Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 605/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2021-09-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Ewidencja gruntów
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: § 36, § 39 ust. 3, § 45 ust. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2019 poz 393
law: Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków - t.j.
article: art. 7b ust. 2 pkt 2, art. 24 ust. 2a pkt 1 i 2, ust. 2b
journal: Dz.U. 2020 poz 2052
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Paweł Zaborniak /spr./ Sędziowie WSA Marcin Kamiński AWSA Karina Gniewek - Berezowska Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 września 2021 r. sprawy ze skargi S. P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...] w przedmiocie aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków - skargę oddala -


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi S.P. jest decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego (dalej "WINGiK") z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...] w przedmiocie aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków wydana w następującym stanie sprawy:

W latach 2018-2019 Starosta [...] przeprowadził modernizację ewidencji gruntów i budynków m.in. obrębu [...], gmina [...] Informacja o tym, że projekt operatu opisowo - kartograficznego modernizacji ewidencji gruntów i budynków m.in. obrębu [...] w gminie [...] stał się operatem ewidencji gruntów i budynków została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] dnia [...] października 2019 r., pod poz. [....].

Dnia [...] stycznia 2020 r. do Starosty wpłynęło pismo S.P. w którym wskazał, że nie zgadza się z ustaleniami dokonanymi w trakcie modernizacji a dotyczącymi działek nr 4691/2, 2191/1 i 2191/2.

Po wszczęciu postępowania organ pismem z [...] lutego 2020 r., ponowionym [...] marca 2020 r., zwrócił się do wykonawcy modernizacji ewidencji gruntów i budynków o weryfikację wniosku w zakresie użytku "Ps" wykazanego w działce nr 2191/1 oraz o sporządzenie niezbędnej dokumentacji geodezyjnej.

Po otrzymaniu operatu technicznego z weryfikacji użytku po modernizacji (przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego pod nr [...], dotyczący działki nr 2191/1, położonej w [....], gmina [...]", uzupełniony o treść dokumentacji geodezyjnej nr [...] z dnia [...] września 2020 r.) oraz odpisów z ksiąg wieczystych Starosta [...] decyzją z dnia [...] września 2020 r. nr [...] orzekł:

w pkt I o aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków obrębu [...], gmina [....] w następujący sposób:

1) W części kartograficznej operatu ewidencji gruntów i budynków w działce nr 2191/1- w miejsce użytku gruntowego pastwiska trwałe oznaczonego symbolem "PsV", wprowadzić użytek gruntowy grunty orne oznaczone symbolem "RV", zgodnie z dokumentacją geodezyjną wpisaną przez Starostę [...] w dniu [...] września 2020 r. do ewidencji materiałów państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego pod numerem [...];

2) W części opisowej operatu ewidencji gruntów i budynków w jednostce rejestrowej nr [...], w działce nr 2191/1 o powierzchni 0,40 ha w miejsce użytków gruntowych grunty orne oznaczonych symbolem RV o pow. 0,36 ha i pastwiska trwałe, oznaczonych symbolem PsV o pow. 0,04 ha, wprowadzić użytek gruntowy grunty orne oznaczone symbolem RV o pow. 0,40 ha zgodnie z dokumentacją geodezyjną wymienioną w pkt I ust. 1 decyzji;

w pkt II odmówił "aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków [...], gmina [...], polegającej na zmianie przebiegu granicy działki nr 4691/2 z działkami sąsiednimi nr 4690/2,4692/2 i 6599/2.

Starosta wyjaśnił, że przebieg kwestionowanych granic działki nr 4691/2 z działkami nr 4690/2, 4692/2 i 6599/2 został ustalony prawidłowo i jest wykazany w obowiązującej ewidencji zgodnie z § 39 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2019 r., poz. 393 – dalej "rozporządzenie"). Fakt, że przebieg ww. granic ujawniony na mapie ewidencyjnej nie jest zgodny ze stanem użytkowania na gruncie, nie może być podstawą do ich zmiany podczas modernizacji, gdyż ustalenie przebiegu granicy nie może prowadzić do bezprawnej zmiany właściciela przygranicznego pasa gruntu, nawet w przypadku gdy takiej zamiany oczekiwali by właściciele gruntu. Ani tryb modernizacyjny, ani aktualizacyjny nie może służyć ustaleniu nowego stanu prawnego. Organ zaznaczył nadto, że mapa zasadnicza, na którą powoływał się wnioskodawca nie mieści się w katalogu dokumentów, o których mowa w § 36 rozporządzenia i sama w sobie nie może być podstawą wykazania granic działki. Odnośnie wniosku dotyczącego zmiany oznaczenia użytku gruntowego PsV w działce nr 2191/1 organ uznał go za uzasadniony, co znalazło odzwierciedlenie w pkt I decyzji.

W odwołaniu od opisanej wyżej decyzji S.P. nie zgodził się z rozstrzygnięciem w zakresie odmowy aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków obrębu [...], gmina [...], polegającej na zmianie przebiegu granicy działki nr 4691/2 z działkami sąsiednimi nr 4690/2, 4692/2 i 6599/2.

Po uzupełnieniu materiału dowodowego WINGiK opisaną na wstępie decyzją z dnia [...] lutego 2021 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W podstawie prawnej powołał art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2020 r., poz. 2052 ze zm. – zwana dalej: "Pgik").

Organ odwoławczy ustalił, że ewidencja gruntów i budynków obrębu W. została założona w latach 60-tych i 70-tych ubiegłego wieku w systemie działkowym, gdzie granice działek zostały pomierzone metodą rzędnych i odciętych. Z ww. czynności geodezyjnych został sporządzony operat techniczny z założenia ewidencji, włączony do zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 20.10.1986 r. pod nr KERG [...] (nowy nr [....]). W wyniku ww. czynności geodezyjnych powstała mapa ewidencyjna, która była prowadzona w postaci tradycyjnej tj. pierworys i matryca aktualizowane zmianami naniesionymi w wyniku prac geodezyjnych. W 1968 r. w rejestrze gruntów obrębu ewidencyjnego [...] jako osoba władająca m.in. działką nr 4691 wpisany został M.P. Następnie na terenie wsi W. zostały przeprowadzone kompleksowe postępowania uwłaszczeniowe na podstawie wówczas obowiązującej mapy ewidencyjnej. Na stan wynikający z założenia ewidencji gruntów dla działki nr 4691 o pow. 0,74 ha został wydany akt własności ziemi z dnia [...].12.1975 r. nr [...] na mocy którego właścicielami m.in. działki nr 4691 stali się M.P. i R.P. Protokołem ustalenia uprawnień uwłaszczeniowych z dnia [...].06.1975 r. nr 383 stwierdzono, że wyżej wymienieni na dzień [...].11.1971 r. byli posiadaczami samoistnymi m.in. działki nr 4691, położonej w obrębie [...].

W nowym rejestrze gruntów założonym w 1976 r. w jednostce rejestrowej nr 416 dla obrębu W. na rzecz M.P. i R.P. wpisana została m.in. działka nr 4691, a następnie wykreślono i w ich miejsce wpisano J.P.

Następnie w latach 80-tych przeprowadzono kontrolę terenową w wyniku której został sporządzony operat techniczny, włączony do zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 20.10.1986 r. pod nr KERG [...] (nowy nr [....]). Kontrola ta nie wprowadziła zmian w zakresie granic zewnętrznych działki nr 4691.

W oparciu o ww. czynności geodezyjne działka nr 4691 o pow. 0,74 ha podzieliła się na działkę nr 4691/1 o pow. 0,44 ha, działkę nr 4691/2 o pow. 0,19 ha oraz działkę nr 4691/3 o pow. 0,11 ha na podstawie wykazu zmian, znajdującego się w aktach ksiąg wieczystych nr [...]. Na podstawie tego wykazu WINGiK ustalił, że działkę nr 4691/3 o pow. 0,11 ha zniesiono do działki nr 6599/2 (droga). Ta zmiana została wykreślona na pierworys mapy ewidencyjnej po kontroli terenowej na podstawie operatu technicznego nr KERG [...] (nowy nr [...]).

