Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 313/20
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2020-09-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6210 Dodatek mieszkaniowy
Hasła tematyczne: Dodatki mieszkaniowe
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 141 § 4 w zw. z art. 106 § 3, art. 184
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 2 ust. 1 pkt 1-4
journal: Dz.U. 2017 poz 180
law: Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak Sędziowie sędzia NSA Iwona Bogucka (spr.) sędzia del. WSA Arkadiusz Blewązka po rozpoznaniu w dniu 17 września 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Z. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 10 października 2019 r. sygn. akt IV SA/Wr 81/19 w sprawie ze skargi Z. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2019 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z 10 października 2019 r., IV SA/Wr 81/19, po rozpoznaniu sprawy ze skargi Z. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] stycznia 2019 r. nr SKO [...] utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta W. z [...] listopada 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego w punkcie I. oddalił skargę, a w punkcie II. przyznał pełnomocnikowi wynagrodzenie tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu sądowym.

Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

Z. R. (dalej jako: "skarżący") wnioskiem złożonym w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej w W. w dniu 3 października 2018 r., zwrócił się o przyznanie dodatku mieszkaniowego. We wniosku w szczególności określił, że przysługuje mu własność lokalu mieszkalnego, a także inny tytuł prawny wynikający z decyzji Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej z [...] lutego 1967 r. Do wniosku dołączył m. in. zawiadomienie o wysokości opłat z 3 października 2018 r., w którym jako składnik opłat ujęto także odszkodowanie za bezumowne korzystanie z lokalu. Na wniosku zarządca nieruchomości naniósł adnotację, że po stronie wnioskodawcy brak jest tytułu prawnego do lokalu. Składając wniosek osobiście w siedzibie Ośrodka skarżący odmówił wyjaśnień dotyczących tytułu do lokalu (notatka k. 7 akt adm.). Pismem z 18 października 2018 r. kierownik Zarządu Zasobu Komunalnego wyjaśnił, że skarżący zajmuje lokal bez tytułu prawnego, dotychczasowa umowa najmu została mu wypowiedziana ze skutkiem na dzień 28 lutego 2018 r. Zawiadamiając stronę o możliwości zapoznania się z materiałem sprawy przed wydaniem decyzji, w piśmie z 31 października 2018 r., poinformowano skarżącego o ustaleniach dotyczących braku tytułu prawnego do zajmowanego lokalu i o skutkach tych ustaleń dla rozstrzygnięcia sprawy. Wskazano także na możliwość wypowiedzenia się w tym zakresie i przedłożenia dodatkowych dowodów. Wysłuchany w charakterze strony skarżący, do protokołu w dniu 19 listopada 2018 r., nie zgłosił wniosków dowodowych, zawnioskował natomiast o przeprowadzenie wywiadu środowiskowego. W piśmie z 19 listopada 2018 r. przyznał, że zajmuje lokal od 1967 r. na podstawie decyzji Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej, która w jego przekonaniu stanowi aktualnie akt własności mieszkania.

Organ I instancji decyzją z [...] listopada 2018 r. odmówił przyznania skarżącemu dodatku mieszkaniowego przyjmując, że skarżący nie spełnia przesłanek z art. 2 ust. 1 ustawy z 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 2017 r., poz. 180 ze zm., dalej: "ustawa"), albowiem zajmuje lokal bez tytułu prawnego, a nie oczekuje na lokal zamienny lub socjalny.

Rozstrzygnięcie to zostało utrzymane w mocy przez organ odwoławczy, który podzielił ustalenia faktyczne organu I instancji.

