Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 473/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2019-07-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 33
journal: Dz.U. 2018 poz 800
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Eugeniusz Christ (spr.), Sędzia WSA Dorota Kozłowska, Asesor WSA Katarzyna Stuła-Marcela, Protokolant Katarzyna Czabaj, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 lipca 2019 r. sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w D. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zabezpieczenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za maj 2016 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. Znak: [...] wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 oraz art. 13 § 1 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. 2018. 800 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania A Sp. z o.o. w D. (dalej Spółka lub podatnik) od decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w S. (dalej organ podatkowy) z dnia [...] r. znak: [...], mocą której organ ten określił:

- przybliżoną kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy podatnika za maj 2016 r. w wysokości [...] zł,

- kwotę należnych odsetek za zwłokę od zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług za maj 2016 r. wynikających ze zwrotu podatku otrzymanego przez podatnika w kwocie wyższej od należnej na dzień wydania skarżonej decyzji w wysokości [...] zł,

oraz którą dokonał na majątku Spółki zabezpieczenia:

- przybliżonej kwoty zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług za maj 2016 r. w wysokości [...] zł (wynikającej ze zwrotu podatku otrzymanego przez podatnika w kwocie wyższej od należnej) oraz odsetek za zwłokę w wysokości [...] zł przed wydaniem decyzji określającej wysokość zwrotu podatku,

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej Dyrektor lub organ odwoławczy) utrzymał w mocy decyzję organu podatkowego.

Uzasadniając rozstrzygnięcie Dyrektor stwierdził, że w Spółce przeprowadzono kontrolę podatkową w zakresie prawidłowości wywiązywania się z obowiązków wynikających z przepisów prawa podatkowego w podatku od towarów i usług za okres od 1 do 31 maja 2016 r. W złożonej deklaracji VAT-7 Spółka wykazała w podatku od towarów i usług za maj 2016 r. podatek należny w wysokości [...] zł, podatek naliczony do odliczenia w wysokości [...] zł, kwotę do zwrotu na rachunek bankowy w terminie 25 dni w wysokości [...] zł. Organ podatkowy dokonał zwrotu powyższej kwoty w dniu 14 lipca 2016 r. W trakcie kontroli podatkowej poddano weryfikacji faktury VAT o wartości powyżej [...] zł zaewidencjonowane przez Spółkę w kontrolowanym okresie w rejestrze zakupów VAT, z których część została zakwestionowana w oparciu o brzmienie art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o podatku od towarów i usług (dalej ustawa VAT). Wskazano, że w rejestrze zakupów VAT za maj 2016 r., prowadzonym dla potrzeb rozliczenia podatku od towarów i usług Spółka uwzględniła podatek naliczony wynikający z 6 faktur VAT wystawionych przez B Sp. z o.o. sp. k. (dalej Spółka Komandytowa lub Sp.K.) o łącznej wartości netto [...] zł i łącznej wartości podatku VAT 23% [...] zł.

Organ podatkowy stwierdził, w świetle poczynionych ustaleń, że Sp. K. nie prowadzi działalności pod zgłoszonym adresem i brak jest informacji o nowej siedzibie tej Spółki, a ponadto kontakt z osobami reprezentującymi podmiot jest niemożliwy z uwagi na brak zarządu. Na bazie zgromadzonych informacji Sp. K. została umieszczona w wojewódzkiej bazie danych podmiotów szczególnych w tablicy T-1: podmioty "nieistniejące" i wykreślona z rejestru podatników VAT z dniem 23 stycznia 2017 r. Powyższe skutkowało uznaniem faktur VAT jako niedokumentujących faktycznych zdarzeń gospodarczych, a więc naruszających art. 88 ust. 3a pkt. 4 lit. a ustawy VAT i w konsekwencji prowadzących do zawyżenia przez Spółkę podatku naliczonego o kwotę [...] zł.

W toku kontroli podatkowej organ podatkowy poddał weryfikacji również rejestr wewnątrzwspólnotowych dostaw towarów Spółki za maj 2016 r. W wyniku powyższego ustalono, że Spółka wykazała WDT bieli cynkowej, złomu aluminiowego i złomu chromowego m.in. na rzecz podmiotu zagranicznego (Czechy) na podstawie 6 faktur VAT o łącznej wartości [...] zł.

Na podstawie informacji przekazanych z czeskiej administracji podatkowej ustalił m.in., że:

- podmiot ten zapłacił za towar z konta prowadzonego dla tej spółki przez C S.A.,

- przewozu towaru dokonał podmiot polski,

- towar został sprzedany innemu podmiotowi zagranicznemu (Bułgaria),

- transport towaru odbywał się na trasie D. (Polska) – C. (Czechy) - C. (Słowacja),

- istnieje podejrzenie, że spółka może być zaangażowana w łańcuch podmiotów, których celem jest uzyskanie korzyści podatkowych.

