Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1175/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-11-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 153
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 24 par. 3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Rysz (spr.) Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska Sędzia del. WSA Piotr Kraczowski Protokolant Marcin Chojnacki po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2016 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej R. O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 13 stycznia 2015 r. sygn. akt I SA/Gd 1197/14 w sprawie ze skargi R. O. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym 1. postanawia sprostować wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 13 stycznia 2015 r., sygn. akt I SA/Gd 1197/14 w ten sposób, że w sentencji wyroku w miejsce słów "na decyzję Wojewody [...]" wpisać "na postanowienie Wojewody [...]", 2. oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 13 stycznia 2015r., sygn. akt I SA/Gd 1197/14 oddalił skargę R.O. na postanowienie Wojewody P. z dnia [...] lipca 2014 r., w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym.

Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Wojewoda P. decyzją z dnia 21 lipca 1999 r. ustalił na rzecz skarżącego R.O. odszkodowanie w kwocie 97.808,82 zł z tytułu wywłaszczenia na własność Skarbu Państwa nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] oraz [...], położonej w obrębie [...], stanowiącej uprzednio własność skarżącego. W dniu 30 grudnia 1999 r. oraz 5 stycznia 2000 r. dokonano wypłaty odszkodowania w łącznej kwocie 101.676,16 zł.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 21 listopada 2002 r., uchylił decyzję Wojewody P. z dnia 21 lipca 1999 r. w części dotyczącej odszkodowania.

Starosta S. decyzją z dnia 30 kwietnia 2012 r. orzekł o ustaleniu odszkodowania za wyżej opisaną nieruchomość w kwocie 553.511,00 zł oraz wskazał, że na podstawie art. 132 ust. 3a ustawy o gospodarce nieruchomościami R.O. jest zobowiązany z mocy prawa do zwrotu uprzednio wypłaconego odszkodowania po jego waloryzacji na dzień zwrotu.

Po bezskutecznym wezwaniu zobowiązanego do zwrotu uprzednio wypłaconego odszkodowania, w dniu 4 marca 2013 r. wierzyciel skierował do Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. tytuł wykonawczy nr 26/2013 celem wyegzekwowania należności Skarbu Państwa.

W toku postępowania egzekucyjnego zobowiązany R.O. wniósł zarzuty: niedopuszczalności egzekucji administracyjnej, przedawnienia egzekwowanego obowiązku, braku uprzedniego doręczenia upomnienia oraz braku wskazania podstawy prawnej prowadzenia egzekucji administracyjnej.

W dniu 18 kwietnia 2013 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. przekazał Wojewodzie P. jako wierzycielowi wniesione przez R.O. zarzuty co do prowadzonego postępowania egzekucyjnego administracji, celem zajęcia stanowiska.

Postanowieniem z dnia 16 maja 2013 r. Wojewoda uznał zarzuty za nieuzasadnione.

Wojewoda P., po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy postanowieniem z dnia 17 czerwca 2013 r. utrzymał swoje stanowisko i ponownie uznał zarzuty za nieuzasadnione.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 9 października 2013 r. sygn. akt I SA/Gd 1043/13 uchylił wydane przez Wojewodę P. postanowienie z dnia 17 czerwca 2013 r.

W dniu 11 grudnia 2013 r. Wojewoda P. rozpatrując ponownie sprawę postanowieniem uznał ponownie zarzuty zobowiązanego za nieuzasadnione.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 9 kwietnia 2014 r. sygn. akt I SA/Gd 219/14 uchylił wydane przez Wojewodę P. postanowienie z dnia 11 grudnia 2013 r. Zdaniem Sądu zasadny był zarzut skarżącego dotyczący niespełnienia przez tytuł wykonawczy wymogów określonych w art. 27 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 1015, dalej jako u.p.e.a.) - art. 33 pkt 10 tej ustawy.

W ocenie Sądu, znajdujący się w aktach sprawy tytuł wykonawczy, zawierał błędy w polach 30 i 50.

W polu 30 zatytułowanym: "podstawa prawna należności (zaznaczyć właściwy kwadrat)" zaznaczono w kwadracie 1 orzeczenie z dnia 29 stycznia 2013 r. "ostateczne wezwanie do zapłaty", tymczasem właściwym jest zaznaczenie kwadratu 3 "z mocy prawa". Sąd stanął na stanowisku, że podstawę prawną prowadzenia egzekucji należy odróżnić od podstawy prawnej egzekwowanego obowiązku. O ile przez podstawę prawną wszczęcia egzekucji należy rozumieć przepisy, na mocy których dopuszczalne jest prowadzenie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych oraz obowiązków o charakterze niepieniężnym, to podanie podstawy prawnej prowadzenia tej konkretnej egzekucji uzależnione jest od tego, co jest źródłem obowiązku podlegającego egzekucji. W przypadku gdy obowiązek taki wynika z decyzji administracyjnej, to ona winna zostać wskazana w tytule wykonawczym. Jeżeli zaś źródłem egzekwowanego obowiązku jest bezpośrednio przepis prawa, należy wskazać akt prawny, miejsce jego publikacji oraz podać konkretną regulację, z której obowiązek wynika. Przepis prawa musi w tej ostatniej sytuacji jednoznacznie określać rodzaj i zakres egzekwowanego obowiązku.

Wierzyciel w rubryce 29 prawidłowo wskazał przepis prawa stanowiący podstawę prowadzenia egzekucji, jednakże podstawa prawna egzekwowanego obowiązku, wskazana w rubryce 30 nie może wynikać z ostatecznego wezwania do zapłaty, ale wyłącznie z mocy prawa, tj. art. 132 ust. 3a u.g.n., a zatem prawidłowym było zaznaczenie kwadratu 3 "z mocy prawa". Podkreślono, że stosownie do treści art. 3 § 1 u.p.e.a. egzekucję administracyjną stosuje się do obowiązków określonych w art. 2, gdy wynikają one z decyzji lub postanowień właściwych organów, albo - w zakresie administracji rządowej i jednostek samorządu terytorialnego - bezpośrednio z przepisu prawa, chyba że przepis szczególny zastrzega dla tych obowiązków tryb egzekucji sądowej. Rację miał zatem skarżący, że wezwanie do zapłaty nie mieści się w kategorii pojęć, o których mowa w tym przepisie i jako takie nie może być podstawą prawną należności.

Tym samym bezzasadnie wierzyciel w rubryce 50 tytułu wykonawczego zawarł informację o podstawie prawnej niedoręczenia zobowiązanemu upomnienia, skoro w postanowieniu z dnia 11 grudnia 2013 r. odnosząc się do zarzutu braku uprzedniego doręczenia upomnienia stwierdził, że rolę takiego upomnienia spełniało ostateczne wezwanie do zapłaty. Konsekwentnie, taka argumentacja wierzyciela powinna znaleźć odzwierciedlenie w polu 49 tytułu wykonawczego.

Sąd uznał zatem, że tytuł wykonawczy zawiera uchybienia na tyle istotne, że nie może stanowić podstawy wszczęcia egzekucji administracyjnej.

Wojewoda P., rozpatrując ponownie wniosek w sprawie zarzutów do prowadzonego postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego nr 26/2013 z dnia 4 marca 2013 r., postanowieniem z dnia 15 lipca 2014 r. uznał za nieuzasadniony zarzut niedopuszczalności egzekucji administracyjnej, zarzut przedawnienia egzekwowanego obowiązku i zarzut braku uprzedniego doręczenia skarżącemu upomnienia oraz uznał za uzasadniony zarzut niespełnienia wymogów określonych w art. 27 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji tj. braku wskazania podstawy prawnej prowadzenia egzekucji administracyjnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zaskarżonym skargą kasacyjną wyrokiem, oddalając skargę wniesioną przez R.O. na powyższe postanowienie wskazał na wstępie, że na mocy art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst. Jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718, dalej jako p.p.s.a.) związany był ocena prawną dokonaną przez ten Sąd we wcześniejszych wyrokach z dnia z dnia 9 października 2013 r. oraz z dnia 9 kwietnia 2014 r. Mając to na uwadze przytoczył rozważania zawarte w wyroku tego Sądu z dnia 9 kwietnia 2014 r., sygn. akt I SA/Gd 219/14.

Odnosząc się do zarzutów zawartych w skardze Sąd I instancji wskazał, że zarzut naruszenia art. 24 § 3 k.p.a. poprzez udział w postępowaniu w sprawie ponownego rozpatrzenia zarzutów zobowiązanego pracownika organu administracji publicznej Wojewody P., starszej księgowej E.G. ze względu na stosunek zależności wynikający z podległości służbowej w wydaniu zaskarżonego postanowienia z 15 lipca 2014 r., nie może być uwzględniony, ponieważ zaskarżone postanowienie zostało wydane i podpisane z upoważnienia Wojewody P., a nie z upoważnienia przełożonej E.G. tj. kierownika Oddziału Zamiejscowego Wydziału Administracyjno - Gospodarczego M.W. bez wystąpienia stosunku podporządkowania. Sformułowany więc przez skarżącego zarzut powodujący w jego ocenie brak bezstronności pracownika organu ze względu na podległość służbową nie stanowi wystarczającej przesłanki do podważenia wydanego przez niego postanowienia.

Sąd I instancji uznał również, że zarzuty naruszenia art. 7 i art. 8 k.p.a. nie zasługują na uwzględnienie. Stan faktyczny sprawy jest bowiem bezsporny. Natomiast to, że wydane w sprawie postanowienie nie spełnia oczekiwań skarżącego i w jego odczuciu jest dla niego krzywdzące, nie dowodzi jeszcze uchybienia wymogom przewidzianym we wskazanych przepisach kodeksu postępowania administracyjnego. Kierowanie się zasadami wyrażonymi w art. 7 oraz 8 k.p.a., przy wydaniu rozstrzygnięcia nie zawsze musi oznaczać zadośćuczynienia żądaniu strony postępowania, chociaż musi wykazywać, że wydane orzeczenie wynika z materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu. Zgromadzony materiał sprawy jest pełny, co wykazała kontrola przeprowadzona także przez Sąd a wydane postanowienie wyjaśnia w sposób szczegółowy zastosowane przepisy prawne przy rozstrzyganiu sprawy.

W ocenie Sądu pozostałe zarzuty skargi zostały już ocenione przez Sąd w sprawie I SA/Gd 219/14. Sąd I instancji przypomniał, że skoro zarówno ustawa o gospodarce nieruchomościami z 1985 r., jak i ustawa o gospodarce nieruchomościami z 1997 roku nie przewidują przedawnienia roszczenia o wypłatę odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, to tym samym roszczenie to nie ulega przedawnieniu, jeżeli jego wysokość ustalona została decyzją administracyjną. Jest to zrozumiałe, bowiem wszelkie obowiązki, nałożone decyzją administracyjną, podlegają wykonaniu niezależnie od upływu czasu, chyba że konkretny przepis prawa stanowi inaczej. Wobec powyższego przepisy art. 117-125 Kodeksu cywilnego, co do zwrotu nienależnie pobranej kwoty odszkodowania nie mają zastosowania.

Odnosząc się do zarzutu niedopuszczalności egzekucji administracyjnej Sąd I instancji stwierdził, iż zarzut ten także jest nieuzasadniony, ponieważ w postanowieniu z dnia 16 maja 2013 r. wierzyciel wyjaśnił zobowiązanemu, że podstawą prawną prowadzonej egzekucji jest art. 132 ust. 3a ustawy o gospodarce nieruchomościami z dnia 21 sierpnia 1997 r. (tekst jedn. Dz. U. z 2004 r., Nr 261, poz. 2603, dalej jako u.g.n.). Tak więc egzekucja administracyjna jest dopuszczalna na podstawie art. 2 § 1 pkt 3 i art. 3 u.p.e.a.

W zakresie zarzutu skargi dotyczącego art. 33 pkt 7 u.p.e.a., z mocy którego brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a., może być podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej Sąd I instancji wskazał, że przedmiotowe wezwanie do zapłaty wprawdzie różniło się od wzoru druku upomnienia, stanowiącego załącznik do rozporządzenia wykonawczego, jednakże w pełni odpowiadało treści jaka wynika z powołanego wzoru oraz zawierało dane informacje i pouczenia, zgodne z tym wzorem. Tym samym wezwanie to w swojej formie i treści spełniało wymagania art. 15 u.p.e.a., a zarzut braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia przez organ egzekucyjny (art. 33 pkt 7 u.p.e.a.), uznano za bezzasadny także w świetle oceny jego w sprawie I SA/Gd 219/14.

R.O. wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku, zaskarżając go w całości, domagając się jego uchylenia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie:

I. prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie, a mianowicie:

1. art. 132 ust. 3a u.g.n. poprzez przyjęcie, że zwrot odszkodowania za wywłaszczenie nieruchomości na skutek późniejszego uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji, na podstawie której wypłacono odszkodowanie, nie następuje w oparciu o przepisy prawa cywilnego o nienależnym świadczeniu (art. 410 § 2 Kodeksu cywilnego), a w konsekwencji nie podlega przedawnieniu;

2. art. 2 § 1 pkt 3 w zw. z art. 3 § 1 u.p.e.a. w zw. z art. 132 ust. 3a u.g.n. poprzez przyjęcie, iż dochodzenie należności z tytułu zwrotu odszkodowania za wywłaszczenie własności nieruchomości wobec późniejszego uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji, na podstawie której wypłacono odszkodowanie, następuje w trybie egzekucji administracyjnej;

II. przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

1. art. 145 § 1 pkt 1 lit b) p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a. w zw. z art. 24 § 3 k.p.a. poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy postępowanie organu dotknięte było wadą w postaci niewyłączenia od udziału w postępowaniu pracownika tego organu E.G., co do której istnieją okoliczności wywołujące wątpliwość co do bezstronności, wynikające ze stosunku zależności będącego konsekwencją podległości służbowej (pracowniczej) względem wyłączonego pracownika M.W., wydającej postanowienie, od którego złożono wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy;

2. art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. w zw. z art. 7 i art. 8 k.p.a. poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy skarżący wykazał, iż organ prowadził postępowanie administracyjne w sposób naruszający powinność budzenia zaufania jego uczestników do władzy publicznej;

3. art. 145 § 1 pkt 1 lit c) w zw. z art. 33 § 1 pkt 1 i 6 u.p.e.a. poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy zachodzi niedopuszczalność egzekucji administracyjnej oraz przedawnienie obowiązków;

4. art. 145 § 1 pkt 1 lit c) w zw. z art. 135 p.p.s.a. w zw. z art. 15 § 1 w zw. z art. 33 § 1 pkt 7 u.p.e.a. poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy wobec skarżącego została wszczęta egzekucja administracyjna pomimo braku doręczenia mu pisemnego upomnienia zawierającego wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie przypomnienia wymaga, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu zaś bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Z akt sprawy nie wynika, by zaskarżone orzeczenie zostało wydane w warunkach nieważności, której przesłanki określa art. 183 § 2 p.p.s.a.

Skargę kasacyjną, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zmiana lub rozszerzenie podstaw kasacyjnych ograniczone jest natomiast, określonym w art. 177 § 1 p.p.s.a. terminem do wniesienia skargi kasacyjnej.