WINGiK zaznaczył, że w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym nie ma innej dokumentacji geodezyjnej, ukazującej wydzielenie pasa drogowego, które spowodowało podział działki nr 4196.

Dalej organ odwoławczy wyjaśnił, że po przeprowadzonej kontroli terenowej zostały założone w 1984 r. nowe rejestry gruntów, gdzie w jednostce rejestrowej nr 402 utworzonej na rzecz J.P. wykazane były m.in. działki nr 4691/1 o pow. 0,44 ha i 4691/2 o pow. 0,19 ha. Następnie aktem notarialnym z [...] lipca 1989 r. Rep A Nr [...] J.P. darował m.in. działkę nr 4691/2 o pow. 0,19 ha małżonkom Z. i J.K., którzy następnie ww. działkę sprzedali S.P. - obecnemu właścicielowi (na podstawie aktu notarialnego z dnia [...].12.1990 r. Rep A Nr [...]). Z wyjaśnień Starosty wynika, że mapa ewidencyjna w postaci tradycyjnej funkcjonowała do 2010 r., gdzie następnie prowadzona była jako mapa hybrydowa.

W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy podał, że w latach 2018 - 2019 Starosta [...] przeprowadził modernizację ewidencji gruntów i budynków m.in. dla obrębu [...], gmina [...] Projekt operatu opisowo - kartograficznego był przedmiotem wyłożenia w dniach od [...].08.2019 r. do [...].09.2019 r. S.P. w dniu [...].08.2019 r. zapoznał się z projektem operatu opisowo-kartograficznego i nie złożył uwag. Postępowanie modernizacyjne zostało zakończone a informacja Starosty [...] z dnia [...].10.2019 r. o tym, że projekt operatu opisowo - kartograficznego modernizacji ewidencji gruntów i budynków m.in. obrębu [...] w gminie [....] stał się operatem ewidencji gruntów i budynków została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym Województwa [....] dnia [...].10.2019 r., pod poz. [....]. S. P. nie skorzystał z prawa złożenia zarzutów do danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków obrębu [...] w przedmiocie swojej działki. W wyniku modernizacji powierzchnia działki nr 4691/2 nie uległa zmianie i wynosi 0,19 ha.

W dalszej części organ podał, że w wyniku czynności geodezyjnych Wykonawca sporządził operat techniczny, przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu [...].09.2019 r. pod nr [...]. Dnia [...].04.2019 r. dokonano ustalenia przebiegu granic działki nr 4691/2 z działkami sąsiednimi nr 4690/2, 4692/2 i 6599/2 w ramach przeprowadzonej modernizacji. Z protokołów ustalenia przebiegu granic wynika, iż w zmodernizowanym operacie ewidencji gruntów i budynków przebieg granic działki nr 4691/2 z działkami sąsiednimi ustalono na podstawie § 39 ust. 3 rozporządzenia tj. według mapy ewidencyjnej. Granice działki nr 4691/2 zostały ustalone w trybie § 37 - § 39 rozporządzenia.

W ocenie organu odwoławczego wykonawca prac modernizacyjnych właściwie zinterpretował i zastosował § 39 rozporządzenia. Na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że współrzędne punktów granicznych, określających przebieg granic działki nr 4691/2 zostały wykazane w bazie danych ewidencyjnych na podstawie operatu technicznego nr [...]. W wyniku modernizacji ewidencji gruntów i budynków obrębu W. utworzona została wektorowa mapa ewidencyjna, która zastąpiła mapę ewidencyjną prowadzoną uprzednio w postaci hybrydowej. Nadto na podstawie wykazu współrzędnych punktów granicznych - stan aktualny WINGiK ustalił, że punkty graniczne nr 2-39912, 2-39915, 2-39914, 2-39918 i 2-39919, określające przebieg granic działki nr 4691/2 zostały wykazane w bazie danych ewidencyjnych na podstawie innych niż ZDR1 - ZRD8 źródeł danych - 9, w tym na podstawie wyników ustaleń i analiz, o których mowa w § 39 ust. 3 rozporządzenia, a którym został nadany atrybut ZRD9. W związku z powyższym w zakresie przebiegu granic działki nr 4691/2 organ odwoławczy podzielił dokonane przez Starostę ustalenia, że przebieg kwestionowanych granic działki nr 4691/2 z działkami nr 4690/2, 4692/2 i 6599/2 został ustalony prawidłowo i jest wykazany w obowiązującej ewidencji zgodnie z § 39 ust. 3 rozporządzenia.

Wobec powyższego organ stwierdził, że wobec braku wykazania, że dane ewidencyjne są błędne albo niezgodne ze stanem faktycznym, prawnym lub obowiązującymi standardami technicznymi, a także wobec braku przedstawienia przez wnioskodawcę dowodów uzasadniających wprowadzenie nowych danych, brak było podstaw do aktualizacji operatu ewidencyjnego we wnioskowanym zakresie. Z tej przyczyny organ za zasadną uznał odmowę aktualizacji w zakresie zmiany przebiegu granicy działki nr 4691/2 z działkami nr 4690/2, 4692/2 i 6599/2 w drodze decyzji.

Odnośnie "wyrysu mapy zasadniczej" na którą powołuje się odwołujący organ wskazał, że dokument ten nie zawiera źródłowych danych pomiarowych, które mogą być podstawą wykazania przebiegu granic i współrzędnych jej punktów granicznych dla działki nr 4691/2, i nie stanowi podstawy do wprowadzenia zmian przebiegu granic przedmiotowej działki.

Jako zasadne natomiast organ uznał żądania dotyczące wykazania "PsV" w działce nr 2191/1. Organ podał, że zmiana ta nie była uzasadniona, gdyż działka ta nie była objęta postępowaniem w sprawie gleboznawczej klasyfikacji gruntów. Z tej przyczyny, zdaniem WINGiK, słusznym było przywrócenie obowiązującego stanu sprzed modernizacji ewidencji.

S.P. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie nie zgodził się z przeprowadzona przez Starostę modernizacją ewidencji gruntów i budynków. W jego ocenie skopiowane zostały mapy z dawnych lat, które są fałszywe i nie zgadzają się z rzeczywistymi granicami w obrębie działek nr 4691/2 i 2191/1. Oświadczył, że działka nr 4691/2 była i jest zagospodarowana tak jak przedstawia mapa zasadnicza z 1992 r.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jako niezasadna, została przez Sąd oddalona w całości.

Sądowa kontroli administracji publicznej sprowadza się do ustalenia czy w określonym przypadku, jej organy dopuściły się kwalifikowanych naruszeń prawa. Ta kontrola jest wykonywana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej – art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; zwana dalej P.p.s.a.). Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ponadto Sąd na podstawie art. 135 p.p.s.a. uprawniony jest stosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ponadto Sąd na podstawie art. 135 p.p.s.a. uprawniony jest stosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Stan faktyczny sprawy administracyjnej został ustalony zgodnie z kodeksowymi regułami określania prawdy obiektywnej (art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a.), co pozwalało na zastosowywanie wobec skarżącego właściwych przepisów prawa materialnego. Sąd przeprowadził też dowód z załączonych do skargi kopii dokumentów.

Zarzuty skargi nie okazały się zasadne, bowiem decyzja WINGiK nie narusza prawa zarówno na płaszczyźnie norm procesowych jak i materialnoprawnych. Ustalony przez Organ stan faktyczny odpowiada prawdzie obiektywnej przez co może stanowić przedmiot wyrokowania. O oddaleniu skargi zadecydowały następujące motywy.

Wyjaśnić na wstępie wypada, iż podstawą wprowadzania wpisów w ewidencji gruntów i budynków są regulacje ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2020 r. poz. 2052 ze zm.; dalej zwana Pgik). W myśl art. 24 ust. 2a punkt 1 i 2 oraz ust. 2b tej ustawy, aktualizacja operatu ewidencyjnego odbywa się z urzędu lub na wniosek; następuje zaś w drodze czynności materialno – technicznej lub w drodze decyzji administracyjnej. Natomiast według § 45 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r., poz. 393 z późn. zm.; dalej zwane rozporządzeniem. Aktualnie obowiązuje w tym zakresie rozporządzenie Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, Dz.U. z 2021 r. poz. 1390), aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych w celu: zastąpienia danych niezgodnych ze stanem faktycznym, stanem prawnym lub obowiązującymi standardami technicznymi odpowiednimi danymi zgodnymi ze stanem faktycznym, stanem prawnym lub obowiązującymi standardami technicznymi; ujawnienia nowych danych ewidencyjnych; wyeliminowania danych błędnych. Przy sporządzaniu dokumentacji określającej przebieg granic działek ewidencyjnych na potrzeby aktualizacji operatu ewidencyjnego przepisy § 37-39 stosuje się odpowiednio (podkreślenie Sądu), co wynika z § 45 ust. 3 rozporządzenia.

Aktualizacja operatu ewidencyjnego polega zatem na zastąpieniu dotychczasowych zapisów ewidencyjnych nowymi lub na ich zmodyfikowaniu. Każdorazowa konieczność dokonania zmiany lub modyfikacji (aktualizacji) powinna być udokumentowana przez wnioskodawcę. W ramach pojęcia aktualizacji można dokonywać prostowania jak i usuwania danych błędnych. Może się to odbywać wyłącznie w sytuacji, gdy uzasadnia to aktualny stan prawny lub gdy błędne wpisy w bazie danych ewidencyjnych mają charakter oczywistych – w świetle złożonych dokumentów - pomyłek. Z uwagi na czysto deklaratoryjny charakter urządzeń ewidencyjnych, niezgodność danych ewidencyjnych ze stanem faktycznym oraz nieprawidłowość ujawnionych w ewidencji danych, musi być oczywista, a zatem bezsporna i niewymagająca prowadzenia postępowania wyjaśniającego (tak WSA w Białymstoku w wyroku z dnia 13 października 2015 r., sygn. II SA/Bk 453/15).

Powszechnie ugruntowanym w orzecznictwie jak i doktrynie stanowiskiem jest twierdzenie, iż ewidencja gruntów i budynków nie ma charakteru prawotwórczego. Jej zadaniem jest tylko i wyłącznie odzwierciedlanie w sposób prawidłowy aktualnego stanu prawnego, a nie tworzenie stanu prawnego nowego, choćby był on zgodny z żądaniem wnioskodawcy. Podkreśla się również, iż rolą ewidencji i prowadzących ją organów nie jest rozstrzyganie sporów własnościowych, a więc dotyczących takich kwestii jak to, komu przysługuje prawo własności, a także co należy z mocą podkreślić, jaki jest jego zasięg lub jakie są jego ograniczenia. Całkowicie błędnym jest oczekiwanie, że w ramach postępowania ewidencyjnego dojdzie do załatwienia sporu o prawo własności, o granice czy powierzchnie ich działek, ponieważ organy ewidencyjne nie są uprawnione do rozstrzygania tego rodzaju kwestii, lecz jedynie do zbadania, czy na podstawie dostępnych dokumentów zasadnym jest dokonanie zmian istniejących w ewidencji wpisów. Kwestia ta jest w orzecznictwie traktowana jako oczywista (por. m.in. WSA w Krakowie w wyroku z dnia 12 listopada 2014 r., o sygn. III SA/Kr 633/14, WSA w Rzeszowie w wyroku z dnia 14 października 2015 r., o sygn. II SA/Rz 565/15, opubl. w CBOSA).

Aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje w drodze czynności materialnotechnicznej na podstawie wniosku zainteresowanego podmiotu ewidencyjnego i wskazanej w tym wniosku dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, jeżeli wnioskowana zmiana obejmuje informacje gromadzone w ewidencji gruntów i budynków dotyczące nieruchomości znajdujących się w wyłącznym władaniu wnioskodawcy albo wnioskodawców (art. 24 ust. 2b pkt 1 lit. h Pgik). Natomiast zgodnie z § 36 rozporządzenia, przebieg granic działek ewidencyjnych wykazuje się w ewidencji na podstawie dokumentacji geodezyjnej, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, sporządzonej: 1) w postępowaniu rozgraniczeniowym; 2) w celu podziału nieruchomości; 3) w postępowaniu scaleniowym i wymiany gruntów; 4) w postępowaniu dotyczącym scalenia i podziału nieruchomości; 5) na potrzeby postępowania sądowego lub administracyjnego, a następnie wykorzystanej do wydania prawomocnego orzeczenia sądowego lub ostatecznej decyzji administracyjnej; 6) przy zakładaniu, na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów, katastru nieruchomości i ewidencji gruntów i budynków; 7) przez Straż Graniczną, jeżeli dokumentacja ta określa przebieg granic państwa z dokładnością odpowiednią dla ewidencji; 8) w wyniku geodezyjnego pomiaru sytuacyjnego istniejących lub wznowionych znaków granicznych albo wyznaczonych punktów granicznych.

Należy podkreślić, iż § 36 rozporządzenia umieszczony w rozdziale o tytule rozdziału 2 rozporządzenia pt. Zakładanie ewidencji gruntów i budynków, stosuje w postępowaniu aktualizacyjnym odpowiednio, czyli z obowiązkiem uwzględnienia specyfiki prowadzenia czynności aktualizacyjnych, zaś podstawową zasadą wypływającą z § 12 rozporządzenia, jest wykazywanie prawa osób i jednostek organizacyjnych, w ewidencji na podstawie: 1) wpisów dokonanych w księgach wieczystych; 2) prawomocnych orzeczeń sądowych; 3) umów zawartych w formie aktów notarialnych, dotyczących ustanowienia lub przeniesienia praw rzeczowych do nieruchomości, z wyłączeniem umów dotyczących użytkowania wieczystego gruntów i własności lokali; 4) ostatecznych decyzji administracyjnych; 5) dyspozycji zawartych w aktach normatywnych; 6) umów dzierżawy, o których mowa w § 11 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia.

Wobec podnoszonych w toku postępowania administracyjnego i sądowoadministracyjnego zarzutów strony skarżącej, wymaga wyraźnego podkreślenia, iż aktualizacja ewidencji poprzez usunięcie błędu może dotyczyć tylko i wyłącznie błędów oczywistych czyli takich, które można dostrzec z łatwością, a więc bez konieczności prowadzenia postępowania wyjaśniającego. Organ ewidencyjny nie jest bowiem władny uwzględnić wniosku podmiotu ewidencyjnego, jeżeli żąda się wprowadzenia zmian przebiegu granic, czy dysponentów prawnych działek ewidencyjnych, co do których zaistniał spór. Innymi słowy, stanowczo wykluczyć należy dokonywanie zmian ewidencyjnych, które nie wynikają wprost z dokumentów źródłowych wymienionych w § 12 rozporządzenia, lub które powinny zostać rozstrzygnięte w drodze cywilnego sporu o własność. Zdecydowanie nie można stawiać znaku równości pomiędzy prostowaniem błędnych wpisów w ewidencji, mających charakter oczywistych (w świetle złożonych dokumentów) pomyłek, a merytorycznym ustalaniem przez organy przebiegu granic pomiędzy sąsiadującymi działkami. Nie można bowiem na organy ewidencyjne, które jedynie rejestrują zmiany będące wynikiem innej procedury, przerzucać kompetencji innych organów czy sądów.

