Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 125/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-12-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: par. 2 ust. 1 pkt 1 lit. d, par. 6 ust. 1,2,3, , par. 18 ust. 1 pkt 6, par 19 pkt 6
journal: Dz.U. 2007 nr 200 poz 1443
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu  przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na  lata 2007-2013
article: art. 21 ust. 2 pkt 1,2,3
journal: Dz.U. 2013 poz 173
law: Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju  Obszarów Wiejskich - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Izabella Janson (spr.), Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, Sędzia WSA - Michał Sowiński, Protokolant ref. staż. - Magdalena Walkowiak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi T. K. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu "Ułatwiania startu młodym rolnikom" oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi T. K. (dalej "Skarżący" lub "Strona") jest decyzja Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, dalej: "Prezes ARiMR" lub "organ II instancji" z dnia (...) listopada 2015r. nr (...) utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, dalej: "Dyrektor Oddziału" lub "organ I instancji" z dnia (...) października 2015 r. nr (...) o ustaleniu Skarżącemu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu "Ułatwiania startu młodym rolnikom" w wysokości 75.000 zł.

Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym.

Skarżący złożył w dniu 13 czerwca 2011 r. wniosek o przyznanie pomocy finansowej w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 - 2013.

Decyzją z dnia (...) czerwca 2012 r. nr (.) Dyrektor P. Oddziału Regionalnego ARiMR przyznał Skarżącemu pomoc finansową w wysokości 75.000 zł w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" z zastrzeżeniem dopełnienia warunków w postaci uzyskania tytułu zawodowego w specjalności technik rolnik w okresie trzech lat od dnia doręczenia decyzji o przyznaniu pomocy. Decyzję Skarżący otrzymał w dniu 21 czerwca 2012 r. Wymieniona decyzja zawierała kilkupunktowe pouczenie skierowane do jej adresata. W punkcie 3 podpunkcie "h" pouczono skarżącego, że w związku z przyznaniem ww. pomocy jest on zobowiązany do uzupełnienia wykształcenia w okresie 3 lat od dnia doręczenia niniejszej decyzji, a w punkcie 4 podpunkcie "f" wskazano, że jest on zobowiązany do przedłożenia Agencji dokumentu potwierdzającego uzupełnienie wyksztalcenia, w terminie 60 dni od dnia upływu 3 lat od dnia doręczenia decyzji o przyznaniu pomocy. Zatem skarżący powinien uzupełnić wykształcenie w terminie do dnia 21 czerwca 2015 r.

W dniu 28 września 2012 r. Strona złożyła wniosek o płatność, a środki finansowe zostały przelane na jej konto bankowe. W dniu 14 października 2013 r. Dyrektor Oddziału przypomniał Skarżącemu o obowiązku przedłożenia m.in dokumentu potwierdzającego uzupełnienie wykształcenia w terminie 60 dni od dnia upływu trzech lat od dnia doręczenia decyzji o przyznaniu pomocy, tj. do 20 sierpnia 2015 r., jak również o konieczności uzupełnienia wykształcenia w okresie 3 lat od dnia doręczenia decyzji o przyznaniu pomocy, tj. do 21 czerwca 2015 r. Poinformował również Stronę o sankcjach wynikających z niespełnienia wskazanych wymogów.

Pismem z dnia 6 maja 2014 r. poinformowano Stronę o zmianie przepisów rozporządzenia w zakresie rozszerzenia zdarzeń kwalifikowanych jako siła wyższa lub wyjątkowe okoliczności w przypadku wystąpienia których zwrot pomocy nie jest wymagany oraz o trybie i terminie ich potwierdzenia.

W dniu 19 czerwca 2015 r. Skarżący złożył w P. Oddziale Regionalnym ARiMR:

pismo pod nazwą "Informacja o zaistnieniu okoliczności o charakterze siły wyższej", w którym poinformował, że w dniu 18 czerwca 2015 r. ukończył zawodowy kurs kwalifikacyjny,

zaświadczenie o ukończeniu kwalifikacyjnego kursu zawodowego z zakresu kwalifikacji "Prowadzenie produkcji rolniczej", wyodrębnionej w zawodzie rolnik, datowane na dzień 24 czerwca 2015 r., wystawione przez Z. S R. C. K. P. w B. (ZSR CKP w B.),

pismo z dnia 19 czerwca 2015 r. ZSR CKP w B., informujące m.in. o złożeniu przez Stronę deklaracji przystąpienia do egzaminu potwierdzającego kwalifikacje w zawodzie, w sesji egzaminacyjnej sierpień-październik 2015 r.

W odpowiedzi na wezwanie Dyrektora Oddziału do złożenia wyjaśnień m.in. odnośnie wskazania i przedstawienia dowodów na zaistnienie okoliczności o charakterze siły wyższej, Skarżący złożył zaświadczenie z ZSR CKP w B. z dnia 3 lipca 2015 r. Zgodnie z wyjaśnieniem Skarżący: "skupił się na organizacji działalności rolniczej, w tym zakupie maszyn i sprzętu rolniczego, zmianie profilu produkcji, w międzyczasie próbując znaleźć szkołę, która pozwoliłaby jak najszybciej uzupełnić (...) wykształcenie". Wskazał, że w 2012 r. nie udało mu się znaleźć odpowiedniej placówki, w 2013 r. cyt: "znalazł szkołę ale było za późno na dołączenie do już trwającego kursu", w związku z tym rozpoczął naukę w 2014 r. Z wyjaśnień wynika, że w czerwcu 2015 r. dowiedział się, że powinien zdać jeszcze egzamin w terminie wyznaczonym przez kuratorium. Skarżący wyjaśnił również, że w czerwcu 2013 r. dowiadywał się, czy w ZSR CKP w B. jest organizowany kurs kwalifikacyjny w zawodzie rolnik i uzyskał informację, że szkoła nie prowadziła takiego kursu. Natomiast zgodnie z zaświadczeniem wystawionym przez ZSR CKP w B.w dniu 3 lipca 2015 r. Skarżący złożył w dniu 3 czerwca 2014 r. wniosek o przyjęcie na kwalifikacyjny kurs zawodowy z zakresu kwalifikacji "Prowadzenie produkcji rolniczej" oraz rozpoczął zajęcia w dniu 28 sierpnia 2014 r.

Decyzją z dnia (...) lipca 2015 r. Dyrektor Oddziału odmówił uznania zdarzenia o kategorii siły wyższej w zakresie dotyczącym terminu uzupełnienia wykształcenia. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że Skarżący nie podjął nauki w wybranej szkole, uczelni, placówce kształcenia ustawicznego, placówce kształcenia praktycznego lub ośrodku dokształcania i doskonalenia zawodowego w możliwie najbliższym terminie od dnia doręczenia decyzji o przyznaniu pomocy.

Po rozpoznaniu złożonego odwołania Prezesa ARiMR utrzymał w mocy decyzję z dnia (...) września 2015 r., którą Strona zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

W dniu 21 września 2015 r. Dyrektor Oddziału zawiadomił Skarżącego o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności finansowych z tytułu "Ułatwiania startu młodym rolnikom", a w dniu (...) października 2015 r. wydał decyzję o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności finansowych w wysokości 75.000 zł. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że ustalenie kwoty nienależnie pobranych płatności w wysokości 100 % przyznanej pomocy, zgodnie z § 20 ust. 3 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2014 r. poz. 201 ze zm.), dalej: "rozporządzenie wykonawcze", jest konsekwencją nieuzupełnienia przez Skarżącego wykształcenia. Przedmiotowa decyzja została utrzymana w mocy zaskarżoną decyzją Prezesa ARiMR.

Strona w skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzuciła organom rozpoznającym sprawę naruszenie przepisów prawa mające wpływ na wynik postępowania:

art. 22 ust. 1 pkt b) Rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w związku z art. 13 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1974/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w związku z § 6 ust. 3 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 – 2013

- poprzez ich błędną wykładnię polegająca na uznaniu, iż ww. przepisy uwzględniają jedynie możliwość uzupełnienia samego wykształcenia do poziomu wyższego lub średniego wykształcenia rolniczego, podczas gdy z przepisów tych wynika również możliwość uzupełnienia stażu pracy w gospodarstwie rolnym;

art. 77 i art. 80 kpa oraz art. 21 ust. 2 pkt 2 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich

- poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego i wybiórczą jego ocenę oraz nie ustosunkowanie się do wyjaśnień i dokumentów składanych przez Skarżącego, co skutkowało błędnym przyjęciem, iż Skarżący nie podjął nauki w możliwie najbliższym terminie od dnia doręczenia decyzji o przyznaniu pomocy, podczas gdy z wyjaśnień Strony i zaświadczeń z ZSR CKP w B. jednoznacznie wynika, iż Skarżący z przyczyn niezależnych od siebie przystąpił do wykonania zobowiązania w zakresie uzupełnienia wykształcenia w najbliższym możliwym terminie i uzyskał stosowny dyplom w najbliższym możliwym terminie;

art. 21 ust. 2 pkt 1 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w związku z § 22 ust. 1 pkt 2 i § 22 ust. 2 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 – 2013

- poprzez nie uwzględnienie, iż Skarżący podjął naukę w możliwie najszybszym terminie od dnia doręczenia decyzji przyznającej pomoc i kontynuował ją bez nieusprawiedliwionych przerw i opóźnień oraz w związku z tym nie uwzględnienie, iż mógł uzupełnić wykształcenie w terminie 9 miesięcy od dnia upływu 3 lat od doręczenia decyzji;

art. 107 § 1 i § 3 kpa - poprzez pominięcie w uzasadnieniu rozstrzygnięcia oceny okoliczności faktycznych mogących mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, poprzez nieuwzględnienie treści pisma informującego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 19 sierpnia 2015 r. z którego jednoznacznie wynika brak konieczności dostarczenia przez Skarżącego dokumentu potwierdzającego uzupełnienie wykształcenia, a tym samym skutkujące uznaniem, iż kwalifikacje zawodowe uzupełnił.

Strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, wstrzymanie jej wykonania na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. z uwagi na fakt, że w przedmiotowej sprawie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, zasądzenie na rzecz Skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz zwolnienie od kosztów sądowych w całości.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. 2016 r., poz. 1066 ze zm.) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.); zwanej dalej: "p.p.s.a." sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego krajowego i wspólnotowego. Podstawowym celem i efektem kontroli sądowej jest więc eliminowanie z obrotu aktów i czynności organów administracji publicznych niezgodnych z prawem i przywrócenie stanu zgodnego z prawem poprzez wydanie orzeczenia odpowiedniej treści. Dokonując kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, sąd rozpoznając sprawę bada, czy organy do ustalonego stanu faktycznego zastosowały właściwą normę prawa materialnego oraz czy nie uchybiły przepisom prawa regulującym zasady postępowania, a jeśli dopuściły się takich uchybień, to czy te uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uchylenie zaskarżonej decyzji następuje bowiem – m.in. wówczas, gdy sąd stwierdzi, że w sprawie doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy bądź gdy dopuszczono się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W sprawie będącej przedmiotem niniejszego postępowania sytuacja taka nie zachodzi, a zaskarżona decyzja znajduje oparcie w powołanych przez organy administracyjne przepisach prawa. Przede wszystkim sąd podziela ustalenia faktyczne dokonane w sprawie i uznaje, że znajdują one potwierdzenie w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym. Ocena materiału dowodowego dokonana przez organ jest rzetelna, obiektywna i nie nosi cech dowolności, wbrew zarzutom skargi.

Na wstępie rozważań wskazać należy, że przedmiotem zaskarżonej decyzji było ustalenie Skarżącemu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu "Ułatwiania startu młodym rolnikom" w wysokości 75 000 zł. W sprawie Skarżącego została wydana przez Dyrektora Oddziału odrębna decyzja z dnia (...) września 2015 r. odmawiającą uznania zdarzenia o kategorii siły wyższej w zakresie dotyczącym terminu uzupełnienia wykształcenia, co wynika z akt administracyjnych. Ta ostatnia decyzja pozostaje poza kontrolą w niniejszej sprawie gdyż przeszła ona administracyjny tok instancyjny i została zaskarżona do tutejszego Sądu. Sądowi jest znana ta okoliczność z urzędu a stronom znana jest z racji podjętych przez nich czynności prawnych.

Odnosząc się do regulacji dotyczących zasad przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" wskazać należy, że organy administracji prawidłowo uznały, iż w przedmiotowej sprawie podstawę prawną rozstrzygania stanowią przepisy Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na łata 2007-2013 (Dz. U. z 2014 r. Nr 201 ze zm.). Zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 1 lit. d) rozporządzenia wykonawczego pomoc finansowa w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" jest przyznawana osobie fizycznej, która posiada odpowiednie kwalifikacje zawodowe.

Na podstawie § 6 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego, warunek dotyczący kwalifikacji zawodowych, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 1 lit. d, uważa się za spełniony, jeżeli osoba fizyczna posiada:

wykształcenie rolnicze zasadnicze zawodowe, średnie lub wyższe lub

tytuł kwalifikacyjny lub tytuł zawodowy, lub tytuł zawodowy mistrza w zawodzie przydatnym do prowadzenia działalności rolniczej i co najmniej 3-letni staż pracy w rolnictwie, lub

wykształcenie wyższe inne niż rolnicze i co najmniej 3-letni staż pracy w rolnictwie albo wykształcenie wyższe inne niż rolnicze i ukończone studia podyplomowe w zakresie związanym z rolnictwem, albo wykształcenie średnie inne niż rolnicze i co najmniej 3-letni staż pracy w rolnictwie, lub

wykształcenie podstawowe, gimnazjalne lub zasadnicze zawodowe inne niż rolnicze i co najmniej 5-letni staż pracy w rolnictwie, lub

kwalifikacje rolnicze wymagane przy udzielaniu pomocy młodym rolnikom w państwie, którego obywatelstwo posiada, w ramach analogicznego działania współfinansowanego przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) - jeżeli nie posiada obywatelstwa polskiego.

Zgodnie z § 6 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego, szczegółowy wykaz kierunków studiów, zawodów i specjalności oraz tytułów kwalifikacyjnych w zakresie rolnictwa, a także rodzaje dokumentów potwierdzających posiadanie kwalifikacji zawodowych określa załącznik do rozporządzenia wykonawczego.

W myśl § 6 ust. 3 rozporządzenia wykonawczego, osobie nieposiadającej kwalifikacji zawodowych, o których mowa w ust. 1, może być przyznana pomoc, jeżeli zobowiąże się do uzupełnienia wykształcenia w okresie 3 lat od dnia doręczenia decyzji o przyznaniu pomocy.

Natomiast zgodnie z § 6 ust. 4 rozporządzenia wykonawczego, za staż pracy w rolnictwie uznaje się okres, liczony do dnia złożenia wniosku o przyznanie pomocy, w którym wnioskodawca:

podlegał ubezpieczeniu społecznemu rolników jako domownik lub

był zatrudniony w gospodarstwie rolnym, na podstawie umowy o pracę lub spółdzielczej umowy o pracę, na stanowisku związanym z prowadzeniem produkcji rolnej,

odbył staż, o którym mowa w art. 53 ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2013 r. poz. 674, z późn. zm.), obejmujący wykonywanie czynności związanych z prowadzeniem działalności rolniczej.

Stosownie do § 18 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia wykonawczego w przypadku, o którym mowa w § 6 ust. 3, tj. osób nieposiadających kwalifikacji rolniczych, należy uzupełnić wykształcenie w okresie 3 lat od dnia doręczenia decyzji o przyznaniu pomocy.

Na podstawie § 19 pkt 6 rozporządzenia wykonawczego beneficjent powinien przedłożyć w organie administracji dokument potwierdzający uzupełnienie wykształcenia, w terminie 60 dni od dnia upływu 3 lat od dnia doręczenia decyzji o przyznaniu pomocy - w przypadku, o którym mowa w § 6 ust. 3, z tym, że w przypadku zaistnienia okoliczności, o których mowa w § 22 ust. 1 pkt 2 - w terminie 60 dni od dnia upływu 3 lat i 9 miesięcy od dnia doręczenia decyzji o przyznaniu pomocy.

Na podstawie § 20 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia wykonawczego, w przypadku niespełnienia warunku, o którym mowa w § 18 ust. 1 pkt 1, pkt la, pkt 3 lit. b, pkt 5, pkt 6, pkt 7 lub pkt 8 - zwrotowi podlega 100% kwoty pomocy.

W rozpoznawanej sprawie Skarżący składając w dniu 13 czerwca 2011 r. wniosek o przyznanie pomocy w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 zadeklarował w biznesplanie, że w ciągu 3 lat od dnia doręczenia decyzji o przyznaniu pomocy uzupełni kwalifikacje, ukończy naukę w C. K. U. w B. do dnia 24 czerwca 2013 r. i uzyska tytuł zawodowy: technik rolnik.

Decyzją z dnia (,...) czerwca 2012r. Dyrektor Oddziału przyznał Stronie pomoc finansową w wysokości 75.000 zł w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" z zastrzeżeniem dopełnienia warunków w postaci uzyskania tytułu zawodowego w specjalności technik rolnik w okresie trzech lat od dnia doręczenia decyzji o przyznaniu pomocy. W decyzji z 14 czerwca 2012 r. Strona została pouczona w pkt 3 lit. h o konieczności uzupełnienia wykształcenia w ciągu 3 lat od dnia doręczenia przedmiotowej decyzji oraz w pkt 4 lit. f, o konieczności przedłożenia w P. Oddziale Regionalnym ARiMR dokumentu potwierdzającego uzupełnienie wykształcenia w terminie 60 dni od dnia upływu 3 lat od dnia doręczenia decyzji o przyznaniu pomocy. Dodatkowo pismem z dnia 14 października 2013 r. Dyrektor Oddziału przypomniał Stronie o ciążących na niej zobowiązaniach w zakresie uzupełnienia wykształcenia. Decyzje z dnia (...) czerwca 2012r. Skarżący otrzymał w dniu 21 czerwca 2012 r. Zatem był to czas, w którym w normalnym toku nauki kończył się rok szkolny 2011/2012, a kolejny rok szkolny rozpoczynał się we wrześniu 2012 r. Z treści zaświadczenia Z. S. R. C. K. P. w B. z dnia 19 czerwca 2015 r. informującym o złożeniu przez niego deklaracji przystąpienia do egzaminu potwierdzającego kwalifikacje w zawodzie w sesji egzaminacyjnej sierpień-październik 2015 r. wynika, że 650 godzinny kurs kwalifikacyjny R.3 Prowadzenie produkcji rolniczej, który ukończył Skarżący, odbywał się w roku szkolnym 2014/2015. Z zaświadczenia tej samej jednostki z dnia 3 lipca 2015 r. wynika, że kurs rozpoczął się planowo w dniu 28 sierpnia 2014 r., czyli bardzo podobnie jak w normalnym szkolnym toku nauki. Zaświadczenie to wskazuje również, że kurs został zgłoszony zgodnie z procedurą w dniu 12 września 2014 r. do Okręgowej Komisji Egzaminacyjnej w Ł. oraz że do tej Komisji zostały przesłane oryginały zaświadczeń o ukończeniu przez kursantów w czerwcu 2015r. kursu celem zakwalifikowania do egzaminu potwierdzającego kwalifikacje w zawodzie.

Zatem brak rozpoczęcia nauki przez Skarżącego we wrześniu 2012 r. nie znajduje usprawiedliwienia w świetle wymagań § 22 rozporządzenia wykonawczego. Złożenie przez Skarżącego oświadczenia, że w roku 2012 nie podjął nauki gdyż latem i jesienią kilkakrotnie wyjeżdżał za granicę w celu doboru jak najbardziej efektywnych maszyn do profilu swojej działalności nie daje podstaw do uznania, iż były to okoliczności niezależne od niego, co stwierdził tut. Sąd w uzasadnieniu wyroku wydanego w sprawie o sygn. V SA/Wa 4523/15. W ocenie Sądu podejmowane działania wynikały z normalnych decyzji podejmowanych przez Skarżącego. Podejmowanych samodzielnie i w pełnej odpowiedzialności za ich skutek Gołosłowne też jest twierdzenie Skarżącego, że nie znalazł w 2012r. odpowiedniej placówki kształcącej rolnika, bowiem nie wskazał kiedy i gdzie podejmował próby poszukiwania i podjęcia nauki, a omawiane wyjaśnienia z dnia 7 lipca 2015r. Skarżący składał na wyraźne żądanie organu z dnia 30 czerwca 2015 r.

Z tego samego oświadczenia strony wynika, że w roku 2013 i 2014 załamał się rynek trzody chlewnej co wymusiło na Skarżącym zmianę profilu działalności. Fakt ten wymuszał też na nim poszukiwanie środków finansowych zewnętrznych, a to zajęło mu tak wiele czasu, że kiedy znalazł w 2013r. odpowiednią szkołę to było już za późno na podjęcie nauki. Powyższe oświadczenie w dalszym ciągu, w ocenie Sądu rozpoznającego sprawę VSA/Wa 4523/15, nie daje podstaw do uznania, że zaistniały obiektywne, niezależne od Skarżącego okoliczności uniemożliwiające mu podjęcie w 2013r. stosownej nauki. Nie zmieniają tej oceny również wyjaśnienia Skarżącego z dnia 3 lipca 2015 r., w których informował, że w czerwcu 2013 r. dowiadywał się w Z. S.R. w B., czy jest organizowany kurs kwalifikacyjny w zawodzie rolnik i uzyskał informacje negatywną, co potwierdził podpisem i pieczątką dyrektor Z. S.R. CKP w B..

Sąd rozpoznający niniejszą sprawę w pełni podziela rozważania Sądu zawarte w uzasadnieniu sporządzonym do sprawy V SA/Wa 4523/15.

Powtórzyć należy, że przedmiotem niniejszego postępowania jest ocena zgodności z prawem decyzji o ustaleniu Skarżącemu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu "Ułatwiania startu młodym rolnikom" w wysokości 75 000 zł.

Stosownie do § 18 ust. 1 pkt 6 oraz § 19 pkt 6 rozporządzenia wykonawczego termin na uzupełnienie wykształcenia przez Stronę upływał z dniem 21 czerwca 2015 r., a termin na dostarczenie dokumentu potwierdzającego, upływał w dniu 20 sierpnia 2015 r.

W ocenie Skarżącego z przepisów prawa wspólnotowego tj. Rozporządzenia nr 1698/2005 oraz Rozporządzenia nr 1974/2006 – w ich brzmieniu w oryginalnej angielskiej wersji – wynika, że warunkiem przyznania pomocy młodemu rolnikowi jest "posiadanie odpowiednich umiejętności i kwalifikacji zawodowych" (art. 22 ust. 1 pkt b) Rozporządzenia nr 1698/2005 oraz art. 13 ust. 1 Rozporządzenia nr 1974/2006). Skarżący nie neguje, że składając wniosek o przyznanie pomocy finansowej legitymował się jedynie wykształceniem średnim nierolniczym oraz czterema miesiącami stażu pracy w rolnictwie, a więc nie spełniał kwalifikacji zawodowych wymaganych przepisami prawa wspólnotowego i krajowego. Zdaniem Strony z treści przepisów wspólnotowych należy wnioskować, że okres dostosowawczy, o którym mowa w art. 13 ust. 1 Rozporządzenia nr 1974/2006 dotyczy tych wszystkich warunków, które mogą być obiektywnie spełnione, tj. wymienionych w art. 22 ust. 1 pkt b) Rozporządzenia nr 1698/2005. Powyższe oznacza, że w 3 - letnim okresie dostosowawczym, o którym mowa w art. 13 ust. 1 Rozporządzenia nr 1974/2006 dopuszczalne jest uzupełnienie kwalifikacji rolniczych uszczegółowionych w Rozporządzeniu z dnia 17 października 2007 r. zarówno w zakresie wykształcenia, jak i stażu pracy w gospodarstwie rolnym. Konkluzja powyższa uwzględnia cel regulacji wspólnotowej polegający na efektywnym wykorzystaniu pomocy finansowej przez kompetentnego młodego producenta rolnego. Jednocześnie nieracjonalnym jest różnicowanie sytuacji rolnika posiadającego wymagany staż, lecz nie legitymującego się odpowiednim wykształceniem oraz rolnika, który posiada odpowiednie wykształcenie, lecz brak mu uzupełniającego to wykształcenie stażu pracy. Skarżący potwierdził, że w momencie złożenia wniosku nie spełniał wymagań do otrzymania pomocy, ale mógł je uzupełnić. Wprawdzie Skarżący posiadał na dzień złożenia wniosku wykształcenie średnie nierolnicze, ale w okresie wskazanym w art. 13 ust. 1 Rozporządzenia 1974/2006 odbył ponad 3 - letni staż pracy w gospodarstwie rolnym, a w konsekwencji spełnił warunki do otrzymania pomocy w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom".

Sąd podziela odmienny pogląd organów administracji przedstawiony w zaskarżonej decyzji. Przede wszystkim w Polsce obowiązują wersje rozporządzeń unijnych, umieszczone w języku polskim, na oficjalnych stronach Unii Europejskiej, w bazie aktów prawnych Unii Europejskiej. Doprecyzowaniem wymienionych w odwołaniu Strony przepisów unijnych w przedmiotowej sprawie, jest krajowa ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013 r., poz. 173, ze zm.) oraz rozporządzenie wykonawcze. Podkreślić należy, że rozpoznawana sprawa jest procedowana zarówno przez organ I instancji jak i przez organ II instancji na podstawie powołanych aktów prawnych. Należy również wskazać, że wersja językowa państwa członkowskiego jest wersją oficjalną.

Zgodnie z § 22 ust. 1 pkt b Rozporządzenia 1698/2005 wsparcia udziela się osobom, które posiadają odpowiednie umiejętności i kwalifikacje zawodowe. Stosownie do art. 13 ust. 1 Rozporządzenia 1974/2006, warunki otrzymania wsparcia na podjęcie działalności przez młodych rolników, muszą być spełnione w chwili złożenia wniosku o wsparcie. Jednakże od daty podjęcia indywidualnej decyzji o przyznaniu wsparcia może być przyznany okres nieprzekraczający 36 miesięcy na spełnienie wymogów odnoszących się do umiejętności i kompetencji zawodowych, o których mowa w art. 22 ust. 1, lit. b Rozporządzenia 1698/2005, jeżeli młody rolnik potrzebuje okresu dostosowawczego, w którym założy lub zrestrukturyzuje gospodarstwo, pod warunkiem, że biznesplan przewiduje taką konieczność. W myśl § 6 ust. 3 rozporządzenia wykonawczego, osobie nieposiadającej kwalifikacji zawodowych, o których mowa w ust. 1, może być przyznana pomoc, jeżeli zobowiąże się do uzupełnienia wykształcenia w okresie 3 lat od dnia doręczenia decyzji o przyznaniu pomocy.

Strona posiadając wykształcenie średnie inne niż rolnicze zobowiązana była uzupełnić wykształcenie. Pouczenie w tym względzie zawierała również decyzja przyznająca pomoc finansową. Podkreślić należy, że Skarżący składając wniosek o udzielenie pomocy zobowiązał się do uzyskania tytułu zawodowego technik - rolnik, a zatem zobowiązał się do uzyskania wykształcenia rolniczego średniego zawodowego. Zgodnie z 7.2 Wykazu... stanowiącego załącznik do rozporządzenia wykonawczego dokumentem potwierdzającym posiadanie wykształcenia rolniczego średniego - jest świadectwo lub dyplom ukończenia szkoły lub dyplom potwierdzający kwalifikacje zawodowe, w zawodzie wymienionym w ust. 2. np. technika rolnika albo - w przypadku gdy na świadectwie ukończenia szkoły brak jest informacji o zawodzie - świadectwo ukończenia szkoły, wraz z zaświadczeniem, o którym mowa w § 3 ust. 7 Rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 28 maja 2010 r. w sprawie świadectw, dyplomów państwowych i innych druków szkolnych potwierdzającym, że absolwent kształcił się w zawodzie wymienionym w ust. 2.

W niniejszej sprawie Skarżący w dniu 19 czerwca 2015 r. przedłożył zaświadczenie o ukończeniu kwalifikacyjnego kursu zawodowego. Sąd podziela ocenę organów administracji zgodnie z którym zaświadczenie o ukończeniu kwalifikacyjnego kursu zawodowego "Prowadzenie działalności rolniczej" nie potwierdza uzyskania wymaganych przepisami prawa kwalifikacji w zawodzie R3, oraz nie potwierdza uzyskania tytułu zawodowego technik- rolnik, do którego uzyskania zobowiązał się Skarżący. Ostatecznym i niezbędnym dokumentem potwierdzającym posiadanie uzupełnionego wykształcenia jest dyplom potwierdzający kwalifikacje zawodowe, którego Skarżący nie złożył.

Należy zgodzić się z organami, że z dostarczonych dokumentów nie wynika, aby w wymaganym terminie tj. do dnia 21 czerwca 2015r. Skarżący dopełnił warunek związany z uzupełnieniem wykształcenia.

Kwestie dotyczące wysokości sankcji za nieprzestrzeganie wymogu wymienionego w § 18 ust.1 pkt 6 rozporządzenia wykonawczego, zostały określone w sposób jednoznaczny przez prawodawcę. Przepisy nie dają możliwości przesunięcia terminu uzupełnienia wykształcenia również ze względu na fakt, że termin ten ma charakter materialnoprawny i jako taki nie podlega zmianie.

Zaznaczyć należy, iż zgodnie z art. 21 ust. 2 pkt 3 ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 organ przed którym toczy się postępowanie udziela Stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń oraz informacji, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania. Z dokumentacji niniejszej sprawy nie wynika, aby Strona występowała do P. Oddziału Regionalnego ARiMR o udzielenie jakichkolwiek dodatkowych informacji, dotyczących rozpoznania przedmiotowej sprawy.

Odnosząc powyższe ustalenia do przedmiotu rozpoznawanej sprawy, której przedmiotem jest ustalenie nienależnie pobranych płatności z tytułu "Ułatwiania startu młodym rolnikom" podzielić należy ocenę organów administracji, które uznały, że ustalony w sprawie stan faktyczny wypełnia treść § 20 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia wykonawczego, zgodnie z którą w przypadku niespełnienia warunku, o którym mowa w § 18 ust. 1 pkt 1, pkt la, pkt 3 lit. b, pkt 5, pkt 6, pkt 7 lub pkt 8 - zwrotowi podlega 100% kwoty pomocy. Stosownie do treści art. 5 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. UE L z dnia 28 stycznia 2011 r. nr 25 str. 8, z późn. zm.), w przypadku dokonania nienależnej płatności, rolnik zwraca daną kwotę powiększoną o odsetki między terminem zwrotu płatności przez beneficjenta wyznaczonym w nakazie odzyskania środków, który nie może przekraczać 60 dni, a datą zwrotu lub odliczenia.

W konsekwencji ustalenia nieprawidłowości w wykonywaniu obowiązków określonych we wniosku o przyznanie płatności, organy administracji wszczęły postępowanie administracyjne w celu doprowadzenia do zwrotu wypłaconych środków pieniężnych przyznanych na podstawie złożonego wniosku.

Mając na uwadze całość sprawy Sąd nie stwierdził, że organy administracji naruszyły przepisy prawa materialnego, w tym w szczególności wskazywanych w skardze przepisów § 6 ust. 3, § 22 ust. 1 pkt 2, § 22 ust. 2 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r., art. 21 ust. 2 pkt 1 i pkt 2 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich. W toku postępowania administracyjnego nie doszło również do naruszenia przepisów procedury w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonej decyzji.

W tym stanie rzeczy, uznając zaskarżone rozstrzygnięcie za prawidłowe, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę.