Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 593/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-12-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1
journal: Dz.U. 2021 poz 137
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j.
article: art. 134 par. 1, art. 135, art. 145 par. 1 i art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 71 ust. 1, art. 72 ust., art. 123 i art. 152
journal: Dz.U. 2021 poz 1973
law: Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Owsińska - Gwiazda, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Szymanowicz- Nowak, Sędzia WSA Marek Wroczyński (sprawozdawca), , Protokolant starszy sekretarz sądowy Karolina Sikora, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 grudnia 2022 r. w Radomiu sprawy ze skargi Ogólnopolskiego Stowarzyszenia [...] z siedzibą w R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia 8 czerwca 2022 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia oddala skargę.


UZASADNIENIE

Syg. akt VIII SA/Wa 593/22

Uzasadnienie

Zaskarżoną decyzją, znak [...] z dnia 8 czerwca 2022 roku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...]działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz.U z 2021 roku, poz. 735 ze zm. dalej jako kpa) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym odwołania M. Ż. i Ogólnopolskiego Stowarzyszenia [...],, [...] ‘’ z siedzibą w [...] od decyzji z 2 marca 2022 roku, znak: [...]wydanej przez Burmistrza Gminy [...]umarzającej postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia zamierzonego przez [...]SA z siedzibą w [...]polegającej na przebudowie stacji bazowej sieci [...]na działce nr ew. [...]obręb [...]– orzekło utrzymać zaskarżoną decyzję w mocy.

Podstawą rozstrzygnięcia były następujące ustalenia faktyczne i ocena prawna.

Decyzją z dnia 2 marca 2022 roku wydaną przez Burmistrza Gminy [...] umorzono postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla realizacji przedsięwzięcia zamierzonego przez [...] SA na działce nr ew. [...] obręb [...].

Od w/w decyzji odwołanie złożyli M. Ż. oraz Ogólnopolskie Stowarzyszenie [...],, [...] ‘’ z siedzibą w [...]wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.

Organ odwoławczy wskazał, że 27 listopada 2021 roku [...] SA wystąpiła z wnioskiem do Burmistrza Gminy [...] o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia polegającego na modernizacji stacji bazowej sieci [...], zlokalizowanej w [...], na działce ew. [...]. Do wniosku załączono kartę informacyjną przedsięwzięcia oraz mapę na której przedstawiono planowany teren inwestycji, a także wypis z rejestru gruntów.

W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że planowana inwestycja obejmować ma obszar działki nr [...][...]. Na tym terenie jest zlokalizowana baza telefonii komórkowej, w skład której wchodzi wieża kratowa, z zamontowanym systemem antenowym oraz urządzenia teletechniczne. W ramach modernizacji w skład systemu antenowego wchodzić będzie dziesięć anten sektorowych, pracujących w pasmach 800 MHz, 900 MHz, 1800 MHz, 2100 MHz i 2600 MHz. Zawieszone one zostaną na wysokości 39 m n.p.t, w sektorach 40 st., 170 st., 280 st. z zakresem pochylenia anten( tilt) określonym na przedział od 0 do 9 stopni. Zgodnie z kartą informacyjną przedsięwzięcia równoważna moc pojedynczej anteny wyniesie mniej niż 1000 W( maksymalny ERIP na antenę wyniesie 9896 W) i zawierać się będzie w przedziale od 5000 do 10000 W.

Zgodnie z art. 71 ust.2 ustawy z dnia 3 października 2008 roku o udostępnianiu informacji i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko( Dz.U z 2021 roku, poz. 247 ze zm. dalej jako ustawa) uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagane dla planowanych przedsięwzięć mogących zawsze znacząco lub potencjalnie oddziaływać na środowisko. W art. 60 ustawy zawarto delegację dla Rady Ministrów, która umożliwia oddziaływanie na środowisko przedsięwzięć oraz uwarunkowania, o których mowa w art. 63 ust.1 ustawy określi w drodze rozporządzenia.

- 1) rodzaje przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko,

- 2) rodzaje przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko,

- 3) przypadki gdy zmiany dokonywane w obiektach są kwalifikowane jako przedsięwzięcia o których mowa w pkt 1 i 2.

Rozporządzenie takie zostało wydane w dniu 10 września 2019 roku w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko( DZ.U poz. 1839). W rozpoznawanej sprawie, planowane przedsięwzięcie należało odnieść do - § 2 ust.1 pkt .7 lit.b i c) oraz § 3 ust.1 pkt 8 lit.fi g) rozporządzenia.

Przedmiotem postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach może być jedynie planowane przedsięwzięcie, które spełnia kryteria określone w art. 59 ustawy w związku z przepisami rozporządzenia. Ustalenie, że inwestycja planowana przez wnioskodawcę nie stanowi tego rodzaju przedsięwzięcia oznacza, że odpada konstytutywny element sprawy administracyjnej( jej przedmiot), która w ten sposób traci charakter sprawy administracyjnej, czyniąc postępowanie bezprzedmiotowym.

W toku postępowania przed organem drugiej instancji rozporządzenie zostało znowelizowane począwszy od 4 czerwca 2022 roku. Rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 5 maja 2022 roku zmieniono rozporządzenie w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko( DZ.U poz. 1071) i uchylono § 2 ust.1 pkt 7 i § 3 ust.1 pkt 8. W § 3 rozporządzenia z 5 maja 2022 roku zmieniającego rozporządzenie w sprawie postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dotyczących przedsięwzięć o których mowa w § 2 ust.1 pkt 7 oraz § 3 ust.1 pkt 8 rozporządzenia zmieniającego w § 1, wszczęte i niezakończone przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia umarza się.

Analiza dokumentacji wykazała, że skoro postępowanie organu pierwszej instancji było prowadzone w sprawie o wydanie decyzji o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach inwestycji dotyczącego przedsięwzięcia, o którym mowa w § 2 ust.1 pkt 7 albo w § 3 ust.1 pkt 8 rozporządzenia, to obecnie konieczne jest umorzenie postępowania. W tej sytuacji nie ma podstaw do dalszego prowadzenia postępowania, a tym samym odstąpiono od badania zasadności zarzutów postawionych w odwołaniach.

Skargę na decyzję organu odwoławczego wniosło Ogólnopolskie Stowarzyszenie [...],, [...]’’.

Zaskarżonej decyzji zarzucało naruszenie:

-1) art. 4 ust.1 w związku z art. 2,7,87 ust.1 Konstytucji RP w związku z rozporządzeniem zmieniającym z dnia 5 maja 2022 roku w związku z art. 60 i art. 63 ust.1 ustawy poprzez pominięcie wymogów ustawowych, o których mowa powyżej. Dodatkowo akt prawny procedowało dwóch pracowników Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, którzy nie posiadali uprawnień oraz kwalifikacji do odniesienia się do jakichkolwiek wymogów ustawowych. Ponadto katalogiem przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko zajmuje się inny organ, ponieważ wymagane jest posiadanie wiedzy specjalistycznej z różnych dziedzin, z uwagi, iż dokonuje się oceny wpływu na środowisko, a nie tylko jego część,

-2) art. 4 ust.1 w związku z art. 2,art. 7 i art. 87 ust.1 konstytucji RP poprzez naruszenie zasady lex retro non agit z uwagi, iż dla istniejącego przedsięwzięcia zastosowano przepisy nieobowiązującego w dniu jego realizacji.

Z uwagi na powyższe skarżące stowarzyszenie wnosiło o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu skargi skarżące stowarzyszenie podnosiło, iż Sąd winien przeprowadzić kontrolę konstytucyjności rozporządzenia w zmienionej wersji. Podstawą do takich działań winien stanowić art. 178 ust.1 Konstytucji RP, z którego wynika, że sądy nie są związane przez przepisy rangi podustawowej niezależnie od ich powszechnie obowiązującego charakteru. Z uwagi na incydentalny charakter takiej kontroli orzeczenia sądów stwierdzające niekonstytucyjność rozporządzenia nie mogą mieć charakteru powszechnie obowiązującego. Mogą mieć skutek dla stron występujących w danej sprawie. Nie zmienia to faktu, że w innych sprawach mogą być powoływane przez inne sądy i służyć do budowania linii orzeczniczych.

Sama kompetencja sądów odnosząca się do kontroli takich norm prawnych nie budzi kontrowersji, a za jego istnieniem przemawia orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego( postanowienie TK z 13 stycznia 1998 roku, syg. akt U 2/97). I dotychczasowego orzecznictwa sądów administracyjnych.

Zdaniem skarżącego podkreślenia wymaga fakt, iż kontrola sprawowana przez sądy administracyjne względem aktów normatywnych rozciąga się nie tylko na treść norm w nich zawartych ale też na proces ich stanowienia( wyrok NSA z 21 czerwca 2011 roku, I OSK 2102/10).

W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.) sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swojej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związany granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325,dalej: p.p.s.a.). W myśl art. 135 p.p.s.a. orzekanie następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Z istoty kontroli wynika bowiem, że zasadność zaskarżonej decyzji podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Niezwiązanie zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd administracyjny bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu, czynności, czy bezczynności organu administracji publicznej.

Wady skutkujące koniecznością uchylenia decyzji, stwierdzenia jej nieważności bądź wydania decyzji z naruszeniem prawa, przewidziane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. W świetle art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd ją oddala – art. 151 p.p.s.a.

W ocenie Sądu przedmiotowa skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Trafnie organ zauważył istotną zmianę stanu prawnego od dnia 4 czerwca 2022 roku. W tym dniu weszło w życie rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 5 maja 2022 roku zmieniające rozporządzenie w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko( Dz.U z 2022 roku, poz. 1071), które uchyliło § 2 ust.1 pkt 7 i § 3 ust.1 pkt 8 rozporządzenia z 2019 roku, dotychczas odnoszące się do oddziaływania na środowisko instalacji emitujących pola elektromagnetyczne, które zastępowały § 2 ust.1 pkt 7 i § 3 ust.1 pkt 8 rozporządzenia z 2010 roku w zakresie kwalifikacji instalacji radiokomunikacyjnych, radionawigacyjnych i radiolokacyjnych, z wyłączeniem radiolinii, emitujących pola elektro magnetyczne.

Ponadto rozporządzenie z 5 maja 2022 roku w § 2 przewiduje stosowanie rozporządzenia z 2019 roku w brzmieniu zmienionym do przedsięwzięć, o których mowa w § 2 ust.1 pkt 7 oraz § 3 ust.1 pkt 8 rozporządzenia z 2019 roku, w przypadku w którym przed dniem wejścia w życie rozporządzenia wszczęto i nie zakończono przynajmniej jednego z postępowań w sprawie decyzji, o których mowa w art. 71 ust.1 oraz art. 72 ust.1 ustawy.

Dodatkowo przepis § 3 rozporządzenia z 2022 roku reguluje, że postępowania o wydanie decyzji środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia o których mowa w § 2 ust.1pkt 7 oraz w § 3 ust.1 pkt 8 rozporządzenia z 2019 roku wszczęte i niezakończone przed dniem wejścia w życie rozporządzenia umarza się.

Z uzasadnienia projektu rozporządzenia z 2022 roku wynika, że celem nowelizacji jest szybsze pokrycie kraju zasięgiem sieci mobilnych, co umożliwi większe wykorzystanie pracy zdalnej w sytuacjach kryzysowych.

Ponadto zmierza ono do korekty katalogu przedsięwzięć oraz harmonizacji przepisów z załącznikami do I i II dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/92/UE z dnia 13 grudnia 2011 roku w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko( DZ.Urz. UE L 26 z 28 stycznia 2012 roku, str. 1 ze zm.). W uzasadnieniu projektu stwierdzono, że dotychczas funkcjonujące regulacje dotyczące instalacji radiokomunikacyjnych emitujących pole elektromagnetyczne o częstotliwościach od 0,03 MHz do 300 MHz w przypadkach wskazanych w § 2 ust.1 pkt 7 i § 3 ust.1 pkt 8 rozporządzenia z 2019 roku nadregulacją względem wymogów ustanowionych dyrektywą 2011/92/UE.

W uzasadnieniu do projektu rozporządzenia z 2022 roku wskazano, że odpowiednia ochrona przed polem elektromagnetycznym emitowanym przez instalacje jest zapewniona poprzez obowiązujące przepisy – prawo ochrony środowiska – zarówno w zakresie przewidzianej procedury zgłoszeniowej w art. 152 tej ustawy, jak i narzędzi związanych z obowiązkowym pomiarem pola elektromagnetycznego w środowisku – art. 123 wyżej powołanej ustawy.

W ocenie Sądu zarzuty, iż przedmiotowa zmiana przepisów narusza wskazane w skardze przepisy Konstytucji RP nie znajdują usprawiedliwionych podstaw. Jak ustawodawca wskazał w projekcie mnogość regulacji w przedmiotowym zakresie wydłużało toczące się postępowania. Brak wyeliminowanych przez ustawodawcę przepisów rozporządzenia, nie spowodował iż została zmniejszona kontrola państwa w zakresie inwestycji mogących zagrażać środowisku. Należy jeszcze zauważyć, iż Naczelny Sąd Administracyjny uchwałą z dnia 7 listopada 2022 roku, składu Siedmiu Sędziów, III OPS 1/22 przesądził kwestie kwalifikacji instalacji radiokomunikacyjnych, radionawigacyjnych i radiolokacyjnych jako inwestycji mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.

Z tych też względów należy uznać, iż istniały podstawy do umorzenia toczącego się postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość, co wynika wprost z przedmiotowego rozporządzenia i w żadnym stopniu nie stoi w sprzeczności z zapisami Konstytucji RP.

Z uwagi na powyższe na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak na wstępie.