Ze skargi wynika, że skarżący podobnie jak w postępowaniu przed Organem drugiej instancji kwestionuje tą część decyzji Starosty [...], w której Organ ten odmawia aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków W., Gmina [...], polegającej na wprowadzeniu żądanej przez stronę zmiany przebiegu granic działki o nr 4691/2 z działkami sąsiednimi. Skarżący nie podważał tej części decyzji Organu I instancji, która dotyczyła aktualizacji użytków gruntowych, tj. pkt I decyzji Starosty [...] z dnia [...] września 2020 r.

Na poparcie twierdzeń podważających uwidocznione w ewidencji gruntów w ramach modernizacji granice przestrzenne swej własności, strona przedłożyła w toku postepowania administracyjnego jak również sądowego wyrysy mapy zasadniczej pochodzące z 1992 r. oraz z 1996 r. obejmujące m.in. działkę o nr 4691/2 i działki sąsiednie. Na kopiach tych map widnieją pieczątki Wojewódzkiego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjno-Kartograficznej Filia w [....], podpisane przez Kierownika tej Filii.

Zestawienie kopii mapy zasadniczej z kopiami mapy ewidencyjnej potwierdza niezgodność położenia granic działki skarżącego o nr 4691/2 oraz wynikającą z tego niezgodność powierzchni tej działki. Nie ulega wątpliwości, iż powierzchnia działki nr 4691/2 przedstawiona na kopii wyrysów mapy zasadniczej, na które to powołuje się skarżący jest niewątpliwie większa niż ta, jaka wynika z kopii map ewidencyjnych sprzed modernizacji i po modernizacji operatu ewidencji gruntów i budynków obrębu [...], gmina [...] z 2018 – 2019 r.

Zdaniem Sądu, Organy obu instancji w sposób dostatecznie przekonujący wykazały, iż aktualny stan ewidencyjny dotyczący zarówno przebiegu granic działki skarżącego jak również jej powierzchni, odpowiada treści obowiązujących przepisów prawa. Zaś wprowadzenie żądanej zmiany nie zostało w sposób bezsporny wykazane przez skarżącego zwłaszcza w kontekście treści właściwej księgi wieczystej oraz umowy darowizny stanowiącej źródło nabycia prawa własności do działki nr 4691/2.

Zostało wykazane, iż działka o nr 4691/2 powstała w wyniku podziału działki o nr 4691. Nie jest także wątpliwe to, że działka 4691/2 o pow. 0,19 ha, została dnia [...] grudnia 1990 r. nabyta w drodze umowy darowizny przez S.P. od Z.K. i J.K. (siostra i szwagier skarżącego), co poświadcza potwierdzona za zgodność z oryginałem kopia umowy darowizny sporządzona w formie aktu notarialnego i znajdująca się w przesłanych do Sądu aktach. W treści w/w aktu podano wyraźnie powierzchnię działki o nr 4691/2, tj. 0,19 ha. (w trakcie rozprawy przed WSA skarżący oświadczył, że nie pamięta jaką powierzchnię posiadała w/w działka w chwili nabycia).

Z akt sprawy administracyjnej wynika niezbicie, iż w trakcie przeprowadzonej modernizacji operatu, granice działki nr 4691/2 zostały ustalone na podstawie § 39 ust. 3 rozporządzenia w dniu 29 kwietnia 2019 r. Właściciel nieruchomości S.P. odmówił bowiem podpisania protokołu granicznego, a wobec tego granice działki zostały ustalone zgodnie z § 39 ust. 3 do 6 rozporządzenia. Dokumentem, który posłużył za główne źródło informacji była mapa ewidencyjna obowiązująca do czasu przeprowadzenia modernizacji. Mapa ta powstała w wyniku założenia ewidencji - operat [...], oraz po kontroli terenowej w roku 1986, w ramach której powstał przedłożony w aktach administracyjnych operat [....]. Mapy te jako mapy ewidencyjne były aktualizowane w następnych latach. W operacie technicznym włączonym do Zasobu Geodezyjnego w 1986 r. zapisano wyraźnie, iż działka aktualnie należąca do skarżącego o nr. 4691/2, posiadała wówczas powierzchnie 0,19 ha (RV – 0,18 ha, PsVI – 0,01 ha), czyli taką powierzchnię, która jest zgodna z powierzchnią nieruchomości uwidocznioną w księdze wieczystej prowadzonej aktualnie dla w/w działki. W aktach sprawy znajduje się też przeanalizowany przez Organy zarys pomiarowy obejmujący działki o nr 4691/1 i 4691/2 w skali 1 do 500 oraz wykazy współrzędnych punktów granicznych. Dokumenty te potwierdzają aktualny stan ewidencyjny wynikający z mapy ewidencyjnej obrazującej położenie granic działki skarżącego względem działek sąsiednich.

Treść akt sprawy tłumaczy też przyczynę powstałych rozbieżności pomiędzy złożoną przez stronę mapą zasadniczą, a mapą ewidencyjną. Otóż Starosta [...] w piśmie adresowanym do Organu odwoławczego z dnia [...] stycznia 2021 r., wyjaśnia w tym względzie przekonująco, że mapa zasadnicza dla obrębu [....] została założona na przełomie lat osiemdziesiątych i dziewięćdziesiątych ubiegłego wieku. W ramach tych prac granice działek nie były ustalone protokolarnie czyli z udziałem stron; został jedynie zmierzony stan aktualnego wówczas użytkowania gruntów i istniejące miedze. W oparciu o takie pomiary obrazujące stan użytkowania, a nie stan prawny nieruchomości wykreślono granice nieruchomości do tworzonej wówczas mapy zasadniczej. Z tej przyczyny granice prawne wynikające z mapy ewidencyjnej nie pokrywały się z granicami użytkowania gruntów działek zobrazowanych na mapie zasadniczej opracowanej na przełomie lat 80 i 90 ubiegłego wieku.

Ponadto w aktach organu I instancji znajdują się dwa wydruki przedstawiające powierzchni działki o nr 4691/2 z obszaru mapy zasadniczej, jaką posługuje się skarżący, jak również obliczenia powierzchni tej działki z mapy ewidencyjnej. Obliczenie powierzchni mapy ewidencyjnej doprowadziło Organ do trafnego wniosku o zgodności tej wartości z powierzchnią działki uwidocznioną w księdze wieczystej prowadzonej dla działki o nr 4691/2, tj. 0,19a. Powierzchnia działki obliczona na podstawie obszaru przedstawionego na mapie zasadniczej dała wartość o wiele większą, niż ta która wynika z księgi wieczystej oraz umowy darowizny, bo aż 0,26 ha. Skarżący nie wyjaśnił przyczyn tych rozbieżności w zakresie powierzchni działki o nr 4691/2.

Organ odwoławczy odnosząc się do zarzutów odwołania słusznie też argumentuje, iż złożone przez skarżącego dokumenty w postaci kopii z wyrysu mapy zasadniczej nie zawierają źródłowych danych pomiarowych, które mogłyby stanowić podstawę wykazania przebiegu granic i współrzędnych punktów granicznych dla działki o nr 4691/2. Dlatego również z tej przyczyny złożona przez odwołującego się kopia mapy zasadniczej nie może stanowić podstawy wprowadzenia zmian przebiegu granic przedmiotowej działki. Dodać również należy, że o stwierdzonych niezgodnościach przebiegu granic, skarżący miał świadomość co najmniej od roku 2003 r., kiedy to została mu wydana kopia mapy ewidencyjnej załączona przez niego do odwołania jak również do przedmiotowej skargi.

Sąd działając poza granicami zarzutów i wniosków skargi nie dostrzegł w działaniach organów obu instancji jakichkolwiek naruszeń przepisów prawa, które mogłyby skutkować uwzględnieniem jej z urzędu na podstawie art 134 § 1 P.p.s.a. Zaskarżone do Sądu decyzje jako zgodne z przepisami prawa procesowego i materialnego powinny zatem pozostać w obrocie prawnym i wywoływać określonych w ich treści skutki prawne.

Z tych przyczyn orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 P.p.s.a. O kosztach postępowania przed WSA nie orzekano z uwagi na treść art. 200 P.p.s.a.