Postanowienie WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 538/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2017-09-28 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: *Przyznano prawo pomocy w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych
Powołane przepisy: article: art. 245 par. 1, 2,3,  art. 246 par. 1 pkt 2,  par. 246 par. 3, art. 258 par. 1, 2 pkt 7
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu Michał Kazek po rozpoznaniu w dniu 28 września 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale II wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A.B. na decyzje Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku usunięcia zagrożenia dla zdrowia, życia ludzi i mienia oraz wad w stanie technicznym budynku postanawia 1. przyznać stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych; 2. odmówić przyznania stronie skarżącej prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.


UZASADNIENIE

Skarżąca A.B. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W jego uzasadnieniu podała, że jej sytuacja finansowa jest aktualnie bardzo trudna, jest współwłaścicielką (w 55%) budynku i działki o powierzchni 253 m², jej dochodem jest emerytura w kwocie 1.632,76 zł oraz pomoc finansowa ze strony córki w kwocie 600 zł miesięcznie. Do swoich miesięcznych zobowiązań i stałych wydatków zaliczyła skarżąca dwie raty kredytu w łącznej kwocie 702,15 zł oraz wydatki na utrzymanie mieszkania w łącznej kwocie 512 zł.

Z dokumentów przesłanych wraz z wnioskiem oraz na wezwanie wynika, ponad wcześniej podane fakty, że w roku 2016 wnioskująca strona uzyskała dochód w kwocie 23.445,48 zł oraz, że w postępowaniu toczącym się przed sądem powszechnym jest reprezentowana przez adwokata z wyboru. W przesłanym na wezwanie piśmie procesowym z 21 września 2017 r. strona poinformowała, że stosunek prawny łączący ją z adwokatem trwać będzie do dnia 23 listopada 2017 r.

W sprawie zważono, co następuje.

Stosownie do brzmienia art. 245 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2017 r. poz. 1369) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 ustawy procesowej). Częściowe zwolnienie z opłat lub wydatków może z kolei polegać - zgodnie z przepisem art. 245 § 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej. W przypadku osób fizycznych prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

Z kolei wedle art. 246 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjny-mi adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego moż-na ustanowić dla strony, która nie zatrudnia lub nie pozostaje w innym stosunku praw-nym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym (zd. 1). Nie dotyczy to adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ustanowionego na podstawie przepisów o prawie pomocy (art. 246 § 3 zd.2 ustawy procesowej). Z przywołanego wyżej unormowania wynika, że zatrudnianie lub pozostawanie przez stronę skarżącą, która wnioskuje o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, w stosunku prawnym z takim pełnomocnikiem (pochodzącym z wyboru adwokatem, radcą prawnym, doradcą podat-kowym lub rzecznikiem patentowym) stanowi przesłankę negatywną, wyłączającą przy-znanie jej prawa pomocy w tym zakresie i to bez względu na ocenę spełnienia przez tę stronę określonej w art. 246 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przesłanki przyznania jej prawa pomocy w tym zakresie.

Mając na uwadze przywołane przepisy prawa i wynikające z nich zasady rządzą-ce instytucją ustanowienia dla strony adwokata z urzędu referendarz sądowy stwierdził, że A. B., jak wynika z akt sprawy, pozostaje w stosunku prawnym zlecenia z adwokatem oraz, że ten adwokat nie został wyznaczony dla skarżącej z urzędu, w ramach przyznanego jej prawa pomocy. Na tej podstawie referendarz sądowy ustalił, że skarżąca pozostaje w stosunku prawnym z profesjonalnym pełnomocnikiem procesowym pochodzącym z wyboru, o którym mowa w art. 246 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Tym samym nie mógł przyznać wnioskodawcy prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu. Dla tej przyczyny referendarz sądowy postanowił, jak w punkcie 2. sentencji o odmowie przyznania stronie skarżącej prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu.

Na marginesie tej części rozważań należy wskazać, że strona postępowania jest uprawniona do ponownego złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy, w tym w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika procesowego z urzędu (adwokata), gdy w doszło do zmiany stanu faktycznego w zakresie przesłanek przyznania prawa pomocy. Do takiej zmiany, w kontekście niniejszej sprawy, zaliczyć należy rozwiązanie stosunku prawnego z adwokatem z wyboru, który – jak wynika z akt sprawy - reprezentuje ją w innym postępowaniu sądowym.

Przechodząc do rozważań na zasadnością przyznania stronie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, należało wskazać, że z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych wynika, iż ich ponoszenie przez stronę postępowania sądowoadministracyjnego jest zasadą, natomiast zwolnienie z ich uiszczenia winno nastąpić w sytuacjach wyjątkowych. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych jest instytucją stosowaną w przypadku osób charakteryzujących się ubóstwem (przykładowo do takich osób zaliczyć można osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione zostały całkowicie środków do życia). Ubiegający się o taką pomoc powinni poczynić oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania.

Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, którymi należy kierować się rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy, jak i stan faktycz-ny sprawy, referendarz sądowy stwierdził, że w przypadku wnioskodawcy wystąpiła ustawowa przesłanka przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, określona w art. 246 § 1 pkt 2) Prawa o postępowa-niu przed sądami administracyjnymi. Skarżąca wykazała, że nie jest w stanie bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego siebie ponosić kosztów sądowych w sprawie. Świadczą o tym wysokość dochodu gospodarstwa domowego skarżącej i brak majątku podlegającego spieniężeniu, sytuacja życiowa skarżącej oraz wydatki na jej konieczne utrzymanie.

Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2) i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, referendarz sądowy postanowił jak w punkcie 1. sentencji.