Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 672/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2020-07-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 28 ust. 3
journal: Dz.U. 2020 poz 266
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - t.j.
article: § 3 ust. 1
journal: Dz.U. 2003 nr 141 poz 1365
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne
article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Robert Hałabis Sędziowie Sędzia WSA Ewa Ibrom (sprawozdawca) Sędzia WSA Iwona Tchórzewska Protokolant Starszy asystent sędziego Małgorzata Olejowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lipca 2020 r. sprawy ze skargi K. B. na decyzję Z. U. S. z dnia [...] września 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia odsetek oddala skargę.


UZASADNIENIE

We wniosku z dnia [...] kwietnia 2019 r. K. B. (dalej jako "skarżący") zwrócił się do Z. U. S. o umorzenie odsetek za zwłokę od należności z tytułu składek ze względu na trudną sytuację finansową.

Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego w tym przedmiocie decyzją Nr [...] z dnia [...] września 2019 r. Z. U. S. Odział w R. (dalej jako "organ") odmówił skarżącemu umorzenia odsetek za zwłokę od należności z tytułu składek w łącznej wysokości [...] zł, w tym z tytułu odsetek w wysokości [...] zł, przypadających od składek na ubezpieczenia społeczne za okres od października 2006 r. do sierpnia 2007 r. w kwocie [...]zł oraz odsetek w wysokości [...] zł, przypadających od składek na Fundusz Pracy za okres od października 2006 r. do sierpnia 2007 r., w kwocie [...]zł.

W uzasadnieniu decyzji wyjaśniono, że nie zostały spełnione przesłanki pozwalające na stwierdzenie całkowitej nieściągalności zaległości z tytułu składek na podstawie art. 28 ust. 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, w skrócie: "u.s.u.s.", a ponadto nie zachodziły podstawy do umorzenia należności pomimo braku ich całkowitej nieściągalności określone w art. 28 ust. 3a u.s.u.s. w związku z § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. z 2003 r. Nr 141, poz. 1365), dalej jako "rozporządzenie".

Organ ustalił, że w przypadku skarżącego nie zachodzi żadna z przesłanek całkowitej nieściągalności. Organ szczegółowo przeanalizował każdą z przesłanek i uzasadnił swoje stanowisko co do braku podstaw do uznania, że zachodzi całkowita nieściągalność dająca podstawę do umorzenia należności.

Organ wskazał, że należności z tytułu zaległych składek objęte są postępowaniem egzekucyjnym prowadzonym przez Dyrektora Oddziału ZUS. Egzekucja została [...] kwietnia 2019 r. przekazana Naczelnikowi [...] Urzędu Skarbowego w L. w celu prowadzenia egzekucji ze środka, do którego zastosowania nie jest uprawniony Dyrektor ZUS. Postępowanie egzekucyjne nie zostało zakończone. Naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy nie stwierdził braku majątku, z którego można prowadzić egzekucję. W stosunku do działalności skarżącego nie było prowadzone postępowanie upadłościowe ani likwidacyjne.

Organ stwierdził, że w okolicznościach rozpoznawaj sprawy nie została spełniania również żadna przesłanka z § 3 ust. 1 rozporządzenia.

W postępowaniu organ ustalił, że skarżący zaprzestał prowadzenia działalności gospodarczej z dniem [...] września 2019 r. Skarżący uzyskuje dochód z tytułu pracy dorywczej wykonywanej poza granicami kraju w kwocie ok. [...] zł miesięcznie. Skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wspólne z żoną, która osiąga dochód w kwocie [...]zł netto. Stałe wydatki skarżący określił na kwotę ok. [...] zł. Skarżący nie pobiera zasiłku z pomocy społecznej. Miesięczny dochód skarżącego i jego żony wynosi ok. [...] zł i jest to kwota znacznie przewyższająca wartość minimum socjalnego, które dla 2-osobowego gospodarstwa pracowniczego wynosi [...] zł, tj. [...] zł na osobę. Organ zwrócił uwagę, że skarżący, pomimo braku stałego źródła dochodu, wraz z wnioskiem o umorzenie odsetek zadeklarował spłatę należności głównej w ratach po [...] zł.

Z tych przyczyn organ stwierdził brak podstaw do umorzenia odsetek od zaległych należności ze względu na trudną sytuację finansową skarżącego.

