Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 583/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2022-02-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6135 Odpady
Hasła tematyczne: Czystość i porządek
Odpady
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy: article: art. 3 ust. 1 pkt 19 i pkt 32, art. 26 ust. 3a
journal: Dz.U. 2020 poz 797
law: Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach - t.j.
article: art. 3 pkt 44
journal: Dz.U. 2021 poz 1973
law: Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Olga Białek Sędziowie: Sędzia NSA Halina Filipowicz-Kremis (spr.) Sędzia WSA Wojciech Śnieżyński po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 lutego 2022 r. sprawy ze skargi A. N. i M. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Jeleniej Górze z dnia 13 września 2021 r. nr SKO/41/SO-9/2021 w przedmiocie nakazu usunięcia odpadów oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Burmistrz S. decyzją z dnia 21.07.2021 r., wydaną na podstawie art. 104 kpa oraz art. 26 ust. 1, 2 i 6 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (t. j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1325) i art. 3 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t. j. Dz. U. z 2021 r., poz. 888), po przeprowadzeniu ponownego postępowania administracyjnego w sprawie usunięcia odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania, zlokalizowanego na terenie działki nr ewidencyjny [...], obręb [...] w S. przy ulicy [...], działając z urzędu nakazał A. N. i M. N., posiadaczom odpadów gromadzonych w miejscu nieprzeznaczonym do ich składowania i magazynowania, tj. na działce ewidencyjnej nr [...], obręb [...] w S., usunięcie odpadów o kodach: 16 01 03 zużyte opony; 16 01 04* zużyte lub nienadające się do użytkowania pojazdy; 16 01 06 zużyte lub nienadające się do użytkowania pojazdy niezawierające cieczy i innych niebezpiecznych elementów; 16 01 07* Filtry olejowe; 16 01 08 elementy zawierające rtęć; 16 01 09 elementy zawierające PCB;16 01 19 tworzywa sztuczne; 16 01 20 szkło; 17 09 04 zmieszane odpady z budowy, remontów i demontażu inne niż wymienione w 17 09 01, 17 09 02 i 17 09 03; 20 01 36 zużyte urządzenia elektryczne i elektroniczne inne niż wymienione w 20 01 21,20 01 23 i 20 01 35; 20 03 07 odpady wielkogabarytowe; zgodnie z obowiązującymi przepisami, przy czym w przypadku wykrycia szczątkowych ilości odpadów niebezpiecznych, zebrania ich w oddzielne pojemniki od pozostałych odpadów. 2 usunięcie odpadów powinno nastąpić zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa w tym zakresie tj. poprzez zawarcie umowy na usunięcie, transport i zagospodarowanie odpadów z podmiotem (lub podmiotami) posiadającym odpowiednie zezwolenia właściwego organu. 3 ustala się, iż obowiązek o którym mowa w pkt. 1 należy wykonać w terminie do 31.08.2021 r.

W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu 23.04.2021 r. Burmistrz S. decyzją znak IK.6236.1.5.2021.MZ nakazał M. N., usunięcie odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania i magazynowania z działki ewidencyjnej nr [...], obręb [...] w S. przy ulicy [...]. Od wskazanej decyzji wpłynęło odwołanie Pana M. N. i Pani A. N. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Jeleniej Górze. Decyzją SKO/41/CP-19/2021 z dnia 14 czerwca 2021 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Jeleniej Górze uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując jednocześnie, iż decyzja organu pierwszej instancji winna być skierowana do obu stron postępowania tj. A. N. i M. N., którzy są posiadaczami odpadów i zgodnie z ustawą powinni ponieść solidarny obowiązek usunięcia ich z działki ewidencyjnej nr [...], obręb [...] w S.

Zgodnie z powyższym dnia 22 czerwca 2021 r. zawiadomiono strony o wszczęciu postępowania w sprawie wydania decyzji nakazującej A. N. i M. N. usunięcie odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania i magazynowania. Prowadzone postępowanie potwierdza, iż jakiekolwiek magazynowanie i składowanie odpadów na nieruchomości, której właścicielką jest A. N., jest niedopuszczalne, zaś działka nr [...] przy ul. [...] w S. jest miejscem nieprzeznaczonym do składowania i magazynowania jakichkolwiek odpadów w rozumieniu art. 26 ust. 1 i 2 ustawy. Istotnym w wydanej decyzji zagadnieniem jest natomiast zidentyfikowanie posiadacza odpadów odpowiedzialnego za ich składowanie. Zatem, po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego należy uznać, iż osobami odpowiedzialnymi za składowanie odpadów na działce są właścicielka A. N. oraz jej syn M. N. W związku z tym decyzja jest skierowana na te dwie osoby, na które należy nałożyć solidarny obowiązek usunięcia odpadów z nieruchomości - na podstawie art. 26 ust. 3a ustawy o odpadach. Do akt sprawy został dołączony Protokół z oględzin przeprowadzonych w dniu 18.05. 202lTr. na terenie posesji przy ul. [...] w S. i przyległych do niej terenów, sporządzony przez Dolnośląski Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska, w przedmiocie odpadów pochodzących z demontażu pojazdów. Podczas wskazanych oględzin uczestniczyli również pracownicy organu. Dołączony Protokół potwierdza fakt składowania odpadów na działce nr [...], obręb [...], której przedmiotowa decyzja dotyczy, jak również działek do jej przyległych. Na tej podstawie zawiadomiono strony postępowania o zakończeniu zbierania dowodów w sprawie. W wyznaczonym terminie żadna ze stron postępowania nie skorzystała z możliwością zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym, jak również nie wniosła wniosków ani uwag.

Zgodnie z art. 26 ust 3a ustawy o odpadach decyzję, o której mowa w ust. 2, wydaje się w stosunku do wszystkich posiadaczy odpadów odpowiedzialnych za gospodarowanie odpadami, o których mowa w ust. 1. Za wykonanie obowiązków wskazanych w decyzji posiadacze odpadów odpowiedzialni są solidarnie. Z przeprowadzonego postępowania wynika, iż odpowiedzialność ta powinna zostać nałożona na A. N., właścicielkę działki nr [...] , oraz solidarnie na jej syna M. N. jako na posiadacza odpadów. Artykuł 26 powołanej ustawy stanowi, iż: "1. Posiadacz odpadów jest obowiązany do niezwłocznego usunięcia odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania. 2. Z zastrzeżeniem art 26a. w przypadku nieusunięcia odpadów zgodnie z ust 1, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, w drodze decyzji wydawanej z urzędu, nakazuje posiadaczowi odpadów usunięcie odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania, z wyjątkiem przypadku, gdy obowiązek usunięcia odpadów jest skutkiem wydania decyzji o cofnięciu decyzji związanej z gospodarką odpadami, stwierdzenia nieważności, uchylenia lub wygaśnięcia decyzji związanej z gospodarką odpadami." W związku z powyższym, organ administracji samorządowej ma prawo do nałożenia obowiązku usunięcia odpadów niezależnie od ich rodzaju czy charakteru nieruchomości, po stwierdzeniu, że ich składowanie lub magazynowanie jest nielegalne, co zostało w tej sprawie wykazane. Wykazano również, iż do wykonania obowiązku wynikającego z tych przepisów zobowiązuje się solidarnie A. N. i M. N.

W wywiedzionym w ustawowym terminie odwołaniu M. N. oraz A. N. wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, wskazując jednocześnie, że w chwili obecnej na terenie działki nr [...] nie ma odpadów szkodliwych o wymienionych w decyzji kodach, a materiały zgromadzone w terenie działki ewidencyjnej o nr [...] nie stanowią odpadów. W tym zakresie wskazali, że zgromadzone na działce opony są kompletne, szyby samochodowe przechowywane są do użytku własnego,. szczątkowe ilości części samochodowych gromadzone są w celu naprawy własnych pojazdów, natomiast części blachodachówek zerwane przez wichury służą do ponownego ich użytku.

Organ pierwszej instancji nie znalazł podstaw do zmiany swojej decyzji i przekazał odwołanie wraz z aktami sprawy organowi odwoławczemu.

Decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego W Jeleniej Górze z dnia 13 września 2021 r., przywołując w podstawie prawnej art. 138 § 1 pkt 1 i 2 kpa w związku z art. 2 ust. 3, art. 3 ust. 1 pkt 6, 19 i 32, art. 26 ust. 1, 2 i 6 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz.U. z 2021 r. poz. 779 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania A. N. i M. N., uchyliło zaskarżoną decyzję w części dotyczącej ustalenia terminu wykonania obowiązku wskazanego w decyzji i orzekło w tym zakresie o ustaleniu terminu na usunięcie opadów w terminie 30 dni od daty doręczenia decyzji ostatecznej, 2 w pozostałym zakresie utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że decyzją z dnia 21 lipca 2021 r. Nr IK.6236.1.8.2021.MZ działający z upoważnienia Burmistrza S. Zastępca Burmistrza nakazał A. N. i M. N. - posiadaczom odpadów gromadzonych w miejscu nieprzeznaczanym do składowania i magazynowania, tj. na działce ewidencyjnej nr [...], obręb [...], położonej w S. przy ul. [...], usunięcie z terenu działki odpadów zgodnie z obowiązującymi przepisami, przy czym w przypadku wykrycia szczątkowych ilości odpadów niebezpiecznych, zebrania ich w oddzielne od pozostałych odpadów. Jednocześnie, w punkcie 2 decyzji, organ orzekł, że usunięcie odpadów powinno nastąpić zgodnie z obowiązującymi przepisami, tj. przez zawarcie umowy na usunięcie, transport i zagospodarowanie odpadów z podmiotem (lub podmiotami) posiadającymi odpowiednie zezwolenia właściwego organu oraz ustalił - w punkcie 3. decyzji - że obowiązek o którym mowa w pkt. 1. należy wykonać do 31 sierpnia 2021 r. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że uprzednią decyzją z dnia 23 kwietnia 2021 r. nakazał M. N. usunięcie odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania i magazynowania. Rozstrzygnięcie to zostało następnie uchylone decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 14 czerwca 2021 r. (nr SKO/41/CP-29/2021), natomiast sprawa przekazana organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. W decyzji wskazano, że magazynowanie i składowanie odpadów na nieruchomości, będącej własnością A. N., jest niedopuszczalne, natomiast osobami odpowiedzialnymi za składowanie odpadów na działce są A. N. i M. N. W tym zakresie organ oparł się na oględzinach przeprowadzonych w dniu 18 maja 2021 r. sporządzonych przez Dolnośląski Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska wraz z uczestnictwem przedstawicieli organu I instancji. Organ wskazał, że na podstawie przepisów ustawy o odpadach ma prawo do nałożenia obowiązku usunięcia odpadów z terenu nieruchomości.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Jeleniej Górze, orzekając wzięło pod uwagę, że podstawą materialnoprawną tej sprawy stanowią przepisy ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz.U. z 2021 r. poz. 779 ze zm.), zwana dalej "ustawą" lub "u. o.". Zgodnie z art. 26 ustawy, posiadacz odpadów jest obowiązany do niezwłocznego usunięcia odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania (ust. 1), a z zastrzeżeniem art. 26a, w przypadku nieusunięcia odpadów zgodnie z ust. 1, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, w drodze decyzji wydawanej z urzędu, nakazuje posiadaczowi odpadów usunięcie odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania, z wyjątkiem przypadku, gdy obowiązek usunięcia odpadów jest skutkiem wydania decyzji o cofnięciu decyzji związanej z gospodarką odpadami, stwierdzenia nieważności, uchylenia lub wygaśnięcia decyzji związanej z gospodarką odpadami (ust. 2). Na mocy przepisu art. 26 ust. 3a ustawy, decyzję, o której mowa w ust. 2, wydaje się w stosunku do wszystkich posiadaczy odpadów odpowiedzialnych za gospodarowanie odpadami, o których mowa w ust. 1. Za wykonanie obowiązków wskazanych w decyzji posiadacze odpadów odpowiedzialni są solidarnie. Jak stanowi art. 26 ust. 6 ustawy, w decyzji, o której mowa w ust. 2, określa się w szczególności: 1) termin usunięcia odpadów; 2) rodzaj odpadów; 3) sposób usunięcia odpadów. Ustawa wprowadziła też legalną definicję odpadów - rozumie się przez to każdą substancję lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia się jest obowiązany (art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy). Jak wynika z przywołanych przepisów ustawy, wydanie decyzji administracyjnej, o której mowa w art. 26 ust. 2 wymaga ustalenia trzech zasadniczych okoliczności, tj. istnienia odpadów, składowania odpadów w miejscu nieprzeznaczonym do ich składowania i magazynowania oraz ustalenia podmiotu zobowiązanego do usunięcia nielegalnie składowanych odpadów (posiadacza odpadów). Status odpadów w odniesieniu do przedmiotów oraz substancji zidentyfikowanych na nieruchomości ustalać należy przy uwzględnieniu definicji odpadu z art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy. Zgodnie z tym przepisem, przez odpady rozumie się każdą substancję lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia się jest obowiązany.

W niniejszej sprawie okoliczność ta nie budzi wątpliwości zważywszy, że zarówno A. N., jej pełnomocnik - mąż W. N., jak i ich syn M. N. przyznają, że przedmioty i substancje znajdujące się na działce nr [...] przy ul. [...] w S., o których mowa w sentencji zaskarżonej decyzji, stanowią przede wszystkim pozostałości po nielegalnym demontażu pojazdów (W. N. oświadczył m.in., że "syn złomuje"). Niewątpliwie zatem stanowią odpady i taka ich kwalifikacja nie była przez stronę kwestionowana. Po wtóre, nie budzi wątpliwości kolegium, że odpady zlokalizowane na działce są składowane /magazynowane w miejscu do tego nieprzeznaczonym. Ustawodawca nie zdefiniował pojęcia miejsca nieprzeznaczonego do składowania lub magazynowania odpadów. Składowanie odpadów również nie zostało zdefiniowane, lecz ich magazynowanie zostało określone w art. 3 ust. 1 pkt 5 ustawy jako czasowe przechowywanie odpadów obejmujące: a) wstępne magazynowanie odpadów przez ich wytwórcę, b) tymczasowe magazynowanie odpadów przez prowadzącego zbieranie odpadów, c) magazynowanie odpadów przez prowadzącego przetwarzanie odpadów. Magazynowanie odpadów jest możliwe na podstawie właściwej decyzji administracyjnej, która ustala między innymi miejsce magazynowania odpadów. Natomiast w odniesieniu do składowania odpadów należy przyjąć, że jest to legalnie działająca instalacja (obiekt budowlany), mająca status składowiska odpadów, które z kolei zostało zdefiniowane w art. 3 ust. 1 pkt 25 ustawy jako obiekt budowlany przeznaczony do składowania odpadów (tak komentarz do art. 26 ustawy o odpadach D. Danecka, W. Radecki, Ustawa o odpadach. Komentarz, wyd. V, opubl. WKP 2020). Zarówno więc możliwość magazynowania, jak i składowania odpadów na nieruchomości wynikać powinna z decyzji administracyjnych z zakresu gospodarki odpadami. Jak zostało ustalone w postępowaniu przed organem I instancji w porozumieniu ze Starostą Jeleniogórskim, a także z innymi organami właściwymi w sprawach związanych z gospodarką odpadami (Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska, Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska), w odniesieniu do terenu tej nieruchomości nie została wydana żadna tego rodzaju decyzja, zezwalająca na wytwarzanie, magazynowanie, zbieranie czy przetwarzanie odpadów, ani też decyzja uprawniająca do prowadzenia działalności w zakresie demontażu pojazdów. Fakt nielegalnego zbierania odpadów i demontowania pojazdów przez M. N. potwierdza również A. N. i jej mąż oraz sam M. N. Tym samym, jakiekolwiek magazynowanie i składowanie odpadów na nieruchomości, której właścicielką jest A. N., jest niedopuszczalne, zaś działka nr [...] przy ul. [...] w S. jest miejscem nieprzeznaczonym do składowania i magazynowania jakichkolwiek odpadów w rozumieniu art. 26 ust. 1 i 2 ustawy. Kolegium przypomina, w kontekście sposobu rozstrzygnięcia sprawy, że zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy przez posiadacza odpadów rozumie się wytwórcę odpadów lub osobę fizyczną, osobę prawną oraz jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej będące w posiadaniu odpadów; domniemywa się, że władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów znajdujących się na nieruchomości. Powyższy przepis ustanawia zatem domniemanie prawne, które w pierwszym rzędzie nakazuje przyjąć, że to władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów zgromadzonych na nieruchomości. Jak wyjaśniają sądy administracyjne, domniemanie to zasadniczo zdejmuje z organów prowadzących postępowanie w oparciu o art. 26 ust. 2 ustawy obowiązek poszukiwania z urzędu wytwórcy odpadów składowanych lub magazynowanych na nieruchomości. Zostało ono ustanowione w celu uniknięcia sytuacji niemożności dotarcia do wytwórcy odpadów wymienionego na pierwszym miejscu jako posiadacz odpadów obciążony obowiązkiem ich usuwania z miejsc nieprzeznaczonych do składowania odpadów (zob. wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 16 września 2020 r., sygn. II SA/Go 290/20). Pojęcie "wytwórcy odpadów" zdefiniowane jest w art. 3 ust. 1 pkt 32 ustawy. W świetle tego przepisu jest nim każdy, którego działalność lub bytowanie powoduje powstawanie odpadów - pierwotnego wytwórcę odpadów - oraz każdy, kto przeprowadza wstępną obróbkę, mieszanie lub inne działania powodujące zmianę charakteru lub składu tych odpadów, przy czym wytwórcą odpadów powstających w wyniku świadczenia usług w zakresie budowy, rozbiórki, remontu obiektów, czyszczenia zbiorników lub urządzeń oraz sprzątania, konserwacji i napraw jest podmiot, który świadczy usługę, chyba że umowa o świadczenie usługi stanowi inaczej. Ustawa o odpadach nie definiuje natomiast pojęcia "władającego powierzchnią ziemi", którego dotyczy rozważane domniemanie prawne. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że wyjaśnienia tego pojęcia poszukiwać należy przede wszystkim w innych ustawach, stosownie do systemowego kontekstu przepisów każdej ustawy, funkcjonującej w powiązaniu z przepisami innych ustaw tworzących zwarty system powiązanych aktów prawnych. W szczególności sądy administracyjne wskazują na pojęcie "władającego powierzchnią ziemi" zdefiniowane w ustawie z 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2020 r. poz. 1219 ze zm.), który stanowi, że jest nim właściciel nieruchomości, a jeżeli w ewidencji gruntów i budynków prowadzonej na podstawie ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne ujawniono inny podmiot władający gruntem - jest nim ujawniony jako władający (zob. np. wyrok WSA w Łodzi z 19 czerwca 2018 r., sygn. II SA/Łd 338/18). Kolejno kolegium podkreśla, że domniemanie prawne z art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy ma charakter wzruszalny. Jednakże, to na władającym powierzchnią ziemi spoczywa ciężar dowiedzenia, że to nie on, lecz inny podmiot włada lub władał odpadami zgromadzonymi na nieruchomości (ergo jest posiadaczem odpadów). Co istotne na gruncie niniejszej sprawy, zgodnie z utrwalonym poglądem sądów administracyjnych, dla obalenia domniemania, a więc dla uwolnienia się przez władającego nieruchomością z odpowiedzialności za zgromadzone odpady, nie jest wystarczające wskazanie przez niego wytwórcy odpadów. Konieczne jest mianowicie wykazanie przez władającego powierzchnią ziemi, że wytwórca odpadów wytworzone przez siebie odpady złożył na jego nieruchomości nielegalnie, to jest wbrew woli właściciela nieruchomości (bez jego wiedzy i zgody). Władający gruntem muszą bowiem mieć świadomość dbałości o stan swoich nieruchomości i ponoszą odpowiedzialność na zasadzie ryzyka za działania osób trzecich prowadzące do zanieczyszczenia ich nieruchomości (zob. np. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 22 czerwca 2018 r., sygn. II SA/Łd 64/18; wyrok WSA w Olsztynie z 27 czerwca 2017 r. sygn. akt II SA/Ol 185/17, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 grudnia 2016 r., sygn. akt II OSK 847/15; por także wyrok WSA w Opolu z dnia 14 listopada 2019 r., sygn. II SA/Op 261/19). Jednocześnie jednak, zgodnie ze stanowiskiem prezentowanym w najnowszym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, organom prowadzącym postępowanie w sprawie nakazania usunięcia odpadów nie wolno lekceważyć istniejących dowodów, które wskazują, że to inny podmiot, aniżeli władający powierzchnią ziemi, jest lub może być rzeczywistym posiadaczem odpadów składowanych na nieruchomości. Jak wskazał NSA m.in. w wyroku z dnia 26 maja 2020 r., sygn. II OSK 3271/19, "wprowadzone przez ustawodawcę domniemanie prawne odpowiedzialności za odpady władającego powierzchnią gruntu zanieczyszczonego odpadami, zdejmuje z organów prowadzących postępowanie obowiązek dociekania z urzędu, kto był faktycznym wytwórcą odpadów. Nie pozwala im jednak zignorować dowodów, które mogą doprowadzić do ustalenia wytwórcy odpadów lub posiadacza odpadów innego, niż właściciel nieruchomości" (tak również m.in. WSA w Poznaniu w wyroku z dnia 18 listopada 2020 r., sygn. IV SA/Po 435/20). Podobnie w wyroku z dnia 23 kwietnia 2020 X sygn. II OSK 663/19 NSA przypomniał, że "wprowadzenie domniemania prawnego nie zwalnia jednak organów z podejmowania wszelkich czynności zmierzających do ustalenia faktycznego posiadacza odpadów".

Wskazać należy, że A. N. - jak wynika z ewidencji gruntów i budynków oraz z księgi wieczystej nieruchomości - jest jedyną właścicielką działki nr [...], obręb [...] w S. przy ul. [...] i z tego tytułu włada nieruchomością. Żaden inny podmiot nie jest przy tym ujawniony w ewidencji gruntowi budynków jako władający nieruchomością. Z akt sprawy wynika ponadto, że A. N. wraz z mężem stale zamieszkuje w nieruchomości. Powyższe, w tym fakt stałego korzystania z nieruchomości, nakazuje przyjąć, że strona jest władającym powierzchnią ziemi w rozumieniu art. 3 ust 1 pkt 19 ustawy i zgodnie z tym przepisem, spoczywa na niej domniemanie prawne posiadacza odpadów składowanych na jej działce. Z materiałów zgromadzonych w aktach sprawy wynika ponadto, że na nieruchomości prowadzona była nielegalna działalność w zakresie demontażu pojazdów, zaś większość zalegających tu odpadów stanowią pozostałości po owym demontażu. Na takie pochodzenie odpadów (z nielegalnego demontażu pojazdów prowadzonego na nieruchomości) wskazywała wzajemna korespondencja Burmistrza S. z innymi organami (Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska, Wojewódzka Inspekcja Ochrony Środowiska, Powiatowa Inspekcja Sanitarna). W świetle m.in. protokołu kontroli z dnia 10 lipca 2020 r. oraz protokołu oględzin z dnia 1 grudnia 2020 r., a także korespondencji wymienianej przez Burmistrza S. z Komisariatem Policji w S., działalność tą prowadził oraz odpady złożył na nieruchomości (a także na sąsiednich działkach) M. N. - syn właścicielki i jej męża W. N. Również mąż i zarazem pełnomocnik A. N. - W. N. konsekwentnie twierdził w toku postępowania przed organem pierwszej instancji, że wszelkie odpady znajdujące się na nieruchomości należą do ich syna M. N., który na nieruchomości prowadził ową nielegalną działalność. Co istotne, także w postępowaniu odwoławczym (przy okazji czynności oględzin w dniu 1 grudnia 2020 r.) W. N., a także sam M. N. oświadczyli wobec pracowników organu pierwszej instancji, że M. N. również aktualnie pozostaje właścicielem wszelkich odpadów składowanych na nieruchomości. Stąd wynika, że jest on także nie tylko wytwórcą, ale również aktualnym posiadaczem tych odpadów. Kolegium wskazuje, że w niniejszym postępowaniu zostały wyeliminowane poprzednie uchybienia proceduralne w zakresie ustalenia kręgu stron postępowania, wszczęcia wobec nich postępowania i wydania decyzji po umożliwieniu wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego sprawy. Wobec treści przepisu art. 26 ust. 3 a ustawy, za wykonanie obowiązków odpowiedzialni są wszyscy posiadacze odpadów, co powoduje rozstrzygnięcie, jak w sentencji decyzji, w zakresie utrzymania w mocy decyzji. Wobec upływu terminu określonego przez organ pierwszej instancji na dzień przed wydaniem decyzji przez organ odwoławczy, wskazuje, że koniecznym stała się zmiana decyzji w tym zakresie. Kolegium określa tutaj termin na 30 dni od daty doręczenia decyzji ostatecznej, jaką jest decyzja kolegium.

Odnosząc się natomiast do zarzutów odwołania, skład orzekający kolegium stwierdza, że istnienie odpadów na terenie działki jest udowodnione w świetle materiału dowodowego. Zasada postępowania z odpadami nakazuje za każdym razem ich właściwe potraktowanie poprzez usunięcie, transport i zagospodarowanie przez uprawnione do tego podmioty. Fakt "uprzątnięcia" terenu nie jest istotny dla sprawy, gdyż owo "uprzątnięcie" musiałoby zostać przeprowadzone przez uprawniony podmiot, co winno zostać dowiedzione odpowiednimi dokumentami, a to nie ma miejsca. Oznacza to, że nakaz usunięcia odpadów jest cały czas zasadny w niniejszej sprawie.

Skargę na ostateczną decyzję zgodnie z art. 3 § 2 pkt 1 w zw. z art. 50 § 1 oraz art. 52 § 1, art. 53 § 1, art. 54 § 1 Ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) złożył pełnomocnik, zaskarżając ją w całości. Zaskarżonej decyzji zarzucono 1) naruszenie prawa procesowego, a to: a) art. 7 i art. 77 k.p.a. skutkujące błędnym ustaleniem, że na działce nr [...] w S. znajdują się odpady o kodach wskazanych w decyzji; b) art. 7, art. 77 k.p.a. w zw. z art. 68g ust. 1 i art. 85 § 1 k.p.a. i ustalenie, że ujawnione części stanowią pozostałości po nielegalnym demontażu pojazdów w oparciu o rzekome oświadczenie W. N., co nie znajduje potwierdzenia w treści protokołów oględzin nieruchomości;

2) naruszenie prawa materialnego, a to: a) art. 33 ust. 4 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym poprzez wydanie decyzji przez Zastępcę Burmistrza S. jako podmiotu nieuprawnionego; b) art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz.U. z 2021 r. poz. 779 ze zm.) i uznanie, że ujawnione na nieruchomości przedmioty stanowią odpady w rozumieniu ww. ustawy; c) art. 26 ust. 6 pkt 3 ustawy o odpadach z dnia 14 grudnia 2012 r. (Dz.U. z 2021 r. poz. 779 ze zm.) w zw. z art. 3 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 888. 1648) poprzez wydanie decyzji zobowiązującej do usunięcia odpadów poprzez zawarcie umowy na usunięcie, transport i zagospodarowanie odpadów w sytuacji, gdy takiego usunięcia skarżący mogą dokonać samodzielnie przy wykorzystaniu instytucji Punktu Selektywnego Zbierania Odpadów Komunalnych w S.

Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c p.p.s.a. oraz art. 145 § 1 pkt 3 p.p.s.a. skarżący wnoszą o: 1) uchylenie decyzji organów obu instancji; 2) umorzenie postępowania administracyjnego; nadto na podstawie art. 199 pkt 2 p.p.s.a. wnoszę o: 3) skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym; oraz na podstawie art. 200 ustawy p.p.s.a. o: 4) zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa adwokackiego wg. norm prawem przepisanych.

Zdaniem strony skarżącej z zaskarżoną decyzją zgodzić się nie sposób. W pierwszej kolejności skarżący wskazują, że zgodnie art. 33 ust. 4 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym burmistrz co prawda może powierzyć prowadzenie określonych spraw swojemu zastępcy, ale zgodnie z wyrokiem NSA z 31 lipca 2008r. (sygn. IV SA/Wa 762/08, LEX nr 566711) upoważnienie to powinno mieć formę pisemną, z podaniem daty, od której obowiązuje bądź okresu na jaki jest udzielone. Należy skierować je do konkretnej osoby i w możliwie precyzyjny sposób wskazać zakres przekazanych uprawnień. W treści decyzji Zastępca Burmistrza wskazuje, że działa "z up. Burmistrza", ale do akt postępowania nie włączono stosownego dokumentu potwierdzającego uprawnienie do takiego działania.

Zgodnie z ustawową definicją odpadu z art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach, przez odpady rozumie się każdą substancję lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia się jest obowiązany. Zgodnie natomiast z utrwalonym orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej: TSUE) zakwalifikowanie jako "odpadów" wynika przede wszystkim z zachowania posiadacza i z rozumienia pojęcia "pozbywać się" (wyrok z 4 lipca 2019 r., Tronex, C-624/17, EU:C:2019:564, pkt 17 i przytoczone tam orzecznictwo). Z orzecznictwa TSUE wynika także, że ocena, czy dane przedmioty lub substancje stanowią "odpady" w rozumieniu dyrektywy odpadowej, powinna znaleźć potwierdzenie w świetle wszystkich okoliczności, z uwzględnieniem celu tej dyrektywy i jej skuteczności, która nie powinna zostać naruszona. Dlatego też ustalone w sprawie okoliczności faktyczne powinny stanowić wskazówkę do ustalenia działania polegającego na pozbywaniu się, zamiaru pozbycia się lub zobowiązania do pozbycia się substancji lub przedmiotu w rozumieniu art. 3 pkt 1 dyrektywy odpadowej (zob. podobnie wyroki: z 24 czerwca 2008 rv Commune de Mesąuer, C-188/07, EU:C:2008:359, pkt 40; z 3 października 2013 r., Brady, C-l 13/12, EU:C:2013:627, pkt 42 i przytoczone tam orzecznictwo). Na kanwie tych judykatów uznano przykładowo, że substancja, taka jak olej ciężki sprzedawany jako środek opałowy nie stanowi odpadu w rozumieniu dyrektywy Rady 75/442/EWG z dnia 15 lipca 1975 r. w sprawie odpadów, zmienionej decyzją Komisji 96/350/WE z dnia 24 maja 1996 r., ponieważ jest wykorzystywany lub sprzedawany na gospodarczo korzystnych warunkach oraz może rzeczywiście być używany jako środek opałowy bez konieczności wcześniejszego przetwarzania. Stwierdzono również, że artykuł 1 lit. a) akapit pierwszy dyrektywy Rady 75/442/EWG z dnia 15 lipca 1975 r. w sprawie odpadów należy interpretować w ten sposób, że gnojowica wytworzona w gospodarstwie intensywnej hodowli trzody chlewnej i składowana do czasu jej dostarczenia rolnikom w celu jej użycia przez nich jako nawozu na ich gruntach nie stanowi "odpadów" w rozumieniu tego przepisu, lecz produkt uboczny, jeżeli producent zamierza sprzedać ją później na korzystnych dla siebie warunkach ekonomicznych, pod warunkiem że ponowne wykorzystanie gnojowicy jest nie tylko możliwe, lecz pewne, nie wymaga jakiegokolwiek wstępnego przetwarzania i stanowi kontynuację procesu produkcji.

W wyroku z 14 października 2020 r. w sprawie C-629/19 TSUE ponadto wskazał, że należy zwrócić szczególną uwagę, czy dany przedmiot lub substancja nie są już przydatne dotychczasowemu właścicielowi, a więc czy przedmiot lub substancja stanowią obciążenie, którego posiadacz zamierza się pozbyć. Gdy taka sytuacja rzeczywiście ma miejsce, istnieje ryzyko, że posiadacz pozbędzie się danego przedmiotu lub substancji, które do niego należą, w sposób mogący szkodzić środowisku, w szczególności porzucając, wysypując lub unieszkodliwiając je w niekontrolowany sposób. W związku z tym stopień prawdopodobieństwa ponownego wykorzystania towaru, substancji lub produktu bez wstępnego przetwarzania stanowi istotną przesłankę ich kwalifikacji jako odpad.

Skoro organ w toku oględzin przeprowadzonych w dniu 12.04.2021 r. ujawnił na nieruchomości "odpady" w postaci kół samochodowych, pojazdów (nienadających się do użytkowania) części samochodowych, szyb samochodowych elementów powłoki dachowej oraz lodówkę to wydając decyzję winien również wykazać, że opisane elementy nie są możliwe do ponownego wykorzystania. Skarżący tymczasem przechowują na swojej nieruchomości wymontowane sprawne koła, części i szyby samochodowe, których wyzbywać się nie zamierzają. Ponowne wykorzystanie wskazanych elementów jest ekonomicznie uzasadnione oraz możliwe bez jakiegokolwiek przetwarzania. Zdaniem pełnomocnika należy wskazać również, że nie wypełnia elementarnych zasad rzetelności protokół oględzin, który przy kodzie odpadu 16 01 07* zawiera informację "trudno stwierdzić". Skoro sam organ nie wie czy dany odpad na nieruchomości się znajduje, to w jaki sposób skarżący mają go usunąć, chcąc wykonać decyzję organu.

Zgodnie z art. 26 ust. 6 pkt 3 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz.U. z 2021 r. poz. 779 ze zm.) w wydanej decyzji organ określa w szczególności: 1) termin usunięcia odpadów; 2) rodzaj odpadów; 3) sposób usunięcia odpadów.

Strona zauważa, że ustawa o odpadach nie reguluje jedynego słusznego sposobu usuwania odpadów. Zgodnie art. 3 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t. j. Dz. U. z 2021 r. poz. 888. 1648) gminy zapewniają czystość i porządek na swoim terenie i tworzą warunki niezbędne do ich utrzymania, a w szczególności: - tworzą punkty selektywnego zbierania odpadów komunalnych w sposób umożliwiający łatwy dostęp dla wszystkich mieszkańców gminy, które zapewniają przyjmowanie co najmniej odpadów komunalnych: wymienionych w pkt 5, odpadów niebezpiecznych, przeterminowanych leków i chemikaliów, odpadów niekwalifikujących się do odpadów medycznych powstałych w gospodarstwie domowym w wyniku przyjmowania produktów leczniczych w formie iniekcji i prowadzenia monitoringu poziomu substancji we krwi, w szczególności igieł i strzykawek, zużytych baterii i akumulatorów, zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego, mebli i innych odpadów wielkogabarytowych, zużytych opon, odpadów budowlanych i rozbiórkowych oraz odpadów tekstyliów i odzieży. Miasto S. punkt taki utworzyła i zgodnie z jego regulaminem - § 6 PSZOK przyjmuje z zastrzeżeniem odrębnych przepisów Regulaminu: - papier, - metal, - tworzywa sztuczne, - szkło, - odpady opakowaniowe wielomateriałowe, - bioodpady, - odpady niebezpieczne, - przeterminowane leki i chemikalia, -zużyte baterie i akumulatory, - zużyty sprzęt elektryczny i elektroniczny, - meble i inne odpady wielkogabarytowe (rozebrane i rozkręcone), - zużyte opony, - odpady budowlane i rozbiórkowe, - odpady tekstyliów i odzieży. Skoro miasto S. prowadzi selektywny punkt zbiórki odpadów, to brak jest podstawy prawnej do nakładania na skarżących obowiązku usunięcia "odpadów" poprzez zawarcie umowy na usunięcie, transport i zagospodarowania odpadów z podmiotem posiadającym odpowiednie zezwolenia właściwego organu. Oczekiwane przez organ usunięcie odpadów może nastąpić poprzez ich transport do punktu skupu przez samych skarżących.

Zgodnie z art. 68 k.p.a. protokół sporządza się tak, aby z niego wynikało, kto, kiedy, gdzie i jakich czynności dokonał, kto i w jakim charakterze był przy tym obecny, co i w jaki sposób w wyniku tych czynności ustalono i jakie uwagi zgłosiły obecne osoby. Z protokół oględzin z dnia 01.12.2020 r. oraz z dnia 12.04.2021r. nie wynika, aby w czynnościach tych brał udział M. N. Z tego względu nie są zrozumiałe jednoznaczne ustalenia dokonane przez SKO, że "w postępowaniu odwoławczym (przy okazji czynności oględzin w dniu 1 grudnia 2020 r.) W. N., a także sam M. N. mieli oświadczyć wobec pracowników organu pierwszej instancji, że M. N. również aktualnie pozostaje właścicielem wszelkich odpadów składowanych na nieruchomości i są to pozostałości po nielegalnym demontażu pojazdów.". W. N. w toku czynności zgłaszał jedynie uwagi, że ujawnione na nieruchomości przedmioty "są składowane jako towar do użytku własnego". Nie oświadczał, że "są to pozostałości po nielegalnym demontażu pojazdów". Strona podkreśla, że teren objęty postępowaniem administracyjnym został w znacznej części uprzątnięty, co winno zostać uwzględnione w treści ewentualnej decyzji administracyjnej, które wydana może być na skutek orzeczenia wyroku kasatoryjnego.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując w całości zaprezentowaną w niej argumentację.

Sprawę skierowano do rozpoznania na tryb postępowania uproszczonego w składzie trzech sędziów (art. 119 p. 2 ppsa).

Wojewódzki sąd administracyjny zważył:

Kontrola zaskarżonej decyzji przeprowadzona zgodnie z kryteriami legalności określonymi w art. 145 § 1 pkt 1 i pkt 2 w związku z art. 134 i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 - dalej także jako p.p.s.a) nie wykazała, że została ona wydana z naruszeniem przepisów prawa procesowego lub materialnego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowi przepis art. 26 ust. 2 w związku z art. 3 ust. 1 pkt 19 i pkt 32 ustawy z dnia 14 grudnia 2012r. o odpadach (Dz.U z 2018 r. poz. 992 ze zm.) – dalej jako u. o o. Przywołany przepis art. 26 ust. 1 u. o o. nakłada na posiadacza odpadów obowiązek niezwłocznego usunięcia odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania. W przypadku nieusunięcia odpadów zgodnie z ust. 1, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, w drodze decyzji wydawanej z urzędu, nakazuje posiadaczowi odpadów ich usunięcie z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania, z wyjątkiem przypadku, gdy obowiązek usunięcia odpadów jest skutkiem wydania decyzji o cofnięciu decyzji związanej z gospodarką odpadami, stwierdzenia nieważności, uchylenia lub wygaśnięcia decyzji związanej z gospodarką odpadami. Według art. 3 ust. 1 pkt 6 tej ustawy przez odpady rozumie się każdą substancję lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia się jest obowiązany.

Zgodnie z definicją legalną zawartą w art. 3 pkt 19 u.o o. przez posiadacza odpadów rozumie się wytwórcę odpadów lub osobę fizyczną, osobę prawną oraz jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej będące w posiadaniu odpadów; domniemywa się, że władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów znajdujących się na nieruchomości. Przez wytwórcę odpadów ustawa rozumie natomiast każdego, którego działalność lub bytowanie powoduje powstawanie odpadów (pierwotny wytwórca odpadów), oraz każdego, kto przeprowadza wstępną obróbkę, mieszanie lub inne działania powodujące zmianę charakteru lub składu tych odpadów; wytwórcą odpadów powstających w wyniku świadczenia usług w zakresie budowy, rozbiórki, remontu obiektów, czyszczenia zbiorników lub urządzeń oraz sprzątania, konserwacji i napraw jest natomiast podmiot, który świadczy usługę, chyba że umowa o świadczenie usługi stanowi inaczej (art. 3 pkt 32 u.o o.).

Zaznaczyć w tym miejscu należy, że według utrwalonego w orzecznictwie poglądu, domniemanie prawne, zgodnie z którym, władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów znajdujących się na nieruchomości zostało wprowadzone przez ustawodawcę w celu uniknięcia sytuacji, gdy brak jest podmiotu odpowiedzialnego za umieszczenie odpadów na nieruchomości (wytwórcy odpadów). Wprowadzenie przez ustawodawcę omawianego domniemania prawnego zdejmuje z organów prowadzących postępowanie obowiązek dociekania z urzędu, kto jest wytwórcą odpadów.

Dalej trzeba powiedzieć, że z przywołanych przepisów wynika, że dla zastosowania środka nadzorczego w postaci decyzji nakazującej usunięcie odpadów wymagane było ustalenie następujących okoliczności: 1/ faktu istnienia odpadów; 2/ faktu składowania i magazynowania tych odpadów w miejscu do tego nieprzeznaczonym; 3/ tożsamości podmiotu zobowiązanego do usunięcia nielegalnie składowanych odpadów (posiadacza odpadów). Obowiązkiem organów prowadzących postępowanie w niniejszej sprawie było zatem ustalenie, czy na działce nr [...], obręb [...] w S., rozumianej jako miejsce do tego nieprzeznaczone (zobacz zdjęcia w aktach sprawy) doszło do składowania lub magazynowania odpadów bez zezwolenia a jeżeli tak, kto jest ich posiadaczem w rozumieniu przywołanych przepisów u.o o. Dla wyjaśnienia tych okoliczności organy zgromadziły w sprawie wystarczający i rzetelny materiał dowodowy w tym protokoły z oględzin nieruchomości potwierdzających fakt nawiezienia odpadów na działkę, protokoły z oględzin przeprowadzone przez organ pierwszej instancji w ramach obecnego postępowania. Zgromadzone dowody poddane zostały szczegółowej analizie i ocenie (przedstawionej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji), która doprowadziła organ odwoławczy do wniosku, że na działce znajdują się odpady o kodach: 16 01 03 zużyte opony; 16 01 04* zużyte lub nienadające się do użytkowania pojazdy; 16 01 06 zużyte lub nienadające się do użytkowania pojazdy niezawierające cieczy i innych niebezpiecznych elementów; 16 01 07* Filtry olejowe; 16 01 08 elementy zawierające rtęć; 16 01 09 elementy zawierające PCB;16 01 19 tworzywa sztuczne; 16 01 20 szkło; 17 09 04 zmieszane odpady z budowy, remontów i demontażu inne niż wymienione w 17 09 01, 17 09 02 i 17 09 03; 20 01 36 zużyte urządzenia elektryczne i elektroniczne inne niż wymienione w 20 01 21,20 01 23 i 20 01 35; 20 03 07 odpady wielkogabarytowe. Odnośnie do umieszczenia wymienionych odpadów na działce, to niespornie nagromadzenie odpadów odbyło się za zgodą i wiedzą właścicielki działki, co w dalszej konsekwencji powoduje, że trafnie orzekające w sprawie organy uznały A. N. za posiadacza odpadów. W ocenie sądu ustalenia poczynione przez organ w zakresie składowania na działce odpadów i ich rodzaju są prawidłowe, wyczerpujące i znajdują oparcie w zgromadzonym materiale dowodowym. Trafna jest ocena organów, że posiadaczem odpadów jest także M. N., który, co wynika z akt sprawy, prowadził działalność związaną z wykorzystaniem tych odpadów. Za posiadacza odpadów uznano także właścicielkę działki (matkę M. N.) za wiedzą i wolą której (bez jakiegokolwiek sprzeciwu) odpady zostały przez syna nagromadzone i następnie zagospodarowywane. W efekcie, zdaniem sądu, trafnie organy uznały, że posiadaczami odpadów byli oboje zobowiązani. Nałożenie solidarnie obowiązku usunięcia odpadów organy uzasadniły unormowaniem, zawartym w art. 26 u.o.o. ust. 3a, zgodnie z którym, decyzję nakazującą usunięcie odpadów wydaje się w stosunku do wszystkich posiadaczy odpadów odpowiedzialnych za gospodarowanie odpadami o których mowa w ust. 1. Za wykonanie obowiązków wskazanych w decyzji posiadacze odpadów odpowiedzialni są solidarnie. Przepis ten wszedł w życie z dniem 6 września 2019 r. mocą ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. zmieniającej ustawę o odpadach. Przywołany przepis odnosi się zatem do wszystkich posiadaczy odpadów odpowiedzialnych za gospodarowanie danymi odpadami.

Ustawa o odpadach nie zawiera definicji pojęcia "władającego powierzchnią ziemi". Pojęcie to definiuje natomiast ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2019 r. poz. 1396 ze zm.). Stosownie do art. 3 pkt 44 tej ostatniej ustawy, pod pojęciem "władającego powierzchnią ziemi rozumie się właściciela nieruchomości, a jeżeli w ewidencji gruntów i budynków prowadzonej na podstawie ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne ujawniono inny podmiot władający gruntem - podmiot ujawniony jako władający". Za zastosowaniem tej definicji na gruncie ustawy o odpadach przemawia chociażby wykładnia systemowa (zob. wyrok WSA w Łodzi z dnia 22 czerwca 2018 r., sygn. akt II SA/Łd 64/18 zam. na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl, zwanej dalej w skrócie CBOSA). Poza sporem jest, w mniejszej sprawie, że skarżąca jest właścicielką nieruchomości (działki gruntu). W związku z tym trzeba dodać, że władający gruntem musi mieć świadomość dbałości o stan swoich nieruchomości i odpowiedzialności na zasadzie ryzyka za działania osób trzecich prowadzące do zanieczyszczenia ich nieruchomości (zob. wyrok WSA w Olsztynie z 27 czerwca 2017 r., sygn. akt II SA/Ol 185/17 i wyrok NSA z 29 grudnia 2016 r., sygn. akt II OSK 847/15 – zam. w CBOSA). Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 16 stycznia 2019 r. (II OSK 533/17) "w pojęciu posiadacz odpadów mieści się także osoba fizyczna (...) która jest w posiadaniu odpadów (...). Następnie trzeba wskazać, że, zdaniem sądu, niezasadnie w skardze podniesiono zarzut naruszenia art. 7 i 77 k.p.a., co spowodowało mylne ustalenie, że na działce znajdują się opady oraz naruszenie art. 7, art. 77, art. 68 § 1 i art. 85 § 1 k.p.a. a zgromadzone części stanowią pozostałości po bezprawnym demontażu pojazdów. W tym zakresie należy podnieść, że zarówno skarżący, jak i W. N. oświadczyli, w toku postępowania przed organem I instancji, że one stanowią w większości pozostałości po nielegalnym demontażu pojazdów przez M. N., zatem ustalenia organów są prawidłowe. Prawidłowo również organy uznały, że okoliczności sprawy wskazują jednoznacznie na magazynowanie odpadów na terenie do tego nieprzeznaczonym.

Następnym zarzutem skargi jest naruszenie art. 33 ustawy samorządowej poprzez wydanie decyzji przez Zastępcę Burmistrza jako podmiotu nieuprawnionego.

W tym kontekście trzeba wskazać, że jak wynika ze strony internetowej Urzędu Gminy S. Zastępca Burmistrza został upoważniony, w ramach przekazanych kompetencji, do kierowania referatami: Inwestycji Miejskich i Gospodarki Komunalnej Rozwoju, Planowania Przestrzennego i Nieruchomości, Projektów Współfinansowanych i Zamówień Publicznych, Miejskim Zakładem Gospodarki Komunalnej, w konsekwencji za niezasadne należy uznać naruszenie art. 33 ustawy o samorządzie gminnym. Nie dopatrzył się także sąd naruszenia art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach bowiem organ wskazując na konkretne kody i przyporządkowując im konkretne dostrzeżone w terenie przedmioty, wskazał, że stanowią one opady, wymienione w rozporządzeniu Ministra Klimatu z dnia 2 stycznia 2020 r. w sprawie katalogu odpadów (Dz.U.2020.10 z dnia 2020.01.03). Wreszcie nie podzielił także sąd zarzutu naruszenia art. 26 ust. 6 pkt 3 ustawy o odpadach poprzez wydanie decyzji nakazowej, podczas gdy nie ma przeszkód, aby usunięcia odpadów skarżący dokonał samodzielnie. Odnośnie do tego zarzutu należy zauważyć, że jak wskazują akta sprawy postępowanie toczy się już od 2021 r. i do wydania decyzji ostatecznej całość odpadów nie została usunięta.

Reasumując, na podstawie art. 151 ppsa, skarga podlegała oddaleniu.