Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 194/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2022-03-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: *Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy: article: art. 66 ust. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2021 poz 2351
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wojciech Śnieżyński Sędziowie: Sędzia WSA Władysław Kulon Asesor WSA Marta Pawłowska (spr.) Protokolant: asystent sędziego Grzegorz Dubaniowski po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 8 marca 2022 r. sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej ul. [...] w Z. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu z dnia 12 lutego 2021 r. nr 160/2021 w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania określonych robót budowlanych oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

- Decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta Zgorzelca z dnia 6 października 2020 r., nr 143/2020, wydaną na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane nakazano Spółdzielni Mieszkaniowej przy ulicy [...] w Z. remont ciągu pieszego z wejściami do budynku mieszkalnego przy ulicy [...] do dnia 30 czerwca 2021 r., poprzez wykonanie określonych robót budowlanych, w tym usunięciu spękanych odparzonych elementów podłoża, wymianie uszkodzonych elementów odwodnienia, udrożnienie zatkanych elementów odwodnienia, wykonanie prawidłowych warstw izolacji przeciwwilgociowej oraz izolacji termicznej zgodnie ze sztuką budowlaną, wykonanie w sposób zgodny ze sztuką budowlaną nawierzchni ciągu pieszego.

Z motywów decyzji wynika, że PINB powiadomiony został przez pełnomocnika Spółdzielni Mieszkaniowej, w sprawie złego stanu technicznego lokalu przy ul. [...] w Z. Przeprowadzone przez organ nadzoru budowanego w dniu 27 lipca 2020 r. oględziny, potwierdziły, że ściany lokalu są zawilgocone, zmurszałe, zagrzybione, odparzony jest tynk i farba. Ściany są mokre na całej powierzchni poniżej gruntu, występują również wykwity soli. Na suficie stanowiącym jednocześnie taras z wejściami do budynków, klatek schodowych widoczne liczne zacieki wody we wszystkich pomieszczeniach. Sufit podwieszany i zniszczony. Strop ocieplony styropianem. W miejscach przechodzenia rur od studzienek odwadniających widoczne ślady wody, zacieki, instalacja elektryczna zniszczona, odłączona. Lokal od kilku lat jest nieużytkowany, zamknięty. Nawierzchnia na tarasie "pasażu" z płytek terakotowych zniszczona, popękana, brak płytek uzupełniany betonem, kratki odpływowe pozatykane, brak możliwości odpływu wody.

Organ I instancji wskazał, że pogarszający się stan techniczny lokalu spowodowany jest złym stanem technicznym stropu nad lokalem usługowym - ciągiem pieszym z wejściem do budynku mieszkalnego przy ul. [...] w Z.. Brak prawidłowego odwodnienia tego ciągu, widoczne ślady zacieków wody czy też wykwity soli, brudu w miejscach lokalizacji studzienek odpływowych czy też przejścia rur odpływowych na stropie., widoczne ślady spękanego betonu, którym uzupełniono strop po dokonanej kilka lat temu wymianie odwodnienia. Pozostałe kafle w wielu miejscach spękane. Widoczne ślady po stojącej wodzie, kałuże. Odpływy pozatykane, widoczny brak konserwacji. Przy głównych rurach spustowych dziury, zła obróbka. Organ I instancji wskazał na brak prawidłowego odwodnienia tego ciągu: widoczne ślady zacieków wody czy tez wykwity soli, brudu w miejscach lokalizacji studzienek odpływowych czy też przejścia rur odpływowych na stropie. W ciągu widoczne ślady spękanego betonu, którym uzupełniono strop po dokonanej kilka lat temu wymianie odwodnienia. Pozostałe kafle w wielu miejscach spękane. Widoczne ślady po stojącej wodzie, kałuże. Odpływy pozatykane, widoczny brak konserwacji. Przy głównych rurach spustowych dziury, zła obróbka. W miejscach dylatacji pomiędzy poszczególnymi częściami stropu widoczne nieszczelności.

