Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1590/08
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2009-10-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 15
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 993
law: Ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych - tekst jedn.
article: art. 183 par. 1, art. 185 par. 1, art. 203 pkt 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Łuczaj Sędziowie Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz Sędzia del. WSA Bogusław Cieśla (spr.) Protokolant Karolina Kubik po rozpoznaniu w dniu 15 października 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 3 lipca 2008 r. sygn. akt III SA/Lu 18/08 w sprawie ze skargi A.S. na decyzję Wojewody Lubelskiego z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie, 2. zasądza od Wojewody Lubelskiego na rzecz A.S. kwotę 460 (słownie: czterysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

II OSK 1590/08

U Z A SA D N I E N I E

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 3 lipca 2008 r. w sprawie o sygn. akt III SA/Lu 18/08 oddalił skargę na decyzję Wojewody Lubelskiego w przedmiocie wymeldowania A. S. z pobytu stałego przy ulicy [...] w L..

W uzasadnieniu wyroku Sąd przedstawił następujące okoliczności faktyczne i prawne.

Wojewoda Lubelski decyzją z dnia [...] listopada 2007 r., nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, po rozpatrzeniu odwołania A. S. od decyzji wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta Lublina z dnia [...] października 2007 r. Nr [...], orzekającej o wymeldowaniu A. S. z pobytu stałego przy ulicy [...], utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, iż stosownie do art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, organ administracji na wniosek strony lub z urzędu wydaje decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad trzy miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Organ wskazał, że przez opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu należy rozumieć fizyczne nieprzebywanie w lokalu.

W ocenie organu odwoławczego przeprowadzone przez organ I instancji postępowanie dowodowe wykazało, że A. S. nie zamieszkuje pod adresem zameldowania od sierpnia 2006 r., co potwierdzone zostało przez strony postępowania, świadka oraz kontrolę meldunkową. W protokole przesłuchania A. S. oświadczyła, iż z lokalu przy ulicy [...] zabrała cześć najpotrzebniejszych rzeczy osobistych. Pozostałe rzeczy zostały spakowane i pozostawione w piwnicy. Jednocześnie zaznaczyła, że do opuszczenia lokalu została zmuszona ze względu na naganne zachowanie jej ojca.

Notatka służbowa z dnia 23 listopada 2007 r. wraz z kserokopią druku zameldowania wskazywały, że A. S. zameldowana została na pobyt czasowy ponad 3 miesiące w lokalu przy ulicy [...] w L..

Organ odwoławczy stwierdził, że opuszczenie lokalu przy ulicy [...] nastąpiło z powodu zamieszkiwania w lokalu zakupionym przez jej matkę, a zatem z własnej woli zrezygnowała z zamieszkiwania w lokalu, w którym jest zameldowana. Jednocześnie organ zauważył, iż istnieje głęboki konflikt pomiędzy stronami postępowania, który jednak ocenił jako pozostający bez znaczenia dla rozstrzygnięcia.

A. S. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na decyzję wydaną z upoważnienia Wojewody Lubelskiego z dnia [...] listopada 2007 r., wnosząc o jej uchylenie oraz o uchylenie poprzedzającej jej decyzji Prezydenta Miasta Lublin z dnia [...] października 2007 r.

Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa, w szczególności:

- przepisów kodeksu postępowania administracyjnego w postaci art. 7, art. 8, art. 9, art. 10, art. 67, art. 69, art. 75 w zw. z art. 77, art. 79, poprzez naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu i oparcie zaskarżonej decyzji na wewnętrznej notatce służbowej, która nie mogła stanowić dowodu w postępowaniu, jak również pozbawienie strony możliwości zapoznania się i ustosunkowania się do jej treści. Ponadto nie odniesienie się do zarzutów podniesionych w odwołaniu i ich pominięcie przy rozstrzyganiu sprawy;

- przepisów postępowania w postaci art. 107 § 1 k.p.a., poprzez brak właściwego oznaczenia w decyzji organu administracji publicznej;

- art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, poprzez wymeldowanie skarżącej bez zbadania rzeczywistych przyczyn opuszczenia lokalu mieszkalnego i błędne uznanie, że skarżąca dobrowolnie opuściła lokal mieszkalny.

