologicznej złoża węgla brunatnego Z. w kat. C1", czyli w istocie tylko do jednego z elementów wniosku koncesyjnego P. Sp. z o.o. i nie wiadomo kiedy została opracowana. Natomiast opinie prof. S. zostały złożone wyłącznie we fragmentach a jedna z nich w ogóle nie jest podpisana. Wszystkie te opinie zostały opracowane wyłącznie w oparciu o część materiałów sprawy i w konsekwencji przedstawione w nich argumenty nie mogły wpłynąć na wynik postępowania.

W konkluzji Minister Środowiska uznał, iż skoro wpłynął konkurencyjny wniosek zakładający wykonanie bardziej dokładnego rozpoznania geologicznego, w dodatku na większym obszarze i w krótszym terminie, interes publiczny przemawia za udzieleniem koncesji temu ostatniemu wnioskodawcy, co oznacza odmowę uwzględnienia wniosku P. Sp. z o.o.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie P. Sp. z o.o., zwana dalej skarżącą, wniosła uchylenie zaskarżonej decyzji wraz z decyzją ją poprzedzającą i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania z uwzględnieniem zalecenia, iż wniosek P. wraz załączonym projektem prac geologicznych spełnia wymogi formalnoprawne i nie zachodzą okoliczności uzasadniające odmowę udzielenia mu koncesji na rozpoznawanie złoża węgla brunatnego Z.

Podniosła zarzut naruszenia prawa procesowego tj.

-art. 6 kpa poprzez zasięgniecie bez delegacji ustawowej opinii w przedmiocie wniosku o udzielenie koncesji na rozpoznawanie węgla brunatnego u Ministra Skarbu Państwa oraz Ministra Gospodarki,

-art. 7 i 77 § 1 kpa polegające na niewyjaśnieniu sprawy w sposób wszechstronny oraz podjęciu ostatecznej decyzji bez uwzględnienia uzasadnionego interesu społecznego, zmniejszenie kategorii udokumentowania złoża z B+ C1 do kat. C1, w sytuacji, gdy organ koncesyjny podkreślał, że kompleksowe rozpoznanie złoża kopaliny leży w interesie publicznym,

-art. 8 i art. 80 kpa poprzez prowadzenie sprawy wbrew zasadzie pogłębiania zaufania do organów państwa i dopuszczenie do postępowania wnioskodawcy, którego wniosek obejmował poszukiwanie i rozpoznawanie węgla brunatnego, a załączony projekt prac geologicznych dotyczył jedynie wykonywania odwiertów w celu rozpoznawania,

-art. 13 ust. 1 kpa poprzez jego błędną interpretację i przeprowadzenie rozprawy dla wnioskodawców odrębnych postępowań administracyjnych w sytuacji, gdy P. nie złożyła kompletnego wniosku zgodnego z przywołanymi art. 15 i art. 19 P. g. i g.,

-art. 84 § 1 kpa poprzez pominięcie przy merytorycznej ocenie projektów prac geologicznych wnioskowanego przez P. dowodu z opinii profesora K. S.,

-art. 106 kpa poprzez jego zastosowanie w przedmiocie niedotyczącym udzielenia koncesji na rozpoznawanie złoża węgla brunatnego,

-art. 107 § 3 kpa poprzez brak wszechstronnego wyjaśnienia w uzasadnieniu skarżonej decyzji istotnych przesłanek prawnych, którymi organ koncesyjny się kierował wydając zaskarżone decyzje, a w szczególności obniżenia kategorii udokumentowania złoża w sytuacji, gdy Minister w uzasadnieniu decyzji udzielającej koncesji, jak i odmawiającej jej udzielenia, nadał temu kryterium to jest, dokładności rozpoznania rangę przekraczającą przesłanki określone ustawowo w art. 26 "b" P. g. i g.,

oraz zarzut naruszenia prawa materialnego tj.:

-art. 15 ust. 1 pkt 1, ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. - Prawo geologiczne i górnicze poprzez uznanie, że wniosek P. SA o udzielenie koncesji na poszukiwanie węgla brunatnego i jego rozpoznawanie spełnia wymogi formalnoprawne,

-art. 15 ust. 2 P. g. i g. poprzez jego obrazę iw konsekwencji niezastosowanie do koncesjonowania w niniejszej sprawie przepisów u. o s. dz. g. dotyczących procedury wyłonienia koncesjonariusza, pomimo tego, że organ koncesyjny uznawał, że dwaj wnioskodawcy złożyli konkurencyjne wnioski, a z oczywistych powodów nie ma możliwości jednoczesnego udzielenia obu koncesji.

-art. 19 P. g. i g. poprzez jego niezastosowanie i dopuszczenie do rozpoznania zawierającego braki formalne wniosku o udzielenie koncesji na poszukiwanie i rozpoznawanie węgla brunatnego bez projektu prac geologicznych w części dotyczącej poszukiwania tej kopaliny, a następnie udzielenie wnioskowanej koncesji,

uch

-26 "b" P. g. i g. poprzez błędną jego wykładnię i przyjęcie, że zamierzona przez P. sp. z o.o., działalność narusza wymagania ochrony środowiska związane z racjonalną gospodarką złożami kopalin i w konsekwencji odmowę wydania decyzji koncesyjnej pomimo tego, że przesłanki do jej odmowy nie wystąpiły,

-art. 46 ust. 1 P. g. i g. poprzez uznanie przed rozpoczęciem prac geologicznych, że zachodzą przesłanki uzasadniające zmiany zatwierdzonej dokumentacji geologicznej,

-art. 54 ust.1 w związku z art. 52 ust. 1 i art. 53 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej poprzez ich niezastosowanie.

W uzasadnieniu skargi skarżąca rozwinęła podniesione zarzuty. Podniosła m.in., iż P. wystąpiła do organu koncesyjnego o udzielenie koncesji na "Poszukiwanie, rozpoznawanie i udokumentowanie złoża węgla brunatnego Z." bez załączenia do wniosku projektu prac geologicznych wskazującego lokalizację wykonywania odwiertów poszukiwania węgla brunatnego. Dokonała w dniu [...] lipca 2009 r. co prawda zmiany jego tytułu, jednak nie uzupełniła projektu o odwierty dotyczące poszukiwania węgla brunatnego. Zdaniem skarżącej samo zaprojektowanie na obszarze poza złożem Z. robót geologicznych innych niż mające na celu rozpoznanie i poszukiwanie węgla brunatnego jest niewystarczające do zakwalifikowania zaprojektowanych tam odwiertów jako poszukiwawczych, wymagających uzyskania koncesji na poszukiwanie węgla brunatnego. Nadto zaprojektowane poza granicami złoża prace geologiczne, w tym w granicach zwału zewnętrznego, obejmują jedynie odwierty mające na celu zbadanie utworów w obrębie projektowanych zboczy przyszłej kopalni, monitoringu parametrów filtracyjnych warstw wodonośnych w obrębie złoża i w jego najbliższym otoczeniu oraz zbadanie budowy geologicznej terenu, na którym lokalizowane będzie przyszłe zwałowisko zewnętrzne zdejmowanego nadkładu ziemnego. Otwory, których celem jest rzekome poszukiwanie węgla brunatnego poza granicami złoża Z. są kilkakrotnie krótsze niż otwory rozpoznawcze w obrębie tego złoża. A zatem nie osiągną one poziomu ewentualnego pokładu węgla i zdaniem skarżącej prace geologiczne nie mają charakteru odwiertów poszukiwawczych węgla brunatnego. Skarżąca uważa, iż organ koncesyjny bezprawnie udzielił koncesji na poszukiwanie i rozpoznawanie węgla brunatnego w rejonie Z., albowiem złoże to zostało ustanowione w 1980 r. decyzją nr [...] Prezesa Centralnego Urzędu Geologii o przyjęciu dokumentacji geologicznej, a zatem wszelkie zmiany zatwierdzonej zgodnie z prawem dokumentacji odbywać się mogą jedynie w trybie art. 46 P. g. i g., a nie w trakcie postępowania administracyjnego o wydanie koncesji na poszukiwanie. Wobec powyższego nie zachodzą żadne z przesłanek prawnych uzasadniających prowadzenie poszukiwań złoża węgla brunatnego, a wyłącznie jego rozpoznawanie. Zatem w tej konkretnej sytuacji formalnoprawnej i faktycznej nie można było uznać z góry, tj. przed rozpoczęciem prac geologiczno-rozpoznawczych, że zachodzą przesłanki uzasadniające zmiany granic istniejącego złoża.

W świetle powyższego. w ocenie skarżącej, brak projektu prac geologicznych w celu poszukiwania węgla brunatnego jest istotnym brakiem formalno - prawnym stanowiącym naruszenie przywołanych artykułów P. g. i g., a nie drobną pomyłką wnioskodawcy.

Skarżąca stwierdziła, iż Minister Środowiska nie miał podstaw do wydania decyzji odmawiającej udzielenia mu koncesji albowiem nie wystąpiła żadna z przesłanek wymieniona w art. art. 26 "b" P. g. i g, która uzasadniałaby podjęcie takiego rozstrzygnięcia przez organ koncesyjny a do odmowy udzielenia koncesji nie stosuje się kryteriów określonych w art. 7 kpa.

Zdaniem skarżącej organ koncesyjny dokonał błędnej interpretacji art. 125 i art. 126 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska wskazując, iż racjonalne gospodarowanie kopalinami - złożem Z. uzasadnia wydanie tylko jednej koncesji na jego rozpoznanie. Nadto organ administracyjny utożsamia eksploatację złoża (która zgodnie z ustawą musi posiadać cechę racjonalności) z jego rozpoznaniem. Na etapie rozpoznania złoża nie można mówić o jego racjonalnym wykorzystaniu ani też o dokumentacji geologicznej, bowiem zostanie ona opracowana i złożona zgodnie z wymaganiami art. 45 P. g. i g., dopiero po zakończeniu prac koncesyjnych. Skarżąca podkreśliła, że celem jej prac rozpoznawczych było udokumentowanie złoża węgla brunatnego w kat. C1. Natomiast w zaskarżonej decyzji koncesyjnej udzielonej P., cel ten określono prawie tak samo, to jest udokumentowanie złoża w kategorii nie niższej niż C1. Argument organu koncesyjnego, że decydującą przesłanką która spowodowała udzielenie koncesji P., był zakres rozpoznania złoża i jego obszar, nie znajduje potwierdzenia w materiale sprawy- koncesjonariusz złożył projekt wykonania prac geologicznych w kat. B + C1, a Minister Środowiska w pkt. 2 decyzji koncesyjnej zobowiązał go do udokumentowania złoża w kategorii znacznie niższej.

Skarżąca stwierdziła także, iż Minister Środowiska na podstawie odesłania zawartego w art. 15 ust. 2 P. g. i g. był zobowiązany zastosować do koncesjonowania przepisy u. o s. dz. g. i zarządzić przetarg, którego przedmiotem byłoby udzielenie koncesji, tym bardziej, iż żaden przepis prawa nie dawał Ministrowi możliwości odstąpienia od określonego trybu postępowania.

Jednocześnie skarżąca podkreśliła, że w sprawie postępowania toczącego się z wniosku P. nie było podstaw do zarządzenia przetargu, bowiem z uwagi na wadliwość wniosku P. w sprawie występowała tylko jedna strona, tj. P. albowiem tylko ten podmiot złożył prawidłowy wniosek o udzielenie koncesji na rozpoznawanie złoża.

Zdaniem P. organ administracji w postępowaniu o udzielenie koncesji na rozpoznanie złoża Z. nie powinien zasięgać informacji od innych organów administracji państwowej w zakresie takim, jakim mógłby żądać tych informacji w postępowaniu o wydanie koncesji na eksploatowanie przedmiotowego złoża. Co więcej, powołując się na opinie Ministra Skarbu Państwa oraz Ministra Gospodarki organ koncesyjny wydał się być związany sugestiami zawartymi w ich treści, co na gruncie przepisów kpa jest nieuprawnione.

