Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 811/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-04-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151 par. 1, art. 145 par. 5, aret. 138 par. 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 20 ust. 2 pkt 1
journal: Dz.U. 2007 nr 64 poz 427
law: Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju  Obszarów Wiejskich

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Nawrot (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędzia WSA Artur Kot, Protokolant Specjalista Ilona Obara, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2018 r. w Radomiu sprawy ze skargi [...]Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w [...] na decyzję Dyrektora [...]Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...]lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2009, po wznowieniu postępowania oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem rozpoznania w niniejszym postępowaniu jest skarga [...] spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w B. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. Nr [...]z [...] lipca 2016 r. w przedmiocie odmowy przyznania płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na 2009 rok.

Stan faktyczny i prawny sprawy przedstawia się następująco:

W dniu 14 maja 2009 r. [...] spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w B. (zwana dalej: skarżąca, spółka, beneficjent, wnioskodawca) złożyła do Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B. (zwany dalej: Kierownik BP, organ I instancji) wniosek o przyznanie płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (zwana dalej: płatność ONW) na 2009 r. do gruntów rolnych zadeklarowanych na działkach rolnych o łącznej powierzchni [...] ha.

Decyzją nr [...] z [...] marca 2010 r. Kierownik BP orzekł o przyznaniu wnioskodawcy płatności ONW na 2009 rok w wysokości [...] zł, pomniejszonej o kwotę [...] zł z powodu różnicy pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną, a powierzchnią stwierdzoną. Na skutek złożonego odwołania Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. (zwany dalej: Dyrektor ARIMR, organ odwoławczy) orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Ponownie rozpoznając sprawę Kierownik BP wydał decyzję nr [...] z [...] września 2010 r. o przyznaniu płatności ONW na 2009 rok w wysokości [...] zł pomniejszonej o kwotę [...] zł, ze względu na różnicę pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną, a powierzchnią stwierdzoną. Na skutek złożonego odwołania organ odwoławczy decyzją nr [...] z [...] grudnia 2010 r. orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji. Na skutek złożonej skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 19 lipca 2011 r. sygn. akt VIII SA/Wa 307/11 orzekł o uchyleniu zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji (odpowiednio nr [...] z [...] grudnia 2010 r. i nr [...] z [...] września 2010 r.).

Następnie decyzją Nr [...] z [...] stycznia 2012 r. organ I instancji orzekł o odmowie przyznania skarżącej płatności ONW na 2009 rok. Organ I instancji ustalił, iż powierzchnia deklarowana do przyznania płatności ONW wynosiła [...] ha, powierzchnia stwierdzona na obszarze ONW wyniosła [...] ha. Początkowa płatność ONW została naliczona w wysokości [...] zł, jednakże kwota ta została pomniejszona o kwotę [...] zł, z tytułu sankcji wieloletnich nałożonych w 2007 r. (decyzja Nr [...] z [...] grudnia 2010 r.). Na skutek złożonego odwołania Dyrektor ARiMR decyzją Nr [...] z [...] maja 2015 r. umorzył postępowanie odwoławcze. Podstawę powyższego stanowiło ustalenie, że w okresie trzech lat od daty zawieszenia postępowania (postanowienie Nr [...] z [...] kwietnia 2012 r.) żadna ze stron nie zwróciła się o podjęcie postępowania, wskutek czego żądanie wszczęcia postępowania uważa się za wycofane. Na skutek złożonej skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 10 listopada 2015 r. sygn. akt VIII SA/Wa 479/15 orzekł o oddaleniu skargi.

W dniu 29 maja 2015 r. spółka złożyła wniosek o wznowienie postępowania zakończonego wydaniem decyzji z [...] stycznia 2012 r., co skutkowało wydaniem przez organ I instancji [...] lipca 2015 r. postanowienia nr [...]o wznowieniu z urzędu postępowania w sprawie przyznania płatności ONW na rok 2009, zakończonego decyzją nr [...] z [...] stycznia 2012 r. Podstawę wznowienia stanowił art. 149 § 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 5 i 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm., zwana dalej: k.p.a.).

Po rozpoznaniu przedmiotowego wniosku decyzją Nr [...] z [...] stycznia 2016 r. organ I instancji, działając na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 w związku z art. 145 § 5, art. 105 § 2 k.p.a. oraz art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2007 r., Nr 64, poz. 427 ze zm., zwana dalej: ustawą ONW), § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2009 r., Nr 40, poz. 329 ze zm., zwanego dalej: rozporządzeniem ONW), art. 2 oraz art. 30 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. Urz. UE L 30 z 31.01.2009, str. 16, zwane dalej: rozporządzeniem 73/2009), art. 5 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1975/2006 z dnia 7 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 w zakresie wprowadzenia procedur kontroli, jak również wzajemnej zgodności w odniesieniu do środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. L 368 z 23.12.2006, str. 74, zwane dalej: rozporządzeniem 1975/2006), art. 4 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE EURATOM) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz. U. L 312 z 23.12.1995) orzekł o uchyleniu decyzji ostatecznej nr [...] z [...] stycznia 2012 r. i odmówił przyznania spółce płatności na 2009 rok, w tym jednolitej płatności obszarowej i uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych (podkreślenie Sądu).

Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie Kierownik BP podał, iż w niniejszej sprawie zaistniały przesłanki, które wskazują, że spółka nie spełnia definicji rolnika określonej

w art. 2 lit.a rozporządzenia 73/2009, a także dokonała działań skierowanych na pozyskanie korzyści w sposób sprzeczny z celami prawa wspólnotowego, poprzez sztuczne stworzenie warunków w celu uzyskania tej korzyści polegające na podziale przez P. M. gospodarstwa rolnego będącego w jego posiadaniu, na kilkadziesiąt części zgłaszanych odrębnie we wnioskach o przyznanie płatności na poszczególne lata przez podmioty, których jednym ze wspólników jest P. M..

Wywiódł, że stwierdzenie ww. okoliczności możliwe było dopiero po analizie dokumentacji wszystkich spółek utworzonych przez P. M. w latach 2006-2009, w tym analizy przekazywania poszczególnych gruntów pomiędzy podmiotami, w których P. M. posiadał udziały, wykonywania prac na zlecenie tych podmiotów przez inne podmioty powoływane przez P. M., analizy numerów kont bankowych tych podmiotów oraz tożsamości osób je zawiązujących.

Zdaniem Kierownika BP ww. okoliczności świadczą, iż na moment wydawania decyzji ostatecznej, organ I instancji nie był w stanie ustalić mechanizmu stworzenia sztucznych warunków celem uzyskania nienależnych płatności.

Wyjaśnił, iż na podstawie deklaracji wniosku o przyznanie płatności ONW na 2009 rok, decyzją ostateczną naliczono beneficjentowi początkową płatność

w kwocie [...] zł, potrąconą następnie w całości ze względu na sankcje wieloletnie nałożone decyzją nr [...] z [...] grudnia 2010 r., która następnie w wyniku postępowania sądowoadministracyjnego została uchylona, organ I instancji uznał, że zaistniałe przesłanki wyczerpują przesłanki określone w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. warunkujące wznowienie postępowania administracyjnego. W sprawie zaistniały także przesłanki z art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a., wobec uwzględnienia w decyzji ostatecznej sankcji wieloletnich nałożonych na spółkę decyzją nr [...] z [...] grudnia 2010 r., która następnie w wyniku postępowania sądowoadministracyjnego została uchylona.

Odnosząc się do meritum sprawy organ I instancji stwierdził, iż składając wniosek o przyznanie płatności spółka nie była posiadaczem gospodarstwa rolnego deklarowanego do płatności, ponieważ gospodarstwo to pozostawało w posiadaniu P. M.. To P. M. prowadził działalność rolniczą. Działalność ta była działalnością zarobkową, wykonywaną w sposób zorganizowany i ciągły, prowadzoną na własny rachunek. P. M. był posiadaczem jednego spójnego gospodarstwa rolnego, sztucznie podzielonego i zgłaszanego oddzielnie przez kilkadziesiąt podmiotów zarejestrowanych w ewidencji producentów jako odrębni producenci rolni.

W odwołaniu złożonym na powołaną decyzję skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o przyznanie płatności zgodnie z wnioskiem spółki. Wydanej decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie art. 145 § 1 pkt 5, art. 149 § 2 oraz art. 150 §1 i § 2 k.p.a. Ponadto podniosła ewidentny brak obiektywizmu, brak staranności przy zbieraniu dowodów, ustaleniach stanu faktycznego i popełnienie fundamentalnych błędów ustaleń faktycznych w oparciu o źle metodycznie zgromadzone dowody. Zdaniem spółki organ dokonał błędnej, arbitralnej, dowolnej wręcz kuriozalnej oceny materiału dowodowego - nie przeprowadził dowodów żądanych przez stronę oraz

w sposób nieuzasadniony zastosował art. 5 ust. 3 rozporządzenia 1975/2006 oraz art. 2 i art. 30 rozporządzenia 73/2009.

Wskazaną na wstępie i stanowiącą przedmiot rozpoznania w niniejszej sprawie decyzją Nr [...] z [...] lipca 2016 r. Dyrektor ARiMR, działając na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji w całości i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, a więc zachodzą przesłanki do jej uchylenia i ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Wyjaśnił w tym zakresie, iż w sentencji zaskarżonej decyzji Kierownik BP wskazał, iż po przeprowadzeniu postępowania wznowieniowego i po ponownym rozpatrzeniu wniosku o przyznanie płatności na rok 2015 (omyłka organu odwoławczego, w sentencji decyzji organu I instancji jest: na rok 2009), uchyla decyzję nr [...] z [...] stycznia 2012 r. wydaną przez Kierownika BP w sprawie "przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2009 oraz odmawia przyznania jednolitej płatności obszarowej i uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych". Z uzasadnienia decyzji wynika natomiast, iż powodem odmowy przyznania wnioskowanych płatności było niespełnienie przez wnioskodawcę warunków określonych w § 2 rozporządzenia ONW ze względu na stworzenie przez P. M. sztucznych warunków, o których mowa w art. 30 rozporządzenia 73/2009, w celu uzyskania nienależnych płatności poprzez sztuczny podział posiadanego przez niego gospodarstwa rolnego.

Ocenił, iż osnowa decyzji jest niezgodna z treścią jej uzasadnienia faktycznego, gdyż dotyczy ona innego rodzaju płatności, o które spółka również wnioskowała we wniosku o przyznanie płatności na rok 2009. Wskazał, iż tryb składania wniosków

o przyznanie płatności ONW oraz warunki uzyskania płatności za rok 2009 reguluje rozporządzenie ONW i ustawa ONW. W przypadku płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (zwanych dalej także: płatności OB) zastosowanie mają przepisy ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej (Dz. U. z 2008 r. Nr 170 poz. 1051 ze zm., zwana dalej: ustawą OB).

W postępowaniu dotyczącym przyznania płatności ONW Kierownik BP orzekł

w zakresie przyznania płatności OB, co zdaniem organu odwoławczego, jest działaniem nieuprawnionym. Zaznaczył, iż z treści zaskarżonej decyzji wynika co prawda, że postępowanie dotyczyło płatności ONW, na co wskazuje m.in. znak sprawy widniejący w decyzji oraz powołane przepisy prawa, jednakże najistotniejszym elementem decyzji jest sentencja decyzji.

Podał, iż sentencja decyzji (rozstrzygnięcie, osnowa decyzji) musi być sformułowana w taki sposób, aby nie było wątpliwości, czego ono dotyczy, jakie uprawnienia zostały przyznane lub jakie obowiązki zostały na stronę nałożone. Rozstrzygnięcie powinno być zatem sformułowane precyzyjnie, bez niedomówień

i możliwości różnej interpretacji. Jeśli rozstrzygnięcie zawarte w sentencji decyzji jest diametralnie różne od motywów zawartych w uzasadnieniu, to taka decyzja rażąco narusza art. 107 k.p.a.

Zauważył, iż w odniesieniu do płatności OB, organ I instancji wydał decyzję nr [...] z [...] stycznia 2016 r., którą uchylił właśnie decyzję nr [...] z [...] stycznia 2012 r., wydaną przez Kierownika BP w sprawie przyznania płatności OB na rok 2009 oraz odmówił przyznania jednolitej płatności obszarowej i uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych. Wydanie ponownej decyzji w zakresie przyznania płatności w OB na rok 2009 dla spółki, kwalifikowane jest wadą stanowiącą przesłankę do stwierdzenia nieważności decyzji zgodnie z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.

W wytycznych dla organu I instancji Dyrektor ARiMR zalecił, by przy ponownym rozpoznaniu sprawy jednoznacznie sformułował rozstrzygnięcie oraz zadbał

o zgodność sentencji decyzji z jej uzasadnieniem. Wskazał jednocześnie, że w sprawie niniejszej prowadzone było postępowanie w zakresie wznowienia postępowania. Tym samym rozstrzygnięcie powinno dotyczyć rodzaju płatności, w stosunku do której postępowanie było wznowione tj. płatności ONW. Stosownie do art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji winno stanowić konsekwencję ustalonego w postępowaniu stanu faktycznego i jego oceny w świetle obowiązujących przepisów prawa.

W skardze wniesionej do sądu administracyjnego na powołaną decyzję skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji oraz zwrot kosztów postępowania. Wydanemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie art. 138 § 2, art. 145 § 1 pkt 5, art. 149 § 2 oraz art. 150 §1 i § 2 k.p.a. oraz art. 153 ustawy

o postępowaniu przed sadami administracyjnymi oraz art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie. Ponadto ponownie zarzucił ewidentny brak obiektywizmu, brak staranności przy zbieraniu dowodów, ustaleniach stanu faktycznego i popełnienie fundamentalnych błędów ustaleń faktycznych w oparciu o źle metodycznie zgromadzone dowody.

W uzasadnieniu skargi spółka podała, iż w sprawie nie istnieją i nie istniały podstawy do wznowienia postępowania ze względu na dyspozycję art.145 § 1 kt 5 k.p.a. Żadne supozycje organu nie mogą stanowić okoliczności wznowienia z art.145 § 1 pkt 5 k.p.a. Jedyną podstawę do wznowienia postępowania w niniejszej sprawie stanowi art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a., w pełni zasadny był więc wniosek wnioskodawcy

o niezwłoczne wydanie decyzji, zgodnych z zakresem jej wniosku. Organ nie uwzględnił, iż przesłanki wznowienia z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. muszą nie tylko istnieć

w dniu wszczęcia postępowania ale i w dniu wydania decyzji i muszą być nieznane organowi w dniu wydawania decyzji, nadto - spełniać przymiot nowych ale przede wszystkim muszą być istotne w sprawie. Organ nie może instytucji wszczęcia postępowania traktować jako kolejnej możliwość procedowania w sprawie w pełnym zakresie ze swoistym ominięciem zasady trwałości decyzji ostatecznych. Postępowanie wznowieniowe powinno ograniczyć się do badania oczywistych w sprawie przesłanek wznowienia z art.145 § 1 pkt 8 k.p.a.

Stwierdził także, iż organ I instancji nie zważył, iż pismo organu odwoławczego nie konstytuuje właściwości Kierownika BP do prowadzenia sprawy, a organy są obowiązane ściśle badać i przestrzegać właściwości rzeczowej w każdym przypadku, w tym w postępowaniach nadzwyczajnych. Zdaniem autora skargi, jest poza sporem w sprawie, że jako ostatni decyzję instancyjną (choć umarzającą postępowanie odwoławcze) wydawał Dyrektor ARiMR, więc zgodnie z art. 150 § 1 k.p.a. to ten organ jest właściwy do wszczęcia postępowania wznowieniowego.

Wskazał, iż błąd wskazania w sentencji decyzji płatności OB, mógł być sanowany w inny sposób zarówno przez organ I instancji jak i organ odwoławczy.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga podlega oddaleniu.

Stosownie do treści art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, zwana dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 powołanej wyżej ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami

i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia przez Sąd przepisów prawa, wskazanego w art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

Istotnym dla rozpoznania niniejszej sprawy jest ustalenie zasadności wydania przez organ odwoławczy decyzji kasacyjnej.

Zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 138 § 2 k.p.a.

(w brzmieniu obowiązującym w dacie jej wydania), zgodnie z którym organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.

Z treści powołanego przepisu wyraźnie wynika, że organ odwoławczy upoważniony jest do wydania decyzji kasacyjnej tylko wówczas, gdy w toku postępowania odwoławczego stwierdzi, że decyzja organu I instancji została wydana

z naruszeniem przepisów proceduralnych, a jednocześnie zachodzi konieczność wyjaśnienia sprawy w zakresie mającym istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Stwierdzenie natomiast uchybień natury merytorycznej nie daje organowi odwoławczemu podstaw do wydania decyzji kasacyjnej, lecz obliguje go do wydania

w trybie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. orzeczenia reformatoryjnego, a więc decyzji

o uchyleniu rozstrzygnięcia organu I instancji w całości albo w części i w tym zakresie orzeczenia co do istoty sprawy.

Zgodnie z art. 107 § 1 k.p.a. zarówno sentencja jak i uzasadnienie decyzji stanowią integralną część decyzji. Sentencja decyzji administracyjnej stanowi rozstrzygnięcie sprawy, stanowi o ustaleniu prawa, o usunięciu sporu co do niego lub

o jego tworzeniu na rzecz określonych podmiotów albo też o zakończeniu postępowania w danej instancji bez orzekania w sprawie co do jej istoty. Ocenie Sądu nie może podlegać sama osnowa decyzji, ale decyzja jako całość, a więc łącznie

z uzasadnieniem (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego

w postanowieniu z dnia 15 listopada 2000 r., I SA/Gd 668/98, LEX nr 47109).

Należy zwrócić uwagę, że uzasadnienie stanowi niewątpliwie integralną część decyzji w znaczeniu formalnoprawnym, jako jej składnik. Nie stanowi ono jednakże części rozstrzygnięcia decyzji, bowiem tylko w osnowie decyzji zawarte jest rozstrzygnięcie sprawy co do jej istoty. W wyroku z dnia 15 sierpnia 1985 r., III SA 730/85, GAP 1987, nr 5, s. 43, NSA uznał że: "Utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji oznacza w szczególności utrzymanie w mocy jej podstawowego, koniecznego elementu, jakim jest rozstrzygnięcie. W rozstrzygnięciu (osnowie) decyzji zostaje bowiem wyrażona wola organu administracji załatwiającego sprawę w tej formie. O ile może być wydana decyzja bez uzasadnienia (np. decyzja uwzględniająca żądanie strony), to nie można wydać decyzji bez rozstrzygnięcia. Z tego też względu, w razie sprzeczności pomiędzy rozstrzygnięciem decyzji a jej uzasadnieniem, za miarodajną należy przyjąć treść rozstrzygnięcia. W razie więc, gdy organ odwoławczy utrzymuje w mocy decyzję organu I instancji należy przyjąć, że w szczególności utrzymał w mocy jej rozstrzygnięcie, sformułowane przez organ I instancji."

W rozpatrywanej sprawie błędy organu I instancji dotyczyły kwestii o tyle kluczowej, że po pierwsze organ po wznowieniu postępowania uchylił decyzję nr [...] z dnia [...] stycznia 2012 r. wydaną przez Kierownika BP ARiMR w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2009 oraz odmówił skarżącej: jednolitej płatności obszarowej i uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych, gdy z uzasadnienia decyzji wynikało, iż przedmiotem prowadzonego postępowania po wznowieniu była płatność z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. Ponadto co zaznaczyć należy, w dniu [...] stycznia 2016 r. organ I instancji wydał także decyzję dotyczącą płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2009, o nr [...] (sprawa znana z urzędu VIII SA/Wa 809/16).

