Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2334/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-04-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 4 pkt 25, art. 13g, art. 40c,
journal: Dz.U. 2007 nr 19 poz 115
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity
article: art. 7, art. 8, art. 10, art. 76 par. 1, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 61
journal: Dz.U. 2005 nr 108 poz 908
law: Ustawa z dnia  20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity
journal: Dz.U. 2008 nr 26 poz 152
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI z dnia 31 stycznia 2008 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi  nieautomatyczne, oraz szczegółowego zakresu sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów  pomiarowych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka Protokolant st. sekr. sąd. Iwona Sumikowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi P. P. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2011 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Główny Inspektor Transportu Drogowego (nazywany dalej "GITD") decyzją z dnia [...] września 2011r., Nr [...] na podstawie

art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 z późn. zm., nazywanej dalej "k.p.a."), art. 13 ust. 1 pkt 2, art. 13g ust. 1 i ust. 1b pkt 1, art. 40c, art. 41 ust. 4, 5 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 z późn zm., nazywanej dalej "u.d.p.") oraz lp. 7 pkt 6 lit. c, lp. 7 pkt 9 lit. d) i e) załącznika nr 2 do ww. ustawy, art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania P.P. (nazywanego dalej "skarżącym") od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2011 r., Nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 11.040 zł, zaskarżonej w części dotyczącej nałożenia kary pieniężnej w wysokości 10.800 zł, utrzymał zaskarżoną decyzję w kwestionowanej części w mocy.

Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

W dniu [...] kwietnia 2011 r. na drodze krajowej nr [...] w miejscowości B., na której dopuszczalny jest ruch pojazdów o nacisku pojedynczej osi do 10t dokonano kontroli 6-osiowego nienormatywnego pojazdu członowego składającego się z 3-osiowego ciągnika samochodowego marki [...] o nr rej. [...] oraz 3-osiowej naczepy ciężarowej marki [...] o nr rej. [...], kierowanego przez S.S. Kierowca wykonywał transport drogowy w imieniu pracodawcy P.P. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą P. Zespołem pojazdów wykonywany był krajowy transport drogowy rzeczy (przewóz kombajnu do buraków marki [...] o masie własnej 32.500 kg) z miejscowości W. do miejscowości G.

Zespół pojazdów zważono na zatwierdzonym przez uprawnionego geodetę stanowisku do pomiaru mas i nacisków osi, położonym przy Al. K. W. w W. Stanowisko było wyposażone we wnękę o głębokości dostosowanej do wysokości użytych do pomiarów wag stacjonarnych typu [...].

W wyniku przeprowadzonych pomiarów stwierdzono:

1) przekroczenie dopuszczalnego nacisku podwójnej osi napędowej ciągnika samochodowego o 8,892 t; rzeczywisty nacisk podwójnej osi napędowej ciągnika samochodowego wyniósł 24,892 t, przy nacisku dopuszczalnym wynoszącym 16,000t;

2) przekroczenie dopuszczalnego nacisku potrójnej osi naczepy (przy odległościach między osiami składowymi (od 1,3 m do 1,4 m) o 2,607 t; rzeczywisty nacisk potrójnej osi naczepy wyniósł 26,607 t. przy nacisku dopuszczalnym wynoszącym 24,000 t;

3) przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej 6-osiowego pojazdu członowego o 19,535 t; rzeczywista masa całkowita 6-osiowego pojazdu członowego wyniosła 59,535 t, przy masie dopuszczalnej wynoszącej 40,000 t;

4) przekroczenie dopuszczalnej długości pojazdu członowego o 7,00 m; rzeczywista długość pojazdu członowego wyniosła 25,50 m, przy długości dopuszczalnej wynoszącej 16,50 m i długości dopuszczalnej 18,50 m określonej w wydanym zezwoleniu Starosty [...] nr [...]:

5) przekroczenie dopuszczalnej wysokości pojazdu członowego z ładunkiem o 0,25m; rzeczywista wysokość pojazdu członowego z ładunkiem wyniosła 4,25 m, przy dopuszczalnej wysokości pojazdu wynoszącej 4,00 m.

Oś napędowa pojazdu samochodowego oraz osie naczepy posiadały zawieszenie pneumatyczne, natomiast oś nienapędowa pojazdu samochodowego posiadała zawieszenie mechaniczne.

Kierowca został zapoznany ze świadectwami legalizacji wag i przymiaru wstęgowego oraz protokołem pomiaru pochylenia terenu na stanowisku ważenia pojazdów. Kierowca nie złożył wniosku o przeprowadzenie ponownego ważenia pojazdu. Kierowca osobiście odczytywał wyniki pomiarów z urządzeń pomiarowych (wag przenośnych i przymiaru wstęgowego). W trakcie wykonywania pomiarów strefa ważenia - w tym wnęka pomiarowa - nie zawierała zanieczyszczeń.

