Wyrok NSA oz. w Szczecinie, sygn. akt SA/Sz 1350/97
NSA oz. w Szczecinie
Data orzeczenia: 1998-04-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Powołane przepisy: article: art. 45 ust. 1
journal: Dz.U. 1993 nr 90 poz. 416
law: Obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 26 lipca 1993 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Teza: Wynikająca z przepisu art. 45 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. 1993 nr 90 poz. 416 ze zm./ zasada samoopodatkowania się pozwala podatnikowi na określenie należnego podatku i jego korektę tylko do 30 kwietnia następnego roku. Po tej dacie podatnik nie może określić należnego podatku w innej wysokości niż wynikająca z zeznania na dzień 30 kwietnia następnego roku. Uprawnienie urzędu podatkowego do określenia innej wysokości należnego podatku w drodze decyzji ma na celu doprowadzenie do zgodności zobowiązania podatkowego z rzeczywistym stanem rzeczy i może być procesowo zainicjowane przez podatnika. Jednakże uprawnienie urzędu skarbowego do określenia innej wysokości podatku nie oznacza, że jest to instrument pozwalający podatnikowi zrealizować uprawnienie, które utracił nie zgłosiwszy go w zeznaniu podatkowym. Byłoby to sprzeczne z zasadą samoopodatkowania obejście prawa.

TEZY

Wynikająca z przepisu art. 45 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. 1993 nr 90 poz. 416 ze zm./ zasada samoopodatkowania się pozwala podatnikowi na określenie należnego podatku i jego korektę tylko do 30 kwietnia następnego roku. Po tej dacie podatnik nie może określić należnego podatku w innej wysokości niż wynikająca z zeznania na dzień 30 kwietnia następnego roku. Uprawnienie urzędu podatkowego do określenia innej wysokości należnego podatku w drodze decyzji ma na celu doprowadzenie do zgodności zobowiązania podatkowego z rzeczywistym stanem rzeczy i może być procesowo zainicjowane przez podatnika. Jednakże uprawnienie urzędu skarbowego do określenia innej wysokości podatku nie oznacza, że jest to instrument pozwalający podatnikowi zrealizować uprawnienie, które utracił nie zgłosiwszy go w zeznaniu podatkowym. Byłoby to sprzeczne z zasadą samoopodatkowania obejście prawa.


UZASADNIENIE

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z art. 45 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych podatnik jest obowiązany złożyć w urzędzie skarbowym zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu /straty/ w roku podatkowym według ustalonego wzoru w terminie do dnia 30 kwietnia następnego roku.

Podatek wynikający z zeznania podatkowego jest podatkiem należnym, chyba że urząd skarbowy wyda decyzję, w której określi inną wysokość podatku /ust. 6/. Wynikająca z powyższego przepisu zasada samoopodatkowania się pozwala podatnikowi na określenie należnego podatku i jego korektę tylko do 30 kwietnia następnego roku. Po tej dacie podatnik nie może określić należnego podatku w innej wysokości niż wynikająca z zeznania na dzień 30 kwietnia następnego roku. Uprawnienie urzędu podatkowego do określenia innej wysokości należnego podatku w drodze decyzji ma na celu doprowadzenie do zgodności zobowiązania podatkowego z rzeczywistym stanem rzeczy i może być procesowo zainicjowane przez podatnika. W tej kwestii należy zgodzić się ze stanowiskiem powołanego w skardze wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Jednakże w niniejszej sprawie brak było podstaw do wydania decyzji określającej inną wysokość należnego za 1995 r. podatku, bowiem podatek zeznany odpowiada należnemu.

Należy zgodzić się ze stanowiskiem organów podatkowych, że przewidziane w art. 26 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych uprawnienie do odliczenia określonych wydatków, nie jest nakazane; jest to przywilej podatnika, z którego może on skorzystać w czasie gdy sam określa swoje zobowiązanie podatkowe, a więc w terminie do złożenia podatkowego. Jest to termin prawa materialnego, który nie podlega przywróceniu. Po upływie ustawowego terminu zeznania podatkowego, podatnik nie jest uprawniony do złożenia zeznania /korekty/ mającego skutek prawny w postaci określenia innej wysokości należnego podatku. Po upływie ustawowego terminu zeznania podatkowego, określenie innej wysokości podatku może dokonać tylko urząd skarbowy w formie decyzji, w postępowaniu wszczętym także na wniosek podatnika.

Jednakże uprawnienie urzędu skarbowego do określenia innej wysokości podatku nie oznacza, że jest to instrument pozwalający podatnikowi zrealizować uprawnienie, które utracił nie zgłosiwszy go w zeznaniu podatkowym. Byłoby to sprzeczne z zasadą samoopodatkowania obejście prawa. W tym zakresie skład orzekający w niniejszej sprawie nie podziela stanowiska powołanego w skardze wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 czerwca 1996 r.

Reasumując zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a skarga z braku podstaw do uwzględnienia podlega oddaleniu z mocy art. 27 ust. 1 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym.