Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 747/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2019-01-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji i umorzono postępowanie (art. 145 § 3 ustawy - PoPPSA)
Powołane przepisy: article: art. 240 par. 1 pkt 5
journal: Dz.U. 2017 poz 201
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Sokołowska, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Wojciechowska (spr.), Sędzia WSA Ewa Wojtysiak, Protokolant starszy sekretarz sądowy Beata Radomska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 10 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi P. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 17 sierpnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2016 r., po wznowieniu postępowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzająca ją decyzję Wójta Gminy z dnia 14 czerwca 2018r. nr [...], 2. umarza postępowanie podatkowe, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz P. K. kwotę [...] złotych.


UZASADNIENIE

Wójt Gminy K. wydał w dniu 2 lutego 2016 r. decyzję nr [...], w której ustalił P. K. łączne zobowiązanie pieniężne na rok 2016 w wysokości [...] zł. Przedmiotem opodatkowania był budynek mieszkalny położony na działce nr [...] o pow. [...] (kwota podatku [...] zł) oraz budynek zaliczony do kategorii pozostałe o pow. [...] (kwota podatku [...] zł). Grunty rolne położone na działkach: nr [...] o pow. [...] ha, oznaczone jako B-RVI; nr [...] o pow. [...] ha, oznaczone jako RV; nr [...] o pow. [...] ha oznaczone jako RVI były zwolnione z opodatkowania podatkiem rolnym z uwagi na klasę gruntu. Wszystkie przedmioty opodatkowania położone były w [...] gmina K. (k.167 akt podatkowych). Decyzję doręczono podatnikowi w dniu 16 lutego 2016 r. Podatnik nie wniósł od niej odwołania.

Pismem z dnia 14 lipca 2016 r. Wójt, działając na m.in. podstawie art. 274a § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613 ze zm.), dalej "o.p.", wezwał podatnika do przedłożenia w terminie 7 dni informacji w sprawie podatku rolnego i od nieruchomości na rok 2016 z uwagi na zmianę w dniu 10 grudnia 2015 r. użytku działki nr [...] oraz aktualizację danych podatkowych budynków (k.155). Pismo doręczono podatnikowi w dniu 19 lipca 2016 r.

W dniu 15 lipca 2016 r. do Wójta wpłynęła informacja IN w sprawie podatku rolnego, leśnego i od nieruchomości złożona przez podatnika. Podatnik, jako okoliczność złożenia ww. informacji podał zmianę klasyfikacji działki nr [...] w dniu 10 grudnia 2015 r. W załączniku ZR- podatnik wskazał działkę nr [...], na którą składał się grunt [...] ha (ogółem użytki rolne [...] ha). W załączniku ZN- podatnik wskazał działkę nr [...] - grunt sklasyfikowany jako pozostały – [...] oraz budynek mieszkalny o pow. ogółem [...], w tym w kondygnacji o wysokości od [...] i w kondygnacji o wysokości powyżej [...] - [...], a także budynek pozostały o pow. ogółem [...] (w kondygnacji o wysokości powyżej [...]

Wójt, działając na podstawie art. 254 o.p. wydał w dniu 27 lipca 2016 r. decyzję nr [...], w której zmienił swoją decyzję z dnia 2 lutego 2016 r. przez ustalenie kwoty podatku od nieruchomości za rok 2016 w wysokości łącznej [...] zł (k.141).

Podatek ten ustalono: od budynku mieszkalnego położonego na działce nr [...] w kondygnacji o wysokości od [...] - [...] zł oraz w kondygnacji o wysokości powyżej [...] - [...] - [...] zł; od pozostałego budynku położonego na działce nr [...] o pow. [...] [...] zł; od gruntu pozostałego działki nr [...] o pow. [...] m2 - [...] zł. Grunty rolne położone na działce nr [...]: o pow. [...] ha oznaczone jako Br-RVI; o pow. [...] ha oznaczone jako RV; o pow. [...] ha oznaczone jako RVI korzystały ze zwolnienia ze względu na klasę gruntu.

Decyzje doręczono podatnikowi w dniu 2 sierpnia 2016 r. (podatnik nie złożył odwołania w terminie od tej decyzji).

Podatnik pismem z dnia 20 sierpnia 2016 r. złożył do Samorządowego Kolegium Odwoławczego wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta z dnia 27 lipca 2016 r. Zdaniem podatnika, zmiana decyzji z 2 lutego 2016 r. w trybie art. 254 § 1 o.p. nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa.

