Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 164/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2013-11-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6149 Inne o symbolu podstawowym 614
Hasła tematyczne: Oświata
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono zaskarżone decyzje
Powołane przepisy: article: Art. 3 par. 1, par. 2 pkt 1, art. 134 par. 1, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 200
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: Art. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: Art. 70 ust. 1, ust. 4, art. 70b
journal: Dz.U. 2004 nr 256 poz 2572
law: Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - tekst jednolity
article: Par. 10 ust. 2 pkt 2, ust. 4, ust. 5
journal: Dz.U. 2010 nr 244 poz 1626
law: Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 15 grudnia 2010 r. w sprawie praktycznej nauki zawodu
article: Art. 6, art. 7, art. 8, art. 77, art. 80, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Jakimowicz Sędziowie WSA Bożenna Blitek WSA Dorota Dąbek (spr.) Protokolant Ewelina Knapczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 listopada 2013 r. sprawy ze skarg J. D. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 9 stycznia 2012 r. nr [...] z dnia 9 stycznia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dofinansowania z tytułu poniesionych kosztów kształcenia młodocianego pracownika I. uchyla zaskarżone decyzje, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego J. D. kwotę 400 (słownie: czterysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

wyroku WSA w Krakowie z dnia 21 listopada 2013r.

W dniu 26 września 2012r. do Urzędu Gminy wpłynęły wnioski J. D. o dofinansowanie kosztów kształcenia młodocianych pracowników M. C. i M. C., którzy zostali wyszkoleni w jego zakładzie, a w dniu 18 września 2012r. zdali egzamin czeladniczy.

W toku prowadzonego postępowania Wójt Gminy zebrał dowody, wśród których było m.in. zaświadczenie Nr [...] o ukończeniu przez J. D. kursu pedagogicznego dla instruktorów praktycznej nauki zawodu zorganizowanego w dniach od 16.12.1993r. do 10.02.1994r. oraz świadectwo ukończenia przez M. D. kursu pedagogicznego, zorganizowanego w dniach od 9.07.1998r. do 26.10.1998r. W dniu [...] 2012r. Wójt Gminy wydał decyzje: Nr [...] o odmowie przyznania J. D. dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika M. C. i Nr [...] o odmowie przyznania J. D. dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika M. C. Jako powód odmowy organ I instancji wskazał brak kwalifikacji J. D. do bycia instruktorem praktycznej nauki zawodu. Organ wyjaśnił, iż zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania (Dz. U. z 1996r. nr 60, poz. 278), przygotowanie zawodowe młodocianych może prowadzić: pracodawca, osoba prowadząca zakład pracy w imieniu pracodawcy, lub osoba zatrudniona u pracodawcy – pod warunkiem posiadania przez te osoby kwalifikacji wymaganych od instruktorów praktycznej nauki zawodu, określonych w przepisach dotyczących praktycznej nauki zawodu. Organ I instancji stwierdził, iż rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej w sprawie praktycznej nauki zawodu (Dz. U. z 2010r. nr 244, poz. 1626) w § 10 ust. 2 pkt 2 stanowi, że zajęcia praktyczne realizowane u pracodawców i w indywidualnych gospodarstwach rolnych mogą także prowadzić pracodawcy lub wyznaczeni przez nich pracownicy, dla których praca dydaktyczna i wychowawcza z uczniami lub młodocianymi nie stanowi podstawowego zajęcia lub jest wykonywana w tygodniowym wymiarze godzin niższym niż przewidziany dla nauczycieli, w ramach obowiązującego ich tygodniowego czasu pracy – zwani dalej "instruktorami praktycznej nauki zawodu". Organ I instancji wskazał, iż instruktorzy praktycznej nauki zawodu powinni posiadać co najmniej tytuł mistrza w zawodzie, którego będą nauczać, lub w zawodzie wchodzącym w zakres zawodu, którego będą nauczać, i przygotowanie pedagogiczne wymagane od nauczycieli lub ukończony kurs pedagogiczny, którego program został zatwierdzony przez kuratora oświaty i obejmował łącznie co najmniej 70 godzin zajęć z psychologii, pedagogiki i metodyki oraz 10 godzin praktyki metodycznej, albo ukończony przed dniem 6 stycznia 1993 r. kurs pedagogiczny uprawniający do pełnienia funkcji instruktora praktycznej nauki zawodu. Natomiast z załączonej przez J. D. kopii zaświadczenia wynika, że program kursu nie obejmował łącznie co najmniej 70 godzin zajęć z psychologii, pedagogiki i metodyki oraz 10 godzin praktyki metodycznej, ani nie jest on ukończonym przed dniem 6 stycznia 1993r. kursem pedagogicznym uprawniającym do pełnienia funkcji instruktora praktycznej nauki zawodu (data ukończenia kursu – 10.02.1994r.). W związku z tym organ I instancji uznał, iż wnioskodawca nie posiada kwalifikacji do bycia instruktorem praktycznej nauki zawodu. Zdaniem organu I instancji, również dostarczona w trakcie postępowania kopia kursu pedagogicznego pracownika wnioskodawcy – M. D. nie czyni zadość wymaganiom stawianym przez rozporządzenie w sprawie praktycznej nauki zawodu dla instruktorów praktycznej nauki zawodu. Organ I instancji podkreślił, iż posiadanie kwalifikacji wymaganych dla instruktorów praktycznej nauki zawodu jest elementem niezbędnym do przyznania dofinansowania zgodnie z art. 70b ust. 1 pkt 1 ustawy o systemie oświaty.

