Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1326/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-12-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 48 ust. 1,  art. 48 ust. 3,  art. 48 ust. 4,  art. 48  ust. 5
journal: Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
law: Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Miron, , Sędzia WSA Justyna Mazur (spr.), Sędzia WSA Renata Nawrot, Protokolant st. ref. Anna Tomaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi A. W. i M. W. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia opłaty legalizacyjnej. I. skargę oddala; II. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata K. G. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 295,20 zł. (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) w tym: tytułem zastępstwa prawnego kwotę 240 zł. (dwieście czterdzieści złotych), tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy).


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] maja 2013 r. Nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "[...] WINB", "organ odwoławczy"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.; dalej: "k.p.a.") oraz na podstawie art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz.U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.; dalej: "Prawo budowlane") po rozpatrzeniu zażalenia A. i M. W. (dalej: "skarżący") na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] (dalej: "PINB", "organ I instancji") z dnia [...] marca 2013 r., nr [...] nakładające na skarżących opłatę legalizacyjną w wysokości 25.000 zł (słownie: dwadzieścia pięć tysięcy złotych) w związku z wybudowaniem na działce o nr ew. [...] przy ul. [...] w [...] budynku garażowo – gospodarczego bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę (samowola budowlana) - orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonego postanowienia.

U podstaw podjętego w tej sprawie rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia:

Zawiadomieniem z dnia [...] czerwca 2010 r. organ I instancji wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie istotnego odstąpienia od projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją Starosty [...] nr [...] z dnia [...] sierpnia 2003 r., dotyczącą budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego oraz budynku inwentarskiego zlokalizowanych na terenie działki o nr ew. [...] w [...] przy ul. [...].

W dniu [...] lipca 2010 r. PINB przeprowadził oględziny na terenie działki o nr ew. [...] i [...], w wyniku których ustalono, że skarżący w sposób istotny odstąpili od projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją nr [...], gdyż decyzja ta uprawniała do budowy budynku mieszkalnego, budynku inwentarskiego oraz bezodpływowego zbiornika na ścieki na działce o nr ew. [...]. Ww. oględziny wykazały, że budynek inwentarski w rzeczywistości pełni funkcję budynku garażowego, zmieniono jego lokalizację, gdyż został wybudowany na działce o nr ew. [...], nie zaś na działce o nr ew. [...], zmieniono jego wymiary zewnętrzne, bowiem wysokość budynku wynosi 8,55 (w kalenicy 4,65), a szerokość 6,30, zaś projekt budowlany zakładał wymiary 4 m x 9,5 m i wysokość w kalenicy 4,16 m oraz zmieniono układ pomieszczeń i otworów drzwiowych i okiennych.

Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] zawieszono prowadzenie

w przedmiotowej sprawie postępowania do momentu zakończenia postępowania sądowego w sprawie zasiedzenia działki o nr ew. [...]. W związku z uprawomocnieniem się postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] czerwca 2010 r., sygn. akt

[...] organ I instancji postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] podjął z urzędu postępowanie w ww. sprawie.

W dniu [...] maja 2012 r. organ powiatowy przeprowadził kolejne oględziny na terenie działek o nr ew. [...] i [...], które ponownie wykazały, że przedmiotowy budynek nie jest budynkiem inwentarskim, lecz jest wykorzystywany na cele gospodarczo

– garażowe oraz, że został wybudowany na działce o nr ew. [...]. Ustalono także, iż jest to budynek parterowy o konstrukcji murowanej, posiadający dwa pomieszczenia, do których wykonano zewnętrzne drzwi uchylne o wymiarach: 2,52 m x 2,35 m. W jednym z pomieszczeń składowane jest drewno, w drugim znajduje się podręczny sprzęt gospodarczy. Budynek nie posiada wentylacji oraz otworów okiennych. W jednym

z pomieszczeń wykonano kanał do naprawy samochodów. Szerokość budynku wynosi 6,30 m, zaś długość 8,52 m, wysokość ściany od poziomu gruntu do murłaty wynosi 2,95 m, a do kalenicy 4,10 m. Budynek posiada strop żelbetonowy, poddasze nie jest użytkowane, w ścianie szczytowej wykonano otwór drzwiowy. W trakcie oględzin dokonano także pomiarów odległości od ogrodzenia z działką sąsiednią o nr ew. [...], która wynosi 2,80 m. Zgodnie z oświadczeniem A. W. budowę budynku rozpoczęto w 2008 r. i w tym samym roku zakończono. W okresie budowy przedmiotowego budynku inwestorzy nie posiadali wiedzy, że działka o nr ew. [...] nie jest ich własnością.

Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] organ powiatowy działając na podstawie art. 48 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego wstrzymał prowadzenie robót budowlanych przy budowie spornego budynku oraz nałożył na skarżących obowiązek przedstawienia do [...] sierpnia 2012 r. dokumentów, o których mowa w art. 48 ust. 2-3 Prawa budowlanego. Następnie w związku ze wszczętym przez Burmistrza Miasta [...] postępowaniem w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, postanowieniem z dnia [...] września 2012 r. nr [...] przedłużono termin do przedstawienia ww. dokumentów do dnia [...] listopada 2012 r. W związku z faktem, iż skarżący w dniu [...] grudnia 2012 r. przedstawili decyzję o warunkach zabudowy

i zagospodarowania terenu i wyjaśnili, że do [...] grudnia 2012 r. zostanie opracowana mapa do celów projektowych, PINB postanowieniem nr [...] z dnia [...] grudnia 2012r. ostatecznie przedłużył termin na przedłożenie ww. dokumentacji do dnia [...] stycznia 2013 r. W dniu [...] stycznia 2013 r. skarżący przedłożyli w organie powiatowym wymagane dokumenty.

Następnie postanowieniem z dnia [...] lutego 2013r. nr [...] organ I instancji nałożył na inwestorów w oparciu o art. 49 ust. 3 Prawa budowlanego obowiązek uzupełnienia projektu budowlanego o graficzne i opisowe określenie robót budowlanych, mających na celu doprowadzenie budynku garażowo – gospodarczego do stanu zgodnego z obowiązującymi przepisami Prawa budowlanego oraz warunkami technicznymi jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, tj. zlokalizowanie ściany szczytowej ww. budynku bez otworów okiennych i drzwiowych w odległości 3 m od granicy działki sąsiedniej o nr ew. [...]. Rozstrzygnięcie to zostało jednak uchylone postanowieniem z dnia [...] marca 2013 r. nr [...].

Postanowieniem z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] organ I instancji działając na podstawie art. 49 ust. 1 i ust. 2 w związku z art. 59f ust. 1, art. 80 ust. 2 pkt 1, art. 83 ust.

1 Prawa budowlanego oraz art. 123 k.p.a. orzekł o nałożeniu na skarżących opłaty legalizacyjnej w wysokości 25.000 zł w związku z wybudowaniem na działce o nr ew. [...] przy ul. [...] w [...] budynku garażowo – gospodarczego bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę (samowola budowlana).

W zażaleniu skarżący przedstawili stan faktyczny sprawy. Wyjaśnili m.in., iż ulica [...] do 2004 r. była wioską należącą do Gminy [...], dlatego posiadają pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego i budynku inwentarskiego wydane przez Starostwo Powiatowe w [...]. Wskazali, że budowę rozpoczęli w końcu 2003 r. oraz, że ani oni, ani kierownik budowy nie mieli żadnych podejrzeń co do jakichkolwiek nieprawidłowości związanych z budową. Nadto podnieśli, iż dopiero, gdy [...] przejęła [...] do miasta i zleciła przeprowadzenie pomiarów geodezyjnych wyszło na jaw, że budynki skarżących są "poprzesuwane w działkę [...], którą zdobyli przez zasiedzenie, a W. W. jest wgrodzony w działkę [...]". Jednocześnie wskazali, iż w 2008 r. wystąpili do sądu rejonowego z wnioskiem o wydanie części działki [...] przez W. W., jak również o zasiedzenie działki na rzecz ojca skarżących E. W., który następnie aktem notarialnym odpisał im działkę [...]. Skarżący wnieśli o uchylenie rozstrzygnięcia organu I instancji nr [...].

