Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SAB/Wa 560/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-01-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
658
Hasła tematyczne: Grunty warszawskie
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Stwierdzono, iż bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa i w pozostałym zakresie umorzono postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 119 pkt. 4, art. 120, art. 149 par. 1a, art. 161 par. 1 pkt 3, art. 200, art. 205 par. 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bożena Marciniak Sędziowie: WSA Elżbieta Sobielarska (spr.) WSA Emilia Lewandowska po rozpoznaniu w dniu 30 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi K. L., M. T., W. G., K. W. i A. S. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość 1. stwierdza, że Prezydent [...] dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 2. umarza postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu; 3. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz skarżących K. L., M. T., W. G., K. W. i A. S. solidarnie kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia [...] maja 2017 r. K. L., M. T., W. G., K. W i A. S. (dalej jako: skarżący) wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] czerwca 2014 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną

w [...] przy ul. [...] [...], [...] [...][...] i [...] [...], oznaczonej hip. [...][...], [...]-[...], [...]-[...], zarzucając Prezydentowi naruszenie przepisu art. 36 § 1 kpa w zw. z art. 35 § 1 i 3 kpa w zw. z art. 12 kpa polegające na braku podejmowania działań zmierzające do wydania rozstrzygnięcia w sprawie rozpoznania wniosku

o przyznanie odszkodowania w trybie art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r.

o gospodarce nieruchomościami za przedmiotową nieruchomość oraz braku wskazania konkretnych przyczyn zwłoki w załatwieniu sprawy.

W ww. skardze skarżący wnieśli o wyznaczenie Prezydentowi [...] terminu [...] miesięcy do wydania decyzji rozstrzygającej wniosek o przyznanie odszkodowania za ww. nieruchomość, rozpoznanie skargi w postępowaniu uproszczonym oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i nierozpatrywanie sprawy w trybie uproszczonym. Wyjaśnił, że przedmiotowa nieruchomość została objęta działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279) i na mocy art. 1 tego dekretu przeszła na własność gminy m.st. Warszawy, a następnie na podstawie art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy Państwowej (Dz. U. z 1950 r. Nr 14, poz. 130), stała się własnością Skarbu Państwa. Organ przyznał, że przed Prezydentem prowadzone jest – z wniosku złożonego w dniu

[...] czerwca 2014 r. – postępowanie o przyznanie odszkodowania za część ww. nieruchomości. Organ podał, że po rozpoznaniu zażalenia skarżących na niezałatwienie sprawy w terminie Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] grudnia 2016 r.,

nr [...], uznał zażalenie za uzasadnione i wyznaczył dodatkowy termin załatwienia sprawy do [...] miesięcy od daty doręczenia postanowienia, tj. [...] marca 2017 r. Prezydent wskazał, że postanowieniem z dnia [...] września 2017 r.,

nr [...], zawieszono postępowanie w sprawie rozpatrzenia wniosku

o odszkodowanie za przedmiotową nieruchomość do czasu zakończenia postępowania w sprawie rozpatrzenia wniosku o przyznanie prawa użytkowania wieczystego do przedmiotowego gruntu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej jako: "P.p.s.a.", sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Taka sytuacja zaistniała w rozpatrywanej sprawie.

Zgodnie z art. 149 § 1 P.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3

§ 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych

w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności. Jednocześnie, na podstawie art. 149 § 1a P.p.s.a.,

sąd stwierdza, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Z przepisu art. 35 § 1 i 3 kpa wynika obowiązek załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu [....], a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu [...] miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. O każdym przypadku nie załatwienia sprawy w terminie, organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (art. 36 § 1 kpa). Ten sam obowiązek ciąży na organie również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 kpa).

Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie wydał decyzji lub postanowienia, względnie aktu lub czynności wskazanych w art. 3 § 2 P.p.s.a. (zob. wyrok NSA

z dnia 23 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1181/13, dostępny na http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Natomiast instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Zatem celem jej jest zmobilizowanie organu do wydania orzeczenia merytorycznie kończącego wszczęte postępowanie administracyjne.

Wskazać należy, że uprzednie złożenie przez skarżących zażalenia do Wojewody [...] wyczerpuje wymogi ustawowe warunkujące wniesienie przedmiotowej skargi.

W niniejszej sprawie, w związku z wydaniem przez Prezydenta [...] postanowienia z dnia [...] września 2017 r., nr [...], w przedmiocie zawieszenia

z urzędu postępowania w sprawie dotyczącej rozpatrzenia wniosku o odszkodowanie za część opisanej na wstępie nieruchomości do czasu zakończenia postępowania

w sprawie rozpatrzenia wniosku o przyznanie prawa użytkowania wieczystego do przedmiotowego gruntu - orzekanie o zobowiązaniu organu do wydania rozstrzygnięcia stało się bezprzedmiotowe. Zawieszenie postępowania w sprawie rozpoznania wniosku o odszkodowanie powoduje bowiem, iż brak jest podstaw do zobowiązania przez Sąd organu do załatwienia sprawy na podstawie art. art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Postanowienie Prezydenta z dnia [...] września 2017 r. stanowi bowiem akt administracyjny podlegający odrębnej kontroli sądu administracyjnego,

po wyczerpaniu przez stronę administracyjnego toku instancji. Inaczej mówiąc, Sąd

w ramach oceny skargi na bezczynność organu, czy przewlekłe prowadzenie postępowania, nie jest uprawniony do kontroli postanowienia organu I instancji

o zawieszeniu postępowania. Z tych też względów, Sąd orzekł o umorzeniu postępowania sądowego w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania aktu w sprawie.

Wskazać jednak należy, że wydanie przez organ postanowienia o zawieszeniu postępowania po wniesieniu do sądu skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego nie powoduje, stosownie do art. 149

§ 1a P.p.s.a., że w zakresie dotyczącym rozstrzygnięcia o tym, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, postępowanie sądowe stało się bezprzedmiotowe (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1360/12). Tym samym, w tym zakresie, Sąd jest zobowiązany się wypowiedzieć. O rażącym naruszeniu prawa można bowiem mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (zob. wyrok NSA

z dnia 23 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1181/13). Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie.

Analizując akta sprawy Sąd stwierdził, że sposób działania organu w toku postępowania w niniejszej sprawie, a także niedotrzymanie wyznaczanego przez Wojewodę [...] dodatkowego terminu załatwienia sprawy uzasadnia stwierdzenie bezczynności organu w stopniu rażącym. Z akt sprawy wynika, że organ przez ponad [...] lata od daty wszczęcia przedmiotowego postępowania o przyznanie odszkodowania nie dokonał żadnej czynności merytorycznej i w końcu zawiesił postępowanie w sprawie. Zdaniem Sądu, postępowanie organu stoi w rażącej sprzeczności z zasadą szybkości postępowania nakazującej organom administracji działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (art. 12 kpa).

Ponadto z akt sprawy wynika, że od dnia wpływu do organu wniosku

o przyznanie odszkodowania, tj. [...] czerwca 2014 r. do dnia wyrokowania organ ani razu wykonał obowiązku określonego w art. 36 § 1 kpa dotyczącego informowania stron

o niezałatwieniu sprawy w terminie, przyczynach zwłoki i przewidywanym terminie załatwienia sprawy. Zdaniem Sądu, takie działanie organu w sprawie rażąco narusza zawarte w art. 7 i art. 8 kpa zasady zobowiązujące organ administracji do stania na straży praworządności i uwzględniania słusznego interesu obywateli, a także prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej.

Z powyższych względów w pkt 1 i 2 sentencji wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 149 § 1a i art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.) (100 zł tytułem wpisu od skargi, 480 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego). Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 P.p.s.a.