Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 422/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-09-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Wywłaszczanie nieruchomości
Skarżony organ: Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 157 par. 1, art. 17, 20
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Barbara Adamiak sędzia NSA Izabella Kulig-Maciszewska (spr.) sędzia del. WSA Grażyna Staniszewska Protokolant starszy asystent sędziego Tomasz Szpojankowski po rozpoznaniu w dniu 11 września 2014 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 listopada 2012 r. sygn. akt I SA/Wa 882/12 w sprawie ze skargi J. M., A. M., U. M. i A. W. na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji i umorzenia postępowania oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 16 listopada 2012 r., sygn. akt I SA/Wa 882/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpatrzeniu skargi J. M., A. M., U. M. i A. W. uchylił decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] marca 2012 r. w przedmiocie uchylenia decyzji i umorzenia postępowania.

W uzasadnieniu wyroku przedstawił następujący stan faktyczny sprawy:

Decyzją z dnia [...] października 1951 r. Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Gdańsku orzekło o wywłaszczeniu części nieruchomości, położnej w Gdyni przy ul. B., oznaczonej katastralnie jako część parceli nr [...], k. mapy [...], o pow. [...] m2 , stanowiącej własność H. S.. Postanowieniem z dnia [...] września 1964 r. nr [...] Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Gdańsku sprostowało w pkt 7 ww. orzeczenia z dnia [...] października 1951 r. oczywiste błędy pisarskie w ten sposób, że zamiast "część parceli nr [...], k. mapy [...], o pow. [...] " winno być "część parceli nr [...] księga wieczysta KW nr [...] o pow. [...] ".

Z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] października 1951 r. , sprostowanej postanowieniem z dnia [...] września 1964 r. wystąpili spadkobiercy byłych właścicieli A. W., A. M., J. M. i U. M.

Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. stwierdził nieważność ww. decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Gdańsku z dnia [...] października 1951 r., sprostowanej postanowieniem z dnia [...] września 1964 r. w części dotyczącej wywłaszczonej nieruchomości, wchodzącej obecnie w skład działki [...] oraz stwierdził, że przedmiotowe orzeczenie w części dotyczącej wywłaszczonej nieruchomości wchodzącej obecnie w skład działek nr [...] i [...] zostało wydane z naruszeniem prawa.

Z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy wystąpił Prezydent Miasta Gdyni wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i wydanie decyzji o odmowie stwierdzenia nieważności kwestionowanego orzeczenia.

Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej decyzją z dnia [...] marca 2012 r. uchylił decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] stycznia 2011 r. i umorzył postępowanie nadzorcze, wskazując na niewłaściwość Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej do orzekania w sprawie, a zatem bezprzedmiotowość postępowania.

Skargę na powyższą decyzję Ministra Transportu , Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] marca 2012 r. złożyli spadkobiercy byłych właścicieli nieruchomości A. W., A. M., J. M. i U. M., zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie art. 138 §1 pkt 2 kpa poprzez błędne przyjęcie, że w sprawie zachodzi przesłanka bezprzedmiotowości postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga jest uzasadniona, bowiem zaskarżona decyzja Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] marca 2012 r. narusza prawo w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.

Sąd I instancji podkreślił, że w zaskarżonej decyzji Minister wyszedł z założenia, że jeśli organ (Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Gdańsku), który wydał decyzję ostateczną, poddaną jego ocenie w trybie nadzoru, już nie istnieje, to należy najpierw ustalić, jaki organ w chwili obecnej jest kompetentny do rozstrzygania indywidualnych spraw administracyjnych tego samego rodzaju i po ustaleniu takiego organu, należy ustalić organ wyższego stopnia na ogólnych zasadach (art. 17 kpa). Ponieważ obecnie organem pierwszej instancji właściwym w kwestii wywłaszczenia i odszkodowania jest starosta (art. 112 ust. 4 i art. 129 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami dalej ugn), a organem wyższego stopnia jest wojewoda (art. 9a ugn. w zw. z art. 17 pkt 1 kpa), to Minister Transportu Budownictwa i Gospodarki Morskiej doszedł do przekonania, że organem właściwym w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] października 1951 r. powinien być Wojewoda, co oznacza konieczność umorzenia toczącego się przed nim postępowania.

Zdaniem Sądu nie jest to jednak słuszna koncepcja w sytuacji, gdy nastąpiła zmiana w strukturze organów administracji i nie istnieje już organ, który wydał ostateczną decyzję w zwykłym trybie. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 3 września 1998 r. III RN 83/98 (OSNP/1999/9/293) stwierdził, iż "właściwość rzeczową organu administracyjnego do stwierdzenia nieważności decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości należy oceniać według przepisów prawa materialnego, obowiązujących w dacie wydania tej decyzji. (...) Wyłącza to możliwość oceny kwestii ważności decyzji ostatecznej na podstawie innych przepisów prawa, niż zastosowano do jej wydania."

Sąd podkreślił, że powyższy wyrok Sądu Najwyższego z dnia 3 września 1998 r. ukształtował kilkunastoletnią powszechną praktykę ustalania organu wyższego stopnia na szczeblu właściwego Ministra, jeśli chodzi o postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości. Praktyka ta była niezmienna na przestrzeni owych kilkunastu lat, mimo zmian we właściwości organów odnośnie wywłaszczenia i nadal powinna być stosowa (por. wyroki WSA w Warszawie sygn. akt: I SA/Wa 809/11, I SA/Wa 935/11, I SA/Wa 870/11 orzeczenia.nsa.gov.pl) .

Ponadto przepis art. 8 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych do realizacji narodowych planów gospodarczych organem właściwym w sprawie orzekania o wywłaszczeniu i odszkodowaniu w pierwszej instancji był wojewoda właściwy wg położenia przedmiotu wywłaszczenia (a po zniesieniu z dniem 14 kwietnia 1950 r. na mocy art. 33 ustawy z dnia 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej Dz. U. z 1950 r. nr 14 poz. 130 stanowisk wojewody prezydium właściwej wojewódzkiej rady narodowej ze względu na położenie nieruchomości). Odwołanie od decyzji wydanej przez prezydium wojewódzkiej rady narodowej rozpatrywał Minister Administracji Publicznej, zaś po jego likwidacji Prezes Rady Ministrów, a od 1952 r. Odwoławcza Komisja Wywłaszczeniowa działająca przy Prezydium Rady Narodowej. Mając na uwadze przepis art. 157 § 1 zdanie 1 w związku z art. 17 pkt 2 kpa należy uznać, że organem wyższego stopnia w stosunku do organu stopnia wojewódzkiego administracji rządowej, którym w dacie [...] października 1951 roku było Prezydium Rady Narodowej jest właściwy w sprawie Minister, będący organem nadrzędnym nad wojewodą, który obecnie pełni funkcję organu szczebla wojewódzkiego administracji rządowej zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o wojewodzie i administracji rządowej w województwie (Dz. U. Nr 31, poz. 206 ze zm.). Zatem w obowiązującym stanie prawnym to Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej jest właściwy w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji wywłaszczeniowej Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Gdańsku z dnia [...] października 1951 r. Mając powyższe na uwadze, nie sposób zgodzić się z oceną organu, że skoro starosta w obecnym stanie prawnym orzeka w tych sprawach jako organ pierwszej instancji, to wojewoda będzie właściwy do rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji wywłaszczeniowej z 1951 roku, kiedy orzekał o wywłaszczeniu w pierwszej instancji organ szczebla wojewódzkiego.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej, zarzucając naruszenie:

1) przepisów postępowania, które to uchybienia miały wpływ na wynik sprawy, czyli:

- art. 3 § 1 p.p.s.a. i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. w zw. z art. 5 § 2 pkt 4. art. 17 pkt 2 i art. 157 § 1 kpa polegające na tym, że Sąd I instancji w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej błędnie stwierdził naruszenie przez organ przepisów postępowania w sytuacji, gdy obowiązujące przepisy nie uprawniają Ministra do oceny legalności ostatecznego orzeczenia wydanego przez nieistniejący obecnie organ - Prezydium Rady Narodowej w Gdańsku,

- art. 141 § 4 p.p.s.a. i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 157 § 1 kpa polegające na tym, że w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd nie wskazał podstawy prawnej uprawniającej Ministra do rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia Prezydium Rady Narodowej w Gdańsku, a jedynie powołał się na praktykę orzeczniczą,

