Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 1447/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2004-09-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6136 Ochrona przyrody
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Dnia 24 września 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA: Jolanta Rosińska, Sędziowie Sędzia WSA: Joanna Sekunda-Lenczewska (spr.), p.o. Sędziego WSA: Arkadiusz Blewązka, Protokolant Referendarz sądowy: Leszek Foryś, po rozpoznaniu w dniu 24 września 2004 roku na rozprawie przy udziale - sprawy ze skargi B. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za wycięcie drzew bez zezwolenia 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy W. z dnia [...] (znak: [...]) 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. na rzecz B. M. kwotę 303,60 ( trzysta trzy 60/100 ) złotych tytułem zwrotu wpisu od skargi 3. stwierdza , że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...], znak: [...] wydaną na podstawie art. 47 k ustawy z dnia 16 października 1991r. o ochronie przyrody (tekst jednolity: Dz. U. z 2001r., Nr 99, poz. 1079 z późniejszymi zmianami), rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 1998r. w sprawie kar pieniężnych za naruszanie wymagań ochrony środowiska oraz rejestru decyzji dotyczących tych kar (Dz. U. z 1998r., Nr 162, poz. 1138 z późniejszymi zmianami) oraz art. 104 § 1 k.p.a. Wójt Gminy W. ustalił B. M. administracyjną karę pieniężną w wysokości 15 175,70 zł (piętnaście tysięcy sto siedemdziesiąt pięć złotych siedemdziesiąt groszy) za usunięcie 22 sztuk drzew z gatunku olcha bez wymaganego zezwolenia z działki o nr geodezyjnym 18 położonej w miejscowości N. będącej we władaniu B. M.

W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia podano, iż postępowanie administracyjne w sprawie zostało wszczęte na wniosek T. G., który wskazał na fakt usunięcia drzew z nieruchomości należącej do B. M. w dniu 27 lutego 2002r. W trakcie postępowania ustalono, że B. M. nie występował z wnioskiem o zezwolenie na usunięcie w/w drzew do Urzędu Gminy w W.. W trakcie przeprowadzonej w dniu 22 kwietnia 2002r. rozprawy administracyjnej stwierdzono, że na działce nr 19 nie ma widocznych śladów usuniętych drzew, co uzasadnia podejrzenie, że zostały usunięte pnie z korzeniami. Równocześnie ustalono, że z sąsiedniej działki nr 18 usunięto drzewa z gatunku olcha. Organ stopnia podstawowego podał również, iż w trakcie rozprawy B. M. wyjaśnił, że w dniu 11 listopada 1982 r. otrzymał zaświadczenie z Urzędu Gminy w W. zezwalające na wycięcie 20 sztuk drzew z gatunku olcha. W toku postępowania administracyjnego w wyniku obmiaru średnicy pni w miejscu ścięcia ustalono także, że usunięte drzewa bez wątpienia przekraczają swym wiekiem 5 lat. Ponadto, Wójt Gminy W. podniósł, iż nie budziła również wątpliwości kwestia, kto dokonał wycięcia drzew i na czyjej działce się one znajdowały, a B. M. nie podważał tych stwierdzeń. Organ stopnia podstawowego podał również, że decyzją z dnia [...], nr [...] Wójt Gminy W. nałożył na B. M. karę pieniężna w wysokości 18 889,00 złotych za usunięcie 26 sztuk drzew z gatunku olcha bez wymaganego zezwolenia. Od decyzji tej B. M. odwołał się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S.. Decyzją z dnia [...], nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. uchyliło w/w decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Organ stopnia podstawowego podał także, iż w wyniku ponownie przeprowadzonego postępowania ustalono, że wycięto 26 sztuk drzew z gatunku olcha rosnących w 6 kępach na działce nr 18 położonej w miejscowości N. należącej do B. M. Na podstawie pni stwierdzono, że 3 spośród nich były uschnięte i mogły ulec złamaniu przez wiatr. Jedno ze zdrowych drzew również mogło ulec złamaniu na co wskazywał naderwany pień. Wszystkie drzewa były w wieku przekraczającym 5 lat. Jednocześnie Wójt Gminy W. podniósł, iż dokładne ustalenie tych faktów było utrudnione z powodu braku ściętych drzew na działce. Reasumując, organ stopnia podstawowego odmawiając wiary wyjaśnieniom B. M., iż w lutym 2002 r. przyciął tylko odrosty wyrosłe na kilku pniach usuniętych we wrześniu 1998 r. stwierdził, że działanie właściciela doprowadziło do całkowitej utraty żywotności 22 sztuk drzew z gatunku olcha, a zgodnie z powołanymi wyżej przepisami za usuwanie drzew lub krzewów bez wymaganego zezwolenia Wójt Gminy wymierza administracyjną karę pieniężną.

Uznając powyższą decyzję za niesłuszną i krzywdzącą B. M. odwołał się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. wnosząc o jej uchylenie. Kwestionując prawidłowość ustaleń faktycznych Wójta Gminy W. odwołujący się podniósł, iż w 2002r. nie wycinał żadnych drzew, a tylko przycinał odrosty z pni pozostałych po wyciętych w 1982r. na podstawie zezwolenia Urzędu Gminy w W. drzewach.

Decyzją z dnia [...], Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 47 k ustawy z dnia 16 października 1991r. o ochronie przyrody (tekst jednolity: Dz. U. z 2001r., Nr 99, poz. 1079 ze zm.), § 10 ust. 1 i 2 oraz § 11 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 1998r. w sprawie kar pieniężnych za naruszenie wymagań ochrony środowiska oraz rejestru decyzji dotyczących tych kar (Dz. U. Nr 162, poz. 1138 ze zm.) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ odwoławczy powołując się na treść art. 47 e pkt 2 oraz art. 47 k ustawy z dnia 16 października 1991r. o ochronie przyrody stwierdził, iż organ stopnia podstawowego rozpatrując ponownie sprawę uwzględnił wytyczne Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. dotyczące zebrania materiału dowodowego i odniesienia się do argumentów strony, a wysokość kary została ustalona prawidłowo.

Na powyższą decyzję B. M. złożył skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi domagając się jej uchylenia i umorzenia postępowania, ewentualnie przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego, tj. ustawy z dnia 16 października 1991r. o ochronie przyrody poprzez błędną jego wykładnię.

W uzasadnieniu strona skarżąca zakwestionowała prawidłowość ustaleń faktycznych dokonanych przez organy administracji ponownie podając, że listopadzie 1982r. otrzymała zezwolenie na wycięcie 20 sztuk drzew olcha, które wówczas zostały usunięte. We wrześniu 1998r. wycięte zostały odrosty od wyciętych wcześniej drzew, a w lutym 2002r. skarżący przyciął odrosty po przycince z 1998r., które nie mogły mieć 5 lat. B. M. zakwestionował wreszcie prawidłowość ustalenia średnicy wyciętych drzew stanowiące podstawę do wymierzenia kary pieniężnej podnosząc, iż "takich drzew nie miał".

W odpowiedzi na skargę, strona przeciwna wniosła o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią przepisu art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi( Dz.U. nr 153, poz. 1271 z 2002 roku) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi.

W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. nr 153, poz. 1269 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych przy czym, zgodnie z § 2 tego artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Tym samym nie rozstrzygają o celowości rozwiązań ustawowych lub o ich aspektach społecznych. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej z punktu widzenia zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i zastosowania przepisów prawa materialnego.

Uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji, następuje wówczas, gdy sąd stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy ( art. 145 §1 pkt 1lit.a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi); naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego ( lit.b) albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy ( lit.c).

Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. nr 153, poz. 1270 ), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Bada więc zaskarżone orzeczenie pod kątem wszelkich naruszeń prawa, a nie tylko tych wskazanych w skardze. Stosownie do treści art. 133 § 1 powołanej ustawy sąd rozstrzyga na podstawie akt sprawy.

Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję sądu, należało skargę uwzględnić, jako że sąd dopatrzył się uchybień, które skutkować musiały uchyleniem zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji, choć z innych przyczyn niż te wskazane w skardze. Należy podkreślić, że postępowanie administracyjne prowadzone przed wydaniem przez organ decyzji, powinno zapewniać dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego w myśl art.7 k.p.a, a zgodnie z art. 77 § 1 i 80 k.p.a organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.

Podstawę prawną rozstrzygnięcia organu administracji publicznej stanowił przepis art. 47 k ustawy z dnia 16 października 1991r. o ochronie przyrody (tekst jednolity: Dz. U. z 2001r., Nr 99, poz. 1079 z późniejszymi zmianami) oraz § 10 i 11 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 1998r. w sprawie kar pieniężnych za naruszanie wymagań ochrony środowiska oraz rejestru decyzji dotyczących tych kar (Dz. U. z 1998r., Nr 162, poz. 1138 z późniejszymi zmianami). Art. 47k stanowił, że za zniszczenie terenów zieleni albo drzew lub krzewów, powodowane niewłaściwym wykonywaniem robót ziemnych lub wykorzystaniem sprzętu mechanicznego albo urządzeń technicznych oraz zastosowaniem środków chemicznych w sposób szkodliwy dla roślinności oraz za usuwanie drzew lub krzewów bez wymaganego zezwolenia, a także za zniszczenie spowodowane niewłaściwą pielęgnacją terenów zieleni, zadrzewień, drzew lub krzewów wójt, burmistrz albo prezydent miasta wymierza administracyjną karę pieniężną. Stosownie do § 10 ust. 1 i 2 oraz § 11 rozporządzenia karę pieniężną ustala się w odniesieniu do drzew - od ich rodzaju, gatunku, odmiany i obwodu pnia a stawki kar pieniężnych za usunięcie drzewa lub krzewu bez wymaganego zezwolenia lub zniszczenie terenu zieleni, drzew lub krzewów zawiera załącznik do rozporządzenia z tym, że osobom fizycznym wymierza się karę pieniężną, stosując stawki zawarte w rozporządzeniu, pomnożone przez współczynnik 0,1. Podstawowe znaczenie w przedmiotowej sprawie ma więc ustalenie wymienionych przesłanek, a w szczególności precyzyjne ustalenie, które drzewa, o jakim obwodzie pnia zostały usunięte bez wymaganego zezwolenia a które utraciły żywotność na skutek działania sił natury. Analiza dowodów zgromadzonych w aktach sprawy budzi zasadnicze wątpliwości w tym zakresie. W protokole rozprawy z dnia 19 lipca 2002r. zapisano, " że w wyniku oględzin stwierdzono wycięcie 26 sztuk drzew gatunku olcha,... 3 z nich mogły być złamane przez wiatr, 1 zdrowe drzewo mogło być również złamane przez wiatr. Określić tego nie można, ponieważ tych drzew nie ma na działce. Działanie właściciela drzew doprowadziło do całkowitej utraty żywotności 22 sztuk drzew gatunku olcha. Drzewa te mają powyżej 5 lat – załącznik pomiarów do protokołu...". Jednakże do tegoż protokołu nie dołączono opisanego załącznika pomiarów. Jedyny załącznik pomiarów drzew zawarty w aktach sprawy dołączony jest do protokołu rozprawy z dnia 22 kwietnia 2002r. i zawiera wykaz 26 średnic pni mierzonych po obwodzie na działce B. M.. W dokumentach zawartych w aktach sprawy nie sposób doszukać się, które z wymienianych 26 drzew, o jakich obwodach pni zastały złamane przez wiatr, a które usunął właściciel. Zapisy protokołów zdają się wskazywać, że dokonywano oględzin pozostałości pni usuniętych drzew, dokonywano pomiarów. Skoro w efekcie przyjęto, że 4 drzewa utraciły żywotność na skutek działania sił natury, to należało wskazać, które drzewo, o jakim obwodzie zastało złamane przez wiatr, a które usunął właściciel, jako że ma to istotny wpływ na wysokość ewentualnej kary pieniężnej. Tym samym uznać należy za dowolne, nie znajdujące oparcia w dołączonym materiale dowodowym, ustalenie w decyzji Wójta Gminy W. z dnia [...], utrzymanej w mocy zaskarżoną decyzją, wysokości kary pieniężnej nałożonej na skarżącego.

Mając na uwadze podniesione wyżej względy na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit.a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z 2002 roku) orzeczono jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 97 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi( Dz.U. Nr 153, poz. 1271 z 2002 roku) i art. 55 ustawy z dnia 11.05.1995 r. o NSA (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.).

Stosownie do treści art. 152 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało stwierdzić, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.