Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 528/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2022-12-01 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6122 Rozgraniczenia nieruchomości
Hasła tematyczne: Rozgraniczenie nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 262 par. 1 pkt 2, art. 264 par. 1
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jarosław Wichrowski (spr.) Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Saniewski asesor WSA Mariusz Pawełczak po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 1 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi M. H. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2022 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kosztów rozgraniczenia nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] marca 2022 r., znak: [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. po rozpoznaniu zażalenia złożonego przez M. H. (dalej określany jako Skarżący) na postanowienie Wójta Gminy T. z dnia [...] stycznia 2022 r., znak: [...], w przedmiocie ustalenia kosztów postępowania w sprawie rozgraniczenia nieruchomości, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 oraz art. 264 § 1 w zw. z art. 262 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm., dalej powoływana jako kpa) - uchylił zaskarżone postanowienie w części dotyczącej określenia terminu uiszczenia kosztów określonych w pkt 1, 2 i 3 sentencji postanowienia i wyznaczył termin na 7 dni od daty uprawomocnienia się postanowienia oraz w pozostałej części zaskarżone postanowienie utrzymał w mocy.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że zaskarżonym postanowieniem Wójt Gminy T., działając na podstawie art. 264 § 1 w zw. z art. 262 § 1 kpa oraz art. 152 Kodeksu cywilnego ustalił koszty postępowania w sprawie wydania decyzji o rozgraniczeniu nieruchomości stanowiącej własność Gminy D. z nieruchomościami sąsiednimi w kwocie [...] zł. Jednocześnie Wójt zobowiązał Gminę D. do uiszczenia kosztów rozgraniczenia w kwocie [...] zł, Gminę O. do uiszczenia kosztów w kwocie [...], a właściciela działek nr [...] i [...] tj. Skarżącego do uiszczenia kosztów w kwocie [...] zł.

W uzasadnieniu postanowienia Wójt podał, że [...] stycznia 2022 r. została wydana decyzja nr [...] o umorzeniu w całości postępowania administracyjnego dotyczącego rozgraniczenia działki stanowiącej własność Gminy D. z nieruchomościami sąsiednimi na podstawie protokołu granicznego nr [...] z [...] sierpnia 2021 r. i [...] października 2021 r. sporządzonego przez uprawnionego geodetę, ponieważ wystąpił spór graniczny. Organ wyjaśnił, powołując się na uchwałę siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11.12.2006 r., I OPS 5/06, że kosztami postępowania o rozgraniczenie nieruchomości mogą być obciążone strony będące właścicielami sąsiadujących nieruchomości, a nie tylko strona, która zażądała wszczęcia postępowania - postępowanie to toczy się bowiem w interesie każdej ze stron postępowania. Organ wskazał, że koszty postępowania rozgraniczeniowego obejmują wynagrodzenie geodety w kwocie [...] zł. Koszty te zostały rozdzielone przy uwzględnieniu ilości rozgraniczanych działek - 3. Organ ustalił, że koszt rozgraniczenia działki nr ewid. [...] z każdą kolejną działką wynosi [...] zł ([...] zł: 3 = [...] zł), a więc właściciele sąsiadujących działek powinni ponieść koszty po [...] zł. Wobec powyższego Gmina D. powinna zapłacić - [...] zł, Gmina O. - [...] zł, natomiast Skarżący - [...] zł.

Zażalenie na powyższe postanowienie złożył Skarżący. Podniósł, że Wójt Gminy D. oświadczył w dokumencie - uchwała nr [...] Rady Gminy D. z [...] grudnia 2020 r. - że granice drogi (działki [...] ) ma ustalone zarówno z lewej jak i prawej strony, a przebieg wytyczył uprawniony geodeta, a zatem działanie organu i praca geodety były bezpodstawne i bezprzedmiotowe, więc dlaczego ma za to płacić. Argumentował, że jeżeli nie ma ustalonych granic działki [...], to w takim razie Wójt Gminy D. dopuścił się poświadczenia nieprawdy w dokumentach oraz przekroczenia uprawnień (samowolne ustalenie granic). Dotyczy to również geodety wytyczającego przebieg działki [...] przed przebudową drogi w "istniejących granicach", których ta działka nie ma do dziś, przywłaszczył też tzw. pas sporny poza "spokojnym stanem" ustalonym w 2003 r., przywłaszczył fragment działki [...] pod budowę drogi. Skarżący przedstawił swoje stanowisko na temat nieprawidłowości związanych z procedurą rozgraniczenia i podstaw do jej aktualnego prowadzenia oraz sformułował zarzuty do geodety prowadzącego czynności w zakresie rozgraniczenia. Wskazał, że rozgraniczenie było przeprowadzone tylko w interesie Gminy D. - niedopełnienie obowiązku wytyczenia granic działki [...] przed "przebudową drogi w istniejących granicach" i nie zgodził się płacić za czyjeś błędy. Przywołał treść art. 262 § 1 kpa oraz stanowisko 7 sędziów NSA z 11.12.2006 r. oraz późniejsze orzecznictwo NSA - sygn. akt I OSK 2211/14, wskazujące, że orzeczenie kosztach postępowania następuje zawsze na podstawie oceny stanu faktycznego sprawy i zgromadzonego w jej toku materiału dowodowego. W rezultacie, wydając orzeczenie w przedmiocie kosztów postępowania, organ musi zawsze brać pod uwagę to, czy zachowanie stron uzasadnia obciążenie kosztami postępowania tylko jedną z nich czy wszystkie.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W., rozpoznając sprawę, wskazało, że Wójt Gminy T. postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2021 r. znak: [...] wszczął postępowanie rozgraniczeniowe działki nr ewid. [...] z sąsiednimi nieruchomościami oznaczonymi numerami [...], [...], [...], a do przeprowadzenia czynności technicznych związanych z ustaleniem przebiegu granic upoważnił uprawnionego geodetę. W umowie ustalono wynagrodzenie geodety na kwotę [...] zł. Geodeta przystąpił do czynności ustalenia przebiegu granic, które zakończył w dniu [...] października 2021 r., co potwierdza spisany protokół graniczny. Geodeta sporządził także opinię do protokołu granicznego, w której stwierdził, że w wyniku analizy materiałów archiwalnych oraz stanowiska Skarżącego stwierdzono, iż istnieje spór co do przebiegu granic działki nr [...] z działkami nr [...] i [...]. W tej sytuacji, po zawiadomieniu stron o zakończeniu postępowania, decyzją z [...] stycznia 2022 r. nr [...] Wójt Gminy T. umorzył w całości postępowanie administracyjne w sprawie rozgraniczenia nieruchomości na podstawie załączonego protokołu granicznego Nr [...] z [...] sierpnia 2021 r. i z [...] października 2021 r. sporządzonego przez uprawnionego geodetę z powodu wynikłego sporu co do przebiegu granic nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] z nieruchomościami oznaczonymi jako działki nr [...], [...], [...].

SKO wyjaśniło, że postępowanie o rozgraniczenie nieruchomości unormowane jest w przepisach ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 1990 ze zm., dalej powoływana jako "p.g.k."), natomiast w odniesieniu do kosztów postępowania rozgraniczeniowego zastosowanie znajduje także przepisy zawarte w ustawie z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r. poz. 1740 ze zm. - dalej K.c.).

Zgodnie z art. 29 ust. 1 p.g.k., rozgraniczenie nieruchomości ma na celu ustalenie przebiegu ich granic przez określenie położenia punktów i linii granicznych, utrwalenie tych punktów znakami granicznymi na gruncie oraz sporządzenie odpowiednich dokumentów. Wydanie decyzji o rozgraniczeniu nieruchomości poprzedza dokonanie oceny prawidłowości wykonania czynności ustalenia przebiegu granic nieruchomości przez upoważnionego geodetę oraz zgodności sporządzonych dokumentów z przepisami i włączenie dokumentacji technicznej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego (art. 33 ust. 2 pkt 1 i 2 p.g.k.).

Stosownie do art. 31 ust. 1 p.g.k., czynności ustalenia przebiegu granic wykonuje geodeta upoważniony przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta). Z powołanego przepisu wynika, że co do zasady umowę z geodetą, w tym również dotyczącą wynagrodzenia, zawiera organ prowadzący postępowanie. Brak jest przy tym w ustawie Prawo geodezyjne i kartograficzne, jak również w Kodeksie cywilnym przepisu prawa uprawniającego organ administracji publicznej do orzekania w decyzji o rozgraniczeniu o rozliczeniu kosztów postępowania, w tym kosztów wykonania czynności przez geodetę wyznaczonego przez organ. Tym samym kwestia kosztów postępowania rozgraniczeniowego, w tym kosztów czynności geodety, może być rozważona w ramach art. 264 § 1 kpa, który stanowi, że jednocześnie z wydaniem decyzji organ administracji publicznej ustali w drodze postanowienia wysokość kosztów postępowania, osoby zobowiązane do ich poniesienia oraz termin i sposób ich uiszczenia.

W toku postępowania rozgraniczeniowego powstają koszty, między innymi związane z wynagrodzeniem uprawnionego geodety, których obowiązek pokrycia nie obciąża organu prowadzącego postępowanie (zob. wyrok WSA w Warszawie z 30.10.2007 r., VIII SA/Wa 436/07). W orzecznictwie sądów administracyjnych zostało utrwalone stanowisko, zgodnie z którym, mimo że postępowanie rozgraniczeniowe może przebiegać w dwóch stadiach: administracyjnym i sądowym, to sama instytucja prawna "rozgraniczenia nieruchomości", choć uregulowano ją w dwóch aktach prawnych - Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz Kodeks cywilny - stanowi jedną całość. Powyższe ma istotne znaczenie dla ustalenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego (na jego administracyjnym etapie) i sposobu obciążania nimi stron w konkretnej sprawie. Oznacza bowiem, że dokonując rozliczenia tych kosztów, należy uwzględniać nie tylko treść przepisów dotyczących ponoszenia kosztów w postępowaniu administracyjnym (art. 261 -267 kpa), ale także przepisy K.c. dotyczące zasad rozgraniczania nieruchomości (art. 152-153 K.c.).

Zgodnie z art. 262 § 1 pkt 2 kpa, stronę obciążają te koszty postępowania, które zostały poniesione w interesie lub na żądanie strony, a nie wynikają z ustawowego obowiązku organów prowadzących postępowanie. Oznacza to, że udział w kosztach postępowania administracyjnego zależy od posiadania przez określony podmiot interesu prawnego, czyli interesu własnego, indywidualnego, opartego na konkretnym przepisie prawa powszechnie obowiązującego. Stosownie zaś do treści art. 153 K.c., koszty rozgraniczenia właściciele nieruchomości ponoszą po połowie, co jest powiązane z zasadą sformułowaną w art. 152 K.c., że właściciele gruntów sąsiadujących mają obowiązek współdziałania przy rozgraniczaniu gruntów oraz przy utrzymywaniu stałych znaków granicznych. Skoro zatem, jak wynika z art. 152-153 K.c., postępowanie rozgraniczeniowe toczy się w istocie co do zasady w interesie podmiotów uczestniczących w rozgraniczeniu, to są one zobowiązane do udziału w kosztach bez względu na to, na czyj wniosek wszczęto postępowanie. Tym samym, zarówno w stadium administracyjnym jak i sądowym, koszty postępowania rozgraniczeniowego obciążają co do zasady strony będące właścicielami rozgraniczanych nieruchomości (z uwagi na ich interes w postępowaniu - art. 262 § 1 pkt 2 kpa) według zasady wyrażonej w art. 152 K.c., tj. należy obciążyć kosztami rozgraniczenia po połowie strony będące właścicielami gruntów sąsiadujących objętych rozgraniczeniem.

Spory co do obowiązku ponoszenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego ostatecznie przesądziła uchwała siedmiu sędziów NSA z 11.12.2006 r., I OPS 5/06, według której organ administracji publicznej, orzekając o kosztach postępowania rozgraniczeniowego na podstawie art. 262 § 1 pkt 2 kpa, może obciążyć kosztami rozgraniczenia nieruchomości strony będące właścicielami sąsiadujących nieruchomości, a nie tylko stronę, która żądała wszczęcia postępowania. W uzasadnieniu tej uchwały NSA wyjaśnił, że kryterium "interesu prawnego" musi dotyczyć interesu prawnego jednostki, musi to być więc interes własny, indywidualny i oparty na konkretnym przepisie prawa powszechnie obowiązującego. Udział w postępowaniu rozgraniczeniowym w charakterze strony może, co do zasady, prowadzić do stwierdzenia, że postępowanie to toczy się w interesie wszystkich stron postępowania. Interes prawny jest bowiem kategorią obiektywną. Twierdzenie zatem, że posiada go jedynie strona, która żąda wszczęcia postępowania pozostałoby w sprzeczności z pojęciem legitymacji strony w postępowaniu administracyjnym.

Zgodnie z art. 153 K.c., rozgraniczenie przeprowadza się, jeżeli granice gruntów stały się sporne. Sam fakt zainicjowania w danym momencie postępowania rozgraniczeniowego implikuje tezę, że przebieg dotychczasowej granicy jest sporny. Spór graniczny uzasadniał więc wszczęcie postępowania rozgraniczeniowego mającego na celu ustalenie przebiegu granic w interesie nie tylko wnioskodawcy, ale również w interesie właścicieli graniczących nieruchomości i zakończenie tego sporu. Tym samym należało uznać, że skoro zakwestionowano przebieg granicy, to pomiędzy właścicielami wymienionych nieruchomości istniał spór graniczny uzasadniający wszczęcie postępowania rozgraniczeniowego mającego na celu ustalenie przebiegu granic i zakończenie tym samym zaistniałego sporu. Koszty postępowania rozgraniczeniowego ponoszone są w interesie wszystkich stron postępowania rozgraniczeniowego, o ile istnieje spór co do przebiegu granicy rozgraniczanych działek (vide: wyrok WSA w Białymstoku z 8.11.2016 r. I SA/Bk 575/16, LEX nr 2165434 ). Nie jest uprawnione twierdzenie, że interes prawny w postępowaniu rozgraniczeniowym posiada jedynie strona, która żąda wszczęcia postępowania oraz że postępowanie toczy się tylko w jej interesie, gdyż to ona domaga się konkretyzacji swojego interesu prawnego w sprawie. Nie można więc, wykładając art. 262 § 1 pkt 2 kpa, zasadnie twierdzić, że rozgraniczenie nie jest przeprowadzane także w interesie właściciela nieruchomości sąsiadującej, który nie wnioskował o jego przeprowadzenie (vide: wyrok WSA w Gliwicach z 6.06.2014 r., II SA/G1 180/14, LEX nr 1507671; wyrok WSA w Białymstoku z 30.07.2013 r., II SA/Bk 15/13, LEX nr 1350158 ).

Przekładając powyższe na grunt przedmiotowej sprawy, stwierdzić należy, że organ I instancji słusznie obciążył kosztami postępowania rozgraniczeniowego strony postępowania zakończonego zaskarżonym postanowieniem, gdyż w przedmiotowej sprawie przebieg granic działek objętych przeprowadzonym postępowaniem rozgraniczeniowym okazał się sporny i działania podejmowane w celu ich ustalenia leżą w interesie wszystkich właścicieli tych nieruchomości.

W tych okolicznościach koszty postępowania rozgraniczeniowego obejmujące wynagrodzenie geodety w kwocie [...] zł zostały rozdzielone przy uwzględnieniu ilości rozgraniczanych działek - 3. Organ prawidłowo ustalił, że koszt rozgraniczenia działki nr ewid. [...] z każdą kolejną działką wynosi [...] zł ([...] zł : 3 = [...] zł), a więc właściciele sąsiadujących działek powinni ponieść koszty po [...] zł. Wobec powyższego, organ I instancji stwierdził, że Gmina D. powinna zapłacić - [...] zł, Gmina O. - [...] zł, natomiast Skarżący - [...] zł. W ocenie organu odwoławczego przyjęty przez organ I instancji sposób rozdziału kosztów postępowania rozgraniczeniowego jest zatem prawidłowy.

Odpowiadając na podniesiony przez Skarżącego zarzut odnoszący się do prawidłowości wykonanych przez geodetę prac i zaistniałych podstaw wyłączenia go od udziału w postępowaniu rozgraniczeniowym, SKO zauważyło, że strony postępowania mogą takie kwestie podnosić na bieżąco w toku postępowania rozgraniczeniowego podczas dokonywanych przez geodetę czynności na gruncie, ewentualnie zaskarżając decyzję w przedmiocie rozgraniczenia. W związku z powyższym podkreślenia wymaga, że w ramach rozpoznawanego zażalenia na postanowienie w sprawie ustalenie kosztów postępowania rozgraniczeniowego Kolegium nie może oceniać prawidłowości działań geodety ani decyzji w przedmiocie rozgraniczenia z [...] stycznia 2022 r.

W myśl art. 264 § 1 kpa, jednocześnie z wydaniem decyzji, organ administracji publicznej określi, w drodze postanowienia wysokość kosztów postępowania, osoby zobowiązane do ich poniesienia oraz termin i sposób ich uiszczenia. Wobec takiej treści wspomnianego przepisu nie ulega wątpliwości, że ewentualne uchylenie decyzji przez sąd administracyjny czy też wszczęcie postępowania nadzwyczajnego wobec wydanej decyzji w przedmiocie rozgraniczenia nie mają wpływu na wydanie postanowienia w przedmiocie kosztów postępowania, które zaistniały w danym postępowaniu i muszą zostać poniesione przez strony postępowania administracyjnego (wyrok NSA z 10.07.2020 r., IOSK 2518/19). W przedmiotowej sprawie należało dokonać orzeczenia reformatoryjnego w zakresie terminu uiszczenia ustalonych kosztów, mając na uwadze możliwość skorzystania przez Strony ze środków zaskarżenia.

Skargę na ww. postanowienie złożył Skarżący, podtrzymując w całości swoje stanowisko zwarte w odwołaniu.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości swoją dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga podlegała oddaleniu.

Przedmiotem niniejszej sprawy jest sposób obciążenia stron kosztami postępowania rozgraniczeniowego (kosztami opinii wykonanej przez geodetę), wygenerowanymi w toku tego postępowania prowadzonego na wniosek Gminy D. właściciela działki sąsiadującej z działką stanowiącą własność Skarżącego. Skarżący nie zgadza się z obciążeniem tymi kosztami jego samego, podnosząc, że koszty postępowania rozgraniczeniowego winny w całości obciążać wnioskodawcę. W tym zakresie Skarżący kwestionuje prawidłowość zastosowania przyjętej przez organy podstawy prawnej rozstrzygnięcia, tj. art. 262 § 1 pkt 2 kpa w zw. z art. 152 K.c.

Wskazać należy, że koszty postępowania, których poniesienie nie jest ustawowym obowiązkiem organu, obciążają strony (art. 262 § 1 pkt 2 kpa), a w wypadku kosztów rozgraniczenia obciążają one strony będące właścicielami rozgraniczanych nieruchomości według zasady wyrażonej w przepisie art. 152 K.c. Podstawę rozstrzygania o kosztach postępowania rozgraniczeniowego stanowią przepisy art. 262 § 1 pkt 2 i art. 264 § 1 kpa. Zgodnie z art. 262 § 1 kpa, stronę obciążają te koszty postępowania, które wynikły z jej winy (pkt 1), a także zostały poniesione w interesie lub na żądanie strony, a nie wynikają z ustawowego obowiązku organów prowadzących postępowanie (pkt 2). Do kosztów postępowania zalicza się koszty podróży i inne należności świadków i biegłych oraz stron w przypadkach przewidzianych w art. 56, a także koszty spowodowane oględzinami na miejscu, jak również koszty doręczenia stronom pism urzędowych (art. 263 § 1 kpa). Ustalenie wysokości kosztów postępowania następuje w drodze postanowienia wydanego przez organ administracji publicznej jednocześnie z wydaniem decyzji. W postanowieniu tym organ określa się także osoby zobowiązane do poniesienia kosztów oraz termin i sposób ich uiszczenia (art. 264 § 1 kpa).

Skarżący nie uwzględnił mającej zastosowanie w niniejszej sprawie uchwały składu siedmiu sędziów z 11.12.2006 r., I OPS 5/06 (publ. w ONSAiWSA 2007/2/26) i dominującego orzecznictwa opartego na przyjętym w tej uchwale stanowisku. Sąd w pełni podziela stanowisko wyrażone w ww. uchwale, w której NSA wyraził pogląd, że organ administracji publicznej, orzekając na podstawie przepisu art. 262 § 1 pkt 2 kpa o kosztach postępowania rozgraniczeniowego, może - uwzględniając normę art. 152 K.c. - obciążyć kosztami rozgraniczenia nieruchomości strony będące właścicielami sąsiadujących nieruchomości, a nie tylko stronę, która żądała wszczęcia postępowania. Uzasadniając takie stanowisko, NSA wskazał, że instytucja rozgraniczenia nieruchomości uregulowana została w dwóch aktach prawnych: ustawie - Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz Kodeksie cywilnym. Zarówno w postępowaniu cywilnym, jak i administracyjnym, tak organ administracji, jak i sąd powszechny są obowiązane stosować te same zasady, a wniosek ten znajduje potwierdzenie przy porównaniu art. 152 i art. 153 K.c. z art. 31 ust. 2-4 i art. 34 ust. 1 i 2 p.g.k., które określają zasady przeprowadzania postępowania rozgraniczeniowego w jego kolejnych stadiach. NSA stwierdził, że konsekwentnie należy przyjąć, iż w postępowaniu administracyjnym ma też zastosowanie norma materialnoprawna wynikająca z przepisu art. 152 K.c. stanowiąca, że właściciele gruntów sąsiadujących koszty rozgraniczenia ponoszą po połowie. Sąd wskazał także, że udział w postępowaniu administracyjnym w charakterze strony jest równoznaczny ze stwierdzeniem, że toczy się ono w interesie każdej ze stron postępowania.

Przyznać trzeba, że teza uchwały może sugerować pewną uznaniowość organu w stosowaniu art. 152 K.c. Odmiennej interpretacji tej uchwały można doszukać się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (przykładowo wyroki NSA z 30.11.2015 r., I OSK 2211/14 i z 7.06.2017 r., I OSK 2158/15 a także w wyroku WSA w Kielcach z 29.08.2018 r., II SA/Ke 423/18). Jednak zdaniem Sądu w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę przywołana uchwała, w kontekście jej motywów, nie pozwala organom na uznaniowość w stosowaniu art. 152 K.c. Skoro w myśl tego przepisu koszty rozgraniczenia ponoszą właściciele sąsiadujących nieruchomości po połowie, to jest to reguła ich ponoszenia przez strony sporu bez względu na towarzyszące im zamiary w zainicjowaniu sporu granicznego i bez względu na sposób jego zakończenia (decyzją rozgraniczeniową rozstrzygającą sprawę co do istoty, aktem ugody czy też decyzją o jego umorzeniu wydaną w trybie art. 34 ust. 2 p.g.k. i przekazującą sprawę do rozpoznania sądowi rejonowemu). Za takim rozumieniem przemawia uzasadnienie powołanej uchwały, w tym jej fragment: "Konsekwentnie więc należy przyjąć, że w postępowaniu administracyjnym ma również zastosowanie wynikająca z art. 152 k.c. norma materialnoprawna stanowiąca, że właściciele nieruchomości koszty rozgraniczenia ponoszą po połowie, która wynika z zasady, iż właściciele gruntów sąsiadujących mają obowiązek współdziałania przy rozgraniczeniu gruntów oraz przy utrzymywaniu stałych znaków granicznych". W orzecznictwie sądowym powszechnie przyjmuje się, że kryterium "interesu prawnego" musi dotyczyć interesu prawnego jednostki, który musi być własny, indywidualny i oparty o konkretny przepis prawa powszechnie obowiązującego (por. wyrok NSA z 3.06.1996 r., II SA 74/96, ONSA 1997, z. 2, poz. 89). Zatem uznać należy, że branie udziału w postępowaniu administracyjnym w charakterze strony jest równoznaczne ze stwierdzeniem, że postępowanie to toczy się w interesie każdej ze stron postępowania. Interes prawny jest bowiem kategorią obiektywną. Twierdzenie, że posiada go jedynie strona, która żąda wszczęcia postępowania, bo postępowanie toczy się w jej interesie, gdyż to ona domaga się konkretyzacji swojego interesu prawnego w sprawie, pozostałoby w sprzeczności z pojęciem legitymacji strony w postępowaniu administracyjnym.

Sąd podziela też pogląd wyrażony już w orzecznictwie NSA na tle interpretowanej uchwały w wyrokach z 6.08.2015 r., I OSK 2832/13, z 20.04.2016 r., I OSK 1833/14, z 13.09.2017 r., I OSK 2888/15 oraz z 25.01.2018 r., I OSK 1744/17, że organ nie ma swobody w zakresie obciążania kosztami, gdyż z art. 152 K.c. wynika reguła ponoszenia kosztów postępowania administracyjnego przez właścicieli gruntów sąsiednich (objętych rozgraniczeniem). Skoro są oni stronami tego postępowania, to toczy się ono w interesie ich wszystkich, a zagadnienie sporności granic nie ma decydującego znaczenia, bo dochodzi do ich ustalenia na wszystkich nieruchomościach. Przyjęta interpretacja omawianej uchwały przesądziła o bezzasadności zarzutów skargi.

Zatem uznać należy, że skoro Skarżący brał udział w postępowaniu administracyjnym w charakterze strony, to jest to równoznaczne ze stwierdzeniem, że postępowanie to toczyło się także w jego interesie. Twierdzenie, że posiada go jedynie Gmina, która żądała wszczęcia postępowania, pozostaje w sprzeczności z pojęciem legitymacji strony w postępowaniu administracyjnym. W przypadku postępowania rozgraniczeniowego wszczętego na wniosek Gminy (sąsiada Skarżącego), Skarżący nie może stać na stanowisku, że przeprowadzenie postępowania rozgraniczeniowego nie leży w jego interesie, tym bardziej że kwestionuje on przebieg granic. Ustalenie granicy między działkami leży w interesie prawnym ich właścicieli, gdyż granice tych sąsiadujących gruntów stały się sporne. Zatem Skarżący nie może twierdzić, że rozgraniczenie nie jest przeprowadzane także w jego interesie.

Prawidłowa wykładnia mających zastosowanie w niniejszej sprawie przepisów art. 262 § 1 pkt 2 kpa i art. 152 K.c. nie pozwala na uwzględnienie zindywidualizowanego interesu Skarżącego. Rozstrzygnięcie dotyczące kosztów postępowania rozgraniczeniowego podejmowane jest bowiem w oparciu o założenie, że interes prawny w ustaleniu granic nieruchomości mają z zasady wszyscy uczestnicy postępowania rozgraniczeniowego. Zatem okolicznością irrelewantną w niniejszej sprawie jest to, że postępowanie wszczęto na wniosek Gminy i jakie stanowiska prezentowali w sprawie poszczególni uczestnicy, tym niemniej to właśnie Skarżący kwestionuje przebieg granic między działkami.

Zatem organy administracji prawidłowo uznały, że zarówno wnioskodawca jak i uczestnicy postępowania rozgraniczeniowego (w tym Skarżący), powinni ponieść koszty tego postępowania. W konsekwencji nie można uznać, że organ naruszył art. 262 § 1 pkt 2 kpa i w zw. z art. 152 K.c.

Mając powyższe na uwadze, stwierdzić trzeba, że zarzuty skargi były bezzasadne i skarga w oparciu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2022 r. poz. 329) podlegała oddaleniu.

Cytowane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query.

Na podstawie art. 119 pkt 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym.