Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 807/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2008-11-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 7 i 77 § 1 kpa
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 135, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Glabas Sędziowie Sędzia WSA Alicja Jaszczak – Sikora (spr.) Sędzia WSA Beata Jezielska Protokolant Ewa Kłos po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 listopada 2008 roku sprawy ze skargi M.G. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie przedłożenia oceny technicznej I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie organu I instancji a także decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia "[...]", nr "[...]" oraz decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia "[...]", nr "[...]"; II. orzeka, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu: III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej M.G. kwotę 100 zł. (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Z przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie akt sprawy wynika, że pismem z dnia "[...]" 2005r. M. G. wystąpiła

do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o zbadanie sprawy nielegalnego wybudowania przez T. W. garaży na posesji przy

ul. "[...]" w L. i zażądała doprowadzenia do ich rozbiórki. Podała,

że garaże zostały wybudowane w odległości 60 cm od jej domu, zasłaniając dostęp światła dziennego. Wskazała też, że w odległości 60 cm od granicy działki został ustawiony płot, który uniemożliwia jej wykonywanie prac remontowych budynku.

W związku z tym Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w dniu "[...]" 2005r. wszczął postępowanie w sprawie wybudowania przez T. W. na wskazanej powyżej posesji garaży. W trakcie postępowania organ ustalił, że inwestor T. W. w 1998r., w oparciu o dokonane zgłoszenie

do Urzędu Rejonowego z dnia "[...]" 1998r., dostawił do istniejącego budynku mieszkalnego drewnianą pergolę, w części przykrytą blachą ocynkowaną.

Nie stwierdzono jednak garaży, na które w swoim wniosku wskazywała M. G. W oparciu o te ustalenia organy nadzoru budowlanego dwukrotnie, na podstawie

art. 105 § 1 kpa, umarzały postępowanie z powodu jego bezprzedmiotowości.

W obydwu przypadkach Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uchylił decyzje wobec nienależytego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Najpierw wyrokiem z dnia 28 marca 2006r. sygn. akt II SA/Ol 71/06 Sąd stwierdził naruszenie przepisów art. 7, 10 § 1, art. 77 oraz art. 107 § 3 kpa, wyjaśniając, iż wobec treści żądania M. G. organy nadzoru budowlanego powinny, w oparciu o wszystkie dostępne środki dowodowe, ustalić stan faktyczny, a następnie na jego podstawie odpowiednio zakwalifikować wykonany przez inwestora obiekt z punktu widzenia przepisów prawa budowlanego i bez względu na to czym ten obiekt jest: garażem, pergolą, czy też innym obiektem, stwierdzić, czy został wykonany zgodnie z przewidzianą dla tego typu obiektów procedurą (pozwolenia, zgłoszenia itd.) oraz wymogami (w tym zachowania odpowiednich odległości). Wskazał też, że jeżeli inwestor powołał się na dokonane zgłoszenie dotyczące budowy pergoli, organy nadzoru powinny rozważyć, czy przedmiotowy obiekt został wykonany zgodnie z tym zawiadomieniem.

Następnie wyrokiem z dnia 15 maja 2007r 2006r. sygn. akt II SA/Ol 414/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wskazał, iż wbrew wytycznym zawartym w powyższym wyroku organy ponownie orzekały bez wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy z naruszeniem, art. 7, 77 § 1 i 105 § 1 kpa. Sąd wyjaśnił,

iż organy nie mogły ograniczyć postępowania tylko do ustalenia czy sporny obiekt

to garaż, ale obowiązane były skontrolować, czy roboty budowlane zostały wykonane zgodnie z przepisami prawa budowlanego i nie naruszyły interesu prawnego skarżącej w przedstawionym przez nią zakresie.

Na skutek powyższego wyroku, w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy decyzją z dnia "[...]" 2008r. nr "[...]" Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 i 7 oraz art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. Nr 156, poz. 1118 z 2006r. ze zm.), nakazał E. i T. W. w terminie

do dnia 31 maja 2008r., w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych

do stanu zgodnego z prawem, zdemontowanie balustrady zamocowanej nad częścią pergoli, usunięcie pokrycia z blachy ułożonej nad częścią pergoli oraz po dokonaniu rozbiórki balustrady zabezpieczenie otworu drzwiowego na piętrze (wychodzącego

w kierunku pergoli) w budynku mieszkalno-usługowym przylegającym

do przedmiotowej pergoli.

