Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 599/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2021-07-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 129 ust. 5 pkt 3, art. 131 ust. 1, art. 132 ust. 3, art. 216 ust. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 1990
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Maciej Kobak /spr./ Sędziowie WSA Paweł Zaborniak AWSA Maria Mikolik po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 7 lipca 2021 r. sprawy ze skargi W. K. na decyzję Wojewody z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy rekompensaty w postaci przyznania prawa własności działki - skargę oddala -


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi W. K. (dalej w skrócie: "skarżący") jest decyzja Wojewody [...] (dalej w skrócie: "Wojewoda") z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] o utrzymaniu w mocy decyzji Starosty [...] (dalej w skrócie: "Starosta") z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] o odmowie rekompensaty w postaci przyznania prawa własności nieruchomości i ustanowienia służebności.

Kwestionowana decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym.

Pismem z dnia 5 czerwca 2019 r. skarżący zwrócił się do Wójta Gminy [...] o zwrot nieruchomości, stanowiącej część działki ew. nr 399/3, położonej w miejscowości [...], gmina [...]. Wójt Gminy [...] przekazał wniosek Staroście, jako organowi właściwemu do załatwienia sprawy.

Postanowieniem z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] Starosta odmówił wszczęcia postępowania. Po rozpoznaniu zażalenia skarżącego na powyższe postanowienie, Wojewoda postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] utrzymał je w mocy.

Skarżący wniósł skargę do tut. Sądu na powyższe postanowienie Wojewody. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 3 grudnia 2019 r., sygn. akt II SA/Rz 1125/19 uchylił postanowienia organów obu instancji.

W uzasadnieniu wyroku Sąd zakwestionował stanowisko organów o tożsamości podmiotowej sprawy rozstrzygniętej decyzją Wojewody z dnia [...] stycznia 2003 r. nr [...] oraz sprawy z wniosku skarżącego z 2019 r. Sąd nakazał ponadto ustalenie, czy skarżący działa również jako pełnomocnik J. G., a także jakie jest dokładne żądanie wniosku.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] Starosta działając na podstawie art. 128 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t. j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1990 – dalej w skrócie: "u.g.n."), art. 104, art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2020 r., poz. 256 z późn. zm. – dalej w skrócie: "k.p.a.") po rozpatrzeniu wniosku skarżącego działającego jako wnioskodawca i pełnomocnik J. G. - odmówił rekompensaty w postaci przyznania prawa własności działki oznaczonej nr 399/6 i ustanowienia służebności istniejącą drogą dojazdową na działce oznaczonej nr 399/7 w obrębie [...] - jednostka ewidencyjna [...] (jako działki zamiennej za wywłaszczoną nieruchomość).

W uzasadnieniu decyzji Starosta wyjaśnił, że w dniu 29 czerwca 2020 r. skarżący przedłożył dokumenty świadczące o tym, że jest następcą prawnym E. K. a także pełnomocnictwo udzielone mu przez J. G. do reprezentowania go w niniejszej sprawie. Ponadto w trakcie oględzin działki nr 399/7 w dniu 19 sierpnia 2020 r. skarżący wniósł o prowadzenie postępowania w sprawie rekompensaty w postaci przyznania prawa własności działki nr 399/6 i ustanowienia służebności istniejącą drogą dojazdową na działce nr 399/7, zaś pozostałe żądania wycofał.

Dalej Starosta podał, że na podstawie orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] grudnia 1966 r. Nr [...] o wywłaszczeniu nieruchomości i odszkodowaniu, wywłaszczono na rzecz Państwa nieruchomości (m. in. od E. K. i E. G.) na cele budowy Ośrodka Kultury Rolnej w [...]. Z orzeczenia wynika, że odszkodowanie za grunt i części składowe nieruchomości przyznane E. K. i E. G. wynosi 1.571 zł w tym za grunt 1.120 zł, za ogrodzenie 451 zł. Do wypłaty uprawnionym powyższego odszkodowania Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] zobowiązało wnioskodawcę wywłaszczenia - Dyrekcję Budownictwa Rolniczego w [...], zaznaczając że sumy ustalonego odszkodowania powinny być wypłacone najpóźniej w ciągu trzech miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia. Decyzja ta nie została zaskarżona w ustawowym terminie, wobec czego stała się ostateczna.

