Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SAB/Go 58/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2014-07-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6129 Inne o symbolu podstawowym 612
658
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Starosta
Treść wyniku: Umorzyć postępowanie w części
Powołane przepisy: article: art. 217, art. 12, art. 35, art. 36, art. 37
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 149, art. 52, art. 53
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Sędzia WSA Sławomir Pauter (spr.) Protokolant sekr. sąd. Elżbieta Dzięcielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lipca 2014 r. sprawy ze skargi T.A. na bezczynność Starosty w przedmiocie wydania zaświadczenia I. umarza postępowanie w części dotyczącej zobowiązania organu do wydania aktu lub dokonania czynności załatwiającej wniosek T.A. z dnia [...] r., II. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, III. oddala skargę w części dotyczącej nałożenia grzywny, IV. zasądza od Starosty na rzecz skarżącego T.A. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie jest skarga złożona przez T.A. na bezczynność Starosty w zakresie załatwienia wniosku skarżącego z dnia [...] lutego 2014 roku o wydanie określonej treści zaświadczenia.

Powyższa skarga została złożona w oparciu o następujące ustalenia:

Wnioskiem z dnia [...] lutego 2014 roku T.A. wniósł o wydanie przez Starostę zaświadczenia potwierdzającego fakt, iż w latach 2008-2012 na rzecz wnioskodawcy Powiatowy Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej wystawił faktury VAT- o numerach szczegółowo wskazanych w załączonym do wniosku zestawieniu, za pomocą których udokumentował między innymi okoliczność obciążenia wnioskodawcy dodatkowymi opłata za sporządzenie kopii map, ustalanymi i nakładanymi na podstawie cennika usług nr 1/2002 Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej, zatwierdzonego przez Starostę w dniu [...] kwietnia 2002 i że opłaty te zostały ujęte w tychże fakturach w kwotach szczegółowo wskazanych w tymże zestawieniu. Dodatkowo wnosił o potwierdzenie w zaświadczeniu, iż te dodatkowe opłaty geodezyjne zostały przez niego uiszczone. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że wnosi o potwierdzenie tych faktów gdyż na jego podstawie zamierza dochodzić zwrotu w/w opłat w toku postępowania przed sądem powszechnym. Do wniosku dołączył zestawienie faktur wystawionych w latach 2008 – 2012, w którym obok numeru faktury, wartości faktury, w rubryce piątej wyszczególniono wysokość opłaty dodatkowej uiszczonej w ramach danej faktury.

Pismem z dnia [...] marca 2014 roku wnioskodawca złożył za pośrednictwem Starosty do Samorządowego Kolegium Odwoławczego powołując się na art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego, zażalenie na bezczynność Starosty polegającej na niewydaniu w terminie zaświadczenia zgodnie z wnioskiem z dnia [...] lutego 2014 roku. Bezczynność Starosty uzasadnił naruszeniem art. 217 § 3 k.p.a., zgodnie z którym zaświadczenie powinno być wydane bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie siedmiu dni. W złożonym zażaleniu wnosił o uznanie zażalenia za uzasadnione, wyznaczenie dodatkowego terminu organowi do załatwienia sprawy, zarządzenie wyjaśnienia przyczyn bezczynności oraz ustalenie osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie i pociągnięcie ich do odpowiedzialności dyscyplinarnej, oraz podjęcie środków zapobiegających naruszeniu terminów załatwiana spraw w przyszłości.

Pismem z dnia [...] marca 2014 roku Starosta poinformował T.A., że nie ma podstaw do wydania zaświadczenia uzasadniając swoje stanowisko faktem, że skoro faktury wskazane w załączniku do wniosku są w posiadaniu wnioskodawcy, a płatności dokonywana z jego rachunku bankowego na rachunek bankowy lub w kasie Starostwa, to dokumenty te są w posiadaniu wnioskodawcy.

W dniu [...] kwietnia 2014 roku Samorządowe Kolegium Odwoławcze wystosowało do wnioskodawcy pismo, w którym stwierdziło, że Kolegia są organami wyższego stopnia w rozumieniu przepisów kodeksu postępowania administracyjnego i ustawy Ordynacja podatkowa w indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej należących do właściwości jednostek samorządu terytorialnego, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej. W wymienionych sprawach Kolegia są organami właściwymi w szczególności do rozpatrywania odwołań od decyzji, zażaleń na postanowienia, żądań wznowienia postępowania lub do stwierdzenia nieważności decyzji. Nie powierzono natomiast Kolegiom nadzoru nad organami jednostek samorządu terytorialnego w sprawach innych niż wymienione w wskazanych ustawach. Przepis art. 37 § 1 k.p.a. ma zastosowanie tylko do takich przypadków, kiedy przedmiotem wniesionego podania jest sprawa w rozumieniu k.p.a., czyli sprawa indywidualna rozstrzygana w drodze decyzji administracyjnej. W innych przypadkach wymieniony przepis k.p.a nie stosuje się. Sprawy wydawania zaświadczeń zostały uregulowane w dziale VII kodeksu postępowania administracyjnego – art. 217-220. Postępowanie regulowane wymienionymi przepisami ma charakter uproszczony, zaś sprawy wydawania zaświadczeń, nie są sprawami administracyjnymi w rozumieniu przepisów o postępowaniu. W konsekwencji na niezałatwienie takiej sprawy w terminie, nie służy zażalenie na podstawie art. 37 k.p.a.

W dniu 12 maja 2014 roku do biura Starostwa wpłynęła skarga T.A. na bezczynność Starosty. W złożonej skardze wnosił o zobowiązanie Starosty do rozpoznania wniosku o wydanie zaświadczenia wskazanego we wniosku z dnia [...] lutego 2014 roku w terminie 7 dni od daty doręczenia akt sprawy organowi, ukaranie Starosty grzywną na podstawie art. 149 § 2 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczenie, że Starosta dopuścił się bezczynności z rażącym naruszeniem prawa oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania sądowoadministracyjnego według norm przepisanych, z uwzględnieniem kosztów zastępstwa procesowego oraz uiszczonej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że postępowanie w sprawie wydania zaświadczenia ma na celu wyjaśnienie stanu faktycznego lub prawnego, który ma być przedmiotem zaświadczenia. Skoro przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie precyzują według jakich zasad ma być prowadzone to postępowanie to w takim przypadku powinno się stosować odpowiednio przepisy k.p.a. dotyczące postępowania przed organami pierwszej instancji, zwłaszcza tam gdzie kodeks ten używa tych samych określeń, takich jak wyjaśnienie, postanowienie, zażalenie. Zgodnie z art. 217 3 k.p.a. zaświadczenie powinno być wydane bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 7 dni. Datą wszczęcia takiego postępowania jest data doręczenia żądania wydania zaświadczenia i od tego momentu zaczynają biec terminy do załatwienia sprawy. Niedotrzymanie przez organ tego terminu oznacza jego bezczynność. Skoro przepis art. 219 k.p.a. przewiduje wydanie postanowienia o odmowie wydania zaświadczenia, na które służy zażalenie, dopuszcza zatem kontrolę postanowienia wydanego w tym trybie. Przyjąć zatem należy, że w takiej sprawie możliwa jest kontrola instancyjna bezczynności organu niewydającego zaświadczenia, uruchomiona na skutek wniesienia zażalenia w trybie art. 37 § 1 k.p.a. Mimo, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie rozpoznało złożonego zażalenia, to jednak nie pozbawia to skarżącego prawa do złożenia skargi na bezczynność. Warunek określony w art. 37 § 1 k.p.a. w przypadku złożenia skargi na bezczynność organu zostaje bowiem spełniony w chwili złożenia zażalenia i to niezależnie od zajętego w tym przedmiocie stanowiska przez organ, do którego je wniesiono. Tym samym skoro organ nie wydał zaświadczenia w terminie określonym w art. 217 § 3 k.p.a., ani też nie wydał postanowienia w przedmiocie odmowy jego wydania zdaniem skarżącego skarga w na bezczynność organu jest zasadna.

W dniu [...] kwietnia 2014 roku, a więc już po wniesieniu skargi Starosta wydał T.A. zaświadczenie zgodnie z wnioskiem z dnia [...] lutego 2014 roku.

W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie. W uzasadnieniu podniesiono, że wniosek o wydanie zaświadczenia jest dopuszczalny w przypadku wykazania przez składającego taki wniosek interesu prawnego, którego istotą jest jego oparcie na konkretnej normie prawa materialnego, z której podmiot legitymujący się takim interesem może wywodzić swoje racje. W złożonym wniosku skarżący takiej normy prawa materialnego nie wskazał. Zgodnie z przyjętym orzecznictwem Starosta uznał, że interesu prawnego skarżącego nie uzasadnia wola dochodzenia zwrotu opłat w toku postępowania przed sądem powszechnym. Postępowanie to nie jest bowiem uzależnione od legitymowania się takim zaświadczeniem. To stanowiło podstawę sporządzenia i przekazania odpowiedzi skarżącemu zawartej w piśmie z dnia [...] marca 2014 roku. Nie uczynił tego w formie postanowienia, jednak brak formy nie skutkował niemożliwością wniesienia środka odwoławczego od odmowy wydania zaświadczenia. Na skutek złożonego przez skarżącego w dniu 12 maja 2014 roku wezwania do usunięcia naruszenia prawa organ jeszcze raz przeanalizował sprawę i wydał skarżącemu wnioskowane zaświadczenie. Wobec powyższych okoliczności skarga na bezczynność organu jest bezzasadna, w tym żądanie stwierdzenia, że strona dopuściła się bezczynności z rażącym naruszenie prawa i wymierzenia grzywny.

Pismem z dnia [...] czerwca 2014 roku skarżący podtrzymał żądania zawarte w skardze, przyznając jednocześnie, że po wniesieniu skargi organ wydał i doręczył stronie wnioskowane zaświadczenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Stosownie do treści art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. – dalej jako "p.p.s.a.") Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sąd może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.

Zasadnicze znaczenie do rozstrzygnięcia niniejszej sprawie w pierwszej kolejności ma odpowiedź na pytanie, czy w przypadku wnoszenia skargi na bezczynność organu administracji publicznej, polegającej na braku wydania zaświadczenia w trybie działu VII ustawy kodeks postępowania administracyjnego, strona przed wniesieniem skargi zgodnie z treścią art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. obowiązana jest do wniesienia zażalenia do organu wyższego stopnia na niezałatwienie sprawy w terminie trybie art. 37 § 1 k.p.c., czy też właściwym środkiem jest wezwanie do usunięcia naruszenia prawa kierowane do organu pozostającego w bezczynności. Zgodnie bowiem z art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego wnosi się po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba, że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie od wniosku lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Nie wypełnienie przez stronę tego warunku skutkuje odrzuceniem skargi jako niedopuszczalnej na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.

Sąd rozpatrujący skargę w niniejszej sprawie opowiada się za poglądem, zgodnie z którym jako warunek dopuszczalności skargi na bezczynność organu administracji, polegającej na braku wydania zaświadczenia jest uprzednie wniesienie zażalenia w trybie art. 37 k.p.a. Postępowanie w sprawie wydania zaświadczenia ma na celu wyjaśnienie stanu faktycznego lub prawnego, który ma być przedmiotem zaświadczenia. Kodeks postępowania administracyjnego w dziale VII nie precyzuje, według jakich zasad ma być prowadzone to postępowanie oraz nie zawiera odpowiedniego odesłania do odpowiedniego stosowania przepisów ogólnego postępowania administracyjnego. Zarówno w doktrynie jak i w orzecznictwie wielokrotnie podkreślono jednak, że w tym przypadku powinno się stosować odpowiednio przepisy k.p.a., dotyczące postępowania przed organem pierwszej instancji. Organ, do którego zwrócono się o wydanie zaświadczenia, w kwestiach nieuregulowanych w dziale VII k.p.a. obowiązany jest w każdym przypadku do odpowiedniego stosowania przepisów o postępowaniu jurysdykcyjnym, zwłaszcza tam, gdzie kodeks używa tych samych określeń, takich jak: postępowanie wyjaśniające, postanowienie, zażalenie. Stosownie do treści art. 217 § 3 k.p.a. zaświadczenie powinno być wydane bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 7 dni. Datą wszczęcia takiego postępowania jest data doręczenia żądania wydania zaświadczenia właściwemu organowi. Od tego momentu zaczyna biec termin załatwienia sprawy. Zaświadczenie powinno być wystawione niezwłocznie, a w przypadku konieczności dokonania pewnych czynności technicznych lub przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego obowiązuje organ termin maksymalny ustalony na siedem dni. Niedotrzymanie przez organ tego terminu oznacza bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.

Nie budzi zdaniem Sądu wątpliwości, że przepis art. 3 § 2 pkt 8 w zw. z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. oraz art. 219 k.p.a. dopuszczają wniesienie do sądu administracyjnego skargi na bezczynność organu w sprawie wydania zaświadczenia, jak również, że przesłanką dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego jest wyczerpanie środków zaskarżenia. W niniejszej sprawie takim środkiem zaskarżenia jest złożenie zażalenia w trybie art. 37 k.p.a. Przepis ten stanowi, że na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu – wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Należy więc stwierdzić, że zażalenie w trybie art. 37 k.p.a. jest możliwe, gdy przewidują go przepisy prawne oraz gdy istnieje organ administracji publicznej wyższego stopnia, do którego można wnieść zażalenie. Natomiast wezwanie do usunięcia naruszenia prawa jest przesłanką dopuszczalności skargi do sądu w sytuacji, gdy przepisy nie przewidują żadnego środka zaskarżenia aktu lub czynności ze względu na jednoinstancyjny tryb wydawania aktu lub podejmowanej czynności albo ze względu na brak organu wyższego stopnia, do którego można byłoby wnieść właściwy środek zaskarżenia. Przepis art. 219 k.p.a. przewiduje wydanie postanowienia o odmowie wydania zaświadczenia, na które służy zażalenie. Dopuszcza zatem kontrolę instancyjną postanowienia wydanego w tym trybie. Przyjąć zatem należy, że możliwa jest także kontrola instancyjna stanu bezczynności organu niewydającego zaświadczenie, uruchomiona na skutek zażalenia wniesionego na podstawie art. 37 k.p.a. Podkreślić nadto należy, że wymóg określony w art. 52 § 2 i 3 p.p.s.a. tj. wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa obowiązuje wtedy, gdy nie mamy do czynienia z zastrzeżeniem wskazanym w art. 52 § 2, 3, i 4 p.p.s.a. Przyjąć bowiem należy, że ustawodawca przyjął pierwszeństwo zastosowania przewidzianych w stosownych przepisach środków zaskarżenia, a dopiero w przypadku ich braku zastosowanie znajdzie wezwanie do usunięcia naruszenia praw. Zgodnie z art. 1 k.p.a. kodeks ten reguluje cztery różne postępowania. Jest to ogólne postępowanie administracyjne, postępowanie w sprawach rozstrzygania sporów o właściwość, postępowanie w sprawie skarg i wniosków oraz postępowanie w sprawie wydawania zaświadczeń. Postępowania te nie mieszczą się w zakresie pojęcia postępowanie administracyjne ogólne, ale w ich toku stosuje się odpowiednio przepisy części ogólnej k.p.a. Racjonalny ustawodawca dla postępowań regulowanych kodeksem przyjął pewne pojęcia wspólne, które należy rozumieć jednolicie. Takim pojęciem jest niewątpliwie pojęcie bezczynności organu, która może pojawić się w każdym z wyżej wymienionych czterech postępowań. Zażalenie na bezczynność organu w przypadku niewydania zaświadczenia jest najprostszym, realizującym zasadę pierwszeństwa drogi administracyjnej przed drogą sądową, środkiem prawnym wymuszającym sprawne działanie organu. Zastosowanie tego środka zaskarżenia zapewnia ochronę prawa jednostki przed bezczynnością organu, zapewnia realizację zasady szybkości postępowania oraz zasady dwuinstancyjności, od których to zasad wezwanie do usunięcia naruszenia prawa jest odstępstwem. Zapewnia realizację postulatu, aby organem właściwym dla kontroli działania czy bezczynności organu przed wniesieniem skargi do sądu był organ wyższego stopnia.

Należy więc stwierdzić, że skarżący spełnił warunek skutecznego wniesienia skargi na bezczynność organu polegającej na braku wydania zaświadczenia w trybie działu VII k.p.a., jakim jest uprzednie wniesienie zażalenia w oparciu o art. 37 k.p.a.

Jak wyżej już wspomniano zgodnie z treścią art. 217 § 3 k.p.a. zaświadczenie organ winien wydać bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 7 dni. Powyższego terminu organ, jak wynika z akt sprawy administracyjnej, nie zachował i do dnia wniesienia skargi w niniejszej sprawie nie wydał stronie wnioskowanego zaświadczenia, ani też nie wydał postanowienia w trybie art. 219 k.p.a. w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia, na które służy zażalenie Za takie postanowienie nie można uważać pisma Starosty z dnia [...] marca 2014 roku. Pismo to nie zawiera wszystkich elementów formalnych postanowienia określonych w art. 124 § 1 k.p.a. W szczególności nie zawiera oznaczenia organu administracji publicznej wydającego postanowienie, nie powołuje podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz nie zawiera pouczenia o przysługującym stronie na nie zażaleniu i oraz trybie jego złożenia. Należy nadto zauważyć, że w aktach sprawy brak jest dowodu doręczenie tego pisma stronie czy też jego pełnomocnikowi. Należy nadmienić, że zgodnie z art. 40 § 1 k.p.a. pismo to winno być doręczone ustanowionemu przez stronę pełnomocnikowi. Wraz z wnioskiem o wydanie zaświadczenia przedłożono organowi udzielone pełnomocnictwo. Tym samym organ pozostawał do dnia wniesienia skargi w bezczynności odnośnie wydania wnioskowanego przez skarżącego zaświadczenia.

Przepisy prawa nie definiują wprost na czym polega "przewlekłe prowadzenie postępowania", na czym zaś polega "bezczynność organu", o których mowa w art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. i art. 37 § 1 k.p.a., oczywistym jest jednak, że pojęcia te mają inny zakres znaczeniowy.

W orzecznictwie zwraca się uwagę na to, że organ administracji publicznej pozostaje w bezczynności w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w przepisach kodeksu postępowania administracyjnego lub w przepisie szczególnym przewidującym inny termin do załatwienia sprawy danego rodzaju, jeżeli nie dopełnił czynności określonych w art. 36 k.p.a. lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji. Z bezczynnością mamy do czynienia między innymi, gdy organ nie podejmuje czynności, które warunkują merytoryczne rozpatrzenie sprawy (wyrok NSA z dnia 27 października 1998 r., sygn. akt IV SAB 18/98 - LEX nr 45691), zwłaszcza zaś, gdy nie dokona w prawnie ustalonym terminie żadnych czynności w sprawie lub gdy jakkolwiek prowadzi postępowanie, to jednak mimo ustawowego obowiązku nie kończy go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, ani dokonaniem innej czynności (wyrok NSA z dnia 19 lutego 1999 r., sygn. akt IV SAB 153/98 - LEX nr 48688). Z kolei przewlekłość w prowadzeniu postępowania wystąpi wówczas, gdy organ nie załatwia sprawy w terminie, nie pozostając jednocześnie w bezczynności, a podejmowane przez ten organ czynności procesowe nie charakteryzują się koncentracją niezbędną w świetle art. 12 k.p.a., ustanawiającego zasadę szybkości postępowania, względnie mają charakter czynności pozornych, nieistotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy. Przewlekłe prowadzenie przez organ postępowania administracyjnego zaistnieje wówczas, gdy będzie mu można skutecznie przedstawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by zakończyło się ono w rozsądnym terminie, względnie zarzut przeprowadzania czynności (w tym dowodowych) pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia (por. wyrok NSA z dnia 26.10.2012 r., sygn. II OSK 1956/12, LEX nr 1233717). Mając powyższe rozważania na uwadze należy stwierdzić, że zachowanie organu nosi znamiona bezczynności. Organ do dnia wniesienia skargi nie tylko nie wydał zaświadczenia, ale także nie przedsięwziął żadnych czynności mających na celu wykonanie wniosku skarżącego w tym zakresie. Za taką czynność nie można uważać pisma z dnia [...] marca 2014 roku. Nadto w aktach sprawy brak jest jakichkolwiek np. adnotacji urzędowych świadczących o zamiarze załatwienia sprawy i zmierzających do jej załatwienia (dotyczących np. zlecenie pracownikowi sprawdzenia faktur, danych zawartych we wniosku, które determinowały treść zaświadczenia).

Orzekając w niniejszej sprawie odnośnie żądania zawartego w punkcie pierwszym skargi dotyczącego zobowiązania organu do załatwienia wniosku skarżącego o wydanie zaświadczenia Wojewódzki Sad Administracyjny w Gorzowie Wlkp. musiał uwzględnić jednak fakt, że Starosta w dniu [...] maja 2014 roku, a więc po wniesieniu skargi a przed wydaniem wyroku wydał skarżącemu zaświadczenie. W konsekwencji Sąd był zobowiązany rozpatrzeć przesłankę, o której mowa w art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. tj. postępowanie z innych przyczyn niż określone w pkt 1 i 2 tegoż artykułu stało się bezprzedmiotowe, co skutkuje umorzeniem postępowania.

Zdaniem Sądu, skoro organ po wniesieniu skargi, ale przed jej rozpoznaniem zakończył postępowanie administracyjne wydając wnioskowane zaświadczenie, postępowanie sądowe podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe w części dotyczącej nakazania organowi do wykonania wnioskowanego zaświadczenie z uwagi na brak możliwości zastosowania przez sąd trybu przewidzianego w art. 149 § 1 p.p.s.a zdanie pierwsze. Zgodnie z tym przepisem sąd uwzględniając skargę na bezczynność organów lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1- 4a zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Organ po wniesieniu skargi a przed wydaniem wyroku załatwił sprawę poprzez wydanie zaświadczenia. Stosownie do poglądu wyrażonego przez Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 26 listopada 2008 r. sygn. akt I OPS 6/08 przepis art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. ma zastosowanie także w przypadku, gdy po wniesieniu skargi na bezczynność organu - w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a tej ustawy – jeżeli organ wyda akt lub dokona czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, co do których pozostawał w bezczynności" (Lex Omega nr 463487).

Zatem, mimo że w dniu wniesienia skargi Starosta, pozostawał w bezczynności odnośnie załatwienia wniosku strony o wydanie zaświadczenia, wobec zakończenia sprawy poprzez wydanie takiego zaświadczenia w dniu [...] maja 2014 roku, odpadła przesłanka wydania przez tut. Sąd orzeczenia na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a zdanie pierwsze tj. zobowiązanie organu do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynność w celu załatwienia wniosku skarżącego o wydanie zaświadczenia. W konsekwencji orzeczono jak w pkt I sentencji wyroku na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. o umorzeniu postępowania w części dotyczącej zobowiązania organu do wydania aktu lub dokonania czynności załatwiających wniosek T.A. z dnia [...] lutego 2014 roku.

Należy jednak podnieść, że z uwagi na aktualną treść art. 149 § 1 p.p.s.a, wydanie w toku postępowania sądowego, po wniesieniu skargi przez organ zaświadczenia nie zwalnia jednak sądu administracyjnego z obowiązku rozpoznania skargi wniesionej na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. w zakresie orzekania w przedmiocie stwierdzenia, czy bezczynność lub przewlekłe postępowanie miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa ( art. 149 § 1 zdanie drugie p.p.s.a.), oraz w zakresie wymierzenia organowi grzywny z tego tytułu ( art. 149 § 2 p.p.s.a.). O uwzględnieniu skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można bowiem mówić nie tylko wówczas, gdy sąd zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu. Zgodnie z art. 149 § 1 zdanie drugie p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę, jednocześnie stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa, a stosownie do art. 149 § 2 p.p.s.a. w przypadku uwzględnienia skargi sąd może orzec z urzędu lub na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny. W konsekwencji uwzględnieniem skargi w rozumieniu art. 149 p.p.s.a. jest również stwierdzenie, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa, oraz wymierzenie organowi grzywny. Użycie w zdaniu drugim art. 149 § 1 p.p.s.a. zwrotu ,,jednocześnie" nie oznacza, że ta cześć przepisu ma zastosowanie tylko wówczas, gdy sąd zobowiązuje organ do wydania aktu w określonym terminie. Wręcz przeciwnie, z analizy tego przepisu, w kontekście przepisu art. 417 § 3 k.c. wynika, że uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego może polegać na stwierdzeniu, że bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa albo że naruszenie prawa nie było rażące, mimo że są podstawy do umorzenia postępowania sądowego w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania aktu, z uwagi na to, że akt taki został wydany przez organ po wniesieniu do sądu skargi. Powyższy pogląd został wyrażony między innymi w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lipca 2012 roku sygn. akt II OSK 1360/12 (publ ONSA i WSA 2013/1/7).

W świetle powyższych rozważań prawnych Sąd rozpoznając skargę uznał, że stwierdzona bezczynność Starosty w przedmiocie załatwienia wniosku skarżącego z dnia [...] lutego 2014 roku nie miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Wydając w dniu [...] maja 2014 roku wnioskowane zaświadczenie organ zakończył sprawę. Organ pismem z dnia [...] marca 2014 roku przedstawił początkowe swoje stanowisko w sprawie, a na jego działanie miała wpływ dokonana interpretacja pojęcia interesu prawnego wnioskodawcy w rozumieniu art. 217 § 2 k.p.a. Reasumując, Sąd nie dopatrzył się lekceważenia skarżącego przy załatwianiu jego wniosku przez organ, czy też celowego wprowadzania w błąd mającego doprowadzić do nie załatwienia wniosku. Nadto sam okres czasu jaki upłynął od dnia złożenia wniosku do wydania zaświadczenia nie jest rażąco długi, przy uwzględnieniu, że organ w tym okresie był zobowiązany do załatwiania innych spraw związanych z jego działalnością. Z tych samych podstaw sąd nie dopatrzył się przesłanek uzasadniających wymierzenia organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. Wobec powyższego orzeczono jak w punkcie II i III sentencji wyroku.

Mając na uwadze, że w chwili wniesienia skargi na bezczynność organu skarga w tej części była zasadna (organ pozostawał w bezczynności), w oparciu o przepis art. 200 p.p.s.a. zasądzono od organu na rzecz skarżącego T.A. zwrot kosztów postępowania sądowego w wysokości 357 złotych tj. zwrot wpisu uiszczonego od wniesionej skargi w wysokości 100 zł, zwrot kosztów zastępstwa procesowego w kwocie 240 złotych, oraz zwrot uiszczonej od udzielonego pełnomocnictwa procesowego opłaty skarbowej w wysokości 17 złotych. Wysokość wynagrodzenia pełnomocnika skarżącego będącego radcą prawnym ustalono w oparciu o § 18 ust. 1 pkt 1c Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ( t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 490).