Ponadto na podstawie informacji przekazanych z bułgarskiej administracji podatkowej organ ustalił m.in., że podmiot, któremu towar został sprzedany:

- zapłacił za towar z konta prowadzonego dla tego podmiotu przez C S.A.,

- przewozu towaru dokonała ta sama firma polska,

- towar został sprzedany podmiotowi polskiemu.

W toku kontroli podatkowej, organ podatkowy podjął również próbę weryfikacji tych transakcji w podmiocie polskim, jednakże podmiot ten nie przedstawił żadnych dokumentów. W oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, organ podatkowy sporządził schemat łańcucha transakcji oraz trasy, jaką pokonywał towar między Spółką oraz kontrahentami. Ponadto powołując się na szereg okoliczności faktycznych stwierdził, że dokonywane transakcje obrotu bielą cynkową świadczą o pozorności działań i braku faktycznych czynności, a miały jedynie na celu uzyskanie korzyści podatkowej w postaci nienależnego zwrotu podatku VAT. Wobec powyższego uznano, że Spółka nie dysponowała towarem jak właściciel w świetle art. 7 ustawy o podatku VAT, tj. nie nastąpiło przeniesienie prawa do rozporządzania towarem jak właściciel - Spółka była jedynie podmiotem, który wystawiał faktury. Dlatego, w związku z faktem, że nie dokonano wywozu towarów poza terytorium kraju, przedmiotowych czynności nie można uznać za wewnątrzwspólnotową dostawę towarów, o której mowa w art. 13 ustawy o podatku VAT w wysokości [...] zł. Organ podatkowy w zaskarżonej odwołaniem decyzji, dokonał ponownego rozliczenia podatku za maj 2016 r., określając przybliżoną kwotę zobowiązania oraz dokonując jej zabezpieczenia.

Uzasadniając przesłankę zastosowania instytucji zabezpieczenia, organ podatkowy, w pierwszej kolejności zwrócił uwagę na brak dyscypliny płatniczej Spółki w bieżącym regulowaniu należności podatkowych. Ponadto wskazał, że prowadzi do majątku Spółki postępowanie zabezpieczające na podstawie zarządzeń zabezpieczenia obejmujących zobowiązania w podatku od towarów i usług za marzec-grudzień 2013 r. w łącznej kwocie ponad [...] zł należności głównej. W wyniku zajęcia zabezpieczającego zabezpieczono środki w kwocie [...] zł, [...] EUR, [...] USD (wg stanu na dzień 9 października 2017 r.). Uzyskano również informację, że środki na rachunku zostały zabezpieczone także przez Prokuraturę Regionalną w K., a ponadto doszło do zbiegu postępowań zabezpieczających z Naczelnikiem Urzędu Skarbowego w L.

Organ podatkowy dokonał także oceny sytuacji majątkowej Spółki ustalając, że Spółka posiada prawa wieczystego użytkowania czterech gruntów, które są obciążone hipotekami umownymi na łączną kwotę ponad [...] zł. Ponadto dokonał oceny sytuacji finansowej Spółki w oparciu o analizę danych zawartych w ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych w roku 2016, a także danych z bazy CEPiK i ustalił, że Spółka nie posiada obecnie 9 pojazdów - wykazanych w ewidencji środków trwałych - o łącznej wartości [...] zł, co może wskazywać na ich zbycie w trakcie trwania kontroli podatkowej. Brak jest natomiast informacji o aktualnym majątku, gdyż Spółka złożyła do akt rejestrowych ostatnie sprawozdanie finansowe za 2015 r. Organ podatkowy przeanalizował także rozliczenia Spółki w zakresie podatku od towarów i usług za okres 1 stycznia 2017r. – 10 kwietnia 2018 r. oraz deklaracje CIT-8 za lata 2012-2017 i stwierdził, że od 2015 r. dochód Spółki malał, natomiast w 2017 r. Spółka wykazała stratę w wysokości [...] zł. Podsumowując, organ podatkowy wskazał, że obawa niewykonania przyszłego zobowiązania Spółki związana jest z charakterem kwestionowanych transakcji, dyscypliną płatniczą w zakresie regulowania istniejących i wymagalnych zobowiązań publicznoprawnych oraz zbyciem elementów majątku ruchomego w czasie trwania kontroli podatkowej. Wszystkie te okoliczności wskazują zatem na istnienie uzasadnionej obawy, że powyższa zaległość podatkowa nie zostanie uiszczona przez podatnika.

W odwołaniu od tej decyzji pełnomocnik Spółki zarzucił naruszenie przepisów ustawy Ordynacja podatkowa, a w szczególności jej: art. 33 § 1 i § 2 pkt 2 i § 4 pkt 2, poprzez przyjęcie tezy, iż podatnik dokonywał obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wynikający z faktur niedokumentujących rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, a w konsekwencji, że po stronie podatnika powstanie zobowiązanie podatkowe, co do którego istnieją obawy, że nie zostanie ono wykonane, oraz naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. przepisu: art. 86 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 lit. a, art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o podatku VAT poprzez jego błędne zastosowanie oraz art. 167, art. 168 lit. a), art. 178 lit. a), art. 220 pkt 1 tej ustawy i art. 226 Dyrektywy Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej.

W uzasadnieniu odwołania wskazał, że organ podatkowy nie powołał się na żadne dowody, a jedynie na podstawie przypuszczeń opisał przebieg transakcji, w których brała udział Spółka, jako karuzelę podatkową. Zauważył też, że nie przesłuchano żadnych pracowników ani zarządu Spółki. Zatem stwierdził, że dostawy towarów dokonane na podstawie wystawionych faktur przez wskazane w decyzji firmy były rzeczywiste. Ponadto zarzucił, że w trakcie postępowania kontrolnego nie podniesiono, że faktury otrzymane przez Spółkę nie były prawidłowe pod względem formalnym, zatem nie należy ich traktować jako faktur pustych, gdyż dokumentowały realne transakcje. Zdaniem pełnomocnika, organ podatkowy winien był uwzględnić prawidłowe kwoty, tj. zgodne z zakwestionowanymi fakturami zakupu. Podkreślił, że jedynym uzasadnieniem wydania decyzji o zabezpieczeniu nie może być wysokość kwoty czy też inny cel, któremu ma ona służyć. Stwierdził, iż nie ma żadnych podstaw do przyjęcia wystąpienia jakiegokolwiek prawdopodobieństwa naruszenia przepisów w zakresie podatku od towarów i usług, tym samym określenia obowiązku podatkowego w innej wysokości niż to wynika ze złożonych deklaracji podatkowych. Stwierdził przy tym, że brak wykazania przesłanki obawy uniemożliwia zastosowanie zabezpieczenia. Powołał się również na orzeczenia sądów, które w jego ocenie potwierdzają, że przesłanka zabezpieczenia musi być wskazana przez organ podatkowy w każdym konkretnym przypadku, przede wszystkim w nawiązaniu do sytuacji finansowej podatnika. Pełnomocnik podniósł, iż ani z uzasadnienia decyzji ani ze zgromadzonego materiału dowodowego nie wynika, by po stronie Spółki istniały przesłanki zobowiązujące ją do dochowania szczególnych aktów ostrożności w odniesieniu do dokonywanych transakcji, oraz że z żadnego dokumentu nie wynika, że nabyty przez Spółkę towar nie został faktycznie dostarczony na rzecz odbiorców podatnika. Dodał, iż jedynym uzasadnieniem wydanej decyzji jest powoływanie się na "zagrożenie windykacji" wskazując, że Spółka nigdy nie miała i nie ma żadnych zaległości podatkowych, wszelkie zobowiązania podatkowe płacone są w terminie. Zauważył także, że organ podatkowy nie dokonał prawidłowej i pełnej analizy kondycji finansowej i majątkowej Spółki.

Rozpoznając sprawę Dyrektor po zacytowaniu mających zastosowanie w sprawie przepisów i ich interpretacji, podzielił ocenę dokonaną przez organ podatkowy, zgodnie z którą w niniejszej sprawie istnieje uzasadniona obawa niewykonania przez Spółkę zobowiązania podatkowego objętego zaskarżoną decyzją. Przypomniał, że celem instytucji zabezpieczenia zobowiązania podatkowego na majątku podatnika jest zagwarantowanie środków finansowych koniecznych dla zaspokojenia tych należności, w związku z czym w aktach postępowania zabezpieczającego organ podatkowy winien zgromadzić materiał uzasadniający potrzebę zastosowania tego środka. Wskazał na art. 33 § 4 O.p., z którego wynika, że w wydawanej decyzji o zabezpieczeniu organ podatkowy określa przybliżoną kwotę zobowiązania podatkowego oraz kwotę odsetek za zwłokę należnych od tego zobowiązania na podstawie posiadanych danych co do wysokości podstawy opodatkowania. Skoro ustawodawca w przepisie tym posłużył się pojęciem pomniejszym od pojęcia dowodów określonych w rozdziale 11 działu IV Ordynacji podatkowej, nie ulega wątpliwości, że danymi dającymi podstawę do określenia przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego mogą być informacje zebrane w trakcie prowadzonych postępowań, które w wyniku ich analizy pozwolą na wnioskowanie o zasadności dokonania wymiaru podatku w wysokości - co do zasady - innej niż deklarowana przez podatnika. Dane te zostały dokładnie wskazane i wyliczone, natomiast stanowiący podstawę ich wyliczenia materiał dowodowy, zgromadzony w toku kontroli podatkowej wskazuje, że w deklaracji VAT-7 złożonej przez Spółkę za maj 2016 r. nastąpiło zawyżenie podatku naliczonego o kwoty wynikające z faktur VAT wystawionych przez Sp. K.

