Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 2383/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2007-03-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 618  Wywłaszczanie i zwrot nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 marca 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Brachel -Ziaja (spr) Sędziowie WSA Krystyna Daniel AWSA Janusz Kasprzycki Protokolant Grażyna Grzesiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 marca 2007 r. sprawy ze skargi J. Ć. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] 2003 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [....] 2003 r., Kol. [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., po rozpoznaniu wniosku W. i M. S. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] 2003 r. do sygn. akt [...] odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami byłego Urzędu Dzielnicowego K. z dnia [...] 1988 r. nr [...] w przedmiocie nadania na własność J. Ć. działki nr [...] położonej w K. b.dz. kat. B. - działając na podstawie art. 138 par. l pkt 2 kpa i -156 par. l k.p.a. w zw. z art.127 par. 3 k.p.a.-uchyliło w całości zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., i stwierdziło nieważność decyzji kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami byłego Urzędu Dzielnicowego K. z dnia [...] 1988 r. nr [...].

W uzasadnieniu decyzji Kolegium stwierdziło, co następuję:

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., decyzją z dnia [...] 2003 r. znak: jw. wydaną na wniosek. W. i M. S. odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami byłego Urzędu Dzielnicowego K. z dnia [...] 1988 r., nr [...], w przedmiocie nadania na własność J. C. działki nr [...] położonej w K. b.dz. kat. B. Rozstrzygnięcie to zostało oparte, na ustaleniu, braku istnienia ustawowych przesłanek nieważności decyzji z 1988 r przewidzianych art. 156 par l k.p.a. Wręcz przeciwnie została ona wydana zgodnie z obowiązującym wówczas prawem, przez upoważniony do jej wydania organ administracji. Podniesione zaś we wniosku zarzuty dotyczące braku odpowiedniej dokumentacji działki, a także nie zabudowania przekazanej działki domem mieszkalnym w wyznaczonym terminie nie mają wpływu na byt prawny kwestionowanej decyzji.

Na podstawie art. 127 par. 3 k.p.a. W. i M. S. złożyli wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy w zakresie rozstrzygniętym powołaną wyżej decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] 2003 r. We wniosku podniesiono, że

decyzja została wydana przez nieuprawniony organ administracji tj. przez Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami zamiast przez Naczelnika Dzielnicy, a ponadto, że była to decyzja spóźniona , albowiem wydana w 1988 r, a więc w 7 lat po przejęciu gruntów pod cele budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego gdy było wiadomym, że cel wywłaszczenia nie został zrealizowany. Dodali także, że błędne było nadanie działki ozn 491 gdyż takiej w ogóle nie było, nie miała oznaczonej powierzchni ani obrębu, istniały tylko działki nr 491/1 i 491/2 . Zdaniem wnioskodawców pierwotny właściciel działki, (ich poprzednik prawny) E. S. zawsze figurował w księgach wieczystych jako właściciel działki nr 491/1, zaś J.Ć. okazała jedynie wypis z rejestru gruntów z [...] 2002 r .

Po zapoznaniu się z materiałem sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze ponownie rozpatrując sprawę; uzupełniło postępowanie wyjaśniające dotyczące zarzutu podniesionego we wniosku, a dotyczącego błędu w nadaniu działki nr 491. Przeprowadzone postępowanie pozwoliło skorygować wcześniej wydaną decyzję, jakkolwiek uznając jedynie częściowo wskazane przez Wnioskodawców uzasadnienie wniosku.

W kwestionowanej decyzji przedstawiono obowiązujący na dzień wydania decyzji przez Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami byłego Urzędu Dzielnicowego K. tj. [...] 1988 r stan prawny, w szczególności wskazano na art.17 pkt. 2 ustawy z dnia 2.04.1985 r o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości . Przepis ten stanowił materialnoprawną podstawę do wydania tej decyzji i orzeczenia o nadaniu J. Ć. działki nr 491 . Wskazano również na treść zarządzenia nr 3 Naczelnika Dzielnicy K. z dnia [...] 1980 r ogłoszone w Dzienniki Urzędowym R.N.M. K. Nr [...]wydanego w sprawie terenu budownictwa jednorodzinnego osiedla [...] (rejon ulic [...]) i jego podziału na działki budowlane.

Kolegium przyjęło jednak błędnie w zaskarżonej decyzji , iż działka ta powstała z połączenia parcel katastralnych l.kat. 491/1 i 491/2 b. gm.kat. [...] (obecnie odpowiednio działki nr 256/1 i 256/2 obr [...] jedn.ewid.K.)

Przy czym przyjęto jako niekwestionowaną współwłasność J. Ć. wraz z matką i siostrami w dacie decyzji [...] 1988 r działki nr 491/2, zaś własność działki 491/1 wedle wpisu w KW [...] wpisana na rzecz E. S.

W przedłożonym odpisie KW w dziale III widnieje wpis o wszczęciu postępowania podziałowego odnośnie działki 367, która wedle wykazu zmian gruntowych przedłożonych do akt podzieliła się m.in. na działkę 491/1 . Wpis prawa własności w wykazie obejmował wówczas E. S.

Jak wyjaśniają sami wnioskodawcy E. S. utracił swoje nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa w związku z wyżej opisanym zarządzeniem nr [...] Naczelnika Dzielnicy Kraków N. z dnia [...] 1980 r w sprawie terenu budownictwa jednorodzinnego osiedla B. i jego podziału na działki budowlane. W ramach tego uwłaszczenia została przejęta także parcela kat.[...] b.gm kat. B.

Kolegium uzyskało kopię prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego dla K. z dnia [...] 1986 r, sygn.[...] stwierdzającego, że stosownie do wykazu zmian gruntowych sporządzonych operatem pomiarowym nr [...] z [...]1985 r działka nr 491 o pow.0,0487 ha podzieliła się na działki nr 491/1 o pow.0,0106 ha, 491/2 o pow.0.0366 ha i 491/3 o pow. 0.0015ha.

W pkt II postanowienia stwierdza się , że z mocy prawa z dniem [...] 1971 r S. O. stała się właścicielem kilku działek , w których liczbie znajduje się działka nr 491/2 o pow.366 m.2,. zaś z pkt IV wynika, że J. Ć. z tym dniem stała się właścicielem m.in. działki nr 491/3 o pow. 15 m.2.. Opisywane postanowienie nie wyszczególnia właściciela działki 491/1 .

W dacie wydania kwestionowanej decyzji z dnia [...]1988 r nie istniał już jej przedmiot, gdyż nie istniała już działka oznaczona nr 491. W jej miejsce zgodnie z powyższym prawomocnym orzeczeniem sądowym powstały trzy działki. Z oceny istniejących dokumentów wynika, że zmiany te nie zostały nigdzie odnotowane , zaś przedłożone do akt wpisy z rejestru gruntów i wypisy z ksiąg wieczystych wymagają rzeczywiście pilnego uregulowania rozbieżności ich zapisów z rzeczywistym stanem prawnym. Przepis art. 77.7 ustawy z dnia 2.04.1985 r o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości / Dz.U nr 22 poz.99/ stanowiący materialnoprawną podstawę decyzji z 1988 r stanowił, iż: .Osoba fizyczna, która była właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości położonej na obszarach, o których mowa w art. 16 ust. l, ma prawo nabyć na zasadzie pierwszeństwa na własność lub otrzymać w użytkowanie wieczyste Jedną działką przeznaczoną pod budowę domów lub budynków, o których mowa w art. 23 ust. l pkt l.

2. Jeżeli nieruchomość, o której mowa w ust. l, była przedmiotem współwłasności lub współużytkowania wieczystego w częściach ułamkowych, prawo nabycia od Państwa na własność lub otrzymania w użytkowanie wieczyste odrębnej działki przysługuje każdemu współuprawnionemu, z tym że powierzchnia wszystkich nabytych (otrzymanych) od Państwa działek nie może przekroczyć powierzchni nieruchomości nabytej od nich przez Państwo. Prawo nabycia (otrzymania) odrębnych działek osobom współuprawnionym nie przysługuje, jeżeli współwłasność lub współużytkowanie wieczyste powstało po zawiadomieniu dotychczasowego właściciela lub użytkownika wieczystego o zamiarze nabycia przez Państwo ich nieruchomości, chyba że współwłasność (współużytkowanie wieczyste) powstała na skutek otwarcia spadku lub orzeczenia rozwodu współuprawnionych małżonków. Przepis ten dawał więc właścicielom gruntów objętych projektem skoncentrowanego budownictwa jednorodzinnego podstawę do nabycia jednej działki w zamian za utraconą nieruchomość. Również każdy ze współwłaścicieli mógł otrzymać dla siebie odrębną działkę. Przepis ten mówi wyraźnie o przysługującej byłemu właścicielowi jednej działce. Przyjmując wedle twierdzenia J. Ć., iż była współwłaścicielką wraz ze swoją matką i siostrami działki nr 491/2 , która weszła w skład nadanej działki 491 a ponadto w jej skład weszła również działka 491/1 należąca poprzednio do E. S. to otrzymałaby wówczas dwie działki.

W ustalonych okolicznościach ma miejsce ciężka wadliwość zaskarżonej decyzji opisana w art. 156 par l pkt 5 kpa. Wydana [...] 1988 r decyzja nadając J. Ć. działkę nr 491 była prawnie bezskuteczna, gdyż w tej dacie już nie istniała: nie było żadnej prawnej możliwości ponownego jej powstania. Skutkiem tej oceny może być tylko stwierdzenie jej nieważności, eliminujące ją z obrotu prawnego.

W skardze wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego J. Ć., zarzuciła, że zaskarżona decyzja jest dziwna gdyż jej rozstrzygnięcie jest sprzeczne z decyzją wydaną uprzednio przez ten sam organ w uzasadnieniu, której stwierdzono prawidłowość decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego K. Ponadto podniosła, że nie miała ona obowiązku sprawdzać, czy aby przyznana jej działka składa się z jakiś innych ukrytych działek. Miała pełne prawo wierzyć w działanie zgodne z prawem ówczesnych organów administracji państwowej. Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w K. oddalił skargę S. w przedmiocie odmowy zwrotu działki, a nadto podpisał on protokół graniczny z dnia [...]1999 r. potwierdzając zgodność przebiegu granicy.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie powtarzając argumentację zawartą w uzasadnieniu skargi.

Rozpatrując skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do przepisu art. 97 par l ust. z dnia 30. 08. 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę- Prawo o ustroju sadów administracyjnych i ustawę - prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi. /D.U. Nr 153, poz. 12717 - sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1.01.2004 r. i postępowanie nie został zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne. Przeto właściwym do rozpoznania niniejszej skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w K.

Zgodnie z przepisem art. l par 2ustawy z dnia 25.07. 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. Nr 153, póz. 1269 z późn. zm/, kontrola działalności organów administracji publicznej jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola sadów administracyjnych polega na zbadaniu, czy organ administracji publicznej nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Kontrola ta przebiega w trzech płaszczyznach; oceny zgodności rozstrzygnięcia lub działania z prawem materialnym, dochowania wymaganej prawem procedury oraz przestrzegania reguł kompetencji.

Skarga nie jest zasadna i nie mogła być uwzględniona

Odnosząc się do zarzutów skargi trzeba stwierdzić, że są bezpodstawne. Kolegium ponownie rozpatrując sprawę dokładnie wyjaśniło wszystkie istotne w sprawie okoliczności w oparciu o zebrany dodatkowo materiał dowodowy w trybie art. 136 k.p.a.

W niniejszej sprawie należało wyjaśnić; czy kwestionowana decyzja Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami byłego Urzędu Dzielnicowego K. z dnia [...] 1988 r., Nr [...], w przedmiocie nadania J. Ć. działki nr 491, położonej w K., jest dotknięta jedną z wad przewidzianych art. 156 par 1 k.p.a., a zatem czy została wydana z rażącym naruszeniem prawa, a więc takim, którego ze względu na skutki niemożliwe do zaaprobowania z punktu widzenia wymagań praworządności nie można tolerować.

Kolegium w oparci o dokumenty ustaliło, że w dacie wydania weryfikowanej decyzji z dnia [...] 1988 r. nie istniał już jej przedmiot tz. działka ozn. nr 491, nie istniała. Stosownie do wykazu zmian gruntowych sporządzonych operatem pomiarowym nr [...] z dnia [...] 1985 r. przedmiotowa działka nr 491 o pow. 0,0487 ha została podzielona na trzy działki, a to: nr 491/1 o pow. 0,0106 ha, nr.491/2 o pow. 0.0366 ha, i na działkę nr 491/3 o pow. 0,015 ha. Sąd Rejonowy dla K. w K. Wydział I Cywilny prawomocnym postanowieniem z dnia [...] 1986 r stwierdził że S. O., stała się z mocy prawa z dniem [...] 1971 r .na podstawie ustawy o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych, właścicielką m.in. działki nr 491/2 o pow. 366 m2, a J. Ć. z tym dniem stała się właścicielem m.in. działki nr 491/3 o pow. 15 m2. Działka nr 491/1 w ogóle nie została objęta postępowaniem uwłaszczeniowym i powołanym postanowieniem Sądu Rejonowego dla K.

Wydana w dacie [...]1988 r. decyzja nadająca J. Ć. działkę nr 421 była prawnie bezskuteczna, gdyż w tej dacie działka nie istniała i było możliwości ponownego jej powstania. Prawidłowo Kolegium stwierdziło, nieważność omawianej decyzji Kierownika Wydziału Geodezji, wskazując, jako podstawę prawną art. 156 par l pkt 5 k.p.a. gdyż decyzja w dacie jej wydania była niewykonalna i niewykonalność miała charakter trwały. Niewykonalność decyzji w rozumieniu przepisu art. 156 pkt 5 k.p.a. powinna być spowodowana istnieniem przeszkód w jej wykonaniu, które znamionują dwie cechy: istniały już w dacie wydania decyzji, są nie usuwalne prze cały czas. Miarodajny dla oceny niewykonalności jest stan rzeczy istniejący w dacie wydania decyzji. Przytoczony w dosłownym brzmieniu w uzasadnieniu decyzji Kolegium art. 17 ust. 1 i ust. 2., stanowi podstawę do nabycia jednej działki na własność lub użytkowanie wieczyste, Trafnie Kolegium zauważa, że gdyby przyjąć za twierdzeniami skarżącej, iż była współwłaścicielką z matką i siostrami działki 491/2, która weszła w skład nadanej działki 491, a ponadto weszła w jej skład również działka 491/1 należąca poprzednio do E. S., to wówczas otrzymałaby skarżąca dwie działki, a więc więcej niż przewidywała ustawa.

Biorąc pod uwagę powyższe Sąd nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi

orzekł, jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.