Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 3363/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-05-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 156 par. 1 pkt. 2
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: par. 2 pkt. 1 i 3
journal: Dz.U. 2009 nr 40 poz 329
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania  pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach  gospodarowania (ONW)" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Andrzej Kania, Sędzia WSA - Barbara Mleczko-Jabłońska, Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński (spr.), Protokolant specjalista - Justyna Macewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 maja 2016 r. sprawy ze skargi małoletniego A.B. reprezentowanego przez przedstawiciela ustawowego Z.B. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o przyznaniu pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania oddala skargę


UZASADNIENIE

Po rozpatrzeniu odwołania A.B., reprezentowanego przez pełnomocnika od decyzji Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w L. Nr [...] z dnia [...] marca 2015 r. o stwierdzeniu nieważności decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O. Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r w sprawie przyznania małoletniemu A.B. pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na rok 2012. Prezes ARiMR decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r.nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu własnej decyzji organ przywołał m.in.: następujące okoliczności faktyczne i prawne:

W dniu [...] maja 2012 r. do Biura Powiatowego ARiMR w O. wpłynął wniosek małoletniego A.B., reprezentowanego przez przedstawiciela ustawowego Z.B., o przyznanie między innymi pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2012. (A.B. urodził się w dniu [...] maja 2010 r.)

W dniu [...] kwietnia 2013 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w O. wydał decyzję Nr [...] o przyznaniu A.B. płatności ONW na rok 2012 w łącznej wysokości 2658,36 zł, w tym:

• ONW - Nizinna strefa I w wysokości 150,36 zł

• ONW - Nizinne strefa II w wysokości 2508,00 zł.

Przedmiotowa decyzja została doręczona za potwierdzeniem odbioru na adres Z.B. w dniu [...] kwietnia 2013 r. Natomiast zawiadomieniem z dnia [...] sierpnia 2014 r. [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w L. poinformował A.B., o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności w/w decyzji.

Powodem wszczęcia postępowania z urzędu była konieczność zweryfikowania, czy w/w decyzja administracyjna wydana przez Kierownika Biura Powiatowego w O. obarczona jest wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 2 Kpa poprzez naruszenie art. 98 § 2 i art. 101 § 3 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy. W dniu [...] marca 2015 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR stwierdził nieważność w/w decyzji (rozstrzygnięciem nr[...]) , a po rozpoznaniu odwołania od tegoż rozstrzygnięcia Prezes ARiMR wydał w dniu [...] grudnia 2014 r. decyzję nr [...] którą uchylił je w całości.

W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR wydał w dniu [...] marca 2015 r. decyzję nr.[...] o stwierdzeniu nieważności decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w O. (z dnia [...] kwietnia 2013 r.) w sprawie przyznania A.B. płatności ONW na 2012 rok.

Uznając trafność powyższego rozstrzygnięcia organ odwoławczy przypomniał, że w ocenie Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w L. złożenie przez Z.B., jako reprezentanta ustawowego małoletniego A.B., w jego imieniu wniosku o przyznanie płatności ONW na rok 2012, bez uprzedniego zezwolenia sądu opiekuńczego, stanowi czynność przekraczającą zakres zwykłego zarządu majątkiem. Czynność przekraczająca zwykły zarząd, dokonana przez rodzica bez wymaganej zgody sądu opiekuńczego, zdaniem organu, jest nieważna, jako naruszająca przepis bezwzględnie obowiązujący (art. 101 § 3 K.r.o. w związku z art. 58 § 3 Kc).

Jak wynika z uzasadnienia decyzji Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w L. Nr [...] z dnia [...] marca 2015 r. w związku ze złożeniem wniosku o przyznanie płatności ONW i następnie wydaniem decyzji o przyznaniu płatności ONW, producent rolny zobowiązuje się do użytkowania rolniczego deklarowanych działek rolnych i przestrzegania określonych w przepisach norm i wymogów w gospodarstwie. W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości w realizacji programu zostały przewidziane określone sankcje, a w przypadku zaprzestania działalności rolniczej na deklarowanych działkach, nawet obowiązek zwrotu pobranych płatności ONW, stąd podjęcie zobowiązania ONW wymaga każdorazowej kontroli sądu opiekuńczego. Jednocześnie organ wyjaśnił, że "(...) przy wykładni przewidzianego w art. 101 § 3 K.r.o. pojęcia czynności przebaczających zakres zwykłego zarządu majątkiem dziecka należy mieć na uwadze, że u podłoża tego przepisu leży dobro dziecka i ochrona jego interesów majątkowych. Wobec czego złożenie wniosku o przyznanie płatności ONW winno być poprzedzone uzyskaniem zgody sądu opiekuńczego, na podjęcie przez małoletniego zobowiązania wiążącego się z koniecznością corocznego składania wniosku i przestrzegania wymagań i norm określonych w przepisach o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, zgodnie z przepisami art. 50a i art. 51 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r.

Organ I Instancji podkreślił, iż małoletni nie jest właścicielem deklarowanych do płatności działek rolnych stąd między nim a właścicielem tychże działek rolnych, powinien istnieć stosunek prawny wprowadzający go w posiadanie i w związku z tym uprawniający do złożenia wniosku o przyznanie płatności ONW oraz zaciągnięcia zobowiązania pięcioletniego z tytułu gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. Wobec czego małoletni nie może być uznawany za posiadacza działek rolnych na dzień [...] maja 2012 roku.

W konkluzji w ocenie Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w L. "Rażące naruszenie prawa przez Kierownika Biura Powiatowego w O. przejawia się w przyznaniu płatności ONW osobie, która nie mogła bez zezwolenia sądu opiekuńczego zaciągnąć zobowiązania pięcioletniego, które jest bezpośrednio związane z przyznaniem płatności ONW, a także nie była posiadaczem deklarowanych do płatności działek rolnych, gdyż wszystkie umowy związane z uprawą cudzego gruntu zawarte z małoletnim, niemającym pełnej zdolności do czynności prawnych, bez uprzedniej zgody sądu opiekuńczego są nieważne, co stanowi, że Kierownik Biura Powiatowego naruszył § 2 pkt 1 i 3 rozporządzenia ONW w zw. z art. 101 § 3 kro oraz w zw. z art. 2 lit. a i c rozporządzenia nr 73/2009. "

Organ Odwoławczy przypomniał, że z akt rozpatrywanej sprawy bezspornie wynika, że Strona postępowania – A.B., urodził się [...] maja 2010 r., a zatem w dniu składania wniosku o przyznanie płatności ONW na rok 2012 miał dwa lata. Reprezentant ustawowy A.B.- jego ojciec Z.B., złożył w imieniu małoletniego syna wniosek o przyznanie płatności ONW na rok 2012. Zadeklarowane we wniosku o przyznanie płatności ONW na rok 2012 grunty rolne nie były własnością małoletniego A.B.. Brak jest również zezwolenia sądu opiekuńczego na wejście w posiadanie przedmiotowych gruntów oraz na zaciągnięcie pięcioletniego zobowiązania ONW.

Organ Odwoławczy stanął jednak na stanowisku, że w zaskarżonej decyzji Nr [...] z dnia [...] marca 2015 r. organ niezasadnie uznał, ze brak stosownego zezwolenia sądu opiekuńczego spowodował utratę prawa do złożenia - wniosku o przyznanie małoletniemu A.B. płatności ONW na rok 2012, a tym samym rację ma Strona skarżąca, że w sprawie nie nastąpiła jakakolwiek utrata prawa do złożenia wniosku. Istotą sprawy, jest to, że wniosek został złożony. Dokonano tego w sposób uprawniony, tj. bez konieczności zastosowania w tej kwestii procedury opisanej w art. 101 § 3 K.r.o. W konsekwencji zasadne są również zarzuty odwołania dotyczące możliwości złożenia przez Z.B. jako przedstawiciela ustawowego A.B. wniosku o przyznanie płatności ONW na rok 2012 bez uprzedniego zezwolenia sądu opiekuńczego.

W konkluzji stwierdzono, że merytoryczna ocena wniosku o przyznanie małoletniemu A.B. płatności ONW na rok 2012, który spełnia wymogi formalne, była prawną konsekwencją jego złożenia, a nie rażącym naruszeniem prawa.

W dalszej kolejności organ II Instancji podniósł, że uprawnionym do przyznania płatności ONW na rok 2012 jest rolnik, który między innymi posiada na dzień [...] maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności działki rolne o określonej powierzchni, przy czym płatność ta może być przyznana tym rolnikom, którzy faktycznie rolniczo użytkują posiadane działki rolne, a zatem tym, którzy samodzielnie decydują o rodzaju upraw, o dokonaniu zabiegów agrotechnicznych, zbieraniu plonów, a przy tym utrzymują grunty zgodnie z normami dobrej kultury rolnej przez określony czas.

Zadeklarowane we wniosku o przyznanie płatności ONW na rok 2012 grunty rolne nie były własnością małoletniego A.B.. Wnioskodawca, reprezentowany przez przedstawiciela ustawowego, w chwili składania wniosku o przyznanie płatności ONW na rok 2012 miał 2 lata, co oznacza, że nie było możliwości, aby samodzielnie wszedł w posiadanie działek rolnych deklarowanych do płatności. W ocenie organu odwoławczego wejście przez małoletniego A.B. w posiadanie gruntów rolnych zadeklarowanych do płatności ONW na rok 2012, wymagało zezwolenia sądu opiekuńczego. Rozporządzenie tak znacznym majątkiem dziecka, jest czynnością przekraczającą zwykły zarząd. W konsekwencji nabycie posiadania gruntów rolnych zadeklarowanych do płatności ONW na rok 2012 bez zezwolenia sądu opiekuńczego było sprzeczne art. 101 § 3 K.r.o.

Jednocześnie przyznanie małoletniemu A.B. płatności ONW na rok 2012 jest związane z zobowiązaniem do użytkowania rolniczego deklarowanych działek rolnych i przestrzegania określonych w przepisach norm i wymogów w gospodarstwie rolnym oraz z pięcioletnim zobowiązaniem do prowadzenia działalności rolniczej na obszarach ONW. Natomiast w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości w realizacji programu, zostały przewidziane określone sankcje, a w przypadku zaprzestania działalności rolniczej na deklarowanych działkach, nawet obowiązek zwrotu pobranych płatności ONW w całości lub w części. Podjęcie przez A.B. pięcioletniego zobowiązania ONW wymagało uzyskania zezwolenia sądu opiekuńczego. Z akt sprawy nie wynika zaś, aby takie zezwolenie zostało wydane.

Zdaniem Organu odwoławczego w związku z powyższym wskazać. należy, że przyznanie małoletniemu A.B. płatności ONW na rok 2012 pomimo, że małoletni nie był posiadaczem na dzień [...] maja 2012 r. działek rolnych zadeklarowanych do płatności (z uwagi na brak zezwolenia sądu opiekuńczego na wejście w posiadanie przedmiotowych gruntów) oraz nie posiadał zezwolenia sądu opiekuńczego na zaciągniecie zobowiązania pięcioletniego, które jest bezpośrednio związane z przyznaniem płatności ONW na rok 2102, stanowi rażące naruszenie przepisu § 2 pkt 1 i pkt 3 rozporządzenia ONW w związku z art. 101 § 3 K.r.o. oraz w związku z art. 2 lit. a i c rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 i uzasadniało stwierdzenie przez Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w L. nieważności tej decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 Kpa.

Decyzję organu odwoławczego zaskarżył reprezentowany przez pełnomocnika A.B. zarzucając jej naruszenie. art. 156 § 1 kpa pkt 2 kpa w zw. z § 2 pkt 1 i 3 rozporządzenia ONW, art. 101 § 3 kro i art. 2 lit. a i c rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 przez przyjęcie, że Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w L. decyzją z dnia [...].03.2015 r. (znak [...]) zasadnie stwierdził nieważności decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O. z dnia [...].04.2013 r. (znak:[...]) w sprawie przyznania małoletniemu A.B. pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na rok 2012 z powodu jej wady rażącego naruszenia prawa na skutek braku zezwolenia sądu opiekuńczego na wejście w posiadanie działek rolnych zadeklarowanych do płatności ONW na rok 2012 oraz na zaciągnięcie zobowiązania pięcioletniego, które jest bezpośrednio związane z przyznaniem płatności ONW na rok 2012.

Podnosząc powyższe skarżący wniósł o:

1. Uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Nr [...] Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w L. z dnia [...].03.2015 r.

2. Zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi podniesiono m.in.: iż Prezes ARiMR stanął na stanowisku, że małoletni A.B. " nie był posiadaczem na dzień [...] maja 2012 r. działek rolnych zadeklarowanych do płatności". Przy czym brak tego posiadania wywiódł on nie z faktu, że małoletni A.B. nie był w tej dacie we władaniu tych gruntów rolnych ( okoliczność, iż były one w jego władaniu była bowiem bezsporna w niniejszej sprawie), lecz wyłącznie "z uwagi na brak zezwolenia sądu opiekuńczego na wejście w posiadanie przedmiotowych gruntów".

W związku powyższym skarżący podkreśla, że posiadanie nie jest stanem faktycznym dlatego nie dotyczą go żadne ograniczenia charakterystyczne dla praw.

W konsekwencji do jego nabycia nie jest konieczne dokonanie jakiejkolwiek czynności prawnej ( tu: zawarcie umowy), ani uzyskanie jakiegokolwiek zezwolenia ( tu zezwolenia sądu opiekuńczego), lecz wyłącznie wejście we władanie rzeczy ( tu gruntów rolnych).

Tym samym nie można zasadnie przyjąć, że do oceny skuteczności nabycia posiadania (stanu faktycznego) ma zastosowanie art. 101 § 3 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, a w konsekwencji także sankcja nieważności z art. 58§ 1 Kodeksu cywilnego. Przedstawiciel ustawowy małoletniego w ramach zarządu jego majątkiem może bowiem w jego imieniu i na jego rachunek nabyć posiadanie gruntów rolnych bez tytułu prawnego. Błędny jest zatem pogląd Prezesa ARiMR, że do nabycia posiadania przedmiotowych gruntów rolnych przez małoletniego A. B. konieczne było zezwolenie sądu opiekuńczego, a w konsekwencji, że nie był on ich posiadaczem na dzień [...] maja 2012r. Jak słusznie zauważa się w doktrynie "Posiadaczem może być osoba nieposiadająca pełnej zdolności do czynności prawnych, a także cudzoziemiec, nawet jeśli na nabycie własności nieruchomości powinien uzyskać zezwolenie."

Niezasadny jest również pogląd Prezesa ARiMR, że " na zaciągnięcie zobowiązania pięcioletniego, które jest bezpośrednio związane z przyznaniem płatności ONW na rok 2012" konieczne było także zezwolenie sądu opiekuńczego. Przy czym Prezes ARiMR (podobnie jak Dyrektor Oddziału ARiMR) uznał tę okoliczność za przesłankę (warunek) do złożenia wniosku - tymczasem przepisy wspólnotowe i krajowe dotyczące płatności nie wprowadzają takiego wymogu. Jeżeli już Prezes ARiMR uznał, że w tym kontrolowanym postępowaniu administracyjnym wymagane było zezwolenie sądu opiekuńczego, to powinien je uznać za zagadnienie wstępne, które obliguje organ I instancji do podjęcia postępowania w trybie art. 97 § 1 pkt. 4 kpa i czynności stosownie do art. 100 § 1 kpa, a więc co najwyżej, jako przesłankę (warunek) do wydania decyzji.

Tymczasem Prezes ARiMR, upraszczając w sposób nieuprawniony procedowanie w niniejszej sprawie, uznał arbitralnie, że przedstawiciel ustawowy małoletniej strony powinien uzyskać takie zezwolenie sądu opiekuńczego zanim jeszcze złożył wniosek.

Arbitralność takiego procedowania wiąże się z tym, że zezwolenie sądu opiekuńczego jest wymagane tylko na czynności przekraczające zakres zwykłego zarządu. Okoliczność ta (co jest, a co nie jest taką czynnością) jest wybitnie ocenna – strona i organ administracyjny ( jak pokazuje też niniejsza sprawa) mogą mieć rozbieżne oceny tego stanu rzeczy – brak jest bowiem definicji legalnej tego pojęcia.

Biorąc powyższe pod uwagę, Prezes ARiMR nie wykazał w niniejszej sprawie, że doszło do rażącego naruszenia prawa, o czym decydują 3 przesłanki : oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub społeczne – skutki, które wywołuje decyzja.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko.

Sąd zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja pierwszoinstancyjna nie zostały wydane z naruszeniem prawa, o jakim mowa w art. 156 § k.p.a.

Przede wszystkim podkreślić jednak należy, że postępowanie prowadzone na podstawie ww. przepisu jest postępowaniem nadzwyczajnym i stanowi wyłom od zasady stabilności decyzji. Z tego też powodu ustalenie podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji musi być niewątpliwe.

Należy również pamiętać o tym, że celem postępowania nieważnościowego nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, lecz przeprowadzenie weryfikacji ostatecznej decyzji w kontekście tego czy jest ona dotknięta jedną z kwalifikowanych wad wskazanych w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a. Przepis ten stanowi, że organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji która:

1) wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości.

2) wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa,

3) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną,

4) została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie,

5) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalności ma charakter trwały,

6) w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą,

7) zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa.

Podkreślenia wymaga, że organ prowadzący postępowanie w sprawie nieważności decyzji nie jest kompetentny do rozstrzygnięcia jej co do meritum. W postępowaniu prowadzonym w omawianym trybie organ ma obowiązek rozpatrywać sprawę jedynie w granicach określonych w art. 156 § 1 k.p.a. to znaczy nie może rozpatrywać jej, co do istoty tak jak w postępowaniu odwoławczym. Organ orzeka, zatem wyłącznie kasacyjne stwierdzając nieważność decyzji albo jej niezgodność z prawem a w przypadku braku przesłanek do wydania takiego orzeczenia odmawia stwierdzenia nieważności decyzji. Wśród przesłanek wymienionych w cytowanym wyżej art. 156 § 1 k.p.a jest m.in. i ta na którą powoływał się organ. Chodzi mianowicie o wydanie w postępowaniu zwykłym decyzji z rażącym naruszeniem prawa( pkt.2).

Odnosząc się do tej przesłanki przypomnieć należy, że w kwestii pojęcia "rażące naruszenie prawa" wielokrotnie wypowiadała się zarówno nauka prawa jak i judykatura. Analiza ich dorobku pozwala na stwierdzenie, iż zachodzi ono wówczas, gdy treść rozstrzygnięcia pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że owo rozstrzygnięcie nie może być akceptowane jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Rażące naruszenie prawa jest więc z reguły wyrazem ewidentnego oczywistego błędu w interpretacji prawa i ma miejsce wtedy gdy stwierdzone naruszenie ma znacznie większą wagę aniżeli stabilność ostatecznego rozstrzygnięcia organu administracji.

O rażącym naruszeniu prawa można, zatem mówić wtedy gdy spełnione zostaną trzy przesłanki:

1. naruszenie prawa ma charakter oczywisty,

2. charakter przepisu, który został naruszony pozwala na uznanie oczywistości naruszenia,

3. przemawiają za tym racje ekonomiczne i gospodarcze, które wywołuje rozstrzygnięcie,

Przechodząc na grunt przedmiotowej sprawy przypomnieć trzeba iż decyzją której nieważność stwierdzono przyznano skarżącemu płatność ONW na rok 2012 w łącznej wysokości 2658,36 zł. Wówczas kiedy decyzja ta została wydana ([...] kwietnia 2013 r.) skarżący miał niecałe 2 lata ( urodził się [...] maja 2010 r.).

Stosownie do §2 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków (...) – d z u 2009.40.329 ( dalej. rozp. ONW) w wersji obowiązującej w kampanii roku 2012 płatność ONW przysługuje rolnikowi w rozumieniu przepisów art. 2 lit, a rozporządzenia nr 73/2009, zwanemu dalej "rolnikiem":

który podjął zobowiązanie, o którym mowa w:

1) art. 14 ust. 2 tiret drugie rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) oraz zmieniającego i uchylającego niektóre rozporządzenia (Dz. Urz. WE L 160 z 26.06.1999, str. 80, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 25, str. 391, z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1257/1999", albo

a) art. 37 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1, z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1698/2005";

2) jeżeli łączna powierzchnia działek rolnych w rozumieniu art. 2 pkt 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z 02.12.2009, str. 65) zwanych dalej "działkami rolnymi", lub ich części, położonych na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, zwanych dalej "obszarami ONW", na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 2 lit, c rozporządzenia nr 73/2009, posiadanych w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, wynosi co najmniej 1 ha;

3) do położonej na obszarach ONW powierzchni działek rolnych lub ich części, będących w jego posiadaniu w dniu [...] maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, wynoszącej nie więcej niż 300 ha;

4) jeżeli został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, zwany dalej "numerem identyfikacyjnym";

5) jeżeli są przestrzegane wymogi i normy określone w przepisach o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, zgodnie z przepisami art. 50a i art. 51 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1, z późn. zm.).

Co istotne płatność ONW została przyznana na mocy decyzji nie tylko osobie liczącej niespełna 2 lata ale i nie posiadającej na dzień [...] maja 2012 r. działek rolnych co do których został złożony wniosek o płatność.

Skarżący będąc małym dzieckiem nie mógł nie tylko posiadać działek rolnych w rozumieniu § 2 ust.3 rozporządzenia ONW ale i prowadzić działalności rolniczej w rozumieniu art. 2 lit c rozporządzenia nr 73/ 2009.

W tym stanie rzeczy rozważania organu odwoławczego wskazujące na to, że wejście przez małoletniego w posiadanie gruntów wymagało zezwolenia sądu opiekuńczego należy uznać za zbędne. Podobnie rzecz się ma gdy chodzi o poglądy których istotą jest uznanie jakoby podjęcie przez małoletniego zobowiązania ONW również wymagało takiego zezwolenia. Jest tak dlatego nie tylko ze względu na wiek skarżącego A.B. ale i na odpowiedź na wezwanie nr.[...] z dnia [...] lutego 2015 r. wystosowane przez Dyrektora [...] Oddziału ARiMR w L. i do pełnomocnika reprezentującego skarżącego w postępowaniu administracyjnym. Otóż w odpowiedzi na to wezwanie wskazano nm. in:, że :

• uzyskaniu przez A.B. posiadania działek zgłoszonych do płatności nie towarzyszyło zawarcie formalnej umowy, a posiadanie to uzyskał on poprzez rozpoczęcie wykonywania działalności rolniczej na tych działkach które to posiadanie nie było kwestionowane przez inne podmioty,

• A.B. nie posiada dokumentu zezwolenia sądu na wejście w posiadanie tychże działek gdyż zezwolenie takie nie jest konieczne albowiem wejście w posiadanie działek ( przez niego) nie będących jego własnością nie jest czynnością zarządu jego majątkiem ( jest to czynność faktyczna).

• Powyższa odpowiedź nie wyjaśnia jednak (bo wyjaśniać nie mogła) w jaki sposób małoletni rozpoczął wykonywanie działalności rolniczej i w jaki sposób ją wykonywał mając dwa lata. Nie wyjaśnia również kto i na jakiej podstawie taką działalność prowadził w jego imieniu, a w szczególności czy takowa była prowadzona.

W tym miejscu nie od rzeczy będzie ponowne przypomnienie, że uprawnionym do przyznania płatności ONW na rok 2012 był rolnik który posiadał na dzień [...] maja tego roku działki rolne o określonej powierzchni, oraz faktycznie użytkował te działki ( por. im. In: wyroki WSA: w Poznaniu z dnia 24 czerwca 2014 r. sygn. Akt III SA/Po 1503/13 – lex nr 150409, w Białymstoku z dnia 22 maja 2013 r. sygn. Akt I Sa/Bk 129/B – lex nr1326931 oraz w Łodzi z dnia 8 grudnia 2011 r. w sygn.. akt III SA/ Łd 813/11).

W tym stanie rzeczy sąd uznaje za niemające związku z istotą sprawy niniejszej rozważania organu jak i skargi w kwestii wykładni art. 101 k.r.i.o. oraz art. 336 kc.

Mając zatem powyższe na względzie sąd podziela pogląd organu odwoławczego iż przyznanie małoletniemu płatności ONW na rok 2012 pomimo iż nie był on posiadaczem w dniu [...] maja 2012 r. działek zadeklarowanych do płatności, a zatem i nie mógł realizować zobowiązania o którym mowa w § 2 rozporządzenia ONW było rażącym ( w rozumieniu art.156 §1 pkt 2 Upa) naruszeniem § 2 pkt 1 i 3 tegoż rozporządzenia.

Podstawą wyroku jest art. 151 ppsa.