Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 1722/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-05-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 18, art. 54
journal: Dz.U. 2012 poz 1015
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Jolanta Sokołowska, Sędziowie sędzia WSA Marek Krawczak (sprawozdawca), sędzia WSA Jarosław Trelka, Protokolant starszy referent Monika Olszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 maja 2014 r. sprawy ze skargi S. K. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną jako wniesioną z uchybieniem terminu oddala skargę


UZASADNIENIE

Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. prowadził postępowanie egzekucyjne do majątku zobowiązanego S. K. (dalej jako: "Skarżący") na podstawie tytułu wykonawczego obejmującego zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005 r.

W toku prowadzonego postępowania organ egzekucyjny zawiadomieniem z dnia 23 listopada 2011 r. dokonał zajęcia wynagrodzenia za pracę u dłużnika zajętej wierzytelności będącego pracodawcą. Odpis ww. zawiadomienia o zajęciu wraz z odpisem tytułu wykonawczego, doręczono Zobowiązanemu w trybie art. 44 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, z późn. zm.); dalej: "k.p.a.", w dniu 9 grudnia 2011 r.

W związku z zastosowanym środkiem egzekucyjnym pismem z dnia 4 stycznia 2012 r., pełnomocnik Skarżącego złożył skargę na czynności organu egzekucyjnego.

Dyrektor Izby Skarbowej we W. postanowieniem z dnia [...] marca 2012r. oddalił skargę z uwagi na uchybienie terminu do jej wniesienia.

Pismem z dnia 29 marca 2012 r. Skarżący złożył zażalenie na powyższe postanowienie wnosząc o jego uchylenie z uwagi na to, iż w świetle posiadanych przez Skarżącego dowodów stan faktyczny i prawny różni się od okoliczności wskazanych w uzasadnieniu orzeczenia. W uzasadnieniu Skarżący wnosząc o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wskazał, iż zaskarżone postanowienie zostało doręczone w dniu 23 marca 2012 r

Podniósł, iż nie prowadził działalności gospodarczej od lutego 2005 r. Ponadto wskazał na otrzymane postanowienie z dnia [...] października 2011 r. w przedmiocie uchylenia rozstrzygnięcia z dnia [...] września 2011 r., w którym nie określono organów, jakie wydały niniejsze orzeczenia, w jakim przedmiocie były wydane i jaki mają wpływ na poprawność zaskarżonego postanowienia. Podkreślił, iż nie utrudnia wykonania orzeczenia ( nie podano numeru rozstrzygnięcia, ani jakiego przedmiotu sprawy dotyczy), ale stara się bronić przed wadliwymi orzeczeniami organu podatkowego. Skarżący powołując się na art. 77 ust. 1 Konstytucji wskazał, iż każdy ma prawo do wynagrodzenia szkody, jaka została wyrządzona przez niezgodne z prawem działanie organu władzy publicznej.

Minister Finansów postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2013 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazał, iż Dyrektor Izby Skarbowej we W. ustalił, że pomimo pouczenia Skarżącego o przysługującym środku zaskarżenia, wniesienie skargi na czynność egzekucyjną nastąpiło z uchybieniem terminu. Zaznaczył, że zawiadomienie o zajęciu wynagrodzenia za pracę doręczono Skarżącemu w dniu 9 grudnia 2011 r. w trybie art. 44 k.p.a. W związku z powyższym stwierdził, że 14 dniowy termin do wniesienia skargi upłynął w dniu 23 grudnia 2011 r.

Organ zauważył, iż Skarżący złożył w dniu 4 stycznia 2012 r. (data stempla pocztowego widniejąca na kopercie) skargę na czynność egzekucyjną w postaci zajęcia wynagrodzenia za pracę. Wobec powyższego zdaniem Organu złożenie przez Skarżącego skargi na czynności egzekucyjne w dniu 4 stycznia 2012 r., bezsprzecznie z uchybieniem terminu do jej wniesienia spowodowało, że organ nadzoru zasadnie oddalił skargę z uwagi na uchybienie terminu, nie rozpoznając jej merytorycznie.

Minister Finansów wyjaśnił, iż po upływie terminu do wniesienia skargi dyrektor izby skarbowej nie posiada uprawnienia do merytorycznego jej rozpatrzenia. Zaznaczył, iż pomimo przewidzianego prawem złożenia wniosku o przywrócenie terminu do jej złożenia, takiego podania Skarżący nie złożył. W związku z powyższym postanowienie z dnia [...] marca 2012 r. Dyrektora Izby Skarbowej we W. o oddaleniu skargi na czynności egzekucyjne uznał za słuszne.

Organ zaznaczył, że na mocy przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji Strona posiada ochronę prawną na każdym etapie postępowania egzekucyjnego. Przysługuje jej uprawnienie do skorzystania z różnych środków zaskarżenia. Przy tym należy mieć na względzie, że organy administracji publicznej związane są zakresem przedmiotowym danej sprawy i nie mogą orzekać w kwestiach wykraczających poza ten zakres. Zasada ta została określona w art. 19 k.p.a., który na organy administracji publicznej nakłada obowiązek przestrzegania z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej.

Minister Finansów nadmienił, że zarówno w ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych, jak i ustawie Ordynacja podatkowa zostały przewidziane przypadki, w których mają zastosowanie przepisy dotyczące ulg w spłacie powstałych zobowiązań. Kwestie z zakresu ww. problematyki podlegają rygorom odrębnego postępowania.

Organ wyjaśnił, iż Skarżący nie może oczekiwać zbadania w postępowaniu odwoławczym sformułowanego w treści zażalenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na czynności egzekucyjne. Procedura przywrócenia terminu oraz organ uprawniony do jego rozpoznania zostały określone w art. 58 i 59 k.p.a. Przy tym podkreślił, że Skarżący wnosząc skargę na czynności egzekucyjne nie wystąpił z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia.

W skardze powyższe postanowienie pełnomocnik Skarżącego wniósł o jego uchylenie. W uzasadnieniu wskazał, iż w przedmiotowej sprawie wnosił o przywrócenie terminu tylko "organy podatkowe pomyliły sprawy mojego syna, męża i moje" i "to nie jest nasza wina".

Według Skarżącego, byli oni pozbawieni w wielu sprawach ochrony prawnej. Ponadto podtrzymał swoje stanowisko zawarte w pismach. Zdaniem Skarżącego, organ podatkowy – Urząd Skarbowy w S. wyrządził mu szkodę niemożliwą do naprawienia. Nadmienił również o zwrotach VAT zaliczanych przez organ podatkowy na poczet zaległości, "...o których się nie wspomina" .....a przecież zabiera mi podatek w 50% na odsetki".

Skarżący zakwestionował działania wierzyciela w tym podejmowane przez niego czynności. Ponadto Skarżący podniósł kwestię podatku od towarów i usług i przedawnienia.

W odpowiedzi na skargę Minister Finansów, podtrzymując swoje stanowisko, wniósł o oddalenie skargi.

Na rozprawie w dniu 27 maja 2014 r. Sąd postanowił na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270, ze zm., dalej "p.p.s.a.") oddalić wniosek dowodowy o przeprowadzenie dowodu z kserokopii zaświadczenia z dnia 29 kwietnia 2013 r. oraz uwzględnić wniosek dowodowy dotyczący dowodu z odpisu zupełnego księgi wieczystej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się zatem do zbadania, czy organy administracji (podatkowe) w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w sposób przewidziany w art. 145 p.p.s.a.

Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd nie stwierdził, aby zaskarżone postanowienia Ministra Finansów z dnia [...] kwietnia 2013 r. oraz Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] marca 2012 r. zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Nie doszło również do naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub wystąpienia przesłanek pozwalających na stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia. Wobec braku naruszeń prawa o takim ciężarze gatunkowym nie było podstaw do wyeliminowania postanowień z obrotu prawnego.

Podkreślić należy, że rozstrzygnięcia poddane kontroli Sądu dotyczyły oddalenia skargi na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego z uwagi na wniesienie jej z uchybieniem terminu.

Podstawą prawną wydania tych postanowień stanowił art. 54 u.p.e.a., który to przepis normuje szczególnego rodzaju postępowanie wpadkowe, za jakie na gruncie przepisów tej ustawy, należy uznać postępowanie w sprawie skargi na czynności egzekucyjne. Stosownie do § 4 przywołanego przepisu skargę na czynności egzekucyjne wnosi się w terminie 14 dni od dnia dokonania zakwestionowanej czynności egzekucyjnej.

Z akt sprawy wynika, że zawiadomienie o zajęciu wynagrodzenia za pracę doręczono Stronie w dniu 9 grudnia 2011 r., w trybie art. 44 k.p.a. Strona natomiast skargę na czynność egzekucyjną w postaci zajęcia wynagrodzenia za pracę złożyła w dniu 4 stycznia 2012 r. (data stempla pocztowego widniejąca na kopercie).

Na podstawie materiału dowodowego należy stwierdzić, że 14 dniowy termin do wniesienia skargi, upłynął w dniu 23 grudnia 2011 r.

W kontekście powyższych rozważań wskazać należy, że Minister Finansów prawidłowo uznał, iż złożenie przez Skarżącego skargi na czynności egzekucyjne w dniu 4 stycznia 2012 r., a więc z uchybieniem terminu do jej wniesienia spowodowało, że organ nadzoru zasadnie oddalił skargę z uwagi na uchybienie terminu, nie rozpoznając jej merytorycznie. Bowiem po upływie bowiem terminu do wniesienia skargi Dyrektor Izby Skarbowej nie posiadał uprawnienia do merytorycznego jej rozpatrzenia. Zasadnie organ administracji stwierdził również, że pomimo przewidzianej prawem możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia środka zaskarżenia, takiego podania Skarżący nie złożył.

Odnosząc się zaś do podniesionej na rozprawie przez pełnomocnika Skarżącego okoliczności, iż adres nieruchomości Skarżącego jest inny niż ten, na który adresowana była korespondencja przez organ podatkowy, zdaniem Sądu okoliczność ta nie zasługuje na uwzględnienie.

Została podana dopiero w rok po wniesieniu skargi do Sądu, wcześniej w toku postępowania nie była podnoszona. Oczywistym jest także, że nie mógł się do niej odnieść organ podatkowy wobec posłużenia się tym argumentem dopiero na rozprawie.

Należy zauważyć, iż zagadnienie to (doręczenia pism w postępowaniu egzekucyjnym) – jak słusznie podnosi organ podatkowy regulują przepisy powoływanej już ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. Kodeks postępowania administracyjnego, a to poprzez odesłanie zawarte w art. 18 u.p.e.a. Stanowi on, że jeżeli przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Ponieważ w zakresie doręczeń ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji milczy, koniecznym jest sięgnięcie w tym względzie do Kodeksu postępowania administracyjnego.

Przepisy Rozdziału 8 k.p.a. wskazują na zasady doręczania pism w postępowaniu administracyjnym oraz poprzez ww. odesłania także w postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zasadą jest doręczanie pism adresatowi. Kolejne przepisy zawarte w ww. rozdziale opisują postępowanie, w przypadku gdy nie jest możliwe doręczenie pism bezpośrednio adresatowi.

W myśl art. 39 k.p.a. organ administracji publicznej doręcza pisma za pokwitowaniem przez pocztę, przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione osoby lub organy. Pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy. Pisma mogą być również doręczane w siedzibie organu administracji publicznej, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej. W razie niemożności doręczenia pisma w sposób określony powyżej, a także w razie koniecznej potrzeby, pisma doręcza się w każdym miejscu, gdzie się adresata zastanie (art. 42 § 1-3 k.p.a.). W przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. O doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania (art. 43 k.p.a.).

W myśl art. 44 k.p.a., w razie niemożności doręczenia pisma osobiście adresatowi lub domownikowi, poczta przechowuje pismo przez okres czternastu dni w swojej placówce - w przypadku doręczenia pisma przez pocztę, zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie siedmiu dni, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia. Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu czternastu dni, a pismo pozostawia się w aktach sprawy.

Przepis art. 44 k.p.a. daje zatem dla adresata pisma uprawnienie do odebrania w określonym czasie pisma osobiście lub przez osobę upoważnioną do działania w jego imieniu, stanowiąc odpowiednio o obowiązku przechowywania pisma przez placówkę pocztową, z zawiadomieniem o tym fakcie adresata. Przepis ten zapobiega także tamowaniu biegu postępowania, ale dopiero w przypadku zaniechania odbioru pisma przez adresata w określonym terminie. Skutki prawne odebrania przez adresata pisma z placówki pocztowej w okresie jej przechowywania są takie same, jakie powstają przy doręczeniu na podstawie art. 42 k.p.a., a dopiero po zwrocie do organu prowadzącego postępowanie nieodebranego pisma można uznać, że są podstawy do stwierdzenia powstania stosunku prawnego wynikającego z domniemania doręczenia, zgodnie z art. 44 § 4 k.p.a.

Jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłka zwierająca przedmiotowe zawiadomienie o zajęciu wynagrodzenia za pracę, skierowana do pełnomocnika Skarżącego, została nadana w Urzędzie Pocztowym 23 listopada 2011 r. Z uwagi na niemożność doręczenia przesyłki adresatowi oraz pełnoletniemu domownikowi, sąsiadowi, dozorcy domu przesyłkę pozostawiono na okres 14 dni do dyspozycji adresata w Urzędzie Pocztowym. Zawiadomienie o pozostawieniu pisma w tym urzędzie umieszczono w oddawczej skrzynce pocztowej adresata 25 listopada 2011 r. Następnie z powodu niepodjęcia w terminie 7 dni, przesyłkę awizowano powtórnie 3 grudnia 2011 r.

W związku z powyższym, w myśl art. 44 § 4 k.p.a. doręczenie uznano za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu czternastu dni, a pismo pozostawiono w aktach sprawy.

Sąd wskazuje, że druk potwierdzenia odbioru prawidłowo wypełniony i podpisany przez doręczyciela [...] ma przymiot dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a. W wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 marca 2008 r., sygn. akt VI SA/Wa 218/08 podkreślono, iż dowód doręczenia przesyłki jako dokument urzędowy traktuje się za dowód tego co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Dokumentom urzędowym k.p.a. przyznaje w tym zakresie większą moc dowodową o ile zostaną spełnione łącznie dwie przesłanki: dokumenty sporządzono w przypisanej formie przez uprawnione do tego organy państwowe, zgodnie z ich właściwością (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2005 r. str. 398).

Dodać należy, że w myśl art. 76 § 3 k.p.a. możliwe jest przeprowadzenie dowodu przeciwko treści dokumentów urzędowych, z zastrzeżeniem, że ciężar przeprowadzenia dowodu spoczywa na tym, kto z określonego faktu wywodzi skutki prawne. Strona, która zaprzecza prawdziwości (autentyczności) dokumentu urzędowego albo twierdzi, że zawarte w nim stwierdzenia, oświadczenia i poświadczenia upoważnionego podmiotu, od którego dokument ten pochodzi, są niezgodne z rzeczywistością powinna tę okoliczność udowodnić (patrz M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Zakamycze, 2005, wyd. II.).

W ocenie Sądu nie ulega wątpliwości, i potwierdza to pełnomocnik w postępowaniu zarówno przed Dyrektorem Izby Skarbowej we W. , jak i Ministrem Finansów - matka Skarżącego, że Skarżący w dacie doręczenia przesyłki nie był obecny w miejscu zamieszkania. Świadczy o tym zawarty w zażaleniu na postanowienie organu pierwszej instancji wniosek pełnomocnika Skarżącego (T. K.) o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na czynności egzekucyjne.

Dodatkowo Sąd zauważa, iż zasadne jest stanowisko Ministra Finansów, że nie było możliwe rozpoznanie w postępowaniu odwoławczym tego wniosku, gdyż procedura przywrócenia terminu oraz organ uprawniony do jego rozpoznania zostały określone w art. 58 i 59 k.p.a.

Trzeba również wziąć pod uwagę, iż pełnomocnik Skarżącego na etapie postępowania administracyjnego - jego matka T. K. to osoba bardzo bliska Skarżącego, wynika to choćby z szeregu pism kierowanych do Sądu w postępowaniu sądowym, wobec tego z pewnością zareagowałaby niezwłocznie, gdyby korespondencja do Skarżącego była kierowana na nieodpowiedni adres. Godzi się zauważyć w tym miejscu, iż również zaskarżone postanowienie Ministra Finansów było kierowane na adres [...] i zostało prawidłowo doręczone, co skutkowało złożeniem w terminie rozpatrywanej skargi do Sądu. Ponadto, wskazać należy, iż w 2011 r. również decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...] października 2011 r. oraz postanowienie o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności wydane w tym samym dniu były prawidłowo doręczone na adres [...]. Co więcej do pisma pełnomocnika Skarżącego z dnia 14 lutego 2012 r. skierowanego do Dyrektora Izby Skarbowej we W. załączono kopię zaświadczenia lekarskiego wydanego dla S. K. z dnia [...] stycznia 2012 r. przez lekarza z [...], z którego wynika, że Skarżący podał lekarzowi jako dane adresowe ubezpieczonego: miejscowość M., numer domu [...], numer lokalu [...] (k. 24 akt administracyjnych).

Zdaniem Sądu, trudno zakładać, iż Skarżący mógł podać błędne dane lekarzowi odnośnie swojego miejsca zamieszkania [...].

Reasumując, w ocenie Sądu, podniesiona przez ustanowionego z urzędu pełnomocnika Skarżącego dopiero na rozprawie okoliczność, iż adres nieruchomości Skarżącego jest inny niż ten, na który adresowana była korespondencja przez organ podatkowy nie udowadnia, że dokument urzędowy, jakim jest zwrotne potwierdzenie odbioru, zawiera nieprawdziwy wpis odnośnie niemożności doręczenia przesyłki adresatowi, czy też pełnoletniemu domownikowi lub sąsiadowi, a także braku dwukrotnego awizowania przesyłki.

Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.