W odwołaniach od powyższych decyzji organu I instancji J. D. wniósł o ich uchylenie. Odwołujący się podniósł, iż zaświadczenie Nr [...] o ukończeniu przez niego kursu oraz świadectwo ukończenia kursu pedagogicznego przez M. D. w sposób jednoznaczny potwierdzają fakt uzyskania uprawnień do wykonywania funkcji instruktorów praktycznej nauki zawodu. Zostały one uzyskane w okresie obowiązywania rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 grudnia 1992r. w sprawie organizowania i finansowania praktycznej nauki zawodu, praw i obowiązków podmiotów organizujących tę naukę oraz uczniów odbywających praktyczną naukę zawodu (Dz. U. nr 97, poz. 479). Jego brzmienie w zakresie wymaganej liczby godzin wyszkolenia zarówno teoretycznego jak i praktycznego zostało powielone również w później wydawanych rozporządzeniach: Ministra Edukacji i Sportu z dnia 1 lipca 2002r. w sprawie praktycznej nauki zawodu oraz Ministra Edukacji Narodowej z dnia 15 grudnia 2010r. w sprawie praktycznej nauki zawodu wydanych w wykonaniu art. 70 ust. 4 ustawy z dnia 7 września 1991r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004r. nr 256, poz. 2572 z późn. zm.). Zdaniem odwołującego się, przedłożone zaświadczenia stanowią urzędowe potwierdzenie nabycia wymaganych i obowiązujących w okresie ich nabycia uprawnień. Poza tym program tych kursów został zatwierdzony przez Kuratora Oświaty w zakresie spełniania wymogów w/w rozporządzenia z dnia 11 grudnia 1992r. W opinii odwołującego się, Wójt Gminy odmawiając przyznania dofinansowania dokonał arbitralnego rozstrzygnięcia o zakresie merytorycznym odbytego kursu, bez szczegółowej analizy dokumentacji programowej, kwestionując tym samym ustalenia Kuratora Oświaty zatwierdzającego program kursu oraz Państwowej Komisji Egzaminacyjnej, która stwierdziła, iż J.D. oraz M. D. nabyli uprawnienia wymagane dla instruktorów praktycznej nauki zawodu. Odwołujący się uważa, że skoro działając w zaufaniu do organów państwa i stanowionego przez nie prawa, rozpoczął kurs pedagogiczny dla instruktorów praktycznej nauki zawodu realizowany pod nadzorem władz oświatowych, spełniający wszystkie wymogi stawiane przez ówczesne przepisy prawa i kurs taki ukończył z wynikiem pozytywnym, to odmowa uwzględnienia uzyskanych na tym kursie kwalifikacji, narusza zasadę demokratycznego państwa prawa wyrażoną w art. 2 Konstytucji RP. Ponadto odwołujący się wskazał, iż w trakcie prowadzonego postępowania objętego wnioskiem o wypłatę dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika przedłożył organowi I instancji opinię wydaną przez Kuratorium Oświaty z dnia 8 listopada 2007r. znak [...] potwierdzające fakt spełnienia wymaganych prawem kwalifikacji pedagogicznych. Odwołujący się zaznaczył, iż wprawdzie pismo to wydane zostało w postępowaniu prowadzonym przez Wójta Gminy, niemniej jednak stanowi urzędową wykładnię przepisów prawnych, których nadzorowanie zostało powierzone Kuratorium Oświaty.

W dniu 9 stycznia 2013r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) i art. 70b ustawy z dnia 7 września 1991r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004r. nr 256, poz. 2572 z późn. zm.) oraz § 10 ust. 2 pkt 2 i ust. 4 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 15 grudnia 2010r. w sprawie praktycznej nauki zawodu (Dz. U. z 2010r. nr 244, poz. 1626), wydało decyzje:

– Nr [...], którą utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy z dnia [...] 2012r. Nr [...],

– Nr [...], którą utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy z dnia [...] 2012r. Nr [...].

W uzasadnieniach swoich decyzji Kolegium stwierdziło, że istota sporu w rozpatrywanych sprawach sprowadza się do kwestii, czy J. D. prowadząc szkolenie miał wymagane przygotowanie pedagogiczne. Organ odwoławczy wskazał, iż kwalifikacje jakie powinny posiadać osoby prowadzące praktyczną naukę zawodu zostały określone w § 10 ust. 4 i 5 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 15 grudnia 2010r. w sprawie praktycznej nauki zawodu (obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji), wydanego na podstawie upoważnienia zawartego w art. 70 ust. 4 ustawy o systemie oświaty. Stosownie do brzmienia w/w przepisu, instruktorzy praktycznej nauki zawodu, o których mowa w ust. 2 pkt 2 (a więc między innymi pracodawcy czy ich pracownicy) powinni posiadać co najmniej tytuł mistrza w zawodzie, którego będą nauczać, lub w zawodzie wchodzącym w zakres zawodu, którego będą nauczać, i przygotowanie pedagogiczne wymagane od nauczycieli lub ukończony kurs pedagogiczny, organizowany na podstawie odrębnych przepisów, którego program został zatwierdzony przez kuratora oświaty i obejmował łącznie co najmniej 70 godzin zajęć z psychologii, pedagogiki i metodyki oraz 10 godzin praktyki metodycznej, albo ukończony przed dniem 6 stycznia 1993r. kurs pedagogiczny uprawniający do pełnienia funkcji instruktora praktycznej nauki zawodu. Powyższe wymagania co do kwalifikacji instruktorów zawierało także rozporządzenie z dnia 11 grudnia 1992r. w sprawie organizowania i finansowania praktycznej nauki zawodu, praw i obowiązków podmiotów organizujących tę naukę oraz uczniów odbywających praktyczną naukę zawodu, które weszło w życie z dniem 1 stycznia 1993r. Podobnie rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 1 lipca 2002r. w sprawie praktycznej nauki zawodu (Dz. U. nr 113, poz. 988 z późn. zm.), regulowało przedmiotowe sporne zagadnienie. Organ II instancji zaznaczył przy tym, iż rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 1 lipca 2002r. obowiązywało w czasie trwania umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego, którą z młodocianymi pracownikami zawarł J. D. w dniu 24 sierpnia 2009r.

W ocenie Kolegium, J. D. nie spełniał – zarówno w oparciu o treść aktualnie obowiązującego rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 15 grudnia 2010r., jak i rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 grudnia 1992r. oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 1 lipca 2002r. – wymagań jakie winien spełniać instruktor praktycznej nauki zawodu. Organ odwoławczy stwierdził, iż oba wymagane warunki posiadania kwalifikacji, tj. tytuł mistrza w zawodzie i przygotowanie pedagogiczne (lub ukończony kurs pedagogiczny) muszą co do zasady istnieć w czasie trwania całego okresu przygotowania zawodowego. Tymczasem w dacie rozpoczęcia szkolenia J. D. posiadał świadectwo dojrzałości technikum zawodowego i tytuł mechanika o specjalności naprawa i eksploatacja pojazdów samochodowych, ale nie posiadał tytułu mistrza w zawodzie. Poza tym z treści przedłożonego przez odwołującego się zaświadczenia o ukończonym kursie pedagogicznym z dnia 10 lutego 1994r. Nr [...], a ściślej z wykazu przedmiotów wynika, iż kurs obejmował 80 godzin wykładów teoretycznych. Nie zawierał natomiast godzin nauki praktycznej. Ponadto z wykazu przedmiotów objętych kursem nie wynika, aby mieściły się w nim przewidziane w § 10 ust. 4 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 15 grudnia 2010r. stosowne przedmioty. Organ II instancji uznał zatem, że J. D. nie spełniał w tym zakresie wymogów stawianych w § 10 ust 4 w/w rozporządzenia, a wnoszone przez niego zarzuty nie są zasadne. Kolegium stwierdziło, iż znajdujące się w materiale dowodowym zaświadczenia o ukończeniu kursu pedagogicznego zarówno przez J. D., jak i jego pracownika – M. D., nie spełniają wymagań przywołanych wyżej przepisów. Z dokumentów tych wynika bowiem, iż kursy nie zawierały w swoim programie odpowiedniej ilości godzin praktyki metodycznej, bądź to wymaganej ilości zajęć z psychologii, pedagogiki i metodyki.

Kolegium wskazało również, iż twierdzenia Dyrektora Wydziału Kształcenia Ponadgimnazjalnego i Ustawicznego zawarte w treści załączonego do akt sprawy pisma z dnia 8 listopada 2007r. (na które powoływał się J. D. w swoim odwołaniu) nie znajdują oparcia w obowiązujących przepisach, jak i w zgromadzonym materiale dowodowym. Organ odwoławczy podkreślił przy tym, iż w piśmie z dnia 16 października 2012r. Dyrektor wyraził odmienne zdanie wskazując, że "należy uznać, że J. D. nie ukończył kursu o jakim mowa w obowiązujących wówczas przepisach jak również w obowiązującym obecnie przepisie". W związku z powyższym Kolegium uznało, iż wnioski J. D. o dofinansowanie kosztów kształcenia z tytułu ukończenia rzemieślniczej nauki zawodu do wykonywania określonej pracy, na podstawie zawartych umów, nie mogły znaleźć uzasadnienia, zaś organ l instancji w sposób prawidłowy podjął rozstrzygnięcia w tej materii posiłkując się zebranym w sposób dostateczny materiałem dowodowym, jak również stosownymi uregulowaniami prawnymi.

W skargach na powyższe decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego J. D. wniósł o ich uchylenie wraz z poprzedzającymi je decyzjami organu I instancji. Zaskarżonym decyzjom zarzucił naruszenie art. 70b ustawy z dnia 7 września 1991r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004r. nr 256, poz. 2572 z późn. zm.) w związku z przepisem § 10 ust. 2 i ust. 4 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 15 grudnia 2010r. w sprawie praktycznej nauki zawodu (Dz. U. nr 244, poz. 1626), poprzez niewłaściwą ich interpretację i zastosowanie oraz art. 77 § 1 w związku z art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez nieuwzględnienie w dokonanej ocenie całokształtu materiału dowodowego, w szczególności okoliczności, że skarżący nie tylko sam posiadał kwalifikacje instruktora praktycznej nauki zawodu, ale kwalifikacje takie również posiadał jego pracownik, zatrudniony na podstawie umowy o pracę, który również uczestniczył w praktycznej nauce zawodu młodocianych pracowników.

Skarżący nie zgodził się ze stanowiskiem organów administracyjnych, że nie posiadał kwalifikacji wymaganych od osób prowadzących praktyczną naukę zawodu, tj. ukończenia kursu pedagogicznego dla instruktorów praktycznej nauki zawodu. Skarżący podniósł, iż przedłożył organowi l instancji wystąpienie Kierownika Administracji Szkół i Przedszkoli Samorządowych do Kuratorium Oświaty o udzielenie informacji, czy ukończony przez niego kurs pedagogiczny dla instruktorów praktycznej nauki zawodu, stanowi podstawę dla dofinansowania pracodawcy kosztów przygotowania zawodowego młodocianych, uzyskując pozytywną odpowiedź w tym zakresie. Stanowiło to podstawę do podjęcia się przez skarżącego przygotowania zawodowego młodocianych. Skarżący stwierdził, że także uzyskanie pozytywnej odpowiedzi z dnia 8 listopada 2007r. od Dyrektora Wydziału Kształcenia Ponadgimnazjalnego i Ustawicznego Kuratorium Oświaty, nie mogło budzić jakichkolwiek wątpliwości co do posiadania odpowiednich ku temu kwalifikacji. Skarżący stwierdził, iż działał w zaufaniu do organów administracji publicznej, kierujących się zasadami demokratycznego państwa prawa. Zdaniem skarżącego, pozyskanie przez organ l instancji kolejnej opinii Dyrektora Wydziału Nadzoru Pedagogicznego i Rozwoju Edukacji z dnia 16 października 2012r., wskazującej, że z przedłożonego zaświadczenia nie wynika aby program realizował wymaganą przepisami liczbę godzin niektórych zajęć, nie może stanowić wyłącznej podstawy do odmowy przyznania dofinansowania pracodawcy kosztów kształcenia młodocianego pracownika. Skarżący wskazał, iż szkolenie było organizowane przez wyspecjalizowany w tym zakresie podmiot, który organizując je opierał się na obowiązujących w dacie jego przeprowadzenia przepisach prawa, w tym ustawy i rozporządzenia, czy też poprzedzającego go rozporządzenia dotyczącego tej samej materii, o tożsamej w spornym zakresie treści. Skarżący podniósł, iż gdy tylko dowiedział się o w/w opinii, niezwłocznie wystąpił do Kuratorium Oświaty Wydziału Nadzoru Pedagogicznego i Rozwoju Edukacji, którego Dyrektor pismem z dnia 21 grudnia 2012r., znak: [...], przedstawił kolejne stanowisko w sprawie, podnosząc m.in.: "Jeżeli więc z treści zaświadczenia jednoznacznie wynika, że osoba legitymująca się tym zaświadczeniem ukończyła kurs, którego celem było uzyskanie przygotowania pedagogicznego przez instruktorów praktycznej nauki zawodu, oznacza to, że stanowi ono dowód faktu posiadania przez osobę kwalifikacji uprawniających do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych.". Poza tym skarżący uważa, że nie można pominąć faktu, na co wskazuje w swojej opinii Dyrektor Wydziału Nadzoru Pedagogicznego i Rozwoju Edukacji Kuratorium Oświaty, że w razie wątpliwości, czy kurs, który ukończył skarżący spełniał wymogi wówczas obowiązującego rozporządzenia, w kontekście brakującej łącznej liczby godzin z zakresu psychologii, pedagogiki i metodyki, to z wymienionych w treści zaświadczenia przedmiotów może wynikać, że inne przedmioty obejmowały brakujące godziny, wobec czego kurs mógł spełniać te wymogi. Skarżący stwierdził, iż w tym samym piśmie wskazuje się, że w dokumentacji Kuratorium Oświaty brak jest dokumentu potwierdzającego zatwierdzenie programu tego kursu, z uwagi na zmiany organizacyjne, a dokumenty takie nie zachowały się u organizatora kursu z uwagi na powódź, podczas której uległa zalaniu dokumentacja archiwalna. Zdaniem skarżącego, okoliczności te nie mogą go obciążać, nie stanowią bowiem podstawy do uznania niespełniania przez kurs wymogów, które -jak wynika z zaświadczeń- ten kurs spełniał. Nie ma podstaw do uznania, że przestał je spełniać, skoro w tym zakresie nie doszło do żadnych zmian co do stanu faktycznego, jak i co do stanu prawnego.

W ocenie skarżącego, kwalifikacje instruktora praktycznej nauki zawodu, posiadał również jego pracownik, zatrudniony na podstawie umowy o pracę, który także uczestniczył w praktycznej nauce zawodu młodocianych pracowników. Pracownik ten wystąpił o potwierdzenie tej okoliczności, uzyskując odpowiedź Kuratorium Oświaty Wydziału Nadzoru Pedagogicznego i Rozwoju Edukacji, którego Dyrektor pismem z dnia 20 grudnia 2012r., znak: [...], przedstawił stanowisko w sprawie, podnosząc z jednej strony m.in., że: "W wydanym Panu przez Zakład Doskonalenia Zawodowego świadectwie ukończenia kursu pedagogicznego potwierdzono, że jest dowodem posiadania przygotowania pedagogicznego do pracy w charakterze instruktora praktycznej nauki zawodu.", z drugiej zaś strony poddając w wątpliwość, czy program kursu spełniał wymogi obowiązującego wówczas rozporządzenia. Skarżący uważa, że podobnie jak i w jego przypadku, w kontekście brakującej łącznej liczby godzin z zakresu psychologii, pedagogiki i metodyki, możliwe jest, że inne wymienione w treści zaświadczenia przedmioty obejmowały brakujące godziny, wobec czego kurs mógł spełniać te wymogi. Skarżący zwrócił przy tym uwagę, że w opinii tej wskazano, iż kurs ten zakończył się egzaminem przeprowadzonym przez Państwową Komisję Egzaminacyjną powołaną przez Kuratora Oświaty, właśnie dla celu potwierdzenia spełniania tych wymogów.

Zdaniem skarżącego, przedstawione powyżej okoliczności uzasadniają przyjęcie, że zarówno on sam, jak i jego pracownik, legitymują się kwalifikacjami pedagogicznymi dla instruktorów praktycznej nauki zawodu, o jakich mowa w przepisie § 9 ust. 4 rozporządzenia. Dla zdobycia bowiem tych kwalifikacji uczestniczyli w kursach organizowanych przez uprawnione do tego podmioty, na zasadach określonych obowiązującymi wówczas przepisami prawa, uzyskując zaświadczenie, potwierdzające zdobycie tych uprawnień. Co więcej, uzyskali opinię potwierdzającą taką okoliczność. Skarżący uważa, że kwestionowanie jej w sytuacji braku możliwości skorzystania z dokumentacji archiwalnej Kuratorium Oświaty i Zakładu Doskonalenia Zawodowego, nie może stanowić podstawy dla odmowy przyznania dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika. Narusza to bowiem wprost zasady, które w postępowaniu administracyjnym znajdują odzwierciedlenie w podstawowych zasadach tego postępowania, o jakich mowa w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego: art. 6 (praworządności czy też legalności), art. 7 (uwzględniania z urzędu interesu społecznego i słusznego interesu obywateli), art. 8 (zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa), czy też art. 9 (zasada informowania stron i innych uczestników postępowania przez organ administracji publicznej).

W odpowiedziach na skargi Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko w sprawach i wniosło o oddalenie skarg.

Na rozprawie w dniu 21 listopada 2013r. skarżący wyjaśnił, iż dokumentację dotyczącą kwalifikacji zawodowych swojego pracownika M. D. przekazał do organu I instancji po uzyskaniu telefonicznej informacji od pracownika organu, że organ wydaje decyzję odmowną. W nawiązaniu do tej rozmowy telefonicznej skarżący przekazał dokumenty tego samego dnia na dziennik podawczy organu, tj. 22 listopada 2013r. Natomiast pisma Kuratora z dnia 20 grudnia 2012r. skarżący już nie przedkładał organom obu instancji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) oraz art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012, poz. 270 z późn. zm., zwana dalej p.p.s.a.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. W niniejszym postępowaniu zbadania wymagało zatem, czy decyzje podjęte zostały z zachowaniem reguł prowadzenia postępowania administracyjnego przewidzianych w ustawie z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013, poz. 267 z późn. zm.), w tym w szczególności czy zgromadzony materiał dowodowy pozwalał na wydanie rozstrzygnięć tej treści oraz czy nie naruszały one prawa materialnego, tj. art. 70b ustawy z dnia 7 września 1991r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004r. nr 256, poz. 2572 z późn. zm.) oraz § 10 ust. 2 pkt 2 i ust. 4 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 15 grudnia 2010r. w sprawie praktycznej nauki zawodu (Dz. U. z 2010r. nr 244, poz. 1626).

Spór w niniejszej sprawie dotyczył tego czy J. D. lub jego pracownik M. D., prowadząc szkolenie młodocianych, mieli wymagane przygotowanie pedagogiczne. Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256 poz. 2572 z późn. zm.) uregulowała kwestie związane z praktyczną nauką zawodu. W jej art. 70 ust. 1 określono, iż praktyczna nauka zawodu może odbywać się w placówkach kształcenia ustawicznego, placówkach kształcenia praktycznego, warsztatach szkolnych, pracowniach szkolnych, szkolnych gospodarstwach pomocniczych, u pracodawców, a także w indywidualnych gospodarstwach rolnych. Warunki i tryb organizowania praktycznej nauki zawodu, a także kwalifikacje wymagane od osób prowadzących praktyczną naukę zawodu i przysługujące im uprawnienia ustawodawca powierzył regulacji podustawowej.

W wykonaniu powyższej delegacji wydane zostało przez Ministra Edukacji Narodowej rozporządzenie z dnia 15 grudnia 2010r. w sprawie praktycznej nauki zawodu (obowiązujące w dacie wydania zaskarżonej decyzji), wydane na podstawie upoważnienia zawartego w art. 70 ust. 4 ustawy o systemie oświaty. W §10 ust. 2 przewidziano, że praktyczna nauka zawodu u pracodawców lub w indywidualnych gospodarstwach rolnych przeprowadzana jest przez instruktorów praktycznej nauki zawodu, dla których praca dydaktyczna i wychowawcza z uczniami lub młodocianymi stanowi podstawowe zajęcie i jest wykonywana w tygodniowym wymiarze godzin przewidzianym dla nauczycieli, określonym w odrębnych przepisach, a także instruktorów, których praca dydaktyczna i wychowawcza z uczniami lub młodocianymi nie stanowi podstawowego zajęcia. Stosownie do brzmienia §10 ust. 4 rozporządzenia, instruktorzy praktycznej nauki zawodu, powinni posiadać co najmniej tytuł mistrza w zawodzie, którego będą nauczać, lub w zawodzie wchodzącym w zakres zawodu, którego będą nauczać, i przygotowanie pedagogiczne wymagane od nauczycieli lub ukończony kurs pedagogiczny, organizowany na podstawie odrębnych przepisów, którego program został zatwierdzony przez kuratora oświaty i obejmował łącznie co najmniej 70 godzin zajęć z psychologii, pedagogiki i metodyki oraz 10 godzin praktyki metodycznej, albo ukończony przed dniem 6 stycznia 1993r. kurs pedagogiczny uprawniający do pełnienia funkcji instruktora praktycznej nauki zawodu. Przepis §10 ust. 5 wprowadził natomiast wymogi jakie ma spełnić instruktor niemający tytułu mistrza w zawodzie wskazując, że poza wymaganym przygotowaniem pedagogicznym i właściwym stażem pracy powinni oni posiadać świadectwo ukończenia technikum, technikum uzupełniającego lub szkoły równorzędnej albo świadectwo ukończenia szkoły policealnej lub dyplom ukończenia szkoły pomaturalnej lub policealnej i tytuł zawodowy w zawodzie, którego będą nauczać, lub w zawodzie pokrewnym do zawodu, którego będą nauczać, oraz co najmniej trzyletni staż pracy w zawodzie, którego będą nauczać, lub świadectwo ukończenia liceum zawodowego i tytuł robotnika wykwalifikowanego lub równorzędny w zawodzie, którego będą nauczać, oraz co najmniej czteroletni staż pracy w tym zawodzie nabyty po uzyskaniu tytułu zawodowego, lub świadectwo ukończenia liceum ogólnokształcącego, liceum technicznego, liceum profilowanego, uzupełniającego liceum ogólnokształcącego, technikum i technikum uzupełniającego, kształcących w innym zawodzie niż ten, którego będą nauczać, lub średniego studium zawodowego i tytuł robotnika wykwalifikowanego lub równorzędny w zawodzie, którego będą nauczać, oraz co najmniej sześcioletni staż pracy w tym zawodzie nabyty po uzyskaniu tytułu zawodowego, lub dyplom ukończenia studiów wyższych na kierunku (specjalności) odpowiednim dla zawodu, którego będą nauczać, oraz co najmniej trzyletni staż pracy w tym zawodzie nabyty po uzyskaniu dyplomu lub dyplom ukończenia studiów wyższych na innym kierunku (specjalności) oraz co najmniej sześcioletni staż pracy w zawodzie, którego będą nauczać.

Wymagania co do kwalifikacji instruktorów były w sposób analogiczny regulowane także poprzednim rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 11 grudnia 1992r. w sprawie organizowania i finansowania praktycznej nauki zawodu, praw i obowiązków podmiotów organizujących tę naukę oraz uczniów odbywających praktyczną naukę zawodu, które weszło w życie z dniem 1 stycznia 1993r. oraz rozporządzeniem z dnia 1 lipca 2002r. w sprawie praktycznej nauki zawodu (Dz. U. z 2002 r. Nr 113 poz. 988), które obowiązywało w czasie trwania umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego, którą z młodocianymi pracownikami zawarł J. D. w dniu 24 sierpnia 2009r.

Niekwestionowane w sprawie było, iż skarżący prowadził praktyczną naukę zawodu w swoim zakładzie pracy. Bezsporne było również, iż nie należał on do podmiotów, dla których praca dydaktyczna stanowiła podstawowe zajęcie i była wykonywana w tygodniowym wymiarze godzin przewidzianym dla nauczycieli. Powinien on zatem posiadać kwalifikacje o których mowa w § 10 ust. 4 lub 5 cyt. powyżej rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej.

W ocenie Sądu organ administracyjny wydając zaskarżone decyzje naruszył przepisy postępowania wynikające z Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez brak pełnego wyjaśnienia stanu faktycznego, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Analiza akt sprawy wskazuje, że poczynione przez organ w niniejszej sprawie ustalenia dotyczące stanu faktycznego związanego z posiadaniem przez skarżącego J. D. i jego pracownika M. D. kwalifikacji nie były wystarczające do uznania, że strona skarżąca tych kwalifikacji nie posiadała, a w konsekwencji, że zachodziły w sprawie przesłanki do wydania zaskarżonych decyzji odmawiających skarżącemu dofinansowania. Jedynymi środkami dowodowymi, na którym organ I jak i II instancji oparły ustalenia dotyczące stanu faktycznego, były znajdujące się w aktach sprawy: zaświadczenie Nr [...] o ukończeniu przez J. D. kursu pedagogicznego dla instruktorów praktycznej nauki zawodu zorganizowanego w dniach od 16.12.1993r. do 10.02.1994r. oraz świadectwo ukończenia przez M. D. kursu pedagogicznego, zorganizowanego w dniach od 9.07.1998r. do 26.10.1998r. Organy ograniczyły się wyłącznie do mechanicznego sprawdzenia nazw przedmiotów jakie w tych świadectwach zostały wymienione i ilości godzin, i na tej podstawie uznały, opierając się posiłkowo na wyjaśnieniach uzyskanych z Kuratorium Oświaty, że kursy te nie spełniały wymogów rozporządzenia, pomimo wyraźnego stwierdzenia o przeciwnej treści, zawartego w świadectwach o ukończeniu tych kursów. Poprzestając na literalnym brzmieniu samych nazw przedmiotów wymienionych w świadectwach, organ nie przeprowadził prawidłowego postępowania wyjaśniającego zmierzającego do ustalenia, czy rzeczywiście ukończone przez J. i M. D. kursy nie zawierały treści wymaganych przez przepisy rozporządzenia. Zaświadczenie Nr [...] o ukończeniu przez J. D. kursu pedagogicznego dla instruktorów praktycznej nauki zawodu zorganizowanego w dniach od 16.12.1993r. do 10.02.1994r. wskazuje, że w ramach tego kursu przeprowadzono wykłady teoretyczne z następujących przedmiotów: wybrane zagadnienia z psychologii i pedagogiki (30 godzin), praca samokształceniowa mistrza (3 godziny), podstawowe problemy organizacji i zarządzania (4 godziny), podstawy prawne i warunki kształcenia (6 godzin), podstawowe problemy organizacji i zarządzania w praktyce (13 godzin), realizacja programu nauczania zawodu (22 godziny). Natomiast w świadectwie ukończenia przez M. D. kursu pedagogicznego zorganizowanego w dniach od 9.07.1998r. do 26.10.1998r. stwierdzono, że w ramach tego kursu przeprowadzono zajęcia teoretyczne z następujących przedmiotów: praca samokształceniowa mistrza (5 godzin), wybrane zagadnienia z psychologii (18 godzin), wybrane zagadnienia z pedagogiki (12 godzin), podstawy dydaktyki kształcenia zawodowego (20 godzin), podstawy prawne kształcenia zawodowego (10 godzin), wybrane przepisy oświatowe dotyczące kształcenia praktycznego (25 godzin), metodyka kształcenia praktycznego (10 godzin) oraz realizacja programu praktycznej nauki zawodu (10 godzin). Z treści obu świadectw wynika, że stanowią one realizację przygotowania pedagogicznego do pracy w charakterze instruktora praktycznej nauki zawodu w zakładach pracy. W niniejszej sprawie zatem organy administracyjne winny przeprowadzić rzetelne postępowanie mające na celu ustalenie jakie treści obejmowały poszczególne przedmioty wymienione w powyższych zaświadczeniach i czy w ramach zajęć kursanci odbywali wyłącznie zajęcia teoretyczne, czy także praktyczne. Analiza treści powyższych świadectw nasuwa bowiem wątpliwości, czy rzeczywiście szkolenie nie obejmowało zajęć praktycznych, skoro jeden z przedmiotów objętych szkoleniem nazwano "realizacja programu praktycznej nauki zawodu". Treść tych świadectw nasuwa też wątpliwości co do tego, czy rzeczywiście nie spełnione są minimalne wymogi ilości godzin nauczania poszczególnych przedmiotów wymaganych rozporządzeniem, nie jest bowiem w pełni jasne jakie dokładnie zajęcia były objęte poszczególnymi przedmiotami.

Wskazanych powyżej wątpliwości nie wyjaśniło postępowanie dowodowe przeprowadzone w niniejszej sprawie, ograniczone jedynie, jak powyżej wskazano, do literalnego brzmienia listy przedmiotów. Trafnie zarzuca skarżący, że takie postępowanie organu nie spełnia podstawowych zasad postępowania administracyjnego: praworządności i legalności wynikającej z art. 6 kpa, zasady ważenia interesów społecznego i słusznego interesu obywateli zawartej w art. 7 kpa, zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa zawartej w art. 8 kpa.

Tych braków postępowania wyjaśniającego nie uzupełnił organ II instancji, pomimo podnoszonych w odwołaniu w sposób jednoznaczny zarzutów co do prawidłowości poczynionych przez organ I instancji ustaleń odnośnie spełniania wymogów rozporządzenia. Organ II instancji nie przeprowadził na tę okoliczność prawidłowego postępowania dowodowego. Nie poszukiwano i nie prowadzono żadnych dodatkowych dowodów z dokumentów, nie przesłuchano żadnych świadków ani stron postępowania. Organ II instancji oparł się jedynie na materiale dowodowym zgromadzonym przez organ I instancji, nieprawidłowo uznając go za wystarczający do podjęcia decyzji. Nie ustalił zatem w sposób nie budzący wątpliwości, że skarżący nie spełnia wymagań do uzyskania dofinansowania.

Przeprowadzone zatem w niniejszej sprawie postępowanie administracyjne naruszyło art. 7 i 77 kpa, albowiem nie podjęto wszelkich koniecznych czynności, by wyjaśnić cały stan faktyczny istotny dla rozstrzygnięcia sprawy. Organy orzekające w niniejszej sprawie nie wywiązały się z obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego. Nie dokonały też prawidłowej oceny całokształtu materiału dowodowego zebranego w sprawie, naruszając art. 80 kpa. Uzasadnienia decyzji organów nie spełniają wymogów art. 107 § 3 kpa. W toku przedmiotowego postępowania organ I instancji nie przeprowadził prawidłowo dowodu na to, że skarżący nie spełnia wymogu ukończenia właściwego kursu pedagogicznego, a organ II instancji tego postępowania dowodowego nie uzupełnił.

Mając na uwadze wskazane powyżej naruszenia prawa procesowego, stwierdzone przez Sąd w zaskarżonych decyzjach, zostały one uchylone na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.

Prowadząc dalsze postępowanie administracyjne w tej sprawie, organ odwoławczy winien podjąć działanie mające na celu uzupełnienie postępowania dowodowego w kierunku wskazanym powyżej przez sąd, a następnie - w zależności od wyniku tego postępowania - wydać stosowne rozstrzygnięcie w sprawie.