Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 510/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-11-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6171 Radcowie prawni i aplikanci radcowscy
Skarżony organ: Rada Radców Prawnych
Treść wyniku: Uchylono uchwałę I  i II  instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Sędziowie : Sędzia WSA Protokolant: po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 listopada 2005r. sprawy ze skargi T. K. na uchwałę Krajowej Rady Radców Prawnych z dnia [...] grudnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie wpisu na listę aplikantów radcowskich uchyla zaskarżoną uchwałę i poprzedzającą ją uchwałę nr [...] z dnia [...] października 2004r.


UZASADNIENIE

Uchwałą nr [...] z dnia [...].06.2001r. Rada Okręgowa Izby Radców Prawnych w O. odmówiła T. K., skarżącemu w niniejszej sprawie, wpisu na listę aplikantów radcowskich OIRP odwołując się do art. 33 ust. 2 ustawy z dnia 6.07.1982r. o radcach prawnych (Dz. U. nr 19, poz. 145 z późn. zm.) w zw.

z § 243 Regulaminu postępowania Krajowej Rady Radców Prawnych i rad okręgowych izb radców prawnych w należących do ich właściwości indywidualnych sprawach radców prawnych i aplikantów radcowskich oraz prowadzenia list radców prawnych i aplikantów radcowskich. Odmawiając wpisu organ, jak wskazano w uzasadnieniu uchwały kierował się lokatą uzyskaną przez T. K. i uzyskaniem 103 pkt z obu etapów konkursu oraz ustaloną uchwałą nr [...] Rady OIRP w O. ilością miejsc na aplikację w 2001r. (16).

Po rozpoznaniu odwołania od tej uchwały Krajowa Rada Radców Prawnych podjęła w dniu [...].10.2001r.na podstawie art. 33 ust. 1 i 3 w zw. z art. 31 ust 1 powołanej ustawy, art. 138 § 1 k.p.a., uchwałę nr [...] utrzymującą w mocy zaskarżoną uchwałę. W uzasadnieniu organ II instancji podniósł, że konkurs został przeprowadzony zgodnie z § 22-252 powołanego wyżej Regulaminu postępowania wydanego na podstawie art. 60 pkt 8 ustawy o radcach prawnych. Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych w każdym roku podejmuje uchwałę w sprawie limitu miejsc na aplikację i określenie tego limitu jest jednym z warunków konkursu, a w wyniku postępowania T. K. uzyskał 103 pkt, a więc poza limitem ustalonym na 134-143 pkt.

W piśmie z dnia [...].03.2004r. T. K. złożył wniosek o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną uchwałą Krajowej Rady Radców Prawnych z dnia [...].10.2001r. Nr [...] na podstawie art. 145 a § 1 k.p.a. powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18.02.2004r. sygn. K 12/2003.

Uchwałą nr [...] z dnia [...].04.2004r. Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych w O. wznowiła postępowanie na podstawie art. 145a kpa.

W uzasadnieniu uchwały wskazano, iż odstąpiono od szczegółowego jej uzasadnienia, bo uchwała uwzględnia w całości wniosek T. K. Natomiast uchwałą nr [...] z dnia [...].06.2004r. Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych w O. powołując się na art. 150 § 1 i art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18.02.2004r. sygn. akt P 21/02 (Dz. U. nr 84, poz. 303) odmówiła uchylenia uchwały nr [...] z dnia [...].06.2002r. Uzasadniając uchwałę organ odwołał się do pkt 18 uzasadnienia ww. wyroku Trybunału Konstytucyjnego oraz do art. 33 ust. 2 ustawy o radcach prawnych i stwierdził, że wyniki postępowania konkursowego nie dawały podstaw do wpisu na listę aplikantów radcowskich, a konkursy ze względu na swoją naturę nie podlegają procedurze wznowienia czy wzruszenia ich rezultatów z powodu wydania ww. wyroku.

W odwołaniu od tej uchwały T. K. zarzucił naruszenie art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. przez przyjęcie, że organem właściwym w sprawie wznowienia postępowania jest Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych w O., podczas, gdy właściwym jest organ, który wydał decyzję w sprawie w ostatniej instancji tj. Krajowa Rada Radców Prawnych, a ponadto naruszenie art. 33 ust. 1 i 3 ustawy o radcach prawnych w zw. z art. 151 ust 1 k.p.a. w zw. z ww. wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego i art. 6 k.p.a. Podnosząc powyższe zarzuty wniósł o uchylenie zaskarżonej uchwały i wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania.

Uchwałą nr [...] z dnia [...].10.2004r. Krajowa Rada Radców Prawnych (KRRP) na podstawie art. 33 ust 1 i 3 w zw. z art. 31 ust 1 ustawy o radcach prawnych, art. 138 § 1 k.p.a. i art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 150 § 1 k.p.a., stwierdziła nieważność uchwały Rady OIRP w O. nr [...] z dnia [...].06.2004r. i odmówiła wznowienia postępowania .

Organ stwierdził nieważność ww. uchwały ROIRP z powodu wydania jej przez niewłaściwy organ wskazując jednak w uzasadnieniu, iż uchwała nr [...] z dnia [...] .06.2004r. jest uchwałą obowiązującą na podstawie przepisów prawa i w związku z tym uchwała została podjęta prawidłowo. W uzasadnieniu uchwały KRRP z dnia [...].10.2004r. nr [...] podniesiono również, iż uchwała Rady OIRP w O. nr [...] z dnia [...].06.2001r. podjęta była na podstawie art. 33 ustawy o radcach prawnych, a należy też wziąć pod uwagę charakter sprawy i specyfikę postępowania poprzedzającego podjęcie uchwały. Rozstrzygnięcie związane z wpisem na listę aplikantów radcowskich wymagają uprzedniego przeprowadzenia konkursu, a ta czynność w odniesieniu do konkretnej osoby nie może podlegać weryfikacji. Trybunał Konstytucyjny stwierdził bowiem, iż "przepisy dotychczasowe (art. 60 pkt 8 b) także w zakresie orzeczenia o ich niezgodności z Konstytucją – do czasu zakwestionowania ich przez Trybunał – korzystały z domniemania konstytucyjności z wszelkimi następstwami, co do podjętych w oparciu o nie uchwał i decyzji organów samorządu zawodowego".

Po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej uchwałą KRRP z dnia [...].10.2004r., w którym T. K. zarzucił naruszenie art. 145 a k.p.a., art. 6 k.p.a. i art. 33 ust. 1 i ust. 3 ustawy o radcach prawnych, Krajowa Rada Radców Prawnych podjęła w dniu [...].12.2004r. uchwałę nr [...] na podstawie art. 33 ust. 1 i 3 w zw. z art. 31 ust. powołanej ustawy, art. 145 i 127 § 3 k.p.a. Mocą tej uchwały uchwaliła "po ponownym rozpoznaniu sprawy odmówić wznowienia postępowania". Organ w uzasadnieniu tej uchwały podkreślił, że zarzuty podniesione we wniosku o wznowienie postępowania zakończonego uchwałą KRRP nr [...] nie zasługują na uwzględnienie, bo art. 33 i art. 60 pkt 8 b ustawy o radcach prawnych w dacie podejmowania uchwały o odmowie wpisu na listę aplikantów radcowskich, a także utrzymującej jej w mocy uchwały KRRP były zgodne z Konstytucją i jak wywiódł Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu powołanego wyroku, korzystały z domniemania konstytucyjności.

W skardze na te decyzję T. K. zarzucił rażące naruszenie art. 145 a k.p.a. w zw. z cytowanym wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego przez odmowę wznowienia postępowania, rażące naruszenie prawa przez wydanie decyzji o odmowie wznowienia postępowania mimo, że postępowanie zostało już w sprawie wznowione, naruszenie art. 33 ust. 1 i 3 ustawy o radcach prawnych w zw. z art. 151 § 1 k.p.a. w zw. z ww. wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego przez uznanie, że organy samorządu zawodowego mogą ograniczać kandydatów na aplikantów w korzystaniu z konstytucyjnej wolności wyboru zawodu bez ustawowego określenia przesłanek i zakresu ograniczenia, art. 6 k.p.a. w zw. z art. 39 § 1 i 2 powołanej ustawy przez błędne uznanie, że wyniki postępowania konkursowego nie dawały podstawy wpisu skarżącego na listę aplikantów radcowskich oraz art. 107 § 1 k.p.a. przez brak podpisu pod zaskarżona uchwałą przez wszystkie uprawnione do tego osoby, wchodzące w skład organu. Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o jej uchylenie oraz uchylenie poprzedzającej jej uchwały Krajowej Rady Radców Prawnych z dnia [...].10.2004r.

KRRP w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie i poinformowała, że w zw. z zarzutami, iż ostateczną uchwałą Rady OIRP w O. nr [...] z dnia [...].04.2004r. postępowanie administracyjne zostało już wznowione, podjęła w dniu [...].03.2005r. uchwałę nr [...] mocą, której stwierdziła nieważność tej uchwały.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25.07.2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrole działalności administracji publicznej, przy czym stosownie do § 2 powołanego artykułu ta kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd dokonuje zatem kontroli zaskarżonych aktów z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym, jak i prawem procesowym. Badając skargę wg. powyższych kryteriów Sąd uznał, iż zasługuje ona na uwzględnienie. Zaskarżona uchwała, jak i uchwała ją poprzedzająca naruszają bowiem prawo w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.

Decyzją z dnia [...] 10.2004 r. nr [...] r. KRRP stwierdziła nieważność zaskarżonej uchwały ROIRP w O. z dnia [...].06.2004 r. nr [...] i odmówiła wznowienia postępowania. Wskutek wniosku skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy KRRP, podjęła zaskarżoną uchwałę mocą której odmówiła wznowienia postępowania. Uchwała ta, a także uchwała ja poprzedzająca, została podjęta z naruszeniem reguł obowiązującej procedury administracyjnej. Stosownie do art. 149 § 3 odmowa wznowienia postępowania następuje w drodze decyzji. Z cyt. przepisu wynika jedynie forma rozstrzygnięcia, a nie przesłanki odmowy. W tym względzie należy mieć na uwadze art. 149 § 2 kpa, który stanowi, iż właściwy organ jest zobowiązany przeprowadzić postępowanie co do przyczyn wznowienia oraz co do istoty sprawy, a podstawę do przeprowadzenia postępowania w takim zakresie stanowi postanowienie o jego wznowieniu. Taka konstrukcja powołanego przepisu stanowi o wyłączeniu dopuszczalności wydania decyzji o odmowie wznowienia postępowania z powodu braku podstaw wznowienia. Wydanie decyzji odmawiającej wznowienia postępowania jest możliwe tylko w przypadku, gdy wznowienie postępowania z przyczyn przedmiotowych lub podmiotowych jest niedopuszczalne oraz, gdy strona złożyła żądanie wznowienia postępowania z uchybieniem ustawowego terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania (por. wyrok NSA z 23.04.2002 r. Sygn. V SA 2483/01, wyrok NSA z dnia 8.07.1999 r. Sygn. akt I SA 1611/98). Z obu w/w decyzji nie wynika, by podstawę odmowy wznowienia postępowania stanowiły wyżej wymienione przesłanki. W podstawie prawnej uchwały z dnia [...].10.2004 r. w ogóle nie powołano przepisu kpa odnoszącego się do przesłanek rozstrzygnięcia w części dot. odmowy wznowienia postępowania, zaś w zaskarżonej uchwale powołano art. 145 kpa. Z uzasadnienia obu uchwał wynika, iż organ wdał się w ocenę podstaw wznowienia, chociaż w żadnej z uchwał nie przytoczył nawet podstawy wznowienia wskazanej przez skarżącego, a w zaskarżonej uchwale odwołał się do art. 145 podczas, gdy podstawą wniosku był art. 145a § 1 kpa. Brak przyczyn wznowienia nie stanowi jednak, w świetle powyższego, podstawy do wydania decyzji o odmowie wznowienia postępowania, o której mowa w art. 149 § 3 kpa. Brak tych przyczyn, wobec treści art. 151 § 1 kpa, powoduje wydanie decyzji o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej. Należy przy tym podnieść, iż organ podejmując w/w uchwały pominął okoliczność, iż uchwałą ROIRP w O. z dnia [...].04.2004 r. nr [...] r. postępowanie zostało już wznowione.

Ten stan rzeczy stanowi o niezrozumieniu przez organ istoty instytucji wznowienia postępowania i regulacji odnoszących się do tej instytucji, a także o braku wnikliwości w rozpoznawaniu sprawy i prowadzeniu postępowania w sposób sprzeczny z zasadą statuowaną w art. 8 kpa, co w konsekwencji skutkuje naruszeniem powołanych przepisów i wadliwością w/w uchwał. Takiej oceny nie zmienia okoliczność powoływania się przez organ, iż jego uchwałą nr [...] r. z dnia [...].03.2005 r. stwierdzono nieważność uchwały ROIRP w O. z dnia [...].04.2004 r. nr [...] r. Należy podnieść, iż w uzasadnieniu uchwały z dnia [...].10.2004 r. stwierdzającej nieważność uchwały ROIRP w O. nr [...] z dnia [...].06.2004 r., podano, iż ta uchwała jest uchwałą obowiązującą na podstawie przepisów prawa i została podjęta prawidłowo. Ta zasadnicza sprzeczność rozstrzygnięcia z uzasadnieniem stanowi o naruszeniu art. 107 § 1 kpa. Taki sposób załatwiania spraw podważa też zaufanie obywateli do organów państwa i nie sprzyja pogłębianiu świadomości i kultury prawnej obywateli. Podnieść nadto należy, iż pod uchwałą z dnia [...].10.2004 r. figurują (wydrukowane) imiona i nazwiska członków Rady, którzy podjęli uchwałę zaś brak jest wszystkich podpisów tych członków. Uwzględnienia wymaga także podniesiona przez skarżącego okoliczność, iż zaskarżona uchwała została zawarta w protokóle z posiedzenia KRRP w dniu [...].12.2004 r. W znajdującym się w aktach administracyjnych wyciągu z protokółu figurują pod adnotacją "za zgodność z oryginałem podpisy 2 członków" Krajowej Rady Radców Prawnych. Taki też wyciąg został doręczony skarżącemu. Taki stan rzeczy wskazuje na zasadność zarzutu co do naruszenia art. 107 § 1 kpa. Natomiast o naruszeniu art. 138 kpa w zw. z art. 127 § 3 kpa stanowi okoliczność, iż mocą zaskarżonej uchwały odmówiono wznowienia postępowania podczas, gdy stosownie do art. 138 § 1 kpa organ odwoławczy utrzymuje zaskarżoną decyzję w mocy lub uchyla zaskarżoną decyzję w całości lub w części i wówczas tylko w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy bądź uchylając tę decyzję umarza postępowanie I instancji albo umarza postępowanie odwoławcze.

Z tych też względów Sąd uznał, iż zarzuty skargi są zasadne. Zasadnie bowiem skarżący zarzuca naruszenie prawa przez organ. Ponownie rozpoznając sprawę należy mieć na uwadze, iż jeżeli żądanie wznowienia postępowania zgłasza strona postępowania administracyjnego i wskazuje ustawową podstawę wznowienia to organ zobowiązany jest do podjęcia postanowienia o wznowieniu postępowania na podstawie art. 149 § 1 kpa chyba, że żądanie wznowienia zostało złożone z uchybieniem terminu. Jeżeli jednak postępowanie zostanie wznowione to dopiero wówczas może nastąpić badanie przyczyn wznowienia i rozstrzygnięcia w zakresie określonym w art. 151 kpa.

Mając powyższy na uwadze Sąd orzekł, jak w pkt 1 sentencji stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., zaś w punkcie 2 na zasadzie art. 152 p.p.s.a.