Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 559/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2005-12-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób fizycznych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a, art. 28 ust. 2, art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a, art. 19 ust. 1, art. 11 ust. 1
journal: Dz.U. 1991 nr 80 poz 350
law: Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Leszek Kleczkowski (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Dariusz Dudra asesor sądowy Urszula Wiśniewska Protokolant: asystent sędziego Daniel Łuczon po rozpoznaniu w dniu 21 grudnia 2005r. na rozprawie sprawy ze skargi M. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] 2005r. nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] 2005r. Naczelnik Urzędu Skarbowego we W. po przeprowadzeniu postępowania podatkowego określił M. P. wysokość zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych od sprzedaży nieruchomości w kwocie [...] zł. Organ I instancji wskazał, że nabycie nieruchomości nastąpiło w 2001r., zbycie nastąpiło przed upływem 5 lat od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie, zaś oświadczenie o przeznaczeniu uzyskanego ze sprzedaży przychodu na cele mieszkaniowe nie zostało złożone. W trakcie postępowania ustalono, iż kwoty uzyskanego przychodu nie wydatkowano na żaden z celów pozwalających na zwolnienie przychodu bądź jego części od zryczałtowanego podatku dochodowego.

Od decyzji organu I instancji strona złożyła odwołanie. Podatnik podniósł, że naruszone zostały przepisy ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa, w szczególności art. 33 i art. 120 Ordynacji podatkowej. Wskazał, że organ podatkowy I instancji dokonał nadinterpretacji prawa oraz błędnie ocenił stan faktyczny.

Decyzją z dnia [...] 2005r. Dyrektor Izby Skarbowej w B. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, iż nabycie nieruchomości nastąpiło w dniu 19 czerwca 2001r. aktem notarialnym, zatem sprzedaż, która nastąpiła w dniu 08 listopada 2002r., dokonana została w warunkach objętych treścią art. 10 ust. l pkt 8 lit a) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W określonym przepisami terminie podatnik nie złożył oświadczenia o przeznaczeniu środków uzyskanych ze sprzedaży na cele wymienione w art. 21 ust. l pkt 32 ustawy oraz nie przedstawił po upływie dwuletniego terminu określonego w tym przepisie dokumentów wskazujących na wydatkowanie uzyskanego przychodu na cele mieszkaniowe. W wyniku prowadzonego postępowania dowodowego ustalono, że kwota uzyskana ze sprzedaży nieruchomości została przekazana na spłatę zadłużenia wobec Skarbu Państwa, z tytułu niezapłaconej ceny nabycia zbytej nieruchomości, zatem nie wydatkowano tej kwoty na cele mieszkaniowe, o którym mowa w art. 21 ust. l pkt 32 lit a) ustawy o podatku dochodowym.

Organ odwoławczy wskazał, iż z treści aktu notarialnego wynika, iż cena nabytej przez podatnika i małżonkę od Skarbu Państwa nieruchomości wynosiła

5.000.000 zł. Kwota 1.000.000 zł została zapłacona w gotówce, zaś zapłata kwoty 4.000.000 zł rozłożona została na 54 raty miesięczne z tym zastrzeżeniem, że w przypadku wcześniejszego zbycia nieruchomości, kwota uzyskana ze sprzedaży przekazana zostanie na realizację wierzytelności Skarbu Państwa. W celu zabezpieczenia wierzytelności Skarbu Państwa z tego tytułu, ustanowiona została na nieruchomości hipoteka w kwocie 4.000.000 zł. Ponieważ podatnik przed uregulowaniem należności wynikającej z ceny zakupu od Skarbu Państwa przedmiotowej nieruchomości dokonał jej zbycia na rzecz L., zgodnie z postanowieniami umowy, kwota uzyskana ze sprzedaży przekazana została na rzecz Skarbu Państwa. Organ zaznaczył, iż okoliczność ta pozostaje bez wpływu na powstanie po stronie podatnika obowiązku podatkowego, bowiem powstanie zobowiązania podatkowego związane jest ze zbyciem przedmiotu umowy, zaś sposób zadysponowania kwoty, którą strona uzyskała ze sprzedaży nieruchomości, leży w zakresie swobodnego uznania sprzedającego. Organ wskazał, iż z akt sprawy wynika, że sposób zapłaty ceny podatnik określił w akcie notarialnym, z którego wynika, że kwota 1.100.000 zł przekazana miała być na rachunek wierzyciela - Ministerstwa Skarbu Państwa - bezpośrednio przez nabywcę L., zaś kwota 1.065.000 zł na rachunek bankowy podatnika. Pozostała zaś kwota z ceny sprzedaży, zapłacona została podatnikowi wcześniej w formie zaliczki. Według organu niewątpliwe jest, że strona zbyła nieruchomość i uzyskała z tego tytułu przychód i nie zmienia tego faktu okoliczność, że kwota uzyskanego przychodu przekazana została na rzecz wierzyciela.

W tej sytuacji organ uznał, iż Naczelnik Urzędu Skarbowego we W. prawidłowo ocenił zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, stwierdzając, że przychód uzyskany ze sprzedaży nie korzysta ze zwolnienia od zryczałtowanego podatku dochodowego.

Organ odwoławczy nie dopatrzył się również naruszenia wskazanych w odwołaniu przepisów prawnych – art.33 i art.120 Ordynacji podatkowej.

Na decyzję organu II instancji podatnik wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy.

Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 33 Ordynacji podatkowej poprzez dowolną ocenę stanu faktycznego oraz oparcie rozstrzygnięcia wyłącznie na okolicznościach "wygodnych wyłącznie organowi podatkowemu" przy pominięciu słusznego interesu strony; naruszenie art. 120 Ordynacji podatkowej poprzez naruszenie zasady działania organu podatkowego na podstawie przepisów prawa dopuszczając się nadinterpretacji; naruszenie art. 122 Ordynacji podatkowej poprzez niedokładne zbadanie wszystkich aspektów sprawy – rozliczenie wpłat zaliczek dokonywanych w wyniku transakcji kupna – sprzedaży.

Strona podniosła, że z aktu notarialnego dotyczącego nabycia nieruchomości od Skarbu Państwa, wynika, że wszystkie uzyskane kwoty ze sprzedaży nieruchomości będą przekazywane na spłatę zadłużenia do wyczerpania ceny sprzedaży. Całość kwoty ze sprzedaży nieruchomości została przekazana na rachunek Ministerstwa Skarbu. W efekcie skarżący nie uzyskał żadnego przychodu. Fakt, iż pieniądze zostały przekazane na poczet ceny nabycia oznacza, że strona ich nie uzyskała i nie zmienia tej oceny uwaga organu II instancji, że owe pieniądze były w dyspozycji stron, bowiem zostały przeznaczone na spłatę zadłużenia. Podnosi, że zarówno on jak i jego małżonka nie zatrzymali części kwot z transakcji, która wpłynęła na ich konto bankowe. Całość kwoty uzyskanej ze sprzedaży przeznaczono na spłatę ceny nabycia nieruchomości.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego tylko z punktu widzenia jej legalności, tj. z punktu widzenia zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § l pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze z zm.) wynika zaś, że zaskarżona decyzja ulega uchyleniu wtedy gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem stwierdzić należy, że decyzja nie narusza prawa.

Spór w przedmiotowej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy zasadnie organ podatkowy określił skarżącemu wysokość zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych od sprzedaży nieruchomości w kwocie 150.000 zł.

Rozpatrując niniejszą sprawę, w pierwszym rzędzie należy wskazać na treść art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zgodnie z tym artykułem źródłem przychodów jest odpłatne zbycie nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości, jeżeli nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej przed upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie tej nieruchomości.

Stosownie do art. 28 ust. 2 wskazanej ustawy, podatek od dochodu uzyskanego ze sprzedaży nieruchomości zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) ustala się w formie ryczałtu w wysokości 10% uzyskanego przychodu. Podatek ten jest płatny bez wezwania w terminie 14 dni od dnia dokonania sprzedaży na rachunek urzędu skarbowego właściwego według miejsca zamieszkania podatnika, chyba że podatnik w tym samym terminie złoży oświadczenie, że przychód uzyskany ze sprzedaży wyda na cele określone w art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a).

W myśl art. 19 ust. 1 ustawy przychodem z odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw majątkowych oraz innych rzeczy, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8, jest ich wartość wyrażona w cenie określonej w umowie, pomniejszona o koszty odpłatnego zbycia. Dla wystąpienia przychodu wystarcza zatem samo zawarcie umowy sprzedaży, która powinna określać cenę. Ta specyficzna konstrukcja powstania przychodu wyłącza przewidziany w art.11 ust.1 cyt. ustawy wymóg otrzymania lub postawienia do dyspozycji podatnika pieniędzy czy wartości pieniężnych, co wynika wprost z treści tego przepisu, który zastrzega inne unormowanie w art.19 (por. wyrok NSA z dnia 18 maja 1999 r., III SA 7/98).

Bezspornym w niniejszej sprawie jest, iż skarżący wraz z małżonką nabył w dniu 19 czerwca 2001r. od Skarbu Państwa zabudowaną nieruchomość gruntową o powierzchni 33.600 m2 zapisaną w księdze wieczystej pod numerem KW Nr 35362 oraz ruchomy środek trwały za cenę 5.000.000 zł (§ 2 aktu notarialnego). Zgodnie z § 3 aktu notarialnego na podaną cenę składała się cena gruntu w kwocie 3.000.000 zł, cena budynków i budowli oraz cena ruchomego środka trwałego w łącznej kwocie 2.000.000 zł.

Bezspornym jest również, iż skarżący wraz z małżonką aktem notarialnym z dnia [...] 2002r. sprzedał L., poza działalnością gospodarczą, działkę nr [...] o powierzchni [...] ha zapisaną w księdze wieczystej pod numerem KW Nr [...]. Cena za własność przedmiotowej działki ustalona została na kwotę 3.000.000 zł, w tym za grunt 2.800.000 zł, za budynki 200.000 zł. Sprzedaż nastąpiła przed upływem 5 lat od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie. Skarżący nie złożył także oświadczenie, że przychód uzyskany ze sprzedaży wyda na cele określone w art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W świetle przytoczonego art. 19 ust. 1 ustawy bez znaczenia dla celów podatkowych jest to czy skarżący otrzymał pieniądze, czy też w jaki sposób nimi zadysponował – w tym przypadku przekazał je na rzecz Skarbu Państwa tytułem spłaty zobowiązania. Przychodem podlegającym zryczałtowanemu 10% podatkowi od sprzedaży nieruchomości jest jej wartość wyrażona w cenie określonej w umowie sprzedaży, pomniejszona wyłącznie o koszty sprzedaży ( por. wyrok NSA z dnia 29 października 1998 r., sygn. akt I SA/Ka 265/97). W umowie sprzedaży ze spółką LIDL wartość nieruchomości określono na kwotę 3.000.000 zł. Koszty sprzedaży zgodnie z § 10 umowy poniosła spółka L. Przychód zatem przypadający na skarżącego wyniósł 1.500.000 zł.

Należy zauważyć, że dla powstania przychodu w rozpatrywanej sprawie bez znaczenia byłby także moment faktycznego uzyskania przez skarżącego pieniędzy oznaczonych w umowie, nie byłoby istotne również to czy cena zostałaby zapłacona, czy też nie (por. wyrok NSA z dnia 02 kwietnia 1997r. sygn. akt SA/Gd 2258/95, wyrok NSA z dnia 26 maja 1997, sygn. akt I SA/Ka 86/96).

Sąd nie dopatrzył się naruszenia także innych wskazanych w skardze przepisów.

Zarzut naruszenia art. 33 Ordynacji podatkowej należy uznać za bezpodstawny, gdyż wskazany artykuł reguluje kwestię zabezpieczenia zobowiązania podatkowego, co nie jest przedmiotem niniejszego postępowania.

Za bezpodstawne należy uznać również zarzucenie w skardze organowi podatkowemu naruszenia zasady praworządności zawartej w art. 120 Ordynacji podatkowej. W myśl tego przepisu organy podatkowe działają na podstawie przepisów prawa. Zgodnie z tą zasadą organ podatkowy nie może podjąć jakichkolwiek czynności w postępowaniu podatkowym, jeżeli do tych czynności nie uprawniają go konkretne przepisy prawa. Należy stwierdzić, iż w przedmiotowej sprawie, działania organów podatkowych miały umocowanie w przepisach prawa powszechnie obowiązującego.

Nie są również zasadne zarzuty skarżącego dotyczące naruszenia art. 122 Ordynacji podatkowej. Według tego przepisu organy podatkowe w toku postępowania podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. W ocenie Sądu organ podatkowy w sposób wystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia zebrał materiał dowodowy. Okoliczność, że kwota uzyskana ze sprzedaży, która wpłynęła na rachunek bankowy skarżącego, została przeznaczona na spłatę długu niczego w sprawie nie zmienia.

Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd uznał skargę za niezasadną i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę oddalił.