Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 2028/10
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2012-01-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 56 ust. 1
journal: Dz.U. 2008 nr 25 poz 150
law: Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska  - tekst jednolity
article: art. 153 ust. 1
journal: Dz.U. 2008 nr 199 poz 1227
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko

SENTENCJA

Dnia 12 stycznia 2012 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Jaśkowska (spr.) sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz sędzia del. NSA Jerzy Krupiński Protokolant asystent sędziego Justyna Rosińska po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 2012 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej B. i W. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 14 czerwca 2010 r. sygn. akt II SA/Op 433/09 w sprawie ze skargi B. i W. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia [...] września 2009 r. nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 26 listopada 2007 r. E. i K. J. wystąpili do Prezydenta Miasta Opola o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach inwestycji polegającej na wykonaniu w hali postojowej dla samochodów osobowych (towarzyszącej istniejącym zabudowaniom salonu sprzedaży samochodów oraz warsztatu mechaniki pojazdowej), lakierni dla samochodów osobowych. Według wniosku inwestycja miałaby zostać zlokalizowana w Opolu przy ul. [...], na działkach nr ew. [...], [...], [...] km. [...], obręb [...].

Pismem z dnia 12 grudnia 2007 r. nr OŚR.I.IZ.7670-110/07 organ zawiadomił strony o wszczęciu postępowania w przedmiotowej sprawie.

W dniu 18 grudnia 2007 r. B. i W. S., a w dniu 21 grudnia 2007 r. M. i M. Z. poinformowali organ I instancji, że nie wyrażają zgody na realizację planowanego zamierzenia inwestycyjnego z powodu uciążliwości wywołanych nadmiernym hałasem i chemicznymi oparami dochodzącymi "z pobliskiej lakierni".

Postanowieniem z dnia 17 stycznia 2008 r., nr OŚR.l.IZ.7670-110/07 organ zawiesił postępowanie na wniosek inwestora, a następnie, postanowieniem z dnia 13 marca 2008 r., (o tym samym numerze), podjął je.

Po podjęciu postępowania Prezydent Miasta Opola wystąpił do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Opolu (dalej: PPIS) o zaopiniowanie zamierzonego przedsięwzięcia.

W dniu 8 maja 2008 r. PPIS wydał opinię, w której uznał, iż dla przedmiotowego przedsięwzięcia, wypełniającego dyspozycję § 3 ust. 1 pkt 14 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określania rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. Nr 257, poz. 2573 ze zm.), zachodzi potrzeba sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko. Na tej podstawie organ I instancji postanowieniem z dnia 12 maja 2008 r. (nr OŚR.I.IZ.7670-110/07/08) nałożył na E. i K. J. obowiązek sporządzenia raportu w pełnym zakresie.

W dniu 27 sierpnia 2008 r. organ I instancji, na podstawie art. 53 i art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (tekst jedn. Dz. U. z 2008 r. Nr 25, poz. 150 ze zm. - dalej również jako POŚ) umieścił na tablicy ogłoszeń oraz na stronie internetowej Urzędu Miasta w Opolu obwieszczenie o rozpoczęciu procedury udziału społeczeństwa w postępowaniu w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, informując o zamieszczeniu w publicznie dostępnym wykazie stosownych danych oraz zakreślając 21-dniowy termin do składania uwag i wniosków. Informację o toczącym się postępowaniu rozwieszono także w pobliżu miejsca planowanego do realizacji przedsięwzięcia oraz zamieszczono w Nowej Trybunie Opolskiej.

Postanowieniem z dnia 19 września 2008 r., nr NZ/MF-4325-1-68/08 PPIS uzgodnił środowiskowe uwarunkowania dla planowanego przedsięwzięcia uznając, iż jego realizacja nie spowoduje pogorszenia istniejących standardów środowiska. Postanowienie to zostało zaskarżone przez B. i W. S., M. i M. Z. oraz J. i M. R. do Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Opolu (dalej jako PWIS), który postanowieniem z dnia 31 grudnia 2008 r., nr NZ/JW-025-13/08 uchylił je w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez PPIS.

Decyzją z dnia 22 października 2008 r., nr OŚR.1.IZ.7670-110/07/08, Prezydent Miasta Opola określił E. i K. J. środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację zamierzonego przedsięwzięcia.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu, po rozpatrzeniu odwołań B. i W. S. oraz M. i M. Z., decyzją z dnia 13 lutego 2009 r., nr SKO.I/40/2437/2008/oś uchyliło decyzję Prezydenta Miasta Opola z dnia 22 października 2008 r. i przekazało sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia.

Postanowieniem z dnia 25 marca 2009 r., nr NZ/MF-4325-1-7/09, PPIS uzgodnił środowiskowe uwarunkowania dla przedmiotowego przedsięwzięcia, orzekając jednocześnie, iż miejsca gromadzenia odpadów powstałych z prowadzonej obecnie i planowanej działalności winny odpowiadać wymogom określonym w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, a ponadto należy rozpatrzyć możliwość dokonania przez inwestorów nasadzeń średnich i wysokich roślin zimozielonych w granicy działek objętych wnioskiem - od strony sąsiadującej z zabudową mieszkaniową.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Prezydent Miasta Opola, decyzją z dnia 24 czerwca 2009 r., nr OŚR.I.IZ.7670-110/07/08/09, działając na podstawie art. 46 ust. 1 pkt 1, ust. 3, ust. 4 pkt 2 i ust. 4a, art. 46a ust. 7 pkt 4, art. 48 ust. 1 i 2 pkt 1 i pkt 1a, art. 56 ust. 1, 2 i 7-9 POŚ, art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. - dalej jako k.p.a.), w związku z art. 153 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227 ze zm. - dalej jako OOŚ) - określił wnioskodawcom środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie lakierni dla samochodów osobowych, zlokalizowanej w Opolu, przy ul. [...], na działkach o numerach: [...], [...], [...] z k.m. [...], obręb [...].

Określając uwarunkowania środowiskowe organ stwierdził, co następuje:

1. Rodzaj i miejsce realizacji przedsięwzięcia

1. Planowane przedsięwzięcie polega na adaptacji nowego budynku, w którym obecnie znajduje się hala postojowa samochodów osobowych, na instalację do lakierowania pojazdów oraz ich napraw.

Przewiduje się, że w zakładzie obróbce poddawane będą zarówno pojazdy w całości jak i ich poszczególne elementy.

Technologia lakierowania zakłada następujące fazy:

▪ prace przygotowawcze, prowadzone w hali przygotowania do lakierowania poza kabiną lakierniczą w specjalnie przygotowanym do tego celu miejscu z wyciągiem mechanicznym, polegające na:

- rozbrajaniu i demontażu pojazdów z wewnętrznego i zewnętrznego wyposażenia,

- odtłuszczaniu karoserii samochodów,-

- matowaniu istniejącej powłoki lakierniczej,

- szpachlowaniu miejsc wymagających ubytków,

- szlifowaniu,

- oklejaniu elementów nie przeznaczonych do lakierowania,

▪ nakładanie podkładu

▪ lakierowanie właściwie - polega na następujących czynnościach:

- natrysku lakieru,

- schnięciu,

- matowaniu,

- końcowym lakierowaniu,

- montażu elementów.

Procesy lakierowania i suszenia powierzchni lakierowanych będą miały miejsce w kabinie lakierniczej, ogrzewanej za pomocą palnika gazowego.

Wyrzutnia zanieczyszczeń będzie otwarta i pionowa, co zapewnia lepsze parametry rozprzestrzeniania się zanieczyszczeń w środowisku, zmniejszając ich ewentualną uciążliwość. Kabina będzie wyposażona w 4 sztuki filtrów sufitowych o powierzchni filtrującej 26,12 m2, wykonanych z włókna akrylowego o podwyższonej odporności na ogień i skuteczności filtrowania powietrza do 97%.

Cykl pracy kabiny składa się z następujących faz:

1. fazy zasadniczej - lakierowanie (ok. 15 minut),

2. fazy przewietrzania (ok. 15 minut),

3. fazy suszenia naturalnym powietrzem (ok. 30 minut).

Do procesów lakierowania używane będą materiały lakiernicze najnowszej technologii niskoemisyjnej, w postaci lakierów wodorozcieńczalnych i innych materiałów lakierniczych o obniżonej zawartości składników lotnych.

2. Realizację przedsięwzięcia przewiduje się w Opolu, przy ul. [...], na działkach o numerach: [...], [...], [...] z k.m. [...], obręb [...].

Budynek hali postojowej, który przewidziany jest do adaptacji na instalację do lakierowania pojazdów i napraw, jest obiektem o charakterze plombowym pomiędzy istniejącymi budynkami: salonu sprzedaży samochodów osobowych i warsztatu mechaniki pojazdowej.

Komunikacja będzie się odbywać od ulicy [...].

Hala ma powierzchnię zabudowy 87,00 m2 o wysokości 6,07 m, o płaskim dachu z lekkim spadkiem 4%.

Hala wyposażona będzie w następujące instalacje:

▪ Elektryczną

▪ wodno-kanalizacyjną

▪ kanalizacji deszczowej,

▪ wentylacji mechanicznej,

▪ wentylacji odciągowo-technologicznej z kabiny lakierniczej.

2. Warunki wykorzystania terenu w fazie realizacji i eksploatacji, ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich

1. Teren przedmiotowego przedsięwzięcia nie sąsiaduje z obszarami istniejących lub proponowanych form ochrony przyrody. Charakter inwestycji oraz jej realizacja na obszarze mocno przekształconym nie będzie implikować niekorzystnych zmian przyrodniczych na tym terenie.

2. Prace wykonywane podczas realizacji przedsięwzięcia powodujące hałas należy wykonywać w godzinach od 800 do 1800 przy użyciu sprawnego sprzętu spełniającego obowiązujące normy.

3. Należy rozważyć możliwość nasadzenia roślinności ze średnich wysokich roślin zimozielonych na granicy działki, szczególnie od strony sąsiadującej zabudowy mieszkaniowej.

3. Wymagania dotyczące ochrony środowiska konieczne do uwzględnienia w projekcie budowlanym (lub w dokumentacji stanowiącej podstawę do dokonania zgłoszenia).

. Przewidzieć rozwiązania przestrzenne, funkcjonalne technologiczne eliminujące lub minimalizujące negatywny wpływ obiektu na środowisko, zdrowie ludzi i inne obiekty budowlane, tzn.:

▪ zainstalować otwarty emitor z kabiny lakierniczej,

▪ przewidzieć wentylację mechaniczną w hali przygotowań do lakierowania,

▪ przewidzieć taką lokalizację akustycznych źródeł hałasu, ich moc akustyczną oraz odpowiednią izolacyjność zastosowanych przegród (ścian budynku hali), aby zminimalizować emisję hałasu,

▪ określić rodzaje wytwarzanych odpadów zgodnie z obowiązującymi przepisami, tj. obecnie rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 27 września 2001r. w sprawie katalogu odpadów (Dz. U. nr 112, poz. 1206) oraz zaproponować sposób zagospodarowania tych odpadów, uwzględniając w pierwszej kolejności ich odzysk i ostatecznie unieszkodliwianie, odpady powstające podczas eksploatacji, przeznaczone do odzysku lub unieszkodliwiania przekazywać jedynie odbiorcom posiadającym stosowne zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie odzysku i unieszkodliwiania odpadów,

▪ wytwarzane odpady niebezpieczne oraz inne niż niebezpieczne gromadzić selektywnie w sposób uniemożliwiający dostęp osób postronnych i nie powodujący zagrożeń dla środowiska, zdrowia i życia ludzi, w wydzielonych i opisanych miejscach, na utwardzonym podłożu, w specjalnie uszczelnionych pojemnikach, do czasu ich wywozu odbioru przez upoważnione jednostki.

4. Wymogi w zakresie przeciwdziałania skutkom awarii przemysłowych, w odniesieniu do przedsięwzięć zaliczanych do zakładów stwarzających zagrożenie wystąpienia poważnych awarii

Przedmiotowe przedsięwzięcie nie jest zaliczane do stwarzających zagrożenie wystąpienia poważnych awarii.

5. Wymogi w zakresie ograniczania transgranicznego oddziaływania na środowisko w odniesieniu do przedsięwzięć, dla których przeprowadzono postępowanie dotyczące transgranicznego oddziaływania na środowisko

Dla przedmiotowego przedsięwzięcia nie przeprowadzono postępowania dotyczącego transgranicznego oddziaływania na środowisko.

6. Stwierdzenie konieczności utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania przypadku, o którym mowa w art. 135 ust. 1 POŚ

Nie dotyczy przedmiotowego przedsięwzięcia.

Prezydent Miasta Opola, zgodnie z art. 56 ust. 3 POŚ, określił charakterystykę całego przedsięwzięcia w załączniku nr 1 do decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.

Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli B. i W. S. oraz M. i M. Z. podnosząc, iż nie wyrażają zgody na budowę lakierni na działce nr [...], graniczącej bezpośrednio ze stanowiącymi ich własność nieruchomościami (nr [...] i nr [...] - stoi na nich dom, w odległości 4 m od płotu), ani na działkach nr [...] i [...]. Stwierdzili, że lakiernia działa już od dawna, emitując uciążliwy hałas i zapachy farb nitro. Zarzucili także inwestorom stworzenie zagrożenia pożarowego, poprzez składowanie śmieci i starych samochodów w odległości 4 metrów od ich domu, a także stworzenie zagrożenia bezpieczeństwa, bowiem przy silnym wietrze i rozmokniętym podłożu może dojść do zsunięcia kontenerów, ustawionych w pobliżu płotu bez żadnych zabezpieczeń.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu, decyzją z dnia 18 września 2009 r., nr SKO.I/40/1551/2009/oś, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, iż w zakwestionowanej decyzji prawidłowo oznaczono wszystkie strony postępowania. Nadto, zgodnie z art. 153 ust. 1 OOŚ, należało stosować przepisy POŚ. Zdaniem SKO przedsięwzięcie inwestorów należy do przedsięwzięć, o których mowa w § 3 ust. 1 pkt 14 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięć do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko, tj. mogących znacząco oddziaływać na środowisko, których realizacja może wymagać sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko. W ocenie organu odwoławczego, przedłożony przez inwestorów raport oddziaływania na środowisko, uzupełniony na żądanie organu informacją o oddziaływaniu emisji zanieczyszczeń na powietrze, jest zgodny z art. 52 ust. 1 w zw. z ust. 3 omawianej ustawy i zawiera wszystkie obligatoryjne elementy. Podkreślono, że raport nie stwierdza przekroczenia przez planowaną inwestycję dopuszczalnych wartości w zakresie emisji zanieczyszczeń i hałasu, co potwierdził także PPIS w Opolu, wydając postanowienie z dnia 25 marca 2009 r.

Zaskarżona decyzja zawiera w ocenie SKO wszystkie obligatoryjne elementy określone w art. 56 ust. 2 pkt 1-3, ust. 7 i ust. 8 POŚ, a uzasadnienie faktyczne i prawne czyni zadość wymogom art. 107 § 3 k.p.a.

Odnośnie do zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego na terenie, na którym usytuowane są działki objęte inwestycją organ odwoławczy podał, że dla tego terenu, oznaczonego w planie symbolem U/MN (§ 4 pkt 4), jako przeznaczenie podstawowe przyjmuje się usługi z towarzyszącą zabudową mieszkaniową. Mając na uwadze postanowienia § 3 pkt 7 planu przyjął, że planowana lakiernia pojazdów samochodowych mieści się w kategorii "innych" usług. Wskazując, że nie wszystkie strony postępowania administracyjnego akceptują planowane przedsięwzięcie, a ich protesty dotyczą wielkości emisji hałasu oraz usytuowania miejsca gromadzenia odpadów wyjaśnił, że przedsięwzięcie nie będzie oddziaływać poza działki nr [...], [...] i [...]. SKO podało, że według autorów raportu przeprowadzone wyliczenia pozwalają stwierdzić, iż poziom hałasu w porze dziennej, na co wskazuje przebieg izofony 50 decybeli, nie przekroczy dopuszczalnego poziomu 50 decybeli. Natomiast głównym źródłem hałasu przy ul. [...], zlokalizowanym w pobliżu bardzo ruchliwej drogi w kierunku Kluczborka, jest hałas komunikacyjny i ze względu na brak możliwości wykluczenia jego wpływu przy dokonywaniu pomiarów poziomu hałasu, w raporcie zastosowano teoretyczną metodę obliczeń pomiaru hałasu dla przedsięwzięcia.

Kolegium podkreśliło, że z uwagi na to, iż miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego nie przewiduje dla terenu oznaczonego U/MN dopuszczalnych poziomów hałasu, celowe było odwołanie się do przepisów rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz. U. Nr 120, poz. 826). W załączniku do tego aktu określono, że dla terenów mieszkaniowo-usługowych maksymalny poziom hałasu w odniesieniu do 8 najmniej korzystnych godzin dnia kolejno po sobie następujących wynosi 55 dB, a dla przedziału 16 godzin - 60 dB. Rozporządzenie nie określa maksymalnego poziomu hałasu dla terenów, dla których dominująca jest funkcja usługowa. Zdaniem organu, uznać zatem należało, że skoro na działkach [...], [...] i [...] poziom emisji hałasu będzie niższy niż dopuszczalny dla terenów przeznaczonych głównie pod zabudowę mieszkaniową, to realizacja planowanego przedsięwzięcia jest zgodna z planem, a tym samym zastrzeżenia stron w tym zakresie są nieuzasadnione. Organ wyjaśnił także, wobec zgłaszanych przez strony uwag co do usytuowania miejsca gromadzenia odpadów, że organ I instancji zobowiązał inwestorów do sklasyfikowania rodzaju wytwarzanych odpadów zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 27 września 2001 r. w sprawie katalogu odpadów i do zaproponowania sposobu ich zagospodarowania. Odpady przeznaczone do odzysku lub unieszkodliwiania inwestorzy zobowiązani zostali przekazywać odbiorcom dysponującym zezwoleniem na prowadzenie działalności w tym zakresie, a odpady niebezpieczne i inne winni gromadzić selektywnie w taki sposób, by osoby postronne nie miały do nich dostępu i jednocześnie by nie powodowały one zagrożeń dla środowiska, zdrowia i życia ludzi, tj. w wydzielonych miejscach, na utwardzonym podłożu, w odpowiednich pojemnikach.

Skargę na powyższą decyzję złożyli B. i W. S. Skarżący nie zgodzili się ze stanowiskiem organu, według którego realizacja przedsięwzięcia nie spowoduje pogorszenia istniejących standardów środowiska. Podali, że inwestycja funkcjonuje już od roku i jest bardzo uciążliwa. Natomiast z informacji uzyskanych od inwestora wynika, że otrzymał on zgodę Urzędu Miasta na budowę hali i lakierni bez potrzeby zgody sąsiadów i dlatego rozpoczął inwestycję. Skarżący, wnosząc o unieważnienie zaskarżonej decyzji argumentowali, że sprzeciwiają się przedmiotowej inwestycji, która znajduje się w odległości 4 m od ich domu. Wywodzili, że inwestor może przeznaczyć całą wymienioną działkę pod inwestycję przemysłową, dlatego też konieczne jest wydzielenie działki dla hali. Zakwestionowali obecną działalność lakierni z uwagi na hałas spowodowany wentylacją oraz dochodzące do ich posesji ostre zapachy farb. Podali, że wskutek przedmiotowego przedsięwzięcia nastąpił spadek wartości ich nieruchomości, w związku z czym domagają się przyznania statusu pokrzywdzonych. Ich zdaniem, zachodzi konieczność likwidacji wysypisk odpadów. Ostatecznie wnioskowali o wykonanie płotu dzielącego działkę nr [...] z ich działkami (nr ... i ...), zgodnie z przepisami Prawa budowlanego i usytuowaniem go w odległości 4 m od ich domu. W dalszej części wywodów skarżący wskazali na nieprawidłowości w ustaleniach faktycznych organu odwoławczego, polegające na przyjęciu, że lakiernia obsługuje tylko samochody osobowe i że składowisko śmieci oraz starych samochodów znajduje się w odległości kliku metrów od ich działki, podczas gdy faktycznie usytuowane jest 4 m od domu. Ponadto, w ich ocenie, inwestycja nie jest zgodna z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z uwagi na niezachowanie parametrów określających udział procentowy zabudowy usługowej w stosunku do mieszkalnej oraz powstanie takiego przedsięwzięcia w pobliżu domów jednorodzinnych. Brak również terenu wytyczonego na odpady. Na koniec nie zgodzili się ze stwierdzeniem, że większy jest hałas pochodzący z drogi aniżeli hałas z wentylacji lakierni i zarzucili, że inwestycję zrealizowano "podstępnie", a na skutek błędnych decyzji urzędników powstał "kompleks serwisowy", bez pełnej dokumentacji i zgody zainteresowanych.

W odpowiedzi na skargę SKO w Opolu wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, wyrokiem z dnia 14 czerwca 2010 r., sygn. akt II SA/Op 433/09, oddalił skargę.

W uzasadnieniu wyroku podniesiono, iż organy administracji obu instancji, decydując o zastosowaniu uchylonych przepisów ustawy POŚ, prawidłowo odczytały i zastosowały reguły przejściowe, a dokładnie art. 153 ust. 1 OOŚ, wedle którego do spraw wszczętych na podstawie ustawy Prawo ochrony środowiska, a niezakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy dotychczasowe.

W sprawie prawidłowo ustalono, iż zamierzenie inwestycyjne polegające na budowie lakierni dla samochodów osobowych, stanowi przedsięwzięcie mogące znacząco oddziaływać na środowisko, dla którego może być wymagane sporządzenie raportu o jego oddziaływaniu na środowisko. Mieści się ono zatem w zakresie przedsięwzięć, o których mowa w art. 51 ust. 1 pkt 2 POŚ, tj. takich, dla których organ właściwy w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach może stwierdzić - w toku postępowania zmierzającego do wydania tej decyzji - obowiązek sporządzenia raportu określonego w art. 52. Zgodnie z art. 46 ust. 1 POŚ, jego realizacja wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.

WSA wskazał przepis art. 56 ust. 1 POŚ, zgodnie z którym właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach po stwierdzeniu zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony. Organy obu instancji prawidłowo przyjęły, iż planowane przedsięwzięcie polegające na budowie lakierni dla samochodów osobowych jest zgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego terenów budownictwa mieszkaniowego w rejonie ul. Wiejskiej w Opolu, zatwierdzonym uchwałą Rady Miasta Opola Nr XXV/368/00 z dnia 25 maja 2000 r. (Dz. Urz. Woj. Opolskiego nr 41, poz. 221). Stosownie do postanowień § 4 pkt 4 planu, dla terenu zainwestowania - oznaczonego symbolem U/MN - jako podstawowe przeznaczenie przyjęto usługi z towarzyszącą zabudową mieszkaniową. Ponadto zauważenia wymaga, że w § 3 pkt 7 planu została zawarta definicja legalna pojęcia "usługi", przez które należy rozumieć funkcje terenów i obiektów: handlu, gastronomii i rzemiosła, kultury i rozrywki, instytucji finansowych i ubezpieczeniowych, siedzib partii politycznych, związków zawodowych, izb zawodowych i gospodarczych, stowarzyszeń, jednostek projektowych i consultingowych, instytucji gospodarczych, środków masowej komunikacji i łączności oraz innych, których powyższe grupy nie dotyczą bezpośrednio lub pośrednio, a mają charakter usługi, obsługi ośrodków dyspozycji pod warunkiem niepowodowania negatywnego oddziaływania (ponadnormatywnych zanieczyszczeń i zakłóceń środowiska oraz konfliktów sąsiedztwa) z innymi funkcjami. Zasadne było więc uznanie, że lakiernia samochodów mieści się w pojęciu "innych usług", przy czym dostrzec trzeba, że organ odwoławczy - uzupełniając rozważania organu pierwszej instancji w zakresie oceny zgodności planowanego przedsięwzięcia z planem miejscowym - przedstawił szczegółową argumentację uzasadniającą zajęte stanowisko.

Nieuzasadniony okazał się zarzut skargi dotyczący niezgodności przedmiotowej inwestycji z zapisami planu z uwagi na niezachowanie procentowego udziału zabudowy usługowej w stosunku do zabudowy mieszkaniowej, bowiem stosowne postanowienia planu w tym zakresie (§ 4 pkt 3) nie odnoszą się do terenu planowanej inwestycji, lecz do terenu oznaczonego symbolem MNu.

WSA nie znalazł również podstaw do zakwestionowania prawidłowości przygotowanego na zlecenie wnioskodawców raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Raport ten został sporządzony zgodnie z zakresem określonym w postanowieniu Prezydenta Miasta Opola z dnia 12 maja 2008 r., nr OŚR.I.IZ.7670-110/07/08 oraz zawiera wszystkie obligatoryjne elementy określone w art. 52 POŚ. Sąd pierwszej instancji zauważył, iż stronom przysługiwało prawo zgłaszania wniosków dowodowych zmierzających do podważenia wiarygodności dowodu w postaci dokumentu prywatnego, jakim jest raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko np. poprzez przedłożenie opinii sporządzonej przez inną niż autor raportu osobę posiadającą odpowiednią wiedzę.

WSA stanął również na stanowisku, iż organy wywiązały się z obowiązku wynikającego z art. 53 w zw. z art. 32 ust. 1 pkt 1 POŚ, zapewniając przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach możliwość udziału społeczeństwa w tym postępowaniu. W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji ustosunkował się do uwag zgłoszonych przez Irenę Słota, słusznie uznając je za nieuzasadnione, jako że dotyczyły hałasu dochodzącego z funkcjonującego warsztatu samochodowego, który nie był objęty wnioskiem inwestorów. Wyjaśnił także, że zgodnie z informacjami zawartymi w raporcie, przeprowadzone obliczenia nie wykazały przekroczeń obowiązujących norm czystości powietrza dla żadnego z uwzględnionych w dokumentacji zanieczyszczeń.

Przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach organ zobligowany był przeprowadzić tzw. postępowanie uzgodnieniowe, z czego się wywiązał. WSA dopatrzył się pewnej wadliwości postanowienia PPIS z dnia 25 marca 2009 r., w którego uzasadnieniu znalazło się stwierdzenie, że przedstawione w raporcie rozwiązania technologiczne, przyjęte urządzenie i parametry przedsięwzięcia wskazują na brak ponadnormatywnego oddziaływania na środowisko na granicy działek, a co za tym idzie, planowane przedsięwzięcie nie powinno stanowić zagrożenia dla życia i zdrowia ludzi na działkach sąsiednich, pod warunkiem uwzględnienia uwag zawartych w sentencji postanowienia. Jedna z tych uwag dotyczyła wyznaczenia miejsca gromadzenia odpadów powstających w związku z prowadzoną działalnością - dotychczasową i planowaną, z zachowaniem warunków określonych w § 22 i 23 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Wobec takiego sformułowania powyższej uwagi koniecznym jest wyjaśnienie, że zakres zadań państwowego powiatowego inspektora sanitarnego wyznacza ustawa z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2006 r. Nr 122, poz. 851 ze zm.). PPIS w sposób nieuprawniony odwołał się do przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. przy określeniu opisanej wyżej uwagi, bez jednoczesnego odniesienia się w tym zakresie do wymagań higienicznych i zdrowotnych. Przepisy wskazanego rozporządzenia znajdują zastosowanie dopiero na etapie udzielania pozwolenia na budowę. Podobne zastrzeżenia budzi też druga z zamieszczonych w postanowieniu uzgodnieniowym uwag, która dotyczy nasadzeń roślinności na granicy lokalizacji przedsięwzięcia, a dokładniej "rozpatrzenia możliwości zastosowania nasadzeń". Wprowadzenie tej uwagi uzasadniono występującym konfliktem społecznym, zapominając jednak, że rozwiązywanie konfliktów społecznych nie pozostaje w żadnym związku z zadaniami przyznanymi Inspekcji Sanitarnej. Poza tym, już tylko dodatkowo podnieść należy, że ze względu na sposób sformułowania komentowanej uwagi można mieć wątpliwości co do jej adresata. W ocenie WSA opisane wady postanowienia z dnia 25 marca 2009 r. nie zmieniają jednak faktu, że uzgodniono nim środowiskowe uwarunkowania dla realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia, a wskazane uchybienia nie miały wpływu na wynik postępowania.

WSA uznał za prawidłowe ustalenia SKO dotyczące nieprzekroczenia dopuszczalnych norm poziomu hałasu. Wskazał, iż plan miejscowy nie przewiduje dla terenu oznaczonego symbolem U/MN dopuszczalnych norm hałasu, zatem organ odwoławczy trafnie odwołał się do przepisów rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku. Rozporządzenie nie ustala maksymalnego poziomu hałasu dla terenów, dla których dominująca jest funkcja usługowa, natomiast określa, że dla terenów mieszkaniowo-usługowych maksymalny poziom hałasu odniesienia równy 8 najmniej korzystnym godzinom dnia kolejno po sobie następującym wynosi 55 dB, a dla przedziału 16 godzin wynosi 60 dB. Dlatego Kolegium słusznie przyjęło, że skoro na działkach [...], [...] i [...] poziom emisji hałasu będzie niższy niż dopuszczalny dla terenów przeznaczonych głównie pod zabudowę mieszkaniową, to realizacja planowanego przedsięwzięcia jest zgodna z planem.

Z raportu oddziaływania na środowisko w sposób jednoznaczny wynika, że poziom hałasu w porze dziennej nie przekroczy dopuszczalnych 50 dB, przewidzianych dla zabudowy mieszkaniowo-usługowej. Planowane przedsięwzięcie jest zlokalizowane przy bardzo ruchliwej drodze w kierunku Kluczborka. Z uwagi na to, głównym źródłem hałasu jest hałas komunikacyjny i ze względu na brak możliwości wykluczenia jego wpływu na wielkość emisji hałasu w raporcie zastosowano metodę teoretycznych obliczeń poziomu hałasu dla przedsięwzięcia. Zdaniem WSA, wskazane powody wykonania pomiarów metodą próbkowania zostały dostatecznie i przekonująco wyjaśnione. Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że przy obliczeniu przewidywanej wielkości emisji hałasu do środowiska uwzględniono aktualne, jak i projektowane źródła emisji hałasu.

Zawarte w raporcie prognozy hałasu są zdaniem Sądu pierwszej instancji miarodajne, a obliczenia poziomu jego natężenia wykonane zostały przy zastosowaniu prawidłowej metody.

Za niezasadny WSA uznał zarzut skargi wskazujący na wadliwe składowanie odpadów (w zakresie w jakim Sąd pierwszej instancji mógł poddać tę kwestię ocenie). Problematyka ta została szczegółowo omówiona w raporcie oddziaływania na środowisko.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wnieśli B. i W. S., zaskarżając to orzeczenie w całości.

Rozstrzygnięciu WSA w Opolu zarzucili:

1. naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie, tj.:

a) przepisu art. 153 ust. 1 POŚ pomimo jego uchylenia na podstawie przepisu art. 144 punkt 9 OOŚ;

2. naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię, tj.:

a) przepisu art. 56 ust. 1 punkt 1 POŚ w brzmieniu obowiązującym przed wejściem zmian wynikających OOŚ w związku z treścią § 3 pkt 1 uchwały nr XXV/368/00 Rady Miasta Opole z dnia 25 maja 2000 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów budownictwa mieszkaniowego w rejonie ul. Wiejskiej w Opolu, poprzez przyjęcie, że pod pojęciem usług mieści się także prowadzenie przez wnioskodawców K. i E. J. lakierni samochodowej;

b) przepisu art. 56 ust. 1 punkt 1 POŚ w brzmieniu obowiązującym przed wejściem zmian wynikających z OOŚ w związku z treścią § 4 pkt 4 uchwały nr XXV/368/00 Rady Miasta Opole z dnia 25 mają 2000 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów budownictwa mieszkaniowego w rejonie ul. Wiejskiej w Opolu, poprzez przyjęcie, że pod pojęciem przeznaczenia podstawowego dla terenów usług z towarzyszącą zabudową mieszkaniową mieści się prowadzenie lakierni samochodowej przez wnioskodawców K. i E. J.;

3. naruszeniu przepisów postępowania, a uchybienia te miały istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

a) przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej jako p.p.s.a.), poprzez nieuchylenie decyzji SKO w Opolu z dnia 18 września 2009 r., utrzymującej w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta Opola z dnia 24 czerwca 2009 r. w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia wobec tego, że w sprawie nie wyjaśniono w pełni stanu faktycznego;

b) przepisu art. 53 w zw. z art. 32 ust. 1 punkt 1 POŚ w brzmieniu obowiązującym przed wejściem zmian wynikających z OOŚ poprzez uznanie, że organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zapewnił możliwość udziału społeczeństwa w postępowaniu, w ramach którego sporządzany jest raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko;

Skarżący kasacyjnie wnieśli o:

1. uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz

2. zasądzenie od SKO w Opolu kosztów sądowych, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz zwrotu kwoty 34 zł tytułem opłaty skarbowej uiszczonej od pełnomocnictwa.

W uzasadnieniu środka odwoławczego wskazano, iż na stronie 10 uzasadnienia wyroku WSA w Opolu, jako podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia wskazano przepisy ustawy POŚ. W dalszej części uzasadnienia Sąd pierwszej instancji określił ten akt normatywny jako "ustawa". Tak odczytując uzasadnienie skarżący stwierdził, że WSA w Opolu uznał, iż zgodnie z przepisem art. 153 ust. 1 POŚ do spraw wszczętych na podstawie tej ustawy, a niezakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy dotychczasowe. Tymczasem powołany przepis stanowi, że: "Minister właściwy do spraw środowiska określi, w drodze rozporządzenia, rodzaje instalacji, z których emisja nie wymaga pozwolenia, a których eksploatacja wymaga zgłoszenia, uwzględniając ich negatywne oddziaływanie na środowisko." Nie sposób zatem uznać, że tak powołana jednostka redakcyjna Prawa Ochrony Środowiska może stanowić podstawę jakiejkolwiek decyzji administracyjnej, czy też wyroku sądu administracyjnego.

Na podstawie przepisu art. 144 OOŚ wprowadzono zmiany w ustawie POŚ polegające m.in. na uchyleniu w tytule I dział V i VI.

W ustawie OOŚ znajduje się przepis art. 153 ust. 1, który powinien stanowić podstawę materialną zaskarżonego wyroku. Przepis ten wskazuje, że przepisy poprzednio obowiązujące znajdują zastosowanie w niniejszej sprawie.

Zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną WSA dokonał błędnej wykładni pojęcia "usług" użytego w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego terenów budownictwa mieszkaniowego dla rejonu ulicy Wiejskiej w Opolu.

Zgodnie z § 3 pkt 7 tego planu, pod pojęciem usług należy rozumieć "funkcje terenów i obiektów: handlu, gastronomii i rzemiosła, kultury i rozrywki, instytucji finansowych i ubezpieczeniowych, siedzib partii politycznych, związków zawodowych, izb zawodowych i gospodarczych, stowarzyszeń, jednostek projektowych i consultingowych, instytucji gospodarczych, środków masowej komunikacji i łączności oraz innych, których powyższe grupy nie dotyczą bezpośrednio lub pośrednio, a mają charakter usługi, obsługi ośrodków dyspozycji pod warunkiem niepowodowania negatywnego oddziaływania (ponadnormatywnych zanieczyszczeń i zakłóceń środowiska oraz konfliktów sąsiedztwa) z innymi funkcjami".

Sąd administracyjny podzielił w rozpoznawanej sprawie poglądy organów orzekających, że lakiernia samochodów mieści się w pojęciu "innych usług". Taka wykładnia wskazanego przepisu nie może zostać zaakceptowana, gdyż przede wszystkim pominięto okoliczność, że sporny plan zagospodarowania przestrzennego dotyczy terenów budownictwa mieszkaniowego, a nie usługowego, czy przemysłowego.

Według definicji zawartej w Słowniku Języka Polskiego PWN słowo "usługi" rozumiane jest jako "działalność gospodarcza służąca do zaspokajania potrzeb ludzi". Tak więc nie chodzi tutaj o działalność polegającą m.in. na dokonywaniu robót malarskich obejmujących pojazdy mechaniczne i to przy użyciu zorganizowanego ciągu technologicznego, a więc farb, lakierów, specjalistycznych narzędzi oraz urządzeń.

Owe "inne usługi" nie powinny powodować negatywnego oddziaływania na nieruchomości sąsiednie. W ocenie stron działalność przedmiotowej lakierni samochodowej niejako już z samej definicji prowadzi do ponadnormatywnych zanieczyszczeń, zakłóceń środowiska, a także konfliktów sąsiedztwa. Funkcjonowanie lakierni samochodowej związane jest z wytwarzaniem hałasu, zapylenia powietrza, emisją do atmosfery zanieczyszczeń wynikających z używania farb i lakierów i to z przeznaczeniem do napraw samochodów osobowych, a nie innych rzeczy. Środki te nie są bezpieczne dla środowiska naturalnego oraz okolicznej ludności.

Na marginesie skarżący kasacyjnie podał, że uchylenie się przez WSA w Opolu od oceny, czy zaniechanie organów administracji od przeprowadzenia dowodów z opinii biegłych na okoliczność rzeczywistego wpływu funkcjonującej lakierni samochodowej na środowisko naturalne oraz zdrowie sąsiadów było zasadne, jest także przedmiotem zarzutu kasacyjnego. Zaniechanie to miało ostatecznie wpływ na wydanie orzeczenia obarczonego wymienionymi na wstępie uchybieniami.

Skarżący kasacyjnie wskazał także, iż sporny teren został oznaczony w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego symbolem "U/MN". Przeznaczeniem tego terenu są usługi z towarzyszącą zabudową mieszkaniową.

WSA w tym zakresie nie zwrócił uwagi, że w planie zagospodarowania przestrzennego zdefiniowano pojęcie usług. Przy wykładni tego pojęcia należało odnieść się do § 3 pkt 7 planu. Sąd pierwszej instancji przyjął błędną wykładnię tego pojęcia, która legła u podstaw uprzednio wydanych decyzji administracyjnych.

WSA wadliwie uznał ustalenia faktyczne poczynione przez organy administracji za prawidłowe, mogące stanowić podstawę rozstrzygnięcia sprawy, bez konieczności przeprowadzania dalszego postępowania dowodowego.

Z przepisów art. 7 i 77 § 1 k.p.a. wynika, że w toku postępowania organy administracji podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, a ponadto organ administracji jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.

W postępowaniu sądowoadministracyjnym brak jest normatywnego ujęcia zasady swobodnej oceny dowodów, a więc zasady, którą sąd musiałby się kierować podczas kontroli legalności zaskarżonych decyzji administracyjnych. Zadaniem sądu administracyjnego jest ustalenie, czy materiał dowodowy zgromadzony w postępowaniu administracyjnym został oceniony przez organy wydające decyzję zgodnie z przepisami postępowania. Sąd obowiązany jest zbadać, czy swobodna ocena dowodów przez organy nie została przekroczona i nie nabrała przymiotu dowolności.

Jeżeli zatem sąd widzi potrzebę ponownego przeprowadzenia postępowania dowodowego w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz dostrzega, iż organy dopuściły się naruszenia art. 7 i 77 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie całego materiału dowodowego, to po pierwsze jego obowiązkiem jest wskazanie jakie okoliczności wymagają wyjaśnienia oraz jakie czynności organ winien podjąć w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a po drugie sąd winien wskazać jakie dowody zgromadzone w aktach sprawy nie zostały przez organ rozpatrzone.

W niniejszej sprawie strony podnosiły okoliczności dotyczące ustaleń faktycznych w zakresie emisji hałasu oraz zanieczyszczeń powstających na skutek działania lakierni samochodowej. W ocenie skarżących konieczne było zatem przeprowadzenie dowodów w postaci opinii biegłych w celu ustalenia, czy faktycznie funkcjonowanie tego obiektu prowadzi do takich negatywnych emisji, czy też innych naruszeń odnośnie środowiska naturalnego oraz zdrowia okolicznych mieszkańców. Z niezrozumiałych względów organy administracji oraz WSA w Opolu pominęły stwierdzenia wynikające z pisma Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w Opolu z dnia 28 czerwca 2010 r., nr WI.KM.MS.0451-11/3/10, z którego wynika, że wnioskodawcy E. i K. J. nieterminowo przekazywali ewidencję gazów i pyłów wprowadzanych do powietrza, nie wnosili opłat za korzystanie ze środowiska, nie posiadali pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzanie ścieków opadowych do rowu melioracyjnego.

W postępowaniu sądowoadministracyjnym nie przeprowadza się w zasadzie dowodów poza wyjątkami określonymi w przepisie art. 106 § 3 p.p.s.a. Poza tym trudno - w ocenie skarżących - wskazać do jakiego rzeczoznawcy strony miały się zwrócić, aby przeprowadzić stosowne badania i wydać ekspertyzę. Nie można przy tym pominąć takich okoliczności, czy jakikolwiek rzeczoznawca dysponuje odpowiednią aparaturą badawczą oraz jakie są koszty takich opinii prywatnych. Przerzucenie ciężaru dowodzenia na strony w tego rodzaju postępowaniu administracyjnym pozbawia je możliwości kwestionowania ustaleń faktycznych dokonywanych przez organy administracyjne. Jeśli zatem strony nawet w swoim odczuciu subiektywnym podnoszą zastrzeżenia co do kwestii wpływu przedsięwzięcia na środowisko naturalne oraz zdrowie i życie ludzkie to obowiązkiem organów administracji było zajęcie szczegółowego stanowiska w tej kwestii z uwzględnieniem wiedzy specjalnej.

Uchybienia w tym zakresie doprowadziły do tego, że WSA w Opolu uznał ustalenia faktyczne poczynione przez organy administracji za wystarczające do wydania decyzji, a w konsekwencji do oddalenia skargi stron.

Odnośnie ustalenia poziomu hałasu nie przeprowadzono badań, które by pozwoliły na jednoznaczne ustalenie, czy źródłem jego emisji jest działalność lakierni samochodowej, czy też poruszanie się pojazdów po ulicy [...] będącej trasą wylotową w kierunku Kluczborka. Żaden z organów administracji podejmujących decyzję w niniejszej sprawie nie przeprowadził oględzin spornego miejsca, aby stwierdzić jaki rzeczywisty wpływ na środowisko naturalne, życie i zdrowie okolicznych mieszkańców będzie miało funkcjonowanie przedmiotowego przedsięwzięcia. Na poparcie zajętego stanowiska skarżący kasacyjnie przywołali wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 listopada 2003 r., sygn. akt IV SA 1425/02. Żaden z organów orzekających w rozpoznanej sprawie nie dokonał takich ustaleń, które można byłoby uznać za dokładne oraz rzetelne.

Wadliwie WSA przyjął również, iż w sprawie zapewniono udziału społeczeństwa w postępowaniu, w ramach którego sporządzany jest raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko.

Powołując wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 31 marca 2008 r., sygn. akt II SA/Kr 1129/06 wskazano, iż nie wszyscy zainteresowani mieli możliwość brania udziału w sprawie. Skoro organy nie ustaliły rzeczywistego obszaru oddziaływania badanego przedsięwzięcia to nie można ustalić kręgu potencjalnych osób będących stronami w postępowaniu administracyjnym. Dlatego też w sensie faktycznym nie wszystkie zainteresowane strony brały udział w przedmiotowym postępowaniu.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.

Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje konkretną sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, która zachodzi w przypadkach przewidzianych w § 2 tego artykułu. W badanej sprawie nie występują żadne z wad wymienionych we wspomnianym przepisie, które mogłyby świadczyć o nieważności postępowania prowadzonego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu i których zaistnienie powodowałoby konieczność zakończenia sprawy, co do zasady, już na tym etapie postępowania kasacyjnego.

Analizując skargę kasacyjną w aspekcie podniesionych w niej zarzutów zauważyć trzeba, iż nawiązują one do obydwu podstaw kasacyjnych, przewidzianych w art. 174 p.p.s.a., tj. wnoszący środek odwoławczy zarzuca Sądowi pierwszej instancji zarówno naruszenie prawa materialnego (ust. 1), jak i istotne naruszenie przepisów prawa procesowego (ust. 2). To z kolei, przy uwzględnieniu treści i sensu regulacji przewidzianej w art. 188 p.p.s.a., nakazuje w pierwszej kolejności zbadanie zarzutów naruszenia przez WSA przepisów postępowania. Dopiero następnie (w razie stwierdzenia bezzasadności podnoszonego uchybienia procesowego), NSA bada zarzuty naruszenia prawa materialnego.

Za w istocie zarzut procesowy NSA w niniejszym składzie uznaje, wyliczony przez kasatora jako pierwszy i zakwalifikowany jako materialny, zarzut naruszenia art. 153 ust. 1 POŚ (pomimo uchylenia tego przepisu przez art. 144 punkt 9 OOŚ). Rzeczywiście w uzasadnieniu orzeczenia WSA w Opolu zachodzi nieścisłość wynikająca ze skrótowego odesłania do art. 153 ust. 1 "ustawy", którą Sąd pierwszej instancji utożsamia z ustawą Prawo ochrony środowiska. Analiza kontekstu wypowiedzi WSA prowadzi jednakże do jednoznacznego wniosku - w ocenie NSA również dla strony wnoszącej skargę kasacyjną - iż powołany art. 153 ust. 1 "ustawy" odnosi się do ustawy OOŚ, a nie POŚ. Przemawia za tym przede wszystkim opis prawnych konsekwencji zastosowania art. 153 ust. 1 (obowiązek stosowania w sprawie uchylonych przepisów POŚ). Stwierdzona omyłka nie miała żadnego wpływu na treść rozstrzygnięcia.

Kolejne dwa zarzuty procesowe dotyczą nieuchylenia decyzji SKO wobec wadliwego ustalenia stanu faktycznego sprawy oraz niedostrzeżenia przez WSA, iż w postępowaniu nie zapewniono udziału społeczeństwa. Obydwa zarzuty są chybione.

Organ I instancji stosując przepisy POŚ, zagwarantował prawo udziału społeczeństwa w postępowaniu środowiskowym. Organ umieścił na powszechnie dostępnej tablicy ogłoszeń oraz na stronie internetowej Urzędu Miasta w Opolu, obwieszczenie o rozpoczęciu procedury udziału społeczeństwa w postępowaniu w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, informując równocześnie o zamieszczeniu, w publicznie dostępnym wykazie, danych nt. planowanego przedsięwzięcia (w tym raportu oddziaływania na środowisko), a także zakreślając 21-dniowy termin do składania uwag i wniosków w sprawie. Powyższą informację rozwieszono także w pobliżu miejsca planowanej inwestycji oraz opublikowano w formie reklamy prasowej w Nowej Trybunie Opolskiej (por. załączniki 34-38 akt administracyjnych). Nie jest więc zasadny zarzut, iż nie zapewniono udziału społeczeństwa w sprawie. Nadto, organ odniósł się do uwag zgłoszonych w trakcie postępowania przez osoby zainteresowane.

Dodać należy, iż powyższy zarzut został skonstruowany w powiązaniu z zarzutem wadliwego ustalenia stanu faktycznego, a ściślej zakresu oddziaływania planowanej inwestycji (strona skarżąca kwestionuje bowiem założenie, iż oddziaływanie inwestycji nie przekroczy granic nieruchomości, na których będzie ona realizowana, przez co organ miałby wadliwie ustalić krąg stron postępowania). Zdaniem strony wnoszącej skargę kasacyjną, w sprawie nie wyjaśniono w sposób niewątpliwy nasuwających się na tle przedłożonego raportu oddziaływania na środowisko wątpliwości, co do natężenia hałasu oraz przekroczenia norm czystości powietrza (stężenia w nim związków lotnych wydzielających się z farb używanych do lakierowania).

Wyjaśnienia wymaga, iż w sprawie takiej jak niniejsza organy oraz sądy administracyjne bazują na dokumencie prywatnym jakim jest raport oddziaływania na środowisko przedkładany przez inwestora. Przygotowanie tego dokumentu na zlecenie osoby zainteresowanej pozytywnym rozstrzygnięciem wniosku o wydanie decyzji środowiskowej, nakazuje zachowanie szczególnej wnikliwości przy ocenie stwierdzeń w nim zawartych. To właśnie w celu weryfikacji tego dokumentu przeprowadza się m.in. postępowanie z udziałem społeczeństwa, wysłuchuje zgłaszanych uwag i do nich się odnosi.

Powyższe obowiązki nie oznaczają jednak, iż jeżeli raport oddziaływania na środowisko zawiera wszelkie niezbędne elementy i jest w ocenie organu wiarygodny, to i tak organ musi powołać biegłego, który dokona jego oceny, jeżeli wątpliwości w tym zakresie zgłosi strona zainteresowana. Celem obalenia twierdzeń zawartych w raporcie możliwe jest przedłożenie innej opinii lub dostarczenie innych dowodów, nie zaś gołosłowne w swej istocie twierdzenie o niezgodności przygotowanej analizy. NSA w szczególności nie podziela stanowiska o "przerzucaniu" przez organ ciężaru dowodzenia w sprawie na strony. Oceniając materiał dowodowy (raport środowiskowy), zarówno WSA jak i organy miały wszelkie podstawy by stwierdzić, iż jest on prawidłowy. Podkreślenia przy tym wymaga, iż w następstwie uwag zgłoszonych w ramach postępowania z udziałem społeczeństwa, organ zażądał uzupełnienia raportu, co też zostało wykonane. Jeżeli inne strony postępowania twierdzą co innego, powinny to w sposób uzasadniony przedstawić. Za niewystarczające NSA uznaje kontestowanie raportu środowiskowego bez powołania umotywowanych kontrargumentów.

Zarzucenie przez uczestników postępowania wadliwości dokumentu przygotowanego na zlecenie inwestora, w sytuacji w której organ nie ma podstaw by go kwestionować, bez powołania się na przekonujące argumenty, nie mogło więc wywołać zamierzonego skutku.

Za niezasadne uznano także zarzuty naruszenia prawa materialnego. Zarzuty te zmierzały do podważenia możliwości zakwalifikowania planowanej inwestycji do kategorii usług, jakie mogą być realizowane w zgodzie z planem miejscowym Miasta Opola z dnia 25 maja 2000 r. nr XXV/368/2000.

NSA zwraca uwagę, iż planowana inwestycja położona jest na terenie oznaczonym w planie miejscowym symbolem U/MN - teren usług z towarzyszącą zabudową mieszkaniową. Jego wiodącą funkcją jest zatem funkcja zabudowy usługowej, a niejako uzupełniającą (dopuszczoną do realizacji na tym terenie) funkcja zabudowy mieszkaniowej. Nie ma więc racji strona wnosząca skargę kasacyjną, iż na tym terenie, niejako priorytetową powinna być zabudowa mieszkaniowa. Wolą organu uchwałodawczego Miasta Opole przyjęto takie przeznaczenie ww. terenu, co wyraźnie wynika z zapisów planu miejscowego, który na terenie miasta Opola jest aktem prawa powszechnie obowiązującego. Przeznaczenia ww. terenu nie może zmienić ogólna nazwa planu miejscowego, na którą powołuje się skarżący kasacyjnie (w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów budownictwa mieszkaniowego w rejonie ul. Wiejskiej w Opolu).

Również definicja "usług" zawarta w § 3 pkt 7 planu miejscowego została przez Miasto Opole tak skonstruowana, iż w jej ramach mieści się planowana inwestycja. Pojemność tej definicji, w szczególności użycie zwrotu "inne usługi" powoduje, iż działalność związana z obsługą ludności (w tym sprzedaż i naprawa samochodów osobowych), mogą być w tym zakresie realizowane na terenie planowanej inwestycji.

W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił zarzutów skargi kasacyjnej i w związku z tym oddalił ten środek odwoławczy na podstawie art. 184 p.p.s.a.