Postanowienie WSA we Wrocławiu, sygn. akt I SA/Wr 559/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2008-10-06 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: *Odmówiono przyznania prawa pomocy w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych
Powołane przepisy: article: art. 245  par. 1 i  par. 3,  art. 246  par. 2  pkt 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Radom po rozpoznaniu w dniu 6 października 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w C. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za październik 2005 r. postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy.


UZASADNIENIE

W sprawie, w skardze na powołaną w sentencji decyzję, A spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w C. B. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

W związku z powyższym, pismem z dnia 3 czerwca 2008 r. wezwano skarżącą o wypełnienie (załączonego do pisma) urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy i złożenia go w terminie 7 dni w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania.

W związku z niezłożeniem przez skarżącą spółkę w/w formularza, zarządzeniem z dnia 1 sierpnia 2008 r. referendarz sądowy pozostawił wniosek strony o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania.

W dniu 20 sierpnia 2008 r. wpłynął do Sądu sprzeciw strony, w którym spółka wniosła o zmianę zaskarżonego orzeczenia referendarza sądowego w całości, uzasadniając, że kilkakrotnie przedkładała Sądowi oświadczenia majątkowe oraz inne dokumenty niezbędne do rozpoznania jej wniosku o zwolnienie z kosztów.

Pismem z dnia 11 września 2008 r. Sąd ponownie wezwał skarżącą spółkę do złożenia w terminie 7 dni wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu (załączonym do pisma) wraz z dokumentami poświadczającymi sytuację majątkową strony pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania.

W dniu 24 września 2008 r. wpłynął do Sądu formularz wniosku o przyznanie skarżącej prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, w którym spółka wskazała, że znajduje się w trudnej sytuacji finansowej z powodu prowadzonej wobec jej majątku egzekucji. Podkreśliła, że nie posiada oszczędności gotówkowych, akcji czy obligacji, a prowadzona przez nią działalność gospodarcza wykazała stratę liczoną narastająco od stycznia do września 2008 r. Podała, że wartość środków trwałych spółki wynosi [...], wysokość kapitału zakładowego/ majątku/środków finansowych: [...], natomiast w roku 2007 uzyskała dochód w kwocie [...].

Pomimo wezwania, wnioskująca nie przedłożyła dokumentów, o które wzywał Sąd. W związku z powyższym, Sąd z urzędu wziął pod uwagę dokumenty przedłożone przez skarżącą w sprawach o sygn. akt I SA/Wr 102/08 – I SA/Wr 105/08. We wskazanych sprawach strona przedłożyła do akt sprawy fotokopię zawiadomienia wystawionego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. z dnia [...] r. o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność pieniężną u dłużnika zajętej wierzytelności w kwocie [...], fotokopie wyciągów z rachunku bankowego, zeznania podatkowe CIT-8 za 2006 i 2007 rok, bilans sporządzony według stanu na dzień [...] grudnia 2007 r., rachunek zysków i strat z dnia [...] r. oraz oświadczenie osoby prowadzącej rachunkowość skarżącej spółki o osiągnięciu przez stronę w pierwszym półroczu 2008 r. straty w kwocie [...]. Z dostarczonych dokumentów wynika, że saldo rachunku bankowego wnioskodawcy w maju i czerwcu 2008 r. nie spadło poniżej kwoty [...], w latach 2006 i 2007 jego przychód i dochód wyniosły odpowiednio [...] i [...] oraz [...] i [...], natomiast jego rzeczowe aktywa trwałe warte są [...]. Sąd wziął również pod uwagę informacje zawarte przez stronę w sprzeciwach od orzeczeń referendarza sądowego w sprawach o sygn. akt I SA/Wr 102/08 – I SA/Wr 105/08, w których strona wskazała, że pomimo prowadzonej zyskownej działalności gospodarczej, z uwagi na charakter usług, zmuszona jest opłacać koszty ubezpieczenia kontraktów oraz musi mieć wygospodarowane środki na opłacenie wadium w przetargach publicznych na wykonywane roboty budowlane, a przeznaczenie środków finansowych na inny cel, pozbawiłoby spółkę możliwości uczestniczenia w przetargach i zawarcia korzystnych kontraktów na roboty budowlane. W niniejszych dokumentach strona podkreśliła również, że w okresie od maja do sierpnia 2008 r. zaangażowała na poczet wadium i ubezpieczenia kontraktów kwotę około [...], a na poczet zakupu materiałów budowlanych około [...].

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej upsa, w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Mając powyższe na uwadze, Sąd ponownie rozpoznał na podstawie zebranego materiału dowodowego wniosek strony o przyznanie jej prawa pomocy, stosując przepisy regulujące kwestię zwolnienia od kosztów sądowych.

W myśl przepisu art. 245 § 1 upsa prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje – stosownie do art. 245 § 2 upsa – zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje – na podstawie § 3 tego samego artykułu – zwolnienie tylko od odpłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Częściowe zwolnienie z opłat lub wydatków może z kolei polegać – zgodnie z przepisem art. 245 § 4 upsa, na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej.

Z wniosku spółki jednoznacznie wynika, iż wnosi ona o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

W przypadku osób prawnych i innych jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym - gdy osoba lub jednostka ta wykaże, iż nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 1 upsa), a w zakresie częściowym - gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (pkt 2 cyt. wyżej przepisu).

Regulacja ta stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w art. 199 upsa, zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. A zatem przytoczone we wniosku okoliczności, jak i przedstawione przez wnioskodawcę dokumenty, powinny uzasadniać jego żądanie. Oznacza to, iż na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z tego prawa, przy czym do Sądu należy uznanie tych dowodów za dostateczne do zwolnienia od kosztów.

Należy również podkreślić, iż koszty sądowe zasługują na traktowanie na równi z innymi obciążeniami finansowymi przedsiębiorców. Zwolnienie z kosztów sądowych – będących dochodem budżetu państwa – stanowiłoby swoistą formę kredytowania podmiotów gospodarczych i naruszałoby zasadę równoważnego traktowania powinności finansowych. Orzekając zatem w zakresie przyznania prawa pomocy, powinnością Sądu jest wyważenie zarówno interesu Państwa, a więc ogółu obywateli, jak i skarżącej.

Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż okoliczności wykazane przez stronę skarżącą nie uzasadniają przyznania jej prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

Za odmową przyznania skarżącej prawa pomocy przemawia przede wszystkim okoliczność, iż spółka prowadzi zyskowną działalność gospodarczą (zysk za ostatni rok obrotowy wyniósł [...] netto). Ponadto, w roku 2008 spółka posiada środki trwałe o wartości [...], natomiast operacje dokonywane na rachunku bankowym spółki świadczą o posiadaniu przez nią zdolności ponoszenia kosztów sądowych. Również z informacji zawartych w sprzeciwach od orzeczeń referendarza sądowego w sprawach o sygn. akt I SA/Wr 102/08 – I SA/Wr 105/08 wynika, że w okresie od maja do sierpnia 2008 r. spółka dysponowała znacznymi środkami finansowymi, które przeznaczyła na poczet wadium i ubezpieczenia kontraktów (około [...]) oraz na poczet zakupu materiałów budowlanych (około [...]). W ocenie Sądu, bezzasadna jest przy tym argumentacja strony, że spółka nie może ponieść kosztów sądowych, gdyż z poczynionych oszczędności musi wygospodarować środki na opłacenie wadium w przetargach publicznych, a przeznaczenie środków finansowych na inny cel, pozbawiłoby spółkę możliwości uczestniczenia w przetargach i zawarcia korzystnych kontraktów na roboty budowlane. Nie można bowiem uznać, że prowadzenie rozwojowej polityki spółki znajduje pierwszeństwo przed ponoszeniem kosztów sądowych, które – jak wskazano powyżej – powinny być ponoszone na równi z innymi niezbędnymi wydatkami.

W związku z powyższym, Wojewódzki Sąd Administracyjny – na podstawie art. 245 § 1 i § 3 oraz art. 246 § 2 pkt 2 upsa - orzekł jak w sentencji.