Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 449/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2017-09-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art 7 , art 28 , art 77 par 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art 145 par 1 pkt 1 lit c
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirosław Bator Sędziowie : WSA Magda Froncisz (spr.) WSA Tadeusz Kiełkowski Protokolant : starszy sekretarz sądowy Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 września 2017 r. sprawy ze skargi S.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia 23 lutego 2017 r. znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego uchyla zaskarżoną decyzję


UZASADNIENIE

Burmistrz [...] decyzją z dnia 21 grudnia 2016 r. znak [...], na podstawie art. 71 ust. 2 pkt 1, art. 73 ust. 1, art. 75 ust. 1 pkt 4, art.80, art. 82 oraz art.85 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2016r., poz. 353), § 2 ust. 1 pkt 51 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010r. w sprawie przedsięwzięć mogących znaczono oddziaływać na środowisko (tj. Dz. U. z 2016r., poz. 71) na wniosek inwestora: Przedsiębiorstwa Handlowo - Produkcyjno - Usługowego "[...]" Sp. z o.o. w B. ustalił środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia pn: "Budowa obiektu do hodowli drobiu ilości powyżej 210 DJP w miejscowości B. R., zlokalizowanego na działkach nr [...]".

Od powyższej decyzji odwołanie złożyło 119 osób, między innymi S. S.. Przedmiotem zarzutu było pozbawienie statusu strony oraz niezapewnienie udziału społeczeństwa w przeprowadzonym postępowaniu. Zarzucono, że decyzja wydana została z naruszeniem art. 6, 7, 8, 9 i 10 K.p.a., przy niedokładnym wyjaśnieniu stanu faktycznego. Odwołujący podkreślił, że wnioskował, wraz z innymi mieszkańcami, o przeprowadzenie rozprawy administracyjnej. Powołał się na stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie wyrażone w wyroku z dnia 29 stycznia 2016 r. II OSK 1340/14, w którym stwierdzono, że dla określenia, którym podmiotom przysługuje status strony w postępowaniu o ustalenie środowiskowych uwarunkowań nie ma znaczenia, czy oddziaływanie na nieruchomość właściciela nieruchomości będzie mieściło się w granicach dopuszczalnych norm, czy też będzie ponadnormatywne, wystarczy bowiem, że nieruchomość ta będzie znajdować się w zasięgu oddziaływania planowanej inwestycji. Odwołujący wskazał, że przepis § 3 ust.1 pkt 2 uchwały Sejmiku Województwa [...] z dnia 27 lutego 2012 r. w sprawie [...] Obszaru Chronionego Krajobrazu wprowadza zakaz realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Nadto w odwołaniu zarzucono, że obwieszczenia służące zapewnieniu udziału społeczeństwa w postępowaniu były dokonywane nieprawidłowo.

Na wezwanie Samorządowego Kolegium Odwoławczego S. S. oświadczył, że jest właścicielem/współwłaścicielem nieruchomości gruntowej tj. działki ewidencyjnej nr [...] położonej w obrębie ewidencyjnym B. R..

Decyzją z dnia 23 lutego 2017r., znak: [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 w zw. z art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2016r., poz. 23 ze zm.), umorzyło postępowanie odwoławcze wywołane odwołaniem S. S..

W uzasadnieniu organ II instancji podał, że w wyniku podjętych czynności w postępowaniu odwoławczym ustalił właścicieli działek nr [...] obr. B. R.. Z kolei właścicielem działek nr [...] w m. B. R., stanowiących teren inwestycji, jest Przedsiębiorstwo Handlowo - Produkcyjno - Usługowe "[...] Sp. z o.o. w B.. Wyjaśnił, że strony postępowania w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia ustala się stosownie do treści art. 28 K.p.a.. Interes prawny winien być oparty na przepisach prawa materialnego. Materialnoprawną podstawą interesu prawnego w postępowaniu środowiskowym mogą być m.in. przepisy Kodeksu cywilnego regulujące sposób wykonywania prawa własności nieruchomości oraz ich niezakłóconego korzystania. Na tej podstawie należy przyjąć, że interesem prawnym mogą wykazać się podmioty mające prawa rzeczowe do nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji. Ustalając krąg stron postępowania Kolegium miało na względzie ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Z ustaleń tych wynika, że oddziaływanie na etapie prowadzenia prac budowlano-montażowych ograniczy się do bezpośredniego terenu inwestycji oraz dróg dojazdowych i nie będzie miało istotnego wpływu na stan zanieczyszczenia powietrza poza terenem, na którym planowane jest przedsięwzięcie. Charakter oddziaływania w trakcie prowadzenia tego typu prac oraz wielkość terenu, na którym planuje się przedsięwzięcie, pozwala na stwierdzenie, że nie należy spodziewać się znaczącego oddziaływania w zakresie emisji zanieczyszczeń do powietrza poza granicami terenu przewidzianego pod przedmiotową inwestycję. Emitowany hałas będzie miał charakter nieciągły, jego natężenie będzie podlegać zmianom w poszczególnych etapach budowy, nawet w obrębie jednej zmiany roboczej, w zależności od przebiegu prac i udziału poszczególnych maszyn i urządzeń montażowych w trakcie realizacji przedsięwzięcia. Prace prowadzone będą w porze dziennej, co pozwoli na ograniczenia uciążliwości akustycznej placu budowy w porze nocnej. Ze względu na fakt, że prace budowlano-instalacyjno-montażowe prowadzone będą w większości w porze dziennej, można przyjąć, że poziom ekwiwalentny hałasu poza terenem prowadzonych robót, spowodowanych pracą maszyn budowlanych i towarzyszących im urządzeń technicznych, a także zwiększonym ruchem pojazdów samobieżnych i samochodowych, nic przekroczy poziomu dopuszczalnego dla terenów objętych ochroną akustyczną. Ścieki socjalno-bytowe powstałe w fazie budowy będą odprowadzane do kabin typu toi-toi i wywożone do oczyszczalni ścieków.

Na etapie realizacji przedsięwzięcia nie przewiduje się ingerencji w środowisko wodne. Realizacja przedsięwzięcia nie wpłynie negatywnie na wody powierzchniowe, wody podziemne, gleby i ziemie okolicznych terenów. W wyniku realizacji inwestycji powstaną głownie odpady budowlane, które do czasu ich przekazania do odzysku lub unieszkodliwienia, magazynowane będą w miejscu prowadzonych prac, w odpowiednio wydzielonych, oznakowanych oraz przystosowanych do tego celu miejscach i pojemnikach, w sposób selektywny.

Na etapie eksploatacji przedsięwzięcia woda dostarczana będzie z wodociągu gminnego, natomiast rezerwowym źródłem wody będzie studnia wiercona. W skali roku zużycie wody do celów produkcyjnych i socjalno-bytowych kształtować się będzie na poziomie 15 102 m3.

Na terenie fermy będą powstawać ścieki socjalno-bytowe, których źródłem będą urządzenia sanitarne znajdujące się na terenie obiektu. Kanalizacja socjalno-bytowa obejmuje urządzenia sanitarne wewnątrz części istniejącego budynku socjalnego wyposażonego w toalety oraz kabinę prysznicową. Powstające ścieki odprowadzane będą do szczelnego zbiornika wybieralnego o pojemności 4,5 m3. Następnie ścieki odbierane będą przez odbiorcę zewnętrznego na podstawie umowy cywilno-prawnej, celem poddania ich oczyszczeniu w oczyszczalni ścieków. W skali roku powstanie około 115 m3 ścieków socjalno-bytowych.

Źródłem ścieków technologicznych będzie okresowe mycie kurników, które odbywać się będzie po każdym cyklu hodowlanym trwającym 6 tygodni. Mycie odbywać się będzie przy pomocy myjki ciśnieniowej. Ilość tych ścieków będzie adekwatna do ilości zużytej wody. W skali roku powstanie ok. 187 m3 ścieków. Ścieki te nie będą zawierały środków chemicznych i bakteriobójczych, ponieważ w związku ze stosowaną technologią chowu, dezynfekcja kurników nastąpi po umyciu kurnika, a środki dezynfekcyjne pozostaną do wyschnięcia (nie będą usuwane z kurnika). Dla odprowadzenia ścieków z mycia kurników zastosowane będą bezodpływowe zbiorniki znajdujące się wewnątrz kurnika o pojemności 2 m3 każdy (po 4 na każdy kurnik). Po zakończeniu mycia ścieki te będą odpompowywane ze zbiorników i wywożone na oczyszczalnię ścieków.

Ścieki opadowe z dachów budynków oraz terenów utwardzonych wokół budynków pojazdów i placów manewrowych będą odprowadzane bez oczyszczania do ziemi (rozprowadzane po terenach zielonych własnej działki). Odprowadzane ścieki będą dotrzymywać stężenia przewidziane prawem tj.: do 100,0 mg/dcm3 w odniesieniu do wskaźnika zawiesina ogólna, do 15,0 mg/ dcm w odniesieniu do wskaźnika węglowodory ropopochodne.

Źródłami emisji gazów i pyłów do powietrza będzie: 18 kurników, 12 silosów paszowych, agregat prądotwórczy, 15 zbiorników magazynowych, transport samochodowy.

Przeprowadzone obliczenia wykazały, że ferma ze względu na emisję dwutlenku azotu, tlenku węgla, pyłu zawieszonego PM 10 i PM2,5, węglowodorów aromatycznych, węglowodorów alifatycznych, amoniaku oraz siarkowodoru będzie spełniała wymagania przepisów ochrony środowiska nie powodując przekroczeń dopuszczalnych stężeń w powietrzu poza terenem własności inwestora. Przyjęte rozwiązania techniczno-technologiczne będą wpływać na zmniejszenie oddziaływania przedsięwzięcia na zmiany klimatu. Realizowane to będzie poprzez: zastosowanie konstrukcji eliminującej straty ciepła w chłodne dni, zastosowanie wysokosprawnych urządzeń grzewczych ograniczających zużycie gazu, a co się z tym wiąże emisje gazów cieplarnianych, zainstalowanie instalacji wywiewnej z możliwością odzysku ciepła, zastosowanie ogrzewania podłogowego kombinowanego z chłodzeniem (system "Pad cooling") ograniczającą emisję gazów do powietrza.

Źródłem emisji hałasu do środowiska będą: 72 wentylatory dachowe zainstalowane na kurnikach o mocy akustycznej 82 dB, 60 wentylatorów szczytowych zainstalowanych w 6 kurnikach o mocy akustycznej 64 dB, agregat prądotwórczy o poziomie mocy akustycznej 96 dB oraz transport samochodowy. Przeprowadzone obliczenia propagacji hałasu wykazały, że ferma drobiu będzie dotrzymywała dopuszczalne poziomy hałasu na terenach objętych ochroną akustyczną. Obliczenia, o których mowa wyżej zamieszczone zostały w sporządzonym raporcie. Z obliczeń tych wynika, że maksymalny zasięg normatywnego oddziaływania inwestycji zamknie się w granicach działek będących własnością Inwestora.

Kolegium uznało, że oddziaływanie inwestycji może przekroczyć granice działek i przyjęło w związku z tym, że oddziaływanie to - nie przekraczające norm - dotyczyć może wszystkich nieruchomości znajdujących się w sąsiedztwie planowanej inwestycji. Wniosek taki Kolegium wywiodło z analizy załączników nr 5a - 5j na których przedstawiono w postaci izolinii oddziaływanie poszczególnych substancji chemicznych i zanieczyszczeń: amoniaku, siarkowodoru, pyłu PM 10, pyłu PM 2,5, opadu pyłu, dwutlenku azotu. Z treści tych załączników wynika, że inwestycja będzie oddziaływać - nie przekraczając dopuszczalnych norm - również na tereny działek sąsiednich. Kolegium uznało zatem, że interes prawny mają - poza inwestorem - również właściciele następujących działek: [...]. Spośród tych osób, którym przysługuje interes prawny, pod odwołaniem podpisała się jedynie H. C. - właścicielka działki nr [...].

