Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 171/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-04-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6135 Odpady
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 12 ust. 2
journal: Dz.U. 2005 nr 25 poz 202
law: Ustawa z dnia 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji
article: art. 66 § 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Aneta Dąbrowska, Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska (spr.), Sędzia WSA Teresa Zyglewska, Protokolant st. ref. Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi I. K. na postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu wniosku 1. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] października 2011 r. nr [...]; 2. zasądza od Głównego Inspektora Ochrony Środowiska na rzecz skarżącego I. K. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] października 2011 r. Główny Inspektor Ochrony Środowiska zwrócił I.K. wniosek z dnia [...] września 2011 r. o stwierdzenie nadpłaty w związku z wniesieniem nienależnie na konto Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej tzw. opłaty recyklingowej w kwocie 500 zł, z uwagi na brak właściwości do jego rozpoznania. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Główny Inspektor Ochrony Środowiska postanowieniem z dnia [...] listopada 2011 r. utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia [...] października 2011 r.

Organ zwrócił powyższy wniosek - na podstawie art. 66 § 3 k.p.a. -argumentując, iż w sprawie zwrotu nienależnie uiszczonej opłaty recyklingowej właściwy jest sąd powszechny. Uzasadniając swoje stanowisko organ wywodził, iż żaden z przepisów prawa powszechnie obowiązującego nie określa organu właściwego do zwrotu nienależnie wpłaconej opłaty w wysokości 500 zł. Przepis art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji (Dz. U. Nr 25, poz. 202 ze zm.) wskazuje jedynie, iż opłatę wnosi się na rachunek bankowy Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Główny Inspektor Ochrony Środowiska stwierdził ponadto, że do opłat w wysokości 500 zł wpłacanych na podstawie art. 12 ust. 2 ustawy o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji nie mają zastosowania przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa. Przepisy te mają zastosowanie wyłącznie do należności z tytułu opłat za brak sieci, o których mowa w art. 14 tej ustawy. Opłata za brak sieci dotyczy wprowadzających pojazd, którzy zapewniają sieć zbierania pojazdów i nie jest tożsama z opłatą w wysokości 500 zł wnoszoną przez wprowadzającego pojazd, którzy nie zapewniają sieci oraz podmioty nie będące przedsiębiorcami, które dokonują wewnątrzwspólnotowego nabycia lub importu pojazdów.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe postanowienie wniósł I.K. wywodząc, iż nie zgadza się z jego treścią i żądając nakazania, aby organ rozpoznał jego wniosek o zwrot nadpłaty.

Sygn. akt IV SA/Wa 171/12

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 134 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270), sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Uchylenie zaskarżonego orzeczenia następuje w sytuacji, gdy przedmiotowa kontrola wykaże: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.).

Badając legalność zaskarżonego aktu w oparciu o powołane wyżej przepisy Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie jak również poprzedzające je postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] października 2011 r. naruszają przepisy postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W niniejszej sprawie skarżący I.K. kwestionował postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] listopada 2011 r., którym utrzymał on w mocy swoje wcześniejsze postanowienie z dnia [...] października 2011 r. Postanowieniem tym organ zwrócił skarżącemu - na podstawie art. 66 § 3 k.p.a. -jego wniosek z dnia [...] września 2011 r. o stwierdzenie nadpłaty w związku z wniesieniem nienależnie na konto Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej tzw. opłaty recyklingowej w kwocie 500 zł. Uznał bowiem, że nie jest właściwy do jego rozpoznania.

Zasadniczy problem prowadzący do rozstrzygnięcia niniejszej sprawy sprowadza się do odpowiedzi na pytanie czy do rozpoznania wniosku skarżącego właściwy jest organ administracji, a jeśli tak to jaki, czy też sprawa ta należy - jak wywiódł to Główny Inspektor Ochrony Środowiska - do kognicji sądów powszechnych.

Sygn. akt IV SA/Wa 171/12

Zauważyć należy, że zgodnie z dyspozycją art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji (Dz. U. Nr 25, poz. 202 ze zm.) wprowadzający pojazd na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, lecz nie więcej niż 1000 pojazdów, może nie zapewnić sieci zbierania pojazdów, który to obowiązek nakłada art. 11 ust. 1 ustawy. W takim przypadku na podstawie art. 12 ust. 2 ustawy o recyklingu, na wprowadzającego pojazd nałożony jest obowiązek uiszczenia opłaty w kwocie 500 zł od każdego wprowadzonego pojazdu. Dotyczy to także każdej osoby fizycznej, która dokonuje importu lub wewnątrzwspólnotowego nabycia. Zgodnie więc z art. 17 ust. 1 ustawy o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji Główny Inspektor Ochrony Środowiska jeżeli stwierdzi, że wprowadzający pojazd nie dokonał opłaty za brak sieci lub uiścił kwotę niższą niż należna wydaje odpowiednią w tym zakresie decyzję. Przy czym kwoty te są wpłacane na rzecz Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.

Ponadto zauważyć należy, że zgodnie z dyspozycją art. 72 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r., Nr 108, poz. 908 ) osoba fizyczna, która dokonała importu lub wewnątrzwspólnotowego nabycia pojazdu musi do wniosku o jego rejestrację dołączyć dowód wpłaty opłaty recyklingowej na rachunek Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.

Zgodnie z art. 17 ust. 3 ustawy o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji do należności z tytułu opłaty za brak sieci stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ), zaś uprawnienia organów podatkowych posiada Główny Inspektor Ochrony Środowiska. Obowiązek z art. 17 ust. 1 powołanej wyżej ustawy może być jednak nałożony tylko na wprowadzającego pojazd, którym jest przedsiębiorca będący producentem pojazdu lub przedsiębiorca dokonujący wewnątrzwspólnotowego nabycia lub importu pojazdu. Główny Inspektor Ochrony Środowiska nie posiada więc kompetencji, aby obowiązek, o którym mowa w art. 17 ust. 1 ustawy nałożyć na osobę fizyczną, która powinna taką opłatę uiścić. Skoro do kompetencji tego organu nie należy nakładanie obowiązku uiszczenia tej opłaty na osobę fizyczną, to tym bardziej Główny Inspektor Ochrony Środowiska nie jest uprawniony do wydania decyzji w przedmiocie zwrotu nienależnej opłaty. Środki te wpływają bowiem na konto Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, stąd też nie można stwierdzić, że Główny Inspektor Ochrony

Sygn. akt IV SA/Wa 171/12

Środowiska władny byłby wydać nakaz skierowany do tego Funduszu, a dotyczący wypłaty z jego środków finansowych przedmiotowej opłaty recyklingowej.

Podkreślić za wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 stycznia 2010 r. sygn. akt II OSK 1608/09 należy, iż konto Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej jest państwowym funduszem celowym, który posiada osobowość prawną (art. 400 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. -Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2008r., Nr 25, poz. 150 ze zm.). W myśl art. 12 ust. 2 ustawy o recyklingu opłata ta wpłacana jest na rachunek Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej i zgodnie z art. 401 ust. 7 pkt 9 prawa ochrony środowiska stanowi ona przychód Narodowego Funduszu. Zgodnie zaś z art. 400 k ust. 1 pkt 4 Prawa ochrony środowiska do zadań Zarządu Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej należy gospodarowanie jego środkami.

Przy czym pamiętać należy, iż zgodnie z art. 17 a ustawy o recyklingu "na wniosek podmiotu, który dokonał wpłaty, o której mowa w art. 12 ust. 2, nienależnie lub w nadmiernej wysokości, dokonuje się zwrotu nadpłaconej kwoty".

Powyższe przemawia więc za tym, iż podmiotem uprawnionym do rozpatrzenia wniosku I.K. o zwrot nienależnie uiszczonej opłaty recyklingowej (zwrot nadpłaty) jest Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.

Za powołanym wyżej orzeczeniem Naczelnego Sądu Administracyjnego powtórzyć należy, że w tym zakresie podmiotowym Narodowy Fundusz jest podmiotem administracyjnym o charakterze funkcjonalnym, zaś ewentualne orzekanie w tym przedmiocie, tj. zwrot opłaty recyklingowej uiszczonej przez osobę fizyczną niebędącą przedsiębiorcą następuje w formie czynności materialno -technicznej.

Powyższe okoliczności, a w szczególności treść art. 17 a ustawy recyklingowej przesądzają, iż sprawa ta wyłączona jest z kognicji sądów powszechnych, a władnym do jej rozstrzygnięcia jest Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.

Niezasadnie więc Główny Inspektor Ochrony Środowiska w oparciu o art. 66 § 3 k.p.a. wydał postanowienie o zwrocie wniosku, albowiem w sprawie winien mieć zastosowanie tryb określony w art. 65 § 1 k.p.a. - wniosek I.K.

Sygn. akt IV SA/Wa 171/12

o zwrot nienależnie uiszczonej opłaty recyklingowej powinien zostać przekazany Narodowemu Funduszowi Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.

Z powyższych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c w związku żart. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. poz. 270) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w wyroku. O zwrocie kosztów postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 tej ustawy.