W ocenie organu brak było również podstaw do umorzenia odsetek od zaległych należności ze względu na stan zdrowia, ponieważ skarżący nie wykazał, że ma własne problemy zdrowotne, nie przestawił żądnych dokumentów dotyczących aktualnego stanu zdrowia, nie powołał się również na konieczność sprawowania opieki na przewlekle chorym członkiem rodziny.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skarżący K. B. zaskarżył powyższą decyzję w całości.

Zarzucił naruszenie:

1. przepisów prawa materialnego, tj. art. 28 ust. 3 oraz 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w zw. z § 3 rozporządzenia poprzez uznanie, że skarżący nie wypełnia określonych we wskazanych przepisach przesłanek umożliwiających skorzystanie w stosunku do niego z umorzenia odsetek za zwłokę, gdy w rzeczywistości dokładna analiza zgromadzonego materiału dowodowego wskazuje, że w stosunku do skarżącego zachodzą te przesłanki;

2. przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 z późn. zm.), dalej jako "k.p.a.", poprzez powierzchowną, pobieżną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego i uznanie, że wniosek o rozłożenie zaległości na raty winien być pozostawiony bez rozpoznania, albowiem koszty egzekucyjne nie zostały uregulowane, w sytuacji gdy w aktach postępowania znajduje się potwierdzenie dokonania uregulowania tych należności, przez co przyjąć trzeba, że działanie organu polegające na pozostawieniu tego wniosku bez rozpoznania było nieuprawnione.

Skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi do ponownego rozpoznania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga jest nieuzasadniona.

Przedmiotem skargi jest decyzja odmawiająca umorzenia odsetek od zaległych należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenia zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Decyzja dotyczy składek osoby prowadzącej działalność gospodarczą (płatnika opłacającego składki na własne ubezpieczenie).

Materialnoprawną podstawę powyższej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2020 r., poz. 266 z późn. zm.), dalej jako "ustawa" lub "u.s.u.s". Zgodnie z art. 28 ust. 1 i 2 ustawy, należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części, tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, która zachodzi w sytuacjach enumeratywnie wyliczonych w ust. 3 tego artykułu. Przez należności z tytułu składek ustawa rozumie składki oraz odsetki za zwłokę, koszty egzekucyjne, koszty upomnienia i dodatkowe opłaty (art. 24 ust. 2).

Wysokość zaległości (w tym odsetek) oraz okresy, za które ustalona została odpowiedzialność skarżącego nie są kwestionowane.

Zgodnie z art. 28 ust. 3 u.s.u.s. całkowita nieściągalność w rozumieniu ustawy, dająca podstawę do umorzenia należności zachodzi, gdy:

1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie;

2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe (Dz. U. z 2017 r. poz. 2344, z późn. zm.);

3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa;

4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym;

4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym;

4b) nie nastąpiło zaspokojenie należności w umorzonym postępowaniu upadłościowym;

5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję;

6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

Wyliczenie zawarte w tym przepisie jest wyczerpujące, tj. stanowi zamknięty katalog sytuacji, w których można uznać, że ma miejsce całkowita nieściągalność należności z tytułu składek.

Organ odniósł się do wszystkich wskazanych w at. 28 ust. 3 u.s.u.s. przesłanek i prawidłowo ustalił, że żadna z nich w sprawie niniejszej nie zachodzi.

Jest oczywiste, że w przypadku skarżącego nie zachodzi przesłanka określona w art. 28 ust. 3 pkt 1 ustawy. Nie było prowadzone postępowanie upadłościowe, ani likwidacyjne, nie zachodzą zatem przesłanki określone w art. 28 ust. 3 pkt 2, pkt 4 i pkt 4b ustawy.

Skarżący zaprzestał wprawdzie prowadzenia działalności gospodarczej, prawidłowo jednak stwierdził organ, że nie zachodzi przesłanka określona w art. 28 ust. 3 pkt 3 ustawy, tj. braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa. Jak słusznie zwraca uwagę organ, skarżący osiąga dochody, a ponadto sam deklarował gotowość spłaty należności w kwocie [...]zł miesięcznie. Jest również poza sporem, że w stosunku do należności z tytułu zaległych składek prowadzone jest przez dyrektora oddziału Z. U. S. postępowanie egzekucyjne, przekazane Naczelnikowi [...] Urzędu Skarbowego w L. w celu zastosowania środka egzekucji, do stosowania którego organ prowadzący postępowanie nie jest uprawniony. Prawidłowe jest zatem ustalenie organu, że w przypadku objętych decyzją zaległości, nie występuje przesłanka całkowitej nieściągalności, o której mowa w art. 28 ust. 3 pkt 3 ustawy.

Jeśli chodzi o przesłankę określoną w art. 28 ust. 3 pkt 4a, to również – z uwagi na wysokość należności, przekraczającą [...] zł – jest oczywiste, że wysokość nieopłaconej składki przekracza kwotę kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym.

Prawidłowe jest także ustalenie organu, że w przypadku objętych decyzją zaległości, nie występują przesłanki całkowitej nieściągalności, o których mowa w art. 28 ust. 3 pkt 5 i pkt 6.

Z zebranego w sprawie materiału dowodowego nie wynika, by naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję. Nie jest więc spełniona przesłanka określona w art. 28 ust. 3 pkt 5 ustawy.

Prawidłowe jest także stanowisko organu, że w sprawie nie jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne, a zatem nie zachodzi przesłanka z art. 28 ust. 3 pkt 6 ustawy. Skarżący jest osobą zdolną do pracy, osiąga dochody z tytułu pracy dorywczej, nie ma więc podstaw do stwierdzenia, że w wyniku egzekucji nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

Wobec tego, że w przypadku skarżącego nie został spełniony warunek całkowitej nieściągalności zadłużenia, organ rozważył w dalszej kolejności przesłanki umorzenia należności określone w § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz.1365), powoływanym dalej jako "rozporządzenie". Zgodnie bowiem z art. 28 ust. 3a ustawy, należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Niezależnie zatem od określonych w art. 28 ust. 2 przesłanek nieściągalności, w przypadku osób będących płatnikami składek, organ zobowiązany jest rozważyć możliwość umorzenia należności z uwagi na okoliczności wskazane w § 3 ust. 1 rozporządzenia.

Zgodnie z tym przepisem Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku:

1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;

2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;

3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

Przepisy rozporządzenia umożliwiają zatem organowi umorzenie należności z tytułu składek w szczególnych, wyjątkowych sytuacjach.

Organ prawidłowo ustalił, że żadna z tych sytuacji nie zachodzi w przypadku skarżącego. Ustalenie to dokonane zostało na podstawie zebranych w sprawie dowodów, szczegółowo przeanalizowanych i poddanych ocenie zgodnie z wymogami art. 80 k.p.a. Organ rozważył wyczerpująco wszystkie istotne okoliczności dotyczące sytuacji materialnej, rodzinnej i zdrowotnej skarżącego, które – zgodnie z powołanymi przepisami – powinny być brane pod uwagę przy ocenie zasadności wniosku o umorzenie należności z tytułu składek.

Skarżący miał możliwość wykazania, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to dla niego zbyt ciężkie skutki.

Z akt sprawy wynika, że skarżący złożył oświadczenie o stanie rodzinnym i majątkowym, z którego wynika jakie dochody uzyskuje, jakie posiada zobowiązania oraz jakie ponosi wydatki związane z bieżącym utrzymaniem. Skarżący nie przedstawił żadnych rachunków lub dowodów wpłaty potwierdzających wydatki.

Wyjaśnić należy, że to rzeczą skarżącego jest wykazanie osiąganych dochodów w celu umożliwienia organowi pełnej i rzetelnej oceny możliwości płatniczych zobowiązanego. Przepis § 3 ust. 1 rozporządzenia wyraźnie stanowi, że organ może umorzyć należności, jeżeli zobowiązany wykaże, że nie jest w stanie opłacić tych należności. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że ciężar dowodzenia okoliczności mających uzasadniać istnienie przesłanek umorzenia spoczywa na wnioskodawcy, albowiem z faktu ich istnienia wywodzi on określone skutki prawne (vide m.in.: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 maja 2013 r., sygn. akt II GSK 430/12 oraz wyrok z 9 października 2013 r., sygn. akt II GSK 922/12).

Podzielić należy stanowisko organu, że skarżący nie wykazał, że opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby go możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych (§ 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia).

Skarżący prowadził działalność gospodarczą od [...] września 2018 r. Ze złożonego przez skarżącego oświadczenia wynika, że w 2018 r. osiągnął on przychód w wysokości [...] zł. Skarżący nie uzyskuje obecnie stałego dochodu, ponieważ zaprzestał prowadzenia działalności gospodarczej. Skarżący pracuje dorywczo za granicą i z tego tytułu uzyskuje nieregularne dochody w kwocie ok. [...] zł miesięcznie.

Z akt sprawy wynika, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną. Żona skarżącego prowadzi własną działalność gospodarczą i osiąga z tego tytułu dochody w kwocie ok. [...] zł. Z ustaleń organu wynika, że pod wskazanym przez skarżącego adresem, ul. [...] w L., zameldowani na pobyt stały są również jego dwaj synowie, którzy prowadzą działalność gospodarczą na własny rachunek.

Skarżący nie pobiera żadnych świadczeń z pomocy społecznej. Opłata za mieszkanie wynosi ok. [...] zł miesięcznie, opłaty eksploatacyjne (woda, gaz, energia elektryczna) – ok. [...] zł miesięcznie. Skarżący nie przedstawił rachunków ani innych dodatkowych dokumentów, z których wynikałoby jakie są miesięczne koszty utrzymania w gospodarstwie domowym skarżącego.

Z akt sprawy wynika, że skarżący nie posiada nieruchomości, a jego majątek ruchomy stanowi samochód osobowy marki F. z 1998 r.

Z ustaleń organu wynika ponadto, że skarżący nie posiada wierzytelności, ma natomiast – poza zadłużeniem z tytułu zaległych składek – zobowiązania prywatne w kwocie ok. [...] zł.

W świetle przedstawionego stanu faktycznego uzasadnione jest zatem stanowisko organu, że skarżący nie wykazał, że opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby go możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Organ prawidłowo ocenił sytuację materialną i rodzinną skarżącego i uznał, że skarżący nie wykazał, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić należności z tytułu składek, ponieważ pociągnęłoby to za sobą zbyt ciężkie skutki dla skarżącego i jego rodziny, a zwłaszcza, że opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby skarżącego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Rodzina skarżącego osiąga dochody z działalności gospodarczej, a sam skarżący pracuje za granicą. Skarżący i jego rodzina nie są więc pozbawieni źródeł dochodu. Dochody skarżącego i jego żony przekraczają minimum socjalne.

Odnosząc się do zarzutu, że dorośli synowie skarżącego są wprawdzie zameldowani w lokalu skarżącego i jego żony, jednak w nim nie mieszkają i prowadzą odrębne gospodarstwa domowe, wyjaśnić należy, że ustalając sytuację materialna skarżącego organ zwrócił uwagę na fakt zameldowania pod tym samym adresem dwóch jeszcze dorosłych osób, prowadzących własną działalność gospodarczą. Nie ulega wątpliwości, że zameldowanie jest poświadczeniem zamieszkiwania w określonym lokalu. Organ miał zatem podstawę do przypuszczenia, że osoby zameldowane w lokalu partycypują w kosztach utrzymania lokalu. Rzeczą skarżącego było przedstawienie dowodów na okoliczność niezamieszkiwania synów w lokalu. Fakt zameldowania synów był mu przecież od początku postępowania znany. Niezależnie od powyższego stwierdzić należy, że okoliczność ta nie miała wpływu na rozstrzygnięcie. Koszt utrzymania mieszkania określony został przez skarżącego na [...] zł miesięcznie, a dochody skarżącego i jego żony wynoszą – według oświadczenia skarżącego – ok. [...] zł miesięcznie.

Trafnie zwraca także uwagę organ, że należność może być spłacana w drodze układu ratalnego i sam skarżący we wniosku o umorzenie odsetek zadeklarował spłatę należności głównej w ratach po [...] zł.

Z materiału dowodowego zebranego w sprawie nie wynika także, by w przypadku skarżącego zachodziły szczególne okoliczności wskazane w § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia: poniesienie strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodującego, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności.

Nie można też mówić o przesłance wskazanej w punkcie 3 - przewlekłej chorobie zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. Skarżący nie przedstawił żadnych dokumentów dotyczących jego stanu zdrowia, nie powołał się również na konieczność sprawowania opieki na przewlekle chorym członkiem rodziny.

Wyjaśnić należy, że nawet zaistnienie którejkolwiek z przesłanek określonych w przepisach art. 28 ust. 3 u.s.u.s. i § 3 ust. 2 rozporządzenia oznacza dla organu podejmującego rozstrzygnięcie tylko możliwość umorzenia należności z tytułu składek, a nie prawny obowiązek ich umorzenia (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 17 marca 2016 r., sygn. akt II GSK 1694/14 oraz z 24 kwietnia 2015 r., sygn. akt II GSK 217/12). Przepis art. 28 ust. 2 u.s.u.s. oparty jest na konstrukcji uznania administracyjnego, co oznacza, że decyzja w zakresie spraw dotyczących umorzenia należności przysługuje każdorazowo organowi, który w przypadku stwierdzenia całkowitej nieściągalności składek, zachodzącej w przypadkach wymienionych w art. 28 ust. 3 tejże ustawy, może, ale nie musi umorzyć zaległości.

Konstrukcja uznania charakteryzuje się tym, że ustawodawca określając w hipotezie normy prawnej przesłanki podjęcia przez organ administracji publicznej działania, jednocześnie pozostawia organowi swobodę wyboru w zakresie wyboru spośród dopuszczonych przez ustawodawcę sposobów rozstrzygnięcia sprawy.

Uznanie administracyjne nie oznacza dowolności organu. Działając w oparciu o uznanie organ zobligowany jest przede wszystkim do zachowania wszystkich standardów proceduralnych. Organ zobowiązany jest do podjęcia wszelkich kroków w celu dokładnego ustalenia stanu faktycznego sprawy, w zgodzie z rzeczywistym stanem rzeczy (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.). Ponadto swobodę wyboru rozstrzygnięcia organu ogranicza wyrażona w art. 7 k.p.a. zasada uwzględniania z urzędu interesu społecznego (publicznego) i słusznego interesu strony. Zasada ta obliguje organ do podjęcia decyzji w sprawie po dokładnym wyważeniu wchodzących w grę konkurujących ze sobą wartości ogólnospołecznych i indywidualnych. Ponadto, mając do wyboru różne możliwe sposoby rozstrzygnięcia sprawy, organ powinien wybrać rozwiązanie zgodne ze słusznym interesem strony, jeżeli nie stoi temu na przeszkodzie interes publiczny.

Wybór rozstrzygnięcia dokonany przez organ w ramach uznania administracyjnego może być zaakceptowany jako zgodny z prawem tylko wówczas, gdy będzie się opierał na w pełni wyjaśnionych okolicznościach faktycznych sprawy oraz gdy będzie zgodny z nakazem należytego wyważenia interesu publicznego i indywidualnego w konkretnie rozpatrywanym przypadku. Z. U. S. jest wierzycielem dysponującym środkami publicznymi, zatem interes społeczny jest czynnikiem, który musi być brany pod uwagę, a nie tylko interes indywidualny.

Względy interesu publicznego w postaci ochrony stabilności systemu finansowania ubezpieczeń społecznych, zasada równości w zakresie obowiązków ubezpieczonych i płatników nakazują traktowanie instytucji umorzenia należności jako wyjątkowej, zastrzeżonej dla naprawdę trudnych i wyjątkowych przypadków życiowych.

Z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że organ wziął pod uwagę wszystkie okoliczności, oświadczenia i dokumenty przedłożone przez skarżącego oraz w sposób wyczerpujący i jasny uzasadnił swoje rozstrzygnięcie, zarówno pod względem prawnym, jak i faktycznym. Sytuacja majątkowa skarżącego i stan zdrowia nie uzasadniały przyjęcia, że w przypadku skarżącego zachodzi wyjątkowa sytuacja uzasadniająca umorzenie należności. Podkreślić należy, że podejmując działalność gospodarczą skarżący powinien był liczyć się z obowiązkiem opłacania składek. Słusznie zwraca uwagę organ, że obowiązek terminowego opłacania składek dotyczy wszystkich płatników składek.

Podzielić należy także stanowisko organu, że dolegliwość wynikająca z zapłaty należności publicznoprawnej jest oczywista, ale sama w sobie nie stanowi o ważnym interesie zobowiązanego, uzasadniającym umorzenie zadłużenia.

Odnosząc się do zarzutu skargi dotyczącego bezpodstawnego pozostawienia bez rozpoznania wniosku o rozłożenie zaległości na raty wyjaśnić należy, że przedmiotem decyzji jest wniosek o umorzenie należności z tytułu odsetek od zaległych składek, a nie wniosek o rozłożenie należności na raty. Zarzut ten nie może być zatem uwzględniony.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm.).