Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 60/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2020-03-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 153, art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 145 par. 1, art. 149 par. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 32 ust. 4 pkt 2, art. 33 ust. 2 pkt 2 i 3
journal: Dz.U. 1994 nr 89 poz 414
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Windak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj, Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Skrzetuska-Gajos po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 5 marca 2020 r. sprawy ze skargi T. Ż. i W. Ż. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uchylenia, w wyniku wznowienia postępowania, decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na wykonanie robót budowlanych polegających na przebudowie i zmianie sposobu użytkowania lokalu oraz odmowie udzielenia pozwolenia na budowę. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta K. decyzją z [...] czerwca 2013 r. Nr [...], zatwierdził projekt budowlany i udzielił T. Ż. i W. Ż. pozwolenia na przebudowę wraz ze zmianą sposobu użytkowania lokalu mieszkalnego nr [...] na lokal usługowy kancelarii prawnej wraz z wykonaniem schodów zewnętrznych do lokalu nr [...], położonego w budynku wielorodzinnym przy ul. [...] w K..

M. K. wystąpiła o wznowienie postępowania zakończonego ww. decyzją o pozwoleniu na budowę podnosząc, że jako właściciel lokalu użytkowego położonego przy ul. [...] w K. nie brała udziału w postępowaniu.

Prezydent Miasta K. po wznowieniu postępowania decyzją z [...] października 2016 r. odmówił uchylenia decyzji ostatecznej o pozwoleniu na budowę, uznając, że w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej oraz stwierdził jej wydanie

z naruszeniem art. 10 K.p.a.

Wojewoda decyzją z [...] grudnia 2016 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z 20 kwietnia 2017 r., sygn. akt II SA/Sz 170/17, uchylił decyzje organów obu instancji wydane w wyniku wznowienia postępowania. Sąd w wyroku tym wskazał m.in. na brak analizy przez organy wpływu projektowanej inwestycji na nieruchomość M. K.. Podjęte decyzje nie uwzględniały wszystkich okoliczności sprawy. Nie zostało w sprawie wyjaśnione potencjalne naruszenie art. 199 Kodeksu cywilnego w zw. z art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych. Organ wydający pozwolenie na budowę oparł się - oprócz oświadczenia inwestorów - na zgodzie na realizację ich projektu podpisanej jednoosobowo przez Prezesa Zarządu [...] podczas gdy - zgodnie ze statutem tej Spółdzielni - na oświadczeniu takim, jako odnoszącym się do kwestii przekraczającej zakres zwykłego zarządu, wymagany jest podpis dwóch członków zarządu lub członka zarządu i osoby przez zarząd upoważnionej.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Prezydent Miasta K. decyzją

z [...] stycznia 2018 r. orzekł o:

1) uchyleniu decyzji własnej z [...] czerwca 2013 r. Nr [...],

2) udzieleniu pozwolenia na przebudowę i zmianę sposobu użytkowania lokalu mieszkalnego nr [...] położonego w budynku wielorodzinnym przy ul. [...] w K. na lokal usługowy - kancelarię prawną,

3) odmowie wydania pozwolenia na budowę w części dotyczącej budowy schodów do lokalu nr [...] położonego przy ul. [...] w K..

Od decyzji organu I instancji odwołanie wnieśli T. Ż. i W. Ż.. Odwołujący się zarzucili błędne przyjęcie przez organ I instancji stanowiska, że dobudowa schodów zewnętrznych do lokalu usługowego nie stanowi czynności zwykłego zarządu spółdzielni mieszkaniowej, na którą wystarczająca jest zgoda zarządu spółdzielni. W ocenie skarżących, czynność wyrażenia zgody na dobudowę schodów do lokalu usługowego stanowi czynność zwykłego zarządu nieruchomością, na którą to dobudowę wystarczająca jest zgoda wyrażona przez Zarząd [...] Na poparcie ww. twierdzeń w odwołaniu przywołali wybrane orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz Sądu Najwyższego. Odwołujący się wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

