Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 331/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2008-12-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: par. 2 ust. 1
journal: Dz.U. 2004 nr 174 poz 1809
law: Rozporządzenie Rady Ministtrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie  przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich.
article: art.7, art.8, art.77, art.80 i art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 2004 nr 153 poz 30 art.13,art.20
law: Rozporządzenie Komisji (WE) Nr 817/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenie Rady (WE) nr  1257/1999 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR).
journal: Dz.U.UE.L 1999 nr 160 poz 80 art.23
law: Rozporządzenie Rady (WE) Nr 1257/1999 z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu  Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) oraz zmieniające i uchylające niektóre rozporządzenia*

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Szarewicz-Iwaniuk (sprawozdawca), Sędziowie WSA Wiesława Achrymowicz, WSA Halina Chitrosz, Protokolant Referent stażysta Kamil Rutkowski, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 10 grudnia 2008 r. sprawy ze skargi A. C. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych na rok 2007 I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...]; II. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz A. C. kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, działając na podstawie art.138§1pkt1 kpa, po rozpatrzeniu odwołania A. C. od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR Nr [...] z dnia [...] o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych – utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa podał, iż w dniu 25 kwietnia 2007r. A. C. złożył wniosek o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt na rok 2007 – wniosek kontynuacyjny w trzecim roku realizacji programu rolnośrodowiskowego. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydał decyzję o przyznaniu płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnopśrodowiskowych na rok 2007 w łącznej wysokości 630 zł, w tym z tytułu: " SO2 –Rolnictwo ekologiczne kwotę w wysokości 630 zł - środki z budżetu UE 504 zł, środki krajowe – 126 zł, SO2a01 – uprawy rolnicze (bez certyfikatu zgodności), kwotę "0,00zł", SO2b01 - trwałe użytki zielone (bez certyfikatu zgodności), kwotę "0,00zł", SO2d01 – uprawy sadownicze w tym jagodowe (bez certyfikatu zgodności) w wysokości 630,00zł.

Strona nie zgadzając się z tą decyzją wniosła odwołanie w części odmawiającej przyznania płatności, w którym podnosiła, iż rok 2007 był dla gospodarstwa ostatnim rokiem dostosowawczym.

Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa rozpatrując sprawę w wyniku wniesionego odwołania wskazał, że przesłanki, których spełnienie umożliwia ubieganie się o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej określa rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 174, poz. 1809, z późn. zm.).

Zgodnie z § 2 ust. 1 tego rozporządzenia, płatność rolnośrodowiskowa jest udzielana producentowi rolnemu, który prowadzi działalność rolniczą w gospodarstwie rolnym o powierzchni wynoszącej co najmniej 1 ha użytków rolnych i zobowiąże się do:

1/ przestrzegania wymagań, o których mowa w art. 23 rozporządzenia 1257/1999 (WE) z dnia 17 maja 1999 w sprawie wsparcia rozwoju wsi przez EFOiGR ( Dz. Urz. WE L 160z dn. 26.06. 1999 z późn. zm.) oraz art. 13 i 20 rozporządzenia 817/2004 (WE) z dnia 29 kwietnia 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia 1257/1999 (WE) (Dz. Urz. UE L 153 z dnia 30.04.2004r.),

2/ realizacji pakietów, o których mowa w § 1 ust. 2, zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej,

3/ w przypadku realizacji pakietów, o których mowa w § 1 ust. 2 pkt.1 i 3 -6 – prowadzenia rejestru działań realizowanych w ramach programu rolnośrodowiskowego zawierającego wykaz wypasów zwierząt oraz działań agrotechnicznych, w tym zastosowania nawozów i wykonania zabiegów przy użyciu środków ochrony roślin; rejestr prowadzi się przy użyciu formularza udostępnionego przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.

Zgodnie z zał. nr 1 pkt. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 kwietnia 2004r. – zadania realizowane w ramach pakietu rolnictwo ekologiczne to "prowadzenie produkcji rolnej zgodnie z zasadami określonymi w przepisach o rolnictwie ekologicznym".

Jednostkami organizacyjnymi właściwymi w sprawach kontroli i certyfikacji w rolnictwie ekologicznym są w myśl art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r., o rolnictwie ekologicznym (Dz. U. z 2004r. Nr 93 poz. 898 ze zm.) upoważnione jednostki certyfikujące przeprowadzające kontrole oraz wydające i cofające certyfikaty zgodności. Jednostki te przekazują do dnia 31 października każdego roku Prezesowi Agencji wykaz producentów, którzy spełnili wymagania dotyczące produkcji w rolnictwie ekologicznym ( art. 9 ust.1 pkt. 1 ww. ustawy). W wykazie tym jednostki certyfikujące potwierdzają wielkość powierzchni poszczególnych, realizowanych przez producenta wariantów rolnictwa ekologicznego.

We wniosku z dnia 25 kwietnia 2007r. A. C. określił swoje żądanie z tytułu realizacji programu rolnośrodowiskowego do wariantów pakietu rolnictwo ekologiczne:

1/ uprawy rolnicze bez certyfikatu zgodności ( SO2a01) na pow. 2,94 ha

2/ trwałe użytki zielone bez certyfikatu zgodności ( SO2b01) na pow. 0,29 ha

3/ uprawy sadownicze, w tym jagodowe bez certyfikatu zgodności (SO2d01)na pow. 0,35 ha.

Wnioskodawca rozpoczął przestawianie ww. działek na ekologiczne metody produkcji w 2005r. a zatem rok 2007 jest trzecim rokiem realizacji rolnictwa ekologicznego. Zgodnie z Załącznikiem I rozporządzenia Rady 2092/91 z dnia 24 czerwca 1991r. w sprawie produkcji ekologicznej produktów rolnych oraz znakowania produktów rolnych i środków spożywczych (Dz. U. L 198, 22.7.199,s1) "Zasady określone w Art. 6 ust.1 (a),(b) i (d) a zwłaszcza w niniejszym Załączniku należy stosować na gruntach podlegających okresowi przestawiania zazwyczaj przez co najmniej dwa lata przed wykorzystaniem ich do produkcji pasz ekologicznych lub, w przypadku upraw wieloletnich innych niż rośliny łąkowe, co najmniej trzy lata przed pierwszym zbiorem produktów, zgodnie z art. 1 ust.1 (a). Okres przestawiania rozpoczyna się nie wcześniej niż w dniu zgłoszenia przez producenta działalności zgodnie z Art. 8 i udostępnienia przez niego swego gospodarstwa do kontroli zgodnie z Art.9".

Oznacza to, że okres przestawiania z rolnictwa konwencjonalnego na metody ekologiczne zasadniczo trwa dwa lata, a dla upraw wieloletnich, innych niż łąki i pastwiska, które były na gruncie w chwili rozpoczęcia przestawiania okres przestawiania może wynosić trzy lata. Decyzję o zakończeniu okresu przestawiania podejmuje uprawniona do kontroli i certyfikacji w rolnictwie ekologicznym jednostka certyfikująca.

W wykazie przekazanym Prezesowi ARiMR w 2007r. uprawniona jednostka certyfikująca potwierdziła spełnienie przez wnioskodawcę kryteriów produkcji ekologicznej dla wariantów: uprawy rolnicze z certyfikatem zgodności (SO2a02) na pow. 2,94 ha, trwałe użytki zielone z certyfikatem zgodności (SO2b02) na pow. 0,29 ha, uprawy sadownicze, w tym jagodowe bez certyfikatu zgodności (SO2d01) na pow. 0,35 ha.

Upoważniona jednostka certyfikująca nie potwierdziła prowadzenia deklarowanej produkcji upraw rolniczych oraz trwałych użytków zielonych bez certyfikatu zgodności.

Wydana przez organ I instancji decyzja, w świetle ustalonych okoliczności faktycznych i prawnych, jest zatem zgodna z prawem.

Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł A. C. kwestionując ją w części nie uwzględniającej jego wniosku.

Podnosił, iż jednostka certyfikująca na koniec 2006r. przekazała do Agencji wykaz gospodarstw ekologicznych oraz gospodarstw będących w okresie przestawiania na produkcję ekologiczną. W wykazie tym jego gospodarstwo nie jest ujęte jako ekologiczne. Wykaz ten był dla niego podstawą do złożenia w kwietniu 2007r. wniosku na dopłaty na rok 2007. Rok 2007 jest dla jego gospodarstwa rokiem przestawiania na produkcję ekologiczną. Jego wniosek złożony w kwietniu 2007r. został rozpoznany na podstawie wykazu, który wpłynął do Agencji w październiku 2007r., co uważa za celowe działanie na swoją szkodę.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wnosił o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami, a organami administracji rządowej (§ 1). Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2). Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., zwanej dalej p.p.s.a.).

Z zasady, iż Sąd Administracyjny ocenia, czy zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, wynika konsekwencja, co do tego, iż sąd ten rozważa wyłącznie prawo obowiązujące w dniu wydania decyzji, jak i stan sprawy istniejący na dzień wydania decyzji (tak NSA w wyroku z dnia 14 stycznia 1999 r., sygn. III SA 4731/97 - LEX nr 37180).

Legalność decyzji bada się zarówno pod względem formalnym, jak też i materialonoprawnym. Oznacza to, że Sąd kontroluje zaskarżoną decyzję wyłącznie w aspekcie jej zgodności z prawem i może decyzję taką uchylić lub stwierdzić jej nieważność, wówczas, gdy narusza ona prawo materialne lub procesowe w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Dokonując zatem kontroli zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem wskazać należy, iż wydana ona została z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Sporna pozostaje między stronami kwestia odmowy przyznania A. C. płatności rolnośrodowiskowej (SO2a01) do upraw rolniczych bez certyfikatu zgodności zadeklarowanych przez niego we wniosku z dnia 25 kwietnia 2007r.(k.- 6) na pow. 2,94ha oraz do trwałych użytków zielonych bez certyfikatu zgodności zadeklarowanych na pow. 0,29 ha (k.5), bowiem pozostała płatność objęta wnioskiem z tytułu upraw sadowniczych w tym jagodowych bez certyfikatu zgodności nie była sporna, załatwiona została zgodnie z wnioskiem i nie była przedmiotem odwołania.

Przede wszystkim wskazać należy, iż organ administracji w postępowaniu administracyjnym ma, wnikający z art. 7, 8, 77, 80 kpa, obowiązek wszechstronnego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, co winno znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji sporządzonym zgodnie z wymogami art. 107 § 3 kpa.

Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, podnieść należy, iż skarżący w dniu 25 kwietnia 2007r. złożył wniosek o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt, do którego dołączył dokument poświadczający, że gospodarstwo rolne znajduje się w okresie przestawiania na produkcję rolniczą metodami ekologicznymi, wydany przez upoważnioną jednostkę certyfikującą (k.- 5-6,7), a zaświadczenie to jest ważne do dnia 14 września 2007r., a więc było aktualne na dzień składania wniosku.

Z treści tego zaświadczenia skarżący wywodził, iż rok 2007 jest dla jego gospodarstwa kolejnym rokiem dostosowawczym, a okres ten zakończy się z upływem tego roku. Biorąc pod uwagę, że wniosek składał w kwietniu 2007r. to aktualny był dla niego wykaz przekazywany do Prezesa Agencji do końca października 2006r.

Organ odwoławczy wskazywał, iż rok 2007 jest dla skarżącego trzecim rokiem przestawiania z rolnictwa konwencjonalnego na metody ekologiczne. Okres ten zaś zasadniczo trwa dwa lata, a zatem dla skarżącego upłynął w 2006r.

Wskazać zatem należy, iż powyższe stanowisko organu administracji nie zostało poparte wystarczającymi dowodami znajdującymi odzwierciedlenie w aktach sprawy oraz wyczerpującą argumentacją faktyczną i prawną, a nade wszystko w ogóle nie odnosi się do podnoszonych przez skarżącego argumentów oraz złożonego przez niego zaświadczenia jednostki certyfikującej, co w sposób oczywisty narusza powołane wyżej przepisy kpa.

Trafnie wskazał organ odwoławczy, iż przesłanki, których spełnienie umożliwia ubieganie się o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej określa rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 174, poz. 1809, z późn. zm.).

Zgodnie z § 2 ust. 1 tego rozporządzenia, płatność rolnośrodowiskowa jest udzielana producentowi rolnemu, który prowadzi działalność rolniczą w gospodarstwie rolnym o powierzchni wynoszącej co najmniej 1 ha użytków rolnych i zobowiąże się do:

1/ przestrzegania wymagań, o których mowa w art. 23 rozporządzenia 1257/1999 (WE) z dnia 17 maja 1999 w sprawie wsparcia rozwoju wsi przez EFOiGR ( Dz. Urz. WE L 160z dn. 26.06. 1999 z późn. zm.) oraz art. 13 i 20 rozporządzenia 817/2004 (WE) z dnia 29 kwietnia 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia 1257/1999 (WE) (Dz. Urz. UE L 153 z dnia 30.04.2004r.),

2/ realizacji pakietów, o których mowa w § 1 ust. 2, zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej,

3/ w przypadku realizacji pakietów, o których mowa w § 1 ust. 2 pkt.1 i 3 -6 – prowadzenia rejestru działań realizowanych w ramach programu rolnośrodowiskowego zawierającego wykaz wypasów zwierząt oraz działań agrotechnicznych, w tym zastosowania nawozów i wykonania zabiegów przy użyciu środków ochrony roślin; rejestr prowadzi się przy użyciu formularza udostępnionego przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.

Zgodnie z zał. nr 1 pkt. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 kwietnia 2004r. – zadania realizowane w ramach pakietu rolnictwo ekologiczne to "prowadzenie produkcji rolnej zgodnie z zasadami określonymi w przepisach o rolnictwie ekologicznym".

W myśl zaś Załącznika I Rozporządzenia Rady (EWG) 2092/91 z dnia 24 czerwca 1991r. w sprawie produkcji ekologicznej produktów rolnych oraz znakowania produktów rolnych środków spożywczych (Dz.U.UE.L91.198.1), 1.1. zasady ustanowione zgodnie z art. 6 ust. 1 lit a/,b/ i d/ oraz w szczególności określone w niniejszym załączniku musiały być zwyczajowo stosowane na działkach w okresie konwersji przynajmniej dwa lata przed wysiewem, lub w przypadku łąki, co najmniej dwa lata przed jej wykorzystaniem jako paszy z rolnictwa ekologicznego, lub w przypadku roślin wieloletnich innych niż rośliny łąkowe przynajmniej trzy lata przed pierwszym zbiorem produktów określonych w art. 1 ust. 1 lit.a. Okres konwersji rozpoczyna się najwcześniej z datą, z którą producent zgłosił swoją działalność zgodnie z art. 8 i przedstawił swoje gospodarstwo systemowi kontroli określonemu w art. 9.

Słowo "przynajmniej", to partykuła podkreślająca w zdaniu to, na czym mówiącemu szczególnie zależy, co uważa on za minimum konieczne w jakiejś sytuacji (por. Słownik języka polskiego pod red.M Szymczaka, PWN, 1998, t.II, str. 999).

Okres dwu lub trzyletni, o którym mowa w powołanym przepisie jest więc okresem minimalnym, a jako taki może trwać i dłużej.

Nie jest zatem wystarczająca argumentacja, iż skoro okres przystosowawczy trwa dwa lata, to rok 2007 jako rok trzeci nie uprawnia do dopłat wskazanych we wniosku przez skarżącego /"Kod pakietu – SO2 "rolnictwo ekologiczne", Kod wariantu - SO2a01 uprawy rolnicze (bez certyfikatu zgodności), oraz SO2b01 – trwałe użytki zielone (bez certyfikatu zgodności)/, tym bardziej, iż w aktach sprawy brak jest dowodów na okoliczność kiedy skarżący złożył pierwszy wniosek o dopłaty rolnośrodowiskowe ("wydruk postaci skutecznej sprawy..." k.- 1-2 nie jest poświadczony za zgodność).

Wprawdzie w wykazie przekazanym Prezesowi Agencji do dnia 31 października 2007r. stosownie do art. 9 ust. 1 pkt.1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o rolnictwie ekologicznym, upoważniona jednostka certyfikująca Ekogwarancja P.T.R.E. Sp. z o.o. potwierdziła spełnienie przez skarżącego kryteriów produkcji ekologicznej w 2007r., jednak organ odwoławczy w tym kontekście nie odniósł się w ogóle do twierdzeń i zarzutów skarżącego zawartych w odwołaniu oraz ww. zaświadczenia jednostki certyfikującej.

Spełnienie normy wynikającej z przepisu art. 8 k.p.a. wymaga prowadzenia postępowania administracyjnego w taki sposób, aby w szczególności w uzasadnieniu decyzji przekonać stronę, że jej stanowisko zostało poważnie wzięte pod uwagę, a jeżeli zapadło inne rozstrzygnięcie, to przyczyną tego są istotne powody.

Podnieść przy tym należy, iż decyzja organu I instancji w ogóle nie spełnia wymogów art. 107 § 3 kpa i jest wewnętrznie sprzeczna (np. nieprawidłowości "brak"), a sentencja decyzji nie jest jednoznaczna, zaś podana podstawa prawna odnosi się jedynie do przepisów kompetencyjnych organu wydającego decyzję.

W takiej sytuacji, skoro zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji w części zaskarżonej wydane zostały z naruszeniem powołanych przepisów postępowania administracyjnego, to na podstawie art. 145 § 1pkt. 1 lit. c w zw. z art. 135 oraz art. 200 i art. 205 §1 ppsa należało orzec jak w sentencji.