Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 488/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2013-10-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6138 Utrzymanie czystości i porządku na terenie gminy
Hasła tematyczne: Czystość i porządek
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 6 ust. 10, art. 5, art. 7 pkt 2 i  ust. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2005 nr 236 poz 2008
law: Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - tekst jednolity
article: art. 7,77,10,138 par. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alicja Palus Sędziowie: Sędzia WSA Ireneusz Dukiel Sędzia WSA Władysław Kulon - sprawozdawca Protokolant: Specjalista Marta Klimczak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 22 października 2013 r. sprawy ze skargi A. K. i M.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przedłużenia decyzji zobowiązującej do uiszczania opłat za odbieranie odpadów komunalnych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Stan faktyczny i prawny sprawy, w trakcie której zapadło zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu rozstrzygnięcie kształtuje się następująco.

Burmistrz Dz. w dniu [...] r. wydał decyzję nr[...], którą działając w oparciu o przepisy ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach:

1. Zobowiązał M. i A. K., właścicieli nieruchomości położonej przy ul. B.[...] w Dz. do uiszczania opłat za odbieranie odpadów komunalnych powstających na w/w nieruchomości, zorganizowane przez Gminę Miejską Dz.

2. Ustalił opłatę za odbiór odpadów komunalnych powstałych na terenie w/w nieruchomości w okresie od 2 listopada 2010 r. do 31 grudnia 2011 r. w kwocie 243,92 zł.

3. Ustalił opłatę kwartalną za odbiór odpadów komunalnych powstających na terenie w/w nieruchomości w okresie od 1 stycznia 2012 r. do 31 grudnia 2012 r. w kwocie 71,85 zł.

4. Wskazał, że w celu umożliwienia odbioru odpadów komunalnych właściciel nieruchomości zobowiązany jest do wystawienia poza ogrodzenie nieruchomości pojemnika z odpadami komunalnymi w każdy czwartek do godziny 7:00. Wyjątek stanowią dni ustawowo wolne od pracy. Wówczas czwartkowy odbiór odpadami przesuwa się na dzień następny.

5. Podał, że w celu umożliwienia odbioru posegregowanych odpadów komunalnych właściciel nieruchomości zobowiązany jest do wystawiania poza ogrodzenie nieruchomości worków z posegregowanymi odpadami komunalnymi powstałymi na terenie nieruchomości w każdy pierwszy wtorek miesiąca do godziny 9:00. Wyjątek stanowią dni ustawowo wolne od pracy, wówczas odbiór posegregowanych odpadów przesuwa się na następny wtorek.

6. Opłatę, o której mowa w punkcie 2, należy uiścić w terminie do końca 1 kwartału 2012 r. bez wezwania na rachunek bankowy Urzędu Miasta Dz. lub w kasie Urzędu Miasta Dz., uwzględniając uprzednio dokonaną wpłatę.

7. Opłatę kwartalną, o której mowa w punkcie 3, należy uiścić do 10 dnia każdego miesiąca, po kwartale, bez wezwania na rachunek bankowy Urzędu Miasta Dz.

8. Zaznaczono, że decyzja wydana jest na okres do 31 grudnia 2012 r.

9. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności.

Pismem z dnia 18 grudnia 2012 r. Burmistrz Dz. poinformował M. i A. K. o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie przedłużenia na kolejny okres decyzji z dnia [...]r. nr [...]w sprawie obowiązku uiszczania opłaty za odbieranie odpadów komunalnych i wysokości tej opłaty. Jednocześnie we wskazanym piśmie zamieszczono informację, że przed wydaniem decyzji strona postępowania ma prawo ustosunkować się do informacji zawartych w zawiadomieniu. Następnie w dniu [...]r. Burmistrz Dz. wydał decyzję nr[...], którą w oparciu o art. 6 ust. 10 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2012 r. poz. 391 j.t.) przedłużył własną decyzję z dnia [...] r. nr[...], zobowiązując M. i A. K. właścicieli nieruchomości położonej przy ul. B.[...] w Dz. do uiszczania opłaty za odbieranie odpadów komunalnych powstających na w/w nieruchomości, zorganizowane przez Gminę Miejską Dz. Ponadto wskazano, że decyzja zostaje przedłużona na okres do 1 stycznia 2013 r. do dnia 30 czerwca 2013 r., natomiast opłata kwartalna za odbiór odpadów komunalnych powstających na terenie nieruchomości w okresie od 1 stycznia 2013 r. do 30 czerwca 2013 r. wynosi 71,85 zł. W sentencji decyzji zamieszczony został zapis wskazujący na to, że pozostałe postanowienia decyzji pozostają bez zmian. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ podał, że decyzją z dnia [...] r. strona postępowania została zobowiązana do uiszczania opłat za odbiór odpadów komunalnych powstających na nieruchomości. Zgodnie z art. 6 ust. 10 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach decyzja ulega obligatoryjnemu przedłużeniu w drodze decyzji wydanej z urzędu na kolejny okres, jeżeli właściciel nieruchomości nie przedstawi, na co najmniej 3 miesiące przed upływem daty obowiązywania decyzji, umowy, w której termin rozpoczęcia wykonywania usługi nie jest późniejszy niż data utraty mocy obowiązującej decyzji. Strona postępowania nie przedstawiła stosowanej decyzji, zatem organ orzekł o przedłużeniu decyzji obligującej do uiszczania opłat.

M. i A.K. nie godząc się z wydanym rozstrzygnięciem oprotestowali je poprzez złożenie odwołania, w którym podnieśli zarzuty naruszenia prawa materialnego, przepisów procedury administracyjnej, Konstytucji oraz ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Uzasadniając podniesione zarzuty wskazali oni niezastosowanie się organu do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 9 listopada 2011 r. (sygn. akt II SA/Wr 171/11), którym poddano krytycznej ocenie decyzję Burmistrza Dz. z dnia [...] r. dotyczącą ustalania opłat za odbieranie odpadów komunalnych. Sąd uchylając decyzję i orzekając, że nie podlega ona wykonaniu, jako jedną z istotnych przesłanek rozstrzygnięcia podał brak ustalenia w decyzji sposobu ustalania ilości odpadów odbieranych. Zdaniem składających odwołanie decyzja z dnia [...] r. nie zawiera żadnych nowych elementów merytorycznych w stosunku do decyzji z dnia [...] r. (poza czasokresem obowiązywania), przy czym wydając tę ostatnią decyzję Burmistrz Dz. nie uwzględnił oceny prawnej zawartej w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu.

Dalsze zarzuty odwołania opierały się na nieskorelowaniu wysokości opłat za odbiór odpadów z ilością faktycznie wytworzonych i odebranych odpadów komunalnych z konkretnej nieruchomości. Organ nie ustalił istniejącego indywidualnego stanu faktycznego sprawy opierając się w swoim rozstrzygnięciu na nieaktualnych i niekompletnych informacyjnie zaszłościach historycznych.

Zarzut naruszenia Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oparto na naruszeniu zasad równości wobec prawa i ekwiwalentności świadczeń wywiedzionych na tle wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 lipca 2009 r. (sygn. akt P 65/07). W stanie faktycznym sprawy wysokość opłat nie odpowiada faktycznym nakładom poniesionym przez Gminę, gdyż w przypadku odwołujących się:

- odpady po segregowaniu odbierane są z ich nieruchomości bez posługiwania się zbędnym dla odbieranej ilości pojemnikiem 60l., a dla której to objętości ustalono wysokość opłaty,

- Gmina nie ponosi kosztów odbioru odpadów wysegregowanych na terenie ich nieruchomości ze względu na ich dostarczanie do punktu odbioru staraniem samych skarżących,

- Gmina nie ponosi kosztów odbioru i utylizacji odpadów biodegradowalnych wytwarzanych na terenie ich nieruchomości, gdyż są one w całości utylizowane w miejscu powstawania,

- ilość odbieranych odpadów po sortowaniu ,,balast" jest stale wielokrotnie niższa od ,,założonej" przez organ I instancji ,,statystycznie ustalonej wielkości pojemnika 60l. dla ,,nieruchomości anonimowej",

- dla ustalenia wysokości opłat przyjmowane są ilości odpadów o gęstości nasypowej w jednostce kg/m³, a koszty utylizacji tych samych odpadów ponoszone są w zależności od jednostki masy (Mg) w stanie po ich kilkukrotnym zagęszczeniu w śmieciarce.

Wobec podanych okoliczności popartych szerokim materiałem dowodowym w postaci załączników dotyczących w szczególności korespondencji prowadzonej z Urzędem Miasta Dz., wskazania ilości odpadów z nieruchomości, sposobu ich wystawiania do odbioru jak też ich segregowania i osobistego odstawania do punktów odbioru, składający odwołanie podnieśli, że Gmina nie wykonuje pełnego zakresu świadczeń objętych opłatą, stąd też poprzez naliczanie opłaty w obecnej wysokości został ich zdaniem naruszony art. 217 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. po rozpoznaniu odwołania w dniu [...] r. wydało w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 j.t.) - dalej k.p.a., decyzję nr[...], którą utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Swoje rozstrzygnięcie organ II instancji uzasadnił faktem, że właściciele nieruchomości położonej przy ul. B.[...] w Dz. nie przedłożyli umowy korzystania z usług wykonywanych przez gminną jednostkę organizacyjną lub przedsiębiorcę odbierającego odpady komunalne. Brak zawarcia takiej umowy obligował Gminę do zorganizowania odbierania odpadów komunalnych, w przypadku właścicieli nieruchomości, którzy takich umów nie zawarli. Na podstawie art. 6 ust. 6 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach Burmistrz Dz. wydał decyzję z dnia [...]r., która stała się ostateczna. W decyzji tej zobowiązano skarżących m.in. do uiszczania opłat za odbieranie odpadów komunalnych zorganizowane przez Gminę Miejską Dz. i ustalił opłatę za odbiór w okresie od 1 stycznia 2012 r. do 31 grudnia 2012 r. Treść i uzasadnienie tej decyzji zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. rzutuje na decyzję z dnia [...] r., w takim zakresie, w jakim wpływa on na to późniejsze rozstrzygnięcie.

Zdaniem organu II instancji Burmistrz Dz. wobec nieudokumentowania korzystania z usług odbierania odpadów słusznie zorganizował odbieranie tych odpadów wykonując swój obowiązek przewidziany w art. 6 ust. 6 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Prawidłowo również odniesiono się do stawki wskazanej uchwałą Rady Miejskiej Dz. nr [...] z dnia [...]r. – 84 zł za 1m³ w przypadku zbierania i odbierania odpadów komunalnych w sposób selektywny (§ 2 ust. 1 uchwały), - jako podstawy obliczenia opłaty do czego obligował art. 6 ust. 7 pkt 2 i ust. 1 pkt 4 ustawy.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy dokonał analizy argumentacji odwołania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. dokonało analizy wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 9 listopada 2011 r., jednakże nie podzieliło stanowiska autorów odwołania, wskazując przy tym, iż główną przyczyną uchylenia przez Sąd kwestionowanej decyzji było wcześniejsze wyeliminowanie z obrotu prawnego uchwały Rady Miejskiej Dz. nr [...] z dnia [...] r. wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 2 czerwca 2011 r. (sygn. akt II SA/Wr 108/11). Konsekwencją tej eliminacji było uchylenie decyzji Burmistrza Dz. z dnia [...] r. ze względu na brak podstawy prawnej ustalenia opłaty za odbieranie odpadów komunalnych.

Organ odwoławczy wskazał nadto, że zadaniem organu I instancji jest precyzyjne wskazanie podstawy ustalenia opłat za odbieranie odpadów komunalnych, natomiast rolą organu odwoławczego jest odniesienie się do zarzutów odwołania dotyczących okoliczności mogących mieć wpływ na wynik sprawy. Realizując powyższy nakaz Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. podało, że Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w wyroku z dnia 9 listopada 2011 r. zarzucił organowi decyzyjnemu pominięcie analizy podstaw ustalenia opłat, co nie oznacza akceptacji stanowiska skarżących, według którego wysokość opłat powinna być adekwatna do rzeczywistej ilości odbierania odpadów komunalnych. Podstawą obliczania wysokości opłat była w myśl art. 6 ust. 7 pkt 2 i ust. 1 pkt 4 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach stawka 84 zł za m³ przewidziana w § 2 ust. 1 uchwały Rady Miejskiej Dz. nr [...] z dnia [...] r., którą organ I instancji zmuszony był uwzględnić w myśl art. 6 ust. 7 pkt 2 ustawy. Organ odwoławczy zaznaczył, że przepisy nie upoważniają organu I instancji do rzeczywistej indywidualizacji nieruchomości pod względem ilości wytwarzanych i odbieranych odpadów. Wysokość opłat, ustalonych przez wójta, burmistrza lub prezydenta miasta musi zostać wyliczona z zastosowaniem górnych stawek opłat ponoszonych przez właścicieli nieruchomości, przy czym stawki te określa rada gminy. Rada gminy może jednak zastosować stawki niższe, jeżeli odpady komunalne są zbierane i odbierane w sposób selektywny. Stawki ustalone przez radę gminy są dla organu administracji publicznej wydającego decyzje o ustalaniu wysokości opłaty wiążące.

W analizie zamieszczonej w uzasadnieniu decyzji, dotyczącej prawidłowości ustalenia wysokości opłat przez Burmistrza Dz., organ odwoławczy wskazał, że uchwała Rady Miejskiej Dz. przewidziała niższą stawkę w przypadku zbierania i odbierania odpadów komunalnych w sposób selektywny. Ustalając wysokość opłat organ I instancji uwzględnił tę stawkę powiększając ją o 8% podatku od towarów i usług i przyjmując założenie, że jeden mieszkaniec gminy w zabudowie jednorodzinnej wytwarza tygodniowo 5 kg odpadów o objętości 33 litrów, (czyli 0,033m³). Organ I instancji dokonując mnożenia tygodniowej ilości odpadów jednej osoby przez cztery tygodnie, dwie osoby będące właścicielami nieruchomości położonej w Dz. przy ul. B. [...] oraz stawki wskazanej w § 2 uchwały Rady Miejskiej Dz. nr[...], prawidłowo obliczył miesięczną opłatę.

W dalszej części uzasadnienia nie podzielono stanowiska zaprezentowanego w środku odwoławczym, jakoby na wysokość opłat miało wpływ samodzielne pozbywanie się odpadów, na co przywołano orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, z którego wynika, że właściciel nieruchomości tylko w jeden sposób może wykonywać obowiązek pozbycia się odpadów komunalnych zebranych na terenie nieruchomości tj. poprzez zawarcie umowy z właściwym podmiotem, zapłatę za wykonaną usługę oraz poprzez udokumentowanie wykonania obowiązku poprzez okazanie umowy i dowodów opłacenia usługi. Właściciel bez upoważnienia zawartego w odrębnej uchwale gminy nie może w inny sposób niż wskazany w ustawie wykonać obowiązku pozbycia się odpadów komunalnych i nieczystości ciekłych.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. nie znalazło podstaw do zakwestionowana stanowiska organu I instancji również z tej przyczyny, że art. 6 pkt 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach wskazując obowiązek ustalenia wysokości opłat za odbieranie odpadów komunalnych, nakazuje zastosowanie stawek uchwalonych przez radę gminy nie precyzuje innych elementów ustalenia opłat pozostawiając ich ustalenie organowi wydającemu decyzję. Średnie wskaźniki dotyczące jednego mieszkańca Gminy Miejskiej Dz. - 5kg odpadów o objętości 33 litry – zostały uznane przez organ odwoławczy za racjonalne. Nie podzielono także twierdzenia autorów odwołania, że przy ustalaniu opłat za odbieranie odpadów komunalnych z ich nieruchomości organ I instancji powinien dokonać indywidulanej analizy i na jej podstawie ustalić właściwą stawkę. Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, przyjmując jednolitą zasadę obliczania opłat w sytuacji nieprzedstawienia umowy korzystania z usług wykonywanych przez gminną jednostkę organizacyjną lub przedsiębiorcę odbierającego odpady komunalne od właścicieli nieruchomości oraz dowodów uiszczania opłat za te usługi, nie pozwala na taka indywidualizację. Nie ma więc znaczenia, że skarżący sami utylizują i pozbywają się części odpadów. Obowiązujące przepisy nie dopuszczają uwzględnienia takiego faktu przy obliczaniu opłat. Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach przewiduje obowiązek przedłożenia umów i dowodów uiszczania opłat łącznie, co oznacza, że same dowody bez umów nie wystarczają dla wykazania spełnienia obowiązku.

Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji wskazał również, iż wobec nieprzedstawienia umowy, określonej w art. 6 ust. 10 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach Burmistrz Dz. słusznie wydał zaskarżoną decyzję, która przedłużyła obowiązywanie decyzji z dnia [...] r. Organ I instancji miał w takim przypadku obowiązek przedłużenia decyzji, w której ustalił opłaty za odbiór odpadów komunalnych w drodze decyzji wydanej z urzędu. Przepis stanowiący podstawę wydanej decyzji ma charakter kategoryczny i jest bezwzględnie obowiązujący. Nadto w dniu wydawania zaskarżonej decyzji nie zmieniła się podstawa ustalania opłaty - uchwała Rady Miejskiej Dz. nr [...] z dnia [...] r.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na wyżej opisaną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. wnieśli M. i A. K. wnioskując m.in. o stwierdzenie nieważności skarżonej decyzji jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa oraz zasądzenie na rzecz skarżących zwrotu kosztów postępowania. Skarżonej decyzji zarzucono obrazę przepisów mającą istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, w tym w szczególności;

- art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez niezastosowanie się do oceny prawnej zawartej w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 9 listopada 2011 r. (sygn. akt II SA/Wr 171/11) poprzez przyjęcie, wbrew treści uzasadnienia tego wyroku, że organ I instancji nie jest związany dyspozycją Sądu do dokonania określenia ,,sposobu ustalania ilości odpadów odbieranych z nieruchomości, za które uiszczane są opłaty oraz stosowania przepisów ustawy o cenach,

- art. 6, 15, 77 k.p.a. w związku z art. 138 § 1 k.p.a. polegające na nieuchyleniu decyzji administracyjnej wydanej przez organ I instancji w oparciu o wadliwie ustalony stan faktyczny i prawnym w sytuacji niedokonania ustalenia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze stanu faktycznego sprawy w prowadzonym przez siebie merytorycznym postępowaniu odwoławczym, co poprzez oparcie rozstrzygnięcia o nieistniejący stan faktyczny wypełnia dyspozycję art. 174 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi,

- art. 10 § 1 k.p.a. poprzez uniemożliwienie skarżącym wypowiedzenie się, co do zebranych dowodów oraz zgłaszanych żądań przed wydaniem decyzji,

- art. 35 i art. 36 k.p.a. poprzez wydanie postanowienia dotyczącego wniosku z dnia 24 stycznia 2013 r. dotyczącego decyzji ,,przedłużającej" bez uprzedniego odniesienia się do wcześniejszego wniosku z dnia 3 kwietnia 2013 r. dotyczącego decyzji ,,bazowej".

- art. 80 k.p.a. poprzez oparcie rozstrzygnięcia w sprawie na materiale niekompletnym, z przekroczeniem zasady swobodnej oceny dowodów,

- art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak uzasadnienia prawnego i faktycznego skarżonej decyzji.

Skargę oparto także na zarzutach obrazy prawa materialnego, co miało polegać na naruszeniu § 9 uchwały nr [...] Rady Miejskiej Dz. z dnia [...] r. w sprawie przyjęcia Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Dz., poprzez przyjęcie, że ustalone tam ilości i wielkości pojemników przewidzianych do zabezpieczenia przez przedsiębiorstwo komunalne dla składania odpadów niesortowanych zawierających odpady biodegradowalne, można utożsamiać z ilością odpadów faktycznie odebranych, a zebranych w 100% selektywnie - z pominięciem faktu utylizacji odpadów biodegradowalnych ,,u źródeł", a w konsekwencji bez względu na ilość faktycznie wyprodukowanego na terenie danej nieruchomości tzw. balastu, oraz że przepis ten zawiera wskazanie do jego bezwzględnego stosowania w każdym przypadku realizowania przez gminę zastępczego odbioru odpadów - wbrew ustalonym przez nią istniejącym okolicznościom faktycznym. Z kolei zarzut naruszenia § 2 pkt 1 uchwały Rady Miejskiej Dz. nr [...] z dnia [...] r. oparto na przyjęciu, że wskazana tam górna stawka opłat za 1m³ odebranych odpadów nie ma być stosowana do usługi wyświadczonej faktycznie, lecz opartej na hipotezie, że nie jest przez to naruszona zasada ekwiwalentności świadczeń oparta na konstytucyjnej zasadzie państwa prawnego – zasadzie sprawiedliwości społecznej.

Skarżący uzasadniając podniesione zarzuty podali, iż zasadnicze znaczenie ma prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 9 listopada 2011 r. (sygn. akt II SA/Wr 171/11). Zdaniem skarżących w całym toku kontynuowania czynności podjętych wskutek zapadłego wyroku, ani Burmistrz Dz. jako organ I instancji, ani Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. jako organ odwoławczy, nie zastosowały się w żadnej mierze do wiążącej te organy oceny prawnej stanu faktycznego. Z treści tego wyroku, zdaniem autorów skargi ma wynikać, że ,,rzeczą organu pozostaje ustalenie sposobu ustalania ilości odbieranych odpadów". Naruszenie zaś art. 138 w związku z art. 6, 7, 10, 15, 80, 107 k.p.a. uzasadniono niedochowaniem zasad procesowych opisanych poprzez przywołane orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego. Szeroka argumentacja skargi związana zaś została z faktem nieuwzględnienia przez organy rzeczywistej ilości odpadów komunalnych wytwarzanych przez skarżących, co w ich ocenie winno skutkować odpowiednim dostosowaniem ponoszonych z tytułu odbioru tychże odpadów opłat.

W odpowiedzi na skargę organ administracyjny wniósł o oddalenie skargi oraz odnosząc się do jej poszczególnych twierdzeń uznał, że nie zasługują one na uwzględnienie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn.zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, między innymi, poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy).

Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno decyzji administracyjnych uchybiających prawu materialnemu - jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" ustawy z dna 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - (Dz. U. 2012 , poz. 270) - zwana dalej "p.p.s.a."), jak też rozstrzygnięć dotkniętych wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. "b" przywołanego przepisu), a także wydanych bez zachowania reguł postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy (lit. "c" ww. przepisu).

Ocena zaskarżonej decyzji dokonana przez Sąd przy zastosowaniu kryterium legalności wykazała, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd nie stwierdził bowiem naruszeń prawa wskazanych w art. 145 § 1 i § 2 p.p.s.a. dających podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji.

Szczegółowe rozważania rozpocząć należy od wskazania, że w sensie materialnym zagadnienie rozpoznawane przez organy decyzyjne związane jest ściśle z ustawą z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Na gruncie tej ustawy doszukiwać należy się obowiązku spoczywającego na właścicielach nieruchomości, który to w myśl art. 5 ust. 1 pkt 3b polega na pozbywaniu się zebranych na nieruchomości odpadów komunalnych w sposób zgodny z przepisami ustawy i przepisami odrębnymi. Z kolei art. 6 ust. 1 ustawy obliguje do udokumentowania realizacji obowiązku poprzez zawarcie umowy z gminną jednostką organizacyjną lub przedsiębiorcą posiadającym zezwolenie na prowadzenie działalności w tym zakresie i okazanie tejże umowy wraz z dowodami opłacania usługi. W przypadku braku umowy organ administracyjny działając na podstawie art. 6 ust. 7 ww. ustawy wydaje decyzję, w której organizując odbiór odpadów i nieczystości z nieruchomości określa wysokość opłat za te czynności, termin ich uiszczania, termin udostępniania urządzeń lub zbiorników w celu ich opróżnienia. Decyzja posiada ograniczony czasowo charakter, wydawana jest na okres 1 roku, jednakże w przypadku nieprzedstawienia przez właściciela nieruchomości umowy na odbiór odpadów komunalnych w terminie, co najmniej 3 miesięcy przed upływem daty obowiązywania decyzji, organ na podstawie art. 6 ust. 10 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach przedłuża jej obowiązywanie.

W niniejszej sprawie nie można pominąć także, chociażby ze względu na charakter argumentacji zamieszczonej zarówno w środku odwoławczym, jak też w skardze do Sądu, faktu wydawania wyroków przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu związanych z ustalaniem wysokości opłat za odbiór odpadów komunalnych z nieruchomości przy ul. B. [...] w Dz. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w dniu 2 czerwca 2011 r. (sygn. akt II SA/Wr 108/11), stwierdził nieważność uchwały Rady Miejskiej Dz. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ustalenia górnych stawek opłat ponoszonych przez właścicieli nieruchomości za usługi w zakresie odbierania odpadów komunalnych, wyrokiem z dnia 9 listopada 2011 r. (sygn. akt II SA/Wr 171/11), uchylono decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uiszczana opłat za zorganizowanie odbierania odpadów komunalnych oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Dz., następnie wyrokiem z dnia 25 lipca 2012 r. (sygn. akt II SA/Wr 257/12), oddalono skargę A. K. na niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 9 listopada 2011 r. (sygn. akt II SA/Wr 171/11), z kolei Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 14 marca 2013 r. oddalił skargę kasacyjną na ostatni z przywołanych wyroków, - (patrz Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych - orzeczenia.nsa.gov.pl).

Przechodząc do oceny legalności zaskarżonej decyzji wskazać należy, że brak umowy na odbiór odpadów komunalnych spowodował wydanie przez Burmistrza Dz. decyzji z dnia [...] r. nr[...] , którą zobowiązano M. i A.K. do uiszczania opłat za odbieranie odpadów zorganizowane przez Gminę Miejską Dz. W uzasadnieniu tej decyzji wskazano spełnienie przesłanek wynikających z ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, wskazano sposób naliczenia opłaty opierając się przy tym o zapisy uchwały Rady Miejskiej Dz. z dnia [...] r. nr [...] w sprawie określenia górnych stawek opłat ponoszonych przez właścicieli nieruchomości za usługi w zakresie odbierania odpadów komunalnych oraz opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych. Decyzja zawiera uzasadnienie prawne i faktyczne oraz spełnia inne wymogi wynikające z przepisów k.p.a.

Wobec nieprzedstawienia przez właścicieli nieruchomości zlokalizowanej przy ul. B. [...] w Dz. umowy na odbiór odpadów komunalnych, Burmistrz Dz. a, po uprzednim wszczęciu postępowania z urzędu, o czym poinformowano strony postępowania, przyjmując za podstawę prawna art. 6 ust. 10 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, o brzmieniu ,,Decyzja, o której mowa w ust. 7, ulega przedłużeniu w drodze decyzji wydawanej z urzędu, na kolejny okres, jeżeli właściciel nieruchomości nie przedstawi, na co najmniej 3 miesiące przed upływem daty obowiązywania decyzji, umowy, w której termin rozpoczęcia wykonywania usługi nie jest późniejszy niż data utraty mocy obowiązującej decyzji", w dniu 9 stycznia 2013 r. wydał decyzję nr[...] , którą przedłużył decyzję na okres od 1 stycznia do 30 czerwca 2013 r. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez organ odwoławczy.

Przechodząc do oceny zaskarżonej decyzji, decyzji ją poprzedzającej i decyzji Burmistrza Dz. z dnia [...] r., jako ,,wyjściowej" w sprawie Sąd w składzie orzekającym nie podzielił zarzutów skarżących, a także działając w ramach uprawnień wynikających z art. 134 § 1 p.p.s.a. nie dostrzegł innych nieprawidłowości wyżej wskazanych aktów administracyjnych.

Niewątpliwie jedną z decydujących przesłanek o uchyleniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 9 listopada 2011 r. (sygn. akt II SA/Wr 171/11), decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] r. nr [...] było stwierdzenie nieważności, wyrokiem tego Sądu z dnia [...] r. (sygn. akt II SA/Wr 108/11), uchwały Rady Miejskiej Dz. z dnia [...] r. nr[...] . Burmistrz Dz. przystępując po raz kolejny do ustalenia przedmiotowej opłaty za podstawę decyzji z dnia [...] r. przyjął uchwałę Rady Miejskiej Dz. z dnia [...] r. nr[...]. W takiej sytuacji w sensie procesowym należy przyjąć, że u źródeł umocowania organu do wydania rozstrzygnięcia stała ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, a także wskazana uchwała. Na gruncie tychże regulacji w sytuacji braku stosownej umowy Burmistrz Dz. zobligowany był do naliczenia opłaty zgodnie z regułami wynikającymi z ustawy i przepisu prawa miejscowego. Art. 6, 7, 8, 9, 12, a także zastosowany w decyzji z dnia 9 stycznia 2013 r. art. 6 ust. 10 ustawy nie pozostawiają wątpliwości co do faktu, że jedynym prawidłowym sposobem naliczenia opłaty było uwzględnienie stawki wskazanej w uchwale w przypadku zbierania odpadów w sposób selektywny, a taki miał miejsce w przedmiotowej sprawie. Nie można, wbrew twierdzeniom skarżących przyjąć, że właściwa byłaby inna metoda, w tym proponowana przez nich metoda ilościowa, uwzględniająca rzeczywiście wyprodukowane i odebrane odpady. Na gruncie obowiązujących przepisów, o ile organ decyzyjny wydałby rozstrzygnięcie uwzgledniające tą metodę byłoby ono z gruntu nieważne jako rażąco naruszające prawo. Nie można bowiem zgodzić się z założeniem, że rozstrzygnięcie wydane sprzecznie z obowiązującymi przepisami mogłoby funkcjonować w obrocie prawnym.

Sąd nie podzielił zarzutu naruszenia art. 153 p.p.s.a. z następujących przyczyn. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w wyroku z dnia 9 listopada 2011 r. (sygn. akt II SA/Wr 171/11) wskazał, że ,,Drugą istotną w niniejszej sprawie okolicznością jest kwestia prawidłowości ustalenia samej opłaty należnej za odbieranie odpadów komunalnych. Kryteria które zostały przez organy przyjęte dla wyliczenia tej opłaty kwestionowane były przez stronę skarżącą, która konsekwentnie w toku całego postępowania podnosiła zarzuty zmierzające do wykazania, że opłata ta powinna być ustalana w oparciu o taką ilość odpadów komunalnych która była rzeczywiście wytworzona na jego nieruchomości i faktycznie z niej odebrana. Argumentację w tym względzie przedstawił również w odwołaniu od decyzji, jednak Kolegium w sposób wadliwy zakwalifikowało je jako nie mające znaczenia dla rozstrzygnięcia i nie odniosło się do nich. Takie działanie pozostaje w sprzeczności z podstawowym wymogiem wynikającym z zasady dwuinstancyjności (art. 15 k.p.a.), który nakłada na organ obowiązek dwukrotnego rozpatrzenia sprawy w jej całokształcie, a więc również z odniesieniem się do zarzutów odwołania dotyczących okoliczności mogących mieć wpływ na wynik sprawy. Do nich należy bezspornie kwestia sposobu ustalania ilości odpadów odbieranych z nieruchomości za które uiszczane są opłaty", w innym zaś miejscu ,,Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy właściwy organ wyeliminuje wskazane w niniejszym wyroku uchybienia procesowe. Przede wszystkim określi w sposób prawidłowy adresata decyzji a przy wyliczaniu opłat rozważy i odniesie się do uwag zgłaszanych przez skarżącego odnośnie prawidłowości ustalenie ilości odpadów komunalnych z jego nieruchomości. Oczywiście zastosuje też stawki opłat wynikające z obowiązującego aktu prawa miejscowego". Naczelny Sąd Administracyjny w protokole z rozprawy z dnia 14 marca 2013 r., przedłożonym przez skarżących odnotowując stanowisko skarżącego wskazał, że (twierdzi on), ,,że niewykonanie wyroku polega na niezastosowaniu się do jego zaleceń".

Po pierwsze w zakresie niewykonania wyroku zapadł prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 25 lipca 2012 r. (sygn. akt II SA/Wr 257/12), zatem kwestia ta została przesądzone. Po wtóre analizując zapisy wskazane przez skarżących nie można dojść do przekonania, że intencją Sądu było nakazanie ,,związanie organów’’ poglądem, że winny one uwzględnić metodę ilościową. Sąd wskazywał jedynie, że organy w swoich rozstrzygnięciach zobowiązane są do podania w decyzji uzasadnienia wskazującego na metodę i wysokość naliczenia opłaty. Co do tego zaś zalecenia Sądu w skarżonej decyzji jak też decyzjach ją poprzedzających Sąd w składzie orzekającym nie dopatrzył się uchybień. Precyzyjnie przeanalizowano stan faktyczny, wskazano podstawy prawne decyzji z ich przywołaniem, zaś organ odwoławczy rozpoznał i odniósł się do twierdzeń zamieszczonych w odwołaniu. Z tej samej przyczyny bezzasadne są zarzuty skargi wskazujące na naruszenie art. 6, 7, 15, 77, 80 i 107 § 3 k.p.a. Nie ma podstaw prawnych prowadzenie dowodu co do ilości faktycznie odebranych czy dostarczonych odpadów. Samo naliczenie opłat odbywa się w granicach funkcjonujących norm prawnych i organ nie miał prawa dokonać naliczeń opłat przy stosowaniu kryteriów nie przewidzianych prawem, aczkolwiek podnoszonych przez uczestnika postępowania.

Po wtóre zapis z protokołu rozprawy przez Naczelnym Sądem Administracyjnym, w żadnym razie nie stanowi, że ów Sąd prezentuje taki czy inny pogląd prawny, lecz jest to w istocie przywołanie stanowiska skarżących zajętego przed Sądem w sprawie. Zapis zawarty w protokole rozprawy nie może mieć skutku w postaci związania organów administracyjnych czy tez Sądu w innych sprawach.

Odrębnego omówienia wymaga zarzut naruszenia art. 10 k.p.a. wynikający z uniemożliwienia skarżącym wypowiedzenia się co do zebranych dowodów oraz zgłoszonych żądań. Burmistrz Dz. o wszczęciu postępowania z urzędu zawiadomił strony, po czym wydał rozstrzygnięcie, natomiast Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. po otrzymaniu odwołania z aktami sprawy wydało orzeczenie bez dodatkowego postępowania dowodowego, jedynie w oparciu o przedłożone mu materiały. Skoro zatem organ I instancji zawiadomił strony o wszczęciu postępowania, niewątpliwie posiadały one możliwość czynnego udziału w postępowaniu, w tym mogły składać żądania i wnioski dowodowe, organ odwoławczy zaś nie prowadził postępowania dowodowego, z czego wynika, że strony po złożeniu odwołania miały świadomość o konieczności badania go przez organ odwoławczy i mogły skierować do niego swoje żądania. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntował się pogląd, że zarzut naruszenia art. 10 k.p.a. musi być poparty wykazaniem jakiej czynności czy jakiego dowodu w związku z tym zarzutem strony nie zdołały przeprowadzić, por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 7 lutego 2013 r. (sygn. akt IV SA/Po 1109/12) ,,W sytuacji przedstawienia organom administracji publicznej zarzutu dotyczącego braku zawiadomienia strony przed wydaniem decyzji o zebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków dowodowych, koniecznym jest ustalenie, jakiej konkretnie czynności procesowej nie mogła strona dokonać, jakiego dowodu w sprawie nie mogła przedstawić i jaki wpływ na wynik sprawy mogło mieć tak stwierdzone uchybienie. Dopiero wykazanie, że naruszenie przez organ administracji publicznej zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym poprzez nie powiadomienie jej o zgromadzeniu materiału dowodowego i możliwości zapoznania się z tym materiałem oraz o możliwości składania wniosków dowodowych, uniemożliwiło stronie podjęcie konkretnie wskazanej czynności, a także wykazanie, że uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, daje podstawy do przyjęcia, że doszło do naruszenia art. 10 k.p.a." - LEX nr 1287180, a także wyrok NSA z dnia 25 maja 2012 (sygn. akt II OSK 414/11) ,,Zarzut kasacyjny naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. może odnieść skutek wówczas, gdy strona wykaże, iż zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych". - LEX nr 1252061

Jako chybione uznano zarzuty dotyczące uchwał Rady Gminy w sprawie ustalenia górnych stawek opłat ponoszonych przez właścicieli nieruchomości za usługi w zakresie odbierania odpadów komunalnych i w sprawie przyjęcia regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie gminy. Zapisy tych uchwał nie podlegają ocenie tutejszego Sądu w ramach niniejszej skargi i podobnie sprawa się ma w stosunku do organów administracyjnych, które jedynie stosują te przepisy prawa miejscowego. W związku z tym nie można odnosić się do stanowiska, w którym to skarżący wskazują, że dla ustalenia prawidłowej wysokości opłaty oprócz stawki jednostkowej zasadnicze znaczenie ma ustalenie rzeczowego parametru przyszłego świadczenia metrów sześciennych odpadów. Regulacji takiej nie ma ani w ustawie ani w uchwałach, stąd też nie można do tego twierdzenia się odnieść w inny sposób jak tylko poprzez stwierdzenie, że przepisy nie dopuszczają takiej metody naliczania opłat.

Zarzut w zakresie naruszenia orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego w ocenie Sądu także jest chybiony. Istotnie organ odwoławczy wskazał, że nie ma znaczenia fakt, że skarżący sami utylizują i pozbywają się części odpadów. Obwiązujące przepisy nie dopuszczają uwzględnienia tego faktu przy obliczaniu opłaty. Pogląd ten jest oczywiście słuszny. Z materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że skarżący prowadzą selekcję odpadów, a także dostarczają je do punktu odbioru we własnym zakresie. Przepisy ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach przewidują właściwy tryb naliczania opłat wiążąc go z uchwałą rady gminy. Nie jest natomiast przewidziana w ustawie, o czym była mowa wcześniej, możliwość ustalenia opłaty w oparciu o faktyczną ilość odstawionych odpadów. Trybunał Konstytucyjny nie podważył zresztą zapisów ustawy przyjętych za podstawę prawną decyzji.

W ocenie Sądu twierdzenia skarżących dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego, przepisów procedury administracyjnej, przepisów prawa miejscowego, ustawy p.p.s.a, jak też wydanie decyzji sprzecznie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego są bezzasadne i jako takie pozostają bez wpływu na legalność wydanych rozstrzygnięć.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zgodnie z art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.