W motywach rozstrzygnięcia organ wskazał, iż w dniu 24.10.2007r.ponownie przeprowadził kontrolę dz. nr "[...]" w L. przy ul. "[...]" i ustalił, że inwestor wykonał drewniany obiekt o wymiarach 6,25 m x 6,25 m i wysokości 3,0 m. Konstrukcja ścian obiektu jest drewniana i nietrwale związana z gruntem. Pomiędzy drewnianymi słupkami znajdują się wypełnienia ścian wykonane z listew drewnianych stanowiących jednocześnie ażurową dekorację do podtrzymywania roślin pnących. Od góry cała konstrukcja wzmocniona jest belkami drewnianymi porośniętymi roślinnością. Front obiektu stanowi ogrodzenie murowane z cegły pełnej ceramicznej z dwoma bramami wjazdowymi na posesję, na wykonanie którego inwestor posiadał pozwolenie

na budowę. Od strony budynku mieszkalno-usługowego na belkach wzmacniających

w górnej części konstrukcji pergoli zamocowana jest blacha trapezowa ocynkowana. Powyżej wykonana jest balustrada stalowa przymocowana do ściany budynku. Balustrada porośnięta jest roślinnością. Obiekt nie jest wyposażony w urządzenia techniczne, nie stanowi całości pod względem techniczno-użytkowym. Podczas kontroli nie stwierdzono parkowania pojazdów mechanicznych. Obiekt ten usytuowany jest

na terenie zwartej zabudowy mieszkaniowo-usługowej w centrum miasta, w odległości 80 cm od ogrodzenia i 111 cm od budynku M. G.

Na podstawie tych ustaleń PINB uznał, że wybudowany obiekt nie jest budynkiem, zgodnie bowiem z art. 3 pkt.2 Prawa budowlanego "budynek to taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach." Obiekt ten nie może być

też zakwalifikowany jako garaż, ponieważ nie spełnia warunków technicznych określonych dla garażu w rozporządzeniu obowiązującym w dacie jego wybudowania. Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Gospodarki Przestrzennej Budownictwa z dnia

14 grudnia 1994 r. (Dz. U. Nr 10 poz.46 z 1995r.) w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie - garaż jest to budynek przeznaczony do przechowywania pojazdów samochodowych, odbywania bieżącej niezawodowej obsługi technicznej samochodów osobowych, stanowiący samodzielny obiekt budowlany lub część innego obiektu z pełną obudową zamkniętą i zamykanymi otworami. Obiekt ten jest trwale związany z gruntem wydzielony z przestrzeni

za pomocą przegród budowlanych, posiada fundamenty oraz dach. Budynek garażowy wyposażony jest w instalację elektryczną, musi mieć zapewnioną wymianę powietrza - wentylację oraz musi być wyposażony w środki gaśnicze p/poż. Zdaniem PINB wykonany obiekt to pergola ogrodowa będąca obiektem małej architektury. Organ stwierdził, że ustawa nie formułuje definicji budowli i obiektu malej architektury. Wskazał, iż zgodnie z art. 29 ust.1 pkt.4 oraz art.30 ust.1 ustawy z dnia 07 lipca 1994r. Prawa budowlanego (Dz. U. Nr 89 poz.414 z 1994r.) na wykonanie pergoli jako "obiektu małej architektury" nie było wymagane pozwolenie na budowę, lecz zgłoszenie wykonania robót do właściwego organu. Z ustaleń PINB wynika, iż inwestor złożył