Uzasadniając oddalenie skargi Sąd I instancji wskazał, że niewątpliwie organ rozpoznający wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego w pierwszej kolejności musi ustalić, czy osoba zainteresowana posiada jeden z tytułów prawnych do lokalu, brak takiego tytułu uniemożliwia przyznanie dodatku mieszkalnego. Za uprawnione Sąd I instancji uznał przyjęcie przez organy, że skarżący nie posiada tytułu prawnego do zajmowanego lokalu. Wskazano, że z urzędu sądowi jest wiadomo, że skarżący był najemcą spornego lokalu, albowiem od wielu lat składa skargi na decyzje dotyczące przyznania dodatku mieszkaniowego. Tytuł ten jednak utracił, co wynika ze znajdującego się w aktach pisma Zarządu Zasobu Komunalnego z 8 stycznia 2018 r. wypowiadającego skarżącemu umowę najmu ze skutkiem prawnym na dzień 28 luty 2018 r. Skarżący nie kwestionuje, że takie pismo otrzymał, w aktach sprawy znajduje się potwierdzenie odbioru tego pisma z 12 stycznia 2018 r. Twierdząc, że jest właścicielem lokalu, praw własności jednak nie udokumentował. Prawa własności nieruchomości nie można wykazać oświadczeniem złożonym podczas wywiadu środowiskowego do protokołu. Decyzją Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej z [...] lutego 1967 r. Nr [...] skarżący nie mógł nabyć własności lokalu, nie była to i nie jest podstawa prawna nabycia własności. Jak wskazuje organ, decyzją tą przydzielono matce skarżącego w najem przedmiotowy lokal.

W skardze kasacyjnej skarżący zaskarżył wyrok Sądu I instancji w punkcie 1., wnosząc o jego uchylenie w tym zakresie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu, a także o przyznanie adwokatowi ustanowionemu z urzędu kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Skarżący kasacyjnie zrzekł się przy tym przeprowadzenia rozprawy.

Sądowi I instancji zarzucono naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez jego zastosowanie w niniejszej sprawie i oddalenie skargi przez Sąd I instancji pomimo, że zaskarżona decyzja naruszała art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem decyzja organu administracyjnego została wydana bez zebrania i rozważenia pełnego materiału dowodowego, w tym w szczególności nie zgromadzono w toku postępowania dowodów z dokumentów, które wskazałyby komu przysługuje prawo własności przedmiotowego lokalu, w tym nie wyjaśniono okoliczności przysługiwania skarżącemu tytułu prawnego do przedmiotowego lokalu, co skutkowało niewyczerpującym ustaleniem okoliczności faktycznych i prawnych mających wpływ na ustalenie prawa skarżącego do dodatku mieszkaniowego, tj. z pominięciem wyjaśnienia okoliczności świadczących o zasadności złożonego przez skarżącego wniosku o dodatek mieszkaniowy, w tym przeprowadzenia w sprawie wywiadu środowiskowego, co powinno skutkować uchyleniem przez Sąd I instancji skarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi;

2. art. 141 § 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 106 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi polegające na nie zobowiązaniu organu do uzupełnienia akt sprawy przez złożenie dokumentów w postaci: decyzji Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej z [...] lutego 1967 r. o nr: [...] oraz odpisu z księgi wieczystej przedmiotowego lokalu, pozwalających na dokonanie ustaleń w zakresie przysługiwania skarżącemu prawa własności do przedmiotowego lokalu, a następnie na oparciu rozstrzygnięcia o twierdzenia organu w zakresie treści dokumentu – ww. decyzji Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej, w sytuacji gdy w toku postępowania nie zgromadzono w aktach sprawy owego dokumentu;

3. art. 141 § 4 w zw. z art. 106 § 5 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 228 § 2 Kodeksu postępowania cywilnego polegające na oparciu rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie o wiedzę posiadaną przez Sąd z urzędu, bez wyjaśnienia w treści uzasadnienia wyroku, skąd ta wiedza pochodzi, sygnatur spraw oraz jakiego okresu czasu dotyczy, co sprawia, że skarżący nie ma możliwości zweryfikowania oraz odniesienia się do tych okoliczności sprawy;

4. art. 151 w zw. z art. 141 § 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przez nieprzedstawienie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku takich dowodów, które mogłyby przemawiać za oddaleniem skargi oraz wobec całkowicie dowolnego ustalenia, że Gmina jest właścicielem przedmiotowego lokalu, pomimo że żaden z przeprowadzonych w sprawie dowodów nie potwierdza takiej okoliczności, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem w oparciu o te ustalenia Sąd I instancji wydał wyrok oddalający skargę w całości.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że Sąd I instancji nie uwzględnił, że organ nie przeprowadził postępowania dowodowego w sposób właściwy, gdyż decyzja organu została wydana bez zebrania i rozważenia pełnego materiału dowodowego. W tym w szczególności w toku postępowania nie wyjaśniono okoliczności przysługiwania tytułu prawnego do przedmiotowego lokalu, a wydane decyzje były przedwczesne, tj. niepoprzedzone zebraniem dowodów pozwalających na wydanie decyzji w sprawie. Powyższe skutkowało niewyczerpującym ustaleniem okoliczności faktycznych i prawnych mających wpływ na ustalenie prawa skarżącego do dodatku mieszkaniowego, tj. z pominięciem wyjaśnienia okoliczności świadczących o zasadności złożonego przez skarżącego wniosku o dodatek mieszkaniowy, w tym przeprowadzenia w sprawie dowodów z dokumentów: decyzji Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej, treści księgi wieczystej lokalu oraz wywiadu środowiskowego. Zdaniem skarżącego kasacyjnie dowody te mają fundamentalne znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Skarżący kasacyjnie wskazał, że wywiad środowiskowy przeprowadza się w toku sprawy o dodatek mieszkaniowy wówczas, gdy pojawią się wątpliwości co do stanu majątkowego. W toku postępowania stanowiska stron wskazywały, że prawo własności przedmiotowego lokalu jest sporne. Okoliczność przysługiwania skarżącemu prawa do lokalu należy przy tym kwalifikować jako okoliczność ze sfery majątkowej skarżącego. Powyższe implikuje zatem, że organ w sposób nieuprawniony pominął przeprowadzenie w toku postępowania administracyjnego także tego dowodu. Ze stanowiskiem, że skoro zarządca domu wpisał w treści złożonego wniosku o dodatek mieszkaniowy, iż lokal jest zajmowany bez tytułu prawnego, to okoliczność ta jest wystarczająca do wydania decyzji, bez konieczności dalszego prowadzenia postępowania dowodowego nie można się jednak zgodzić, ponieważ w żaden sposób nie wynika ono z przepisów prawa powszechnie obowiązującego. Przywołana bowiem w tym kontekście treść § 5 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie dodatków mieszkaniowych odnosi się jedynie do konieczności złożenia przez zainteresowanego odpowiedniego wniosku (na odpowiednim wzorze) celem ubiegania się o przyznanie dodatku mieszkaniowego, w żaden sposób nie regulując ram postępowania dowodowego w sprawie. Ponadto istotnym jest, że przedmiotowe rozporządzenie zostało wydane na podstawie art. 9 ustawy. Jak zaś wynika z delegacji ustawowej zawartej w treści tego przepisu organ, który otrzymał kompetencje do wydania rozporządzenia wykonawczego nie mógł, zgodnie ze swoją kompetencją, ustanowić zasad postępowania dowodowego w sprawie, ponieważ nie został do tego umocowany. Postępowanie dowodowe w przedmiotowej sprawie powinno zatem opierać się na podstawie prawnej określonej w treści k.p.a. oraz ustawy. Organ w sposób niewyczerpujący zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy zgromadzony w sprawie oraz nie podjął niezbędnych czynności do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w tym w szczególności nie zweryfikował informacji zawartej we wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego w zakresie własności przedmiotowego lokalu.

Zdaniem skarżącego kasacyjnie Sąd I instancji w celu zbadania sprawy oraz zasadności złożonej skargi powinien był zatem dopuścić z urzędu dowody z ww. dokumentów. Nieprzeprowadzenie tych dowodów wpłynęło w istotny sposób na ustalenia faktyczne poczynione w sprawie przez Sąd I instancji, a w konsekwencji również na treść rozstrzygnięcia jakie zapadło w przedmiotowej sprawie.

Uzasadniając zarzut nr 3 skargi kasacyjnej podniesiono, że Sąd I instancji wskazał, że skarżący był najemcą spornego lokalu, stosując formę czasu przeszłego. Powyższe nie wskazuje jednak, w jakim okresie najem ten miał trwać, dlatego też nie sposób odnieść tej okoliczności do momentu istotnego z perspektywy rozpatrywanej sprawy. Jednocześnie tak ogólnie określona wiedza Sądu z urzędu nie wyklucza tego, że skarżący mógł w okresie relewantnym, z punktu widzenia przedmiotowej sprawy, posiadać wskazywany przez siebie tytuł do lokalu. Niezależnie od powyższego najem jest tytułem prawnym, wymienionym w treści art. 2 ust. 1 ustawy, który uprawnia do dodatku mieszkaniowego. Wiedza Sądu w zakresie istnienia stosunku najmu skarżącego mogłaby skutkować zasadnością wniosku skarżącego o przyznanie dodatku mieszkaniowego również na tej podstawie.

W uzasadnieniu zarzutu nr 4 skarżący kasacyjnie wskazał, że toku postępowania skarżący konsekwentnie podnosił, że przysługuje mu prawo do przedmiotowego lokalu, a w toku postępowania nie przedstawiono żadnego dowodu, który mógłby być podstawą przyjęcia, że skarżący nie jest właścicielem tego lokalu. Sąd I instancji w uzasadnieniu ustalił, że właścicielem owego lokalu jest Gmina W. W toku postępowania zarówno administracyjnego jak i przed Sądem I instancji nie przeprowadzono jednak dowodu, z którego wynikałoby, że owa jednostka samorządowa jest właścicielem przedmiotowego lokalu mieszkalnego. Sąd I instancji nie wskazał również w treści uzasadnienia, aby posiadał wiedzę z urzędu w tym zakresie. Dlatego też ustalenie przez Sąd tej okoliczności jest dowolne i poczynione z naruszeniem art. 151 w zw. z art. 141 § 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, bowiem nie jest poparte żadnym dowodem znajdującym się w aktach sprawy. Powyższe miało istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem w oparciu o to ustalenie Sąd I instancji wydał wyrok oddalający skargę w całości.

Naczelny Sąd Administracyjny rozważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę tylko nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie stwierdzono żadnej z przesłanek nieważności wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a., wobec czego rozpoznanie sprawy nastąpiło w granicach zgłoszonych podstaw i zarzutów skargi kasacyjnej. Stosownie do art. 176 p.p.s.a. skarga kasacyjna powinna zawierać zarówno przytoczenie podstaw kasacyjnych, jak i ich uzasadnienie. Przytoczenie podstaw kasacyjnych oznacza konieczność konkretnego wskazania tych przepisów, które zostały naruszone w ocenie wnoszącego skargę kasacyjną, co ma istotne znaczenie ze względu na zasadę związania Sądu II instancji granicami skargi kasacyjnej.

Rozpoznana w tych granicach skarga kasacyjna nie okazała się skuteczna.

