Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1584/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-06-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 10par 1; art. 81
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, Sędzia WSA - Andrzej Kania, Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński (spr.), Protokolant st. specjalista - Justyna Macewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 czerwca 2020 r. sprawy ze skargi Grupy (...) Sp. z o.o. w R. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia (...) lipca 2019 r. nr (...) w przedmiocie zawieszenia płatności 1. uchyla zaskarżoną decyzję, oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji z (...).03.2019 r. 2. zasądza od Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz Grupy (...) Sp. z o.o. w R. kwotę 697 zł (sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

W dniu 16 lutego 2018 r. do L. Oddziału Regionalnego ARiMR wpłynął wniosek Grupy Producentów Owoców i Warzyw "Gospodarstwo O. T. M." Sp. z o.o. (dalej zamiennie "Grupa", "Strona" lub "Organizacja" ) o rozliczenie wypłaconych środków finansowych na dofinansowanie funduszu operacyjnego za okres od 1 stycznia 2017 r do 31 grudnia 2017 r.

W dniach od 5 czerwca 2018 r. do 4 lipca 2018 r. pracownicy Biura Kontroli na Miejscu L. Oddziału Regionalnego ARiMR przeprowadzili kontrolę na miejscu w siedzibie Grupy. W dniu 20 sierpnia 2018 r. do L. Oddziału Regionalnego ARiMR wpłynęło zawiadomienie o wszczęciu przez Prokuraturę Okręgową w Z. śledztwa pod sygnaturą akt (...), m.in- w zakresie doprowadzenia Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Oddział Regionalny w Z. do niekorzystnego rozporządzenia mieniem, tj. o czyn z art. 286 § 1 w zw. z art. 294 § 1 i art. 297 § 1 w zw. z art. 11 § 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz. U. 2018r.,poz.1600), zwany dalej "kk".

W dniu (...)września 2018 r. Dyrektor L. Oddziału Regionalnego ARiMR decyzją, nr (...)zawiesił Grupie płatność, o którą ubiegała się wnioskiem złożonym w dniu 14 lutego 2018 r. o rozliczenie wypłaconych środków finansowych na dofinansowanie funduszu operacyjnego za okres od dnia 1 styczeń 2017 r. do dnia 31 grudnia 2017r.

Pismem z dnia 9 października 2018 r. Strona odwołała się od decyzji nr (...)wydanej przez Dyrektora L. Oddziału Regionalnego ARiMR w dniu (...)września 2018 r.

