Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2306/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-04-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
644  Środki zapewniające wykonanie orzeczeń Sądu
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Orzeczono o wymierzeniu grzywny za niewykonanie wyroku-art. 154 PoPPSA
Powołane przepisy: article: art. 154 par. 1-2,  par. 6-7,  art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Żmich (spr.) Sędziowie WSA Elżbieta Sobielarska WSA Emilia Lewandowska Protokolant referent stażysta Joanna Berbecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi D. Spółki Jawnej z siedzibą w G. i I. W. na niewykonanie przez Prezydenta W. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 października 2014 r., sygn. akt I SAB/Wa 136/14 1. wymierza Prezydentowi W. grzywnę w wysokości 1000 (jeden tysiąc) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność Prezydenta W. w wykonaniu wyroku nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. w pozostałym zakresie oddala skargę; 4. zasądza od Prezydenta W. na rzecz D. Spółki Jawnej z siedzibą w G. i I. W. solidarnie kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

I. W. oraz D. Sp. J. z siedzibą w G. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta W. prawomocnego wyroku WSA w Warszawie z dnia 16 października 2014 r., sygn. I SAB/ Wa 136/14 w sprawie ze skargi na przewlekłość postępowania administracyjnego o ustalenie odszkodowania za nieruchomość [...] przy ul. [...], którym to wyrokiem Sąd zobowiązał organ do wydania decyzji w terminie 2 miesięcy od daty zwrotu organowi akt sprawy, tj. do dnia 11 kwietnia 2015 r., który to termin upłynął 6 miesięcy temu. Skarżący zarzucili organowi naruszenie art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) – zwanej dalej "Ppsa" przez niewydanie decyzji w sprawie o odszkodowanie za ww. nieruchomość. W skardze wnieśli o: 1) przyznanie od organu na rzecz skarżących odpowiedniej sumy pieniężnej w wysokości według uznania Sądu do 5-krotności przeciętnego wynagrodzenia, tj. obecnie ok. 18.700 zł, 2) rozpoznanie skargi w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, 3) zasądzenie na rzecz skarżących od organu zwrotu kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu podnieśli, że przedmiotowa działka przy d. ul. [...] została przejęta na własność gminy w 1945 r., z mocy prawa, na mocy art. 1 dekretu warszawskiego, a więc już 70 lat temu. Na skutek skargi skarżącej D. Sp. J. z 2014 r. na przewlekłość organu skarżonego Sąd prawomocnym wyrokiem z dnia 16 października 2014 r., sygn. I SAB/Wa 136/14 zobowiązał organ do wydania decyzji w terminie 2 miesięcy. Termin do wydania decyzji przez organ po ww. wyroku Sądu biegnie od dnia zwrotu organowi akt sprawy przez Sąd, co nastąpiło w dniu 11 lutego 2015 r. Zatem termin ten upłynął bezskutecznie z dniem 11 kwietnia 2015 r., tj. ponad 6 miesięcy temu. Pismem z dnia 18 czerwca 2015 r. pełnomocnik wnioskodawców wezwał organ do wykonania wyroku Sądu z 2014 r. Mimo to organ do dnia dzisiejszego nadal nie wydał decyzji. Jeżeli chodzi o wniosek skargi o przyznanie od organu na rzecz skarżących odpowiedniej sum pieniężnej, skarżący podali, że gdyby chodziło o dług cywilnoprawny, za każdy miesiąc zwłoki wierzycielowi należałyby się odsetki ustawowe (obecnie 8 % rocznie) od kwoty odszkodowania wynoszącej - według oszacowań własnych pełnomocnika - co najmniej 1 mln. zł, tj. ok. 6,5 tys. zł miesięcznie. Wobec powyższego ten wniosek jest uzasadniony.

W odpowiedzi na skargę Prezydent W. wniósł o oddalenie skargi i nierozpatrywanie sprawy w trybie uproszczonym. W uzasadnieniu sprawy wskazał, że w dniu 3 sierpnia 2012 r. l. W. złożył do Wojewody [...] wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Dzielnicy [...] z dnia [...] marca 1974 r. ustalającej odszkodowanie za nieruchomość położoną przy ul. [...]. W dniu 22 listopada 2012 r. akta własnościowe nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] zostały przekazane do [...] Urzędu Wojewódzkiego w W. Wojewoda [...] decyzją Nr [...] z dnia [...] lutego 2013 r. odmówił stwierdzenia nieważności tej decyzji. Od powyższej decyzji strona złożyła odwołanie. Po rozpatrzeniu odwołania Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r. uchylił w całości decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2013 r. i jednocześnie stwierdził nieważność decyzji Naczelnika Dzielnicy [...] w W. z dnia [...] marca 1974 r. W dniu 18 listopada 2013 r. pełnomocnik strony złożył wezwanie do wydania nowej decyzji ustalającej odszkodowanie za nieruchomość położoną przy ul. [...]. W dniu 25 listopada 2013 r. l. W. złożył zażalenie do Wojewody [...] na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w Kpa. Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] marca 2014 r., nr [...], po rozpatrzeniu zażalenia na niezałatwienie przez Prezydenta W. w terminie określonym w art. 35 Kpa, wniosku w sprawie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] uznał zażalenie za uzasadnione i wyznaczył dodatkowy termin załatwienia sprawy do czterech miesięcy od daty doręczenia postanowienia (do dnia 7 sierpnia 2014 r.). Wyrokiem z dnia z dnia 16 października 2014 r., sygn. akt I SAB/Wa 136/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązał Prezydenta W. do rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość w terminie dwóch miesięcy od dnia otrzymania prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Akta wraz z prawomocnym wyrokiem wpłynęły do organu w dniu 11 lutego 2015 r. Pismem z dnia 18 czerwca 2015 r. wezwano Prezydenta W. do wykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 października 2014 r. Pismem z dnia 16 grudnia 2015 r. pełnomocnik stron został poinformowany o przyczynach niedotrzymania terminu wyznaczonego przez Sąd oraz o przewidywanym terminie zakończenia postępowania.

W piśmie uzupełniającym skargę z dnia 12 kwietnia 2016 r. skarżący zauważyli, że organ aż 5-krotnie przekroczył termin dodatkowy do wydania decyzji wyznaczony poprzednim wyrokiem Sądu z 2014 r. Termin 2-miesieczny rozpoczął bowiem bieg z dniem zwrotu przez Sąd akt sprawy organowi w dniu 11 lutego 2015 r. i upłynął bezskutecznie w dniu 11 kwietnia 2015 r., a zatem już pełny rok temu. Zaistniałe rażące Iekceważenie poprzedniego wyroku Sądu zasługuje na adekwatną reakcję Sądu. Ponadto, ponowną skargę wniesioną w niniejszej sprawie organ przekazał Sądowi z ponad 2-tygodniowym przekroczeniem ustawowego 30-dniowego terminu. Po drugie, skarżący wskazali, że alternatywna grzywna mogłaby pełnić tylko funkcję represyjną i dyscyplinującą organ, natomiast suma pieniężna przyznana skarżącym za zwłokę organu w wydaniu decyzji - poza pełnieniem obu powyższych funkcji, dodatkowo spełniłaby w tym przypadku funkcje rekompensacyjną, zbliżoną do odsetek ustawowych za zwłokę w zapłacie skarżącym należnego odszkodowania za działkę. Z tego względu przyznanie przez Sąd sumy pieniężnej wydaje się środkiem bardziej adekwatnym, niż grzywna. Odnosząc się do niedawnej informacji medialnej na temat tego, że Minister Skarbu Państwa wstrzymał coroczną dotację fakultatywną dla Urzędu W. w kwocie 200 mln. zł, która w poprzednich 2 latach uzupełniała pulę środków własnych Miasta na wypłaty odszkodowań dekretowych, nie ma powodu, aby zwłokę organu z zapłatą odszkodowania za przejętą działkę traktować łagodniej, niż zwłokę prywatnego nabywcy działki, który zalegałby z zapłatą umówionej ceny kupna działki. Wręcz przeciwnie, organy władzy winny dawać obywatelom przykład szczególnej praworządności.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Poza sporem jest to, że prawomocnym wyrokiem z dnia 16 października 2014 r., sygn. akt I SAB/Wa 136/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, uwzględniając skargę D. Sp. J. z siedzibą w G., zobowiązał Prezydenta W. do rozpoznania sprawy o ustalenie odszkodowania za nieruchomość [...] przy ul. [...], ozn. hip. nr [...] - w terminie 2 miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Faktem jest również to, że termin wyznaczony przez Sąd upłynął w dniu 13 kwietnia 2015 r., skoro – jak wynika ze znajdującego się w aktach sprawy o sygn. akt I SAB/Wa 136/14 dowodu doręczenia – Prezydent W. otrzymał odpis prawomocnego wyroku wraz z uzasadnieniem oraz aktami sprawy w dniu 11 lutego 2015 r. Poza sporem jest, że w zakreślonym przez Sąd terminie organ nie rozpoznał sprawy o przyznanie odszkodowania za przejęcie przedmiotowej nieruchomości, a zatem nie wykonał powołanego wyżej wyroku Sądu.

Skarga o wymierzenie grzywny jest zatem zasadna.

Uznaniu Sądu pozostawiono natomiast ocenę, w jakiej wysokości ustalić grzywnę. Powyższe wynika z przepisów art. 154 § 6 Ppsa. Przy czym grzywnę wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów, tj. art. 5 ust. 7 ustawy z dnia 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 111 ze zm.) w związku z art. 110 ust. 5 pkt 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2015 r. poz. 121 ze zm.). Ustalenie wysokości grzywny zależy od okoliczności konkretnej sprawy.

Analizując przebieg postępowania administracyjnego od chwili otrzymania przez Prezydenta W. prawomocnego wyroku Sądu z dnia 16 października 2014 r., sygn. akt I SAB/Wa 136/14 wraz z aktami sprawy Sąd uznał, że zasadnym było wymierzenie organowi grzywny w wysokości 1000 zł. Z materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy wynika, że wyrokiem tym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zobowiązując Prezydenta W. do rozpoznania sprawy o wypłatę odszkodowania za przedmiotową nieruchomość, stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W niniejszej sprawie nie wystąpił zatem przypadek kwalifikowanej bezczynności organu. Trzeba mieć też na uwadze, że Prezydent W. zareagował na skargę z dnia 19 października 2015 r. na niewykonanie wyroku Sądu, ponieważ pismem z dnia 16 grudnia 2015 r. skierował do pełnomocnika skarżących informację o przyczynach niezakończenia w terminie postępowania odszkodowawczego oraz o wyznaczeniu nowego terminu załatwienia sprawy na dzień 30 kwietnia 2016 r.

Przy ocenie wysokości grzywny Sąd nie mógł pominąć i tego, że niniejsza sprawa należy do spraw skomplikowanych, ponieważ opiera się na wykazaniu przesłanek istniejących w odległej perspektywie czasowej, a przez to trudnych do wyjaśnienia i udowodnienia. Nie można pominąć i tego, że zwłoka organu w wykonaniu wyroku Sądu nie jest rażąco nadmierna - wynosi 1 rok i że jest to pierwszy przypadek zwłoki organu w wykonaniu wyroku Sądu z dnia 16 października 2014 r., jaki miał miejsce w niniejszej sprawie.

W tej sytuacji Sąd, uznał, że grzywna w orzeczonej wysokości będzie dla organu adekwatną do okoliczności sprawy sankcją finansową.

W ocenie Sądu, wskazane wyżej okoliczności niniejszej sprawy świadczą także o tym, że bezczynność Prezydenta W. w wykonaniu powyższego wyroku Sądu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.

Sąd uznał za bezzasadną skargę w zakresie żądania przyznania od organu na rzecz każdego ze skarżących sumy pieniężnej, o której mowa w przepisie art. 154 § 7 Ppsa. Zdaniem Sądu, tego rodzaju sankcja dodatkowa jest zarezerwowana dla szczególnie jaskrawych przypadków niewykonywania wyroków sądów administracyjnych. W niniejszej sprawie taki przypadek, z opisanych wyżej względów, nie zachodzi.

Sąd nie podziela stanowiska skarżących, że przepis art. 154 Ppsa daje możliwość orzeczenia na rzecz skarżących sumy pieniężnej zamiast grzywny. Sąd zwraca uwagę, że przepis art. 154 § 1 Ppsa normuje instytucję skargi o wymierzenie grzywny. Przyznanie sumy pieniężnej, o której mowa w art. 154 § 7 Ppsa jest możliwe dopiero w sytuacji uwzględnienia skargi, a więc wymierzenia grzywny. Orzeczenie w zakresie sumy pieniężnej ma zatem charakter dodatkowego rozstrzygnięcia zawartego w wyroku Sądu. Sąd nie podziela stanowiska skarżących, że przyznanie sumy pieniężnej jest w niniejszej sprawie zasadne, z uwagi na jej dodatkową funkcję rekompensacyjną. W niniejszej sprawie trwa postępowanie odszkodowawcze, a kwestia zasadności wniosku o odszkodowanie ma charakter otwarty. Na obecnym etapie sprawy odszkodowawczej nie można traktować sumy pieniężnej jako surogatu odsetek za zwłokę w zapłacie odszkodowania. Gdyby Sąd kierował się takim tokiem rozumowania jak skarżący, to przyznając, z tego powodu, sumę pieniężną na rzecz skarżących w istocie przesądziłby o wyniku sprawy odszkodowawczej, ponieważ uznałby, że odszkodowanie należy się wnioskodawcom i w konsekwencji należy im zrekompensować sumą pieniężną brak odsetek od ustalonego, a niewypłaconego odszkodowania. W sprawie ze skargi na niewykonanie wyroku Sądu przedmiot kontroli sądowoadministracyjnej nie dotyka kwestii zasadności ustalenia odszkodowania, a zatem argumenty skarżących zaprezentowane w piśmie uzupełniającym skargę nie miały istotnego znaczenia dla sprawy.

Biorąc pod uwagę powyższe Sąd, na podstawie art. 154 § 1, 2 i 6 Ppsa oraz art. 151 w zw. z art. 154 § 7 Ppsa orzekł, jak w sentencji wyroku. O zwrocie skarżącym kosztów postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 Ppsa w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r. poz. 461 ze zm.).