Kolegium stwierdziło natomiast, że odwołującemu nie przysługuje interes prawny. Odwołujący jest co prawda właścicielem działek położonej w B. R., ale działki te pozostają poza zasięgiem oddziaływania inwestycji. W takim zaś przypadku odwołanie przez niego wniesione nie mogło zostać rozpatrzone merytorycznie. Odwołujący posiada jedynie interes faktyczny, nie zaś prawny. Brak po stronie odwołującego przymiotu strony oznacza bezprzedmiotowość postępowania odwoławczego, co skutkowało jego umorzeniem na podstawie art. 105 § 1 K.p.a..

S. S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie domagając się stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia 23 lutego 2017r., znak: [...], a także decyzji organu I instancji, a to decyzji Burmistrza [...] w sprawie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia pn: "Budowa obiektu do hodowli drobiu ilości powyżej 210 DJP w miejscowości B. R.".

Skarżący zarzucił, że zaskarżone orzeczenie zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa, a to: z naruszeniem przepisów art. 6, 7, 8, 9 i 10 K.p.a.. Naruszenie określonych w tych przepisach zasad, w szczególności zasady zapewnienia czynnego udziału stron w postępowaniu, skutkowało ostatecznie wydaniem przez organ odwoławczy decyzji administracyjnej umarzającej postępowanie odwoławcze, poprzedzonej niedokładnym wyjaśnieniem istniejącego stanu faktycznego i prawnego i tym samym istotnym ograniczeniem podmiotowym.

W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że organ II instancji oparł swoją decyzję głównie na wywodach zawartych w raporcie, pomijając przy tym stanowisko i zarzuty, jakie zostały zawarte w odwołaniu od decyzji Burmistrza [...]. Jak wynika z orzecznictwa sądów administracyjnych organ administracyjny winien dokonać gruntownej analizy dokumentu, jakim jest raport o oddziaływaniu na środowisko, działając przy tym z urzędu. Niezależnie od tego wszelkie wnioski kierowane w tej mierze przez podmioty mające interes prawny i faktyczny w rzetelnej ocenie oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko winne być poważnie traktowane przez organ administracji publicznej, bowiem są one zazwyczaj emanacją interesu społecznego w prowadzonym postępowaniu.

Skarżący podkreślił, że osoba, która jest właścicielem nieruchomości, ma prawo do korzystania z niej w sposób zgodny z przeznaczeniem, a zarazem odpowiadający powszechnie obowiązującym standardom w zakresie poziomu hałasu, zanieczyszczenia powietrza, czy też odoru pochodzącego z sąsiednich nieruchomości.

Zarówno rodzaj zamierzonej działalności produkcyjnej, jak i poziom immisji hałasu oraz odoru od obiektów, które mają powstać na gruncie inwestora, został przez ustawodawcę określony jako mogący zawsze znacząco oddziaływać na środowisko. Organy w każdym wypadku winny ustalić, komu przysługuje przymiot strony. Tymczasem organ I Instancji nie podjął jakichkolwiek czynności, które zmierzałyby do precyzyjnego ustalenia stron postępowania i czynności te byłyby udokumentowane w materiałach sprawy. Formalną próbę ustalenia stron postępowania podjął jedynie organ odwoławczy, który jednak oparł się w tej mierze li tylko na geograficznym położeniu działek bezpośrednio sąsiadujących z planowaną inwestycją wskazując, że status strony postępowania może być przyznany jedynie właścicielom nieruchomości położonych w bezpośrednim sąsiedztwie względem działki, na której realizowana ma być inwestycja. Organ odwoławczy nie podjął próby ustalenia zakresu potencjalnego oddziaływania inwestycji na obszar nieruchomości innych, niż bezpośrednio sąsiadujące. Kolegium zignorowało realne zagrożenie negatywnej immisji (zarówno w zakresie poziomu hałasu, jak i stężenia odoru) na nieruchomości położone w dalszym (tj. niebezpośrednim) sąsiedztwie planowanej inwestycji.

Skarżący zwrócił uwagę, że organ I instancji – wbrew wymogom ustawy o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko - nie zapewnił udziału społeczeństwa w podejmowaniu decyzji w postępowaniu.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało swoje stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369), dalej "P.p.s.a.", odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy.