W dniu (...)stycznia 2019 r. Prezes ARiMR wydał decyzję nr (...)o uchyleniu zaskarżonej decyzji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Decyzją nr (...)z dnia (...)marca 2019 r. Dyrektor L. Oddziału Regionalnego ARiMR umorzył w całości postępowanie w sprawie zawieszenia na podstawie art. 60 ust. 1 rozporządzenia nr 2017/891, a decyzją nr (...)z dnia (...)marca 2019 r. zawiesił płatność pomocy o którą Grupa ubiega się we wniosku złożonym w dniu 14 lutego 2018 r. o rozliczenie wypłaconych środków finansowych na dofinansowanie funduszu operacyjnego za okres od 01 stycznia 2017 r. do 31 grudnia 2017 r., na podstawie art. 59 ust. 1 rozporządzenia nr 2017/891. Pismem z dnia 25 marca 2019 r. Strona odwołała się od ww. decyzji. Uznając bezzasadność wniesionego odwołania Prezes ARiMR decyzją z dnia (...)lipca 2019 r. nr (...)utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu własnej decyzji organ odwoławczy przywołał m. in. Następujące okoliczności faktyczne i prawne: Zgodnie z art. 114 ust.1 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 543/2011 z dnia 07 czerwca 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w doniesieniu do sektora owoców i warzyw oraz sektora przetworzonych owoców i warzyw (Dz. U.UE. L.2G11.157.1) (dalej zwanym "rozporządzeniem nr 543/2011"): "Jeżeli państwo członkowskie, ustaliło, że organizacja producentów nie przestrzega któregoś z kryteriów uznania związanych z wymogami, art. 21, 23, art. 26 ust. 1 i 2 oraz art 31, przesyła ono tej organizacji producentów, nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od momentu, gdy stwierdzono naruszenie, pismo polecone z ostrzeżeniem, w którym wymienia się stwierdzone naruszenie, środki naprawcze i okres, w ciągu którego należy wprowadzić te środki, nie dłuższy jednak niż 4 miesiące. Od momentu stwierdzenia naruszenia państwa członkowskie zawieszają płatność pomocy, dopóki nie zostaną w stopniu zadowalającym podjęte środki naprawcze. Jednocześnie zgodnie z przepisem § 3 ust. 1 pkt. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 września 2013 r. w sprawie warunków wstępnego uznawania grup producentów owoców i warzyw, uznawania organizacji producentów owoców i warzyw i ich zrzeszeń oraz warunków i wymagań, jakie powinny spełniać plany dochodzenia do uznania (Dz.U. z 2017 r., poz. 1823) - dalej zwanego rozporządzeniem o wstępnym uznaniu: Podmiot zrzeszający producentów owoców i warzyw może zostać uznany za organizację producentów owoców i warzyw, jeżeli jest utworzony przez co najmniej 5 producentów, z których każdy wytwarza przynajmniej jeden z produktów wymienionych w grupach produktów, ze względu na które wnioskuje o uznanie i które zostały określone w załączniku do rozporządzenia". W świetle powyższych przepisów, w przypadku wystąpienia uzasadnionych wątpliwości, co do spełniania przez Grupę warunków uznania organizacji producentów, organ zobowiązany jest do wezwania Grupy do zastosowania środków naprawczych i jednocześnie do czasu zastosowania przez Grupę wskazanych środków naprawczych, zobowiązany jest również dokonać zawieszenia płatności, gdyż brzmienie ww. przepisów nie pozwała na jakąkolwiek dobrowolność organu w tym zakresie. W związku z powyższym organ odwoławczy podkreśla, iż pismem z dnia 21 grudnia 2018r. Grupa poinformowała organ I instancji o zmianach w składzie członkowskim przedkładając jednocześnie aktualną listę wspólników Spółki, umowę darowizny (akt notarialny z dnia 14 grudnia 2018 r. Repertorium A Nr (...)) oraz oświadczenie darowizny (akt notarialny z dnia 14 grudnia 2018 r, Repertorium A Nr 628/2018). Z dokonanej analizy złożonych przez Grupę dokumentów wynika, iż M. M. darowała swoje udziały w spółce dzieciom, tj.: M., MX., MY. i A.Q. W związku z powyższym od dnia 14 grudnia 2018 r. wspólnikami w Spółce są: M. M., M.X.., B.M, A.Q., M.Y... Jednocześnie dwóch wspólników, tj. M.X. oraz B.M. są w związku małżeńskim w którym panuje ustrój majątkowy małżeńskiej wspólności ustawowej. Zgodnie z przepisami