W ocenie skarżącej, jeżeli Minister Środowiska przy rozstrzyganiu spraw kierował się norma art. 7 kpa, to winien wnikliwie rozważyć relacje miedzy interesem wnioskodawców a interesem ogólnospołecznym. Decyzja o odmowie udzielenia koncesji dla P. ukształtuje bowiem sytuację prawną i faktyczną strony, lecz przede wszystkim będzie miała bezpośredni, negatywny wpływ na egzystencję i rozwój gospodarczy regionu [...], czego Minister Środowiska nie dostrzegł.

Nadto, jeżeli organ koncesyjny uznał, iż opinia prof. K. S. nie została dołączona w całości, to przed nieuwzględnieniem tego dowodu, winien wezwać wnioskodawcę do przedłożenia oryginału dokumentu w całości, tym bardziej, że wnioskodawca zobowiązywał się, że oryginał opinii doręczy na żądanie organu koncesyjnego.

Minister prowadził oddzielne postępowania dla każdego wniosku w taki sposób jakby podjął decyzję o ich połączeniu a w uzasadnieniu decyzji odmownej przywołał kryteria nieokreślone w prawie materialnym, forujące konkurenta biznesowego, nie wyjaśnił natomiast istotnych przesłanek prawnych, którymi się kierował.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoją dotychczasową argumentację.

Uczestnik postępowania wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja i decyzja ją poprzedzająca nie naruszają prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik rozstrzygnięcia

Złoża kopalin nie stanowiące części składowych nieruchomości gruntowej są własnością Skarbu Państwa.

Jedną z wolności konstytucyjnych jest prawo podejmowania i prowadzenia działalności gospodarczej, w zasadzie bez ograniczeń o charakterze podmiotowym i przedmiotowym. Nie ma ona jednak charakteru bezwzględnego. Jej ograniczenia mogą zostać wprowadzone wyłącznie ze względu na "ważny interes publiczny", co musi wynikać z ustawy (art. 22 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej - ustawa z dnia 2 kwietnia 1997 r., Dz. U. Nr 78, póz. 483). Jednym z istotnych ograniczeń jest uzależnienie podejmowania niektórych rodzajów działalności gospodarczej od uzyskania koncesji (Komentarz do ustawy p.g.g A. Lipiński, R. Mikosz, 2003).

Koncesja jest to akt administracyjny wydawany przez organ koncesyjny i upoważniający koncesjonariusza do prowadzenia ściśle określonej działalności gospodarczej. Koncesja jest przejawem reglamentacji działalności gospodarczej dokonywanej przez państwo. Wyraża ona akt zgody władz publicznych na podjęcie i prowadzenie działalności przez określonego przedsiębiorcę. Zawiera w sobie cechy pozwolenia, a zarazem różni się od niego tym że jest udzielana w pewnym tylko zakresie działalności gospodarczej

Rodzaje działalności koncesjonowanej wymienione są enumeratywnie w ustawie o swobodzie działalności gospodarczej. W myśl art. 46 wspomnianej ustawy działalnością koncesjonowaną jest: m.in. poszukiwanie lub rozpoznawanie złóż kopalin.

Wszystkie rodzaje działalności koncesjonowanej są szczegółowo uregulowane w stosownych ustawach. Koncesja ogranicza zasadę swobody działalności gospodarczej wprowadzając szczególne przesłanki jej wykonywania i uzależniając je od zgody organu koncesyjnego.

A zatem uzyskanie koncesji uprawnia do podejmowania i wykonywania określonej działalności gospodarczej, którą w rozpatrywanej sprawie jest poszukiwanie i rozpoznawanie złóż węgla brunatnego.

Celem uzyskania koncesji zainteresowany występuje z pisemnym wnioskiem o jej udzielenie. Treść wniosku została określona w art. 18 omawianej ustawy.

Do wniosku o udzielenie koncesji na poszukiwanie i rozpoznawanie złóż kopalin, poza wymaganiami określonymi w art. 18, należy dołączyć projekt prac geologicznych (art. 19).

Jak wynika z akt sprawy. P. S.A. do wniosku o udzielenie koncesji załączyła zaprojektowane prace geologiczne które dotyczą poszukiwania i rozpoznawania złoża węgla brunatnego, jak również rozpoznania warunków hydrogeologicznych i geologiczno - inżynierskich w jego rejonie. Prace złożowe obejmują wiercenie otworów zarówno w granicach udokumentowanego w 1979 r. w kategorii C2 złoża, jak poza dotychczasowymi granicami udokumentowania. Zgodnie z art. 6 Prgg poszukiwaniem jest wykonywanie prac geologicznych w celu odkrycia i wstępnego udokumentowania zasobów kopalin, a więc prowadzenie prac na obszarze, gdzie dotychczas nie udokumentowano złoża kopaliny.

W ocenie Sądu w składzie rozpoznającym sprawę błąd w tytule projektu prac geologicznych pozostał bez wpływu na wynik postępowania, z tego względu, iż z treści projektu wynika, że dotyczy on poszukiwania i rozpoznawania złoża kopaliny.

Dokumentacja złoża węgla brunatnego Z. została sporządzona w 1979 r. w kategorii C2 co oznacza, iż dopuszczalny błąd wynosi 40 %. Taki stopień rozpoznania złoża powoduje, że bez dodatkowych badań i przy niskiej znajomości budowy geologicznej złoża (m.in. warunków hydrogeologicznych i geologiczno-inżynierskich) nie jest w praktyce możliwe sporządzenie prawidłowego projektu zagospodarowania złoża, a w konsekwencji jego racjonalne wykorzystanie. Należy podzielić stanowisko Ministra Środowiska, iż zakres prac przewidzianych przez P. S.A. pozwala na stwierdzenie, że doprowadzą one do uzyskania bardziej dokładnego obrazu znajdującego się tam złoża. co może mieć ogromne znaczenie z punktu jego przyszłego racjonalnego wykorzystania oraz ochrony środowiska. Natomiast prace objęte koncesją wnioskowaną przez skarżącą dotyczą rozpoznania złoża na znacznie mniejszym obszarze, w sposób mniej dokładny i w dłuższym okresie czasu.

Tym samym nieuzasadniony jest zarzut naruszenia art. 46 ust. 1 Pgig dotyczącego problematyki zmiany dokumentacji geologicznej, a więc zagadnienia, które nie było przedmiotem niniejszego postępowania.

Sąd nie podzielił także zarzutu naruszenia art. 26 b Pgig. Rację ma skarżąca, że na etapie rozpoznania złoża nie można mówić o jego racjonalnym wykorzystaniu, jednakże wydaje się być bezspornym, że racjonalne wykorzystanie złoża w znacznej mierze uzależnione jest od informacji o warunkach jego występowania, a zatem od dokładności rozpoznania geologicznego.

Biorąc pod uwagę zakres prac przewidzianych do realizacji przez skarżącą w stosunku do zakresu prac przedstawionego przez P. S.A., Sąd uznał za trafne stanowisko Ministra Środowiska, iż prace przewidziane przez P. S.A. dają możliwość lepszego rozpoznania złoża węgla brunatnego, a w konsekwencji lepszego jego wykorzystania, w tym pozwalającego na racjonalną gospodarkę jego zasobami oraz spełnienie wymagań ochrony środowiska.

Odnosząc się do zarzutu nieprzeprowadzenia przez organ postępowania przetargowego stwierdzić należy, iż do koncesjonowania działalności stosuje się przepisy o działalności gospodarczej, chyba że ustawa stanowi inaczej.

Jak wynika z art. 5 ust. 1 Pgig kopaliny dzielą się na podstawowe i pospolite. Do kopalin podstawowych zalicza się gaz ziemny, ropę naftową oraz jej naturalne pochodne, węgiel brunatny, węgiel kamienny i metan z węgla kamiennego. Poszukiwaniem jest wykonywanie prac geologicznych w celu odkrycia i wstępnego udokumentowania zasobów złóż kopalin lub wód podziemnych, zaś rozpoznawaniem jest wykonywanie prac geologicznych na obszarze wstępnie udokumentowanego złoża kopaliny lub wód podziemnych (art. 6 pkt 4 i 5).

Zgodnie z art. 11 ust. 1 ustanowienie użytkowania górniczego może być poprzedzone przetargiem, jeżeli przepisy ustawy nie stanowią inaczej.

Z zastrzeżeniem art. 12 ust. 1, ustanowienie użytkowania górniczego, obejmującego poszukiwanie, rozpoznawanie lub wydobywanie gazu ziemnego, ropy naftowej oraz jej naturalnych pochodnych, a także metanu z węgla kamiennego, poprzedza się przetargiem (ust. 2).

Komentowany przepis pozwala na odróżnienie dwóch rodzajów przetargu- fakultatywnego lub obligatoryjnego. Rozstrzygnięcie w przedmiocie przeprowadzenia przetargu fakultatywnego zależy od Skarbu Państwa jako właściciela złóż kopalin nie stanowiących części składowych nieruchomości gruntowej, reprezentowanego przez organ koncesyjny (art. 7 ust. 3 Pgig) bądź organ określony w art. 14 Pgig. A zatem stworzenie możliwości odstąpienia od przetargu może być traktowane jako instrument polityki gospodarczej państwa w zakresie wykorzystania zasobów wnętrza skorupy ziemskiej.

Minister ma zatem dwie możliwości rozstrzygnięcia sprawy, przy czym obligatoryjnego przetargu wymaga uzyskanie koncesji na wymienione złoża wśród których nie został ujęty węgiel brunatny. W rozpoznawanej sprawie Minister oparł się na kryteriach merytorycznych a zatem mógł, w ocenie Sądu, wysłuchać opinii innych organów- Ministra Gospodarki i Ministra Finansów- pod względem gospodarczym i finansowym. Tym bardziej, że stanowiska te nie miały decydującego wpływu na rozstrzygnięcie sprawy, stanowiły jedynie dodatkową informację i nie zostały sformułowane w trybie art. 106 Kpa.

Zdaniem Sądu Minister Środowiska rozpoznając wniosek o udzielenie koncesji i rozstrzygając w jego przedmiocie przeprowadził postępowanie w sposób odpowiadający regułom postępowania administracyjnego bez uchybień w tym zakresie, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy. Organ koncesyjny informował strony, o tym, że w wyniku złożenia konkurujących ze sobą wniosków możliwe będzie udzielenie tylko jednej koncesji, przeprowadził rozprawę administracyjną dążąc do kompromisu umożliwiającego prowadzenie działalności gospodarczej obu zainteresowanym, zapewnił skarżącej czynny udział w postępowaniu. Trafnym jest stanowisko organu, iż przedłożone przez skarżącą opinie nie mogły mieć wpływu na treść rozstrzygnięcia albowiem nie mogły być uznane za opinie biegłych. Opinia prof. N. odnosi się wyłącznie do jednego z elementów wniosku koncesyjnego P. Sp. z o.o. i nie wynika z niej kiedy została opracowana. Natomiast opinie prof. S. zostały złożone wyłącznie we fragmentach, jedna z nich w ogóle nie została podpisana. W konsekwencji Sąd uznał, że przedmiotowa sprawa została rozpatrzona wnikliwie i wszechstronnie, uzasadnienie faktyczne decyzji zawierało wskazanie faktów na których organ się oparł, a uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji. Minister Środowiska podjął też odpowiednie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. W rozpatrywanej sprawie nie nastąpiło, więc naruszenie art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a.

Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, które sąd ma obowiązek badać z urzędu - skargę należało oddalić.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.