Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 850/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2015-01-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1a ust. 1 pkt 3, art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b
journal: Dz.U. 2010 nr 95 poz 613
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Chitrosz-Roicka, Sędziowie WSA Małgorzata Fita (sprawozdawca), WSA Andrzej Niezgoda, Protokolant Sekretarz sądowy Julita Kula, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 21 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi A. D. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2011 r. - oddala skargę.


UZASADNIENIE

I SA/Lu 850/14

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 2 lit a) ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012 r., poz. 749 ze zm., dalej – O.p.) oraz art. 2 ust. 1 pkt 1 - 3), art. 3 ust. 1 pkt 1 i 3, art. 4 ust. 1 i art. 6 ust. 4 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2010 r., Nr 95, poz. 613 ze zm., dalej – u.p.o.l.) Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej – SKO, Kolegium) po rozpatrzeniu odwołania "A" Sp. z o.o. z siedzibą w L. (dalej – strona, skarżąca, spółka) od decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] stycznia 2014 r. w przedmiocie określenia spółce zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości, uchyliło zaskarżoną decyzję w całości oraz określiło stronie wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2011 r. w kwocie [...] zł.

W uzasadnieniu SKO podało, że decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r. Prezydent Miasta określił skarżącej zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości

za 2011 r. w kwocie [...] zł, opodatkowując stanowiące jej własność grunty, budynki i ich części oraz budynki mieszkalne i ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, budynki pozostałe oraz budowle. W decyzji nie został opodatkowany budynek ubojni (nr 22), ostatecznie rozebrany w dniu 23 grudnia 2010 r. oraz budynek produkcyjny główny (nr 5), zbyty w dniu 15 lutego 2011 r., z uwagi na to, że nie spełniał warunków definicji ustawowej budynku. W odniesieniu do budynków nr 3 i 18, organ podatkowy wyjaśnił, że zasadne jest opodatkowanie pełnej ich powierzchni przy zastosowaniu stawki przewidzianej dla budynków i ich części związanych z prowadzeniem działalności, przy uwzględnieniu, że budynek nr 18 stał się przedmiotem umowy sprzedaży zawartej w dniu 15 lutego 2011 r. Budynki te w 2011 r. wymagały remontu i nie były w całości wykorzystywane na prowadzenie działalności gospodarczej, jednakże organ pierwszej instancji podkreślił, że nie zaistniała przesłanka w postaci obiektywnej niemożności wykorzystywania budynków ze względów technicznych, o jakiej mowa w art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l.

W odwołaniu od powyższej decyzji strona zarzuciła jej naruszenie art. 1a ust. 1 pkt 3, art. 2 ust. 1 pkt 1 - 3, art. 3 ust. 1 i art. 4 ust. 1 pkt 1 - 3 u.p.o.l. poprzez przyjęcie, że:

1. przedmiot opodatkowania w postaci budynku produkcyjnego nr 3 położony na działce 1/54 może być w całości wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej, podczas gdy budynek ten nie jest i nie może być wykorzystywany w całości do prowadzenia działalności ze względów technicznych,

2. przedmiot opodatkowania w postaci budynku produkcyjnego nr 18 (dotyczy stycznia i lutego 2011 r.) położony na działce 1/54 może być w całości wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej, podczas gdy budynek ten nie jest i nie może być w całości wykorzystywany do prowadzenia działalności ze względów technicznych,

3. opodatkowaniu podlega budynek nr 6, podczas gdy został on wyburzony, a także, że

4. względy techniczne muszą mieć charakter trwały w sytuacji, gdy ustawodawca nie określił czasu trwania braku możliwości korzystania z budynków.

Z podanych względów spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie co do istoty sprawy lub o uchylenie decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, ewentualnie o stwierdzenie nieważności decyzji.

Po rozpatrzeniu sprawy, Kolegium stwierdziło, że ze stanu faktycznego sprawy wynika, że spółka w dniu 20 stycznia 2011 r. złożyła deklarację na podatek od nieruchomości za 2011 r., w której wykazała: grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, bez względu na sposób zakwalifikowania w ewidencji gruntów i budynków o pow. 28.044 m2, budynki i ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz budynki mieszkalne i ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o pow. 6.625,51 m2, budynki pozostałe o pow. 5.212,85 m2 oraz budowle o wartości [...] zł, a także kwotę podatku w wysokości [...] zł. W dniu 7 marca 2011 r. złożyła korektę deklaracji w części dotyczącej kwoty podatku ([...] zł), a następnie w dniu 21 kwietnia 2011 r. kolejną korektę - w związku z umową sprzedaży działki nr 1/58 oraz położonej na niej części budynku nr 3 z dnia 15 lutego 2011 r. Zdaniem strony, po dokonanej sprzedaży, pozostała część budynku utraciła przymiot budynku i stała się budowlą. Załączona korekta wykazała kwotę podatku wysokości [...] zł. Po wszczęciu postępowania w przedmiocie określenia stronie wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości na 2011 r., w związku z zadeklarowaniem budynku nr 3 jako budowli, spółka przedłożyła kolejną korektę deklaracji na kwotę [...] zł, uznając, iż budynek nr 3 posiada jednak status budynku. Z akt sprawy wynika natomiast, że na dzień 1 stycznia 2011 r. spółka posiadała tytuł prawny m.in. do nieruchomości gruntowej o pow. 28.044 m2 położonej w L. przy ul. T., stanowiącej działki oznaczone nr: 1/54, 1/56, 1/57, 1/58, 1/64, 1/66. Spółka prowadzi działalność gospodarczą, której przedmiotem, według danych zawartych w odpisie KRS, jest: działalność archiwów, transport lądowy oraz transport rurociągowy, magazynowanie i działalność usługowa wspomagająca transport, handel detaliczny, działalność związana z obsługą rynku nieruchomości, wynajem i dzierżawa, działalność firm centralnych oraz doradztwo.

W dniu 15 lutego 2011 r. spółka sprzedała "B" sp. z o.o. prawo wieczystego użytkowania działki gruntu nr 1/58 o pow. 0,6795 ha oraz prawo własności budynków zlokalizowanych na tej działce za cenę [...] zł. W konsekwencji przedmiot opodatkowania w 2011 r. stanowił za okres styczeń - luty 2011 r. grunt o pow. 28.044 m2, co daje przy zastosowaniu stawki 0,74 zł/m2 przewidzianej dla gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, kwotę podatku [...] zł, natomiast za okres marzec - grudzień 2011 r. - grunt o pow. 21.249 m2 – kwota podatku to [...] zł. Dane te zgodne są z treścią korekty deklaracji złożonej przez podatnika, stanem faktycznym sprawy i przepisami prawa. Co do obiektu nr 5, Kolegium zgodziło się z organem pierwszej instancji, że uwzględniając jego szczegółowy opis, zawarty w Opinii technicznej nr [...], sporządzonej przez inż. arch. M. R., stwierdzić należy, że nie spełnia on definicji budynku w rozumieniu art. 1 a ust. 1 u.p.o.l., a zatem nie podlega opodatkowaniu. Obiekt ten został zbyty w dniu 15 lutego 2011 r., wraz z prawem użytkowania wieczystego działki 1/58.

W zakresie kwestionowanego przez stronę opodatkowania budynku dawnej szatni, oznaczonego nr 6 o pow. 1.257,80 m2, Kolegium zauważyło, że materiał dowodowy sprawy zawiera dziennik rozbiórki, z którego wynika, iż rozbiórka tego budynku została rozpoczęta w dniu 21 listopada 2011 r. W dniu 25 listopada 2011 r. miał miejsce demontaż dachu i w tej dacie obiekt utracił status budynku w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. Zgodnie z art. 6 ust. 4 u.p.o.l., obowiązek podatkowy wygasa z upływem miesiąca, w którym ustały okoliczności uzasadniające ten obowiązek. Powierzchnia budynku nr 6 (ustalona w wyniku dokonanych przez organ podatkowy oględzin i pomiarów oraz wyjaśnień złożonych przez stronę) stanowi zatem podstawę opodatkowania za okres styczeń - listopad 2011 r. przy zastosowaniu stawki podatkowej przewidzianej dla budynków pozostałych, co stanowi – inaczej niż przyjął to organ pierwszej instancji w zaskarżonej decyzji – kwotę podatku [...] zł.

Odnosząc się natomiast do zasadniczego zarzutu strony, dotyczącego błędnego uznania przez organ podatkowy pierwszej instancji części powierzchni budynków nr 3 i 18 (dwóch ich górnych kondygnacji) za podstawę opodatkowania, przy zastosowaniu stawki przewidzianej dla budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej w sytuacji, gdy ich stan techniczny jest tak zły, iż należy przyjąć, że zaistniała przesłanka tzw. względów technicznych, o jakiej mowa w art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., SKO zgodziło się z tym organem, że względy techniczne w tym przypadku nie występują. Dlatego opodatkowaniu podlega cała powierzchnia budynku nr 3 (4.782,80 m2) i nr 18 (która wraz z budynkiem dawnej smalcowni wynosi łącznie - 2.491,97 m2).

SKO wskazało na przepis art. 1 a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., zgodnie z którym, grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej są to grunty będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b, chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych. Podkreśliło, że "względy techniczne" oznaczają uwarunkowania natury technicznej, które mają charakter przeszkody obiektywnej, niezależnej od decyzji (woli) przedsiębiorcy, a przez to trwałej.

Oceniając, czy w sprawie wystąpiły "względy techniczne" (w przypadku dwóch górnych kondygnacji budynków 3 i 18) Kolegium powołało się na ekspertyzę sporządzoną przez mgr. inż. M. R. w 2007 r., w której podano, że: budynki 3 i 18 mają 3 kondygnacje, posiadają dach, przegrody budowlane oraz stolarkę okienną i drzwiową; mury i ściany posiadają pęknięcia, a strop zarysowania - jednakże nie mające charakteru uszkodzeń konstrukcyjnych; budynki nie posiadają izolacji poziomej oraz izolacji cieplnej, co powoduje przemarzanie i zawilgocenie; stopień zużycia budynku wynosi 57% - przy uwzględnieniu znaczącej roli braku instalacji 25%; budynki mogą zostać naprawione w drodze remontu (m.in. poprzez usunięcie przyczyn nieszczelności izolacji budynku, remont dachu i udrożnienie kanalizacji deszczowej). Według Kolegium opinia ta nie wskazuje, aby kondygnacje górne budynków 3 i 18 były zdegradowane w takim stopniu, iż bezpowrotnie i nieodwracalnie utraciły swoją funkcję i przeznaczenie. Analiza dokumentacji fotograficznej załączonej do ekspertyzy wykazała, że elementy budynku zniszczone były w miejscach, w których brakowało odpowiedniej izolacji lub występowała nieszczelność dachu. Co do prywatnej opinii dotyczącej budynku nr 3 sporządzonej w dniu 26 stycznia 2012 r. przez mgr inż. E. O., SKO stwierdziło, że z wniosków tej opinii wynika, iż należy wykonać remont generalny obiektu, ponieważ obecnie nie spełnia on warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i budowle, a Państwowy Nadzór Budowlany nie dopuści go do użytkowania do celów produkcyjnych; remont powinien być wykonany wraz z modernizacją, jeśli obiekt ma być przeznaczony do innych celów, niż do tej pory (przetwórnia wędlin). W przypadku remontu i modernizacji należy zaprojektować nowe instalacje. Stopień zużycia budynku oceniono na 56,22 %, w tym 15,1 % stanowi udział zużycia instalacji elektrycznych, sanitarnych, wentylacji i klimatyzacji.

Kolegium stwierdziło, że z powyższej opinii wynika, że bez uwzględnienia udziału zużycia instalacji w ocenie budynku - stopień zużycia budynku stanowi 41,12 %, co oznacza, że choć istnieją wskazania do przeprowadzenia remontu, budynek (w tym dwie górne kondygnacje) nie utracił funkcjonalności w sposób trwały. Również załączona do akt decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego miasta L. z dnia [...] marca 2012 r. o nakazie usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w części obejmującej I i II piętro budynku przetwórni nr 3 przy ul. T. w L. oraz o zakazie użytkowania I i II piętra budynku przetwórni nr 3 przy ul. T. w L. do czasu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości, nie stanowi podstawy do przyjęcia, iż w 2011 r. ze względów technicznych dwie górne kondygnacje budynku nr 3 trwale nie mogły być wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej. Wyciągnięte wcześniej wnioski, zdaniem Kolegium, potwierdza wykonana w dniu 5 maja 2014 r. na jego zlecenie dokumentacja fotograficzna.

Ponadto SKO uznało, że dokonując oceny w powyższym zakresie, uwzględnić należy również, że do przedmiotu działalności spółki należy obsługa rynku nieruchomości, tym kupno i sprzedaż nieruchomości na własny rachunek oraz wynajem i zarządzanie nieruchomościami własnymi lub dzierżawionymi. Na podstawie umowy sprzedaży z dnia 28 grudnia 2006 r. strona nabyła prawo użytkowania wieczystego działki nr 1/58 o pow. 0,6795 ha wraz z prawem własności posadowionych na niej budynków za cenę [...] zł, natomiast w dniu 15 lutego 2011 r. zbyła te prawa za cenę [...] zł. Stan techniczny przedmiotu opodatkowania nie spowodował zatem zaistnienia przesłanki "względów technicznych", uniemożliwiających wykorzystanie przedmiotu opodatkowania do prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie przedmiotu działalności podatnika tj. obrotu nieruchomościami. Z podanych powodów zasadne było opodatkowanie całej powierzchni budynków nr 3 i 18.

W zakresie opodatkowania budowli, Kolegium wskazało, że wartość budowli i kwota podatku określona w decyzji organu podatkowego pierwszej instancji są prawidłowe i nie zostały zakwestionowane przez stronę.

Kończąc podało szczegółowy sposób obliczenia wysokości zobowiązania podatkowego.

W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego strona zarzuciła zaskarżonej decyzji:

1. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. przepisu art. 1 a ust. 1 pkt 3, art. 2 ust. 1 pkt 1 - 3 art. 3 ust. 1 i art. 4 ust. 1 pkt 1 - 3 u.p.o.l., poprzez przyjęcie iż:

1) przedmiot opodatkowania w postaci budynku produkcyjnego o numerze geodezyjnym [...] BUD (nr 3) może być w całości wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej i przyjęciu dla niego stawek przewidzianych dla gruntów i budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej podczas, gdy wskazany budynek nie jest i nie może być w całości wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych, co winno skutkować tym, iż nie może być opodatkowany wyższymi stawkami, jak dla budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej,

2) przedmiot opodatkowania w postaci budynku nr 18 (przetwórnia - dotyczy miesiąca stycznia i lutego 2011 r.) mógł być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej i przyjęciu dla niego stawek przewidzianych dla gruntów i budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, podczas gdy wskazany budynek nie mógł być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych, wobec czego nie mógł być objęty stawką podatkową przewidzianą dla gruntów i budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej,

3) względy techniczne, które stanowią przeszkodę do wykorzystania przedmiotu opodatkowania na cele prowadzonej działalności gospodarczej muszą mieć charakter trwały, podczas, gdy ustawodawca nie określił czasu trwania braku możliwości korzystania z budynków jako trwałego,

4) stan techniczny przedmiotu opodatkowania (w zakresie budynku nr 18) umożliwia prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie działalności podatnika, tj. obrotu nieruchomościami, co wyklucza zaistnienie wyłączenia, o którym mowa w art. 1 a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. oraz

2. naruszenie przepisów postępowania tj. art. 121 § 1, art. 127, art. 122 w zw. z art. 187 § 1, art. 180, art. 191 i art. 197 O.p., poprzez naruszenie reguł postępowania podatkowego nakazujących jego prowadzenie w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, w szczególności poprzez zaniechanie przez organ podatkowy zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego, jak również wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy, a w szczególności tych, które mogły mieć wpływ na ocenę wystąpienia w sprawie przesłanki ważnego interesu strony oraz interesu publicznego.

Wskazując na powyższe wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i orzeczenie co do istoty sprawy, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji.

W uzasadnieniu skarżąca powtórzyła argumentację zawartą w odwołaniu, dotyczącą niezasadności opodatkowania podatkiem od nieruchomości budynków nr 3 i 18.

Przywołując treść art. 1 a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., strona podkreśliła, że zasadniczym problemem w sprawie jest brak w przepisach u.p.o.l. definicji "względów technicznych". Dlatego uznać należy, iż "względy techniczne" dotyczą złego, nieodpowiadającego prowadzonej działalności gospodarczej stanu technicznego danego przedmiotu opodatkowania. "Względy techniczne" mają uniemożliwiać korzystanie z przedmiotu opodatkowania, ale wcale nie muszą tkwić w jego konstrukcji.

Powołując się na Komentarz do ustawy o podatku od nieruchomości L. Etela (Wyd. LEX) zauważyła też, że wątpliwości budzi, kto ma stwierdzić, że w odniesieniu do danej nieruchomości występują względy techniczne. Według L. Etela, może to uczynić jedynie podatnik w informacji o podatku od nieruchomości albo zmienionej deklaracji. W przepisach u.p.o.l. brak bowiem uregulowania, z którego wynikałoby, że tylko decyzja organów nadzoru budowlanego jest podstawą do wykazania, że w budynku nie może być prowadzona działalność gospodarcza. W postępowaniu podatkowym, okoliczność, czy w sprawie zachodzą względy techniczne musi być badana indywidualnie i może być dowodzona wszelkimi środkami dowodowymi.

Zdaniem skarżącej, w toku postępowania strona przedstawiła dowody, że w 2011 r. stan budynków był bardzo zły. Dowody te organ ocenił jednak w sposób dowolny. Ocena ekspertyzy technicznej sporządzonej przez M. R. jest wybiórcza i nie uwzględnia fragmentów, w których stwierdzono, m.in., że struktura niektórych murów została naruszona w takim stopniu, że bezpośrednio zagrażają one przechodniom

i użytkownikom. Tę część wywodów opinii organ całkiem pominął, skupiając się na innej jej części, z której wywiódł, że stan górnych kondygnacji budynków nie był taki zły, aby uniemożliwiał adaptację. W opinii dotyczącej stanu technicznego budynków tego samego autora, pochodzącej z 2012 r. stwierdzono, iż budynek nie spełnia wymogów technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i budowle.

W ocenie skarżącej, te okoliczności powinny zostać szczegółowo wyjaśnione, np. poprzez przeprowadzenie na tę okoliczność dowodu z zeznań biegłego z zakresu budownictwa inż. M. R., oraz innych świadków. W aktach sprawy znajduje się również ekspertyza sporządzona przez inżyniera E. O., z której wynika, iż budynek nie spełnia warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i budowle, jak również, że Państwowy Nadzór Budowlany nie dopuści w tym stanie budynku do użytkowania. W decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego miasta L. z dnia [...] marca 2012 r. zakazano użytkowania I i II piętra budynku oraz nakazano zamurować dostęp do części zagrażającej zdrowiu i życiu ludzi oraz zgromadzonego mienia. Powyższego stanowiska strony nie zmienia zlecenie w toku postępowania odwoławczego organowi pierwszej instancji przeprowadzenia oględzin, skoro SKO ograniczyło się potem wyłącznie do analizy dokumentacji fotograficznej.

Odnosząc się do kwestii zbycia prawa użytkowania wieczystego działki nr 1/58 wraz z posadowionym na niej budynkiem nr 18, ocenionej przez organ jako negatywna przesłanka zaistnienia względów technicznych, strona stwierdziła, że wywody te nie mają jakiegokolwiek znaczenia w okolicznościach faktycznych sprawy. Błędne jest wyprowadzanie jakichkolwiek związków pomiędzy faktem zbycia nieruchomości, a prowadzoną przez skarżącą działalnością gospodarczą. Skarżąca prowadzi bowiem dzielność gospodarczą w zakresie prowadzenia archiwum i taki to symbol PKD wskazany jest na pierwszym miejscu w dziale 3 KRS. Potwierdzają to strony internetowe dotyczące jej działalności. Stan budynków nr 3 i 18 (dwie górne kondygnacje) w 2011 r. nie pozwalał natomiast na prowadzenie w nich działalności w zakresie prowadzenia archiwum.

Odnosząc się do stwierdzenia, jakoby spółka nie wykazała niemożności wykorzystywania w przyszłości górnych kondygnacji budynków 3 i 18 do prowadzenia działalności przez podatnika, strona stwierdziła, że wyrażone w tym zakresie stanowisko nie wynika z art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., gdyż w przepisie tym, w wyrażeniu: "nie są i nie mogą być", nie należy dopatrywać się nieodwracalnego charakteru względów technicznych. Sformułowanie to należy rozumieć w ten sposób, że jeśli względy techniczne uniemożliwiają wykorzystywanie takiej nieruchomości w działalności gospodarczej, a mimo to są one wykorzystywane w działalności gospodarczej, to w stosunku do takiej nieruchomości nie będzie można zastosować obniżonej stawki podatku od nieruchomości. Przepis art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. nie wskazuje też, aby niemożność wykorzystywania nieruchomości miała charakter nieodwracalny, a z przepisu art. 6 ust. 3 u.p.o.l. wynika, że podatek od nieruchomości może ulegać podwyższeniu lub obniżeniu w ciągu roku.

W odpowiedzi na skargę, SKO wniosło o jej oddalenie, w całości podtrzymując swoją argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Stan sprawy nie jest sporny.

Z akt sprawy wynika, że na dzień 1 stycznia 2011 r. spółka posiadała tytuł prawny do nieruchomości gruntowej o pow. 28.044 m2, położonej w L. przy ul. T., stanowiącej działki oznaczone nr: 1/54, 1/56, 1/57, 1/58, 1/64, 1/66. W dniu 15 lutego 2011 r. sprzedała "B" Sp. z o.o. prawo wieczystego użytkowania działki gruntu nr 1/58 o pow. 0,6795 ha oraz prawo własności budynków zlokalizowanych na tej działce.

Po uwzględnieniu przez Kolegium zarzutu odwołania, dotyczącego błędnego określenia zobowiązania w podatku od nieruchomości od budynku dawnej szatni, oznaczonego nr 6 o pow. 1.257,80 m2, dokonanego bez wzięcia pod uwagę faktu rozbiórki tego obiektu, sporna pomiędzy stronami pozostała kwestia dotycząca opodatkowania (w 2011 r.) dwóch górnych kondygnacji budynków nr 3 i 18.

O ile bowiem strona uważa, że kondygnacje te w 2011 r. były w tak złym stanie technicznym, że nie powinny być ze "względów technicznych" opodatkowane wyższą stawką, o tyle organ twierdzi, że zły stan budynków, polegający na tym, że wymagały remontów nie stanowił przeszkody do takiego opodatkowania.

Odnosząc się do tego sporu przypomnieć należy treść przepisu art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., zgodnie z którym grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej oznaczają grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b, chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych.

W rozpoznawanej sprawie nie ma wątpliwości, że obiekty nr 3 i 18 to budynki, i że w okresie, za który zostały opodatkowane były one w posiadaniu przedsiębiorcy.

Ocenić należy jedynie, czy w 2011 r., podlegały one w całości opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości według wyższej stawki, czy opodatkowaniu takiemu podlegały tylko ich pierwsze kondygnacje, ponieważ górne - ze względów technicznych - były z takiego opodatkowania wyłączone.

Dokonując tej oceny zgodzić się należy ze stronami, że w przepisach u.p.o.l. nie ma ani definicji "względów technicznych", ani odesłania w tym przedmiocie do innych przepisów. Dlatego też, dla zobrazowania, co pod pojęciem tym należy rozumieć, przydatne będą orzeczenia sądów administracyjnych, które określeniem tym się zajmowały. I tak, z wywodów tych sądów wynika, że:

- "wyłączenie z zakresu przedmiotów opodatkowania związanych z prowadzeniem działalności ze względu na stan techniczny dotyczyć może sytuacji, gdy przedmiot ten nie jest i jednocześnie nie może być wykorzystywany w działalności trwale i to niezależnie od woli podatnika, przy czym chodzi tu o takie wady fizyczne budynków i budowli, które w sposób stały, a nie przejściowy uniemożliwiają korzystanie z nich przez przedsiębiorcę, zgodnie z celem działalności, jak również inne występujące przeszkody faktyczne" (wyrok NSA z dnia 1 czerwca 2011 r. II FSK 151/10, Lex nr 992204),

- "przez względy techniczne należy rozumieć uwarunkowania konstrukcyjne obiektu będącego w posiadaniu podatnika oraz względy organizacyjne związane ze sposobem prowadzenia przez niego działalności gospodarczej" (wyrok NSA z dnia 7 października 2010 r. II FSK 2080/08, Lex nr 745721),

- "względy techniczne to takie, które mają związek ze stanem technicznym budynku, powodujące, że przedmiot opodatkowania podatkiem od nieruchomości nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia konkretnej działalności wykonywanej przez przedsiębiorcę, a do tego rodzaju przyczyn nie mogą zostać zaliczone przyczyny technologiczne, ekonomiczne czy finansowe (wyrok NSA z dnia 22 czerwca 2007 r. II FSK 773/06, Lex nr 339937)",

- pojęcie względów technicznych nie obejmuje swoim zakresem technologicznych, ekonomicznych, jak również finansowych przyczyn braku możliwości wykorzystywania przedmiotu opodatkowania do prowadzenia działalności gospodarczej, ma ono bowiem normatywny kontekst determinowany kryteriami formalnymi właściwymi dla przepisów prawa budowlanego. Wyjątek ustawowy powinien być interpretowany ściśle, a więc wykładnia rozszerzająca tego wyjątku jest niedopuszczalna (wyrok NSA z dnia 7 lutego 2014 r., II FSK 458/12),

- przez pojęcie "nie mogą być wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych" należy rozumieć - w odniesieniu do budynków - sytuację, w której istniejąca w roku podatkowym zabudowa jest w takim stanie technicznym, że nie może być wykorzystywana (nie nadaje się) do prowadzenia działalności gospodarczej, nawet po realizacji prac remontowych (odtworzeniowych) oraz adaptacyjnych, których efektem nie jest powstanie nowego budynku (wyrok NSA z dnia 3 kwietnia 2014 r., II FSK 821/12 i WSA w Gliwicach z 5 lipca 2010 r., I SA/Gl 367/09,

- przeszkody, które nie pozwalają na eksploatację przedmiotu opodatkowania, muszą istnieć w danym momencie, ale również mają mieć charakter trwały. Przesłanka trwałości ze swej istoty odnosi się do przyszłości, co jest ewidentne, i rozważania natury semantycznej nie zmieniają tego faktu. Nie można zatem tej przesłanki wiązać tylko z rokiem podatkowym ale również należy ją odnieść do przyszłych okresów podatkowych. Ograniczenie jej tylko do danego roku podatkowego nie tylko nie znajduje uzasadnienia w treści przepisu, ale ewidentnie im przeczy (wyrok WSA w Krakowie z dnia 27 lutego 2014 r., I SA/Kr 1929/13). Wszystkie powołane orzeczenia dostępne są na stronach internetowych: www.orzecznictwo.nsa.gov.pl).

Także w piśmiennictwie wskazuje się (zob. L. Etel, S. Presnarowicz, G. Dudar, Podatki i opłaty lokalne. Podatek rolny. Podatek leśny, Warszawa 2008, Komentarz do art. 1a, Lex/el), że jeżeli stan techniczny budynku jest katastrofalny i grozi zawaleniem, bez odwoływania się do prawa budowlanego należy stwierdzić, że nie może tam być prowadzona działalność gospodarcza ze względów technicznych.

Przedstawione poglądy, które Wojewódzki Sąd Administracyjny w składzie orzekającym podziela, prowadzą do wniosku przeciwnego niż przedstawiony przez stronę, a sprowadzający się do konkluzji, że "względy techniczne" dotyczą złego, nieodpowiadającego prowadzonej działalności gospodarczej stanu technicznego danego przedmiotu opodatkowania. W ocenie Sądu nie każda obiektywna przyczyna złego stanu technicznego budynku uniemożliwia prowadzenie działalności gospodarczej lecz tylko taka, która prowadzi do oceny, iż jest on w stanie katastrofalnym, grożącym jego zawaleniem (por. wyrok NSA z dnia 29 marca 2012 r., II FSK 1860/10). "Względy techniczne" nie mogą być utożsamiane z przeszkodami o charakterze przejściowym, wynikającymi z woli podatnika i podejmowanych w ramach prowadzonej działalności gospodarczej decyzji o remontach, przekształceniach, adaptacjach czy też zmianie przeznaczenia.

Okoliczność, iż przedmiot, ze względów technicznych, nie jest i nie może być wykorzystany do prowadzenia tej działalności, musi zostać indywidualnie zbadana i wykazana przy uwzględnieniu stanu faktycznego danej sprawy.

Zdaniem Sądu, organy podatkowe przeprowadziły postępowanie podatkowe prawidłowo, a SKO nie naruszyło wymienionych w skardze przepisów: art. 121 § 1, art. 127, art. 122, art. 187 § 1, art. 180 i art. 197 O.p. Materiał zgromadzony w sprawie pozwalał bowiem Kolegium na jej załatwienie. Zresztą, z uzasadnienia skargi wynika, że strona kwestionuje przede wszystkim dokonaną przez organ ocenę materiału dowodowego.

Ze stanu faktycznego wynika, że sporny w zakresie opodatkowania w 2011 r. podatkiem od nieruchomości budynek (w zakresie górnych kondygnacji) był w tym okresie zdewastowany i wymagał w trybie pilnym przeprowadzenia i wykonania napraw. Potwierdzają to załączone do akt sprawy:

- opinia mgr. inż. M. R. z października 2007 r. (k. 159 – 166 akt adm.),

- opinia mgr inż. E. O. z dnia 26 stycznia 2012 r. (k. 176 – 196),

- decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego miasta L. z dnia [...] marca 2012 r. o nakazie usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w części obejmującej I i II piętro budynku przetwórni nr 3 przy ul. T. w L. oraz o zakazie użytkowania I i II piętra budynku przetwórni nr 3 przy ul. T. w L. do czasu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości (k. 197), oraz

- wykonana na zlecenie SKO w dniu 5 maja 2014 r. dokumentacja fotograficzna (k. 74-77)

Dowody te nie wskazują jednak, aby przedstawione w nich budynki były w stanie tak katastrofalnym, by groziły zawaleniem i nie mogły zostać wyremontowane. Przeciwnie, w obu opiniach stwierdzono, że pomimo zużycia w ponad 50 % i złego stanu technicznego, zagrażającemu bezpieczeństwu ludzi i mienia, obiekty kwalifikują się do remontu i możliwa jest ich adaptacja (opinia. M. R/ – k. 160 i opinia E. O. – k. 21).

Zgodzić się należy także z SKO, że również decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2012 r. o nakazie usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości oraz o zakazie użytkowania I i II piętra budynku przetwórni nr 3 przy ul. T. w L. do czasu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości nie pozwala na przyjęcie, że budynku tego nie można naprawić. Przeciwnie wynika z niej, że po przeprowadzeniu w nim remontu (po usunięciu nieprawidłowości), budynek dalej będzie mógł być użytkowany.

Kolegium nie przekroczyło także zasady swobodnej oceny dowodów oceniając w powiązaniu w powyższymi dowodami przedstawioną przez organ pierwszej instancji dokumentację fotograficzną i stwierdzając, że pomimo fatalnego stanu budynków, możliwa jest ich modernizacja, a zatem w tym przypadku nie wystąpiły "względy techniczne", na które wskazuje strona.

Nie jest też dowolna argumentacja organu dotycząca przedmiotu prowadzonej przez stronę działalności. To, że spółka posiada strony w internecie, z których wynika, że prowadzi działalność w zakresie archiwizowania, nie oznacza, że nie może okazjonalnie dokonywać czynności związanych z innym przedmiotem działalności, uwidocznionym w KRS.

Ze wyżej podanych względów, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.