Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 884/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2006-05-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA P. Kowalski, Sędziowie : NSA P. Janicki (spr.), NSA B. Lubiński, Protokolant asystent sędziego I. Wędrak, po rozpoznaniu w dniu 5 maja 2006 roku na rozprawie sprawy ze skargi K. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie opłata targowa oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [..] Wójt Gminy R. określił K. P., prowadzącej działalność gospodarczą na stoisku nr 12 w hali I Centrum Targowego A S.A. w R. wysokość zobowiązania podatkowego w opłacie targowej za okres obejmujący dni: od 1 do 17 oraz od 19 do 30 września 2004 r. w wysokości 313,20 zł. Organ podatkowy ustalił, iż strona ta prowadzi na stoisku handlowym w hali I Centrum Targowego A sprzedaż towarów. W uzasadnieniu podkreślił, że w dniu 8 października 2004 r. inkasent sporządził notatkę służbową, z której wynikało, iż w ciągu dwudziestu dziewięciu dni września 2004 r. na przedmiotowym stoisku dokonywano sprzedaży towarów, a osoba prowadząca sprzedaż odmówiła uiszczenia opłaty targowej.

W dniu 28 lutego 2005 r. K. P. złożyła odwołanie od tej decyzji wnosząc o jej uchylenie. Podała, że zajmowane przez nią stoisko handlowe znajdujące się w hali I Centrum Targowego "A" spełnia wymogi wymienione w treści przepisu art. la pkt l ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych. Podkreśliła, że jej zdaniem miejsce prowadzenia przez nią handlu nie jest targowiskiem. Wskazała, iż przepis art. 15 pkt 2 a wyklucza z poboru opłaty targowej sprzedaż dokonywaną w budynkach lub części budynków, za wyjątkiem "targowisk pod dachem" oraz hal używanych do targów, aukcji i wystaw. Podkreśliła, że w latach prowadzenia przez nią sprzedaży w C.T. A nigdy nie odbywały się żadne targi, aukcje i wystawy, a więc sprzedaż w nim dokonywana nie podlega opłacie targowej. Podkreśliła też, że ustawa z dnia 30 października 2002 r. o zmianie ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz o zmianie niektórych ustaw wyłączyła możliwość pobierania opłaty targowej w budynkach. Jej zdaniem budynki hal targowych są według klasyfikacji środków trwałych budynkami przeznaczonymi do innych celów, a Rada Gminy niezgodnie z zapisami w rejestrach określiła tereny należące do prywatnych właścicieli jako targowiska, zaś budynki - jako targowiska pod dachem i na tej podstawie pobiera opłatę targową. Wskazała, że w Centrum Targowym A obowiązują stałe godziny pracy, sklepy mają trwałe ekspozycje handlowe, są to pomieszczenia klimatyzowane, wyposażone w kasy fiskalne, komputery, przymierzalnie, lustra, siedzące miejsca dla nabywców itp. Na terenie obiektów obowiązuje zakaz sprzedaży z ręki, koszów, wózków itp. Sprzedaż odbywa się w sklepach. Działalność handlowa prowadzą podmioty gospodarcze zarejestrowane w obiekcie na stałe. Ponadto właściciele odprowadzają podatek od nieruchomości jako obiektów, które są budynkami przeznaczonymi na działalność handlową.

Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Stwierdziło, iż opłata targowa, uregulowana ustawą o podatkach i opłatach lokalnych jest uproszczoną formą opodatkowania sprzedaży dokonywanej na targowiskach. Powołało ustawową definicję targowiska wskazując, iż ustawa określa je jako wszelkie miejsca, gdzie prowadzony jest handel (art. 15 ust. 2 powołanej ustawy). Jednocześnie przewiduje wyjątek, wyłączając z obowiązku zapłaty opłaty targowej sprzedaż dokonywaną w budynkach lub ich częściach, z jednoczesnym wyjątkiem od tego wyłączenia dla targowisk pod dachem i hal używanych do targów, aukcji i wystaw (art. 15 ust. 2 a powołanej ustawy). Wskazało, iż K. P. podlega hipotezie art. 15 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. We wskazanych w decyzji organu I instancji dniach dokonywała ona bowiem w hali I na terenie Centrum Targowego A sprzedaży w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Nie była także podatnikiem podatku od nieruchomości w związku z przedmiotami użytkowanymi na targowisku, nie dotyczyło jej zatem zwolnienie, o którym mowa w art. 16 powołanej ustawy. Analizy w ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego wymagało zatem to, czy miejsce, w którym strona prowadziła sprzedaż było targowiskiem. Odwołując się do stanowiska doktryny (L.Etela, M.Popławskiego, S.Presnarowicza i R.Dowgiera ) organ wyjaśnił, iż analiza przepisu art. 15 ust. 2 a wskazuje na to, że hala targowa jest targowiskiem. Dla celów opłaty targowej znaczenie mają bowiem wydawane na podstawie przepisów prawa budowlanego decyzje oraz dane z ewidencji gruntów. Organ odwoławczy powołał się także na poglądy wyrażone w orzecznictwie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, z których wynikało, iż w każdym przypadku należy zbadać, czy miejsce, w którym prowadzony jest handel jest budynkiem, a jeżeli tak- to czy jest to targowisko pod dachem bądź hala używana do targów, aukcji i wystaw. Kolegium wyjaśniło również, że K. P. prowadziła działalność handlową na terenie targowiska przez dwadzieścia dziewięć dni we wrześniu 2004 r. i odmówiła uiszczenia opłaty targowej za te dni. Wobec powyższego organ podatkowy zasadnie określił jej decyzją wysokość zobowiązania z tytułu opłaty targowej.

W dniu 28 kwietnia 2005 r. K. P. wniosła skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi żądając jej uchylenia i zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego w postaci art. 15 ust. 1, 2 i 2a ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych poprzez uznanie za targowisko budynku, w którym podatniczka prowadzi działalność gospodarczą, przepisów prawa procesowego regulujących postępowanie wyjaśniające oraz art. 2, 7 i 32 Konstytucji RP poprzez nietraktowanie w ten sam sposób wszystkich podatników prowadzących działalność gospodarczą w centrach handlowych. Skarżąca podniosła też, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze przeprowadzając uzupełniające postępowanie dowodowe wyręczyło od tej czynności organ I instancji naruszając tym samym przepis art. 127 ordynacji podatkowej. Skarżąca w pełni zgodziła się z załączoną do akt opinią sporządzoną przez prof. J.P. T., uznając opinię przygotowaną przez prof. L. E. za przygotowaną bez przeprowadzenia wizji lokalnej, a co za tym idzie - niemiarodajną. K. P. zarzuciła również, że nie została poinformowana o sporządzeniu, ani też zapoznana z treścią opinii przygotowanej przez biegłego architekta. Podkreśliła też, że z notatki służbowej sporządzonej przez inkasenta nie wynikało ani kto, ani też kiedy odmówił zapłacenia opłaty skarbowej. Notatka ta potwierdzała bowiem jedynie fakt stałego prowadzenia przez nią działalności w tym samym sklepie o niezmiennej powierzchni.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie postulując przy tym uznanie uzasadnienia zaskarżonej decyzji za integralną część odpowiedzi na skargę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja, w ocenie sądu rozpoznającego niniejszą sprawę nie narusza prawa.

W myśl art. 15 ust.1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jednolity Dz. U. nr 9 z 2002r., poz. 84 ze zmianami) opłatę targową pobiera się od osób fizycznych, osób prawnych oraz jednostek organizacyjnych niemających osobowości prawnej, dokonujących sprzedaży na targowiskach. Przepis ten zakreśla zatem krąg podatników (podmiotów) obowiązanych do uiszczania daniny w postaci opłaty targowej.

Z kolei ust.2 cytowanego przepisu stanowiąc, iż targowiskami, o których mowa w ust. 1, są wszelkie miejsca, w których jest prowadzony handel, z zastrzeżeniem ust. 2a wytycza przedmiot opodatkowania opłatą targową. Jest nim sprzedaż dokonywana przez wymienione wyżej podmioty w każdym miejscu. Warte zaznaczenia jest niezmiernie rzadko używane przez ustawodawcę sformułowanie definiujące targowisko, którym w zgodnie z wolą prawodawcy jest "każde miejsce, w którym prowadzony jest handel". Druga istotna uwaga dotyczy utożsamienia przez ustawodawcę pojęć handel i sprzedaż. Trzecie zaś spostrzeżenie dotyczy zbędnego z punktu widzenia logiki zastrzeżenia zamieszczonego w omawianym przepisie. Owo zastrzeżenie w ust.2 byłoby zasadne, gdyby wyłączało z kręgu targowisk określone miejsca wymienione w ust.2a. Tymczasem jak wskazuje uważna lektura ust. 2a owe określone miejsca (budynki) pozostają nadal targowiskami, na co wskazuje sformułowanie z ust.1 dotyczące każdego miejsca, w którym prowadzony jest handel, a jedynie z przyczyn znanych ustawodawcy sprzedaż dokonywana w nich (budynkach) nie podlega opłacie targowej.

Wreszcie zgodnie z ust.2a opłacie targowej nie podlega sprzedaż dokonywana w budynkach lub częściach budynków, z wyjątkiem targowisk pod dachem oraz hal używanych do targów, aukcji i wystaw. Cytowany przepis określa więc zarówno zwolnienie (przedmiotowe i podmiotowe) od opodatkowania opłatą targową dokonywaną w budynkach jak i wyjątek od tego zwolnienia, zgodnie z którym sprzedaż dokonywana w tych budynkach, które są targowiskami pod dachem lub halami używanymi do targów aukcji lub wystaw nie korzysta z wymienionego wyżej zwolnienia i podlega opłacie targowej.

Odnosząc powyższe rozważania do stanu faktów w niniejszej sprawie podnieść należy, że hala, w której skarżąca prowadziła działalność została wybudowana i oddana do użytku zgodnie ze stosownymi decyzjami organów budowlanych jako hala hurtowo-wystawiennicza.

Jej przeznaczenie jako hali hurtowo-wystawienniczej było więc oczywiste i wynikało ze stosownych pozwoleń organów budowlanych.

W tej sytuacji nie może być żadnych wątpliwości, że jest ona budynkiem w rozumieniu przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.

Nie ma również żadnych wątpliwości, że w przedmiotowym budynku prowadzona jest sprzedaż. Innymi słowy w przedmiotowej hali dokonywane są transakcje kupna-sprzedaży pomiędzy najemcami stoisk (boksów) i osobami dokonującymi zakupów. Dlatego też uzasadnione jest przyjęcie, że przedmiotowa hala wykorzystywana jest do targów, o których mowa w art. 15 ust.2a cytowanej ustawy z dnia 12 stycznia 1991r.

Warto przy tym zaznaczyć, że niesporne jest, iż pomieszczenie, w którym prowadziła handel skarżąca, podobnie jak wszystkie inne pomieszczenia używane do sprzedaży w przedmiotowej hali, nie spełniają warunków pozwalających na uznanie ich za budynek.

Skoro zatem skarżąca prowadziła sprzedaż w hali będącej budynkiem i używanej do targów to znaczy, że działalność ta podlegała opłacie targowej. Sam bowiem fakt używania hali będącej budynkiem do targów powoduje, że opłata targowa pobrana od tego rodzaju czynności (handlu) staje się należna w rozumieniu art.15ust.2a cytowanej ustawy z dnia 12 stycznia 1991r.

"Używanie do targów" oznacza po prostu wykorzystywanie (ciągłe, częste lub sporadyczne) do prowadzenia sprzedaży różnorodnych towarów.

W orzecznictwie tutejszego sądu spotykany jest pogląd (między innymi w sprawie sygn. akt I SA/Łd 1183/05) sprowadzający się do twierdzenia, że słowo "targi" użyte przez ustawodawcę w art. 15 ust.2a zdanie drugie cytowanej ustawy o podatkach i opłatach lokalnych nie dotyczy liczby mnogiej rzeczownika targ, a jedynie do "imprez służących pokazaniu, zaprezentowaniu oferty handlowej, prowadzeniu negocjacji, a przy okazji dokonywaniu sprzedaży, (czyli również okazjonalnie, sporadycznie)".

Pogląd ten nie zasługuje jednak na aprobatę z dwóch zasadniczych względów.

Po pierwsze niezależnie od wszystkich znaczeń słowa "targi", jakie na przestrzeni czasu zostały przyjęte w języku polskim (mającym przecież charakter dynamiczny) jedno pozostaje dotychczas niezmienne. Jest nim po prostu liczba mnoga rzeczownika "targ" będącego pojęciem znaczeniowo tożsamym z pojęciem "handel" używanym przecież przez ustawodawcę zamiennie ze słowem sprzedaż dla oznaczenia (jak wyżej wskazano) przedmiotu opodatkowania opłatą targową.

Innymi słowy, dopóki w myśl reguł gramatyki języka polskiego słowo targi oznaczać będzie także liczbę mnogą od słowa targ dopóty pogląd zaprezentowany powyżej pozbawiony będzie podstaw prawnych. Dlatego też sąd w niniejszym składzie nie polemizuje z ustaleniami sądów hołdujących przedstawionemu wyżej poglądowi, lecz jedynie stwierdza, że nawet taka (nieuprawniona) wykładnia gramatyczna pojęcia targi nie może wyłączać opodatkowania opłatą targową.

Po wtóre nawet gdyby hipotetycznie zaakceptować zaprezentowany powyżej pogląd co do zakresu pojęcia targi zauważyć należy, że w tym rozumieniu owego słowa mieści się także dokonywanie sprzedaży, o czym dobitnie przekonuje przedstawiona wyżej definicja stanowiąca uzasadnienie dla tego stanowiska orzeczniczego.

Niejako na marginesie niniejszych rozważań podnieść też należy, iż sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę nie podziela poglądu zaprezentowanego w cytowanym wyżej wyroku w sprawie I SA/Łd 1183/05 co do tego, że opłatą targową nie jest obciążony każdy rodzaj działalności polegającej na dokonywaniu sprzedaży przez konkretny podmiot, a jedynie taka działalność prowadzona sporadycznie (niekoniecznie codziennie), dorywczo, bez posiadania stałego zorganizowanego miejsca sprzedaży.

Powyższe stanowisko nie znajduje podstaw prawnych. W obowiązującym stanie prawnym nie ma istotnego znaczenia to, czy dana sprzedaż jest dokonywana codziennie, czy też sporadycznie. Opodatkowaniu opłatą targową podlega gotowość prowadzenia handlu danego dnia niezależnie od tego, czy jest to kolejny dzień sprzedaży czy pierwszy po przerwie w sprzedaży, czy też pierwszy dzień sprzedaży w danym miejscu w ogóle.

Jednocześnie zaś tworzenie takiej pozaustawowej przesłanki opodatkowania wykracza poza uprawnienia sądu administracyjnego.

Równie nietrafny jest omawiany pogląd w tej części, w której mowa o wyłączeniu opodatkowania opłatą targową przy posiadaniu stałego miejsca sprzedaży. Jeśli owo stałe miejsce sprzedaży nie jest budynkiem, (o czym była mowa we wcześniejszej części niniejszych rozważań) nie może być w ogóle mowy o wyłączeniu spod opodatkowania tym podatkiem.

W tej sytuacji z całą mocą podkreślić należy ponownie, że zorganizowane miejsce, w której skarżąca prowadzi sprzedaż nie jest budynkiem, wobec czego i w tym zakresie powyższy pogląd uznać należy za nieuprawniony.

Mając na względzie wszystkie powyższe okoliczności i nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zmianami) należało orzec jak w sentencji.