Postanowienie NSA, sygn. akt I OW 38/10
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2010-06-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6293 Przejęcie gospodarstw rolnych
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy: article: art. 150 § 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Bujko (spr.), Sędzia NSA Leszek Leszczyński, Sędzia NSA Monika Nowicka, Protokolant Dominika Człapińska, po rozpoznaniu w dniu 8 czerwca 2010 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Wojewody Małopolskiego o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Wojewodą Małopolskim a Samorządowym Kolegium Odwoławczym w Nowym Sączu w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku Lasów Państwowych Nadleśnictwo Łosie w Łosiu, w sprawie wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu o stwierdzeniu nieważności orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Gorlicach z dnia [...] października 1956r. znak: [...] w części dotyczącej przejęcia przez Skarb Państwa nieruchomości położonej we wsi Ł., stanowiącej w dacie przejęcia własność E. i S.P. postanawia: wskazać jako organ właściwy do rozpoznania wniosku Wojewodę Małopolskiego


UZASADNIENIE

Wojewoda Małopolski wnioskiem z dnia 26 lutego 20010 r. zwrócił się do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie negatywnego sporu kompetencyjnego powstałego pomiędzy nim a Samorządowym Kolegium Odwoławczym w Nowym Sączu w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku Lasów Państwowych Nadleśnictwo Łosie w Łosiu o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu z dnia 28 marca 2007 r. nr SKO.I-01/1349/GN/2005 orzekającą o stwierdzeniu nieważności orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Gorlicach z dnia [...] października 1956 r. nr [...] - w części dotyczącej przejęcia przez Skarb Państwa nieruchomości położonej we wsi [...], stanowiącej w dacie przejęcia własność E. i S.P.

W uzasadnieniu wniosku wskazano, że w dniu 14 grudnia 2008 r. Lasy Państwowe Nadleśnictwo Łosie w Łosiu wystąpiły do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu o wznowienie postępowania zakończonego w/w ostateczną decyzją Kolegium z dnia 28 marca 2007 r. - w części dotyczącej przejęcia przez Skarb Państwa nieruchomości położonej we wsi Ł., stanowiącej w dacie przejęcia własność E. i S.P. Postanowieniem z dnia 24 listopada 2009 r. nr SKO.I-01/1871/GNp/2009 Kolegium uznało się za niewłaściwe do rozpoznania w/w wniosku i - w oparciu o art. 65 § 1 k.p.a. - przekazało sprawę Wojewodzie Małopolskiemu, jako organowi właściwemu do jej rozpatrzenia.

W uzasadnieniu swego stanowiska Kolegium powołało się na treść art. 150 § 1 k.p.a., zgodnie z którym organem administracji publicznej właściwym w sprawach wznowienia postępowania, jest organ, który wydał w sprawie decyzję w ostatniej instancji a także na interpretację tego przepisu dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 8 listopada 2007 r. (sygn. akt II OSK 1474/06). W wyroku tym bowiem Sąd przyjął, że zmiana przepisów o właściwości rzeczowej, po wydaniu decyzji ostatecznej, skutkuje przeniesieniem kompetencji - w zakresie wydania rozstrzygnięcia o wznowieniu postępowania na podstawie art. 150 § 1 w związku z art. 149 k.p.a. - na nowy organ, który zyskał swe uprawnienie wskutek zmiany przepisów.

Wojewoda Małopolski, nie podzielając przedstawionego wyżej stanowiska, wskazał, że powyższa argumentacja mogłaby ewentualnie znaleźć uzasadnienie, ale tylko w przypadku dokonania przez ustawodawcę zmiany właściwości rzeczowej organu właściwego do wydania decyzji w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o przejęciu na własność Skarbu Państwa nieruchomości na podstawie przepisów dekretu z dnia 27 lipca 1949 r. o przejęciu na własność Państwa niepozostających w faktycznym władaniu właścicieli nieruchomości ziemskich położonych w niektórych powiatach województwa białostockiego, lubelskiego, rzeszowskiego i krakowskiego (Dz.U. Nr 46, poz. 339). Tymczasem zmiana właściwości rzeczowej organu właściwego do stwierdzenia nieważności powyższej decyzji została w tym wypadku wprowadzona w wyniku nowej linii orzeczniczej. Dotychczasowa bowiem praktyka sądów administracyjnych wskazywała na samorządowe kolegia odwoławcze - jako organy właściwe do rozpatrywania wniosków o stwierdzenie nieważności w tych sprawach.

Wnioskodawca wyjaśnił, że dekret z dnia 27 lipca 1949 r. utracił moc z chwilą wejścia w życie ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz. U. Nr 27, poz. 250). Ustawa ta została następnie uchylona ustawą z dnia 26 marca 1982 r. o zmianie ustawy Kodeks cywilny oraz o uchyleniu ustawy o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz. U. Nr 11, poz. 81). Powołane akty normatywne nie zawierały przy tym żadnych uregulowań, które przesądziłyby o właściwości organów prowadzących postępowanie nadzorcze w odniesieniu do orzeczeń wydawanych na podstawie powyższego dekretu. W obowiązującym systemie prawnym nie ma też unormowań podobnych, regulujących nieodpłatne przejmowanie z urzędu nieruchomości pozostających własnością osób fizycznych na rzecz Skarbu Państwa. W związku z przeprowadzonymi reformami strukturalnymi w systemie organów administracji publicznej nie ma również prezydiów wojewódzkich rad narodowych, ani prezydiów powiatowych rad narodowych.

Do połowy 2005 r. w przedmiotowych sprawach orzekali wojewodowie, zgodnie z linią orzecznictwa prezentowaną w owym okresie przez sądy administracyjne. Zmiana nastąpiła na skutek wydania przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowienia z dnia 18 maja 2005 r. (sygn. akt I OW 17/5), w którym to orzeczeniu Sąd przedstawił argumentację, w wyniku której - jako organy właściwe do stwierdzania nieważności przedmiotowych orzeczeń wskazano samorządowe kolegia odwoławcze. Z kolei jednak ta linia orzecznicza ponownie uległa zmianie, na co wskazuje argumentacja przedstawiona w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 maja 2008 r. (sygn. akt I OW 9/08), gdzie orzeczono, że organem właściwym w przedmiotowych sprawach nie jest organ administracji samorządowej, lecz Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Następnie w postanowieniu z dnia 21 maja 2009 r. (sygn. akt I OW 28/09) Sąd przyjął, że reprezentantem administracji rządowej, właściwym do rozpatrzenia przedmiotowych wniosków nie jest Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, a wojewoda. W tym ostatnim przypadku Sąd odniósł się do najnowszej regulacji, a mianowicie do ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o wojewodzie i administracji rządowej w województwie (Dz. U. Nr 31, poz. 206), która weszła w życie z dniem 1 kwietnia 2009 r.

W tych warunkach wnioskodawca podkreślał, że rozstrzygające znaczenie ma w tym przypadku udzielenie odpowiedzi na pytanie, który organ - z punktu widzenia obecnej struktury administracji publicznej - należy uznać za "organ, który wydał decyzję w ostatniej instancji" w rozumieniu art. 150 § 1 k.p.a. Rozważania te jednak – zdaniem Wojewody - będą miały w tym przypadku uzasadnienie, tylko o tyle, o ile przyjmie się, że zmiany organu właściwego w postępowaniu zwykłym dokonał ustawodawca, a zmiana ta miała miejsce po wydaniu decyzji, która ma być przedmiotem postępowania nadzwyczajnego.

Wojewoda akcentował również, że zarówno w orzecznictwie (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 lutego 2002 r. I SA 1717/00 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 19 grudnia 2007 r.

II SA/Gd 517/07) jak i w doktrynie ugruntowany jest pogląd, zgodnie z którym odróżnia się dwie kategorie sytuacji tj. te, w których organ, któremu odebrano kompetencje do załatwiania określonego rodzaju spraw w dalszym ciągu istnieje i drugie - w których organ ten uległ całkowitej likwidacji. W pierwszym przypadku uznaje się, że zmiana właściwości rzeczowej nie wpływa na zmianę właściwości organu właściwego do przeprowadzenia postępowania w trybie nadzwyczajnym (pomimo, że w chwili zaskarżenia decyzji, kompetencję do rozpoznawania spraw danego rodzaju przekazano innemu organowi), natomiast w przypadku drugim, za organ, który wydał decyzję w danej sprawie, uważa się organ, który na skutek zmiany właściwości przejął kompetencję do załatwiania spraw danego rodzaju. Z uwagi zatem na brak zmiany przepisów prawnych w zakresie ustalenia organu właściwego rzeczowo do rozpoznawania spraw o stwierdzeniu nieważności orzeczeń nieistniejących już organów administracji o przejęciu przez Skarb Państwa nieruchomości na podstawie dekretu z 1949 r., jak i z uwagi na wątpliwości wobec poglądu zaprezentowanego w powołanym przez Kolegium wyroku Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 8 listopada 2007 r. (sygn. akt II OSK 1474/06) , zdaniem Wojewody, zasadnym było przyjęcie, że to Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu jest organem właściwym do przeprowadzenia postępowania w niniejszej sprawie.

Odpowiadając na wniosek Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu wskazało, że organem właściwym rzeczowo i miejscowo do rozpoznania przedmiotowej sprawy jest Wojewoda Małopolski. W świetle bowiem aktualnego orzecznictwa, organem właściwym do rozstrzygania spraw dotyczących stwierdzania nieważności orzeczeń Prezydium Powiatowej Rady Narodowej dotyczących przejęcia na własność Skarbu Państwa nieruchomości ziemskich - wydanych w trybie omawianych przepisów - jest Wojewoda. Kolegium, powołując się na treść uzasadnienia postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 maja 2009 r. (sygn. akt I OW 28/09) wywodziło, że sprawy zakończone wydaniem decyzji o przejęciu na rzecz Państwa nieruchomości opuszczonych na podstawie dekretów z dnia 5 września 1947 r. i z dnia 27 lipca 1949 r., wtedy gdy istniały, należały do kategorii spraw z zakresu administracji rządowej. Obecnie, w prawie materialnym nie istnieje ta kategoria spraw. Nie istnieją już naczelnicy miast i gmin, a ustawodawca - dokonując reformy administracyjnej na podstawie ustawy z 1998 r. - nie określił też organów właściwych do weryfikowania decyzji ostatecznych, wydanych w tych nieistniejących już w rodzajach spraw z zakresu administracji rządowej. W tej sytuacji zatem nie można domniemywać właściwości organów gminy, skoro nie została ona wprost ustalona przepisami prawa, a jest oczywiste, że sprawy dotyczące przejmowania nieruchomości rolnych na własność Państwa nie należały i nie należą do zadań własnych gminy.

Kolegium wskazywało również, że ustalenie organu wyższego stopnia do rozpatrzenia sprawy stwierdzenia nieważności przedmiotowego orzeczenia o przejęciu nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa winno następować z uwzględnieniem najnowszej regulacji tj. ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o wojewodzie i administracji rządowej w województwie, która weszła w życie w dniu 1 kwietnia 2009 r., a zwłaszcza z uwzględnieniem zawartego w niej art. 3 ust. 1 pkt 5, zgodnie z którym do właściwości wojewody jako organu administracji rządowej w województwie należą wszystkie sprawy z zakresu administracji w województwie, niezastrzeżone w odrębnych ustawach na rzecz innych organów tej administracji tj. organów administracji rządowej. Przywołano również art. 3 ust. 1 pkt w/w ustawy stanowiący, że wojewoda jest organem wyższego stopnia w rozumieniu k.p.a.

W rezultacie Kolegium wywodziło, że treść wskazanych przepisów wskazywała, że dotyczą one sytuacji, gdy sprawy z zakresu administracji rządowej nie zostały przekazane do właściwości organów jednostek samorządu terytorialnego a ponadto – przyjmując za własny pogląd – stanowisko wyrażone we wspomnianym wyżej wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 listopada 2007r. (sygn. akt. II OSK 1474/06) organ ten twierdził, że zmiana przepisów o właściwości rzeczowej po wydaniu decyzji ostatecznej skutkuje przeniesieniem kompetencji w zakresie wydania rozstrzygnięcia o wznowieniu postępowania na podstawie art. 150 § 1 w zw. z art. 149 k.p.a., który zyskał swe uprawnienia wskutek zmiany przepisów.

Dodatkowo w odpowiedzi na wniosek zawarto informację, że wyrokiem z dnia 28 stycznia 2010 r. (sygn. akt II SA/Kr 1548/09) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie po rozpoznaniu skargi Lasów Państwowych Nadleśnictwa Łosie na decyzję Kolegium w Nowym Sączu z dnia 15 lipca 2009 r. nr SKO.I-01/888/GNp/2009 utrzymującą w mocy decyzję tego samego organu z dnia 21 kwietnia 2009 r. nr SKO.I-01/644/GNp/2009 o odmowie uchylenia decyzji Kolegium z dnia 10 listopada 2006 r. nr SKO.I-01/313/GNp/06 orzekającej o stwierdzeniu nieważności orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Gorlicach z dnia 2 grudnia 1954 r. nr LRL.IV/12/44/54 - w części dotyczącej przejęcia przez Skarb Państwa nieruchomości położonej w gromadzie Zdynia stwierdził nieważność obu decyzji Kolegium, jako wydanych z naruszeniem przepisów o właściwości rzeczowej uznając, że w tego rodzaju sprawie winien orzekać wojewoda.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sądy administracyjne rozpoznają – na podstawie art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), z zastrzeżeniem art. 22 § 1 k.p.a. – spory o właściwość powstałe pomiędzy organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Przez spór kompetencyjny (także o właściwość), o którym mowa w art. 4 w/w ustawy procesowej należy zaś rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia konkretnej sprawy (spór pozytywny) lub też każdy z nich uważa się za niewłaściwy do jej załatwienia (spór negatywny).

W rozpoznawanej sprawie spór zaistniały pomiędzy Wojewodą Małopolskim a Samorządowym Kolegium Odwoławczym w Nowym Sączu był sporem negatywnym i dotyczył wniosku o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu z dnia 28 marca 2007 r. nr SKO.I-01/1349/GN/2005 orzekającą o stwierdzeniu nieważności orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Gorlicach z dnia 5 października 1956 r. nr PZR.19-IId/15/1/56 - w części dotyczącej przejęcia przez Skarb Państwa nieruchomości położonej we wsi [...], stanowiącej w dacie przejęcia własność E. i S.P.

Istota sporu sprowadzała się w tym przypadku do ustalenia przez Naczelny Sąd Administracyjny, który z w/w organów jest właściwy do wydania rozstrzygnięcia w powyższej sprawie.

Jak nadmieniono we wniosku orzeczenie Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Gorlicach z dnia 5 października 1956 r. zostało wydane na podstawie dekretu z dnia 27 lipca 1949 r. o przejęciu na własność Państwa nie pozostających w faktycznym władaniu właścicieli nieruchomości ziemskich położonych w niektórych powiatach województwa białostockiego, lubelskiego, rzeszowskiego i krakowskiego (Dz. U. Nr 46, poz. 339), który to dekret utracił moc z chwilą wejścia w życie ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz. U. Nr 27, poz. 250). Ta z kolei ustawa została uchylona ustawą z dnia 26 marca 1982 r. o zmianie ustawy – Kodeks cywilny oraz o uchyleniu ustawy o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz. U. Nr 11, poz. 81).

Powyższe akty nie zawierały żadnych uregulowań, które przesądziłyby o właściwości organów prowadzących postępowanie nadzorcze w odniesieniu do orzeczeń wydawanych na podstawie wspomnianego dekretu z dnia 27 lipca 1949 r. Z tego powodu orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego poprzednio prezentowało pogląd, że organem właściwym do prowadzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczeń wydanych na podstawie w/w dekretu jest samorządowe kolegium odwoławcze. Tego rodzaju stanowisko (już historyczne) oparte było m. in. na poglądzie, że na podstawie przepisów ustawy z dnia 24 lipca 1998 r. o zmianie niektórych ustaw określających kompetencje organów administracji publicznej – w związku z reformą ustrojową państwa (Dz. U. Nr 106, poz. 668) starosta został upoważniony do wydawania niektórych decyzji w sprawach związanych z reformą rolną i osadnictwem rolnym w indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej, a ponadto miał on kompetencję do wydawania decyzji w indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej. Przepis zaś art. 38 ust. 3 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. Nr 91, poz. 578) wskazywał samorządowe kolegium odwoławcze jako organ odwoławczy od decyzji starosty.

Akcentowano też, że nowelizacja art. 17 pkt 1-3 k.p.a. wprowadzona ustawą z dnia 29 grudnia 1998 r. o zmianie niektórych ustaw w związku z wdrożeniem reformy ustrojowej państwa (Dz. U. Nr 162, poz. 1126), wprowadziła zasadę zgodnie, z którą w myśl art. 17 k.p.a. organem wyższego stopnia w stosunku do organów jednostek samorządu terytorialnego są kolegia odwoławcze chyba, że przepisy szczególne stanowią inaczej. Wreszcie Sąd podkreślał, że wojewoda – na zasadzie art. 7 pkt 4 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o administracji rządowej w województwie (Dz. U. Nr 91, poz. 577) w brzmieniu nadanym ustawa z dnia 2 marca 2000 r. o zmianie ustawy kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy o administracji rządowej w województwie (Dz.U. Nr 22, poz. 268) - jest organem wyższego stopnia w rozumieniu k.p.a. tylko wtedy, jeżeli ustawy szczególne tak stanowią. W odniesieniu zaś do spraw o stwierdzenie nieważności orzeczeń wydanych przez prezydia powiatowych rad narodowych na podstawie wspomnianego dekretu z dnia 27 lipca 1949 r., brak było takiego przepisu szczególnego, który uzasadniałby właściwość wojewody (vide: postanowienie NSA z dnia 18 maja 2005 r. sygn. akt I OW 17/05).

Sytuacja zmieniła się jednak z chwilą wejścia w życie ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o wojewodzie i administracji rządowej w województwie (Dz. U Nr 31, poz. 206), tj. z dniem 1 kwietnia 2009 r. Ustawa ta – jak podkreślił to Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 21 maja 2009 r. (sygn. akt I OW 28/09) – stanowi element reformy administracji publicznej, w ramach których przewiduje się wzmocnienie pozycji wojewody. Według art. 3 ust. 1 pkt 5 tej ustawy do właściwości wojewody, jako organu administracji rządowej w województwie, należą obecnie wszystkie sprawy z zakresu administracji rządowej w województwie, niezastrzeżone w odrębnych ustawach na rzecz innych organów tej administracji, a zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 7 wspomnianej ustawy wojewoda jest organem wyższego stopnia w rozumieniu k.p.a.

We wspomnianym wyżej postanowieniu Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił zatem, że jeżeli z odrębnych ustaw nie wynika, który z organów administracji rządowej jest właściwy w określonej sprawie z zakresu administracji rządowej, to organem właściwym w takiej sprawie, także jako organ wyższego stopnia, jest wojewoda. Treść przy tym – zdaniem Sądu - omawianych przepisów wskazywała, że dotyczą one sytuacji, gdy sprawy z zakresu administracji rządowej nie zostały przekazane do właściwości organów samorządu terytorialnego. W związku z powyższym obecnie, w zmienionym stanie prawnym, organem właściwym do prowadzenia postępowań o stwierdzenie nieważności orzeczeń wydawanych w oparciu o dekret z dnia 27 lipca 1949 r. o przejęciu na własność Państwa niepozostających w faktycznym władaniu właścicieli nieruchomości ziemskich położonych w niektórych powiatach województwa białostockiego, lubelskiego, rzeszowskiego i krakowskiego, jest bezsprzecznie wojewoda.

W przedmiotowej sprawie problem sprowadzał się jednak do udzielenia odpowiedzi na pytanie, który organ jest właściwy do rozpoznania wniosku o wznowienie postępowania nadzorczego, prowadzonego w stosunku do orzeczenia wydanego na podstawie dekretu z dnia 27 lipca 1949 r. a zakończonego decyzją z dnia 28 marca 2007 r. stwierdzającą nieważność takiego orzeczenia, wydaną przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu.

W myśl przepisu art. 150 § 1 k.p.a. organem administracji publicznej właściwym w sprawach dotyczących wznowienia postępowania jest organ, który wydał w sprawie decyzję w ostatniej instancji. Regulacja ta, odczytywana tylko literalnie, mogłaby zatem wskazywać w tym przypadku na właściwość Kolegium. Tym niemniej trzeba w tym miejscu zwrócić uwagę na treść wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 listopada 2007 r. (sygn. akt II OSK 1474/06), w którym wyrażono pogląd, że zmiana przepisów o właściwości rzeczowej po wydaniu decyzji ostatecznej skutkuje przeniesieniem kompetencji w zakresie wydania rozstrzygnięcia o wznowieniu postępowania na podstawie art. 150 § 1 w związku z art. 149 k.p.a. na nowy organ, który zyskał swe uprawnienie wskutek zmiany przepisów, a który to pogląd podziela skład orzekający w niniejszej sprawie.

Na aprobatę bowiem zasługuje stanowisko, w myśl którego wobec przeniesienia uprawnień jednego organu na drugi, ma miejsce także zmiana rozumienia pojęcia "organ, który w sprawie wydał decyzję w ostatniej instancji". Takie stanowisko zostało wyrażone w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 października 2002 r., sygn. akt II SA 2554/01 (publ. Samorząd Terytorialny z 2003, nr 5, s. 56), na gruncie którego Sąd wskazał, iż właściwość do rozpoznania spraw w postępowaniach nadzwyczajnych wyznaczana jest przez aktualną właściwość rzeczową organu. Przyjąć bowiem należy, iż ustalając właściwość organu w sprawach wznowienia postępowania, po zmianie właściwości rzeczowej organów, należy poszukiwać rozwiązania uniwersalnego a taką gwarancję daje przyjęcie, że kompetencje do prowadzenia postępowania wznowionego przechodzą na nowy organ.

W ocenie Sądu orzekającego pogląd, że przeniesienie kompetencji z jednego organu na drugi winno obejmować wszelkie postępowania, prowadzone w trybach zwykłych, jak i nadzwyczajnych (chyba, że przepis prawa wyraźnie wskazuje, których trybów postępowania przepisy o zmianie właściwości nie obejmują) ma swe szczególne uzasadnienie w przypadku trybu wznowieniowego. Wznowienie postępowania jest bowiem instytucją umożliwiającą ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją ostateczną w celu skontrolowania, czy jedna lub więcej wad tego postępowania, wymienionych w art. 145 § 1 k.p.a., nie wpłynęła w sposób istotny na treść decyzji. Nie ma zaś żadnych racjonalnych oraz normatywnych powodów, aby w przypadku zmiany właściwości rzeczowej organów w danej kategorii spraw administracyjnych, dokonywać sztucznego podziału na sprawy załatwiane w trybie zwykłym, zastrzeżone do kompetencji organów, którym obecnie przekazano kompetencje do załatwiania tych spraw oraz sprawy załatwiane w trybie nadzwyczajnym (w tym wypadku wznowieniowym), gdzie właściwość pozostawałaby przy organach uprawnionych uprzednio do ich załatwiania. Nie ma także w świetle wskazanej wyżej argumentacji racjonalnych podstaw do zanegowania poglądu Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyrażonego w powołanym wcześniej wyroku z dnia 8 listopada 2007 r., wskazującego że organ, na który przeszła kompetencja do orzekania w danym rodzaju spraw, winien orzekać nie tylko na gruncie art. 151 k.p.a. w przedmiocie wydania decyzji po przeprowadzeniu postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 2 k.p.a.), ale że na gruncie art. 150 w związku z art. 149 k.p.a., winien on orzekać także o samym wznowieniu postępowania.

Należy ponadto podnieść, że przedmiotowe przeniesienie kompetencji wynika ze zmiany w tym zakresie przepisów prawnych. Wprawdzie początkowo (o czym wspomina wnioskodawca) zmiana w określaniu organu właściwego do orzekania w sprawach o stwierdzenie nieważności orzeczeń wydawanych przez prezydia powiatowych rad narodowych w oparciu o przepisy dekretu z dnia 27 lipca 1949 r. o przejęciu na własność Państwa niepozostających w faktycznym władaniu właścicieli nieruchomości ziemskich położonych w niektórych powiatach województwa białostockiego, lubelskiego, rzeszowskiego i krakowskiego, dokonywana przez Naczelny Sąd Administracyjny była uzasadniana tylko odmienną wykładnią przepisów prawa, niemniej już po dniu 1 kwietnia 2009 r. tj. po wejściu w życie ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o wojewodzie i administracji rządowej w województwie, zmiana ta jest uzasadniona zmianą przepisów ustawowych. Tego rodzaju zaś sytuacja powoduje przeniesienie kompetencji w zakresie wydania rozstrzygnięcia o wznowieniu postępowania zakończonego decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu z dnia 28 marca 2007 r. orzekającą o stwierdzeniu nieważności orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Gorlicach z dnia 5 października 1956 r. na Wojewodę Małopolskiego, który zyskał swą kompetencję wskutek zmiany przepisów.

Z tych względów, na podstawie art. 15 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu.