Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 742/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2007-06-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Paweł Miładowski Sędziowie WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak As. sąd. Izabela Kucznerowicz (spr.) Protokolant sekr.sąd. Małgorzata Błoszyk po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 31 maja 2007r. sprawy ze skargi C.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 21 lipca 2006 r. [...] w przedmiocie prawa jazdy, o d d a l a s k a r g ę /-/I.Kucznerowicz /-/P.Miładowski /-/D.Rzyminiak-Owczarczak KP


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...], na podstawie art. 104 § 1 kpa, art. 150 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2005 r., nr 108, poz. 908 ze zm.) Starosta C. orzekł o wymianie C.G. prawa jazdy według kategorii C, C+E i odmówił wydania uprawnienia według kategorii B. W uzasadnieniu organ podniósł, że z akt kierowcy C.G. wynika, że w latach 1982-1995 uzyskał on uprawnienia do kierowania pojazdami wg kategorii A,B,T,C i E+C.

Kolegium ds. Wykroczeń przy Sądzie Rejonowym w M. w dniu [...].03.1997 r. w związku z kierowaniem samochodem osobowym w stanie nietrzeźwym orzekło w stosunku do w/w zakaz prowadzenia samochodów osobowych na okres 2 lat. Z uwagi na to, że kategoria B obejmuje uprawnienia do kierowania samochodami osobowymi jak i ciężarowymi do 3,5 t dopuszczalnej masy całkowitej, po uprawomocnieniu się orzeczenia kolegium, kierownik Urzędu Rejonowego w C. wydał w dniu [...].04.1997 r. prawo jazdy nr [...] wg kategorii B,C i E z adnotacją urzędową na 4 stronie "zakaz kierowania pojazdami osobowymi do [...].02.1999r.".

Prowadząc postępowanie administracyjne w sprawie wymiany prawa jazdy organ w dniu [...].06.2006 r. wezwał C.G. do zapoznania się z teczką akt ewidencyjnych kierowcy. W/w przybył do starostwa w dniu [...].06.2006 r. Po zapoznaniu się z aktami poinformował, że na rozprawie przyznał się do popełnienia wykroczenia tj. prowadzenia samochodu osobowego w stanie nietrzeźwym, że był w tamtym okresie bezrobotnym, a zawód kierowcy stanowi podstawę jego bytu.

Dlatego też Kolegium ds. Wykroczeń sytuację obwinionego uwzględniło i orzekło tylko zakaz prowadzenia samochodów osobowych.

Z przeprowadzonej rozmowy z C.G. pracownik Wydziału Komunikacji i Dróg sporządził notatkę która znajduje się w teczce kierowcy. W/w nie przystąpił do egzaminu sprawdzającego kwalifikacje do prowadzenia pojazdów wg kategorii B.

Cytowana wyżej Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym określa, że kategoria "B" obejmuje uprawnienia do kierowania pojazdem samochodowym o dopuszczalnej masie całkowitej nie przekraczającej 3,5 t, a więc w zakresie tej kategorii znajdują się uprawnienia do prowadzenia pojazdów osobowych.

Zgodnie z art. 114 ust. 1 cytowanej ustawy, kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba mająca cofnięte uprawnienia na okres przekraczający 1 rok.

W związku z powyższym należało odmówić C.G. wydania uprawnień do kierowania pojazdami wg kategorii B do czasu zdania egzaminu z wynikiem pozytywnym w Wojewódzkim Ośrodku Ruchu Drogowego.

C.G. odwołał się od powyższej decyzji. Stwierdził, że takie postanowienie sprawy nie jest przejrzyste i powoduje kolizję z przepisami prawa obowiązującymi w tym zakresie. Przywołany w decyzji z dnia [...].07.2006 r. art. 150, ust. 1 nie jest atutem do odmowy wydania uprawnień w zakresie kategorii B, natomiast atutem uzasadniającym odwołanie, bowiem stare prawo jazdy seria E, nr [...] wydane w dniu [...].04.1997 r. przez Kierownika Urzędu Rejonowego w C. uprawnia go do prowadzenia pojazdów o masie całkowitej do 3,5 tony, co jest zgodne z art. 88 ust. 1 a,b ustawy z dnia 20.06.1997 r.

Przywołanie art. 114 ust. 1 ustawy dotyczy przywrócenia uprawnień, tymczasem jego wniosek ogranicza się do wymiany prawa jazdy starego na nowe, zgodnie z art. 150 ust. 1 ustawy. I w tym przypadku nie ma podstaw do odmowy wydania uprawnień również w zakresie kategorii B, ponieważ bezspornym jest fakt, że posiada uprawnienia w zakresie tej kategorii.

Decyzją z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 150 ustawy z dnia 20.06.1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2005 r., poz. 908 ze zm.) oraz § 2 i § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 29.04.2002 r. w sprawie wymiany praw jazdy (Dz.U. nr 69, poz. 640 ze zm.) zaskarżoną decyzję utrzymało w mocy. W uzasadnieniu organ podniósł zgodnie z art. 150 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym oraz rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 29 kwietnia 2002 r. na wniosek osoby uprawnionej starosta zobowiązany jest do wymiany posiadanego przez nią prawa jazdy na odpowiedni nowy dokument. Przy wymianie dokumentów, w myśl § 5 ust. 2 w/w rozporządzenia, należy stosować zasady i tryb postępowania określony w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 21 stycznia 20004 r. w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami (Dz.U. nr 24, poz. 215). Przepisy te przewidują także odpowiedni tryb postępowania w sprawie wydawania uprawnień osobom podlegającym kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji oraz określają wymagane od nich dokumenty. Z akt sprawy wynika, iż organ pierwszej instancji pouczył odwołującego się o wymaganym trybie postępowania, o czym świadczy treść notatki służbowej z dnia [...] czerwca 2006 r. Zdaniem Kolegium bezsporne jest, że skarżący podlega kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji, gdyż orzeczono wobec niego zakaz prowadzenia pojazdów osobowych na okres 2 lat, co należy uznać za jednoznaczne z cofnięciem mu w tym zakresie ( obejmującym prawo jazdy według kat. B) uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi. W takim przypadku niewątpliwie ma zastosowanie powołany wyżej przepis art. 114 ust. 1 pkt 2 lit a ustawy Prawo o ruchu drogowym. Fakt wydania mu, niezgodnie z obwiązującymi przepisami, prawa jazdy w 1997 r. nie ma dla istnienia w/w obowiązku znaczenia prawnego, obowiązek ten nie podlega także przedawnieniu. Z tego względu do czasu spełnienia –przez C.G. obowiązku poddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji zasadna jest odmowa mu uprawnień w zakresie kat. B prawa jazdy.

C.G. wniósł skargę na powyższą decyzję.

Jego zdaniem odebranie mu uprawnień do kierowania pojazdami samochodowymi o dopuszczalnej masie całkowitej nie przekraczającej 3,5 t z dniem [...].07.2006 r. przez Wydział Komunikacji Starostwa Powiatowego w C. jest nieuprawnione, bowiem przed tą datą, jak również po jej upływie posiada w dalszym ciągu uprawnienia do prowadzenia wyżej określonych pojazdów. Odmowa wydania mu nowego prawa jazdy jest więc niezgodna ze stanem prawnym.

Starostwo Powiatowe w C. oraz SKO nie są organami uprawnionymi do zamiany prawomocnego orzeczenia Kolegium ds. Wykroczeń przy Sądzie Rejonowym w M., a więc nie mogą odbierać mu posiadanych uprawnień, tym bardziej przy obligatoryjnym obowiązku, wymiany dokumentów ze starych na nowe.

Przywołane w decyzjach Starostwa Powiatowego w C. i SKO przepisy prawa nie odnoszą się w zasadzie do jego przypadku. Nie zna powodów dla których miałby ponosić konsekwencje życiowe w wyniku zmiany przepisów o ruchu drogowym po dacie prawomocnego orzeczenia Kolegium w M.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 513, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działania organów administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W myśl art. 3 § 1 i art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądowa kontrola decyzji administracyjnych polega wyłącznie na ocenie ich legalności, tj. zgodności z przepisami prawa materialnego i procedury administracyjnej. Oznacza to, iż Sąd administracyjny może zaskarżoną decyzję wzruszyć tylko wówczas, gdyby przy jej wydaniu doszło do naruszenia prawa, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy.

W ocenie Sądu, w przedmiotowej sprawie zaskarżona decyzja została wydana z poszanowaniem przepisów prawa materialnego oraz procesowego.

Zgodnie z art. 150 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2003 r., nr 58, poz. 515 ze zm. dalej zwaną p.r.d.) prawo jazdy i inne dokumenty uprawniające do kierowania pojazdami lub potwierdzające dodatkowe kwalifikacje i wymagania w stosunku do kierujących pojazdami, wydane na podstawie dotychczasowych przepisów, zachowują ważność do czasu ich wymiany dokonywanej na koszt osoby uprawnionej w zakresie, na jaki zostały wydane.

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 29 kwietnia 2002 r. w sprawie wymiany praw jazdy (Dz.U nr 69 , poz. 640 ze zm.) wydane na podstawie art. 150 ust. 2 p.u.d. określa warunki i terminy wymiany praw jazdy i innych dokumentów uprawniających do kierownia pojazdem lub potwierdzających dodatkowe kwalifikacje kierujących pojazdami oraz wysokość opłat za ich wymianę.

Skarżący w latach 1982-1995 uzyskał uprawnienia do kierowania pojazdami wg kategorii A,B, T , C i E+C. Orzeczeniem Kolegium ds. Wykroczeń przy Sądzie Rejonowym w M. z dnia [...] marca 1997 r. w stosunku do Skarżącego orzeczono zakaz prowadzenia samochodów osobowych na okres 2 lat w związku z kierowaniem samochodem w stanie nietrzeźwym. Jak wynika z oświadczenia Skarżącego był on w tym czasie bezrobotny a zawód kierowcy stanowił podstawę jego bytu. Uwzględniając te okoliczność Kolegium ds. Wykroczeń orzekło tylko zakaz prowadzenia samochodów osobowych.

W związku z tym po uprawomocnieniu się powyższego orzeczenia Kierownik Urzędu Rejonowego w C. w dniu [...] kwietnia 1997 r. wydał Skarżącemu prawo jazdy nr [...] według kategorii B, C i E z urzędową adnotacja "zakaz kierowania pojazdami osobowymi do [...].02.1999 r."

W myśl art. 150 ust. 1 p.r.d. dotychczasowe dokumenty uprawniające kierowców do kierowania pojazdami zachowują ważność do czasu ich wymiany.

Stosownie do § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 29.04.2002 r. w sprawie wymiany praw jazdy, przy wymianie tych dokumentów stosuje się zasady i tryb postępowania, określone w przepisach w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami, tzn. przepisy działu IV rozdział 2 ustawy p.u.d. oraz rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14.12.2001 r. w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami.

Zgodnie z art. 114 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy p.r.d. kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba ubiegająca się o przywrócenie uprawnienia do kierowania pojazdem cofniętego na okres przekraczający 1 rok.

Organ dokonujący wymiany prawa jazdy, dokonuje jednocześnie weryfikacji dokumentacji, na podstawie której kierowca uzyskał dotychczasowy dokument prawa jazdy.

W dokumentacji Skarżącego znajduje się orzeczenie Kolegium ds. Wykroczeń przy Sądzie Rejonowym w M. z dnia [...] kwietnia 1997 r. z którego wynika, że zakazano mu prowadzenia samochodów osobowych na okres 2 lat.

W związku z tym Skarżący podlegał kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji.

Obowiązek wymiany przez kierowcę dokumentu – prawa jazdy – ma między innymi na celu przeprowadzenie przez organ weryfikacji uprawnień i doprowadzenie do stanu zgodności z prawem takich uchybień, które dotychczas były niezauważone. Fakt wydania Skarżącemu w 1997 r. prawa jazdy, niezgodnie z obowiązującymi przepisami, nie ma dla istnienia tego obowiązku znaczenia prawnego.

Stwierdzić należy, iż Skarżącemu prawo jazdy nie powinno być wydane. Zgodnie z art. 91 ust.2 p.u.d. prawo jazdy nie może wydane osobie w stosunku do której orzeczony został prawomocnym orzeczeniem Kolegium ds. Wykroczeń – zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych w okresie obowiązywania tego zakazu. Zakaz prowadzenia pojazdów stanowi przeszkodę do orzeczenia tej kategorii prawa jazdy, na która opiewa zakaz.

W niniejszej sprawie bezsporne jest, że Skarżący został faktycznie pozbawiony prawa jazdy na okres dłuższy niż 1 rok. W związku z tym były podstawy do skierowania go na egzamin sprawdzający kwalifikacje.

Skarżący takiemu egzaminowi kontrolnemu w zakresie posiadanych uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi, nie poddał się.

Pomimo stosownego pouczenia Skarżący tego obowiązku nie dopełnił. A zatem nie posiada obecnie uprawnień do kierowania pojazdami według kategorii B.

Wymaganie posiadania przez kierującego pojazdem silnikowym wiadomości teoretycznych i umiejętności praktycznych ma zapewnić udział w ruchu osób, które znają przepisy ruchu drogowego i potrafią je zastosować w sytuacji drogowej oraz mają opanowaną w określonym stopniu technikę prowadzenia pojazdu.

Osoba ubiegająca się o przywrócenie uprawnienia do kierowania pojazdem cofniętego na okres przekraczający na okres 1 roku lub w związku z utratą kwalifikacji musi poddać się sprawdzaniu kwalifikacji jeżeli chce odzyskać uprawnienia lub prawo jazdy.

Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że organ I instancji pouczył skarżącego o wymaganym trybie postępowania. Treść notatki służbowej z dnia 23 czerwca 2006 r. (k.50 akt administracyjnych ) potwierdza, ze skarżący odmówił przystąpienia do egzaminu sprawdzającego kwalifikacje do prowadzenia pojazdów według kategorii B.

Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.

/-/I.Kucznerowicz /-/P.Miładowski /-/D.Rzyminiak-Owczarczak

KP