- art. 3 § 1 p.p.s.a., art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a., art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 112 ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 - dalej ugn) oraz art. 9a ugn w zw. z art. 17 pkt 2 kpa, polegające na tym, że Sąd I instancji w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie przyjął, że w sprawie powinny być zastosowane powołane przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami z dnia 21 sierpnia 1997 r., co spowodowało uchylenie zaskarżonej decyzji,

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 5 § 2 pkt 4, art. 157 § 1 i art. 138 § 1 pkt 2 kpa, polegające na tym, że Sąd zarzucił naruszenie powołanych przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, podczas gdy w postępowaniu przed organem nie doszło do naruszenia przepisów postępowania, które to naruszenia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy,

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 153 p.p.s.a. poprzez sformułowanie w uzasadnieniu kwestionowanego wyroku błędnej, a wiążącej organ oceny prawnej, która ma wpływ na rozstrzygnięcie sprawy przez organ niewłaściwy,

2) przepisów prawa materialnego, przez niezastosowanie art. 3 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o wojewodzie i administracji rządowej w województwie (Dz. U. Nr 31, poz. 206), zgodnie z którym Wojewoda pełni funkcje organu szczebla wojewódzkiego administracji rządowej, do którego właściwości należą wszystkie sprawy zakresu administracji rządowej w województwie niezastrzeżone w odrębnych ustawach do właściwości innych organów tej administracji, poprzez jego niezastosowanie.

W oparciu o powyższe zarzuty kasacyjne wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi, który wydał wyrok oraz zasądzenie kosztów postępowania oraz kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2012 r. Dz. U. poz. 270) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania określone w art. 183 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Naczelny Sąd Administracyjny kontroluje więc zgodność zaskarżonego orzeczenia z prawem materialnym i procesowym w granicach skargi kasacyjnej.

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw zaskarżenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny dokonał bowiem właściwej i prawidłowej wykładni przepisów prawa powołanych w uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia oraz nie naruszył powołanych w skardze kasacyjnej przepisów postępowania.

Kwestią wymagającą rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie jest określenie, jaki organ będzie obecnie właściwy do stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Rady Narodowej w Gdańsku z dnia [...] października 1951 r., którym to orzeczeniem na podstawie dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz. U. z 1952 r. Nr 4, poz. 31), dokonano wywłaszczenia nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa.

Podkreślić należy, że zarówno w piśmiennictwie, jak i orzecznictwie sądowym za jednolity uznaje się pogląd, zgodnie z którym postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest postępowaniem nowym w stosunku do postępowania prowadzonego w trybie zwykłym. Przedmiot postępowania nadzwyczajnego należy upatrywać w kwestii istnienia określonych wad decyzji, uzasadniających pozbawienie jej mocy wiążącej. Przedmiot ten nie jest tożsamy z przedmiotem postępowania zwykłego, co jednak nie oznacza, że postępowanie prowadzone w trybie nadzwyczajnym nie pozostaje z tym postępowaniem w bliskim związku. Tego rodzaju rozumienie charakteru postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności jest w obecnym orzecznictwie sądowoadministracyjnym niekwestionowane (por. wyrok NSA z 9 maja 2009 r., sygn. II OSK 520/07; wyrok NSA z 20 marca 2009 r., sygn. I OSK 433/08; wyrok NSA z 3 października 2007 r., sygn. I OSK 1906/06; wyrok NSA z 28 listopada 2006 r., sygn. II OSK 1438/05).

Ustalenie właściwości instancyjnej w trybie nadzwyczajnym musi nastąpić z uwzględnieniem regulacji właściwej temu trybowi, a nie tylko na podstawie normy, z której wynika aktualna właściwość rzeczowa organu do wydania decyzji w toku instancji. Jak to wskazano postępowanie nadzwyczajne nie jest bowiem kontynuacją postępowania zwyczajnego, ale odrębnym postępowaniem, w którym istnieje samodzielny przedmiot postępowania i do którego mogą mieć zastosowanie odrębne reguły ustalania właściwości organu. Z tego też względu nie jest uzasadnione automatyczne utożsamianie właściwości organu wyższego stopnia w trybie nadzwyczajnym z organem odwoławczym, który jest aktualnie właściwy do rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy w toku instancji. Takie stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 17 kwietnia 2012 r., sygn. akt II OPS 1/12.

