Postanowienie NSA, sygn. akt I OW 105/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-09-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy: article: art. 101 ust. 1
journal: Dz.U. 2004 nr 64 poz 593
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
article: art. 15 § 1 pkt. 4 i § 2 w zw. z art. 4
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Marek Stojanowski sędzia NSA Joanna Runge-Lissowska (spr.) sędzia del. WSA Marian Wolanin po rozpoznaniu w dniu 29 września 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Burmistrza Miasta Cieszyn o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Burmistrzem Miasta Cieszyn a Prezydentem Miasta Tychy w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku A.T. o przyznanie pomocy w formie zasiłku celowego postanawia: wskazać Prezydenta Miasta Tychy jako organ właściwy do załatwienia wniosku A.T.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 11 maja 2015 r. (data stempla pocztowego) Burmistrz Miasta Cieszyn wystąpił o rozstrzygnięcie sporu o właściwość między tym organem, a Prezydentem Miasta Tychy, w sprawie wniosku A. T. o przyznanie świadczenia z pomocy społecznej w formie zasiłku celowego.

W uzasadnieniu wniosku Burmistrz wskazał, iż z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego wynika, że A. T. jest osobą bezdomną, przebywa na terenie miasta Tychy, gdzie wynajmuje pokój. Lokal ten przeznaczony jest do długotrwałego pobytu, a wnioskodawca wyraził wolę dalszego zamieszkiwania w nim. W ocenie Burmistrza oznacza to, że A. T. wyraził wolę pozostania na terenie miasta Tychy, więc to ta właśnie gmina winna być właściwa do rozpoznania jego wniosku.

W odpowiedzi na wniosek Prezydent Miasta Tychy wskazał, że A. T. nie jest zameldowany na terenie miasta Tychy, a ponadto zamieszkuje w lokalu przeznaczonym do pobytu tymczasowego. Wskazano też, że wnioskodawca winien przebywać w ośrodku leczenia uzależnień, a ze złożonego przez niego oświadczenia wynika, że po zakończeniu leczenia nie będzie miał możliwości powrotu do zamieszkiwanego lokalu. Prezydent podkreślił też, że do kwietnia 2015 r. miasto Cieszyn refundowało miastu Tychy wydatki poniesione na świadczenia z pomocy społecznej przyznane A. T., a w dniu 23 marca 2015 r. Burmistrz Miasta Cieszyn przyznał stronie prawo do zasiłku celowego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 w zw. z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej jako "P.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny właściwy jest do rozstrzygania sporów o właściwość. W niniejszej sprawie występuje spór negatywny w zakresie właściwości miejscowej organu, albowiem zarówno Burmistrz Miasta Cieszyn jak i Prezydent Miasta Tychy uznali się za niewłaściwych do rozpoznania wniosku A. T..

Co do zasady, właściwość miejscową gminy zobowiązanej do rozpoznania sprawy dotyczącej świadczenia z pomocy społecznej, zgodnie z treścią art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r., poz. 182 ze zm.), ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. Według art. 101 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej w przypadku osoby bezdomnej właściwą miejscowo jest gmina ostatniego miejsca zameldowania tej osoby na pobyt stały, zaś art. 101 ust. 3 przewiduje, że w przypadkach szczególnie uzasadnionych sytuacją osobistą osoby ubiegającej się o świadczenie oraz w sprawach niecierpiących zwłoki, właściwą miejscowo jest gmina miejsca pobytu osoby ubiegającej się o świadczenie. Przepisy ustawy o pomocy społecznej nie zawierają definicji miejsca zamieszkania, jednak w orzecznictwie utrwalone jest stanowisko, iż przez miejsce zamieszkania rozumie się miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. Pogląd ten odwołuje się do przepisów ogólnych Kodeksu cywilnego i zawartej w art. 25 tego Kodeksu definicji miejsca zamieszkania.

Uznać zatem należy, że na miejsce zamieszkania, w świetle art. 101 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej w związku z art. 25 K.c., wskazują dwa czynniki: zewnętrzny – fakt przebywania i wewnętrzny – zamiar stałego pobytu. Przyjmuje się, że o zamiarze stałego pobytu można mówić wówczas, gdy występują okoliczności pozwalające przeciętnemu obserwatorowi na wyciągnięcie wniosku, że określona miejscowość jest głównym ośrodkiem działalności danej osoby, tam też ześrodkowana jest jej aktywność życiowa. Należy jednocześnie zauważyć, że samo zameldowanie, będące kategorią prawa administracyjnego, nie przesądza o miejscu zamieszkania w rozumieniu prawa cywilnego (patrz postanowienie NSA z dnia 14 stycznia 2010 r., sygn. akt I OW 154/09).

Z akt sprawy wynika, że A. T. przebywa na terenie miasta Tychy, gdzie zamieszkuje w samodzielnym lokalu znajdującym się w budynku przy ul. L.. Ponadto poddany miał on być leczeniu w ośrodku leczenia uzależnień MENS SANA w Tychach. Wprawdzie po zakończeniu leczenia nie ma on pewności co do możliwości powrotu do wynajmowanego lokalu, jednak nie zadeklarował on w żaden sposób chęci opuszczenia Tychów, zatem przyjąć można, że uczyniła on to właśnie miasto ośrodkiem swojej aktywności życiowej, koncentrując w nim swoje interesy.

Wobec powyższego wskazać należało na Prezydenta Miasta Tychy jako na organ właściwy do rozpoznania wniosku A. T., o czym orzeczono jak w sentencji niniejszego postanowienia, na podstawie art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 w zw. z art. 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.