Z zasady związania granicami skargi kasacyjnej wynika, że sąd uprawniony jest jedynie do zbadania, czy podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty polegające na naruszeniu konkretnych przepisów prawa materialnego, czy też procesowego rzeczywiście zaistniały. Zakres kontroli wyznacza zatem sam autor skargi kasacyjnej wskazując, które normy zostały naruszone. Skarga kasacyjna jest środkiem zaskarżenia znacząco sformalizowanym. Aby mogła odnieść skutek w postaci jej uwzględnienia niezbędne jest jej sporządzenie w sposób zgodny z regułami ją normującymi, w szczególności podstawy kasacyjne muszą być tak skonstruowane, ażeby była możliwość odniesienia się poprzez ich treść do zaskarżonego orzeczenia.

Zarzuty skargi kasacyjnej dotyczą naruszenia przy rozpoznaniu sprawy przepisów prawa materialnego i procesowego. W zasadniczej części stanowią one powtórzenie dotychczas zgłaszanych przez R.O. zarzutów dotyczących prowadzonej egzekucji.

W tym miejscu podkreślenia wymaga, że sprawa, przed wydaniem zaskarżonego wyroku z dnia 13 stycznia 2015r., była już dwukrotnie przedmiotem rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku – który wyrokami w sprawach sygn. akt I SA/Gd 1043/13 oraz I SA/Gd 219/14 – uchylał zaskarżone postanowienia Wojewody P. w przedmiocie zarzutów dotyczących prowadzonego postępowania egzekucyjnego i wypowiadał swoje stanowisko odnośnie do zarzutów zgłaszanych przez skarżącego R.O. Wyroki te stały się prawomocne, ani organ, ani przede wszystkim skarżący nie składali skarg kasacyjnych. W związku z tym zgodzić się należy ze stanowiskiem Sądu I instancji, że stosownie do treści art. 153 p.p.s.a. (w brzmieniu obowiązującym w chwili rozpatrywania sprawy przez WSA w Gdańsku), zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, zarówno organ, jak i sąd rozpoznający sprawę ponownie były związane oceną prawną zaprezentowaną wcześniej w sprawie.

"Ocena prawna wyrażona w orzeczeniu wiąże ten sąd" oznacza, że o ilekroć dana sprawa będzie przedmiotem rozpoznania przez ten sąd będzie on związany oceną prawną wyrażoną w tym orzeczeniu, jeżeli nie zostanie ono uchylone lub nie ulegną zmianie przepisy" (por. wyrok SN z 25 lutego 1998r., III RN 130/97 z glosą aprobującą B. Adamiak, OSP 1999, nr 5, poz.101). Ocena prawna może dotyczyć wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, braku wyjaśnienia istotnych okoliczności stanu faktycznego, a także np. prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego. "Ocena prawna wynika z uzasadnienia wyroku sądu i dotyczy wykładni przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym przypadku w związku z rozpoznawaną sprawą. Związanie samego sądu administracyjnego, w rozumieniu komentowanego przepisu, oznacza, iż nie może on formułować nowych ocen prawnych – sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przed organem administracji publicznej." (Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Jan Paweł Tarno. Wydawnictwo prawnicze LexisNexis. str. 220).

Podzielając całkowicie przedstawione stanowiska, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że Sąd I instancji w kontrolowanym wyroku uwzględnił ocenę prawną wyrażoną w wyroku wydanym w tej sprawie - z dnia 9 kwietnia 2014r. sygn. akt I SA/Gd 219/14, odnośnie do zarzutu niedopuszczalności egzekucji administracyjnej (w skardze kasacyjnej objęty zarzutem I, 2 oraz II, 3 w jej petitum), przedawnienia prawa do żądania zwrotu wypłaconego odszkodowania na podstawie art. 132 ust. 3a ustawy o gospodarce nieruchomościami (w zarzucie I, 1 i II,3 skargi kasacyjnej) oraz wszczęcia egzekucji pomimo braku doręczenia skarżącemu pisemnego upomnienia przez organ egzekucyjny (zarzut II,4).

W tym miejscu należy też zwrócić uwagę na zmianę treści art. 153 p.p.s.a., dokonaną ustawą z dnia 9 kwietnia 2015r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015r. poz. 658), który to przepis ma zastosowanie w nowym brzmieniu – od 15 sierpnia 2013 r. Zgodnie z nowym brzmieniem art. 153 "Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba, że przepisy prawa uległy zmianie." Jak wskazują komentatorzy tych zmian – ustawodawca postanowił rozwiać ewentualne wątpliwości co do zakresu związania NSA oceną prawną dokonaną przez sąd pierwszej instancji (wyrażoną w prawomocnym wyroku), w przypadku gdy NSA rozpoznaje skargę kasacyjną od kolejnego wyroku wydanego w tej sprawie. Zmiany te wprost gwarantują, że co do zasady ocena prawna wynikająca z prawomocnego wyroku nie ulegnie zmianie w kolejnych orzeczeniach sądowych i są spójne z dotychczasowym orzecznictwem NSA (por. komentarz do art. 153, Nb 17 w: R. Hauser, M. Wierzbowski Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. 3. wydanie, Wydawnictwo C.H.Beck).

Dlatego też ww. zarzuty skargi kasacyjnej oparte na kontestowaniu wiążącej oceny prawnej zawartej w prawomocnym wyroku nie mogły okazać się skuteczne.

Bezzasadny jest również zarzut wskazujący na naruszenie przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. w zw. z 145 § 1 pkt 3 k.p.a. w zw. z art. 24 § 3 k.p.a., wobec dokonania wadliwej kontroli zaskarżonego orzeczenia, wydanego w postępowaniu, które było dotknięte wadą w postaci niewyłączenia od udziału w postępowaniu pracownika – E.G., co do której istnieją wątpliwości w zakresie jej bezstronności, będącej konsekwencją podległości służbowej względem wyłączonego pracownika M.W. (wydającej postanowienie, od którego złożono wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy). Także i w tym przypadku prawidłowo Sąd I instancji ocenił powyższy zarzut, zgłaszany przez R.O. już w skardze. Ogólnikowe zarzuty dotyczące bezstronności pracownika nie uzasadniają jego wyłączenia na podstawie art. 24 § 3 k.p.a. Ponadto autor skargi kasacyjnej nie wskazuje, aby skarżący zgłaszał wniosek o wyłączenie tego pracownika lub sam pracownik wniósł takie żądanie. Brak jest również podstaw do przyjęcia, że organ z urzędu miałby wyłączać pracowników od udziału w postępowaniu, w sytuacji, w której przełożony danego pracownika wydawał decyzję (postanowienie), przed złożeniem wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Sam wzgląd na podległość służbową nie jest automatycznie podstawą do przyjęcia go za okoliczność mogącą wywoływać wątpliwości co do bezstronności pracownika, tym bardziej, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z upoważnienia Wojewody P., a nie z upoważnienia przełożonej E.G. – tj. M.W.

W konsekwencji tej oceny za bezpodstawny uznać należało również zarzut (pkt II,2 petitum skargi kasacyjnej) dotyczący prowadzenia przez organ postępowania administracyjnego w sposób naruszający powinność budzenia zaufania jego uczestników do władzy publicznej.

Z tych też względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.

Na podstawie art. 156 § 1 i 3 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny sprostował z urzędu niedokładność w zaskarżonym wyroku Sądu I instancji, gdyż - jak wynika z akt – w sprawie zostało zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku postanowienie Wojewody P., natomiast Sąd I instancji błędnie w sentencji zaskarżonego wyroku wskazał, że rozpoznawał skargę na decyzję Wojewody P.