Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 326/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2022-07-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6074 Przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1 ust. 1, ust. 2 pkt 3
journal: Dz.U. 2020 poz 2040
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo  własności tych gruntów - t.j.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski Sędziowie Sędzia WSA Michał Zbrojewski (spr.) Asesor WSA Marcin Olejniczak po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 lipca 2022 r. sprawy ze skargi Spółdzielni [...] w D. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu z dnia 14 lutego 2022 r. nr SKO.4131.1.22 w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia potwierdzającego przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości oddala skargę. dc


UZASADNIENIE

Postanowieniem z 14 lutego 2022 r., nr SKO.4131.1.22, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu, po rozpoznaniu zażalenia Spółdzielni [...] w D., utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza Miasta i Gminy D. z dnia 27 grudnia 2021 r., znak: IZP.GPOŚ.XIa.6826.1.2021 o odmowie wydania zaświadczenia potwierdzającego przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności w odniesieniu do nieruchomości położonej w D., oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działka nr [...] obręb [...] (miasto), dla której Sąd Rejonowy w Wieluniu VII Zamiejscowy Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr [...].

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na powyższe postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu złożyła Spółdzielnia [...] w D.

Skarga została złożona w następującym stanie faktycznym i prawnym;

Wnioskiem z 2 grudnia 2021 r. (data wpływu wniosku do organu), Spółdzielnia [...] w D. wystąpiła o wydanie zaświadczenia potwierdzającego przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności ww. nieruchomości. W uzasadnieniu podniosła, że na działce nr [...], której dotyczy wniosek, znajdują się urządzenia sieci ciepłowniczej, wodociągowej, kanalizacyjnej, elektroenergetycznej oraz sieć gazowa. Jednocześnie wskazała, że infrastruktura, wraz z działką tą umożliwia prawidłowe i racjonalne korzystanie z działek sąsiednich zabudowanych mieszkaniowo.

Postanowieniem z dnia 27 grudnia 2021 r., znak: IZP.GPOŚ.XIa.6826.1.2021, Burmistrz Gminy i Miasta D. odmówił wydania zaświadczenia potwierdzającego przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności przedmiotowej nieruchomości. Organ I instancji wskazał, że przyczyną odmowy jest okoliczność, że przedmiotowa działka nie jest zabudowana na cele mieszkaniowej w rozumieniu ustawy przekształceniowej, a nadto sieci przechodzące przez działkę nr [...] nie służą wyłącznie budynkom mieszkalnym posadowionym na działkach sąsiednich będących w użytkowaniu Spółdzielni [...] w D., lecz stanowią infrastrukturę techniczną dla budynków znajdujących się na działkach będących m.in. własnością Miasta i Gminy D., a których użytkownikiem wieczystym jest [...] Bank [...] oraz na działkach będących własnością osób fizycznych, tj. m.in. nieruchomości oznaczone nr ewid. [...], [...], [...] obręb [...] (miasto) oraz budynków usługowo - mieszkalnych w kwartale ulic [...] – [...] – [...] w D. Organ wskazał, że na działce nr [...] znajduje się budynek usługowy wykorzystywany obecnie jako zakład fryzjerski.

Zażalenie na ww. postanowienie złożyła Spółdzielnia [...] w D.

Postanowieniem z 14 lutego 2022 r., nr SKO.4131.1.22, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu utrzymało ww. postanowienie z 27 grudnia 2021 r. w mocy.

W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ odwoławczy przywołał treść art. 1, art. 1a i art. 4 ust. 1 pkt 3 ustawy z 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych w prawo własności tych gruntów (Dz. U. z 2020 r. poz. 1740).

Organ wskazał, że z powziętych w sprawie ustaleń wynika, że nieruchomość, dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...] stanowi użytek opisany jako "inne tereny zabudowane" - symbol Bi. Jednocześnie, z kartoteki budynków wynika, że na działce o nr ewid. [...] znajduje się budynek handlowo - usługowy. Ustalono także jednoznacznie, że przedmiotowa działka stanowi odrębną nieruchomość od budynków mieszkalnych i objęta jest odrębną od nich księgą wieczystą.

W ocenie organu odwoławczego, z uwagi na brak usytuowania na działce nr ewid. [...] budynków mieszkalnych, oraz fakt, że przez działkę przebiegają, urządzenia sieci ciepłowniczej, wodociągowej, kanalizacyjnej, sieć gazowa a nadto zabudowana budynkiem handlowo-usługowym działka ta jak i cała nieruchomość dla której prowadzona jest księga wieczysta [...], nie podlega przepisom ustawy z 20 lipca 2018 r. Kolegium wskazało, że warunkiem przekształcenia jest zabudowanie konkretnej nieruchomości jakimikolwiek budynkami mieszkalnymi powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych.

Końcowo Kolegium podkreśliło, że powyższe ustalenia musiały skutkować odmową wydania zaświadczenia potwierdzającego przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, stosownie do brzmienia art. 219 k.p.a. Pomimo różnic odnośnie do charakteru zaświadczeń wydawanych w trybie ustawy przekształceniowej, nie może budzić wątpliwości fakt, że jest to instytucja znana i zdefiniowana w k.p.a. Zakres postępowania wyjaśniającego, prowadzonego przed wydaniem zaświadczenia, jest w konsekwencji takiej konstrukcji ograniczony do analizy posiadanej dokumentacji oraz danych zgromadzonych w ww. zasobach i oceny możliwości ich przeniesienia do treści zaświadczenia. Nie jest więc dopuszczalne dokonywanie w tym trybie ustaleń faktycznych i ocen prawnych niewynikających wprost z prowadzonej przez organ ewidencji, rejestrów bądź innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. W szczególności zaś nie jest możliwe wydanie zaświadczenia, jeśli problematyka, której żądanie strony dotyczy, jest sporna.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na ww. postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu wniosła Spółdzielnia [...] w D. zarzucając mu naruszenie przepisów prawa:

• polegające na nieprawidłowej wykładni i błędnym zastosowaniu art. 1 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów w związku z art. 32 Konstytucji RP, polegającej na uznaniu, że przedmiotowe działki ewidencyjne nie stanowią gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w rozumieniu powołanych przepisów, pomimo tego, że dokonując prawidłowej wykładni wyżej wymienionych przepisów opisane działki uznać należy za grunty zabudowane na cele mieszkaniowe, w sytuacji gdy nieruchomość działka [...] zabudowana jest infrastrukturą techniczną ciepłowniczą, elektryczną, wodociągową i elektroenergetyczną służącą obsłudze działek [...] i [...] zabudowanych budynkami wielomieszkaniowymi, do których tytuł prawny przysługuje wnioskodawczym Spółdzielni [...] w D. a ponadto z uwagi na fakt, że nieruchomości o numerach [...], [...] oraz [...] stanowiły przed dokonaniem podziału geodezyjnego jedną nieruchomość

• mające istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na odmowie przyjęcia, że w sprawie ma zastosowanie art. 218 k.p.a. i przyjęciu, że organ zasadnie uznał za słuszne rozstrzygnięcie organu I instancji o odmowie wydania zaświadczenia potwierdzającego przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności w odniesieniu do przedmiotowej nieruchomości;

• art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. przez niepodjęcie wszystkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego, w tym zwłaszcza niewystarczające rozpatrzenie zgromadzonego materiału dowodowego;

• art. 8 § 1 k.p.a. przez naruszenie zasady obiektywnej oceny stanu faktycznego i prawnego sprawy poprzez przyjęcie, że obiekty i urządzenia w postaci infrastruktury technicznej, ciepłowniczej, elektrycznej, wodociągowej i elektroenergetycznej służącą znajdującą się w nieruchomości [...] stanowią odrębną nieruchomość od budynków mieszkalnych znajdujących się na nieruchomościach oznaczonych numerami ewidencyjnymi działek [...] i [...].

Powołując się na powyższe naruszenia skarżąca wniosła o, uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Burmistrza Miasta i Gminy D. z dnia 27 grudnia 2021 r., IZP.GPOŚ.XIa.6826.2021.

W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że poza opisaniem stanowisk jakie zajęły strony w toku sprawy SKO nie wyjaśniło zasadniczej okoliczności będącej przedmiotem wniesionego przez skarżącą zażalenia i będącej meritum sprawy lecz w sposób arbitralny przy powołaniu orzecznictwa sądów administracyjnych, które w niniejszej sprawie zastosowania mieć nie powinny, bądź też orzecznictwa, które wręcz uzasadnia stanowisko skarżącej w wydaniu żądanego zaświadczenia orzekło o braku podstaw wniesionego zażalenia.

Skarżąca powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych wskazała, że nieruchomością podlegającą przekształceniu będzie nie tylko nieruchomość zabudowana domem (domami) mieszkalnymi czy budynkami mieszkalnymi, w których co najmniej połowę liczby lokali stanowią lokale mieszkalne, ale także grunt niezabudowany mieszkaniowo, jeżeli jest on związany funkcjonalnie z gruntem zabudowanym mieszkaniowo, będącym również w użytkowaniu wieczystym tego samego podmiotu. Jeszcze raz zatem skarżąca wskazuje, że wobec powyższego stanowiska NSA okoliczność czy infrastrukturę znajdującą się na nieruchomości niezbudowanej stanowi droga dojazdowa do nieruchomości zabudowanej budynkami mieszkalnymi czy też infrastruktura zapewniająca tym budynkom dostęp do mediów, bez których prawidłowo funkcjonować nie mogą pozostaje bez znaczenia.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu, którym organ odwoławczy utrzymał w mocy postanowienie Burmistrza Miasta i Gminy D. z 27 grudnia 2021 r. o odmowie wydania zaświadczenia potwierdzającego przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności w odniesieniu do nieruchomości położonej w D., oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działka nr [...] obręb [...] (miasto), dla której Sąd Rejonowy w Wieluniu VII Zamiejscowy Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr [...].

Powodem, dla którego organy odmówiły wydania wnioskowanego zaświadczenia było uznanie, że z uwagi na brak usytuowania budynków mieszkalnych na działce oznaczonej numerem ew. [...] obręb [...] (miasto), nieruchomość ta nie podlega przepisom ustawy z 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów (t. j. 2020 r. poz. 2040 ze zm.), zwanej dalej "ustawą". Powyższe stanowisko kwestionuje skarżąca podnosząc, że choć przedmiotowa nieruchomość rzeczywiście nie jest zabudowana budynkami, mieszkalnymi to znajduje się na niej infrastrukturą techniczna ciepłownicza, elektryczna, wodociągowa i elektroenergetyczna służącą obsłudze działek [...] i [...] zabudowanych budynkami wielomieszkaniowymi, do których tytuł prawny przysługuje skarżącej a ponadto podnosi, że działki o numerach [...], [...] oraz [...] stanowiły przed dokonaniem podziału geodezyjnego jedną nieruchomość.

Po analizie akt sprawy Sąd podzielił ocenę organów, że sporna nieruchomość nie podlega przekształceniu w trybie przepisów ustawy z 20 lipca 2018 r.

W myśl art. 1 ust. 1 ustawy, z dniem 1 stycznia 2019 r. prawo użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe przekształca się w prawo własności tych gruntów. Pojęcie "grunty zabudowane na cele mieszkaniowe" zostało zdefiniowane w art. 1 ust. 2 ustawy. Zgodnie z tą definicją, przez grunty zabudowane na cele mieszkaniowe należy rozumieć nieruchomości zabudowane wyłącznie budynkami: mieszkalnymi jednorodzinnymi lub mieszkalnymi wielorodzinnymi, w których co najmniej połowę liczby lokali stanowią lokale mieszkalne, lub zabudowane na cele mieszkaniowe budynkami jedno lub wielorodzinnymi wraz z budynkami gospodarczymi, garażami, innymi obiektami budowlanymi lub urządzeniami budowlanymi, umożliwiającymi prawidłowe i racjonalne korzystanie z budynków mieszkalnych.

W ocenie Sądu, treść powołanych przepisów jest jasna i nie budzi wątpliwości interpretacyjnych. Z przepisów tych wynika, że wymienione w art. 1 ust. 2 pkt 3 ustawy obiekty i urządzenia budowlane - aby podlegać regulacji ustawy z 20 lipca 2018 r. - muszą znajdować się na tym samym gruncie co budynki mieszkalne. Takie rozumienie powołanych przepisów potwierdza również brzmienie art. 1 ust. 5 ustawy, który wprost stanowi, że obiekty i urządzenia budowlane, o których mowa w art. 1 ust. 2 ustawy, z dniem przekształcenia stają się częścią składową gruntu, na którym znajdują się budynki mieszkalne. Stąd wniosek, że jeżeli obiekty i urządzenia budowlane stanowią odrębną nieruchomość od budynków mieszkalnych, dla których urządzone są odrębne księgi wieczyste, to nawet gdy umożliwiają prawidłowe i racjonalne korzystanie z budynków mieszkalnych, nie będą podlegać regulacji ustawy. Nie dzielą one bowiem w takiej sytuacji losu prawnego budynku mieszkalnego.

Intencja ustawodawcy objęcia przekształceniem gruntów zabudowanych obiektami i urządzeniami budowlanymi pod warunkiem, że tego rodzaju infrastruktura znajduje się na gruntach zabudowanych budynkami mieszkalnymi, wynika również z treści uzasadnienia do projektu ustawy z 20 lipca 2018 r. (por. strona 9 uzasadnienia, druk nr 2673, www.sejm.gov.pl).

W niniejszej sprawie nie jest sporne, że objęta wnioskiem o wydanie zaświadczenia nieruchomość nie jest zabudowana jakimikolwiek budynkami, mieszkalnymi co więcej na nieruchomości znajduję się jedynie budynek wykorzystywany na cele usługowe. Istotne dla sprawy jest także to , że sieci przechodzące przez działkę nr [...] nie służą wyłącznie budynkom mieszkalnym posadowionym na działkach sąsiednich będących w użytkowaniu Spółdzielni [...] w D., lecz stanowią infrastrukturę techniczną dla budynków znajdujących się na działkach będących m.in. własnością Miasta i Gminy D., a których użytkownikiem wieczystym jest [...] Bank [...] oraz na działkach będących własnością osób fizycznych, tj. m.in. nieruchomości oznaczone nr ewid. [...], [...], [...] obręb [...] (miasto) oraz budynków usługowo - mieszkalnych w kwartale ulic [...] – [...] – [...] w D. Tym samym zdaniem Sądu nie można mówić, że nieruchomość ta umożliwia jedynie prawidłowe i racjonalne korzystanie z działek sąsiednich zabudowanych przez spółdzielnie. Nie ma powodu, żeby sieci przesyłowe które na mocy art. 49 kc i tak stanowią część przedsiębiorstwa były powodem dla którego działka na której nie ma żadnego budynku mieszkalnego miała podlegać ustawie przekształceniowej. W tej sytuacji prawidłowo uznały organy, że przedmiotowa nieruchomość nie spełnia warunku przekształcenia wskazanego w przepisach ustawy, wobec czego należało odmówić wydania wnioskowanego zaświadczenia.

Na prawidłowość zaskarżonego rozstrzygnięcia nie mogła mieć wpływu zawarta w skardze argumentacja, że przedmiotowa nieruchomość umożliwia racjonalne i prawidłowe korzystanie z budynków mieszkalnych, gdyż cała infrastruktura przesyłowa służ nie tylko spółdzielni ale także innym podmiotom także usługowym. Jak już wskazano powyżej, decydujące znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy ma wyłącznie okoliczność czy objęta wnioskiem o wydanie zaświadczenia nieruchomość jest zabudowana budynkiem mieszkalnym. Taka zaś sytuacja nie miała miejsca w rozpoznawanej sprawie.

Nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 7 art. 8 i art. 77 § 1 kpa. Analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że organy podjęły w niej wszelkie niezbędne czynności dla wyjaśnienia istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych i prawnych. O ile nie można mówić o wyłączeniu zasad ogólnych postępowania administracyjnego, w tym postępowania dowodowego, w postępowaniu dotyczącym wydania zaświadczenia to należy je odczytywać przez pryzmat reguł postępowania dotyczącego wydawania zaświadczeń. W postępowaniu dotyczącym wydania zaświadczenia organy nie powinny przeprowadzać dowodów wnioskowanych przez strony a opierać się jedynie na danych i dokumentach będących w jego dyspozycji. Z pewnością zatem nie można stwierdzić, że organy nie wyjaśniły stanu faktycznego sprawy. Należy bowiem zaznaczyć, że wystarczające było oparcie rozstrzygnięcia jedynie na danych już posiadanych przez organ pierwszej instancji. Przeprowadzona przez organy ocena zebranego materiału dowodowego nie nosi cech dowolności, a przyjęte stanowisko zostało należycie uzasadnione poprzez wskazanie dowodów, na których oparto zaskarżone rozstrzygnięcia oraz przyczyn, dla których organy nie podzieliły argumentacji skarżącej. Sąd podziela w tym miejscu stanowisko Kolegium, że postępowanie dowodowe jest ograniczony przy wydawaniu zaświadczeń.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 z zm.), orzekł jak w sentencji. Rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 3 w związku z art. 120 powołanej ustawy.

is