W ramach kontroli działalności administracji publicznej przewidzianej w art. 3 P.p.s.a. sąd jest uprawniony do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołana podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.), zaś jednym ograniczeniem w tym zakresie jest zakaz przewidziany w art. 134 § 2 P.p.s.a. Orzekanie w granicach sprawy (art. 135 P.p.s.a.) oznacza sprawę będącą przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność, jako pochodną określonego stosunku administracyjnoprawnego i odbywa się z uwzględnieniem ówcześnie obowiązujących przepisów prawa.

Stosownie natomiast do treści art. 145 § 1 P.p.s.a. w przypadku, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem.

Wskazać również należy, że zgodnie z przepisem art. 133 § 1 P.p.s.a. Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, że sąd przy ocenie legalności decyzji bierze pod uwagą okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego, że "skoro wyrok wydawany jest na podstawie akt sprawy, to tym samym badając legalność zaskarżonej decyzji Sąd ocenia jej zgodność z prawem materialnym i procesowym w aspekcie całości zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym materiału dowodowego" (wyrok NSA W-wa z dnia 9.07.2008 r., sygn. II OSK 795/07, LEX nr 483232).

W pierwszej kolejności, odnosząc się do zawartego w skardze wniosku o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, Sąd wskazuje, że P.p.s.a. przewiduje stwierdzenie nieważności zaskarżonego aktu (decyzji lub postanowienia) w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.

Z kolei zgodnie z art. 156 K.p.a. organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która:

1) wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości;

2) wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa;

3) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną;

4) została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie;

5) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały;

6) w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą;

7) zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa.

W sprawie niniejszej Sąd nie stwierdził, a nie wskazał jej także skarżący, żadnej z wymienionych wyżej przesłanek nieważności zaskarżonej decyzji.

Jednakże, mając na uwadze treść powołanych wyżej przepisów, a także okoliczności niniejszej sprawy wynikające z akt administracyjnych w zakresie zgromadzonego materiału dowodowego oraz przebiegu postępowania należy stwierdzić, że skarga jest zasadna, a zaskarżona decyzja SKO w T. podlegała uchyleniu, bowiem została wydana bez rozważenia wszystkich okoliczności istotnych dla ustalenia, czy skarżącemu przysługuje przymiot strony w postępowaniu o ustalenie środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia: "Budowa obiektu do hodowli drobiu ilości powyżej 210 DJP w miejscowości B. R., zlokalizowanego na działkach nr [...]".

Jak wynika z przesłanych przez organ akt administracyjnych, a zwłaszcza z wydruku z elektronicznej księgi wieczystej: nr [...] oraz nr [...], skarżący S. S. jest właścicielem działek nr [...] w B. R..

Jak prawidłowo wskazało Kolegium, krąg stron postępowania w sprawie ustalenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia należy ustalać mając na uwadze ogólną regulację odnoszącą się do strony postępowania, zawartą w art. 28 K.p.a.. Zgodnie z tym przepisem stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Interes prawny, o którym mowa w art. 28 K.p.a. to interes, który pozostaje w bezpośrednim, indywidulanym, konkretnym, realnym i aktualnym związku z przedmiotem danego postępowania. Rzeczony interes winien opierać się na konkretnym przepisie prawa materialnego, z którego strona wywodzi prawo do uczestnictwa w danym postępowaniu administracyjnym. Niezbędne jest zatem ustalenie związku o charakterze materialnoprawnym między sytuacją jednostki, a powszechnie obowiązującą normą prawa materialnego (por. wyroki NSA: z dnia 8 stycznia 2014 r. w sprawie o sygn. akt II OSK 1859/12, z dnia 4 kwietnia 2014 r. w sprawie o sygn. akt II OSK 2685/12; wyrok WSA w Warszawie z dnia 7 maja 2014 r. w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 2657/13, w Szczecinie z dnia 30 stycznia 2014 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Sz 996/13).

Dla ustalenia stron postępowania administracyjnego w sprawie środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia, innych niż wnioskodawca - podmiot planujący podjęcie realizacji przedsięwzięcia, o którym mowa w art. 73 ust. 1 u.i.o.ś. - konieczne jest prawidłowe ustalenie terenu objętego oddziaływaniem planowanego przedsięwzięcia na środowisko. Z przepisów art. 72 ust. 2 pkt 1, art. 74 ust. 1 pkt 1 i art. 82 ust. 1 pkt 1 lit. b u.i.o.ś. wynika, że chodzi o każde oddziaływanie, a nie tylko takie, które przekracza określone normy (por. Krzysztof Gruszecki "Komentarz do art. 73 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko", LEX 2013, teza 4 i 5).

Normy i ich ewentualne przekroczenia mają znaczenie dla treści decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, a nie dla posiadania przymiotu strony w rozumieniu art. 28 K.p.a. Stroną analizowanego postępowania jest więc właściciel nieruchomości położonej na terenie objętym tak rozumianym oddziaływaniem planowanego przedsięwzięcia. W tym sensie o interesie prawnym tego podmiotu świadczy także prawo do niezakłóconego korzystania z nieruchomości, wynikające z art. 140 i art. 144 Kodeksu cywilnego (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 maja 2013 r. sygn. akt II OSK 108/12 dostępny w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Podstawowym kryterium decydującym o uznaniu za stronę właściciela nieruchomości zlokalizowanej w pobliżu planowanej inwestycji jest stwierdzenie, że na tą nieruchomość rozciąga się oddziaływanie planowanego przedsięwzięcia. W każdym przypadku organ prowadzący postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach winien należycie ustalić obszar oddziaływania planowanego przedsięwzięcia, biorąc pod uwagę przede wszystkim dane wynikające z dokumentów dostarczonych przez inwestora.

W zaskarżonej decyzji przyjęto, że oddziaływanie inwestycji może przekroczyć granice terenu inwestycji i ustalono, że oddziaływanie to - nie przekraczające norm - może dotyczyć wszystkich nieruchomości znajdujących się w sąsiedztwie planowanej inwestycji. W ocenie Sądu ograniczenie kręgu stron tylko do tych podmiotów było jednak przedwczesne i nie uwzględniało wszystkich czynników istotnych dla oceny interesu prawnego właścicieli poszczególnych nieruchomości w przedmiotowym postępowaniu.

Przede wszystkim należy wskazać na blankietowość zaskarżonej decyzji. Jak z niej wynika, odwołania zostały złożone przez 119 osób. Umarzając postępowanie odwoławcze w niniejszej sprawie Kolegium nie wskazało ani w jakiej odległości od planowanej inwestycji znajduje się działka S. S., ani jakie jest jej przeznaczenie według ewidencji gruntów, czy faktyczny sposób użytkowania. Niewątpliwie elementy te mogą mieć znaczenie dla oceny, czy S. S. powinien być stroną postępowania. Mapa z zaznaczonym położeniem działek poszczególnych odwołujących została przez SKO w T. złożona do akt sądowoadministracyjnych dopiero na etapie postępowania sądowego.

Kolegium, przy ustalaniu kręgu stron postępowania, bezkrytycznie przyjęło wartości i wnioski wynikające z przedłożonego do akt sprawy raportu oddziaływania inwestycji na środowisko.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że raport jest jednym, choć bardzo ważnym, z dowodów w sprawie i jak każdy dowód podlega swobodnej ocenie. Nie może także stanowić jedynego źródła materiału dowodowego, w związku z tym organy są zobowiązane podejmować wszelkie kroki niezbędne do wyjaśnienia sprawy, dopuszczając z urzędu jako dowód wszystko co może przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie jest sprzeczne z prawem, a więc by z urzędu przeprowadzać dowody służące ustaleniu precyzyjnie i w pełnym zakresie stanu faktycznego sprawy (por. wyroki NSA z dnia 8 marca 2010 r. II OSK 925/09 z dnia 29 listopada 2000 r. V SA 948/00 - orzeczenia.nsa.gov.pl). Nadto w ramach oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko określa się oraz ocenia nie tylko wpływ przedsięwzięcia na środowisko, ale także możliwość oraz sposoby zapobiegania i zmniejszania negatywnego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko (art. 62 ust. 1 pkt 2 u.i.o.ś.).

