Wyrok NSA, sygn. akt II FSK 2458/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-10-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 21 ust. 1
journal: Dz.U. 1989 nr 30 poz 163
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz, Sędzia NSA Tomasz Zborzyński, Sędzia WSA del. Bogusław Woźniak (sprawozdawca), Protokolant Magdalena Siewkowska, po rozpoznaniu w dniu 5 października 2017 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej W. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 28 kwietnia 2015 r. sygn. akt I SA/Rz 233/15 w sprawie ze skargi W. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia 19 grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2010 r. oddala skargę kasacyjną. NSA/wyr. 1 - wyrok


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 28 kwietnia 2015 r., sygn. akt I SA/Rz 233/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę W. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia 19 grudnia 2014 r. w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2010 r. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia Sąd I instancji wskazał art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej jako "P.p.s.a."

Sąd I instancji przedstawił następujący stan sprawy.

Prezydent Miasta R. decyzją z dnia 11 kwietnia 2014 r., określił podatniczce łączne zobowiązane pieniężne za grudzień 2010 r. w wysokości 33 zł. W uzasadnieniu wyjaśnił, że możliwość wstępu przez P. [...] S. A. (P. [...] S. A.) na teren nieruchomości stanowiącej własność podatniczki, wynikająca z decyzji o ograniczeniu w sposobie korzystania z nieruchomości, w celu instalowania urządzeń przesyłowych, nie stanowi o stanie faktycznym w postaci samoistnego posiadania P. [...] S. A. Wspomniana decyzja stanowi jedynie tytuł prawny, na podstawie którego można wejść na teren nieruchomości w ściśle oznaczonym celu. Posiadaczem samoistnym na podstawie art. 336 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm. – dalej jako "K.c.") jest natomiast ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel. Wykonywania uprawnień na podstawie decyzji, w ocenie organu I instancji, nie można uznać za posiadanie samoistne rzeczy.

Od decyzji Prezydenta Miasta R. podatniczka złożyła odwołanie, w którym zakwestionowała ustalenie stanu faktycznego w oparciu o ewidencję gruntów i budynków, która w jej ocenie nie odzwierciedla rzeczywistego stanu rzeczy w odniesieniu do działek, przez które przechodzi gazociąg. W ocenie podatniczki podatnikiem z tytułu działek, na których znajdują się budowle zakładu górniczego, powinno być P. [...] S. A.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 19 grudnia 2014 r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji wskazał, że podstawą wymiaru podatków są, zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r., Nr 193, poz. 1287 ze zm.) – dalej jako "u.p.g.k", dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków, z których wypis stanowi dokument urzędowy, w rozumieniu art. 194 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) – dalej jako: "O.p.". Dopiero w przypadku braku stosownych informacji w ewidencji gruntów i budynków można przeprowadzić odpowiednie postępowanie zmierzające do ustalenia wymaganych prawem danych niezbędnych dla prawidłowego określenia przedmiotu opodatkowania. Zaznaczono, że podatnik kwestionując prawidłowość danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków może wszcząć procedurę ich zmiany w organie prowadzącym ewidencję, ewentualna zmiana może mieć wpływ na wymiar podatku na przyszłość, a nie wstecz.

Organ II instancji stwierdził, że w sprawie nie doszło do przedawnienia obowiązku podatkowego, ponieważ strona nie złożyła w terminie informacji na podatek, w związku z czym znajdzie zastosowanie termin 5 letni do doręczenia podatnikowi decyzji ustalającej ( art. 68 § 2 O.p.).

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Wiktoria Domino ponowiła zarzuty, które znalazły się w odwołaniu. Zakwestionowała sposób prowadzenia prac na obszarze obejmującym jej działki w tym eksploatacji zakładu górniczego, odległość urządzeń od budynków mieszkalnych oraz niemożliwość korzystania z działek z uwagi na obawę przed przebiegającym pod nimi rurociągiem z gazem. Wniosła o przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego z indywidualnie wskazanych akt administracyjnych i sądowych.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Rzeszowie wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumenty jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę.

Sąd I instancji uzasadnił i stwierdził, że w sprawie nie doszło do przedawnienia zobowiązania podatkowego. Następnie odnotował, że w sprawie nie budzi wątpliwości, że skarżąca jest właścicielką oznaczonych działek. Bezsporna jest również powierzchnia tych działek. Skarżąca kwestionuje natomiast zakwalifikowanie działek jako niezwiązanych z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz nałożenie na nią obowiązku podatkowego, w sytuacji, gdy w rzeczywistości działki wykorzystywane są do prowadzenia działalności gospodarczej przez inny podmiot – P. [...] S. A.

Sąd I instancji stwierdził, że podstawą wymiaru podatków i świadczeń są dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków - art. 21 u.p.g.k. Z przepisu tego wynika, że ewidencja gruntów i budynków jest urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniach administracyjnych, w tym i w postępowaniu podatkowym. Wobec powyższego, w ocenie Sądu I instancji, w zakresie mocy dowodowej ewidencji gruntów i budynków należało zaaprobować wydanie przez organ decyzji określającej łączne zobowiązanie pieniężne w oparciu o zapisy wynikające z ewidencji, a jako bezprzedmiotowe uznać złożone przez skarżącą wnioski dowodowe zmierzające do ich obalenia w postępowania podatkowym.

Zdaniem Sądu I instancji organy podatkowe prawidłowo ustaliły, zwracając się do właściwych urzędów, że w odniesieniu do przedmiotowych działek, nie było prowadzone postępowanie rekultywacyjne, czy postępowanie w sprawie zmiany klasyfikacji działek, co mogłoby uzasadniać ewentualne zawieszenie postępowania w sprawie podatkowej. Zmiany w tym zakresie mogą być podstawą decyzji podatkowej od chwili ich uwidocznienia w ewidencji. W związku z powyższym wnioskowanie o przeprowadzenie uzupełniających dowodów z wymiennych przez Skarżącą dokumentów, głównie decyzji, na okoliczność stwierdzenia nieprawidłowości zapisów ewidencji gruntów i budynków pozostaje bez wpływu na wynik sprawy podatkowej i nie może zostać uwzględnione.

W ocenie Sądu chybiony jest zarzut, że podatnikiem podatku w stosunku do przedmiotowych działek powinno być P. [...] S. A. jako samoistny posiadacz. Zgodnie z art. 336 K. c. samoistnym posiadaczem jest ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel, a zatem ten, kto wykonuje w stosunku do rzeczy czynności, które uchodzą za czynności związane z prawem własności i równocześnie towarzyszy mu wola władania rzeczą jak właściciel. W niniejszej sprawie nie mamy do czynienia z taką sytuacją. Na podstawie decyzji Prezydenta Miasta R. z dnia 28 lutego 2006 r. P. [...] S. A. uzyskała jedynie prawo do założenia i przeprowadzenia przez działki Skarżącej gazociągów przesyłowych, ograniczając w tym zakresie prawo korzystania z tych nieruchomości przez ich właścicieli. Wyraźnie wynika z decyzji, że jest to ograniczone prawo do korzystania z nieruchomości w granicach z niej wynikających, a ponadto P. [...] S. A. nie ma zamiaru władania nieruchomościami, a jedynie skorzystanie z nich na czas potrzebny do realizacji zamierzania budowlanego, dla którego konieczne jest prawo wejścia na te nieruchomości. Jest to zatem uprawnienie ograniczone w czasie jak i przestrzeni. Słusznie organ I instancji zauważył, że zamieszczenie gazociągu na działkach będzie odpowiadało służebności przesyłu, czyli ograniczonemu prawu rzeczowemu, nie wyłączającemu praw właścicielskich, które może zostać zrekompensowane w formie stosownego wynagrodzenia. Natomiast nie będzie miało przełożenia na kwestie podatkowe związane z własnością nieruchomości.

Ponadto Sąd I instancji zauważył, że prawidłowo przeprowadzone przez organ postępowanie, w tym dowód z oględzin nieruchomości, nie wykazało, aby na przedmiotowych nieruchomościach dokonywane były przez P. [...] S. A. prace świadczące o wykonywaniu władztwa nad rzeczą, które jednocześnie czyniłyby niemożliwym korzystania z nieruchomości przez skarżącą.

Skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wniosła W. D. zaskarżając ten wyrok w całości. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzuciła:

I. Naruszenia prawa materialnego, a to:

- art. 68 § 1 w zw. z art. 21 § 1 pkt 2 O.p., gdyż decyzja ustalająca zobowiązanie podatkowe została doręczona skarżącej po upływie 3 lat a skarżąca nie była zobowiązana do składania informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych;

- art. 3 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2010 r., Nr 95, poz. 613 ze zm.) – dalej jako "u.p.o.l." przez błędną wykładnie i niewłaściwe zastosowanie a to:

- ustalenie że posiadanie gruntu nie ma znaczenia dla ustalenia podatku od nieruchomości,

- brak poczynienia ustaleń, co do posiadania samoistnego przez przedsiębiorcę górniczego przedmiotowego gruntu - gdyż grunt skarżącej nie leży w sąsiedztwie zakładu górniczego lecz zakład górniczy KGZ Z. prowadzi działalność na terenie działki skarżącej.

II. Naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to: art. 141 § 4 P.p.s.a. w zw. z art. 3 § 1 P.p.s.a. i art. 134 § 1 P.p.s.a. i art. 170 P.p.s.a przez:

- przyjęcie za wiążące jedynie danych z ewidencji gruntów i budynków, której modernizacja była prowadzona w pełnym zakresie, a której dane nie mogą być brane pod uwagę ze względu na uchylenie postępowania w tym przedmiocie;

- przyjęcie, że grunt skarżącej nie jest zajęty pod zakład górniczy co jest sprzeczne z zebranym w sprawie materiałem dowodowym, gdyż na nieruchomości skarżącej odbywa się ruch zakładu górniczego KGZ Z.;

- brak ustalenia czy - i ewentualnie jakie - budowle (określone dla celów podatkowych) zakładu górniczego KGZ Z. znajdują się na nieruchomości skarżącej, na której gruncie znajduje się 12 rur rurociągów o ciśnieniu ok 200 atm. własności KGZ Z.;

- brak ustalenia w jakim zakresie skarżąca jest pozbawiona prawa korzystania z gruntu w wyniku istniejących na gruncie budowli zakładu górniczego;

- ustalenie, że decyzja Prezydenta Miasta R. z dnia 28 lutego 2006 r nr [...] w sprawie ograniczenia sposobu korzystania z działek nr 159, 160 i 166 - nie ograniczyło skarżącej w posiadaniu gruntu, w sytuacji, gdy przedsiębiorca górniczy stale prowadzi nadzór nad budowlami ze względu na kontrolę zagrożeń wydobywania się substancji szkodliwych w trakcie realizowania procesów technologicznych -

- co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy

Przedstawiając powyższe zarzuty skarżąca wniosła o:

- uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie,

- zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Skarżąca złożyła pismo procesowe z dnia 20 października 2015 r. na poparcie argumentacji skargi kasacyjnej.

Pismem z dnia 29 września 2017 r. skarżąca wniosła o zawieszenie postępowania sądowego ze względu na toczące się postępowanie administracyjne przed Prezydentem Miasta R. w sprawie wznowienia postępowania podatkowego dotyczącego gruntów zakładu górniczego kopalni Z. w R.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, zatem podlega oddaleniu.

Naczelny Sąd Administracyjny na rozprawie w dniu 5 października 2017 r. oddalił wniosek o zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego. Uzasadniając to rozstrzygnięcie należy wskazać, że tożsame zagadnienie prawne było przedmiotem uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 czerwca 2017 r., sygn. akt II GPS 1/17. W uzasadnieniu tej uchwały wyjaśniono, że zasadna jest konstatacja, że wydanie prawomocnego orzeczenia przez sąd nie zawsze zamyka drogę do weryfikacji decyzji lub postanowienia w trybie nadzwyczajnym, jednak oba postępowania pozostają ze sobą w ścisłym związku. Z tych też względów należy uznać, że choć wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie stanowi podstawy do odmowy wszczęcia postępowania w przedmiocie zmiany, uchylenia, stwierdzenia nieważności aktu lub wznowienia postępowania zakończonych zaskarżoną decyzją lub postanowieniem, to jednak organ - na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. (lub art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej) - jest w takim przypadku zobowiązany do zawieszenia postępowania, aż do prawomocnego zakończenia postępowania przed sądem administracyjnym. Załatwienie sprawy i wydanie rozstrzygnięcia przez organ będzie bowiem możliwe dopiero po wydaniu przez sąd prawomocnego orzeczenia. Rozpatrzenie sprawy przez sąd powinno być traktowane, tak jak rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego w rozumieniu powołanych przepisów (zob. P. Daniel, Prawa i obowiązki organu administracji w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Wrocław 2014, s. 166-167). Powyższe rozważania uzasadniają stanowisko, że w trakcie postępowania sądowoadministracyjnego można wszcząć postępowanie administracyjne w celu zmiany, uchylenia, stwierdzenia nieważności aktu lub wznowienia postępowania w sprawie kontrolowanego przez sąd rozstrzygnięcia, jednakże organ administracji publicznej obowiązany jest zawiesić to postępowanie na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zmianami) do czasu prawomocnego zakończenia postępowania sądowoadministracyjnego.

Przechodząc do oceny zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej należy zauważyć, że stosownie do treści art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) – dalej jako: "P.p.s.a.", skargę kasacyjną można oprzeć na: naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) albo naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2).

Dopełnienie wymogu wskazania podstaw skargi kasacyjnej zakreślonych w powołanym przepisie jest konieczne, ponieważ wyznacza granice skargi kasacyjnej, którymi jest związany Naczelny Sąd Administracyjny (art. 183 § 1 P.p.s.a.). Wyjątkiem są tu jedynie przesłanki nieważności postępowania, które Sąd bierze pod rozwagę z urzędu. Przed przystąpieniem do oceny zarzutów skargi kasacyjnej zbadano, czy nie zaistniała którakolwiek z przesłanek nieważności określonych w art. 183 § 2 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w przedmiotowej sprawie nie wystąpiła żadna z przyczyn nieważności, wskazywana w przywoływanym unormowaniu.

Należy wskazać ponadto, że elementy stanu faktycznego ustalonego przez organy a zaakceptowanego przez sąd administracyjny można zwalczać jedynie adekwatnymi zarzutami naruszenia przepisów postępowania, w ramach podstawy kasacyjnej przewidzianej przepisem art. 174 pkt 2 P.p.s.a. (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 sierpnia 2017 r., sygn. akt II OSK 2156/16). Ponadto w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podnosi się, że niedopuszczalne jest zastępowanie zarzutu naruszenia przepisów postępowania, zarzutem naruszenia prawa materialnego i za jego pomocą kwestionowanie ustaleń faktycznych. Nie można skutecznie powoływać się na zarzut niewłaściwego zastosowania lub niezastosowania prawa materialnego, o ile równocześnie nie zostaną także skutecznie zakwestionowane ustalenia faktyczne, na których oparto skarżone rozstrzygnięcie (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 stycznia 2013 r., I OSK 1171/12, LEX nr 1298298).

Przyjmuje się, że w sytuacji, gdy autor skargi kasacyjnej zarzuca naruszenie zarówno prawa materialnego, jak i naruszenie przepisów postępowania, w pierwszej kolejności należy ustosunkować się do zarzutów, które dotyczą naruszenia przez sąd tych ostatnich przepisów. Dopiero po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo, że nie został skutecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany w sprawie przepis prawa materialnego. Niemniej jednak w rozpoznawanej sprawie w pierwszej kolejności należy rozpoznać zarzut najdalej idący, a to zarzut przedawnienia zobowiązania podatkowego. Ewentualne bowiem uznanie zasadności zarzutu przedawnienia czyni zbędnym ocenę pozostałych zarzutów.

Zgodnie z art. 68 § 1 O.p. zobowiązanie podatkowe, o którym mowa w art. 21 § 1 pkt 2, nie powstaje, jeżeli decyzja ustalająca to zobowiązanie została doręczona po upływie 3 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy. W realiach rozpoznawanej sprawy nie budzi wątpliwości, że mamy do czynienia z zobowiązaniem, o którym mowa w art. 21 § 1 pkt 2, tj. z zobowiązaniem, które powstaje poprzez doręczenie decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego. Dla oceny zasadności tego zarzutu należy przytoczyć i uwzględnić treść art. 68 § 2 O.p., wedle którego, jeżeli podatnik: 1) nie złożył deklaracji w terminie przewidzianym w przepisach prawa podatkowego, 2) w złożonej deklaracji nie ujawnił wszystkich danych niezbędnych do ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego, zobowiązanie podatkowe, o którym mowa w § 1, nie powstaje, pod warunkiem że decyzja ustalająca wysokość tego zobowiązania została doręczona po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy.

Sąd I instancji przyjął, że obowiązek podatkowy powstał w dniu 28 listopada 2010 r. tj. w dniu śmierci K. D., z tą bowiem chwilą w drodze nabycia spadku Wiktoria Domino stała się właścicielką spornych w sensie podatkowym nieruchomości. Z akt sprawy wynika ponadto, że skarżąca nie złożyła stosownej deklaracji dla potrzeb podatku od nieruchomości i podatku rolnego. Stąd też w odniesieniu do skarżącej termin wydania decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe wynosi 5 lat.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego nie można zgodzić się z argumentacja zawartą w skardze kasacyjnej jakoby skarżąca nie miała obowiązku złożenia deklaracji na potrzeby podatku od nieruchomości i podatku rolnego. Podnieść należy, że w deklaracjach, o których mowa w art. 6 ust. 6 oraz art. 6 ust. 10 u.p.o.l. a także w art. 6a ust. 5 i ust. 9 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2006 r., Nr 136, poz. 969 ze zm.) dalej jako – "u.p.r.", podatnik powinien zawrzeć takie dane, które umożliwią organowi wydanie prawidłowej decyzji ustalającej zobowiązanie w podatku od nieruchomości. Okoliczność, że organ może zweryfikować czy wręcz ustalić od podstaw dane wymagane w deklaracji, nie oznacza, że podatnik nie ma obowiązku deklaracji wypełniać prawidłowo. Brak deklaracji lub jej błędne wypełnienie i związana z tym konieczność jej weryfikacji, stanowi argument za przedłużeniem terminu przedawnienia do wydania decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe (podobnie wyrok NSA z 15 grudnia 2011 r., sygn. akt II FSK 2058/11, z dnia 18 listopada 2016 r., sygn. akt II FSK 2928/15. orzeczenia.nsa.gov.pl). Wystarczającym a zarazem koniecznym powodem złożenia deklaracji dla potrzeb podatku rolnego i podatku od nieruchomości w niniejszej sprawie była okoliczność, że zmienił się podatnik tychże podatków w zakresie wskazanych przedmiotów opodatkowania.

Odnosząc się do podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia przepisów postępowania należy wskazać, że zarzucono w pkt II skargi kasacyjnej naruszenie art. 141 § 4 w zw. z art. 3 § 1 i art. 134 § 1 i art. 170 P.p.s.a. Z uzasadnienia tego zarzutu wynika, że skarżąca kwestionuje poprzez ten zarzut ustalony w sprawie przez organy podatkowe i zaaprobowany przez Sąd I instancji stan faktyczny sprawy. W żaden natomiast sposób skarżąca nie wyjaśniła na czym polegało, zarówno odrębnie jak i we wskazanym powiązaniu, naruszenie przytoczonych przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i jaki miało lub mogło mieć wpływ na wynik sprawy naruszenie wymienionych przepisów.

Artykuł 141 § 1 P.p.s.a. stanowi, że uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Powołane unormowanie reguluje jedynie obligatoryjne elementy uzasadnienia i do ich zbadania sprowadza się kontrola instancyjna zaskarżonego orzeczenia. Uzasadnienie wyroku albo jest sporządzone według wzorca określonego w 141 § 4 P.p.s.a., albo nie jest. Zarzut naruszenia powyższego przepisu może stanowić podstawę kasacyjną, jeżeli uzasadnienie wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska, co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia. Przepis art. 141 § 4 P.p.s.a. można naruszyć wtedy, gdy uzasadnienie orzeczenia nie pozwala jednoznacznie ustalić przesłanek, jakimi kierował się sąd pierwszej instancji podejmując zaskarżone orzeczenie, a wada ta nie pozwala na kontrolę instancyjną orzeczenia lub brak jest uzasadnienia któregokolwiek z rozstrzygnięć sądu albo gdy uzasadnienie obejmuje rozstrzygnięcie, którego nie ma w sentencji orzeczenia. Jeśli uzasadnienie nie spełnia przesłanek określonych w tym przepisie na tyle, że nie jest możliwa kontrola instancyjna, wówczas zaskarżony wyrok podlega uchyleniu. (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lipca 2017 r., sygn. akt I FSK 671/17). Za pomocą przepisu art. 141 P.p.s.a. nie można skutecznie kwestionować ustaleń stanu faktycznego, czy wyrażonej w jego zakresie oceny sądu pierwszej instancji, jak też dokonanej przez ten sąd kontroli prawidłowości wykładni i zastosowania prawa materialnego przez działające w sprawie organy podatkowe. (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lipca 2017 r., sygn. akt I FSK 2116/15). Art. 141 § 4 P.p.s.a. określa wymogi formalne, jakim powinno odpowiadać uzasadnienie wyroku. Nakłada on na sąd obowiązek wskazania podstawy faktycznej rozstrzygnięcia nie tylko poprzez przedstawienie w sposób zwięzły stanu sprawy (jej przebiegu, ustaleń faktycznych), ale także wyjaśnienia, jaki stan faktyczny sąd przyjął za podstawę orzekania. Zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. nie może stanowić podstawy do kwestionowania ustaleń faktycznych. (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 czerwca 2017 r., sygn. akt II FSK 1595/15).

W odniesieniu do uzasadnienia wyroku sporządzonego przez Sąd I instancji w niniejszej sprawie trzeba stwierdzić, że zawiera ono wszystkie ustawowo określone elementy, nadto jest sporządzone w taki sposób, że umożliwia instancyjną kontrolę.

Zgodnie z art. 3 § 1 P.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Przesłanka wskazująca na naruszenie przepisu art. 3 § 1 P.p.s.a. mogłaby wystąpić, gdyby Sąd pierwszej instancji odmówił rozpoznania skargi, mimo wniesienia jej z zachowaniem przepisów prawa, nie przeprowadził kontroli zaskarżonego aktu administracyjnego lub dokonał tej kontroli według kryteriów innych niż zgodność z prawem lub zastosował środek nieprzewidziany w ustawie. (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 lipca 2017 r., sygn. akt II OSK 2905/15). Żadna ze wskazanych wyżej okoliczności uzasadniających zarzut naruszenia art. 3 § 1 P.p.s.a. w rozpoznawanej sprawie nie miała miejsca.

Normę art. 134 P.p.s.a. można naruszyć tylko wtedy, gdy strona w postępowaniu sądowym wskazywała na istotne dla sprawy okoliczności i dowody, które zostały przez sąd pominięte, względnie, gdy w postępowaniu, którego dotyczy skarga, popełniono uchybienia na tyle istotne, a przy tym oczywiste, że bez względu na treść zarzutów sąd nie powinien był przechodzić nad nimi do porządku. Nie jest dopuszczalne w ramach zarzutu naruszenia art. 134 § 1 P.p.s.a. kwestionowanie wyniku sądowej kontroli ustaleń faktycznych sformułowanych przez organy. (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 czerwca 2017 r., sygn. akt II FSK 1473/15). W uzasadnieniu skargi kasacyjnej w żaden sposób nie wykazano naruszenia art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd I instancji rozstrzygał w granicach sprawy. W skardze kasacyjnej nie wskazano okoliczności i dowodów, które zostały przez sąd pominięte a były na tyle istotne, że sąd powinien je uwzględnić z urzędu.

Odnośnie zarzutu naruszenia art. 170 P.p.s.a. trzeba stwierdzić, że z przepisu tego wynika, że orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Wyrok prawomocny ma powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku ze skargą stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia. Biorąc pod uwagę treść orzeczeń wskazanych w skardze kasacyjnej należy stwierdzić, że żaden z tych wyroków nie rozstrzygał w zakresie mającym bezpośredni związek ze sprawą niniejszą.

Z treści uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika, że skarżąca kwestionuje prawidłowość oceny Sądu I instancji w zakresie zastosowania w sprawie przez organy podatkowe art. 194 § 1 i § 3 O.p. Wadliwość działania Sądu I instancji miała polegać na tym, że zaakceptował on brak przeprowadzenia dowodu przeciwko treści dokumentu urzędowego jakim jest ewidencja gruntów i budynków. Skarżąca argumentuje, że Sąd orzekający poczynił ustalenia w zakresie rekultywacji, jednak te ustalenia są błędne. Przedsiębiorca górniczy podał w sprawozdaniu, że zakończył rekultywację działki należącej do skarżącej – a to dokonał wyrównania gruntu – czyli przeprowadził rekultywacje w części. Jednak Sąd nie zauważa, że zgodnie z prawem geologicznym i górniczym rekultywacje przeprowadza się po zakończeniu działalności górniczej, a ta działalność przez przedsiębiorcę górniczego nie została zakończona, a więc również rekultywacja terenu przemysłowego kopalni nie miał miejsca.

Rzecz jednak w tym, że Sąd I instancji stwierdził, że w odniesieniu do działek skarżącej nie było prowadzone postępowanie rekultywacyjne, czy postępowanie w sprawie zmiany klasyfikacji działek, co mogłoby ewentualnie uzasadniać zawieszenie postępowania w sprawie podatkowej. Stąd też zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego nie zaistniała podstawa do podważenia mocy dowodowej wypisu z ewidencji gruntów i budynków w zakresie zarówno podmiotu jak i przedmiotu opodatkowania w niniejszej sprawie.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia prawa materialnego tj. art. 3 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.o.l. należy stwierdzić, że nie jest on zasadny. Przepis ten stanowi, że podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące: 1) właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych, z zastrzeżeniem ust. 3; 2) posiadaczami samoistnymi nieruchomości lub obiektów budowlanych. Prawidłowo w tym zakresie organy podatkowe odwołały się do art. 21 ust. 1 u.p.g.k., który stanowi, że podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Wyjątkowo organy i sąd mogą odstąpić od obowiązku uwzględnienia danych z ewidencji gruntów, ale tylko wówczas, gdy na podstawie art. 194 § 3 O.p., dojdą do wniosku, że dane z nich wynikające są zdezaktualizowane a dokumenty, które są obligatoryjną podstawą wpisu do ewidencji gruntów zostały pominięte, pozostają w sprzeczności z danymi zamieszczonymi w innych rejestrach publicznych, których pierwszeństwo (przed danymi ewidencyjnymi) wynika z regulujących ich prowadzenie bezwzględnie obowiązujących przepisów, lub też w przypadku, gdy posłużenie się wyłącznie danymi ewidencyjnymi musiałoby się wiązać z pominięciem przepisów zawartych w ustawie podatkowej, mających wpływ na wymiar podatku (możliwe do zastosowania symbole ewidencyjne nie przewidują oznaczenia dla pewnych przedmiotów opodatkowania, wymienionych wprost w ustawie podatkowej). (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 sierpnia 2017 r., sygn. akt II FSK 897/17).

Należy podzielić pogląd Sądu I instancji, który w odniesieniu do ustaleń faktycznych poczynionych w sprawie przez organy podatkowe stwierdził, że nie ulega wątpliwości, iż właścicielką gruntów jest W. D. Trafnie przy tym Sąd I instancji wskazał, że z okoliczności faktycznych sprawy nie wynika, aby P. [...] S. A. była posiadaczem samoistnym spornych pod względem podatkowym gruntów. Na podstawie decyzji Prezydenta Miasta R. z dnia 28 lutego 2006 r. P. [...] S. A. uzyskała jedynie prawo do założenia i przeprowadzenia przez działki skarżącej gazociągów przesyłowych, ograniczając w tym zakresie prawo korzystania z tych nieruchomości przez ich właścicieli. Wyraźnie wynika z decyzji, że jest to ograniczone prawo do korzystania z nieruchomości w granicach z niej wynikających, a ponadto P [...] S. A. nie ma zamiaru władania nieruchomościami, a jedynie skorzystanie z nich na czas potrzebny do realizacji zamierzania budowlanego, dla którego konieczne jest prawo wejścia na te nieruchomości. Jest to zatem uprawnienie ograniczone w czasie jak i przestrzeni. Zasadnie przy tym przyjęte w sprawie, że zamieszczenie gazociągu na działkach będzie odpowiadało służebności przesyłu, czyli ograniczonemu prawu rzeczowemu, nie wyłączającemu praw właścicielskich, które może zostać zrekompensowane w formie stosownego wynagrodzenia. Nie będzie miało natomiast przełożenia na kwestie podatkowe związane z własnością nieruchomości. Ponadto zgodzić należy się z Sądem I instancji, który stwierdził, że prawidłowo przeprowadzone przez organ postępowanie, w tym dowód z oględzin nieruchomości, nie wykazało, by na przedmiotowych nieruchomościach dokonywane były przez P. [...] S. A. prace świadczące o wykonywaniu władztwa nad rzeczą, które jednocześnie czyniłyby niemożliwym korzystania z nieruchomości przez Skarżącą.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. - oddalił skargę kasacyjną