Pismem z dnia [...] kwietnia 2011 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego zawiadomił P.P. o wszczęciu postępowania administracyjnego.

[...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r., NR [...] nałożył na skarżącego, na podstawie art. 13 ust. 1 pkt 2, art. 13g ust. 1, art. 40c, art. 41 u.d.p., art. 64 ust. 1 ustawy - Prawo o ruchu drogowym, § 2, § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2003 r. Nr 32, poz. 262 ze zm.), rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 lipca 2010 r. w sprawie wykazu dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t (Dz. U. z 2010 r. Nr 138, poz. 933 ze zm.), rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 lipca 2010 r. w sprawie wykazu dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t (Dz. U. z 2010 r. Nr 138, poz. 932 ze zm.), art. 104 § 1 k.p.a., karę pieniężną w wysokości 11.040,00 złotych.

Na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. w związku z art. 4 pkt 25, art. 13g ust. 1 oraz art. 40c u.d.p., lp. 9.6 załącznika nr 2 do ustawy o drogach publicznych, § 3 ust. 1 pkt. 3 lit. b rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia, organ I instancji umorzył postępowanie w zakresie naruszenia określonego w lp. 9 pkt 6 załącznika nr 2 do ustawy o drogach publicznych w postaci przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu członowego składającego się z 3-osiowego ciągnika siodłowego i 2 lub 3-osiowej naczepy.

Organ stwierdził, że w toku prowadzonego postępowania strona nie przedstawiła zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego o rzeczywistych, stwierdzonych podczas kontroli drogowej parametrach, wskazanego w zawiadomieniu z dnia [...] kwietnia 2011 r. o wszczęciu z urzędu postępowania.

Ponadto, strona nie skorzystała z przysługującego jej prawa i nie złożyła wyjaśnień oraz nie zajęła stanowiska w sprawie stwierdzonych naruszeń przepisów prawa.

Organ I instancji podał, że z tytułu stwierdzonych przekroczeń dopuszczalnych parametrów pojazdu członowego, załącznik nr 2 ustawy przewiduje kary pieniężne w następujących wysokościach:

Lp. 7 pkt 9 załącznika nr 2 do ww. ustawy:

Za przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których jest dopuszczony ruch pojazdów o nacisku pojedynczej osi do 10 t dla podwójnej osi napędowej pojazdu silnikowego, przy odległości pomiędzy osiami

składowymi nie mniejszej niż l,3m i mniejszej niż l,8m o sumie nacisków osi:

a) do 16,0 t włącznie - 0 zł

b) powyżej 16,0 t do 17,0 t - 300 zł

c) powyżej 17,0 t do 18,0 t - 720 zł

d) powyżej 18,0 t do 19,0 t- 1080 zł

e) za każde rozpoczęte przekroczenie o 1,0 t powyżej 19,0 t dodatkowo - 900 zł

Lp. 7 pkt 6 załącznika nr 2 do ww. ustawy:

Za przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których jest

dopuszczony ruch pojazdów o nacisku pojedynczej osi do 10,0 t dla potrójnej

osi pojazdów silnikowych, przyczep i naczep, przy odległości pomiędzy osiami

składowymi większej niż l,3m i nie większej niż l,4m o sumie nacisków osi:

a) do 24,0 t włącznie - 0 zł

b) powyżej 24,0 t do 25,5 t - 1800 zł

c) powyżej 25,5 t do 27,0 t - 3600 zł

d) powyżej 27,0 t do 28,5 t - 5600 zł

e) za każde rozpoczęte przekroczenie o 1,5 t powyżej 28,5 t dodatkowo – 3600 zł

Lp. 1 załącznika nr 2 do ww. ustawy:

Za przekroczenie dopuszczalnej długości pojazdu lub pojazdu z ładunkiem za

każdy rozpoczęty 1 m ponad dopuszczalną długość - 120 zł

Lp. 2 załącznika nr 2 do ww. ustawy:

Za przekroczenie wysokości pojazdu lub pojazdu z ładunkiem:

a) od wartości dopuszczalnej 4,00 m do 4,50 m włącznie - 120zł

b) dodatkowo za każde rozpoczęte 0,10 m ponad 4,50 m - 160zł

Organ podał, że podczas kontroli drogowej przedstawiono wydane przez Starostę [...] zezwolenie nr [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r. na przejazd pojazdu nienormatywnego w okresie od dnia [...] kwietnia 2011 r. do dnia [...] kwietnia 2011 r. W zezwoleniu tym określono dopuszczalne parametry pojazdu: szerokość 3,20 m, długość 18,50 m. Tymczasem długość skontrolowanego pojazdu w dniu kontroli wynosiła 25,50 m. Zatem, organ kontrolujący stwierdzając przekroczenie dopuszczalnej długości pojazdu uwzględnił w/w zezwolenie i naliczył karę administracyjną za przekroczenia powyżej wartości wskazanej w zezwoleniu.

