Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 168/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2006-05-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6036 Inne sprawy dotyczące dróg publicznych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Felicja Kajut (spr.) Sędziowie NSA Anna Orłowska WSA Alina Dominiak Protokolant Agnieszka Januszewska po rozpoznaniu w dniu 17 maja 2006r. na rozprawie sprawy ze skargi Gminy B.-Zarządu Dróg Miejskich i Komunikacji Publicznej w B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej [...] z dnia 19 grudnia 2005r. nr [...] w przedmiocie zwrotu tytułów wykonawczych w sprawie nieuiszczenia opłat za parkowanie pojazdów samochodowych 1) uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego [...] z dnia 28 października 2005r. nr [...]; 2) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej [...] na rzecz skarżącej kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 28 października 2005 r. nr [...] Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego [...]., na podstawie art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 17, art. 18, art. 19, art. 29 § 1 i § 2 w zw. z art. 27 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2002 r., Nr 110, poz. 968 ze zm.) postanowił nie przystępować do egzekucji należności objętych tytułami [...] – [...], zwracając je jednocześnie wierzycielowi – Zarządowi Dróg Miejskich i Komunikacji Publicznej w B., wobec nie przywołania w świetle art. 27 § 1 pkt 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji podstawy prawnej obowiązku wymienionego w tytułach wykonawczych jaką jest indywidualne rozstrzygnięcie administracyjne.

W uzasadnieniu przedmiotowego postanowienia wskazano, iż wierzyciel przekazując do realizacji 12 tytułów wykonawczych jako podstawę prawną dochodzonej należności wskazał uchwałę nr [...] Rady Miasta B. z dnia 3 grudnia 2003 r. oraz jednocześnie zaznaczył, iż należność ta powstaje z mocy prawa. Co więcej w w/w tytułach wykonawczych wierzyciel nie wskazał konkretnego przepisu uchwały w sprawie ustalenia strefy płatnego parkowania oraz wysokości opłat za parkowanie i sposobu ich pobierania. W ocenie organu orzekającego przepisy ustawy o drogach publicznych nie wskazują natomiast w sposób jednoznaczny osoby zobowiązanej ani terminu uiszczenia należności; tym samym cytowana ustawa nie może stanowić samodzielnej podstawy do powstania z mocy prawa obowiązku uiszczenia opłaty dodatkowej. Możliwość zaś dochodzenia w drodze egzekucji administracyjnej opłat dodatkowych wymagałaby w takiej sytuacji aby wynikały one z decyzji lub postanowienia właściwego organu; stanowisko takie zostało potwierdzone w piśmie Ministerstwa Finansów z dnia 5 stycznia 2004 r. nr [...]. Nadto organ podał, iż właściwy w tej sytuacji tryb postępowania określają przepisy prawa administracyjnego; oznacza to, że właściwy organ musi najpierw przeprowadzić stosowne postępowanie, które zakończone zostanie wydaniem indywidualnego rozstrzygnięcia w przedmiocie nałożenia opłaty dodatkowej. Dopiero zaś tak określone zobowiązanie będzie mogło być dochodzone na podstawie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji; wskazywana zaś przez wierzyciela uchwała Rady Miasta [...] – jako akt prawa miejscowego – nie spełnia wyżej opisanych wymogów.

W zażaleniu na w/w postanowienie Zarząd Dróg Miejskich i Komunikacji Publicznej w B. wniósł o jego uchylenie i zmianę poprzez stwierdzenie przystąpienia do egzekucji i przyjęcie wystawionych przez wierzyciela tytułów wykonawczych.

W uzasadnieniu zażalenia wskazano, iż okoliczności podawane przez organ I instancji są niezasadne. Obowiązki bowiem dotyczące płatnego parkowania jak i opłaty dodatkowej wynikają wprost z art. 13 ust. 1 pkt 1 i art. 13 f ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2004 r., Nr 204, poz. 2086 ze zm.). Wnoszenie zatem opłat za postój pojazdu w strefie płatnego parkowania ma charakter obligatoryjny. Potwierdza to zarówno linia orzecznictwa administracyjnego, orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 10 grudnia 2002 r. jak i dyspozycja art. 1a pkt 20 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Co do zasady zaś zobowiązanym do wniesienia opłat będzie kierowca korzystający ze strefy płatnego parkowania; pogląd odmienny prezentowany przez organ nie znajduje więc uzasadnienia.

W ocenie skarżącego wątpliwości nie budzi także kwestia określenia terminu do uiszczenia w/w opłat; rozpoczyna on się z chwilą rozpoczęcia parkowania. Termin do wniesienia opłaty dodatkowej wynika zaś z pisemnego upomnienia, zgodnie z art. 15 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Skarżący podał również, mając na uwadze orzecznictwo sądowoadministracyjne, stanowisko Izby Skarbowej w B. oraz Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. G., iż ustawa o drogach publicznych nie przewiduje formy decyzji do załatwiania spraw związanych z pobieraniem opłat dodatkowych, a obowiązek ich uiszczenia jak i ich wysokość wynika wprost z przepisów prawa; w ustawie przewidziano bowiem formę faktycznej czynności administracyjnej – czynności technicznej. Nakładanie zaś opłaty dodatkowej za parkowanie bez uiszczenia opłaty parkingowej w drodze decyzji administracyjnej obarczone będzie wadą nieważności.

Za potwierdzeniem tez stawianych przez skarżącego przemawiają także aktualnie obowiązujące przepisy w brzmieniu po wejściu w życie ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o partnerstwie publiczno – prywatnym (Dz. U. Nr 179, poz. 1486) oraz ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 179, poz. 1486). W świetle nowego art. 13h ustawy o drogach publicznych opłaty dodatkowe może bowiem pobierać partner prywatny; co więcej, opłaty te stanowią jego przychody. Mając powyższe na uwadze wskazać należy, iż ustawodawca nie upoważnił jednak partnera prywatnego do wydawania jakichkolwiek rozstrzygnięć zgodnie z art. 104 k.p.a. Nadto art. 40d ust. 2 ustawy o drogach publicznych wyraźnie wskazuje jakie opłaty podlegają przymusowemu ściągnięciu w trybie określonym w przepisach o postępowaniu egzekucyjnym w administracji; wśród opłat tych wymienia się m.in. opłatę dodatkową określoną w art. 13f ust. 1 w/w aktu normatywnego.

Postanowieniem z dnia 19 grudnia 2005 r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 2 i art. 144 k.p.a., art. 29 § 1 i 2 w zw. z art. 27 § 1 oraz w trybie art. 17 § 1 i art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zaskarżone postanowienie utrzymał w mocy.

W uzasadnieniu w/w postanowienia organ II instancji podał, iż przez wskazanie w tytule wykonawczym podstawy prawnej egzekwowanego obowiązku rozumieć należy w świetle art. 27 § 1 pkt 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji powołanie decyzji (postanowienia), na mocy której na zobowiązanym ciąży egzekwowany obowiązek; w sytuacji zaś gdy obowiązek taki wynika wprost z przepisu prawa wskazać należy ten akt, miejsce jego promulgacji oraz numer (oznaczenie) przepisu nakładającego obowiązek.

Mając zaś na uwadze podstawę prawną wskazaną przez wierzyciela, tj. uchwałę Rady Miasta [...] nie sposób wywieść kto jest podmiotem zobowiązanym do uiszczenia należności oraz w jakim terminie należy je uiścić. W opozycji do twierdzeń wierzyciela podnieść należy, iż ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie przewiduje domniemań co do określenia osoby zobowiązanego; nadto nie można terminu uiszczenia opłaty dodatkowej utożsamiać z terminem upomnienia.

Argumentów wierzyciela nie potwierdza również przytoczone orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego; w jego uzasadnieniu wskazano bowiem, iż obowiązek wniesienia opłaty za parkowanie powstawał z mocy prawa; jednakże w tym wypadku chodziło o nieobowiązujący stan prawny, tj. uchwały jednostek samorządu terytorialnego wydawane na podstawie delegacji zawartej w niezgodnych z Konstytucją RP przepisach wykonawczych.

Co równie ważne, organ w tytułach wykonawczych nie wskazywał na art. 40d ust. 2 ustawy o drogach publicznych; stanowi to bez wątpienia naruszenie dyspozycji art. 27 § 1 pkt 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Gmina [...] Zarząd Dróg Miejskich i Komunikacji Publicznej w B. wniosła o uchylenie w/w postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej [...] oraz poprzedzającego je postanowienia Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego [...]; nadto skarżąca wniosła o przyjęcie do realizacji wystawionych przez wierzyciela tytułów wykonawczych.

W uzasadnieniu skargi, uzupełniając merytoryczną treść wniesionego wcześniej zażalenia, podniesiono, iż wątpliwości prawnych dotyczących nakładania opłat dodatkowych czy uprzednio kar pieniężnych bez konieczności wydawania decyzji administracyjnej nie miał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, który w orzeczeniu z dnia 27 lipca 2004 r., podtrzymanym przez Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż obowiązek uiszczenia opłat jak i ich wysokość wynika wprost z przepisów prawa. Wynika z niego, iż stworzona w przepisie art. 13 ust. 1 ustawy o drogach publicznych możliwość pobierania opłat przekształciła się w obowiązek.

Adresatem tego obowiązku jest zaś korzystający z drogi publicznej w postaci parkowania w strefie płatnego parkowania. Z kolei Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 7 grudnia 2005 r. uznał, iż opłata dodatkowa jest daniną publiczną. Zarządca drogi jest zaś zobligowany do jej ściągnięcia; w przeciwnym razie narusza ustawę o finansach publicznych. Obowiązek płacenia kary pieniężnej wynika wiec bezpośrednio z przepisu prawa i nie ma potrzeby wydawania w tej sprawie decyzji administracyjnej.

Odnosząc się do zarzutu organu co do nie podania w podstawie prawnej tytułów wykonawczych art. 40d ust. 2 ustawy o drogach publicznych skarżąca zauważyła, iż w/w przepis został zmieniony z dniem 4 października 2005 r., a wiec już po wystawieniu tytułów wykonawczych; dopiero zaś aktualne brzmienie tego przepisu wyraźnie wskazuje, jakie opłaty podlegają przymusowemu ściągnięciu w postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Postępowanie przed sądami administracyjnymi prowadzone jest zaś na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi rozstrzygając w granicach danej sprawy, sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.

Dokonując kontroli postanowień wydanych w niniejszej sprawie Sąd uznał, że skargę należało uwzględnić.

Wskazać należy, iż przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie jest ocena zgodności z prawem rozstrzygnięcia Dyrektora Izby Skarbowej [...], utrzymującego w mocy orzeczenie organu I instancji, który postanowił nie przystępować do egzekucji należności objętych tytułami wykonawczymi i zwrócił je wierzycielowi – Zarządowi Dróg Miejskich i Komunikacji Publicznej w B. Podstawę prawna wydania takiego rozstrzygnięcia stanowił przepis art. 29 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2002 r., Nr 110, poz. 968 ze zm.) – stanowi on, że jeżeli obowiązek, którego dotyczy tytuł wykonawczy, nie podlega egzekucji administracyjnej lub tytuł wykonawczy nie spełnia wymogów określonych w art. 27 § 1 i 2, organ egzekucyjny nie przystępuje do egzekucji, zwracając tytuł wykonawczy wierzycielowi.

Przyczyną zajęcia takiego stanowiska przez organy orzekające w sprawie było uznanie, że w tytułach wykonawczych wierzyciel nie przywołał podstawy prawnej obowiązku w nich wymienionego i tym samym w/w tytuły nie odpowiadały wymogom określonym w art. 27 § 1 pkt 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a nadto nie wskazał podstawy prawnej prowadzenia egzekucji ( art. 27 § 1 pkt 6).

W pierwszej kolejności należy zauważyć, że w myśl art. 3 § 1 powołanej wyżej ustawy egzekucję administracyjną stosuje się do obowiązków określonych w art. 2, gdy wynikają one z decyzji lub postanowień właściwych organów, albo - w zakresie administracji rządowej i jednostek samorządu terytorialnego - bezpośrednio z przepisu prawa, chyba że przepis szczególny zastrzega dla tych obowiązków tryb egzekucji sądowej. Stosownie do postanowień zawartych w art. 2 § 1 w/w ustawy egzekucji administracyjnej podlegają należności pieniężne enumeratywnie w nim wymienione, w tym również należności pieniężne pozostające we właściwości rzeczowej organów administracji publicznej.

Zgodnie art. 27 § 1 pkt 3 stawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, tytuł wykonawczy winien zawierać m.in. treść podlegającego egzekucji obowiązku, podstawę prawną tego obowiązku oraz stwierdzenie, że obowiązek jest wymagalny.

Wierzyciel w w/w tytułach wykonawczych skazał, że obowiązki, którego dotyczą powstały z mocy prawa, powołując jako podstawę prawną ich powstania art. 13 f ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych ( Dz. U. z 2004r. Nr 204, poz. 2086 w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonego postanowienia, zwana dalej ustawą o drogach) oraz uchwałę Rady Miasta [...] nr [...] z dnia 3 grudnia 2003r. w sprawie ustalenia strefy płatnego parkowania oraz wysokości opłat za parkowanie i sposobu ich pobierania (Dz. Urz. Woj. [...] Nr 158, poz.2113 ze zm.) i twierdząc, odmiennie niż organy orzekające w sprawie, że w/w obowiązek nie musi zostać skonkretyzowany w decyzji administracyjnej.

W tym miejscu, odnosząc się do powyższej kwestii należy zauważyć, że w doktrynie prawa administracyjnego wielokrotnie zajmowano się problematyką nawiązania stosunku administracyjnoprawnego, wskazując, że może on być nawiązany z mocy samej ustawy ( tak powstają m.in. prawa i obowiązki w sferze podatkowej, obowiązku szkolnego, uczestników ruchu drogowego, użytkowników urządzeń publicznych ), w drodze aktu administracyjnego, czy też w wyniku innych działań faktycznych ( tak zob. Eugeniusz Ochendowski, Prawo administracyjne. Część ogólna, Toruń 1998, str. 42).

Szeroko odniósł się do powyższego zagadnienia Tadeusz Woś stwierdzając, że cytat: "(...) sytuacja prawna obywatela w sferze prawa administracyjnego może być wyznaczona:

1) bezpośrednio przez przepisy prawa, gdy przybierają one postać tzw. nakazów i zakazów ustawowych. Z taką sytuacją mamy do czynienia wówczas, gdy przepis prawa konkretyzuje ostatecznie czyjeś prawa lub obowiązki, bez potrzeby dalszej ich konkretyzacji przez organy administracji państwowej. Może wówczas zostać bezpośrednio wszczęte postępowanie egzekucyjne, w ramach którego nastąpi wprowadzenie w życie uprawnień, lub częściej obowiązków, ostatecznie już skonkretyzowanych." ( T. Woś, Glosa do Uchwały Składu Siedmiu Sędziów Sądu Najwyższego z dnia 14 marca 1990r. III AZP 16/89, opubl. OSP 1991, z. 5, str. 237).

Dla dokonania przedmiotowej oceny zasadniczego znaczenia nabiera zatem treść art. 13f ustawy o drogach. W myśl tego przepisu za nieuszczanie opłat, o których mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1 tj. opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania - do czego korzystający z dróg publicznych są zobowiązani – pobiera się opłatę dodatkową. Opłata taka jest pobierana przez zarząd drogi, a przypadku jego braku przez zarządcę drogi. Jej wysokość określa rada gminy, przy czym nie może ona przekroczyć 50 zł. Nadto rada gminy określa sposób pobierania opłaty dodatkowej. W rozpatrywanej sprawie Rada Miasta [...] w § 1 ust. 3 powołanej wyżej uchwały ustaliła opłatę dodatkową w wysokości 50 zł.

Analizując konstrukcję przyjętego w art. 13 f ustawy o drogach uregulowania, należy to uczynić w odniesieniu do treści art. 13 ust. 1 pkt. 1 w/w ustawy, w którym wyraźnie wskazano na obowiązek ponoszenia opłat i nie ma wątpliwości, że w/w obowiązek wynika bezpośrednio z przepisów prawa. W przypadku braku uiszczenia opłaty za parkowanie pojazdu w strefie płatnego parkowania, na mocy art. 13f ustawy o drogach oraz przepisów uchwały Rady gminy powstaje kolejny obowiązek uiszczenia dodatkowej opłaty. W ocenie Sądu nie ma wątpliwości, że obowiązek ten nie wymaga konkretyzacji w formie decyzji administracyjnej. Należy bowiem zauważyć, że przepisy prawa w sposób nie budzący wątpliwości konkretyzują elementy stosunku administracyjnoprawnego powstającego na mocy w/w przepisów, wskazują one bowiem: 1) podmiot tego stosunku - korzystający z drogi publicznej, który nie uiścił opłaty, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy o drogach publicznych; 2) przedmiot - zachowanie się poprzez nieuiszczenie w/w opłaty; 3) obowiązek wynikający z tego stosunku - dodatkowa opłata w wysokości określonej przepisami prawa. Tym samym niezasadne są twierdzenia organów, jakoby nie można było na podstawie cyt. wyżej przepisów ustalić osoby zobowiązanej do uiszczenia należności, czy też innych elementów jego konstrukcji, w tym terminu wykonania w/w obowiązku, o czym będzie mowa niżej.

Potwierdzeniem słuszności takiego stanowiska jest również fakt, że w ustawie o drogach publicznych brak jest jakichkolwiek przepisów, które regulowałyby postępowanie w sprawie nałożenia dodatkowych opłat i stanowiły o nałożeniu kary i jej wysokości w formie decyzji administracyjnego. Warto przy tym zauważyć, że w/w ustawa w kolejnym po art. 13f, art. 13g wyraźnie wskazuje, że kara pieniężna, o której mowa w tym przepisie, wymierzana jest w drodze decyzji administracyjnej - w art. 13f rozwiązania takiego nie zastosowano.

Brak realizacji obowiązku wynikającego z art. 13 f ustawy o drogach powoduje skutek w postaci pobrania przez odpowiedni podmiot dodatkowej opłaty. Podkreślić przy tym należy, że obowiązek uiszczenia opłaty nie powstaje w związku z wystawieniem Zawiadomienia o stwierdzeniu parkowania bez uiszczonej opłaty, lecz, jak wskazano wyżej, z mocy prawa. Tym samym, odnosząc się do stanowiska organu odnośnie braku określenia terminu w jakim opłata podlega zapłacie, należy stwierdzić, że w sytuacji, gdy przepisy prawa nie określiły terminu wykonania obowiązku, strona obowiązana winna go wykonać w dniu, w którym on powstał. Podobna sytuacja występuje w przypadku wydania przez organ decyzji nakazującej wykonanie jakiegoś obowiązku bez wskazania ( z uwagi na treść przepisów prawa materialnego) terminu wykonania. Zagadnienie to było wielokrotnie poruszane w orzecznictwie sądów administracyjnych, gdzie przyjęto ugruntowane już dzisiaj stanowisko, że w przypadku braku w przepisach prawa materialnego podstawy do określenia terminu wykonania obowiązku, decyzja orzekająca nakaz jego wykonania podlega wykonaniu z dniem, w którym decyzja ta staje się ostateczna ( tak zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 maja 1994 r. sygn. akt SA/Gd 2562/93, OSP 1996 r., z. 3, z dnia 5 października 1999r. sygn. akt IV SA 1502/97, LEX nr 47792). Skoro termin wykonania obowiązku wiąże się w takich przypadkach z dniem jego powstania, to taką samą zasadę należy zastosować w przypadku, gdy obowiązek powstaje z mocy prawa.

Wynika z powyższego, że osoba zobowiązana do uiszczenia dodatkowej opłaty powinna natychmiast przystąpić do wykonania w/w obowiązku. W przypadku, gdy tego nie uczyni, wierzyciel, zgodnie z treścią art. 6 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, "powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych", w pierwszej kolejności przesyłając zobowiązanemu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego (art. 15 § 1 powołanej wyżej ustawy). W rozpatrywanej sprawie wierzyciel tak uczynił, przy czym, jak wynika z treści zażalenia na postanowienie organu pierwszej instancji, jego zdaniem "termin wniesienia opłaty dodatkowej, wynika z pisemnego upomnienia, zgodnie z art. 15 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji". Organ odwoławczy z takim stanowiskiem skarżącej się nie zgodził wskazując, że w/w przepis warunkuje jedynie wszczęcie egzekucji administracyjnej i ma skłonić zobowiązanego do dobrowolnego wykonania obowiązku.

W istocie celem "upomnienia" jest skłonienie zobowiązanego do dobrowolnego wykonania obowiązku i niedoprowadzenie do wszczęcia egzekucji, gdy przez samo zagrożenie użycia środka egzekucyjnego skłoni się zobowiązanego do wykonania obowiązku (R. Hauser, Z. Leoński: Egzekucja administracyjna. Komentarz do ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, Warszawa 1995, s. 32-33). Upomnienia nie można zatem, tak jak to uczyniła skarżąca, wiązać z terminem wykonania obowiązku uiszczenia dodatkowej opłaty, o której mowa w art. 13f ustawy o drogach. Już samo wystawienie upomnienia świadczy o tym, że termin wykonania obowiązku nie został zachowany, zachodzi zatem konieczność wszczęcia postępowania egzekucyjnego, w którym dojdzie do wskazania kolejnego terminu - tym razem przymusowego wykonania obowiązku.

Reasumując powyższe należy stwierdzić, że niezasadnie organy egzekucyjne uznały, że wskazany w tytułach egzekucyjnych obowiązek nie wynika bezpośrednio z przepisów prawa. Zauważyć przy tym należy, że takie stanowisko Sądu znajduje oparcie w orzecznictwie sądów administracyjnych, na które wskazała skarżącą w skardze ( zob. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 30 lipca 2004r., sygn. akt I SA/Bd 257/04, nie publ., wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 grudnia 2005r. sygn. akt FSK 2580/04, nie publ.). Zawarte w tych wyrokach rozważania są aktualne również w odniesieniu do niniejszej sprawy. Wprawdzie dotyczyły one przepisów ustawy o drogach publicznych w brzmieniu obowiązującym do dnia 24 listopada 2003r. to jednak należy zauważyć, że w przepisach tych nie wskazano wyraźnie - tak jak ma to miejsce w przypadku cyt. w tytule wykonawczym art. 13f w związku z art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy o drogach - że korzystający z dróg obowiązani są do uiszczania opłat. Tym bardziej zatem podniesione tam argumenty wskazują na zasadność przyjętego przez Sąd stanowiska.

Odnosząc się do kolejnego zarzutu skargi dotyczącego naruszenia przez wierzyciela (zdaniem organu odwoławczego) dyspozycji art. 27 § 1 pkt 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zdaniem Sądu jest on zasadny. Organ stwierdził, że wierzyciel dopuścił się w/w naruszenia poprzez brak wskazania w poz. 42 tytułu wykonawczego jako podstawy prawnej egzekucji art. 40d ust. 2 ustawy o drogach. Przepis ten stanowi, że opłaty i kary nieuiszczone w terminie podlegają wraz z odsetkami za zwłokę przymusowemu ściągnięciu w trybie określonym w przepisach ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

W istocie w poz. 42 tytułu wykonawczego wskazać należy inną podstawę egzekucji administracyjnej, należy to jednak uczynić wówczas, gdy obowiązek nie podlega egzekucji w trybie administracyjnym na podstawie art. 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wynika to ze znajdującego się ponad poz. 42 zapisu i użycia w nim spójnika "lub". Jak wskazano już wyżej, stosownie do postanowień zawartych w art. 2 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji egzekucji administracyjnej podlegają należności pieniężne enumeratywnie w nim wymienione, w tym również należności pieniężne pozostające we właściwości rzeczowej organów administracji publicznej ( art. 2 § 1 pkt 3).

Bezsporne jest, że należności wymienione w przedmiotowych tytułach wykonawczych "pozostają we właściwości organu administracji publicznej" – Prezydenta Miasta [...], którym w tym przypadku, na mocy art. 19 ust. 5 ustawy o drogach jest zarządcą wszystkich dróg publicznych, z wyjątkiem autostrad i dróg ekspresowych w granicach miasta [...]. Zadania zarządcy drogi są w tym przypadku wykonywane przez zarządcę drogi tj. Zarząd Dróg Miejskich i Komunikacji Publicznej w B., a co jest z kolei zgodne z art. 21 ust. 1 ustawy o drogach. W końcu, w myśl art. 13 f ustawy o drogach zarządca drogi pobiera opłaty dodatkowe, o których mowa w art. 13 f w/w ustawy. Nie ma zatem najmniejszych wątpliwości, że w/w opłaty mają charakter publicznoprawny, w związku z czym podlegają one egzekucji administracyjnej, co wynika z treści art. 2 § 1 pkt 3 w związku z art. 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Nie istniała tym samym potrzeba powoływania się w poz. 42 tytułu egzekucyjnego na przepisy ustawy o drogach publicznych.

Reasumując należy stwierdzić, że zaskarżone postanowienie, jak również postanowienie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego [...] z dnia 28 października 2005 r. zostały wydane z naruszeniem art. 29 § 2 w związku z art. 27 § 1 pkt. 3 i 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy ustawy.

Wskazania co do dalszego toku postępowania wynikają z powyższych rozważań.

Z przytoczonych względów na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało wyżej wymienione postanowienia uchylić.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 powołanej wyżej ustawy.