Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1088/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-11-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 2 pkt 35a, art. 64 ust. 1 i ust. 2, art. 64d, art. 140aa ust. 1 i ust. 3 pkt 1, art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c) i ust. 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1260
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jednoloty
article: art. 134 par. 1, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c), art. 200, art. 210 par. 2
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 41
journal: Dz.U. 2018 poz 2068
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jedn.
article: par. 3 ust. 1 pkt 2 lit. a), par. 5 ust. 1 pkt 3 lit. b)
journal: Dz.U. 2016 poz 2022
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego  wyposażenia - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Romanowski Sędziowie Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek Sędzia WSA Sławomir Kozik (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 listopada 2020 r. sprawy ze skargi H. Sp. j. z siedzibą w T. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2020 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz H. Sp. j. z siedzibą w T. 450 (czterysta pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej: "GITD") decyzją z [...] marca 2020 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 z późn. zm., dalej: "K.p.a."), art. 2 pkt 35a, art. 64 ust. 1, ust. 2, art. 64d, art. 140aa ust. 1, ust. 3 pkt 1, art. 140ab ust. 1 pkt 3, lit. c), ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2017 r. poz. 1260 z późn. zm., dalej: "P.r.d."), art. 41 ustawy z dnia 21 marca 1985 o drogach publicznych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2068 z późn. zm., dalej: "u.d.p.".), § 3 ust. 1 pkt 2 lit. a, § 5 ust 1 pkt 3 lit. b rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2016 r. poz. 2022 z późn. zm., dalej: "rozporządzenie techniczne"), po rozpatrzeniu odwołania H. (dalej: "Strona", "Spółka", "Skarżący"), utrzymał w mocy decyzję z [...] sierpnia 2019 r., [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: "[...]WITD"), nr [...] o nałożeniu na Stronę kary pieniężnej w wysokości 15000 zł.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji GITD wskazał, że [...] lipca 2019 r. w miejscowości B. na drodze krajowej nr [...] zatrzymano do kontroli pojazd członowy składający się z samochodu ciężarowego marki [...] o nr rej. [...] wraz z naczepą marki [...] o nr rej. [...]. Pojazdem członowym kierował M. P., który wykonywał przejazd drogowy z ładunkiem koparki wraz z osprzętem w imieniu Strony na trasie K. - P. Przebieg kontroli utrwalono protokołem nr [...] z [...] lipca 2019 r.

W wyniku zmierzenia i zważenia pojazdu członowego organ I instancji stwierdził następujące naruszenia dopuszczalnych norm: a) nacisk potrójnej osi nienapędowej naczepy - 29,15 t (po odjęciu błędu w wysokości 2% zaokrąglonych do 0,1 t w górę) - przekroczenie o 5,15 t (przekroczenie dopuszczalnej wartości o 21,46 %), b) rzeczywista masa całkowita pojazdu 43,3 t - przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej o 3,3 t, (przekroczenie dopuszczalnej wartości o 8,25 %), c) podmiot wykonujący przejazd nie miał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym.

GITD wyjaśnił, że norma dotycząca nacisków osi potrójnych jest identyczna na wszystkich kategoriach dróg, zatem ich przekroczenie powoduje zakwalifikowanie naruszenia do przejazdu pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii VII, gdyż tylko ono dopuszcza ich przekroczenie. Podczas kontroli stwierdzono przekroczenie dopuszczalnego nacisku na potrójnej osi nienapędowej naczepy o wartości więcej niż o 20%, dlatego wymierzono karę pieniężną w wysokości 15000 złotych. Ponadto przekroczono dopuszczalną masę całkowitą.

Organ dodał, że w ustalonym stanie faktycznym karę pieniężną należy nałożyć jak za brak zezwolenia kategorii VII, które stosownie do lp. 7 załącznika nr 1 do P.r.d., jest wydawane na przejazd pojazdu: a) wymiarach oraz rzeczywistej masie całkowitej większych od wymienionych w kategoriach I-VI, b) o naciskach osi przekraczających wielkości przewidziane dla dróg o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t.

Organ wyjaśnił, że kierowca podczas kontroli okazał zezwolenie kategorii V nr [...] na przejazd pojazdu nienormatywnego na okres 6 miesięcy w terminie od 11.06.2019 r. do 11.12.2019 r., który spełnia wymagania w zakresie wymiarów, masy oraz nacisków osi, określone w pozycji nr 5 tabeli. Zezwolenie posiadane przez przewoźnika było niewystarczające do uznania, iż kontrolowany przejazd odbywał się zgodnie z posiadanym uprawnieniem.

GITD wskazał dalej, że pojazd został zważony przy pomocy pomostu wagowego typu WWS o nr fabrycznym [...], przeznaczonego do ważenia pojazdów w ruchu tj. do dynamicznego ważenia pojazdów. Waga ta w dniu kontroli legitymowała się ważnym świadectwem legalizacji ponownej wydanym przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w G. z datą ważności do 31 stycznia 2021 r. Powyższe dokumenty zostały okazane kierowcy przed dokonaniem ważenia. Kierowca został również poinformowany o sposobie przeprowadzania pomiarów oraz o przysługujących mu uprawnieniach. Po dokonaniu pomiarów sporządzono protokół kontroli [...] z [...] lipca 2019 r.

GITD wskazał następnie, że przejazd pojazdem nienormatywnym, którym przewożony jest ładunek podzielny jest możliwy tylko na podstawie zezwoleń kategorii I lub II (art. 64 ust. 2 P.r.d.). Stosownie do art. 140ab ust. 2 P.r.d. w przypadku naruszeń zakazu, o którym mowa w art. 64 ust. 2, za przejazd pojazdem nienormatywnym nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia. Przepis art. 64 ust. 2 P.r.d., ustanawia zakaz przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny. Zatem z treści art. 140ab ust. 2 P.r.d. wynika, że przy kwalifikowaniu naruszeń związanych z ustaleniem braku właściwej kategorii zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym, którym przewożony jest ładunek podzielny, okoliczność w postaci prawnej niemożności uzyskania zezwolenia kategorii III -VII nie ma żadnego znaczenia. Ustawodawca bowiem przyjął, że w takiej sytuacji nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia.

GITD wyjaśnił również, że wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawie C-127/17 z 21 marca 2019 r., na który powołała się Strona, dotyczy dopuszczalnego nacisku na osi pojedynczej, natomiast w rozpatrywanej sprawie doszło do naruszenia dopuszczalnego nacisku na oś potrójną o więcej niż o 20%. Powyższy dopuszczalny nacisk na oś potrójną jest zgodny z załącznikiem I do Dyrektywy Rady 96/53/WE z 25 lipca 1996 r. Ponadto stwierdzono również przekroczenie rzeczywistej masy całkowitej pojazdu. Organ podkreślił, iż dopuszczalna wartość dla tego parametru również jest zgodna z ww. Dyrektywą. Wobec powyższego, zdaniem GITD, wskazany wyrok nie ma zastosowania w sprawie.

Skarżący w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na decyzję GITD z [...] marca 2020 r. wniósł o jej uchylenie oraz decyzji I instancji i umorzenie postępowania.

W uzasadnieniu skargi Skarżący powołał się na wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawie C-127/17 z 21 marca 2019 r.

Skarżący podniósł również, że w sprawie brak jakichkolwiek przesłanek co do rozpoznanych naruszeń. Skarżący dodał, że dochował wszelkich starań, aby przewóz odbył się zgodnie z przepisami. Skarżący stwierdził, że przestrzega obowiązujących przepisów dotyczących wykonywania transportu drogowego i dochowuje wszelkich starań aby obowiązki dotyczące przedsiębiorstwa były zachowane.

Skarżący podniósł także, że organy obu instancji naruszyły prawo, ponieważ nie dały Skarżącemu możliwości czynnego udziału w postępowaniu i wydały decyzję administracyjną. Zdaniem Skarżącego organ dokonujący kontroli uchybił podstawowej zasadzie postępowania administracyjnego zawartej w art. 6 i art. 7 K.p.a. (zasada praworządności i prawdy obiektywnej), ponieważ organ nie wykazał się żadną starannością, ani dbałością o dobro strony kontrolowanej. Skarżący dodał, że organ powinien dokonać ustaleń stanu faktycznego nie tylko opierając się na zgromadzonym materiale dowodowym, ale także na podstawie domniemań.

W odpowiedzi na skargę GITD wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskrzonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sąd stwierdza, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotowa sprawa dotyczy odpowiedzialności podmiotu wykonującego przejazd pojazdem nienormatywnym. Odpowiedzialność podmiotu wykonującego przejazd wynika z art. 140aa ust. 3 pkt 1 P.r.d., zgodnie z którym karę pieniężną, o której mowa w ust. 1, nakłada się na podmiot wykonujący przejazd. W niniejszej sprawie na Skarżącego została nałożona kara pieniężna w wysokości 15.000 zł, za przejazd pojazdem nienormatywnym po drodze publicznej.

Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie poddaje się kontroli sądowoadministracyjnej, ze względu na istotne wątpliwości dotyczące ustaleń faktycznych stanowiących faktyczną podstawę wydanych w niniejszej sprawie decyzji oraz nałożonej na Skarżącego kary pieniężnej. Wydając zatem zaskarżoną decyzję GITD naruszył przepisy postępowania tj. art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Zgodnie z art. 7 K.p.a., w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Realizując zasadę prawdy obiektywnej, wyrażoną w tym przepisie, organ administracji publicznej obowiązany jest do wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą, aby w ten sposób stworzyć jej rzeczywisty obraz i uzyskać podstawę do trafnego zastosowania przepisu prawa. Ustalenie stanu faktycznego sprawy jest niezbędnym elementem prawidłowego zastosowania normy prawa materialnego. Kierując się następnie normą prawa materialnego, organ ocenia, jakie fakty mają istotne znaczenie dla sprawy, czy wymagają one udowodnienia i jakie dowody dla udowodnienia tych faktów są potrzebne. Dlatego też na podstawie art. 77 § 1 K.p.a., organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, zebranie całego materiału dowodowego to natomiast, zebranie dowodów dotyczących wszystkich mających znaczenie prawne dla sprawy faktów. Na podstawie całokształtu materiału dowodowego, organ administracji publicznej, zgodnie z zasadę swobodnej oceny dowodów wyrażoną w art. 80 K.p.a., ocenia, czy dana okoliczność została udowodniona. Ocena dowodu, to nic innego jak swoisty osąd organu o wartości materiału dowodowego. Osąd powinien być przeprowadzony swobodnie, jednak w ramach swobodnej oceny swoją ocenę organ obowiązany jest oprzeć na przekonywujących podstawach i dać temu wyraz w uzasadnieniu. Swobodna ocena dowodów nie ma nic wspólnego z dowolną oceną dowodów, która jest najczęściej następstwem zaniedbań w toku postępowania dowodowego. Jako dowolne należy traktować ustalenia faktyczne, znajdujące wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym, ale niekompletnym, czy nie w pełni rozpatrzonym. Zarzut dowolności, czyli naruszenie swobodnej oceny dowodów, wykluczają dopiero ustalenia dokonane w całokształcie materiału dowodowego, zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący. Zatem każdorazowe naruszenie zasady prawdy materialnej skutkuje również wadliwością oceny materiału dowodowego.

W niniejszej sprawie, jak wynika z zaskarżonej decyzji doszło do zatrzymania [...] lipca 2019 r. w miejscowości B. na drodze krajowej nr [...] pojazdu członowego składający się z samochodu ciężarowego marki [...] o nr rej. [...] wraz z naczepą marki [...] o nr rej. [...], którym przewożona była koparka wraz z osprzętem. Część materiału dowodowego zgromadzonego w aktach administracyjnych sprawy potwierdza powyższe ustalenie faktyczne zawarte w zaskarżonej decyzji dotyczące przewożonego ładunku. Znajdujące się zatem w aktach administracyjnych sprawy zdjęcia zatrzymanego do kontroli pojazdu członowego potwierdzają, że pojazdem tym przewożona była koparka. Również znajdujący się w aktach administracyjnych sprawy dokument przewozowy CRM, z [...] lipca 2019 r. w rubryce dotyczącej również rodzaju towaru zawiera zapis "koparka [...] + osprzęt".

Należy jednak zauważyć, że z decyzji I instancji z [...] sierpnia 2019 r., utrzymanej w mocy zaskarżoną decyzją wynika, że przewożonym ładunkiem przedmiotowym pojazdem członowym, [...] lipca 2019 r., była blacha. Ten z kolei rodzaj ładunku przewożonego przedmiotowym pojazdem członowym potwierdza zapis protokołu kontroli nr [...] z [...] lipca 2019 r., w części zawierającej opis naruszenia, wskazując, że w dniu kontroli Strona wykonywała krajowy przewóz drogowy rzeczy w postaci blachy.

W całkowitej sprzeczności z omówionymi powyżej dowodami i ustaleniami organów obu instancji, stoją zeznania świadka – kierowcy przedmiotowego pojazdu członowego M. P., złożone [...] lipca 2019 r., z których wynika, że kierowca wiózł gonty drewniane w imieniu Strony.

Zawarty w aktach administracyjnych sprawy omówiony powyżej materiał dowodowy jest całkowicie niespójny w zakresie okoliczności faktycznej dotyczącej przewożonego w dniu kontroli przedmiotowym pojazdem członowym ładunku. Zarówno natomiast organ I instancji, jak i organ II instancji pomijają zupełnym milczeniem powyższe nieścisłości. GITD ponadto nie wyjaśnia dlaczego utrzymując w mocy decyzję I instancji, w której za podstawę faktyczną nałożonej na Skarżącego kary pieniężnej przyjęto stan faktyczny, z którego wynika, że spornym pojazdem członowym przewożony był ładunek blachy, sam przyjmuje, że przewożonym ładunkiem była koparka wraz z osprzętem.

W tym stanie rzeczy, Sąd stwierdza, że GITD wydając zaskarżoną decyzję nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący zgromadzonego materiału dowodowego co również oznacza, że nie wyjaśnił w sposób dokładny stanu faktycznego. Z tego właśnie względu zaskarżona decyzja nie poddaje się kontroli sądowoadministracyjnej. Niewyjaśniona przez organ rozbieżność samego protokołu z pozostałym materiałem dowodowym nie pozwala ocenić na jakiej podstawi organ przyjął opisany w zaskarżonej decyzji stan faktyczny sprawy i czy sam protokół kontroli zawierający najistotniejsze elementy stanu faktycznego, od których uzależniona jest wysokość kary pieniężnej za stwierdzone naruszenie, jest wiarygodnym dowodem w sprawie. To z kolei oznacza, uchybiającą wynikającej z art. 80 K.p.a. zasadzie swobodnej oceny dowodów, dowolność ustaleń faktycznych opisanych w zaskarżonej decyzji i wyklucza możliwość dokonania oceny przez Sąd, czy nałożona na Skarżącego kara pieniężna za stwierdzone naruszenie jest nałożona zgodnie z prawem i w prawidłowej wysokości.

Z tych względów stwierdzone przez Sąd naruszenie przez GITD przepisów postępowania art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a., mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy i stanowi podstawę uwzględnienia skargi.

Rozpoznając ponownie sprawę, organ przeanalizuje dokładnie materiał dowodowy, odniesie się do opisanych powyżej przez Sąd rozbieżności w materiale dowodowym i jeżeli uzna, że może on stanowić podstawę rozstrzygnięcia, przeprowadzi wywód wyjaśniający te rozbieżności, przedstawi stan faktyczny odpowiadający zasadzie prawdy materialnej, wyjaśni czy przewożony ładunek był podzielny, czy też niepodzielny i zastosuje odpowiednie do ustalonych okoliczności faktycznych przepisy prawa materialnego.

Niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie niejawnym. Zgodnie z art. 15zzs(4) ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 374 ze zm., dalej: "ustawa o covid"), przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. Stosownie do treści rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 października 2020 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz.U. z 2020 r., poz.1829) począwszy od 17 października 2020 r. miasto stołeczne Warszawa, będące siedzibą tut. Sądu, zostało objęte strefą czerwoną. W związku z tym, na podstawie zarządzenie nr 39 Prezesa NSA z dnia 16 października 2020 r. w sprawie odwołania rozpraw oraz wdrożenia w NSA działań profilaktycznych służących przeciwdziałaniu potencjalnemu zagrożeniu zakażenia wirusem SARS-CoV-2 w związku z objęciem Miasta Stołecznego Warszawy obszarem czerwonym ( § 1 w zw. z § 3 tego rozporządzenia), a także brak technicznych możliwości przeprowadzenia zdalnie rozprawy z udziałem stron – Sąd rozpoznał tę skargę na posiedzeniu niejawnym w trybie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy o covid, co poprzedził odwołaniem wyznaczonego w tej sprawie posiedzenia jawnego.

Zastosowany tryb nie wpłynął na ograniczenie praw stron postępowania sądowoadministracyjnego, Sąd bowiem w świetle art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm., dalej: "P.p.s.a."), rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd rozpoznaje zatem sprawę całościowo badając w sposób zupełny legalność zaskarżonej decyzji, orzekając przy tym w składzie trzech sędziów podobnie jak na posiedzeniu jawnym.

Z uwagi na powyższe, Sąd w myśl art. 145 ust. 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a., orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 210 § 2 tej ustawy.