Po przeprowadzonej kontroli, która miała miejsce w dniu [...] kwietnia 2011 r. strona przestawiła zezwolenie wydane przez Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad nr [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r. na jednokrotny przejazd pojazdu nienormatywnego w okresie od [...] kwietnia 2011 r. do [...] kwietnia 2011 r. Organ zauważył, że strona wniosek o wydanie tegoż zezwolenia złożyła już po przeprowadzonej kontroli, w wyniku której skontrolowany pojazd został skierowany na parking, zaś samo zezwolenie zostało wydane w dniu [...] kwietnia 2011 r.

Uzasadniając motywy umorzenia postępowania na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. w zakresie przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej 6-osiowego pojazdu członowego, organ I instancji podał, że w oparciu o ustalenia faktyczne dokonane podczas kontroli drogowej ww. pojazdu członowego stwierdzono, iż pomiaru pojazdu dokonano za pomocą wag przenośnych typu [...] o numerach fabrycznych [...],[...]. Zgodnie z treścią pisma Głównego Urzędu Miar nr [...] z dnia [...] kwietnia 201l r., będącego odpowiedzią na zapytanie GITD, organ wskazał, iż w wyniku pomiarów dokonanych przy użyciu przedmiotowych wag nie można nakładać kar administracyjnych z tytułu przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej obliczanej jako sumaryczna masa całkowitej pojazdu.

Pismem z dnia [...] sierpnia 2011 r. skarżący wniósł odwołanie od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2011 r., wnosząc o jej uchylenie w części dotyczące kar za przekroczone naciski na osie. W uzasadnieniu skarżący podał, że dokumentacja fotograficzna wykonana przez kierowcę kontrolowanego pojazdu wykazała, że miejsce przygotowane i zatwierdzone przez uprawnionego geodetę nie posiadało niezbędnych certyfikatów do kontrolowania pojazdów, które z racji swojej długości wykraczały poza wyznaczony i zatwierdzony do badania teren. Tym samym, przygotowane miejsce do ważenia było nieodpowiednie do właściwego przeprowadzenie kontroli masy lub nacisków osi tego typu pojazdu. Nieprawidłowość ta, zdaniem skarżącego, sprawiła, że odczytane dane były błędne. Nadto, nie zostały sporządzone w warunkach do tego przewidzianych. Pojazd, który przednią bądź tylnią częścią przekraczał wyznaczoną strefę ważenia nie mógł być uznany za poprawnie skontrolowany. Zdaniem skarżącego, certyfikowane miejsce do ważenia pojazdów, na którym dokonano ważenia pojazdu skarżącego, było odpowiednio przygotowane do ważenia, ale pojazdów normatywnych (standardowy ciągnik z naczepą, tzw. TIR ma 16,5 metra długości), które w trakcie ważenia całym swym obwodem i wszystkimi osiami mieściłyby się na wyznaczonym do ważenia i specjalnie wydzielonym terenie. W ocenie skarżącego, w sprawie doszło do sfałszowania wyników ważenia albowiem pewna część pojazdu i pewna ilość osi pojazdu znajdowała się poza wytyczonym i certyfikowanym miejscem do ważenia.

Powołując się na sporzadzoną dokumentację fotograficzną, skarżący zauważył, że skontrolowany pojazd wystawał poza zatwierdzone miejsce do ważenia, niewypoziomowane i niezatwierdzone do prowadzenia kontroli pojazdów tego typu co pojazd zatrzymany do kontroli. Skarżący wskazał, że z załączonego rysunku technicznego wyznaczonego miejsca jedynie 19,03 metra pojazdu mieściło się na nim. Pozostała część pojazdu, w tym 1-2 osie znajdowały się poza wypoziomowanym – certyfikowanym miejscem do ważenia pojazdów. Z dokumentacji fotograficznej wynikało, że w trakcie mierzenia nacisków ostatniej osi naczepy, pierwsza oś ciągnika siodłowego (nienapędowa) oraz pierwsza z podwójnej osi nepędowej ciągnika siodłowego wystawała poza wyznaczony teren do ważenia.

