Wyrok NSA, sygn. akt II SA 1223/84
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 1984-11-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 7, art.75
journal: Dz.U. 1980 nr 9 poz. 26
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 marca 1980 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.
Teza: Realizacja zasady prawdy obiektywnej wymaga, aby dopuścić jako dowód w sprawie wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia stanu faktycznego, a nie jest sprzeczne z prawem /art. 75 Kpa/. Odmienne uregulowania w aktach wewnątrzorganizacyjnych nie mają zastosowania w sprawach indywidualnych, rozstrzyganych przez daną organizację społeczną w drodze decyzji administracyjnych.

TEZY

Realizacja zasady prawdy obiektywnej wymaga, aby dopuścić jako dowód w sprawie wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia stanu faktycznego, a nie jest sprzeczne z prawem /art. 75 Kpa/. Odmienne uregulowania w aktach wewnątrzorganizacyjnych nie mają zastosowania w sprawach indywidualnych, rozstrzyganych przez daną organizację społeczną w drodze decyzji administracyjnych.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny uznał zasadność skargi Bolesława W. na decyzję Zarządu Głównego Związku Bojowników o Wolność i Demokrację z dnia 18 maja 1984 r. w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich i na podstawie art. 207 par. 1 i 2 pkt 3 Kpa uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Zarządu Wojewódzkiego Związku Bojowników o Wolność i Demokrację w Rz., a także - zgodnie z art. 208 Kpa - zasądził od Zarządu Głównego tego Związku kwotę złotych sześćset tytułem zwrotu kosztów postępowania na rzecz skarżącego.


UZASADNIENIE

Komisja Weryfikacyjna Zarządu Wojewódzkiego Związku Bojowników o Wolność i Demokrację w Rz., decyzją z dnia 17 sierpnia 1982 r. odmówiła przyjęcia Bolesława W. w poczet członków Związku, gdyż - jak stwierdzono w uzasadnieniu - brak jest wiarygodnego udokumentowania jego udziału w ruchu oporu.

Zarząd Główny Związku, rozpatrując odwołanie Bolesława W., decyzją nr 3/Wan/WER/84 z dnia 18 maja 1984 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu tej decyzji podkreślono, że udział Bolesława W. w ruchu oporu nie został wystarczająco udokumentowany, gdyż spośród pisemnych oświadczeń 5 świadków - tylko jeden z nich, brat Bolesława W. - Eustachy W., należał do oddziału, w którym służyć miał odwołujący się, oraz pełnił funkcje dowódcze, pozostali zaś służyli w innych oddziałach lub należeli do innych organizacji.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Bolesław W. zarzucił, że wbrew zaleceniom Regulaminu Weryfikacyjnego Związku Bojowników o Wolność i Demokrację, organy obydwu instancji nie podjęły niezbędnych czynności w celu wyjaśnienia okoliczności faktycznych sprawy, w szczególności nie przesłuchały świadków, a nadto bezpodstawnie nie dały wiary oświadczeniu Eustachego W. Skarżący podał równocześnie nazwiska dalszych żyjących dotąd osób, które mogą poświadczyć jego udział w ruchu oporu w okresie od marca 1942 r.

W odpowiedzi na skargę Zarząd Główny Związku Bojowników o Wolność i Demokrację stwierdził, że nie znalazł podstaw do zmiany decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie już wyjaśniono, że orzeczenia organów Związku Bojowników o Wolność i Demokrację o spełnieniu przez poszczególne osoby warunków do uzyskania uprawnień przewidzianych ustawą z dnia 26 maja 1982 r. o szczególnych uprawnieniach kombatantów /Dz.U. nr 16 poz. 122/ mają charakter decyzji administracyjnych. Wydanie więc takich decyzji musi być poprzedzone prawidłowym postępowaniem dowodowym, zgodnym z kodeksem postępowania administracyjnego. Jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego jest zasada prawdy obiektywnej /art. 7 Kpa/, zobowiązująca organy administracji państwowej, a także organizacje społeczne uprawnione do orzekania w sprawach z zakresu administracji państwowej /art. 1 par. 1 pkt 1 i par. 2 pkt 2 Kpa/, do podejmowania wszelkich czynności, jakie są niezbędne do wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy przy uwzględnieniu interesu społecznego oraz słusznego interesu obywateli. Praktyczna realizacja tej zasady została skonkretyzowana między innymi w art. 75, 77 i 80 Kpa. Tylko prawidłowo przeprowadzone postępowanie administracyjne umożliwia zebranie pełnego materiału do wydania decyzji ze wszystkimi niezbędnymi jej elementami, o których mowa w art. 107 Kpa.

W świetle tych uwag należy stwierdzić, że postępowanie w sprawie objętej skargą przeprowadzone zostało wadliwie.

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że nie dano wiary pisemnym oświadczeniom świadków tylko dlatego, że jeden z nich jest bratem skarżącego, pozostali zaś służyli w innych oddziałach albo należeli do innych organizacji ruchu oporu. Stanowisko takie jest błędne, gdyż narusza powołane wyżej art. 7, 75, 77 i 80 Kpa.

Realizacja zasady prawdy obiektywnej wymaga, aby dopuścić jako dowód w sprawie wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia stanu faktycznego, a nie jest sprzeczne z prawem. odmienne uregulowania, zawarte w aktach wewnątrzorganizacyjnych, nie mają zastosowania w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych.

Jeśli więc oświadczenia pisemne świadków, złożone w rozpatrywanej sprawie, budziły wątpliwości co do ich wiarygodności, obowiązkiem organów orzekających było bezpośrednie przesłuchanie świadków, a nawet rozważenie potrzeby przeprowadzenia rozprawy /art. 89 Kpa/ i wyjaśnienie w obecności skarżącego nasuwających się zastrzeżeń.

Zaniechanie wykonania tych czynności procesowych, przy równoczesnej odmowie dania wiary pisemnym oświadczeniom świadków, stanowi naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a to musiało spowodować uchylenie decyzji organów obu instancji na mocy art. 207 par. 1 i 2 pkt 3 Kpa. Orzeczenie o kosztach znajduje uzasadnienia w art. 208 Kpa.