Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1321/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-12-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 77
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 1996 nr 235 poz 59 art. 7
law: Dyrektywa Rady 96/53/WE z dnia 25 lipca 1996 r. ustanawiająca dla niektórych pojazdów drogowych poruszających się na terytorium Wspólnoty  maksymalne dopuszczalne wymiary w ruchu krajowym i międzynarodowym oraz maksymalne dopuszczalne obciążenia w ruchu  międzynarodowym.
article: art. 41
journal: Dz.U. 2015 poz 460
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Sędziowie Sędzia WSA Aneta Lemiesz (spr.) Sędzia WSA Urszula Wilk Protokolant st. ref. Katarzyna Zielińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego M. P. kwotę 450 zł (słownie: czterysta pięćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Główny Inspektor Transportu Drogowego (w skrócie: "GITD") decyzją z [...] lutego 2015 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267, z późn. zm.), dalej: "k.p.a.", art. 2 ust. 35a, art. 64 ust. 1, 2, art. 64 c, art. 140aa ust. 1, ust. 3 pkt 1, ust. 4, art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c, ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2012 r., poz. 1137), dalej: "p.r.d.", art. 41 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2013 r., poz. 260), dalej: "u.d.p.", utrzymał w mocy decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (w skrócie: "WITD") z [...] stycznia 2015 r. nr [...] o nałożeniu na M.P. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą M. (dalej: "skarżący" lub "Przedsiębiorca") kary pieniężnej w wysokości 15.000 zł.

Do wydania powyższej decyzji doszło na podstawie następujących ustaleń:

[...] sierpnia 2014 r. Tęgoborzu na drodze krajowej nr 75 (dopuszczalny nacisk 10 t) zatrzymano do kontroli pojazd członowy składający się z dwuosiowego ciągnika samochodowego marki Volvo o nr rej. [...] wraz z trzyosiową naczepą (chłodnia) marki Krone o nr rej. [...] kierowany przez T.K., który wykonywał przejazd drogowy z ładunkiem ryb w kartonach umieszczonych na paletach w imieniu Przedsiębiorcy. W związku z podejrzeniem przekroczenia dopuszczalnych parametrów wagowych kontrolowanego zespołu pojazdów dokonano jego ważenia na zatwierdzonym przez uprawnionego geodetę stanowisku do pomiaru mas i nacisków osi przy pomocy przenośnych wag do pomiarów statycznych typu SAW 10C posiadających ważne świadectwo legalizacji ponownej.

W wyniku przeprowadzonego ważenia stwierdzono, że rzeczywisty nacisk pojedynczej osi napędowej zespołu pojazdów po odjęciu możliwych błędów pomiarowych wynosił 12,1 t i przekraczał dopuszczalną wartość o 2,1 t (przekroczenie o 21%). Z uwagi na uzyskane wyniki ważenia stwierdzono, że zatrzymanym do kontroli pojazdem realizowany był przejazd po drodze publicznej pojazdem nienormatywnym o parametrach przewidzianych dla zezwolenia kategorii VII, którego kierujący pojazdem nie posiadał. Przebieg kontroli utrwalono protokołem nr [...] z [...] sierpnia 2014 r.

Z uwagi na stwierdzone naruszenie WITD decyzją z [...] stycznia 2015 r. nałożył na Przedsiębiorcę karę pieniężną w wysokości 15.000 zł.

Pismem z [...] stycznia 2015 r. skarżący złożył odwołanie od decyzji organu I instancji, w którym zwrócił się o umorzenie postępowania i wstrzymanie rygoru natychmiastowej wykonalności.

Przywołaną na wstępie decyzją z [...] lutego 2015 r. GITD utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia organ wyjaśnił zasady poruszania się pojazdów nienormatywnych po drogach publicznych oraz wskazał, że droga krajowa nr 75 na odcinku, na którym odbywał się przejazd, została zaliczona do kategorii dróg, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t. GITD objaśnił również w uzasadnieniu decyzji zasady udzielana zezwoleń na przejazd pojazdem nienormatywnym. Organ zaznaczył również, że miejsce ważenia legitymowało się w dniu kontroli protokołem pomiaru pochylenia terenu na stanowisku ważenia pojazdów z 14 maja 2014 r., a pojazd został zważony przy pomocy przenośnych wag do pomiarów statycznych typu SAW 10C, które legitymowały się ważnymi świadectwami legalizacji ponownej wydanymi przez Naczelnika Obwodowego Urzędu Miar w Krakowie z datą ważności do 30 września 2014 r. Jak zaznaczył organ, dokumenty te zostały okazane kierowcy przed dokonaniem ważenia, a kierowca został poinformowany o sposobie przeprowadzania pomiarów oraz o przysługujących mu uprawnieniach.

Zdaniem GITD zgromadzony materiał dowodowy w sposób pełny odzwierciedla ustalony w rozpatrywanej sprawie stan faktyczny i potwierdza, że doszło do naruszenia obowiązku w zakresie posiadania zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym. Organ wyjaśnił przy tym, że kara pieniężna została nałożona za stwierdzone naruszenie norm dotyczących dopuszczalnych nacisków osi, które jest odrębną kategorią prawną naruszeń, i możliwe jest przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi pojazdu przy jednoczesnym nieprzekroczeniu dopuszczalnej ładowności pojazdu i jego dopuszczalnej / rzeczywistej masy całkowitej. GITD wskazał także, że brak regulacji prawnej dotyczącej procedury ważenia pojazdów przy zastosowaniu przenośnych wag do pomiarów statycznych powoduje, iż inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego wykonując czynności pomiaru, stosują zapisy instrukcji wag dołączonych przez producentów. Organ nie podzielił przy tym argumentacji skarżącego, że skoro czynności techniczne nie zostały wprost uregulowane w akcie rangi powszechnie obowiązującym, to ich rezultat nie może być podstawą do stwierdzeń normatywności, czy nienormatywności pojazdu. GITD odnosząc się do pomiaru wagami SAW 10C, wyjaśnił, że zgodnie z instrukcją obsługi eksploatacja tych wag bez wykorzystania żadnych środków możliwa jest na wszystkich normalnych nawierzchniach drogi, a w przypadku nawierzchni nierównej należy zwrócić uwagę na konieczność zachowania co najmniej 5 mm odległości przy nawierzchni drogi wskutek pomiaru odchylenia (ugięcia) nawierzchni przy obciążeniu. Z instrukcji wynika, że waga może pracować samodzielnie lub w parach i grupach od 4 do 6 wag w celu pomiaru, nacisku koła, nacisku na oś, na grupę osi lub pomiaru ciężaru samochodów ciężarowych oraz zestawów pojazdów. Instrukcja jednocześnie stanowi, że jeżeli niemożliwe jest jednoczesne zważenie kół mostów dwu- lub trzyosiowych, należy zrównoważyć różnicę wysokości przy pomocy płyt pomocniczych. Z wykorzystania podkładek można zrezygnować, jeżeli istnieją odpowiednie wgłębienia w nawierzchni w miejscu przeprowadzenia pomiarów, w których można umieścić wagę, co zostało zapewnione w miejscu przeprowadzenia kontroli. Z uwagi na powyższe GITD uznał, że procedura ważenia przebiegła prawidłowo, za pomocą zalegalizowanych przyrządów pomiarowych, była dokonana przez kompetentne organy, kontrolowany został pouczony o przysługujących mu uprawnieniach i ciążących obowiązkach, a jej wyniki są w pełni wiarygodne.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia Dyrektywy nr 96/53 z 25 lipca 1996 r. organ wskazał, że jej postanowienia zostały implementowane do krajowego porządku prawnego rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz.U. z 2013 r. poz. 951) i podkreślił, że we wszystkich krajach Unii Europejskiej nie wszystkie drogi mają nośność do 11,5 t, jednak ruch po nich jest możliwy na podstawie odpowiednich zezwoleń. GITD wyjaśnił, że każdy pojazd jest dopuszczony do ruchu, jednak ze względu na nienormatywne parametry niektóre pojazdy wymagają dodatkowych zezwoleń na niektórych drogach. Organ zaznaczył przy tym, że zatrzymany do kontroli pojazd był nienormatywny na wszystkich kategoriach dróg.

W uzasadnieniu wydanej decyzji organ zauważył, że Przedsiębiorcy przysługiwało prawo do czynnego udziału w każdym jego stadium, o czym został poinformowany już w treści zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego. Ponadto GITD wyjaśnił, że skarżącemu przysługiwało prawo do przeglądania akt sprawy, sporządzania notatek, odpisów. Organ wyjaśnił przy tym, że uprawnienie to nie obejmuje przesyłania odpisów (kserokopii) z akt sprawy. Dodatkowo GITD stwierdził, że organ I instancji wypełnił obowiązek wynikający z art. 7, art. 8 oraz art. 77 k.p.a. i zgromadził w aktach sprawy dowody konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, a także dopuścił jako dowód wszystko, co może przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie jest sprzeczne z prawem. Zdaniem organu zaskarżona decyzja zawierała również wszystkie elementy wymagane art. 107 k.p.a.

Organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji dokonał prawidłowej kwalifikacji naruszenia. Przedmiotem przewozu był ładunek podzielny, który nie może być przewożony pojazdem nienormatywnym z wyłączeniem pojazdów uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwoleń kategorii I lub kategorii II. GITD zaznaczył, że o ile na przewóz ładunku podzielnego nie można uzyskać zezwolenia kategorii I i II, podmiot wykonujący przejazd ma obowiązek zmniejszenia ilości przewożonego ładunku, a następnie podniósł, iż niemożność uzyskania zezwolenia w zakresie rodzaju przewożonego ładunku nie upoważnia do poruszania się takim pojazdem po drodze publicznej. Organ wyjaśnił także, że w przypadku naruszeń zakazu przewozu ładunku podzielnego pojazdem nienormatywnym za przejazd nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia.

GITD wyjaśnił, że ponownie rozpoznając sprawę, nie dopatrzył się przesłanek do umorzenia postępowania administracyjnego, na podstawie 140aa ust. 4 p.r.d., a Przedsiębiorca nie dostarczył dowodów, z których wynikałoby wyłączenie jego odpowiedzialności za brak zezwolenia, a w szczególności nie stanowią ich wyjaśnienia z [...] września 2014 r. Zdaniem organu między zachowaniem Przedsiębiorcy a stwierdzonymi naruszeniami istnieje normalny i bezpośredni związek przyczynowy.

Na wskazane powyżej orzeczenie pismem z [...] kwietnia 2015 r. Przedsiębiorca złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę, w której wniósł o uchylenie w całości decyzji GITD wraz z poprzedzającą ją decyzją oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:

1) art. 8 k.p.a., art. 5 Europejskiego Kodeksu Dobrej Administracji i art. 7 Konstytucji RP przez stosowanie procedur kontrolnych niezgodnych z prawem, co jest zaprzeczeniem zasady nakazującej organom administracji publicznej działać na podstawie i w granicach prawa;

2) art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a. przez wydanie decyzji zawierającej wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa, tj. naruszenie art. 107 k.p.a. z uwagi na brak pełnego uzasadnienia faktycznego i prawnego oraz brak wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarogodności i mocy dowodowej, oraz wyjaśnienia podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa, brak ustosunkowania się do zarzutów strony wniesionych w odwołaniu, a także powielenie treści decyzji organu I instancji;

3) art. 8, art. 77 oraz art. 107 § 3 k.p.a. przez niedopełnienie obowiązku starannego i wszechstronnego przeprowadzenia postępowania dowodowego, a następnie sporządzenia takiego uzasadnienia faktycznego decyzji, aby strona mogła poznać szczegółowe podstawy nałożenia kary pieniężnej;

4) zasad ogólnych postępowania administracyjnego wynikających z art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 k.p.a.;

5) art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. przez dokonanie ustalenia stanu faktycznego, z pominięciem obowiązku wszechstronnego rozpatrzenia całego zebranego materiału dowodowego i z naruszeniem zasady swobodnej oceny dowodów oraz zasady dążenia do prawdy obiektywnej;

6) art. 77 i 136 k.p.a. przez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji w sytuacji braku zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego i brak pełnego materiału dowodowego w sprawie nie pozwalał na wydanie decyzji;

7) art. 8 i art. 11 w zw. z art. 107 k.p.a. przez sporządzenie ogólnikowego i dowolnego uzasadnienia zaskarżonej decyzji nieprzedstawiającego w sposób dostateczny zasadniczych powodów rozstrzygnięcia opartych jedynie na decyzji organu I instancji;

8) przepisu art. 80 k.p.a. przez naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów stanowiącej o obowiązku dokonania oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego, a w następstwie tego dokonanie błędnego przypisania przedsiębiorcy materialnoprawnej podstawy odpowiedzialności, podczas gdy ocena materiału dowodowego dokonana przez organ I instancji i organ odwoławczy, na którego podstawie wydano decyzje, wskazywała na wątpliwości dotyczące przypisania przedsiębiorcy stwierdzonych naruszeń, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy;

9) art. 7, art. 9, art. 77 i art. 78 § 1 k.p.a. przez niezbadanie sprawy pod względem faktycznym i prawnym, rozpatrzenie sprawy na podstawie niekompletnego i niewystarczającego materiału dowodowego, brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz uchylanie się organu I instancji i organu odwoławczego od ustalenia całokształtu okoliczności faktycznych;

10) art. 15 oraz stanowiącego jego konkretyzację art. 127 k.p.a. przez naruszenie zasady dwuinstancyjności, jako gwarancji procesowej strony postępowania administracyjnego, wyrażającej się w możliwości żądania przez nią ponownego rozstrzygnięcia jej sprawy indywidualnej załatwionej decyzją organu I instancji;

11) nałożenie kary administracyjnej na podstawie wyników pomiaru uzyskanych wagą statyczną, co jest niezgodne z obowiązującym porządkiem prawnym;

12) przepisów rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 23 lipca 2013 r. w sprawie kontroli przewozu drogowego (Dz.U. z 2013 r., poz. 1064), przez sporządzenie protokołu kontroli na nieprawidłowym wzorze.

W uzasadnieniu złożonej skargi Przedsiębiorca wskazał na wątpliwości w zakresie poprawności przeprowadzenia kontroli pojedynczą parą wag typu SAW 10C oraz miejsca przeprowadzenia kontroli. W tym zakresie skarżący powołał się na wątpliwości co do prawidłowej klasyfikacji drogi krajowej nr 75 jako drogi o dopuszczanym nacisku 10 t na oś, brak regulacji prawnych dotyczących ważeń statycznych oraz nieodpowiedni dobór wag z uwagi na stanowisko Głównego Urzędu Miar i raport Najwyższej Izby Kontroli. Przedsiębiorca wskazał, że decyzja GITD powtarza w uzasadnieniu argumentację organu I instancji, co wskazuje jego zdaniem na brak autonomicznej oceny stanu faktycznego i zastosowanych przepisów prawa. Skarżący zauważył przy tym, że nie wszystkie zarzuty odwołania znalazły odzwierciedlenie w treści zaskarżonej decyzji i wskazał, iż pominięta została m.in. kwestia stanowiska Głównego Urzędu Miar i raportu Najwyższej Izby Kontroli. Wobec lakoniczności uzasadnienia i pozornego rozpatrzenia wniosków przez organ odwoławczy skarżący podtrzymał w całości zarzuty podniesione w wyjaśnieniach i odwołaniu.

Przedsiębiorca wskazując, że protokół kontroli stanowiący jedyny dowód w sprawie nie został sporządzony na prawidłowym urzędowym formularzu, zakwestionował go w całości jako naruszającego przepisy postępowania. Tym samym zdaniem skarżącego w sprawie brak jest jakiegokolwiek wiarygodnego dowodu pozwalającego na wydanie rozstrzygnięcia. Przedsiębiorca podniósł również, że jego zdaniem kontrola pojazdów na drogach o nośności poniżej 11,5 t w przypadku nieprzekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej wskazuje na naruszanie przez Polskę przepisów wspólnotowych. Skarżący wskazał przy tym, że państwa członkowskie nie mogą stosować przepisów krajowych niezgodnych z prawem europejskim.

Zdaniem skarżącego protokół kontroli zawiera standardowe zapisy dotyczące informacji udzielonych kontrolowanemu dotyczące zasad kontroli nacisków osi i masy pojazdu zarówno przy użyciu wag do pomiarów statycznych, jak i wag do pomiarów dynamicznych typu WLM lub DWA 50. Zapisy te nie obejmują wag SAW 10C,w związku z czym zdaniem Przedsiębiorcy nie nastąpiło zindywidualizowanie pouczenia kierowcy. Skarżący zakwestionował również uznanie ważenia za prawidłowe wyłącznie na podstawie faktu, że protokół kontroli został podpisany przez kierowcę kontrolowanego pojazdu, i wskazał, iż podpisanie tego dokumentu nie zwalnia organu z obowiązku wyjaśnienia wątpliwości zgłaszanych przez stronę postępowania.

W złożonej skardze Przedsiębiorca zarzucił organom również nieprzestrzeganie instrukcji producenta wag wykorzystanych w toku kontroli i wskazał, że instrukcja wag SAW 10C nie została okazana kierowcy w toku kontroli ani nie wchodziła w skład materiału dowodowego w sprawie administracyjnej. Zdaniem skarżącego uzyskane w ten sposób wyniki ważenia są nielegalne i nierzetelne. Przedsiębiorca podniósł przy tym, że pojazd powinien być ważony całościowo na odpowiedniej zagłębionej wadze stacjonarnej. Zauważył również, że zastosowanych wag nie można z przyczyn technicznych stosować do ważenia pojazdów pięcioosiowych, a podkładki wyrównawcze zgodnie z instrukcją znajdują zastosowanie dla pomiaru kół mostów dwu- lub trzyosiowych. Przedsiębiorca podniósł również, że w prawie krajowym brak jest aktu normatywnego regulującego ważenie statyczne, w związku z czym brak jest podstawy prawnej do uznania uzyskanych wyników za miarodajne i nadające się do nakładania kar pieniężnych. Skarżący podniósł także, że w toku kontroli został przekroczony dopuszczalny limit nacisku na wagę wynoszący 10 t.

Skarżący zarzucił, że organ odwoławczy naruszył zasadę dwuinstancyjności postępowania wyrażającą się w prawie strony postępowania do dwukrotnego rozpatrzenia sprawy pod względem merytorycznym oraz dwukrotnej oceny dowodów. Przedsiębiorca stwierdził, że uniwersalne opisy naruszeń nie wzbudzają zaufania uczestnika postępowania do organów władzy publicznej i świadczą o zamiarze osiągnięcia jednego celu postępowania, tj. ukarania podmiotu wykonującego przejazd. Skarżący podniósł także, że organ powinien z urzędu rozpatrzyć, czy w przedmiotowym stanie faktycznym nie zachodzą okoliczności wykazane w art. 140 ab ust. 4 p.r.d. a nie przerzucać ciężar dowodowy na stronę. Przedsiębiorca wskazał przy tym, że organ odwoławczy nie wyjaśnił, z jakich powodów nie przeprowadził dowodów, o które wnosił skarżący, naruszając tym samym art. 10 k.p.a. Ponadto zdaniem Przedsiębiorcy w uzasadnieniu decyzji nie wystarczy przytoczyć przepisów prawa, ale należy wykazać, na podstawie jakich dowodów ustalony został stan faktyczny oraz dlaczego w ustalonym stanie faktycznym powołane przepisy znajdują zastosowanie, a także co wynika z ich zastosowania w konkretnej sprawie.

Zdaniem skarżącego o dochowaniu przez niego należytej staranności przesądza nieprzekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej oraz nieprzekroczenie dopuszczalnej ładowności pojazdu. Świadczy to jego zdaniem o podjęciu działań, aby kontrolowany pojazd był pojazdem normatywnym. Przedsiębiorca zarzucił także, że organ dokonując kontroli, nie przeprowadził weryfikacji, czy przewożony ładunek był ładunkiem sypkim ani nie wskazał, na jakiej podstawie uznał w protokole kontroli, że przewożony ładunek był podzielny. Zdaniem skarżącego organ nie wyjaśnił również kwestii czy podzielność ładunku wyklucza jego sypkość. W ocenie Przedsiębiorcy ładunek był prawidłowo zabezpieczony, a to, że przewożone ryby uległy w trakcie przewozu przemieszczaniu podczas jazdy, dowodzi tylko, iż organ powinien uznać je za ładunek sypki. Skarżący w uzasadnieniu złożonej skargi uznał także, że w niniejszej sprawie zostały spełnione wszystkie warunki zastosowania art. 140aa ust. 4 p.r.d.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga jest usprawiedliwiona.

W ocenie Sądu, decyzja narusza przepisy art. 7 i 77 k.p.a. co do poczynionych ustaleń w zakresie wyników ważenia, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Kontrolowany pojazd został zważony przy pomocy nieautomatycznych przenośnych wag do pomiarów statycznych typu SAW 10C, legitymującymi się ważnymi do dnia 30 września 2014 r. świadectwami legalizacji ponownej wydanymi przez Naczelnika Obwodowego Urzędu Miar w Krakowie.

Ważenie pojazdu jest czynnością materialno-techniczną, której przebieg i sposób (metodę) dokonania regulują nie powszechnie obowiązujące przepisy prawne, lecz zalecenia i wskazówki zawarte z zasady w instrukcjach obsługi wag.

Zdaniem Sądu, z uzasadnienia zaskarżonej decyzji GITD nie wynika jednak, na jakiej podstawie organ przyjął dopuszczalność dokonywania w tej sprawie miarodajnego pomiaru nacisków osi pięcioosiowego pojazdu członowego przy pomocy wag typu SAW 10C.

Wyjaśnienie powyższej kwestii było istotne z uwagi na treść zarzutów stawianych przez stronę, która już w odwołaniu od decyzji organu I instancji wskazywała na pkt 2.5 instrukcji obsługi wag tego typu, z którego - jej zdaniem - wynika możliwość ważenia przy ich użyciu pojazdu maksymalnie czteroosiowego (i to wyłącznie przy zastosowaniu 4 par wag). Zdaniem strony instrukcja wag SAW w ogóle nie przewiduje zaś ważenia pojazdów o liczbie osi większej niż 4.

Sąd wskazuje przy tym, że wątpliwości w ww. zakresie podnoszone były w sprawie, w której wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt II GSK 1315/13. W sprawie podlegającej rozpoznaniu przez Naczelny Sąd Administracyjny organy inspekcji transportu drogowego dokonały pomiaru wagi pojazdu pięcioosiowego za pomocą dwóch wag SAW 10. NSA w cyt. orzeczeniu zauważył, że ze znajdującej się w aktach sprawy, pochodzącej od producenta, Instrukcji obsługi wag SAW wynika, że wagi te służą do pomiaru obciążenia kół, a po połączeniu dwóch wag, do pomiaru obciążenia osi. Producent przewiduje ważenie pojazdów dwu lub trzyosiowych przy pomocy 4 lub 6 wag w jednej procedurze ważenia. Dalej NSA wskazał, że na str. 7 Instrukcji zawierającej rysunki wyjaśniające sposób ustawienia wag, producent przewiduje ważenie pojazdów dwuosiowych oraz trzyosiowych przy pomocy dwóch wag, przy ważeniu odpowiednio dwukrotnym lub trzykrotnym. Z rysunku nie wynika, że przy użyciu stanowiska składającego się z dwóch wag, producent przewiduje ważenie pojazdów mających 4 lub więcej osi. Jak wynika z ilustracji producent przewiduje ważenie pojazdów o większej ilości osi przy użyciu zespołów trzech lub czterech par wag. W konkluzji NSA stwierdził, że ani świadectwo homologacji ani Instrukcja obsługi wag SAW 10 nie określają w sposób jednoznaczny, że przy pomocy stanowiska z jedną parą wag można ważyć pojazdy o liczbie osi większej niż trzy.

Naczelny Sąd Administracyjny w powyższym wyroku skonstatował, że kiedy w świetle zgromadzonego materiału dowodowego istnieje wątpliwość podnoszona przez stronę, zasadne było poszerzenie tego materiału poprzez uzyskanie jednoznacznej opinii Głównego Urzędu Miar w przedmiocie możliwości zastosowania jednej pary wag SAW 10 do wyżej wskazanych celów, ewentualnie także opinii biegłego dla ustalenia, czy uzyskane w czasie kontroli pomiary, nawet jeżeli są nieprecyzyjne, pozwalają obliczyć w sposób obiektywny i precyzyjny rzeczywiste naciski na osie w kontrolowanym pojeździe. Zarazem Naczelny Sąd Administracyjny zobligował organ do zrealizowania powyższych wytycznych w toku ponownego postępowania dowodowego.

Tym samym, również w niniejszej sprawie, organ, w przypadku analogicznych zapisów instrukcji obsługi wag użytych w czasie kontroli pojazdu skarżącego, zobowiązany będzie w toku postępowania odwoławczego rozważyć konieczność ewentualnego uzupełnienia materiału dowodowego w zakresie wskazanym powyżej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Dopiero bowiem opinia odwołująca się do instrukcji obsługi wag, ich świadectw homologacji i wiedzy specjalistycznej pozwoli ustosunkować się do zastrzeżeń skarżącego kwestionującego wyniki ważenia uzyskane przy pomocy spornych wag.

Należy w tym miejscu przyznać rację skarżącemu w kwestii znaczenia protokołu kontroli w tej sprawie. Niewątpliwie bowiem protokół ten ma walor dokumentu urzędowego i stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Nie jest to jednak jedyny dowód, który należy przeprowadzić w postępowaniu w sprawie naruszenia przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym. Okoliczności wynikających z protokołu nie można przyjmować bezkrytycznie, bez odwoływania się do sposobu dokonania ustaleń z protokołu tego wynikających.

Sąd podkreśla, że w sytuacji, kiedy wysokość kary pieniężnej za przeładowanie pojazdu jest wprost zależna od wyniku ważenia, obowiązkiem organu jest zapewnić niebudzącą wątpliwości rzetelność ważenia, a jeśli wątpliwość w tej kwestii jest podnoszona, to rzeczą organu jest wykazać jej niezasadność przy pomocy dostępnych środków dowodowych, nie zaś wyłącznie przy pomocy perswazji.

Ponownie rozpoznając sprawę organ weźmie pod uwagę powyższą ocenę, bowiem na mocy art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia.

Należy w tym miejscu wskazać, że skarżący w swojej argumentacji (także w odwołaniu od decyzji organu I instancji) powoływał się m.in. na raport Najwyższej Izby Kontroli, a także na stanowisko Głównego Urzędu Miar, podważających miarodajność wyników ważenia omawianymi wagami do celu wyznaczania całkowitej masy pojazdu oraz nacisków osi wielokrotnych. Tymczasem w niniejszej sprawie parametrów w tym zakresie nie ustalano, określając wyłącznie nacisk pojedynczej osi pojazdu. Stąd niedoniesienie się przez organ do ww. zarzutów skarżącego nie mogło stanowić naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Sąd nie dopatrzył się również naruszenia w sprawie przepisów Dyrektywy Rady 96/53/WE z dnia 25 lipca 1996 r. zmienionej Dyrektywą 2002/7/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 18 lutego 2002 r., zgodnie z art. 7 ww. dyrektywy "Niniejsza dyrektywa nie stanowi przeszkody dla stosowania obowiązujących przepisów drogowych w każdym Państwie Członkowskim ograniczających ciężar i/lub wymiary pojazdów na niektórych drogach lub obiektach inżynieryjnych - niezależnie od państwa rejestracji lub dopuszczenia do ruchu takich pojazdów.". W polskim prawodawstwie kwestia ta uregulowana została w przepisie art. 41 u.d.p. Sąd podziela w tej kwestii pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony w wyroku z dnia 7 lipca 2006 r., sygn. akt I OSK 1027/05: "Podkreślić także należy, iż polskie przepisy regulują zasady korzystania z dróg publicznych, wyodrębniając drogi, po których bez zezwolenia mogą się poruszać pojazdy o określonych parametrach. Wskazywany również w skardze kasacyjnej art. 7 Dyrektywy Rady 96/53/WE wyraźnie zezwala na stosowanie obowiązujących przepisów drogowych w każdym Państwie Członkowskim i ograniczających ciężar i/lub wymiary pojazdu na niektórych drogach lub obiektach inżynieryjnych - niezależnie od państw rejestracji lub dopuszczenia do ruchu takich pojazdów. (...) Jako przykład implementacji art. 7 omawianej Dyrektywy należy potraktować art. 41 ust. 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. Nr 204 z 2004 r. poz. 2086), który stanowi, że minister właściwy do spraw transportu, w drodze rozporządzenia, ustali wykaz dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku na pojedynczą oś do 11, 5 t. i mając na uwadze stan techniczny dróg oraz ochronę dróg przed zanieczyszczeniem. (...) Takie brzmienie polskiego przepisu w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego jest zgodne z uregulowaniami wspólnotowymi. Wprowadzenie więc dodatkowego elementu w prawie krajowym w postaci rozróżnienia dróg nie stanowi naruszenia przepisów wskazanej Dyrektywy". W związku z powyższym zarzuty strony dotyczące naruszenia przepisów Dyrektywy Rady 96/53/WE nie znajdują uzasadnienia. Wskazać należy, ze ww. kwestia jest jednolicie oceniana w orzecznictwie tut. Sądu (tak m.in. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 czerwca 2015 r., sygn. akt VI SA/Wa 3904/14, z dnia 27 maja 2015 r., sygn. akt VI SA/Wa 2860/14, z dnia 11 maja 2015 r., sygn. akt VI SA/Wa 3574/14, z dnia 5 maja 2015 r., sygn. akt VI SA/Wa 3176/14, z dnia 9 kwietnia 2015 r., sygn. akt VI SA/Wa 4260/14, z dnia 19 lutego 2015 r., sygn. akt VI SA/Wa 2056/14, czy też wcześniejszy wyrok z dnia 15 września 2014 r., sygn. akt VI SA/Wa 3214/13).

Sąd wskazuje również, że organ II instancji w sposób prawidłowy nie uznał przewożonego ładunku za ładunek sypki ze względu na sposób, w jakim był przewożony oraz szczególne właściwości jakimi powinien się charakteryzować ładunek sypki. Organy ITD zasadnie w uzasadnieniu swoich decyzji wskazały, że za taki rodzaj ładunku uznać należy materiał, który przewożony luzem wykazuje zdolność do przesypywania się, zaś poszczególne jego cząsteczki nie są ze sobą powiązane w sposób trwały i wykazują cechy ciała stałego. Fakt zaś, że przewoźnik przewoził ryby w kartonach umieszczonych na paletach umożliwiał mu prawidłowe rozmieszczenie ładunku wewnątrz naczepy.

Mając powyższe na uwadze, na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku. O zwrocie kosztów postępowania postanowiono zaś w oparciu o art. 200 ww. ustawy.