Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 775/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2020-01-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6136 Ochrona przyrody
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 §  1 pkt 1 lit. a i c, art. 200
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 83 ust. 1 pkt 1, ust. 2, 3
journal: Dz.U. 2018 poz 1614
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody - tekst jedn.
article: art. 49 § 1
journal: Dz.U. 2018 poz 1025
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - tekst jednolity
article: art. 43 ust. 1, 2, 6
journal: Dz.U. 2015 poz 1774
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Pauter (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Protokolant st. sekr. sąd. Agata Przybyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi Województwa [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie zezwolenia na usunięcie drzew I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej Województwa [...] kwotę 200 (dwieście) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2019 r., nr [...], Prezydent Miasta [...], na podstawie art. 104 oraz 130 § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., dalej jako k.p.a.), art. 83 ust. 1, art. 83a ust. 1, art. 83c ust. 1,3 i 4, art. 83d ust. 1,2,4 i 5, art. 84 ust. 1-8, art. 85 ust. 1 i ust. 4b ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2018 r., poz. 1614 ze zm., dalej jako u.o.p., ustawa), zezwolił na usunięcie klonu jawor o obwodzie pnia 210 cm i klonu srebrzystego o obwodzie pnia 112 cm z terenu działki nr [...] przy [...], będącej własnością Województwa [...] w zarządzie trwałym Centrum Kształcenia Zawodowego i Ustawicznego [...], w imieniu i na rzecz Szpitala Uniwersyteckiego [...], wraz z innymi ustaleniami dokonanymi w pkt 2-8 decyzji.

W uzasadnieniu decyzji organ podał, że F.G., działając w imieniu i na rzecz Szpitala Uniwersyteckiego zwrócił się do organu I instancji z wnioskiem o wydanie zezwolenia na usunięcie jednej topoli i jednego klonu z terenu dz. nr [...] przy [...] w zw. z projektowaną siecią cieplną. Do wniosku załączono oświadczenie o posiadanym tytule prawnym władania nieruchomością, wykaz wnioskowanych do usunięcia drzew, mapę z ich lokalizacją oraz projekt zagospodarowania terenu - zewnętrzna sieć cieplna, plan nasadzeń kompensacyjnych, uzgodnienie w zakresie kolizji z istniejącą zielenią, zgodę właściciela terenu na usunięcie dwóch drzew oraz aneks do umowy użyczenia nieruchomości z dnia [...] marca 2016 r. zwarty pomiędzy Urzędem Marszałkowskim Województwa a Szpitalem Uniwersyteckim. W dniu [...] kwietnia 2019 r. przeprowadzono przy udziale pełnomocnika szpitala oględziny w terenie. Wnioskowane do usunięcia drzewa to: klon jawor o obw. pnia 210 cm oraz klon srebrzysty o obw. pnia 112 cm. Przedmiotowe drzewa rosną na terenie dz. nr [...] przy [...] w niewielkiej odległości od ogrodzenia działki z działką nr [...] oraz przy ciągu komunikacyjnym. Na pniach nie zauważono żadnych ubytków, korony drzew są symetryczne, nie zaobserwowano w nich posuszu, systemy korzeniowe nie są wypiętrzone. Drzewa są w dobrej kondycji zdrowotnej, jednak kolidują z projektowaną siecią cieplną - budowa sieci cieplnej [...] od [...] do [...].

Następnie organ I instancji podał, że na podstawie art. 84 ust. 1 u.o.p. posiadacz nieruchomości ponosi opłaty za usunięcie drzew. W związku z powyższym, za wycinkę przedmiotowych dwóch drzew została naliczona opłata w wysokości 7.980 zł. Wnioskodawca zwrócił się o odroczenie opłaty dołączając plan nasadzeń dlatego też organ postanowił ww. kwestii jak w pkt 4-7 osnowy decyzji.

Organ w pkt 8 osnowy decyzji ustalił, że jeżeli przyczyną usunięcia drzew jest realizacja inwestycji wymagającej uzyskania pozwolenia na budowę, zezwolenie na usunięcie drzew może zostać wykonane pod warunkiem uzyskania pozwolenia na budowę, która koliduje z drzewami, będącymi przedmiotem zezwolenia.

Na podstawie art. 96 ust. 1 i ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko przed wydaniem nn. decyzji organ rozważył, czy usunięcie przedmiotowych drzew może w jakikolwiek sposób oddziaływać na obszar Natura [...] i stwierdził, że na obszary chronione najbliższe terenowi, z którego drzewa będą usuwane, wycinka nie ma wpływu.