Rozpoznając ponownie sprawę, organ odwoławczy wskazanym na wstępie niniejszego uzasadnienia postanowieniem z dnia [...] maja 2013 r. orzekł o utrzymaniu

w mocy postanowienia organu I instancji z dnia [...] marca 2013 r. Uzasadniając [...] WINB wskazał, iż zasadnie organ powiatowy wszczął procedurę legalizacyjną w sprawie samowoli budowlanej na działce o nr ew. [...] przy ul. [...] w [...]. Podniósł, że wbrew twierdzeniom skarżących zawartym w zażaleniu, na budowę przedmiotowego budynku inwestorzy nie uzyskali wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Decyzja Starostwa Powiatowego w [...] z dnia [...] sierpnia 2003 r. znak: [...]

o pozwoleniu na budowę dotyczyła bowiem budynku inwentarskiego zlokalizowanego na terenie działki o nr ewid. [...] w miejscowości [...], gmina [...], zaś jak wynika z przeprowadzonego przez organ powiatowy postępowania administracyjnego, inwestorzy wybudowali budynek garażowo – gospodarczy na działce o nr ew. [...]

w miejscowości [...], gmina [...] (w 2004 r. miejscowość [...] została włączona do terytorium miasta [...] jako ulica [...]), szerokość spornego obiektu wynosi 6,30 m, zaś długość 8,52 m, wysokość ściany od poziomu gruntu do murłaty wynosi 2,95 m, a do kalenicy 4,10 m i jest usytuowany w odległości 2,80 m od ogrodzenia z działką sąsiednią o nr ew. [...]. Organ odwoławczy stwierdził zatem, że

w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z samowolą budowlaną, gdzie zastosowanie znajdują przepisy art. 48 Prawa budowlanego z 1994 r., gdyż zdaniem [...] WINB powstał zupełnie inny obiekt w nowej lokalizacji i o nowym przeznaczeniu.

Organ odwoławczy podniósł, iż w art. 49 Prawa budowlanego stanowiącym kontynuację przepisów art. 48 została uregulowana procedura legalizacji samowoli budowlanej. Wskazał, iż zgodnie z art. 48 ust. 2 i ust. 3 Prawa budowlanego właściwy organ, stwierdzając możliwość zalegalizowania obiektu budowlanego będącego

w budowie lub wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, jest zobowiązany wydać postanowienie, w którym winien wstrzymać prowadzenie robót budowlanych i nałożyć na inwestora obowiązek przedstawienia w wyznaczonym terminie dokumentów, o których mowa w art. 48 ust. 3 pkt 1 i 2. Zauważył, iż

w przedmiotowej sprawie takie postanowienie zostało przez organ powiatowy wydane, a inwestor wywiązał się z nałożonego obowiązku i dostarczył wymaganą dokumentację. Podniósł, iż organ nadzoru budowlanego, który otrzymał w wyznaczonym terminie dokumenty, o których mowa w art. 48 ust. 3 (traktowane jako wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego) jest zobowiązany zbadać:

1) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami

o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności

z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego;

2) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń;

3) wykonanie projektu budowlanego przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane.

W przypadku gdy organ nadzoru budowlanego nie stwierdzi nieprawidłowości

w wyżej wymienionym zakresie lub nieprawidłowości takie zostaną usunięte

w wyznaczonym terminie, w drodze postanowienia ustala wysokość opłaty legalizacyjnej.

Zdaniem [...] WINB, organ powiatowy dokonał prawidłowej kwalifikacji stanu faktycznego, jak też właściwie wyliczył kwotę opłaty legalizacyjnej, która w przypadku ww. obiektu wyniesie 25.000 zł (stawka opłaty 500 zł x 50 x współczynnik kategorii obiektu budowlanego - 1,0 (kategoria III - inne niewielkie budynki, jak: domy letniskowe, budynki gospodarcze, garaże do dwóch stanowisk włącznie) x współczynnik wielkości obiektu budowlanego - 1,0, tj.: 500zł x 50 x 1,0 x 1,0 = 25.000 zł. Podniósł, że jeżeli inwestor uiści nałożoną opłatę legalizacyjną, to organ nadzoru budowlanego jest zobowiązany wydać decyzję o zatwierdzeniu projektu budowlanego i o pozwoleniu na wznowienie robót (jeżeli nie zostały zakończone).

Odnosząc się do argumentów zawartych w zażaleniu [...] WINB stwierdził, że nie mają one wpływu na treść rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie. Zauważył, że okoliczność na którą powołują się skarżący, iż: "byli ludźmi młodymi, nie znającymi się na budowie czy też na przepisach budowlanych, dlatego też zaufaliśmy kierownikowi budowy", nie może sankcjonować powstałej samowoli budowlanej.

Z ostatecznym w administracyjnym toku instancji rozstrzygnięciem organu odwoławczego z dnia [...] maja 2013 r. nie zgodzili się skarżący. Pismem z dnia [...] maja 2013 r. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie występując o uchylenie postanowienia [...] WINB nr [...] oraz zwolnienie z opłaty legalizacyjnej i uznanie domniemania niewinności czego nie uwzględniły organy orzekające w sprawie.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze uznał je za bezzasadne

i zauważył, że nie odnoszą się one merytorycznie do przedmiotowej sprawy, lecz stanowią skargę na czynności podejmowane zarówno przez PINB w [...] jak i organ II instancji i wskazują na niczym niepoparte nieprawidłowości jakich miał się dopuścić tutejszy organ jak i jego pracownicy. Nadto [...] WINB zauważył, że w niniejszej skardze skarżący w znacznej części odnoszą się do rozstrzygnięć będących przedmiotem odrębnych postępowań prowadzonych przez organy nadzoru budowlanego, nie zaś do postępowania, którego konsekwencją było wydanie skarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Zgodnie z art. 145 § 1 p.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. a-c), stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach (pkt 2), stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w k.p.a. lub w innych przepisach (pkt 3).

Dokonując oceny zaskarżonego postanowienia w tak zakreślonych granicach uznać należy, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W ocenie Sądu postanowienie zaskarżone, jak i poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji nie naruszają prawa materialnego ani procesowego w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.

Kontroli sądowo-administracyjnej w niniejszej sprawie zostało poddane rozstrzygnięcie w przedmiocie nałożenia na skarżących opłaty legalizacyjnej w związku z wybudowaniem na działce o nr ew. [...] przy ul. [...] w [...] budynku garażowo – gospodarczego bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę (samowola budowlana).

Stosownie do treści obowiązującego w dacie wydania zaskarżonego postanowienia przepisu art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.) właściwy organ nakazuje,

z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Zgodnie z ust. 2 tego artykułu, jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1

1) jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a

w szczególności:

a) ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo

b) ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego,

2) nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem

- właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych.

Przepis art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego przewiduje, że w ww. postanowieniu ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie:

1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy

z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy

i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego;

2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3 Prawa budowlanego (cztery egzemplarze projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz zaświadczeniem potwierdzającym wpis na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego autora projektu wydanym przez tę izbę, z określonym w nim terminem ważności aktualnym na dzień opracowania projektu, oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, postanowienie o uzgodnieniu projektów rozwiązań

w przypadku obiektów zakładów górniczych oraz obiektów usytuowanych na terenach zamkniętych i terenach wskazanych w art. 82 ust. 3 pkt 1 Prawa budowlanego, specjalistyczną opinię wydaną przez osobę fizyczną lub jednostkę organizacyjną wskazaną przez właściwego ministra w odniesieniu do niektórych obiektów budowlanych).

W przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie wskazanych obowiązków, organ nadzoru budowlanego obowiązany jest wydać nakaz rozbiórki obiektu wybudowanego bez wymaganego pozwolenia (art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego). Natomiast przedłożenie w wyznaczonym terminie wspomnianych dokumentów traktuje się jak wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenie na wznowienie robót budowlanych, jeżeli budowa nie została zakończona (art. 48 ust. 5 Prawa budowlanego).

W świetle powyższego należy stwierdzić, że Prawo budowlane określa zasadę, zgodnie z którą obiekty wzniesione bez wymaganego pozwolenia na budowę podlegają przymusowej rozbiórce, z tym zastrzeżeniem, że organ zobowiązany jest w pierwszej kolejności rozważyć możliwość legalizacji dokonanej samowoli budowlanej. Przepis art. 48 ust. 1 ma bowiem wprawdzie charakter restytucyjny, czyli ma na celu przywrócenie do stanu pierwotnego terenu, na którym doszło do tzw. samowoli budowlanej, czyli robót budowlanych bez wymaganego pozwolenia, jednakże ustawodawca umożliwił legalizację w przypadku, gdy wzniesiony lub budowany obiekt jest zgodny z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu,

w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych,

w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem. W takim bowiem przypadku organ zobowiązany jest wstrzymać prowadzenie robót budowlanych i zażądać od inwestora przedłożenia

w określonym terminie odpowiednich dokumentów, które pozwalałyby wydać decyzję zatwierdzającą projekt budowlany oraz pozwolenie na wznowienie robót budowlanych, ewentualnie – w odniesieniu do obiektów, których budowa została zakończona

– decyzję o zatwierdzeniu projektu. Dopiero niespełnienie tego warunku przez inwestora dokonującego samowolnie robót budowlanych skutkuje wydaniem nakazu

o rozbiórce danego obiektu. Natomiast po przedłożeniu wymaganych prawem dokumentów organ nadzoru architektonicznego przed wydaniem wspomnianych decyzji bada ich prawidłowość i jednocześnie jest zobowiązany ustalić w drodze postanowienia opłatę legalizacyjną. Nie ulega zatem wątpliwości, iż ustalenie tej opłaty stanowi jeden

z obowiązkowych elementów postępowania legalizacyjnego prowadzonego w stosunku do obiektu wzniesionego bez wymaganego prawem pozwolenia.

W kontrolowanej przez Sąd sprawie bezsporne jest, iż w dniach [...] lipca 2010 r. oraz [...] maja 2012 r. organ I instancji przeprowadził oględziny na terenie działek o nr ew. [...] i [...]. Z oględzin tych wynika m.in., że budynek garażowo – gospodarczy zlokalizowany jest na działce o nr ewid. [...] położonej w [...] przy ul. [...]. Poza sporem jest również, że inwestorzy (tj. A. i M. W. – skarżący) uzyskali dnia [...] sierpnia 2003 r. decyzję o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego typu "Żonkil" wg projektu budowlanego opracowanego przez Firmę Projektową [...], budynku inwentarskiego wg projektu budowlanego opracowanego przez [...] Kancelaria Obsługi Inwestycji w [...] oraz bezodpływowego zbiornika na ścieki w [...] gm. [...] na działce Nr [...].

W związku z powyższym w niniejszej sprawie organy orzekające ustaliły ponad wszelką wątpliwość, że inwestorzy posiadali pozwolenie na budowę przedmiotowych budynków na działce o nr ewid. [...], natomiast budowę budynku garażowo – gospodarczego wykonali na działce o nr ewid. [...].

W ocenie Sądu, powyższy stan faktyczny wypełnia całkowicie dyspozycję art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego. Nie ulega bowiem wątpliwości, że inwestorzy nie dysponowali ostatecznym pozwoleniem na budowę wskazanego wyżej budynku garażowo - gospodarczego na działce o nr ewid. [...]. W niniejszej sprawie najistotniejsze znaczenie ma fakt realizacji budynku na określonej działce bez ostatecznego pozwolenia na budowę dotyczącego tej działki budowlanej. W takiej sytuacji niedopuszczalne jest prowadzenie postępowania w oparciu o art. 50 i 51 ust.

1 Prawa budowlanego. Czym innym jest dokonanie istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego, co można ocenić dopiero w toku analizy sposobu realizacji inwestycji przed wydaniem pozwolenia na użytkowanie, a czym innym samowolna realizacja zatwierdzonego wprawdzie projektu budowlanego, ale

w zupełnie innym miejscu, niż wskazane w ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Takie działanie inwestora nie jest odstępstwem od zatwierdzonego projektu budowlanego, lecz samowolą budowlaną w rozumieniu art. 48 Prawa budowlanego. Potwierdza to również brzmienie art. 36a ust. 5 Prawa budowlanego, który zawiera katalog istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu. Zgodnie z powołanym przepisem jako istotne odstępstwa ustawodawca traktuje zmiany w zakresie projektu zagospodarowania działki lub terenu, charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego: kubatury, powierzchni zabudowy, wysokości, długości, szerokości i liczby kondygnacji, zapewnienia warunków niezbędnych do korzystania z tego obiektu przez osoby niepełnosprawne, zamierzonego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części oraz ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Skoro ustawodawca jako istotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego traktuje zmiany projektu zagospodarowania działki lub terenu to nie można twierdzić, że taką zmianą jest dokonanie realizacji inwestycji na zupełnie innej działce lub terenie. Tego rodzaju wykładnia prowadziłaby do wręcz absurdalnych wniosków pozwalających na przyjęcie, że dysponowanie przez inwestora ostatecznym pozwoleniem na budowę umożliwia mu realizację tej inwestycji na dowolnej działce w dowolnym miejscu, bez względu chociażby na sposób zagospodarowania terenu (por. wyrok WSA

w Warszawie z dnia 5 listopada 2013 r. sygn. akt: VII SA/Wa 990/13, http://cbois.nsa.gov.pl).

Sąd kontrolując z zaskarżone postanowienie, stosowanie do treści art. 134 § 1 k.p.a. nie dostrzegł wad uzasadniających eliminację postanowienia z obrotu prawnego. Dlatego też organ odwoławczy miał wszelkie podstawy do utrzymania w mocy rozstrzygnięcia wydanego przez PINB w [...]. Organ I instancji stwierdził wykonanie przez inwestorów obowiązku w postaci przedłożenia określonych dokumentów. Spełnienie nakazu pozwoliło na analizę dokumentacji, w trakcie której ustalono, że możliwe jest przeprowadzenie legalizacji samowolnie wykonanych robót. Kolejnym działaniem organu na gruncie przepisów prawa materialnego jest naliczenie opłaty legalizacyjnej, której obliczenia dokonano w sposób prawidłowy. Organy prawidłowo bowiem przyporządkowały obiekt budowlany do właściwej kategorii, by następnie

w oparciu o art. 49 ust.2 Prawa budowlanego dokonać wyliczenia opłaty zgodnie

z treścią art. 59f tej ustawy. Organ słusznie wskazał, że w niniejszym przypadku podstawą do obliczenia wymaganej należności jest współczynnik kategorii obiektu

- 1,00, współczynnik wielkości obiektu - 1,0 oraz stawka opłaty - 500,00 zł, co przy pięćdziesięciokrotnemu podwyższeniu prowadzi do uzyskania ostatecznej kwoty 25.000 zł (słownie: dwadzieścia pięć tysięcy złotych).

Sąd zauważa, że ustawodawca tryb legalizacji samowoli budowlanej wprowadził jako przeciwwagę, do stosowanej kiedyś jedynej sankcji w formie nakazu rozbiórki. Skuteczność legalizacji zależy nadto od woli inwestora. To od jego decyzji zależy, czy zdecyduje się on na uiszczenie opłaty legalizacyjnej, czy też wobec jego biernej postawy organ podejmie rozstrzygnięcie przewidziane w art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego.

Konkludując powyższe rozważania, Sąd uznał działanie organów administracji

w sprawie za zgodne z regulacją prawa materialnego. Skład orzekający nie dopatrzył się także naruszenia przepisów procedury w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Podkreślenia jednocześnie wymaga, że skarga nie zawiera zarzutów dotyczących kontrolowanych w niniejszej sprawie rozstrzygnięć, zaś okoliczności dotyczące innych wskazywanych przez skarżących postępowań pozostają bez wpływu na rozstrzygnięcie. Ponadto zauważyć należy, iż zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a. Sąd

z urzędu lub na wniosek stron może przeprowadzić jedynie dowody uzupełniające

z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Wskazywane przez sakrżacych wnioski nie spełniają powyższych przesłanek.

Z tych też przyczyn, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł jak

w punkcie I sentencji wyroku.

O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 2 ust. 3 i § 18 ust. 1 pkt 1 lit c Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. z 2013 r. poz. 461 j.t.)