W uchwale tej Sąd wskazał, że zasada ustalania właściwości na podstawie art. 157 § 1 K.p.a. odnosi się również do decyzji wydanej przez organ z naruszeniem przepisów o właściwości. Do stwierdzenia nieważności właściwym będzie ten organ, który jest organem wyższego stopnia w rozumieniu art. 17 K.p.a. w stosunku do organu, który wydał decyzję, a nie ten organ, który byłby właściwy, gdyby decyzja została wydana przez organ właściwy.

Wobec tego organ wyższego stopnia w rozumieniu art. 157 § 1 K.p.a., właściwy do stwierdzenia nieważności decyzji wydanej przez organ wymieniony w art. 17 K.p.a., ustala się na podstawie art. 157 § 1 i art. 17 K.p.a. w związku z art. 20 K.p.a.

Zatem dla ustalenia organu właściwego w postępowaniu nieważnościowym punktem wyjścia winno być ustalenie, jaki organ w dacie wydawania kontrolowanego orzeczenia był organem wyższego stopnia w stosunku do nieistniejącego już organu, następnie zaś ustalenie, czy organ taki jako organ wyższego stopnia w rozumieniu art. 17 k.p.a. nadal w strukturze organów administracji publicznej funkcjonuje, a jeśli tak, uwzględniając charakter sprawy dokonać jego konkretyzacji.

Wskazać należy, że stosownie do art. 157 § 1 K.p.a. w związku z art. 17 i 20 K.p.a., organem właściwym w sprawach o stwierdzenie nieważności decyzji organu ds. wewnętrznych prezydium wojewódzkiej rady narodowej w przedmiocie wywłaszczenia nieruchomości, jest określony minister. Stanowisko takie prezentował również Sąd Najwyższy między innymi w wyroku z dnia 3 września 1998 r. w sprawie III RN 83/98. Sąd ten stwierdził, że właściwość rzeczową organu administracyjnego do stwierdzenia nieważności decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości należy oceniać według przepisów prawa materialnego obowiązujących w dacie wydania tej decyzji.

Stanowisko to prezentowane jest również w orzecznictwie administracyjnym, choć wielokrotnie podkreślano w nim także, iż omawiana kwestia stanowi zagadnienie bardzo skomplikowane i budzące wątpliwości. Kompetencja organu nadzoru w tego rodzaju sprawach nie jest bowiem zazwyczaj rzeczą wynikającą wprost z konkretnego przepisu prawa, ale musi być ona wywiedziona drogą wykładni. Dlatego też niezasadny jest zarzut skargi kasacyjnej naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 141 § 4 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 157 § 1 K.p.a. polegający na tym, że Sąd nie wskazał podstawy prawnej, uprawniającej ministra do rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia Prezydium Rady Narodowej w Gdańsku z dnia [...] października 1951 r., a jedynie powołał się na praktykę orzeczniczą. Wskazać w tym miejscu należy, że omawiana problematyka była już przedmiotem wielu orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego, w których Sąd ten nie dopatrzył się naruszenia przepisów kompetencyjnych (por. m. in. wyroki z dnia: 14 stycznia 2009 r., sygn. akt I OSK 159/08, 18 czerwca 2010 r., sygn. akt I OSK 840/09, 10 sierpnia 2011 r., sygn. akt I OSK 1398/10, 16 grudnia 2011 r., sygn. akt I OSK 585/10, z dnia 27 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 984/11, z dnia 7 grudnia 2012 r., sygn. akt I OSK 1462/11, z dnia 10 grudnia 2013 r., sygn. akt I OSK 2762/12, z dnia 17 grudnia 2013 r., sygn. akt I OSK 1287/12 i z dnia 8 stycznia 2014 r., sygn. akt I OSK 1467/12).

W powołanych orzeczeniach Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że zasada wynikająca z art. 157 § 1 K.p.a., iż określenie organu wyższego stopnia następuje w odniesieniu do organu, który wydał kontrolowaną decyzję, powinna generalnie mieć takie zastosowanie w przypadku zniesienia organu, który je wydał. Nie ma bowiem żadnych podstaw, aby od tej zasady odstąpić, jeśli nadal istnieje organ wyższego stopnia, który istniał w dacie wydawania kwestionowanej decyzji. Stanowisko to podziela również skład orzekający w niniejszej sprawie.

Wobec tego uznać należy, że niezasadne są argumenty skargi kasacyjnej o tym, że w niniejszej sprawie należałoby zastosować metodę polegającą na ustalaniu organu wyższego stopnia dla organu już nieistniejącego, poprzez określenie – w oparciu o przepisy obowiązujące w dacie orzekania – organu, który obecnie jest właściwy do orzekania w sprawie, w której została wydana kwestionowana decyzja, a następnie ustalenie organu wyższego stopnia dla tego właśnie organu. W tym więc kontekście uznać należy, że niezasadne jest twierdzenie skargi kasacyjnej, że Sąd pierwszej instancji w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie przyjął, że w niniejszej sprawie powinny być zastosowane przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami, czym naruszył art. 3 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c i art. 141 § 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 112 ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami oraz art. 9a tej ustawy w związku z art. 17 pkt 2 K.p.a.

Podkreślić także należy, iż w orzecznictwie zgodnie przyjmuje się, iż nie można utożsamiać kompetencji organu odwoławczego z kompetencjami organu wyższego stopnia. Wynika to wprost z treści art. 127 § 2 K.p.a. Kompetencje nadzorcze, skierowane do decyzji administracyjnych, mają całkowicie inny cel i inny charakter i choć pozostają najczęściej w ręku jednego organu (właśnie w ręku "organu wyższego stopnia"), organ ten nie może dowolnie ich wybierać. Możliwa więc jest sytuacja, w której nie istnieje tożsamość organu odwoławczego i organu nadzoru (por. postanowienie NSA z dnia 5 marca 2001 r., sygn. akt OSA 1/01).

Zatem trafne jest ustalenie, że skoro o konkretnym kwestionowanym wywłaszczeniu orzekał organ stopnia wojewódzkiego (to jest prezydium właściwej rady narodowej stopnia wojewódzkiego), a odwołanie przysługiwało do ministra (minister był wówczas właściwy również do uchylania jako nieważnej decyzji terenowego organu administracji państwowej stopnia wojewódzkiego), to organem wyższego stopnia w rozumieniu art. 157 § 1 K.p.a. będzie zawsze właściwy minister w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 4 K.p.a., a nie wojewoda. Wprawdzie zniesiony został organ, który wydał zakwestionowaną decyzją (Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej), ale wciąż istnieje organ, który byłby właściwy do orzekania w sprawie stwierdzenia jej nieważności. Organ ten funkcjonuje nadal w strukturze organów administracji publicznej i posiada kompetencje merytoryczne rozstrzygania w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji.

Podkreślenia wymaga, że powołany dekret z 1949 r. przyznawał kompetencje orzecznicze w sprawach wywłaszczania nieruchomości organowi szczebla wojewódzkiego – wojewodzie, a po zmianach dotyczących organów terenowych władzy państwowej – prezydium wojewódzkiej rady narodowej. Ta okoliczność nie może być pominięta przy ustalaniu właściwego organu do rozstrzygania w trybie nadzorczym. Nie powinno budzić bowiem żadnych wątpliwości, że organ ten nie powinien być organem tego samego szczebla, co organ wydający zakwestionowana decyzję.

Skoro zatem, zarówno w dacie podejmowania kwestionowanej decyzji z dnia [...] października 1951 r., jak i w dacie wydawania decyzji w obu instancjach przez Ministra Infrastruktury organem, który w ramach kompetencji nadzorczych mógł wzruszyć wadliwe decyzje wywłaszczeniowe, był minister jako organ wyższego stopnia, to oznacza to, że w niniejszej sprawie właściwym do rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji wywłaszczeniowej Prezydium Rady Narodowej w Gdańsku z dnia [...] października 1951 r. był ten właśnie organ.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł, jak w sentencji.