Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 436/05
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2006-02-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6291 Nacjonalizacja przemysłu
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Jaśkowska, Sędziowie NSA Andrzej Jurkiewicz, Zbigniew Rausz (spr.), Protokolant Tomasz Zieliński, po rozpoznaniu w dniu 15 lutego 2006 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej "M." SP. z o.o. w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 grudnia 2004r. sygn. akt IV SA/Wa 494/04 w sprawie ze skargi "M." SP. z o.o. w [...] na decyzję Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności orzeczenia o przejęciu przedsiębiorstwa na własność Państwa oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 1 XII 2004 r. sygn. akt IV SA/Wa 494/04 oddalił skargę "M." Sp. z o.o. w [...] na decyzję Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności orzeczenia o przejęciu przedsiębiorstwa na własność Państwa.

W uzasadnieniu wyroku Sąd podniósł, że powyższą decyzją Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej utrzymał w mocy swoją decyzję z [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności orzeczenia Ministra Przemysłu i Handlu nr 22 z 19 II 1948 r. o przejęciu przedsiębiorstw na własność Państwa, w części dotyczącej przedsiębiorstwa: Garbarni "M. z o.o." – [...] ul. [...] (M.P. Nr 44, poz. 222, lp. 80). Postępowanie w przedmiocie przejęcia na własność Państwa przedmiotowej garbarni zostało wszczęte w ustawowym terminie, wynikającym z art. 3 ust. 6 ustawy z 3 I 1946 r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej (Dz. U. Nr 105, poz. 66 z późn. zm.), tj. przed 31 III 1947 r. Wykaz przedsiębiorstw podlegających przejęciu na własność Państwa, w którym umieszczono przedmiotowe przedsiębiorstwo, został opublikowany w Krakowskim Dzienniku Wojewódzkim z 1 XI 1946 r. Nr 21, poz. 109 i z tym dniem rozpoczęto proces nacjonalizacyjny. Podstawą przejęcia Garbarni "M. z o.o." – [...] był przepis art. 3 ust. 1 lit. B ustawy z 3 I 1946 r., o której wyżej mowa, w myśl którego za odszkodowaniem przechodziły na własność Państwa przedsiębiorstwa przemysłowe, inne niż wymienione w tym samym artykule w ust. 1 lit. A, jeżeli są zdolne zatrudnić przy produkcji na jedną zmianę więcej niż 50 pracowników. W oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, a w szczególności archiwalne akta źródłowe oraz opinię biegłego, sporządzoną w 2002 r., ustalono, że w omawianym przedsiębiorstwie zdolność zatrudnienia na jedną zmianę wynosiła ponad 50 pracowników. Biegły potencjalną zdolność zatrudnienia pracowników na jedną zmianę na dzień 5 II 1946 r. określił na 82 pracowników. Z dokumentów archiwalnych wynikało, iż zdolność zatrudnienia przy produkcji na jedną zmianę kształtowała się od 127 do 160 pracowników. Ustalenia te zdaniem organu prowadzą do wniosku, że orzeczenie nr 22 Ministra Przemysłu i Handlu z 14 II 1948 r. o przejęciu przedsiębiorstwa "M. z o.o." – [...] nie jest obciążone wadą prawną uzasadniającą stwierdzenie jego nieważności w trybie art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Organ nadzoru wyjaśnił też, iż w stosunku do przedmiotowej garbarni nie mógł mieć zastosowania przepis art. 3 ust.1 lit. A ww. ustawy, jak też rozporządzenie Rady Ministrów z 19 XII 1946 r. o podwyższeniu dolnej granicy zatrudnienia (Dz. U. z 1947 r. Nr 2, poz. 7), ponieważ wymienione przepisy odnosiły się do enumeratywnie wyliczonych przedsiębiorstw, wśród których nie wymienia się garbarni. Dlatego też, w tym konkretnym przypadku, zastosowanie miał przepis art. 3 ust. 1 lit. B ustawy z 3 I 1946 r., na który powołano się w kwestionowanym orzeczeniu Ministra Przemysłu i Handlu z 12 II 1948 r. W odniesieniu do zarzutów podniesionych względem opinii biegłego organ podał, że wobec braku materiałów źródłowych, w oparciu o które można było ustalić potencjalną zdolność zatrudnienia w garbarni na dzień 5 II 1946 r. zachodziła konieczność powołania biegłego rzeczoznawcy. Opinię sporządziła osoba posiadająca odpowiednie uprawnienia, a wnioski z niej wynikające są w ocenie organu jednoznaczne i nie budzą wątpliwości. Spółka nie skorzystała z możliwości przedstawienia własnej ekspertyzy.

Odnosząc się do zarzutu dotyczącego naruszenia art. 3 w zw. z art. 7 ustawy z 3 I 1946 r. poprzez pominięcie w orzeczeniu nr 22 Ministra Przemysłu i Handlu z 12 II 1948 r. kwestii odszkodowania za upaństwowione przedsiębiorstwo organ stwierdził, iż brak rozstrzygnięcia w tym przedmiocie nie stanowił o rażącym naruszeniu prawa, z tej przyczyny, iż przepisy ustawy nacjonalizacyjnej nie uzależniały przejęcia przedsiębiorstwa od przyznania odszkodowania byłemu właścicielowi. Zgodnie z art. 7 ustawy odszkodowania miały być wypłacane na podstawie orzeczeń specjalnych komisji, których skład, sposób powołania ich członków oraz tryb ich działania miał być uregulowany w rozporządzeniu Rady Ministrów wydanym na podstawie art. 7 ust. 4 ustawy z 3 I 1946 r., do wydania którego jednakże nie doszło.

W wyjaśnieniu do zarzutu naruszenia art. 6 ustawy nacjonalizacyjnej organ podał, że kwestie przejęcia majątku przedsiębiorstwa będą rozstrzygane w odrębnym postępowaniu dotyczącym oceny legalności orzeczenia Ministra Przemysłu Lekkiego z 4 IV 1958 r. w sprawie zatwierdzenia protokołu zdawczo-odbiorczego przedsiębiorstwa Garbarnia "M. z o.o." – [...] ul. [...].

Skarga wniesiona na powyższą decyzję przez "M." Sp. z o.o. w [...] sprowadza się do podniesienia tych samych zarzutów co we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W ocenie Sądu w tej sprawie Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej przeprowadził bardzo wnikliwe postępowanie wyjaśniające, dokonał wnikliwej oceny materiału dowodowego w aspekcie przesłanek z art. 156 § 1 kpa i wyprowadził zasadny wniosek, że orzeczeniu nr 22 Ministra Przemysłu i Handlu z 12 II 1948 r. o przejęciu na własność Państwa przedsiębiorstwa Garbarnia "M. z o.o." – [...], ul. [...] nie można zarzucić rażącego naruszenia prawa, ani też braku podstawy prawnej do jego wydania w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa, co skutkowałoby stwierdzeniem jego nieważności.

Sąd podniósł, że zgodnie z art. 3 ust. 1 lit. B ustawy z 3 I 1946 r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej (Dz. U. Nr 3, poz. 17 z późn. zm.) na własność Państwa przechodziły przedsiębiorstwa nie wymienione pod literą "A", jeżeli były zdolne zatrudnić przy produkcji na jedną zmianę więcej niż 50 pracowników. Z przepisów tych wynika, że przejęcie garbarni na własność Państwa mogło nastąpić, jeżeli zdolność zatrudnienia na jedną zmianę była większa niż 50 pracowników produkcyjnych, przy czym stan ten musiał istnieć w dniu 5 II 1946 r. – w dacie wejścia w życie ustawy z 3 I 1946 r., o której wyżej mowa.

Organ naczelny w celu ustalenia jaką zdolność produkcyjną miała przedmiotowa garbarnia w dniu 5 II 1946 r. powołał uprawnionego biegłego rzeczoznawcę gdyż w początkowym stadium postępowania nie można było tej okoliczności ustalić w oparciu o posiadane materiały źródłowe – archiwalne. Biegły w opinii sporządzonej we wrześniu 2002 r. a następnie uzupełnionej w październiku 2002 r., potencjalną zdolność zatrudnienia pracowników w przedsiębiorstwie na jedną zmianę w dniu 5 II 1946 r. określił na 82 pracowników. Sąd zgodził się ze stanowiskiem organu, że ustalenia biegłego potwierdzają znajdujące się w aktach sprawy dokumenty archiwalne w oparciu o które Wojewódzka Komisja do Spraw Upaństwowienia Przedsiębiorstw uznała, iż przedmiotowa garbarnia kwalifikuje się do nacjonalizacji. Z dokumentów – kwestionariusza przedmiotowego przedsiębiorstwa, wykazu przedsiębiorstw sporządzonego przez Urząd Rewizyjny w Krakowie podlegających nacjonalizacji oraz wykazu przedsiębiorstw Urzędu Wojewódzkiego w Krakowie – wynika bowiem, że zdolność zatrudnienia na jedną zmianę w przedmiotowej garbarni kształtowała się od 127 do 160 pracowników, a więc przekraczała ustawową liczbę pracowników określoną na wyższą niż 50 pracowników zatrudnionych przy produkcji na jedną zmianę. W związku z tym Sąd podzielił stanowisko organu nadzoru, iż brak było podstaw do stwierdzenia, że przejęcie na własność Państwa przedsiębiorstwa Garbarni "M. z o.o." – [...] nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Trafnie też ustalono w zaskarżonej decyzji, iż przepisy ustawy nacjonalizacyjnej nie uzależniały przejęcia przedsiębiorstwa na własność Państwa od przyznania i wypłacenia byłemu właścicielowi odszkodowania. Odszkodowanie to miało być ustalone w odrębnym postępowaniu przez powołane do tego komisje, których tryb powołania, zasady obliczania odszkodowania miały być uregulowane w odrębnym rozporządzeniu Rady Ministrów, wydanym w oparciu o delegację ustawową zawartą w art. 7 ust. 4 ustawy nacjonalizacyjnej. Ponieważ rozporządzenie nie zostało wydane, to nie mogło być ustalone odszkodowania byłym właścicielom przedmiotowej garbarni przejętej na własność Państwa. Zatem według Sądu nieusprawiedliwiony jest zarzut skargi, że przejęcie Garbarni "M. i S-ka z o.o." – [...] nastąpiło bez podstawy prawnej w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Przejęcie przedsiębiorstwa nastąpiło w oparciu o art. 3 ust. 1 lit. B ustawy z 3 I 1946 r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej, która była obowiązującym aktem prawnym ówczesnego porządku prawnego.

Od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę kasacyjną wniosła "M. i S-ka" Sp. z o.o. w [...] reprezentowana przez adwokata L. C. Powołując art. 174 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, a to art. 145 § 1 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, iż wydanie decyzji Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności orzeczenia o przejęciu przedsiębiorstwa na własność Państwa nie nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa. W związku z tym wniesiono o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez stwierdzenie nieważności decyzji Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z [...] ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi I instancji. W ocenie wnoszącej skargę kasacyjną strony rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonym wyroku nie jest prawidłowe.

Odmiennie niż to wskazano w treści uzasadnienia omawianego wyroku przejęcie przedsiębiorstwa na własność Państwa w oparciu o art. 3 ust. 1 lit. B ustawy nacjonalizacyjnej miało nastąpić za odszkodowaniem i niesłuszne jest twierdzenie, iż wypłata odszkodowania nie stanowiła warunku takiego przejęcia. Wskazuje na to analiza zapisów ustawy, która w art. 2 wymienia w sposób enumeratywny sytuacje gdzie odszkodowanie za przejęcie przedsiębiorstwa nie występuje. Przepis ten stanowił odstępstwo od konstytucyjnej zasady ochrony prawa własności gwarantowanej w art. 99 Konstytucji Marcowej utrzymanej w mocy przez Konstytucję Kwietniową, zgodnie z którą jakiekolwiek zniesienie lub ograniczenie własności, czy to osobistej czy zbiorowej, ze względów wyższej użyteczności dopuszczalne jest wyłącznie w wypadkach przewidzianych ustawą i za odszkodowaniem. Uzasadnieniem dla takiego odstępstwa był represyjny charakter art. 2 ustawy nacjonalizacyjnej w związku z przynależnością przedsiębiorstw do Rzeszy Niemieckiej i byłego Miasta Gdańska oraz osób z nimi związanych przez przynależność narodową lub kolaborację. Nie sposób zatem zgodzić się z pozbawieniem odszkodowania innych podmiotów mocą faktów dokonanych (czy raczej niedokonanych poprzez zaniechanie wydania przepisów wykonawczych), a przez to zrównanie ich sytuacji prawnej z podmiotami, które nie otrzymały odszkodowań z uwagi na związek ze zbrodniczymi działaniami wojennymi. Nie ulega zatem wątpliwości, że w wskutek niewydania przepisów wykonawczych na podstawie art. 7 ust. 4 ustawy nacjonalizacyjnej odnoszących się do kwestii odszkodowania za przedsiębiorstwa przejęte na rzecz Państwa ww. ustawa nie mogła stać się obowiązującym prawem w tej chociażby części. A zatem orzeczenie nr 22 Ministra Przemysłu i Handlu z 12 II 1948 r. w części dotyczącej przedsiębiorstwa: Garbarnia "M. i S-ka z o.o." – [...] ul. [...] i orzeczenie Ministra Przemysłu Lekkiego z 4 IV 1958 r. w sprawie zatwierdzenia protokołu zdawczo-odbiorczego tego przedsiębiorstwa zostały wydane bez podstawy prawnej, co wyczerpuje dyspozycję art. 156 § 1 pkt 2 kpa i stanowi podstawę dla stwierdzenia jego nieważności. Nawet gdyby przyjąć, iż ustawa nacjonalizacyjna mimo braku przepisów wykonawczych była aktem obowiązującym, wskazane wyżej orzeczenia należy uznać za wydane z rażącym naruszeniem prawa, co również mieści się w ramach normy z art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Skoro bowiem ustawodawca przewidział przejęcie przedsiębiorstw na rzecz Państwa za odszkodowaniem, a odszkodowanie to nigdy nie zostało wypłacone, co więcej – nie mogło zostać wypłacone z uwagi na bezzasadne zaniechanie prawodawcy, orzeczenie nr 22 z 4 IV 1958 r. rażąco naruszało obowiązujące prawo. W świetle powyższego należy zdaniem skarżącej Spółki uznać, że Sąd I instancji oddalając skargę naruszył przepisy postępowania a w szczególności art. 145 § 1 pkt 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nakazujący stwierdzenie nieważności decyzji z uwagi na przyczyny wskazane w art. 156 kpa.

Odpowiedź na skargę kasacyjną złożył w piśmie z 20 IV 2005 r. Prezydent Miasta J. wnosząc o jej oddalenie. Zwrócił przy tym uwagę, że podstawą skargi kasacyjnej opartej na art. 174 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest naruszenie przez sąd przepisów postępowania sądowoadministracyjnego w sposób, który mógł mieć wpływ na wynik sprawy. W jej ramach skarżący musi bezwzględnie powołać przepisy postępowania sądowoadministracyjnego, którym uchybił sąd, uzasadnić ich naruszenie i wykazać, że wytknięte uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy (wyrok NSA z 1 VI 2004 r. sygn. akt OSK 73/2004 – Monitor Prawniczy z 2004 r. Nr 14 s. 632). Skarga kasacyjna wskazuje jako podstawę obrazę art. 145 § 1 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który przewiduje możliwość rozstrzygnięcia skargi na decyzję. Sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kpa lub w innych przepisach. Art. 156 kpa jako podstawy nieważności decyzji wymienia przesłanki proceduralne jak i materialnoprawne. Wykazanie braku podstawy prawnej wkracza więc w zagadnienie materialnoprawne. Skarga już w podstawach zaskarżenia winna wskazywać który przepis prawa materialnego sąd niewłaściwie powołał jako podstawę rozstrzygnięcia i wykazać w uzasadnieniu, że przepis ten został niewłaściwie zastosowany albo sąd dokonał jego błędnej wykładni. Wskazanie tych przepisów w uzasadnieniu nie jest wystarczające zgodnie z ustalonym już orzecznictwem. Sąd jest związany zakresem skargi kasacyjnej i nie może orzekać o prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. W takiej sytuacji polemika z interpretacją przepisów art. 3 ust. 1 lit. B ustawy o nacjonalizacji przemysłu nie jest konieczna.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Dokonując oceny zasadności wniesionej przez "M. i S-ka" Sp. z o.o. w [...] skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 1 XII 2004 r., o którym wyżej mowa, Naczelny Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, że skarga ta nie ma usprawiedliwionych podstaw. Stosownie do postanowień art. 183 § 1 ustawy z 30 VIII 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. Nr 153, poz. 1270) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki zostały określone w § 2 art. 183. Żadna z przesłanek nieważności postępowania wymienionych w cyt. art. 183 § 2 omawianej ustawy nie zachodzi w niniejszej sprawie. Zatem sprawa ta mogła być przez Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznana tylko w granicach zakreślonych skargą kasacyjną. Granice skargi kasacyjnej wyznaczają między innymi wymienione w art. 176 powołanej ustawy podstawy kasacyjne, które zgodnie z art. 174 ustawy mogą stanowić: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W podstawach kasacji wnoszący skargę kasacyjną musi wskazać wyraźnie konkretną normę prawa materialnego czy procesowego, której naruszenie zarzuca zaskarżonemu orzeczeniu. W niniejszej sprawie wnosząca skargę kasacyjną "M. i S-ka" Sp. z o.o." w . powołując w podstawie kasacyjnej art. 174 pkt 2 ustawy z 30 VIII 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zarzuciła zaskarżonemu wyrokowi naruszenie przepisów postępowania a to art. 145 § 1 pkt 2 cyt. ustawy przez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, iż decyzja Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z [...] odmawiająca stwierdzenia nieważności orzeczenia o przejęciu na własność Państwa przedsiębiorstwa nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa, nie wskazując przy tym konkretnej normy prawa materialnego czy procesowego, która została przy wydaniu wzmiankowanej decyzji naruszona w sposób kwalifikowany skutkujący nieważność tej decyzji. Zarzucając Sądowi naruszenie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez to, iż Sąd nie stwierdził nieważności decyzji mimo wystąpienia – zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną – przesłanek nieważności określonych w art. 156 § 1 pkt 2 kpa wnoszący skargę kasacyjną musi poza podaniem, iż decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa wykazać jakie to prawo a konkretnie jaki jego przepis – czy przepisy – został w sposób rażący naruszony.

Z uwagi na to, że podstawa kasacyjna jak zaznaczono poza przywołaniem art. 145 § 1 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz art. 156 § 1 pkt 2 kpa w istocie nie wskazuje normy prawnej, którą Sąd I instancji wydając zaskarżony wyrok miał naruszyć nie uchylając zaskarżonej doń decyzji, mimo że była ona, jak twierdzi skarżąca Spółka – dotknięta wadą skutkującą jej nieważność. Naczelny Sąd Administracyjny odniósł się do tych przepisów co do których w uzasadnieniu skargi kasacyjnej postawiony został zarzut ich rażącego naruszenia w tej sprawie. Z treści uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika, że przepisem który miał według skarżącego zostać naruszony w sposób kwalifikowany był art. art. 3 ust.1 lit. B ustawy z 3 I 1946 r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej (Dz. U. Nr 3, poz. 17 z późn. zm.), stanowiący, że za odszkodowaniem przejmuje Państwo na własność, przedsiębiorstwa przemysłowe nie wymienione pod A, jeżeli zdolne są zatrudnić przy produkcji na jedną zmianę więcej niż 50 pracowników. W ocenie Spółki w świetle tego przepisu warunkiem koniecznym dla skuteczności nacjonalizacji było jednoczesne orzeczenie o przyznaniu odszkodowania za przejęte przedsiębiorstwo. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego jest to pogląd błędny. Z analizy przepisów ww. ustawy z 3 I 1946 r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej wynika, że ustawodawca przejęcia przedsiębiorstwa na własność Państwa w trybie art. 3 ust. 1 tej ustawy nie uzależnił od jednoczesnego zawarcia w orzeczeniu nacjonalizacyjnym rozstrzygnięcia w przedmiocie odszkodowania. Za przejęte przedsiębiorstwa Państwo mało wypłacić odszkodowanie ale wcale nie oznacza to, że musiało być ono ustalone w orzeczeniu nacjonalizacyjnym. Postępowanie odszkodowawcze miało być postępowaniem następczym po przejęciu przez Państwo przedsiębiorstwa, przy czym inny organ orzekał w przedmiocie nacjonalizacji a inny w kwestii odszkodowania. Zgodnie z art. 3 ust. 5 powołanej ustawy orzeczenie o przejęciu przedsiębiorstwa na własność Państwa wydawał właściwy ze względu na rodzaj przedsiębiorstwa minister. Natomiast odszkodowanie za przejęte przedsiębiorstwo ustalać miały specjalne komisje prowadząc w tym celu stosowne postępowanie. Skład tych komisji, sposób powoływania ich członków, liczbę członków konieczną dla ważności uchwał, tryb postępowania komisji oraz odwoływania się od jej orzeczeń określić miało rozporządzenie Rady Ministrów, które nie zostało wydane. Powyższe wskazuje jednoznacznie, iż orzeczenie w przedmiocie nacjonalizacji przedsiębiorstwa było orzeczeniem odrębnym od orzeczenia odszkodowawczego. Brak zatem orzeczenia o odszkodowaniu nie rzutuje na legalność orzeczenia o przejęciu przedsiębiorstwa na własność Państwa.

Prowadzi to do wniosku, że zarzuty skargi kasacyjnej nie mogą być uznane za zasadne. Z tego też względu skargę kasacyjną wniesioną przez "M. i S-ka" Sp. z o.o. w [...] należało na podstawie art. 184 ustawy z 30 VIII 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – oddalić.