Od przedmiotowej decyzji, odwołanie za pośrednictwem organu I instancji w ustawowym terminie, wniósł Zarząd Województwa. W odwołaniu wskazał, że Szpital Uniwersytecki nie posiada legitymacji do złożenia wniosku o zezwolenie na wycinkę drzew z terenu dz. nr [...], ponieważ nie jest posiadaczem nieruchomości (nie posiada żadnego tytułu prawnego do przedmiotowej nieruchomości). Szpital nie posiada również - wymaganej przepisami - zgody właściciela nieruchomości, tj. Zarządu Województwa [...] na wycinkę tych drzew. Ponadto przedmiotową decyzją została naliczona opłata za usunięcie drzew. Opłata ta wprawdzie może być umorzona, ale jedynie po wypełnieniu przez posiadacza nieruchomości określonych obowiązków tzn. po wykonaniu nowych nasadzeń i pod warunkiem zachowania ich żywotności. Odwołujący wskazał, że jedynym posiadaczem nieruchomości jest Centrum Kształcenia Zawodowego i Ustawicznego (jednostka organizacyjna Województwa), które nie wnioskowało o przedmiotową wycinkę, w związku z czym nie może zostać zobowiązane do wykonania obowiązków wskazanych w zaskarżonej decyzji, a tym bardziej do ponoszenia opłat w związku z ich ewentualnym niewykonaniem.

Decyzją z dnia [...] lipca 2019 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...], dalej jako SKO, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. 104 i 127 § 1 i 2 k.p.a., art. 83 ust. 1 w zw. z art. 83a ust. 1, art. 83b, art. 83c ust. 1,3,4, art. 83d ust. 1, 2, 4 i 5, art. 84 ust. 1-8, art. 85 ust. 1 i ust. 4b u.o.p., orzekło o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że zgodnie z art. 83 ust. 1 pkt 2 u.o.p. ustawodawca umożliwił podmiotom (inwestorom) wystąpienie z wnioskiem o usunięcie drzew zagrażających funkcjonowaniu urządzeń wymienionych w art. 49 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny ( t.j. Dz. U. z 2018r., poz. 1025 ze zm., dalej jako k.c.), w tym również na nieruchomościach niestanowiących jego własności lub niebędących w jego posiadaniu. Jak podkreśla się w orzecznictwie sądowym i komentarzach doktryny prawa przyjęte rozwiązanie stanowi niewątpliwie istotne ograniczenie prawa własności nieruchomości, ale jednocześnie umożliwia prawidłowe funkcjonowanie, ale także realizację procesu inwestycyjnego w zakresie urządzeń, o których mowa w art. 49 §1 k.c.

Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu SKO stwierdziło, że zgodnie z art. 83 ust. 1 pkt 2 u.o.p. legitymację do wniesienia wniosku w przedmiocie usunięcia drzewa z działki niebędącej własnością lub w posiadaniu inwestora posiada inwestor, o ile są spełnione przesłanki wskazane powyżej. W świetle postanowień art. 83 ust. 1 pkt 2 u.o.p. organ I instancji ustanowił w decyzji wszystkie obowiązki na rzecz inwestora (Szpitala Uniwersyteckiego), a nie posiadacza (zarządcy trwałego) dz. nr [...] Centrum Kształcenia Zawodowego i Ustawicznego (por. pkt 2 do 8 decyzji organu I instancji).

Ponadto Kolegium w zakresie zarzutu braku zgody właściciela (Zarządu Województwa) na usunięcie drzew z dz. nr [...] stwierdziło, iż zgodnie z konstrukcją zarządu trwałego przyjętą w art. 45 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2015 r., poz. 1774 ze zm., dalej jako u.g.n.) zarządca działający w stosunku trwałego zarządu jest przedstawicielem ustawowym właściciela. W stosunkach z osobami trzecimi zarządca występuje jako strona i składa oświadczenie woli, ale nie działa w imieniu własnym, lecz w imieniu reprezentowanego właściciela. Stroną umów cywilnoprawnych dotyczących nieruchomości zawieranych przez tę jednostkę, jest jednostka samorządu terytorialnego jako właściciel tej nieruchomości, przez co umowy te należy traktować jako zawarte z właścicielem. Kolegium nie stwierdziło, by w przesłanej przez Zarząd dokumentacji znajdowała się uchwała Sejmiku Województwa w kwestii określenia szczegółowych warunków korzystania z nieruchomości przez Centrum, w tym ograniczeń w zakresie korzystania z poszczególnych składników przekazanej w trwały zarząd nieruchomości (por. art. 43 ust. 6 u.g.n.) Tak więc w razie braku ustalenia takich szczegółowych warunków obowiązują wyłącznie postanowienia o decyzji o oddaniu nieruchomości w trwały zarząd. W ocenie organu odwoławczego w niej również nie ma żadnych ograniczeń dla zarządcy w zakresie dysponowania składnikami nieruchomości.

Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. wniosło Województwo [...], reprezentowane przez Zarząd, zarzucając naruszenie przepisów art. 6, art. 7, art. 8, art. 61 § 4 i art. 10 k.p.a. oraz art. 83 ust. 1 u.o.p. Strona skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej przez nią w mocy decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] kwietnia 2019 r. znak [...] zezwalającej na usunięcie drzew z terenu nieruchomości. Ponadto strona skarżąca wniosła o zasądzenie od strony przeciwnej kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi skarżący podkreślił, że SKO opisując stan prawny w niniejszej sprawie stwierdził, że podstawą wydania przez Prezydenta Miasta decyzji zezwalającej na wycinkę drzew stanowi art. 83 ust.1 pkt 2 u.o.p. Zdaniem SKO Szpital Uniwersytecki złożył wniosek o wycinkę drzew jako właściciel urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1 Kodeksu cywilnego w związku z tym, że drzewa te zagrażają funkcjonowaniu tych urządzeń. W ocenie skarżącego stwierdzenie to nie znajduje potwierdzenia w decyzji organu I instancji. W decyzji Prezydenta Miasta ani w podstawie prawnej ani też w żadnym innym miejscu nie ma informacji, że o wydanie zezwolenia na wycinkę drzew wnioskuje właściciel urządzeń, o których w art. 49 § 1 k.c., bądź podmiot reprezentujący tego właściciela.

Zdaniem strony skarżącej SKO nie dokonało ustalenia, czy Prezydent Miasta wydając decyzję uzyskał oświadczenie Szpitala Uniwersyteckiego o posiadanym prawie własności urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1 Kodeksu cywilnego. SKO nie zweryfikowało też ustaleń Prezydenta, z których wynikałoby, że drzewa te zagrażają funkcjonowaniu urządzeń. Zdaniem skarżącego Prezydent takich ustaleń nie poczynił, ponieważ drzewa te jedynie kolidują z nową inwestycją, ale nie stwarzają zagrożenia dla urządzeń. W ocenie skarżącego rzetelne sprawdzenie ww. faktów, jest niezbędne do uznania bądź podważenia legitymacji Szpitala Uniwersyteckiego do złożenia wniosku o zezwolenie na wycinkę drzew w trybie art. 83 ust.1 pkt 2 u.o.p.

Skarżący podkreślił, że Kolegium legitymizując prawo Szpitala Uniwersyteckiego do złożenia wniosku o zezwolenie na wycinkę drzew wskazało wyrok WSA w Gliwicach z dnia 17 listopada 2016 r., II SA/GI 659/16. W powołanym wyroku Sąd stwierdził, że inwestor, który dostał zgodę na wycinkę drzew, a nie posiadał zgody właściciela nieruchomości, działał z upoważnienia właściciela urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1 k.c. i jednocześnie drzewa i krzewy zagrażały funkcjonowaniu tych urządzeń.

Zdaniem skarżącego SKO nie przeprowadziło wyjaśnień czy zachodziło zagrożenie dla funkcjonowania urządzeń, a mimo to dokonało swojej, niezrozumiałej dla strony skarżącej, interpretacji decyzji Prezydenta Miasta, określając tryb w jakim został złożony wniosek o wycinkę drzew oraz przyznało Szpitalowi Uniwersyteckiemu legitymację do złożenia wniosku o wycinkę drzew nie mając ku temu żadnych przesłanek potwierdzonych stosownymi dokumentami.

Wobec powyższego skarżący podtrzymał zarzut, że decyzja organu I instancji została wydana na rzecz podmiotu, który zgodnie z ustawa o ochronie przyrody nie posiada legitymacji do złożenia wniosku o zezwolenie na wycinkę drzew z terenu działki nr [...].

Skarżący dalej wskazał, że SKO orzekając w swojej decyzji o tym, że Województwo [...] wyraziło Szpitalowi Uniwersyteckiemu zgodę na wycinkę drzew stwierdza, że zgodnie z konstrukcją trwałego zarządu przyjętej w art. 45 ust.1 u.g.n. zarządca działający w stosunku trwałego zarządu jest przedstawicielem ustawowym właściciela i w stosunkach z osobami trzecimi zarządca występuje jako strona i składa oświadczenie woli, ale nie działa w imieniu własnym, lecz w imieniu reprezentowanego właściciela. Umowy zawarte przez jednostkę (w tym przypadku przez trwałego zarządcę) należy traktować jako zawarte z właścicielem. Skarżący podkreślił, że organ odwoławczy nie wspomniał jaka umowa podpisana pomiędzy trwałym zarządcą a Szpitalem Uniwersyteckim jest podstawą sformułowania wniosku o posiadaniu przez Szpital zgody właściciela ma wycinkę drzew. Skarżący oświadczył, że nie ma takiej wiedzy, by Szpital Uniwersytecki zawarł z Województwem umowę, z której można by wnosić, że otrzymał zgodę na wycinkę drzew rosnących na działce nr [...], ani też jakąkolwiek umowę, która dotyczyłaby tej działki.

Ponadto Kolegium stwierdziło, że w przesłanej przez Zarząd Województwa dokumentacji nie znajduje się uchwała Sejmiku Województwa w kwestii określenia szczegółowych warunków korzystania z nieruchomości przez Centrum. Skarżący nie jest w stanie określić o jakiej dokumentacji wspomina SKO, ponieważ składając odwołanie nie dołączył do niego żadnej dokumentacji. Skarżący został wezwany przez organ odwoławczy jedynie do przedłożenia decyzji o ustanowieniu trwałego zarządu na rzecz Centrum Kształcenia Zawodowego i Ustawicznego. Kolegium nie zwróciło się do skarżącego o dostarczenie żadnej innej dokumentacji, w tym również uchwały Sejmiku, który to dokument Kolegium uznało za niezbędny do wydania swojego rozstrzygnięcia i którego brak stał się podstawą dla Kolegium do stwierdzenia, że brak jest jakichkolwiek ograniczeń dla zarządcy w zakresie dysponowania składnikami nieruchomości.

Zdaniem Skarżącego wycinka drzew rosnących na nieruchomości oddanej w trwały zarząd może mieć miejsce jedynie za zgodą właściciela nieruchomości. Strona skarżąca wskazała, że pogląd ten podzielił również Prezydent Miasta, gdyż w każdym przypadku, gdy zarządca nieruchomości stanowiącej własność Województwa [...] składa wniosek o wydanie zezwolenia na wycinkę drzew, organ jakim jest Prezydent wzywa go do uzupełnienia wniosku o zgodę właściciela. W ocenie skarżącego wątpliwości budzi stwierdzenie Kolegium, że gdy o wycinkę drzew na nieruchomości pozostającej w trwałym zarządzie występuje osoba trzecia to trwały zarządca nie ma ograniczeń w zakresie wyrażania takiej zgody w imieniu właściciela. Skarżący podkreślił, że obowiązujące prawo oraz orzecznictwo w sprawie uprawnień jakie posiada trwały zarządca nieruchomości wskazuje, że nieprawdziwe jest stwierdzenie SKO, że zarządca ma całkowitą dowolność w zakresie dysponowania składnikami nieruchomości, którą zarządza.

Skarżący oświadczył, że Dyrektor Centrum Kształcenia Zawodowego i Ustawicznego nie posiada zgody właściciela na dokonywanie wycinki drzew z nieruchomości pozostającej w trwałym zarządzie Centrum ani też pełnomocnictwa do wyrażanie takiej zgody, w imieniu Województwa, podmiotom trzecim.

Ponadto skarżący nie zgodził się z ustaleniami SKO, że decyzja organu I instancji została wydana w trybie art. 83 ust. 1 pkt 2 u.o.p. na rzecz właściciela urządzeń przesyłowych, o których mowa w art. 49 § 1 k.c. Za nieprawdziwe skarżący uznał również stwierdzenie, iż Prezydent Miasta ustanowił w decyzji wszystkie obowiązki na rzecz inwestora (Szpital Uniwersytecki, a nie posiadacza (zarządcy trwałego) dz. [...] Centrum Kształcenia Zawodowego i Ustawicznego, które jest jednostką organizacyjną Województwa. W ocenie skarżącego niezrozumiałe jest sankcjonowanie przez SKO obowiązków, które zostały ustanowione na rzecz posiadacza nieruchomości, skoro zdaniem Kolegium decyzja została wydana na rzecz właściciela urządzeń.

Skarżący nie zgodził się ze stwierdzeniem organu odwoławczego, iż Prezydent Miasta wydał decyzję zezwalającą na wycinkę drzew z zachowaniem przepisów procedury administracyjnej. Zdaniem strony skarżącej organ administracji ma bezwzględny obowiązek zawiadomienia wszystkich osób, będących stronami w sprawie, o wszczęciu postępowania z urzędu lub na żądanie jednej ze stron. Brak zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego pozbawia stronę możliwości udziału w postępowaniu, co stanowi rażące naruszenie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Organ ma również obowiązek umożliwienia stronie wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego. Skarżący wskazał, że w przedmiotowej sprawie organ I instancji nie umożliwił stronie czynnego udziału w postępowaniu. Województwo nie zostało poinformowane

o wszczęciu postępowania w sprawie wycinki drzew ani też zostało poinformowane

o możliwości wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego.

O postępowaniu w sprawie wycinki drzew rosnących na nieruchomości, której właścicielem jest Województwo [...], Województwo dowiedziało się w chwili otrzymania decyzji organu I instancji.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167) stanowi, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) - dalej określanej jako "p.p.s.a." - sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Dokonawszy w niniejszej sprawie kontroli zaskarżonej decyzji pod kątem tak określonych kryteriów, Wojewódzki Sąd Administracyjny doszedł do wniosku, skarga jest uzasadniona.

Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowią przepisy ustawy o ochronie przyrody, a w szczególności art. 83 ust. 1, zgodnie z którym zasadą jest, że usunięcie drzewa lub krzewu z terenu nieruchomości może nastąpić po uzyskaniu zezwolenia wydanego przez właściwy organ na wniosek posiadacza nieruchomości za zgodą właściciela nieruchomości lub na wniosek właściciela urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1 k.c., jeżeli drzewo lub krzew zagrażają funkcjonowaniu tych urządzeń. Wskazać jednocześnie należy, że w art. 83 ust. 2 i 3 ustawy ustawodawca wskazał sytuacje w których nie jest wymagana zgoda właściciela nieruchomości o której mowa w art. 83 ust. 1 pkt 1 na usunięcie drzewa w przypadku złożenia takiego wniosku przez posiadacza nieruchomości.

Dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji i zasadności wniesionej skargi należy mieć na uwadze poczynione przez organy bezsporne ustalenia z których wynika, że teren na którym usytuowane są drzewa mające być usunięte tj. działka gruntu o nr geodezyjnym [...] położona przy [...] stanowi własność Województwa [...] będąca w zarządzie trwałym Centrum Kształcenia Zawodowego i Ustawicznego (jednostki organizacyjnej Województwa), która to jednostka wyraziła zgodę w imieniu właściciela działki, Szpitalowi Uniwersyteckiemu na wycinkę dwóch wskazanych w zaskarżonej decyzji drzew. W oparciu o tę zgodę organ zarówno I jak i II instancji wydały decyzję na rzecz Szpitala Uniwersyteckiego zezwalającą na usunięcie drzew. Jak wynika z treści skargi właściciel działki - Województwo [...] nie wyrażało zgody na usunięcie przedmiotowych drzew, a co znajduje potwierdzenie w aktach sprawy administracyjnej (brak jest dokumentu potwierdzającego udzielenie takiej zgody). Braku zgody właściciela działki na usunięcie drzew i oparcie się na zgodzie wydanej przez zarządcę, zdaniem skarżącego stanowi naruszenie art. 83 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie przyrody i uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji wydanej przez Samorządowe Kolegium Odwoławczego. Jak wynika z akt sprawy administracyjnej działka gruntu o nr geodezyjnym [...] została oddana w zarząd Zespołowi Szkół Medycznych decyzją z dnia [...] marca 1989 roku, która to samorządowa jednostka organizacyjna ulegała przekształceniom organizacyjnym, by ostatecznie zgodnie z treścią uchwały Sejmiku Województwa [...] z dnia [...] czerwca 2016 roku nr [...] uzyskać status Centrum Kształcenia Zawodowego i Ustawicznego. Powyższa samorządowa jednostka organizacyjna prowadzi działalność w zakresie kształcenia średnich kadr medycznych dla potrzeb regionu, organizowania różnorodnych form kształcenia podnoszącego kwalifikacje pielęgniarek, położnych i innych pracowników służby zdrowia, upowszechniania wiedzy o zdrowiu w postaci ogólnodostępnych wykładów i kursów dotyczących społecznych problemów zdrowotnych. Zgodnie z art. 199 ust. 2 u.g.n. zarząd działką o nr [...] ustanowiony decyzją z dnia [...] marca 1989 roku na rzecz Centrum Kształcenia Zawodowego i Ustawicznego przekształcił się z mocy prawa w zarząd trwały. Zarząd trwały którego definicję i treść została określona w art. 43 ustawy o gospodarce nieruchomościami jest formą prawną władania nieruchomościami publicznymi przez jednostki organizacyjne Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego (art. 43 ust.1 u.g.n.). Forma ta ma określoną treść, wiążącą się przede wszystkim z możliwością korzystania z nieruchomości. Korzystanie z nieruchomości, z jednej strony precyzuje ustawa o gospodarce nieruchomościami w art. 43 ust. 2, z drugiej może to uczynić wojewoda w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa oraz gminy, rada powiatu albo sejmik województwa w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność jednostek samorządowych odpowiednio w drodze zarządzenia lub uchwały o czym stanowi art. 43 ust. 6 wyżej powołanej ustawy. Z akt sprawy administracyjnej nie wynika, aby Sejmik Województwa w drodze stosownego aktu administracyjnego ustalił szczegółowe warunki korzystania z nieruchomości przez Centrum Kształcenia Zawodowego i Ustawicznego. Taki akt nie został również wskazany przez stronę skarżącą w złożonej skardze. Tym samym treść zarządu trwałego sprawowanego przez Centrum Kształcenia Zawodowego i Ustawicznego, a w szczególności czy ta jednostka organizacyjna mogła wyrazić w imieniu właściciela nieruchomości skutecznie zgodę na usunięcie drzew rosnących na działce o nr [...] należało ustalić w oparciu o art. 43 ust. 2 u.g.n. oraz ewentualne inne regulację prawne zawierające w tym zakresie postanowienia szczególne. Zgodnie z art. 43 ust. 2 jednostka organizacyjna ma prawo, z zastrzeżeniem ust. 6 korzystania z nieruchomości oddanej w trwały zarząd, a w szczególności do: korzystania z nieruchomości w celu prowadzenia działalności należącej do zakresu jej działania (pkt 1), zabudowy, odbudowy, rozbudowy, nadbudowy, przebudowy lub remontu obiektu budowlanego na nieruchomości przez tą jednostkę organizacyjną zgodnie z przepisami prawa budowlanego, za zgodą organu nadzorującego. Chodzi tutaj o realizację inwestycji budowlanych przez jednostkę organizacyjną sprawującą zarząd trwały na nieruchomości będącej przedmiotem zarządu, a nie przez podmioty trzecie na tych nieruchomościach. Oczywiście z uwagi na użyty w art. 43 ust. 2 u.g.n. zwrot "w szczególności" ten sposób faktycznego korzystania z nieruchomości wyliczony został przykładowo. Jednocześnie w art. 43 ust. 2 pkt 3 u.g.n. ustawodawca postanowił, że jednostka organizacyjna, której przysługuje zarząd trwały może oddać nieruchomość w najem, dzierżawę lub użyczenie na czas nie dłuższy niż czas, na który został ustanowiony trwały zarząd, z równoczesnym zawiadomieniem właściwego organu i organu nadzorującego, jeżeli umowa jest zawarta na czas oznaczony do trzech lat, albo za zgodą tych organów, jeżeli umowa jest zawierana na czas oznaczony dłuższy niż trzy lata lub na czas nieoznaczony, jednak na okres nie dłuższy niż czas, na który został ustanowiony zarząd trwały; zgoda jest również wymagana w przypadku, gdy po umowie zawartej na czas oznaczony strona zawiera kolejne umowy, których przedmiotem jest ta sama nieruchomość. Z brzemienia powyższych przepisów wynika, że jednostka organizacyjna ma prawo do wykorzystywania nieruchomości oddanej w zarząd trwały na każdy sposób, jeżeli takie wykorzystywanie służy realizacji statutowych zadań tej jednostki, który należy ustalić w oparciu o akt jej powołania lub też statut. Zarządca ma prawo dysponowania nieruchomością tylko w zakresie wyżej wskazanym. Właściciel zachowuje swoje najsilniejsze uprawnienie, mianowicie prawo do zbycia nieruchomości, jak również innych czynności związanych z rozporządzaniem nieruchomością, w takim zakresie w jakim nie pozostają one w sprzeczności ze sposobem korzystania z niej przez zarządcę wskazany w art. 43 ust. 2 u.g.n.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że udzielnie zgody na usunięcie dwóch drzew rosnących na działce o nr [...] przez Centrum Kształcenia Zawodowego i Ustawicznego podmiotowi trzeciemu tj. Szpitalowi Wojewódzkiemu z uwagi na zamierzenie budowlane mające być realizowane przez ten podmiot na nieruchomościach sąsiadujących i związany z tym zamiarem budowy na działce o nr [...] sieci ciepłowniczej wchodzącej w skład planowanej inwestycji nie wchodzi w zakres uprawnień zarządcy. Nie jest ono związane z korzystaniem z nieruchomości wynikającego z zakresu działania zarządcy ustalonego w oparciu o akt założycielski i statut. Inwestycja budowlana nie jest realizowana przez zarządcę, a więc nie ma do niej zastosowanie art. 43 ust. 2 pkt 3 u.g.n. Z powyższym stanowiskiem przemawia również art. 83 ust. 2 pkt 1-3 ustawy o ochronie przyrody. Zgodnie z tym przepisem zgoda właściciela o której mowa w ust. 1 pkt 1 ustawy nie jest wymagana w przypadku wniosku złożonego przez spółdzielnię mieszkaniową (pkt 1), wspólnotę mieszkaniową, w której właściciele lokali powierzyli zarząd nieruchomością wspólną zarządowi, zgodnie z ustawą z dnia 24 czerwca 1994 roku o własności lokali (pkt 2) oraz zarządcę nieruchomości będącej własnością Skarbu Państwa. Dokonując wykładni tego przepisu należy mieć na uwadze art. 64 Konstytucji RP. Zgodnie z tym przepisem prawo własności jest prawem konstytucyjnie chronionym i ochrona ta jest dla wszystkich równa (art. 64 ust. 1 i 2 Konstytucji). Własność może być ograniczona tylko w drodze ustawy i tylko w zakresie, w jakim nie narusza ona istoty prawa własności (art. 64 ust. 3 Konstytucji). Ustawodawca uznał więc, że tylko w przypadku gdy z wnioskiem o usunięcie drzewa lub krzewu, o którym mowa w art. 83 ust. 1 u.o.p. występuje zarządca nieruchomości będącej własnością Skarbu Państwa nie jest wymagana zgoda właściciela, czyli Skarbu Państwa. Regulacja ta dotyczy tylko nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa oddanych w zarząd trwały. Tym samym jeżeli z wnioskiem o usunięcie drzewa/krzewu występuje zarządca nieruchomości stanowiącej własność jednostki samorządu terytorialnego, wnioskodawca winien legitymować się zgodą właściciela i ją przedłożyć organowi właściwemu do wydania zezwolenia. Skoro więc sam zarządca nieruchomości stanowiącej własność jednostki samorządu terytorialnego występujący o udzielenie zgody na usunięcie drzewa/krzewu usytuowanego na nieruchomości, którą zarządza musi uprzednio uzyskać zgodę właściciela, to tym bardziej nie posiada uprawnienia do wyrażenia w imieniu właściciela tej nieruchomości zgody podmiotowi trzeciemu na usunięcie drzewa rosnącego na tej nieruchomości.