art. 3 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2017 r" poz. 1853) (zwaną dalej ustawą o krajowym systemie ewidencji producentów), do ewidencji producentów wpisuje się w szczególności producenta rolnego będącego rolnikiem w rozumieniu art. 4 ust, 1 lit. a rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. zwanego dalej rozporządzeniem nr 1307/2013; czyli osobę fizyczną lub prawną bądź grupę osób fizycznych lub prawnych, bez względu na status prawny takiej grupy i jej członków w świetle prawa krajowego, której gospodarstwo rolne jest położone na obszarze objętym zakresem terytorialnym Traktatów, określonym w art. 52 TUE w związku z art, 349 i 355 TFUE, oraz która prowadzi działalność rolniczą. Jednocześnie, pojęcie "gospodarstwo rolne" zdefiniowane zostało wart. 4 ust. 1 lit. b rozporządzenia nr 1307/2013 jako wszystkie jednostki wykorzystywane do działalności rolniczej i zarządzane przez rolnika (...). a "działalność rolnicza" w art. 4 ust. I lit, c rozporządzenia nr 1307/2013 jako: produkcja, hodowla lub uprawa produktów rolnych, włączając w to zbiory, dojenie, chów zwierząt oraz utrzymywanie zwierząt dla celów gospodarczych, lub utrzymywanie użytków rolnych w stanie, dzięki któremu nadają się one do wypasu lub uprawy bez konieczności podejmowania działań przygotowawczych wykraczających poza zwykłe metody rolnicze i zwykły sprzęt rolniczy (...). Powyższe oznacza, iż osoby prowadzące wspólnie gospodarstwo rolne są tak rozumianym rolnikiem. Przepis ustanowiony w art. 12 ust. 4 ustawy o. krajowym systemie ewidencji producentów, określa sposób wpisu rolnika, w skład którego wchodzi więcej niż jeden podmiot i stanowi. iż w przypadku małżonków oraz podmiotów będących współposiadaczami gospodarstwa nadaje się jeden numer identyfikacyjny, dla tego z podmiotów, na rzecz którego pozostałe podmioty wyraziły zgodę. W związku z powyższym, nie jest możliwe uzyskanie wpisu do ewidencji producentów przez każdą osobę indywidualnie, a więc członkowie Grupy będący jednocześnie w związku małżeńskim w którym panuje ustrój majątkowy małżeńskiej wspólności ustawowej, nie mogą być uznawani za dwóch producentów, z których 'każdy wytwarza przynajmniej jeden z produktów wymienionych w grupach produktów, ze względu na które wnioskuje o uznanie i które zostały określone w załączniku do rozporządzenia. Grupa została wezwana przez Dyrektora L. OR ARiMR do usunięcia naruszeń w zakresie spełnienia przez Grupę warunków uznania, gdyż powyższe okoliczności wskazują, iż w związku ze zmianami w składzie członkowskim Grupa od dnia 14 grudnia 2018 r. składa się z 4 członków, a powyższe stanowi naruszenie przepisu § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia o wstępnym uznaniu. Zasadność uznania przez Organ I instancji naruszenia przez Stronę spełnienia warunków uznania nie jest podnoszona przez stronę. W związku z powyższym Prezes ARiMR stwierdza, iż dokonane przez organ I instancji ustalenie nieprzestrzegania warunku uznania i wezwanie Grupy do wprowadzenia środków naprawczych, w świetle przepisu art. 114 ust 1 rozporządzenia nr 543/2011, musiało skutkować zawieszeniem płatności o którą Strona się ubiega we wniosku z dnia 16 lutego 2018 r .Niezależnie od prezentowanego przez Stronę stanowiska w odwołaniu, zdaniem organu odwoławczego prawodawca jednoznacznie określił, iż w ww. przypadku organ zawiesza płatności pomocy, pozostawiając tym samym bez znaczenia okoliczność za jaki okres realizacji Programu Operacyjnego powyższe płatności pomocy mogłyby być ewentualnie należne. Organ podnosi nadto, iż zgodnie z przepisem art. 79 rozporządzenia nr 2017/891 w rozporządzeniu nr 543/2011 wprowadzone zostały zmiany polegające m in. na skreśleniu art. 50 - 148. jednocześnie, zgodnie z przepisem art. 80 rozporządzenia nr 2017/891: "Nie naruszając art, 34, na wniosek organizacji producentów lub zrzeszenia organizacji i, producentów, możliwe jest, by program operacyjny zatwierdzony na podstawie rozporządzenia wykonawczego (UE) nr 543/2011:

a) obowiązywał nadal aż do jego zakończenia zgodnie z warunkami mającymi zastosowanie na podstawie rozporządzenia wykonawczego (UE) nr 543/2011;

b) został dostosowany do wymogów rozporządzenia (UE) nr 1308/2013, niniejszego

rozporządzenia i rozporządzenia wykonawczego (UE) 2017/892; lub

c) został zastąpiony nowym programem operacyjnym zatwierdzonym na podstawie

rozporządzenia (UE) nr 1308/2013, niniejszego rozporządzenia i rozporządzenia wykonawczego (UE) 2017/892.

Organ I instancji decyzją nr 1/5430/GO/2017 z dnia 31 maja 2017 r. zatwierdził zmiany programu operacyjnego o które wnioskowała Strona w dniu 31 marca 2017 r. W ostatniej wersji realizowanego przez Stronę Programu Operacyjnego zatwierdzonego w/w decyzją Strona, wykazała, iż: Program zostanie sfinansowany z Funduszu Operacyjnego utrzymany i wykorzystywany zgodnie z art, 53 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 543/2011 (...)

Rozporządzenie nr 2017/891 weszło w życie dopiero w dniu 01 czerwca 2017 r. zatem, w przypadku Strony będą miały zastosowanie przepisy zawarte w art. 80 ust. 1 lit. a), gdyż Program Operacyjny był realizowany przez Stronę na podstawie przepisów rozporządzenia nr 543/2011. W związku z powyższym, zdaniem organu odwoławczego, w niniejszej sprawie zastosowanie będą miały przepisy art. 114 ust. 1 rozporządzenia nr 543/2011, który w świetle przepisu art. 80 ust. 1 lit. a), rozporządzenia nr 2017/891 nadal obowiązuje.

Organ odwoławczy wskazuje, iż o ile w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ I instancji wykazał, jako podstawę prawną przepis art. 59 ust. 1 rozporządzenia nr 2017/891 mający analogiczne brzmienie jak ww. wskazany przepis art. 114 ust. 1 rozporządzenia nr 543/2011, to w świetle powyższych ustaleń, organ odwoławczy uznaje, iż biorąc pod uwagę jego analogiczne brzmienie oraz skutki prawne wynikające z jego naruszenia, powyższe pozostaje bez istotnego wpływu na wynik sprawy i nie stanowi podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji lub jak wskazuje Strona w odwołaniu wystąpienia przesłanki stwierdzenia nieważności zawartej w przepisie art. 156 § 1 pkt, 2 Kpa.

Decyzję organu odwoławczego zaskarżyła strona zarzucając jej naruszenie:

1) przepisów prawa materialnego tj. art. 114 ust.1 rozporządzenia wykonawczego Komisji UE nr 543/2011 z dnia 7 czerwca 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady WE nr 1234/2007 w odniesieniu do sektora owoców i warzyw oraz sektora przetworzonych owoców i warzyw (Dz. U. UE.L.2011.157,1, "rozporządzenie nr 543/2011") w zw. z art. 80 ust 1 lit. a) rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2017/891 z dnia 13 marca 2017 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013 w odniesieniu do sektora owoców i warzyw oraz sektora przetworzonych owoców i warzyw, uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do kar, które mają być stosowane w tych sektorach, a także zmieniające rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 543/2011 (Dz.U.UE.L.2017.138.4, "rozporządzenie nr 2017/891"), oraz art. 67 ust. 1 i art. 70 rozporządzenia nr 543/2011 poprzez niewłaściwe uznanie, że do zaistniałego stanu faktycznego znajduje zastosowanie uchylony art 114 ust 1 rozporządzenia nr 543/2011, pomimo, że realizacja programu pomocy przez Skarżącą nastąpiła z końcem roku 2017, upłynął (z winy organów) termin wypłaty należnej za 2017 r. pomocy, Skarżąca przez cały okres realizacji programu (tj. w łatach 2015-2017) spełniała wszystkie kryteria uznania, zaś do naruszenia kryterium uznania doszło dopiero prawie rok po zakończeniu realizacji programu pomocy;

2. przepisów o postępowaniu, tj.: art. 8 § 1, art 11, art. 15, art 107 § 1 pkt 6 oraz § 3 a także art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 z późn. zm. "k.p.a.") poprzez wydanie zaskarżonej decyzji w oparciu o inną podstawę prawną niż zastosowana przez organ I instancji, tj. z naruszeniem zasady dwuinstancyjności postępowania, a także z naruszeniem zasady przekonywania i pogłębiania zaufania do organów władzy poprzez nieustosunkowanie się do prezentowanej przez Skarżącą argumentacji o braku podstaw do zawieszenia płatności należnej jej pomocy;

3. przepisów o postępowaniu, tj. art. 6, art. 10 ust. 1, art. 138 § 1 pkt. 1 k. p. a., mające charakter rażącego naruszenia tych przepisów, poprzez odmowę uchylenia decyzji organu I instancji pomimo stwierdzonego naruszenia zasady czynnego udziału Strony w postępowaniu, a także wydanie przez Organ II instancji decyzji bez umożliwienia Stronie zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym oraz niezapewnieniem Stronie prawa do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów pomimo włączenia Postanowieniem nr 07-1/2019 z dnia 9 lipca 2019 r. dowodu, na podstawie którego Organ odwoławczy uznał, że w sprawie Skarżącej mają zastosowanie inne przepisy prawa, niż zastosowane przez Organ I instancji, a także

4. przepisów ar. 41 ust. 1 i ust. 2 lit a) Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej.

Podnosząc powyższe zarzuty skarżąca wniosła o:

1) uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa nr (...)z dnia (...)lipca 2019 r., oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora L. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa nr (...)z dnia (...) marca 2019 r., a także

2) zasądzenie na rzecz Skarżącej kosztów postępowania od podmiotu, którego decyzji dotyczy skarga, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko.

Sąd zważył co następuje.

Wniesienie skargi skutkowało koniecznością uchylenia zarówno decyzji zaskarżonej jak i utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji.

1) Organ odwoławczy w uzasadnieniu własnej decyzji odwołuje się do postępowania karnego prowadzonego przez Prokuraturę Okręgową w Z., które dotyczy m. in. doprowadzenia ARiMR Oddział Regionalny w Z. do niekorzystnego rozporządzenia mieniem tj. o czyn z art. 286 § 1 w zw. z art. 294 § 1 i art. 297 § 1 w zw. z art. 11 § 2 kodeksu karnego. Organ nie wyjaśnia jednak czy i w jakim zakresie postępowanie to miało czy też mogło mieć wpływ na rozstrzygnięcie organu. Uzupełnienia w tym zakresie nie mogą stanowić zdawkowe informacje zawarte w odpowiedzi na skargę, bowiem sąd nie ocenia odpowiedzi na skargę i argumentów tamże wskazanych, a jedynie zaskarżoną decyzję i motywy, które legły u podstaw jej wydania.

2) Decyzja organu I instancji o zawieszeniu płatności pomocy została wydana na innej podstawie prawnej ( na podstawie art. 59 ust. 1 rozp. delegowanego Komisji UE 2017/891 z dnia 13 marca 2017 r.) niż decyzja organu odwoławczego ( na podstawie art. 114 us.1 rozp. wykonawczego Komisji UE nr 543/2011 z dn. 7 czerwca 2011 r.). Organ II instancji lakonicznie odnosi się do zmiany wskazania tejże podstawy podnosząc, że co do treści były one identyczne. Nie przedstawia jednak przekonujących argumentów wskazujących, która z nich i czy w ogóle powinna mieć zastosowanie w sprawie niniejszej także w kontekście obowiązywania przepisów międzyczasowych wskazanych w obu ww. rozporządzeniach.

W ocenie sądu będzie to wymagało jednoznacznego wyjaśnienia w toku ponownego rozpatrzenia sprawy.

3) Prezes ARiMR ( organ II instancji w sprawie niniejszej) wydał w dniu (...)lipca 2019 r. postanowienie nr (...)mocą, którego włączył do akt sprawy będącej przedmiotem osądu materiał dowodowy w postaci decyzji nr (...)z dnia (...)maja 2017 r. w sprawie zatwierdzenia zmiany programu operacyjnego wydanej przez Dyrektora Oddziału Terenowego ARR w G. wraz z zatwierdzonym ww. decyzją Programem Operacyjnym. Problem jednak w tym, iż ww. postanowienie zostało wydane 6 dni przed podjęciem zaskarżonej decyzji, a organ odwoławczy nie odnosi się w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia do decyzji, której dotyczy ww. postanowienie. Poza tym sekwencja zdarzeń prawnych opisanych powyżej wskazuje, iż skarżąca nie wiedziała na jakim materiale dowodowym opierał się Prezes ARiMR podejmując zaskarżone rozstrzygnięcie. Taka teza jest uprawniona dlatego, iż uniemożliwiono stronie wypowiedzenie się do zebranych dowodów przed wydaniem zaskarżonej decyzji, co akurat w realiach sprawy niniejszej było rażącym i mającym wpływ na zaskarżone rozstrzygnięcie naruszeniem art. 10 § 1 kpa ( o czym poniżej).

4) Istotnym naruszeniem procedury administracyjnej, dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, było zaniechanie powiadomienia strony skarżącej, stosownie do treści art. 10 § 1 kpa. o możliwości przed wydaniem decyzji wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.

Naruszenie zasady czynnego udziału w postępowaniu jest kwalifikowaną wadą procesową, która stanowi podstawę do sformułowania żądania wszczęcia postępowania w sprawie jego wznowienia na wniosek strony (art. 147 k.p.a.)- vide B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 1998, s. 85, teza 5.

Prawo czynnego udziału strony w postępowaniu, jako korelat obowiązku organu obejmuje - stosownie do art. 10 k.p.a. – w zakresie prawa do obrony uprawnienie tejże do wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań (w zakresie konsekwencji vide treść art. 81 k.p.a.). Gwarantowana w art. 10 § 1 k.p.a. zasada czynnego udziału w postępowaniu obliguje organ prowadzący postępowanie do stworzenia stronie prawnych możliwości podejmowania czynności procesowych w obronie swoich interesów. Niedopuszczenie strony do udziału w postępowaniu we wskazanych czynnościach skutkuje naruszeniem prawa obligującym do wznowienia postępowania z powodu wypełnienia przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. - vide wyrok NSA z dnia 19 czerwca 1998 roku, ISA/Lu 652/97, niepublikowany.

Pogląd ten jest akceptowany w najnowszej literaturze, albowiem nadal przyjmuje się że naruszenie zasady ogólnej czynnego udziału strony w postępowaniu stanowi podstawę do wszczęcia postępowania w sprawie o wznowienie postępowania, niezależnie od tego czy miało wpływ na treść decyzji (vide G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan: Postępowanie administracyjne ogólne, Warszawa 2003, s. 131.).

W niniejszej sprawie – przed wydaniem decyzji w obu instancjach – treść art. 10 § 1 k.p.a.. w ogóle nie miała zastosowania.

Niezależnie od argumentacji skargi podnieść trzeba, iż art.10 k.p.a. wprowadza zasadę oznaczającą z jednej strony obowiązek zapewnienia stronie przez Organ czynnego udziału w każdym postępowaniu, z drugiej stwarza warunki w celu umożliwienia stronie wypowiedzenia, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłaszanych żądań. Strona nie jest zobowiązana do czynnego udziału w postępowaniu, stanowi to jej uprawnienie, jednakże organ administracji ma obowiązek umożliwienia stronie skorzystania z tego uprawnienia. Zgodnie zaś art. 81 k.p.a., okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możliwość wypowiedzenia się, co do przeprowadzanych dowodów. W sprzeczności pozostawać z tą zasadą będzie sytuacja, kiedy nie dostrzegając treści art. 10 k.p.a. Organ nie dał możliwości wyjaśnienia okoliczności faktycznych, które stanowiły następnie podstawę do wydania decyzji.

Naruszenie obowiązku stworzenia stronie możliwości wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów stanowi naruszenie przepisów o postępowaniu administracyjnym, które w istotny sposób może wpływać na wynik sprawy i ustalenia faktyczne organu.

Mając na uwadze powyższe należało na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 b oraz art. 200 p.p.s.a. orzec jak w sentencji wyroku.