Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1743/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-12-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Przywrócenie terminu
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 57 par. 5, art. 107 par. 1, art. 129 par. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 178
journal: Dz.U. 2012 poz 1529
law: Ustawa z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Maliszewska (spr.) Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Protokolant sekr. sąd. Jarosław Kielczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi S. Sp. z o.o. z siedzibą w K. na postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę w całości


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na S. Sp. z o.o. z siedzibą w K. (dalej: skarżąca, strona) karę pieniężną w wysokości 15000 zł. Przedmiotowa decyzja została stronie doręczona w dniu 9 stycznia 2014 r.

Od powyższej decyzji strona złożyła odwołanie, które zostało nadane w UPS niebędącym operatorem wyznaczonym o którym mowa w art. 57 § 5 pkt 2 kpa.

Strona w piśmie z dnia 16 marca 2015 r. zwróciła się z prośbą o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.

Wskazała, iż kierując się pouczeniem znajdującym się w treści decyzji, odwołanie wniosła za pośrednictwem firmy kurierskiej UPC, jako dającej gwarancje najpewniejszą i najszybszego sposobu doręczenia.

Podkreśliła, że brak jest w pouczeniu wskazówki o tym, że jedynie doręczenie za pośrednictwem Poczty Polskiej odniesie skutek w postaci zachowania terminu do wniesienia odwołania.

Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...], Główny Inspektor Transportu Drogowego odmówił przywrócenia terminu do wniesieniu odwołania, wskazując, że decyzja z dnia [...] grudnia 2014 r. została stronie doręczona dnia 9 stycznia 2015 r. (dowód: zwrotne potwierdzenie odbioru w aktach sprawy). Zgodnie z art. 57 § 5 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, termin do wniesienia odwołania uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe. W związku z powyższym termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 23 stycznia 2015 r. (piątek).

Strona pismem z dnia 22 stycznia 2015 r. wniosła odwołanie, które zostało nadane w UPS (niebędącym operatorem wyznaczonym) dnia 23 stycznia 2015 r., które do [...] Wojewódzkiego Inspektoratu Transportu Drogowego wpłynęło dnia 26 stycznia 2015 r. Strona jednocześnie nie składała wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Należy zatem wskazać, iż odwołanie zostało złożone już po upływie 14 - dniowego terminu przysługującego na wniesienie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Jak stanowi art. 178 ust. 1 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe (Dz. U. z dnia 29 grudnia 2012 r. poz. 1519) Poczta Polska S.A. pełni obowiązki operatora wyznaczonego w okresie 3 lat od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy. Stosownie do treści art. 192 ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2013 r.

Organ odwoławczy postanowieniem z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Jednocześnie organ odwoławczy pouczył, że w terminie 30 dni od jego doręczenia, stronie przysługuje prawo wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Organ stwierdził, iż w myśl art. 140ac ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst. jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 1137 ze zm.) od decyzji o wymierzeniu kary pieniężnej o której mowa w art. 140aa ust. 1, przysługuje odwołanie do organu nadrzędnego w stosunku do organu, który tę karę wymierzył, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji. W razie przekroczenia terminu do wniesienia odwołania decyzja staje się ostateczna.

Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 15000 (piętnaście tysięcy) złotych, została doręczona stronie dnia 9 stycznia 2015 r. (dowód: zwrotne potwierdzenie odbioru w aktach sprawy).

Zgodnie z art. 57 § 5 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, termin do wniesienia odwołania uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe. W związku z powyższym termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 23 stycznia 2015 r. (piątek).

Strona pismem z dnia 22 stycznia 2015 r. wniosła odwołanie, które zostało nadane w UPS (niebędącym operatorem wyznaczonym) dnia 23 stycznia 2015 r., które do [...] Wojewódzkiego Inspektoratu Transportu Drogowego wpłynęło dnia 26 stycznia 2015 r. Organ przyjął, iż odwołanie zostało złożone już po upływie 14 - dniowego terminu przysługującego na wniesienie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Organ podkreślił, iż jak stanowi art. 178 ust. 1 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe (Dz. U. z dnia 29 grudnia 2012 poz. 1519) Poczta Polska S.A. pełni obowiązki operatora wyznaczonego w okresie 3 lat od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy. Stosownie do treści art. 192, ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2013 r.

Zgodnie z art. 58 Kpa w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego w razie łącznego spełnienia następujących przesłanek:

■ uprawdopodobnienie przez zainteresowanego braku jego winy w uchybieniu terminu;

■ wniesienie przez zainteresowanego wniosku o przywrócenie terminu;

■ dochowanie siedmiodniowego terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu, od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu;

■ dopełnienie czynności, dla której określony był termin.

Na podstawie art. 59 § 1 Kpa o przywróceniu terminu postanawia właściwy w sprawie organ administracji publicznej.

W przedmiotowej sprawie, w ocenie organu, wskazane w art. 58 Kpa przesłanki nie zostały wyczerpane. Przede wszystkim w ocenie organu strona nie uprawdopodobniła braku swojej winy w uchybieniu terminu, bowiem w ocenie organu nie stanowią takich dowodów okoliczności wskazane przez stronę tj. brak w pouczeniu informacji, iż odwołanie winno zostać nadane w polskiej placówce operatora publicznego, co w jej ocenie stanowi uchybienie art. 107 § 1 Kpa, jak i podanie w piśmie [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego nr [...] z dnia [...] lutego 2015 r. nieprawidłowego numeru decyzji.

Organ zaznaczył, iż o braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Oznacza to, że do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu zalicza się np. przerwę w komunikacji, naglą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar itp. (tak: NSA w wyroku z dnia 19 września 2000 r., sygn. I S.A. 1072/00, nie publ.).

W ocenie organu przedstawiona przez stronę argumentacja nie stanowi okoliczności świadczących o braku winy.

Przede wszystkim za bezpodstawny organ uznał zarzut braku informacji, co do trybu przyznającego stronie odwołanie od decyzji organu oraz, iż powinno ono zostać nadane w polskiej placówce operatora publicznego. Zwrócił uwagę, że ustawodawca w treści art. 57 § 5 Kpa stronie pozostawił swobodę wyboru, w jaki sposób skorzysta z przysługującego jej uprawnienia do wniesienia środka odwoławczego, a mianowicie wskazał, że termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało:

1) wysłane w formie dokumentu elektronicznego do organu administracji publicznej, u nadawca otrzymał urzędowe poświadczenie odbioru;

2) nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe;

3) złożone w polskim urzędzie konsularnym;

4) złożone przez żołnierza w dowództwie jednostki wojskowej;

5) złożone przez członka załogi statku morskiego kapitanowi statku;

6) złożone przez osobę pozbawioną wolności w administracji zakładu karnego.

Organ wskazał, że decyzja powinna zawierać pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie, zaś decyzja, w stosunku do której może być wniesione powództwo do sądu powszechnego lub skarga do sądu administracyjnego, powinna zawierać pouczenie o dopuszczalności wniesienia powództwa albo skargi. Z wykładni językowej przepisu art. 107 § 1 wynika, że organ administracji publicznej nie jest obowiązany pouczyć o dopuszczalności wniesienia nadzwyczajnych środków zaskarżenia decyzji ostatecznych, np. o dopuszczalności skargi o wniesienia wznowienie postępowania. Pouczenie zawarte w decyzji nie może ograniczać się do stwierdzenia, że od decyzji służy odwołanie, powództwo do sądu powszechnego lub skarga do sądu administracyjnego, lecz powinno także określać tryb wniesienia środka prawnego, tj. termin złożenia środka prawnego i organ właściwy do rozpoznania tego środka, a także organ, za pośrednictwem którego najeży wnieść środek prawny, jeżeli przepisy ustanawiają taki szczególny tryb. Organ administracji publicznej nie jest natomiast obowiązany do określenia w pouczeniu warunków formalnych środka prawnego jako pisma procesowego czy innych szczegółów proceduralnych. Brak pouczenia co do prawa odwołania, powództwa lub skargi rodzi uprawnienie strony do żądania uzupełnienia go (art. 111), zaś błędne pouczenie nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia (art. 112); por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 4 września 1981 r., II SA 505/81, OSP 1982, z. 9-10, poz. 170, z glosą S. Dalki, w którym stwierdzono, że: "Niepouczenie strony w decyzji ostatecznej organu administracji, wydanej w sprawie, która należy do katalogu spraw, o jakich mowa w art. 196 § 2 k.p.a. - o terminie i trybie zaskarżenia tej decyzji do sądu administracyjnego - powoduje, iż 30-dniowy termin do wniesienia skargi na tę decyzję nie biegnie". (Komentarz do art. 107 §1 Kpa, Andrzej Wróbel, lex 2015).

To stronie przysługuje wybór w jaki sposób wniesie odwołanie. Jednym ze sposobów wniesienia środka odwoławczego jest nadanie pisma w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe. Strona decydując się na taki sposób nadania powinna była przedsięwziąć informacji w tym zakresie. Poza tym art. 57 § 5 pkt 2 Kpa, jednoznacznie stanowi o piśmie nadanym w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe. Jak stanowi art. 178 ust. 1 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe (Dz. U. z dnia 29 grudnia 2012 poz. 1519) Poczta Polska S.A. pełni obowiązki operatora wyznaczonego w okresie 3 lat od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy. Stosownie do treści art. 192, ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2013 r. Decydując się na nadanie pisma za pośrednictwem operatora nie wyznaczonego tj. UPS, strona powinna była posiadać wiedze, że za datę złożenia pisma przyjmuje się datę jego wpływu do organu umieszczoną na prezentacie. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego prawidłowo pouczył stronę, iż służy jej odwołanie w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji. Organ w żaden sposób nie jest zobligowany przepisami do wskazywania w jaki sposób odwołanie powinno zostać nadane. To strona decydując się na złożenie odwołania miała do wyboru sposób w jaki środek odwoławczy zostanie wniesiony i powinna posiadać wiedze jakie konsekwencję powoduje nadanie pisma (środka odwoławczego) nie za pośrednictwem operatora wyznaczonego.

Natomiast odnośnie kwestii błędnego numeru decyzji zawartego w piśmie nr [...] z dnia [...] lutego 2014 r., organ zauważył, iż jest to pismo przewodnie wysłane do wiadomości strony w związku ze złożeniem przez nią odwołania, w którym organ I instancji poinformował stronę, iż odwołanie od decyzji zostało złożone z uchybieniem 14-dniowego terminu do wniesienia środka odwoławczego, gdyż wpłynęło do urzędu po upływie 14 dniowego terminu, a nie zostało nadane w polskiej placówce operatora publicznego - wyznaczonego. Fakt zawarcia w tym piśmie nr decyzji [...], nie decyzji nr [...] nie ma znaczenia dla sprawy, gdyż stanowiło ono jedynie pismo przewodnie, po złożeniu przez stronę odwołania, a jedynie informuje ono, iż odwołanie wraz z aktami sprawy zostało przekazane do organu odwoławczego.

W ocenie organu wskazane przez stronę okoliczności nie stanowią okoliczności usprawiedliwiającej niedochowanie terminu określonego w art. 140ac ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym. Organ odwoławczy wskazuje, iż o braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. W rozpatrywanym przypadku w ocenie Głównego Inspektora Transportu Drogowego strona nie dochowała należytej staranności.

W ocenie organu strona nie wykazała oraz nie uprawdopodobniła rzeczywistego braku winy w uchybieniu terminu do złożenia odwołania.

Na powyższe postanowienie strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wskazując, że organ bezpodstawnie odmówił jej przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Skarżący podniósł, że pouczenie zawarte w decyzji pierwszoinstancyjnej było niepełne, bowiem nie znajdowała się w nim informacja, za pośrednictwem jakiego operatora pocztowego należy wnieść odwołanie, aby uniknąć negatywnych konsekwencji niezachowania terminu. W tej sytuacji, jego zdaniem, wysyłając przez firmę kurierską odwołanie w wymaganym terminie dochowała ona należytej staranności, zaś uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez jego winy.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, zaś zaskarżone postanowienie GITD pozostaje w zgodzie z obowiązującym prawem.

Na wstępie, odnosząc się do zarzutu strony dotyczącego wadliwego pouczenia zawartego w treści decyzji z dnia [...] grudnia 2014 r., należy wskazać, iż art. 107 § 1 kpa zobowiązuje organ wyłącznie do pouczenia strony czy i w jakim trybie przysługuje odwołanie. Pouczenie zawarte w decyzji powinno zatem określać termin złożenia środka prawnego, organ właściwy do rozpoznaniu tego środka, a także organ, za pośrednictwem którego należy wnieść środek prawny, jeżeli przepisy ustanawiają taki szczególny tryb. Organ administracji publicznej nie jest natomiast obowiązany w pouczeniu określać warunki formalne środka prawnego jako pisma procesowego czy innych szczegółów proceduralnych, w tym nie ma obowiązku pouczania o wyjątkach określonych w art. 57 § 5 kpa.

Należy podkreślić, że zasadą ustanowioną w kpa jest, że odwołanie powinno wpłynąć do organu, który wydał decyzję w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji. Wyjątki od tej ogólnej reguły określa art. 57 § 5 kpa. Trzeba jednak zaznaczyć, że wskazany w art. 107 § 1 kpa obowiązek organu pouczenia strony, czy i w jakim trybie przysługuje stronie odwołanie, zostaje spełniony jeżeli organ pouczy skarżącego o ogólnych zasadach wnoszenia odwołania. Niewątpliwie organ I instancji w wydanej decyzji uczynił zadość temu obowiązkowi. Jeżeli natomiast strona nie chciała zastosować się do tych ogólnych zasad wybierając szczególny sposób zaskarżenia decyzji, to niewątpliwie w jej interesie leżało zapoznanie się z tym szczególnym trybem.

I tak, w myśl art. 57 § 5 pkt 2 kpa, termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane (m.in.) w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe.

Art. 178.1 Prawa pocztowego (Dz. U. 2012.1529) stanowi, iż Poczta Polska S.A. pełni obowiązki operatora wyznaczonego w okresie 3 lat od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, tj. do dnia 1 stycznia 2016 r. (data wejścia w życie ww. ustawy: 1 stycznia 2013 r.).

Zasadą jest jednakże obowiązek wniesienia odwołania w terminie zawitym czternastu dni od dnia doręczenia stronie decyzji (vide – art. 129 § 2 k.p.a. i odpowiadający mu brzmieniom przepis art. 140 ac ustawy Prawo o ruchu drogowym).

Sąd podziela przy tym pogląd organu, iż prawo wniesienia pisma ze skutkiem zachowania terminu za pośrednictwem m.in. "polskiej placówki pocztowej operatora wyznaczonego ...", stanowi odstępstwo od reguły określającej obowiązek wniesienia odwołania w terminie zawitym do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję (§ 1 art. 129 k.p.a.).

Jest rzeczą oczywistą, że zasada trwałości decyzji ostatecznej jest wartością nadrzędną i wszelkie odstępstwa od tej zasady winny być stosowane restrykcyjnie.

Należy do nich w szczególności instytucja przywrócenia terminu do wniesienia środka odwoławczego, przy czym przesłanki stosowania tej instytucji prawnej nie podlegają wykładni rozszerzającej.

Z powyższych względów z uwagi na powyższe poglądy, Sąd skargę oddalił w całości na mocy art. 151 p.p.s.a.