Wyrok NSA, sygn. akt II FSK 1619/19
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-03-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
6560
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób prawnych
Skarżony organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Zasądzono zwrot kosztów postępowania
Powołane przepisy: article: art. 15c ust. 1, art. 15c ust. 14 pkt 1 , art. 15c ust. 3
journal: Dz.U. 2020 poz 1406
law: Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maciej Jaśniewicz (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Tomasz Kolanowski, Sędzia WSA del. Sylwester Golec, Protokolant Katarzyna Kwaśniewska-Ciesielska, po rozpoznaniu w dniu 4 marca 2022 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 12 marca 2019 r. sygn. akt I SA/Wr 6/19 w sprawie ze skargi P.[...] sp. z o.o. z siedzibą w B.D. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 24 października 2018 r. nr 0111-KDIB1-3.4010.461.2018.1.IZ w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz P. [...]sp. z o.o. z siedzibą w B.D. kwotę 240 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

1.1. Wyrokiem z 12 marca 2019 r., sygn. akt I SA/Wr 6/19, w sprawie ze skargi P. [...] sp. z o.o. z siedzibą w B. D. (dalej: "Spółka") na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (dalej: "DKIS") z dnia 24 października 2018 r. w przedmiocie: podatku dochodowego od osób prawnych, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu na podstawie art. 146 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej zwana: "p.p.s.a.") uchylił interpretację w zaskarżonym zakresie. Pełna treść uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia, jak i innych wyroków powołanych poniżej, dostępna jest na stronie internetowej https://orzeczenia.nsa.gov.pl/ (dalej w skrócie: "CBOSA").

1.2 .Stan faktyczny sprawy przedstawiony przez Sąd pierwszej instancji. Przedmiotem skargi Spółki była interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej dotycząca możliwości zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów kosztów finansowania dłużnego w świetle art. 15c ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j.: Dz. U. z 2018 r., poz. 1036 ze zm.; dalej zwana: "u.p.d.o.p."). We wniosku spółka wskazała, że posiada siedzibę na terytorium Polski i na podstawie art. 3 ust. 1 u.p.d.o.p. podlega nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w Polsce. Posiada również zezwolenie na prowadzenie działalności gospodarczej na terenie specjalnej strefy ekonomicznej (dalej: SSE), którego wykonanie zostało obecnie wstrzymane z urzędu. Spółka nie wyklucza, że działalność na terenie SSE będzie realizowana. Obowiązkiem Spółki będzie wówczas ustalenie wyniku na działalności realizowanej na terenie SSE - korzystającej ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób prawnych na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 34 u.p.d.o.p. i działalności opodatkowanej na zasadach ogólnych. Wskazano, że Spółka w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą zawiera z podmiotami powiązanymi oraz podmiotami niezależnymi różnego rodzaju transakcje, związane z pozyskiwaniem finansowania działalności gospodarczej prowadzonej zarówno na terenie SSE, jak i poza nią. Z tego względu spółka przyporządkowuje koszty finansowania odpowiednio do działalności opodatkowanej oraz działalności zwolnionej. Spółka przypuszcza, że nadwyżka kosztów finansowania dłużnego spółki, o której mowa w art. 15c ust. 1 u.p.d.o.p., może przekroczyć w roku podatkowym kwotę 3.000.000 zł. Na tle tak przedstawionego opisu spółka zadała pięć pytań, z których oznaczone we wniosku numerem 2, 3 i 4 (poniżej numeracja odpowiednio: 1), 2) i 3) są przedmiotem zaskarżonej interpretacji:

1) Czy w sytuacji, w której nadwyżka kosztów finansowania dłużnego, o której mowa w art. 15c ust. 1 p.d.o.p. ujętych w ramach działalności opodatkowanej nie przekroczy w danym roku podatkowym kwoty 3.000.000 zł, Spółka będzie miała prawo uwzględnić w kosztach uzyskania przychodu całość kosztów finansowania dłużnego?

2) Czy w przypadku przekroczenia przez Spółkę progu 3.000.000 zł, wyłączeniu z kosztów uzyskania przychodu podlega wartość określona na podstawie art. 15c ust. 1 u.p.d.o.p. pomniejszona o kwotę 3.000.000 zł ?

3) Czy wartość kosztów finansowania dłużnego zaliczonych do kosztów uzyskania przychodu należy ustalić poprzez odjęcie od całości kosztów finansowania dłużnego różnicy pomiędzy nadwyżką kosztów finansowania dłużnego a wartością stanowiącą 30% dochodu referencyjnego obliczonego w sposób określony w przepisie art. 15c ust. 1 u.p.d.o.p.?

W zakresie pytania numer 1 (we wniosku jako nr 2) w ocenie Spółki w przypadku, gdy nadwyżka kosztów finansowania dłużnego ujętych w ramach działalności opodatkowanej nie przekroczy w danym roku podatkowym kwoty 3.000.000 zł, Spółka będzie mogła uwzględnić w kosztach uzyskania przychodu całość kosztów finansowania dłużnego, bez względu na wartość wskaźnika określonego w art. 15c ust. 1 u.p.d.o.p. Tym samym, ograniczenie wynikające art. 15c ust. 1 u.p.d.o.p. nie znajdzie zastosowania do nadwyżki finansowania dłużnego w części nieprzekraczającej w roku podatkowym kwoty 3.000.000 zł.

W zakresie pytania nr 2 (we wniosku jako nr 3) w ocenie Spółki, w przypadku gdy nadwyżka kosztów finansowania dłużnego spółki przekroczy próg 3.000.000 zł, wyłączeniu z kosztów uzyskania przychodu podlega nadwyżka kosztów finansowania dłużnego obliczona zgodnie z art. 15c ust. 1 u.p.d.o.p. pomniejszona o kwotę 3.000.000 zł. W sytuacji, w której w danym roku podatkowym wystąpi nadwyżka kosztów finansowania dłużnego przewyższająca kwotę 3.000.000 zł. Spółka (stosując art. 15c ust. 14 pkt 1 u.p.d.o.p.) powinna wykonać kalkulację określoną w przepisie art. 15c ust. 1 u.p.d.o.p. i wyłączyć z kosztów uzyskania przychodu obliczoną zgodnie z powyższym przepisem wartość nadwyżki kosztów finansowania dłużnego po odliczeniu stałej kwoty 3.000.000 zł.

W odniesieniu do pytania oznaczonego nr 3 (we wniosku jako nr 4), Spółka wskazała, że wartość kosztów finansowania dłużnego zaliczanych do kosztów uzyskania przychodu należy ustalić poprzez odjęcie od całości kosztów finansowania dłużnego różnicy pomiędzy nadwyżką kosztów finansowania dłużnego a wartością stanowiącą 30% dochodu referencyjnego obliczonego w sposób określony w przepisie art. 15c ust. 1 u.p.d.o.p.

1.3. Stanowisko spółki w zakresie pytań oznaczonych nr 1 i 2 (we wniosku: 2 i 3) organ uznał za nieprawidłowe. DKIS wskazał, że w innej interpretacji wydanej wobec Spółki (z dnia 25 września 2018 r. nr [...]) uznano za nieprawidłowe jej stanowisko odnoszące się do ustalenia, czy przepisy art. 15c u.p.d.o.p. nie mają zastosowania do kosztów finansowania dłużnego ujętych w wyniku z działalności podlegającym zwolnieniu. DKIS zwrócił uwagę, że omawiane przepisy u.p.d.o.p., stanowią efekt implementacji dyrektywy Rady (UE) 2016/1164 z dnia 12 lipca 2016 r. ustanawiającej przepisy mające na celu przeciwdziałanie praktykom unikania opodatkowania, które mają bezpośredni wpływ na funkcjonowanie rynku wewnętrznego (Dz. Urz. UE z 19 lipca 2016r., Nr L 193, s 1; dalej zwana: "Dyrektywa"). Nowelizacja ustanowiła limit kwoty kosztów finansowania zewnętrznego jakie mogą podlegać zaliczeniu do kosztów uzyskania przychodów. Powyższy limit, który odnosi się do nadwyżki kosztów finansowania zewnętrznego tj. różnicy między przychodami a kosztami o charakterze odsetkowym wynosi 30% kwoty wskazanej w ust. 1 art. 15c, która bazuje na wskaźniku EBITDA, czyli zysku (netto) przed opodatkowaniem, odsetkami i amortyzacją. W przepisach wskazano sposób ustalenia powyższego wskaźnika. Próg kwotowy, poniżej którego całość odsetek netto podlega zaliczeniu do kosztów podatkowych bez względu na wysokość wskaźnika opartego o poziom EBITDA - w przypadku Polski (implementacja) - wynosi 3.000.000 zł. W przypadku nadwyżki do wysokości 3.000.000 zł, przepisu art. 15c ust. 1 u.p.d.o.p. się nie stosuje. Kwota nadwyżki kosztów finansowania dłużnego brana pod uwagę przy wyliczaniu wzoru określonego w art.15c ust. 1 u.p.d.o.p. nie powinna być wobec tego pomniejszana o 3.000.000 zł; kwota 3.000.000 zł może co najwyżej zwiększyć limit wynikający z zastosowania wzoru, tj. stanowiąc jego górny pułap, gdy kwota wyliczona w oparciu o wzór jest niższa niż 3.000.000 zł. Każde przekroczenie wartości nadwyżki kosztów finansowania ponad tę kwotę powoduje obowiązek wyłączenia wartości odpowiadającej temu przekroczeniu z kosztów uzyskania przychodów. Jeżeli zaś 30% EBITDA jest niższe niż 3.000.000 zł, to ewentualna nadwyżka kosztów finansowania dłużnego nad odpowiadającymi rodzajowo tym kosztom przychodami - do wysokości 3.000.000 zł - podlega zaliczeniu do kosztów uzyskania przychodów.

Odnosząc się do pytań nr 1 i 2 (we wniosku nr 2 i 3) organ wskazał, że co do zasady w celu obliczenia nadwyżki kosztów finansowania dłużnego należy zsumować wszystkie poniesione w danym okresie i zaliczone do kosztów uzyskania przychodów (w tym poprzez odpisy amortyzacyjne) koszty finansowania dłużnego oraz wszystkie uzyskane w tym samym okresie przychody o charakterze odsetkowym. Limit wysokości nadwyżki kosztów finansowania dłużnego, jaka może być przez podatnika ujęta w kosztach uzyskania przychodów bazuje na wskaźniku EBITDA stosowanym w analizie finansowej przedsiębiorstw. Art. 15c u.p.d.o.p. odnosi go jednak do kategorii podatkowych, wynikających z prowadzonej przez podatników ewidencji podatkowej. Limit wynosi 30% kwoty "podatkowej EBITDA"; tj. 30% kwoty odpowiadającej nadwyżce sumy przychodów ze wszystkich źródeł przychodów pomniejszonej o przychody o charakterze odsetkowym nad sumą kosztów uzyskania przychodów pomniejszonych o wartość zaliczonych w roku podatkowym do kosztów uzyskania przychodów odpisów amortyzacyjnych, o których mowa w art. 16a-16m, oraz kosztów finansowania dłużnego nieuwzględnionych w wartości początkowej środka trwałego lub wartości niematerialnej i prawnej. Niezależnie od wyniku powyższego działania, stosownie do art. 15c ust. 14 pkt 1 u.p.d.o.p., wyłączenia z kosztów uzyskania przychodów na podstawie art. 15c ust. 1 u.p.d.o.p. nie stosuje się do nadwyżki kosztów finansowania dłużnego w części nieprzekraczającej w roku podatkowym kwoty 3.000.000 zł (tzw. próg de minimis). W przypadku, gdy kwota nadwyżki kosztów finansowania dłużnego nie przekracza progu 3.000.000 zł - cała kwota tej nadwyżki nie podlega wyłączeniu z kosztów uzyskania przychodów w oparciu o wyliczony limit 30% "podatkowego EBITDA". Dalej organ stwierdził, że w przypadku kiedy kwota wyliczona w oparciu o ww. wzór jest niższa niż 3.000.000 zł, należy przyjąć, że odpowiednie ustalenie kosztów wyłączonych z kosztów uzyskania przychodów powinno mieć miejsce w oparciu o art. 15c ust. 7 ustawy, czyli proporcjonalnie do wysokości kosztów finansowania dłużnego dotyczących odpowiednio działalności opodatkowanej oraz prowadzonej w specjalnej strefie ekonomicznej (SSE). Zdaniem organu wykorzystanie limitu powinno zatem również następować w określonej powyżej proporcji, a wiec w zależności od wysokości kosztów finansowania dłużnego dotyczących działalności opodatkowanej oraz korzystającej ze zwolnienia. Następnie wskazał, że gdy kwota nadwyżki kosztów finansowania dłużnego przekracza wskazany próg, podatnicy zgodnie z treścią art. 15c ust. 1 u.p.d.o.p. są obowiązani wyłączyć z kosztów uzyskania przychodów koszty finansowania dłużnego, w części, w jakiej nadwyżka kosztów finansowania dłużnego przewyższa określony w tym przepisie limit. W ocenie organu oznacza to, że 30% dochodu wyliczonego zgodnie z art. 15c ust. 1 u.p.d.o.p. (30% EBITDA) wyznacza wówczas limit nadwyżki kosztów finansowania dłużnego nad odpowiadającymi rodzajowo tym kosztom przychodami.

Odnosząc się natomiast do kwestii sposobu wyliczenia kosztów finansowania dłużnego, które można uznać za koszty uzyskania przychodów - pytanie nr 3 (we wniosku nr 4) - organ uznał stanowisko wnioskodawcy za prawidłowe.

2.1. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu Spółka wskazała, że zaskarża wydaną na jej rzecz interpretację w zakresie pytań oznaczonych we wniosku numerami 2 i 3 i w tym zakresie wniosła o uchylenie zaskarżonej interpretacji i zasądzenie kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych. Spółka zarzuciła tej interpretacji błąd wykładni przepisu art. 15c ust. 1 w zw. z art.15c ust. 4, art.15c ust.7 oraz art. 15c ust. 14 u.p.d.p. poprzez uznanie, że:

1) przychody i koszty zwolnionej z opodatkowania działalności gospodarczej prowadzonej na terenie SSE są ujmowane w kalkulacji EBITDA podatkowej, a w konsekwencji, iż ustalenie kosztów finansowania dłużnego wyłączonych kosztów uzyskania przychodu wymaga podziału limitu pomiędzy działalność opodatkowaną a działalność zwolnioną na bazie klucza alokacji opartego o wysokość kosztów finansowania dłużnego;

2) w przypadku przekroczenia przez spółkę progu 3.000.000 zł wyłączeniu z kosztów uzyskania przychodu podlega wartość określona na podstawie art. 15c ust 1 u.p.d.o.p. niepomniejszona o kwotę 3.000.000 zł.

2.2. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi.

2.3. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylając zaskarżoną interpretację stwierdził, że istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do dwóch zagadnień powstałych na gruncie interpretacji art. 15c ust. 1 u.p.d.o.p. w zw. z art. 15c ust. 14 pkt 1 u.p.d.o.p. Pierwsze z nich dotyczyło sytuacji, w której nadwyżka kosztów finansowania dłużnego ujętych w ramach działalności opodatkowanej nie przekroczy w danym roku podatkowym kwoty 3.000.000 zł oraz prawa do uwzględnienia w takim przypadku w kosztach uzyskania przychodu całości kosztów finansowania dłużnego. Drugie zaś dotyczy sytuacji, gdy nadwyżka kosztów finansowania dłużnego przekroczy kwotę 3.000.000 zł i związanego z tym wyłączenia z kosztów uzyskania przychodu wartości określonej na podstawie art. 15c ust. 1 u.p.d.o.p. pomniejszonej o kwotę 3.000.000 zł (jak twierdziła Spółka), bądź też bez takiego pomniejszenia (jak argumentował organ interpretacyjny). Sąd pierwszej instancji przytoczył treść mających zastosowanie w sprawie przepisów i stwierdził, że weszły one w życie w związku z nowelizacją ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (tj. ustawy z dnia 27 października 2017 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne - Dz. U. z 2017 r., poz. 2175) i stanowią implementację przepisów Dyrektywy. Zacytował art. 4 ust. 1 Dyrektywy i ocenił, że nie wyklucza ona stosowania przepisów krajowych lub postanowień umownych służących zapewnieniu wyższego poziomu ochrony krajowych baz podatkowych w odniesieniu do opodatkowania osób prawnych (art. 3 Dyrektywy 2016/1164). Art. 15c ust. 1 u.p.d.o.p. ustanawia limit kwoty kosztów finansowania zewnętrznego, jakie mogą podlegać zaliczeniu do kosztów uzyskania przychodów. Powyższy limit odnosi się do nadwyżki kosztów finansowania zewnętrznego (różnicy między przychodami a kosztami o charakterze odsetkowym) i wynosi 30% kwoty wskazanej w ust. 1. Kwota ta zasadniczo bazuje na tzw. wskaźniku EBITDA, tj. zysku (netto) przed opodatkowaniem, odsetkami i amortyzacją. Sąd wyjaśniając, że przepisy u.p.d.o.p. nie operują pojęciem "EBITDA", ale wskazują sposób jego ustalenia wskazał, że wartość ta to kwota odpowiadająca nadwyżce sumy przychodów ze wszystkich źródeł przychodów pomniejszona o przychody o charakterze odsetkowym nad sumą kosztów uzyskania przychodów pomniejszonych o wartość zaliczonych w danym roku podatkowym do kosztów uzyskania przychodów odpisów amortyzacyjnych, o których mowa w art. 16a–16m, oraz kosztów finansowania dłużnego. Odnosząc się do kwestii objętej pytaniem numer 2), tj. dotyczącej prawa do uwzględnienia w kosztach uzyskania przychodu całości kosztów finansowania dłużnego w sytuacji, w której nadwyżka kosztów finansowania dłużnego, o której mowa w art. 15c ust. 1 u.p.d.o.p. nie przekracza w danym roku podatkowym kwoty 3.000.000 zł, Sąd pierwszej instancji stwierdził, że stanowisko organu w tym zakresie zostało podjęte z naruszeniem przepisów art. 15c ust. 1, ust. 7 i ust. 14 u.p.d.o.p. poprzez ich błędną wykładnię. Nie uszło przy tym uwadze Sądu pierwszej instancji, że organ w treści interpretacji (na s. 8) zawarł stwierdzenie zgodne ze stanowiskiem Spółki ("w przypadku, gdy kwota nadwyżki kosztów finansowania dłużnego nie przekracza progu 3.000 zł – cała kwota tej nadwyżki nie podlega wyłączeniu z kosztów uzyskania przychodu w oparciu o wyliczony limit 30% podatkowego EBITDA") by w kolejnych akapitach temu stanowisku zaprzeczyć. Sąd pierwszej instancji stwierdził, że celem prawidłowego zastosowania omawianych przepisów u.p.d.o.p., w pierwszej kolejności należy ustalić czy nadwyżka kosztów finansowania przekracza kwotę 3.000.000 zł. Wskazuje na to wprost treść przepisu art. 15c ust. 14 u.p.d.o.p. Zgodnie z jego treścią dopiero przekroczenie kwoty wskazanej w art. 15c ust. 14 u.p.d.o.p. oznacza konieczność zastosowania art. 15c ust. 1 u.p.d.o.p. Oznacza to, że jeżeli nadwyżka kosztów finansowania nie przekracza powyższego progu, podatnik ma prawo do odliczenia całości nadwyżki. Wniosek taki znajduje potwierdzenie również w treści art. 4 ust. 3 lit. a) Dyrektywy. Badanie, czy kwota przekroczenia jest wyższa niż 30% wyniku finansowego (EBITDA), określone w art. 15c ust. 1 ustawy, przeprowadzane winno być dopiero wówczas, gdy nadwyżka kosztów próg ten przekracza. Jeżeli tak, to dopiero wówczas z kosztów uzyskania przychodów wyłącza się kwotę przekroczenia limitu. Co istotne, dopiero ta wyłączona z kosztów kwota, na podstawie art. 15c ust. 7 u.p.d.o.p. winna być uwzględniona w danym źródle przychodów proporcjonalnie do wysokości kosztów poniesionych w ramach danego źródła przychodów. Przepis art. 15c ust. 7 u.p.d.o.p. w żaden sposób nie dotyczy stosowania wskazanej tam proporcji do limitu nadwyżki kosztów finansowania (3.000.000 zł), do którego nadwyżka ta podlega odliczeniu.

Zatem w ocenie Sądu nie można zgodzić się ze stanowiskiem organu, które zezwala na wykorzystanie limitu 3.000.000 zł wyłącznie w proporcji wynikającej z art. 15c ust. 7 u.p.d.o.p., a więc w zależności od wysokości kosztów finansowania dłużnego dotyczących działalności opodatkowanej oraz korzystającej ze zwolnienia. W ocenie WSA we Wrocławiu stanowisko to nie tylko nie miało oparcia w treści omawianych przepisów (w szczególności art. 15c ust. 7 u.p.d.o.p. dotyczy zupełnie innej sytuacji prawnej) ale również prowadzi ono do niedopuszczalnego na gruncie u.p.d.o.p. zmniejszenia owego limitu. Powołane wyżej przepisy gwarantują podatnikowi możliwość odliczenia w każdym przypadku nadwyżki kosztów finansowania do kwoty 3.000.000 zł. Wniosek taki wypływa również z przywołanych przepisów Dyrektywy. Zdaniem Sądu pierwszej instancji stanowisko organu wypaczało wskazanych przepisów, wprowadzając nieznany tym przepisom dodatkowy limit możliwej do odliczenia nadwyżki kosztów finansowania dłużnego. Z tych względów Sąd podzielił stanowisko spółki w przedmiocie dokonania przez organ interpretacyjny błędnej wykładni przepisów art. 15c ust. 1, ust. 7 i ust. 14 u.p.d.o.p. Sąd przyznał rację Spółce również w zakresie kwestii objętej pytaniem numer 3 zadanym we wniosku, dotyczącej wyłączenia z kosztów uzyskania przychodu wartości nadwyżki kosztów finansowania dłużnego pomniejszonej bądź niepomniejszonej o kwotę 3.000.000 zł (w przypadku przekroczenia przez spółkę progu nadwyżki 3.000.000 zł). W ocenie Sądu organ dopuścił się również i w tym zakresie naruszenia prawa materialnego, tj. przepisów art. 15c ust. 1 i ust. 14 u.p.d.o.p. poprzez ich błędną wykładnię. Sąd pierwszej instancji przypomniał, że treść przepisu art. 15c ust. 14 pkt 1 u.p.d.o.p. przewiduje niestosowanie regulacji przewidzianej w art. 15c ust. 1 u.p.d.o.p. do nadwyżki kosztów finansowania dłużnego nieprzekraczającej w danym roku podatkowym kwoty 3.000.000 zł. Z treści art. 15c ust. 14 pkt 1 u.p.d.o.p. wynika zatem wprost, że ust. 1 nie stosuje się do nadwyżki kosztów finansowania dłużnego w części nieprzekraczającej w roku podatkowym kwoty 3.000.000 zł. Już zatem z literalnego rozumienia powołanych przepisów wynika, że ustawodawca wyłączył stosowanie art. 15c ust. 1 do tej części nadwyżki kosztów finansowania dłużnego, która nie przekracza 3.000.000 zł. Skoro sam ustawodawca wyłączył zastosowanie przepisu art. 15 c ust. 1 do tej części nadwyżki kosztów finansowania dłużnego, która nie przekracza 3.000.000 zł, to nie można dokonywać wykładni art. 15c ust. 1 u.p.d.o.p., który obejmowałby również wskazaną kwotę, a w konsekwencji wbrew literalnemu brzmieniu art. 15c ust. 14 pkt 1 u.p.d.o.p. Z treści tego ostatniego przepisu wynika wprost, że nadwyżka kosztów finansowania dłużnego do kwoty 3.000.000 zł jest zaliczana do kosztów uzyskania przychodów. Zatem w sytuacji, gdy nadwyżka kosztów finansowania dłużnego przekracza 3.000.000 zł, to wskaźnik obliczony na podstawie EBITDA należy stosować dopiero do nadwyżki ponad wspomnianą kwotę 3.000.000 zł.

3.1. Pełnomocnik organu podatkowego wniósł skargę kasacyjną i zaskarżył powyższy wyrok w całości zarzucając mu na podstawie art. 174 pkt 1 naruszenie prawa materialnego, tj. przepisów:

- art. 15c ust. 1 w zw. z art. 15 c ust. 7 i art. 15 c ust. 14 u.p.d.o.p. poprzez jego błędną wykładnię, a w konsekwencji nieprawidłowe zastosowanie polegające na przyjęciu przez Sąd pierwszej instancji, że w przedstawionym we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego stanie faktycznym/ zdarzeniu przyszłym:

i) strona skarżąca ustalając limity określone w art. 15c ust. 1 u.p.d.o.p. powinna uwzględniać wyłącznie przychody z działalności opodatkowanej, podczas, gdy właściwa wykładnia ww. przepisów nakazywałaby przyjąć, że uwzględnieniu podlega zarówno kwota przychodów zwolnionych jak i opodatkowanych;

ii) ustalenie kosztów finansowania dłużnego wyłączonych z kosztów uzyskania przychodu nie wymaga podziału limitu pomiędzy działalność opodatkowaną a działalność zwolnioną , na bazie klucza alokacji opartego o wysokość kosztów finansowania dłużnego;

iii) niedozwolone jest wykorzystanie limitu 3.000.000 zł wyłącznie w określonej proporcji wynikającej z art. 15c ust. 7 u.p.d.o.p., czyli w zależności od wysokości kosztów finansowania dłużnego dotyczących działalności podlegającej opodatkowaniu oraz korzystającej ze zwolnienia;

- art. 15c ust. 1 w zw. z art. 15c ust. 14 u.p.d.o.p. poprzez błędną wykładnię a w konsekwencji nieprawidłowe zastosowanie polegające na przyjęciu przez Sąd pierwszej instancji, że w przedstawionym we wniosku o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego stanie faktycznym/zdarzeniu przyszłym, w przypadku gdy nadwyżka kosztów finansowania dłużnego przekracza próg 3.000.000 zł, wskaźnik obliczony na podstawie EBITDA należy stosować dopiero do nadwyżki, zatem kwota 3.000.000 zł nadwyżki nie podlega w ogóle limitowi 30% EBITDA i należy o nią zawsze pomniejszyć nadwyżkę kosztów finansowania dłużnego. W konsekwencji zdaniem Sądu – wyłączeniu z kosztów uzyskania przychodu podlega wartość nadwyżki kosztów finansowania dłużnego o kwotę 3.000.000 zł.

Podnosząc powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie w całości, na zasadzie art. 188 p.p.s.a. zaskarżonego orzeczenia, rozpoznanie skargi i jej oddalenie, ewentualnie uchylenie w całości, na zasadzie art. 185 p.p.s.a., zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji.

3.2. Pełnomocnik Spółki nie wniósł odpowiedzi na skargę kasacyjną, a na rozprawie w dniu 4 marca 2022 r. wniósł o jej oddalenie i zasądzenia zwrotu kosztów postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

4.1. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

4.2. Przedmiotem sporu w sprawie na etapie postępowania kasacyjnego są dwa zagadnienia. Pierwsze dotyczy tego, czy Spółka przy ustaleniu limitu określonego w art. 15c ust. 1 u.p.d.o.p. powinna uwzględniać wyłącznie przychody z działalności opodatkowanej, czy także kwotę przychodów zwolnionych uzyskiwanych z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej prowadzonej na terenie specjalnej strefy ekonomicznej, a tym samym, czy dozwolone jest, czy też niedozwolone, wykorzystanie limitu 3.000.000 zł w określonej proporcji wynikającej z art. 15c ust. 7 u.p.d.o.p., czyli w zależności od wysokości kosztów finansowania dłużnego dotyczących działalności podlegającej opodatkowaniu oraz korzystającej ze zwolnienia uzyskiwanych z tytułu działalności gospodarczej prowadzonej na terenie SSE. W ocenie organu interpretacyjnego nie można przyjąć, aby ustalając limity z art. 15c u.p.d.o.p. można było brać pod uwagę jedynie przychody z działalności opodatkowanej. Drugie zagadnienie dotyczy tego, czy prawidłowa wykładnia art. 15c ust. 1 w zw. z art. 15c ust. 14 u.p.d.o.p. pozwala, w przypadku, gdy nadwyżka kosztów finansowania dłużnego przekracza próg 3.000.000 zł, na stosowanie wskaźnika obliczonego na podstawie podatkowego EBITDA dopiero do nadwyżki, czyli czy kwota 3.000.000 zł nadwyżki nie podlega w ogóle limitowi 30% EBITDA i należy o nią zawsze pomniejszyć nadwyżkę kosztów finansowania dłużnego. W konsekwencji, czy wyłączeniu z kosztów uzyskania przychodu podlega wartość nadwyżki kosztów finansowania dłużnego o kwotę 3.000.000 zł.

4.3. W odniesieniu do pierwszego ze wskazanych zagadnień należy zauważyć, iż nie było ono przedmiotem żadnego z pytań objętych zaskarżoną interpretacją indywidualną. Co do tej problematyki organ podatkowy wypowiedział się w odrębnej interpretacji indywidualnej z 25 września 2018 r., w której uznano za nieprawidłowe stanowisko Spółki dotyczące ustalenia, czy powinna ona na potrzeby art. 15c ust. 1 i ust. 3 u.p.d.o.p. uwzględniać wyłącznie przychody oraz koszty opodatkowane na zasadach ogólnych, czyli bez przychodów podlegających zwolnieniu i kosztów uzyskania przychodów, a w konsekwencji, czy unormowanie to nie ma zastosowania do kosztów finansowania dłużnego ujętych w wyniku z działalności podlegającej zwolnieniu. Interpretacja ta nie jest przedmiotem zaskarżenia w rozpatrywanej sprawie. Pomimo tego w interpretacji indywidualnej wydanej w niniejszej sprawie organ interpretacyjny na stronie 5 i 6 odniósł się do tej problematyki i przywołał swój pogląd wyrażony we wcześniejszej interpretacji indywidualnej z 25 września 2018 r., zgodnie z którym "w przypadku osiąganego przez wnioskodawcę dochodu z działalności gospodarczej prowadzonej na terenie SSE na podstawie przewidzianego prawem zezwolenia, a więc dochodu wolnego od podatku, przychody i koszty uzyskania przychodów składające się na ten dochód są objęte regulacją art. 15c ustawy pdop". Do tego nawiązała w skardze do WSA w Wrocławiu Spółka podnosząc m.in. zarzut błędnej wykładni przepisu art. 15c ust. 1 w zw. z art.15c ust. 4, art.15c ust.7 oraz art. 15c ust. 14 u.p.d.p. poprzez uznanie, że przychody i koszty zwolnionej z opodatkowania działalności gospodarczej prowadzonej na terenie SSE są ujmowane w kalkulacji EBITDA podatkowej, a w konsekwencji, iż ustalenie kosztów finansowania dłużnego wyłączonych kosztów uzyskania przychodu wymaga podziału limitu pomiędzy działalność opodatkowaną a działalność zwolnioną na bazie klucza alokacji opartego o wysokość kosztów finansowania dłużnego. Także WSA we Wrocławiu odniósł się do tego zagadnienia w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku stwierdzając, że "nie można zgodzić się ze stanowiskiem organu, które zezwala na wykorzystanie limitu 3.000.000 zł wyłącznie w proporcji wynikającej z art. 15c ust. 7 u.p.d.o.p., a więc w zależności od wysokości kosztów finansowania dłużnego dotyczących działalności opodatkowanej oraz korzystającej ze zwolnienia". Pomimo wobec tego, że zagadnienie to było przedmiotem wypowiedzi interpretacyjnej organu w innej sprawie, konieczne jest odniesienie również do niego w ramach rozpatrywanej sprawy.

4.4. Przystępując do rozpatrzenia pierwszego ze wskazanych zagadnień należy za bezzasadne uznać zarzuty skargi kasacyjnej odnoszące się do naruszenia art. 15c ust. 1 w zw. z art. 15 c ust. 7 i art. 15c ust. 14 u.p.d.o.p. W kontekście okoliczności przedstawionej we wniosku o interpretację i możliwości prowadzenia przez spółkę działalności gospodarczej na terenie SSE, a także zwolnienia z mocy art. 17 ust. 1 pkt 34 u.p.d.o.p. dochodów uzyskanych z działalności gospodarczej prowadzonej na terenie SSE na podstawie zezwolenia, należy zauważyć, że w kwestii tej wypowiadał się już Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z 23 listopada 2021 r., o sygn. akt II FSK 1035/21 oraz z dnia 12 maja 2021 r., sygn. akt II FSK 360/20 (publ. CBOSA). W orzeczeniach tych na tle wykładni art. 15e ust. 4 u.p.d.o.p. wypowiedziano poglądy, że przepis ten poprzez systemowe odesłanie do odpowiedniego stosowania art. 7 ust. 3 u.p.d.o.p., który to wprost stanowi, że przychodów wolnych od podatku oraz kosztów ich uzyskania nie uwzględnia się przy ustalaniu dochodu, świadczy o tym, że ustawodawca wyłączył tą kategorię kosztów z zakresu art. 15e ust. 1 u.p.d.o.p. Wobec tego stosowanie art. 15e u.p.d.o.p. do podmiotów działających w SSE w odniesieniu do ich dochodów z działalności strefowej byłoby również sprzeczne z celem tego przepisu, gdyż istotą omawianej regulacji pozostaje zapobieganie zawyżaniu kosztów danego podmiotu przez transakcje z podmiotami powiązanymi. Ponadto z art. 7 ust. 3 u.p.d.o.p. wynika, że przy obliczaniu dochodu podlegającego opodatkowaniu, nie uwzględnia się przychodów i kosztów działalności prowadzonej w SSE, a do odpowiedniego stosowania tego przepisu odsyła art. 15e ust. 4 u,p.d.o.p. Tym samym z perspektywy art. 15e ust. 1 u.p.d.o.p. istotne są jedynie te przychody i koszty, które dotyczą działalności opodatkowanej. Wbrew stanowisku wyrażonemu w skardze kasacyjnej także norma wynikająca z art. 15c ust. 7 u.p.d.o.p. nie może stanowić podstawy do przyjęcia, aby limity określone w art. 15c ust. 1 u.p.d.o.p. miały uwzględniać zarówno przychody z działalności opodatkowanej jak i kwotę przychodów zwolnionych. Jak trafnie zwrócił uwagę Sąd pierwszej instancji stanowisko organu interpretacyjnego nie ma oparcia w treści art. 15c ust. 7 u.p.d.o.p., gdyż przepis ten dotyczy zupełnie innej sytuacji prawnej. Zgodnie z jego treścią kwotę kosztów wyłączonych z kosztów uzyskania przychodów na podstawie ust. 1 uwzględnia się w danym źródle przychodów proporcjonalnie do wysokości kosztów, o których mowa w ust. 1, poniesionych w ramach danego źródła przychodów. Wynika z niego zatem, że odnosi się on do źródła przychodów, a nie do przychodów bądź podlegających opodatkowaniu, bądź zwolnionych z opodatkowania. Nawiązuje on zatem do unormowania wynikającego z art. 7 ust. 1 u.p.d.o.p. Mocą tego przepisu począwszy od 1 stycznia 2018 r. dokonano dychotomicznego podziału dochodów według dwóch źródeł przychodów, a mianowicie przychodów z zysków kapitałowych oraz z innych źródeł. Wobec tego zgodnie z art. 15c ust. 7 u.p.d.o.p., za odrębne źródło przychodów nie można uznać przychodów, które pochodzą z działalności gospodarczej prowadzonej przez danego podatnika na terenie SSE na podstawie stosownego zezwolenia. Przychody te mogą być bowiem kwalifikowane bądź do źródła z zysków kapitałowych, bądź do "innego źródła". Ustawodawca nie wyodrębnił źródła przychodów z działalności gospodarczej prowadzonej na terenie SSE.

4.5. Nie zasługuje na uwzględnienie także zarzut naruszenia art. 15c ust. 1 w zw. z art. 15c ust. 14 u.p.d.o.p. Co do tego zagadnienia wypowiadał się już wielokrotnie Naczelny Sąd Administracyjny, m.in. w wyrokach z dnia 26 października 2021 r., sygn. akt II FSK 976/21 oraz z dnia 20 października 2021 r., sygn. akt II FSK 390/19 (publ. CBOSA). Skład rozpoznający niniejszą sprawę w pełni podziela zapatrywania zawarte w powyższych orzeczeniach i skorzysta z ich argumentacji, przyjmując ją w niezbędnym zakresie. Analizowany problem dotyczy wyłącznie prawidłowej wykładni art. 15c ust. 1 i ust. 14 pkt 1 u.p.d.o.p. W uproszczeniu spór w sprawie sprowadza się do tego, czy ze wskazanych przepisów wynika norma prawna, zgodnie z którą wysokość limitu określonego w art. 15c ust. 1 w zw. z art. 15c ust. 14 pkt 1 u.p.d.o.p., powyżej którego wyłączeniu z kosztów podatkowych podlegają koszty finansowania dłużnego, powinna być kalkulowana jako suma kwot: (i) 3.000.000 zł, o którym mowa w art. 15c ust. 14 pkt 1 u.p.d.o.p. oraz (ii) 30% wskaźnika "podatkowego EBIDTA", o którym mowa w art. 15c ust. 1 u.p.d.o.p., jak na to wskazała Spółka oraz Sąd pierwszej instancji. Czy też wynika z nich norma prawna, zgodnie z którą wyłączeniu z kosztów uzyskania przychodów podlegają koszty finansowania dłużnego w części, w jakiej nadwyżka kosztów finansowania dłużnego przewyższa: (i) wartość określoną jako równowartość 30% wskaźnika "podatkowego EBIDTA", o którym mowa w art. 15c ust. 1 u.p.d.o.p., albo (ii) wartość w wysokości 3.000.000 zł, o której mowa w art. 15c ust. 14 pkt 1 u.p.d.o.p., w zależności od tego, która z tych wartości jest wyższa. W warstwie leksykalnej zapis z art. 15c ust. 14 u.p.d.o.p. mówiący o tym, że przepisu ust. 1 nie stosuje się do nadwyżki kosztów finansowania dłużnego w części nieprzekraczającej w roku podatkowym kwoty 3.000.000 zł nie budzi wątpliwości. Jego odczytanie zgodnie ze znaczeniem językowym pozwala bez szczególnych zabiegów interpretacyjnych na rekonstrukcję jasnej normy, zgodnie z którą dopiero przekroczenie kwoty nadwyżki kosztów finansowania dłużnego w części nieprzekraczającej w roku podatkowym kwoty wskazanej w art. 15c ust. 14 pkt 1 u.p.d.o.p. oznacza konieczność zastosowania art. 15c ust. 1 u.p.d.o.p. Wobec tego w sytuacji, gdy nadwyżka kosztów finansowania dłużnego zdefiniowana w art. 15c ust. 3 u.p.d.o.p. nie przekracza progu 3.000.0000 zł, podatnik ma prawo do odliczenia całości nadwyżki, a dopiero po przekroczeniu tej kwoty należy stosować wskazaną w art. 15c ust. 1 u.p.d.o.p. 30% proporcję. Z treści art. 15c ust. 14 pkt 1 u.p.d.o.p. wyraźnie wynika, że przepisu ust. 1 nie stosuje się do nadwyżki kosztów finansowania dłużnego we wskazanej części, czyli nieprzekraczającej w roku podatkowym kwoty 3.000.000 zł. Podkreślenia wymaga, że pierwszoplanowe znaczenie przy interpretacji przepisów ma wykładnia językowa. Wykładnia gramatyczna ma za zadanie ustalić znaczenie wyrażeń i zwrotów użytych w tekście przepisów prawa (analiza semantyczna). Zgodnie z przyjętą w orzecznictwie i doktrynie zasadą pierwszeństwa wykładni językowej w procesie wykładni prawa, należy w pierwszej kolejności zastosować dyrektywy wykładni językowej, a dopiero w przypadku dalszych wątpliwości lub w celu wzmocnienia wyniku wykładni językowej sięgać kolejno po wykładnię systemową lub funkcjonalną. Na gruncie wykładni językowej nie można przyjąć, jak to czyni to organ interpretacyjny, że konieczne jest rekonstruowanie znaczenia normy prawnej wbrew znaczeniu językowemu na podstawie założeń wynikających z uzasadnienia projektu nowelizacji przepisów. Podzielić należy wobec tego stanowisko wyrażone przez WSA we Wrocławiu, że stanowisko organu interpretacyjnego de facto wprowadza nieznany przepisom dodatkowy limit możliwej do odliczenia nadwyżki kosztów finansowania dłużnego. Jednoznaczna treść art. 15c ust. 14 pkt 1 u.p.d.o.p. przewiduje niestosowanie regulacji przewidzianej w art. 15c ust. 1 u.p.d.o.p. do nadwyżki kosztów finansowania dłużnego nieprzekraczającej w danym roku podatkowym kwoty 3.000.000 zł. Z treści art. 15c ust. 14 pkt 1 u.p.d.o.p. wynika wobec tego wprost, że ust. 1 nie stosuje się do nadwyżki kosztów finansowania dłużnego w części nieprzekraczającej w roku podatkowym kwoty 3.000.000 zł. Z literalnego rozumienia powołanych przepisów wynika wobec tego, że ustawodawca wyłączył stosowanie art. 15c ust. 1 do tej części nadwyżki kosztów finansowania dłużnego, która nie przekracza 3.000.000 zł. Skoro sam ustawodawca wyłączył zastosowanie przepisu art. 15c ust. 1 u.p.d.o.p. do tej części nadwyżki kosztów finansowania dłużnego, która nie przekracza 3.000.000 zł, to nie można dokonywać takiej wykładni tego przepisu, która obejmowałaby również wskazaną kwotę, a w konsekwencji wbrew literalnemu brzmieniu art. 15c ust. 14 pkt 1 u.p.d.o.p. Przyjąć zatem należy, że zgodnie z unormowaniem wynikającym z art. 15c ust. 1 w zw. z art. 15c ust. 14 pkt 1 u.p.d.o.p., wysokość limitu kosztów finansowania dłużnego, powyżej którego podlegają one wyłączeniu z kosztów podatkowych powinna być kalkulowana jako suma dwóch składników: kwoty 3.000.000 zł oraz równowartości 30% kwoty odpowiadającej nadwyżce sumy przychodów ze wszystkich źródeł przychodów pomniejszonej o przychody o charakterze odsetkowym nad sumą kosztów uzyskania przychodów pomniejszonych o wartość zaliczonych w roku podatkowym do kosztów uzyskania przychodów odpisów amortyzacyjnych, o których mowa w art. 16a-16m, oraz kosztów finansowania dłużnego nieuwzględnionych w wartości początkowej środka trwałego lub wartości niematerialnej i prawnej, czyli tzw. podatkowego EBIDTA.

4.6. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono zgodnie z art. 204 pkt 2, art. 205 § 2 i art. 209 p.p.s.a