Wójt, ustosunkowując się do ww. wniosku podatnika, w piśmie z dnia 19 września 2016 r. wskazał, że podatnik jest właścicielem zabudowanej działki nr [...] oraz niezabudowanej działki nr [...]. Do grudnia 2015 r. (do daty wprowadzenia zmiany po modernizacji [...] działka nr [...] o pow. [...] ha była zaewidencjonowana jako B-RVI, natomiast działka nr [...] o pow. [...] ha jako RV i RVI. Zawiadomieniem z 30 czerwca 2014 r. Starosta [...] (dalej "Starosta") podał do publicznej wiadomości informację o rozpoczęciu prac geodezyjnych związanych z modernizacją ewidencji gruntów i budynków m.in. w [...]. W dniach od 25 maja do 15 czerwca 2015 r. wyłożono do publicznego wglądu opracowany projekt operatu opisowo-kartograficznego ewidencji gruntów i budynków. Każdy czyjego interesu prawnego dotyczyły ww. dane mógł zgłosić uwagi. Podatnik tego nie uczynił. Po zakończeniu okresu wyłożenia projektu operatu stał się on w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2015 r. poz. 520 ze zm.), dalej "p.g.k."– operatem ewidencji gruntów i budynków, a zmiany zostały wprowadzone do bazy numerycznej ewidencji gruntów i budynków. Informacje o powyższym Starosta ogłosił w Dzienniku Urzędowym Województwa Z. z dnia 25 listopada 2015 r. poz. 4774 oraz w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie Starosty. Zgodnie z art. 24a p.g.k., każdy, czyjego interesu prawnego dotyczą dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków ujawnione w operacie opisowo-kartograficznym, może w terminie 30 dni od dnia ogłoszenia w dzienniku urzędowym województwa tej informacji zgłaszać zarzuty do tych danych. Podatnik tego nie uczynił. Organ podał, że modernizacja wiązała się ze zmianą klasyfikacji działek zabudowanych nie będących w posiadaniu rolników, prawidłowym naniesieniem budynków oraz dokładnym wymierzeniem nieruchomości. Działka nr [...] zmieniła klasyfikację z gruntu B-RVI na B. Na tej działce jest budynek mieszkalny oraz 3 budynki o funkcji "inne" (z czego jeden to budynek blaszany niezwiązany z gruntem). Powierzchnia działki nr [...], po jej wymierzeniu wynosi [...] ha, zaś działki [...] ha. Organ podał, że zgodnie z art. 21 p.g.k. zawarte w ewidencji gruntów i budynków są do czasu wprowadzenia zmian, ujawnione w niej dane wiążące dla organu podatkowego. Organ wskazał, że w dniu 25 lipca 2016 r. podatnik złożył informację w sprawie podatku od nieruchomości zwierającą ww. opisane zmiany (k. 121).

Starosta zawiadomił organ I instancji pismem z dnia 28 września 2016 r. (wpływ do organu - 5 października 2016 r.) o zmianie w danych w ewidencji gruntów i budynków w [...] z datą 10 grudnia 2015 r. (k.133)

Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydało w dniu 28 listopada 2016 r. postanowienie o wszczęciu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta z dnia 27 lipca 2016 r.

Kolegium wydało w dniu 10 stycznia 2017 r. decyzję nr [...] , w której na podstawie art. 247 § 1 pkt 3, art. 248 w zw. z art. 254 o.p. stwierdziło nieważność decyzji Wójta z dnia 27 lipca 2016 r. w sprawie zmiany decyzji ostatecznej z dnia 2 lutego 2016 r. ustalającej podatnikowi wysokość zobowiązania podatkowego w łącznym zobowiązaniu pieniężnym na rok 2016.

W uzasadnieniu Kolegium stwierdziło, że decyzję z dnia 27 lipca 2016 r. Wójt wydał z rażącym naruszeniem prawa. Kolegium przytoczyło treść art. 254 o.p., wskazując, że zmiana decyzji ostatecznej możliwa jest przy spełnieniu dwóch przesłanek. Po pierwsze, po doręczeniu decyzji nastąpiła zmiana okoliczności faktycznych mających wpływ na ustalenie wysokości zobowiązania podatkowego, po drugie- skutki wystąpienia tych okoliczności zostały uregulowane w przepisach prawa podatkowego obowiązujących w dniu wydania decyzji. Zdaniem kolegium, w sprawie nie zaistniała zmiana okoliczności faktycznych mających wpływ na ustalenie wysokości zobowiązania podatkowego, ponieważ po wydaniu decyzji ostatecznej ustalającej wysokość przedmiotowego zobowiązania nie nastąpiły zmiany w ewidencji gruntów i budynków. Kolegium stwierdziło na podstawie akt, że zmiana dotycząca działki nr [...] i [...] miała miejsce od dnia 10 grudnia 2015 r., zatem znana była organowi I instancji z urzędu w dniu wydania decyzji ostatecznej z dnia 2 lutego 2016 r. Ponadto Kolegium dostrzegło także inne uchybienia, tj. brak wydania przez organ I instancji postanowienia o wszczęciu postępowania w sprawie oraz brak zawiadomienia strony o możliwości wypowiedzenia się w przedmiocie zgromadzonego materiału (k.113-115).

Wójt wydał w dniu 25 stycznia 2017 r. postanowienie o wszczęciu postępowania w sprawie zmiany decyzji ostatecznej w sprawie zmiany decyzji ostatecznej z dnia 2 lutego 2016 r. ustalającej podatnikowi wysokość zobowiązania podatkowego w łącznym zobowiązaniu pieniężnym na rok 2016 oraz postanowienie o wyznaczeniu podatnikowi siedmiodniowego terminu do wypowiedzenia się w zakresie zebranego materiału w sprawie.

Wójt wydał w dniu 15 lutego 2017 r., działając na podstawie art. 254 o.p., decyzję nr PN [...], w której zmienił swoją decyzję ostateczną z dnia 2 lutego 2016 r. przez zmianę wysokości podatku od nieruchomości za rok 2016, tj. ustalił ją na kwotę [...]zł.

Organ opisał przedmioty podlegające opodatkowaniu (tak jak w decyzji z dnia 27 lipca 2016 r.). W uzasadnieniu decyzji organ wskazał na fakt przeprowadzenia modernizacji przez Starostę, sporządzenia projektu operatu ewidencji gruntów i budynków i ogłoszenia operatu, jak w piśmie z dnia 19 września 2016 r. oraz podał, że wydając decyzję z dnia 2 lutego 2016 r. nie był świadomy zaistniałych zmian dotyczących działki nr [...]. Pomimo, że modernizacja gruntów miała miejsce w dniu 10 grudnia 2015 r., organ podatkowy został poinformowany o tym fakcie w trakcie roku 2016 i wtedy wezwał podatnika do złożenia informacji (k.105).

Podatnik złożył odwołanie od ww. decyzji i wniósł o stwierdzenie jej nieważności, gdyż Kolegium w decyzji z dnia 10 stycznia 2017 r. stwierdziło brak przesłanek do zastosowania trybu z art. 254 o.p. w stosunku do decyzji Wójta z dnia 2 lutego 2016r., bowiem zmiana ewidencji gruntów i budynków była znana organowi przed datą wydania decyzji z 2 lutego 2016 r.

Kolegium w dniu 26 maja 2017 r. wydało decyzję nr [...], w której uchyliło decyzję Wójta z dnia 15 lutego 2017 r. i umorzyło postępowanie w sprawie (k.87).

W uzasadnieniu Kolegium przywołało treść art. 254 § 1 o.p. (choć błędnie wskazało na art. 245 § 1) i wskazało, że organ I instancji niezasadnie powołał się na okoliczności braku świadomości zaistniałych zmian w ewidencji dotyczących działki nr [...]. W ocenie Kolegium, dla zastosowania procedury z art. 254 o.p., nie ma znaczenia brak wiedzy organu podatkowego na temat zmiany okoliczności faktycznych, mających wpływ na ustalenie wysokości zobowiązania podatkowego. Istotne jest zaś by zmiana tych okoliczności nastąpiła po wydaniu decyzji ustalającej podatek na dany okres, co w sprawie nie miało miejsca. Z akt wynikało, że modernizacja gruntów w [...] nastąpiła w dniu 10 grudnia 2015 r., a zatem przed wydaniem decyzji Wójta z dnia 2 lutego 2016 r. Kolegium stwierdziło, ze brak było podstaw do zastosowania w sprawie przez organ I instancji trybu z art. 254 o.p.

Wójt w dniu 26 czerwca 2017 r. wydał postanowienie o wznowieniu postępowania w sprawie ustalenia podatnikowi wysokości zobowiązania podatkowego w podatku rolnym i od nieruchomości na rok 2016 na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 o.p. z uwagi na przedłożenie przez podatnika w dniu 25 lipca 20-16 r. informacji podatkowej (k.81).

Wójt wydał w dniu 3 lipca 2017 r. postanowienie o wyznaczeniu podatnikowi siedmiodniowego terminu do wypowiedzenia się w zakresie zebranego materiału w sprawie.

Wójt wydał w dniu 13 lipca 2017 r., działając na podstawie art. 245 § 1 pkt 1 oraz art. 255 § 2 w zw. z art. 207 o.p., decyzję nr [...], w której uchylił swoją decyzję z dnia 15 lutego 2017 r. w sprawie zmiany decyzji ostatecznej ustalającej łączne zobowiązanie pieniężne na rok 2016 i ustalił podatnikowi wysokość zobowiązania podatkowego w podatku rolnym i od nieruchomości w wymiarze łącznego zobowiązania pieniężnego za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2016 r. w kwocie [...]zł.

Organ opisał przedmioty podlegające opodatkowaniu (tak jak poprzednio).

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał na fakt przeprowadzenia modernizacji przez Starostę, sporządzenia projektu operatu ewidencji gruntów i budynków oraz ogłoszenia operatu, a także na związanie wynikające z art. 21 p.g.k. W ocenie organu I instancji, w związku ze zmianą ewidencji gruntów i budynków oraz przedłożoną przez podatnika informacją w dniu 25 lipca 2016 r. w wyniku wznowienia postępowania konieczny był nowy wymiar przedmiotowego podatku (k.73).

Podatnik złożył odwołanie od ww. decyzji i wniósł o jej uchylenia bądź stwierdzenie nieważności. Podatnik wskazał, że Kolegium decyzją z dnia w dniu 26 maja 2017 r. uchyliło decyzję Wójta z dnia 15 lutego 2017 r., nie było więc podstaw do jej ponownego uchylenia przez ten organ. W ocenie podatnika, postępowanie podatkowe za rok 2016 jest prawomocnie rozstrzygnięte, zaś Wójt wydaje koleje decyzje dotyczące tego okresu, powołując się na inne przepisy, co naraża stronę na koszty.

Kolegium wydało w dniu 8 września 2017 r. decyzję nr [...], w której uchyliło decyzję Wójta z dnia 13 lipca 2017 r. i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania temu organowi (k.59-61).

W uzasadnieniu Kolegium powołało się na zasadę trwałości decyzji ostatecznych oraz na treść art. 240 § 1 pkt 5 o.p. Organ odwoławczy podał, że Wójt uchylił decyzję nieistniejącą w obrocie prawnym, gdyż została ona wyeliminowana przez Kolegium decyzją z dnia 26 maja 2017 r. W ocenie Kolegium, Wójt działał z rażącym naruszeniem prawa, lecz brak było podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 13 lipca 2017 r., gdyż nie była ona decyzja ostateczną, a tylko takie podlegają wyeliminowaniu w tym trybie. Konieczne zatem było uchylenie zaskarżonej decyzji. Kolegium zauważyło także, że organ I instancji powołał błędną podstawę w zaskarżonej decyzji, tj. art. 255 § 2 o.p. Organ odwoławczy wskazał, że po przeprowadzeniu ponownego postępowania, organ podatkowy, mając na względzie wydane przez siebie postanowienie o wznowieniu z urzędu postępowania podatkowego za rok 2016, wyda decyzję w oparciu o jedną z przesłanek wskazanych w art. 245 o.p. Kolegium wyjaśniło także, że wydało w dniu 10 stycznia 2017 r. decyzję, w której stwierdziło nieważności decyzji Wójta z dnia 27 lipca 2016 r. i w związku z tym w obrocie prawnym pozostaje decyzja Wójta z dnia 2 lutego 2016r. dotycząca przedmiotowego zobowiązania podatkowego za rok 2016.

Wójt w dniu 13 października 2017 r., działając na podstawie art. 207 i art. 254 o.p., wydał decyzję nr [...], w której zmienił swoją decyzję z dnia 13 lipca 2017 r. ustalającą podatnikowi łączne zobowiązanie pieniężne na rok 2016 w ten sposób, że przedmiotowy podatek wyniósł [...] zł (k.49).

Podatnik odwołał się od ww. decyzji i wskazał, że decyzja Wójta z dnia 13 lipca 2017 r. jest uchylona przez Kolegium decyzją z dnia 8 września 2017 r.

Kolegium wydało w dniu 26 lutego 2018 r. decyzję nr [...], w której uchyliło decyzję Wójta z dnia 13 października 2017 r. i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania temu organowi (k.29).

W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że na skutek wydania przez organ odwoławczy decyzji z dnia 8 września 2017 r. brak było podstaw prawnych do zmiany tej decyzji przez organ I instancji. Uchylenie decyzji przez organ odwoławczy powoduje wyeliminowanie zaskarżonej decyzji organu I instancji z obrotu prawnego. Kolegium wskazało dodatkowo, że w sytuacji gdy organ I instancji wydał postanowienie o wznowieniu postepowania niemożliwe jest zastosowanie art. 254 o.p. dotyczącego innego trybu postępowania. Ponadto, Kolegium podało, że w przepisach prawnych brak jest podstaw do wydawania decyzji zerujących wysokość rat podatkowych, jako wskazał to organ I instancji na potrzeby wewnętrzne urzędu i powiadamiania o ich treści podatnika, na co powołał się organ I instancji w piśmie z dnia 14 listopada 2017 r., gdzie ustosunkował się do zarzutów odwołania (k.33).

Wójt w dniu 16 kwietnia 2018 r., działając na podstawie art. 207 i art. 210 w zw. z art. 208 § 1 o.p., wydał decyzję nr [...], w której umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie podatkowe w sprawie zmiany decyzji ustalającej łączne zobowiązanie pieniężne w podatku od nieruchomości za rok 2016. Organ wskazał, że Kolegium decyzją z dnia 26 lutego 2018 r. uchyliło decyzję Wójta z dnia 13 października 2017 r. Zaistniały zatem okoliczności do umorzenia postępowania, gdyż brak było podstaw prawnych do wydania decyzji zerujących wysokość rat podatkowych oraz z uwagi na fakt wszczęcia postępowania o wznowienie postępowania podatkowego za rok 2016 nie było możliwie prowadzenia postępowania na podstawie art. 254 o.p. (k.25).

Wójt wydał w dniu 17 października 2017 r., działając na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 i art. 245 § 1 pkt 1 w zw. z art. 207 o.p., decyzję nr [...], w której uchylił swoją decyzję z dnia 2 lutego 2016 r. i ustalił podatnikowi wysokość zobowiązania podatkowego w podatku rolnym i od nieruchomości w wymiarze łącznego zobowiązania pieniężnego za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2016 r. w kwocie [...]zł.

Organ opisał przedmioty podlegające opodatkowaniu. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał na fakt przeprowadzenia modernizacji przez Starostę, sporządzenia projektu operatu ewidencji gruntów i budynków oraz ogłoszenia operatu, a także na związanie wynikające z art. 21 p.g.k. Organ I instancji przytoczył treść art. 240 § 1 pkt 5 oraz art. 245 § 1 pkt 1 o.p. W ocenie organu I instancji, w związku ze zmianą ewidencji gruntów i budynków oraz przedłożoną przez podatnika informacją w dniu 25 lipca 2016 r. w wyniku wznowienia postępowania konieczny był nowy wymiar przedmiotowego podatku (k.45).

Podatnik złożył odwołanie od powyższej decyzji i podał, że Kolegium w decyzji z dnia 26 maja 2017 r. wyraźnie stwierdziło, że zmiana okoliczności faktycznych mających wpływ na ustalenie zobowiązania podatkowego nastąpiła przed wydaniem przez Wójta decyzji z dnia 2 lutego 2016 r., co powoduje że obecna decyzja jest oparta o te same przesłanki, które nie mogą mieć zastosowania w sprawie.

Kolegium wydało w dniu 26 marca 2018 r. decyzję nr [...], w której uchyliło decyzję Wójta z dnia 17 października 2017 r. i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania temu organowi (k.27).

W uzasadnieniu Kolegium stwierdziło, że organ I instancji prowadzi postępowanie w sprawie w sposób chaotyczny z pomieszaniem trybów postępowania i brakiem konsekwencji w podejmowanych działaniach, co uniemożliwia prawidłowe merytoryczne orzeczenie co do istoty sprawy. Kolegium wskazało, że tryb wznowienia postępowania oraz tryb uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej mają całkowicie inne przesłanki. Organ I instancji został zobowiązany do wyjaśnienia trybu postępowania i działania zgodnie z przepisami o.p.

Pismem z dnia 16 kwietnia 2018 r. Wójt zawiadomił podatnika, że prowadzi postępowanie w przedmiocie wznowienia postępowania podatkowego za rok 2016 (k.23).

Wójt wydał w dniu 22 maja 2018 r. postanowienie o wyznaczeniu podatnikowi siedmiodniowego terminu do wypowiedzenia się w zakresie zebranego materiału w sprawie.

Wójt wydał w dniu 14 czerwca 2018 r., działając na podstawie art. 207 i art. 210 § 1 i 2 w zw. z art. 240 § 1 pkt 5 i art. 245 § 1 pkt 1 o.p., decyzję nr [...], w której uchylił własną decyzję z dnia 2 lutego 2016 r. i ustalił podatnikowi wysokość zobowiązania podatkowego w podatku rolnym i od nieruchomości w wymiarze łącznego zobowiązania pieniężnego za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2016 r. w kwocie [...]zł (k.13-15).

Organ opisał przedmioty podlegające opodatkowaniu. W uzasadnieniu Wójt wskazał na fakt przeprowadzenia modernizacji przez Starostę, sporządzenia projektu operatu ewidencji gruntów i budynków oraz ogłoszenia operatu, a także na związanie wynikające z art. 21 p.g.k. oraz na treść art. 240 § 1 pkt 5 o.p. W ocenie organu, w sprawie zaistniała przesłanka z art. 240 § 1 pkt 5 o.p., tj. zmiana danych wynikających z ewidencji gruntów i budynków oraz przedłożonej przez podatnika informacji w dniu 25 lipca 2016 r. Zdaniem organu, w wyniku wznowienia postępowania konieczny był nowy wymiar przedmiotowego podatku (k.13-15).

Podatnik złożył odwołanie od ww. decyzji i wskazał, że skoro dane pozwalające na prawidłowe opodatkowanie gruntów zostały ujawnione i były dostępne w ewidencji gruntów i budynków to były dostępne organowi podatkowemu. Skoro organ podatkowy nie skorzystał z tych danych w celu prawidłowego ustalenia należnego podatku, to okoliczność ta nie może stanowić podstawy wznowienia postępowania.

Wójt, ustosunkowując się do odwołania podatnika w piśmie z dnia 4 lipca 2018 r. (k.13) wskazał, że w dniu 14 lipca 2016 r. podczas kontroli i sprawdzania poszczególnych działek obrębu [...] w ewidencji gruntów i budynków okazało się, że m.in. działka podatnika nr [...] została objęta modernizacją, dlatego też podatnik został wezwany do złożenia stosownej informacji. Dopiero w dniu 5 października 2016 r. do organu wpłynęło zawiadomienie Starosty z 28 września 2016r., informujące o aktualizacji użytków w [...] z dniem 10 grudnia 2015 r. W ocenie organu, niezasadny jest zarzut podatnika, że Wójt posiadał wiedzę o zmianie kwalifikacji użytku na tej działce w momencie wydania decyzji z dnia 2 lutego 2016 r.

Organ odwoławczy wydał w dniu 17 sierpnia 2018 r. decyzję nr [...], w której utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że podatnik jest właścicielem zabudowanej działki nr [...] oraz działki rolnej niezabudowanej o numerze [...], położonych w [...], gmina K.. Do grudnia 2015 r. działka nr [...], położona w [...], powierzchni [...] ha, była zewidencjonowana jako B- RVI. Zawiadomieniem z dnia 30 czerwca 2014 r. Starosta podał do publicznej wiadomości informację o rozpoczęciu prac geodezyjnych, związanych z modernizacją ewidencji grantów i budynków dla obrębów ewidencyjnych: [...] w gminie K.. Postępowanie prowadzone było na podstawie przepisów art. 24 a ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2017 r., poz. 60). Wykonawcą prac było [...]

W dniach od 25 maja do 15 czerwca 2015 r. na podstawie art. 24a p.g.k., wykonawca prac wraz z upoważnionym przedstawicielem Starosty, dokonał wyłożenia do publicznego wglądu opracowanego projektu operatu opisowo- kartograficznego ewidencji grantów i budynków. Każdy, czyjego interesu prawnego dotyczyły dane ujawnione w projekcie operatu opisowo-kartograficznego, mógł w okresie wyłożenia projektu do wglądu zgłaszać uwagi do tych danych. Właściciele przedmiotowych nieruchomości nie skorzystali z przysługującego im prawa. Po zakończeniu okresu wyłożenia projektu operatu stał się operatem ewidencji grantów i budynków, a zmiany zostały wprowadzone do bazy numerycznej ewidencji grantów i budynków.

Informacje o powyższym Starosta ogłosił w Dzienniku Urzędowym Województwa Z. z dnia 25 listopada 2015 r. poz. 4774 oraz w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie Starostwa. Zgodnie z art. 24a ustawy p.g.k., każdy, czyjego interesu prawnego dotyczyły dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków, ujawnione w operacie opisowo-kartograficznym, mógł w terminie 30 dni od dnia ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa Z. tej informacji, zgłaszać zarzuty do tych danych. Również w tym przypadku właściciele nieruchomości nie skorzystali z przysługującego prawa do wniesienia zarzutów.

Dokonana modernizacja wiązała się ze zmianą klasyfikacji działek zabudowanych nie będących w posiadaniu rolników, prawidłowym naniesieniem wszystkich budynków oraz dokładnym wymierzeniem wszystkich nieruchomości.

Organ odwoławczy podał, że z dokumentów zgromadzonych w sprawie wynikało, że w ewidencji gruntów i budynków, prowadzonej przez Starostwo Powiatowe, po modernizacji obrębu [...] działka nr [...] zmieniła klasyfikację grantu z B-RVI na tereny mieszkaniowe B, zmieniając jednocześnie swoją powierzchnię na [...] ha. Na przedmiotowej działce usytuowany jest budynek mieszkalny oraz budynki pozostałe. Zgodnie z art. 21 p.g.k., podstawę wymiaru podatków stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. W związku z tym, do czasu wprowadzenia zmian, dane ujawnione w ewidencji są wiążące dla organu podatkowego.

W toku kontroli i sprawdzania poszczególnych działek obrębu [...] w ewidencji gruntów i budynków w dniu 14 lipca 2016 r. okazało się m. in., że działka nr [...] należąca do podatnika została objęta zmianą modernizacyjną. W ślad za tą zmianą Wójt postanowił wezwać podatnika do złożenia informacji podatkowych odnośnie zmian gruntowych i powierzchniowych. W informacji w sprawie podatku od nieruchomości z dnia 25 lipca 2016 r. podatnik wykazał do opodatkowania [...] m2 powierzchni gruntów pozostałych, [...] powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego w kondygnacji powyżej [...] m, [...] m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego w kondygnacji od [...] do [...] m oraz [...] m2 powierzchni użytkowej budynków pozostałych w kondygnacji powyżej [...] m. W informacji w sprawie podatku rolnego podatnik wykazał [...]

W dniu 5 października 2016 r. do organu I instancji wpłynęły zawiadomienia Starosty wystawione dnia 28 września 2016 r., informujące o aktualizacji użytków w obrębie R. w dniu 10 grudnia 2015 r. W ocenie Kolegium, nieuzasadniony był zatem zarzut podatnika, że organ I instancji posiadał wiedzę dotyczącą zmiany użytku na działce nr [...] w momencie wydawania decyzji z dnia 2 lutego 2016 r.

Wobec powyższego zasadnym było, zdaniem Kolegium, uchylenie przez Wójta własnej decyzji z dnia 2 lutego 2016 r. w sprawie ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego za 2016 r. i ustalenie wysokości zobowiązania podatkowego w podatku rolnym i od nieruchomości na 2016 r. z uwzględnieniem wszystkich zmian ewidencyjnych, w oparciu o art. 207 i 210 § 1 i 2 w związku z art. 240 § 1 pkt 5 oraz art. 245 § 1 pkt 1 o.p.

Podatnik złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na powyższą decyzję i wniósł o jej uchylenie oraz uchylenie decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania, a także o zasądzenie kosztów postępowania.

Zarzucił organowi naruszenie:

1. art. 233 § 2 o.p.;

2. art. 240 § 1 i art. 245 § 1 pkt 5 o.p.;

3. sprzeczność ustaleń zaskarżonej decyzji z treścią ustaleń we wcześniejszych decyzjach organu odwoławczego w przedmiotowej sprawie.

Skarżący podał, że według organu odwoławczego istniały przesłanki do uchylenia decyzji ostatecznej Wójta, gdyż podatnik mógł się zapoznać ze zmianami klasyfikacji gruntów i wnieść sprzeciw, a skoro tego nie zrobił to Wójt mógł w oparciu od dane z ewidencji gruntów, o których został zawiadomiony przez Starostę w dniu 5 października 2016 r. wydać decyzję z 14 czerwca 2017 r. Oznacza to, że mieszkańcy wsi R. mieli możliwość zapoznania się ze zmianami w dacie wydania dziennika urzędowego województwa, tj. 25 listopada 2015 r. Natomiast Wójt takiej możliwości nie miał i dowiedział się o tym dopiero z zawiadomienia Starosty, chociaż mieszkańcy wsi takich dzienników urzędowych nie otrzymują, a Wójt powinien je znać. Dane widniejące w ewidencji były dostępne organowi podatkowemu, skoro zaś organ z nich nie skorzystał, to okoliczność ta nie może być podstawa do wznowienia postępowania. Skarżący podał, że Wójt wiedział o zmianach w klasyfikacji gruntów we wsi R., gdyż zmiany te dokonywane były na jego wniosek przez Starostę.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wskazał co następuje:

Spór w sprawie dotyczył wznowienia postępowania podatkowego za rok 2016.

Podkreślić należy, że zasada trwałości decyzji wskazuje, że rozstrzygnięcia, od których nie służy odwołanie w postępowaniu podatkowym, stają się ostateczne (art. 128 o.p.). Uchylenie lub zmiana tych decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania mogą nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w ordynacji podatkowej oraz w ustawach dodatkowych. Zasada ta ma służyć pewności obrotu prawnego, ponieważ chodzi o zapewnienie podmiotom stosunku prawnopodatkowego ochrony praw nabytych. W doktrynie prawa podkreśla się również, że wprowadzono pojęcie decyzji ostatecznej do ustawodawstwa w celu "zapewnienia niezbędnej stabilizacji porządku prawnego". Możliwość podważenia decyzji ostatecznej narusza ład systemu prawnego, gdyż stanowi odstępstwo od zasady dwuinstancyjności postępowania oraz stabilności decyzji ostatecznych (art. 127 i 128 o.p.). Z powyższego założenia ogólnego, odnoszącego się do rodzaju decyzji poddanej sądowej kontroli legalności, oraz z treści art. 128 o.p. wynika, że tylko wyraźnie określone przyczyny, stanowiące o najdalej idących wadliwościach decyzji lub poprzedzającego ją postępowania, mogą prowadzić do wzruszenia decyzji ostatecznej.

Zapewnienie jednak bezpieczeństwa obrotu prawnego nie może bowiem być celem samym w sobie. Ustawodawca dopuszcza zatem możliwość zaistnienia sytuacji wyjątkowych, w których będzie można dokonać wyeliminowania rozstrzygnięć wadliwych. Celowi temu służą tzw. nadzwyczajne środki wzruszeń decyzji ostatecznych. Zostały one enumeratywnie wymienione w ordynacji podatkowej. Są to:

1) uchylenie w całości lub w części decyzji ostatecznej, w trybie wznowienia postępowania podatkowego (art. 240–246 o.p.);

2) stwierdzenie w całości lub w części nieważności decyzji ostatecznej (art. 247–252 o.p.);

3) uchylenie w całości lub w części decyzji ostatecznej, dotkniętej innymi wadami niż w trybach wyżej określonych (art. 253–256 o.p.).

W doktrynie prawa podkreśla się, że system nadzwyczajnych środków weryfikacji rozstrzygnięć ostatecznych opiera się na zasadzie niekonkurencyjności. Oznacza to, że poszczególne wyżej wymienione nadzwyczajne środki weryfikacji służą do wyeliminowania z obrotu prawnego tylko określonego rodzaju wadliwości decyzji bez możliwości stosowania ich zamiennie. Ponadto wskazuje się, że procedury te pozostają w ścisłej zależności od postępowania zwyczajnego.

Zgodnie z art. 240 § 1 pkt 5 o.p., w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję.

Wznowienie postępowania jest instytucją procesową dającą możliwość ponownego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy podatkowej zakończonej ostateczną decyzją (od której nie służy odwołanie w administracyjnym toku postępowania), jeżeli postępowanie, w którym została ona wydana, było dotknięte wadą (przesłanki wznowienia) określoną w art. 240 o.p. W literaturze przedmiotu podkreśla się, że przy podstawach wznowienia ustawodawca nawiązuje do wad postępowania, a nie samych rozstrzygnięć. Można także przyjąć, że wznowienie postępowania powinno prowadzić do eliminacji wadliwości procesowych, które istnieją w ostatecznej decyzji (por. Ordynacja podatkowa. Komentarz aktualizowany. pod red. L. Etela, Lex/el 2018 do art. 240).

Przesłanką do wznowienia postępowania podatkowego z art. 240 § 1 pkt 5 o.p., jest wyjście na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji nieznanych organowi, który ją wydał. Powyższy zapis wskazuje, że aby można było mówić o zaistnieniu tej przesłanki, muszą łącznie wystąpić następujące okoliczności:

1) muszą wyjść na jaw nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody;

2) musimy mieć do czynienia z nowymi okolicznościami lub nowymi dowodami;

3) nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody powinny istnieć w dniu wydania decyzji;

4) nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nie mogą być znane organowi, który wydał decyzję.

Przesłanka istotnych okoliczności lub dowodów jest spełniona, wtedy gdy:

– ujawnią się w sprawie nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody;

– okoliczności te lub dowody będą miały charakter nowych w stosunku do przeprowadzonego dotąd postępowania wyjaśniającego;

– powyższe okoliczności lub dowody są istotne dla sprawy, czyli mogą mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie, więc wywołują konieczność uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej w całości lub w części.

Sformułowanie "wyjdą na jaw" oznacza, że istotny jest moment ujawnienia danego dowodu lub okoliczności, czyli udostępnienia ich organowi, a nie moment faktycznego zapoznania się z nimi przez pracownika organu.

Jak wynikało z ze strony Biuletynu Informacji Publicznej BIP Starostwa Powiatowego w S. , zawiadomieniem z dnia 7 maja 2015 r. Starosta podał do publicznej wiadomości informację o rozpoczęciu prac geodezyjnych, związanych z modernizacją ewidencji grantów i budynków dla obrębów ewidencyjnych: [...] (organ błędnie podał, datę tego zawiadomienia jako 30 czerwca 2014 r.) Postępowanie prowadzone było na podstawie przepisów art. 24a p.g.k. Zgodnie z art. 24a ust. 4 i 5 p.g.k., Starosta podał informacje o terminie i miejscu wyłożenia do publicznego wglądu opracowanego projektu operatu opisowo-kartograficznego ewidencji gruntów i budynków. Informację powyższą wywieszono na tablicy ogłoszeń w siedzibie Starostwa, Urzędu Gminy w K. i Gazecie Wyborczej oraz dodatkowo przesłanko do sołtysa wsi (dostępne na: [...]

Z tej informacji wynikało, że projekt operatu wyłożony zostanie do wglądu w terminie od 25 maja do 15 czerwca 2015 r. Każdy, czyjego interesu prawnego dotyczyły dane ujawnione w projekcie operatu opisowo-kartograficznego, mógł w okresie wyłożenia projektu do wglądu zgłaszać uwagi do tych danych. Po upływie terminu wyłożenia, w okresie 15 dni roboczych osoby, które zgłosiły uwagi do projektu miały zostać poinformowane o przyjęciu lub odrzuceniu uwag zgłoszonych do projektu, a projekty operatów opisowo-kartograficznych staną się danymi ewidencji gruntów i budynków. Informację o tym Starosta miał ogłosić w Dzienniku Urzędowym Województwa Z. oraz Biuletynie Informacji Publicznej. W Dzienniku Urzędowym Województwa Z. z dnia 16 grudnia 2015 r. poz. 5461 ukazała się Informacja Starosty z dnia 14 grudnia 2015 r. w sprawie operatu ewidencji gruntów i budynków dla obrębu ewidencyjnego [...] z gminy K. w powiecie [...], w której Starosta, działając na podstawie art. 24a ust. 8 p.g.k., wskazał, że dane objęte modernizacja ewidencji gruntów i budynków zawarte w projekcie operatu opisowo-kartograficznego obejmującym ww. obręb, wyłożony do wglądu w dniach od 25 maja do 15 czerwca 2015 r. stały się danymi ewidencji gruntów i budynków (organ błędnie podał datę, numer [...] pozycję Dziennika Urzędu Województwa Z.). Powyższa informacja została opublikowana w dniu 14 grudnia 2015 r. na stronie BIP Starostwa (http://bip.powiatstargardzki.pl/unzip/15733.dhtml).

Jak wynikało z zawiadomienia z dnia 5 października 2016 r. Starosty, działającego na podstawie § 49 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2011 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2015 r. poz. 542), skierowanego do organu I instancji, zmiany w ewidencji gruntów i budynków w obrębie R. zostały wprowadzone w dniu 10 grudnia 2015 r.

W orzecznictwie podkreśla się, że datą zmiany ewidencji gruntów i budynków jest data określona w zawiadomieniu o tych zmianach. Dopiero z ta datą (dokonania zmiany w ewidencji) grunty zmieniają swój charakter dla celów podatkowych. Nawet jeśli ujawnienie zmian w ewidencji gruntów i budynków wiąże się z opóźnieniem, czy opieszałością organu prowadzącego dany rejestr, nie może to stanowić podstawy do kwestionowania danych ujawnionych w tej ewidencji (por. wyroki NSA z dnia 28 września 2018 r., sygn. akt II FSK 2702/16; z dnia 22 września 2016 r. sygn. akt II FSK 698/15; S. Bogucki, K. Winiarski "Zakres związania danymi z ewidencji gruntów i budynków w sprawach wymiaru podatków lokalnych" zawarty w Przeglądzie Podatków Lokalnych i Finansów Samorządowych. Luty 2015).

Oznacza to, że w niniejszej sprawie datą zmiany ewidencji gruntów i budynków jest data 10 grudnia 2015 r.

Jak wyżej wskazano dla możliwości zastosowania trybu z art. 240 § 1 pkt 5 o.p. konieczne jest ustalenie ujawnienia się nowych okoliczności istniejących w dniu wydania decyzji nieznanych organowi, który ją wydał.

Zdaniem Sądu, datą ujawnienia się nowych okoliczności (zmiana danych w ewidencji gruntów i budynków) w rozumieniu ww. przepisu nie jest data wydania zawiadomienia o dokonaniu zmian przez Starostę przesłana organowi I instancji, tj. 5 październik 2016 r. W tej dacie organ I instancji wiedział już, że zmiana danych w ewidencji się dokonała, co wynikało z wezwania z dnia 14 lipca 2016 r., skierowanego do podatnika o złożenie korekty informacji IN (k.155).

Za datę ujawnienia się nowych okoliczności nie można także przyjąć daty 14 lipca 2016 r., którą organ wskazywał jako datę czynności kontrolnych podjętych przez pracownika organu I instancji po wydaniu decyzji podatkowej z dnia 2 lutego 2016 r. W ocenie Sądu, za brakiem akceptacji poglądu o ujawieniu się nowych okoliczności w dniu 14 lipca 2016 r. świadczyły okoliczności związane z wiedzą organu I instancji (opisane powyżej np. wywieszenie informacji o prowadzonym postępowaniu na tablicy ogłoszeń w urzędzie gminy, ujawienie informacji w BIP Starostwa czy publikacja informacji w Dzienniku Urzędowym Województwa Z.) o prowadzonej przez Starostę modernizacji ewidencji gruntów i budynków w [...]. Sąd podzielił pogląd zaprezentowany w wyroku WSA w [...] z dnia 29 grudnia 2017 r., sygn. akt I SA/ Gd 1278/17, iż "nie można przyjąć, że dana okoliczność nie była znana organowi wydającemu decyzję, jeśli wynikała ona z materiałów będących w dyspozycji tego organu. Fakt, że pracownik organu jej nie dostrzegł, względnie zaniedbał wglądu do dokumentu (rejestru), z którego ta okoliczność wynika nie może uzasadniać wznowienia postępowania. Taki sposób rozumienia art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej podważałby bowiem wynikającą z art. 128 Ordynacji podatkowej zasadę trwałości decyzji ostatecznych".

Zdaniem Sądu, w realiach tej sprawy datą ujawnienia się nowych okoliczności w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 o.p. w stosunku do organu I instancji była data 16 grudnia 2015 r., tj. data Dziennika Urzędowego Województwa Z. z 2015 r., gdyż pod poz. 5461, ujawniono Informację Starosty z dnia 14 grudnia 2015 r. w sprawie operatu ewidencji gruntów i budynków dla obrębu ewidencyjnego [...] z gminy K. w powiecie [...].

Tym samym brak było podstaw do wszczęcia postępowania podatkowego w trybie z art. 240 § 1 pkt 5 o.p., gdyż ujawnienie się okoliczności w postaci zmiany danych ewidencji gruntów i budynków, które powinny być znane organowi I instancji, nastąpiło wcześniej niż wydanie decyzji wymiarowej za rok 2016.

W obrocie prawny pozostaje ostateczne decyzja podatkowa z dnia 2 lutego 2016 r. w przedmiocie ustalenia podatnikowi łącznego zobowiązania podatkowego za rok 2016.

Ponadto podkreślić należy, że zgodnie z art. 121 § 1 o.p., postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych. W toku postępowania organy podatkowe zobowiązane są do podejmowania wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym (art. 122 o.p.). Organy podatkowe powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (art. 125 § 1 o.p.).

W ocenie Sądu, postępowania prowadzone przed organem I instancji zarówno w trybie art. 254, jak i art. 240 o.p. obarczone były szeregiem wad, naruszającym ww. przepisy.

Wskazane przez Sąd orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są na [...]

Mając na uwadze powyższe rozważania, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c w zw. z art.135 oraz art. 145 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.) uchylił decyzje organu odwoławczego i organu I instancji oraz orzekł o umorzeniu postępowania podatkowego.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit.c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265). Skarżącemu przyznano od organu odwoławczego kwotę [...]zł, na która składa się wpis w wysokości [...] zł, wynagrodzenie pełnomocnika- [...] zł oraz opłata skargowa od pełnomocnictwa w wysokości [...] zł.