Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 1239/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2013-08-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Finanse publiczne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: uchylono zaskarżone decyzje oraz poprzedzające je decyzje organu I instancji
Powołane przepisy: article: Art. 21
journal: Dz.U. 2007 nr 64 poz 427
law: Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju  Obszarów Wiejskich
article: Art. 3 ust. 2 i 3
journal: Dz.U. 2012 poz 1164
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jednolity.
article: Art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: Art. 152, art. 200
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Zawadzka Sędziowie WSA Bożenna Blitek WSA Janusz Kasprzycki (spr.) Protokolant Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 sierpnia 2013 r. sprawy ze skarg J. P. na decyzje Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 27 lipca 2012r. nr [...] z dnia 27 lipca 2012r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności I. uchyla zaskarżone decyzje oraz poprzedzające je decyzje organu pierwszej instancji oraz decyzje Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] 2012r., nr [...] i z dnia [...] 2012r., nr [....] w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, II. orzeka, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane, III. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącego kwotę 400 zł (słownie: czterysta złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Na podstawie art. 111 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity, Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), Sąd na rozprawie w dniu 1 sierpnia 2013 r. postanowił połączyć niniejszą sprawę ze sprawą o sygn. akt III SA/Kr 1240/12 – do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia i prowadzić pod sygn. akt III SA/Kr 1239/12.

Zaskarżonymi decyzjami z dnia 27 lipca 2012 r. nr [...] oraz nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity, Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., zwanej dalej w skrócie k.p.a.) w zw. z art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (tekst jednolity, Dz. U. z 2008 r. Nr 98, poz. 634 ze zm.), utrzymał w mocy decyzje Kierownika Biura Powiatowego ARMiR z dnia [...] 2012 r. nr [...] w sprawie pomocy finansowej dla J. P. z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2009 oraz nr [...] w sprawie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2009 r.

Powyższe rozstrzygnięcia zapadły w następującym stanie faktycznym

i prawnym:

J. P. złożył wnioski o przyznanie na 2009 r. pomocy na wspieranie gospodarowania na obszarach o niekorzystnych warunkach prowadzenia działalności rolniczej (dalej ONW) i w sprawie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (tj. o jednolitą płatność obszarową (dalej JPO)

i uzupełniającą płatność do powierzchni upraw (dalej UPO)).

Strona łącznie zadeklarowała 3,29 ha do płatności ONW (strefa górska).

Do płatności JPO i UPO strona łącznie zadeklarowała: 3,29 ha do płatności JPO

i 0,12 ha do płatności UPO.

Postępowania zainicjowane wnioskami strony zostały zakończone decyzjami Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia [...] 2009 r. nr [...] oraz z dnia [...] 2009 r. nr [...].

Na mocy pierwszej ze wskazanych decyzji przyznano skarżącemu płatność ONW na rok 2009 w łącznej wysokości 868,56 zł, szacując powierzchnię uprawnioną do ww. płatności na poziomie 3,29 ha (ONW górskie).

Drugą ze wskazanych decyzji przyznano skarżącemu płatności na 2009 r.: JPO w wysokości 1667,96 zł, UPO w wysokości 42,78 zł, szacując powierzchnię uprawnioną do ww. płatności na poziomie 3,29 ha (JPO) i 0,12 ha (UPO).

Po wydaniu i doręczeniu stronie powyższych decyzji ustalono,

że powierzchnie uprawnione do ww. płatności oszacowano nieprawidłowo.

Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] 2009 r. nr [...] oraz z dnia [...] 2009 r. nr [...] zostało zakończone decyzjami Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR odpowiednio z dnia [...] 2012 r. oraz z dnia [...] 2012 r., na mocy których decyzje organu l instancji zostały usunięte z obrotu prawnego. Przyczyną tego rozstrzygnięcia było ustalenie, że w decyzjach pierwotnych odnośnie do przynajmniej części działek ewidencyjnych strony nie uwzględniono wyliczonego dla tych działek tzw. maksymalnego kwalifikowanego obszaru (tj. areału faktycznie uprawnionego do płatności w ramach tych działek, wyliczonego głównie w oparciu o zdjęcia lotnicze).

Efektem ponownego rozpoznania spraw przez organ l instancji, były decyzje Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia [...] 2012 r. nr [...] oraz nr [...].

Na mocy pierwszej z nich odmówiono przyznania skarżącemu płatności ONW, szacując powierzchnię uprawnioną do tych płatności na poziomie 2,49 ha (ONW górskie), natomiast drugą z decyzji odmówiono przyznania skarżącemu płatności JPO i UPO, a powierzchnię uprawnioną do tych płatności oszacowano na poziomie 2,49 ha.

J. P. nie zgadzając się z tymi decyzjami wniósł od nich odwołania,

w których podniósł, że są one krzywdzące i nie odzwierciedlają faktycznego stanu działek zadeklarowanych do płatności.

Opisanymi na wstępie decyzjami Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy decyzje Kierownika Biura Powiatowego ARMiR z dnia [...] 2012 r. nr [...] i nr [...].

W uzasadnieniu decyzji dotyczącej płatności ONW organ odwoławczy wskazał, że podstawą oceny zasadności wniesionego przez stronę odwołania były aktualne dla oceny okoliczności niniejszej sprawy zapisy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)", objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2009 r., Nr 40, poz. 329 ze zm.).

Z uwagi na okoliczności charakteru płatności, o jakie strona się ubiega, postępowanie wyjaśniające skoncentrowało się na ustaleniu, jaka część powierzchni zadeklarowanej przez stronę w jej wniosku o przyznanie w/w wsparcia jest uprawniona do jego przyznania.

