Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 214/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2011-10-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: *Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 6 f, art. 101 ust. 2
journal: Dz.U. 2007 nr 43 poz 277
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Sikorska Sędziowie Sędzia WSA Lidia Serwiniowska Sędzia WSA Alojzy Wyszkowski (spr.) Protokolant Anna Rudzińska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 27 października 2011 r. sprawy ze skargi Z. S. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. z dnia [...] lutego 2011 r., nr [...] w przedmiocie zmiany wysługi lat uwzględnianej przy ustalaniu wzrostu uposażenia zasadniczego i nagrody jubileuszowej uchyla zaskarżoną decyzją i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi jest decyzja z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji we W., który po rozpatrzeniu odwołania asp. Z. S. utrzymał w mocy rozkaz personalny z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w P. w sprawie zmiany wysługi lat uwzględnianej przy ustalaniu wzrostu uposażenia zasadniczego i nagrody jubileuszowej.

Raportem z dnia 29 października 2010 r. asp. Z. S. - detektyw Wydziału Kryminalnego, zwrócił się do Komendanta Powiatowego Policji w P. o zaliczenie okresu pracy w gospodarstwie rolnym rodziców J. i I. S. od 11 maja 1981 r. do 1 sierpnia 1985 r. do stażu pracy branego pod uwagę przy naliczeniu wysługi lat.

Do wystąpienia strona dołączyła dokumenty w postaci zaświadczenia o zameldowaniu na pobyt stały, zaświadczenie o posiadanym przez rodziców gospodarstwie rolnym, protokół przesłuchania świadka W. D. i protokół przesłuchania świadka M. K..

Komendant Powiatowy Policji w P., rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] grudnia 2010 r. na podstawie art. 6f, art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji ( Dz. U z 2007 r., Nr 43 , poz.277 ze zm.) w związku z § 3, 4 i 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego (Dz. U. Nr 152. poz. 1732 ze zm.) oraz § 1 ust 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 19 czerwca 2002 r. w sprawie okresów wliczanych do okresu służby od których zależy nabycie prawa do nagrody jubileuszowej oraz trybu jej obliczania i wypłacania policjantom (Dz. U z 2002 r. Nr 100 poz. 913) oraz art. 2 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin (Dz. U z 1989 r. Nr 24 poz. 133 ze zm.) w związku z § 2 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 marca 1983 r. w sprawie wykonywania niektórych przepisów ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin (Dz. U z 1988 r. Nr 2, poz. 10) - zmienił stronie na dzień przyjęcia do służby w Policji, to jest 16 września 1988 r. wysługę lat, uwzględnianą przy ustalaniu wzrostu uposażenia zasadniczego na 3 lata 4 miesięcy 2 dni. W decyzji tej podano, że na dzień 29 października 2007 r. stronie przysługuje prawo do wzrostu uposażenia zasadniczego w wysokości 21%. Jednocześnie stwierdzono, że na dzień przyjęcia do służby w Policji zaliczeniu podlegają następujące okresy:

- zatrudnienia w Zakładach Górniczych "[...]" od 2 sierpnia 1985 r. do 23 października 1985 r. tj. 2 miesiące, 22 dni, i od 17 października 1987 r. do 11 listopada 1987 r. tj. 25 dni;

- zasadnicza służba wojskowa od 24 października 1985 r. do 16 października 1987 r. tj. 1 rok 11 miesięcy 23 dni:

- służba więzienna od 12 listopada 1987 r. do 31 sierpnia 1988 r. tj. 9 miesięcy 20 dni:

- praca w indywidualnym gospodarstwie rolnym w charakterze domownika od 1 maja 1985 r. do 1 sierpnia 1985 r. tj. 3 miesiące, 1 dzień;

- służba w Policji od 16 września 1988 r. - 1 dzień.

W uzasadnieniu, Komendant Powiatów Policji wskazał, że w wyniku przeprowadzonego postępowania administracyjnego stronie zaliczono okres pracy w gospodarstwie rolnym od 1 maja do 1 sierpnia 1985 r. Odmówiono natomiast zaliczenia pozostałego okresu pracy w gospodarstwie rolny rodziców, gdyż w podanym okresie strona uczyła się w szkole ponadpodstawowej, a tym samym nie spełniała wymogu uznania jej za domownika w świetle rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 marca 1983 r. w sprawie wykonywania niektórych przepisów ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i ich rodzin.

Od tej decyzji Z. S. złożył odwołanie w którym podniósł, że spełniał wszystkie przesłanki określone w definicji "domownika" zawarte w art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy, ponieważ z przedstawionych przez niego dokumentów wynika, iż wykonywał prace w gospodarstwie rolnym swoich rodziców.

Niezrozumiałym dla wnioskodawcy jest nie uznanie go za domownika od dnia 1 stycznia 1983 r., pomimo, że w przedstawionym okresie zaczęła już obowiązywać ustawa, która objęła przytoczony czasookres tj. od 1 stycznia 1983 r. do 1 sierpnia 1985 r., w świetle której uważa, że spełnił wszystkie warunki, by zostać uznanym za "domownika" zarówno przed dniem 1 stycznia 1983 r., jak i po dniu 1 stycznia 1983 r.

Zdaniem odwołującego przedłożone dokumenty wskazują na to, że od 11 maja 1981 r. do dnia 1 stycznia 1983 r. jako uczeń szkoły średniej, pracował w gospodarstwie rolnym rodziców. Na podstawie obowiązujących wówczas przepisów za "domownika" uważało się osobę która wykonywała pracę w gospodarstwie rolnym prowadzonym przez rodziców lub teściów poprzedzające objęcie tego gospodarstwa i rozpoczęcie jego prowadzenia osobiście lub wraz z współmałżonkiem. W tym przypadku również uważa, że spełnił wszystkie wymagania, gdyż wykonywał prace, ponadto w późniejszym czasie na podstawie umowy dzierżawy, w zamian za opiekę, przejął od rodziców część gospodarstwa, a tym samym spełnił warunki ustawy. Dalej strona podała, że ustawa nie precyzowała, jak długo należało prowadzić gospodarstwo po jego objęciu, więc zaliczeniu powinien podlegać okres pracy, kiedy po objęciu gospodarstwa osoba prowadzi je nawet przez krótki czas. Skarżący, powołując się na opinie Głównego Specjalisty w Departamencie Prawa Pracy Ministerstwa Gospodarki i Pracy z maja 2005 roku podniósł, iż art. 1 ust. 1 pkt 2 ustawy nie wskazuje, aby objęcie gospodarstwa i jego prowadzenie musiało nastąpić bezpośrednio po okresie pracy w gospodarstwie prowadzonym przez rodziców i teściów.

W odwołaniu strona podniosła, że Zespól Kadr i Szkolenia KPP niesłusznie wymagał przedstawienia zaświadczenia potwierdzającego, że gospodarstwo rodziców miało powyżej 1 ha, ponieważ, art. 55 k.c. nie określa minimalnej normy obszarowej dla gospodarstwa. Ponadto wskazał, że zgodnie z art. 336 k.c. do okresów podlegających zaliczeniu oprócz okresu prowadzenia własnego gospodarstwa rolnego, można zaliczyć również okres dzierżawy. Niezrozumiałym jest również dla skarżącego, dlaczego komórka kadrowa nie wezwała go do dostarczenia dokumentów potwierdzających, że miał status "domownika" w myśl ustawy przed 1 stycznia 1983 r. Kwestią niejasną jest również to, że został zaliczony okres od 1 maja 1985 r. do 1 sierpnia 1985 r. natomiast okres od 1 stycznia 1983 r. do 1 sierpnia 1985 r. nie został zaliczony, mimo ze nic nie uległo zmianie, i podobnie jak wcześniej pracował w gospodarstwie rolnym rodziców.

Komendant Wojewódzki Policji decyzją z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] utrzymał w mocy rozkaz personalny Komendanta Powiatowego Policji. W uzasadnieniu podał, że z orzecznictwa sądów administracyjnych wynika, iż praca policjanta w gospodarstwie rolnym powinna być oceniona z punktu widzenia przepisów, które obowiązywały w całym czasie jej wykonywania (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 20 września 2006 r. sygn. akt. II SA/Wa 983/06).

Organ odwoławczy wskazał, że stosownie do art. 101 ust. 1 ustawy o Policji wysokość uposażenia zasadniczego policjanta jest uzależniona od grupy zaszeregowania jego stanowiska służbowego oraz od posiadanej wysługi lat. Natomiast do wysługi lat uwzględnianej przy ustalaniu wzrostu uposażenia zasadniczego zalicza się inne okresy, jeżeli na podstawie odrębnych przepisów podlegają wliczeniu do okresu pracy lub służby, od którego zależą uprawnienia pracownicze lub wynikające ze stosunku służbowego (§ 4 ust. 1 pkt. 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów).

Dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji organu I instancji organ odwoławczy przywołał art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy (Dz. U. Nr 54, poz. 310).

Zgodnie z jego dyspozycją ilekroć przepisy prawa lub postanowienia układu zbiorowego pracy albo porozumienia w sprawie zakładowego systemu wynagradzania przewidują wliczanie do stażu pracy, od którego zależą uprawnienia pracownika wynikające ze stosunku pracy, okresów zatrudnienia w innych zakładach pracy, do stażu tego wlicza się pracownikowi także:

1) okresy prowadzenia indywidualnego gospodarstwa rolnego lub pracy w takim gospodarstwie, prowadzonym przez współmałżonka,

2) przypadające przed dniem 1 stycznia 1983 r. okresy pracy po ukończeniu 16 roku życia w gospodarstwie rolnym prowadzonym przez rodziców lub teściów, poprzedzające objęcie tego gospodarstwa i rozpoczęcie jego prowadzenia osobiście lub wraz ze współmałżonkiem,

3) przypadające po dniu 31 grudnia 1982 r. okresy pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym w charakterze pracownika w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin.

Art. 1 ust. 1 pkt 3 cytowanej ustawy stanowi, że do pracowniczego stażu pracy mogą zostać wliczone okresy pracy w gospodarstwie rolnym przypadające po 31 grudnia 1982 r. wykonywanej w charakterze domownika w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin. W przepisach ubezpieczeniowych definicja domownika ulegała zmianom.

Przepisami dotyczącymi ubezpieczenia społecznego rolników były: ustawa z dnia 14 grudnia 1982 r. o ubezpieczeniu rolników indywidualnych i członków ich rodzin (tekst jedn.: Dz. U. z 1989 r. Nr 24. poz. 133 ze zm.), a od dnia 1 stycznia 1991 r. - ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (tekst jedn. Dz. U. z 1998 r. Nr 7, poz. 25 ze zm.).

Obie ustawy zawierają legalne definicje domownika, różniące się od siebie. W zależności od okresu, w jakim wykonywana była praca w charakterze domownika, a zatem należy posługiwać się pojęciem domownika w rozumieniu obowiązujących w tym okresie przepisów, zgodnie z zasadą dalszego działania ustawy dawnej. W orzecznictwie przyjęto bowiem, że aktualnie obowiązująca ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników nie zawiera żadnych przepisów prawa intertemporalnego, które rozstrzygałyby problem zastosowania właściwej definicji pojęcia "domownika", zawartej w poprzedniej lub aktualnej ustawie ubezpieczeniowej. W tej sytuacji odwołać się należy do obowiązującej w takich przypadkach zasady dalszego działania ustawy dawnej.

Praca strony w gospodarstwie rolnym powinna być oceniona z punktu widzenia tych przepisów, które obowiązywały w całym czasie jej wykonywania. Konsekwencją tego stanowiska jest konieczność stosowania wskazanej ustawy z 14 grudnia 1982 r..

Stanowi ona, że przez użyte określenie "domownicy" - rozumie się członków rodziny rolnika i inne osoby pracujące w gospodarstwie rolnym, jeżeli pozostawały we wspólnym gospodarstwie domowym z rolnikiem, ukończyły 16 lat. nie podlegały obowiązkowi ubezpieczenia na podstawie innych przepisów, przy czym praca w gospodarstwie rolnym stanowiła główne źródło utrzymania. Wymienione warunki muszą wystąpić łącznie.

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 28 marca 1983 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin (Dz. U. z 1988 r. Nr 2, poz. 10 ze zm.) precyzowało natomiast w § 2 ust. 2 pkt 1, że praca domownika w gospodarstwie rolnym nie stanowiła głównego źródła utrzymania, jeśli domownik kształcił się w szkole ponadpodstawowej. A zatem w przypadku złożenia do pracodawcy wniosku o wliczenie do pracowniczego stażu pracy okresu pracy w gospodarstwie rolnym przypadającym w okresie od 1 stycznia 1983 r. do 31 grudnia 1991 r. okres ten będzie uwzględniany tylko wtedy, gdy osoba zainteresowana, spełniając warunki określone w definicji domownika, jednocześnie świadcząc prace w gospodarstwie rolnym nie uczyła się w szkole ponadpodstawowej lub wyższej.

Organ stwierdził, że badając okres przedstawiony przez stronę w raporcie z dnia 29 października 2010 r., to jest od 11 maja 1981 r. do 1 sierpnia 1985 r. uzyskał zaświadczenie z Zespołu Szkól Zawodowych, którym stwierdzono, że wnioskodawca w okresie od 1 września 1980 r. do dnia 30 kwietnia 1985 r. był uczniem Technikum Górnictwa Rud, które oddalone było o około 33 kilometrów od miejscowości w której mieszkał. Z tej racji zdaniem organu odwoławczego nie mógł on wykonywać stałej pracy w gospodarstwie rolnym. Z uwagi na czas trwania zajęć w szkole (średnio 7-8 godzin lekcyjnych), czas niezbędny na dojazd do i ze szkoły oraz konieczność przygotowywania się w domu do obowiązków szkolnych, nie można przyjąć, że skarżący byłby w stanie wykonywać stałe czynności w gospodarstwie rolnym rodziców. W wymienionym okresie zadaniem i celem wnioskodawcy było odbywanie zajęć szkolnych, a nie świadczenie pracy w gospodarstwie rolnym, której ze względu na szkolne wymagania czasowe nie mógł wykonywać w wymiarze mającym istotne znaczenie dla funkcjonowania gospodarstwa rolnego rodziców. Takie stanowisko w podobnej sprawie zajął Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 10 maja 2000 r. II UKN 535/99 - Biuletyn Prawny KGP Nr 25/2005.

Ponadto, nie bez znaczenia pozostaje fakt, że wymieniony przesłuchany w charakterze świadka, zeznał, ze w okresie od września 1980 r. do kwietnia 1981 r. korzystał z internatu, mimo, że jak twierdzi, niemal codziennie jeździł do domu pomagać w gospodarstwie rodziców.

Biorąc pod uwagę powyższe, organ uznał, że wnioskodawca nie był zatem domownikiem w rozumieniu ówcześnie obowiązujących przepisów. Odmowa wliczenia mu okresu pracy w gospodarstwie rolnym w okresie od 1 stycznia 1983 r. do 30 kwietnia 1985 r. do stażu służby jest więc zasadna z uwagi na wymóg ustawowy, by domownik jednocześnie wykonując prace w gospodarstwie domowym nie pobierała nauki w szkole ponadpodstawowej. Z dniem 1 maja 1985 r., to jest dniem ukończenia szkoły średniej wymieniony stan rzeczy uległ zmianie z uwagi na to, że wnioskodawca przestał być uczniem. Fakt posiadania przez rodziców, gospodarstwa rolnego w latach 1972 do 2001 oraz zeznania dwóch świadków, pozwoliły na uznanie go za "domownika". Z tej racji Komendant Powiatowy Policji zaliczył okres od 1 maja 1985 r. do dnia 1 sierpnia 1985 r. do wysługi jubileuszowej.

Analizując okres od 11 maja 1981 r. do 31 grudnia 1982 r. organ odwoławczy odniósł się do dyspozycji art. 1 ust. 1 pkt 2 cytowanej wyżej ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy, który stanowi, że wliczeniu do stażu pracy podlegają przypadające przed dniem 1 stycznia 1983 r. okresy pracy po ukończeniu 16 roku życia w gospodarstwie rolnym prowadzonym przez rodziców lub teściów, poprzedzające objęcie tego gospodarstwa i rozpoczęcie jego prowadzenia osobiście lub wraz ze współmałżonkiem.

Do wliczenia wyżej wymienionego okresu do pracowniczego stażu pracy niezbędne jest łączne spełnienie dwóch warunków: 1) przypadające przed dniem 1 stycznia 1983 r. okresy pracy po ukończeniu 16 roku życia w gospodarstwie rolnym rodziców lub teściów oraz 2) objęcie tego gospodarstwa i rozpoczęcie jego prowadzenia osobiście lub ze współmałżonkiem, przy czym "objęcie" w rozumieniu przepisów niniejszej ustawy oznacza "bezpośrednie objęcie".

Ponadto, zgodnie z ugruntowanym w tym przedmiocie orzecznictwem, pod pojęciem objęcia gospodarstwa należy rozumieć rozpoczęcie samodzielnego lub ze współmałżonkiem prowadzenia gospodarstwa rolnego rodziców czy teściów w charakterze właściciela posiadającego ten tytuł, na podstawie obowiązujących wówczas form nabycia własności (T. Śmiśniewicz-Podgórska, Praca w indywidualnym gospodarstwie, s. 3).

W orzecznictwie przyjęto, że na równi z objęciem gospodarstwa rolnego traktuje się objęcie jego części, dającej się uznawać za samodzielne gospodarstwo rolne (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 16 grudnia 1994 r. I PRN 115/94. OSNAP 1995. nr 16. pz. 205. LEX nr 12008). W świetle powyższego ustosunkowując się do oświadczenia rodziców strony z dnia 31 grudnia 2010 r. złożonego w przedmiocie potwierdzenia, że w okresie od 1988 r. do 1993 r. na podstawie ustnej umowy w zamian za opiekę dzierżawił od rodziców 1,5 hektara roli w miejscowości Wyszęcice, organ II instancji stwierdził, iż w istocie miało ono na celu jedynie dostosowanie sytuacji strony do decyzji Komendanta Powiatowego Policji.

W ocenie organu odwoławczego w rozpoznawanej sprawie strona spełniła przesłankę określoną w pierwszej części art. 1 ust. 1 pkt 2 ustawy, to druga przesłanka zaliczenia okresów pracy do stażu pracowniczego nie została spełniona. Takie stanowisko w podobnej sprawie zajął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyroku z 2004 r. III UKN SA/Lu/264/04.

Odnosząc się się do zarzutów dotyczących niesłusznego żądania przedstawienia zaświadczenia o posiadaniu przez rodziców gospodarstwa o powierzchni powyżej 1 ha Komendant Wojewódzki Policji stwierdził, że w materiałach postępowania administracyjnego znajduje się zaświadczenie z Urzędu Gminy w W. z dnia 28 października 2010 r. z którego jednoznacznie wynika, że rodzice strony w okresie od 22 września 1972 r. do 30 listopada 2001 r. byli właścicielami gospodarstwa rolnego. Z uwagi na powyższe, konieczność przekładania kolejnego dokumentu potwierdzającego ten stan rzeczy, byłaby bezzasadna.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego strona skarżąca nie zgodziła z decyzją Komendanta Wojewódzkiego Policji i wniosła o ponowne merytoryczne rozpoznanie sprawy celu dokonania zmian w zakresie wysługi lat na podstawie kompletu przedłożonych przez niego dokumentów.

Skarżący powołał się na treść art 1 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy, albowiem jego zdaniem, ustawodawca zmienił poprzednie ustawy, gdyż były one niesprawiedliwe i krzywdziły wiele osób, które potrafiły pogodzić ciężką pracę w gospodarstwie rolnym z nauką. Podał, ze przed rozpoczęciem nauki, od godz. 5 rano wykonywał czynności rolnicze, a potem dopiero jechał do szkoły. Wracał około godz. 15.30 zabierał się do kolejnych czynności rolniczych w gospodarstwie, a do nauki siadał około godz. 20,30 - 21.00. W całokształcie tych okoliczności uważa, że spełnia warunki zaliczenia go jako "domownika".

Komendant Wojewódzki Policji wniósł o oddalenie skargi jako nieopartej na usprawiedliwionych podstawach. Organ w całości podtrzymał swoje stanowisko i argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Wrocławiu zważył, co następuje:

Zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), stanowiąc w przepisie art. 1 § 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uchylenie decyzji może nastąpić w sytuacji, gdy wydanie zaskarżonej decyzji nastąpiło w wyniku naruszenia prawa materialnego lub procesowego, które to naruszenie miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami – zwana dalej p.p.s.a.). Istotnym jest także, że rozstrzygając daną sprawę sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może stosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa a zakres jego procedowania wytyczają granice danej sprawy oraz zakaz reformationis in peius (art. 133 i 134 § 1 i 2 p.p.s.a).

W ocenie Sądu skarga jest zasadna, bowiem zarówno zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja, naruszają prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.

Stosownie do treści art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jedn. z 2007 r. Dz. U. Nr 43, poz. 277 ze zm.), wysokość uposażenia zasadniczego policjanta jest uzależniona od grupy zaszeregowania jego stanowiska służbowego oraz od posiadanej wysługi lat, zaś w myśl § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego (Dz. U. Nr 152, poz. 1732 ze zm.), uposażenie zasadnicze policjanta wzrasta z tytułu wysługi lat o 2% po 2 latach służby i o 1% za każdy następny rok służby, aż do wysokości 20% po 20 latach służby, oraz o 0,5% za każdy następny rok służby powyżej 20 lat - łącznie do wysokości 25% po 30 latach służby. Według § 4 ust. 1, do wysługi lat uwzględnianej przy ustalaniu wzrostu uposażenia zasadniczego zalicza się:

1) okresy służby w Policji,

2) okresy służby w Urzędzie Ochrony Państwa, Straży Granicznej, Biurze Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służbie Więziennej,

3) okresy traktowane jako równorzędne ze służbą, o której mowa w pkt 1 i 2, wymienione w art. 13 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Urzędu Ochrony Państwa, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. Nr 53, poz. 214, z 1995 r. Nr 4, poz. 17, z 1997 r. Nr 28, poz. 153, z 1998 r. Nr 162, poz. 1118, z 1999 r. Nr 106, poz. 1215, z 2000 r. Nr 122, poz. 1313 oraz z 2001 r. Nr 27, poz. 298 i Nr 81, poz. 877),

4) zakończone okresy zatrudnienia wykonywanego w pełnym wymiarze czasu pracy; wymiar czasu pracy podlega sumowaniu w przypadku równoczesnego wykonywania zatrudnienia u różnych pracodawców w wymiarze nie niższym niż połowa obowiązującego w danym zawodzie lub na danym stanowisku,

5) inne okresy, jeżeli na podstawie odrębnych przepisów podlegają wliczeniu do okresu pracy lub służby, od którego zależą uprawnienia pracownicze lub wynikające ze stosunku służbowego.

Za inne okresy, o czym mowa w cytowanym wyżej przepisie i na podstawie których podlegają one wliczeniu do okresu pracy lub służby, uważa się brzmienie art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy z dnia 20 lipca 1990 r. (Dz. U. Nr 54, poz. 310 ze zm.), w myśl którego ilekroć przepisy prawa lub postanowienia układu zbiorowego pracy albo porozumienia w sprawie zakładowego systemu wynagradzania przewidują wliczanie do stażu pracy, od którego zależą uprawnienia pracownika wynikające ze stosunku pracy, okresów zatrudnienia w innych zakładach pracy, do stażu tego wlicza się pracownikowi także przypadające po dniu 31 grudnia 1982 r. okresy pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym w charakterze domownika w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin. Natomiast zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy, na wniosek zainteresowanej osoby właściwy urząd gminy jest obowiązany stwierdzić, zgodnie z art. 1, okresy jej pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym, wydając stosowne zaświadczenie w celu przedłożenia w zakładzie pracy, a jeżeli organ, o którym mowa w ust. 1, nie dysponuje dokumentami uzasadniającymi wydanie zaświadczenia o pracy zainteresowanej osoby w indywidualnym gospodarstwie rolnym, zawiadamia ją o tej okoliczności na piśmie (ust. 2), zaś w wypadku, o którym mowa w ust. 2, okresy pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym mogą być udowodnione zeznaniami co najmniej dwóch świadków zamieszkujących w tym czasie na terenie, na którym jest położone to gospodarstwo rolne (ust. 3).

W tym miejscu wskazać również należy organowi, że podejmując decyzję administracyjną jest on związany regułami postępowania administracyjnego, które określają jego obowiązki w zakresie prowadzenia postępowania i orzekania. Stąd też musi on m.in. przestrzegać zasady dochodzenia do prawdy obiektywnej, podejmować wszelkie niezbędne kroki zmierzające do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy (art. 7 k.p.a.), jak również jest on zobowiązany do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw oraz obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego (art. 9 k.p.a.) i musi wreszcie w sposób wyczerpujący zebrać, rozpatrzyć i ocenić cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a.) oraz uzasadnić swoje rozstrzygnięcie zgodnie z wymaganiami art. 107 § 3 k.p.a.

Przechodząc na grunt rozpatrywanej sprawy Sąd uznał, że pojęcie "domownik" nie zostało zdefiniowane we wskazanej już wyżej ustawie o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy. Nie oznacza to jednak, że pojęcie owo jest abstrakcyjne, bowiem jego treści należy doszukiwać się z uwagi na wnioskowany przez skarżącego okres od 11 maja 1981 r. do 1 sierpnia 1985 r. w art. 2 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin, gdzie według jego treści przez określenie "domownicy" rozumie się członków rodziny rolnika i inne osoby pracujące w gospodarstwie rolnym, jeżeli pozostają we wspólnym gospodarstwie domowym z rolnikiem, ukończyły 16 lat, nie podlegają obowiązkowi ubezpieczenia na podstawie innych przepisów, a ponadto praca w gospodarstwie rolnym stanowi ich główne źródło utrzymania. Skoro następnie, tj. od dnia 1 stycznia 1991 r. zaczęła obowiązywać ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników, to w myśl art. 6 pkt 2 ustawy, ilekroć w ustawie jest mowa o "domowniku", rozumie się to pojęcie jako osobę bliską rolnikowi, która ukończyła 16 lat, pozostaje z rolnikiem we wspólnym gospodarstwie domowym lub zamieszkuje na terenie jego gospodarstwa rolnego albo w bliskim sąsiedztwie i stale pracuje w tym gospodarstwie rolnym i nie jest związana z rolnikiem stosunkiem pracy. Zatem w obu przytoczonych definicjach ustawodawca nie zamieścił warunku podlegania ubezpieczeniu społecznemu i opłacania składek na to ubezpieczenie, na co powołuje się skarżony organ przytaczając rozkaz personalny organu pierwszej instancji. Ocena owa jest zbieżna z ustalonym już orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego (vide: np. wyrok z dnia 22 października 2010 r. sygn. akt I OSK 650/10).

W rozpoznawanej sprawie sporna pozostaje kwestia zaliczenia skarżącemu okresu pracy w gospodarstwie rolnym rodziców. Nie budzi wątpliwości fakt, że w tym czasie gospodarstwo rolne było prowadzone prze rodziców skarżącego. W spornym okresie skarżący uczył się w Technikum Górnictwa Rud.

Organy administracji obu instancji odmawiając zaliczenia skarżącemu okresu pracy w gospodarstwie rolnym nie wyjaśniły w dostateczny sposób stanu faktycznego. Zasadnicze znaczenie w niniejszej sprawie miało ustalenie czy skarżący, ze względu na odległość do szkoły, mógł stale pracować w gospodarstwie prowadzonym przez jego rodziców.

Jak wynika z zebranego materiału dowodowego odległość pomiędzy gospodarstwem rodziców skarżącego a szkołą wynosiła ok. 33 km. Nie ustalono ile czasu skarżący poświęcał na dojazd do szkoły i powrót do domu. Organy administracji pominęły również okres wakacji letnich. Z zebranego materiału dowodowego nie wynika czy w tym okresie skarżący pracował w gospodarstwie rolnym czy też wyjeżdżał, a jeżeli tak to w jakim czasie. W kwestii tej w aktach administracyjnych brak jest jakichkolwiek ustaleń.

Dla ustalenia czy skarżący faktycznie stale pracował w gospodarstwie rolnym konieczne jest dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, a tego organy administracji nie uczyniły. Organy administracji nie podjęły zatem wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego ani w też w sposób wyczerpujący nie zebrały i nie rozpatrzyły całego materiału dowodowego. Naruszyły tym przepisy art.7, 77 § 1 i 80 kpa i naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Reasumując, błędna ocena cytowanych wyżej przepisów prawa materialnego, i procesowego, a w konsekwencji ich naruszenie, miało – zdaniem Sądu – wpływ na wynik sprawy.

Rozpoznając zatem na nowo przedmiotową sprawę, organ uwzględni powyższe rozważania dotyczące stosowania przepisów prawa materialnego i we wskazany już wyżej sposób, zadośćuczyni stosowaniu podstawowych zasad procesowych.

W tym stanie rzeczy, na mocy art. 145 § 1 pkt 1) lit. a) i c) w zw. z art. 152 i w zw. z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), należało orzec jak w sentencji wyroku