Skarżący podważył również certyfikat uprawnionego geodety, podając, że w trakcie ważenia kierowca wylał na wyznaczone do ważenia pojazdów miejsce wodę, która rozlała się nierównomiernie w jednym kierunku. Zdaniem skarżącego, doświadczenie to wskazuje na niewłaściwe wypoziomowanie terenu, a w konsekwencji sfałszowanie wyników ważenia.

GITD w wyniku rozpatrzenia odwołania oraz na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego, mając na uwadze art. 64 ust. 1 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, art. 13g ust. 1 i ust. 1b pkt 1, art. 40c i art. 41 ust. 4 i 5 u.d.p. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji w kwestionowanej części w mocy.

GITD podał, że podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło przekroczenie: dopuszczalnego nacisku podwójnej osi napędowej pojazdu silnikowego przy odległości pomiędzy osiami składowymi nie mniejszej niż 1,3 m i mniejszej niż 1,8 m oraz dopuszczalnego nacisku potrójnej osi naczepy przy odległości pomiędzy osiami składowymi większej niż 1,3 m i nie większej niż 1,4 m.

Organ odwoławczy wskazał, że pojazd został zważony przy pomocy wag typu [...] o nr fabrycznych [...] i [...], które w chwili ważenia legitymowały się ważnymi świadectwami legalizacji ponownej wydanymi odpowiednio przez Naczelnika Obwodowego Urzędu Miar w S. i Prezesa Głównego Urzędu Miar z terminem ważności do dnia [...] sierpnia 2012 r. i [...] maja 2011 r. Dokumenty zostały okazane kierowcy przed ważeniem, który został również poinformowany o sposobie przeprowadzania pomiarów oraz o przysługujących mu uprawnieniach.

W wyniku ważenia kontrolowanego pojazdu oraz jego pomiarów dokonanych na stanowisku ważenia pojazdów legitymującym się protokołem z pomiaru pochylenia terenu z dnia [...] lutego 2011 r. stwierdzono następujące naruszenia dopuszczalnych norm:

- nacisk 26,607 t na podwójnej osi nienapędowej naczepy - przekroczenie o 2,607 t;

- nacisk 24,892 t na podwójnej osi napędowej pojazdu - przekroczenie o 8,892 t;

- przewoźnik nie miał zezwolenia w zakresie stwierdzonych podczas kontroli naruszeń.

Organ odwoławczy podał, że wysokość kar za przekroczenie dopuszczalnych dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których dopuszczony jest ruch pojazdów o naciskach osi do 10 t, określona jest w załączniku nr 2 do ustawy o drogach publicznych. Kary te wynoszą odpowiednio:

Lp. 7 - Za przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których jest dopuszczony ruch pojazdów o naciskach osi do 10,0 t:

- pkt 6 - dla potrójnej osi pojazdów silnikowych, przyczep i naczep, przy odległości pomiędzy osiami składowymi większej niż 1,3 m i nie większej niż 1,4 m

- lit. c) - powyżej 25,5 t do 27,0 t 3600 zł

- pkt 9 dla podwójnej osi napędowej pojazdów silnikowych, przy odległości pomiędzy osiami składowymi nie mniejszej niż 1,3 m i mniejszej niż 1,8 m o sumie nacisków:

- lit. d) powyżej 18,0 t do 19,0 t 1080 zł

- lit. e) za każde rozpoczęte przekroczenie o 1.01 powyżej 19,0 t dodatkowo 900 zł.

Kara pieniężna wyniosła zatem: 3600 zł + (900 zł x 6) + 1080 zł = 10.080 zł.

Odnosząc się do argumentów skarżącego podanych w odwołaniu od decyzji organu I instancji, GITD nie znalazł podstaw do ich uwzględnienia.

Organ odwoławczy odwołał się do ustaleń protokołu kontroli nr [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r., z których wynikało, że pomiaru nacisków osi pojazdu dokonano przy użyciu przenośnych wag do pomiarów statycznych typu [...] posiadających ważne świadectwa legalizacji ponownej na miejscu legitymującym się protokołem z pomiaru pochylenia terenu zatwierdzonym przez właściwy organ. Organ odwoławczy podał, że zgodnie z pkt 2.1 instrukcji producenta wag typu [...] eksploatacja ich jest możliwa bez wykorzystania żadnych specjalnych środków na wszystkich normalnych nawierzchniach drogi. W przypadku nawierzchni nierównej wymagane było zachowanie co najmniej 5 mm odległości od nawierzchni drogi wskutek pomiaru odchylenia (ugięcia) nawierzchni przy obciążeniu. Żwir, małe kamienie itp. należało usunąć spod wagi aby wyeliminować błędy w wynikach pomiaru wagi. Pomimo tego Inspekcja Transportu Drogowego wykonując czynności kontrole korzysta jedynie z miejsc odpowiednio zbadanych i zatwierdzonych przez właściwy organ.

GITD dodał, że z punktu 5.1 świadectwa homologacji UE Nr [...], będącego załącznikiem do instrukcji obsługi wagi, wynika, iż "Powierzchnia wagi pomostowej w obszarze osi (3 m z przodu i z tyłu wagi) musi znajdować się w tej samej płaszczyźnie, co podłoże, szczególnie podczas ważenia pojazdów wieloosiowych. W razie potrzeby należy użyć podkładek wyrównujących". Z powyższego wynika, że ważąc pojazdy wieloosiowe płaszczyzna strefy ważenia musi być wypoziomowana w odległości po 3 m z każdej strony wagi.

W tym stanie rzeczy GITD zarzuty w kwestii niespełnienia wymogów przez miejsce ważenia pojazdu uznał za nietrafne (abstrahując od faktu, że organy Inspekcji nie są ich właściwym adresatem). Skoro kompetentny organ uznał, iż miejsce to jest odpowiednie do wykonywania kontroli drogowej (ważenia pojazdów), to taki dokument, podobnie zresztą jak Świadectwo Legalizacji Ponownej wagi użytej w trakcie kontroli drogowej jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 76 k.p.a. Dlatego też organ odwoławczy nie mógł uwzględnić zarzutu strony, iż badany zespół pojazdów nie mieścił się pod względem długości na miejscu wyznaczonym przez kompetentny organ, a przedstawiona przez stronę dokumentacja fotograficzna pozostała bez wpływu na treść rozstrzygnięcia.

Zdaniem GITD, w świetle materiału dowodowego, procedura ważenia przebiegała prawidłowo, za pomocą zalegalizowanych urządzeń i w miejscu do tego przeznaczonym, a wyniki uzyskane w trakcie ważenia nie budziły wątpliwości. Zgodnie z art. 64 ust. 1 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, już sam ruch pojazdu nienormatywnego po danej drodze publicznej wymaga zezwolenia. Kierowca podczas kontroli okazał zezwolenie nr [...] na przejazd pojazdu nienormatywnego w okresie od [...] kwietnia 2011 r. do [...] kwietnia 2011 r. wydane przez Starostwo Powiatowe [...] w zakresie dopuszczalnej długości do 18,5 m i szerokości 3,20 m. Zezwolenie to jednak nie pozwalało na przejazd pojazdu z przekroczonymi naciskami osi.

GITD podał, że podmiot wykonujący przejazd przed rozpoczęciem przejazdu winien zbadać, czy pojazd odpowiada określonym normom. Jeśli podmiot wykonujący przejazd ma trudności z określeniem masy pojazdu i takim rozmieszczeniem ładunku, który będzie powodował przekroczenie nacisków osi, winien rozważyć możliwość zmniejszenia ilości przewożonego towaru. Normy w zakresie dopuszczalnych parametrów pojazdu mają bowiem charakter bezwzględnie obowiązujący, a fakt ich naruszenia skutkuje koniecznością nałożenia kary pieniężnej. GITD zauważył również, że poruszanie się pojazdów o tak znacznie przekroczonych parametrach wagowych, jak to miało miejsce w sprawie, stanowiło poważne zagrożenie dla bezpieczeństwa innych uczestników ruchu drogowego. Zgodnie z art. 64 ust. 1 ustawy - Prawo o ruchu drogowym już sam ruch pojazdu nienormatywnego po danej drodze publicznej wymaga zezwolenia, którego strona w zakresie stwierdzonych naruszeń nie posiadała, zaś art. 61 cyt. ustawy wyraźnie precyzuje w jaki sposób należy dokonywać załadunku.

Pismem z dnia [...] listopada 2011 r. skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję GITD z dnia [...] września 2011 r., wnosząc o jej uchylenie w całości wraz z decyzja ją poprzedzającą.

Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 k.p.a. poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy.

W uzasadnieniu skargi podtrzymał stanowisko jak również żądania wyrażone w odwołaniu z dnia [...] sierpnia 2011 r.

Skarżący ponownie stwierdził, że ważenie pojazdu zostało przeprowadzone z naruszeniem przepisów prawa oraz wbrew homologacji i przystosowaniu do tego typu czynności miejsca wyznaczonego do ważenia. Skarżący podkreślił, że pojazd nienormatywny, który znacząco wystaje poza obrys przystosowanego miejsca do ważenia wyklucza dokładne i miarodajne dokonanie czynności ważenia pojazdu. W konsekwencji odczyt z wag typu [...] był błędny i nie mógł stanowić podstawy do nałożenia kwestionowanej kary pieniężnej.

Przeprowadzenie w takich warunkach ważenia pojazdu naruszyło art. 8 k.p.a.

W odpowiedzi na skargę, GITD podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji, wnosząc o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sąd administracyjny bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Kontrolując w ten sposób zaskarżoną decyzję Sąd nie stwierdził naruszenia prawa w stopniu w stopniu, który mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Skargę P.P. należało więc uznać za nieuzasadnioną.

Zgodnie z art. 61 Prawa o ruchu drogowym ładunek nie może powodować przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej lub dopuszczalnej ładowności pojazdu oraz umieszcza się go w taki sposób, aby nie powodował przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi pojazdu na drogę.

Z kolei art. 4 pkt 25 u.d.p. stanowi, że pojazdem nienormatywnym jest pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach niniejszej ustawy, albo którego wymiary i masa wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach o ruchu drogowym, z wyłączeniem autobusów w zakresie nacisków osi.

Ruch pojazdu lub zespołu pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, albo którego wymiary lub masa wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy, jest dozwolony tylko pod warunkiem uzyskania zezwolenia, w myśl

art. 64 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym.

Za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia określonego przepisami o ruchu drogowym, zgodnie z art. 13g u.d.p. wymierza się karę pieniężną w drodze decyzji administracyjnej, w wysokości określonej w załączniku nr 2 do tej ustawy.

Z powyższych unormowań wynika, iż w przypadku stwierdzenia podczas kontroli drogowej, że pojazd jest nienormatywny, służby kontrolujące mają obowiązek nałożyć karę pieniężną, a jej wysokość, odnoszona do wielkości stwierdzonego przekroczenia, jest ściśle określona.

W ocenie Sądu służby Inspekcji Transportu Drogowego prawidłowo ustaliły, że pojazd skarżącego, przewożący w momencie kontroli ładunek – kombajn przekraczał dopuszczalne parametry w zakresie dopuszczalnych nacisków osi pojazdu na drogę oraz dopuszczalnej długości pojazdu, jak i jego wysokości. Rodzaj i wielkość przekroczeń utrwalone zostały w protokole kontroli z dnia [...] kwietnia 2011 r. Równocześnie należy zauważyć, że skarżący nie kwestionował w odwołaniu przekroczenia przez jego pojazd dopuszczalnych norm w zakresie długości i wysokości, nawet tych, ponadnormatywnych, określonych w zezwoleniu nr [...] Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r. (k. – 16 akt adm.). P.P. nie podzielił stanowiska organu co do zasadności nałożenia kar za przekroczenie nacisków osi w łącznej kwocie 10.800 zł. Kierowca kontrolowanego pojazdu S.S. uczestniczył w kontroli. Jednakże odmówił podpisania protokołu kontroli, nie podając przyczyn odmowy. Z drugiej strony nie zgłosił żadnych uwag do przebiegu kontroli (protokół kontroli, k. – 20 - 23 akt adm.). Skarżący również do chwili wydania decyzji przez [...] Inspektora Transportu Drogowego w dniu [...] sierpnia 2011 r. nie podnosił jakichkolwiek zastrzeżeń co do przebiegu kontroli, jej wyników, mimo że otrzymał odpis protokołu kontroli i został pouczony o możliwości zapoznania się z aktami i wypowiedzenia się co do zebranego w sprawie materiału dowodowego (pisma [...] Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2011 r. i z dnia [...] czerwca 2011 r., k. – 28, 33 akt adm.). Można zatem przyjąć, że zostały zaakceptowane przez skarżącego (przynajmniej do momentu otrzymania decyzji o nałożeniu kary pieniężnej) ustalenia faktyczne, dotyczące miejsca zatrzymania pojazdu, wyników pomiarów i sposobu ich wykonania, dokonane przez organ kontrolujący. Wagi, których użyto podczas przedmiotowej kontroli, posiadały w dniu kontroli ważne świadectwa legalizacyjne.

W wyroku z dnia 17 czerwca 2008 r., sygn. akt II GSK 89/08 Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, iż protokół kontroli ma cechy dokumentu urzędowego, w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a. Protokół, jako dokument urzędowy, korzysta z wiarygodności zawartych w nim ustaleń, z tego między innymi względu, że sporządzany jest z udziałem przedstawiciela podmiotu kontrolowanego, który ma prawo wnieść do niego zastrzeżenia. Co do zasady, znaczenia dowodowego protokołu z kontroli drogowej nie sposób przecenić. Obrazuje on bowiem stan faktyczny, który później może być trudny do odtworzenia. Mimo tego organ ma obowiązek przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, zwłaszcza jeżeli wątpliwości co do przeprowadzenia kontroli, są uzasadnione i poparte dowodami strony.

W rozpoznawanej sprawie skarżący stawiając zarzut błędu w ustaleniach faktycznych podniósł, iż ważenie pojazdu przeprowadzono z naruszeniem przepisów prawa, wbrew homologacji wag i w miejscu, które nie było przystosowane do ważenia pojazdów o długości, jak ten kontrolowany. Pojazd wystawał poza obrys miejsca do ważenia, co uniemożliwiało dokonanie prawidłowego ważenia pojazdu, a tym samym odczyt z wag był błędny.

Z akt sprawy wynika, iż w protokole kontroli z dnia [...] marca 2010 r. stwierdzono, że: 1) dopuszczalny nacisk pojedynczej osi napędowej pojazdu na danej drodze wnosił do:10,0 t.; 2) pomiaru nacisków osi pojazdu dokonano przenośnymi wagami do pomiarów statycznych, określonego typu, o podanych numerach fabrycznych, posiadającymi legalizację Urzędu Miar; 3) pojazd skierowano na zalegalizowany punkt ważenia w W., posiadający wnękę o głębokości dostosowanej do wysokości użytych do pomiarów wag typu [...]; 4) kierujący pojazdem został pouczony o zasadach ważenia i był obecny przy ważeniu; 5) okazano dokumenty dotyczące legalizacji wag i protokół pomiaru pochyłości terenu stanowiska ważenia (protokół kontroli, k. – 20 - 23 akt adm.).

Nadto w aktach sprawy znajduje się protokół pomiaru stanowiska ważenia pojazdów wydany przez Miejski Zarząd Dróg w W. z dnia [...] lutego 2011 r., zawierający także w formie załącznika graficzne oznaczenie stanowiska ważenia, określenie spadków dopuszczalnych i pomierzonych (te drugie mieszczą się w granicach spadków dopuszczalnych podłużnych i poprzecznych), datę przeprowadzenia pomiarów ([...] lutego 2011 r.) i dane osób przeprowadzających pomiary oraz klauzulę zatwierdzającą protokół pomiaru przez Dyrektora Miejskiego Zarządu Dróg w W. (k. – 7 akt adm. i k. – 38 – 39 akt adm.).

Należy przy tym zauważyć, że w niniejszej sprawie do ważenia zastosowano nieautomatyczne wagi przenośne do pomiarów statycznych typu [...]. Wagi użyte w trakcie kontroli spełniały wymogi określone w rozporządzeniu Ministra Gospodarki z dnia 31 stycznia 2008 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi nieautomatyczne, oraz szczegółowego zakresu sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych (Dz. U. Nr 26, poz. 152). Rozporządzenie to nie wprowadza szczególnych warunków dla miejsca ważenia przy pomocy wag nieautomatycznych. Minimalne wymagania znajdują się w instrukcji obsługi producenta tych wag, gdzie w pkt 2.1. mówi się, że waga tego typu może być ustawiona na wszystkich normalnych nawierzchniach drogi. W przypadku nierówności pod wagą powinna zostać wolna przestrzeń 5 mm. Zaleca się także usuwanie żwiru, kamieni spod wagi dla wyeliminowania błędu pomiaru (kopia instrukcji, k. – 44 akt sądowych). Z instrukcji obsługi omawianych wag wynika, że ważenie powinno następować w miejscu, w którym nachylenie terenu w kierunku jazdy nie przekracza 2 %, a pochylenie poprzeczne mieści się w granicach 1 – 5 %.w kierunku poprzecznym Jak wskazał organ odwoławczy, w celu zapewnienia maksymalnej dokładności wyników, korzysta się wyłącznie z miejsc wypoziomowanych, odpowiednio zbadanych i zatwierdzonych przez odpowiednie organy, które odpowiadają powyższym wymogom. Miejsce ważenia w W. charakteryzuje spadek podłużny od 0,1 do 0,4 % i spadek poprzeczny od 1,40 do 1, 90 % (k. – 7 akt adm.). Zatem spełnia to miejsce wymagania opisane w instrukcji obsługi wag. Potwierdzone to jest dokumentem wydanym przez właściwy organ, po przeprowadzeniu odpowiednich pomiarów przez uprawnionego geodetę.

Co do ustawienia wag, należy zauważyć, że zostały umieszczone we wnęce, co wykluczało konieczność użycia podkładek, zgodnie z pkt 2.2.2. (k. – 48 akt sądowych).

Nadto, zarówno instrukcja obsługi wag w pkt 2.1. i 2.2.2. (k. – 44 i 46 - 48 akt sądowych), jak i Załącznik do świadectwa homologacji w pkt 4.1, 5.2 (k. – 61-62 akt sądowych) dopuszczają możliwość wykorzystania pary wag typu [...] do pomiaru nacisków osi, nie tylko bliźniaczych, ale i potrójnych.

Wobec tego, brak było podstaw do kwestionowania prawidłowości pomiaru nacisków osi przy użyciu wag typu [...].

Nie podziela Sąd także argumentacji skarżącego co do niewiarygodności pomiarów nacisków na osie z uwagi na długość kontrolowanego pojazdu - iż wystawał poza miejsce ważenia, skoro ważeniu podlegały koła kolejnych osi i w miejscu, które spełniało wymagania instrukcji obsługi wagi.

Można zgłaszać zastrzeżenia co do działania organu odwoławczego w zgodności z art. 10 k.p.a., który przeprowadził uzupełniające postępowanie wyjaśniające, nie powiadamiając o tym skarżącego (dołączenie instrukcji obsługi producenta wag [...] oraz załącznika do świadectwa homologacji, k. 48 v akt adm. str. 4 decyzji GITD). Jednakże naruszenie to w tej sprawie nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy. Skarżący zarzuty dotyczące ważenia pojazdu i miejsca do ważenia zgłosił dopiero w odwołaniu, mimo że wcześniej był poinformowany o wynikach kontroli, także przez organ Inspekcji Transportu Drogowego. Dołączone dokumenty potwierdziły prawidłowość zastosowania wag typu [...] do ustalenia nacisków poszczególnych osi pojazdu.

Podkreślić należy, iż odpowiedzialność za przekroczenie dopuszczalnych nacisków na osie jest odpowiedzialnością za skutek, ma charakter obiektywny i nie jest oparta na zasadzie winy, zatem sam wynik ważenia potwierdzający przekroczenia parametrów ustawowych wystarczał do nałożenia kar pieniężnych.

Podmiot wykonujący przejazd zobowiązany jest do przestrzegania wyznaczonych przepisami prawa ograniczeń w zakresie dopuszczalnych nacisków osi niezależnie od rodzaju przewożonego ładunku. Należy zwrócić uwagę, iż z treści art. 61 ust. 2 pkt 1 Prawa o ruchu drogowym, precyzującego, w jaki sposób należy dokonywać załadunku, wynika jednoznacznie, że ładunek na pojeździe umieszcza się w taki sposób, aby nie powodował przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi pojazdu na drogę. Już sam ruch pojazdu nienormatywnego po danej drodze publicznej wymaga zezwolenia (w niniejszej sprawie przewoźnik posiadał zezwolenie, którego warunki jednak przekroczył).

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 lutego 2009 r.,

sygn. akt II GSK 760/08 podkreślił, że przekroczenie dopuszczalnego nacisku osi pojazdu na drogę stanowi delikt administracyjny, zagrożony karą pieniężną przewidzianą w art. 40 c u.d.p. (...) odpowiedzialność sprawcy z tytułu deliktu administracyjnego jest niezależna od kwestii winy. Innymi słowy, przekraczając dopuszczalny nacisk osi na drogę przewoźnik popełnia delikt nawet wówczas, gdy nie można mu przypisać winy. Przedsiębiorca wykonujący transport drogowy musi mieć świadomość nieuchronności ponoszenia konsekwencji w przypadkach wykonywania przewozu pojazdem nienormatywnym.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie organy administracji - rozstrzygając sprawę - oparły się na materiale prawidłowo zebranym w toku kontroli, dokonując jego wszechstronnej oceny. Ważenia pojazdu dokonano zgodnie z obowiązującymi zasadami, co zostało przez organ wykazane, to nieuzasadnione jest twierdzenie skarżącego o naruszeniu art. 7 i 8 k.p.a. Ponadto należy uznać, iż stanowisko wyrażone w zaskarżonych decyzjach, organy obu instancji uzasadniły w sposób wymagany przez normę prawa określoną w przepisie art. 107 § 3 k.p.a.

W świetle niepodważonego przez skarżącego stanu faktycznego, zgodnie z którym kontrolowany pojazd był nienormatywny, w tym w odniesieniu do nacisków na osie oraz prawidłowego zastosowania przez organ przepisów prawa, jak i prawidłowego łącznego wyliczenia kary za każde przekroczenie, zaskarżoną decyzję należało uznać za zgodną z prawem.

Jednocześnie oceniając zaskarżoną decyzję Sąd nie stwierdził żadnych innych uchybień, których istnienie powinien uwzględnić z urzędu.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.