Organ II instancji podniósł, że ustalanie ww. powierzchni odbyło się na etapie kontroli administracyjnej wniosku strony. Art 23 rozporządzenia Komisji (WE)

nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. (Dz. U. WE L 141 z 30.04.2004 r., str. 18

z późn. zm.) wskazuje, że kontrola tego rodzaju ma na celu skuteczne zweryfikowanie zgodności danych przedstawionych we wniosku, którego będzie dotyczyć, ze stanem faktycznym.

Podczas tego etapu postępowania, dane z wniosku są porównywane m.in.

z bazą Ewidencji Gruntów i Budynków, wnioskami innych producentów i danymi

z rejestrów zwierząt gospodarskich. Określanie powierzchni uprawnionej do płatności odbywa się jednak przede wszystkim na podstawie dostępnych w systemie informatycznym ARMiR zdjęć lotniczych zadeklarowanego terenu, na których można prowadzić pomiary powierzchni i odległości (tzw. ortofotomap). Na podstawie danych zawartych w EGiB oraz ww. zdjęć lotniczych, dla obszaru każdej z działek ewidencyjnych deklarowanych do płatności jest również obliczana tzw. powierzchnia ewidencyjno-gospodarcza (tzw. PEG). Odpowiada ona powierzchni, która zgodnie

z posiadanymi przez ARiMR danymi jest użytkowana rolniczo w ramach danej działki ewidencyjnej i w związku z tym służy Agencji m.in. do praktycznej kontroli wniosków o płatności do gruntów rolnych (tj. obliczania powierzchni uprawnionej do płatności na danej działce ewid.). Stosowanie do w/w kontroli narzędzi opartych o system informacji geograficznej (tj. np. ortofotomap i PEG) wynika z art. 17 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. (Dz. Urz. WE L 30 z 31.01.2009 r., str. 16 z późn. zm.). Zgodnie z art. 24 ust. 1 lit. c rozporządzenia Komisji (WE)

nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. (Dz. U. WE L 141 z 30.04.2004 r., str. 18

z późn. zm.), przyznanie płatności do obszarów wykraczających poza ustaloną

w systemie informacji geograficznej powierzchnię referencyjną(tj. ww. PEG) ma charakter wyjątku i musi być odpowiednio uzasadnione.

Weryfikując prawidłowość zaskarżonego rozstrzygnięcia organ lI instancji stwierdził, że powierzchnia uprawniona za 2009 r. do płatności ONW była mniejsza niż powierzchnia, którą strona zadeklarowała we wniosku o przyznanie tych płatności. Zawyżenie powierzchni uprawnionej do płatności stwierdzono w przypadku działki rolnej l (zadeklarowano 2,13 ha, do płatności zakwalifikowano 1,33 ha).

W wyniku przeprowadzonej kontroli ww. działek rolnych, wskazano różnicę, pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną, a stwierdzoną, wynoszącą, według organu l instancji 0,80 ha, czyli 34,29%, co skutkowało odmową przyznania płatności ONW. W/w niezgodność została ustalona na podstawie porównania powierzchni zadeklarowanych w ramach w/w działek oraz powierzchni referencyjnych wyliczonych dla tych obszarów i zapisanych w systemie LPIS. Wyniki tego porównania oraz pomiary przeprowadzone na dostępnych w systemie informatycznym ARiMR zdjęciach lotniczych (pochodzących z 2009 r.) zakwestionowanego obszaru nie pozwalały - w ocenie organu II instancji - na uznanie, że na całej jego powierzchni, zgodnie z normami i wymogami prowadzona była przez stronę działalność rolnicza w okresie istotnym dla płatności,

o które wystąpiono.

Z uwagi na zawartość zdjęć z 2009 r. ww. terenu, pomiary dokonane

przez organ l instancji zostały uznane za prawidłowe. Dotyczyło to w szczególności widocznych na zdjęciach granic użytkowania rolniczego, w obrębie których ustalano powierzchnię uprawnioną do płatności w ramach poszczególnych działek rolnych. Zdaniem organu II instancji zdjęcia działek strony są przy tym na tyle czytelne,

że nie można mówić o takim przesunięciu granic widocznych na tych działkach,

czy też istnieniu na tych zdjęciach takich zacienień bądź niedokładności,

które znacząco wpływałyby na wyniki ww. pomiarów.

Organ odwoławczy nie podzielił stanowiska strony, jakoby nie przeprowadzono kontroli w 2009 r., a zatem nie ma podstaw do zmiany powierzchni.

Zgodnie z art. 26 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. (Dz. U. WE L 141 z 30.04.2004 r., str. 18 z późn. zm.), państwa członkowskie gwarantują objęcie kontrolami na miejscu przynajmniej 3 % rolników składających wnioski o pomoc w ramach każdego z pozostałych systemów pomocy powiązanej

z obszarami, o których mowa w tytułach III, IV i IVa rozporządzenia (WE) nr 1782/2003. Oznacza to, że nie było obowiązku przeprowadzenia kontroli na miejscu w niniejszej sprawie. Ponadto uznano, że zdjęcia lotnicze wykonane 2009 r. są wystarczającą informacją dotyczącą sytuacji na działkach strony.

W przypadku działki rolnej l stwierdzono wieloletnie drzewa i krzaki stanowiące obszar typu leśnego (wschodnia i zachodnia część działki) oraz zabudowane siedlisko(południowa cześć działki). W związku z powyższym obszary te podlegały wykluczeniu z płatności. W/w nieprawidłowości stwierdzone na podstawie zdjęć lotniczych nie wymagają potwierdzenia w postaci kontroli na miejscu, gdyż wskazują wprost tereny, na których nie jest prowadzona działalność rolnicza.