Jak wskazano powyżej również uzasadnienie musi korespondować z rozstrzygnięciem. W doktrynie podkreśla się bowiem, że stosunek uzasadnienia do rozstrzygnięcia polega na tym, że "uzasadnienie ma objaśnić tok myślenia prowadzący do zastosowania przepisu prawnego w sprawie" (J. Borkowski w: B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, 1996, s. 488),

a w razie wątpliwości co do treści rozstrzygnięcia uzasadnienie ma służyć ustaleniu jego rzeczywistej treści i innych konsekwencji prawnych decyzji. Niezgodność uzasadnienia z rozstrzygnięciem można rozważać również pod kątem analizowania uzasadnienia, jako nie tylko formalnej, lecz również materialnej części decyzji. Przy przyjęciu tej ostatniej koncepcji podmiot administrowany mógłby z uzasadnienia decyzji wywodzić swój status prawny, co dodatkowo przemawia za obowiązkiem zachowania jednolitości prawnej obu części decyzji administracyjnej, tj. rozstrzygnięcia

i uzasadnienia (por. wyrok WSA w Gliwicach z 15 grudnia 2008 r., sygn. akt III SA/Gl 1206/08, CBOSA).

W rozpatrywanej sprawie wymienione i wykazane błędy nie mają charakteru oczywistej omyłki, podlegającej sprostowaniu na podstawie art. 113 k.p.a., bowiem sprostowanie nie może prowadzić do merytorycznej zmiany decyzji czy ponownego rozstrzygnięcia w sposób odmienny od pierwotnego (por. pogląd NSA w wyroku

z dnia 4 maja 1988 r., sygn. akt III SA1466/87, OSP 1990, Zeszyt 11-12, poz. 398,

z glosą aprobującą W. Tarasa).

Należy wskazać, że sprostowanie oczywistej omyłki w trybie art. 113 § 1 k.p.a. dotyczy wyłącznie zawartych w decyzji błędów pisarskich i rachunkowych oraz innych omyłek o oczywistym charakterze. Oczywistość błędu pisarskiego, rachunkowego czy innego powinna wynikać bądź z natury samego błędu, bądź z porównania rozstrzygnięcia z uzasadnieniem decyzji, z treścią żądania strony, z zawartością materiałów znajdujących się w aktach sprawy czy też z innymi okolicznościami (por. wyroki NSA z: dnia 23 kwietnia 2001 r., sygn. akt II SA/863/00, LEX nr 77522; z dnia 24 września 1988 r., sygn. akt I SA 152/97, 24 września 1999 r., IV SA 1184/97, z dnia 1 lipca 1999 r., sygn. akt IV SA 1067/97 niepubl.).

W zaistniałej sytuacji błędy procesowe nie pozwalały Dyrektorowi ARiMR na przeprowadzenie kontroli merytorycznej zaskarżonej decyzji. Treść rozstrzygnięcia zawsze powinna być związana z przedmiotem postępowania i zachowane zostać powinny wszystkie elementy decydujące o tożsamości sprawy. Rozstrzygnięcie zawarte w decyzji jest rozumiane jako osnowa decyzji bądź sentencja decyzji i jako takie musi być sformułowane jasno i precyzyjnie, tak aby było zrozumiałe dla stron postępowania administracyjnego. Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno

w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa.

W związku z powyższym w orzecznictwie i piśmiennictwie szczególnie mocno akcentowany jest wymóg zrozumiałego, precyzyjnego i jednoznacznego sformułowania decyzji (por. wyrok NSA z dnia 26 października 1995 r., sygn. akt I SA/Po 1024/95). Pomiędzy osnową decyzji, a jej uzasadnieniem musi zachodzić spójność, gdyż uzasadnienie decyzji ma na celu wykazanie prawidłowości procesu myślowego, który doprowadził do podjęcia rozstrzygnięcia określonej treści. Celem argumentacji wyrażonej w uzasadnieniu jest nie tylko odtworzenie procesu stosowania prawa przez organ, co umożliwia sądową kontrolę legalności decyzji, lecz także przekonanie strony o jego zasadności (por. wyrok NSA z 30 czerwca 1983 r., sygn. akt I SA 178/83, ONSA 1983, nr 1, poz. 51, wyroki: WSA w Warszawie z dnia 7 stycznia 2009 r. sygn. akt II SA/Wa 1245/08, z dnia 22 października 2008 r. sygn. akt VI SA/Wa 1182/08).

Tych wymogów z przytoczonych względów decyzja organu I instancji nie spełnia, co wskazuje, że doszło do naruszenia art. 107 § 1 k.p.a. i w rezultacie skutkowało zastosowaniem przez organ odwoławczy art. 138 § 2 k.p.a.

W sprawie bezsporny jest fakt, że przedmiotowa sprawa dotyczyła przyznania płatności ONW na 2009 rok. Na podstawie analizy zaskarżonego aktu Dyrektor ARiMR prawidłowo wywiódł, iż istnieje sprzeczność co do treści sentencji zaskarżonej decyzji

i jej uzasadnienia. Sentencja decyzji dotyczy bowiem odmowy przyznania płatności OB – jednolitej płatności obszarowej i uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych, natomiast uzasadnienie decyzji odnosi się do odmowy przyznania płatności ONW. Dyrektor ARiMR właściwie wskazał, iż w odniesieniu do płatności OB i ONW zastosowanie mają inne przepisy prawa materialnego (odpowiednio ustawa OB oraz rozporządzenie ONW i ustawa ONW). W konsekwencji

w postępowaniu dotyczącym przyznania płatności ONW organ wadliwie orzekł

w zakresie przyznania płatności OB.

Zdaniem Sądu organ odwoławczy zasadnie stwierdził także, iż sentencja decyzji musi być sformułowana w taki sposób, aby nie było wątpliwości, czego ono dotyczy, jakie uprawnienia zostały przyznane lub jakie obowiązki zostały na stronę nałożone. Rozstrzygnięcie powinno być zatem sformułowane precyzyjnie, bez niedomówień

i możliwości różnej interpretacji. Z treści zaskarżonej decyzji (znak sprawy na decyzji, powołane przepisy prawa) wynika wprawdzie, że postępowanie dotyczyło płatności ONW, jednak kluczowym elementem decyzji jest sentencja. Jeśli rozstrzygnięcie zawarte w sentencji decyzji jest diametralnie różne od motywów zawartych

w uzasadnieniu, to taka decyzja rażąco narusza art. 107 k.p.a.

Rację ma też organ odwoławczy, iż wobec wydania przez Kierownika BP decyzji nr [...] z [...] stycznia 2016 r., orzekającej co do istoty w I instancji w sprawie odmowy przyznania płatności OB, po wznowieniu postępowania (poprzez uchylenie decyzji ostatecznej nr [...] z [...] stycznia 2012 r.), wydanie ponownej decyzji w zakresie przyznania płatności w OB na rok 2009 dla spółki, stanowiłoby rażące naruszenie prawa określone w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. i skutkowało stwierdzeniem nieważności decyzji.

Ponadto, sąd stwierdza, że organ odwoławczy wypełnił dyspozycję art. 138 § 2 k.p.a. bowiem przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Kierownika BP, organ ten wskazał, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Zalecił bowiem, by przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ I instancji jednoznacznie sformułował rozstrzygnięcie oraz zadbał o zgodność sentencji decyzji z jej uzasadnieniem. Wskazał również, że w sprawie niniejszej prowadzone było postępowanie w zakresie wznowienia postępowania. Tym samym rozstrzygnięcie powinno dotyczyć rodzaju płatności, w stosunku do której postępowanie było wznowione tj. płatności ONW.

Zarzuty skargi sąd uznał za niezasadne. Prawidłowo Dyrektor ARiMR odniósł się do właściwego organu uruchamiającego procedurę wznowienia postępowania. Ponadto w sytuacji wydanej decyzji na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. przedwczesne jest odnoszenie się do pozostałych argumentów skargi.

W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi.