Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 326/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2009-05-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne: Ochrona zdrowia
Skarżony organ: Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 109
journal: Dz.U. 2004 nr 210 poz 2135
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), , Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska, Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Protokolant Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 maja 2009 r. sprawy ze skargi K. Ł. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie objęcia obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym skargę oddala


UZASADNIENIE

UZASADNIEWNIE

Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia decyzją z 24 września 2008 r. na podstawie art. 109 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. Nr 210, poz. 2135 ze zm.) stwierdził, że K. Ł. był objęty obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu prowadzonej działalności pozarolniczej w okresie od 1 stycznia 1999 r. do 31 grudnia 2003 r.

W uzasadnieniu organ wskazał, że z analizy posiadanych dokumentów wynika, że K. Ł. w okresie od 28 czerwca 1993 r. do 18 kwietnia 2006 r. prowadził działalność gospodarczą pod nazwą: R. z siedzibą w [...]. Ten stan faktyczny potwierdzają dokumenty: zaświadczenie o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej z dnia 11 czerwca 1993 r. oraz decyzja o wykreśleniu wpisu z ewidencji gospodarczej z dnia 18 kwietnia 2006 r.

Organ podniósł, że z dokumentacji sprawy wynika, iż K. Ł. prowadził działalność gospodarczą polegającą na organizowaniu dla dzieci i młodzieży obozów jeździeckich w okresie wakacyjnym. Od dnia 1 września 2003 r. zaprzestał całkowicie prowadzić działalność gospodarczą ze względu na wiek i zły stan zdrowia. K. Ł. wyjaśnił w sprawie, iż obozy jeździeckie prowadził sezonowo w miesiącach lipiec - sierpień w latach 1999 r. do 2003 r., jednakże oprócz pisemnego oświadczenia, iż działalność gospodarczą wykonywał w miesiącach lipiec - sierpień nie przedstawił żadnych dokumentów potwierdzających sezonowość prowadzonej działalności gospodarczej.

Do akt sprawy zostało dołączone zaświadczenie o wysokości obrotu i dochodu nr [...] z dnia [...] lipca 2008 r. wystawione przez Naczelnika Urzędu Skarbowej w [...]. Z przedstawionego zaświadczenia wynika, iż K. Ł. osiągał przychód z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w latach 1999 - 2003.

Z kolejnego oświadczenia K. Ł. wynika, że w skutek kradzieży w gospodarstwie w [...] utracił wszystkie dokumenty dotyczące prowadzonej przez niego działalności.

Organ wskazał, że art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym (Dz.U. Nr 28, poz. 153, ze zm.), obowiązującej od 1 stycznia 1999 r. do 31 marca 2003 r., stanowił, iż obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegały osoby objęte ubezpieczeniem społecznym, które były między innymi osobami prowadzącymi pozarolniczą działalność lub osobami z nimi współpracującymi. Obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego ww. osób, stosownie do treści art. 11 ust. 1 ww. ustawy, powstawał i wygasał w terminach określonych w przepisach o ubezpieczeniu społecznym.

Również ustawa z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia (Dz. U. Nr 45 poz. 391 ze zm.), obowiązująca w okresie od 1 kwietnia 2003 r. do 30 wrzesinia 2004 r., w art. 9 ust. 1 stanowiła o obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego, między innymi osób prowadzących działalność pozarolniczą lub osób z nimi współpracujących.

Zgodnie z przepisami ww. ustaw obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego uważa się za spełniony po zgłoszeniu osoby podlegającej temu obowiązkowi do Funduszu oraz opłaceniu składki w terminie i na zasadach określonych w ustawie. Zgodnie z brzmieniem art. 13 pkt 4 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tj. Dz. U. z 2007 r. Nr 11 poz. 74, ze zm.) obowiązkowemu ubezpieczeniu emerytalnemu, rentowemu, chorobowemu i wypadkowemu podlegają osoby fizyczne prowadzące działalność pozarolniczą od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania działalności. W myśl art. 8 ust. 6 pkt 1 ww. ustawy za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą uważa się osobę prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą na podstawie przepisów o działalności gospodarczej lub innych przepisów szczególnych.

Organ powołał się na wyrok z dnia 26 lipca 2006 r. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie sygn. akt VII SA/Wa 686/06, w którym Sąd wskazał, że wpis do ewidencji działalności gospodarczej ma charakter deklaratywny i to fakt prowadzenia działalności, a nie wpis do ewidencji przesądza o istnieniu obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego. Przerwa w prowadzeniu działalności gospodarczej spowodowana jej zawieszeniem pozwala na przyjęcie, iż zaprzestano prowadzenia działalności gospodarczej i w związku z tym nie podlega się ubezpieczeniu zdrowotnemu.

Organ wskazał, że K. Ł. w okresie od 28 czerwca 1993 r. do 18 kwietnia 2006 r. miał zarejestrowaną działalność gospodarczą. Ponieważ zaświadczenie wydane przez Urząd Skarbowy potwierdza osiąganie przychodów z działalności w latach 1999 - 2003 (brak informacji o osiąganych przychodach w poszczególnych miesiącach) organ przyjął, iż K. Ł. podlegał obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w okresie 1 stycznia 1999 r. do 31 grudnia 2003 r.

Odwołanie od ww. decyzji złożył K. Ł. Podkreślił, że prowadzona przez niego działalność jest ściśle związana z sezonowością. Do odwołania dołączył faktury za lata 2001 i 2002 z miesięcy lipiec i sierpień, z których wynika że cały przychód uzyskany w tych latach wygenerowany został w tych dwóch miesiącach.

Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia decyzją z dnia [...] grudnia 2008 r. decyzją nr [...] na podstawie art. 102 ust. 5 pkt 24 w związku z art. 109 ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027) oraz na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, ze zm.), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzje.

W uzasadnieniu organ wskazał, że w okresie objętym decyzją miały zastosowanie przepisy trzech kolejnych ustaw, tj. art. 8 pkt 1 lit. c i art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym, art. 9 ust. 1 pkt 1 lit. c i art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia oraz art. 66 ust. 1 pkit 1 lit. c i art. 69 ust. 1 ustawy o świadczeniach w związku z art. 8 ust. 6 pkt 1 i art. 13 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych.

Przepisy tych ustaw obejmowały obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą na podstawie przepisów o działalności gospodarczej lub innych przepisów szczególnych - od dnia rozpoczęcia do dnia zaprzestania wykonywania takiej działalności.

W okresie tym obowiązywały również kolejno trzy ustawy zawierające podobne unormowania: w art. 8 ustawy z dnia 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 41, poz. 324, ze zm.), w art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. - Prawo działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 101, poz. 1178, ze zm.) i w art. 14 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2007 r. Nr 155, poz. 1095, ze zm.). Dopuszczono w nich możliwość podjęcia działalności gospodarczej przez przedsiębiorcę będącym osobą fizyczną dopiero po uzyskaniu wpisu do ewidencji działalności gospodarczej (wg pierwszej ustawy - po zgłoszeniu działalności do takiej ewidencji).

Organ odwoławczy ponadto wskazał, że zgodnie ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego (np. wyrok NSA z dnia 25 października 2006 r., sygn. akt II GSK 179/06) zgłoszenie i wpis do ewidencji działalności gospodarczej stanowi tylko podstawę rozpoczęcia działalności gospodarczej w rozumieniu jej legalizacji i nie jest zdarzeniem ani czynnością utożsamianą z podjęciem takiej działalności. Określenie przez samego przedsiębiorcę daty rozpoczęcia działalności gospodarczej wpisywanej do ewidencji powodowało istnienie domniemania faktycznego, że z tą datą działalność gospodarcza została podjęta i była prowadzona aż do czasu jej wykreślenia z ewidencji.

Organ odwoławczy potwierdził prawidłowość ustalenia przez organ I instancji stanu faktycznego na temat rozpoczęcia działalności gospodarczej jej zakończenia i okresu uzyskiwania przychodów.

W zaskarżonej decyzji [...] Oddział Wojewódzkiego NFZ prawidłowo wskazał, iż na skutek domniemania faktycznego, jakim jest określenie w organie ewidencyjnym daty rozpoczęcia prowadzenia działalności, ciężar jego obalenia spoczywa na Ubezpieczonym. Organ administracyjny zaś, ma obowiązek przeprowadzenia dowodów z twierdzeń i pism składanych przez Ubezpieczonego oraz ma obowiązek dokonania całościowej oceny wiarygodności i mocy dowodowej materiału zgromadzonego w sprawie (podobnie SN w wyroku z dnia 23.03.2006 r., I UK 220/05, publ. OSNP 2007/5-6/83).

W oparciu o powyższe organ stwierdził, iż analiza materiału dowodowego dała podstawy do uznania, iż K. Ł. prowadził działalność gospodarczą w spornym okresie. Słusznie uznał dyrektor [...] Oddział Wojewódzkiego NFZ, iż działalność gospodarcza polegająca na organizowaniu letnich obozów jeździeckich dla dzieci i młodzieży nie jest ściśle związana z sezonowością, oraz że nie zachodzą przesłanki uniemożliwiające prowadzenie tej działalności w pozostałych miesiącach.

Przedstawione we wniesionym odwołaniu faktury VAT potwierdzają jedynie zakup u odwołującego usługi w lipcu, sierpniu 2001 i 2002 r., i nie przesądzają, iż w pozostałych okresach działalność nie była prowadzona.

Organ powołując się na postanowienie Sądu Najwyższego w z dnia 17 lipca 2003 r. (sygn. akt II UK 111/03) wskazał, iż niewykonywanie działalności gospodarczej w czasie oczekiwania na kolejne zamówienie lub w czasie ich poszukiwania, nie oznacza zaprzestania prowadzenia takiej działalności i nie powoduje uchylenia obowiązku ubezpieczenia społecznego.

Tym samym organ odwoławczy stwierdził, że brak jest podstaw prawnych do uchylenia decyzji z dnia [...] września 2008 r., nr [...] utrzymał ją w mocy.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył K. Ł. W skardze zaznaczył, że nie zgadza się ze stwierdzeniem organu administracji, iż prowadzenie działalności gospodarczej polegającej na organizowaniu letnich obozów jeździeckich dla dzieci i młodzieży w latach 1999-2003 nie stanowi działalności sezonowej. Podstawowym dowodem w sprawie jest zaświadczenie o prowadzonej działalności gospodarczej oraz oświadczenie strony. Podniósł, że trudno dyskutować ze stwierdzeniem, że obozy letnie można prowadzić w innym okresie. Zdaniem skarżącego przedstawione faktury VAT przesądzają, iż w pozostałych okresach działalność nie była prowadzona co pokrywa się z przychodami z wykazanymi przez urząd skarbowy z pozarolniczej działalności gospodarczej. Podniósł również, że nie zawieszał działalności na pozostałe miesiące w roku, gdyż i tak trzeba było składać negatywne oświadczenia VAT 7.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Skarga nie jest zasadna. Zaskarżone decyzje zostały wydane zgodnie z prawem w oparciu o prawidłowo zebrany i oceniony stan faktyczny.

Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia utrzymał w mocy decyzję [...] Oddziału Narodowego Funduszu Zdrowia stwierdzającą objęcie obowiązkowym ubezpieczeniem społecznym z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w okresie od 1 stycznia 1999 r. do 31 grudnia 2003 r.

Bezspornym faktem w sprawie jest prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej przez K. Ł. w okresie od 28 czerwca 1993 r. do końca

2003 r. Ten stan faktyczny wynika z zaświadczenia o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej (rozpoczęcie prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej z dniem 28 czerwca 1993 r. i uzyskanie wpisu w ewidencji działalności gospodarczej) oraz z decyzji wydanej przez Wójta Gminy [...] z dnia [...] kwietnia 2006 r. (wykreślenie z dniem [...] kwietnia 2006 r. wpisu z Ewidencji Działalności Gospodarczej), rozpatrywanej łączne z zaświadczeniem Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z [...] lipca 2008 r. o okresie uzyskiwania przychodów z tytułu pozarolniczej działalności gospodarczej.

Przedmiot działalności gospodarczej został określony jako usługi w zakresie oświaty i wychowania, związane z wypoczynkiem, w zakresie kultury fizycznej i sportu oraz usługi gastronomiczne. Jednakże w oświadczeniu z dnia 20 lipca 2008 r. skarżący wskazał, że prowadził obozy jeździecki dla dzieci.

Ponadto bezspornie został ustalony okres w jakim skarżący uzyskiwał przychody z tytułu prowadzenia działalności – z zaświadczenia Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z [...] lipca 2008 r., wynika, iż K. Ł. w latach 1999 - 2003 w zeznaniach podatkowych wykazywał przychód z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej oraz z tytułu emerytury lub renty. Natomiast w latach 2004 -2006 wykazał przychód jedynie z tytułu emerytury lub renty.

W okresie w którym skarżący uzyskiwał przychody z prowadzonej działalności gospodarczej obowiązywały dwie ustawy dotyczące podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu. Zgodnie z przepisami wspomnianych ustaw w okresie 1999 – 2003 r. osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą podlegały obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym od dnia rozpoczęcia do dnia zaprzestania wykonywania takiej działalności.

W okresie od 1 stycznia 1999 r. do 31 marca 2003 r. zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym (Dz. U. Nr 28, poz. 153, ze zm.), obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegały osoby objęte ubezpieczeniem społecznym, które były między innymi osobami prowadzącymi pozarolniczą działalność lub osobami z nimi współpracującymi. Obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego ww. osób, stosownie do treści art. 11 ust. 1 ww. ustawy, powstawał i wygasał w terminach określonych w przepisach o ubezpieczeniu społecznym.

Dalej ustawa z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia (Dz. U. Nr 45 poz. 391, ze zm.), obowiązująca w okresie od 1 kwiecień 2003 r. do 30 wrzesień 2004 r., w art. 9 ust. 1 stanowiła o obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego, między innymi osób prowadzących działalność pozarolniczą lub osób z nimi współpracujących.

Zgodnie z przepisami ww. ustaw obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego powstawał i wygasał – dla okresu obowiązywania ustawy o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym – w terminach określonych w przepisach o ubezpieczeniu społecznym lub ubezpieczeniu społecznym rolników. Natomiast w okresie obowiązywania ustawy o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego uważało się za spełniony po zgłoszeniu osoby podlegającej temu obowiązkowi do Funduszu oraz opłaceniu składki w terminie i na zasadach określonych w ustawie.

Zgodnie z art. 13 pkt 4 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tj. Dz. U. z 2007 r. Nr 11 poz. 74, ze zm.) obowiązkowemu ubezpieczeniu emerytalnemu, rentowemu, chorobowemu i wypadkowemu podlegają osoby fizyczne prowadzące działalność pozarolniczą od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania działalności. W myśl art. 8 ust. 6 pkt 1 ww. ustawy za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą uważa się osobę prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą na podstawie przepisów o działalności gospodarczej lub innych przepisów szczególnych.

Powyższy stan faktyczny i prawny bez wątpliwości wskazuje, że skarżący podlegał obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu w okresie prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej.

Kwestią sporną jaką podnosi skarżący jest sezonowość prowadzenia działalności.

Sąd stoi na stanowisku, iż w niniejszym przypadku nie można powiedzieć, że działalność prowadzona przez skarżącego ograniczała się jedynie do letnich okresów wakacyjnych. Przedmiot prowadzonej działalności został określony jako działalność oświatowa i wychowawcza, związana z wypoczynkiem, w zakresie kultury fizycznej i sportu, usługi gastronomiczne, organizowaniu dla dzieci i młodzieży obozów jeździeckich w okresie wakacyjnym. Fakt, że takie obozy rzeczywiście były prowadzone tylko w okresie letnim, nie oznacza, że w pozostałych okresach roku strona nie prowadziła żadnych czynności z tym związanych, jak choćby działalność reklamowa, informacyjna, czy przygotowawcza. Z prowadzeniem obozów jeździeckich wiąże się również posiadanie odpowiedniego zaplecza, utrzymanie zwierząt i osprzętu jeździeckiego. Słusznie organ powołał się na orzeczenie Sądu Najwyższego w postanowieniu z dnia 17 lipca 2003 r. (sygn. akt II UK 111/03) w którym Sąd wskazał, iż niewykonywanie działalności gospodarczej w czasie oczekiwania na kolejne zamówienie lub w czasie ich poszukiwania, nie oznacza zaprzestania prowadzenia takiej działalności i nie powoduje uchylenia obowiązku ubezpieczenia społecznego. Z podobną sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Tym bardziej, że strona nie wskazała żadnego przeciwdowodu.

Z tych względów Sąd uznał, że stanowisko organów administracji jest zasadne.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji jest zgodna z prawem i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) skargę oddalił.