Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 2551/10
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2012-03-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 15 ust. 2 i art. 6 ust. 1
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 993
law: Ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Jaśkowska sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon sędzia del. WSA Jarosław Wichrowski (spr.) Protokolant Rafał Jankowski po rozpoznaniu w dniu 15 marca 2012 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej H. Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 22 września 2010 r. sygn. akt IV SA/Wr 54/10 w sprawie ze skargi H. Z. na decyzję Wojewody Dolnośląskiego z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z miejsca pobytu stałego oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 26 października 2009 r. nr WSO.DA.I.5115/189/2009, wydaną z powołaniem się na art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.) oraz art. 104 k.p.a., Prezydent Wrocławia orzekł o wymeldowaniu H. Z. z miejsca pobytu stałego we Wrocławiu przy ul. [...].

W uzasadnieniu decyzji organ podał, że postępowanie w sprawie zostało wszczęte na wniosek K. Z., która domagała się wymeldowania swojego byłego męża H. Z. z dotychczasowego miejsca pobytu stałego podając, że nie mieszka on od dawna w opisanym wyżej lokalu oraz, że w 2006 r. wywiózł z tego lokalu większość swoich rzeczy. Od tego czasu pod w/w adresem pojawia się sporadycznie, a jego wizyty, ze względu na jego agresywne zachowanie, zwykle kończą się interwencją policji.

Fakt niezamieszkiwania H. Z. w lokalu przy ul. [...] potwierdził mieszkający tam syn wnioskodawczyni - A. N., który oświadczył, że H. Z. nie mieszka w przedmiotowym lokalu od około piętnastu lat. Wyprowadził się dobrowolnie, zabierając wszystkie swoje rzeczy osobiste. W pokoju, który zajmował H. Z., pozostały tylko puste szafki, łóżko i telewizor. Z pokoju tego nikt nie korzysta. H. Z. pojawia się pod w/w adresem co kilka miesięcy. Przychodzi na kilka godzin i wszczyna awantury, które zwykle kończą się wezwaniem policji. Przeprowadzona przez Komisariat Policji Wrocław Krzyki kontrola meldunkowa wykazała, że H. Z. nie mieszka w przedmiotowym lokalu.

H. Z. podał, że nie opuścił na stałe miejsca pobytu stałego. Wyjaśnił, że we wrześniu 2008 r. wyjechał do miejscowości [...], gmina R. H., żeby opiekować się ciężko chorą matką. Fakt ten zgłosił w biurze meldunkowym. Podał, że obecnie mieszka zarówno w [...], jak i we Wrocławiu. W lokalu przy ul. [...] we Wrocławiu zajmuje pokój, w którym ma swoje meble i rzeczy osobiste. Posiada również klucze do przedmiotowego lokalu.

Wobec sprzecznych stanowisk stron postępowania organ pierwszej instancji przeprowadził w dniu 3.04.2009 r. z udziałem stron oględziny lokalu i ustalił, że w pokoju zajmowanym przez H. Z. znajdują się należące do niego meble oraz rzeczy osobiste. Pokój zamykany jest na klucz będący w posiadaniu tylko H. Z.. Każda ze stron twierdziła, że znajdujące się w pokoju meble stanowią jej własność, a wnioskodawczyni dodatkowo podała, że rzeczy osobiste zostały wniesione przez byłego męża dla potrzeb oględzin. H. Z. natomiast podał, że jego rzeczy stale znajdują się w jego pokoju oraz, że nie ma dostępu do kuchni i łazienki.

Mając powyższe na uwadze organ pierwszej instancji, rozpoznając po raz pierwszy niniejszą sprawę, decyzją z dnia 25 maja 2009 r. orzekł o wymeldowaniu H. Z. z pobytu stałego w lokalu przy ul. [...] we Wrocławiu. H. Z. wniósł odwołanie od powyższej decyzji. Po rozpatrzeniu powyższego odwołania Wojewoda Dolnośląski decyzją z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia.

Rozpatrując ponownie sprawę organ pierwszej instancji zwrócił się - zgodnie z zaleceniem organu odwoławczego - do Urzędu Gminy w R. H. z prośbą o ustalenie, czy pobyt czasowy H. Z. w [...] ma nadal uzasadnienie. W toku postępowania wyjaśniającego H. Z. bowiem twierdził, że przebywa w [...] ze względu na zły stan zdrowia swojej matki, a z informacji posiadanych przez organ wynikało, że matka odwołującego się zmarła 14 października 2008 r. W odpowiedzi otrzymał protokół z przesłuchania w dniu 10.08.2009 r. odwołującego się, który oświadczył, że jego pobyt w [...] nie utracił charakteru pobytu czasowego i związany jest z remontem jego domu rodzinnego. Odwołujący się podał też, że ma zamiar wrócić do mieszkania przy ul. [...] we Wrocławiu.

Rozpoznając ponownie sprawę organ pierwszej instancji przeprowadził także rozprawę administracyjną celem ustalenia interesów stron w związku z niepodaniem przez odwołującego się terminu powrotu do lokalu, którego postępowanie dotyczy. Podczas rozprawy administracyjnej H. Z. podał, że obecnie jego interesy życiowe koncentrują się w [...], gdzie ma rodzinę i gdzie podjął leczenie. Nie potrafił podać daty powrotu do miejsca pobytu stałego. Podał, że wniósł sprawę o podział majątku dorobkowego i od jej rozstrzygnięcia uzależnia powrót do Wrocławia. Dodał też, że nie wyobraża sobie wspólnego zamieszkiwania z byłą żoną. Wnioskodawczyni natomiast podtrzymała swoje dotychczasowe twierdzenia podając, że były mąż nie mieszka w spornym lokalu od dwudziestu pięciu lat. Pojawia się tylko sporadycznie. Po złożeniu przez nią wniosku o wymeldowanie zaczął on przychodzić częściej. Jego wizyty ograniczały się do wszczynania awantur, które kończyły się interwencją policji. W tym okresie w lokalu, którego postępowanie dotyczy, spędził zaledwie kilka nocy i nie ponosi żadnych kosztów związanych z jego utrzymaniem. K. Z. wniosła też o przesłuchanie swojego syna A. N. w obecności byłego męża, jednakże H. Z. odmówił uczestniczenia w przesłuchaniu świadka.

Organ pierwszej instancji ustalił, że zarówno H. Z., jak i K. Z. nie wyobrażają sobie wspólnego zamieszkiwania pod jednym dachem. Dodał, że na rozprawę administracyjną strony zgłosiły się ze względu na decyzję Wojewody Dolnośląskiego, jednak zgodnie oświadczyły, że nie życzą sobie kolejnych konfrontacji, ponieważ są ze sobą bardzo skonfliktowane.

Przesłuchany w charakterze świadka A. N. podtrzymał wcześniejsze twierdzenia oraz dodał, że po wszczęciu postępowania w sprawie H. Z. zaczął pozorować zamieszkiwanie poprzez wniesienie kilku swoich rzeczy.

Rozpatrując zgłoszone żądanie organ pierwszej instancji podał, że miał na uwadze fakt, iż właścicielami spornego lokalu są K. Z. i H. Z., co w ocenie tego organu legitymuje K. Z. do żądania wymeldowania byłego męża. Organ wskazał, że stosownie do art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję o wymeldowaniu osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. W ocenie tego organu, ustalenia poczynione w toku postępowania wyjaśniającego dają podstawę do przyjęcia, że H. Z. opuścił dotychczasowe miejsce pobytu stałego bez wymeldowania się, a tym samym spełnił określone art. 15 ust. 2 cyt. ustawy warunki wymeldowania. Wskazał, że pobytem stałym jest zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Zamiar ten należy rozumieć jako wolę skoncentrowania w danym miejscu swoich spraw życiowych. W ocenie organu aktualnie interesy życiowe H. Z. koncentrują się w miejscu pobytu czasowego. Powołując się na orzecznictwo administracyjne organ pierwszej instancji podał, że zameldowanie na pobyt czasowy nie stanowi przeszkody w wydaniu decyzji o wymeldowaniu z miejsca pobytu stałego, jeżeli spełnione zostaną przesłanki do wymeldowania.

Odnosząc się do twierdzeń H. Z., który podał, że zamierza wrócić do przedmiotowego lokalu po ewentualnym pozytywnym dla niego rozstrzygnięciu sprawy o podział majątku dorobkowego, a to w związku z tym, że nie wyobraża sobie wspólnego zamieszkiwania z K. Z., organ pierwszej instancji podał, powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne, że postępowanie prowadzone przez inne organy lub sądy może stanowić jedynie dodatkowy dowód dla organów orzekających w sprawie meldunkowej. Żaden przepis prawa nie uzależnia wydania decyzji od zakończenia równolegle toczącego się postępowania w sądzie powszechnym. Ocena zgromadzonego materiału dowodowego należy do organu administracyjnego właściwego do rozpatrzenia sprawy, który w tym zakresie nie może uchylić się od jej rozstrzygnięcia w oczekiwaniu na rozstrzygnięcie sądu. Organ dodał, że wydając decyzję administracyjną obowiązany jest uwzględnić ustalenia faktyczne poczynione w postępowaniu administracyjnym oraz, że przy wydawaniu decyzji w przedmiocie wymeldowania nie może kierować się innymi względami niż wymienione w ustawie o ewidencji ludności. Nie jest też zadaniem organu w tej sprawie rozwiązywanie konfliktów rodzinnych lub zapewnienie stronom nowego miejsca pobytu stałego.

Mając powyższe na uwadze organ pierwszej instancji orzekł o wymeldowaniu skarżącego z miejsca pobytu stałego w lokalu położonym we Wrocławiu przy ul. [...].

H. Z. złożył odwołanie od powyższej decyzji, w którym podniósł zarzut naruszenia prawa materialnego, w szczególności art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych przez jego zastosowanie w sytuacji, gdy nie opuścił na stałe miejsca pobytu stałego na okres powyżej 3 miesięcy, a organowi administracji znane jest jego miejsce pobytu, albowiem zgodnie z obowiązującym prawem dokonał zameldowania na pobyt czasowy w miejscowości [...], gdzie najpierw przebywał czasowo ze względu na opiekę nad chorą matką, a obecnie jego czasowy pobyt w [...] związany jest z remontem domu rodzinnego.

Odwołujący się podniósł też zarzut błędnej oceny materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, w szczególności wyjaśnień wnioskodawczyni i jej syna odnośnie rzekomego niezamieszkiwania w przedmiotowym lokalu od co najmniej dwudziestu lat w sytuacji, gdy oględziny lokalu mieszkalnego i przyznanego odwołującemu się do korzystania przez sąd powszechny pokoju jednoznacznie wskazują, że posiada on w przedmiotowym lokalu mieszkalnym swoje rzeczy osobiste i przedmioty codziennego użytku świadczące, że nie opuścił go na stałe i jest jego właścicielem, a nie można właściciela wymeldować z własnego mieszkania bez jego zgody.

Powołując się na powyższe H. Z. wniósł o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji w całości i umorzenie postępowania w sprawie, ewentualnie o przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.

Po rozpatrzeniu powyższego odwołania zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] wydaną z powołaniem się na art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych Wojewoda Dolnośląski utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu organ podał, że na podstawie całokształtu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego stwierdzić można, iż pod koniec lat dziewięćdziesiątych H. Z. wyprowadził się z lokalu, którego postępowanie dotyczy i zamieszkał w miejscowości Śliwice, gdzie zamieszkiwał do 2006 r., kiedy doszło do sprzedaży nieruchomości, w związku z czym odwołujący się ponownie zamieszkał w miejscu zameldowania na pobyt stały. Od tego czasu między stronami zaczęło dochodzić do częstych kłótni. Wyrokiem Sądu Okręgowego we Wrocławiu z dnia 21 kwietnia 2008 r. zmienionym wyrokiem Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 4 lipca 2008 r. rozwiązano małżeństwo H. i K. Z. z winy obu stron.

Organ odwoławczy ustalił, że odwołujący, nie chcąc dawać byłej żonie kolejnych argumentów do wzywania policji, zdecydował się wyprowadzić poza Wrocław. Od dnia 29 września 2008 r. zameldowany jest czasowo w lokalu nr 60 w miejscowości [...], gmina R.-H. Ze składanych przez niego w toku postępowania wyjaśnień wynika, że pomimo przeniesienia centrum życiowego nie ma zamiaru rezygnować z przyznanego w wyroku rozwodowym pokoju.

Bezsprzecznym w ocenie organu odwoławczego jest, że strony postępowania są ze sobą skonfliktowane. Skoro H. Z., jak sam podaje, nie wyobraża sobie wspólnego zamieszkiwania z byłą żoną, to rzeczywistym miejscem koncentracji jego interesów życiowych jest miejsce zameldowania na pobyt czasowy. Zdaniem organu odwoławczego wydanie decyzji o wymeldowaniu z zastosowaniem art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, będącego materialnoprawną podstawą orzekania w sprawie, wymaga wnikliwego zbadania całego materiału dowodowego. Wyjaśnił, że nie można dopuścić do sytuacji, by osoba, w stosunku do której wszczęte zostało postępowanie w sprawie wymeldowania z pobytu stałego, niweczyła to postępowanie poprzez czasowe meldowanie się i zmuszała w ten sposób organy administracji do wydawania decyzji o odmowie wymeldowania z pobytu stałego.

Z przeprowadzonych uzupełniająco w postępowaniu odwoławczym zeznań złożonych przez odwołującego się w dniu 8 grudnia 2009 r. w ocenie organu odwoławczego wynika, że nie chce on mieszkać w miejscu zameldowania na pobyt stały, ponieważ nie może wytrzymać z byłą żoną. Organ powołując się na wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 16 kwietnia 2008 r. (II SA/Bd 871/07), w którym stwierdzono, że rezygnacja z prawa do przebywania w lokalu powinna nastąpić w sposób wyraźny, poprzez złożenie stosownego oświadczenia, ale również poprzez odpowiednie zachowanie, które w sposób nie budzący wątpliwości wyraża wolę danej osoby podał, że odwołujący się w swoich zeznaniach złożonych w trakcie postępowania odwoławczego wyraźnie wskazał, że zameldowanie w przedmiotowym lokalu chce utrzymać jedynie na potrzeby toczącej się w sądzie sprawy o podział majątku. Odwołujący się również podczas rozprawy administracyjnej, która odbyła się w dniu 24 września 2009 r., stwierdził, że powrót do spornej nieruchomości uzależnia od orzeczenia w sprawie o podział majątku dorobkowego stron, jeżeli sąd przyzna mu należną część, wtedy sam wymelduje się z miejsca zameldowania na pobyt stały.

Organ podkreślił, że głównym celem ustawy jest dyscyplinowanie obywateli z punktu widzenia wiedzy posiadanej przez właściwe organy o miejscu, w którym aktualnie obywatele rzeczywiście przebywają. W obecnym stanie prawnym ewidencja ludności jest instytucją służącą odzwierciedleniu stanu faktycznego. Dostarcza organom wiedzy o rzeczywistym miejscu pobytu obywatela i w żaden sposób nie wiąże się ze sferą praw do lokalu bądź zajmowanego pomieszczenia. Nieodłącznym składnikiem systemu ewidencji ludności jest mechanizm wymeldowania, a więc formalnego usuwania informacji o zameldowaniu, jeżeli informacja ta przestaje obrazować wynikający z uprzedniego zgłoszenia stan faktyczny. Podkreślił też, że zameldowanie jest jedynie czynnością rejestracyjną, mającą na celu zebranie informacji o tym, kto i gdzie zamieszkuje. Nie jest natomiast w żadnej mierze czynnikiem rodzącym uprawnienia do lokalu, lecz jest wyłącznie skutkiem zamieszkiwania w lokalu. Utrzymanie w ewidencji ludności zapisu o zameldowaniu osoby, pomimo stwierdzonego faktu opuszczenia przez nią miejsca zameldowania oznaczałoby tolerowanie fikcji meldunkowej, niedopuszczalnej przepisami prawa.

Powołując się na powyższe organ orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji.

H. Z. złożył skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu domagając się jej uchylenia. Zarzucił, że zaskarżona decyzja narusza jego prawo własności i prawo do zameldowania w lokalu, który stanowi jego współwłasność i spowoduje, że była żona będzie miała podstawę, by pozbawić go wstępu do lokalu, a jego obecna sytuacja zmieniła się, ponieważ nie może jak dotychczas mieszkać w miejscu pobytu czasowego. Zarzucił też, że decyzja została wydana na podstawie błędnej analizy materiału sprawy polegającej na przyjęciu, że opuścił on przedmiotowy lokal mieszkalny i nie przebywa w nim od trzech miesięcy, co uzasadnia wymeldowanie go z miejsca pobytu stałego, gdy w istocie przebywa w miejscu zameldowania, gdzie ma swoje rzeczy osobiste, a jego czasowe zameldowanie w [...] było związane z pomocą bratu przy remoncie mieszkania i pracy w gospodarstwie domowym. Podniósł również, że zaskarżona decyzja została wydana przed ujawnieniem się nowych okoliczności sprawy związanych z tym, że stracił możliwość zamieszkiwania w miejscu pobytu czasowego.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda Dolnośląski wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 22 września 2010 r. w sprawie IV SA/Wr 54/10 oddalił skargę. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia wskazał, że zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Zamieszkanie w lokalu w rozumieniu art. 6 ust. 1 ustawy winno się zatem łączyć ze skoncentrowaniem w tym lokalu centrum życiowego danej osoby.

W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się pogląd, że przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu powołanego przepisu art. 15 ust. 2 ustawy jest spełniona, gdy opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne (por. wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2001 r., sygn. V SA 3169/00, Lex nr 50123; wyrok NSA z dnia 21 marca 2001 r., sygn. V SA 2950/00, Lex nr 80643; wyrok NSA z dnia 23 września 1999 r., sygn. V SA 252/99, Lex nr 49952). O opuszczeniu miejsca stałego pobytu można mówić zatem tylko wtedy, gdy dana osoba fizycznie nie przebywa w określonym lokalu. Przy czym rezygnacja z przebywania w określonym lokalu może nastąpić w sposób wyraźny poprzez złożenie stosownego oświadczenia, ale także w sposób dorozumiany poprzez zachowanie, które w sposób niebudzący wątpliwości wyraża wolę danej osoby skoncentrowania swojej aktywności życiowej w innym miejscu.

Źródłem powinności organu jest więc dokonanie czynności wymeldowania, gdy nastąpił fakt opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu przez osobę podlegającą wymeldowaniu. Wskazać przy tym należy, że wymeldowanie jest potwierdzeniem określonego faktu. Wskazane w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych przesłanki umożliwiają sprecyzowanie stanu faktycznego, którego efektem ma być stwierdzenie, czy dana osoba opuściła lokal mieszkalny. Podkreślić przy tym należy, że w stanie prawnym obowiązującym od dnia 1 maja 2004 r. wskutek nowelizacji omawianej ustawy ustawą z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. Nr 93, poz. 887) wyłączną przesłanką wymeldowania określonej osoby z lokalu stanowiącego miejsce dotychczasowego pobytu jest fakt jego opuszczenia, niezależnie od tego, czy osoba ta utraciła uprawnienie do przebywania w tymże lokalu.

W niniejszej sprawie, w ocenie Sądu I instancji, ustalenia w zakresie spełnienia przesłanek z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych do wymeldowania H. Z. z miejsca pobytu stałego zostały prawidłowo poczynione na podstawie wyczerpująco zebranego w sprawie materiału dowodowego i właściwie ocenione, a wydane w sprawie decyzje w niczym nie uchybiają zarówno przepisom prawa materialnego stanowiącym podstawę rozstrzygnięcia sprawy, jak i przepisom postępowania administracyjnego.

Wbrew odmiennym w tym wglądzie zarzutom skarżącego, prawidłowo orzekające w sprawie organy ustaliły, że skarżący od wielu lat nie przebywa z zamiarem stałego pobytu w lokalu, którego postępowanie dotyczy, gdzie był zameldowany na pobyt stały. Lokal ten opuścił bez dopełnienia obowiązku wymeldowania się. Okoliczność powyższa wynika bowiem nie tylko z zeznań K. Z. i mieszkającego w tymże lokalu jej syna – A. N., ale także z przeprowadzonej przez Komisariat Policji Wrocław-Krzyki kontroli meldunkowej i złożonych w toku postępowania wyjaśnień, zeznań oraz oświadczeń samego skarżącego. Zauważyć należy, że w początkowej fazie niniejszego postępowania skarżący podał, że wyjechał do miejscowości [...], gmina R. H. we wrześniu 2008 r., by opiekować się chorą matką i gdzie zameldował się na pobyt czasowy. Podał również, że mieszka zarówno w [...], jak i we Wrocławiu. Po śmierci matki nadal jednak przebywał w [...]. Powziąwszy widomość o śmierci matki skarżącego w dniu 14 października 2008 r. i kontynuacji przez niego mimo to pobytu w miejscu pobytu czasowego, prowadzący sprawę organ administracji zwrócił się do Urzędu Gminy w Rudej-Hucie o wyjaśnienie, czy pobyt czasowy skarżącego w tej miejscowości ma nadal uzasadnienie. W odpowiedzi otrzymał protokół z przesłuchania w dniu 10.08.2009 r. skarżącego, który oświadczył, że jego pobyt w [...] nie utracił charakteru pobytu czasowego i związany jest z remontem jego domu rodzinnego. Skarżący podał też, że ma zamiar wrócić do mieszkania przy ul. [...] we Wrocławiu. Następnie podczas rozprawy administracyjnej skarżący podał, że obecnie jego interesy życiowe koncentrują się w [...], gdzie ma rodzinę i gdzie podjął leczenie. Nie potrafił podać daty powrotu do miejsca pobytu stałego. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego nie wynika jednak, by na datę rozstrzygania sprawy przez organy administracji publicznej skarżący przeniósł swoje centrum życiowe do lokalu, którego postępowanie dotyczy. Ze złożonych natomiast w toku niniejszego postępowania wyjaśnień skarżącego wynika, że swój powrót do Wrocławia uzależnia od rozstrzygnięcia wniesionej przez siebie sprawy o podział majątku dorobkowego. Nie wyobraża sobie bowiem wspólnego zamieszkiwania z byłą żoną. Trafnie, mając powyższe istotne w sprawie okoliczności faktyczne na względzie, organy rozpoznające sprawę przyjęły i ustaliły, że skarżący wyprowadził się z miejsca pobytu stałego nie dopełniając obowiązku wymeldowania się oraz, że opuszczenie przez niego miejsca pobytu stałego było dobrowolne i ma charakter trwały.

Wymeldowaniu skarżącego z miejsca pobytu stałego nie stoi na przeszkodzie fakt, że jest współwłaścicielem lokalu, którego postępowanie dotyczy, skoro w stanie prawnym obowiązującym od dnia 1 maja 2004 r. wskutek nowelizacji ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych wyłączną przesłanką wymeldowania określonej osoby z lokalu stanowiącego miejsce dotychczasowego pobytu jest fakt jego opuszczenia niezależnie od tego, czy osoba ta utraciła uprawnienie do przebywania w tymże lokalu. Wymeldowaniu skarżącego z miejsca pobytu stałego nie stoi na przeszkodzie również fakt, że w pokoju przyznanym mu do wyłącznego korzystania znajdują się jego rzeczy ruchome i osobiste, jeżeli nawet przyjąć za prawdziwe twierdzenia skarżącego w tym względzie złożone przez niego w toku przeprowadzonych przez organ oględzin lokalu, skoro przeszkodą w wymeldowaniu skarżącego z miejsca pobytu stałego byłoby, w świetle art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, jedynie koncentrowanie jego centrum życiowego w lokalu, którego postępowanie dotyczy, a przeprowadzone w sprawie postępowanie dowodowe wykazało, że skarżący nie ma w przedmiotowym lokalu swojego centrum życiowego, lecz przebywa w nim okazjonalnie i chce utrzymać w nim zameldowanie na pobyt stały dla celów toczącego się przed sądem powszechnym postępowania w sprawie o podział majątku dorobkowego. Podczas rozprawy administracyjnej, która odbyła się w dniu 24 września 2009 r., skarżący stwierdził, że powrót do spornej nieruchomości uzależnia od orzeczenia w sprawie o podział majątku dorobkowego. Dodał też, że nie wyobraża sobie wspólnego zamieszkiwania z byłą żoną. Byli małżonkowie Z. pozostają bowiem w dużym konflikcie, co wynika z materiału sprawy. Wymeldowaniu skarżącego z miejsca pobytu stałego nie stoi też na przeszkodzie jego zameldowanie na pobyt czasowy w [...], jak również ewentualna utrata przez niego możliwości dalszego zamieszkiwania w tej miejscowości, co skarżący podnosił w późniejszych twierdzeniach, skoro okoliczności te pozostają bez wpływu na wynik sprawy w świetle art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.

Zameldowanie określonej osoby na pobyt stały pod danym adresem jest jedynie czynnością rejestracyjną, z której wynika, że osoba ta przebywa pod wskazanym adresem z zamiarem stałego pobytu i tam koncentruje swoje centrum życiowe. Zameldowanie ma charakter wyłącznie ewidencyjny i powinno odzwierciedlać stan faktyczny związany z zamieszkiwaniem w konkretnym lokalu. Z utrwalonego już w tym względzie orzecznictwa sądów administracyjnych wynika, że: "Celem wymeldowania jest jedynie potwierdzenie, iż dana osoba nie przebywa już w dotychczasowym miejscu pobytu, niezależnie od tego, czy osobie tej przysługuje jakikolwiek tytuł prawny do lokalu, w którym dotychczas przebywała" (wyrok WSA w Warszawie z dnia 28.08.2009 r. sygn. IV SA/Wa 141/09, Lex nr 553461), a: "Pozostawienie rzeczy osobistych nie świadczy o skoncentrowaniu spraw życiowych w spornym lokalu" (wyrok WSA w Warszawie z dnia 19.08.2009 r. sygn. IV SA/Wa 136/09, Lex nr 553622). Podobny pogląd wyraził też sąd administracyjny w sprawie sygn. akt III SA/Po 507/08 (Wspólnota 2009/34/38). Zgodnie z tym wyrokiem: "Sprawy administracyjne prowadzone w przedmiocie ewidencji ludności mają na celu wyłącznie potwierdzanie faktycznego miejsca pobytu stałego lub czasowego. Jedyną przesłanką warunkującą wymeldowanie z pobytu stałego jest trwałe i dobrowolne opuszczenie dotychczasowego miejsca zamieszkania. Organy ewidencyjne nie są zatem uprawnione do badania tytułów prawnych do zamieszkiwania pod danym adresem, rozstrzygania sporów o prawo własności itd." Także w wyroku z dnia 10.06.2009 r. sygn. II SA/Ke 216/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach podkreślił, że: "Wymeldowanie jest potwierdzeniem określonego faktu, a wskazane w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych przesłanki jedynie umożliwiają sprecyzowanie stanu faktycznego, którego efektem ma być stwierdzenie, czy dana osoba opuściła lokal mieszkalny." Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela też pogląd tego sądu wyrażony w wyroku z dnia 3.06.2009 r. sygn. II SA/Ke 156/09 (Lex 563691), zgodnie z którym: "Zameldowanie na pobyt czasowy nie stanowi samodzielnej przesłanki, której zaistnienie pozbawia organ meldunkowy możliwości wymeldowania danej osoby z miejsca pobytu stałego. Posiadanie zameldowania na pobyt czasowy jest jednym z elementów materiału dowodowego sprawy o wymeldowanie osoby z miejsca pobytu stałego, podlegającym rozpatrzeniu przez organ wydający decyzję w takiej sprawie, według zasad określonych w art. 7 k.p.a. oraz w trybie określonym w art. 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a." W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się też, że: "Kwestie majątkowych rozliczeń byłych małżonków nie mogą mieć wpływu na rozstrzygnięcie w sprawie administracyjnej o wymeldowanie" (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 13.05.2009 r., sygn. VIII SA/Wa 785/08, Lex nr 562877). W ocenie sądu I instancji samo jedynie wyrażenie woli dalszego zamieszkiwania w lokalu, bez jednoczesnego zobiektywizowania tej woli przez skoncentrowanie w nim swojego centrum życiowego, nie jest okolicznością wystarczającą do uznania, że nie doszło do dobrowolnego opuszczenia lokalu.

Mając na uwadze powyższe Sąd I instancji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), zwanej dalej p.p.s.a., oddalił skargę. O kosztach Sąd rozstrzygnął na podstawie art. 250 p.p.s.a. i § 18 ust. 1 pkt 1c w zw. z § 19 pkt 1 i § 2 ust. 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).

Od powyższego wyroku skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożył H. Z. zarzucając mu naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, poprzez błędne przyjęcie, że opuszczenie przez skarżącego lokalu miało charakter trwały oraz naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 141 § 4 p.p.s.a. polegającego na przedstawieniu w uzasadnieniu wyroku stanu sprawy niezgodnie ze stanem rzeczywistym.

W związku z powyższym skarżący wnosił o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie na rzecz pełnomocnika kosztów nieopłaconej pomocy prawnej.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący wywodził, że opuszczenie przez niego miejsca zamieszkania nie miało charakteru trwałego. Przyznał, że wprawdzie wyjeżdżał do swojej rodzinnej miejscowości [...] w 2008 r. z uwagi na chorą matkę, a następnie po jej śmierci pomagał bratu w remoncie domu, wyjazdy te jednak miały tylko charakter okresowy i nie wiązały się z trwałym opuszczeniem miejsca zamieszkania we Wrocławiu. Miejscem, gdzie skarżący głównie przebywał i gdzie skupiało się jego życie osobiste, był Wrocław. Potwierdzeniem tego jest obecność osobistych rzeczy w mieszkaniu i posiadanie kluczy do mieszkania. Przy wydaniu wyroku Sąd nie uwzględnił przeprowadzonego w dniu 3.04.2009 r. przez organ administracji dowodu z oględzin lokalu, które to oględziny potwierdziły, że w mieszkaniu znajduje się pokój, w którym stwierdzono obecność mebli i osobistych rzeczy skarżącego. Pomimo tego Sąd dał wiarę zeznaniom uczestniczki postępowania K. Z., która podała, że rzeczy osobiste skarżącego zostały wniesione przez niego na potrzeby oględzin.

Nie bez znaczenia zdaniem skarżącego jest również fakt, że pozostają z wnioskodawczynią w konflikcie. W lipcu 2008 r. został orzeczony przez Sąd Apelacyjny rozwód z winy obu stron, natomiast żądanie K. Z. o eksmisję skarżącego zostało oddalone. Wyrok ten był prawdopodobnie przyczyną złożenia przez K. Z. wniosku o wymeldowanie skarżącego z pobytu stałego. W wyroku rozwodowym sąd orzekł o wspólnym mieszkaniu rozwiedzionych małżonków i przyznał skarżącemu jeden pokój w mieszkaniu do wyłącznego korzystania oraz prawo korzystania z części wspólnych kuchni i łazienki. Pomimo tego wnioskodawczyni utrudniała skarżącemu korzystanie z kuchni i łazienki do tego stopnia, że zmuszony został do gotowania i przygotowywania posiłków w swoim pokoju. Z opisanego wyżej stanu faktycznego wynika, iż działania wnioskodawczyni zmierzają do pozbawienia skarżącego możliwości mieszkania w przedmiotowym lokalu.

Skarżący nigdy nie miał zamiaru trwałego opuszczenia lokalu, wyjechał jedynie w celu udzielenia pomocy chorej matce, a następnie pomocy bratu w przeprowadzeniu remontu. Skarżący w związku z wyjazdem z Wrocławia dokonał obowiązku meldunkowego na pobyt czasowy, natomiast nie miał zamiaru wyjeżdżać na stałe i dlatego też nie wymeldował się z pobytu stałego.

O opuszczeniu miejsca stałego pobytu można mówić wówczas, kiedy w sposób niebudzacy wątpliwości osoba wyraża wolę skoncentrowania swojej aktywności życiowej w innym miejscu. W tym przypadku sytuacja taka nie miała miejsca, skarżący opuścił miejsce swojego stałego pobytu tylko na jakiś czas w celach rodzinnych z zamiarem powrotu. Nieprawdziwe są również zeznania wnioskodawczyni i jej syna o tym, że skarżący nie mieszka w lokalu od ponad dwudziestu lat. Do czasu wyjazdu do chorej matki skarżący mieszkał w przedmiotowym lokalu od 1968 r.

Zdaniem skarżącego Sąd dokonał błędnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, zeznania K. Z. i jej syna nie są zgodne z prawdą, jak również twierdzenia, że skarżący nie mieszka pod wskazanym adresem od ponad dwudziestu lat. Gdyby rzeczywiście tak było, to dlaczego wnioskodawczyni złożyła wniosek o wymeldowanie dopiero, kiedy Sąd orzekł o rozwiązaniu małżeństwa i oddalił jej wniosek o eksmisję skarżącego. Gdyby rzeczywiście skarżący nie mieszkał w przedmiotowym lokalu od ponad dwudziestu lat, K. Z. nie musiałaby składać wniosku o eksmisję byłego małżonka. Sąd w uzasadnieniu wyroku pominął fakt, że wnioskodawczyni złożyła wniosek o wymeldowanie właśnie po oddaleniu wniosku Sądu Apelacyjnego o eksmisję skarżącego. Warto również przypomnieć, o czym Sąd również nie wspomniał, że wnioskodawczyni wielokrotnie wzywała policję do przedmiotowego lokalu z powodu rzekomego awanturowania się skarżącego, jednocześnie twierdząc, że nie przebywa on w mieszkaniu od ponad dwudziestu lat. Wnioskodawczyni próbowała różnych metod pozbawienia skarżącego możliwości mieszkania w przedmiotowym lokalu, jedną z nich było zawiadomienie o popełnieniu przez niego przestępstwa znęcania się jak również molestowania córki wnioskodawczyni i skarżącego. Jednakże wszystkie zarzuty okazały się nieprawdziwe, a postępowania karne zostały umorzone. Fakt ten potwierdza niewiarygodność zeznań K. Z..

Składając wniosek o wymeldowanie wnioskodawczyni wykorzystała moment, kiedy skarżący przebywał w swojej rodzinnej miejscowości w celu pomocy chorej matce, składając nieprawdziwe zeznania o tym, że nie przebywa on w mieszkaniu od wielu lat. Tymczasem skarżący, co znajduje również odzwierciedlenie w złożonych przez niego zeznaniach, przebywał poza Wrocławiem jedynie czasowo, czego potwierdzeniem jest spełniony przez niego obowiązek czasowego zameldowania w miejscowości [...]. Nigdy nie opuścił przedmiotowego mieszkania bez zamiaru powrotu, dlatego też nie wymeldował się z pobytu stałego. W uzasadnieniu wyroku Sąd powołał się na złożone przez skarżącego zeznania w dniu 24 września 2009 r., w których ten stwierdził, że powrót do spornej nieruchomości uzależnia od orzeczenia w sprawie o podział majątku dorobkowego oraz, że nie wyobraża sobie wspólnego zamieszkiwania z byłą żoną. Skarżący potwierdził, że pozostaje w konflikcie z byłą żoną, jednakże nie ma gdzie mieszkać i przyznany przez Sąd pokój w spornym lokalu jest jedynym miejscem, gdzie może przebywać. Miejscem takim nie jest [...], gdzie przebywał czasowo oraz został w 2009 r. wymeldowany.

Sąd błędnie przyjął w uzasadnieniu wyroku, że wymeldowaniu skarżącego z pobytu stałego nie stoi na przeszkodzie fakt, że w pokoju przyznanym mu do wyłącznego korzystania znajdują się jego rzeczy ruchome i osobiste. Gdyby rzeczywiście skarżący nie przebywał w przedmiotowym lokalu od wielu lat, nie znajdowałyby się w nim jego rzeczy osobiste, ponadto Sąd orzekający o rozwiązaniu małżeństwa skarżącego nie przyznałby mu prawa do korzystania z jednego pokoju w mieszkaniu.

Wobec powyższego uznanie przez Sąd, że sposób korzystania przez skarżącego z mieszkania nie spełnia znamion stałego pobytu i stanowi podstawę dokonania obowiązku wymeldowania z pobytu stałego oraz, że doszło do trwałego opuszczenia przez niego lokalu uzasadniającego wymeldowanie, stanowi naruszenie prawa i tym samym uzasadnia wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Również K. Z. w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 15 § 1 pkt 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje środki odwoławcze od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych, stosownie do przepisów ustawy.

W myśl art. 174 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny związany jest podstawami skargi kasacyjnej, bowiem według art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w skardze kasacyjnej. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym zdaniem skarżącego Sąd uchybił, uzasadnienia ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego wykazania dodatkowo, że to wytknięte uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Autor skargi kasacyjnej zarzucił zaskarżonemu wyrokowi zarówno naruszenie prawa materialnego, jak i naruszenie przepisów postępowania. Zarzuty te nie są zasadne.

Sformułowany zarzut naruszenia przepisów postępowania, wskazujący na wadliwe ustalenie stanu faktycznego, ściśle związany jest w niniejszej sprawie z zarzutem naruszenia prawa materialnego, tj. art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego zaskarżony wyrok wydany został po dokładnej i wnikliwej ocenie zebranego materiału dowodowego i prawidłowym ustaleniu stanu faktycznego w kontekście przepisów prawa materialnego. Wyjaśnione zostały wszelkie okoliczności dotyczące woli i zamiaru stałego zamieszkiwania - koncentracji interesów życiowych - przez skarżącego w przedmiotowym lokalu mieszkalnym.

Na wstępie podkreślić należy, że obowiązek meldunkowy służy zarówno prawidłowemu wykonywaniu przez organy władzy publicznej ich funkcji, jak i ochronie interesów samych zainteresowanych meldunkiem oraz ochronie praw osób trzecich (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r., sygn. akt K. 20/01, OTK ZU A 2002/3/34). Trybunał Konstytucyjny wyeksponował rejestracyjny charakter meldunku i wskazał, że przedmiotem rejestru jest jedynie "przebywanie", a nie - "uprawnienie" do lokalu. "Ewidencja ludności służy zbieraniu informacji w zakresie danych o miejscu zamieszkania i pobytu osób, a więc rejestracji stanu faktycznego, a nie stanu prawnego. Nie jest ona formą kontroli nad legalnością zamieszkania i pobytu".

Godzi się przy tym wyjaśnić, że sprawy meldunkowe (zameldowanie, wymeldowanie), należące do kategorii zagadnień prawa administracyjnego, służą wyłącznie rejestracji stanu faktycznego, a nie prawnego i nie mają wobec tego żadnego związku z ustalaniem prawa do lokalu, ani tym bardziej nie dotyczą uprawnień w zakresie ich przyznawania tudzież pozbawiania. Postępowanie w sprawie o wymeldowanie nie wkracza zatem w sferę stosunków cywilnoprawnych (np. własnościowych, najmu etc.), ani nie wpływa na stosunki prawne z zakresu prawa rodzinnego, choć pewne okoliczności faktyczne i prawne ukształtowane w wyniku tych postępowań mogą mieć znaczenie w postępowaniu administracyjnym, prowadzonym w ramach ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, na ich tle bowiem dochodzić może do różnych zdarzeń, które muszą być brane pod uwagę przez organ administracyjny prowadzący postępowanie, w kontekście badania, czy doszło do spełnienia przesłanek przewidzianych w cytowanej normie prawnej, znajdującej zastosowanie w sprawie. Reasumując, "decyzja o wymeldowaniu z pobytu stałego ma charakter ewidencyjny i potwierdza jedynie zaistniały stan faktyczny. Nie ma ona charakteru nieodwracalnego. Nie ogranicza ona prawa do przebywania w lokalu, ani też nie powoduje utraty prawa własności, czy współwłasności do tego lokalu" (vide postanowienie NSA z dnia 29 czerwca 2011 r., II OZ 530/11, LEX 844606).

W świetle przepisu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych jedyną przesłanką warunkującą wymeldowanie danej osoby z miejsca jej dotychczasowego stałego zameldowania jest jednoznaczne ustalenie przez organ administracji publicznej, że osoba ta faktycznie opuściła bez wymeldowania się dotychczasowe miejsce pobytu stałego. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalił się pogląd, że przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego, w rozumieniu omawianego art. 15 ust. 2, jest spełniona wówczas, gdy opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne. Innymi słowy, chodzi tu o sytuację, w której osoba fizyczna nie przebywa w lokalu mieszkalnym, w którym miała zorganizowane centrum życiowe, a nieprzebywanie to jest wynikiem woli tej osoby. Zamiar ten ma istotne znaczenie przy ocenie, czy do opuszczenia lokalu rzeczywiście doszło. Przy ustaleniu zamiaru nie można jednak poprzestać tylko na oświadczeniach zainteresowanej osoby. Dla jego oceny istotne znaczenie mieć będzie to, czy okoliczności istniejące w sprawie potwierdzają wolę osoby zainteresowanej, czy też pozostają z nią w sprzeczności. Do okoliczności takich należeć będą między innymi: sposób opuszczenia lokalu, koncentracja interesów życiowych w danym miejscu, a także obiektywna możliwość realizacji woli przebywania w nim (tak m.in. wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2001 r., sygn. akt V SA 3169/00, LEX nr 50123; wyrok NSA z dnia 7 grudnia 2005 r., sygn. akt II OSK 302/05, LEX nr 190969, wyrok WSA z dnia 18 grudnia 2001 r. sygn. akt II SA/Ka 613/00, niepubl.). Jak wskazał skarżący podczas rozprawy administracyjnej w dniu 29 września 2009 r., nie potrafi on wskazać daty swego powrotu do Wrocławia i nie wyobraża sobie wspólnego zamieszkiwania z byłą żoną. Ponadto stwierdził, że jego interesy życiowe koncentrują się w [...] i tam też podjął leczenie. Z kolei w protokole przesłuchania strony z dnia 8 grudnia 2008 r. skarżący przyznał, że w [...] podjął leczenie, wystąpił o ustalenie grupy inwalidzkiej i otrzymuje tam zasiłek z pomocy społecznej. Wskazuje to jednoznacznie na fakt, że właśnie tam zamieszkuje on z zamiarem stałego przebywania.

W myśl art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych pobytem stałym jest właśnie zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Przesłanki te (dobrowolność i trwałość opuszczenia, zamiar zamieszkania w innym miejscu i tam skoncentrowanie swych spraw) winny być stwierdzone na podstawie obiektywnie istniejących okoliczności faktycznych, z których taki wniosek da się logicznie wyprowadzić.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd I instancji w prawidłowy sposób zinterpretował postanowienia art. 15 ust. 2 ustawy w kontekście stanu faktycznego sprawy będącej przedmiotem osądu. Rezygnacja z przebywania w określonym lokalu może nastąpić w sposób wyraźny - poprzez złożenie oświadczenia woli, ale także w sposób domniemany - poprzez zachowanie, które nie wyraża woli stałego przebywania w miejscu, w którym dotychczas koncentrowały się sprawy życiowe danej osoby.

Stan prawny oraz ugruntowane stanowisko judykatury w szczególny sposób zobowiązuje organy administracji publicznej do precyzyjnego ustalenia stanu faktycznego sprawy, zaś sąd administracyjny do kontroli zaskarżonej decyzji zgodnie z art. 1 § 1 i 2 p.p.s.a. Wydanie przez organ orzeczenia o wymeldowaniu danej osoby z pobytu stałego winno być poprzedzone postępowaniem dowodowym, którego rezultaty nie pozostawiałyby jakiejkolwiek wątpliwości, co do istnienia, wymienionej w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, przesłanki wymeldowania. Wszelkie ustalenia Sądu I instancji w tym zakresie znajdują potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym, którego znaczenie Sąd ten w prawidłowy sposób ocenił. Wnioski Sądu stanowią logiczną konsekwencję prawidłowo przeprowadzonego rozumowania. Dowody, na podstawie których rozpoznawał sprawę Sąd I instancji, prowadzą do jednoznacznego wniosku, że skarżący nie zamieszkuje w przedmiotowym lokalu z zamiarem stałego przebywania w rozumieniu art. 6 § 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.

Odnosząc się do poszczególnych zarzutów skarżącego należy stwierdzić, że fakt interwencji policji w przedmiotowym lokalu nie może w żaden sposób wskazywać na to, że skarżący zamieszkuje w nim z zamiarem stałego przebywania. Bezspornym w sprawie było bowiem to, że skarżący sporadycznie pojawiał się w mieszkaniu, co nie przesądza o tym, że w nim zamieszkiwał.

Również obecność rzeczy skarżącego w mieszkaniu nie może stanowić dowodu na jego zamieszkiwanie w nim. Abstrahując od tego, że mógł on wnieść pewne przedmioty jedynie na potrzeby dokonywanych oględzin, należy stwierdzić, że z uwagi na znaczną odległość do nowego miejsca zamieszkania skarżącego w [...] (ponad 500 km), wygodniej mu było pozostawić pewne rzeczy w poprzednim miejscu zamieszkania. Przy tej okazji należy właśnie zwrócić uwagę na tę znaczną odległość pomiędzy Wrocławiem a [...], która dodatkowo wskazuje, że skarżący z tej ostatniej uczynił swoje centrum życiowe, ponieważ dojazd do poprzedniego miejsca zamieszkania jest bardzo długi i skarżący nie przedstawił żadnych racjonalnych powodów dla takich dojazdów, skoro nawet sprawy urzędowe załatwiał w [...] (np. w tej miejscowości złożył wniosek o zasiłek, podjął leczenie).

Argument skarżącego, że była żona zmierza do tego, żeby pozbyć się go z mieszkania, nie ma żadnego znaczenia. Strony bezspornie są skonfliktowane i niewątpliwie działania K. Z. mają na celu pozbawienie skarżącego prawa do zamieszkiwania w mieszkaniu, tym niemniej nie ma to żadnego wpływu na ocenę faktu istotnego w niniejszej sprawie, tj. tego czy skarżący zamieszkuje z zamiarem stałego pobytu w [...] i czyni to dobrowolnie. W tym miejscu należy podkreślić, że słusznie Sąd I instancji zauważył, że właśnie wskutek istniejącego z byłą małżonką konfliktu nie ma możliwości ich wspólnego zamieszkania, co wyartykułował wprost skarżący w swoich zeznaniach i co równocześnie prowadzi do wniosku, że wyprowadził się on z Wrocławia przenosząc swoje centrum życiowe do [...].

Skarżący zarzucał Sądowi I instancji naruszenie art. art. 141 § 4 p.p.s.a., chociaż de facto zarzut ten dotyczył błędnego ustalenia stanu faktycznego. Zgodnie z cyt. przepisem "Uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania". Zarzut naruszenia tego przepisu z przyczyn wskazanych wyżej nie jest zasadny. Ponadto uzasadnienie wyroku sporządzone przez Sąd I instancji spełnia wszelkie wymogi wskazane w tym przepisie. W szczególności zawiera ono wszystkie wskazane w nim elementy, a ponadto jest ono jasne i logicznie przedstawia rozumowanie Sądu I instancji, które to rozumowanie w pełni podziela Naczelny Sąd Administracyjny.

Nie są również istotne dla prawidłowego rozstrzygnięcia niniejszej sprawy kwestie związane z tym, że, jak podaje skarżący, nie ma on aktualnie gdzie mieszkać. Fakt wymeldowania go bowiem, jak już wskazano wyżej, nie ma żadnego wpływu na możliwość ponownego zamieszkania w przedmiotowym mieszkaniu we Wrocławiu.

Mając na uwadze powyższe należało na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalić skargę z uwagi na brak usprawiedliwionych podstaw.

Sąd nie przyznał wynagrodzenia ustanowionemu z urzędu pełnomocnikowi skarżącego z uwagi na niezłożenie przez niego oświadczenia stosownie do § 16 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).