W ocenie organy oględziny potwierdziły zły ciągu pieszego i znajdującego się pod nim lokalu użytkowego, wobec czego - niezależnie od faktu kto jest osobą odpowiedzialną za doprowadzenie do takiego stanu - organu nadzoru w myśl przytoczonych w sentencji decyzji przepisów prawa budowlanego, nakazał Spółdzielni Mieszkaniowej z siedzibą przy ul. [...] w Z. remont ciągu pieszego z wejściami do budynku mieszkalnego przy ul. [...] w Z. w terminie do dnia 30 czerwca 2021 r

Po rozpatrzeniu odwołania Spółdzielni Mieszkaniowej, decyzją z dnia 12 lutego 2021 r. nr 160/2021, Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił decyzję w zakresie terminu i wyznaczył nowy termin wykonania obowiązków do dnia 31 października 2021 r, zaś w pozostałym zakresie utrzymał decyzję w mocy.

Organ odwoławczy, po przytoczeniu przepisów Prawa Budowalnego odnoszących się do obowiązków właścicieli i zarządców budynków utrzymywania budynków w należytym stanie technicznym, wskazał, że zgromadzony przez PINB materiał dowodowy, w tym nie tylko protokół z oględzin, ale również włączona do akt sprawy opinia biegłego sądowego sporządzona na potrzeby toczącego się pomiędzy Spółdzielnią, a właścicielką lokalu użytkowego znajdującego się pod pasażem, sporu sądowego cywilnego, wskazuje bez wątpliwości na fakt, że nieprawidłowy stan techniczny ciągu pieszego powoduje zalewanie pomieszczenia znajdującego się poniżej, tj. lokalu Pani A. B.

Odnosząc się do twierdzeń Spółdzielni o tym, że za zaistniały stan rzeczy odpowiada właścicielka lokalu nr [...], która nie wykonała bądź też w sposób nieprawidłowy wykonała docieplenia stropu, Organ podniósł, że powoływane przez Spółdzielnię Mieszkaniową argumenty jakoby za zaistniały stan rzeczy miała być winna właścicielka lokalu nr [...], która to nie wykonała bądź też w sposób nieprawidłowy wykonała docieplenie stropu, co powoduje przemarzanie stropu, nie ma wpływu na wskazanie stron w tejże decyzji która ma wykonać nakaz. Zauważył jednak, że w lokalu na stropie został przyklejony styropian, który jednak z powodu uszkodzonej izolacji powyżej nie zdaje egzaminu. Woda przy każdych opadach penetruje strop, co podczas okresu zimowego wzmacnia efekt przemarzania. Tak więc w celu doprowadzenia ciągu pieszego z wejściami do budynku mieszkalnego przy ul. [...] w Z. do stanu, w którym będzie można go bezpiecznie użytkować należy usunąć zniszczone warstwy terakoty i izolacji, wymienić uzupełnić i udrożnić instalację odprowadzająca wody opadowe z powierzchni ciągu, wykonać prawidłową izolację wodoszczelną, jak i prawidłowe ocieplenie stropu. Następnie należy odbudować nawierzchnię z zachowaniem odpowiednich spadków w celu prawidłowego odprowadzenia wody. Kwestia remontu lokalu nr [...] przy ul. [...] w Z. rozstrzygnięta jest odrębną decyzją administracyjną, jednak jest ona powiązana z wyżej wymienionym nakazem. Bez remontu nawierzchni ciągu pieszego w pierwszej kolejności nie jest możliwy remont lokalu znajdującego się poniżej.

Organ odwoławczy odniósł, że przepis art. 61 ustawy Prawo budowlane wskazuje, że obowiązek usunięcia nieprawidłowości może być nałożony na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego. Roszczeń względem winnego nieprawidłowości właściciele przedmiotowego lokalu czy budynku mogą dochodzić wyłącznie przed sądami powszechnymi. DWINB wskazał też, że postępowanie prowadzone na podstawie art. 66 Prawa budowlanego oraz postępowanie prowadzone na podstawie art. 51 Pr. bud. stanowią odrębne tryby postępowania. Wskazane przepisy zawierają odmienne przesłanki wydawania decyzji i znajdują zastosowanie w odmiennych stanach faktycznych. Przepis art. 66 Prawa budowlanego znajduje się w rozdziale 6 tej ustawy zatytułowanym "Utrzymanie obiektów budowlanych" i służy usunięciu nieprawidłowości, które powstały podczas użytkowania obiektu budowlanego. Nałożenie obowiązków z art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego jest konsekwencją niezastosowania się do obowiązków utrzymania obiektu we właściwym stanie technicznym i estetycznym, wynikających z art. 61 pkt 1 tej ustawy. Przepis art. 66 Prawa budowlanego nie może być wykorzystywany do usunięcia dokonanych przez inwestora odstępstw od udzielonego pozwolenia na budowę, jak i do likwidacji samowoli budowlanej popełnionej w istniejącym obiekcie budowlanym. Natomiast podstawowym celem postępowania prowadzonego w trybie art. 51 Prawa budowlanego jest doprowadzenie wykonanych robót budowlanych (obiektu budowlanego) do stanu zgodnego z prawem. Przenosząc powyższe na grunt analizowanej sprawy należy podnieść, że PINB jako organ nadzoru budowlanego wszczął postępowanie w trybie art. 66 Pr. bud. i wydał rozstrzygnięcie w tym tylko zakresie. Ewentualne odstępstwa od projektu budowlanego są natomiast rozpatrywane w trybie art. 50 Pr. bud., w tzw. postępowaniu naprawczym.

Zasadnie zatem w ocenie organu odwoławczego organ I instancji wskazał, że z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika bezsprzecznie niewłaściwy stan techniczny ciągu pieszego przy ul. [...] w Z., w tym "brak prawidłowego odwodnienia tego ciągu: widoczne ślady zacieków wody, wykwity soli, brudu w miejscach lokalizacji studzienek odpływowych czy też przejścia rur odpływowych na stropie. W ciągu widoczne ślady spękanego betonu, którym uzupełniono strop po dokonanej kilka lat temu wymianie odwodnienia. Pozostałe kafle w wielu miejscach spękane. Widoczne ślady po stojącej wodzie, kałuże. Odpływy pozatykane, widoczny brak konserwacji. Przy głównych rurach spustowych dziury, zła obróbka. W miejscach dylatacji pomiędzy poszczególnymi częściami stropu widoczne nieszczelności".

Wobec zaistnienia przesłanki z art. 66 ust. 1 pkt 3 Pr. bud. organ I instancji zobowiązany był do wydania zaskarżonej decyzji. W związku z toczącym się przez kilka miesięcy postępowaniem międzyinstancyjnym zasadna jest natomiast zmiana terminu wykonania nałożonych obowiązków na dzień 31 lipca 2022 r.

Skargę na ostateczną decyzję, w imieniu Spółdzielni Mieszkaniowej, wniósł profesjonalny pełnomocnik. Zaskarżył w całości opisaną decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru w Zgorzelcu., zarzucając jej naruszenie art. 7, 77, 80 i 107 kpa poprzez brak rozważenia i ustosunkowanie się doi wszystkich zarzutów odwołania, nierozpatrzenie całego materiału dowodowego oraz zaniechaniu rozważenia czy w ogóle możliwe jest wykonanie skutecznego remontu ciągu pieszego. Dodatkowo organom nadzoru budowalnego zarzucono nieprzesłuchanie świadków, nieprzeprowadzenie dodatkowej wizji lokalnej, niedokonanie sprawdzenia czy właścicielka lokalu użytkowego prawidłowo wykonała wszystkie prace adaptacyjne w lokalu.

Uczestniczka postępowania wniosła o oddalenie skargi podnosząc, że organ ustosunkował się do wszystkich zarzutów odwołania i ich nie uwzględnił, a dodatkowe postępowanie dowodowe nie było potrzebne, wobec ustalenia stanu faktycznego na podstawie dokumentów i wizji lokalnej.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016, poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, między innymi, poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). W konsekwencji, decyzja (postanowienie) organu administracji publicznej podlega weryfikacji w postępowaniu sądowym z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego. W świetle wynikającego z przywołanego przepisu kryterium kontroli sąd administracyjny nie ocenia rozstrzygnięcia organu administracji pod kątem jego słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego. Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej, umożliwia sądowi wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno decyzji administracyjnych (postanowień) uchybiających prawu materialnemu - jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (art 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2016, poz. 718 ze zm. zwanej dalej " u.p.p.s.a.".) - jak też rozstrzygnięć dotkniętych wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. b przywołanego przepisu), a także wydanych bez zachowania reguł postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy (lit. c tego przepisu). Jak wskazano w literaturze przedmiotu przez możliwość istotnego wpływania na wynik sprawy należy rozumieć prawdopodobieństwo oddziaływania naruszeń prawa procesowego na treść decyzji (postanowienia), a więc na ukształtowanie w nich stosunku administracyjnoprawnego materialnego lub procesowego" (por. [red ] T. Woś, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Warszawa 2005, s. 458).

Rozpoznając sprawę w świetle tych kryteriów, sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Organy obu instancji nie naruszyły bowiem prawa materialnego ani procesowego w stopniu mającym wpływ na poprawność rozstrzygnięcia, a wyłącznie tego rodzaju niezgodność z prawem zaskarżonego aktu - prowadząca w istocie do podjęcia innego rozstrzygnięcia - uzasadniałaby jego eliminację przez sąd administracyjny.

W rozpoznawanej sprawie przedmiotem kontroli Sądu była decyzja DWINB podjęta w przedmiocie nałożenia na Spółdzielnię Mieszkaniową przy ulicy [...] w Z. przy ulicy [...] w Z., określonych w sentencji decyzji pierwszoinstancyjnej obowiązków – robót budowlanych - w związku ze stwierdzonym przez organy nadzoru budowalnego złym stanem technicznym ciągu pieszego z wejściami do budynku.

Postępowanie w kontrolowanej sprawie prowadzone było w trybie art. 66 ust. 1 p.b. Zgodnie z nim w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany:

1) może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo

2) jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, albo

3) jest w nieodpowiednim stanie technicznym, albo

4) powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia

- organ nadzoru budowlanego nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku.

Przepis ten ma związek z art. 61 p.b: właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany:

1) utrzymywać i użytkować obiekt zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2;

2) zapewnić, dochowując należytej staranności, bezpieczne użytkowanie obiektu w razie wystąpienia czynników zewnętrznych odziaływujących na obiekt, związanych z działaniem człowieka lub sił natury (...).

Należy zatem wyraźnie pokreślić, że skoro postępowanie prowadzone było w trybie art. 66 p.b., to ocena organu i Sądu może dotyczyć wyłącznie tych okoliczności, które są relewantne z punktu widzenia wskazanej regulacji. Z kolei inne zagadnienia, np. związane z prowadzeniem robót przy adaptacji pomieszczenia przed laty i ewentualnej zgodności lub nie tej adaptacji z projektem budowlanym oraz w zakresie ewentualnych istotnych odstępstw od tego projektu, wykraczają poza zakres niniejszej sprawy. Wyjaśnianiu takich okoliczności służy bowiem inny tryb postępowania (por. art. 50 i 51 p.b.). Słusznie podkreślał to organ pierwszej instancji w swej decyzji, a jeszcze obszerniej wyjaśniał organ odwoławczy.

Podobnie nie mogła mieć wpływu na rozstrzygnięcie organów nadzoru budowlanego oraz obecnie Sądu, okoliczność wielu toczących się sporów cywilnych pomiędzy stronami postępowania, tj. pomiędzy Spółdzielnią, a właścicielką lokalu nr [...]. Jest to kwestia odrębna, która nie może wpływać na obowiązki organu nadzoru, które stoją na pieczy bezpieczeństwa ludzi w kontekście przestrzegania norm prawa budowlanego. Okoliczność kto odpowiada za istniejący zły stan techniczny lokalu i ciągu pieszego z punktu widzenia tych norm nie ma żadnego znaczenia. Organ nadzoru budowlanego, po stwierdzeniu, że zachodzą okoliczności z art. 66 p.b. zobowiązany był podjąć działania w celu wyeliminowania złych stanów technicznych budynków/lokali. Jak trafnie wskazywały organy w swych rozstrzygnięciach, celem postępowania prowadzonego w niniejszej sprawie jest wyeliminowanie złego stanu technicznego. Jeżeli zaś podmiot zobowiązany w drodze decyzji do wykonania robót budowlanych w drodze cywilnej wykaże, że odpowiedzialność za szkodę ponosi inny podmiot, ma prawo na drodze cywilnej domagać się odszkodowania. Niejednokrotnie już było podnoszone w orzecznictwie sądów administracyjnych, że Przepis art. 66 ust. 1 pkt 3 p.b. ma charakter związany, co oznacza, że w sytuacji wystąpienia przesłanki określonej w tym artykule, organ nadzoru budowlanego jest nie tylko uprawniony, lecz także zobligowany do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości (por. II OSK 3850/18, Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego, LEX nr 3273118 - wyrok z dnia 17 listopada 2021 r.).

Nie budzi wątpliwości, że nałożone nakazy, służą doprowadzeniu ciągu pieszego z wejściami do budynku do stanu technicznego zgodnego z normami techniczno – budowlanymi. Organy nadzoru budowlanego ponad wszelka wątpliwość ustaliły bowiem w sprawie, że pasaż ten znajduje się a bardzo złym stanie technicznym, co wpływa nie tylko na bezpieczeństwo wszystkich mieszkańców budynku wielolokalowego, ale również doprowadza od lat do zalewania lokalu użytkowego znajdującego się poniżej i doprowadza w konsekwencji do niemożności jego użytkowania.

Sąd uznał przy tym, że dokonywanie powtórnej wizji, przesłuchiwanie świadków, badanie ewentualnych odstępstw od projektu budowalnego przy adaptacji lokalu wykonywanej kilkanaście lat wcześniej, nie było niezbędne dla wydania decyzji. Organ dysponował bowiem wystarczającym materiałem dla wydania decyzji z art. 66 ust. 1 p.b. Podnieść bowiem należy, że strony dołączyły do akt sprawy zarówno wyroki z uzasadnieniami sądów cywilnych, jak i opinie tych wydawane w tych postępowaniach przez biegłych sądowych z zakresu budownictwa, zarówno podstawowe jak i uzupełniające, wykonywane na okoliczność stanu technicznego i możliwości wykonywania ewentualnych remontów i ich kosztów. Opinie takie, sporządzone przez profesjonalne podmioty i ocenione przez sądy powszechne stanowiły wartościowy materiał dowodowy, który w połączeniu z dokonaną wizją lokalną dawały podstawę do wszczęcia postępowania i wydania decyzji. Sąd zauważa przy tym, że świadkowie powoływani mieli być według wniosków skarżącej na okoliczności, które z opisanych wcześniej przyczyn nie mogły mieć wpływu na decyzje organu nadzoru budowlanego wydawaną w trybie art. 66 p.b.

Odnośnie do zarzutu, że remont ciągu pieszego może być w ogóle niewykonalny, to wskazać należy, że strona nie przedstawiła żadnych dowodów na poparcie takiej tezy. Co więcej, pozostając niekonsekwentną twierdzi, że remont taki były bardzo drogi, co doprowadziłoby do pokrzywdzenia członków spółdzielni oraz, że w czasie jego wykonywania mieszkańcy musieliby się poruszać po podestach. Przeczy to zatem tezie o niemożności wykonania robót. Zresztą strona nie przedstawiła w postępowaniu administracyjnym żadnych dowodów potwierdzających okoliczności niewykonalności prac. Nie przedstawiła również szacunku kosztów. Zatem zarzut ten należało uznać za nieuzasadniony. Natomiast zarzut w zakresie niedokładności decyzji nie mógł być uwzględniony, bowiem wskazanie w decyzji jedynie robót jakie mają zostać wykonane, bez narzucania sposobu ich wykonania, techniki, materiałów czy norm, jest w istocie korzystny dla strony i ma celu umożliwienie adresatowi decyzji dobór takiego sposobu wykonania robót, aby był on dla adresata jak najbardziej korzystny.

Nie można czynić zatem organowi zarzutu, że w okolicznościach sprawy wziął pod uwagę dowody dla strony niekorzystne. W świetle art. 75 §1 k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Zatem nie ma żadnych racjonalnych powodów, by uwzględniać jedynie te dowody, które – zdaniem strony – powinny być uwzględnione, mnożąc ponad miarę ich ilość, zgodnie z jej żądaniem. Organ przedstawił na te okoliczności konkretne argumenty, poparte konkretnymi dokumentami. Stanowisko zawarte w skardze stanowi więc jedynie polemikę strony niezadowolonej z argumentacją organu, która to polemika nie może być podstawą do

Postępowania prowadzone przez organy nadzoru budowlanego są prowadzone z urzędu, nawet jeśli został złożony wniosek inicjujący, bowiem organ ma obowiązek zapewnić, by obiekt budowlany został doprowadzony do stanu odpowiadającego prawu, a nie żądaniom strony.

Nie doszło zatem do naruszenia art. 7, 77 §1, 80, , 107 §1 k.p.a., Z powyższych względów skarga nie mogła odnieść skutku i jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.