Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 607/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2006-05-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6343 Świadczenia pieniężne z tytuły pracy przymusowej
Hasła tematyczne: Kombatanci
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: *Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 77, art. 107
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Sikorska, Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków (sprawozdawca), Asesor WSA Ewa Kamieniecka, Protokolant apl. prok. Katarzyna Błońska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 maja 2006 r. sprawy ze skargi K. J. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień do świadczenia pieniężnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą; II. zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz skarżącego K. J. kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowoadministracyjnego; III. nie orzeka w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...]r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. odmówił przyznania K. J. uprawnienia do świadczenia pieniężnego określonego w ustawie z dnia 31.05.1996r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich. Jako podstawę swojego rozstrzygnięcia wskazał art. 1 ust. 1 i art. 4 ust. 1 i 2 oraz art. 2 powołanej ustawy.

Uzasadniając swoją decyzję stwierdził, że K.J. nie spełnia określonego przepisami warunku deportacji do pracy przymusowej na okres co najmniej 6 miesięcy.

Odwołanie od powyższej decyzji złożył K. J., wniósł o ponowne rozpoznanie sprawy. Podniósł, że został wywieziony z rodzicami do Niemiec [...]r. a wrócił w [...]r. a powyższe fakty udokumentował.

Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...]r., na podstawie art. 127 § 3 i 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 4 czerwca 1960r. Kodeksu Postępowania Administracyjnego (t. jedn. Dz. U. z 2000r. Nr 98 poz. 1071 ze zm.) oraz art. 2 pkt 2 lit. a) i art. 4 ust. 1, 2 i 4 ustawy z dnia 31 maja 1996r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i ZSRR (Dz. U. Nr 87 poz. 395 ze zm.) utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...]r.

Wskazał, że po myśli art. 2 pkt 2 lit. a powołanej ustawy represją jest deportacja do pracy przymusowej na okres co najmniej 6 miesięcy z terytorium Państwa Polskiego w jego granicach przed 1 września 1939r. na terytorium III Rzeszy i terenów przez nią okupowanych w okresie wojny w latach 1939 – 1945.

Tymczasem z przedstawionego materiału dowodowego (Arbeitskarte matki) wynika, że represja strony na deportacji rozpoczęła się od [...]r. a zakończyła [...]r. Zajęcie miejscowości M., do której został deportowany przez wojska koalicji antyhitlerowskiej według "United States Army in Word War II Specjal Sutdies Chronology 191/1945" pod redakcją Mary H. Williams, Washington 1960 nastąpiło 22.11.1944r. Ewentualne przebywanie w miejscowości, w której pracowali przymusowo rodzice po dacie jej zajęcia nie spełnia warunku deportacji. Zatem wg organu w sumie strona pracowała na deportacji [...] miesięcy [...] dni a więc krócej niż minimalny okres wymagany przez ustawę.

Skargę na powyższą decyzję złożył K. J. – wniósł o jej uchylenie. Zarzucił, że ustalenie organu, że miejscowość M. została zajęta przez wojska koalicji antyhitlerowskiej w dniu [...]r. jest niezgodna z rzeczywistością. Podniósł, że przebywał na deportacji kilkadziesiąt kilometrów od miejscowości M. a z opowiadań rodziców wynikało że do [...]r. pracowali w gospodarstwie rolnym na takich samych zasadach jak wcześniej, ze wszystkimi obostrzeniami. Stwierdził zatem, że należy uznać iż wyzwolenie miejscowości gdzie przebywał nastąpiło później niż to wskazano w decyzji.

W późniejszym terminie, gdy rygory pracy zostały złagodzone rodzice również nie mogli decydować o swoich losach – do kraju mogli powrócić dopiero [...]r. – tym samym należy uznać, że okres deportacji trwał do tego dnia.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie powołując dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz.1 269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd nie może oprzeć tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej.

Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270).

W niniejszej sprawie takie wady i uchybienia występują. Skarga zatem podlega uwzględnieniu.

Art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000r. Nr 98 poz. 107) statuujący zasadę praworządności w działaniu organów administracji publicznej stanowi, że organy te "podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli".

Realizację zasady prawdy obiektywnej, wyrażonej w powołanym wyżej przepisie zapewniają przede wszystkim gwarancje zawarte w przepisach regulujących postępowanie dowodowe. Według art. 77 § 1 kpa organ administracji publicznej jest obowiązany:

1) podjąć czynności procesowe mające na celu zebranie całego materiału dowodowego

2) rozpatrzeć cały materiał dowodowy.

Niewątpliwie przez materiał dowodowy należy rozumieć ogół dowodów, których zebranie jest konieczne dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.

W ocenie Sądu w niniejszej sprawy organy uchybiły obowiązkom wymienionym w art. 7 i 77 k.p.a. Przede wszystkim podstawowe dokumenty, z których mogą wynikać istotne dla rozstrzygnięcia sprawy dane – a to miejsce i czas pobytu i pracy skarżącego i jego rodziców na deportacji tj. Arbeitskarte matki strony na którą powołuje się organ jak również A.EF D.P. REGISTRATION RECORD są w języku niemieckim.

Brak tłumaczenia uniemożliwia jakąkolwiek kontrolę stanowiska organu, że miejscem pracy rodziców skarżącego była miejscowość M.. Ponadto nie jest dopuszczalne przeprowadzenie dowodu z dokumentu bez tłumaczenia jego treści. Wszystkie dokumenty winny być sporządzone lub przetłumaczone na język państwa, w którym toczy się sprawa.

Należy zauważyć, iż w związku z braku tłumaczenia doszło do odmiennej interpretacji miejsca pracy przymusowej – dokonanej przez organ, który stwierdził że jest to miejscowość M. i skarżącego który we wniosku o przyznanie świadczenia wpisał L. – C. – Niemcy. Obie miejscowości – M. i L. – C. wynikają z Arbeitkarte F.J..

Podnieść również należy iż powołane przepisy kodeksu postępowania administracyjnego zobowiązywały organ do wyjaśnienia tej wątpliwości. Jak również do tego aby zobowiązać skarżącego do wskazania miejscowości, w której przebywał z rodzicami jak i do przedłożenia dowodów potwierdzających ten fakt.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ winien usunąć wskazane uchybienia. "Arbeitkarte" jak i pozostałe dokumenty sporządzone w języku niemieckim winny być przetłumaczone na język polski.

Jeżeli ich treść nie potwierdzi dotychczasowych wyjaśnień i zarzutów K.. J. że jego rodzice pracowali kilkadziesiąt kilometrów od miejscowości M., organ winien zobowiązać skarżącego do wskazania tej miejscowości i przedłożenia dowodów potwierdzających wskazany przez niego fakt lub o ile to możliwe wyjaśnić powyższe okoliczności we własnym zakresie.

Wskazane wyżej uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik postępowania – zatem w oparciu o art. 145 § 1 pkt c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą należało uchylić.