w Urzędzie Rejonowym w dniu "[...]" 1998r. zawiadomienie o zamiarze wykonania pergoli, która miała zostać dostawiona do istniejącego budynku mieszkalno-handlowego poprzez zamocowanie jej kołkami do ściany i podłoża istniejącej płyty betonowej. W przedmiotowym zawiadomieniu brak jest informacji o wymiarach pergoli oraz jej usytuowaniu na działce. Organ stwierdził, iż na podstawie tego zapisu należy uznać, że Urząd Rejonowy rozpatrując zgłoszenie zaakceptował dowolną pergolę według inwencji inwestora i dopuścił ją do realizacji bez narzucania wymiarów i usytuowania. Zdaniem PINB wykonany przez T. W. obiekt nie jest budynkiem ani budowlą lecz obiektem małej architektury co jest zgodne z nazewnictwem zapisanym w złożonym zawiadomieniu do Urzędu Rejonowego. Wobec tego, w ocenie organu, nie mają w sprawie zastosowania przepisy obowiązującego ówcześnie rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej

i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, w tym § 12 dotyczący zachowania odległości przy usytuowaniu budynków na działce budowlanej. Przepis ten dotyczy tylko budynków, ponadto nie można go odnosić do zwartej zabudowy mieszkaniowo-usługowej, gdyż określa on sposób sytuowania budynków na działkach zagrodowych oraz wolnostojących jednorodzinnych budynków mieszkalnych.

W związku z powyższym PINB uznał, że T.W. dokonał odstępstwa od złożonego do Urzędu Rejonowego zawiadomienia z dnia "[...]" 1998r., wykonując roboty polegające na ułożeniu blachy trapezowej na belkach usztywniających pergolę od góry wraz z zamocowaniem balustrady. Wykonane w tym zakresie roboty nie były określone w złożonym zgłoszeniu. Z tych też względów, w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem, organ orzekł jak w sentencji.

Odnosząc się do sygnalizowanego przez M. G. problemu zacieniania pomieszczeń od strony wykonanej pergoli, PINB wskazał, że od strony zacienionych pomieszczeń znajduje się ogrodzenie drewniane pomiędzy działkami nr 518 i nr 517 porośnięte roślinnością. Zgodnie z Prawem budowlanym (art. 30 ust. 1, pkt. 3)

na wykonanie ogrodzenia pomiędzy sąsiadami nie jest wymagane pozwolenie

na budowę ani zgłoszenie wykonania robót. Ponadto organ podniósł, iż inwestor przedłożył wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie nr IVSA 1025/97

z dnia 03.02.1997r., oddalający skargę męża M. G. w sprawie pozwolenia

na użytkowanie należącego do inwestora budynku mieszkalno-usługowego, w którym Sąd zważył, że pomieszczenia takie jak kuchnia, przedpokój (sień), pomieszczenia pomocnicze nie podlegają identycznej ochronie jak pomieszczenia mieszkalne (pokoje oraz sypialnie). Ponadto nie uważa się za przeznaczone na pobyt ludzi pomieszczeń,

w których czynności mają charakter doraźny.

Od decyzji tej odwołały się obie strony. M. G. wniosła o uchylenie powyższej decyzji w całości w związku z naruszeniem art. 30 ust. 1 Prawa budowlanego. Stwierdziła, iż skoro obiekt wykonany został niezgodnie ze zgłoszeniem, to dlaczego nie nakazano rozbiórki całego obiektu. Wyraziła też niezrozumienia na jakiej podstawie organ ustalił niezgodność skoro zawiadomienie nie zawierało żadnych szkiców i rysunków. Zarzuciła, że organ nie wziął pod uwagę jej pisma

z "[...]" 1998r., w którym zgłosiła samowolne wykonanie pergoli i protokołu kontroli przeprowadzonej przez Urząd Rejonowy w dniu "[...]" 1998r., w którym stwierdzono, że inwestycja została wykonana w 80 %. Zdaniem odwołującej, skoro organ ustalił, że wskazany obiekt nie jest garażem i nie spełnia wymagań określonych w warunkach technicznych, to tym bardziej powinien zostać rozebrany, gdyż nie spełnia warunków garażu, a jest użytkowany jako garaż na dwa samochody. W ocenie strony pergola jest urządzeniem budowlanym i elementem zagospodarowania działki budowlanej i powinny mieć w sprawie zastosowanie przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych jakimi powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

T. W. zakwestionował natomiast zasadność nałożenia na niego wymienionych obowiązków. Podniósł, iż rzekoma balustrada jest wzmocnieniem, na którym pnie się od lat bluszcz, a pokrycie z blachy było wykonane zgodnie

z zawiadomieniem i szkicem pergoli. Podał też, że pierwotnie miał pozwolenie i zgodę sąsiadów na wybudowanie garażu, ale wobec późniejszych protestów musiał z niego zrezygnować. Zauważył, że nieprawdziwe są twierdzenia M. G., jakoby garaże stały 60 cm od domu i były posadowione na betonowym fundamencie. Wskazał, iż nie jest to fundament, ale skład opału wykonany zgodnie z projektem i zezwoleniem, a rzekome drzwi do garażu to brama wjazdowa wykonana zgodnie z wymogami konserwatora zabytków. Pomiędzy obiema działkami znajduje się działka innego sąsiada o szerokości 1 metra.

W wyniku rozpatrzenia powyższych odwołań Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia "[...]" nr "[...]" uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Organ nie zakwestionował poczynionych przez PINB ustaleń dotyczących spornego obiektu oraz jego funkcji. Wskazał, iż zgodnie z definicją zawartą w wolnej encyklopedii Wikipedia - pergola to budowla ogrodowa w postaci zacienionej alei. Składa się z dwóch rzędów podpór (słupków) i ułożonej na nich lekkiej kratownicy lub układu belek podtrzymujących rośliny, najczęściej pnące. Budowla może mieć lekką, drewnianą konstrukcję albo wykonaną z masywnych kolumn. Biorąc powyższe pod uwagę organ odwoławczy zgodził się, iż obiekt wybudowany na działce nr "[...]" w L. to pergola ogrodowa będąca obiektem małej architektury w rozumieniu art. 3 pkt 4. Przepis ten wymienia m. in. obiekty architektury ogrodowej oraz obiekty użytkowe służące rekreacji codziennej. Taką funkcję, jak wynika z akt sprawy, pełni sporny obiekt. Dlatego nie może mieć do niego zastosowania § 12 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Obiekt będący przedmiotem postępowania nie jest budynkiem. Natomiast § 12 wymienionego rozporządzenia określa sposób sytuowania budynku na działce budowlanej. WINB zauważył też, iż obecnie postawienie obiektu małej architektury (poza miejscami publicznymi) nie wymaga uzyskania stosownych zezwoleń.

Wątpliwość organu odwoławczego wzbudził natomiast brak uzasadnienia faktycznego i prawnego przesłanek do nałożenia na inwestora wskazanych obowiązków. Podniesiono, iż organ I instancji nakazując: demontaż balustrady zamocowanej nad częścią pergoli, usunięcie pokrycia z blachy ułożonej nad częścią pergoli oraz zabezpieczenie otworu drzwiowego na piętrze po dokonaniu rozbiórki balustrady, nie wskazał jakie przepisy prawa zostały naruszone, a co za tym idzie

czy nałożone decyzją obowiązki są uzasadnione. Wyjaśniono, iż demontaż (rozbiórka) nakazany decyzją w oparciu o art. 51 ustawy Prawo budowlane jest ostatecznym rozstrzygnięciem gdy nie ma możliwości zalegalizowania wykonanych robót,

tzn. gdy wykonane roboty naruszają przepisy techniczno - budowlane w taki sposób

i w takim zakresie, który uniemożliwia ich zalegalizowanie. W związku z tym WINB zobowiązał organ I instancji do zbadania, czy w rozpoznawanej sprawie nie ma przesłanek do zalegalizowania wykonanych robót. W przypadku braku takich możliwości organ winien wskazać konkretny przepis techniczno-budowlany, który wykonane roboty naruszyły (uzasadnienie faktyczne i prawne).

Wobec powyższego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego,

po przeprowadzeniu kolejnej wizji lokalnej przy ul. "[...]" w L., wydał

w dniu "[...]" 2008r., na podstawie art. 81 c ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane postanowienie, którym nałożył na T. W. obowiązek przedstawienia, w terminie do dnia 30 września 2008r., oceny technicznej sporządzonej przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane dotyczącej: prawidłowości wykonania robót budowlanych związanych z pokryciem pergoli, sprawdzenia nośności zastosowanych materiałów budowlanych podtrzymujących pokrycie wykonane z blachy trapezowej, z uwagi na wykonanie pokrycia w 1998 roku należy ocenić stan techniczny elementów pergoli oraz wykonać ocenę zgodności wykonanej pergoli z warunkami technicznymi i przepisami Prawa budowlanego.

