Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 4/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-05-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 5
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 2011 nr 157 poz 1 art. 115 par. 2
law: Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) NR 543/2011 z dnia 7 czerwca 2011 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania  rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do sektora owoców i warzyw oraz sektora przetworzonych owoców i warzyw

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Szymanowicz - Nowak, Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kobylski, Sędzia WSA Sławomir Fularski (sprawozdawca), Protokolant Sekretarz sądowy Dominika Jeromin, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 maja 2018 r. w Radomiu sprawy ze skargi Grupy Producentów Owoców i Warzyw "[...]" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w miejscowości T. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] października 2017 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie pomocy finansowej ze środków unijnych 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] września 2013 r. nr [...]; 2) zasądza od Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącej Grupy Producentów Owoców i Warzyw "[...]" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w miejscowości T. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem rozpoznania przez Sąd jest skarga Grupy Producentów Owoców i Warzyw "[...]" Sp. z o.o. z siedzibą w miejscowości [...] (dalej: "Grupa", "spółka", "skarżąca", "strona") na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: "Prezes ARiMR", "organ odwoławczy", "organ II instancji") z [...] października 2017 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji ostatecznej po wznowieniu postępowania. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:

W dniu 5 lipca 2012 r. Grupa złożyła w [...] Oddziale Regionalnym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniosek o przyznanie pomocy finansowej na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów owoców i warzyw i prowadzeniem działalności administracyjnej oraz na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania za okres od 1 stycznia 2012 r. do 30 czerwca 2012 r. (II półrocze 3 roku realizacji planu dochodzenia do uznania).

Decyzją nr [...] z [...] września 2012 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR (dalej: Dyrektor ARiMR, organ I instancji) przyznał spółce pomoc finansową na pokrycie:

- kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów owoców i warzyw

i prowadzeniem działalności administracyjnej w wysokości [...] zł oraz

- części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania w wysokości [...] zł.

Postanowieniem z [...] lipca 2016 r. Dyrektor ARiMR, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23, zwanej dalej: "k.p.a."), wznowił z urzędu postępowanie zakończone decyzją ostateczną nr [...] z [...] września 2012 r. w sprawie przyznania pomocy finansowej dla wstępnie uznanej grupy producentów owoców i warzyw.

W dniu [...] września 2016 r. Dyrektor ARiMR, działając na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 w związku z art. 149 § 1 i art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. oraz art. 9 ust. 1 pkt 3 lit. a i lit. b

w związku z art. 9 ust. 1a ustawy z dnia 19 grudnia 2003 r. o organizacji rynków owoców i warzyw, rynku chmielu (Dz.U. z 2016 r., poz. 58), zgodnie z art. 103a pkt 1 lit. a i lit. b oraz pkt 3 lit. a rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 z dnia 22 października 2007 r. ustanawiającego wspólną organizację rynków rolnych oraz przepisy szczegółowe dotyczące niektórych produktów rolnych ("rozporządzenie o jednolitej wspólnej organizacji rynku") (Dz. Urz. UE. L.2007.299.1 ze zm.), art. 47 ust. 1 lit.a rozporządzenia Komisji (WE) nr 543/2011 z dnia 7 czerwca 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do sektora owoców i warzyw oraz sektora przetworzonych owoców i warzyw (Dz. Urz. UE.L.157.2011.1 ze zm., zwanego dalej: rozporządzeniem 543/2011), po rozpatrzeniu wznowionego postępowania dotyczącego decyzji ostatecznej Dyrektora ARiMR z [...] września 2012 r. nr [...] w sprawie pomocy finansowej na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów i prowadzeniem działalności administracyjnej oraz na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania, złożonego przez wstępnie uznaną Grupę - uchylił decyzję ostateczną w części dotyczącej przyznania pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania za okres od 1 stycznia 2012 r. do 30 czerwca 2012 r. i orzekł o:

- przyznaniu pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania w wysokości [...] zł z czego pomoc ze środków UE wynosi [...] zł;

- odmowie przyznania wnioskowanej kwoty pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania w wysokości [...] zł.

Łączna kwota pomocy finansowej wynosi [...]zł.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że w ramach przeprowadzonej weryfikacji stwierdzono, że wstępnie uznana Grupa w 3 roku I półroczu realizacji Planu Dochodzenia do Uznania realizowała inwestycję budowlaną jaką było "Wykonanie rozbudowy przechowalni owoców". Inwestycja ta dotychczas nie podlegała ocenie rzeczoznawcy majątkowego jak również uprawnionego kosztorysanta, w związku z tym Dyrektor ARiMR przekazał do oceny uprawnionego kosztorysanta kosztorys powykonawczy dotyczący ww. inwestycji budowlanej. Biegły wskazał na nieprawidłowości w kosztorysie powykonawczym, tj.: "Wykonanie rozbudowy przechowalni owoców" z ogólną wartością kosztorysową robót w wysokości [...] zł netto.

Podczas analizy kosztorysu pod względem poprawności jego wykonania zgodnie z obowiązującymi normami, specjalista d/s kosztorysowania powołany przez organ I instancji wskazał na zawyżenie wartości pozycji 16 d.4 (kalkulacja własna "montaż konstrukcji stalowej" na kwotę [...]zł.). Organ zwrócił się z prośbą o dostarczenie kalkulacji szczegółowej oraz ofert cenowych na wykonanie ww. pozycji, które by potwierdzały wartość poniesionych kosztów. Grupa nie dostarczyła ofert ani kalkulacji własnej informując, że w raporcie z czynności kontrolnych z 16 sierpnia 2012 r. umieszczono informację, iż zakres faktycznie zrealizowanej inwestycji zgadza się ze złożonym wnioskiem o płatność za I półrocze 2012 r. (złożonym 5 lipca 2012 r.). Wskazana przez uprawnionego kosztorysanta kwota do odliczenia w wysokości [...] zł dotycząca pozycji nr 16 d.4 (kalkulacja własna) "montaż konstrukcji stalowej" kosztorysu powykonawczego jest nową okolicznością, która nie była znana organowi prowadzącemu pierwotne postępowanie.

Dyrektor ARiMR, w ramach przeprowadzanych re-kontroli oraz postępowań wyjaśniających "ex-post" stwierdził, że wykazano zawyżenie wartości inwestycji budowlanej, której wartość powinna być zredukowana z [...] zł netto na [...] zł netto, a zatem całkowite poniesione przez grupę kwalifikowane koszty inwestycji wyniosły [...] zł netto i są mniejsze od zadeklarowanych pierwotnie o [...] netto. W związku z powyższym, należna kwota pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania za okres od 1 stycznia 2012 r. do 30 czerwca 2012 r. (1 półrocze 3 roku realizacji Planu Dochodzenia do Uznania) wynosi [...] zł. Pomoc finansowa na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania została pomniejszona o [...] zł. W związku z czym uznał, że pomoc finansową przyznaną decyzją organu I instancji nr [...] z [...] września 2012 r. należy pomniejszyć o [...] zł. Różnica procentowa pomiędzy łączną wnioskowaną kwotą a łączną należną kwotą pomocy finansowej jest mniejsza niż 3% i wynosi 2,18 %, a więc nie stosuje się żadnej kary.

Od powyższej decyzji Grupa złożyła odwołanie w części dotyczącej przyznania pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania za okres od 1 stycznia 2012 r. do 30 czerwca 2012 r. (I półrocze 3 roku realizacji PDU). Grupa zaskarżyła również postanowienie o wznowieniu postępowania z [...] lipca 2016 r.

Skarżąca zarzuciła zaskarżonej decyzji i ww. postanowieniu błędne zastosowanie art. 145 § 1 pkt 5 w zw. z art. 16 § 1 k.p.a., poprzez przyjęcie, że pozyskanie przez organ, po wydaniu ostatecznej i prawomocnej decyzji, operatu szacunkowego podważającego dowód z dokumentu - kosztorysu powykonawczego pt. "Wykonanie rozbudowy przechowalni owoców", który w postępowaniu zwyczajnym został ocenione przez organ jako wiarygodny, uzasadnia wznowienie postępowania i uchylenie prawomocnej decyzji, pomimo że:

a) z § 2 ust. 1 pkt 4 lit. "a" - "c" rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 17 czerwca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków przyznawania pomocy finansowej wstępnie uznanej grupie producentów owoców i warzyw oraz wykazu kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania, zwanego dalej "rozporządzeniem w sprawie przyznawania pomocy" w zw. z pkt 1 załącznika do tego rozporządzenia, wynika, iż kosztorys powykonawczy, podpisany przez kierownika budowy i inspektora nadzoru budowlanego, jest dowodem poniesienia przez Grupę kosztów kwalifikowanych;

b) z uzasadnienia uchylonej decyzji z [...] września 2012 r., znak [...], wydanej w postępowaniu zwyczajnym, wynika, że ww. dokumenty - kosztorys powykonawczy, podpisany przez kierownika budowy i inspektora nadzoru budowlanego, faktury, decyzje administracyjne zatwierdzające PDU i jego zmiany, przedłożone przez stronę przy wniosku o przyznanie pomocy finansowej i znajdujące się w aktach postępowania zwyczajnego, zostały ocenione przez organ w postępowaniu zwyczajnym jako w pełni wiarygodne, a okoliczność poniesienia przez stronę wykazywanego kosztu kwalifikowanego i jego rynkowości - została przez organ w postępowaniu zwyczajnym uznana za udowodnioną;

c) zgodnie z jednolitym orzecznictwem i doktryną postępowania administracyjnego, przywołanymi w uzasadnieniu niniejszego zarzutu, odmienna a nawet błędna ocena dowodu, który istniał i był znany organowi nie może stanowić uzasadnienia wznowienia postępowania w trybie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.;

d) zgodnie z jednolitym orzecznictwem i doktryną postępowania administracyjnego, przywołanymi w uzasadnieniu niniejszego zarzutu, nową okolicznością w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. nie może być inna ocena okoliczności i dowodów, znanych w postępowaniu zwyczajnym organowi, gdyż w takiej sytuacji nie ma miejsca ujawnienie nowych okoliczności lub dowodów, a tylko odmienna ocena tego samego stanu faktycznego, w szczególności, nigdy nie może być "nową okolicznością" w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. opinia wydana przez biegłego po wydaniu decyzji ostatecznej;

e) błędne zastosowanie art. 7, art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a., tj., poprzez:

1.1. zaniechanie jakiejkolwiek oceny dwuzdaniowej "opinii" biegłego, pomimo że zgodnie z art. 80 w zw. z art. 84 § 1 w zw. z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., każdy dowód wymaga oceny biegłego, a zgodnie z orzecznictwem, opinia biegłego także wymaga oceny, pod kątem m.in. wymagań formalnych, logiki uzasadnienia biegłego;

1.2. bezkrytyczne i automatyczne oparcie zaskarżonej decyzji na dwuzdaniowej "opinii" biegłego, pomimo że

a) "opinia" ta nie zawiera jakiegokolwiek uzasadnienia, a zatem nie spełnia podstawowego wymagania formalnego, jakim powinna odpowiadać każda opinia biegłego, nadto jest sprzeczna z podstawowymi zasadami doświadczenia życiowego;

b) "opinia" ta nie zawiera informacji, czy - mając na uwadze fakt, iż strona realizowała inwestycję w systemie zleconym - inne pozycje kosztorysu zostały w nim wycenione poniżej wartości średniej rynkowej i wyjaśnienia, czy sporna pozycja nr 16 d.4 może obejmować część wartości innych pozycji kosztorysu, które zostały w nim wycenione poniżej wartości średniej rynkowej, wskutek czego organ oparł zaskarżoną decyzję na "opinii" biegłego, która nie spełnia podstawowych wymagań formalnych opinii biegłego i jest sprzeczna z podstawowymi zasadami doświadczenia życiowego i logiki;

1.3. pominięcie okoliczności i dokumentów wskazanych przez stronę w pkt 2 petitum pisma strony z 6 września 2016 r. i nierozważenie ich w toku ustalania stanu faktycznego w jakikolwiek sposób, pomimo że były to okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy;

Mając na uwadze powyższe zarzuty, skarżąca wniosła o uchylenie na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. zaskarżonej decyzji w całości i wydanie decyzji o odmowie uchylenia decyzji Dyrektora ARiMR z [...] września 2012 r., znak [...].

Wskazaną na wstępie niniejszego uzasadnienia decyzją z [...] października 2017 r. nr [...]Prezes ARiMR, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., - uchylił

w zaskarżonej części decyzję Dyrektora ARiMR z [...] września 2016 r. nr [...] o uchyleniu decyzji ostatecznej z [...] września 2012 r. nr [...] w zakresie dotyczącym odmowy przyznania pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania za okres od 1 stycznia 2012 r. do 30 czerwca 2012 r. w wysokości [...] zł oraz

- uchylił w powyższej części decyzję ostateczną nr [...]

z [...] września 2012 r. w części dotyczącej przyznania pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania w wysokości [...] zł oraz - zawiesił w tej części płatność w sprawie wniosku Grupy o przyznanie pomocy finansowej na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów owoców i warzyw i prowadzeniem działalności administracyjnej oraz na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania za okres od 1 stycznia 2012 r. do 30 grudnia 2012 r. w wysokości [...]zł.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podniósł, że w przedmiotowej sprawie postanowieniem z [...] maja 2017 r., sygn. akt [...] Prokuratura Regionalna w [...] wszczęła śledztwo w sprawie doprowadzenia w celu osiągnięcia korzyści majątkowej w bliżej nieustalonym czasie, nie wcześniej niż w 2008 r. i nie później niż w grudniu 2016 r., w [...] przy ul. [...] do niekorzystnego rozporządzenia mieniem Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] w stosunku do mienia znacznej wartości w kwocie nie wyższej niż [...]zł, przez przedłożenie przez m.in. Grupę nierzetelnych dokumentów dotyczących okoliczności o istotnym znaczeniu dla otrzymywania dofinansowania ze środków finansowych krajowych oraz Unii Europejskiej oraz wprowadzenia pracowników ww. Agencji w błąd co do rzeczywistej wysokości ponoszonych kosztów inwestycyjnych, w konsekwencji czego Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...]poniosła szkodę w kwocie nie niższej niż [...]zł, tj. o czyn z art. 286 § 1 k.k. w związku z art. 294 § 1 k.k. w zbiegu z art. 297 § 1 k.k. w związku z art. 11 § 2 k.k.

Organ II instancji powołał treść art. 115 ust. 2 rozporządzenia Komisji (UE) nr 543/2011 z dnia 7 czerwca 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do sektora owoców i warzyw oraz sektora przetworzonych owoców i warzyw (Dz. Urz. UE.L. 157 z 15 czerwca 2011 r., str. 1, zwanego dalej: rozporządzeniem 543/2011), który jako wykonawczy akt wtórnego prawa UE obowiązuje bezpośrednio i ma charakter wiążący dla polskiego porządku prawnego. Zdaniem organu odwoławczego, okoliczność wszczęcia śledztwa

w związku z podejrzeniem popełnienia oszustwa powinna być wzięta pod uwagę

w toku postępowania wznowieniowego w ten sposób, że możliwe jest zakończenie postępowania wznowieniowego uchyleniem decyzji ostatecznej (w I instancji)

i zawieszeniem płatności lub uchyleniem decyzji I instancji, wydanej w postępowaniu wznowieniowym, uchyleniem decyzji ostatecznej wydanej w postępowaniu zwykłym

i zawieszeniem płatności na podstawie art. 115 ust. 2 rozporządzenia 543/2011. Czytelna treść tego przepisu wyraźnie wskazuje już na samo podejrzenie popełniania przestępstwa, a nie na wniesienie aktu oskarżenia, czy też wydanie w sprawie wyroku przez Sąd. Dyrektor ARiMR podkreślił, że zasadniczym celem zawieszenia postępowania na podstawie art. 115 ust. 2 rozporządzenia 543/2011 z uwagi na podejrzenie popełnienia przestępstwa jest zapewnienie skutecznej ochrony interesów finansowych UE. Środki wypłacane w ramach pomocy finansowej dla wstępnie uznanych grup producentów owoców i warzyw są środkami budżetowymi (z budżetu unijnego jak i krajowego) i jako takie podlegają szczególnej ochronie i muszą być wydatkowane zgodnie z zasadami gospodarności, efektywności i skuteczności oraz

w sposób celowy i oszczędny, z zachowaniem zasad uzyskiwania najlepszych efektów z danych nakładów, oraz optymalnego doboru metod i środków służących osiągnięciu założonych celów (art. 30 rozporządzenia nr 966/2012 oraz art. 44 ust. 3 ustawy

o finansach publicznych).

W związku z powyższym ARiMR, jako agencja płatnicza, jest zobowiązana do przestrzegania ww. zasad i ich stosowania w ramach rozpatrywanych przez siebie spraw. Dokonując zatem oceny zarzucanego czynu zabronionego (nie przesądzając

o zasadności postępowania przygotowawczego, zmierzającego do wniesienia lub też odstąpienia od wniesienia aktu oskarżenia w przedmiotowej sprawie karnej), nie budzi wątpliwości, że popełnienie oszustwa w kontekście postępowania w przedmiocie przyznania pomocy finansowej stanowi przesłankę do odmowy przyznania pomocy finansowej oraz do cofnięcia pomocy już przyznanej pomocy. Tym samym rozstrzygnięcie postępowania w przedmiocie zarzucanego czynu zabronionego stanowi kwestię prawną, która w sposób bezpośredni wiąże się z prowadzonym postępowaniem administracyjnym, dotyczącym wnioskowanej przez skarżącą pomocy finansowej. Zdaniem organu odwoławczego, w niniejszej sprawie istnieje bezpośredni związek między śledztwem Prokuratury Regionalnej w [...] a prowadzonym postępowaniem administracyjnym.

Jednocześnie organ II instancji zaznaczył, że wydanie rozstrzygnięcia

w przedmiocie zawieszenia płatności nie oznacza dokonania ostatecznej oceny w toku postępowania wznowieniowego otrzymanej weryfikacji kosztorysu powykonawczego,

w szczególności w zakresie, czy z przedmiotowej weryfikacji wynikają nowe okoliczności, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca zaskarżonej decyzji zarzuciła:

I. naruszenie prawa materialnego, tj.:

1) błędne zastosowanie art. 115 ust. 2 rozporządzenia nr 543/2011 w związku

z błędnym niezastosowaniem art. 60 w związku z art. 79 pkt 3 i art. 80 ust. 3 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2017/891 z 13 marca 2017 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013

w odniesieniu do sektora owoców i warzyw oraz sektora przetworzonych owoców

i warzyw, uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do kar, które mają być stosowane w tych sektorach, a także zmieniające rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 543/2011 (Dz.Urz.UE.L.2017.138.4, zwane dalej: rozporządzeniem 2017/891), poprzez zastosowanie ww. art. 115 ust. 2 rozporządzenia 543/2011, pomimo że od 1 czerwca 2017 r. przepis ten nie obowiązuje, a zamiast niego winien mieć zastosowanie art. 60 ust. 1 rozporządzenia 2017/891;

2) błędną wykładnię art 115 ust. 2 rozporządzenia 543/2011 poprzez przyjęcie, że przepis ten zezwala na: zawieszenie płatności już wypłaconej (5 lata temu) oraz uchylenie ostatecznej decyzji o przyznaniu płatności, pomimo że przepis ten jest przepisem materialnoprawnym i umożliwia zawieszenie bądź prawa do płatności, bądź samej czynności materialno-technicznej wypłaty przyznanych środków, zatem nie może być zastosowany do środków przyznanych i już wypłaconych, tym bardziej też nie może być podstawą do uchylenia ostatecznej decyzji o przyznaniu płatności;

II. naruszenie przepisów postępowania, tj.:

1) błędne zastosowanie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z błędnym niezastosowaniem art. 145 § 1 pkt 5 w związku z art. 16 § 1 i art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez:

a) pominięcie, że pozyskanie przez organ, po wydaniu ostatecznej decyzji, oświadczeń biegłego kosztorysanta kwestionujących przeprowadzony w postępowaniu zwyczajnym dowód z kosztorysu powykonawczego pt. "Wykonanie rozbudowy przechowalni owoców", nie uzasadnia wznowienia postępowania i uchylenia prawomocnej decyzji,

b) niewydanie decyzji o uchyleniu decyzji organu I instancji wydanej w postępowaniu wznowieniowym i o odmowie uchylenia decyzji ostatecznej, pomimo że:

- z § 2 ust. 1 pkt 4 lit. a - c rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 17 czerwca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków przyznawania pomocy finansowej wstępnie uznanej grupie producentów owoców i warzyw oraz wykazu kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania w związku z punktem 1 załącznika do tego rozporządzenia wynika, iż kosztorys powykonawczy jest dowodem poniesienia przez Grupę kosztów kwalifikowanych;

- z uzasadnienia decyzji wydanej w postępowaniu zwyczajnym wynika, że kosztorys powykonawczy był wówczas weryfikowany przez organ w postępowaniu zwyczajnym (m.in. przez kontrolę terenową i kontrolę administracyjną wniosku) i uznany jako w pełni wiarygodny, a okoliczność poniesienia przez stronę wykazywanego kosztu kwalifikowanego i jego rynkowości została przez organ w postępowaniu zwyczajnym uznana za udowodnioną;

- odmienna, a nawet błędna ocena dowodu, który istniał i był znany organowi, nie może uzasadniać wznowienia postępowania w trybie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.;

- nową okolicznością w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. nie może być inna ocena okoliczności i dowodów, znanych w postępowaniu zwyczajnym organowi, gdyż w takiej sytuacji nie ma miejsca ujawnienie nowych okoliczności lub dowodów, a tylko odmienna ocena tego samego stanu faktycznego, w szczególności nigdy nie może być "nową okolicznością" w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. opinia wydana przez biegłego po wydaniu decyzji ostatecznej;

2) z ostrożności procesowej zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła ponadto błędne zastosowanie art. 7, art. 77 § 1 w związku z art. 80, art. 84 i art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., poprzez

a) zaniechanie jakiejkolwiek oceny dwuzdaniowej "opinii" biegłego, pomimo że zgodnie z art. 80 w zw. z art. 84 § 1 w zw. z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., każdy dowód wymaga oceny biegłego, a zgodnie z orzecznictwem, opinia biegłego także wymaga oceny, pod kątem m.in. wymagań formalnych, logiki uzasadnienia biegłego;

b) bezkrytyczne i automatyczne oparcie zaskarżonej decyzji na dwuzdaniowej "opinii" biegłego,

c) pominięcie okoliczności i dokumentów wskazanych przez stronę w pkt 2 petitum jej pisma z 2 września 2016 r. i nierozważenie ich w toku ustalania stanu faktycznego w jakikolwiek sposób, pomimo że:

a) "opinia" ta nie zawiera jakiegokolwiek uzasadnienia, a zatem nie spełnia podstawowego wymagania formalnego, jakim powinna odpowiadać każda opinia biegłego, nadto jest sprzeczna z podstawowymi zasadami doświadczenia życiowego;

b) "opinia" ta nie zawiera informacji, czy - mając na uwadze fakt, iż strona realizowała inwestycję w systemie zleconym - inne pozycje kosztorysu zostały w nim wycenione poniżej wartości średniej rynkowej i wyjaśnienia, czy sporna pozycja nr 16 d.4 może obejmować część wartości innych pozycji kosztorysu, które zostały w nim wycenione poniżej wartości średniej rynkowej,

c) okoliczności wskazane przez stronę w piśmie z 2 września 2016 r. były istotne dla rozstrzygnięcia sprawy

wskutek czego organ oparł zaskarżoną decyzję na "opinii" biegłego, która nie spełnia podstawowych wymagań formalnych opinii biegłego i jest sprzeczna z podstawowymi zasadami doświadczenia życiowego i logiki.

Skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności lub uchylenie zaskarżonej

i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że art. 115 ust. 2 rozporządzenia nr 543/2011 nie daje podstawy do uchylenia ostatecznej decyzji o przyznaniu płatności, ani też nie stosuje się go do płatności, które zostały już dokonane.

Spółka szeroko uzasadniła nieprawidłowość zastosowania w przedmiotowej sprawie art. 145 § 1 pkt 5 w związku z art. 16 k.p.a., powołując orzecznictwo sądowe

i doktrynę w tym zakresie. W ocenie skarżącej, aktualny kosztorys powykonawczy, sporządzony z zastosowaniem cen rynkowych na podstawie obmiaru zrealizowanej inwestycji, podpisany przez kierownika budowy i inspektora nadzoru budowlanego, jest dowodem poniesienia przez Grupę kosztów kwalifikowanych inwestycji, zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 4 lit. a-c rozporządzenia z 17 czerwca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków przyznawania pomocy finansowej wstępnie uznanej grupie producentów owoców i warzyw oraz wykazu kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych

w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania.

Spółka zauważyła, że w postępowaniu zwyczajnym przedmiotowy kosztorys powykonawczy został oceniony jako w pełni wiarygodny na podstawie weryfikacji przez biegłego kosztorysanta, który potwierdził prawidłowość formalną i merytoryczną kosztorysu przedstawionego przez stronę, a także rynkowość kosztów w nim wykazanych. Poza tym organ w postępowaniu zwyczajnym przeprowadził kontrolę na miejscu, która również nie doprowadziła do podważenia wiarygodności ww. kosztorysu powykonawczego. Obie te okoliczności zostały przez organ w postępowaniu nadzwyczajnym pominięte.

Skarżąca powołała orzecznictwo sądowoadministracyjne, z którego wynika, że odmienna, a nawet błędna ocena dowodu, który istniał i był znany organowi

w postępowaniu zwyczajnym, nie może stanowić uzasadnienia wznowienia postępowania w trybie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Nową okolicznością w rozumieniu tego przepisu nie może być też opinia wydana przez biegłego po wydaniu decyzji ostatecznej. W przedmiotowej sprawie, zdaniem skarżącej, wznowienie postępowania na ww. podstawie w ogóle nie jest dopuszczalne. Zmiana oceny dowodów zgromadzonych w postępowaniu zwyczajnym na niekorzyść strony jest sprzeczna z art. 16 k.p.a., art. 8 k.p.a. oraz art. 2 Konstytucji RP.

Poza tym skarżąca wskazała, że organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie dokonał żadnej analizy postawionego w odwołaniu zarzutu błędnego zastosowania art. 7, art. 77 § 7 i art. 80 k.p.a. Prezes ARiMR nie wypowiedział się, dlaczego uznał za wiarygodną opinię kosztorysanta, czy i w jaki sposób zweryfikował tę opinię pod kątem prawidłowości formalnej, logiki i zasad doświadczenia życiowego.

Zdaniem skarżącej, opinia ta jest niekompletna, obarczona brakami formalnymi, a więc niewiarygodna. Po pierwsze, nie zawiera żadnego uzasadnienia. Dwuzdaniowa wypowiedź kosztorysanta zawiera wyłącznie wnioski, bez wskazania jakichkolwiek przesłanek, na podstawie których biegły sformułował swój wniosek. Kosztorysant nie wyjaśnił, w jaki sposób wyliczył wskazaną przez siebie kwotę, na podstawie jakich danych, z jakiego okresu i z jakiego terenu. Po drugie, opinia biegłego nie zawiera informacji, czy - mając na uwadze fakt, iż strona realizowała inwestycję w systemie zleconym - inne pozycje kosztorysu zostały w nim wycenione poniżej wartości średniej rynkowej i wyjaśnienia, czy sporna pozycja nr 16 d.4 może obejmować część wartości innych pozycji kosztorysu, które zostały w nim wycenione poniżej wartości średniej rynkowej. Zamiast tego biegły zweryfikował wybraną przez siebie (nie wiadomo na jakiej podstawie), pojedynczą pozycję kosztorysu, w oderwaniu od pozostałych pozycji kosztorysu.

W konsekwencji skarżąca zarzuciła, że w niniejszej sprawie doszło do podwójnego rażącego naruszenia prawa, a mianowicie: art. 115 ust. 2 rozporządzenia nr 543/2011, ponieważ jest on przepisem nieobowiązującym, a ponadto nie może stanowić podstawy do uchylenia ostatecznej decyzji administracyjnej oraz art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., ponieważ w okolicznościach niniejszej sprawy brak jest podstaw do zastosowania tego przepisu. Z ostrożności procesowej, na wypadek nieuwzględnienia powyższej oceny, skarżąca wniosła o uchylenie obu decyzji.

W odpowiedzi na skargę Prezes ARiMR wniósł o jej oddalenie uznając zarzuty skargi za niezasadne.

Pismem z 15 maja 2018 r. organ odwoławczy wniósł o zawieszenie postępowania do czasu zakończenia postępowania prowadzonego przez Prokuraturę Regionalną w [...] (sygn. akt. [...]), gdyż w jego wyniku potwierdzone zostaną okoliczności uzasadniające wznowienia postępowania administracyjnego, a w szczególności rzeczywista wartość rynkowa zakupionych przez skarżącą towarów, która mogłaby podlegać refinansowaniu ze środków unijnych.

W odpowiedzi na powyższe, w piśmie z 24 maja 2018 r. skarżąca wniosła o oddalenie wniosku organu o zawieszenie postępowania.

Na rozprawie bezpośrednio poprzedzającej wydanie wyroku w sprawie Sąd postanowił oddalić wniosek o zawieszenie postępowania na podstawie art. 125 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., zwana dalej: "p.p.s.a.").

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do treści art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, a więc polega na weryfikacji decyzji organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia przez sąd przepisów prawa, wskazanego w art. 145 § 1 p.p.s.a. Poza tym wojewódzki sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, jak stanowi art. 134 § 1 p.p.s.a.

Na wstępie należy stwierdzić, że wznowienie postępowania administracyjnego jest jednym z nadzwyczajnych trybów postępowania administracyjnego, będącym wyjątkiem od zasady trwałości decyzji ostatecznych. Zgodnie z art. 151 § 1 k.p.a., organ administracji może zakończyć wznowione postępowanie w jeden z dwóch sposobów: bądź, stwierdzając brak podstaw wskazanych w art. 145 § 1, art. 145a lub 145b k.p.a. – odmówić uchylenia dotychczasowej decyzji wydanej w postępowaniu zwyczajnym, bądź, stwierdzając istnienie którejkolwiek z tych podstaw – uchylić dotychczasową decyzję i wydać nową, rozstrzygającą o istocie sprawy.

Kontrolowana decyzja Prezesa ARiMR zapadła w postępowaniu nadzwyczajnym na skutek wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną Dyrektora ARiMR z dnia [...] września 2012 r. Podstawą wznowienia stał się art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., z którego wynika, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję.

W art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. została użyta alternatywa, a nie koniunkcja, tak więc podstawą do wznowienia postępowania jest bądź ujawnienie nowych dowodów, bądź ujawnienie nowych okoliczności faktycznych istotnych dla sprawy. Pojęcie nowej okoliczności faktycznej nie jest tożsame z pojęciem nowego dowodu. Dowód musi istnieć w dacie wydania decyzji, aby mógł stanowić podstawę do wznowienia postępowania.

Organ I instancji postanowieniem z [...] lipca 2016 r. wznowił postępowanie zakończone ostateczną decyzją z dnia [...] września 2012 r., która przyznała Grupie pomoc finansową na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów

i prowadzeniem działalności administracyjnej oraz na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania.

W uzasadnieniu decyzji organu I instancji stwierdzono, że nową okolicznością do wznowienia postępowania administracyjnego jest informacja kosztorysanta o zawyżeniu pozycji kosztorysowych w kosztorysie powykonawczym pt. "Wykonanie rozbudowy przechowalni owoców", złożonym do akt postępowania zwyczajnego.

Skarżąca w odwołaniu zaskarżyła postanowienie o wznowieniu postępowania

i zakwestionowała zasadność wznowienia na wskazanej podstawie prawnej.

Organ odwoławczy w odpowiedzi na te zarzuty wskazał, że co do zasady otrzymanie do weryfikacji przez uprawnioną osobę kosztorysu powykonawczego może stanowić podstawę do wznowienia postępowania. Nie można bowiem wykluczyć, że

z przedmiotowego dokumentu wynikają nowe okoliczności faktyczne dotyczące inwestycji, które istniały w dniu wydania decyzji, a które nie były znane organowi. Wyjaśnienie natomiast na podstawie otrzymanej weryfikacji kosztorysu powykonawczego, czy takie okoliczności występowały powinno być przedmiotem postępowania wznowieniowego, które – w zależności od wyników ustaleń – powinno zakończyć się wydaniem jednego z rodzajów decyzji w trybie art. 151 k.p.a.

Organ odwoławczy powołał się na wyrok NSA z 1 lutego 2012 r. w sprawie o sygn. akt. II OSK 2154/10, z którego wynika, że sama zmiana oceny dowodów nie może stanowić podstawy do podważenia trwałości decyzji w trybie wznowienia postępowania, jeżeli nie wyprowadzi się takich nowych okoliczności faktycznych, istniejących w dniu wydania decyzji ostatecznej, które podważą ocenę materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie przy wydaniu decyzji ostatecznej, decyzji rozstrzygającej sprawę merytorycznie w trybie postępowania zwykłego.

Jak wynika z powyższego, zdaniem Sądu, organy obu instancji nie wykazały

w sposób przekonywujący, że w przedmiotowej sprawie zaistniały nowe okoliczności skutkujące wznowieniem postępowania, a następnie wydaniem przez organ I instancji decyzji w trybie art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a., tj. uchyleniem w części decyzji ostatecznej

z [...] września 2012 r. i orzeczeniem na nowo o przyznaniu płatności na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w planie dochodzenia do uznania na niekorzyść strony (płatność mniejsza o [...]zł).

Z akt administracyjnych sprawy, jak również z uzasadnienia decyzji z [...] września 2012 r. uchylonej zaskarżoną decyzją wynika, że w postępowaniu zwyczajnym, organ uznał przedstawione przez stronę dowody - kosztorys powykonawczy pt. "Wykonanie rozbudowy przechowalni owoców" podpisany przez kierownika budowy i inspektora nadzoru budowlanego, a także protokół odbioru końcowego, faktury i potwierdzenia przelewów, za w pełni wiarygodne. Organ wskazał w uchylonej decyzji, że przedstawione przez stronę dowody potwierdzają fakt zrealizowania inwestycji i wartość poniesionych kosztów kwalifikowanych inwestycji. Organ przeprowadził również kontrolę administracyjną wniosku oraz kontrolę na miejscu, które nie wykazały jakichkolwiek nieprawidłowości skutkujących redukcją kwoty pomocy finansowej. Powyższe dowody zostały przez organ w postępowaniu zwyczajnym ocenione jako w pełni wiarygodne. Na ich zaś podstawie organ dokonał ustalenia, że wykazywane przez stronę koszty inwestycji, zostały przez nią poniesione i są w pełni rynkowe i kwalifikowane.

Organ I instancji przyjął, że nową okolicznością w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. jest kwota do odliczenia wynikająca z odmiennego oszacowania przez kosztorysanta wartości inwestycji zrealizowanej przez stronę.

W ocenie Sądu, słusznie wskazuje skarżąca, że nową okolicznością w rozumieniu ww. przepisu, nie może być inna ocena okoliczności i dowodów, znanych w postępowaniu zwyczajnym organowi, gdyż w takiej sytuacji nie ma miejsca ujawnienie nowych okoliczności lub dowodów, a tylko odmienna ocena tego samego stanu faktycznego.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym jednolicie przyjmuje się, że opinia wydana przez biegłego lub ekspertyza sporządzona po wydaniu decyzji ostatecznej nigdy nie może być "nową okolicznością" w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., lecz co najwyżej fakty wynikające z tej opinii (por. wyrok NSA z 27 października 1998 r., III SA 1165/97, Lex nr 36900, wyrok NSA z 9 stycznia 2001 r., I SA 1788/99, Lex nr 75514, wyrok NSA z 29 marca 2006 r., II OSK 633/05, Lex nr 198333, wyrok NSA z 20 lipca 2006 r., II OSK 1009/05, Lex nr 265671, wyrok WSA w Rzeszowie z 9 sierpnia 2016 r., II SA/Rz 1673/15, Lex nr 2097107).

Nie można jednak przyjąć, że dana okoliczność była nieznana organowi, który wydał decyzję, jeżeli wynikała ona z materiałów będących w dyspozycji tego organu (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 31 marca 2016 r., VI SA/Wa 2432/15, Lex nr 2055504). Nie stanowi żadnej nowej okoliczności faktycznej odmienna niż

w pierwotnym postępowaniu ocena znanych wówczas temu organowi okoliczności. Nieprawidłowości w przeprowadzonym przez organ postępowaniu dowodowym nie mogą stanowić podstawy do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. (wyrok WSA w Łodzi z 28 lipca 2016 r., III SA/Łd 276/16, Lex nr 2106022). Błędna ocena okoliczności faktycznej nie jest tym samym co brak wiedzy o tej okoliczności (wyrok NSA z 27 września 2006 r., II OSK 1128/05, wyrok NSA z 19 marca 2014 r., II GSK 20/13, oba publ. cbosa).

Organ administracji publicznej, wznawiając postępowanie na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., zobowiązany jest wykazać, że będące przesłanką wznowienia postępowania nowe okoliczności i dowody są "rzeczywiście" nowe i istotne dla sprawy, a nadto te nowe dowody i okoliczności istniały w dniu wydania decyzji i nie były znane organowi. Nie ulega wątpliwości, że musi być rzetelna ocena postępowania organu co do wystąpienia przesłanki wznowienia postępowania (por. wyrok NSA z 12 maja 2016 r., II GSK 2/15, Lex nr 2141120). W takim postępowaniu to nie strona ma wykazać nieistnienie przesłanek wznowienia postępowania, tylko organ ma obowiązek udowodnić ich występowanie w sprawie.

Organy w przedmiotowej sprawie ograniczyły się do wskazania okoliczności, na podstawie których wznowiono postępowanie, nie argumentując z jakich względów okoliczności te uznały za nowe i istotne, jak również, czy istniały one w dniu wydania decyzji i nie były znane organowi.

Wyjaśnienia w tym zakresie zawarte w decyzji organu I instancji są nieprzekonujące i lakoniczne. Prezes ARiMR w żaden sposób nie ustosunkował się do zarzutów skarżącej zawartych w odwołaniu. Nie wypowiedział się w zakresie "nowej okoliczności" w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Skarżąca w odwołaniu powołała się na orzecznictwo sądów administracyjnych podkreślając, że opinia wydana przez biegłego lub ekspertyza sporządzona po wydaniu decyzji ostatecznej, nigdy nie stanowi "nowej okoliczności" w rozumieniu ww. przepisu.

Prezes ARiMR akceptując zasadność wznowienia, nie odniósł się co do wskazanej w postanowieniu podstawy wznowienia - wydał zaskarżoną decyzję na podstawie art. 115 ust. 2 rozporządzenia 543/2011. W związku z powyższym, Sąd w pierwszej kolejności uznał zasadność zarzutów zawartych w skardze naruszenia przepisów postępowania: art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. w związku z art. 16 k.p.a. oraz art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.

Organ odwoławczy, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., uchylił decyzję organu I instancji oraz zawiesił w tej części płatność w sprawie wniosku Grupy o przyznanie pomocy finansowej, wskazując na art. 115 ust. 2 rozporządzenia 543/2011. Z treści tego przepisu wynika, że państwa członkowskie mogą zawiesić uznanie organizacji producentów, zrzeszenia organizacji producentów lub grupy producentów lub zawiesić płatności na ich rzecz, jeśli istnieją w stosunku do tych organizacji podejrzenia popełnienia oszustwa w odniesieniu do pomocy objętej rozporządzeniem (WE) nr 1234/2007.

W przedmiotowej sprawie Prezes ARiMR powołał się ww. przepis prawa unijnego

w związku z wszczęciem przez Prokuraturę Regionalną w [...] postanowieniem

z [...] maja 2017 r., sygn. akt [...] śledztwa w sprawie doprowadzenia

w celu osiągnięcia korzyści majątkowej do niekorzystnego rozporządzenia mieniem ARiMR przez przedłożenie w tejże Agencji przez m.in. Grupę nierzetelnych dokumentów dotyczących okoliczności o istotnym znaczeniu dla otrzymania dofinansowania ze środków finansowych krajowych i Unii Europejskiej oraz wprowadzenia pracowników ARiMR w błąd co do rzeczywistej wysokości ponoszonych kosztów inwestycyjnych.

Powołany przepis prawa europejskiego, jako akt wtórnego prawa UE, ma niewątpliwie charakter wiążący dla polskiego porządku prawnego, obowiązuje on bezpośrednio i nie jest tu wymagana dodatkowo jego transpozycja do prawa krajowego. Zasadniczym celem zawieszenia płatności na podstawie art. 115 ust. 2 rozporządzenia nr 543/2011 z uwagi na podejrzenie popełnienia przestępstwa jest zapewnienie skutecznej ochrony interesów finansowych UE.

Sąd w składzie orzekającym w tej sprawie w pełni podziela stanowisko NSA zawarte w wyroku z 24 czerwca 2015 r. w sprawie II GSK 1011/14 (publ. cbosa), że art. 115 ust. 2 ww. rozporządzenia jest przepisem prawa materialnego, a więc dotyczącym przesłanek, treści, powstania, zmiany lub zgaśnięcia prawa czy roszczenia. Zawieszenie płatności, o czym orzekł Prezes ARiMR w zaskarżonej decyzji, zdaniem Sądu, nie dotyczy płatności już wypłaconej (w przedmiotowej sprawie kilka lata temu). Termin ten oznacza wstrzymanie wypłaty, wstrzymanie uprawnień do płatności na określony czas czy też wykluczenie możliwości jej przyznania. Z literalnego brzmienia omawianego przepisu wynika, że odnosi się on do płatności, które jeszcze nie zostały wykonane.

Organ odwoławczy posłużył się przepisem art. 115 ust. 2 rozporządzenia 543/2011 nie tylko do zawieszenia płatności w sprawie wniosku Grupy o przyznanie pomocy finansowej, ale również do uchylenia decyzji ostatecznej z [...] września 2013 r. co do kwoty [...]zł. W tym zakresie jednak należy zgodzić się ze skarżącą, że Prezes ARiMR uchylił się w swojej decyzji od rzetelnej oceny dopuszczalności zastosowania w sprawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Decyzję ostateczną uchyla się bowiem na podstawie art. 151 § 1 k.p.a., gdy zajdzie co najmniej jedna z przesłanek z art. 145 § 1 k.p.a.

Przepis art. 115 ust. 2 rozporządzenia 543/2011 został uchylony z dniem

1 czerwca 2017 r. na podstawie art. 79 pkt 3 w związku z art. 81 rozporządzenia 2017/891. Aktualnie w miejsce art. 115 ust. 2 rozporządzenia 543/2011 wszedł przepis art. 60 rozporządzenia 2017/891, z którego wynika, że państwa członkowskie zawieszają płatności i uznanie organizacji producentów lub zrzeszenia organizacji producentów, które są przedmiotem dochodzenia prowadzonego przez organ krajowy w związku z zarzutem oszustwa w odniesieniu do pomocy objętej rozporządzeniem (UE) nr 1308/2013, dopóki zarzut nie zostanie ustalony (ust. 1 ).

Przedmiotowe postępowanie nadzwyczajne zostało zainicjowane postanowieniem o wznowieniu z [...] lipca 2016 r. Organ administracji, wydając decyzję co do meritum sprawy we wznowionym postępowaniu, rozpoznaje sprawę na nowo. Zasadą jest zatem, że organ ten stosuje przepisy obowiązujące w chwili wydania decyzji w wyniku wznowienia postępowania. Organ administracji powinien jednak zastosować przepisy obowiązujące w dacie wydania decyzji, która została uchylona w wyniku wznowienia postępowania, jeżeli jest to decyzja deklaratoryjna, czyli stwierdzająca wyłącznie skutek prawny, który nastąpił z mocy prawa, a więc z mocą ex tunc.

W konkluzji należy stwierdzić, że organ odwoławczy, zobowiązany na skutek odwołania do merytorycznego rozpoznania sprawy po raz drugi (art. 15 k.p.a.), nie rozważył dostatecznie przesłanki wznowienia z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., tylko uchylił w zaskarżonej części decyzję organu I instancji, ale nie orzekł co do istoty sprawy, zgodnie z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., oraz uchylił w tej części decyzję ostateczną z [...] września 2012 r., biorąc za podstawę art. 115 ust. 2 rozporządzenia nr 543/2011. Jednocześnie dokonał błędnej wykładni ww. przepisu prawa unijnego, stosując go do płatności już wypłaconej i nie rozważając, czy może on być zastosowany, jeśli w dacie wydania zaskarżonej decyzji już nie obowiązywał.

Jednocześnie należy stwierdzić, że brak było w sprawie przesłanek do stwierdzenia nieważności zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji, ponieważ uchybienia przepisów prawa materialnego i postępowania stwierdzone przez Sąd nie mają charakteru rażącego naruszenia prawa.

Organ przy ponownym rozpoznaniu sprawy powinien uwzględnić powyższe uwagi Sądu, w szczególności jeszcze raz zbadać i uzasadnić w sposób dokładny

i przekonujący, czy w sprawie zaszły podstawy do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. w związku z art. 16 k.p.a.

Biorąc powyższe pod uwagę Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w związku z art. 135 p.p.s.a., orzekł o uchyleniu zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji (punkt 1 wyroku). O kosztach postępowania ([...] zł wpis sądowy, [...] zł koszty zastępstwa procesowego oraz 17 zł opłata od pełnomocnictwa) Sąd orzekł w punkcie 2 wyroku na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z art. 14 § 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r., poz. 1800).