Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 754/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-10-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 105 § 1
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 28 ust. 2, art. 3 pkt 20 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 9
journal: Dz.U. 2019 poz 1186
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Groński (spr.), , Sędzia WSA Artur Kuś, Sędzia WSA Andrzej Siwek, Protokolant specjalista Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 października 2019 r. sprawy ze skargi J. U. i W. U. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2019 r. znak [...] w przedmiocie uchylenia decyzji i umorzenia postępowania nieważnościowego uchyla zaskarżoną decyzję


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] lutego 2019 r., znak: [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "GINB"), działając w oparciu o art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096, dalej: "k.p.a."), po rozpatrzeniu odwołania [...], od decyzji Wojewody [...] z [...] września 2018 r., znak: [...], odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z [...] września 2014 r., Nr [...], znak: [...], w przedmiocie zmiany pozwolenia na budowę, uchylił zaskarżoną decyzję w całości oraz umorzył postępowanie organu I instancji.

Z akt sprawy wynika, że decyzją z [...] września 2018 r., znak: [...], Wojewoda [...] odmówił stwierdzenia, po wszczęciu postępowania na wniosek [...], nieważności decyzji Starosty [...] z [...] września 2014 r., Nr [...], znak: [...] (zmieniającej decyzję Starosty [...] z [...] kwietnia 2014 r., Nr [...], znak: [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej [...] pozwolenia na budowę budynku usługowo - mieszkalnego wraz ze zjazdem z drogi gminnej na działkach nr ewid. [...] położonych przy ul. [...] w [...]), w części dotyczącej projektu budowlanego, polegającej na poszerzeniu zakresu opracowania o dwa lokale usługowe na parterze i trzy mieszkania na piętrze budynku.

Od powyższej decyzji z [...] września 2018 r., znak: [...],[...] wnieśli odwołanie do GINB.

Wydając powołaną na wstępie decyzję GINB ocenił, że odwołujący się nie mają przymiotu strony w niniejszym postępowaniu. Zwrócił uwagę, że art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, wprowadzony do systemu prawa ustawą z 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2003 r., Nr 80, poz. 718), miał na celu ograniczenie katalogu stron, ustalonego dotąd wyłącznie w oparciu o unormowanie art. 28 k.p.a. w postępowaniach w sprawie pozwolenia na budowę. Jednocześnie wskazał na orzecznictwo sądowoadministracyjne, w tym wyrok NSA w wyroku z 5 kwietnia 2007 r., sygn. akt II OSK 598/06, z którego wynika, że sprawy o stwierdzenie nieważności pozwolenia na budowę lub o wznowienie postępowania w takiej sprawie są prowadzone w nadzwyczajnych trybach postępowań administracyjnych, jednakże nie zmienia to ich zasadniczego przedmiotu, czyli problemu udzielenia pozwolenia na budowę. Ponadto zauważył, że postępowanie w sprawie zmiany pozwolenia na budowę wszczynane jest w sprawie nowej w stosunku do rozstrzygniętej wcześniej decyzją o pozwoleniu na budowę i ograniczone merytorycznie tylko do zakresu dokonywanej zmiany projektu budowlanego i decyzji o pozwoleniu na budowę. W związku z tym również obszar oddziaływania obiektu powinien, co do zasady, być ustalany odpowiednio do zakresu tej zmiany.

GINB wskazał, że [...] swój interes prawny do udziału w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji Starosty [...] z [...] września 2014 r., Nr [...], znak: [...], wywodzą z tytułu przysługującego im prawa własności działki nr ewid. [...] położonej w miejscowości [...]. Powyższe potwierdza treść Księgi Wieczystej Nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w [...], IV Wydział Ksiąg Wieczystych. Decyzja Starosty [...] z [...] września 2014 r., Nr [...], znak: [...], dotyczy zaś projektu, który przewiduje budowę nowej części budynku o funkcji usługowo - mieszkalnej z dwoma lokalami usługowymi na kondygnacji parteru i trzema mieszkaniami na piętrze budynku. Będzie to budynek murowany w technologii tradycyjnej, niepodpiwniczony z żelbetowymi stropami w części kondygnacji nad parterem (pod mieszkaniami) i klatką schodową. Część wejściowa do lokali usługowych została wyeksponowana, wysunięta i przekryta stropodachem o konstrukcji żelbetowej, (zob. proj. bud. opis projektu zagospodarowania terenu część B projektowane zagospodarowanie pkt 1 przyjęte rozwiązania projektowe str. 2). Jak wynika z zamiennego projektu zagospodarowania terenu, narożnik projektowanego budynku usługowo - mieszkalnego (o wysokości w kalenicy - 8,83 m.) dobudowanego do budynku usługowo - mieszkalnego objętego decyzją Starosty [...] z [...] kwietnia 2014 r., Nr [...] znak: [...] został usytuowany w odległości ok. 6 m od granicy działki o nr ewid. [...] należącej do skarżących. Sporny budynek został zaprojektowany na działce nr ewid. [...] usytuowanej naprzeciwko działek budowlanych nr ewid. [...] (zob. proj. bud. projekt zagospodarowania terenu rys. S1). Wobec powyższych okoliczności GINB stwierdził, że działka nr ewid. [...] nie znajduje się w obszarze oddziaływania projektowanej inwestycji. Sporne przedsięwzięcie nie powoduje bowiem jakichkolwiek ograniczeń, które wynikałyby z obowiązujących przepisów prawa - w zakresie możliwości zagospodarowania działki nr ewid. [...]. W szczególności działka nr ewid. [...] nie znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji wyznaczonym w oparciu o przepis § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r., w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1422), dotyczącego odległości budynku od granicy z sąsiednią działką budowlaną. Ponadto nie znajduje się ona w obszarze oddziaływania inwestycji wyznaczonym w oparciu o przepis § 13 rozporządzenia (dotyczącego przesłaniania obiektów budowlanych), przepis § 57 (dotyczący nasłonecznienia pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi) oraz przepis § 60 ust. 1 (dotyczący nasłonecznienia pokoi mieszkalnych). Dodatkowo realizacja zaplanowanego przedsięwzięcia nie pozbawi nieruchomości skarżącej dostępu do drogi publicznej oraz dostępu do szeroko rozumianych mediów (woda, ciepło, prąd, telekomunikacja), nie wpływa na warunki ochrony przeciwpożarowej (§ 271 i nast. rozporządzenia) usytuowanego na niej obiektu (istniejącego, jak i potencjalnych).

Powyższa decyzja została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez [...], w której wskazali, że jedynie wizja lokalna wyjaśniłaby stan faktyczny oraz, że nie mogą pogodzić się z zaistniałymi nieprawidłowościami. Zwrócili uwagę na bezprawne zaprojektowanie części nieruchomości na gminnej własności tj. na działce o nr. geod. [...]. Zwrócili także uwagę, że działka nr ewid. [...] jest w ich posiadaniu ( dzierżawa) i jest przeznaczona do dołączenia do nieruchomości skarżących o nr ewid. [...].

W uzupełnieniu skargi z dnia 21 października 2019 r. profesjonalny pełnomocnik skarżących zarzucił zaskarżonej decyzji:

1. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj.:

a) art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlanego w zw. z art. 28 k.p.a., poprzez przyjęcie, że skarżący nie legitymują się interesem prawnym w przedmiotowej sprawie, a w konsekwencji błędne uznanie, że nie przysługuje im przymiot strony postępowania nieważnościowego. w sytuacji gdy w toku postępowania wykazali swój interes prawny; i

b) art. 3 pkt 20 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego przez wadliwe określenie obszaru oddziaływania spornego zamierzenia inwestycyjnego;

c) § 12, § 13, § 57, § 60 i § 271 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie w zw. z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego przez przyjęcie, że w przedmiotowej sprawie wyłącznie wyżej wymienione normy stanowią podstawę do określenia obszaru oddziaływania inwestycji, podczas gdy do przepisów odrębnych, w rozumieniu art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, należą również przepisy dotyczące prawa cywilnego w zakresie ochrony prawa własności;

2. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj.:

a) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 136 k.p.a., poprzez zaniechanie zebrania w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, wobec czego GINB nie podjął wszelkich czynności niezbędnych dla wyjaśnienia stanu faktycznego i ustalenie obszaru oddziaływania spornej inwestycji budowlanej oraz ograniczenia w sposobie zagospodarowania nieruchomością skarżących.

b) art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie sprawy w sposób nie budzący zaufania jego uczestników do władzy publicznej, lecz je deprecjonujący;

c) art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania, jako konsekwencja uznania, iż skarżący nie posiadają przymiotu strony w postępowaniu nieważnościowym.

W związku z powyższym zarzutami, pełnomocnik skarżących wniósł:

1. na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a. o uchylenie zaskarżonej decyzji,

2. o zasądzanie od GINB kosztów postępowania sądowego,

3. o przyznanie kosztów pomocy prawnej świadczonej skarżącym z urzędu, oświadczając, że koszty te nie zostały uiszczone ani w całości ani w części.

W uzasadnieniu pełnomocnik skarżących powołał się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym przyjmuje się, że do przepisów odrębnych, wpływających na obszar oddziaływania obiektu należą nie tylko przepisy rozporządzeń określających warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, przepisy z zakresu ochrony środowiska oraz zagospodarowania przestrzennego, ale także przepisy prawa cywilnego w zakresie ochrony prawa własności, a przez ograniczenie możliwości zagospodarowania działki sąsiedniej należy rozumieć także utrudnienia w korzystaniu z nieruchomości zgodnie z jej przeznaczeniem (np. wyroki NSA z dnia: 8 czerwca 2011 r., sygn. akt: II OSK 1296/10, Lex nr 1083596; 26 czerwca 2012 r., sygn. akt: II OSK 1613/11, Lex nr 1217437; 17 kwietnia 2014 r. sygn. akt: II OSK 1899/13, Lex nr 1481894). Wskazał zatem, że podstawą do wyprowadzenia ochrony interesu skarżących są również przepisy prawa rzeczowego, jakim jest chronione przez Konstytucję RP prawo własności. Zwrócił uwagę na treść art. 140 k.c., zgodnie z którym w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego właściciel może, z wyłączeniem innych osób, korzystać z rzeczy zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem swego prawa, w szczególności może pobierać pożytki i inne dochody z rzeczy. W tych samych granicach może rozporządzać rzeczą.

Pełnomocnik skarżących stwierdził, że GINB ograniczył się w analizie przymiotu strony wnoszącego do zbadania tylko, czy przedmiotowa inwestycja nie narusza rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Stwierdził, że zachowane zostały przewidziane tymi przepisami stosowne odległości jak również zachowane jest prawidłowe oświetlenie pomieszczeń i naświetlenie samej nieruchomości i na tej podstawie uznał, brak przymiotu strony skarżących, jako właścicieli nieruchomości bezpośrednio graniczącej z nieruchomością objętą przedmiotową inwestycją. Ocenił, że taka argumentacja GINB jest błędna, szczególnie, że skarżący podnosili, iż odległość inwestycji od granicy ich działki jest niezgodna z przepisami. Wskazał, że obszar oddziaływania obiektu budowlanego nie może być utożsamiany tylko i wyłącznie z zachowaniem przez inwestora wymogów określonych przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury, ale należy również rozważyć, czy tego rodzaju inwestycja będzie w sposób negatywny oddziaływać na nieruchomość sąsiednią, np. stanowiąc źródło nadmiernej emisji hałasu i w ten sposób wpływać na możliwość jej zagospodarowania, wskazał na przykłady z orzecznictwa NSA (np. wyroki NSA z dnia: 6 czerwca 2013 r., sygn. akt: II OSK 332/12, LEX nr 1352906; z dnia 26 listopada 2018 r. sygn. akt: II OSK 524/18). Pełnomocnik skarżących zwrócił dodatkowo uwagę na treść art. 5 ust. 1 Prawa budowlanego, zgodnie z którym obiekt budowlany wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając poszanowanie, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich. Wskazał, że skarżący zwracali uwagę na naruszenie normy prawa materialnego tj. art. 140 k.c. oraz miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, gdyż na tym terenie można prowadzić jedynie działalność nieuciążliwą, przekroczono linie zabudowy, rozbudowa zaprojektowana jest na działce [...], która na całej długości graniczy z działką skarżących, brak jest drogi wewnętrznej i części biologicznie czynnej, podniesiono teren o 1,5 m., co skutkuje zacienieniem działki skarżących, okna inwestycji wychodzą na działkę skarżących bez zachowania prawidłowego odstępu od granicy i pozbawiają skarżących prywatności, składowane są przy ich granicy odpady warsztatowe i zamontowano świecącą reklamę i z tego m.in. wywodzili ograniczenia w zagospodarowaniu sąsiednich i własnej nieruchomości, czego GINB nie próbował wyjaśnić. Wskazane zaś przez skarżących argumenty dotyczące uciążliwości korzystania z ich nieruchomości związane z elementami zatwierdzonego projektu zamiennego stanowią, iż skarżący mają przymiot strony w niniejszej sprawie.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:

Skarga podlega uwzględnieniu, albowiem zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania w postaci art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego i art. 3 pkt 20 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego, a naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy.

W ocenie Sądu zasadne okazały się zarzuty dotyczące błędnej oceny organu o braku interesu prawnego [...] w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z [...] września 2014 r., Nr [...], znak: [...], w przedmiocie zmiany pozwolenia na budowę.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że postępowanie, którego dotyczy skarga ma charakter nadzwyczajny, dotyczy bowiem wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji zmieniającej pozwolenie na budowę. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym istniały przez pewien czas istotne rozbieżności dotyczące zastosowania odpowiedniej normy regulującej kwestię interesu prawnego w takim postępowaniu. Sprowadzały się one do zasadniczej kwestii: czy interes prawny w takich sprawach wywodzony jest na zasadach ogólnych tj. w oparciu o art. 28 k.p.a., czy też – analogicznie jak w zwyczajnym trybie w sprawie pozwolenia na budowę – na podstawie art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. Aktualnie przeważający wydaje się pogląd, że art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, w którym ustawodawca posługuje się sformułowaniem: "w sprawie pozwolenia na budowę" dotyczy zarówno postępowań prowadzonych w postępowaniu zwyczajnym, jak i w jego trybach nadzwyczajnych, czyli także w sprawie stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę. W dominującym orzecznictwie NSA przyjmuje się również, że wobec materialnoprawnej tożsamości spraw prowadzonych w trybie zwykłym i trybie nadzwyczajnym brak jest racjonalnych podstaw do różnicowania kręgu stron postępowania nadzwyczajnego w stosunku do postępowania zwykłego (por. wyroki NSA z dnia: 28 marca 2007 r., sygn. akt II OSK 208/06, 16 marca 2009 r., sygn. akt II OSK 1540/08, 17 listopada 2011 r., sygn. akt II OSK 1630/10, 25 kwietnia 2014 r., sygn. akt II OSK 2872/12, 10 grudnia 2014 r., sygn. akt II OSK 1294/13, 18 marca 2015 r., sygn. akt II OSK 1952/13). Co jednak istotniejsze na gruncie niniejszej sprawy, należy zauważyć, że art. 28 k.p.a., wbrew pozorom, nie decyduje wprost o interesie prawnym określonej osoby, lecz wskazuje, że stroną może być osoba takim interesem dysponująca. Natomiast o interesie prawnym, o którym mowa w art. 28 k.p.a. decydują przepisy prawa materialnego, zawierające normy prawne determinujące prawa i obowiązki podmiotów uczestniczących w obrocie prawnym. W konsekwencji, o ile możliwe jest wywiedzenie z określonej normy prawa materialnego prawa lub obowiązku, o tyle określony podmiot może opierać na tym swój interes prawny i być stroną postępowania administracyjnego. Z tego też powodu należałoby co do zasady przyjąć, że dokonanie błędnej oceny kwalifikacji podmiotu jako strony postępowania stanowi naruszenie norm prawa materialnego, w oparciu, o które ta ocena następuje, choć rezultat tej oceny przybierze zawsze wyraz procesowy, polegający na wadliwym zastosowaniu art. 61a § 1 k.p.a., art. 105 § 1 k.p.a., art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., czy wreszcie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. Takim przepisem prawa materialnego, w oparciu o który dokonywana jest ocena przymiotu strony, w postępowaniu o pozwolenie na budowę (oraz w trybach nadzwyczajnych dotyczących tego pozwolenia), jest właśnie art. 28 ust, 2 Prawa budowlanego. Co jednakże wymaga podkreślenia, przepis ten nie stanowi zwieńczenia procesu poszukiwania normy prawa materialnego, w oparciu o który oceniany jest interes prawny strony, lecz powinien być punktem wyjścia do poszukiwania tzw. przepisów odrębnych, na podstawie których można określić ewentualne ograniczenia w możliwości zagospodarowania działki, co z kolei determinuje istnienie tej legitymacji procesowej.

Stosownie do art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Pojęcie "obszar oddziaływania obiektu" został zdefiniowany w art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego. Zgodnie z tym przepisem przez obszar taki należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu terenu. Stroną postępowania o pozwolenie na budowę są zatem, oprócz inwestora, właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy takich nieruchomości, które znajdują się w otoczeniu przedmiotowego obiektu budowlanego wyznaczonym na podstawie odrębnych przepisów, które to przepisy wprowadzają jednocześnie związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tych nieruchomości.

Nie można zgodzić się ze stanowiskiem wyrażonym przez GINB, że zachowanie przez daną inwestycję odległości przyjętych w przepisach określających warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, przesądza o tym, że nieruchomości sąsiadujące nie znajdują się w obszarze jej oddziaływania. Należy mieć bowiem na względzie, że w definicji "obszaru oddziaływania obiektu" zawartej w art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego jest mowa o terenie wyznaczonym w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. Tymczasem do przepisów odrębnych, w rozumieniu art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego należą nie tylko przytoczone przez organ przepisy regulujące warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Takimi przepisami mogą być chociażby przepisy ustawy o ochronie przyrody, ustawy o drogach publicznych, czy też z zakresu ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów. W ocenie Sądu do przepisów tych należy zaliczyć także tzw. normy hałasowe, których potencjalne przekroczenie może wywoływać tego rodzaju uciążliwości, że będą w sposób bezpośredni wpływać na możliwość swobodnego i zgodnego z przeznaczeniem zagospodarowania działki.

Jak słusznie podniósł NSA w wyroku z dnia 14 marca 2018 r., sygn. akt II OSK 778/17 jedną z podstawowych zasad procesu inwestycyjnego jest poszanowanie uzasadnionych interesów osób trzecich, a w szczególności właścicieli nieruchomości sąsiadujących z działką inwestora. W konsekwencji zatem, jeżeli obowiązują przepisy prawa materialnego, które nakładają na inwestora określone obowiązki czy ograniczenia związane z zabudową jego nieruchomości, to status strony przysługuje właścicielom działek sąsiadujących, których interes prawny jest właśnie chroniony tymi przepisami. ustalenie kręgu stron musi być uzależnione zasięgiem oddziaływania inwestycji na nieruchomości położone w sąsiedztwie w świetle przepisów Prawa budowlanego, ale także prawa zagospodarowania przestrzennego, ochrony przyrody i środowiska, prawa wodnego, prawa cywilnego. Kluczowe znaczenie ma w tym przypadku ustalenie oddziaływania konkretnej uciążliwości, co do których przepisy prawa ustanawiają ograniczenia celem ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich (por. także wyrok NSA z 12 czerwca 2008 r. sygn. II OSK 650/07, wyrok NSA z 12 kwietnia 2007 r. II OSK 734/06).

Ponadto, wymaga podkreślenia, że wystarczy potencjalny negatywny wpływ na sąsiadującą działkę budowlaną, gdyż przymiot strony nie jest związany z naruszeniem interesu prawnego lecz samym faktem jego istnienia i potencjalną możliwością jego naruszenia. Przyjęcie odmiennej interpretacji prowadziłoby do sytuacji, gdy o oddziaływaniu obiektu budowlanego można by twierdzić wyłącznie w przypadku naruszenia przepisów techniczno-budowlanych. Tymczasem dla inwestycji niezgodnej z przepisami techniczno-budowlanymi nie powinna w ogóle zostać wydana decyzja zezwalająca na budowę. Ustalenie kręgu stron ma zatem inny charakter, niż sama ocena prawidłowości zatwierdzanego projektu budowlanego. Strony powinny mieć przede wszystkim zagwarantowany udział w postępowaniu, w celu chociażby wglądu do dokumentacji projektowej i przedstawienia swoich racji opartych na uzasadnionych interesach w świetle obowiązującego porządku prawnego. Z tych też przyczyn obszar oddziaływania obiektu budowlanego nie może być utożsamiany wyłącznie z zachowaniem przez inwestora wymogów określonych przepisami techniczno-budowlanymi, albowiem budowany obiekt może wprowadzać ograniczenie w zagospodarowaniu terenu, co nie oznacza, że jego realizacja jest niezgodna z obowiązującymi przepisami (co jak wskazano wyżej powinno prowadzić do odmowy pozwolenia na budowę). Jeszcze raz należy podkreślić, że do wspomnianych przepisów odrębnych, które mogą decydować o potencjalnym ograniczeniu w zagospodarowaniu działki należą także normy hałasu, co ma istotne znaczenie szczególnie przy różnego rodzaju usługach uciążliwych dla otoczenia np. stacji kontroli pojazdów lub warsztatów samochodowych. Należy przy tym podkreślić, że przymiot strony nie zależy od tego, czy oddziaływanie zakładu na nieruchomości sąsiednie przekracza dopuszczalne normy, ale od tego czy w ogóle zakład ten na konkretne nieruchomości oddziałuje.

Przenosząc powyższe rozważania i uwagi na grunt niniejszej sprawy należy zauważyć, że przedmiotem postępowania jest wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty [...] z [...] września 2014 r., Nr [...], znak: [...], w przedmiocie zmiany pozwolenia na budowę. Zmiana ta dotyczy powiększenia inwestycji polegającej na budowie budynku usługowo - mieszkalnego wraz ze zjazdem z drogi gminnej o dwa lokale usługowe na parterze i trzy mieszkania na piętrze budynku. W rezultacie zatwierdzenia projektu powierzchnia zabudowy zwiększyła się z 888,60 m2 do 1347,34 m2, powierzchnia użytkowa z 931,10 m2 do 1472,36 m2, kubatura z 3826,66 m2 do 6998,00 m2 a liczba mieszkań z 3 (o łącznej powierzchni użytkowej 146,24 m2) do 6 mieszkań (o łącznej powierzchni użytkowej 299,38 m2). W konsekwencji sąsiadujący bezpośrednio z działką skarżących obiekt budowlany został znacznie powiększony, co nie pozostaje bez wpływu na sąsiednie nieruchomości. Co jednak istotniejsze, należy zwrócić uwagę na charakter samej inwestycji. Inwestor bowiem, w bezpośrednim sąsiedztwie zabudowy mieszkaniowej, jednorodzinnej, która, zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania terenu zatwierdzonego Uchwałą Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] grudnia 2012 r., położona jest na terenach usług nieuciążliwych, zrealizował obiekt będący warsztatem samochodowym lub stacją kontroli pojazdów. Wprawdzie w świetle § 6 pkt 5 planu wyjaśniono, że przez usługi nieuciążliwe rozumie się inwestycje z zakresu usług w przypadku, gdy te inwestycje nie wymagają sporządzenia raportu odziaływania na środowisko. Niemniej nie zmienia to w żadnym wypadku charakteru inwestycji i uciążliwości związanych z jej użytkowaniem dla otoczenia, w kontekście oceny interesu prawnego właścicieli działek sąsiednich. Wprawdzie stacja kontroli pojazdów, czy też warsztat samochodowy nie jest inwestycją mogącą (zawsze czy potencjalnie) oddziaływać na środowisko i nie podlega konieczności sporządzenia raportu i uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację inwestycji. Nie oznacza to jednak, że inwestycja taka jest wyłączona z zakresu regulacji zawartej w § 11 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Zdefiniowane w § 11 ww. rozporządzenia uciążliwości jak hałas, czy drgania mogą zostać zmierzone niezależnie od tego, czy inwestycja podlega ocenie środowiskowej. Normy dopuszczalnego hałasu określone dla nieruchomości zabudowanych budynkiem mieszkalnym reguluje zaś rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 roku w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (t.j. Dz. U. z 2014 poz. 112). Co dodatkowo istotne, funkcjonowanie warsztatów samochodowych, czy też stacji kontroli pojazdów, regulowane jest kolejnymi przepisami, które powinny być wzięte pod uwagę przez organ architektoniczno-budowlany. Należy chociażby wskazać na § 2 rozporządzenia Ministra Transportu i Budownictwa z dnia 10 lutego 2006 roku w sprawie szczegółowych wymagań w stosunku do stacji przeprowadzających badania techniczne pojazdów (Dz. U. z 2006 Nr 40, poz. 275), zgodnie z którym stacja kontroli pojazdów powinna posiadać nie tylko stanowiska kontrolne do wykonywania badań technicznych pojazdów, ale także stanowisko zewnętrzne do pomiarów akustycznych. Zgodnie zaś z § 17 ust. 1 tego rozporządzenia, stanowisko zewnętrzne powinno znajdować się na zewnątrz pomieszczenia stacji kontroli pojazdów, zaś w ust. 2 określono wymiary tego stanowiska. Organ, analizujący obszar oddziaływania obiektu, zobowiązany jest zatem do wzięcia pod uwagę, że praca stacji kontroli pojazdów generuje hałas uciążliwy dla otoczenia, nie wspominając już o tym, że zobowiązany jest do weryfikacji, czy inwestycja spełnia wszystkie warunki techniczne i czy nie powoduje zagrożenia przekroczenia norm hałasu. W ocenie Sądu nie ulega wątpliwości, że właściciel nieruchomości graniczącej z nieruchomością przeznaczoną na tego rodzaju inwestycję ma interes prawny w ustaleniu, że jest ona zaprojektowana zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa budowlanego, w tym również z poszanowaniem uwarunkowań środowiskowych. Uciążliwości związane z potencjalnym przekroczeniem dopuszczalnych norm hałasu stanowią z całą pewnością o konieczności przyznania przymiotu strony podmiotom władającym sąsiednią nieruchomością. To z kolei umożliwia skuteczną ochronę przed przyszłymi skutkami zamierzenia inwestycyjnego. Właściciel sąsiedniej nieruchomości powinien dysponować prawnymi instrumentami ochrony własnej sytuacji prawnej, w tym ochrony przed potencjalnym ograniczeniem zagospodarowania własnej nieruchomości, korzystania z funkcji mieszkalnych swojego budynku i wszelkich praw wynikających z chronionego w Konstytucji RP prawa własności. Skoro z akt sprawy wynika, że w powstałym budynku usługowym (oraz na zewnątrz tego budynku) prowadzone są prace naprawcze przez 12 godzin dziennie, a nawet całodobowo, zaś Wojewoda [...] sam stwierdza w decyzji z dnia [...] września 2018 r., że inwestycja ta może wywoływać uciążliwości, to – w świetle poczynionych wyżej uwag – nie może być wątpliwości, że właścicielom sąsiedniej działki budowlanej przysługuje interes prawny w niniejszym postępowaniu. Nie powoduje to rzecz jasna, że decyzja objęta wnioskiem o stwierdzenie nieważności, dotknięta jest z pewnością wadą kwalifikowaną, powodującą jej nieważność, gdyż o tym rozstrzyga organ w kolejnym etapie – merytorycznego badania zasadności wniosku.

Rozpatrując na nowo odwołanie [...], GINB związany będzie oceną prawną wyrażoną w uzasadnieniu niniejszego wyroku i rozpozna merytorycznie zarzuty dotyczące decyzji Wojewody [...] z [...] września 2018 r., znak: [...], odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z [...] września 2014 r., Nr [...], znak: [...], w przedmiocie zmiany pozwolenia na budowę.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, dalej: p.p.s.a.) orzekł jak w wyroku.