Organ II instancji podniósł ponadto, że strona była zobowiązana do podania

w złożonym przez siebie wniosku informacji umożliwiających ustalenie rodzaju

i wymiaru wsparcia, o jakie wnioskowała. Deklarowane we wniosku dane powinny być zgodne ze stanem rzeczywistym w interesie samego wnioskodawcy. Stwierdzone nieprawidłowości oznaczają niedochowanie przez stronę podstawowych wymogów związanych z płatnościami. Dotyczy to w szczególności ww. § 2 pkt 2 rozporządzenia w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich

i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)". Zgodnie

z przepisami ww. rozporządzenia wspomniane płatności przysługują zarejestrowanemu w ARiMR producentowi rolnemu, który terminowo złożył odpowiedni wniosek i który prowadził działalność rolniczą na odpowiednim (wynoszącym min. 1 ha) areale zadeklarowanych gruntów do dnia wydania decyzji administracyjnej w sprawie tych płatności. W/w obszary musiały być również utrzymywane w tym okresie zgodnie z normami i wymaganiami dot. wzajemnej zgodności wynikającymi z art. 4-6 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia

19 stycznia 2009 r. (Dz. Urz. UW L 30 z 31.01.2009 r., str. 16 z późn. zm.), w zw.

z art. 50a i art. 51 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września

2005 r. (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1, z późn. zm.). Do momentu wydania decyzji organu II instancji, strona nie przedłożyła żadnych materiałów mogących podważyć ustalenia poczynione przez organ l instancji.

Konsekwencje stwierdzonego w niniejszej sprawie zawyżenia powierzchni uprawnionej do płatności ONW reguluje art. 138 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r. (Dz. U. WE L 345 z 20.11.2004 r., str. 1 z późn. zm.) w związku z art. 16 ust. 4 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1975/2006

z dnia 7 grudnia 2006 r. (Dz. U. WE L 368 z 23.12.2006, str. 74 z późn. zm.). Zgodnie z ich brzmieniem, jeśli różnica między obszarem zadeklarowanym

a obszarem faktycznie uprawnionym do płatności przekracza 30%, lecz nie więcej niż 50%, to za przedmiotowy rok nie przyznaje się żadnej pomocy.

W wyniku czynności kontrolnych stwierdzono, że powierzchnia uprawniona do płatności ONW wynosi w przedmiotowej sprawie 1,71 ha. Pierwotnie zadeklarowano do tych dopłat 2,27 ha. Łączne zawyżenie powierzchni zadeklarowanej pierwotnie wyniosło w stosunku do powierzchni faktycznie uprawnionej do w/w płatności 32,75%. Nie stwierdzono, aby był to wynik celowego działania producenta. Ponieważ zawyżenie przekroczyło 30%, ale nie przekroczyło 50%, to zgodnie z art. 138 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004 w zw. z art. 16 ust. 4 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1975/2006, konsekwencją tego była odmowa płatności ONW za rok, na który wnioskowano o wsparcie tego rodzaju.

W uzasadnieniu decyzji dotyczącej płatności JPO i UPO organ odwoławczy podniósł w tym przypadku, że postępowanie wyjaśniające koncentrowało się

na ustaleniu, jaka część powierzchni zadeklarowanej przez stronę w jej wniosku

o przyznanie w/w wsparcia jest uprawniona do jego przyznania.

Organ odwoławczy wskazał, że ustalanie ww. powierzchni odbyło się na etapie kontroli administracyjnej wniosku strony. Art 23 rozporządzenia Komisji (WE)

nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. (Dz. U. WE L 141 z 30.04.2004 r., str. 18

z późn. zm.) wskazuje, że kontrola tego rodzaju ma na celu skuteczne zweryfikowanie zgodności danych przedstawionych we wniosku, którego będzie dotyczyć, ze stanem faktycznym.

Podczas tego etapu postępowania, dane z wniosku są porównywane m.in.

z bazą Ewidencji Gruntów i Budynków, wnioskami innych producentów i danymi

z rejestrów zwierząt gospodarskich. Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 1, 2 i 2a ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r., o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (tekst jednolity: Dz. U. z 2008 r., Nr 170, poz. 1051 z późn. zm.) i art. 24 ust. 1 lit. c rozporządzenia Komisji (WE) 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. (Dz. U. WE L 141

z 30.04.2004 r, str. 18 z późn. zm.), deklaracja dotycząca płatności,

o które wnioskowała strona, powinna zostać zweryfikowana odnośnie do jej zgodności z maksymalnym kwalifikowalnym obszarem (inne określenia to: obszar działki odniesienia, powierzchnia referencyjna lub powierzchnia ewidencyjno-gospodarcza - PEG). Obszar taki wskazuje największy możliwy areał uprawniony na danej działce ewidencyjnej do w/w płatności, tj. spełniający wymogi dot. rzeczywistego i zgodnego z normami oraz wymogami użytkowania rolniczego.

Dane dot. powierzchni referencyjnych są zapisane w systemie identyfikacji działek rolnych (LPIS), wdrożonym przez ARiMR m.in. na podstawie art. 6 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. (Dz. U. WE L 141 z 30.04.2004 r, str. 18 z późn. zm.) oraz pkt 6 i 7 preambuły do w/w rozporządzenia. Stosowanie przez ARiMR do kontroli wniosków związanych

z powierzchnią uprawianą rolniczo, narzędzi opartych o system informacji geograficznej (czego efektem są powierzchnie PEG dla działek ewid.) w przypadku 2009 r. m.in. z art. 14-17 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. (Dz. U. WE L 30 z 31.01.2009 r., str. 16 z późn. zm.), art. 24 ust. 1 lit. c oraz art. 50 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. (Dz. U. WE L 141 z 30.04.2004 r., str. 18 z późn. zm.).

Weryfikując prawidłowość zaskarżonego rozstrzygnięcia organ lI instancji stwierdził, że powierzchnia uprawniona za 2009 r. do płatności JPO była mniejsza niż powierzchnia, którą strona zadeklarowała we wniosku o przyznanie tych płatności. Zawyżenie powierzchni uprawnionej do płatności dotyczyło działki rolnej I

o powierzchni 1,33 ha.

W wyniku przeprowadzonej kontroli administracyjnej ww. działki, stwierdzono różnicę pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną a stwierdzoną, wynoszącą 0,80 ha, czyli 32,13% powierzchni stwierdzonej, co skutkowało odmową przyznania płatności JPO.

Z uwagi na zawartość zdjęć z 2009 r. ww. terenu, pomiary dokonane

przez organ l instancji zostały uznane za prawidłowe. Dotyczy to w szczególności widocznych na tych zdjęciach granic użytkowania rolniczego, w obrębie których ustalano powierzchnię uprawnioną do płatności w ramach poszczególnych działek rolnych. Zdaniem organu II instancji zdjęcia działek strony są przy tym na tyle czytelne, że nie można mówić o takim przesunięciu granic widocznych na tych działkach, czy też istnieniu na tych zdjęciach takich zacienień bądź niedokładności, które znacząco wpływałyby na wyniki w/w pomiarów.

Organ odwoławczy nie podzielił stanowiska strony, jakoby nie przeprowadzono kontroli w 2009 r., a zatem nie ma podstaw do zmiany powierzchni.

Zgodnie z art. 26 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. (Dz. U. WE L 141 z 30.04.2004 r., str. 18 z późn. zm.), państwa członkowskie gwarantują objęcie kontrolami na miejscu przynajmniej 3 % rolników składających wnioski o pomoc w ramach każdego z pozostałych systemów pomocy powiązanej

z obszarami, o których mowa w tytułach III, IV i IVa rozporządzenia (WE) nr 1782/2003. Oznacza to, że nie było obowiązku przeprowadzenia kontroli na miejscu w niniejszej sprawie. Ponadto uznano, że zdjęcia lotnicze wykonane 2009 r. są wystarczającą informacją dotyczącą sytuacji na działkach strony.

W przypadku działki rolnej l stwierdzono wieloletnie drzewa i krzaki stanowiące obszar typu leśnego (wschodnia i zachodnia część działki) oraz zabudowane siedlisko(południowa cześć działki). W związku z powyższym obszary te podlegały wykluczeniu z płatności. W/w nieprawidłowości stwierdzone na podstawie zdjęć lotniczych nie wymagają potwierdzenia w postaci kontroli na miejscu, gdyż wskazują wprost tereny, na których nie jest prowadzona działalność rolnicza.

Zgodnie z art. 34 ust. 4 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. (Dz. U. WE L 316 z 2.12.2009 r., str. 65 z późn. zm.) "działka rolna, na której znajdują się drzewa, uważana jest za obszar kwalifikowalny do celów systemów pomocy obszarowej, pod warunkiem że działalność rolnicza

lub planowana produkcja może odbywać się w podobny sposób jak na działkach bez drzew na podobnej powierzchni". Zadrzewienia i zakrzaczenia stwierdzone na części działek strony nie pozwalały na uznanie, że są one normalnym i nie wpływającym na prowadzoną na niej produkcję rolniczą fragmentem zakwestionowanych terenów. Dotyczy to również użytkowania jej jako trwałe ekstensywne pastwisko. Stwierdzonego stanu nie usprawiedliwiają żadne wymogi związane z ekstensywnym jej użytkowaniem, czy też wymogami związanymi z walką z erozją. Urozmaicanie szaty roślinnej tych terenów nie może polegać na wieloletnich zaniedbaniach polegających na nadmiernym ograniczaniu zabiegów pielęgnacyjnych. Do celów przyznania pomocy w ramach systemu jednolitej płatności obszarowej kwalifikują się grunty orne, trwałe użytki zielone, uprawy trwałe, ogródki przydomowe oraz działki rolne obsadzone zagajnikami o krótkiej rotacji, utrzymywane w dobrej kulturze rolnej, zgodnej z ochroną środowiska. Obszary zadrzewione, do których zaliczono grunty wskazane przez wnioskodawcę, nie są objęte systemem wsparcia. Drzew występujących na działce nie sposób zakwalifikować ani do zagajników o krótkiej rotacji, ani jako terenu o dobrej kulturze rolnej tuż przed zalesieniem. Wnioskodawca zatem, nie dopełnił warunków do przyznania mu wnioskowanej płatności.

Organ II instancji podniósł ponadto, że strona była zobowiązana do podania

w złożonym przez siebie wniosku informacji umożliwiających ustalenie rodzaju

i wymiaru wsparcia, o jakie wnioskowała. Deklarowane we wniosku dane powinny być zgodne ze stanem rzeczywistym w interesie samego wnioskodawcy.

W ocenie organu odwoławczego, stwierdzone nieprawidłowości oznaczały niedochowanie przez stronę wymogów związanych z płatnościami. Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 1i 2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, płatności przysługują zarejestrowanemu w ARiMR producentowi rolnemu, który terminowo złoży odpowiedni wniosek i który posiada (tj. faktycznie użytkuje rolniczo) odpowiedni areał zadeklarowanych działek rolnych w okresie od 31 maja roku, w którym złożono wniosek, do końca tego roku. W/w obszary muszą być również utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tych płatności i kwalifikować się do objęcia płatnościami JPO zgodnie z art. 124 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. (Dz. Urz. UE L 30 z 31.01.2009 r., str. 16 z późn. zm.).

Konsekwencje stwierdzonego w niniejszej sprawie zawyżenia powierzchni uprawnionej do płatności JPO reguluje art. 51 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. (Dz. Urz. WE L 141 z 30.04.2004 r., str. 18 z późn. zm.). Zgodnie z jego brzmieniem, jeżeli w wyniku kontroli administracyjnej bądź kontroli na miejscu wykryte zostanie, iż ustalona różnica między zadeklarowanym a obszarem faktycznie uprawnionym do płatności dla danej grupy upraw przekracza 20% powierzchni stwierdzonej, lecz nie więcej niż 50%, to za przedmiotowy rok dla tej grupy upraw nie przyznaje się żadnej pomocy.

W wyniku czynności kontrolnych stwierdzono, że powierzchnia uprawniona do płatności JPO wynosi w przedmiotowej sprawie 2,49 ha. Pierwotnie zadeklarowano do tych dopłat 3,29 ha. Łączne zawyżenie powierzchni zadeklarowanej pierwotnie wyniosło w stosunku do powierzchni faktycznie uprawnionej do w/w płatności 32,13%. Ponieważ zawyżenie przekroczyło 20%, ale nie przekroczyło 50% powierzchni stwierdzonej, to zgodnie z art. 51 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 oraz art. 7 ust. 2 pkt 2 i 3 ww. ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, konsekwencją tego była odmowa płatności JPO za 2009 rok.

Skargi na decyzje Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 27 lipca 2012 r. nr [...] oraz nr [...] złożył J. P. Podniósł, że zaskarżone rozstrzygnięcia w jego ocenie zostały wydane z naruszeniem art. 80 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. Skarżący podniósł nadto, że wnioski o przyznanie płatności zostały złożone na podstawie otrzymanej od ARMiR dokumentacji i stanu faktycznego upraw.

W odpowiedzi na skargi organ administracji podtrzymał dotychczasowe stanowisko i argumentację zawartą w zaskarżonych decyzjach.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity, Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej w skrócie P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę

do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga, więc merytorycznie,

lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa.

Jak stanowi § 2 art. 134 P.p.s.a. sąd nie może też wydać orzeczenia

na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.

Skargi zasługiwały na uwzględnienie, gdyż przeprowadzona w niniejszej sprawie, według wskazanych powyżej kryteriów, kontrola wydanych w niej rozstrzygnięć, wykazała, że doszło do naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Przedmiotem kontrolowanych decyzji są: pomoc finansowa na wspieranie gospodarowania na obszarach o niekorzystnych warunkach prowadzenia działalności rolniczej (ONW) i płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (tj. jednolita płatność obszarowa (JPO) i uzupełniająca płatność do powierzchni upraw (UPO)).

Art. 21 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2007 r. Nr 64, poz. 427 ze zm.) zmodyfikował postepowanie dowodowe w sprawach dotyczących przyznania płatności ONW. Zostały wyłączone niektóre z zasad postępowania dowodowego wynikające

z Kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności zasady

w zakresie rozkładu ciężaru dowodu co do zaistnienia określonych faktów.

W postępowaniu w tego rodzaju sprawach organ, przed którym toczy się postępowanie, stoi na straży praworządności, jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy (ust. 2 pkt 1 i 2 ww. ustawy).

Jednakże w myśl ust. 2 pkt. 3 powyższego przepisu organ administracyjny udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania, jak również (ust. 2 pkt 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.

W tym postępowaniu Agencja nie ma obowiązku aktywnego poszukiwania dowodu. To na stronie oraz innych osobach uczestniczących w tym postępowaniu, zgodnie z art. 21 ust. 3 ww. ustawy, ciąży obowiązek przedstawiania dowodów

oraz dawania wyjaśnień co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.

Bezspornym jest, że na podstawie art. 3 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (tekst jednolity, Dz. U. z 2008 r. Nr 170, poz. 1051 ze zm., obecnie tekst jednolity, Dz. U. z 2012 r., poz. 1164, zwanej dalej ustawą o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego), w brzmieniu obowiązującym w dacie wydawania zaskarżonej decyzji, zostały również wyłączone niektóre z zasad postępowania dowodowego wynikające z Kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności zasady

w zakresie rozkładu ciężaru dowodu co do zaistnienia określonych faktów.

W art. 3 ust. 3 ww. ustawy postanowiono, że ciężar udowodnienia faktu spoczywa

na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Wskazać jednakże należy,

że w tych samych przepisach ustawodawca także zdecydował, że organy Agencji mają stać na straży praworządności, wyczerpująco rozpatrzeć cały materiał dowodowy oraz, na żądanie stron, udzielać im niezbędnych informacji i zapewnić czynny udziału w postępowaniu.

Sąd w składzie orzekającym także tej sprawie podziela zatem w pełni pogląd Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wypowiedziany w wyroku

z dnia 1 października 2010 r., sygn. akt V SA/Wa 709/10; LEX nr 759395,

że: "Obowiązek strzeżenia praworządności a następnie wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego oznacza, że ten materiał dowodowy musi pozwalać

na wyjaśnienie wszystkich wątpliwości w sprawie, a w szczególności

na wyczerpujące odniesienie się do zarzutów i twierdzeń strony."

W rozpatrywanej sprawie, w ocenie Sądu wbrew twierdzeniom organów,

nie zgromadzono takiego materiału dowodowego, który by pozwalał

na usunięcie wszelkich wątpliwości, a w motywach wydanych rozstrzygnięć,

nie zawarto przekonywującej argumentacji, przemawiającej za prawidłowością podjętych decyzji.

§ 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r.

w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej

w ramach działania "wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania(ONW" objętego Programem Rozwoju Obszarów wiejskich na lata 2007 – 2013 (Dz. U. z 2009 r. Nr 40, poz. 329 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym w dacie wydawania zaskarżonej decyzji stanowił, że "płatność ONW przysługuje rolnikowi w rozumieniu przepisów art. 2 lit. a rozporządzenia nr 73/2009, zwanemu dalej "rolnikiem":

1) który podjął zobowiązanie, o którym mowa w:

a) art. 14 ust. 2 tiret drugie rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) oraz zmieniającego i uchylającego niektóre rozporządzenia (Dz. Urz. WE L 160 z 26.06.1999, str. 80, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 25, str. 391, z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1257/1999", albo

b) art. 37 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1, z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1698/2005";

2) jeżeli łączna powierzchnia działek rolnych w rozumieniu art. 2 pkt 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z 02.12.2009, str. 65)4), zwanych dalej "działkami rolnymi", lub ich części, położonych na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, zwanych dalej "obszarami ONW", na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia nr 73/2009, posiadanych w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, wynosi co najmniej 1 ha;

3) do położonej na obszarach ONW powierzchni działek rolnych lub ich części, będących w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, wynoszącej nie więcej niż 300 ha;

4) jeżeli został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, zwany dalej "numerem identyfikacyjnym";

5) jeżeli są przestrzegane wymogi i normy określone w przepisach o płatnościach

w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, zgodnie z przepisami art. 50a

i art. 51 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r.

w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277

z 21.10.2005, str. 1, z późn. zm.).

W odniesieniu natomiast do płatności JPO i UPO trafnie wskazują organy,

że materialnoprawne przesłanki uprawniające rolnika do płatności obszarowych zostały określone w art. 7 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. W świetle tego przepisu rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa na będące w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, powierzchni gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujących się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 124 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 73/2009, jeżeli rolnik spełnia warunki wymienione w punktach od 1 do 3 tego przepisu. Jak stanowi ust. 2 art. 124 ww. rozporządzenia, rolnikowi, który w danym roku spełnia warunki

do przyznania jednolitej płatności obszarowej, przysługują wskazane w tym przepisie płatności uzupełniające do powierzchni upraw.

W rozpatrywanej sprawie zarówno rozstrzygnięcia dotyczące płatności ONW, jak i JPO oraz UPO zostały oparte, jak to wynika z uzasadnień zaskarżonych decyzji, na danych o powierzchni działek rolnych zawartych w systemie identyfikacji działek rolnych (LPIS).

W obu postępowaniach administracyjnych, toczących się przed organami Agencji, podstawę prawną kontroli administracyjnej wniosków o przyznanie płatności ONW jak i płatności bezpośrednich (JPO i UPO) w oparciu o bazę referencyjną systemu LPIS stanowią przepisy prawa wspólnotowego, a w szczególności art. 14 - 17 rozporządzenia nr 73/2009z 19 stycznia 2009 r. (Dz. U. WE L 30 z 31.01.2009 r. str. 16 z późn. zm.).Wykorzystano więc, jak podniósł organ odwoławczy, ortofotomapy cyfrowe, dane Ewidencji Gruntów i Budynków, dane z rejestru zwierząt gospodarskich, które to źródła umożliwiły organom orzekającym porównanie danych z wniosku z danymi pochodzącymi z tych źródeł i dokonanie ustalenia dla każdej działki ewidencyjnej tzw. maksymalnego kwalifikowalnego obszaru (tj. powierzchni referencyjnej lub powierzchni ewidencyjno – gospodarczej PEG), wskazującego największy możliwy areał uprawiany na danej działce.

Nie ulega wątpliwości, że dane dotyczące działek rolnych zawarte

w LPIS powinny być dokładne, rzetelne i aktualne. Stwierdzenie jednakże rozbieżności pomiędzy deklaracją rolnika a danymi wyznaczonymi na podstawie ortofotomapy powinno pociągać za sobą działania organów zmierzające do ustalenia stanu rzeczywistego, przy wykorzystaniu wszystkich dostępnych środków dowodowych, zwłaszcza, gdy ustalenia poczynione przez organy są kwestionowane przez stronę.

Zasadnie bowiem stwierdza WSA w Warszawie w przywołanym już wyroku, że: "Dokonana w art. 3 ust. 3 ustawy o płatnościach modyfikacja zasad dowodzenia nie może być bowiem pojmowana jako niczym nieograniczony obowiązek strony prezentacji i oferowania dowodów potwierdzających jej twierdzenia. Oznacza ona zdaniem Sądu, że na Agencji istotnie nie ciąży obowiązek aktywnego poszukiwania dowodów mających wspierać stanowisko strony, jednak w związku z jej twierdzeniami i zarzutami organy Agencji winny zgromadzić takie dowody,

które pozwoliłyby na zweryfikowanie prawdziwości jej twierdzeń." Pogląd ten jest także adekwatny w stosunku do regulacji postępowania dowodowego

w postępowaniach o przyznanie płatności ONW.

Obowiązek taki wynika wprost z art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity, Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., zwanej dalej w skrócie k.p.a.), który to w żaden sposób nie został wyłączony postanowieniami ani art. 21 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2007 r. Nr 64, poz. 427 ze zm.) ani postanowieniami art. 3 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Przerzucenie ciężaru dowodu określonego faktu, na osobę,

która z faktu tego wywodzi skutki prawne nie oznacza złagodzenia obowiązku przestrzegania przez organy Agencji zasady praworządności, w której mieści się również obowiązek oparcia rozstrzygnięcia na stanie faktycznym zgodnym

z rzeczywistością.

Patrząc przez ten pryzmat na kontrolowane decyzje, wydane w przedmiocie płatności ONW, jak i JPO oraz UPO, stwierdzić należy, że decyzje te wymogom tym nie odpowiadają.

Nie jest wystarczającym, w ocenie Sądu, jedynie ogólne odwołanie się

w uzasadnieniach podjętych rozstrzygnięć do dowodów pozyskanych z systemu LPIS. Zgłoszenie przez stronę w odwołaniu konkretnych argumentów, związanych

z funkcjonowaniem dwóch baz referencyjnych z różnymi wielkościami powierzchni działek, przeciw ustaleniom organu I instancji co do powierzchni zgłoszonych

do dopłat działek, obligowało organ odwoławczy do przeprowadzenia dowodów pozwalających na odparcie lub uwzględnienie tych zarzutów. Z akt przekazanych Sądowi nie wynika, aby w obu postępowaniach przeprowadzone zostało postępowanie weryfikujące twierdzenia strony (w ramach postępowania uzupełniającego). Istotnie, jak wskazano wyżej, wynikające z art. 3 ust. 2 i 3 ustawy

o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego uproszczenie postępowania dowodowego w sprawach, których przedmiotem są m.in. płatności ONW i bezpośrednie, zmierza wprawdzie do przyspieszenia postępowania administracyjnego, ale nie jest tak daleko idące, aby twierdzić, że organy są zwolnione od rzetelnego ustalenia stanu faktycznego i pominięcia zarzutów strony.

W odwołaniach od decyzji organu I instancji skarżący kwestionował ustalenia powierzchni działek poczynione w ramach kontroli administracyjnej. Jak wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych, skoro określona we wniosku powierzchnia gruntów kwalifikująca się do dopłat została zakwestionowana, organ odwoławczy obowiązany był skorzystać ze wszystkich dostępnych źródeł dowodowych. Stosownie do treści art. 78 k.p.a. żądanie strony przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy, a żądania nie uwzględnia się jedynie w enumeratywnie określonych przypadkach (por. wyrok z dnia 25 listopada 2009 r. sygn. akt II SA/Go 858/09). Choć w rozpoznawanej sprawie wniosek taki nie został wprost sformułowany

w odwołaniach od kwestionowanych decyzji, to rzeczą organu prowadzącego postępowanie było uwzględnienie rzeczywistego zamiaru strony działającej bez fachowego pełnomocnika, a wynikającego z treści składanych przez nią pism (tutaj: odwołania).

Podniesione przez skarżącego zarzuty winny być szczegółowo rozpatrzone

i ocenione nade wszystko z tego powodu, że zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy

o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego miarodajną datą

dla stwierdzenia jego uprawnień do otrzymania płatności bezpośrednich było wykazanie powierzchni upraw będących w jego posiadaniu, podobnie

jak w przypadku płatności ONW.

Ustalenia określające zakres posiadania (obszar działek rolnych) winny więc znaleźć się w materiale dowodowym sprawy i być przedstawione i ocenione

w uzasadnieniu rozstrzygnięcia, zgodnie ze wskazanym już art. 107 § 3 k.p.a. Przepis ten wymaga zatem wskazania w uzasadnieniu faktycznym decyzji faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn,

z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej,

zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Obowiązek wyczerpującego umotywowania decyzji wynika również z obowiązywania w postępowaniu administracyjnym zasady przekonywania (art. 7 k.p.a.).

Uzasadnienia zaskarżonych decyzji koncentrują się natomiast na rozważaniach dotyczących systemu identyfikacji działek rolnych (LPIS), wykorzystywanego w kontroli administracyjnej kwalifikowalności wniosków

o przyznanie płatności ONW i o pomoc obszarową.

Zasadności powyższych ogólnych stwierdzeń Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę nie kwestionuje. Nie ulega wątpliwości, że obowiązkiem organu administracyjnego rozpoznającego sprawę jest zebranie i ocena materiału dowodowego zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów wyrażoną w art. 80 k.p.a. Jak wskazano w wyroku z dnia 10 listopada 2009 r., sygn. akt II SA/Go 735/09,

który to pogląd Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę także podziela, obowiązywania tej zasady i wynikającego z niej obowiązku oparcia rozstrzygnięcia na miarodajnym i pełnowartościowym materiale dowodowym nie uchylają odmienności w zakresie postępowania dowodowego przewidziane w ustawie

o płatnościach, na co wskazuje zasada praworządności określona w art. 3 ust. 2 pkt 2 tej ustawy.

Organ stwierdził tylko, że pochodzące z 2009 r. zdjęcia lotnicze,

którymi dysponuje Agencja, nie pozwalały na uznanie, że na całej powierzchni zdeklarowanej do płatności przez skarżącego, prowadzona jest zgodnie z normami działalność rolnicza. W przypadku działki rolnej I stwierdzono bowiem wieloletnie drzewa i krzaki stanowiące obszar typu leśnego (wschodnia i zachodnia cześć działki) oraz zabudowane siedlisko (południowa część działki), które to obszary podlegały wykluczeniu z płatności.

Zdaniem Sądu organy nie rozwiały jednak wątpliwości w tym zakresie,

że ortofotomapy w tej kwestii oddają rzeczywisty stan na gruncie. Najistotniejsze jednak, że organy nie powołały się w uzasadnieniu decyzji, które to konkretne ortofotomapy, znajdujące się w aktach sprawy obalają twierdzenia skarżącego

i przedstawiają rzeczywisty stan przemawiający za argumentami Agencji.

W aktach znajduje się przy wniosku skarżącego materiał w postaci map,

ale zupełnie nie wiadomym jest, czy są to ortofotomapy pochodzące z systemu LPIS, na który powołuje się Agencja i co konkretnie przedstawiają. Rzeczywiście,

na niektórych z nich zaznaczone są nr działek, a kolorem czerwonym bliżej nie opisane w legendzie map powierzchnie. W rubryce "Właściwości" na niektórych

z nich wskazano, że przedstawiają one warstwy pola ewidencyjno – gospodarczego z wniosku strony. Nie wiadomy jest jednak, czy jest to pole zaznaczone kolorem czerwonym, czy też "obrysowane" niebieską linią, czy też linią tą zaznaczono granice poszczególnych działek. Gdyby nawet uznać, że jest to pole zaznaczone kolorem czerwonym, gdzie poza nim znalazły się zadrzewione części działki, to w środkowej części tego pola, przy widocznych zabudowaniach, jak należy domniemywać siedliskowych, także są fragmenty działki zadrzewione, a znajdujące się w tym polu. Który zatem z tych dowodów potwierdza stanowisko organów uwidaczniając tereny kwalifikujące się do wykluczenia z obu rodzajów płatności, jak podniosła Agencja.

Sąd w składzie orzekającym stoi na stanowisku, że nie można zaakceptować tak przeprowadzonego postępowania dowodowego organów obu instancji. Skoro sądom administracyjnym została przyznana kompetencja do zweryfikowania

pod względem zgodności z prawem wydawanych rozstrzygnięć w przedmiocie płatności, to nawet przy takim uregulowaniu postępowania dowodowego w tego rodzaju sprawach - jako uproszczonego - kontrola ta nie może być iluzoryczną. Ustalenia organów muszą być bowiem weryfikowalne. W niniejszej natomiast sprawie jest to niemożliwe. Sąd nie może się domyślać, co poszczególne dowody odzwierciedlają.

Wobec powyższego Sąd uznał, że kontrolowane decyzje zostały wydane

z naruszeniem przepisów postępowania, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ

na treść rozstrzygnięcia, czego konsekwencją jest ich uchylenie.

Zgodnie z art. 135 P.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych

lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach danej sprawy.

Określenie "we wszystkich postępowaniach" wskazuje, że środki prawne,

o których mowa w tym przepisie powinny być stosowane do aktów lub czynności wydanych lub podjętych w różnych, a więc w odrębnych postępowaniach prowadzonych w granicach danej sprawy, której dotyczy skarga. Chodzi więc zarówno o postępowania zaliczane do trybu głównego, jak i postępowania należące do trybu nadzwyczajnego -np. postępowanie w sprawie wznowienia postępowania, stwierdzenia nieważności decyzji oraz zmiany lub uchylenia decyzji na podstawie art. 154 § 1, art. 155 i 156 § 1 k.p.a. Określenie "w granicach danej sprawy" wskazuje,

że chodzi o sprawę administracyjną w ujęciu materialnym, na co wskazał NSA

w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 27 czerwca 2000r., sygn. akt FPS 12/99 (tak A. Kabat, Komentarz do art. 135 ustawy P.p.s.a., System Informacji Prawnej Lex (Lex Omega) 35/2013). Jak stwierdził NSA w wyroku z dnia 24 października 2011r., sygn. akt I FSK 1573/10 (LEX nr 1069287): "Uregulowanie zawarte w art. 135 p.p.s.a. daje sądowi możliwość rozszerzenia kontroli poza zaskarżone akty i czynności, o ile mieszczą się one w granicach danej sprawy".

Niewątpliwie w granicach niniejszej sprawy zostały wydane decyzje w sprawie stwierdzenia nieważności pierwotnych decyzji przyznających skarżącemu płatności (ONW i JPO i UPO).

Sąd w składzie orzekającym w tej sprawie uznał, że zaszły przesłanki

do zastosowania art. 135 P.p.s.a. wobec decyzji wydanych w nadzwyczajnym postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności.

Przypomnieć należy, że w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji organ właściwy działa jako organ kasacyjny i nie może rozstrzygać żadnej innej kwestii poza wykazaniem przesłanek pozytywnych z art. 156 § 1 k.p.a., np. rażącego naruszenia prawa.

Zgodzić się należy ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonym w wyroku z dnia 14 marca 2012r., sygn. akt II OSK 2525/10 (LEX nr 1145613), że : "O rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt. 2 kpa decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony, oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze - skutki,

które wywołuje decyzja. Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się

w oczy sprzeczności między treścią rozstrzygnięcia a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności gospodarcze lub społeczne skutki naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa". Rażącym naruszeniem prawa nie będzie zatem każde jego naruszenie. Naruszenie przepisów prawa materialnego, czy przepisów postępowania nawet mające istotny wpływ na wynik sprawy nie może być podstawą stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, jeżeli nie ma cech rażącego naruszenia.

Z uzasadnień decyzji w sprawie stwierdzenia nieważności wynika natomiast niezbicie, że doszło do błędnych ustaleń przez organy Agencji okoliczności mających istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, a więc do naruszenia w prowadzonym postępowaniach z wniosku skarżącego o przyznanie płatności ONW i JPO i UPO przepisów postępowania art. 7 i 77 § 1 k.p.a.

W ocenie Sądu organ nie wykazał, aby nieuwzględnienie danych, o których mowa w uzasadnieniach tych decyzji, dotyczących działek ewidencyjnych skarżącego wyczerpywało przesłankę z art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a. Uchybienia,

o których mowa w uzasadnieniu przedmiotowych decyzji niewątpliwie miały wpływ na wynik sprawy, jednak z pewnością nie wykazywały one cech rażącego naruszenia prawa, lecz stanowiły o błędzie organu w ustaleniu rzeczywistego stanu faktycznego sprawy.

Takich działań organu nie można zaakceptować jako zgodnych z prawem,

tym bardziej, że negatywne konsekwencje takiego stanu rzeczy zostały przerzucone na skarżącego. Popełnienie błędów przez organy, w żaden sposób nie dawały podstawy do stwierdzenia nieważności pierwotnie wydanych w tej sprawie decyzji.

Strona nie może zdaniem Sądu ponosić negatywnych konsekwencji błędów organu w sytuacji, gdy poczynione w tym zakresie ustalenia organów zostały zweryfikowane po trzech latach od wydania decyzji co do istoty sprawy.

Wyeliminowaniu z obrotu prawnego podlegały więc, na podstawie art. 135 P.p.s.a, także decyzje w sprawie stwierdzenia nieważności.

Biorąc zatem pod uwagę przedstawione powyżej rozważania Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U.

z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł, jak w punkcie I sentencji wyroku.

Treść art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zobowiązywała Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie do orzeczenia, jak w punkcie

II sentencji wyroku.

O kosztach, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie orzekł,

na podstawie art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), jak w punkcie

III sentencji wyroku.