Nie jest trafny zarzut naruszenia art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7 i 77 § 1 k.p.a. Zakres koniecznych ustaleń faktycznych wyznaczają przesłanki prawa materialnego. To przepisy regulujące przyznanie dodatku mieszkaniowego wyznaczają w niniejszej sprawie, jakie okoliczności wymagają ustalenia. Jedną z nich jest dysponowanie do zajmowanego lokalu mieszkalnego tytułem prawnym, których rodzaje zostały wymienione w art. 2 ust. 1 pkt 1-4 ustawy. Postępowanie prowadzone jest na wniosek i to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wskazania tytułu do zajmowanego lokalu. Należy jednak podkreślić, że postępowanie administracyjne w sprawie przyznania dodatku mieszkaniowego nie jest procedurą, w której można ustalać rodzaj tytułu prawnego przysługującego do nieruchomości, w szczególności rozstrzygać spory o prawo własności. Zadaniem organów w niniejszej sprawie nie było ustalenie, kto jest właścicielem mieszkania, ani jaki tytuł do lokalu przysługuje skarżącemu i z czego się wywodzi. Powołując się na określony rodzaj tytułu do mieszkania wnioskodawca powinien go potwierdzić stosownymi i odpowiednimi do rodzaju tytułu dowodami. Sporne kwestie dotyczące tych spraw, jeżeli istnieją, powinny zostać rozstrzygnięte w postępowaniach cywilnych. Wnioskodawca powinien określić, na jakiej podstawie prawnej zajmuje lokal, a materiał ten podlega ocenie organu w postępowaniu dowodowym. Powołując we wniosku dwie podstawy prawne do zajmowania lokalu, skarżący, mimo wezwania, nie udokumentował prawa własności lokalu w sposób właściwy dla prawa rzeczowego, przedkładając np. wypis z księgi wieczystej lub umowę w formie aktu notarialnego. W tej sytuacji organ nie miał podstaw do prowadzenia samodzielnych ustaleń w tym zakresie, organ administracji nie jest bowiem władny przesądzić istnienia prawa własności, musi w tym zakresie opierać się na dokumentach i orzeczeniach dotyczących istnienia tego prawa. Trzeba też zwrócić uwagę, że celem czynności dowodowych organu nie mogła być okoliczność negatywna, ustalenie, że skarżącemu prawo własności nie przysługuje. Dowodzeniu podlegała teza twierdząca, wykazywać można, że prawo własności przysługuje, ale wykazanie to jest możliwe przez potwierdzenie stosownymi dokumentami, w szczególności wypisem z księgi wieczystej. W niniejszej sprawie nie wskazano żadnego dowodu potwierdzającego, że skarżącemu przysługuje prawo własności lokalu, ustalenia stanu majątkowego wnioskodawcy objęte wywiadem środowiskowym także nie mogą służyć potwierdzeniu dysponowania prawem własności. Celem dowodu nie mogło też być wykazanie, że prawo własności przysługuje osobie trzeciej lub gminie, przesłanka przyznania dodatku mieszkaniowego dotyczy bowiem tytułu wnioskodawcy do lokalu, a nie tytułu innych podmiotów do lokalu.

Drugi tytuł do lokalu, wskazany we wniosku, związany był z decyzją Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej z [...] lutego 1967 r. W piśmie z 19 listopada 2018 r. skarżący przyznał, że stanowiła ona podstawę, na jakiej lokal był zajmowany od momentu jego powstania. Nie było kwestionowane w sprawie, że taki tytuł do zajmowania lokalu istniał i była nim właśnie wskazana decyzja. Skarżący kasacyjnie nie przestawił jednak żadnego argumentu przeciwko ustaleniom organu, że stosunek najmu został skutecznie wypowiedziany, a termin jego rozwiązania minął, w szczególności nie wskazano, aby kwestie sporu w tym zakresie rozstrzygał sąd powszechny. Zgodnie z art. 80 k.p.a. organ ocenia na podstawie całości materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego materiał dowodowy został w niniejszej sprawie zgromadzony w zakresie odpowiadającym przedmiotowi sprawy. Zgodnie z art. 7 k.p.a. podjęto z urzędu czynności w celu potwierdzenia, czy lokal jest zajmowany na podstawie jakiegoś tytułu prawnego, pouczono także skarżącego o okolicznościach mających znaczenie dla ustalenia prawa do dodatku mieszkaniowego, zgodnie z art. 9 k.p.a. Rozstrzygnięcie sprawy nie jest oparte na zasadzie uznania, wobec czego w sprawie nie mogło dojść do wadliwego wyważenia interesu społecznego i słusznego interesu strony.

Sąd I instancji nie naruszył art. 141 § 4 w zw. z art. 106 § 3 p.p.s.a. Uzasadnienie wyroku zawiera wszystkie elementy wymienione w art. 141 § 4 p.p.s.a. i poddaje się kontroli. Przeprowadzenie uzupełniającego dowodu z dokumentu na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. może mieć miejsce, gdy jest to niezbędne dla wyjaśnienia istotnych wątpliwości. Jak wyżej wskazano, rozstrzyganie czy i komu przysługuje prawo własności lokalu nie należy do właściwości ani organu administracji, ani sądu administracyjnego. W skardze kasacyjnej nie wykazano przy tym, że przeprowadzenie dowodu ze wskazanych dokumentów skutkuje potwierdzeniem tytułu skarżącego do mieszkania, że w księdze wieczystej jest ujawniony jako właściciel. Tylko taka sytuacja mogłaby wskazywać na związek naruszenia w wynikiem postępowania. Również treść decyzji z 1967 r. nie mogła być w sprawie źródłem istotnych wątpliwości, skoro stosunek najmu został skarżącemu wypowiedziany i okoliczności tej nie podważono.

Nie uzasadnia uwzględnienia skargi kasacyjnej zarzut naruszenia art. 141 § 4 w zw. z art. 106 § 5 p.p.s.a. i art. 228 k.p.c. Dla skuteczności zarzutu naruszenia przepisów postępowania konieczne jest wykazanie wpływu tego naruszenia na wynik sprawy. Brak indywidualizacji spraw, w związku z którymi Sąd I instancji powziął wiedzę o tym, że skarżący był najemcą lokalu, nie ma takiego wpływu. Przesłanka przyznania dodatku mieszkaniowego jest posiadanie tytułu do lokalu, jego brak w dacie orzekania jest zatem wystarczający do wydania decyzji. Czas przeszły, którym posłużył się Sąd I instancji, znajduje uzasadnienie również w zebranym materiale sprawy, albowiem nie zakwestionowano wypowiedzenia stosunku najmu. Nadto to nie sąd administracyjny był w sprawie organem prowadzącym postępowanie. Istotne dla rozstrzygnięcia w sprawie dodatku mieszkaniowego były ustalenia organów administracji, a te prawidłowo doszły do wniosku, że zebrany materiał dowodowy nie potwierdza, aby skarżący posiadał tytułu do zajmowanego lokalu.

Nie zasługuje na uwzględnienie również zarzut naruszenia art. 151 w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. Jak wyżej wskazano, w sprawie nie miało znaczenia ustalenie, kto jest właścicielem lokalu, ale potwierdzenie tytułu skarżącego. Zarzut pozbawiony jest przy tym uzasadnienia, albowiem nie wskazuje na pominięte dowody, z których bezspornie wynika jakikolwiek tytuł skarżącego do zajmowanego lokalu.

W konsekwencji Sąd I instancji nie naruszył art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., albowiem wobec niestwierdzenia naruszeń przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, nie miał podstaw do uwzględnienia skargi i prawidłowo ją oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Mając na uwadze podane argumenty, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji o oddaleniu skargi kasacyjnej. Podstawą do rozpoznania skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym był przepis art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł w wyroku o przyznaniu pełnomocnikowi skarżącej wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną na zasadzie prawa pomocy, gdyż przepisy art. 209 i 210 p.p.s.a. mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania między stronami. Natomiast wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną, należne od Skarbu Państwa (art. 250 p.p.s.a.) przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w art. 254 § 1 i art. 258-261 p.p.s.a.