W wyniku rozpoznania sprawy na skutek wniesionego odwołania Wojewoda decyzją z dnia [...] marca 2018 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257), zwanej dalej "k.p.a.", utrzymał decyzję organu I instancji w mocy.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w projekcie budowlanym złożonym do wniosku o udzielenie pozwolenia na budowę nie ujawniono okoliczności istnienia gabinetu kosmetycznego z otworem okiennym w ścianie budynku wielorodzinnego (należącego do M. K.), znajdującego się pod zaprojektowanymi schodami zewnętrznymi do pomieszczeń, które zgodnie z wnioskiem inwestora mają służyć kancelarii prawnej powstałej ze zmiany sposobu użytkowania lokalu mieszkalnego na lokal niemieszkalny. Okoliczność ta ujawniła się w momencie złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Dodatkowo, przy piśmie z [...] listopada 2017 r. inwestor uzupełnił projekt budowlany o rzut elewacji przedstawiający elewację zachodnią, na której zaznaczono schody wraz z otworem okiennym gabinetu kosmetycznego.

Zdaniem organu, zatwierdzony projekt budowlany przewiduje montaż ażurowych schodów zewnętrznych z poziomu terenu na poziom parteru oraz drzwi zewnętrznych z poziomu terenu na poziom parteru oraz drzwi zewnętrznych w miejscu okna balkonowego. Schody ażurowe składają się ze stopni systemowych, montowanych na belkach policzkowych stalowych mocowanych kotwami wklejanymi do ściany budynku.

Analiza wskazanego przez M. K., wydanego dla jej lokalu pozwolenia na budowę Nr [...] z [...] listopada 1998 r., wykazała, że zaprojektowane ażurowe schody znajdują się w świetle okna poczekalni o pow. 3,65 m2 w lokalu usługowym, który łącznie ma 30,2 m2. Wymagania dotyczące zapewnienia naturalnego oświetlenia pomieszczeń zawarte są w przepisach rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1892 z późn. zm.). Przepis § 13 ust. 1 ww. rozporządzenia stanowi, że odległość budynku z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi od innych obiektów powinna umożliwiać naturalne oświetlenie tych pomieszczeń - co uznaje się za spełnione, jeżeli między ramionami kąta 60 stopni, wyznaczonego w płaszczyźnie poziomej, z wierzchołkiem usytuowanym w wewnętrznym licu ściany na osi okna pomieszczenia przesłanianego, nie znajduje się przesłaniająca część tego samego budynku lub inny obiekt przesłaniający w odległości mniejszej niż: wysokość przesłaniania - dla obiektów przesłaniających do 35 m, 35 m dla obiektów przesłaniających o wysokości ponad 35 m. Wysokość przesłaniania mierzy się od poziomu dolnej krawędzi najniżej położonych okien budynku przesłanianego do poziomu najwyższej zacieniającej krawędzi obiektu przesłaniającego lub jego przesłaniającej części. Wymagania dotyczące zapewnienia naturalnego oświetlenia pomieszczeń, o których mowa w § 13 ust. 1 rozporządzenia, dotyczą wyłącznie pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi.

Zgodnie z § 5 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia nie uważa się za przeznaczone na pobyt ludzi pomieszczeń, w których łączny czas przebywania tych samych osób jest krótszy niż 2 godziny w ciągu doby, a wykonywane czynności mają charakter dorywczy bądź też praca polega na krótkotrwałym przebywaniu związanym z dozorem oraz konserwacją maszyn i urządzeń lub utrzymaniem czystości i porządku.

Do pisma z [...] listopada 2017 r. inwestor - T. Ż. i W. Ż. załączyli rzuty elewacji z wyjaśnieniami projektanta, z których wynika, że schody zewnętrzne do kancelarii nie przesłaniają okien gabinetu kosmetycznego, a tylko częściowo okno poczekalni. Pomieszczenia poczekalni nie wymagają naświetlenia światłem dziennym. Wobec powyższego brak jest podstaw do uznania, że przesłaniane pomieszczenie należy do pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi w rozumieniu § 5 ust. 1 pkt 1 w zw. z § 13 ust. 1 rozporządzenia. Ponadto zaprojektowane schody posiadają konstrukcję ażurową (nie pełną) oraz zasłaniają okno poczekalni w części.

Dalej organ stwierdził, że przedłożony przez inwestorów projekt budowlany dotyczy wykonania schodów zewnętrznych, położonych na nieruchomości wspólnej, prowadzących do istniejącego przy ulicy chodnika.