Następnie Starosta wskazał, że decyzją z dnia [...] września 1994 r. nr [...] Kierownik Urzędu Rejonowego w [...] orzekł o zwrocie działki nr 399/4 o pow. 0,08 ha w [...] na rzecz E. G. i E. K. po ½ części, zobowiązując E. G. i E. K. do zwrotu na rzecz Urzędu Gminy w [...] kwoty 778.600 zł. W celu ustalenia kwoty odszkodowania podlegającej zwrotowi została sporządzona przez biegłego ds. wyceny nieruchomości w sierpniu 1994 r. opinia w przedmiocie ustalenia aktualnej wartości wypłacanego w 1966 r. odszkodowania za działkę nr 399/4 o pow. 0,08 ha. Od powyższej decyzji nie zostało wniesione odwołanie i stała się ona ostateczna.

Dalej Starosta wskazał, że pismem z dnia 14 stycznia 1994 r. Wojewódzki Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych w [...] (następca prawny Dyrekcji Budownictwa Rolnego w [...]) poinformował, że nie posiada dokumentu świadczącego o wypłacie odszkodowania dla E. G. i E. K. Ponadto pismem z dnia 11 lipca 1994 r. organ ten poinformował, że jako następca prawny Dyrekcji Budownictwa Rolniczego w [...] nie przejął żadnych dokumentów świadczących o przekazaniu niepodjętej kwoty do depozytu sądowego za odszkodowania dla E. G. i E. K. za wywłaszczoną nieruchomość.

Starosta zauważył, że z przedłożonego przez skarżącego pisma Dyrekcji Budownictwa Rolniczego w [...] znak [...], wynika, że w związku z odmową przyjęcia odszkodowania, organ ten kwotę odszkodowania przyjął na konto dochodów, zaś o ile E. K. i E. G. w terminie do dnia 20 marca 1974 r. nie wyrażą zgody na przyjęcie odszkodowania, Dyrekcja Budownictwa Rolniczego odszkodowanie przekaże do depozytu sądowego w [...]. Natomiast Sąd Rejonowy w [...] w piśmie z dnia [...] października 2020 r. poinformował, że w urządzeniach ewidencyjnych Sądu w latach 1966- 1976 nie została zarejestrowana sprawa dotycząca złożenia do depozytu sądowego kwoty 1.571 zł jako niepobranego odszkodowania za grunt przejęty na rzecz Skarbu Państwa od E. K. i E. G.

Starosta stwierdził, że skoro do depozytu sądowego nie została wpłacona niepobrana, jak twierdzi skarżący, kwota odszkodowania, to odszkodowanie zostało wypłacone. Potwierdzeniem tego jest również decyzja z dnia [...] września 1994 r. nr [...] orzekająca o zwrocie zwaloryzowanego odszkodowania. Wyklucza to możliwość rekompensaty w postaci przyznania prawa własności działki nr 399/6 i ustanowienia służebności istniejącą drogą dojazdową na działce nr 399/7 (jako działki zamiennej za wywłaszczoną nieruchomość).

Po rozpoznaniu odwołania skarżącego od powyższej decyzji, Wojewoda decyzją z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji Wojewoda stwierdził, że kluczową dla wydania rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie jest wykładnia przepisu art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n. Regulacja powyższego przepisu uprawnia starostę do wydania odrębnej decyzji o ustaleniu odszkodowania, wówczas gdy nastąpiło pozbawienie praw do nieruchomości bez ustalenia odszkodowania, a obowiązujące przepisy przewidują jego ustalenie. Wojewoda wskazał na orzeczenia sądów administracyjnych, z których wynika, że norma art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n. stworzona została po to, by stworzyć możliwość zrealizowania obowiązku wypłaty odszkodowań w takich przypadkach, gdzie przewidziane przez akt normatywny będący podstawą wywłaszczenia odszkodowanie nie zostało ustalone. Wojewoda podkreślił, że przepis ten ma charakter procesowy, a nie materialnoprawny.

Wojewoda wyjaśnił, że w rozstrzyganej sprawie mamy jednak do czynienia z sytuacją odmienną, bowiem orzeczenie o wywłaszczeniu nieruchomości i odszkodowaniu z dnia [...] grudnia 1966 r. wydane na podstawie ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczenia nieruchomości ustala odszkodowanie i zobowiązuje do jego wypłaty wnioskodawcę wywłaszczenia, tj. Dyrekcję Budownictwa Rolniczego w [...]. Zatem nie jest możliwe przyznanie odszkodowania w przypadku gdy takowe zostało już ustalone.

W ustawowym terminie skarżący wniósł skargę na powyższą decyzję.

W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł liczne zarzuty dotyczące przewlekłego prowadzenia postępowania przez Starostę, oraz błędnego sformułowania uzasadnienia zaskarżonej decyzji przez Wojewodę.

Skarżący wyjaśnił, że ustalone odszkodowanie nie odpowiadało wartości utraconych praw, zaś prośba jego matki E. K. o przyznanie działki zamiennej nie została uwzględniona z powodu tymczasowego braku zasobów. Skarżący stwierdził, że ustalona przez biegłego na zlecenie Dyrekcji Budownictwa Rolniczego w [...] wartość wywłaszczonej działki została zaniżona, dlatego też jego matka odsyłała pieniądze przyznane tytułem odszkodowania, czekając na możliwość otrzymania działki zamiennej, co obecnie ma miejsce.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie rozważył, co następuje:

W pierwszej kolejności Sąd podaje, że sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15 pkt 3 zzs ⁴ ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem

i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych ( Dz. U. 2020 r. poz. 374 ).

Zarządzeniem z dnia 28 kwietnia 2021 roku Przewodniczący Wydziału II tut. Sądu poinformował strony o tym, że sprawa zostanie rozpoznana na posiedzeniu niejawnym. Pouczono również strony o możliwości przedstawienia swoich stanowisk procesowych na piśmie. Zarządzenie wraz z informacją skarżący otrzymał w dniu 4 maja 2021 roku.

Skarga jest niezasadna i jako taka podlega oddaleniu. Organy prawidłowo zebrały i rozważyły materiał dowodowy w sprawie, czyniąc na jego podstawie właściwe ustalenia faktyczne. Również w warstwie materialnoprawnej kwestionowana skargą decyzja nie wykazuje uchybień. Podstawa prawna decyzji, tak w ujęciu walidacyjnym - prawidłowości zastosowania przepisów – jak i w ujęciu derywacyjnym – prawidłowości wykładni stosowanych przepisów, nie budzi zastrzeżeń.

Dla uporządkowania dalszych wywodów Sąd wskazuje, co w sprawie jest niesporne:

1. Na podstawie orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] grudnia 1966 r. Nr [...] o wywłaszczeniu nieruchomości i odszkodowaniu, wywłaszczono na rzecz Państwa nieruchomości m. in. od E. K. i E. G. - na cele budowy Ośrodka Kultury Rolnej

w [...]. Z orzeczenia wynika, że za wywłaszczoną nieruchomość E. K. i E. G. zostało przyznane odszkodowanie w kwocie 1.571 zł w tym za grunt 1.120 zł, za ogrodzenie 451 zł. Z decyzji wynika również, że do wypłaty odszkodowania zobowiązano wnioskodawcę wywłaszczenia - Dyrekcję Budownictwa Rolniczego w [...], zaznaczając że sumy ustalonego odszkodowania powinny być wypłacone najpóźniej w ciągu trzech miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia. Decyzja ta stała się ostateczna.

2. Przedmiotem wywłaszczenia, o którym mowa w art. była nieruchomość położona w [...] oznaczona jako działka nr 399/1 o pow. ok. 0,22 ha. Działka ta następnie podzieliła się na działki 399/3 i 399/4.

3. Decyzją z dnia [...] września 1994 r. nr [...] Kierownik Urzędu Rejonowego w [...] orzekł o zwrocie działki nr 399/4 o pow. 0,08 ha w [...] (stanowiącej część wywłaszczonej działki nr 399/1) na rzecz E. G. i E. K. po ½ części, zobowiązując E. G.

i E. K. do zwrotu na rzecz Urzędu Gminy w [...] kwoty 778.600,00 zł. Decyzja stała się ostateczna.

4. Zwaloryzowane odszkodowanie w kwocie 778.600,00 zł. zostało przez E. G. i E. K. zapłacone – pismo skarżącego W. K. z dnia 16 stycznia 2020 roku.

5. Wnioskiem z dnia J. G. oraz W. K. zwrócili się o zwrot części działki nr 399/3 (wydzielonej z działki nr 399/1), jako niewykorzystanej zgodnie z celem wywłaszczenia oraz rekompensatę za pozostałą część tej działki, jako że ustalone pierwotnie za nią odszkodowanie było zaniżone.

6. W 2019 roku działka nr 399/3 uległa podziałowi na działki 399/5 i 399/7.

7. Ostatecznie J. G. i W. K. zmodyfikowali swój wniosek żądając wyłącznie rekompensaty za wywłaszczoną nieruchomość w postaci przyznania prawa własności działki nr 399/6 i ustanowienia służebności drogi koniecznej istniejącą droga na działce nr 399/7.

8. J. G. jest następcą prawnym E. G. a W. K. jest następcą prawnym E. K.

Przechodząc do warstwy merytorycznej uzasadnienia zapadłego rozstrzygnięcie w pierwszej kolejności wyeksponowaniu należy poddać okoliczność, że do wywłaszczenia będącego źródłem żądań skarżącego doszło w roku 1966,

a zatem przed wejściem w życie ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, Dz. U. 2020 r. poz. 1990 ze zm., dalej w skrócie: "u.g.n.". Zasadniczo więc, przepisy tej ustawy będą miały zastosowanie wyłącznie o tyle, o ile będzie ku temu wyraźna podstawa o charakterze intertemporalnym – pozwalająca na stosowanie regulacji u.g.n. do stanów faktycznych, które wystąpiły przed jej wejściem w życie. Jednym z takich unormowań jest art. 216 ust. 1 u.g.n., który pozwala na odpowiednie stosowanie przepisów rozdziału 6 działu III u.g.n. do nieruchomości przejętych lub nabytych na rzecz Skarbu Państwa na podstawie art. 6 lub art. 47 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r. poz. 64 oraz z 1982 r. poz. 79). Z akt sprawy wynika, że działka

nr 399/1 została wywłaszczona w oparciu o przepisy wzmiankowanej ustawy z 12 marca 1958 r., a zatem wstępnie można przyjąć, że przepisy u.g.n. będą miały zastosowanie w sprawie. Istotne jednak jest to, że art. 216 ust. 1 u.g.n. umożliwia odpowiednie stosowania wyłącznie przepisów rozdziału 6 działu III tej ustawy,

a zatem unormowań, które dotyczą żądania zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Żądanie skarżącego oraz J. G. dotyczyło tymczasem wyłącznie "rekompensaty" za część wywłaszczonej nieruchomości poprzez przyznanie nieruchomości zamiennej. Przepisy u.g.n. nie pozwalają na retrospektywne orzekanie przyznaniu odszkodowania w formie nieruchomości zamiennej, za nieruchomość, która została wywłaszczona przed jej wejściem w życie, to jest przed 1 stycznia 1995 roku. Art. 131 u.g.n. przewiduje możliwość przyznania nieruchomości zamiennej w ramach odszkodowania za wywłaszczenie nieruchomości, jednakże po pierwsze, dotyczy to wyłącznie wywłaszczeń przeprowadzonych w okresie obowiązywania u.g.n., a po drugie, przyznanie nieruchomości zamiennej nie następuje w następstwie realizacji roszczenia wywłaszczanego podmiotu, lecz wyłącznie jako forma fakultatywna, w razie ustalenia, że istnieje tak możliwość; mówić wprost: z treści art. 131 ust. 1 u.g.n. wynika jedynie możliwość prawna, a nie powinność lub skonkretyzowany obowiązek dostarczania przez organ w ramach odszkodowana nieruchomości zamiennej. Na zasadność takiej wykładni wskazuje ustawowy zwrot "może być przyznana, (za zgodą podmiotu wywłaszczanego), odpowiednia nieruchomość zamienna". Przepis ten ma umożliwić organom ewentualne przyznanie nieruchomości zamiennej, kiedy pozwalają na to okoliczności sprawy.

Na gruncie niniejszej sprawy wniosek skarżącego i J. G. nie mógł zostać uwzględniony już tylko z tego powodu, że dotyczył nieruchomości wywłaszczonej w roku 1966, a zatem znacznie przez wejściem w życie u.g.n. Kwestia ta nie została należycie wyeksponowana w uzasadnienia decyzji organów obu instancji niemniej uchybienie to nie miało żadnego wpływu na kierunek rozstrzygnięcia, które jest prawidłowe.

Wobec oczywistej bezzasadności wniosku o przyznanie nieruchomości zamiennej Sąd przeanalizował ewentualne alternatywne uprawnienia skarżącego, jakie mogłyby zostać sformułowane w oparciu o u.g.n., a o których organ go nie poinformował, zgodnie z zasadą wyrażona w art. 9 K.p.a. W tym zakresie Sąd wyjaśnia, co następuje.

W sprawie nie mógł znaleźć zastawania art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n., który stanowi, że starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, wydaje odrębną decyzję o odszkodowaniu, gdy nastąpiło pozbawienie praw do nieruchomości bez ustalenia odszkodowania, a obowiązujące przepisy przewidują jego ustalenie. Powołany art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n. znajduje zastosowanie także do stanów faktycznych powstałych przed wejściem w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami, polegających na odjęciu, przejęciu lub ograniczeniu prawa własności bez ustalenia należnego odszkodowania - wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 października 2020 r., sygn. I OSK 1692/20. Przepis ten ma charakter procesowy, a nie materialnoprawny, nie jest on samoistną podstawą do ustalenia odszkodowania, materialnoprawny obowiązek ustalenia odszkodowania musi wynikać z odrębnych i obowiązujących podstaw prawnych. Ustalenie odszkodowania może więc nastąpić, jeżeli obecnie obowiązujące przepisy prawa materialnego przewidują odszkodowanie za określony sposób lub formę pozbawienia praw do nieruchomości w przeszłości. Tym samym art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n. nie jest samoistną normą materialną i sam przez się nie tworzy sprawy administracyjnej (odszkodowawczej) - wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2020 r., sygn. I OSK 1691/20.

Rozstrzygając o zakresie stosowania art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n. kluczowe jest to, że przepis ten znajduje zastosowania wyłącznie w takich układach, gdy pozbawienie praw do nieruchomości nastąpiło "bez ustalenia odszkodowania".

Z zalegającej w aktach sprawy decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej

w [...] z dnia [...] grudnia 1966 r. Nr [...] wynika wprost, że za wywłaszczenie E. G. i E. K. zostało ustalone odszkodowanie - strona 2, pkt 4 decyzji. Decyzja wywłaszczeniowa została wydana w oparciu

o przepisy ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, Dz. U. z 1961 r. Nr 18, poz. 94. Art. 7 ust. 1 tej ustawy stanowi, że wywłaszczenie następuje za odszkodowaniem. Treść decyzji wywłaszczeniowej stanowi więc normatywny refleks ustawy regulującej naówczas procedurę wywłaszczania nieruchomości. W takim skonfigurowaniu, zwarzywszy na uprzednie ustalenie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, wydawanie decyzji w oparciu o art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n. było wyłączone.

Kolejnym przepisem, który ewentualnie mógłby kształtować postępowanie administracyjne zainicjowane wnioskiem skarżącego oraz J. G. jest

art. 132 ust. 3 u.g.n., który stanowi: "Wysokość odszkodowania ustalona w decyzji podlega waloryzacji na dzień jego zapłaty. Waloryzacji dokonuje organ, osoba lub jednostka organizacyjna zobowiązana do zapłaty odszkodowania." W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ukształtowała się już linia orzecznicza, że norma zawarta

w art. 132 ust. 3 u.g.n. ma zastosowanie także do odszkodowania ustalonego na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów o wywłaszczeniach, a więc także przepisów ustawy z 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, o ile nie zostało ono oczywiście wypłacone uprawnionemu - byłemu właścicielowi, bądź złożone do depozytu sądowego - wyrok WSA w Gdańsku z dnia 28 października 2015 r., sygn. II SA/Gd 412/15.

Sądy administracyjne wielokrotnie wypowiadały się już w kwestii dotyczącej charakteru prawnego zwaloryzowanego odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość oraz formy rozstrzygnięcia żądania wypłaty zwaloryzowanego odszkodowania. Zgodnie z utrwalonym już w tym względzie orzecznictwem sądowoadministracyjnym sprawa waloryzacji ustalonego w przeszłości odszkodowania w trybie administracyjnym, obecnie również wymaga administracyjnego rozstrzygnięcia. W orzecznictwie tym wskazuje się, że dokonywanie waloryzacji odszkodowania następuje na podstawie decyzji administracyjnej jako domniemanej formy rozstrzygania spraw przez organy administracji reprezentujące podmioty publicznoprawne - skoro waloryzacja ma administracyjnoprawny charakter, gdyż dotyczy odszkodowania ustalanego w trybie administracyjnym - por. uchwałę SN z 7 kwietnia 1993 r., sygn. III AZP 3/93, OSNC 1993/10, poz. 174, która zachowała aktualność w obecnym stanie prawnym, wyrok NSA z 7 maja 2002 r., sygn. I SA 2378/00, Lex nr 81740, a także wyroki NSA z 9 lipca 2010 r., sygn. I OSK 1229/09 oraz z dnia 12 czerwca 2019 r., sygn. I OSK 2389/18.

W ocenie Sądu należało przyjąć – analogicznie jak uczynił to organ I instancji – że odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość, ustalone decyzją z [...] grudnia 1966 r. Nr [...] zostało wypłacone. Kluczowa dla tej przestrzeni rozważań decyzja z dnia [...] września 1994 r. nr [...] którą orzeczono

o zwrocie działki nr 399/4 o pow. 0,08 ha w [...] na rzecz E. G. i E. K. po ½ części, oraz o zobowiązaniu E. G.

i E. K. do zwrotu na rzecz Urzędu Gminy w [...] kwoty 778.600 zł. tytułem zwaloryzowanej wysokości wypłaconego odszkodowania. Przedmiotowa okoliczność dowodzi tego, że odszkodowania ustalone w 1966 roku zostało wypłacone – skoro E. G. i E. K. dokonały zapłaty zwaloryzowanej kwoty części (za działką nr 399/4) wypłaconego odszkodowania za wywłaszczoną w 1966 roku nieruchomość, to per facta concludentia należy przyjąć, iż tym samym potwierdziły, że to odszkodowanie wcześniej otrzymały.

Okoliczność tę logicznie i pośrednio potwierdza również pismo Dyrekcji Budownictwa Rolniczego w [...] znak [...], z którego wynika, że

w związku z odmową przyjęcia odszkodowania ustalonego decyzją wywłaszczeniową z 1966 roku, organ ten kwotę odszkodowania przyjął na konto dochodów, zaś o ile E. K. i E. G. w terminie do dnia 20 marca 1974 r. nie wyrażą zgody na przyjęcie odszkodowania, odszkodowanie zostanie przekazane do depozytu sądowego w [...]. W odpowiedzi na zapytanie organu Sąd Rejonowy w [...] w piśmie z dnia [...] października 2020 r. poinformował, że w urządzeniach ewidencyjnych Sądu w latach 1966- 1976 nie została zarejestrowana sprawa dotycząca złożenia do depozytu sądowego kwoty 1.571 zł jako niepobranego odszkodowania za grunt przejęty na rzecz Skarbu Państwa od E. K.

i E. G. Konsekwentnie, jeżeli ustalone odszkodowanie, jako niepobrane, nie zostało przekazane do depozytu sądowego, to trzeba przyjąć, iż zostało wypłacone. Sąd nie przeczy, że z pisma Dyrekcji Budownictwa Rolniczego w [...] znak [...] wynika, że E. K. i E. G. pierwotnie odmówiły przyjęcia odszkodowania. Przedstawione dowody wskazują jednak, że ostatecznie do wypłaty doszło. Przedstawiona w tym zakresie przez organy ocena zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie narusza zasady swobodnej oceny dowodów – art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. Nie ma wprawdzie dowodów bezpośrednio potwierdzających wypłatę ustalonego odszkodowania, ale są dowody pośrednie, które na ten fakt wskazują.

W tym stanie rzeczy stosowanie art. 132 ust. 3 u.g.n. było wyłączone. Jak

z powyższego wynika, żaden z normatywnie dopuszczalnych instrumentów pozwalających skarżącemu na gruncie u.g.n. uzyskać lub zwaloryzować odszkodowanie za nieruchomość wywłaszczoną w 1966 roku nie mógł zostać skutecznie wykorzystany.

Podnoszone w skardze kwestie dotyczące przewlekłości postępowania nie mają znaczenia w kontekście oceny legalności kwestionowanej skarga decyzji.

Bez wpływu na zasadność skargi pozostają również wątpliwości skarżącego, dotyczące ekwiwalentności ustalonego decyzją wywłaszczeniową z 1966 roku odszkodowania w odniesieniu do rzeczywistej wartości wywłaszczonej nieruchomości. Decyzja ta jest ostateczna i nie została wyeliminowana z obrotu prawnego. Weryfikacja wysokości ustalonego w 1966 roku odszkodowania, na gruncie inicjowanych przez skarżącego postępowań, jak już wskazano, była niedopuszczalna.

W tym stanie rzeczy, pomimo iż organy uzasadniając swoje decyzje w sposób niepełny odniosły się do wszystkich relewantnych w sprawie okoliczności faktycznych i prawnych, czym naruszyły art. 107 § 3 K.p.a. Sąd przyjął, iż decyzje te nie naruszają prawa w stopniu, który miał wpływ na treść rozstrzygnięcia. Z tej przyczyny skargę należało oddalić – art. 151 P.p.s.a.