W oparciu o art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w zw. z art. 156 k.p.a. skarżąca wnosiła o ewentualne stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji Prezydenta miasta Lublin, jako wydanych z rażącym naruszeniem art. 107 § 1 k.p.a.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał w całości swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Uzasadniając wyrok oddalający skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, wskazał, że materialno-prawną podstawą wydania zaskarżonej decyzji był art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r., o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006, Nr 139, poz. 993 ze zm.). Zgodnie z jego treścią, organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się.

Podstawą orzekania o wymeldowaniu z pobytu stałego jest zdaniem sądu tylko przesłanka opuszczenia danego lokalu bez wymeldowania się. Nie ma znaczenia czy opuszczenie miało charakter dobrowolny czy też nie. Najistotniejszy jest fakt opuszczenia lokalu przez osobę, bez dopełnienia obowiązku wymeldowania się. W rozumieniu art. 15 ust. 2 wskazanej ustawy, o opuszczeniu miejsca pobytu można mówić, gdy osoba, której dotyczy postępowanie, fizycznie nie przebywa w lokalu, w którym do dnia opuszczenia miała zorganizowane centrum życia.

Odnosząc się do zarzutu skarżącej, iż nie opuściła lokalu dobrowolnie, a zmuszona została do tego poprzez zachowanie ojca R. S., Sąd wskazał, iż w świetle art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, okoliczność ta nie ma znaczenia dla oceny legalności zaskarżonej decyzji.

Zdaniem Sądu przesłanka dobrowolności nie powinna być brana pod uwagę przez organy orzekające w sprawie, gdyż nie przewidują jej przepisy prawa materialnego, które odnoszą się tylko do faktu opuszczenia miejsca pobytu oraz wskazują okres, po którym powinno nastąpić wymeldowanie.

Organy administracji, zgodnie z obowiązującym prawem, miały obowiązek ustalenia tylko, czy skarżąca rzeczywiście nie przebywa w lokalu, w którym była zameldowana. W trakcie postępowania bezsprzecznie ustalono, co przyznała sama skarżąca, że w lokalu przy ulicy [...] w L. zamieszkiwała do sierpnia 2006 r. Z materiału dowodowego zebranego w sprawie wynikało bezspornie, że A. S. nie przebywała w tym lokalu mieszkalnym przez okres dłuższy niż 3 miesiące, to jest okres wskazany w treści art. 15 ust. 2 ustawy. Wobec czego spełniona została dyspozycja stanu faktycznego określonego w tym przepisie, co dawało podstawę do wymeldowania.

Odnosząc się do kolejnych zarzutów skargi, iż organ odwoławczy naruszył zasady postępowania powołując się na wewnętrzną notatkę służbową oraz na kserokopię druku zameldowania, które nie były objęte materiałem dowodowym organu I instancji, Sąd stwierdził, że zarzut naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 10 k.p.a. był zasadny.

Mimo to Sąd uznał, że decyzja organu odwoławczego została w istocie oparta na zeznaniach świadków, kontroli meldunkowej oraz zeznaniach stron. Natomiast notatka służbowa z dnia 23 listopada 2007 r. oraz kserokopia druku nie miały znaczenia, gdyż przyczyna opuszczenia lokalu mieszkalnego, z którego skarżąca została wymeldowana nie podlegała badaniu przez organ.

W tych okolicznościach naruszenie zasad postępowania nie miało w ocenie Sądu istotnego wpływu na wynik sprawy. Kwestionowane dowody nie zmieniły sytuacji faktycznej jak i prawnej. Poza tym skarżąca nie wykazała, że zarzucane uchybienia uniemożliwiły jej dokonanie określonych czynności procesowych.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 107 § 1 k.p.a., Sąd stwierdził, iż zgodnie ze wskazanym przepisem, decyzja powinna zawierać między innymi oznaczenie organu administracji publicznej, który wydał daną decyzję. Oznaczenie to polega na wskazaniu pełnej nazwy organu i jego siedziby, brak oznaczenia organu pozbawia akt charakteru decyzji administracyjnej, jednak brak oznaczenia organu w części tzw. "nagłówkowej" decyzji nie powoduje takiego skutku, jeżeli podpis osoby upoważnionej do wydania decyzji został opatrzony pieczęcią dostatecznie identyfikującą konkretny organ administracji publicznej (powołano - M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Zakamycze, 2005, wyd. II.). Dlatego Sąd nie przyjął, wbrew twierdzeniu skargi, iż zaskarżone decyzje zostały wydane odpowiednio przez Urząd Miasta i Lubelski Urząd Wojewódzki.

Reasumując tę cześć zarzutów Sąd uznał, iż mimo że organ odwoławczy dopuścił się naruszenia przepisów postępowania, naruszenie to nie miało istotnego wpływu na wynik postępowania.

Poza tym Sąd Wojewódzki podniósł, że czynność wymeldowania jest czynnością materialnotechniczną, potwierdzającą jedynie fakt rzeczywistego pobytu w danym lokalu. Posiadanie przez organ prowadzący ewidencję ludności informacji o miejscu zamieszkania i pobytu obywateli, umożliwia prawidłowe funkcjonowanie ewidencji ludności - instytucji prawa publicznego. Wydanie decyzji o odmowie wymeldowania, w sytuacji gdy spełniona została dyspozycja art. 15 ust. 2 ustawy, prowadziłoby do stanu fikcji meldunkowej.

A. S. wniosła do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 3 lipca 2008r.

Zarzucając zaskarżonemu wyrokowi naruszenie:

- art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, poprzez błędną jego wykładnię i uznanie, że nie ma znaczenia dla oceny prawidłowości zaskarżonych decyzji fakt, iż nie opuściła lokalu mieszkalnego dobrowolnie.

- przepisów postępowania w postaci art. 107 § 1 k.p.a., poprzez oddalenie zarzutu co do braku właściwego oznaczenia organu administracji publicznej w zaskarżonej decyzji.

- przepisów postępowania, poprzez niedopełnienie obowiązków spoczywających na Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym z mocy art. 80 k.p.a., art. 77 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 107 § 1 i 3 k.p.a. w zw. z art. art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ewentualnie w zw. z art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. i oddalenie skargi, pomimo naruszenia zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym i oparcie zaskarżonej decyzji na wewnętrznej notatce służbowej, jak również pozbawienie strony możliwości zapoznania się i ustosunkowania do jej treści.

W skardze kasacyjnej domagała się uchylenia w całości zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego oraz przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia, bądź uchylenia zaskarżonego wyroku, rozpoznania skargi i uchylenia zaskarżonej decyzji Wojewody Lubelskiego oraz poprzedzającej jej decyzji, ewentualnie stwierdzenia nieważności obu decyzji jako wydanych z rażącym naruszeniem art. 107 §1 k.p.a.

Uzasadniając skargę kasacyjną wywodziła, że w świetle ugruntowanego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego w przedmiocie wykładni art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, nadrzędne znaczenie ma ocena przyczyny opuszczenia lokalu przez osobę uprawnioną.

Przyjęta przez Wojewódzki Sąd Administracyjny błędna wykładania mogłaby prowadzić do nadużyć i nieuzasadnionych wymeldowań osób uprawnionych, które bez swojej winy zmuszone zostały do opuszczenia lokalu mieszkalnego.

W zakresie zarzutu wadliwego oznaczenia organu wskazała, że zgodnie z dyspozycją art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, decyzję w sprawie wymeldowania wydaje na wniosek strony lub z urzędu organ gminy. Dlatego właściwym organem był Prezydent Miasta Lublina, a nie Urząd Miasta Lublin, który jest jedynie aparatem pomocniczym dla organu administracji samorządowej. Natomiast art. 50 ust. 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych statuuje Wojewodę jako organ odwoławczy od orzeczeń wydanych na podstawie tej ustawy. Tym samym wydanie decyzji przez aparat pomocniczy Wojewody jakim jest urząd wojewódzki stanowiło rażące naruszenie prawa.

Podpis osoby działającej w imieniu organu nie był spełnieniem wymogów oznaczenia organu.

W ocenie autora skargi kasacyjnej zaskarżona decyzja, jak i decyzja ją poprzedzająca wydane zostały z rażącym naruszeniem art. 107 § 1 k.p.a., poprzez brak prawidłowego oznaczenia organu administracji publicznej.

Autor skargi kwestionował argumentację Sądu, iż pieczęć i podpis osoby upoważnionej do wydania decyzji był równoznaczny ze wskazaniem właściwego organu administracji, który ją wydał.

Rażącym naruszeniem prawa, było również zdaniem skarżącej wydanie decyzji w oparciu o wewnętrzną notatkę służbową, bez jednoczesnego umożliwienia jej zapoznania się z "nowym" materiałem znajdującym się w aktach sprawy.

Nadto w odniesieniu do treści notatki, skarżąca podniosła, iż nie jest prawdą że zamieszkiwała w lokalu przy ul. [...] w L.. Lokal ten będący formalnie własnością matki skarżącej, zamieszkuje babka skarżącej, ale ze względu na małą jego powierzchnię, nie jest możliwe zamieszkiwanie w nim również skarżącej i jej matki.

Z uwagi na konieczność wyprowadzenia się z lokalu mieszkalnego przy ul. [...] w L., skarżąca wraz z matką wynajęła mieszkanie, w którym do dnia dzisiejszego zamieszkuje.

Skarżąca w całości podtrzymała twierdzenia co do braku dobrowolności opuszczenia lokalu mieszkalnego, podnosząc jednocześnie, iż fakt czasowego zameldowania się w lokalu przy ul. [...] w L. miał na celu jedynie ułatwienie otrzymywania korespondencji, wobec konfliktu z ojcem i obaw, że nie będzie jej powiadamiał i przekazywał korespondencji.

W dalszej części skargi wskazała, że jej ojciec R. S., zamieszkujący w lokalu przy ul. [...], został skazany za znęcanie się fizyczne i psychiczne nad skarżącą oraz jej matką, prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Lublinie z dnia 26 kwietnia 2006r. na karę 1-go roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem wykonania kary. Wyrokiem tym zobowiązany został również do powstrzymywania się od nadużywania alkoholu.

W Sądzie Rejonowym I Wydział Cywilny w Lublinie pod sygn. akt: [...] toczyła się sprawa o eksmisję R. S., z powództwa skarżącej i jej matki, Sąd ten orzekł eksmisję R. S.. Wobec apelacji pozwanego sprawa jest na etapie postępowania odwoławczego.

Okoliczności te świadczą w ocenie skarżącej o jej próbach powrotu do przedmiotowego lokalu i spokojnego zamieszkiwania w nim.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do postanowień art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 , poz. 1270 ze zm. - dalej jako p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod uwagę tylko nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek nieważności postępowania, wymienionych w art. 183 § 2 cytowanej wyżej ustawy tym samym sprawa ta mogła być rozpoznana przez Naczelny Sąd Administracyjny wyłącznie w granicach zakreślonych w skardze kasacyjnej.

W skardze kasacyjnej wskazano na obie podstawy kasacyjne wymienione w art. 174 p.p.s.a. Zarzuty te w istotnej części okazały się zasadne.

Sformułowany zarzut naruszenia przepisów postępowania, wskazujący na wadliwe ustalenie stanu faktycznego, ściśle związany jest w niniejszej sprawie z zarzutem naruszenia prawa materialnego tj. art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006, Nr 139, poz. 993 ze zm.).

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego zaskarżony wyrok wydany został bez dokładnej oceny zebranego materiału dowodowego i ustalenia stanu faktycznego. Nie zostały bowiem wzięte pod uwagę dowody i okoliczności faktyczne, które w odniesieniu do przyczyn opuszczenia lokalu skarżąca wykazywała już na etapie postępowania odwoławczego, a które ponowione i rozwinięte zostały w skardze.

Na wstępie wskazać jednak należy, że obowiązek meldunkowy służy zarówno prawidłowemu wykonywaniu przez organy władzy publicznej ich funkcji, jak i ochronie interesów samych zainteresowanych meldunkiem oraz ochronie praw osób trzecich (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. sygn. akt K. 20/01, OTK-A 2002/3/34).

Z uwagi na to, że opuszczenie przez osobę miejsca stałego pobytu, w świetle przepisu art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006, Nr 139, poz. 993 ze zm.), jest traktowane jako fakt prawotwórczy, uprawniający organ administracji do wymeldowania z pobytu stałego, dla zagadnienia prawidłowej wykładni omawianego przepisu najistotniejsze znaczenie ma określenie wymaganych cech tej okoliczności oraz sposobu, w jaki może ona zostać w toku postępowania udowodniona.

Wprawdzie we wskazanym art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, ustawodawca nie sprecyzował, jaki charakter ma mieć opuszczenie przez daną osobę miejsca stałego pobytu, to jednak należy podkreślić, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego jak i Wojewódzkich Sądów Administracyjnych ugruntowane jest stanowisko, że przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu w/w przepisu jest spełniona, jeżeli opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne.

Przykładowo w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 marca 2003 r., sygn. akt V SA 2323/02 (LEX nr 159183) wskazano - "prezentowany w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego pogląd dotyczący dobrowolności i trwałości opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu nie stracił na aktualności w związku z orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r..."

W wyroku z dnia 27 marca 2007 r., sygn. akt II OSK 521/06 (LEX nr 338851) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "z brakiem dobrowolności opuszczenia lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych mamy do czynienia wówczas, gdy w wyniku z reguły bezprawnych działań osób trzecich dana osoba nie przebywa w lokalu, w którym jest zameldowana..... "

Rezygnacja z przebywania w określonym lokalu może nastąpić zarówno w sposób wyraźny, jak też w sposób domniemany, znajdujący swój wyraz w określonym zachowaniu, przez które wyrażana jest wola danej osoby stałego przebywania w miejscu innym, aniżeli miejsce w którym dotychczas zamieszkiwała (wyrok NSA z 7 kwietnia 2009 r. sygn. II OSK 476/08; wyrok NSA z 25 lipca 2008 r. sygn. II OSK 900/07).

Wskazuje się, że o opuszczeniu miejsca stałego pobytu można mówić wtedy, gdy dana osoba fizycznie nie przebywa w określonym lokalu i ma zamiar opuszczenia tego lokalu na stałe, a zamiar ten związany jest z założeniem w nowym miejscu ośrodka osobistych i majątkowych interesów (por. wyrok NSA z 16 kwietnia 2009 r. sygn. II OSK 1333/08).

Stanowisko takie było i jest prezentowane także w orzecznictwie sądów wojewódzkich - wyrok WSA w Warszawie z dnia 4 października 2005 r., sygn. akt 1234/05 (LEX nr 217431), "nie doszło do opuszczenia przez stronę miejsca stałego pobytu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, gdyż opuszczenie przez nią lokalu nie miało charakteru dobrowolnego, lecz zostało wymuszone sytuacją od niej niezależną...."; wyrok WSA w Warszawie z dnia 10 sierpnia 2005 r., sygn. akt IV SA/Wa 506/05 (LEX nr 192004), "ustalenie charakteru i przyczyn opuszczenia lokalu przez uczestnika postępowania nie jest wyłączone z właściwości orzekającego w sprawie meldunkowej organu administracji".

W świetle powyższego sposobu wykładni art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, trafny okazał się zarzut skargi kasacyjnej wykazujący na wadliwość uznania przez Sąd I instancji, że opuszczenie przez skarżącą lokalu przy ulicy [...] w L. stanowiło uzasadnioną i wystarczającą podstawę do orzeczenia o wymeldowaniu z pobytu stałego.

Sąd pierwszej instancji nie rozważał w ogóle kwestii dotyczących dobrowolności opuszczenia lokalu przez skarżącą, a nawet wprost stwierdził, iż nie ma ona znaczenia przy kontroli prawidłowości wydanej decyzji.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego mimo, że skarżąca sama opuściła przedmiotowy lokal, to wobec potwierdzenia prawomocnym wyrokiem karnym aktów przemocy, które uniemożliwiały jej zamieszkanie, nie można uznać tego zachowania za opuszczenie dotychczasowego miejsca stałego pobytu w rozumieniu w/w przepisu.

W odniesieniu do kwestii zameldowania na pobyt czasowy podnieść trzeba, że sam fakt pobytu czasowego w innym lokalu nie stanowi spełnienia przesłanki opuszczenia lokalu bez wymeldowania, chyba że towarzyszą temu okoliczności, wskazujące na zamiar stałego związania się z tym nowym miejscem (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lutego 1989 r., sygn. akt SA/Wr 789/88 ONSA 1989/2/72).

W rezultacie należy zgodzić się z zarzutami skargi, że wbrew ocenie Sądu Wojewódzkiego i organów, zebrany w sprawie materiał dowodowy nie dostarczył podstaw do uznania, że w świetle obowiązujących przepisów prawa można wymeldować skarżącą z pobytu stałego.

Za brakiem tych podstaw przemawiają okoliczności opuszczenia przez skarżącą miejsca stałego zameldowania. Należy podkreślić, że ojciec skarżącej R. S., został skazany za znęcanie się fizyczne i psychiczne nad nią oraz jej matką, prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Lublinie z dnia 26 kwietnia 2006r. na karę 1-go roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem wykonania kary. W opisie czynu przypisanego skarżącemu znalazło się również stwierdzenie, że R. S. uniemożliwiał skarżącej wspólne zamieszkanie.

Poza tym, zgromadzone w aktach dokumenty wskazują, że w Sądzie Rejonowym I Wydział Cywilny w Lublinie, sygn. akt: [...], toczyła się sprawa o eksmisję R. S., wytoczona z powództwa skarżącej i jej matki. Sąd ten orzekł eksmisję R. S., przy czym pozwany złożył apelację.

Dlatego zawarta w uzasadnieniu skargi kasacyjnej deklaracja skarżącej zamiaru powrotu do spornego lokalu jest przekonująca i koresponduje z zebranym materiałem dowodowym.

Jeżeli zatem uwzględnić wyrok sądu karnego, pozew o eksmisję i twierdzenia skarżącej - to nie można faktowi opuszczenia przez nią lokalu przypisać cechy dobrowolności i trwałości.

Tym samym błędem Sądu było zaakceptowanie stanowiska organu odwoławczego, że opuszczenie przez skarżącą lokalu przy ulicy [...] nastąpiło z powodu zamieszkiwania w lokalu zakupionym przez jej matkę i że z własnej woli zrezygnowała z zamieszkiwania w nim. Jednocześnie organ zauważył, że istnieje głęboki konflikt pomiędzy stronami postępowania. Dokonał jednak błędnej oceny, iż nie ma on znaczenia dla rozstrzygnięcia.

W tej sytuacji trafny jest powołany w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia przez Sąd art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 7 k.p.a., art. 77 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a., albowiem Sąd I instancji błędnie ustalił stan faktyczny i uznał za nieistotny ten materiał dowodowy, który wskazywał na przyczyny i okoliczności opuszczenia przez skarżącą przedmiotowego lokalu.

Wprawdzie Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił zarzutów skargi kasacyjnej w tej części, która dotyczyła zaakceptowania przez Sąd Wojewódzki naruszenia zaskarżoną i poprzedzającą ją decyzją art. 107 § 1 k.p.a. mimo braku właściwego oznaczenia organu administracji publicznej - potwierdzając, iż ocena Sądu Wojewódzkiego w tym zakresie była prawidłowa, to jednak nie miało wpływu na zasadność skargi kasacyjnej w ogólności.

Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna wniesiona w sprawie zawiera uzasadnione podstawy i na mocy art. 185 § 1 oraz art. 203 pkt 1 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.