Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 2965/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-03-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6197 Służba Celna
Hasła tematyczne: Inne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Szef Krajowej Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 217  par. 1,  art. 218  par. 1
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube (spr.), Sędzia WSA Iwona Maciejuk, Sędzia WSA Piotr Borowiecki, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 30 marca 2022 r. sprawy ze skargi A. S. na postanowienie Szefa Krajowej Administracji Skarbowej z dnia [...] czerwca 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia żądanej treści oddala skargę


UZASADNIENIE

A. S. zwróciła się do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej

w [...] o wydanie zaświadczenia potwierdzającego pełnienie przez 5 lat służby przy wykonywaniu zadań określonych odpowiednio w art. 1 ust. 2 pkt 4 i 5 ustawy

z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej lub w art. 2 ust. 1 pkt 4-6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej, w tym służby w Służbie Celno-Skarbowej, o których mowa w art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 723, z późn. zm.), zwanej dalej "ustawą zaopatrzeniową".

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...], dalej: "DIAS", "organ I instancji", postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2021 r. nr [...], na podstawie art. 217 § 1 i § 2, art. 218 § 1 oraz art. 219 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 187) w związku

z art. 145 ust. 1 ustawy z 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 422), odmówił wydania zaświadczenia o żądanej przez skarżącą treści. W wydanym postanowieniu DIAS wskazał, że z dokumentacji dotyczącej przebiegu służby wnioskodawczyni wynika, iż licząc od dnia wejścia w życie ustawy

z 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 72 z 1999 r., poz. 802 z późn. zm.), czyli od 15 września 1999 r., zadania tzw. policyjne wykonywała będąc w Służbie Celnej/Służbie Celno-Skarbowej w okresie:

- od [...] września 1999 r. do [...] maja 2000 r. w Oddziale Celnym w [...],

- przez okres 29 dni (łącznie) podczas faktycznego zastępowania nieobecnego

p. W. B. w wykonywaniu zadań objętych kartą zakresu osoby zastępowanej, w tym zadania wynikającego z § 30 ust. 1 pkt 20 Regulaminu organizacyjnego Urzędu Celnego w [...] określonego Decyzją Naczelnika Urzędu Celnego w [...] nr [...] z [...] maja 2004 r., o treści: "zwalczanie przestępczości celnej, dewizowej i skarbowej", co wynika bezpośrednio z karty zakresu obowiązków i uprawnień z [...] sierpnia 2004 r. (przyjętej do wiadomości i stosowania

[...] września 2004 r.) oraz karty zakresu obowiązków i uprawnień osoby zastępowanej

z [...] sierpnia 2004 r. (przyjętej do wiadomości i stosowania [...] września 2004 r.), co miało miejsce w następujących dniach/okresach:

a) rok 2004: [...]-[...] września (łącznie 3 dni),

b) rok 2005: [...]-[...] lutego, [...]-[...] marca, [...]-[...] marca, [...] maja, [...]-[...] czerwca, [...]-[...] czerwca (łącznie 26 dni),

- od [...] października 2013 r. do [...] lutego 2017 r. w Wydziale [...] - Referacie [...][...] Izby Celnej w [...], przy wykonywaniu zadania określonego jako: "przekazywanie informacji wyznaczonym osobom w przypadku podejrzenia zaistnienia okoliczności wprowadzenia do obrotu finansowego wartości majątkowych pochodzących z nielegalnych lub nieujawnionych źródeł oraz finansowania terroryzmu".

Natomiast służbę w Służbie Celno-Skarbowej wnioskodawczyni pełniła w okresie od

[...] marca 2017 r. do [...] maja 2017 r.

Wskazany okres służby stanowi okres 4 lat, 4 miesięcy i 7 dni, co stanowi mniej niż wymagane 5 lat służby w Służbie Celnej przy wykonywaniu zadań o charakterze policyjnym albo służby w Służbie Celno-Skarbowej.

Organ I instancji stwierdził, że analiza zebranej w sprawie dokumentacji dotyczącej wskazanego we wniosku okresu przebiegu służby, w tym przedłożonej dokumentacji, doprowadziła do ustalenia, że brak jest dokumentów/dowodów zawierających zapisy o treści i brzmieniu wskazującym na realizację w sposób bezpośredni, przez okres co najmniej 5 lat zadań tzw. policyjnych. Wykonywanie tych zadań winno bowiem bezpośrednio wynikać z powierzonych funkcjonariuszowi do realizacji obowiązków służbowych i znaleźć swoje potwierdzenie w zebranych całościowo dokumentach, będących w posiadaniu Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...].

Po rozpatrzeniu zażalenia, Szef Krajowej Administracji Skarbowej, dalej: "Szef KAS", postanowieniem nr [...] z dnia [...] czerwca 2021 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735), dalej: "k.p.a.", utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie DIAS.

Szef Krajowej Administracji Skarbowej stwierdził, iż nabycie tzw. "wysługi emerytalnej", czyli 5-letniego okresu służby przy realizacji tzw. zadań policyjnych,

o którym mowa powyżej, uzasadnione jest szczególnymi warunkami pełnienia służby przez funkcjonariusza. Potwierdzeniem tego jest stanowisko Trybunału Konstytucyjnego, który w wyroku z dnia 3 marca 2015 r. sygn. K 39/13, uznał podobieństwo pewnych zadań Służby Celnej do zadań policyjnych. Trybunał Konstytucyjny, odwołując się do zadań Policji określonych w art. 1 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o Policji, której funkcjonariusze m. in. inicjują i organizują działania mające na celu zapobieganie popełnianiu przestępstw i wykroczeń oraz ściganie ich sprawców stwierdził, iż "Funkcjonariusze Służby Celnej, którzy bezpośrednio rozpoznają, wykrywają, zapobiegają i zwalczają określone typy przestępstw i wykroczeń wykonują zadania podobne do ustawowych zadań funkcjonariuszy Policji". Trybunał wskazał jednocześnie, iż "To podobieństwo wykonywanych zadań przekłada się na zakres faktycznie podejmowanych czynności i stopień narażenia życia i zdrowia".

W ocenie Szefa Krajowej Administracji Skarbowej, nie oznacza to jednak, iż wszystkie zadania realizowane przez funkcjonariuszy celnych były zadaniami

o charakterze policyjnym, a w związku z tym - nie istnieje obowiązek objęcia systemem zaopatrzenia emerytalnego każdego funkcjonariusza. W świetle wyżej powołanego wyroku, wykonywanie zadań o charakterze policyjnym, a nie fakt pozostawania

w stosunku służbowym i realizacja wszystkich zadań powierzonych Służbie Celnej, jest decydującym warunkiem niezbędnym do spełnienia przesłanek nabycia uprawnień emerytalnych.

Organ zauważył, iż w ramach struktur organizacyjnych Służby Celnej wyodrębnione były różne komórki organizacyjne, którym przypisane były zróżnicowane zadania. Niektóre z nich bezpośrednio rozpoznawały, wykrywały, zapobiegały oraz zajmowały się zwalczaniem przestępczości, inne zaś w sposób pośredni przyczyniały się do realizacji tych zadań. To zróżnicowanie i odmienny charakter zadań realizowanych przez Służbę Celną, w świetle wyroku Trybunału, prowadzi do tezy, iż tylko określonej grupie funkcjonariuszy można przypisać faktyczną realizację zadań ściśle związaną z rozpoznawaniem, wykrywaniem, zapobieganiem oraz zwalczaniem przestępczości.

W ocenie organu odwoławczego, DIAS prawidłowo ustalił stan faktyczny oraz wywiódł adekwatne wnioski, uznając za zadanie o charakterze policyjnym

w ramach służby w Służbie Celnej, czynności wykonywane od [...] września 1999 r. do [...] maja 2000 r. w Oddziale Celnym w [...] oraz okresy zastępowania nieobecnego Kierownika Oddziału, tj. [...]-[...] września 2004 r. i w roku 2005: [...]-[...] lutego, [...]-[...] marca, [...]-[...] marca, [...] maja, [...]-[...] czerwca, [...]-[...] czerwca, a także od [...] października 2013 r. do [...] lutego 2017 r. "przekazywanie informacji wyznaczonym osobom w przypadku podejrzenia zaistnienia okoliczności wprowadzenia do obrotu finansowego wartości majątkowych pochodzących z nielegalnych lub nieujawnionych źródeł oraz finansowania terroryzmu". Natomiast, pozostałe zadania realizowane przez wnioskodawczynię w komórkach organizacyjnych byłej Izbie Celnej

w [...]/byłego Urzędu Celnego w [...], w okresach niezaliczonych do 5 lat, DIAS prawidłowo ocenił jako nieposiadające przymiotu tzw. zadań policyjnych.

Ustalenie powyższego zostało oparte o dane wynikające z posiadanych z dokumentów. Organ odwoławczy podzielił stanowisko DIAS, zawarte w ww. postanowieniu z dnia [...] kwietnia 2021 r., w zakresie nieuwzględnienia postanowień Decyzji nr [...] Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] grudnia 2007 r., nakładającej na funkcjonariuszy (zdaniem wnioskodawczyni - także na nią) obowiązek przekazywania informacji

o istniejących lub potencjalnych nieprawidłowościach, w tym zgłaszania na piśmie wszelkich informacji uzyskanych w formie anonimów, donosów, skarg lub innych form zwrócenia uwagi na ujawnioną nieprawidłowość do Wydziału Zarządzania Ryzykiem. Podstawowym celem ww. decyzji oraz decyzji nr [...] z [...] października 2006 r. było ujednolicenie procedury obiegu informacji o stwierdzonych i potencjalnych nieprawidłowościach. Decyzje regulowały zasadniczo tryb obiegu informacji, sposoby ich przekazywania, systemy informatyczne umożliwiające gromadzenie stosownych danych i przekazywanie informacji, określały krąg uczestników i osoby wyznaczone do obsługi tych systemów, osoby bezpośrednio odpowiedzialne za określony obszar obiegu informacji. Zadania wynikające z decyzji jako obowiązujące wszystkich funkcjonariuszy celnych polegały przede wszystkim na współpracy poprzez zbieranie

i przekazywanie informacji, tj. powiadamianie o nieprawidłowościach stwierdzonych

w toku wykonywanych obowiązków służbowych. Nie mieszczą się one jednak

w katalogu zadań wskazanych w art. 12 ust. 2 ustawy zaopatrzeniowej, gdyż realizacja takich czynności, jako mających ze swej istoty jedynie wspomagający (pomocniczy) charakter, nie może przesądzać o tym, że skarżąca wykonywała tzw. zadania policyjne. Niezbędnym dla uznania konkretnego funkcjonariusza za realizującego w związku

z postanowieniami tych decyzji tzw. zadania policyjne, było dodatkowe, imiennie skierowane upoważnienie/polecenie wykonywania takich zadań (np. w karcie zakresu obowiązków i uprawnień). Takie indywidualne upoważnienie o treści: "przekazywanie informacji wyznaczonym osobom w przypadku podejrzenia zaistnienia okoliczności wprowadzenia do obrotu finansowego wartości majątkowych pochodzących

z nielegalnych lub nieujawnionych źródeł oraz finansowania terroryzmu" znajduje się

w niektórych kartach zakresu obowiązków i uprawnień strony. Zadanie to zostało przez DIAS zaliczone do tzw. zadań policyjnych.

Odnośnie przywołanych przez skarżącą zadań, wykonywanych w Wydziale [...] i Wydziale [...], dotyczących sporządzania informacji

z wykorzystaniem systemów informatycznych np. [...],[...],[...], organ odwoławczy zaaprobował stanowisko DIAS, który przyjął, że zadanie to stanowiło czynność o charakterze technicznym, polegającą na sporządzaniu określonych zestawień danych dla określonych odbiorców. Dane pobierane były z ww. systemów, zawierających informacje o zdarzeniach już zaistniałych. Zadaniem komórki prawno-organizacyjnej było pobranie danych i ich przedstawienie w formie tabelarycznej, bądź też np. sporządzenie prezentacji multimedialnej pokazującej trendy statystyczne w danym obszarze. Zaawansowane czynności analityczne na danych zawartych w systemach informatycznych, mogące ewentualnie wpisywać się

w ujawnianie, wykrywanie i zapobieganie przestępczości, prowadzone były zasadniczo w wyspecjalizowanych komórkach analitycznych Izby Celnej w [...]. Komórki takie albo posiadały bezpośredni dostęp do przedmiotowych danych (z reguły był to dostęp rozszerzony o bezpośrednim charakterze bazodanowym i wtedy w ogóle nie korzystały z pomocy komórki Wydziału [...] Wydziału [...]) bądź w przypadku wystąpienia takiej konieczności (np. chwilowy brak dostępu do określonych danych) jedynie zwracały się o przekazanie takich danych bez ich jakiejkolwiek oceny czy analizy. Przedłożone przez skarżącą pisma potwierdzają stanowisko DIAS, iż czynności te były realizowane w związku z określonym zapytaniem skierowanym do komórki prawnoorganizacyjnej w już prowadzonych przez te jednostki postępowaniach przygotowawczych lub wynikały z konieczności cyklicznego sporządzania raportów i sprawozdań na potrzeby Dyrektora Izby Celnej w [...] lub Ministerstwa Finansów.

Odnosząc się zaś do podniesionej przez skarżącą okoliczności dotyczącej zastępowania w latach 2004-2005 nieobecnych: Kierownika Oddziału Celnego

w [...] oraz jego zastępcy, organ odwoławczy zaakceptował stanowisko DIAS, że uznaniu za realizację zadań o charakterze policyjnych podlega 29 dni faktycznego zastępowania nieobecnego (urlopy i zwolnienia) Kierownika Oddziału. W zebranej dokumentacji brak jest danych potwierdzających zastępowanie przez skarżącą Kierownika w innych sytuacjach niż urlopy i zwolnienia oraz zastępowania Kierownika Oddziału.

Organ odwoławczy podzielił także stanowisko DIAS dotyczące oceny stosowania przez skarżącą w latach 2004-2005 w Oddziale Celnym w [...] tzw. datownika, tj. pieczęci metalowej "Polska-Cło". Z akt sprawy wynika, że skarżąca miała przypisane miejsce pełnienia służby w Sekcji [...] Oddziału Celnego i realizowała zadania określone w Karcie obowiązków i uprawnień z dnia [...] sierpnia 2004 r. (przyjętej do wiadomości i stosowania w dniu [...] września 2004 r.) oraz zadania przypisane Sekcji [...] (zgodnie z regulaminem organizacyjnym Urzędu Celnego w [...]). Analiza tej dokumentacji nie wskazuje (za wyjątkiem zadań realizowanych w związku

z zastępowaniem Kierownika Oddziału) na realizację przez skarżącą zadań

o charakterze policyjnym.

Organ odwoławczy zaaprobował stanowisko DIAS, że ww. pieczęć była co do zasady przydzielana funkcjonariuszom pełniącym służbę w oddziałach celnych, niezależnie od przydzielonych zadań. Użycie tej pieczęci miało miejsce w różnych sytuacjach służbowych, w tym także np. na stanowisku kasowym (potwierdzenie dokonania wpłaty czy sprzedaży karty drogowej) lub kancelaryjnym (potwierdzenie sporządzenia zestawienia wysłanych dokumentów czy przy czynnościach związanych z archiwizacją dokumentów). Samo posiadanie datownika nie determinuje realizacji zadań

o charakterze policyjnym.

Organ wskazał, że skarżąca wyraziła swoje stanowisko na temat charakteru realizowanych zadań – do czego ma pełne prawo - oceniając, iż mają charakter zadań policyjnych, jednakże dane, wynikające z zebranych w sprawie dokumentów nie potwierdzają tych twierdzeń.

Organ odwoławczy podkreślił, że zadań i obowiązków służbowych nie wolno domniemywać, przeciwnie - powinny one wynikać z konkretnego dokumentu, decyzji czy upoważnienia.

Szef KAS zaaprobował stanowisko organu I instancji, że zadania, realizowane przez wnioskodawczynię w Służbie Celnej, w okresach nieuznanych przez DIAS, nie mieszczą się w obszarze rozpoznawania, wykrywania, zapobiegania oraz zwalczania przestępstw i wykroczeń oraz przestępstw skarbowych i wykroczeń skarbowych.

Zaś materiały zebrane w przedmiotowej sprawie, stanowią wystarczającą podstawę do wydania rozstrzygnięcia. Należy bowiem mieć na względzie, że postępowanie

w sprawie wydawania zaświadczeń stanowi rodzaj postępowania administracyjnego

o uproszczonym i odformalizowanym charakterze. Uproszczony charakter postępowania w sprawach wydawania zaświadczeń sprawia, że nie można w nim stosować, uregulowanej w art. 75 § 1 k.p.a., zasady dopuszczania jako dowód wszystkiego, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy.

Podkreślił, że organ wydający zaświadczenie nie prowadzi postępowania dowodowego, lecz potwierdza fakty albo stan prawny wynikający z prowadzonej przez organ dokumentacji znajdującej się w jego posiadaniu. Organ nie ma natomiast obowiązku analizowania i rozstrzygania spornych kwestii dotyczących okresów zaliczanych do wysługi emerytalnej.

Brak w dostępnej dokumentacji zapisów o treści i brzmieniu wskazujących jednoznacznie na realizację przez skarżącą zadań określonych w art. 1 ust. 2 pkt 4 i 5 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej oraz w art. 2 ust 1 pkt 4-6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej, w okresie co najmniej 5 lat, w ocenie Szefa Krajowej Administracji Skarbowej, stanowi podstawę zasadności odmowy wydania zaświadczenia o żądanej treści.

W skardze, skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Warszawie pismem z dnia 19 lipca 2021 r., A. S. zakwestionowała postanowienie Szefa KAS z dnia [...] czerwca 2021 r., zarzucając przy jego wydaniu naruszenie:

• art. 12 ust. 2 oraz ust. 3 ustawy zaopatrzeniowej poprzez jego niezastosowanie,

a tym samym ustalenie, że nie spełniła warunków określonych w ww. artykule, tj. nie posiada wymaganych co najmniej 5 lat służby przy wykonywaniu zadań określonych odpowiednio w art. 1 ust. 2 pkt 4 i 5 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej lub w art. 2 ust. 1 pkt 4-6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej lub służby

w Służbie Celno-Skarbowej, przez co uznano, że nie przysługuje jej prawo do emerytury policyjnej,

• art. 217- art. 218 k.p.a. poprzez nieuprawnione przyjęcie, że posiadane przez organ ewidencje, rejestry i dokumenty osobowe nie dawały podstaw do wydania zaświadczenia o żądanej treści oraz poprzez pominięcie przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w trybie art. 218 k.p.a.,

• art. 7 k.p.a. poprzez nieuprawnione przyjęcie, że posiadane przez organ ewidencje, rejestry i dokumenty osobowe nie dawały podstaw do wydania zaświadczenia o żądanej treści,

• art. 8 k.p.a. poprzez nieuprawnione przyjęcie, że posiadane przez organ ewidencje, rejestry i dokumenty osobowe nie dawały podstaw do wydania zaświadczenia o żądanej treści,

• art. 9 k.p.a. poprzez nieuprawnione przyjęcie, że posiadane przez organ ewidencje, rejestry i dokumenty osobowe nie dawały podstaw do wydania zaświadczenia o żądanej treści,

• art. 10 k.p.a. poprzez nieuprawnione przyjęcie, że posiadane przez organ ewidencje, rejestry i dokumenty osobowe nie dawały podstaw do wydania zaświadczenia o żądanej treści,

• art. 77 k.p.a. poprzez nieuprawnione przyjęcie, że posiadane przez organ ewidencje, rejestry i dokumenty osobowe nie dawały podstaw do wydania zaświadczenia o żądanej treści,

Wskazując na powyższe, wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia Szefa KAS oraz postanowienia DIAS i zasądzenie kosztów postępowania.

Uzasadniając skargę podała, że przez cały okres służby jej obowiązki i prawa wynikały z ustawy o Służbie Celnej oraz innych zewnętrznych i wewnętrznych aktów prawa, tj. decyzji, zarządzeń, regulaminów organizacyjnych, ewidencji czy rejestrów. Aktem prawa wewnętrznego, z którego wynikał obowiązek wykonywania tak zwanych "zadań policyjnych" była decyzja Dyrektora Izby Celnej w [...] nr [...] z dnia

[...] grudnia 2007 r. w sprawie obiegu w Izbie Celnej w [...] oraz podległych urzędach celnych informacji o nieprawidłowościach dla potrzeb zarządzania ryzykiem, kontroli sprawowanej przez organy celne oraz dla celów zwalczania przestępczości

a także wymiany informacji pomiędzy Dyrektorem Izby Celnej w [...]

a Generalnym Inspektorem Informacji Finansowej.

Wskazała, że w § 2 wyżej cytowanej decyzji określono uczestników obiegu informacji do przekazywania informacji o istniejących lub potencjalnych nieprawidłowościach ("uczestnikami obiegu informacji są wszyscy funkcjonariusze celni/pracownicy pełniący służbę/wykonujący pracę w Izbie Celnej i podległych urzędach celnych"). Dyrektor zobligował uczestników obiegu informacji, w tym funkcjonariuszy Wydziału [...], do zgłaszania na piśmie wszelkich informacji uzyskanych w formie anonimów, donosów, skarg lub innych form zwrócenia uwagi na ujawnioną nieprawidłowość, za wiedzą bezpośredniego przełożonego, do Wydziału Zarządzania Ryzykiem. Podstawą do wydania przez Dyrektora wskazanej decyzji był art. 15a ustawy z dnia 15 listopada 2000 r. o przeciwdziałaniu wprowadzaniu do obrotu finansowego wartości majątkowych pochodzących z nielegalnych lub nieujawnionych źródeł oraz przeciwdziałaniu finansowaniu terroryzmu (tekst jednolity t.j. Dz. U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1505 z późn. zm.). W związku z powyższym przedmiotowa decyzja nałożyła na nią, jako funkcjonariusza Służby Celnej, obowiązek przekazywania bez zbędnej zwłoki wszelkich informacji dotyczących podejrzenia lub ujawnienia nieprawidłowości zauważonych w trakcie wykonywania zadań.

Podniosła, że pełnienie służby w Wydziale [...] z definicji nie wyklucza funkcjonariusza z obszaru zwalczania przestępczości, co wynika również

z zatwierdzonych [...] kwietnia 2020 r. przez Szefa Krajowej Administracji Skarbowej tzw. "dobrych praktyk", które wskazują, że nie jest istotne w jakiej komórce funkcjonariusz pełnił służbę, nie można wykluczyć żadnego funkcjonariusza Służby Celnej, bez względu na miejsce pełnienia służby. Wystarczające jest wykonywanie jednej

z czynności składających się na "zadania policyjne" dla potwierdzenia realizacji zadań, o których mowa w art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy zaopatrzeniowej.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko przedstawione w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329), dalej: "p.p.s.a.", sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137, z późn. zm.), a także art. 3 § 1 oraz art. 134 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, nie będąc przy tym związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Rozpoznając sprawę w świetle powołanych powyżej kryteriów należy stwierdzić, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem postanowienie Szefa KAS z dnia

[...] czerwca 2021 r., utrzymujące w mocy postanowienie DIAS z dnia [...] kwietnia 2021 r., odmawiające wydania zaświadczenia o żądanej treści, zostało wydane zgodnie

z prawem.

Na wstępie wskazać należy, że postępowanie w sprawie wydawania zaświadczeń regulują przepisy Działu VII Kodeksu postępowania administracyjnego. Postępowanie to stanowi rodzaj uproszczonego i w znacznym stopniu odformalizowanego postępowania o charakterze administracyjnym.

Zgodnie z art. 217 § 2 k.p.a., organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie, jeżeli urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa albo osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. Stosownie zaś do art. 218 § 1 k.p.a., w przypadkach, o których mowa w art. 217 § 2 k.p.a., organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie potwierdzające fakty lub stan prawny, wynikający z prowadzonych przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Organ administracji publicznej, przed wydaniem zaświadczenia, może przeprowadzić

w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające (art. 218 § 2 k.p.a.).

Postępowanie z art. 218 § 2 k.p.a. musi odnosić się do faktów i okoliczności wynikających z pozostających w dyspozycji organu ewidencji, rejestrów, czy zbioru danych innego rodzaju. Innymi słowy, organ może wydać jedynie takie zaświadczenie, którego treść wynika z posiadanych dokumentów, niedopuszczalne jest natomiast, na przykład w drodze zeznań świadków, tworzenie na potrzeby wydania danego zaświadczenia nowych dokumentów.

W rozpoznawanej sprawie DIAS odmówił wydania zaświadczenia żądanej przez skarżącą treści stwierdzając, że nie posiada ona wymaganego 5-letniego okresu wykonywania zadań policyjnych, ponieważ analiza zebranej w sprawie dokumentacji dotyczącej wskazanego we wniosku okresu przebiegu służby, w tym przedłożonej dokumentacji, doprowadziła do ustalenia, że brak jest dokumentów/dowodów zawierających zapisy o treści i brzmieniu wskazującym na realizację w sposób bezpośredni, przez okres co najmniej 5 lat, zadań tzw. policyjnych. Stanowisko to podzielił organ odwoławczy, uznając zarzuty zażalenia za nieuzasadnione.

W pierwszej kolejności wskazać należy, iż na skutek zmiany ustawy zaopatrzeniowej ustawą z dnia 11 maja 2017 r. o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r. poz. 1321), zabezpieczeniem emerytalnym przysługującym funkcjonariuszom wymienionym w art. 1 ust. 1 ustawy o zabezpieczeniu emerytalnym funkcjonariuszy objęto również funkcjonariuszy Służby Celnej, którzy zostali mianowani do Służby Celnej po dniu 14 września 1999 r. lub których stosunek pracy został przekształcony w stosunek służbowy na podstawie art. 22b ustawy z dnia 24 lipca

1999 r. o Służbie Celnej (Dz. U. z 2004 r. poz. 1641, z późn. zm.) lub art. 99 ustawy

z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. z 2016 r. poz. 1799 i 1948) (art. 1 ust. 2 ustawy zaopatrzeniowej).

Zgodnie z art. 12 ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej, emerytura policyjna przysługuje funkcjonariuszowi zwolnionemu ze służby, który w dniu zwolnienia posiada 15 lat służby w Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służbie Kontrwywiadu Wojskowego, Służbie Wywiadu Wojskowego, Centralnym Biurze Antykorupcyjnym, Straży Granicznej, Służbie Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służbie Celnej, Służbie Celno-Skarbowej lub w Służbie Więziennej

z wyjątkiem funkcjonariusza, który ma ustalone prawo do emerytury określonej

w ustawie o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, obliczonej

z uwzględnieniem okresów służby i okresów z nią równorzędnych.

Zgodnie z ust. 2 powyższego przepisu, w przypadku funkcjonariuszy Służby Celnej lub funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej dodatkowo wymagane jest ukończenie 55 lat życia i posiadanie stażu służby co najmniej 5 lat przy wykonywaniu zadań określonych odpowiednio w art. 1 ust. 2 pkt 4 i 5 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej lub w art. 2 ust. 1 pkt 4-6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (pkt 1) lub służby w Służbie Celno-Skarbowej (pkt 2).

W myśl art. 1 ust. 2 pkt 4 i 5 uprzednio obowiązującej ustawy z dnia 24 lipca 1999 r.

o Służbie Celnej (ustawa uchylona 31 października 2009 r.) do zadań Służby Celnej należała realizacja polityki celnej państwa w części dotyczącej przywozu i wywozu towarów oraz wykonywanie innych zadań wynikających z przepisów odrębnych,

a w szczególności: rozpoznawanie, zapobieganie i wykrywanie przestępstw skarbowych i wykroczeń skarbowych, przestępstw i wykroczeń związanych z przywozem i wywozem towarów oraz ściganie ich sprawców, w zakresie określonym innymi ustawami (ust. 4), jak również rozpoznawanie, wykrywanie, zapobieganie i zwalczanie przestępstw

i wykroczeń związanych z naruszeniem przepisów dotyczących ochrony dóbr kultury oraz ochrony własności intelektualnej, a także przestępstw i wykroczeń związanych

z wprowadzaniem na polski obszar celny oraz wyprowadzaniem z polskiego obszaru celnego towarów objętych ograniczeniami lub zakazami, w szczególności takich jak: odpady szkodliwe, substancje chemiczne, materiały jądrowe i promieniotwórcze, środki odurzające i substancje psychotropowe oraz broń, amunicja, materiały wybuchowe

i technologie objęte kontrolą międzynarodową (ust. 5).

Jak wskazywał zaś art. 2 ust. 1 pkt 4-6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (ustawa uchylona 1 marca 2017 r.) do zadań Służby Celnej należała realizacja polityki celnej w części dotyczącej przywozu i wywozu towarów oraz wykonywanie innych zadań wynikających z przepisów odrębnych, a w szczególności rozpoznawanie, wykrywanie, zapobieganie i zwalczanie przestępstw i wykroczeń związanych

z naruszeniem przepisów dotyczących wprowadzania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz wyprowadzania z jej terytorium towarów objętych ograniczeniami lub zakazami obrotu ze względu na bezpieczeństwo i porządek publiczny lub bezpieczeństwo międzynarodowe, w szczególności takich jak odpady, substancje chemiczne i ich mieszaniny, materiały jądrowe i promieniotwórcze, środki odurzające

i substancje psychotropowe, broń, amunicja, materiały wybuchowe, prekursory materiałów wybuchowych podlegające ograniczeniom oraz towary i technologie

o znaczeniu strategicznym (art. 2 ust. 1 pkt 4), rozpoznawanie, wykrywanie, zapobieganie i zwalczanie przestępstw skarbowych i wykroczeń skarbowych oraz ściganie ich sprawców, w zakresie określonym w ustawie z dnia 10 września 1999 r. - Kodeks karny skarbowy (Dz. U. z 2013 r. poz. 186, z późn. zm.) (art. 2 ust. 1 ust. 5), jak również rozpoznawanie, wykrywanie, zapobieganie i zwalczanie przestępstw

i wykroczeń przeciwko:

a) zdrowiu, określonych w art. 55, art. 57, art. 61 i art. 66 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r.

o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz. U. z 2016 r. poz. 224 i 437),

b) dobrom kultury, określonych w art. 109 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. z 2014 r. poz. 1446, z 2015 r. poz. 397, 774

i 1505 oraz z 2016 r. poz. 1330) i w art. 53 ustawy z dnia 14 lipca 1983 r. o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach (Dz. U. z 2016 r. poz. 1506),

c) prawom własności intelektualnej, określonych w art. 116-118 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 666 i 1333)

i w art. 305 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej (Dz. U.

z 2013 r. poz. 1410 oraz z 2015 r. poz. 1266, 1505 i 1615),

d) przyrodzie, określonych w art. 128 i art. 131 pkt 10 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2015 r. poz. 1651, 1688 i 1936 oraz z 2016 r. poz. 422),

e) środowisku, określonych w art. 183 § 2, 4, 5 i 6, w przypadku czynów, o których mowa w art. 183 § 2, 4 i 5 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny (Dz. U.

z 2016 r. poz. 1137), oraz przeciwko wymiarowi sprawiedliwości, określonych w art. 244 Kodeksu karnego, w zakresie niestosowania się do zakazu wstępu do ośrodków gier

i uczestnictwa w grach hazardowych,

f) ograniczeniom obrotu towarami i technologiami o znaczeniu strategicznym, określonym w art. 33 ust. 1, 2 i 3 ustawy z dnia 29 listopada 2000 r. o obrocie

z zagranicą towarami, technologiami i usługami o znaczeniu strategicznym dla bezpieczeństwa państwa, a także dla utrzymania międzynarodowego pokoju

i bezpieczeństwa (Dz. U. z 2013 r. poz. 194 oraz z 2016 r. poz. 1228) - oraz ściganie ich sprawców, jeżeli zostały ujawnione przez Służbę Celną (art. 2 ust. 1 pkt 6).

Jak słusznie podniósł Szef Krajowej Administracji Skarbowej, nie wszystkie zadania realizowane przez funkcjonariuszy Służby Celnej były zadaniami o charakterze policyjnym, a w związku z tym - nie istnieje obowiązek objęcia systemem zaopatrzenia emerytalnego każdego funkcjonariusza.

Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu do wyroku z dnia 3 marca 2015 r. sygn. akt K 39/13 (OTK-A 2015/3/27) stwierdził, że funkcjonariusze Służby Celnej, którzy bezpośrednio rozpoznają, wykrywają, zapobiegają i zwalczają określone typy przestępstw i wykroczeń wykonują zadania podobne do ustawowych zadań funkcjonariuszy Policji oraz, że to podobieństwo wykonywanych zadań przekłada się na zakres faktycznie podejmowanych czynności i stopień narażenia życia i zdrowia. Z tej racji Trybunał uznał, że funkcjonariusze Służby Celnej, wykonujący zadania określone w art. 2 ust. 1 pkt 4-6 ustawy o Służbie Celnej, są podobni do funkcjonariuszy Policji. Tym samym przyjął, że nie znajduje konstytucyjnego uzasadnienia odmienne potraktowanie tej grupy funkcjonariuszy Służby Celnej wobec funkcjonariuszy Policji

w zakresie prawa do zabezpieczenia społecznego.

W świetle powołanego wyroku TK, to wykonywanie zadań o ściśle policyjnym charakterze, a nie fakt pozostawania w stosunku służbowym i realizacji wszystkich zadań powierzonych Służbie Celnej, jest decydującym warunkiem niezbędnym do spełnienia przesłanek nabycia uprawnień emerytalnych. Trybunał Konstytucyjny zwrócił uwagę, że w ramach struktur organizacyjnych Służby Celnej wyodrębnione były różne komórki organizacyjne, którym przypisane były zróżnicowane zadania. Niektóre z nich bezpośrednio rozpoznawały, wykrywały, zapobiegały oraz zajmowały się zwalczaniem przestępczości, inne zaś w sposób pośredni przyczyniały się do realizacji tych zadań.

Zdaniem Sądu, przyjęcie przez organ tak interpretowanego zakresu podmiotowego art. 1 ust. 2 pkt 4 i 5 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej

i art. 2 ust. 1 pkt 4-6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej, ograniczającego go do tych funkcjonariuszy, którzy realizowali zadania określone w ww. przepisach w sposób bezpośredni, warunkowało przyjęcie, iż zadania realizowane przez A. S. w spornych okresach nie były zadaniami o charakterze policyjnym.

Zdaniem Sądu, nie budzi wątpliwości, że okresy pełnienia służby, które należało zaliczyć do okresu realizacji przez skarżącą tzw. zadań policyjnych, wskazano po wnikliwej analizie dokumentacji, odzwierciedlającej przebieg służby, znajdującej się

w zasobach Izby Administracji Skarbowej w [...].

W oparciu o kwerendę tej dokumentacji i jej wyniki organ prawidłowo przyjął, że skarżąca nie realizowała "zadań policyjnych", określonych w art. 1 ust. 2 pkt 4 i 5 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej i w art. 2 ust. 1 pkt 4-6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej, o których mowa w art. 12 ust. 2 ustawy zaopatrzeniowej w okresie pełnienia służby:

• od [...] maja 2000 r. do [...] kwietnia 2002 r. w Dziale [...] Urzędu Celnego w [...],

• od [...] maja 2002 r. do [...] marca 2004 r. w Wydziale [...] Izby Celnej w [...] (przekształconym następnie w Wydział [...]),

• od [...] kwietnia 2004 r. do [...] kwietnia 2004 r. w Sekcji [...] Urzędu Celnego [...] w [...],

• od [...] maja 2004 r. do [...] czerwca 2005 r. w Sekcji [...] w Oddziale Celnym [...],

• od [...] lipca 2005 r. do [...] stycznia 2011 r. w Wydziale [...] (przekształconym następnie w Wydział [...]),

• od [...] lutego 2011 r. do [...] października 2013 r. w Referacie [...]

[...] w Wydziale [...] w Izbie Celnej w [...].

Wykazany w postępowaniu wyjaśniającym brak w dostępnej dokumentacji zapisów o treści i brzmieniu wskazujących jednoznacznie na realizację przez wnioskodawczynię zadań określonych w art. 1 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej oraz w art. 2 ust. 1 pkt 4-6 ww. ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r.

o Służbie Celnej, w okresie co najmniej 5 lat, skutkował odmową wydania zaświadczenia o żądanej treści.

Reasumując stwierdzić należy, że zarówno zaskarżone postanowienie Szefa Krajowej Administracji Skarbowej z dnia [...] czerwca 2021 r., jak i utrzymane nim

w mocy postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia [...] kwietnia 2021 r., nie narusza prawa, a zarzuty skargi w zakresie naruszenia przepisów postępowania nie zasługują na uwzględnienie, bowiem jak prawidłowo przyjął Szef KAS, postępowanie dowodowe przy rozpoznawaniu wniosku o wydanie zaświadczenia, ma ograniczony zakres.

Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.