Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 469/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2018-03-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c), art. 135, art. 200, art. 205 par. 2, art. 206
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 72 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2017 poz 210
law: Ustawa z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach - tekst jedn.
article: par. 14 ust. 1 pkt 1 lit. a), par. 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2015 poz 1804
law: Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r.  w sprawie opłat za czynności radców prawnych
article: par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2016 poz 1667
law: Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie opłat za czynności radców prawnych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Wolna - Kubicka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Izabela Kucznerowicz Sędzia WSA Barbara Rennert Protokolant: sekretarz sądowy Krzysztof Dzierzgowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 marca 2018 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2008 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta i Gminy [...] z dnia [...], nr [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz strony skarżącej kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Burmistrz Miasta i Gminy decyzją z dnia [...], nr [...] stwierdził wobec A (dalej jako: "spółka", "skarżąca") nadpłatę w podatku od nieruchomości za 2008 r. w kwocie [...]. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że pismem z dnia [...] oraz korektą deklaracji na podatek od nieruchomości za 2008 r. z dnia [...] spółka zwróciła się z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2008 r. oraz o jej zwrot. Uzasadniając swój wniosek spółka podniosła, że kontener wraz z fundamentem stanowią obiekty budowlane będące budowlami podlegającymi opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. W ocenie spółki urządzenia stacji redukcyjno-pomiarowych i telemetria nie stanowią budowli w rozumieniu przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych i Prawa budowlanego, obiekty tego rodzaju powinny zostać potraktowane jako urządzenia techniczne. Z kolei infrastruktura towarzysząca znajdująca się w wartości stacji taka jak: ogrodzenie, drogi i place, oświetlenie, fundamenty pod kontenerami nawanialni i kotłowni stanowią budowle i podlegają opodatkowaniu. W ocenie skarżącej również punkty pomiarowe, punkty redukcyjno-pomiarowe, urządzenia techniczne i pomiarowe są urządzeniami technicznymi i nie stanowią budowli, ani urządzeń budowlanych i nie powinny podlegać opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości.

Burmistrz Miasta i Gminy wyjaśnił, że weryfikując korekty deklaracji podatkowej, decyzją z dnia [...], nr [...], określił spółce wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2008 r. w kwocie [...]. Wyjaśnił również, że organ I instancji wydał decyzję z dnia [...], nr [...] w sprawie stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata [...]. Od wskazanych powyżej decyzji wniesione zostały odwołania. Na skutek rozpoznania odwołań skarżącej Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję określającą spółce wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2008 r. oraz uchyliło decyzję stwierdzającą nadpłatę w podatku od nieruchomości za lata [...] przekazując sprawę w tym zakresie organowi I instancji do ponownego rozpoznania. W ocenie organu odwoławczego podatek od nieruchomości należy do kategorii podatków rocznych, z uwagi na co za każdy rok powstaje odrębne zobowiązanie, które wymaga odrębnego rozliczenia. Mając na uwadze, że w osobnych decyzjach określono wysokość zobowiązań za poszczególne lata, należało również ustalić, jakich wpłat dokonano na poczet podatku za każdy rok i na tej podstawie stwierdzić istnienie jak też kwotę nadpłaty w odniesieniu do każdego roku. W ocenie SKO łączne orzekanie o nadpłacie za kilka lat jest niedopuszczalne. W toku ponownego postępowania ustalono, że spółka tytułem zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2008 r. dokonała wpłat w łącznej kwocie [...]. Mając na uwadze, że podatek należny za 2008 r. wynosi [...] stwierdzono, że doszło do powstania nadpłaty w kwocie [...]. Mając jednak na uwadze, że na skarżącej ciążą zaległości podatkowe w podatku od nieruchomości za [...], zaznaczono, że wskazana nadpłata wraz z oprocentowaniem zostanie zaliczona na poczet zaległości podatkowych podatnika, co nastąpi w drodze postanowienia. Końcowo wskazano, że decyzja organu I instancji jest konsekwencją decyzji określającej spółce zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości za 2008 r.

Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem skarżąca wniosła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego domagając się uchylenia wymienionej na wstępie decyzji organu I instancji oraz orzeczenia co do istoty sprawy w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości. Ponadto wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji przez organ I instancji w trybie art. 226 § 1 Ordynacji podatkowej. Decyzji organu I instancji zarzucono:

1) naruszenie prawa procesowego mające wpływ na wynik sprawy, tj.:

– art. 120 oraz art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej – poprzez wydanie decyzji z naruszeniem przepisów prawa materialnego oraz poprzez oparcie decyzji odmawiającej stwierdzenia nadpłaty na decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości naruszającej przepisy prawa podatkowego i budowlanego;

– art. 121 Ordynacji podatkowej – poprzez naruszenie zasady zaufania do organów podatkowych poprzez zastosowanie wykładni rozszerzającej i profiskalnej przy rozstrzyganiu w przedmiotowej sprawie;

– art. 122 Ordynacji podatkowej – poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, ponieważ organ nie zbadał, czy stacje redukcyjno-pomiarowe spełniają cechy budynku;

– art. 124 Ordynacji podatkowej – poprzez niewykazanie spółce istnienia powiązań o charakterze technicznym pomiędzy elementami budowlanymi i niebudowlanymi spornych obiektów, a tym samym niewyjaśnienie zasadności podjętego rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie;

– art. 197 § 1 w zw. z art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej – poprzez niewyczerpujące zgromadzenie materiału dowodowego w sprawie wskutek braku powołania biegłego oraz nieuwzględnienie opinii biegłych rzeczoznawców, budowlanego i majątkowego - przytoczonych przez spółkę;

– art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej – poprzez niewłaściwe i niepełne uzasadnienie faktyczne i prawne decyzji organu;

2) naruszenie przepisów prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy, tj.:

– art. 3 pkt 1 lit. a) Prawa budowlanego w zw. z art. 1a ust. 1 pkt 2 oraz art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych – poprzez opodatkowanie od wartości urządzeń technicznych zlokalizowanych wewnątrz budynku, podczas gdy stanowią one przedmiot opodatkowania łącznie z budynkiem, co oznacza, że podstawą opodatkowania powinna być powierzchnia użytkowa tego budynku;

– art. 1a ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w zw. z art. 3 pkt 1 lit. a) oraz art. 3 pkt 2 i 3 Prawa budowlanego – poprzez uznanie, iż stacja redukcyjno-pomiarowa jest budowlą, mimo że spełnia definicję budynku;

– art. 2 ust. 1 pkt 3 i art. 1a ust. 1 pkt 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych – przez ich niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, iż urządzenia techniczne stanowią budowle podlegające opodatkowaniu, mimo iż nie stanowią one budowli, tylko są częścią budynku;

– art. 3 pkt 1 lit. b) i art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego w zw. z art. 1a ust. 1 pkt 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych – przez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że obiektem budowlanym stanowiącym budowlę są urządzenia techniczne niezależnie od części budowlanych tych urządzeń i w konsekwencji pominięcie braku związku technicznego pomiędzy urządzeniem technicznym a ich częścią budowlaną skutkującą przyjęciem, że urządzenia techniczne są budowlami;

– art. 3 pkt 1 lit. b) i art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego – poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że obiektami budowlanymi są urządzenia techniczne, mimo braku związku technicznego pomiędzy urządzeniami technicznymi a ich częścią budowlaną, a tym bardziej siecią gazową;

– art. 3 pkt 1 lit. b) Prawa budowlanego w zw. z art. 1a ust. 1 pkt 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych – poprzez przyjęcie, że punkty redukcyjno-pomiarowe stanowią całość techniczno-użytkową z budowlą gazociągu, pomimo że punkty te nie są w ogóle styczne z budowlą (gazociągiem), a jedynie z urządzeniem budowlanym (przyłączem).

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...], nr [...], utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W motywach swojego uzasadniania organ odwoławczy wskazał, że jeżeli w czasie trwania postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty zostanie wszczęte postępowanie w sprawie określenia zobowiązania podatkowego to przedmiot obu rozstrzygnięć będzie nietożsamy, przy czym rozstrzygnięcie dotyczące zobowiązania podatkowego powinno zostać uwzględnione w decyzji w przedmiocie nadpłaty. W tym kontekście zaznaczono, że w niniejszej sprawie organ w pierwszej kolejności rozstrzygnął kwestię wysokości zobowiązania podatkowego, uwzględniając ją w rozstrzygnięciu odnośnie nadpłaty. W ocenie Kolegium organ I instancji słusznie wskazał na decyzję określającą wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2008 r., na kwotę [...]. Zaznaczono, że w uzasadnieniu tej decyzji szczegółowo uzasadniono stanowisko w sprawie kwalifikacji kontenerowych stacji redukcyjno-pomiarowych, punków pomiarowych, punktów redukcyjno-pomiarowych, urządzeń technicznych i pomiarowych jako budowli. Za chybiony uznano zarzut nienależytego wyjaśnienia okoliczności faktycznych, bowiem spór w sprawie nie dotyczy stanu faktycznego, lecz jego prawnej kwalifikacji. Odnosząc się do zarzutu niepowołania biegłego stwierdzono, że w niniejszej sprawie nie są wymagane wiadomości specjalne dla zastosowania przepisów prawa podatkowego w związku z przepisami prawa budowlanego.

Skarżąca od tej decyzji wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W skardze spółka, reprezentowana przez pełnomocników, wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji. W skardze wniosła również o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania sądowego wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzuciła:

1) naruszenie przepisów prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy, tj.:

– art. 2 ust. 1 pkt 3 i art. 1a ust. 1 pkt 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych – poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, iż urządzenia techniczne stanowią budowle podlegające opodatkowaniu, mimo że nie są one w ogóle obiektami budowlanymi ani urządzeniami budowlanymi;

– art. 3 pkt 1 lit. b) i art. 3 pkt 3 ustawy Prawa budowlanego – poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że obiektami budowlanymi są urządzenia techniczne niezależnie od części budowlanych tych urządzeń i w konsekwencji pominięcie braku związku technicznego pomiędzy urządzeniami technicznymi a ich częścią budowlaną;

– art. 1a ust. 1 pkt 2 oraz art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w zw. z art. 3 pkt 1 lit. a) Prawa budowlanego – poprzez przyjęcie za podstawę opodatkowania wartości urządzeń technicznych zlokalizowanych wewnątrz budynków (kontenerowych stacji redukcyjno-pomiarowych gazu), podczas gdy stanowią one przedmiot opodatkowania łącznie z budynkiem, co oznacza, że podstawą opodatkowania powinna być powierzchnia użytkowa tego budynku oraz art. 1a ust. 1 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w zw. z art. 3 pkt 1 lit. a) i art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego poprzez uznanie, iż stacja redukcyjno-pomiarowa spełnia definicję budowli bez wcześniejszego rozstrzygnięcia, czy stacja spełnia definicję budynku;

– art. 3 pkt 1 lit. b) Prawa budowlanego w zw. z art. 1a ust. 1 pkt 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych – poprzez przyjęcie, że punkty redukcyjno-pomiarowe stanowią całość techniczno-użytkową z budowlą gazociągu, pomimo że punkty te nie są w ogóle związane z gazociągiem a jedynie z urządzeniami budowlanymi jakimi są przyłącza.

2) naruszenie prawa procesowego mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

– art. 120 Ordynacji podatkowej – poprzez wydanie decyzji z naruszeniem przepisów prawa materialnego oraz poprzez oparcie decyzji w sprawie odmowy stwierdzenia nadpłaty na decyzji wymiarowej, naruszającej przepisy prawa podatkowego i budowlanego;

– art. 121 Ordynacji podatkowej – poprzez naruszenie zasady zaufania do organów podatkowych poprzez zastosowanie wykładni rozszerzającej i profiskalnej przy rozstrzyganiu w przedmiotowej sprawie;

– art. 122 Ordynacji podatkowej – poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, ponieważ organ nie zbadał, czy kontenerowe stacje redukcyjno-pomiarowe gazu spełniają cechy budynku;

– art. 124 Ordynacji podatkowej – poprzez niewykazanie spółce istnienia powiązań o charakterze technicznym pomiędzy elementami budowlanymi i niebudowlanymi spornych obiektów, a tym samym niewyjaśnienie zasadności podjętego rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie;

– art. 197 § 1 w zw. z art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej – poprzez niewyczerpujące zgromadzenie materiału dowodowego w sprawie wskutek braku powołania biegłego.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie, wnosząc o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

W sprawie poddanej sądowej kontroli bezsporne jest, że Burmistrz Miasta i Gminy, decyzją z dnia [...], nr [...], określił spółce wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2008r., na kwotę [...]. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez SKO decyzją z dnia [...]. Z kolei WSA wyrokiem z dnia [...], sygn. akt [...] oddalił skargę wywiedzioną od powyższej decyzji. Jednakże NSA, wyrokiem z dnia [...], [...], uchylił wyrok sądu pierwszej instancji w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu. WSA, po ponownym rozpoznaniu sprawy, wyrokiem z dnia [...], sygn. akt [...], uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. W rezultacie, w dacie orzekania w sprawie poddanej sądowej kontroli w niniejszym postępowaniu nie pozostawała w obrocie prawnym decyzja określająca skarżącej zobowiązanie w podatku od nieruchomości za 2008 r.

W świetle przytoczonych powyżej okoliczności należy stwierdzić, że wydana w niniejszej sprawie decyzja w przedmiocie nadpłaty stanowi jedynie konsekwencję decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego. Powołując się na uchwałę NSA z dnia 27 stycznia 2014 r., II FPS 5/13 zauważyć należy, że jeżeli w uzasadnionych przypadkach w czasie trwania postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty zostanie wszczęte postępowanie podatkowe, to przedmiot rozstrzygnięć tych postępowań będzie nietożsamy, natomiast rozstrzygnięcie dotyczące zobowiązania podatkowego powinno zostać uwzględnione w następnej w stosunku do niego decyzji w przedmiocie nadpłaty, ponieważ dotyczą one tego samego okresu podatkowego. W tego rodzaju sytuacji w postępowaniu nadpłatowym zakończonym wydaniem decyzji nie ocenia się powtórnie merytorycznej zasadności wniosku o stwierdzenie nadpłaty, lecz jedynie, działając w trybie art 72 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r., poz. 201 ze zm.), porównuje się wysokość zobowiązania określonego w decyzji wymiarowej z kwotą wpłaconego przez podatnika podatku. Prawidłowo zatem organ pierwszej instancji skupił się na tym aspekcie nie odnosząc się do kwestii ustalenia podstawy opodatkowania podatkiem od nieruchomości kontenerowych stacji redukcyjno-pomiarowych, punktów pomiarowych, punktów redukcyjno-pomiarowych, urządzeń technicznych i pomiarowych, które były przedmiotem oceny w decyzji wymiarowej z dnia [...], będąc w tym zakresie związanym decyzją wymiarową.

Ponieważ jednak WSA wyrokiem z dnia [...], sygn. akt [...], uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji określającą skarżącej zobowiązanie w podatku od nieruchomości za 2008 r., koniecznym stało się również uchylenie decyzji w sprawie stwierdzenia nadpłaty. Jak wskazano bowiem powyżej, decyzja "kasowa" o stwierdzeniu wysokości nadpłaty, była jedynie efektem decyzji wymiarowej. Stwierdzone przez Sąd nieprawidłowości w zakresie postępowania wymiarowego przekładają się zatem wprost na postępowanie nadpłatowe.

W tym stanie rzeczy Sąd orzekł, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 135 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej jako: "P.p.s.a."), jak w sentencji wyroku.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200, art. 205 § 2 P.p.s.a. Miarkując wysokość wynagrodzenia pełnomocnika skarżącej Sąd kierował się dyspozycją art. 206 P.p.s.a., zgodnie z którym, Sąd może w uzasadnionych przypadkach odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości lub w części. Ustalając, czy w danej sprawie zachodzi uzasadniony przypadek w rozumieniu ww. przepisu zbadać należy m.in., nakład pracy pełnomocnika oraz stopień zawiłości sprawy. Zasądzając wynagrodzenie pełnomocnika Sąd wziął pod uwagę znany mu z urzędu fakt, że do Sądu wniesiono wiele analogicznej treści skarg w tożsamych rodzajowo sprawach. Zarzuty oraz argumentacja wniesionych skarg są zbieżne, co wynika z powtarzalności danego rodzaju spraw. Powyższe uzasadnia przyznanie wynagrodzenia w [...] części stawki podstawowej, należnego na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) w związku z § 2 pkt 6) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.) w brzmieniu nadanym przez § 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 12 października 2016 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1667). Na kwotę zasądzonych kosztów postępowania składa się wpis od skargi w wysokości [...], koszty zastępstwa procesowego radcy prawnego w kwocie [...] oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa w wysokości [...].