Organ prowadzący postępowanie winien więc zweryfikować raport oddziaływania na środowisko - zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 8 lit. a ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 353). Weryfikacja prawidłowości przedłożonego raportu jest istotna nie tylko z punktu widzenia merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia, ale również z punktu widzenia prawidłowego ustalenia oddziaływania planowanej inwestycji na inne nieruchomości, a w konsekwencji prawidłowego ustalenia kręgu stron postępowania.

Jak podnoszono w pismach mieszkańców - obawiali się oni (w tym skarżący) przede wszystkim zwiększonego ruchu ciężkich samochodów oraz odoru pochodzącego z funkcjonującej fermy, biorąc pod uwagę zwłaszcza duży rozmiar planowanego przedsięwzięcia (planowana jest budowa wielu obiektów, a następnie hodowla brojlerów w ilości 1 800 000 sztuk rocznie).

Analizując raport Sąd zauważył, że na stronie 11 raportu podano, że w bezpośrednim kompleksie działek, na których planowana jest inwestycja, znajdują się: od strony południowej - droga gruntowa (działka nr [...]), następnie użytki rolne, a w odległości 2,5 km zlokalizowana jest droga krajowa nr [...]; od strony północnej - droga gruntowa (działka nr [...]), tereny upraw rolnych i nieużytki, dalej tereny leśne i w odległości około 0,5 km gruntowa droga lokalna; od strony wschodniej - tereny leśne; od strony zachodniej - tereny upraw rolnych i nieużytki zielone, dalej w odległości 0,7 km zabudowa mieszkalno-zagrodowa wsi B. R. i droga gminna [...]

Na stronie 21 raportu autor podał, że po każdym 6-cio tygodniowym cyklu nastąpi dwutygodniowa przerwa technologiczna, podczas której m.in. nastąpi usunięcie ściółki wraz z pomiotem z budynków kurników oraz intensywne ich wietrzenie. Na kurnikach zainstalowanych zostanie łącznie 144 wentylatorów. Na stronie 40 wskazano, że "wentylacja kurników została tak zaprojektowana, aby w jak najmniejszym stopniu oddziaływała na tereny zabudowy mieszkaniowej", co wskazywać może, że oddziaływanie jednak wystąpi.

Nadto raport nie określa sposobu dojazdu na planowaną fermę. Zważywszy, że planowana jest budowa wielu obiektów, a następnie hodowla brojlerów w ilości 1.800.000 sztuk rocznie, że samo zużycie słomy wyniesie 419.580 kg rocznie, że konieczne będzie stałe dowożenie różnych materiałów i wywożenie samochodami ciężarowymi dużych ilości m.in. brojlerów, padłych kurczaków i pomiotu, istotne jest uwzględnienie tej okoliczności przy obliczeniach dotyczących wystąpienia immisji. Tymczasem na stronie 32 raportu stwierdzono, że "emisja hałasu powodowana przez pojazdy będzie rozproszona, chwilowa (przyjazd i wyjazd pojazdów i praca silnika będzie od kilku do kilkunastu sekund). Poziom dźwięku nie będzie przekraczał norm określonych w prawie ochrony środowiska dotyczących terenów otaczających".

Na stronie 43 raportu znalazło się zdanie, że "prowadzone prace budowlane mogą stanowić źródło zanieczyszczenia powietrza w trakcie m.in. transportu samochodowego i nie będą przekraczały granicy terenu zajmowanego przez projektowane przedsięwzięcie". Autor powołał się na analizę akustyczną dla planowanego przedsięwzięcia przedstawioną w rozdziale 7.2.3. (str.82). W analizie tej podano, że najbliższe tereny objęte ochroną (chronione tereny zabudowy mieszkaniowej) znajdują się w odległości 700 m od zachodniej granicy inwestycji. Treść rozdziału wskazuje, że dla obliczeń przyjęto założenie, że ruch będzie się odbywał po wewnętrznych drogach zakładowych o długości 400 m, co oznacza to, że przy obliczeniach nie wzięto pod uwagę hałasu, jaki wystąpi na drogach dojazdowych łączących drogi publiczne z fermą, którymi poruszać się będą samochody ciężarowe. Nadto, żeby takich obliczeń dokonać, należało wskazać, którędy będzie się odbywał dojazd na fermę.

To samo odnieść należy do emisji pyłów związanych z ruchem samochodów ciężarowych dojeżdżających do fermy i z niej wyjeżdżających. Na stronie 68 raportu, gdzie odniesiono się do emisji niezorganizowanej z transportu, najpierw stwierdzono, że transportem samochodowym do fermy będzie dowożona pasza, pisklęta, słoma, gaz, materiały budowlane, a wywożone będą brojlery do uboju, obornik, padłe sztuki, ścieki. Tymczasem na stronie 71 do obliczeń przyjęto założenie "czas poruszania się danego pojazdu po terenie fermy tam i z powrotem, przy założonej prędkości 10 km/h, przy najdłuższym możliwym odcinku do pokonania wynoszącym 400 m". Oznacza to, że przy obliczeniach nie wzięto pod uwagę emisji z dróg dojazdowych, którymi poruszać się będą samochody ciężarowe, które umożliwiać będą dostanie się na teren fermy z dróg publicznych.

Z kolei na stronie 79 podano, że "dopuszczalne stężenie merkaptanów (substancji odorotwórczych) wynosi Da—2,0 u/ m 3 . Zakres zmienności izolinii zawiera się w granicach 0,52 do 1,31 u/ m 3, co oznacza, że wartości dopuszczalne dla merkaptanów również nie będą przekraczane. Ponieważ merkaptany są wskaźnikiem uciążliwości odorowych, oznacza to, że planowana ferma nie będzie również uciążliwa w tym aspekcie. Niejasne jest, zatem kolejne zdanie raportu "na dzień sporządzenia niniejszej dokumentacji odory nie są normowane jednak w powietrzu."

Powyższe uwagi pozwalają na stwierdzenie, że organ odwoławczy nie zweryfikował poprawności raportu. Konsekwencją bezkrytycznego przyjęcia wniosków raportu było niewystarczające rozważenie, czy skarżącemu przysługuje przymiot strony, a zatem stwierdzenie SKO w T., że skarżący nie jest stroną postępowania, było dokonane przedwcześnie.

Brak dokonania przez organ odwoławczy własnych ustaleń w powyższym zakresie stanowi uchybienie obowiązkowi dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz dokonania oceny całości materiału dowodowego i tym samym stanowi naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. oraz art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a. Przepis art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a. stanowi o możliwości zakończenia postępowania odwoławczego decyzją o jego umorzeniu. Orzecznictwo sądowoadministracyjne wypracowało stanowisko, że decyzja taka może zostać wydana, gdy organ odwoławczy ustali, że wnoszący odwołanie nie jest stroną w sprawie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 września 2014 r., sygn. akt l OSK 1317/138. Adamiak J. Borkowski. Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Wydanie 13. Warszawa 214, s. 552).

Niewątpliwie wyżej wskazane naruszenia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Przy ponownym badaniu przez SKO interesu prawnego skarżącego konieczne będzie rozważenie, przy uwzględnieniu wyżej poczynionych uwag, czy przysługuje mu przymiot strony w postępowaniu o ustalenie środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia: "Budowa obiektu do hodowli drobiu ilości powyżej 210 DJP w miejscowości B. R.". W szczególności Kolegium ponownie przeanalizuje i zweryfikuje raport środowiskowy, który przyjęło za podstawę ustaleń, a którego błędy, dostrzeżone przez Sąd w związku z kontrolą legalności zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji, zostały wskazane powyżej w uzasadnieniu wyroku.

Ze względu na powyższe, na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec jak w sentencji wyroku, o uchyleniu zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia 23 lutego 2017r., znak: [...].

O kosztach postępowania nie rozstrzygnięto wobec braku wniosku skarżącego w tym przedmiocie. Stosownie bowiem do treści art. 210 § 1 P.p.s.a. strona traci uprawnienie do żądania zwrotu kosztów, jeżeli najpóźniej przed zamknięciem rozprawy bezpośrednio poprzedzającej wydanie orzeczenia nie zgłosi wniosku o przyznanie należnych kosztów.