Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 1321/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2004-11-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 607  Gospodarka mieniem państwowym i komunalnym, w tym gospodarka nieruchomościami nierolnymi
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Radzicka (spr.) Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska Asesor sąd. Edyta Podrazik Protokolant ref.staż. Kamila Kozłowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 05 listopada 2004r. sprawy ze skargi Gminy K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2003r. Nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy; I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane. /-/ E.Podrazik /-/ G.Radzicka /-/ A.Łaskarzewska


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] marca 2003r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło nieważność decyzji Wójta Gminy K. z dnia [...] grudnia 1999r. nr [...] w której to decyzji Wójt Gminy K. na podstawie art. 36 ust. 3, 4 i 9 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jednolity Dz.U. z 1999r. nr 15 poz. 139 ze zm.) ustalił opłatę z tytułu wzrostu wartości nieruchomości działek nr [...] i [...] położonych we wsi G., stanowiących własność A.P. i zbytych przez niego w ciągu 5 lat od uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego uchwałą Rady Gminy K. nr IX/53/9 z 11 maja 1999r., w której w § 51 ustalono wysokość opłaty.

Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożyła Gmina K., który podpisał jej organ wykonawczy – Wójt Gminy.

W wyniku rozpoznania wniosku Samorządowe Kolegium Odwoławcze, postanowieniem z dnia [...] maja 2003r. nr [...] stwierdziło niedopuszczalność wniosku, gdyż uznało, że wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy złożył Wójt Gminy K., a więc organ, który nie należy do kręgu osób wymienionych w art. 28 kpa.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Gmina K. zarzuciła, iż wbrew poglądom prezentowanym w skarżonym postanowieniu, ma ona interes prawny w rozumieniu przepisu art. 28 kpa, do zaskarżenia decyzji o stwierdzeniu nieważności decyzji Wójta Gminy K. ustalającego opłatę z tytułu wzrostu wartości nieruchomości, bowiem opłata ta stanowi dochód gminy.

Złożenie wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, przez organ, który jest upoważniony do reprezentowania gminy na zewnątrz, nie jest wnioskiem tego organu lecz gminy. Uznając więc, że zaskarżone postanowienie rażąco narusza przepisy art. 28 kpa, skarżąca żądała jego uchylenia.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej odrzucenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest uzasadniona.

Na wstępie należy zauważyć, czego skarga nie zarzuca, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego i doktrynie od 1999r. funkcjonuje utrwalony pogląd (vide: uchwała NSA OPS 16/98 z 5 lipca 1999r.), a ten pogląd Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekający w sprawie w pełni podziela, że stwierdzenie przez organ odwoławczy, że podmiot odwołujący się, nie jest stroną w rozumieniu przepisów art. 28 kpa następuje w drodze decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa, nie stanowi natomiast przesłanki do stwierdzenia niedopuszczalności odwołania.

Tę uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny składa na marginesie, bowiem w rozpoznawanej sprawie, sporne jest to, czy gmina jest podmiotem uprawnionym do wniesienia skargi na decyzję organu administracji drugiej instancji, stwierdzającą nieważność decyzji uprzednio wydanej przez wójta. W ocenie Sądu jedynie gmina, jako osoba prawna, która wykaże, że ma interes prawny we wniesieniu skargi do sądu administracyjnego, jest legitymowana do wniesienia skargi, a więc była i jest podmiotem uprawnionym w rozumieniu przepisów art. 33 ust. 2 ustawy o NSA, obecnie art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1270). Tej kwestii organ odwoławczy zupełnie nie rozważył.

W ramach wykonywania funkcji reprezentowania gminy na zewnątrz, wójt reprezentuje gminę w postępowaniu administracyjnym, sądowym i sądowoadministracyjnym, gdyż gmina jako osoba prawna działa w tych postępowaniach przez swoje organy (art. 31 ustawy z 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym – tekst. jedn. Dz.U. z 2001r. nr 142 poz. 1591 ze zm.).

Z kolei zgodnie z przepisami art. 39 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, decyzje w indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej wydaje wójt lub burmistrz, o ile przepisy szczególne nie stanowią inaczej, przy czym ustawa z 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn. Dz.U. z 1999r. nr 15 poz. 139 ze zm.) obowiązek ustalenia opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w związku z uchwaleniem lub zmianą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nakłada wprost na wójta, burmistrza, prezydenta miasta (art. 36 ust. 9). Tak więc wójt ustalając opłatę "planistyczną", działa w granicach przyznanych mu ustawowo kompetencji, nie zaś w granicach interesu prawnego gminy. Ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym nie zawiera przepisu mówiącego o tym, że przedmiotowa opłata stanowi dochód gminy, lecz za taki dochód należy ja uznać. Stanowisko takie prezentują komentatorzy ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym pod redakcją R.Hausera i Z.Niewiadomskiego Wydawnictwo Prawnicze, W-wa 1995r. s. 90. Również z przepisów działu IV ustawy z 26 listopada 1998r. o finansach publicznych (Dz.U. nr 155 poz. 1014 ze zm.) wynika, ze przedmiotowa opłata wchodzi w skład budżetu jednostki samorządu terytorialnego, w tym przypadku gminy.

Tak więc skoro opłata planistyczna stanowi konkretny, zmaterializowany w decyzji wójta dochód gminy, to w przypadku kiedy na skutek stwierdzenia nieważności decyzji o ustaleniu opłaty, gmina ma potencjalną szansę utraty dochodu, nie może tracić przymiotu strony tylko z tego powodu, że organ wykonawczy gminy powołany do jej reprezentacji, był w postępowaniu o wymierzeniu opłaty organem rozstrzygającym sprawę, co do je istoty.

W niniejszej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie rozważyło poza błędnym przyjęciem, że skargę składa Wójt Gminy, a nie Gmina K., również i tej kwestii, że w postępowaniu nadzwyczajnym jakim jest stwierdzenie nieważności decyzji, stroną postępowania jest nie tylko strona postępowania zwykłego zakończonego wydaniem kwestionowanej decyzji, lecz również każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności decyzji, bowiem skutkiem stwierdzenia nieważności jest powrót sprawy do ponownego rozpatrzenia, a organ ponownie rozpatrujący sprawę rozstrzyga ją merytorycznie.

Gmina ma więc niewątpliwy interes prawny w uczestniczeniu w postępowaniu o stwierdzeniu nieważności decyzji o wymierzeniu opłaty planistycznej, gdyż przy przyjęciu, że opłata z art. 36 ust. 3 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym ma charakter publicznoprawny i mają do niej zastosowanie przepisy ustawy z 29 sierpnia 1997r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm.), realny jest problem ustalenia opłaty nie tylko co do jej wysokości, ale ustalenia jej w ogóle, z uwagi na termin przedawnienia.

W sprawie rozpoznawanej Samorządowe Kolegium Odwoławcze, mając na uwadze, że wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy podpisał Wójt Gminy K., przyjął, że to ten organ domaga się potraktowania jako strona postępowania. Nastąpiło to w sytuacji, gdy z wniosku wyraźnie wynikało, że jest to środek prawny, z którego korzysta Gmina K. reprezentowana przez Wójta. Identyczna sytuacja wystąpiła w odpowiedzi na skargę.

W ocenie Sądu, koniecznym jest wyjaśnienie kwestii, czy interes prawny, na który powołuje się Gmina K., faktycznie występuje, a jeżeli tak rozważenie potrzeby merytorycznego rozpatrzenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy.

W powyższych okolicznościach na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 pkt "c" , art. 152 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1270) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1271 ze m.) orzeczono jak w sentencji wyroku.

/-/ E.Podrazik /-/ G.Radzicka /-/ A.Łaskarzewska

MarK