W niniejszej sprawie nie może stanowić podstawy wyrażenia zgody na usunięcie drzew art. 83 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie przyrody, który dotyczy sytuacji gdy o zezwolenie na usunięcie drzewa występuje właściciel urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1 Kodeksu cywilnego, jeżeli drzewo lub krzew zagrażają funkcjonowaniu tych urządzeń. Urządzenia, o których mowa w art. 49 § 1 k.c. to tzw. urządzenia przesyłowe, w tym sieci ciepłownicze. Zdaniem Sądu z brzmienia tego przepisu wynika, że ma on zastosowanie do urządzeń przesyłowych już zrealizowanych i eksploatowanych, a nie dotyczy procesu inwestycyjnego. Podmiot zamierzający dopiero przystąpić do realizacji inwestycji związanej z budową urządzeń przesyłowych, o których mowa w art. 49 k.c., na etapie sporządzania projektu budowlanego i ubiegania się o pozwolenie na budowę, w przypadku gdy do realizacji zamierzenia inwestycyjnego konieczne jest usunięcie drzewa inwestor winien powołać się na art. 83 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie przyrody i przedstawić zgodę właściciela nieruchomości. Na etapie planowania inwestycji nie istnieje jeszcze przedmiot własności, w tym przypadku sieć ciepłownicza, a tym samym inwestor nie może skutecznie twierdzić, że jest jej właścicielem, albowiem przedmiot własności jeszcze nie istnieje. Nadto za taką interpretacją przepisu art. 83 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie przyrody przemawia użycie przez ustawodawcę zwrotu "jeżeli drzewo lub krzew zagrażają funkcjonowaniu tych urządzeń". Pojęcie "funkcjonowanie urządzeń" należy odnieść do etapu, gdy są one już eksploatowane i na tym etapie stwierdzono zagrożenie ze strony rosnących drzew i krzewów do ich funkcjonowania. Brak jest podstaw, aby powyższe uprawnienie właścicieli sieci przesyłowych, ograniczające prawo własności właściciela, rozciągać na etap projektowania inwestycji.

Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. zaskarżoną decyzję należało uchylić z uwagi na naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 83 ust. 1 i 3 ustawy o ochronie przyrody. Rozpatrując ponownie sprawę organ winien ustalić, czy podmiot wnoszący o wydanie decyzji zezwalającej na usunięcie dwóch drzew rosnących na działce o nr [...] posiada zgodę na ich usunięcie wyrażoną przez właściciela tej nieruchomości, a nie zarządcy, a następnie ustalenie czy zachodzą dalsze przesłanki uzasadniające wydanie takiego zezwolenia. Nadmienić należy, że przedmiotem ochrony art. 83 ustawy o ochronie przyrody są drzewa i krzewy. Organ rozpoznając wniosek o wydanie zezwolenia na usunięcie drzew winien uwzględnić zarówno interes publiczny oraz słuszny interes strony. Należy uwzględnić między innymi nie tylko walory przyrodnicze otoczenia, drzew objętych wnioskiem, ale także rodzaj inwestycji, cel jaki ma być osiągnięty w następstwie jej realizacji. Ustalenie czy wnioskodawca legitymuje się zgodą właściciela nieruchomości na usunięcie drzewa wymagać będzie w tym zakresie przeprowadzenia stosownego postępowania wyjaśniającego, a w szczególności zobowiązanie wnioskodawcy do przedłożenia takiej zgody w formie pisemnej. Przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego z zachowaniem wymogów określonych m.in. w art. 7 , art. 77 § 1 k.p.a. wymagać może również wykazanie pozostałych okoliczności wyżej wymienionych, przemawiających za uwzględnieniem lub też oddaleniem wniosku o zezwolenie na usunięcie drzew.

Wskazać należy, że wbrew twierdzeniom zawartym w skardze organ może ustalić miejsce nasadzeń nowych drzew na nieruchomości stanowiącej działkę gruntu o nr [...]. Podmiot składający wniosek o wydanie zezwolenia na usunięcie drzew będzie obciążał obowiązek uzyskania zgody od właściciela tej działki na dokonanie tych nasadzeń z wynikającymi dla wnioskodawcy konsekwencjami nieuzyskania takiej zgody, w tym uiszczenia naliczonej opłaty.

Nie może budzić wątpliwości, że uczestnikiem niniejszego postępowania winień być właściciel nieruchomości tj. Województwo [...] reprezentowane przez Zarząd.

Nadto nadmienić należy, że wniosek o zezwolenie na usunięcie drzew,

o którym mowa w art. 83 ust. 1 pkt 1 u.o.p. może złożyć posiadacz samoistny jak i posiadacz zależny w rozumieniu przepisów Kodeksu cywilnego. Posiadaczem zależnym może być m.in. podmiot legitymujący się tytułem prawnym do realizacji określonych inwestycji na nieruchomości stanowiącej własność innego podmiotu. Tym samym organ winien wyjaśnić czy wnioskodawca legitymuje się prawem do złożenia takiego wniosku, w szczególności kiedy to prawo kwestionowane jest przez właściciela nieruchomości.

Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. orzeczono jak w punkcie I wyroku.

O kosztach postepowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. zasądzając od organu na rzecz skarżącego zwrot uiszczonego wpisu od złożonej skargi w wysokości 200 zł.