Postanowienie WSA we Wrocławiu, sygn. akt I SA/Wr 896/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2013-12-12 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: *Odmówiono przyznania prawa pomocy w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych
Powołane przepisy: article: art. 246  par. 2  pkt 2w zw. z  art. 260
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Łoboda po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale I wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w N. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie podatku od gier za lipiec 2010 r. postanawia odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.


UZASADNIENIE

Prawomocnym zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I skarżąca spółka została wezwana do uiszczenia wpisu w kwocie 155 zł. W terminie otwartym do uiszczenia wpisu skarżąca spółka złożyła na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Uzasadniając przedmiotowy wniosek strona podniosła, że z uwagi na zmianę przepisów regulujących działalność w sektorze gier i zakładów wzajemnych znajduje się w bardzo trudnej sytuacji finansowej. Nowa ustawa spowodowała, że posiadane przez nią automaty stały się rzeczami bezwartościowymi, których w obecnym stanie prawnym obowiązującym w Polsce jak i za granicą nie da się sprzedać. Z informacji zawartych w urzędowym formularzu PPPr wynika, że wysokość kapitału zakładowego, majątku lub środków finansowych spółki wynosi 1.000.000,00 zł, wartość środków trwałych wynosi 731.612,58 zł. Za ostatni rok obrotowy według bilansu spółka wykazała stratę w wysokości 20.267,47 zł. Spółka wskazała, że posiada rachunek bankowy, który został zajęty przez Naczelnika Pierwszego W. Urzędu Skarbowego w związku z toczącym się postępowaniem egzekucyjnym.

W odpowiedzi na wezwanie Sądu strona dołączyła do wniosku: bilans oraz rachunek zysków i strat za 2012 r., bilans okresowy – rachunek zysków i strat za okres od lipca do września 2013 r., kopie deklaracji VAT za okres od lipca do września 2013 r. oraz wyciąg bankowy za okres od lipca do września 2013 r. Z przedstawionych dokumentów wynika, że w 2012 r. przychody netto ze sprzedaży wyniosły 3.296.167,06 zł i była to kwota wyższa o prawie 2.000.000 zł w porównaniu z rokiem 2011. Strata za 2012 r. wyniosła 20.267,47 zł. W poszczególnych miesiącach 2013 r. (lipiec, sierpień i wrzesień) wartość sprzedanych towarów wynosiła odpowiednio 248.515 zł, 244.030 zł i 218.715 zł. Na rachunku objętym zajęciem egzekucyjnym saldo jest ujemne. W okresie od 1 lipca do 30 września 2013 r. dokonano dwóch wpłat – 5.000 zł i 200 zł, poza tym na wydruku historii rachunku za ten okres odnotowane są obciążenia związane z opłatami za prowadzenie rachunku i przelewami wpłaconych kwot na rzecz organu egzekucyjnego.

Postanowieniem z dnia 15 listopada 2013 r. referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.

W złożonym sprzeciwie spółka wskazała, że wykazany w rachunku zysków i strat za 2012 r. wzrost przychodów netto ze sprzedaży i pozostałych kosztów rodzajowych nie jest spowodowany faktycznym wzrostem przychodów ze sprzedaży, a jest następstwem zmiany sposobu prezentacji danych finansowych, które za 2012 r. zostały przedstawione zgodnie z wytycznymi przekazanymi przez organy podatkowe. Spółka jako przychód od 2012 r. przedstawia tylko wartość wpłat do automatów, natomiast wypłaty z automatów dokonywane przez graczy przedstawiono w pozycji pozostałe koszty rodzajowe – stąd wzrost tych pozycji. Strona podniosła ponadto, że sam fakt prowadzenia przez dłuższy czas wobec spółki postępowania egzekucyjnego świadczy jednoznacznie o braku możliwości uiszczenia wpisu od skargi, a wpłaty odnotowane na rachunku bankowym spółki miały związek z prowadzonym postępowaniem egzekucyjnym.

Z urzędu wskazać należy, że w sprawach o sygnaturach akt I SA/Wr 892-922/13 skarżąca spółka została zobligowana do uiszczenia wpisu od skarg na łączną kwotę 4.881 zł.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Wniosek strony o przyznanie prawa pomocy nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.) w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, od którego został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.

Stosownie do brzmienia art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., w przypadku osób prawnych i innych jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Regulacja ta musi być odczytywana w kontekście treści art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którym strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Bezspornym jest, że zwolnienie od kosztów sądowych stanowi wyjątek od reguły wykonania tego obowiązku. Przesłanki przyznania prawa pomocy nie mogą być interpretowane rozszerzająco, a zwolnienie strony z ponoszenia kosztów postępowania sądowego winno nastąpić w sytuacjach wyjątkowych.

Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Ciężar dowodu co do wykazania przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa każdorazowo na podmiocie występującym z takim żądaniem. Osoba prawna wnioskująca o udzielenie prawa pomocy obowiązana jest wykazać nie tylko, że nie ma adekwatnych środków na poniesienie kosztów postępowania, ale także, że nie ma ich, mimo iż podjęła wszelkie niezbędne środki, aby zdobyć fundusze na pokrycie tych wydatków. Przezorności i zapobiegliwości w zakresie zdobycia środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym należy przy tym szczególnie wymagać od osób (w tym osób prawnych) biorących udział w postępowaniach sądowych w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą, która ze swej istoty wiąże się z ryzykiem ponoszenia wszystkich związanych z nią konsekwencji, w tym kosztów sądowych (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2008, s. 589, postanowienia NSA z dnia 24 czerwca 2008 r., l GZ 147/08, LEX nr 479137 oraz z dnia 9 lipca 2008 r., l FZ 265/08, LEX nr 494324). Nie sposób też nie zgodzić się z tezą, że przedsiębiorstwo, które nie wykazało, iż utraciło płynność finansową i nadal funkcjonuje w obrocie gospodarczym, nawet pomimo trudności finansowych powinno partycypować w kosztach postępowania sądowego (por. postanowienia NSA z dnia 1 kwietnia 2008, I OZ 208/08 oraz z dnia 15 września 2011 r., I FZ 244/11, CBOSA).

Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy się kierować rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, Sąd stwierdził, iż strona nie wykazała, że nie posiada obecnie i nie jest zdolna wygospodarować dostatecznych środków na opłacenie należnych w sprawie kosztów sądowych.

Jak wynika ze złożonych deklaracji spółki, w lipcu 2013 r. wartość dostawy towarów i świadczonych usług wyniosła według deklaracji miesięcznej dla podatku od towarów i usług 249.608,00 zł brutto, w sierpniu 2013 r. 244.223,00 zł brutto, a we wrześniu 2013 r. 219.808,00 zł brutto. Skarżąca spółka nadal prowadzi działalność gospodarczą i pomimo znacznych kosztów, finansuje wielotysięczne wydatki, znacznie przekraczające wysokość wpisu sądowego. Nie sposób również nie dostrzec, że skarżąca posiada majątek trwały, który wycenia na kwotę 731.612,58 zł i z pewnością w skład tego majątku nie wchodzą jedynie automaty do gier. Co więcej, posiadanie tak licznego majątku trwałego w zasadzie wyłącza możliwość zwolnienia od kosztów sądowych, skoro może on przynieść potencjalne korzyści. Zmniejszony popyt na automaty do gier nie oznacza bowiem, że tego rodzaju urządzeń nie można w ogóle zbyć, ani w inny sposób zagospodarować. Ponadto, brak możliwości sprzedaży części majątku ruchomego spółki (np. automatów do gier) nie wystarcza dla przyjęcia, aby zachodziły podstawy do zwolnienia od kosztów sądowych (postanowienie NSA z dnia 29 listopada 2012 r., II FZ 923/12, CBOSA),

Ponadto skarżąca spółka we wniesionym sprzeciwie zaznaczyła, że jej rachunek bankowy został zajęty w związku z toczącym się postępowaniem egzekucyjnym. Zerowy, bądź ujemny na dzień złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy stan rachunków bankowych czy kasy, ani sam fakt obciążenia komorniczego rachunków bankowych strony nie są wystarczające dla uznania, iż strona spełnia przesłanki do przyznania jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie (postanowienie NSA z 9 kwietnia 2009 r., I FZ 66/09, CBOSA).

Zdaniem Sądu, ocena sytuacji skarżącej w powiązaniu z przedłożoną dokumentacją daje podstawę do uznania, że skarżąca nie spełnia przesłanek do przyznania jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, również przy uwzględnieniu obowiązku uiszczenia wpisów w pozostałych sprawach zawisłych z jej skarg obecnie przed tutejszym Sądem.

W tych okolicznościach, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 260 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.