Odnosząc się do przesłanki uzasadnionej obawy niewykonania zobowiązania, Dyrektor stwierdził, iż w przedmiotowej sprawie organ podatkowy dokonał zabezpieczenia na podstawie przeprowadzonej analizy sytuacji majątkowej podatnika - w oparciu o dokumenty zgromadzone w toku prowadzonego postępowania - w tym możliwości zrealizowania przez niego przyszłych zobowiązań podatkowych, ale również przy uwzględnieniu charakteru kwestionowanych transakcji oraz braku dyscypliny płatniczej Spółki w zakresie regulowania istniejących i wymagalnych zobowiązań podatkowych. Z uwagi na zaprzestanie składania przez Spółkę sprawozdań finansowych, brak było możliwości pełnego porównania jej danych finansowych za ostatnie lata. Również dane wynikające z "Ewidencji środków trwałych w 2016 r." mają jedynie wartość historyczną i nie pozwalają na ustalenie aktualnej sytuacji majątkowej Spółki. Dyrektor stwierdził, że Spółka posiada prawa wieczystego użytkowania czterech gruntów, jednakże są one obciążone hipotekami umownymi na łączną kwotę ponad [...] zł, a więc w wysokości znacznie przekraczającej ich wartość. Na marginesie zauważył, że jak wynika z wpisów w księgach wieczystych tych nieruchomości, hipoteki te zostały ustanowione w związku z zaciągnięciem przez Spółkę kredytów z dnia 1 sierpnia 2013 r. i 22 grudnia 2014 r., a także pożyczki z dnia 30 czerwca 2014 r. na rzecz D. W "Ewidencji środków trwałych" Spółka wykazała 22 środki transportu - 14 samochodów, 2 przyczepy, 5 wózków i jedną ładowarkę - o łącznej wartości początkowej [...] zł i wartości netto na 31 maja 2016 r. w kwocie [...] zł. Natomiast organ podatkowy w oparciu o informacje uzyskane z bazy CEPiK ustalił, że na dzień sporządzenia wydruku, tj. 12 kwietnia 2018 r.. Spółka była właścicielem 3 samochodów i jednej przyczepy. W oparciu o dane dostępne na portalu internetowym www.otomoto.pl organ podatkowy ustalił, że łączna, przeciętna wartość tych pojazdów wynosi [...] zł. Zatem stwierdzić należy, że Spółka zmniejszyła ilość posiadanych pojazdów (o łącznej wartości ok. [...] zł - jak wynika z decyzji oraz danych zawartych w "Ewidencji środków trwałych w 2016 r."), co może wskazywać na ich zbycie w czasie trwania kontroli podatkowej. Ponadto jak wynika z danych zawartych w deklaracjach VAT za okres 1 stycznia 2017 r. – 10 kwietnia 2018 r., Spółka zmniejszyła wartość nabywanych środków trwałych ograniczając się jedynie do nabycia środków w styczniu 2017 r. o wartości [...] zł. Stwierdził, że z porównania danych zawartych w analizie deklaracji CIT-8, Spółka od 2014 r. osiągała coraz niższe dochody ([...] zł w 2014 r., [...] zł w 2015r. i [...] zł w 2016 r.), natomiast za 2017 r. wykazała stratę w wysokości [...] zł. Powyższe wskazuje, iż istnieje uzasadniona obawa niewykonania przyszłego zobowiązania. Dyrektor zauważył również, iż zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądowoadministracyjnym, fakt nierzetelnego prowadzenia ksiąg handlowych również uprawdopodabnia obawę niewykonania zobowiązania. Zatem powyższe, w kontekście dokonanych ustaleń dodatkowo stanowi podstawę do wydania decyzji zabezpieczającej w przedmiotowej sprawie.

W świetle zebranego w sprawie i opisanego w niniejszej decyzji materiału zdaniem Dyrektora, nie ulega wątpliwości, że zaistniała określona w art. 33 § 1 O.p. przesłanka umożliwiająca organom podatkowym dokonanie zabezpieczenia na majątku Spółki przed wydaniem decyzji wymiarowej, w szczególności ze względu na;

- brak nieruchomości, na których można dokonać wpisu hipoteki przymusowej korzystającej z pierwszeństwa zaspokojenia,

- obciążenia nieruchomości zaciągniętymi kredytami znacznie przewyższającymi ich wartość,

- ograniczenie posiadanych środków trwałych i prawdopodobieństwo zbycia ich części w trakcie trwania kontroli podatkowej,

- brak dyscypliny płatniczej w bieżącym regulowaniu należności podatkowych,

- systematyczne osiąganie coraz niższych dochodów od 2014 r. oraz osiągnięcie straty w 2017 r.

- charakter kwestionowanych transakcji.