W uzasadnieniu podniesiono, iż w wyniku przeprowadzonych oględzin stwierdzono, że T. W. wykonał pergolę ogrodową, która przylega

do istniejącego budynku mieszkalno-usługowego natomiast frontem do bram wjazdowych na posesję. Pergola składa się z dwóch części. Pierwsza od strony budynku mieszkalno-usługowego o wymiarach 3,70m x 3,60 m stanowi konstrukcję drewnianą zwieńczoną belkami drewnianymi usztywniającymi konstrukcję pergoli

od góry. Na belkach ułożona jest blacha trapezowa stanowiąca pokrycie. Dołem konstrukcja pergoli nie jest powiązana trwale z gruntem oraz brak jest fundamentów. Od strony posesji dz. nr "[...]" występuje konstrukcja drewniana (kratka ażurowa) stanowiąca podporę dla pnących roślin ozdobnych. Pozostała zaś część pergoli

o wymiarach 6,30m x 2,50 m nie jest pokryta blachą lecz roślinnością ozdobną. Biorąc powyższe pod uwagę organ uznał, iż zachodzi obawa czy zastosowane elementy drewniane pergoli spełnią rolę konstrukcji podtrzymującej blachę (tj. czy użyte elementy drewniane pergoli przeniosą obciążenia powstałe w wyniku oddziaływania wiatru, opadów atmosferycznych oraz zalegania śniegu na pokryciu) ponieważ zostały zastosowane z zamiarem zwieńczenia górnej części pergoli.

M. Grau nie zgodziła się z takim rozstrzygnięciem, kwestionując poczynione przez PINB ustalenia faktyczne. Zaznaczyła, iż sporny obiekt ma łącznie długość 12,60 m i jest oddalony od jej budynku o ok. 60 cm. Podniosła, że niespotykanym jest,

aby pergola miała dach pokryty blachą i balustradę metalową. Podała, że widziała

jak siedziało na nim 8 osób. Zauważyła, iż obydwie części obiektu są posadowione

na cokole betonowym i posiadają bramy wjazdowe dla samochodów dostawczego

i osobowego. Stwierdziła, że obiekty spełniają rolę garaży i bezprawne jest dążenie organów do ich usankcjonowania, podczas gdy nie spełniają one warunków technicznych i stoją na wysokości jej okien, zasłaniając budynek i powodując jego zalewanie wodami opadowymi i zacienienie, co zawilgaca cały budynek. Ponadto strona podała, że nie udostępniono jej protokołu kontroli z dnia 19 czerwca 2008r. Zarzuciła też, iż organy nie przestrzegają terminów przewidzianych w kpa

do załatwienia sprawy, przedłużając jej rozstrzygnięcie bez podania konkretnych powodów.

Postanowieniem z dnia "[...]" nr "[...]" Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy, wyjaśniając, iż uprawnienie, z którego skorzystał organ I instancji, wynikające z art. 81 c Prawa budowlanego, ma na celu umożliwienie prawidłowego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w postępowaniu administracyjnym. Zaznaczono, iż zaskarżone postanowienie nie rozstrzyga o istocie sprawy. Organ I instancji po rozpatrzeniu całości zagadnienia i wyjaśnieniu wszystkich aspektów sprawy, na podstawie art. 51 wyda stosowną decyzję określającą jakie czynności należy wykonać aby doprowadzić obiekt do stanu zgodnego z prawem. W związku z tym organ stwierdził, iż zarzuty podniesione w zażaleniu nie mają uzasadnienia na etapie postępowania dowodowego.

W skardze M. G. przytoczyła argumenty podniesione w zażaleniu

i wniosła o uchylenie obu wydanych postanowień w związku z naruszeniem art. 7, 77

i 10 Kodeksu postępowania administracyjnego. Ponadto zarzuciła, iż niedopuszczalne jest prowadzenie postępowania w tego rodzaju sprawie przez lata, przeprowadzanie niezliczonej ilości wizji i uporczywe trwanie przy swojej wersji, że kwestionowany obiekt to pergola. W ocenie skarżącej nałożenie na inwestora obowiązku sporządzenia oceny technicznej jest bezcelowe.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł

o jej oddalenie, podnosząc, iż zaskarżone postanowienie zostało wydane w oparciu

o obowiązujące przepisy prawa, a przesłanki szczegółowo wyjaśnione w jego uzasadnieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Na wstępie wyjaśnienia wymaga, iż sądowa kontrola działalności administracji publicznej ogranicza się do oceny zgodności zaskarżonego aktu lub czynności

z prawem. Wynika to z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U Nr 153, poz.1269 ze zmianami).

Sąd administracyjny, kontrolując zgodność zaskarżonego aktu z prawem, orzeka

na podstawie materiału sprawy zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym. Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy

oraz zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia w tym zakresie całego materiału dowodowego spoczywa na organie orzekającym, a sąd administracyjny nie może zastąpić organu administracji w wypełnieniu tego obowiązku, ponieważ

do jego kompetencji należy wyłącznie kontrola legalności decyzji administracyjnej. Oznacza to, że sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie sprawy zawisłej przed organami administracyjnymi, a jedynie w przypadku stwierdzenia, iż zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

(Dz. U z 2002 r. Nr 150, poz. 1270 ze zm. – powoływanej w dalszym ciągu uzasadnienia jako ppsa) uchyla go lub stwierdza jego nieważność.

Nadto wskazania wymaga, iż sąd orzeka na podstawie akt sprawy

(art. 133 § 1 ppsa), w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami

i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ppsa).

Zgodnie z przepisem art. 135 ppsa sąd administracyjny stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Przytoczone regulacje wskazują, iż w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada niezwiązania sądu I instancji granicami skargi. W konsekwencji więc granice rozpoznawania sprawy przez sąd są szersze od granic zaskarżenia określonych w skardze. Granice rozpoznania sprawy przez sąd wyznaczone są bowiem przez granice sprawy administracyjnej. Zatem zakresem rozpoznania sądu

są wszystkie rozstrzygnięcia (akty) wydane w ramach danej sprawy administracyjnej jak też całość zaskarżonego orzeczenia niezależnie od zarzutów skargi.

Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził,

że skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż stan sprawy w dalszym ciągu nie został należycie wyjaśniony i rozważony, z naruszeniem art. 7 i 77 § 1 kpa. Organy orzekające nie wyjaśniły w sposób nie budzący wątpliwości, szczególnie w świetle podnoszonych przez skarżącą zarzutów, okoliczności niezbędnych do właściwego zakwalifikowania spornego obiektu.

Z analizy czynności podejmowanych kolejno przez organy orzekające wywnioskować można, że punktem wyjścia dla ustalenia stanu faktycznego sprawy, organy uczyniły moment zgłoszenia przez inwestora w dniu 8 czerwca 1998r.

w Urzędzie Rejonowym w Iławie zamiaru wykonania pergoli, przyjmując, że zgłoszenie to jest ważne, a inwestor jedynie dopuścił się pewnych odstępstw. Organy nie wzięły jednak pod uwagę, że skarżąca już pismem z dnia 28 maja 1998r. sygnalizowała

o wykonaniu przez T. W. robót budowlanych, ponadto ze znajdującej się w aktach sprawy kserokopii protokołu kontroli przeprowadzonego w dniu 9 czerwca 1998r., wynika, że w tej dacie roboty budowlane zostały zrealizowane już w 80% (załączniki do pisma skarżącej k. 12 akt administracyjnych). W takiej sytuacji rzeczą organów było ustalić, kiedy rzeczywiście inwestor rozpoczął budowę przedmiotowego obiektu. Ma to o tyle znaczenie w sprawie, że T. W. mógł nabyć uprawnienie do realizacji zgłoszonej inwestycji dopiero z upływem 30 dniowego terminu określonego w art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego. Organy winny mieć na uwadze, że przepisy tej ustawy przewidują różne tryby postępowania w zależności od tego, czy roboty budowlane wykonane zostały bez pozwolenia na budowę (zastosowanie będzie miał art. 48), wymaganego zgłoszenia (zastosowanie będzie miał art. 49 b), czy też tylko w warunkach odstępstwa (art. 51). Zatem ustalenie faktycznej daty rozpoczęcia robót przez inwestora ma w niniejszej sprawie zasadnicze znaczenie i wymaga dokładnego wyjaśnienia.

Ponadto stwierdzić należy, iż na organie nadzoru budowlanego ciąży obowiązek skrupulatnego przeanalizowania charakteru spornego obiektu. Organ nie może w tym zakresie poprzestać na zapewnieniach inwestora, bowiem oznaczenie przez niego obiektu jako pergoli nie może mieć decydującego znaczenia. Istotna jest natomiast ocena jego funkcji i sposobu jego wykorzystywania. Skarżąca od początku konsekwentnie twierdzi, że T. W. użytkuje sporny obiekt jako garaże.

W związku z tym powinnością organu było przeprowadzić na tę okoliczność szersze postępowanie dowodowe, korzystając chociażby z osobowych źródeł dowodowych,

a nie bazować tylko na stanie zastanym podczas oględzin, o których uprzednio inwestor był powiadomiony. Skarżąca sygnalizowała także, że dach przedmiotowego obiektu wykorzystywany jest jako taras, a zatem należy i tę kwestię wyjaśnić i rozważyć

za pomocą wszelkich dostępnych dowodów (np. zeznań świadków), ale też oceny, uwarunkowań, konstrukcji i parametrów spornego obiektu. Ustalenie powyższych okoliczności jest tym bardziej uzasadnione w niniejszej sprawie, że sporny obiekt

w istocie stanowi integralną część budynku mieszkalno-usługowego, a jego gabaryty wzbudzają wątpliwość, co do zasadności jego kwalifikowania, jako obiekt małej architektury. W art. 3 pkt 4 Prawa budowlanego ustawodawca jedynie uwypuklił wspólną cechę tej kategorii obiektów budowlanych poprzez pojęcie niewielkie obiekty. Wyliczenie w tym przepisie obiektów małej architektury jest jedynie przykładowe,

lecz nie może budzić wątpliwości, że podstawowym kryterium odróżnienia powinny być właśnie wymiary obiektu. W ocenie sądu przedmiotowe roboty budowlane należy kwalifikować jako całość i istotna jest ich funkcja. Dlatego organ obowiązany będzie zbadać w jakim zakresie zostały naruszone przepisy prawa budowlanego, w tym wykonawcze, dotyczące każdej z funkcji jaki pełni sporny obiekt. W świetle okoliczności powoływanych przez skarżącą, organy powinny mieć na uwadze, że celem kontrolowanych robót budowlanych mogło być nieuprawnione obejście przepisów

o konieczności uzyskania stosownego pozwolenia na budowę. Jednak okoliczność

tą należy rzetelnie wyjaśnić i w tym celu koniecznym jest poczynienie wskazanych ustaleń. Od ustalenia powyższych okoliczności zależeć będzie także ocena,

czy niezbędne i możliwe będzie doprowadzenie spornego obiektu do stanu zgodnego

z prawem i na jakiej podstawie prawnej.

Te zatem okoliczności stanowiły podstawę do uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz utrzymanego nim w mocy postanowienia organu I instancji,

jak również wskazanej decyzji z dnia "[...]’ 2008r. oraz poprzedzającej ją decyzji

z dnia "[...]" 2008r., na podstawie art. 135 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit c ppsa.

Powyższe oznacza, że organy zobligowane są ponownie przeprowadzić postępowanie wyjaśniające we wskazanym zakresie.

Rozstrzygnięcie w kwestii wykonalności zaskarżonego postanowienia podjęto stosownie do art. 152 powołanej ustawy.

W oparciu o art. 200 tej ustawy zasądzono na rzecz skarżącej koszty postępowania sądowego, tj. wpis w kwocie 100 złotych.