Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1745/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-02-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6197 Służba Celna
Hasła tematyczne: Służba celna
Skarżony organ: Szef Służby Celnej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok oraz decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 222 ust. 3
journal: Dz.U. 2009 nr 168 poz 1323
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska Sędziowie: Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek (spr.) Sędzia del. WSA Marian Wolanin Protokolant starszy sekretarz sądowy Magdalena Błaszczyk po rozpoznaniu w dniu 23 lutego 2017r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej W.Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 marca 2015 r. sygn. akt II SA/Wa 1434/14 w sprawie ze skargi W.Z. na decyzję Szefa Służby Celnej z dnia 10 czerwca 2014 r. nr [..] w przedmiocie ustalenia warunków służby 1. uchyla zaskarżony wyrok oraz zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję Dyrektora Izby Celnej w Olsztynie z dnia 27 lutego 2014r. nr [..]; 2. zasądza od Szefa Służby Celnej na rzecz W.Z. kwotę 180 (sto osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 6 marca 2015 r. o sygn. akt II SA/Wa 1434/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, oddalił skargę W.Z. na decyzję Szefa Służby Celnej z dnia 10 czerwca 2014 r. nr [..] w przedmiocie ustalenia warunków służby.

Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że Dyrektor Izby Celnej w Olsztynie pismem z dnia 27 grudnia 2010 r. nr [..], działając na podstawie art. 222 ust. 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej, zaproponował W.Z. z dniem 1 stycznia 2011 r. następujące warunki pełnienia służby:

1. miejsce pełnienia służby - Urząd Celny w [..] Referat Dozoru Sekcja Stałej Kontroli Wyrobów Akcyzowych w [..] Skład podatkowy P.P>, ul. [..],[..]

2. stanowisko służbowe - specjalista Służby Celnej zaliczone do kategorii stanowisk specjalistycznych,

3. uposażenie:

- zasadnicze wg VIII grupy uposażenia zasadniczego określone mnożnikiem kwoty bazowej wynoszącym 1,627;

dodatek za stopień służbowy rachmistrza celnego określony mnożnikiem kwoty bazowej 0,211;

- dodatek za wieloletnią służbę ustalony według zasad określonych w art. 153 ustawy o Służbie Celnej;

- pozostałe składniki na zasadach określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 148 ust. 2 ustawy o Służbie Celnej - w przypadku spełniania wymogów do ich uzyskania.

Z uwagi na to, że powyższe uposażenie było niższe od dotychczas przysługującego propozycja zawierała oświadczenie o zachowaniu przez W.Z. prawa do dotychczasowego uposażenia zasadniczego określonego mnożnikiem kwoty bazowej wynoszącym 1,647.

W.Z. złożył w dniu 7 stycznia 2010 r. pisemne oświadczenie, że przyjmuje propozycję z dnia 27 grudnia 2010 r. Oświadczenie to wpłynęło do Izby Celnej w Olsztynie w dniu 11 stycznia 2011 r.

Dyrektor Izby Celnej w Olsztynie decyzją nr [..] z dnia 27 lutego 2014 r., wydaną na podstawie art. 222 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej, ustalił W.Z. z dniem 1 stycznia 2011 r. warunki służby zgodne z przyjętą przez niego wcześniej propozycją.

Jednocześnie, z uwagi na to, że dotychczas przysługujące uposażenie było wyższe od ustalonego przedmiotową decyzją, organ I instancji stwierdził, że W.Z. zachowuje prawo do dotychczasowego uposażenia zasadniczego określonego mnożnikiem kwoty bazowej wynoszącym 1,647.

W uzasadnieniu tej decyzji organ zaznaczył, że od dnia przyjęcia przez W.Z. propozycji zmianie uległ dodatek za stopień służbowy oraz miejsce pełnienia służby. I tak od dnia 26 stycznia 2011 r. do wyliczenia dodatku za stopień starszego rachmistrza celnego zastosowanie miał mnożnik kwoty bazowej wynoszący 0,238, który na skutek wejścia w życie rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 16 sierpnia 2013 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie warunków otrzymywania dodatków do uposażenia zasadniczego funkcjonariuszy celnych oraz wysokości tych dodatków (Dz. U. z 2013 r., poz. 1010) wynosił od dnia 1 lipca 2013 r. 0,318. Zmiany odnośnie miejsca pełnienia służby były natomiast następujące: od dnia 1 września 2011 r. wyznaczono W.Z. miejsce pełnienia służby w Sekcji Dozoru i Kontroli Gier Hazardowych w [..], od 30 lipca 2013 r. w Sekcji Dozoru w [..], a od 1 stycznia 2014 r. w Oddziale Celnym w [..].

Od powyższej decyzji W.Z. wniósł odwołanie do Szefa Służby Celnej domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz ustalenia dla niego stanowiska służbowego młodszego eksperta Służby Celnej.

Szef Służby Celnej, w wyniku rozpoznania powyższego odwołania, decyzją nr [..] z dnia 10 czerwca 2014 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej w Olsztynie.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podkreślił, że Dyrektor Izby Celnej w Olsztynie w związku z wejściem w życie w dniu 30 października 2009 r. ustawy o Służbie Celnej z dnia 27 sierpnia 2009 r. na podstawie art. 222 ust. 3 tej ustawy został zobligowany w terminie do dnia 31 grudnia 2010 r. przedstawić funkcjonariuszom celnym pisemną propozycję określającą miejsce pełnienia służby, stanowisko i uposażenie. Stąd przedstawiona W.Z. w oparciu o powyższe przepisy propozycja zawarta w piśmie z dnia 27 grudnia 2010 r., którą skarżący przyjął składając pisemne oświadczenie z datą 7 stycznia 2011 r. Zaproponowane i przyjęte warunki służby zostały następnie powtórzone we władczej formie przez Dyrektora Izby Celnej w Olsztynie w decyzji z dnia 27 lutego 2014 r.

Zdaniem organu odwoławczego określenie zaskarżoną decyzją warunków służby nastąpiło zgodnie z przepisami art. 222 ust. 3, 4 i 5 oraz z art. 113 i art. 114 ust. 1 i 2 ustawy Służbie Celnej. Organ zwrócił przy tym uwagę, że przepis art. 114 ust. 1 ustawy o Służbie Celnej po raz pierwszy wprowadził w Służbie Celnej, prawny obowiązek opisania i zwartościowania stanowisk służbowych. Zaproponowanie i ustalenie W.Z. stanowiska specjalisty poprzedzone zostało wieloetapowym procesem opisu i wartościowania zajmowanego stanowiska służbowego i było zgodne z wydanym na podstawie przepisu art. 114 ust. 2 ustawy o Służbie Celnej zarządzeniem Ministra Finansów nr 43 w sprawie zasad dokonywania opisów i wartościowania stanowisk służbowych funkcjonariuszy celnych (Dz. Urz. MF Nr 12, poz. 52). Przeprowadzenie w Izbie Celnej w Olsztynie opisu i wartościowania stanowisk służbowych pozwoliło określić wartość wykonywanych przez skarżącego zadań służbowych i stanowiło rzeczywiste odzwierciedlenie rodzaju wykonywanych zadań, stopnia trudności, złożoności, stopnia odpowiedzialności za wykonywane zadania powiązane z jednostką czasu, w której podlegające zwartościowaniu zadania służbowe winne być zrealizowane w sposób rzetelny, właściwy i prawidłowy. W oparciu o powyższe kryteria, zadania wykonywane przez skarżącego zostały opisane i zwartościowane przy pomocy elektronicznego narzędzia informatycznego "[..] " (systemu opisu i wartościowania stanowisk służbowych w administracji). Dokonany proces w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości wskazał, iż wartość wykonywanych zadań przez W.Z. kształtuje się na poziomie specjalisty Służby Celnej.

Organ zaznaczył jednocześnie, że nad zapewnieniem prawidłowości i jednolitości przebiegu ww. procesu w poszczególnych komórkach organizacyjnych Izby Celnej w Olsztynie został powołany decyzją nr 152 Dyrektora Izby Celnej w Olsztynie z dnia 26 października 2010 r. zespół do spraw opisu i wartościowania stanowisk służbowych funkcjonariuszy celnych w Izbie Celnej w Olsztynie. Ww. Zespół w trakcie prac nad opisem i wartościowaniem stanowisk służbowych kierował się treścią zarządzenia nr 43 Ministra Finansów. Natomiast nad prawidłowością działania lokalnych zespołów do spraw opisu i wartościowania powołanych w izbach celnych i urzędach celnych oraz nad jednolitością i prawidłowością sporządzanych opisów i wartościowania stanowisk w całej administracji celnej czuwał Zespół centralny powołany przez Szefa Służby Celnej decyzją nr 24/SC z dnia 29 października 2010 r.

Organ zaznaczył, iż skarżący po dokonanym procesie opisu i wartościowania stanowiska służbowego i zapoznaniu przez bezpośredniego przełożonego z ww. opisem, mimo zagwarantowanej możliwości złożenia uwag bądź ewentualnych zastrzeżeń do sporządzonego opisu stanowiska służbowego nie wniósł uwag do Zespołu Lokalnego. Zaakceptował otrzymaną kartę opisu i wartości stanowiska służbowego określającą stanowisko specjalisty Służby Celnej, co potwierdził własnoręcznym podpisem na karcie opisu mimo, że Zarządzenie w sprawie zasad dokonywania opisów i wartościowania stanowisk służbowych w § 14 ust. 2, dopuszcza możliwość odmowy złożenia takiego podpisu, a zatem należy przyjąć, iż funkcjonariusz celny może w ten sposób wyrazić swój sprzeciw w zakresie przedstawionego opisu stanowiska. W.Z. nie wykorzystał również możliwości składania uwag do przedstawionego wcześniej projektu opisu do Zespołu ds. opisu i wartościowania stanowisk służbowych w izbie celnej, a także do Zespołu Centralnego ds. opisu i wartościowania stanowisk służbowych w Służbie Celnej - zgodnie z harmonogramem przebiegu prac nad opisem i wartościowaniem stanowisk służbowych określonym przez Szefa Służby Celnej w piśmie z dnia 28 października 2010 r.

Organ odwoławczy podkreślił jednocześnie, że ustalone w zaskarżonej decyzji uposażenie zasadnicze dla stanowiska specjalisty odpowiada najwyższej VIII grupie uposażenia przewidzianego dla tego stanowiska umiejscowionego w kategorii stanowisk specjalistycznych, z mnożnikiem kwoty bazowej wynoszącym 1,627, co w rezultacie daje kwotę 3.048,80 zł. Organ I instancji na podstawie art. 222 ust. 4 ustawy o Służbie Celnej prawidłowo też uznał, że skarżący zachowuje uposażenie zasadnicze w dotychczasowej wysokości albowiem nowe uposażenie było niższe od dotychczas otrzymywanego. Pozostałe składniki uposażenia takie jak dodatek za stopień i dodatek za wieloletnią służbę ustalone zostały natomiast w skarżonej decyzji w takiej samej wysokości jak dotychczas otrzymywane.

Odnosząc się natomiast do zarzutów skarżącego dotyczących braku przeprowadzenia rekrutacji wewnętrznej na zwartościowane stanowiska organ odwoławczy zwrócił uwagę, że skoro zgodnie z wolą ustawodawcy do 31 grudnia 2010 r. w sprawach związanych z uposażeniem zasadniczym i stanowiskami służbowymi funkcjonariuszy celnych zastosowanie miały przepisy dotychczasowe i jednocześnie w terminie do 31 grudnia 2010 r. kierownik urzędu zobowiązany został do przedłożenia propozycji warunków służby, to wolą ustawodawcy nie było przeprowadzenie rekrutacji obejmującej przeszło 14 000 stanowisk, ponieważ jak wynika z powyższych terminów ustawodawca nie przewidział ram czasowych potrzebnych do przeprowadzenia tego procesu. W ocenie organu odwoławczego zaskarżona decyzja nie narusza również przepisu § 1 ust. 2 w związku z § 2 przywołanego zarządzenia nr 43 Ministra Finansów. Wskazane przepisy odnoszą się bowiem do opisu danego stanowiska służbowego i dotyczą potrzebnych na tym konkretnym stanowisku kwalifikacji i wykształcenia. Natomiast to nie posiadane przez funkcjonariusza celnego wykształcenie i kwalifikacje determinowały, jakie ma mu być określone stanowisko, lecz to opisane konkretne stanowisko, rodzaj wykonywanych na tym stanowisku zadań decydowały o wymogach koniecznych do jego obsadzenia. Zadania wykonywane przez skarżącego w Referacie Dozoru na dotychczasowym stanowisku starszego kontrolera nie różniły się natomiast od zadań przypisanych do stanowiska specjalisty. Zdaniem organu odwoławczego, w sytuacji, gdy skarżona decyzja jedynie potwierdza w sposób władczy warunki służby przedstawione uprzednio w propozycji, poprzedzonej wieloetapowym procesem opisu i wartościowania stanowisk w Izbie Celnej w Olsztynie, o którym to procesie skarżący wiedział i w którym to procesie mógł uczestniczyć - zarzut rażącego naruszenia art. 61 § 1 K.p.a., art. 6 i art. 7 K.p.a. oraz art. 11 k.p.a. jest nieuzasadniony.

Odnosząc się natomiast do zarzutów skarżącego dotyczących mobbingu organ wyjaśnił, że w sytuacji naruszenia dóbr osobistych, do rozpatrzenia ewentualnych zarzutów dotyczących działań dyskryminacyjnych, mobbingowych lub naruszenia godności w stosunku do funkcjonariusza celnego właściwym jest sąd pracy, a nie droga administracyjna. Ustosunkowując się natomiast do zarzutu dotyczącego podstawy prawnej zaskarżonej decyzji organ podniósł, iż w ustawie z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej ustawodawca nie zawarł normy prawnej odnośnie formy dokonania zmian w istniejących stosunkach służbowych celem ich dostosowania do wymogów nowej pragmatyki służbowej, dlatego też niemożliwym jest wskazanie konkretnej normy prawnej w tej kwestii. Wątpliwości co do formy prawnej dokonywania zmian w stosunkach służbowych funkcjonariuszy celnych przesądził dopiero Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 13 października 2011 r. stwierdzając, iż czynności organu polegające na ustaleniu nowych warunków służby "stanowią jednostronne rozstrzygnięcia organu administracji, które mają niewątpliwie wiążące konsekwencje dla indywidualnie określonego podmiotu i konkretnego stosunku administracyjnoprawnego, prowadząc do zmiany istotnych elementów stosunku służbowego. Są zatem indywidualną sprawą rozstrzyganą w drodze decyzji administracyjnej, która podlega najpierw kontroli instancyjnej, a następnie sądowoadministracyjnej".

W ocenie organu odwoławczego nie doszło również do naruszenia art. 10 K.p.a. Skarżący nie wykazał bowiem jakiej to konkretnie czynności procesowej nie mógł dokonać, jakiego dowodu nie mógł przedstawić i jaki wpływ na wynik sprawy mogło mieć to uchybienie, a zatem należy uznać, że skarżona decyzja nie narusza art. 10 ust. 1 K.p.a.

Skargę na powyższą decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie W.Z.

Szef Służby Celnej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całej rozciągłości stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.

Odnosząc się do zarzutu braku czynnego udziału strony w postępowaniu organ dodatkowo zauważył, iż wprawdzie skarżący nie został powiadomiony przez organ I instancji o możliwości wypowiedzenia się w sprawie, to jednak na etapie postępowania odwoławczego poinformowany o przysługującym mu uprawnieniu nie skorzystał z takiej możliwości.

Sąd I instancji uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności Sąd I instancji wskazał, że wydanie przez Dyrektora Izby Celnej w Olsztynie decyzji nr [..] z dnia 27 lutego 2014 r. ustalającej W.Z. z dniem 1 stycznia 2011 r. warunki służby było następstwem przyjęcia wcześniej przez tego funkcjonariusza pisemnej propozycji z dnia 27 grudnia 2010 r. określającej warunki służby z dniem 1 stycznia 2011 r. złożonej przez Dyrektora Izby Celnej w Olsztynie. Złożenie tej propozycji przez Dyrektora Izby Celnej w Olsztynie było natomiast związane z wejściem w życie w dniu 30 października 2009 r. nowej ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 168, poz. 1323).

Zgodnie z art. 222 ust. 3 tej ustawy Dyrektor Izby Celnej w Olsztynie był zobligowany w terminie do dnia 31 grudnia 2010 r. przedstawić skarżącemu pisemną propozycję określającą miejsce pełnienia służby, stanowisko i uposażenie. Stąd przedstawiona W.Z. propozycja zawarta w piśmie z dnia 27 grudnia 2010 r., którą skarżący przyjął składając pisemne oświadczenie z datą 7 stycznia 2011 r. Zaproponowane i przyjęte warunki służby zostały następnie powtórzone we władczej formie przez Dyrektora Izby Celnej w Olsztynie w decyzji z dnia 27 lutego 2014 r. Wydanie tej decyzji było zaś następstwem stanowiska wyrażonego w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego na tle wykładni art. 222 ust. 3 ustawy, że konsekwencją przyjęcia przez funkcjonariusza celnego propozycji warunków służby złożonej w trybie art. 222 ust. 3 o Służbie Celnej powinno być decyzyjne określenie nowych warunków pełnienia służby (vide: postanowienie NSA z dnia 13 października 2011 r. sygn. akt I OSK 1881/11 opubl. www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

W art. 222 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej wyrażona została reguła, że celnicy pełniący służbę w dniu wejścia w życie nowej ustawy stają się funkcjonariuszami w rozumieniu nowej ustawy. Przepis ten jest przepisem nadrzędnym w tej części ustawy, zaś dalsze przepisy są jego konsekwencją i mają na celu ukształtowanie treści nowych stosunków służbowych funkcjonariuszy celnych. W art. 222 ust. 3 ww. ustawy zakreślono termin do dnia 31 grudnia 2010 r. na przedstawienie funkcjonariuszom celnym propozycji określających, zgodnie z przepisami rozdziału 8 i 10 ustawy, miejsce pełnienia służby, stanowisko i uposażenie. Intencją ustawodawcy było zatem dostosowanie zastanego stanu rzeczy odnośnie warunków pełnienia służby, w tym stanowisk służbowych funkcjonariuszy, do nowej regulacji prawnej. Punktem odniesienia musiał być zatem dotychczasowy stan prawny oraz stosunki prawne ukształtowane na jego podstawie, trwające w momencie wejścia życie przepisów nowej ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej. Przedstawienie funkcjonariuszom celnym propozycji nowych stanowisk służbowych określonych w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 18 maja 2010 r. w sprawie stanowisk służbowych funkcjonariuszy celnych, trybu awansowania oraz dokonywania zmian na stanowiskach służbowych (Dz. U. z 2010 r. Nr 87, poz. 559) musiało zatem zostać dokonane z odniesieniem do stanowisk służbowych dotychczas zajmowanych przez tych funkcjonariuszy pod rządami ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej.

Nieuzasadnione są w związku z tym zarzuty skarżącego, że propozycja składana funkcjonariuszom na podstawie art. 222 ust. 3 ustawy o Służbie Celnej powinna uwzględniać zasady przewidziane dla awansu na stanowisko służbowe oraz rekrutacji wewnętrznej.

Sąd I instancji zgodził się z organem, że skoro zgodnie z wolą ustawodawcy do 31 grudnia 2010 r. w sprawach związanych z uposażeniem zasadniczym i stanowiskami służbowymi funkcjonariuszy celnych zastosowanie miały przepisy dotychczasowe i jednocześnie w terminie do 31 grudnia 2010 r. kierownik urzędu zobowiązany został do przedłożenia propozycji warunków służby, to wolą ustawodawcy nie było przeprowadzenie rekrutacji wewnętrznej obejmującej przeszło 14 000 stanowisk, ponieważ jak wynika z powyższych terminów ustawodawca nie przewidział ram czasowych potrzebnych do przeprowadzenia tego procesu. Jak wyjaśnił Szef Służby Celnej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wartościowanie stanowisk służbowych dla potrzeb określenia funkcjonariuszom nowych warunków pełnienia służby zostało przeprowadzone według kryteriów określonych w Zarządzeniu nr 43 Ministra Finansów z dnia 18 października 2010 r. w sprawie zasad dokonywania opisu i wartościowania stanowisk służbowych funkcjonariuszy celnych (Dz. Urz. MF z 2010 r. Nr 12, poz. 52) i oparte było na wartości wykonywanego zadania na danym stanowisku, a nie na statusie osoby wykonującej to zadanie (jej wykształceniu, kwalifikacjach). Z dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy oraz w aktach osobowych skarżącego nie wynika, aby skarżący po dokonanym procesie opisu i wartościowania zajmowanego przez niego stanowiska służbowego i zapoznaniu go z tym opisem, zgłosił jakiekolwiek uwagi lub zastrzeżenia do zespołu działającego w Izbie Celnej w Olsztynie, lub też do Zespołu centralnego powołanego przez Szefa Służby Celnej. Powyższe wskazuje zatem, że skarżący zaakceptował otrzymaną kartę opisu i wartości stanowiska służbowego określającą stanowisko specjalisty Służby Celnej, co potwierdził własnoręcznym podpisem na karcie opisu znajdującej się w jego aktach osobowych.

Sąd zwrócił przy tym uwagę, że skarżący zajmował pod rządami poprzednio obowiązującej ustawy o Służbie Celnej stanowisko starszego kontrolera celnego, na którym zakres zadań i obowiązków był w zasadzie taki sam, jak na obecnie zajmowanym przez niego stanowisku specjalisty Służby Celnej.

Ponadto w ocenie Sądu, w stanie faktycznym niniejszej sprawy nie doszło do naruszenia przepisów postępowania, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Należy ponownie przypomnieć, że wydanie przez Dyrektora Izby Celnej w Olsztynie decyzji nr [..] z dnia 27 lutego 2014 r. ustalającej W.Z. z dniem 1 stycznia 2011 r. warunki służby było następstwem przyjęcia wcześniej przez tego funkcjonariusza pisemnej propozycji z dnia 27 grudnia 2010 r. określającej warunki służby i było powieleniem w tej decyzji treści wcześniejszej propozycji. Dyrektor Izby Celnej w Olsztynie przed wydaniem tej decyzji nie prowadził zatem żadnego postępowania w sprawie odnośnie ustalenia skarżącemu warunków pełnienia służby, lecz oparł się w całości na dokumencie znanym już wcześniej skarżącemu. Skarżący podnosząc zarzut pozbawienia go czynnego udziału w postępowaniu przed organem I instancji, nie przedstawił jakichkolwiek argumentów wskazujących na to, że powyższe uchybienie ze strony organu mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Na etapie postępowania przed organem II instancji skarżący został natomiast pouczony o przysługujących mu uprawnieniach w toku tego postępowania, jednak nie skorzystał z przysługującego mu uprawnienia i nie zgłosił żadnych wniosków ani dowodów w sprawie.

Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożył W.Z., zaskarżając go w całości zarzucił Sądowi I instancji naruszenie przepisów prawa materialnego tj.

1) art. 222 ust. 3 w zw. z art. 114 ust. 1 i 2 ustawy o Służbie Celnej w związku z § 1 ust.2 w zw. z § 2 oraz § 14 ust. 1 i 2 Zarządzenia Nr 43 Ministra Finansów z dnia 18 października 2010 r. w sprawie zasad dokonywania opisów i wartościowania stanowisk służbowych funkcjonariuszy celnych poprzez nieuwzględnienie przy określaniu proponowanego stanowiska reguł określonych w w/w Zarządzeniu Nr 43 Ministra Finansów poprzez pominięcie w odniesieniu do skarżącego kryteriów doświadczenia zawodowego, znajomości języków obcych oraz wykształcenia (§1 ust. 2 w zw. z § 2 Zarządzenia Nr 43) i w efekcie zaproponowanie skarżącemu nieodpowiedniego stanowiska służbowego (po wadliwym przeliczeniu punktacji skarżącego) a także poprzez brak zapoznania skarżącego z opisem stanowiska na którym miał pełnić służbę i uniemożliwienie mu tym samym ustosunkowania się do tego opisu (w tym odmowy jego podpisania);

2) art. 222 ust. 3 w zw. z art.113 ust. 3 ustawy o Służbie Celnej w zw. z § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 18 maja 2010 r. w sprawie stanowisk służbowych funkcjonariuszy celnych, trybu awansowania oraz dokonywania zmian na stanowiskach służbowych poprzez zaniechanie przeprowadzenia rekrutacji wewnętrznej mimo, że przepis art. 222 ust. 3 ustawy o S.C. nakazuje stosowanie przepisów rozdziału 8 ustawy, a co za tym idzie także przepisów wykonawczych do art. 113 regulujących procedurę rekrutacji wewnętrznej.

Ponadto skarżący kasacyjnie zarzucił Sądowi I instancji naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało istotony wpływ na wynik sprawy tj.

1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w zw. z art. 6, 7 oraz art. 10 § 1 k.p.a. oraz art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. przez uniemożliwienie skarżącemu czynnego udziału w sprawie, w tym brak przeprowadzenia końcowego zaznajomienia z materiałami sprawy w obu instancjach i tym samym uniemożliwienie skarżącemu złożenia wniosków dowodowych np. wniosków o przeprowadzenie dowodu z analizy zakresu zadań wykonywanych przez skarżącego po i przed otrzymaniem przez niego aktu mianowania, dowodu z treści dokumentów zespołu do spraw mianowania na okoliczność ustalenia przebiegu i metodyki wyliczeń dokonanych przez ten zespół odnośnie do skarżącego a nadto poprzez błędną ocenę dowodów zebranych w sprawie i uznanie, iż zaskarżone decyzje obu organów administracyjnych są względem merytorycznym prawidłowe;

2) art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c) P.p.s.a. w zw. z art. 1 § 1,2 i 3 § 1 P.p.s.a. oraz art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez niewłaściwą kontrolę administracji publicznej i przez to zaakceptowanie wadliwych ustałeń faktycznych organów celnych w zakresie tego jakoby skarżący uczestniczył w procesie opisu i wartościowania stanowiska służbowego, był z nim zapoznany i je akceptował, a nadto poprzez ustalenie jakoby sam proces wartościowania i opisu stanowiska przebiegł prawidłowo (w sytuacji, gdy wyliczenia punktowe zadań wykonywanych przez skarżącego i jego kwalifikacji dokonane przez organy celne są wadliwe i przez to skrzywdziły skarżącego proponując mu nieadekwatne stanowisko służbowe) oraz przez wadliwe przyjęcie, iż skarżący po procesie wartościowania i opisu stanowisk (oraz przed przyjęciem propozycji pełnienia służby) wykonywał takie same zadana służbowe jak przed przeprowadzeniem tego procesu i przed przyjęciem propozycji pełnienia służby.

W konkluzji skargi kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna. Której granicami stosownie do art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany ( poza nieważnością postępowania ) posiada częściowo usprawiedliwione podstawy.

Powyższa ocena dotyczy zarzutu naruszenia zaskarżonym wyrokiem przepisów postępowania poprzez oparcie wyroku na wadliwych ustaleniach faktycznych – art. 141 § 4 P.p.s.a, art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 6, 7 i 10 § 1 oraz art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a.a.

Na wstępie trzeba przypomnieć, że przedmiotem kontroli Sądu I instancji była decyzja Szefa Służby Celnej z dnia 10 czerwca 2014r., którą utrzymana została w mocy decyzja Dyrektora Izby Celnej w Olsztynie z dnia 27 lutego 2014r. w przedmiocie ustalenia funkcjonariuszowi warunków służby z dniem 1 stycznia 2011r. Przypomnienie to jest o tyle istotne ponieważ skarga kasacyjna nawiązuje również do aktu mianowania z dnia 23 listopada 2009r. skarżącego, który podlegał kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w innej sprawie o sygn. II SA/Wa 1962/14. Aktem tym W.Z. został mianowany na stopień służbowy rachmistrza celnego.

Zaskarżoną decyzją ustalono funkcjonariuszowi miejsce pełnienia służby - Urząd Celny w [..] Referat Dozoru Sekcja Stałej Kontroli Wyrobów Akcyzowych w [..] Skład podatkowy p.p., ul. [..],[..], stanowisko służbowe - specjalista Służby Celnej i uposażenie:

- zasadnicze wg VIII grupy uposażenia zasadniczego określone mnożnikiem kwoty bazowej wynoszącym 1,627;

dodatek za stopień służbowy rachmistrza celnego określony mnożnikiem kwoty bazowej 0,211;

- dodatek za wieloletnią służbę.

Ustalenie warunków służby nastąpiło na podstawie art. 222 ust. 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009r. o Służbie Celnej ( Dz. U. Nr. 168, poz. 1323 ze zm. ).

Zgodnie z tym przepisem w terminie do dnia 31 grudnia 2010 r. kierownik urzędu przedstawia funkcjonariuszom celnym, o których mowa w ust. 1, pisemną propozycję określającą, zgodnie z przepisami rozdziału 8 i 10 ustawy, miejsce pełnienia służby, stanowisko i uposażenie.

Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz zaskarżonego wyroku ustalenie warunków służby nastąpiło zgodnie z przyjętą przez skarżącego propozycją Dyrektora Izby Celnej w Olsztynie z dnia 27 grudnia 2010r. Według poczynionych ustaleń że " skarżący po dokonanym procesie opisu i wartościowania stanowiska służbowego i zapoznaniu przez bezpośredniego przełożonego z ww. opisem, mimo zagwarantowanej możliwości złożenia uwag bądź ewentualnych zastrzeżeń do sporządzonego opisu stanowiska służbowego nie wniósł uwag do Zespołu Lokalnego. Zaakceptował otrzymaną kartę opisu i wartości stanowiska służbowego określającą stanowisko specjalisty Służby Celnej, co potwierdził własnoręcznym podpisem na karcie opisu mimo, że zarządzenie w sprawie zasad dokonywania opisów i wartościowania stanowisk służbowych w § 14 ust. 2, dopuszcza możliwość odmowy złożenia takiego podpisu, a zatem należy przyjąć, iż funkcjonariusz celny może w ten sposób wyrazić swój sprzeciw w zakresie przedstawionego opisu stanowiska. W.Z. nie wykorzystał również możliwości składania uwag do przedstawionego wcześniej projektu opisu do Zespołu ds. opisu i wartościowania stanowisk służbowych w izbie celnej, a także do Zespołu Centralnego ds. opisu i wartościowania stanowisk służbowych w Służbie Celnej - zgodnie z harmonogramem przebiegu prac nad opisem i wartościowaniem stanowisk służbowych określonym przez Szefa Służby Celnej w piśmie z dnia 28 października 2010 r.".

Powyższe ustalenia, jak słusznie podnosi skarga kasacyjna nie znajdują potwierdzenia w aktach sprawy.

Należy przypomnieć, że w myśl § 14 zarządzenia Ministra Finansów z dnia 18 października 2010r. w sprawie zasad dokonywania opisów i wartościowania stanowisk służbowych funkcjonariuszy celnych ( Dz. Urz. MF Nr. 12, poz. 52 ze zm ) osoba nadzorująca zapoznaje funkcjonariusza celnego z zatwierdzonym opisem, na którym ma on pełnić służbę. Fakt zapoznania z zatwierdzonym opisem funkcjonariusz celny potwierdza podpisem w karcie opisu stanowiska służbowego.

Ma rację skarga kasacyjna twierdząc, że w rozpoznawanej sprawie procedura ta została naruszona. W.Z. przed przedstawieniem mu propozycji warunków służby tj. przed dniem 7 stycznia 2010r. nie został zapoznany przez osobę nadzorującą z zatwierdzonym opisem stanowiska służbowego. Karta opisu stanowiska przedłożona przez Dyrektora Izby Celnej i podpisana przez skarżącego wraz z propozycją z dnia 27 grudnia 2009r. nie dowodzi o spełnieniu warunków opisanych w § 14 zarządzenia Ministra Finansów z dnia 18 października 2010r.

Zgodnie z § 7 zarządzenia projekt opisu sporządza osoba bezpośrednio nadzorująca opisywane i wartościowane stanowisko służbowe, zwana dalej "osobą nadzorującą", i przekazuje Zespołowi do spraw opisu i wartościowania stanowisk służbowych, zwanemu dalej "Zespołem", w terminie 14 dni od dnia utworzenia stanowiska służbowego. W przypadku przypisania zadań stanowisku służbowemu zgodnie z § 3 ust. 2, 2a albo 2b, zmiany czasochłonności ogólnej zadań oddziału celnego i komórki dozoru w urzędzie celnym oraz w przypadku, o którym mowa w § 6 ust. 5, do projektu opisu należy dołączyć uzasadnienie.

W niniejszej sprawie nie zostało wyjaśnione kto jako osoba nadzorująca sporządzał opis i wartościowanie stanowiska służbowego zaproponowanego skarżącemu. Jest natomiast oczywiste, że osoba ta nie zapoznała skarżącego z zatwierdzonym przez zespół opisem jego stanowiska – brak takiego dowodu w aktach sprawy.

Niespełnienie powyższego wymogu w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego stawiało skarżącego w sytuacji w której nie miał pełnej swobody w podjęciu właściwej decyzji co do propozycji z dnia 27 grudnia 2010r., od której przecież zależało czy pozostanie w służbie, czy też zostanie z niej zwolniony. Skarżący mógł albo zgodzić się na proponowane warunki i to bez względu na to, czy zostały one ustalone właściwie, albo utracić zatrudnienie. Z całą pewnością skarżący nie miał w dniu 7 stycznia 2011r. możliwości zgłaszania uwag i zastrzeżeń co do opisu stanowiska, nie można więc zgodzić się z argumentacją organu, że nie wykorzystał takiej możliwości.

W kontekście skutków wynikających dla funkcjonariusza z niezachowania wymogów § 14 zarządzenia opisane nieprawidłowości należało uznać za mogące mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.

W zaistniałym stanie prawnym jako przedwczesne należało ocenić zarzuty naruszenia zaskarżonym wyrokiem przepisów prawa materialnego.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 P.p.s.a. w zw. z art. 203 pkt. 1 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

W toku ponownego rozpoznania sprawy Dyrektor Izby Celnej w Olsztynie decyzję w przedmiocie ustalenia skarżącemu warunków służby wyda z zachowaniem wymogów przewidzianych w art. 222 ust. 3 ustawy o Służbie Celnej oraz § 14 zarządzenia Ministra Finansów z dnia 18 października 2010r., a więc w sposób zapewniający skarżącemu swobodny i przemyślany wybór co do przyjęcia lub nie przedstawionej propozycji.