Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1086/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-09-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6203 Prowadzenie aptek i hurtowni farmaceutycznych
Skarżony organ: Inspektor Farmaceutyczny
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aneta Lemiesz Sędziowie Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz (spr.) Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Protokolant Referent Łukasz Kawalec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 września 2018 r. sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. z siedzibą w P. na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego w P. z dnia [...] lutego 2018 r.; 2. zasądza od Głównego Inspektora Farmaceutycznego na rzecz skarżącej A. Sp. z o.o. z siedzibą w P. kwotę 1497 (jeden tysiąc czterysta dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Główny Inspektor Farmaceutyczny decyzją z dnia [...] maja 2018 r. nr [...], na podstawie art. 112 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 i art. 115 ust. 1 pkt 4 oraz art. 99 ust. 1, art. 97 ust. 1 w związku z art. 101 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne (Dz. U. z 2017 r. poz. 2211 ze zm.; dalej: "u.p.f."), art, 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257; dalej: "k.p.a."), art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Prawo farmaceutyczne (Dz. U. z 2017 r. poz. 1015), utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego w P. z dnia [...] lutego 2018 r., znak: [...] odmawiającą udzielenia A. sp. z o.o. z siedzibą w P. dalej "strona", "spółka", "skarżąca" zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej pod nazwą "N." w P. przy ul. [...] 14.

Do wydania niniejszych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

A. sp. z o.o. z siedzibą w P. wystąpiła do [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego w P. (dalej: "WIF w P.") z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej "N.", położonej w P. przy ul. [...] 14 (wniosek złożony elektronicznie w dniu [...] czerwca 2017 r.). Spółka przedłożyła również wniosek o udzielenie zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej wraz z załącznikami w dniu 23 czerwca 2016 r.

W toku postępowania skarżący zwrócił się do WIF w P. z wnioskiem o wyznaczenie terminu oględzin lokalu planowanej apteki, załączając oświadczenie p. B. G. z [...] stycznia 2018 r., z którego wynika, że na każde żądanie A. sp. z o.o., lecz najpóźniej z dniem wydania zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej udzielonej na rzecz ww. podmiotu, definitywnie zakończona zostanie prowadzona działalność w lokalu apteki w P. przy ul. [...] 14.

W dniu 6 lutego 2018 r. pracownicy [...] Wojewódzkiego Inspektoratu Farmaceutycznego w P. dokonali kontrolnego sprowadzenia faktów i ustalili, że pod adresem: ul. [...] 14 w P. była otwarta apteka pod nazwą "N." i korzystali z jej usług pacjenci.

Postępowanie przed organem I instancji zakończyło się wydaną w dniu [...] lutego 2018 r. decyzją znak: [...] odmawiającą udzielenia przedsiębiorcy A. sp. z o.o. z siedzibą w P., nr wpisu do KRS: [...], zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej pod nazwą: "N." pod adresem: ul. [...] 14, [...]-[...] P. Decyzja została doręczona stronie w dniu 21 lutego 2018 r. Organ I instancji wskazał, że skarżąca nie przedstawiła tytułu prawnego do lokalu, albowiem z przedłożonej przez nią dokumentacji wynikało, że na dzień składania wniosku lokal, w którym ma być prowadzona działalność pozostaje w dyspozycji innego podmiotu.

Następnie spółka złożyła odwołanie od ww. decyzji, zaskarżając ją w całości i zarzucając naruszenie następujących przepisów:

1) art. 79 § 1 i 2 k.p.a. oraz art. 81 k.p.a. w zw. z art. 8 § 1 i 2 k.p.a. i art. 10 § 1 i 2 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie, a w konsekwencji:

a) niezawiadomienie strony o podjęciu kontrolnego sprawdzenia faktów w lokalu planowanej apteki,

b) pominięcie stanowiska strony odnośnie zebranego materiału dowodowego w sprawie,

c) odstąpienie od utrwalonej praktyki organu zawiadamiania strony o terminie planowanych oględzin lokalu apteki,

- co miało wpływ na wynik sprawy i skutkowało bezpodstawną odmową wydania zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej,

2) art. 77 § 1 k.p.a. i art. 78 § 1 k.p.a. w zw. z art. 109 pkt 8 u.p.f. poprzez ich niezastosowanie, i pominięcie wniosku skarżącego o wyznaczenie terminu oględzin oraz przeprowadzenie oględzin lokalu planowanej apteki, a w konsekwencji uchybienie obowiązkowi zaopiniowania lokalu planowanej apteki, co nie pozwoliło skarżącemu wykazać, że zgodnie z porozumieniem zawartym z Panią B. G. faktycznie dysponuje opróżnionym lokalem na każde wezwanie organów inspekcji farmaceutycznej, co miało wpływ na wynik sprawy i skutkowało bezpodstawną odmową wydania zezwolenia na prowadzenie apteki,

3) art. 100 ust. 2 pkt 1 u.p.f. w zw. z art. 103 ust. 2 pkt 4 u.p.f. oraz art. 659 § 1 k.c. poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że:

a) przedłożona przez skarżącą umowa najmu nie stanowi tytułu prawnego do lokalu, o którym mowa w art. 100 ust. 2 pkt 1 u.p.f.,

b) przedłożona przez skarżącą umowa najmu nie została skutecznie zawarta, w sytuacji gdy w lokalu prowadzi działalność inny podmiot,

c) istnieje obowiązek faktycznego fizycznego dysponowania lokalem na dzień złożenia wniosku o wydanie zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej, podczas gdy obowiązek taki nie wynika z przepisów prawa, a nadto art. 103 ust. 2 pkt 4 u.p.f. umożliwia uruchomienie apteki w ciągu 4 miesięcy od dnia uzyskania zezwolenia na prowadzenie apteki,

d) do skutecznego zawarcia umowy najmu niezbędne jest wydanie lokalu, a tym samym, umowa najmu nie ma charakteru konsensualnego, a ma charakter realny.

Strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania, wraz ze wskazaniem konieczności dokonania oględzin lokalu za uprzedzeniem strony oraz wydania zezwolenia na prowadzenie apteki, w przypadku, w którym lokal ten będzie spełniał wymogi wynikające z obowiązujących przepisów prawa, niezależnie od ważności innego zezwolenia na prowadzenie apteki w przedmiotowym lokalu.

W toku postępowania odwoławczego organ uzyskał uchwałę nr [...] Prezydium [...] Rady Aptekarskiej z dnia [...] lutego 2018 r., negatywnie opiniującą zamiar udzielenia przedsiębiorcy: A. sp. z o.o. zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej pod nazwą "N." w P. przy ul. [...] 14. Ponadto organ wskazał, że decyzją WIF w P. z dnia [...] stycznia 2018 r. (znak: [...]) cofnięte zostało przedsiębiorcy: E. zezwolenie nr [...] udzielone w dniu [...] lutego 2014 r. na prowadzenie apteki ogólnodostępnej o nazwie "N." w P. przy ul. [...] 14. Decyzja o cofnięciu zezwolenia została zaskarżona, w związku z czym przed Głównym Inspektorem Farmaceutycznym jako organem II instancji, toczy się postępowanie w przedmiocie rozpatrzenia odwołania od ww. decyzji, które nie zostało jeszcze ostatecznie zakończone.

Główny Inspektor Farmaceutyczny po zapoznaniu się z zebraną w niniejszej sprawie dokumentacją uznał za uzasadnione utrzymanie w mocy decyzji WIF w P., odmawiającej A. Sp. z o.o. udzielenia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej o nazwie "N." w P. przy ul. [...] 14, choć z innych względów, niż wskazanych przez organ I instancji.

W ocenie organu, zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Prawo farmaceutyczne (Dz. U. z 2017 r. poz. 1015), w sprawie należało zastosować przepisy w brzmieniu obowiązującym przed wejściem w życie zmian wprowadzonych powyższą ustawą (data złożenia wniosku o udzielenie zezwolenia: [...] czerwca 2017 r., data wejścia w życie noweli: 25 czerwca 2017 r). Na podstawie art. 99 ust. 1 u.p.f. apteka ogólnodostępna może być prowadzona tylko na podstawie uzyskanego zezwolenia na prowadzenie apteki. Udzielenie, odmowa udzielenia, zmiana, cofnięcie lub stwierdzenie wygaśnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki należy do wojewódzkiego inspektora farmaceutycznego. Organ wyjaśnił, że do wniosku, na podstawie art. 100 ust. 2 u.p.f., należy dołączyć:

1. tytuł prawny do pomieszczeń apteki ogólnodostępnej;

2. plan i opis techniczny pomieszczeń przeznaczonych na aptekę sporządzony przez osobę uprawnioną;

3. opinię Państwowej Inspekcji Sanitarnej o lokalu zgodnie z odrębnymi przepisami;

4. imię i nazwisko farmaceuty odpowiedzialnego za prowadzenie apteki, jego identyfikator jako pracownika medycznego, o którym mowa w art. 17c ust. 5 ustawy z dnia 28 kwietnia 2011 r. o systemie informacji w ochronie zdrowia, oraz dokumenty potwierdzające spełnienie wymagań określonych w art. 88 ust. 2;

5. oświadczenie, w którym wymienione będą wszystkie podmioty kontrolowane przez wnioskodawcę w sposób bezpośredni lub pośredni, w szczególności podmioty zależne w rozumieniu ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Wnioskodawca podaje oznaczenie podmiotu, jego siedzibę i adres, a w przypadku osoby fizycznej imię, nazwisko oraz adres;

6. oświadczenie, w którym wymienione będą wszystkie podmioty będące członkami grupy kapitałowej w rozumieniu ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, której członkiem jest wnioskodawca. Wnioskodawca podaje oznaczenie podmiotu, jego siedzibę i adres, a w przypadku osoby fizycznej imię, nazwisko oraz adres.

Zezwolenie na prowadzenie apteki ogólnodostępnej jest zezwoleniem podmiotowo- przedmiotowym, wydawanym określonemu podmiotowi na określony lokal, po spełnieniu warunków określonych w przepisach u.p.f. i w przepisach wykonawczych, w szczególności w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 26 września 2002 r. w sprawie wykazu pomieszczeń wchodzących w skład powierzchni podstawowej i pomocniczej apteki (Dz. U. z 2002 r. Nr 161, poz. 1338) oraz w rozporządzeniu z dnia 30 września 2002 r. w sprawie szczegółowych wymogów, jakim powinien odpowiadać lokal apteki (Dz. U. z 2002 r. Nr 171, poz. 1395). Decyzja organu ma charakter związany, co wprost wynika z treści art. 99 ust.1 oraz art. 101 pkt 1 u.p.f. Bez wątpienia, wszystkie pozytywne przesłanki ustawowe musza być spełnione na moment wydawania decyzji.

W myśl art. 97 u.p.f. apteka ogólnodostępna może stanowić odrębny budynek lub może być usytuowana w obiekcie o innym przeznaczeniu, pod warunkiem wydzielenia od innych lokali obiektu i innej działalności. Lokal apteki ogólnodostępnej obejmuje powierzchnię podstawową i powierzchnię pomocniczą. Izba ekspedycyjna wchodząca w skład powierzchni podstawowej musi stwarzać warunki zapewniające dostęp osób niepełnosprawnych. Powierzchnia podstawowa apteki ogólnodostępnej nie może być mniejsza niż 80 m .

Z kolei organ odmawia udzielenia zezwolenia w szczególności, gdy wnioskodawca nie spełnia warunków określonych w art. 101 pkt 1 u.p.f. Zdaniem organu, przepis zawiera katalog przesłanek odmowy udzielenia zezwolenia na prowadzenie apteki. Wystąpienie choćby jednej z negatywnych przesłanek, skutkuje wydaniem decyzji o odmowie udzielenia zezwolenia na prowadzenie apteki.

W ocenie GIF, istotną kwestią w niniejszej sprawie nie jest udzielenie odpowiedzi na pytanie, czy spółka dysponuje tytułem prawnym do lokalu, ale ocena czy lokal ten spełnia wymagania z art. 97 ust. 1 u.p.f. Apteka ogólnodostępna może stanowić odrębny budynek lub może być usytuowana w obiekcie o innym przeznaczeniu, pod warunkiem wydzielenia od innych lokali obiektu i innej działalności. Zdaniem organu, w lokalu przeznaczonym na aptekę ogólnodostępną nie może być prowadzona żadna działalność, a dopiero działalność apteczna - po udzieleniu zezwolenia na rzecz wnioskującego podmiotu. Innymi słowy, na chwilę udzielenia zezwolenia, podmiot ubiegający się o zezwolenie musi dysponować lokalem, w którym nie jest prowadzona żadna działalność.

Jak ustalił organ, że w momencie prowadzenia postępowania istnieje podmiot gospodarczy posiadający zezwolenie na prowadzenie apteki ogólnodostępnej położonej w P. przy ul. [...] 14, tj. w lokalu, który został wskazany we wniosku A. Sp. z o.o. (zezwolenie Nr [...] z dnia [...] lutego 2014 r., udzielone przez WIF w P. na rzecz przedsiębiorcy: E. Organ ustalił, że E. G. kontynuuje działalność apteczną w przedmiotowym lokalu, na co wprost wskazują choćby ustalenia WIF w P., poczynione w związku z kontrolnym sprawdzeniem faktów (art. 37am pkt 2 u.p.f.). Organ ustalił, że B. G. nie zrezygnowała z prowadzonej działalności, decyzja o cofnięciu zezwolenia na prowadzoną przez nią aptekę została zaskarżona do Głównego Inspektora Farmaceutycznego. Pozostawianie w obrocie prawnym zezwolenia na prowadzenie apteki udzielonego na rzecz innego podmiotu i jednoczesne udzielenie zezwolenia stronie (wnioskodawcy) w tym samym lokalu, jest sprzeczne z zasadami logicznego rozumowania. Należy stwierdzić, iż ratio legis art. 97 pr. farm. oraz przepisów dających kompetencje nadzorcze organom Inspekcji Farmaceutycznej, a także podmiotowo- przedmiotowy charakter zezwoleń, nie pozwalają na udzielenie zezwolenia przedsiębiorcy, na lokal, którym strona nie dysponuje oraz w którym prowadzona jest inna działalność.

Zdaniem organu, udzielenie zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej jest potwierdzeniem, iż zostały spełnione wszystkie formalne oraz materialnoprawne przesłanki. Utworzenie apteki, pod pewnymi warunkami, może nastąpić w sytuacji wystąpienia podmiotu o udzielenie promesy, czyli przyrzeczenia wydania zezwolenia, o czym stanowi art. 37an pr. farm. Tak więc, ustawodawca przewidział możliwość niespełniania przez wnioskodawcę wszystkich warunków niezbędnych dla wydania zezwolenia i jedynie w tym aspekcie można mówić o uprawnieniu utworzenia apteki.

Organ podkreślił, że skarżąca nie kwestionuje faktu prowadzenia działalności aptecznej w przedmiotowym lokalu przez inny podmiot, ale argumentuje, że zagwarantowała sobie dostęp do lokalu w takim zakresie, w jakim jest to niezbędne dla celów prowadzenia postępowania o udzielenie zezwolenia, a następnie w nieograniczonym zakresie w celu prowadzenia apteki ogólnodostępnej. Niemniej jednak, w ocenie GIF, wskazany przez skarżącą lokal nie spełnia wymogów niezbędnych do uzyskania zezwolenia. Ponadto, wydanie żądanego przez skarżącego zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej w lokalu, w którym jest już prowadzona taka działalność, stworzyłoby sytuację, w której faktyczna możliwość prowadzenia apteki objętej zezwoleniem, byłaby zależna od woli osoby trzeciej. Z kolei, prowadzenie przez dwa odrębne podmioty działalności apteki w tym samym lokalu jest nie do pogodzenia zarówno w świetle przepisów prawa farmaceutycznego, jak też z czysto praktycznego punktu widzenia.

Zdaniem organu, oświadczenie p. B. G. z dnia [...] czerwca 2017 r., gwarantuje możliwość każdorazowego, swobodnego udostępnienia przedmiotowego lokalu na każde żądanie A. Sp. z o.o., w każdym celu pośrednio lub bezpośrednio związanym ze złożonym przez A. Sp. z o.o. wnioskiem o udzielenie zezwolenia, jak również, że na moment udostępnienia lokal będzie wolny od "obecności" B. G., w szczególności nie będzie w nim prowadzona działalność apteczna. B. G. deklaruje udostępnienie opróżnionego lokalu wyłącznie na moment przeprowadzania czynności przez organy. Treść powyższego oświadczenia w żaden sposób nie powoduje, że lokal wskazany we wniosku o udzielenie zezwolenia spełnia wymogi z art. 97 ust. 1 u.p.f. Podobnie umowa najmu z dnia [...] czerwca 2017 r, zawarta pomiędzy p. E. H. (Wynajmujący), a A. Sp. z o.o. (Najemca) gwarantuje Spółce jedynie, że na moment udostępniania (w tym w celu dokonania oględzin), lokal będzie wolny od obecności innych najemców, nie wykluczając ich powrotu. Umowa, z oczywistych powodów, nie ustanawia też żadnych obowiązków innego najemcy (B. G.) do zaprzestania swojej działalności w lokalu w ustalonym terminie.

GIF doszedł do przekonania, że lokal wskazany przez A. Sp. z o.o. nie spełnia wymogów, o których mowa w art. 97 ust. 1 u.p.f., co uzasadnia z kolei odmowę udzielenia zezwolenia na podstawie art. 101 pkt 1 u.p.f. Organ nie podzielił zarzutu naruszenia art. 79 § 1 i 2 k.p.a. oraz art. 81 k.p.a. w zw. z art. 10 § 1 i 2 k.p.a. i art. 8 § 1 i 2 k.p.a., jak również do zarzutu naruszenia art. 77 § 1 k.p.a. i art. 78 § 1 k.p.a. w zw. z art. 109 pkt 8 u.p.f. Nawet gdyby przyjąć, że dokonując kontrolnego sprawdzenia faktów WIF powinien stosować standardy wynikające z przepisów k.p.a., w tym obowiązek zawiadomienia Strony, organ pierwszej instancji ustalił istotną dla sprawy okoliczność (niekwestionowaną przez Spółkę), tj. że w lokalu wskazanym we wniosku A. Sp. z o.o. o udzielenie zezwolenia jest prowadzona działalność innego przedsiębiorcy. Taki stan rzeczy wyklucza celowość przeprowadzenia oględzin lokalu. Po pierwsze, lokal przeznaczony na aptekę niewydzielony od innej działalności nie spełnia wymogu z art. 97 ust. 1 u.p.f., tym samym trudno o sprawdzenie pozostałych wymogów, jakie powinien spełniać lokal. Po drugie, na chwilę przeprowadzania oględzin lokalu, powinien on być przygotowany tak, aby można było w nim rozpocząć działalność wskazaną we wniosku.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 100 ust. 2 pkt 1 u.p.f. w zw. z art. 103 ust. 2 pkt 4 u.p.f. oraz art. 659 § 1 k.c., organ uznał, że skarżąca słusznie zauważa, że umowa najmu nie ma charakteru realnego, zatem do jej skutecznego zawarcia nie było potrzeby oddania przedmiotu najmu (lokalu) w posiadanie najemcy. W ocenie GIF, nie ulega wątpliwości, że przesłanką odmowy udzielenia zezwolenia jest fakt, że lokal wskazany przez nią nie spełnia wymogów, o których mowa w art. 97 ust. 1 u.p.f. oraz w rozporządzeniu z dnia 30 września 2002 r. w sprawie szczegółowych wymogów, jakim powinien odpowiadać loka! apteki (Dz. U. z 2002 r. Nr 171, poz. 1395).

Następnie skarżąca złożyła skargę do Sądu, w której zarzuciła naruszenie:

1. art. 79 § 1 i 2 k.p.a. oraz art. 81 k.p.a. w zw. z art. 10 § 1 i 2 k.p.a. i art. 8 § 1 i 2 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie, a w konsekwencji zaakceptowanie naruszeń przepisów postępowania dokonanych przez organ I instancji w postaci:

a) odstąpienia od utrwalonej praktyki Organu zawiadamiania strony o terminie planowanych oględzin lokalu apteki,

b) niezawiadomienia strony o podjęciu kontrolnego sprawdzenia faktów w lokalu planowanej apteki,

c) pominięcia stanowiska strony odnośnie zebranego materiału dowodowego w sprawie,

- co miało wpływ na wynik sprawy i skutkowało utrzymaniem w mocy decyzji o odmowie udzielenia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej zlokalizowanej w P. przy ul. [...] 14, z uwagi na uznanie, że naruszenie przepisów postępowania było nieistotne, ponieważ Organ I instancji ustalił istotną dla sprawy okoliczność, że w lokalu planowanej apteki prowadzona jest działalność przez innego przedsiębiorcę,

2. naruszenie art. 77 § 1 k.p.a. i art. 78 § 1 k.p.a. w zw. z art. 109 pkt 8 u.p.f. poprzez ich niezastosowanie i pominięcie wniosku skarżącego o wyznaczenie terminu oględzin oraz przeprowadzenie oględzin lokalu planowanej apteki, a w konsekwencji uchybienie obowiązkowi zaopiniowania lokalu planowanej apteki, co nie pozwoliło skarżącemu wykazać, iż zgodnie z porozumieniem zawartym z B. G., faktycznie dysponuje opróżnionym lokalem na każde swe żądanie, w tym w związku z koniecznością udostępnienia lokalu na wezwanie organów inspekcji farmaceutycznej, co miało wpływ na wynik sprawy i skutkowało utrzymaniem w mocy decyzji o odmowie udzielenia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej zlokalizowanej w P. przy ul. [...] 14,

3. art. 79a § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie przez Organ II Instancji, a w konsekwencji uniemożliwienie stronie wykazania, że posiada możliwość stałego dostępu do opróżnionego lokalu planowanej apteki, podczas gdy z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, w szczególności umowy najmu oraz oświadczeń B. G. wynika, że skarżący przez całe postępowanie przed Organem I i II Instancji zagwarantował sobie możliwość uzyskania stałego dostępu do lokalu planowanej apteki na każde swoje żądanie, oraz możliwość zapobiegnięcia dalszemu prowadzeniu w lokalu jakiejkolwiek działalności przez podmiot poprzednio zajmujący lokal. Tym samym spełnienie przesłanki, od której Organ II instancji uzależnia możliwość wydania zezwolenia było zależne od strony,

4. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia, polegający na uznaniu, że P. B. G. deklarowała udostępnienie opróżnionego lokalu wyłącznie na moment przeprowadzenia czynności przez organy, podczas gdy z treści oświadczenia z dnia [...] czerwca 2017 r. i [...] stycznia 2018 r. wynika, że działalność prowadzona w lokalu apteki zostanie zakończona w dowolnej chwili – na każde żądanie skarżącego, przy czym najpóźniej z dniem wydania zezwolenia na prowadzenie apteki na rzecz skarżącego. W związku z tym, jeśli potrzeba zakończenia tej działalności wynikłaby przed tym dniem, przykładowo od momentu dokonania oględzin przez organ do dnia wydania decyzji, to skarżący zagwarantował sobie możliwość wcześniejszego wstrzymania działalności prowadzonej w lokalu planowanej apteki,

5. naruszenie art. 97 ust. 1 p.f. poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że z przepisu tego wynika, że w lokalu przeznaczonym na aptekę ogólnodostępną nie może być prowadzona żadna działalność, a dopiero działalność apteczna - po udzieleniu zezwolenia na rzecz wnioskującego podmiotu, podczas gdy z żadnego przepisu prawa nie wynika nakaz zapewnienia, że w lokalu planowanej apteki nie będzie prowadzona żadna działalność już od momentu złożenia wniosku o udzielenia zezwolenia do czasu wydania decyzji. Powyższe naruszenie skutkowało nieprawidłowym uznaniem, że lokal planowanej apteki nie spełnia wymogów przewidzianych w p.f.

Mając na uwadze powyższe zarzuty, skarżąca na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 i 3 p.p.s.a. w zw. z art. 99 ust. 2 oraz art. 200 p.p.s.a. wniosła o:

1. uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego w P. z dnia [...] lutego 2018 r., znak: [...] i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania [...] Wojewódzkiemu Inspektorowi Farmaceutycznemu, wraz ze wskazaniem konieczności niezwłocznego dokonania oględzin lokalu za uprzedzeniem skarżącego oraz wydania zezwolenia na prowadzenie apteki, w przypadku w którym lokal ten będzie spełniał techniczne wymogi wynikające z obowiązujących przepisów prawa, niezależnie od istnienia innego zezwolenia na prowadzenie apteki w przedmiotowym lokalu,

2. zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, stwierdzając, że nie zasługuje ona na uwzględnienie i podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1§ 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. p.2188 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, z tym, że kontrola ta w myśl § 2 w/w artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sąd administracyjny bada zaskarżone decyzje, postanowienia, akty bądź inne czynności z zakresu administracji publicznej pod kątem ewentualnego naruszenia przepisów postępowania bądź też prawa materialnego, nie kieruje się natomiast przy orzekaniu zasadami celowości bądź też słuszności.

Poza tym sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. p. 1302 z późn. zm.) dalej p.p.s.a.

Mając powyższe kryteria na uwadze Sąd uznał, że skarga jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] lutego 2018 roku naruszają prawo w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.

Według oceny Sądu, organy obu instancji w toku postępowania dopuściły się szeregu naruszeń proceduralnych, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jak również dokonały wadliwej interpretacji prawa materialnego, odmawiając skarżącej wydania zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej "N." położonej w P. przy ul. [...] 14.

W myśl art. 99 ust 1 u.p.f. apteka ogólnodostępna może być prowadzona tylko na podstawie uzyskanego zezwolenia na prowadzenie apteki, które wydaje w myśl ust 2 tegoż artykułu Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny. Dane jakie powinien zawierać wniosek o udzielenie zezwolenia zostały podane w art. 100 ust 1 u.p.f., zaś wymagane załączniki do tego wniosku określa ust 2 w/w artykułu.

Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny odmawia udzielenia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej w przypadkach określonych w artykule 101 u.p.f. W niniejszej sprawie Główny Inspektor Farmaceutyczny utrzymał odmowną decyzję organu I instancji wskazując jako podstawę prawną art. 101 pkt 1 i art. 97 ust 1 u.p.f.

Przepis art. 101 pkt 1 u.p.f. stanowi, że Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny odmawia udzielenia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej jeżeli wnioskodawca nie spełnia warunków określonych m.in. w art. 97 u.p.f. Stosownie do tego artykułu (ust 1) apteka ogólnodostępna może stanowić odrębny budynek lub może być usytuowana w obiekcie o innym przeznaczeniu pod warunkiem wydzielenia od innych lokali obiektu i innej działalności. Według Głównego Inspektora Farmaceutycznego skarżąca nie spełnia wymogu do uzyskania zezwolenia określonego w art. 97 ust 1 u.p.f., albowiem we wskazanym przez nią lokalu prowadzi działalność gospodarczą inny podmiot, na co wprost wskazują ustalenia WIF poczynione w związku z kontrolowanym sprawdzeniem faktów (art. 37am pkt 2 u.p.f.) .

Należy przyznać rację stronie skarżącej, że w sprawie doszło do naruszenia art. 79 § 1 i 2 kpa oraz art. 81 kpa w zw. z art. 10 § 1 i 2 kpa i art. 8 § 1 i 2 kpa, albowiem skarżąca nie została w jakikolwiek sposób zawiadomiona o zamiarze podjęcia czynności sprawdzających i ich terminie, w związku z czym przedstawiciel skarżącej nie miał możliwości wzięcia udziału w tych czynnościach ani zapewnienia organom inspekcji farmaceutycznej swobodnego dostępu do opróżnionego lokalu na potrzeby przeprowadzenia czynności.

Z przeprowadzonej czynności nie sporządzono protokołu, do którego strona mogłaby wnieść zastrzeżenia.

Na skutek niezgodnej z prawem działalności organu strona została pozbawiona możliwości zajęcia stanowiska w przedmiocie zasadności oraz zakresu przeprowadzonych czynności, gdyż organ I instancji chciał wykazać, że strona mimo przedłożonych oświadczeń dotychczasowego najemcy B. G. dotyczących udostępnienia lokalu nie dysponuje tym lokalem. W sytuacji, gdyby organ I instancji zgodnie z przepisami wyznaczył oględziny lokalu z udziałem strony, skarżąca umożliwiłaby ich przeprowadzenie w lokalu wolnym od obecności podmiotów trzecich zgodnie z umową i oświadczeniami, które zapewniały skarżącej taką możliwość. Uchybieniem ze strony organu II instancji było to, że zaaprobował działania organu I instancji co do braku konieczności przeprowadzenia oględzin oraz co do wyłączenia zastosowania przepisów kpa w odniesieniu do podejmowania kontrolnego sprawdzenia faktów na podstawie art. 37am pkt 2 u.p.f. Uchybienia te mogłyby mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem, gdyby organ poinformował stronę o zamiarze przeprowadzenia oględzin lub kontrolnego sprawdzenia faktów, to strona zapewniłaby sobie dostęp do opróżnionego lokalu korzystając z zagwarantowanych sobie uprawnień na podstawie oświadczeń B. G. z [...] stycznia 2018 r., z którego wynika, że na każde żądanie A. Sp. z o.o. lecz najpóźniej z dniem wydania zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej udzielonej na rzecz w/w podmiotu definitywnie zakończona zostanie prowadzona działalność w lokalu apteki w P. przy ul. [...] 14.

Uchybieniem ze strony organu było również to, że nie uwzględnił ponownego wniosku strony z 13 lutego 2018 roku o wyznaczenie terminu oględzin lokalu planowanej apteki, o którym strona zostałaby prawidłowo powiadomiona.

W ten sposób organ uchylił się od zaopiniowania lokalu apteki naruszając w ten sposób art. 109 pkt 8 u.p.f. Przeprowadzenie dowodu z oględzin lokalu umożliwiłoby wykazanie stronie, że zgodnie z porozumieniem zawartym z B. G. faktycznie dysponuje opróżnionym lokalem na każde swoje żądanie. Nieuwzględnienie wniosku dowodowego strony naruszyło art. 78 § 1 kpa, albowiem oględziny lokalu apteki są konieczne dla podjęcia decyzji w sprawie wydania zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej. Należy przyznać racje stronie skarżącej, że poprzez wskazane wyżej działanie organu sprawa nie została wyjaśniona w jej całokształcie a więc doszło do naruszenia art. 7 i 77 § 1 kpa.

Słusznie również strona wskazuje, że organ II instancji naruszył art. 79a § 1 kpa albowiem pozbawiona została możliwości udowodnienia, że zgodnie z umową i oświadczeniami B. G. przez cały czas miała zagwarantowany dostęp do lokalu planowanej apteki na każde swoje żądanie oraz możliwość zapobiegnięcia dalszemu prowadzeniu w lokalu jakiejkolwiek działalności przez podmiot poprzednio zajmujący lokal. Wbrew twierdzeniom organu z treści oświadczeń B. G. z dn. [...] czerwca 2017 roku i [...] stycznia 2018 roku nie wynika, że udostępni ona lokal tylko w celu przeprowadzenia czynności przez organ, ale, że działalność prowadzona w lokalu apteki zostanie zakończona w dowolnej chwili – na każde żądanie A. Sp. z o.o. a najpóźniej z dniem wydania zezwolenia na prowadzenie apteki na rzecz skarżącej.

Sąd nie zgodził się także z przeprowadzoną przez organ wykładnią art. 97 ust 1 u.p.f. Interpretując ten przepis organ wskazał, że na chwilę udzielenia zezwolenia, podmiot ubiegający się o zezwolenie, musi dysponować lokalem, w którym nie jest prowadzona żadna działalność. To twierdzenie organu nie wynika z przepisów prawa. Funkcjonowanie dwóch zezwoleń na prowadzenie apteki należy uznać za okres przejściowy uwarukowany czasem trwania postępowania w przedmiocie wydania zezwolenia, zmierzający do ostatecznego funkcjonowania wyłącznie jednego zezwolenia.

Poza tym jeżeli apteka nie zostanie uruchomiona w ciągu czterech miesięcy od uzyskania zezwolenia np. z powodu braku faktycznego dostępu do lokalu to organ na podstawie art. 103 ust. 2 pkt 4 u.p.f. władny jest cofnąć wydane zezwolenie na jej prowadzenie.

Ustosunkowując się do twierdzenia organu, że w realiach niniejszej sprawy wydane zezwolenie na prowadzenie apteki ogólnodostępnej w lokalu, w którym jest już prowadzona taka działalność stwarzałoby sytuację w której faktyczna możliwość prowadzenia apteki objętej zezwoleniem byłaby zależna od osoby trzeciej należy stwierdzić, że takie niebezpieczeństwo istnieje także gdy strona zajmuje lokal na innej podstawie niż własność np. na podstawie umowy najmu. W ramach tego stosunku zobowiązaniowego strona jest uzależniona od wynajmującego, który zgodnie z umową może ja wypowiedzieć, co prowadziłoby także do braku możliwości prowadzenia apteki. Tak więc organ powinien podjąć decyzje w oparciu o złożone dokumenty, z których wynikają konkretne zobowiązania podmiotów trzecich wobec strony.

Poza tym przedstawione przez skarżącą rozwiązanie zapewni ciągłość pracy apteki, co w miejscowości, w której funkcjonuje tylko jedna apteka ma niebagatelne znaczenie.

Wskazane wyżej uchybienia proceduralne jak i merytoryczne przy wydaniu zaskarżonej decyzji skutkowały jej uchyleniem, jak również utrzymanej nią w mocy decyzji I instancji stosowanie do art. 145 § 1 pkt 1 a i c p.p.s.a.

O kosztach postępowania Sąd orzekł w myśl art. 200 p.p.s.a.

Ponownie rozpoznając sprawę organ I instancji uwzględniając uwagi zawarte w niniejszym uzasadnieniu rozpatrzy wniosek strony uwzględniając oczywiście ewentualną zmianę stanu faktycznego i prawnego sprawy a następnie wyda stosowną decyzję, którą uzasadni zgodnie z wymogami zawartymi w art. 107 § 3 kpa.

Z tych wszystkich względów Sąd orzekł jak w wyroku.