Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 896/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2022-02-01 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 135, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 31zo ust. 10, art. 31zo ust. 11
journal: Dz.U. 2020 poz 1842
law: Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych - t.j.

SENTENCJA

Dnia 1 lutego 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Szymon Widłak (spr.) Sędzia WSA Mirella Ławniczak Asesor WSA Robert Talaga Protokolant: st. sekr. sąd. Izabela Kaczmarczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 lutego 2022 roku sprawy ze skargi [...] Spółka jawna w [...] na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w [...] z dnia [...] marca 2021 roku nr [...] w przedmiocie odmowy prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek za okres od [...] listopada do [...] listopada 2020 roku I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w [...] z dnia [...] lutego 2021 r., nr [...], II. zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w [...] na rzecz strony skarżącej kwotę [...]zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.


UZASADNIENIE

Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Poznaniu (dalej: "ZUS", "Zakład") decyzją z 22 marca 2021 r., nr [...], po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy spółki P. Sp.j. z siedzibą w D. (dalej: "spółka", "strona") od decyzji z 10 lutego 2021 r., nr [...], odmawiającej prawa do zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek, utrzymał w mocy decyzję wydaną w I instancji.

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym.

Spółka wystąpiła do Zakładu z wnioskiem o zwolnienie z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek dla płatników w określonych branżach.

ZUS decyzją z 10 lutego 2021 r., nr [...], działając na podstawie art. 31zq ust. 7 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1842 ze zm., dalej: "ustawa COVID-19") w zw. z art. 83 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 266 ze zm.), odmówił spółce prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, za okres od 1 listopada do 30 listopada 2020 r.

W uzasadnieniu organ rentowy wskazał, że ze złożonego wniosku wynika, że spółka zwróciła się o zwolnienie z opłacania należnych składek, jako płatnik prowadzący na dzień 30 września 2020 r. działalność oznaczoną według PKD, jako rodzaj przeważającej działalności: 47.72.Z. Zgodnie z danymi w bazie REGON rodzaj przeważającej działalności to 46.90.Z. W związku z tym zdaniem organu spółce nie przysługuje prawo zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy strona podniosła, że przeważającą część działalności faktycznie opiera na sprzedaży detalicznej obuwia i wyrobów skórzanych w wyspecjalizowanych sklepach (PKD 47.72.Z), co potwierdzają przedłożone dokumenty. Brak odnotowania tego faktu w rejestrach wynikał z niedopatrzenia, co nie powinno mieć wpływu na rozstrzygnięcie.

Zakład utrzymując w mocy decyzję I instancji powołał się na art. 31zo ust. 10 ustawy COVID-19 i stwierdził, że analiza danych zawartych w bazie REGON i KRS wskazuje, że na dzień 30 września 2020 r. spółka nie prowadziła działalność gospodarczej oznaczonej kodem PKD 47.72.Z w zakresie przeważającej działalności. Wniosek o zmianę kodu PKD złożono 24 listopada 2020 r. Wobec tego nie zachodzą podstawy do zmiany zaskarżonej decyzji.

W skardze do tut. Sądu spółka reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika w osobie adwokata, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej, a także o zasądzenie kosztów postępowania, zarzuciła:

1) naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

a) art. 7, art. 77 § 1, art. 80 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm., dalej: "K.p.a.") przez niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego i niepodjęcie wszelkich niezbędnych kroków celem dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy co w konsekwencji doprowadziło do uznania, że organ I instancji nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego,

b) art. 138 § 1 K.p.a. przez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji, kiedy zachodziły podstawy do jej uchylenia,

2) naruszenie prawa materialnego, a mianowicie art. 31zo ust. 10 ustawy COVID-19, przez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że przy zwolnieniu z obowiązku opłacania należnych składek za ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenia zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych należy brać pod uwagę tylko ujawniony w rejestrze REGON kod PKD jako przeważający rodzaj wykonywanej działalności gospodarczej, podczas gdy podstawa zwolnienia powinna wynikać z faktycznego prowadzenia przeważającej działalności w zakresie kodów PKD wymienionych w tym przepisie.

Z ostrożności procesowej spółka wniosła o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z załączonych dokumentów na okoliczność faktycznego prowadzenia przeważającej działalności objętej 47.72.Z.

ZUS w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas prezentowane stanowisko.

Na rozprawie, która odbyła się 1 lutego 2022 r., skarżąca spółka wniosła i wywiodła jak w skardze, stwierdzając ponadto, że wiele lat prowadzi działalność detaliczną i nie ma co do tego wątpliwości, co wynika choćby z odprowadzanych składek. Zaznaczono, że istotne jest faktyczne prowadzenie działalności detalicznej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zaskarżona decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Poznaniu z 22 marca 2021 r., nr [...], jak i poprzedzająca ją decyzja z 10 lutego 2021 r., nr [...], naruszają przepisy postępowania w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: "P.p.s.a.") stanowi podstawę ich wyeliminowania z obrotu prawnego.

Istota sporu do jakiego doszło w sprawie sprowadza się do stwierdzenia, czy Zakład – rozpoznając wniosek skarżącej – mógł ograniczyć się przy określeniu rodzaju prowadzonej przez nią przeważającej działalności gospodarczej, określając jej oznaczenie według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, do danych zawartych w rejestrze REGON, jak wynika ze stanowiska organu, czy też powinien uwzględnić rzeczywiście prowadzoną działalność gospodarczą, jak wynika ze stanowiska skarżącej.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych. W art. 31zo ustawy COVID-19 przewidziano podstawy do zwolnienia z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek. Zgodnie z zawartym tam art. 31zo ust. 10 na wniosek płatnika składek prowadzącego, na dzień 30 września 2020 r., działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami 47.71.Z, 47.72.Z, 47.81.Z, 47.82.Z, 47.89.Z, 49.32.Z, 49.39.Z, 56.10.A, 56.10.B, 56.2l.Z, 56.29.Z, 56.30.Z, 59.11.Z, 59.12.Z, 59.13.Z, 59.14.Z, 59.20.Z, 74.20.Z, 77.2l.Z, 79.90.A, 79.90.C, 82.30.Z, 85.5l.Z, 85.52.Z, 85.53.Z, 85.59.A, 85.59.B, 86.10.Z w zakresie działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń w ramach lecznictwa uzdrowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, lub realizowanej w trybie stacjonarnym rehabilitacji leczniczej, 86.90.A, 86.90.D, 90.01.Z, 90.02.Z, 90.04.Z, 91.02.Z, 93.11.Z, 93.13.Z, 93.19.Z, 93.2l.Z, 93.29.A, 93.29.B, 93.29.Z, 96.01.Z, 96.04.Z, zwalnia się z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, za okres od 1 listopada 2020 r. do 30 listopada 2020 r. wykazanych w deklaracji rozliczeniowej złożonej za ten miesiąc, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek do 30 czerwca 2020 r. i przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w listopadzie 2020 r. był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w listopadzie 2019 r.

Jak stanowi przy tym art. 31zo ust. 11 ustawy COVID-19 oceny spełnienia warunku, o którym mowa w ust. 10, w zakresie oznaczenia prowadzonej działalności według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007 dokonuje się na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień 30 września 2020 r.

W ocenie tut. Sądu zawarte w art. 31zo ust. 10 w zw. z ust. 11 ustawy COVID-19 sformułowanie o prowadzeniu działalności oznaczonej według PKD określonym kodem (w kontrolowanej sprawie: 47.72.Z), jako rodzaju przeważającej działalności, rozumieć trzeba, jako faktycznie (rzeczywiście) prowadzoną przez płatnika składek działalność gospodarczą. Rację w nakreślonym na wstępie sporze przyznać zatem trzeba skarżącej spółce.

Należy bowiem pamiętać o tym, że rejestr REGON, do którego odwołuje się art. 31zo ust. 11 ustawy COVID-19, prowadzony jest dla potrzeb statystyki publicznej, której celem jest zapewnienie rzetelnego, obiektywnego i systematycznego informowania społeczeństwa, organów państwa i administracji publicznej oraz podmiotów gospodarki narodowej o sytuacji ekonomicznej, demograficznej, społecznej oraz środowiska naturalnego (art. 3 ustawy z 29 czerwca 1985 r. o statystyce publicznej, tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 955). Podanie do rejestru REGON danych niezgodnych z rzeczywistością albo ich niezaktualizowanie nie pociąga za sobą zakazu prowadzenia działalności innej niż objęta kodami PKD ujawnionymi w tym rejestrze. Wspomniany rejestr ma charakter formalny i bazuje na oświadczeniach wiedzy podmiotów obowiązanych do przekazania danych, które nie podlegają merytorycznej weryfikacji. Nie tworzy on stanu prawnego, także w obszarze działalności gospodarczej. Dane w rejestrze REGON, w tym te dotyczące kodów PKD prowadzonej działalności gospodarczej i kodu "przeważającej działalności", wynikają z informacji podawanych przez podmiot gospodarczy przy rejestracji w CEIDG (w przypadku osób prowadzących jednoosobową działalność gospodarczą) lub w KRS (w przypadku spółek kapitałowych, osobowych, spółdzielni, fundacji – jak w przypadku skarżącej spółki) bądź też bezpośrednio w GUS w przypadku podmiotów nie podlegających rejestracji. Jak wyjaśnił Sąd Najwyższy m.in. w wyrokach z 7 stycznia 2013 r., sygn. akt II UK 142/12 i 23 listopada 2016 r., sygn. akt II UK 402/15, oświadczenia wiedzy mają charakter faktów, dlatego mogą być kwestionowane, ponieważ stan nimi stwierdzony jako fakt podlega ocenie w kategoriach prawdy albo fałszu.

Wskazać trzeba, że ustawa COVID-19 nie zawiera definicji wyrażenia: "przeważająca działalność gospodarcza", do którego odwołuje się jej art. 31zo ust. 10. Wyjaśnia je dopiero rozporządzenie Rady Ministrów z 30 listopada 2015 r. w sprawie sposobu i metodologii prowadzenia i aktualizacji krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej, wzorów wniosków, ankiet i zaświadczeń (Dz. U. z 2015 r., poz. 2009 ze zm.). W § 9 ust. 2 pkt 1 tego rozporządzenia postanowiono, że rodzaj przeważającej działalności ustala się odpowiednio, w przypadku osób prawnych i jednostek organizacyjnych niemających osobowości prawnej, których celem jest osiąganie zysku, zakładów działalności gospodarczej: stowarzyszeń, organizacji społecznych, fundacji, związków zawodowych, kościołów – na podstawie procentowego udziału poszczególnych rodzajów działalności w ogólnej wartości przychodów ze sprzedaży lub, jeżeli nie jest możliwe zastosowanie tego miernika – na podstawie udziału pracujących, wykonujących poszczególne rodzaje działalności, w ogólnej liczbie pracujących. O rodzaju przeważającej działalności nie może zatem świadczyć sam wpis do rejestru REGON, ponieważ przepisy regulujące funkcjonowanie tej ewidencji określają warunki, które należy wziąć pod uwagę przy ocenie, kiedy i jaka działalność może być uznana za przeważającą. O rodzaju przeważającej działalności nie może zatem świadczyć sam wpis do rejestru REGON, ponieważ przepisy regulujące funkcjonowanie tej ewidencji określają warunki, które należy wziąć pod uwagę przy ocenie, kiedy i jaka działalność może być uznana za przeważającą. Decyduje jednak o tym podmiot składający oświadczenie wiedzy, w oparciu o wytyczne określone w ostatnio cytowanym rozporządzeniu. Dlatego dokonując wykładni art. 31zo ust. 10 ustawy COVID-19 nie można pominąć powyższego znaczenia pojęcia rodzaju przeważającej działalności, jeżeli podważona zostanie aktualność wpisu w rejestrze REGON.

W świetle dotychczasowych twierdzeń należy uznać, że pomoc, o jakiej mowa w art. 31zo ust. 10 ustawy COVID-19 nie powinna trafiać do podmiotów, które nie prowadzą działalności określonej w tym przepisie jako przeważającej. Odmienna wykładnia tego przepisu niż przedstawiona w niniejszym uzasadnieniu mogłaby tymczasem spowodować, że przedmiotową pomoc otrzymałby przedsiębiorca, który wpisany ma w rejestrze REGON kod wymieniony w analizowanym przepisie, pomimo że faktycznie nie prowadzi takiej działalności gospodarczej. Z drugiej strony natomiast nie można pomocy tej przyznawać z pominięciem podmiotów, które pomimo braku zgłoszenia organowi statystyki publicznej jako rodzaju przeważającej działalności, tej która wymieniona została w art. 31zo ust. 10 ustawy COVID-19, działalność taką w istotnym dla sprawie okresie rzeczywiście prowadziły. Takie formalne ograniczenie wynikające z danych w rejestrze REGON nie spełniałoby konstytucyjnego wymogu proporcjonalności odnośnie celu, jaki zamierzano osiągnąć omawianą regulacją. Poprzestanie na formalnej treści wpisu w rejestrze REGON mogłoby nie pozwolić przyznać pomocy tym, do których została ona skierowana.

Nie można tracić z pola widzenia tego, że przepisy ustawy COVID-19 mają na celu m.in. łagodzenie społeczno-gospodarczych skutków związanych z wystąpieniem epidemii COVID-19, przez udzielanie różnego rodzaju wsparcia materialnego wielu podmiotom, w tym przedsiębiorcom. Wprowadzane przez ustawodawcę ograniczenia w prowadzeniu działalności gospodarczej, bez względu na formę, w jakiej to następowało, także w związku z przeciwdziałaniem COVID-19, powinny wiązać się z rozwiązaniami mającymi udzielać wymiernego i realnego wsparcia wszystkim tym, którzy określonymi ograniczeniami byli bezpośrednio objęci, a przez to doznali faktycznego, a nie tylko formalnego, ograniczenia konstytucyjnego prawa swobody prowadzenia działalności gospodarczej (art. 22 Konstytucji RP) i możliwości zarobkowania. Określenie formy wsparcia należy do ustawodawcy, a udzielenie ulgi w realizacji fiskalnych obowiązków publicznoprawnych jest jedną z nich. Takie wsparcie przedsiębiorców stanowi realizację zasady sprawiedliwości społecznej, zwłaszcza że ustawodawca zdecydował się na wprowadzenie rozwiązania prawnego, odnośnie którego nikt nie miał możliwości wcześniejszego przygotowania się na spełnienie jego warunków, choćby poprzez odpowiednio wczesną aktualizację danych.

W powyższych okolicznościach nie sposób uznać, aby art. 31zo ust. 11 ustawy COVID-19 ustanawiał rejestr REGON jako wyłączny środek dowodowy, jaki może służyć wykazaniu rodzaju przeważającej działalności gospodarczej prowadzonej przez płatnika składek. Tym bardziej w tym charakterze nie sposób poczytywać rejestru KRS, do którego przepis ten nawet się nie odwołuje. Wnioskodawca może istotne w tym względzie okoliczności wykazać także innymi środkami dowodowymi i podważyć formalne i statystyczne znaczenie wpisu w rejestrze REGON. Wskazany przepis zawiera rozwiązanie proceduralne mające na celu usprawnienie procesu przyznawania przez Zakład wsparcia dla przedsiębiorców faktycznie prowadzących określony rodzaj działalności gospodarczej, ale nie stanowi on istotnej modyfikacji procesu dowodowego obowiązującego w postępowaniu administracyjnym, a uregulowanego przepisami ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego.

W realiach kontrolowanej sprawy, w której zachodzi sprzeczność pomiędzy kodem PKD przeważającej działalności podanym przez skarżącą spółkę w złożonym wniosku (47.72.Z – Sprzedaż detaliczna obuwia i wyrobów skórzanych prowadzona w wyspecjalizowanych sklepach, zob. rozporządzenie Rady Ministrów z 24 grudnia 2007 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD), Dz. U. z 2007 r. Nr 251, poz. 1885 ze zm.), a kodem PKD ustalonym przez ZUS na dzień 30 września 2020 r. w oparciu o dane z bazy REGON, które pochodziły z wniosku zgłoszeniowego otrzymanego z KRS (46.90.Z – Sprzedaż hurtowa niewyspecjalizowana), organ rentowy zobowiązany był zwrócić się do strony o złożenie stosownych wyjaśnień oraz przedłożenie odpowiednich dowodów na poparcie jej twierdzeń na podstawie art. 79a K.p.a.

Zgodnie z art. 79a § 1 K.p.a. w postępowaniu wszczętym na żądanie strony, informując o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, organ administracji publicznej jest obowiązany do wskazania przesłanek zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony. Przepisy art. 10 § 2 i 3 stosuje się. Jak stanowi natomiast art. 79a § 2 K.p.a. w terminie wyznaczonym na wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, strona może przedłożyć dodatkowe dowody celem wykazania spełnienia przesłanek, o których mowa w § 1.

Powyższy przepis stanowi uszczegółowienie zawartej w art. 10 K.p.a. zasady czynnego udziału strony w postępowaniu, a konkretnie wynikającego z niej obowiązku umożliwienia stronie wypowiedzenia się co do zebranych w sprawie dowodów, materiałów oraz zgłoszonych żądań przed wydaniem decyzji. Na organ nałożony został dodatkowy obowiązek polegający na wskazaniu stronie zależnych od niej przesłanek, które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z jej żądaniem. Jak wynika z uzasadnienia do ustawy wprowadzającej komentowany przepis, jego celem jest zmobilizowanie organów administracji do wnikliwego badania merytorycznej treści żądań strony na wszystkich etapach postępowania wszczynanego na żądanie strony i zapobieganie sytuacjom, w których strona dysponuje dodatkowymi dowodami na okoliczności istotne dla wykazania zasadności jej żądania albo może je łatwo uzyskać, a z powodu braku odpowiedniej wiedzy o potrzebnych dowodach bądź o sposobie oceny wcześniej przedstawionych dowodów – nie korzysta z takiej możliwości. Może to zapobiec wydaniu negatywnego rozstrzygnięcia w sprawie oraz zaskarżeniu decyzji przez stronę i przedstawiania tych dodatkowych dowodów dopiero na etapie postępowania odwoławczego. Przepis także nie ogranicza norm określonych w art. 8 – 10 oraz art. 77 K.p.a., lecz stanowi ich uzupełnienie. Pomimo wprowadzenia dodatkowego obowiązku dla organu nadal aktualne pozostają zawarte w art. 10 § 2 i 3 K.p.a. regulacje dotyczące odstąpienia od zasady czynnego udziału stron w postępowaniu. Oznacza to, że organ nie będzie obowiązany do jego wykonania w sprawie, w której w ogóle odstąpi od stosowania przedmiotowej zasady, jednakże powinien wówczas w decyzji uzasadnić swoje postępowanie w tym względzie. Przedłożenie dodatkowych dowodów celem wykazania spełnienia przesłanek nastąpić powinno w terminie wyznaczonym stronie przez organ na wypowiedzenie się przez nią co do zebranych dowodów, materiałów oraz zgłoszonych żądań. Termin ten może zostać przedłużony na zasadach ogólnych (por. Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz pod red. R. Hausera Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2020 do art. 79a).

Jak powyżej wskazano z brzmienia art. 31zo ust. 10 ustawy COVID-19 wynika, że prawodawca zdecydował się przyznać wsparcie polegające na zwolnieniu z obowiązku opłacania należnych składek przedsiębiorcom prowadzącym działalność gospodarczą wybranego rodzaju (w określonych branżach). Treść przepisu wskazuje, że omawiana ulga przysługuje przedsiębiorcom rzeczywiście prowadzącym określoną działalność. Jest w nim bowiem mowa o "płatniku składek prowadzącym działalność". Natomiast w art. 31zo ust. 11 ustawy COVID-19 prawodawca zdecydował się na wprowadzenie środka dowodowego o charakterze formalnym, za pomocą którego ma nastąpić ustalenie przez organ rzeczywistego zakresu prowadzonej działalności ("oceny spełnienia warunku (...) dokonuje się na podstawie"). Środek ten wprowadza domniemanie prawne zakładające, że wpis w rejestrze REGON odpowiada stanowi rzeczywistemu (domniemanie o fakcie). Nie ma ono jednak charakteru niewzruszalnego (niepodważalnego). Jego treść i odwołanie się do przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego oznacza, że należy ono do kategorii domniemań wzruszalnych. Obalenie tego domniemania polegać będzie na wykazaniu, że rzeczywisty stan faktyczny jest inny, niż wynikający z danych pozyskanych przez organ z rejestru REGON.

Postępowanie w sprawie ulgi jest prowadzone na zasadach określonych w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 31zq ust. 8 ustawy COVID-19, zob. także art. 180 K.p.a. i art. 123 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych). Ocena, czy działalność gospodarcza określonego rodzaju jest rzeczywiście wykonywana i w jakich rozmiarach, należy do sfery ustaleń faktycznych. Nie zależy ona od wpisu do rejestru, choć wpis taki potraktowany został przez prawodawcę jako domniemanie prawne mające na celu uproszczenie postępowania (sens domniemania polega na istnieniu dużego stopnia prawdopodobieństwa, że w razie stwierdzenia faktu wskazanego w przesłance domniemania prawdziwy jest fakt określony we wniosku domniemania). Inicjatywa dowodowa w tej kwestii należy do strony, która złożyła wniosek wszczynając postępowanie administracyjne, zaś Zakład przed wydaniem niekorzystnej dla niej decyzji nie może pominąć dyspozycji art. 79a § 1 K.p.a. Organ rentowy powinien zatem przed wydaniem takiej decyzji powiadomić stronę o konieczności wskazania przesłanek, które nie zostały spełnione lub wykazane, czyniąc równocześnie zadość zasadzie informowania (art. 9 K.p.a.). Jeżeli zaś strona składa wnioski dowodowe mające podważyć dane z rejestru REGON, powinny one być rozpoznane przez organ prowadzący postępowanie przy uwzględnieniu przepisów art. 7 i art. 78 § 1 K.p.a. Skarżąca spółka w realiach kontrolowanej sprawy w postępowaniu przed Zakładem – na etapie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy – przedłożyła już środki dowodowe, które w jej ocenie mają świadczyć o rzeczywistym prowadzeniu przez nią innej niż przyjęta przez organ działalności gospodarczej. Przedstawione w tym względzie dokumenty zostały przez Zakład pominięte, co wskazuje dodatkowo na istotne uchybienie wymogom z art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a.

Powyższej przedstawione stanowisko jest prezentowane w orzecznictwie sądów administracyjnych, zob. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 października 2021 r., sygn. akt I GSK 829/21 (dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, na stornie: https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Z podanych względów poddaną kontroli tut. Sądu decyzję, jak i decyzję ją poprzedzającą uznać trzeba za wadliwą, to jest wydaną z naruszeniem przepisów postępowania wymienionych powyżej, których naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Tut. Sąd nie jest jednak uprawniony do tego, aby za organ rentowy przeprowadzić wymagane postępowanie wyjaśniające. Jak wynika z art. 106 § 3 P.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek strony przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Choć przepis ten przewiduje możliwość przeprowadzenia dowodów z dokumentów, to dowody te mogą mieć wyłącznie charakter uzupełniający. Sytuacja taka w rozpatrywanym przypadku nie zachodzi, bowiem Zakład ograniczając się do informacji pozyskanych z rejestru REGON nie przeprowadził żadnego postępowania wyjaśniającego zmierzającego do ustalenia rzeczywiście prowadzonej przez stronę działalności gospodarczej.

W ponownie prowadzonym postępowaniu Zakład uwzględni ocenę prawną zawartą w niniejszym uzasadnieniu i wynikające z niego wskazania co do dalszego postępowania. Zakład przede wszystkim weźmie pod uwagę i oceni z zachowaniem art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. dotychczas już przekazany przez skarżącą spółkę materiał dowodowy. Organ w oparciu o ten materiał oceni, z uwzględnieniem przepisów ustawy COVID-19 i z zachowaniem zasad wynikających z Kodeksu postępowania administracyjnego, czy zachodzą podstawy do przyjęcia, że skarżąca zgodnie z wnioskiem rzeczywiście prowadziła jako przeważającą działalność gospodarczą oznaczoną kodem PKD 47.72.Z, a gdyby uznał ten materiał za niewystarczający powinien go uzupełnić, chociażby poprzez wezwanie skarżącej o przesłanie dodatkowych, określonych rodzajowo dokumentów, bądź przez odebranie od skarżącej wyjaśnień.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 P.p.s.a., orzeczono jak w pkt I. sentencji wyroku. O kosztach postępowania, obejmujących w niniejszej sprawie wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika (480 zł stosownie do § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie, Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.) oraz opłatę skarbową od pełnomocnictwa (17 zł), w pkt II sentencji wyroku postanowiono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a.