Dodatkowo wskazał, że Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w K. wydał w dniu [...] r. decyzję określającą m.in. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za okres od stycznia do października 2013 r. w wysokości (bez odsetek) łącznie ponad [...] zł. Decyzja ta obejmuje zobowiązania o wcześniejszym terminie płatności niż objęte zaskarżoną decyzją zabezpieczającą - co dodatkowo wzmaga obawę niewykonania zobowiązania w rozpatrywanej sprawie. Podkreślił, iż powyższe okoliczności, poparte zgromadzonym materiałem dowodowym, stanowią racjonalne przesłanki uzasadniające obawę niewykonania zobowiązań w świetle art. 33 § 1 O.p. Ponownie zauważył, że organy podatkowe mogą za pomocą wszelkich argumentów, popartych ustalonymi w sprawie okolicznościami, wykazywać, że istnieje uzasadniona obawa niewykonania zobowiązania podatkowego w przyszłości, uzasadniająca sięgnięcie do instytucji zabezpieczenia.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że do dnia zakończenia postępowania odwoławczego nie została wydana decyzja określająca obejmująca zabezpieczony okres rozliczeniowy, co umożliwia merytoryczne rozpatrzenie przedmiotowego odwołania. Ponadto zgodnie z art. 70 § 1 O.p., zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Tym samym przedmiotowa zaległość w podatku od towarów i usług za maj 2016 r. nie uległa przedawnieniu na dzień wydawania niniejszej decyzji.

Podsumowując Dyrektor stwierdził, że zgromadzone w toku postępowania dowody stanowiły wystarczającą podstawę wydania przedmiotowej decyzji zabezpieczającej w zakresie uzasadnienia istnienia uzasadnionej obawy niewykonania przyszłego zobowiązania podatkowego. Mając również na względzie fakt, że w sentencji zaskarżonej decyzji organ podatkowy określił w oparciu o zgromadzone dowody przybliżoną kwotę zobowiązania oraz odsetki od tej kwoty – to tym samym uczynił zadość obowiązkowi, który wynika z art. 33 § 4 O.p. W tym kontekście zaskarżona decyzja zabezpieczająca nie narusza przepisów art. 33 § 1 i § 2 pkt 2 oraz § 4 pkt 2 O.p.

W skardze na to rozstrzygnięcie, skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego strona skarżąca reprezentowana przez radcę prawnego wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji i zasądzenie kosztów postępowania zarzucając:

1) obrazę przepisów postępowania podatkowego, a mianowicie art. 122 O.p., polegającą na zaniechaniu ustawowego obowiązku wszechstronnego zbadania sprawy pod względem faktycznym, jak i prawnym i tym samym nieustalenie stanu rzeczywistego sprawy oraz niewyjaśnienie podstawy prawnej decyzji;

2) obrazę przepisów podatkowego, a mianowicie art. 121, art. 123 O.p., polegającą na niedokładnym wyjaśnieniu stanu faktycznego i załatwieniu sprawy wbrew słusznemu interesowi strony i błędnych ustaleniach faktycznych i prawnych, polegających na przyjęciu, że skarżąca posługiwała się tzw. "pustymi fakturami", nie potwierdzającymi rzeczywistych zdarzeń gospodarczych oraz że uczestniczyła w fikcyjnych transakcjach;

3) naruszenie przepisu prawa materialnego, a mianowicie art. 33 § 1 O.p., poprzez jego błędną wykładnię i wydanie decyzji o zabezpieczeniu na majątku skarżącej przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług wraz z odsetkami za zwłokę, w sytuacji, gdy nie zachodzą przesłanki zabezpieczenia, opisane w tym przepisie;

4) dokonanie błędnych, niezgodnych z rzeczywistym stanem ustaleń faktycznych, co do sprawozdawczości finansowej oraz stanu majątkowego strony przez wybiórczą dokumentacji skarżącej na dzień wydania zaskarżonej decyzji i dokonanie na tej podstawie błędnej interpretacji przesłanek do zastosowania zabezpieczenia przed wymiarowego.

Uzasadniając skargę pełnomocnik skarżącej stwierdził, że Spółka, aż do momentu wydania zaskarżonej decyzji nie była w ogóle informowana przez organ o przebiegu postępowania, zaś organ doskonale wiedział, że osoby do których kierował korespondencję od wielu miesięcy nie były już pełnomocnikami Spółki, przy czym wobec jednej z nich prowadzone jest postępowanie karne o działanie na szkodę Spółki i mimo tego faktu organ informował ją o przebiegu kontroli w firmie na której szkodę działała. Zdaniem pełnomocnika z treści zaskarżonej decyzji nie wynika, żeby jakikolwiek materiał dowodowy, potwierdzający przypuszczenie organu o klauzuli podatkowej, został w tej sprawie zebrany. Nie uczyniono żadnych ustaleń w Spółce, nie przesłuchano jej pracowników czy członków Zarządu. Dlatego też należało uznać, że dostawy towarów dokonane na podstawie wystawionych faktur przez wskazane w decyzji firmy były rzeczywiste, co jest faktem kluczowym w kontekście konkluzji przyjmowanych przez kontrolujących. Nie kwestionowano formalnej prawidłowości faktur wobec czego nie należy traktować je jako "puste". Pełnomocnik Spółki wskazał na orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości UE w kwestii ochrony podatników wprowadzonych w błąd ale działających w dobrej wierze. Podniósł, że Spółka nie zbywała majątku, zaś organ nie dowodził, że trwale nie uiszczała wymagalnych zobowiązań podatkowych. Zdaniem pełnomocnika, z uwagi na oczywistą dotkliwość postępowania zabezpieczającego wydana decyzja musi znaleźć odpowiednie uzasadnienie w zgromadzonym materiale dowodowym. W dalszej treści uzasadnienia pełnomocnik przywołał fragmenty orzeczeń sądów administracyjnych (podając daty i sygnatury) dotyczących decyzji o zabezpieczeniu i warunków jej wydania. Stwierdził, że w dacie dokonywania transakcji podatnik miał prawo pozostawać w przekonaniu, że dostawcy towaru to podmioty zarejestrowane przez odpowiednie organy państwa, których dokumenty podatnik sprawdził. Podkreślił, że z żadnego dokumentu nie wynika, aby nabyty przez Spółkę towar nie został faktycznie dostarczony na rzecz jej odbiorców. Dodał, że Spółka nigdy nie miała i nie ma żadnych zaległości podatkowych, wszelkie zobowiązania podatkowe płacone są w terminie, a więc nie ma realnego zagrożenia uregulowania zobowiązań, a tym samym twierdzenie o zagrożeniu windykacji było bezpodstawne. Według pełnomocnika Spółki zmniejszająca się skala jej działalności i zmniejszanie przychodów czy wartości nabytych towarów spowodowane zostało zablokowaniem wszystkich kont Spółki przez prokuraturę w dniu [...] r. Spółka nadal posiada majątek nieruchomy i podejmuje działania celem przywrócenia działalności gospodarczej na poziomie stycznia i lutego 2017 r.

Odpowiadając na skargę Dyrektor wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko i jego argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga okazała się nieuzasadniona.

Dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji należy wskazać, że jej przedmiotem było określenie przybliżonej kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy podatnika za maj 2016 r. i kwoty należnych odsetek za zwłokę oraz zabezpieczenia na majątku Spółki, przybliżonej kwoty zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług za maj 2016 r. i odsetek za zwłokę.

Zgodnie z treścią art. 33 § 1 zd. 1 O.p. "Zobowiązanie podatkowe przed terminem płatności może być zabezpieczone na majątku podatnika (...) jeżeli zachodzi uzasadniona obawa, że nie zostanie ono wykonane, a w szczególności gdy podatnik trwale nie uiszcza wymagalnych zobowiązań o charakterze publicznoprawnym lub dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku, które mogą utrudnić lub udaremnić egzekucję." Zabezpieczenia w okolicznościach wymienionych w § 1 można dokonać również w toku postępowania podatkowego lub kontroli podatkowej przed wydaniem decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego (art. 33 § 2 pkt 2 O.p.). W przypadku, o którym mowa w § 2 pkt 2, zabezpieczeniu, z zastrzeżeniem art. 54 § 1 pkt 1, podlega również kwota odsetek za zwłokę należnych od zobowiązania na dzień wydania decyzji (art. 33 § 3 O.p.). W przypadku, o którym mowa w § 2, organ podatkowy na podstawie posiadanych danych co do wysokości podstawy opodatkowania określa w decyzji o zabezpieczeniu przybliżoną kwotę zobowiązania podatkowego oraz kwotę odsetek za zwłokę należnych od tego zobowiązania na dzień wydania decyzji o zabezpieczeniu, jeżeli zabezpieczenie następuje przed wydaniem decyzji, o której mowa w § 2 pkt 2 (art. 33 § 4 pkt 2 O.p.).

Sąd zauważa, że "W postępowaniu zabezpieczającym organ podatkowy nie jest zobowiązany do przeprowadzenia pełnego postępowania dowodowego w celu wykazania istnienia obowiązku podatkowego oraz jego rzeczywistych rozmiarów. Obowiązany jest jedynie do uprawdopodobnienia, że zobowiązanie w określonej w przybliżony sposób wysokości istnieje. Nie jest natomiast celem decyzji ustanawiającej zabezpieczenie dokładne określenie, czy ustalenie dokładnej kwoty zobowiązania podatkowego. Te funkcje pełni bowiem decyzja wydawana na późniejszym etapie postępowania - decyzja wymiarowa" (tak wyrok NSA z dnia 24 kwietnia 2018 r. sygn. akt II FSK 1535/17). "Wystawianie i przyjmowanie tzw. pustych faktur oraz wykorzystywanie ich w rozliczeniu podatku od towarów i usług uprawnia organy podatkowe do uznania, że powstała przesłanka trwałego nieuiszczania zobowiązań publicznoprawnych oraz podstawa faktyczna do wydania decyzji zabezpieczającej, o której mowa w art. 33 § 4 o.p." (tak wyrok WSA w Poznaniu z dnia 11 października 2018 r. sygn. akt I SA/Po 481/18).

Jak wynika z akt sprawy w trakcie kontroli podatkowej stwierdzono, że transakcje obrotu bielą cynkową w których uczestniczyła Spółka, miały na celu uzyskanie korzyści podatkowej w postaci nienależnego zwrotu podatku VAT. Spółka nie dysponowała tym towarem jak właściciel (była jedynie podmiotem, który wystawiał faktury), a wywozu tego towaru poza terytorium kraju nie można uznać za wewnątrzwspólnotową dostawę towarów, o której mowa w art. 13 ustawy o VAT. Zatem w deklaracji VAT-7 złożonej przez Spółkę za maj 2016 r. nastąpiło zawyżenie podatku naliczonego o kwotę wynikającą z faktur VAT wystawionych przez kontrahenta Spółki. Powyższe okoliczności zostały potwierdzone dokumentami w postaci deklaracji podatkowych VAT-7, faktur VAT wystawionych dla Spółki tytułem sprzedaży bieli cynkowej na kwotę netto [...] zł (VAT – [...] zł), faktur VAT wystawionych przez Spółkę i inne podmioty w tym zagraniczne, informacjami uzyskanymi od czeskiej i bułgarskiej administracji podatkowej dotyczące firm tych krajów uczestniczących w nabywaniu i zbywaniu przedmiotowej bieli cynkowej. Tym samym w ocenie Sądu organy podatkowe prawidłowo ustaliły tak istnienie obowiązku podatkowego jak i przybliżoną kwotę zaległości podatkowej w podatku VAT za maj 2016 r. wraz z odsetkami. Prawidłowo również stwierdziły, że Spółka uczestniczyła w łańcuchu transakcji jako podmiot dostarczający fikcyjny towar w ramach transakcji wewnątrzwspólnotowych.

Z ustaleń organów podatkowych wynika, że Spółka wykazuje brak dyscypliny płatniczej, skoro od kilku miesięcy nie uiściła bezspornego zobowiązania publicznoprawnego w wysokości [...] zł tytułem podatku wykazanego w deklaracji rocznej PIT-8AR dotyczącego grudnia 2017 r. Co więcej, w 2017 r. Spółka przekazywała pobraną zaliczkę na podatek dochodowy od osób fizycznych ze znacznym opóźnieniem. Organy podatkowe stwierdziły również, że do majątku Spółki prowadzone jest postępowanie zabezpieczające dotyczące podatku VAT za poszczególne miesiące 2013 r. i dokonano zajęcia rachunku bankowego, przy czym środki na tych rachunkach zostały zabezpieczone również przez Prokuraturę. Stan zabezpieczonych środków wynosił w dniu 9 października 2017 r. [...] zł, [...] Euro oraz [...] USD. Badając stan majątkowy Spółki organy podatkowe ustaliły, że z uwagi na zaprzestanie składania przez Spółkę sprawozdań finansowych, brak było możliwości pełnego porównania jej danych finansowych za ostatnie lata, a dane z "Ewidencji środków trwałych z 2016 r." mają jedynie wartość hipotetyczną. Wskazały, że Spółka posiada prawa wieczystego użytkowania czterech gruntów jednakże są one obciążone hipotekami umownymi w wysokości przekraczającej ich wartość. Spółka zbyła posiadane przez siebie pojazdy (o łącznej wartości [...] zł) oraz zmniejszyła wartość nabytych środków trwałych (w styczniu 2017 r. nabycie wynosiło [...] zł). Dokonując analizy deklaracji CIT-8 za lata 2012-2017 organ odwoławczy stwierdził, że od 2014 r. Spółka osiągała coraz niższe dochody, zaś w 2017 r. wykazała stratę (w wysokości [...] zł).

Ustalone przez organy podatkowe, na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, okoliczności jednoznacznie wskazują, że w przypadku Spółki zaistniały przesłanki opisane w art. 33 § 1 O.p., a w szczególności że istnieje uzasadniona obawa niewykonania przedmiotowego zobowiązania już choćby z uwagi na charakter kwestionowanych transakcji oraz decyzję określającą zobowiązanie w podatku VAT za okres od stycznia do października 2013 r. w wysokości (bez odsetek) łącznie ponad [...] zł.

Odnosząc się do zarzutów strony skarżącej stwierdzić należy, że nie odpowiadały one rzeczywistości, szczególnie w sytuacji, gdy z treści wydanych decyzji wynika wprost jakie dowody zostały w sprawie zgromadzone i w jaki sposób ocenione. Fakt, iż nie przeprowadzono dowodu z zeznań pracowników czy członków Zarządu Spółki nie miał istotnego znaczenia z uwagi na charakter prowadzonego postępowania i jego zakres. Na podstawie zebranych dowodów prawidłowo ustalono, że sporne faktury nie obrazowały realnych transakcji mimo ich formalnej poprawności. Ponadto przypomnieć należy, że formułowane przez pełnomocnika skarżącej zarzuty braków postępowania dowodowego w tym dotyczących wiedzy Spółki o przestępstwie czy nadużyciu popełnionym przez wystawcę faktur mogą być podnoszone w toku postępowania wymiarowego. Nie można zgodzić się z twierdzeniem strony skarżącej, że organy podatkowe nie wykazały "uzasadnionej obawy", o której mowa w art. 33 § 1 O.p. skoro ustaliły, że Spółka nie posiada nieruchomości pozwalających na zabezpieczenie przedmiotowych zaległości, gdyż są one obciążone zaciągniętymi przez Spółkę kredytami przewyższającymi ich wartość, ogranicza środki trwałe, osiąga coraz niższe dochody oraz wykazuje brak dyscypliny płatniczej. Wszystkie te okoliczności mieszczą się w pojęciu "uzasadniona obawa", że przedmiotowe zobowiązanie podatkowe nie zostanie wykonane. Warto w tym miejscu zauważyć, że "To, czy istnieje obawa niewykonania zobowiązania w konkretnym wypadku pozostawiono do uznania właściwego w sprawie organu. Uznanie to nie może oznaczać dowolności działania, lecz powinno być oparte na całokształcie okoliczności faktycznych i prawnych, których prawidłowość przyjęcia skarżący może kwestionować" (tak wyrok NSA z dnia 9 kwietnia 2019 r. sygn. akt II FSK 1450/17). Tak właśnie postąpiły organy podatkowe w niniejszej sprawie wykazując istnienie "uzasadnionej obawy" na podstawie całokształtu zebranego materiału dowodowego co wyklucza dowolność tego ustalenia. Ponadto organ odwoławczy odniósł się w sposób pełny i jasny do kwestii podnoszonych przez Spółkę w toku postępowania zabezpieczającego.

Sąd zauważa również, że organy podatkowe w stopniu wystarczającym uprawdopodobniły, w oparciu o materiały z przeprowadzonej kontroli podatkowej, istnienie podstaw do orzeczenia wobec Spółki obowiązku zapłaty spornego podatku i jego przybliżonej kwoty.

Co do podnoszonej w skardze kwestii informowania Spółki o przebiegu postępowania kontrolnego oraz doręczenia korespondencji osobom, które od wielu miesięcy nie były już pełnomocnikami Spółki, o czym organ podatkowy posiadał wiedzę, przy czym wobec jednej z tych osób prowadzone jest postępowanie karne o działanie przez nią na szkodę Spółki, stwierdzić należy, że upoważnienie do przeprowadzenia kontroli podatkowej zostało doręczone w dniu 5 września 2016 r. pełnomocnikowi Spółki, przy czym w aktach sprawy znajduje się pełnomocnictwo udzielone tej osobie. Pełnomocnik skarżącej Spółki nie wskazał w jakiej dacie i w jakim dokumencie pełnomocnictwo to zostało odwołane. Nie wyjaśnił od kiedy toczy się postępowanie karne, o którym mowa w skardze i czy oznaczało ono wygaśnięcie pełnomocnictwa Spółki dla tej osoby. Nie określił również jakie przepisy postępowania zostały w ten sposób naruszone i czy naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Oznacza to, że pełnomocnik Spółki w żaden sposób nie udokumentował tego zarzutu ani nie uzasadnił, choćby przypuszczalnie, jego wpływu na wynik sprawy. Należy dodać, że w aktach administracyjnych znajduje się pełnomocnictwo szczególne udzielone przez prokurenta Spółki złożone w dniu 5 września 2016 r., które nie zostało odwołane. Następnie do akt tych złożono w dniu 15 maja 2018 r. pełnomocnictwo udzielone przez członka zarządu Spółki innej osobie oraz pełnomocnikowi Spółki radcy prawnemu reprezentującego Spółkę w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym. W aktach administracyjnych brak jest pełnomocnictwa dla osób wskazanych w skardze. Ewentualne występowanie ich w postępowaniu podatkowym i zarzuty w tym zakresie mogą być podnoszone w postępowaniu wymiarowym.

Wobec braku stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego i prawa procesowego, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. 2018. 1302 ze zm.) Sąd na podstawie art. 151 tej ustawy skargę oddalił.

ec