Zgodnie z art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca Prawo budowlane (Dz.U.

z 2017 r., poz. 1357 z późn. zm.), pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Z kolei przepis art. 3 pkt 11 wymienionej ustawy stanowi, że przez prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane należy rozumieć tytuł prawny wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, zarządu, ograniczonego prawa rzeczowego albo stosunku zobowiązaniowego, przewidującego uprawnienia do wykonywania robót budowlanych. Zarząd budynkiem wielorodzinnym przy ulicy [...], [...], w K., sprawowany jest przez K. [...]

W myśl art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (Dz.U. z 2013 r. poz. 1222 z późn. zm.), zarząd nieruchomościami wspólnymi stanowiącymi współwłasność spółdzielni jest wykonywany przez spółdzielnię jak zarząd powierzony, o którym mowa w art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali, z zastrzeżeniem art. 241 i art. 26. Przepisów ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali o zarządzie nieruchomością wspólną nie stosuje się, z wyjątkiem art. 22 oraz art. 29 ust. 1 i 1a, które stosuje się odpowiednio. Zgodnie z art. 22 ust. 1 i 2 ustawy o własności lokali, czynności zwykłego zarządu podejmuje zarząd samodzielnie. Do podjęcia przez zarząd czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu potrzebna jest uchwała właścicieli lokali wyrażająca zgodę na dokonanie tej czynności oraz udzielająca zarządowi pełnomocnictwa do zawierania umów stanowiących czynności przekraczające zakres zwykłego zarządu w formie prawem przewidzianej. Zgodnie z art. 22 ust. 3 pkt 5 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali, udzielenie zgody na nadbudowę lub przebudowę nieruchomości wspólnej, na ustanowienie odrębnej własności lokalu powstałego w następstwie nadbudowy lub przebudowy i rozporządzenie tym lokalem oraz na zmianę wysokości udziałów w następstwie powstania odrębnej własności lokalu nadbudowanego lub przebudowanego, wymaga odpowiedniej uchwały. Przepis art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych, obowiązuje w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 20 lipca 2017 r. o zmianie ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, ustawy Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy - Prawo spółdzielcze (Dz. U. z 2017 r. poz. 1596). Przywołane w odwołaniu orzecznictwo SN i NSA dotyczy stanu prawnego przed nowelizacją przepisu art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r.

o spółdzielniach mieszkaniowych, który w obowiązującym brzmieniu wszedł w życie

9 września 2017 r. "Nowelizacja dokonana ZmSpMieszkU z 20.7.2017 r. sprawiła,

że wyżej prezentowany pogląd orzecznictwa nie może się ostać. Od 9.9.2017 r. obowiązuje bowiem nowe brzmienie art. 27 ust. 2 SpMieszkU, które nie odsyła już

(w drodze wyjątku od generalnego wyłączenia przepisów WłLokU) do stosowania

art. 18 ust. 1 WłLokU, lecz do stosowania art. 22 WłLokU. Tymczasem prezentowane wyżej stanowisko (oparte było na argumencie odesłania do stosowania art. 18 ust. 1 WłLokU, które nie jest już dłużej możliwe". - Spółdzielnie mieszkaniowe, red. Osajda, wyd. 1 Królikowska, w: Legalis. Cytowane ww. literaturze orzeczenia wskazane zostały również w złożonym odwołaniu.

Zdaniem Wojewody, we wznowionym postępowaniu podstawą do wydania orzeczenia są przepisy obowiązujące w dacie orzekania (wyrok z 28 czerwca 1984 r.,

I SA 86/84). Do podjęcia przez zarząd czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu potrzebna jest uchwała właścicieli lokali wyrażająca zgodę na dokonanie tej czynności oraz udzielająca zarządowi pełnomocnictwa do zawierania umów stanowiących czynności przekraczające zakres zwykłego zarządu w formie prawem przewidzianej. Dodatkowe wejście do lokalu zostanie wykonane w ścianie zewnętrznej w istniejącym otworze okiennym na balkonie. Zmiana elewacji budynku, poprzez wykonanie schodów oraz zastąpienie otworu okiennego otworem drzwiowym co do zasady, stanowi czynność przekraczającą zwykły zarząd nieruchomością (wyrok z dnia 19 marca 2014 r. sygn. akt II SA/Gd 14/14). Przedmiotowa inwestycja dotyczy interesu prawnego współwłaścicieli, a w sensie faktycznym, może zagrażać ich interesom, co stanowiło przesłankę do wznowienia postępowania w sprawie udzielonego pozwolenia na budowę.

W oświadczeniu o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane - inwestorzy - T. Ż. i W. Ż. powołali się na zgodę K. [...] na przeprowadzenie robót budowlanych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w wyroku z 20 kwietnia 2017 r. sygn. akt II SA/Sz 170/17 wskazał, że organy rozpatrujące sprawę nie dokonały weryfikacji zgody zarządu K. [...] na wykonanie robót budowlanych, pod względem zapisów Statutu Spółdzielni, co do jej reprezentacji. Inwestorzy w trakcie wznowionego postępowania dołączyli zgodę K. [...] z [...] listopada 2017 r., w którym zarząd Spółdzielni reprezentowany przez dwóch członków S. poinformował, iż udzielono zgody inwestorom T. Ż. i W. Ż. na prowadzenie robót budowlanych. Spółdzielnia jako współwłaściciel części wspólnej wyraziła zgodę na zajęcie terenu pod zewnętrznymi schodami do remontowanego lokalu. Jednakże przedmiotowa dobudowa schodów pozostaje poza zakresem zwykłego zarządu Spółdzielni.

Brak odpowiedniej uchwały współwłaścicieli nieruchomości na dysponowanie nieruchomością na cele budowlane doprowadził do naruszenia art. 32 ust. 4 pkt 2 oraz art. 33 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego, zgodnie z którymi, pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu kto złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (art. 32 ust. 4 pkt 2) oraz, że do wniosku o pozwolenie na budowę należy dołączyć oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (art. 33 ust. 2 pkt 2).

Jeżeli chodzi o zmianę sposobu użytkowania lokalu mieszkalnego położonego przy ul. [...] w K. na lokal usługowy kancelarii prawnej, Wojewoda przyjął, że powstanie takiej kancelarii w lokalu mieszkalnym nie powoduje zmian w częściach wspólnych budynku, które wymagałyby odpowiedniej zgody współwłaścicieli nieruchomości, o której mowa w art. 27 ust. 2 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych. Dostęp do lokalu kancelarii może być zapewniony przez klatkę schodową.

Powyższa decyzja została przez T. Ż. i W. Ż. zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. Skarżący zarzucili naruszenie:

1. przepisów prawa materialnego:

- art. 32 ust. 4 pkt 2 oraz 33 ust. 2 pkt 2 i 3 ustawy Prawo budowlane, poprzez przyjęcie, iż skarżący nie dysponują prawem do dysponowania nieruchomością dla celów budowlanych w zakresie schodów zewnętrznych;

- art. 27 ust. 2 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, poprzez przyjęcie,

iż Spółdzielnia nie dysponuje samodzielnym prawem do zarządzania nieruchomością wspólną w zakresie prawa do udzielenia zgody na dysponowanie nieruchomością wspólną dla celów budowlanych w zakresie schodów zewnętrznych.

Wnieśli o:

1) uchylenie w całości zaskarżonej decyzji;

2) zasądzenie na rzecz skarżących zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych,

Skarżący nie zgodzili się z dokonaną przez organ II instancji interpretacją art. 27 ust. 2 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych. W konsekwencji podtrzymali stanowisko o dysponowaniu prawem do dysponowania nieruchomością dla celów budowlanych w zakresie schodów zewnętrznych w rozumieniu art. 32 ust. 4 pkt 2 oraz art. 33 ust. 2 pkt 2 i 3 Prawa budowlanego.

Skarżący przyznali, iż przed zmianą przepisów Spółdzielni przysługiwało prawo do dysponowania nieruchomością wspólną na cele budowlane. Zwrócili uwagę, że zgoda na dysponowanie nieruchomością została udzielona przez Spółdzielnię jeszcze przed zmianą art. 27 ust. 2 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych. Nie została ona także uchylona czy cofnięta. W konsekwencji należy oceniać jej moc nie w kontekście późniejszych zmian, lecz stanu prawnego obowiązującego w chwili złożenia oświadczenia. Nie można bowiem zgodzić się ze stanowiskiem, iż ważne oświadczenie miałoby utracić moc w wyniku późniejszych zmian przepisu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 2 sierpnia 2018 r., sygn. akt II SA/Sz 524/18 uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody z dnia [...] marca 2018 r.

Sąd podzielił stanowisko Wojewody odnośnie do zastosowania w sprawie przepisów znowelizowanej ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (Dz. U. z 2018 r., poz. 845 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym na dzień wydawania decyzji. Równocześnie jednak zauważył, że organ odwoławczy nie zastosował przepisów ustawy Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania do punktu 2 decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] stycznia 2018 r.

Organ uznając prawidłowość rozstrzygnięcia organu I instancji w punkcie 2 decyzji pierwszoinstancyjnej pominął kwestię sprawdzenia, czy inwestorzy posiadali prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane również na przebudowę lokalu. Ponadto, ta przebudowa sprowadzała się, jak wynika z projektu, do "wymiany stolarki drzwiowej wewnętrznej i okiennej w ścianie przy loggii", co, w ocenie Sądu, oznacza zmianę stolarki okiennej na okienną z drzwiami – którymi można będzie wejść do lokalu ze schodów zewnętrznych. Skoro organ nie zezwolił na budowę schodów ww. przebudowa lokalu stała się zbędna.

W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja naruszyła art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., a także art. 6 i art. 107 § 3 K.p.a., a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W efekcie wniesionej przez M. K. skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 19 grudnia 2019 r.,

sygn. akt II OSK 3313/18 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w

Szczecinie. W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, że uzasadniony okazał się zarzut skargi kasacyjnej naruszenia przez Sąd I instancji

art. 134 § 1 p.p.s.a. "poprzez wyjście poza granice sprawy, której przedmiotem jest zaskarżenie decyzji uchylającej pozwolenie na

budowę w zakresie budowy schodów zewnętrznych, nie zaś zmiana sposobu użytkowania odrębnej nieruchomości lokalowej". Za zasadne uznał

także zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz w zw. z art. 6 i art. 107 k.p.a.

Sąd I instancji uznał bowiem, że do naruszenia powyższych przepisów postępowania administracyjnego doszło wskutek nienależytego

rozpoznania sprawy przez organ administracyjny w odniesieniu do niezaskarżonej przez skarżących w I instancji części decyzji Wojewody

Z. z dnia [...] marca 2018 r. W konsekwencji usprawiedliwione podstawy mają też zarzuty naruszenia – powiązanych ze

wskazanymi wyżej przepisami postępowania – unormowań zawartych w art. 1 § 1 i 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz

art. 3 § 1 p.p.s.a., gdyż Sąd I instancji błędnie rozpoznał wniesioną w tej sprawie skargę. W odniesieniu do powiązanego z tymi

przepisami zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. NSA zauważył, że z treści uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynikają zasadnicze

powody, które legły u podstaw wydania tego rozstrzygnięcia, jednak podane powody – jako związane z niezaskarżoną częścią decyzji – były

błędne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

W niniejszej sprawie orzekał już zarówno Naczelny Sąd Administracyjny jak i Wojewódzki Sąd Administracyjny. Efektem zapadłych orzeczeń są dwa prawomocne wyroki – wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 20 kwietnia 2017 r. oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 grudnia 2019 r., sygn. akt II OSK 3313/18. Niesie to ze sobą istotne konsekwencje prawne. Zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325), dalej określanej jako "p.p.s.a."), ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

Moc wiążąca prawomocnego wyroku sądu administracyjnego związana jest z tożsamością stosunku prawnego będącego przedmiotem sprawy (por.

wyrok NSA z dnia 25 lipca 2017 r., sygn. akt I OSK 2692/16, LEX nr 2331455). Uregulowanie zawarte w art. 153 p.p.s.a. oznacza, że

orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, bo jego oddziaływaniem

objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne jak i sądowoadministracyjne w danej sprawie. Ponowne rozpoznanie sprawy przez

sąd administracyjny musi uwzględniać skontrolowanie, czy organ administracji prawidłowo uwzględnił wytyczne zawarte w poprzednim wyroku

oraz ocenę ewentualnych nowych okoliczności, które zaistniały już po wydaniu wyroku. Te natomiast kwestie, które były już przedmiotem

oceny sądu ponownie oceniane być nie mogą (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 23 października 2019 r., sygn. akt I SA/Gd 1436/19). Przez

ocenę prawną rozumie się wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w rozpoznawanej sprawie (wyrok NSA z

dnia 4 grudnia 2019 r., sygn. akt II FSK 176/18).

Wobec tego, że w okresie po wydaniu wyroku WSA w Szczecinie z 20 kwietnia 2017 r. oraz wyroku NSA z 19 grudnia 2019 r., sygn. akt II

OSK 3313/18, nie uległ zmianie stan prawny, który winien mieć zastosowanie w sprawie, przedstawioną w ww. orzeczeniach oceną prawną

pozostaje związany również obecny skład orzekający Sądu w niniejszej sprawie.

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 19 grudnia 2019 r. przesądził, że skoro rozstrzygnięcie zawarte w pkt 2 decyzji Prezydenta Miasta K. z [...] stycznia 2018 r., którym orzeczono o udzieleniu pozwolenia na przebudowę i zmianę sposobu użytkowania lokalu mieszkalnego nr [...] położonego w budynku wielorodzinnym przy ul. [...] w K. na lokal usługowy - kancelarię prawną nie było przedmiotem skargi wniesionej do Sądu I instancji, to ta część rozstrzygnięcia nie może być poddawana kontroli Sądu pod kątem zgodności z prawem. Oznacza to, że zasadniczą kwestią wymagającą oceny Sądu jest prawidłowość orzeczenia w zakresie uchylenia decyzji z [...] czerwca 2013 r. Nr [...] i odmowy wydania pozwolenia na budowę w części dotyczącej budowy schodów do lokalu nr [...] położonego przy ul. [...] w K..

W związku z powyższym celowym jest zwrócenie uwagi, że w wyroku z dnia 20 kwietnia 2017 r., sygn. akt II SA/Sz 170/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie kierując wytyczne dla organu stwierdził, m.in., że winien on ustalić, czy lokal należący do M. K. stanowi jej odrębną własność, z czego wynika "prawo współdecydowania o tej nieruchomości w sprawach przekraczających zwykły zarząd, czyli m.in. w zakresie wykonania robót budowlanych powodujących zmiany elewacji budynku i sposobie jego funkcjonowania (tworzenie innych wejść, budowa nowych elementów), czy też jest to spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, w zakresie którego może wypowiadać się Zarząd Spółdzielni, jednakże z uwzględnieniem statutowych zasad reprezentacji, zapisanych w rejestrze KRS".

Sąd przesądził, że roboty budowlane takie jak: tworzenie innych, dodatkowych wejść i budowa nowych elementów, do których niewątpliwie należy zaliczyć schody zewnętrzne, wykraczające poza dotychczasowy obrys budynku, zlokalizowane na gruncie stanowiącym współwłasność, przekraczają ramy zwykłego zarządu. Spółdzielnia Mieszkaniowa nie dysponowała zatem wyłącznym prawem do udzielania zgody na dysponowanie nieruchomością dla celów budowlanych w zakresie budowy schodów zewnętrznych. Do realizacji takiej inwestycji wymagana byłaby uchwała podjęta przez wszystkich właścicieli. W uzasadnieniu wyroku z 20 kwietnia 2017 r. Sąd krytycznie ocenił działanie organu polegające na tym, że "organ wydający pozwolenie na budowę oparł się - oprócz oświadczenia inwestorów - na zgodzie na realizację ich projektu podpisanej jednoosobowo przez Prezesa [...] podczas gdy - zgodnie ze statutem tej Spółdzielni - na oświadczeniu takim, jako odnoszącym się do kwestii przekraczającej zakres zwykłego zarządu, wymagany jest podpis dwóch członków Zarządu lub członka zarządu i osoby przez zarząd upoważnionej." Sąd przesądził tym samym o zaistnieniu podstawy do wznowienia postępowania oraz wadliwości pierwotnego rozstrzygnięcia w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę.

Bezsporne w sprawie jest, że wymaganą uchwałą (zgodą) skarżący nie dysponowali również na dzień podejmowania zaskarżonej decyzji.

Zarząd wykonywany jest przez spółdzielnię jako zarząd powierzony, przy czym przepisów ustawy o własności lokali o zarządzie nieruchomością wspólną nie stosuje się, lecz z wyjątkiem m.in. art. 22 ustawy o własności lokali, który stosuje się odpowiednio. Ten ostatni przepis stanowi w ust. 2, że do podjęcia przez zarząd czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu potrzebna jest uchwała właścicieli lokali wyrażająca zgodę na dokonanie danej czynności. Reguły te wynikają z nowelizacji ustawy przeprowadzonej na mocy ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. o zmianie ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy - Prawo spółdzielcze (Dz. U. z 2017 r. poz. 1596) z dniem 9 września 2017 r., a więc obowiązują na dzień podejmowania rozstrzygnięcia w ramach skutecznie wznowionego postępowania w przedmiocie pozwolenia na przebudowę (por. wyrok NSA z 28 listopada 2019 r., sygn. akt II OSK 2878/18).

Sąd nie podziela zarzutu skargi, wedle którego, wskazane przez organ regulacje prawne dotyczące prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w kontekście nowelizacji art. 27 ust. 2 ustawy o spółdzielczyniach mieszkaniowych, nie powinny być uwzględniane, bowiem nastąpiły w trakcie postępowania wznowieniowego. Zdaniem Sądu, w sytuacji wznowienia postępowania administracyjnego i ziszczenia się jednej z podstaw wznowieniowych wymienionych w art. 145 § 1 k.p.a., organ ma obowiązek rozpoznać sprawę ponownie. Skoro wszczęcie postępowania na podstawie art. 149 § 1 k.p.a. skutkuje powrotem sprawy do odpowiedniego stadium zwykłego postępowania instancyjnego to nową decyzję, rozstrzygającą zatem o istocie sprawy, wydaje się jak gdyby sprawa nie była w danej instancji rozstrzygana. Wobec tego organ administracji publicznej wydający nową decyzję stosuje te przepisy prawa, które obowiązują w dniu orzekania (por. R. Stankiewicz w: "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz" pod red. R. Hauser, M. Wierzbowski, wyd. z 2018 r., s. 1155; E. Mzyk "Wznowienie postępowania administracyjnego", wyd. z 1994 r., s. 52; K. Sobieralski "Praktyczne problemy wznowienia postępowania administracyjnego" wyd. z 2005 r., s. 124, "Nadzwyczajne tryby postępowania administracyjnego", wyd. z 2009 r., s. 118). Odstępstwo od powyższej zasady dotyczy tylko decyzji deklaratoryjnych, tj. stwierdzających wyłącznie skutek prawny, który nastąpił z mocy prawa, a więc z mocą ex tunc (por. wyrok NSA z 28 czerwca 1984 r., sygn. akt I SA 86/84).

W przypadku ustalenia, że pierwotne oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane zostało podważone wobec wykazania, że nieruchomość stanowiła współwłasność wielu podmiotów i w związku z zakresem robót przekraczających zakres zwykłego zarządu rolą organu było uwzględnienie tej okoliczności przy rozstrzyganiu sprawy wniosku, na co jednoznacznie wskazał Sąd w wyroku z dnia 20 kwietnia 2017 r., sygn. akt II SA/Sz 170/17, to skoro na dzień podejmowania zaskarżonej decyzji skarżący nie wykazali, iż posiadają prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane obejmujące wybudowanie schodów zewnętrznych - udzielenie pozwolenia na budowę w tym zakresie nie było możliwe.

Podsumowując, organ dokonał prawidłowej wykładni obowiązujących przepisów prawa, w szczególności art. 32 ust. 4 pkt 2 oraz art. 33 ust. 2 pkt 2 i 3 Prawa budowlanego oraz przepisów postępowania dotyczących zastosowania procedury wznowienia postępowania jak i określających zasady związane z wydaniem i uzasadnieniem decyzji.

W tych okolicznościach Sąd uznał, że zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie, zaś działając z urzędu Sąd nie dostrzegł naruszeń prawa, które skutkować miałyby wyeliminowaniem zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego, w związku z czym, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi.