Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 409/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-12-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Beata Sobocha (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Piotr Przybysz, sędzia WSA Aneta Trochim-Tuchorska, Protokolant referent stażysta Magdalena Gajewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi B. P. i A. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie zmiany decyzji ostatecznej ustalającej wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego na 2013 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz B. P. i A. P. kwotę 200 zł (słownie: dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Jak wynika z akt sprawy, Wójt Gminy N. decyzją z [...] stycznia 2013 r. ustalił B.P. i A.P. (dalej zwani Skarżącymi) wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego na 2013 rok na kwotę 96,00 zł za nieruchomość położoną w N. przy ul. [...]. Kwota 96,00 zł obejmuje: 1. podatek rolny w kwocie zero złotych, 2. podatek od nieruchomości w kwocie 93,00 zł i 3. podatek leśny w kwocie 3,00 zł.

Zawiadomieniem z 1 sierpnia 2013 r. Starosta P. poinformował m.in. organ podatkowy o ujawnieniu w ewidencji gruntów zmiany klasyfikacji części gruntów wchodzących w skład opodatkowanej nieruchomości (w wyniku zmiany uległa zmianie powierzchnia oznaczona w ewidencji jako grunty zadrzewione i zakrzewione (- 0,3505) oraz pastwiska trwałe (-0,959), a część w/w nieruchomości oznaczona została w ewidencji jako droga - dr (0,4464).

W związku z powyższym Wójt Gminy N. decyzją z [...] kwietnia 2014 r. (poprzedzoną postanowieniami opartymi na art. 165 i art. 200 Ordynacji podatkowej), działając na podstawie art. 254 § 1 Ordynacji podatkowej, zmienił własną decyzję z [...] stycznia 2013 r. ustalającą wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego na 2013 rok za nieruchomość położoną w N. przy ul. [...] - na kwotę 96,00 zł - poprzez ustalenie nowej kwoty łącznego zobowiązania pieniężnego za 2013 rok - na kwotę 756,00 zł obejmującą: 1. podatek rolny w kwocie zero złotych, 2. podatek od nieruchomości w kwocie 753,00 zł i 3. podatek leśny w kwocie 3,00 zł.

Skarżący złożyli odwołanie od powyższej decyzji kwestionując opodatkowanie działki numer ewid. [...] i [...]. Zdaniem Skarżących działka [...] powinna być nadal opodatkowana podatkiem rolnym, a nie podatkiem od nieruchomości.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z [...] listopada 2014 r. utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy N.

SKO wyjaśniło, że art. 254 § 1 Ordynacji podatkowej pozwala na zmianę decyzji ostatecznej w razie zmiany okoliczności faktycznych zaistniałej po doręczeniu tej decyzji. Możliwość zastosowania trybu z art. 254 Ordynacji podatkowej jest uzależniona od zmiany okoliczności faktycznych powstałych po doręczeniu decyzji z [...] stycznia 2013 r., czyli po 15 lutego 2013 r. Z materiału dowodowego znajdującego się w atakach sprawy wynika, iż zawiadomienie o zmianie w danych ewidencji gruntów zostało wydane w związku z decyzją Wójta Gminy N. z [...] grudnia 2012 r. numer [...] o podziale działki o numerze ewid. [...], która stała się ostateczna 28 marca 2013 r. W wyniku tego podziału powstała m.in. działka [...] o powierzchni 0,0084 ha. Stanowiąca drogę, która stała się własnością gminy - działka [...] o powierzchni 0,4427 ha. Ta ostatnia działka stanowi: drogę wewnętrzną (prywatną) o powierzchni 0,4380 ha i podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości - oraz rów o powierzchni 0,0047 ha, który jest zwolniony z podatku. Grunt działki [...] i grunt działki [...] o powierzchni 4.380 m2 w ewidencji oznaczone są symbolem "dr", a grunt działki [...] o powierzchni 84 m2 - symbolem "W". Działka o numerze ewid. [...] (stanowiąca droga- "dr") podlega podatkowi od nieruchomości. Na taki sposób jej opodatkowania miała wpływ decyzja Wójt Gminy N. z [...] grudnia 2012 r. Grunty działek [...] i [...] nie mogły być opodatkowane podatkiem rolnym, jak domagają się Skarżący, gdyż nie spełniają kryteriów gruntów wymienionych w art. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (j.t. Dz.U. z 2013 r. poz. 1381 ze zm.).

SKO podkreśliło, że organ podatkowy ustalający wysokość zobowiązania, podatkowego nie jest uprawniony do przyjęcia innej podstawy wymiaru podatku niż dane wskazane w ewidencji gruntów.

Skarżący złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Decyzji SKO zarzucili naruszenie przepisów postępowania tj. art. 121, w zw. z art. 124 Ordynacji podatkowej poprzez nieustosunkowanie się do zarzutów naszego odwołania oraz niewyjaśnienie w uzasadnieniu motywów rozstrzygnięcia, a także art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej przez jego niezastosowanie mimo występującej w sprawie konieczności przeprowadzenia postępowania dowodowego w znacznej części. Skarżący zarzucili też naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 1 ustawy o podatku rolnym przez jego błędną wykładnię i zastosowanie.

Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie z kosztów postępowania zgodnie z obowiązującymi przepisami.

Skarżący podnieśli, że jako właściciele gospodarstwa rolnego o pow. łącznej 2 ha 8446 m² nie zgadzają się z decyzją Wójta Gminy N., który uznał, że część tego gospodarstwa tj. działka nr [...] o powierzchni 4.380 m² stanowić ma przedmiot opodatkowania podatkiem od nieruchomości, a nie podatkiem rolnym.

Zdaniem Skarżących SKO nie odniosło się do najważniejszego zarzutu tj., że działka oznaczona w ewidencji numerem [...] o pow. 4.380 m² została jedynie aktem formalno-prawnym dokonującym podziału naszej nieruchomości wskazana, jako przyszła droga niezbędna do obsługi wydzielonych działek, natomiast nie doprowadziła do zmiany sposobu użytkowania tej części naszego gospodarstwa rolnego. Tak samo, jak pozostałe wydzielone działki gruntu, tak i ta oznaczona symbolem "dr" pozostaje użytkiem rolnym. Decyzja zatwierdzająca podział, nie doprowadziła w rzeczywistości do żadnych zmian w sposobie korzystania z naszego gospodarstwa rolnego. Nadal wszystkie działki powstałe w wyniku podziału stanowią całość gospodarczą i są wykorzystywane, jako użytki rolne.

Uznanie, że fragment gospodarstwa rolnego wpisany do ewidencji, jako "droga" powinien być wyłączony z opodatkowania podatkiem rolnym i stać się odrębnym przedmiotem opodatkowania podatkiem od nieruchomości powinno być poprzedzone choćby wydzieleniem tego fragmentu i wyłączeniem go z dotychczasowego sposobu użytkowania. Jeżeli taka okoliczność nie występuje, a organ podatkowy kierując się jedynie wpisem w ewidencji wyłącza taki fragment z dotychczasowego przedmiotu opodatkowania, to dochodzi do kuriozalnej sytuacji w opodatkowaniu gospodarstwa rolnego.

SKO nie odniosło się w ogóle do zarzutu Skarżących dotyczącego braku przedmiotu opodatkowania podatkiem od nieruchomości pasa przyszłej drogi w sytuacji, gdy brak jest jakichkolwiek oznak fizycznego urządzenia drogi, a także kwestii, czy w takich okolicznościach faktycznych, jakie występują w niniejszej sprawie organ podatkowy powinien ustalić dokładnie, czy przedmiotem opodatkowania jest "droga" o ustalonej definicji drogi, zawartej w ustawie o drogach publicznych (tylko ta właśnie ustawa, a nie ustawa o podatku ewidencji gruntów oraz ustawa o podatku od nieruchomości, zawiera legalną definicję pojęcia "droga"), czy też może pominąć jednoznaczne rozstrzyganie tej kwestii.

SKO w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest uzasadniona, jednak nie z przyczyn w niej podanych. Organy podatkowe w niniejszej sprawie zasadniczo prawidłowo zastosowały przepisy ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2010 r. Nr 95, poz. 613), powołane w zaskarżonych decyzjach.

Nie może budzić wątpliwości treść przepisu art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn.: Dz. U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287), przewidującego, że podstawą wymiaru podatku od nieruchomości są dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków, prowadzonej na podstawie tej ustawy i rozporządzenia wykonawczego.

Wydając zatem decyzję ustalającą wymiar podatku od nieruchomości, organy musiały uwzględnić dane zawarte w tej ewidencji odnośnie nieruchomości podatników w takim zakresie, w jakim opisują one parametry nieruchomości, istotne dla wymiaru tego podatku, a to powierzchnię gruntu, jego przeznaczenie i ewentualne dane w zakresie powierzchni użytkowej budynków, jeżeli zawarte są one w tejże ewidencji.

Jak wynika z akt sprawy, zawiadomieniem z dnia 1 sierpnia 2013 r. Starosta P. poinformował m.in. organ podatkowy o ujawnieniu w ewidencji gruntów zmiany klasyfikacji części gruntów wchodzących w skład opodatkowanej nieruchomości (w wyniku zmiany uległa zmianie powierzchnia oznaczona w ewidencji jako grunty zadrzewione i zakrzewione (- 0,3505) oraz pastwiska trwałe (-0,959), a część w.w. nieruchomości oznaczona została w ewidencji jako droga - dr (0,4464).

Przy czym w tym zakresie, co ma najistotniejsze znaczenie dla sprawy doszło do zmiany stosownych oznaczeń i działka o nr ew. [...] posiada aktualnie przeznaczenie jako droga wewnętrzna. Zmiana ta jest o tyle istotna, że nieruchomość ta podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości.

Wpisana zatem do ewidencji zmiana ma kluczowe znaczenie dla zasadności wymierzenia podatku w aktualnie ustalonej wysokości.

Przedmiotowe zmiany ewidencji gruntów i budynków zostały przeprowadzone na mocy decyzji z dnia [...] grudnia 2012 r. O czym organ podatkowy powiadomiony został zawiadomieniem o zmianie z 1 sierpnia 2013 r.

Fakt, że podatnicy w niniejszej sprawie twierdzą, że sporną nieruchomość wykorzystują nadal do celów gospodarstwa rolnego nie ma wpływu na wynik rozstrzygnięcia. Przesądzające znaczenie ma bowiem dokonany wpis do ewidencji gruntów, a z niego wynika, że działa o nr [...] stanowi drogę wewnętrzną. Wiążący charakter danych zawartych ewidencji gruntów i budynków wynika z faktu, iż posiada ona walor dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 194 § 1 O.p. a tym samym, że stanowi dowód tego, co zostało w niej urzędowo stwierdzone.

W tej sytuacji organ zobowiązany był zastosować stawkę podatku wynikającą z uchwały Rady Gminy N., w której określono wysokość podatku od takiego gruntu.

W niniejszej sprawie organ jest związany danymi, wynikającymi z ewidencji gruntów. Związanie organu podatkowego treścią ewidencji gruntów i budynków oznacza w konsekwencji, że organy podatkowe nie mogą pominąć danych z ewidencji w toku postępowania podatkowego. Co więcej, nie są także uprawnione do weryfikowania klasyfikacji wskazanej w ewidencji oraz do dokonywania samodzielnych ustaleń w zakresie powierzchni gruntu lub jego przeznaczenia. Pogląd taki został już wyrażony w licznym orzecznictwie sądów administracyjnych, a Sąd podziela takie stanowisko na gruncie niniejszej sprawy (por. wyrok NSA z dnia 11 lipca 2012 r., sygn. akt II FSK 2632/10, wyrok NSA z dnia 18 listopada 2011 r., sygn. akt II FSK 1040/10, wyrok NSA z dnia 20 czerwca 2012 r., sygn. akt II FSK 2511/10, wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 10 listopada 2011 r., sygn. akt I SA/Rz 574/11, wyrok WSA w Lublinie z dnia 26 października 2011 r., sygn. akt I SA/Lu 500/11 - źródło baza CBOSA: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Należy podkreślić, że organem podatkowym w podatku od nieruchomości jest odpowiednio właściwy wójt, burmistrz lub prezydent miasta (art. 1c u.p.o.l.). Sprawy z zakresu prowadzenia ewidencji takie jak okresowa weryfikacja danych ewidencyjnych czy modernizacja ewidencji należą do zadań właściwego starosty na podstawie § 44 pkt 1 - 8 rozporządzenia z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454). Zatem ocena i kontrola rzetelności danych zawartych w ewidencji nie leży w zakresie kompetencji organu podatkowego, dlatego też odmawia mu się prawa do dokonywania samodzielnych ustaleń jeśli chodzi o dane dotyczące konkretnych działek, jakie uwidaczniane są w ewidencji gruntów i budynków.

W końcu należy odnieść się do przyczyn uchylenia zaskarżonych decyzji.

Jak już wyżej wspomniano, dane wynikające z decyzji z dnia [...] grudnia 2012 r. zostały wniesione do ewidencji w dniu 1 sierpnia 2013 r. - co wynika z dołączonego zawiadomienia o zmianie.

W takiej sytuacji należało uznać, że ustalenie podatku od nieruchomości w wysokości 753 zł było nieprawidłowe. Zgodnie z art. 6 ust. 3 u.p.o.l., jeżeli w trakcie roku podatkowego zaistniało zdarzenie mające wpływ na wysokość opodatkowania w tym roku, a w szczególności zmiana sposobu wykorzystywania przedmiotu opodatkowania lub jego części, podatek ulega obniżeniu lub podwyższeniu, poczynając od pierwszego dnia miesiąca, następującego po miesiącu, w którym nastąpiło to zdarzenie. Za takie zdarzenie w realiach niniejszej sprawy należało uznać dokonanie zmian w wiążących organ danych w ewidencji (por. wyrok NSA z dnia 19 października 2010 r. II FSK 1024/09, czy wyrok WSA w Gdańsku z dnia 28 marca 2012 r. I SA/Gd 62/12 - zawarte w bazie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). O nieuwzględnieniu powołanego przepisu w zaskarżonej decyzji świadczy to, że w kolejnym roku podatkowym 2014 wysokość zobowiązania również ustalona została w kwocie 753 zł.

Dlatego też Sąd administracyjny stanął na stanowisku, że zmiana przeznaczenia działki podatników będzie miała wpływ na wysokość opodatkowania podatkiem od nieruchomości dopiero od następnego miesiąca od tego, w którym nastąpiła zmiana przeznaczenia gruntu w ewidencji gruntów i budynków. W tej sytuacji wymiar podatku od nieruchomości przy przyjęciu, że działka przez cały rok miała przeznaczenie na drogę wewnętrzną, narusza prawo materialne i zaskarżona decyzja musiała zostać uchylona.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, organ podatkowy uwzględni przedmiotowe uwagi.

Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.