Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 623/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-09-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6279 Inne o symbolu podstawowym  627
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 302 ust. 1 pkt 4 i  ust. 4, art. 303 ust. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 1650
law: Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
article: art. 8
journal: Dz.U. 1993 nr 61 poz 284
law: Konwencja o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności sporządzona w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., zmieniona następnie Protokołami nr 3, 5 i 8 oraz uzupełniona Protokołem nr 2.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Alina Balicka, Sędziowie sędzia WSA Kaja Angerman (spr.), sędzia WSA Tomasz Wykowski, Protokolant sekr. sąd. Karolina Heman, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 września 2016 r. sprawy ze skargi S. T. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do powrotu oraz zakazu ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] stycznia 2016 r. (nr [...]) Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców utrzymał w mocy decyzję Komendanta Placówki Straży Granicznej w [...] z [...] października 2015r. (nr [....]) dotyczącą zobowiązania S.T. (dalej zwana "skarżącą") do powrotu oraz zakazu ponownego wjazdu skarżącej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres 1 lat od dnia wykonania decyzji lub – w przypadku braku informacji o jej wykonaniu - od dnia upływu terminu dobrowolnego powrotu w niej określonego oraz zakazie ponownego wjazdu skarżącej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen przez okres 2 lat od dnia wydania zaskarżonej decyzji na wypadek, jeżeli skarżąca nie opuści terytorium Polski w terminie dobrowolnego powrotu określonego w tej decyzji albo przekroczy granicę lub będzie usiłował przekroczyć granicę w tym terminie wbrew przepisom.

Odwołanie od decyzji Komendanta Placówki Straży Granicznej w [...] z [...] października 2015r. złożyła S. T. wnosząc o jej uchylenie oraz stwierdziła, że pracodawca wprowadził ją w błąd i powierzył jej wykonywanie pracy bez odpowiednich pozwoleń czyli doprowadził do nielegalnego wykonywania pracy.

Po rozpatrzeniu sprawy Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców, decyzją z dnia [...] stycznia 2016 r uchylił zaskarżoną decyzję Komendanta Placówki Straży Granicznej w [...] z dnia [...] października 2015r. w części dotyczącej terminu dobrowolnego powrotu i wyznaczył nowy termin - 15 dni od dnia doręczenia niniejszej decyzji oraz utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w pozostałej części. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego ustalił, że skarżąca w okresie od dnia [...] sierpnia 2015 r. do dnia [...] września 2015 r. wykonywała pracę na rzecz firmy H. z siedzibą w miejscowości S., ul.[...], na podstawie umowy zlecania zawartej w wymaganej, pisemnej formie, bez zezwolenia na pracę, nie będąc zwolnionym na podstawie przepisów szczególnych z obowiązku posiadania zezwolenia na pracę.

Powyższe uchybienie stwierdzono w wyniku kontroli legalności zatrudnienia cudzoziemców przeprowadzonej w w/w Firmie w dniach [...] września 2015 r. – [...]września 2015 r. przez pracowników Państwowej Inspekcji Pracy w G..

Stwierdzono ponadto, iż wobec cudzoziemki nie zachodzą przesłanki wyłączające wydanie decyzji o zobowiązaniu do powrotu wskazane w art. 303 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach.

Po analizie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego organ stwierdził, iż zgodnie z art. 302 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach decyzję o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu wydaje się cudzoziemcowi, gdy wykonuje lub wykonywał pracę bez wymaganego zezwolenia na pracę lub zarejestrowanego w powiatowym urzędzie pracy oświadczenia pracodawcy o zamiarze powierzenia mu wykonywania pracy, lub został ukarany karą grzywny za nielegalne wykonywanie pracy.

Stosownie do art. 315 ust. 1 powołanej ustawy, w decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu określa się termin dobrowolnego powrotu, który wynosi od 15 do 30 dni. liczony od dnia doręczenia decyzji.

Art. 318 ust. 1 powołanej ustawy przewiduje, iż w decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu orzeka się o zakazie ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen oraz określa się okres tego zakazu. Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym.

W dniach [...] września 2015 r. pracownicy Państwowej Inspekcji Pracy w G. przeprowadzili kontrolę legalności zatrudnienia cudzoziemców w firmie " H. " w S.. Podczas kontroli ustalono, że obywatelka [...] – S.T. w okresie od dnia [...]sierpnia 2015r. do dnia [...] września 2015 r. wykonywała pracę na rzecz w/w firmy bez zezwolenia na pracę i bez zarejestrowanego w Powiatowym Urzędzie Pracy oświadczenia pracodawcy o zamiarze powierzenia cudzoziemcowi wykonywania pracy.

Na podstawie powyższych okoliczności faktycznych i prawnych, w dniu [...] października 2015r. Komendant Placówki Straży Granicznej w [...] wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie zobowiązania S. T. do powrotu.

W tym samym dniu cudzoziemka otrzymała zawiadomienie o wszczęciu ww. postępowania oraz została pouczona o zasadach i trybie postępowania w sprawie zobowiązania cudzoziemca do powrotu.

Z materiału dowodowego zawartego w aktach sprawy wynika, iż S. T. przebywała w Polsce od dnia [...] października 2014 r., natomiast od listopada 2014 r. jest słuchaczką szkoły językowej "[...] " z siedzibą w S.. Cudzoziemka posiada zezwolenie na pobyt czasowy, udzielone jej przez Wojewodę [...] w dniu [...] kwietnia 2015 r. z terminem ważności do dnia [...]marca 2016 r. z uwagi na podjęcie nauki.

W dniu 23 października 2015 r. S.T. została przesłuchana w siedzibie Placówki Straży Granicznej w [...].

Cudzoziemka stwierdziła: "W Polsce jestem od [...] października 2014 r.. przyjechałam do pracy ale nie znalazłam pracy, potem rozpoczęłam kurs językowy w S.: "[...]", w tym czasie mieszkałam w S. (...) W czerwcu wyjechałam ze S. do S. w celu podjęcia pracy w " [...], gdzie pracuję do dnia dzisiejszego (...) dojeżdżam do szkoły w poniedziałki i czwartki, złożyłam również prośbę o przeniesienie mnie do grupy uczącej się w soboty i niedziele".

W ocenie organu odwoławczego, w niniejszej sprawie doszło do naruszenia przez S.T. przepisów ustawy o cudzoziemcach oraz ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy poprzez podjęcie przez cudzoziemkę pracy w "[....]" w S. bez zezwolenia na pracę i bez zarejestrowanego w Powiatowym Urzędzie Pracy oświadczenia pracodawcy o zamiarze powierzenia cudzoziemcowi wykonywania pracy.

W związku z powyższym organ uznał, iż w sprawie została wyczerpana dyspozycja art. 302 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach. Przepis ten ma charakter obligatoryjny i zobowiązuje organ administracji publicznej do wydania decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu, jeżeli organ ten stwierdzi, iż cudzoziemiec wykonywał pracę niezgodnie z przepisami ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Już sam stwierdzony fakt wykonywania przez cudzoziemca pracy bez wymaganego zezwolenia, odpowiadając hipotezie powyższego przepisu uzasadnia zastosowania sankcji w postaci zobowiązania go do powrotu w określonym czasie i w określony sposób oraz orzeczenia zakazu ponownego wjazdu przez określony czas. Taka konstrukcja normy prawnej ma przede wszystkim na celu dyscyplinowanie cudzoziemców w przedmiocie dopełnienia wymogów formalnych związanych podejmowaniem pracy w Polsce.

Organ dodał, że dopełnienie przez pracodawcę wskazanych wyżej braków proceduralnych związanych z zatrudnieniem skarżącej po fakcie ujawnienia przedmiotowego wykroczenia nie stanowi podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji.

Organ wskazał także na dyspozycję art. 303 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, zgodnie z którym w przypadkach, o których mowa w art. 302 ust. 1. decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu nie wydaje się cudzoziemcowi, gdy:

1) posiada status uchodźcy, korzysta z ochrony uzupełniającej lub

2) udzielono mu zgody na pobyt ze względów humanitarnych lub zgody na pobyt tolerowany lub zachodzą przesłanki do ich udzielenia, lub

3) udzielono mu zezwolenia, o którym mowa w art. 187 pkt 6 lub 7, lub

4) jest małżonkiem obywatela polskiego albo cudzoziemca posiadającego zezwolenie na pobyt stały lub zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego UE na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i nie sprzeciwiają się temu względy obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego, chyba że celem zawarcia związku małżeńskiego lub jego istnienia jest obejście niniejszej ustawy, lub

5) przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie wizy Schengen wydanej w celu. o którym mowa w art. 60 ust. 1 pkt 23. upoważniającej tylko do wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i pobytu na tym terytorium, zezwolenia, o którym mowa w art. 181 ust. 1, albo zezwolenia, o którym mowa w art. 176, lub

6) udzielono mu zezwolenia na pobyt stały lub zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, lub

7) posiada zezwolenie pobytowe lub inne zezwolenie uprawniające do pobytu, udzielone przez inne państwo obszaru Schengen, i nie sprzeciwiają się temu względy obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego, chyba że cudzoziemiec nie udał się niezwłocznie na terytorium tego państwa obszaru Schengen po pouczeniu go o obowiązku wyjazdu na terytorium tego państwa, o którym mowa w art. 314, lub

8) jest czasowo oddelegowany w celu świadczenia usług na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez pracodawcę mającego siedzibę na terytorium innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej, państwa członkowskiego Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu (EFTA) - strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym lub Konfederacji Szwajcarskiej oraz jest uprawniony do przebywania i zatrudnienia na terytorium tego państwa, jeżeli decyzja o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu miałaby zostać wydana z uwagi na przebywanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej bez ważnej wizy lub innego ważnego dokumentu uprawniającego do wjazdu na to terytorium i pobytu na nim lub ze względu na przekroczenie lub usiłowanie przekroczenia granicy wbrew przepisom prawa, lub

9) może zostać niezwłocznie przekazany do państwa trzeciego na podstawie umowy międzynarodowej o przekazywaniu i przyjmowaniu osób po uprzednim zatrzymaniu go w związku z przekroczeniem granicy wbrew przepisom prawa, lub

10) może być niezwłocznie doprowadzony do granicy, jeżeli został zatrzymany w strefie nadgranicznej bezpośrednio po nieumyślnym przekroczeniu granicy wbrew przepisom prawa, lub

11) może zostać niezwłocznie przekazany do innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej, państwa członkowskiego Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu (EFTA) - strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym lub Konfederacji Szwajcarskiej na podstawie obowiązującej w dniu 13 stycznia 2009 r. umowy międzynarodowej o przekazywaniu i przyjmowaniu osób. lub

12) przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie zaświadczenia, o którym mowa w art. 170, lub

13) może zostać przekazany do innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej na podstawie przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 604/2013 z dnia 26 czerwca 2013 r. w sprawie ustanowienia kryteriów i mechanizmów ustalania państwa członkowskiego odpowiedzialnego za rozpatrzenie wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej złożonego w jednym z państw członkowskich przez obywatela państwa trzeciego lub bezpaństwowca (wersja przekształcona) (Dz. Urz. UE L 180 z 29.06.2013), zwanego dalej "rozporządzeniem 604/2013".

Z kolei stosownie do art. 348 ustawy o cudzoziemcach, cudzoziemcowi udziela się zgody na pobyt ze względów humanitarnych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli zobowiązanie go do powrotu:

1) może nastąpić jedynie do państwa, w którym, w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r.:

a) zagrożone byłoby jego prawo do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego ,

b) mógłby on zostać poddany torturom albo nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo karaniu,

c) mógłby być zmuszony do pracy,

d) mógłby być pozbawiony prawa do rzetelnego procesu sądowego albo być ukarany bez podstawy prawnej,

2) naruszałoby jego prawo do życia rodzinnego lub prywatnego, w rozumieniu przepisów Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r.,

3) naruszałoby prawa dziecka, określone w Konwencji o prawach dziecka, przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989 r., w stopniu istotnie zagrażającym jego rozwojowi psychofizycznemu.

Zgodnie z art. 351 ustawy o cudzoziemcach, zgody na pobyt tolerowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej udziela się cudzoziemcowi, jeżeli zobowiązanie go do powrotu: 1) może nastąpić jedynie do państwa, w którym, w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r.:

zagrożone byłoby jego prawo do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego,

mógłby zostać poddany torturom albo nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo karaniu,

mógłby on być zmuszony do pracy,

mógłby być pozbawiony prawa do rzetelnego procesu sądowego albo być ukarany bez podstawy prawnej,

w przypadku gdy zachodzą okoliczności do odmowy udzielenia zgody na pobyt ze względów humanitarnych, o których mowa w art. 349, lub

jest niewykonalne z przyczyn niezależnych od organu właściwego do przymusowego wykonania decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu i od cudzoziemca, lub

może nastąpić jedynie do państwa, do którego wydanie go jest niedopuszczalne na mocy orzeczenia sądu albo z uwagi na rozstrzygnięcie Ministra Sprawiedliwości w przedmiocie odmowy wydania cudzoziemca.

W trakcie przesłuchania przeprowadzonego przez funkcjonariuszy Placówki Straży Granicznej w [...] w dniu [...] października 2015r. cudzoziemka zeznała, że nie obawia się powrotu do kraju pochodzenia i nie była tam prześladowana oraz. że w kraju pochodzenia nie będzie zagrożone jej prawo do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego oraz. że nie jest członkiem rodziny obywatela Rzeczypospolitej Polskiej ani Unii Europejskiej. Zainteresowana oświadczyła, iż podporządkuje się decyzji o zobowiązaniu jej do powrotu i wykona ją.

Dokonując oceny, czy zaskarżona decyzja naruszałaby prawo cudzoziemki do życia rodzinnego, czy prywatnego w pierwszej kolejności organ wziął pod uwagę skutki, jakie wiążą się z wydaniem decyzji o zobowiązaniu do powrotu. Zaskarżona decyzja orzeka wprawdzie o zobowiązaniu cudzoziemki do powrotu jednak orzeczony zakaz ponownego wjazdu do Polski nie jest bezterminowy - wynosi 1 rok. Ewentualna ingerencja w prawo, o którym mowa w art. 8 Konwencji nie ma zatem charakteru bezterminowego. Dodatkowo wyjaśnił, iż nie każdy rodzaj więzów rodzinnych, czy prywatnych z krajem goszczącym zasługuje na jednakową ochronę. Dopuszczalność ingerencji w prawo do życia rodzinnego, czy prywatnego będzie uzależniona od okoliczności konkretnego przypadku. Mając na uwadze okoliczność udzielenia zgody na pobyt ze względów humanitarnych uwzględnioną w art. 348 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach należy wskazać, iż w orzecznictwie ETPCz rozumienie pojęcia ,Życie rodzinne" co do zasady dopowiada związkom pomiędzy najbliższymi członkami rodziny np.: małżonkami (konkubentami), pomiędzy rodzicami i ich małoletnimi dziećmi, czy pomiędzy małoletnim rodzeństwem. Natomiast autorka przedmiotowego odwołania nie wykazała żadnych związków rodzinnych w naszym kraju.

W ocenie organu odwoławczego, zaskarżona decyzja nie narusza również prawa cudzoziemca do ochrony życia prywatnego w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. Formułując powyższe stanowisko tut. organ uwzględnił dorobek orzeczniczy Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, który wskazuje, że art. 8 Konwencji chroni życie prywatne rozumiane, jako prawo do ustanowienia i rozwoju relacji z innymi istotami ludzkimi i światem zewnętrznym i niekiedy może obejmować kwestię jednostkowej społecznej tożsamości. Powyższe zapatrywanie wiąże się przede wszystkim z kwestią długości zwykle legalnego pobytu w kraju goszczącym i związanej z tym relatywnie silnej integracji z tym krajem przy często występującej nieznajomości kraju ojczystego i jego języka i istniejącymi obiektywnymi trudnościami w przeniesieniu centrum życiowego do kraju pochodzenia. Odnosząc się do sytuacji skarżącej organ podniósł, że Skarżąca przyjechała do Polski ze względów ekonomicznych tj. w celu podjęcia pracy i nie znajdując jej postanowiła podjąć naukę języka polskiego. Cudzoziemka wjechała ostatnio do naszego kraju w dniu 25 czerwca 2015 r., a więc stosunkowo niedawno.

Podsumowując, organ stwierdził, że z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie nie wynika, by wobec cudzoziemki w chwili obecnej zachodziły okoliczności wymienione w art. 303 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach w związku z art. 348 i art. 351 ww. ustawy, mogące skutkować udzieleniem jej zgody na pobyt ze względów humanitarnych lub zgody na pobyt tolerowany.

W odniesieniu do zarzutów odwołania za nieuzasadniony organ uznał zarzut strony dotyczący braku świadomości nielegalnego wykonywania przez nią pracy, który z kolei - według cudzoziemki - wynikał z faktu wprowadzenia ją w błąd przez pracodawcę i powierzenie jej pracy bez odpowiednich zezwoleń. Organ dodał, że przed podjęciem pracy w Polsce S.T. powinna zapoznać się z obowiązującymi w tym przedmiocie przepisami i domagać się od pracodawcy dopełnienia wymaganych formalności.

W ocenie organu odwoławczego, organ pierwszej instancji właściwie przeprowadził postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie pod względem zgodności z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego oraz ustawy o cudzoziemcach, a zaskarżona decyzja w niczym nie narusza przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego ani postanowień Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności.

Od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła S.T.. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów postępowania:

- art. 7 i 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, polegające na niewszechstronnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego,

co w rezultacie doprowadziło do naruszenia zasady prawdy obiektywnej mające istotny wpływ na wynik postępowania naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

- art. 302 ust. 4 ustawy o cudzoziemcach poprzez jego niezastosowanie, a w konsekwencji wydanie zaskarżonej decyzji zobowiązującej cudzoziemca do powrotu, podczas gdy istniały wymienione w art. 120 ust. 3 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy przesłanki determinujące brak możliwości wydania przedmiotowej decyzji;

- art. 303 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 302 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, poprzez wydanie decyzji zobowiązującej cudzoziemca do powrotu, w sytuacji gdy zaistniały przesłanki do udzielenia zgody ze względów humanitarnych.

Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz decyzji Komendanta Placówki Straży Granicznej w [...] z dnia [....] października 2015r. w całości.

W uzasadnieniu skargi podniosła, iż posiada zezwolenia na pobyt czasowy, w związku z czym dysponuję kartą pobytu nr [...], ważną do dnia [...] marca 2016 r i nie zgadza się z twierdzeniem Organu, iż powinna ponosić konsekwencje braku złożenia oświadczenia o zamiarze zatrudnienia cudzoziemca, albowiem to wyłącznie w wyniku zaniechania pracodawcy doszło do naruszenia przepisów.

Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców - w odpowiedzi na skargę - wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [(Dz. U. z 2012 r. poz. 270, z późn. zm.) - dalej w skrócie: "P.p.s.a."], sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Zgodnie z treścią art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co oznacza, że Sąd bada w pełnym zakresie, pod kątem zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, zaskarżony akt organu administracji publicznej, a nie pod kątem celowości, słuszności lub sprawiedliwości społecznej i z urzędu bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa proceduralnego i materialnego, niezależnie od treści podnoszonych w skardze zarzutów, jednak tylko w granicach sprawy, w której skarga została wniesiona. Zgodnie zaś z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 P.p.s.a., aby wyeliminować z obrotu prawnego akt organu administracji publicznej, niezbędne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo też do naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, albo stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia.

W niniejszej sprawie Sąd nie dopatrzył się w działaniu organu ani naruszenia norm prawa materialnego, ani też naruszenia przepisów postępowania, które uzasadniałyby uwzględnienie skargi. Zdaniem Sądu organy w sposób wyczerpujący ustaliły stan faktyczny sprawy, a dokonana przez nie jego prawna ocena nie budzi wątpliwości.

Zgodnie z art. 302 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2013 r. poz. 1650 z późn. zm.) decyzję o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu wydaje się cudzoziemcowi, gdy wykonuje lub wykonywał pracę bez wymaganego zezwolenia na pracę lub zarejestrowanego w powiatowym urzędzie pracy oświadczenia pracodawcy o zamiarze powierzenia mu wykonywania pracy, lub został ukarany karą grzywny za nielegalne wykonywanie pracy. Decyzja o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu, m. in. z powodu nielegalnego wykonywania pracy, wydana na podstawie art. 302 ust. 1 pkt 4 w/w ustawy ma charakter obligatoryjny i nie jest zależna od woli orzekającego w sprawie organu. Oznacza to, że poprzez użyty w tym przepisie zwrot "decyzję [...] wydaje się cudzoziemcowi" organ pozbawiony został swobody decyzyjnej i musi zobowiązać cudzoziemca do powrotu w przypadku wystąpienia którejkolwiek z przesłanek wymienionych w tym przepisie. Tym samym nie można przyjąć, że przy orzekaniu na podstawie tego przepisu organ dysponuje swobodą w zakresie kwalifikacji skutków zdarzenia, tj. "uznaniem administracyjnym".

Ocena spełnienia przesłanek z art. 302 ustawy o cudzoziemcach dokonywana jest w kontekście art. 303 ust. 1, art. 348, czy art. 351 tej ustawy. W art. 303 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach wymieniono przesłanki negatywne wydania decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu. Wśród nich są takie przyczyny, jak posiadanie statusu uchodźcy, bycie małżonkiem m. in. obywatela polskiego czy udzielenie zezwolenia na pobyt stały. Z kolei na podstawie art. 348 ustawy o cudzoziemcach, cudzoziemcowi udziela się zgody na pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej ze względów humanitarnych, jeżeli zobowiązanie go do powrotu: 1) może nastąpić jedynie do państwa, w którym, w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r.: a) zagrożone byłoby jego prawo do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego lub b) mógłby on zostać poddany torturom albo nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo karaniu, lub c) mógłby być zmuszony do pracy, lub d) mógłby być pozbawiony prawa do rzetelnego procesu sądowego albo być ukarany bez podstawy prawnej, lub 2) naruszałoby jego prawo do życia rodzinnego lub prywatnego, w rozumieniu przepisów Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., lub 3) naruszałoby prawa dziecka, określone w Konwencji o prawach dziecka, przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989 r., w stopniu istotnie zagrażającym jego rozwojowi psychofizycznemu. Natomiast art. 351 ustawy o cudzoziemcach przewiduje możliwość udzielenia cudzoziemcowi zgody na pobyt tolerowany, jeżeli zobowiązanie do powrotu mogłoby nastąpić jedynie do państwa, w którym przykładowo zagrożone byłoby jego życie czy mógłby być zmuszony do pracy. Brak zaistnienia przesłanek negatywnych, wymienionych w powyższych przepisach oznacza, że organ jest zobligowany do wydania decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu. Należy również dodać, że na podstawie art. 8 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., zmienionej następnie Protokołami nr 3, 5 i 8 oraz uzupełnionej Protokołem nr 2 [(Dz. U. z 1993 r. Nr 61 poz. 284 z późn. zm.) - dalej w skrócie: "Konwencja"], chronione jest prawo do poszanowania życia rodzinnego i prywatnego: 1. Każdy ma prawo do poszanowania swojego życia prywatnego i rodzinnego, swojego mieszkania i swojej korespondencji; 2. Niedopuszczalna jest ingerencja władzy publicznej w korzystanie z tego prawa, z wyjątkiem przypadków przewidzianych przez ustawę i koniecznych w demokratycznym społeczeństwie z uwagi na bezpieczeństwo państwowe, bezpieczeństwo publiczne lub dobrobyt gospodarczy kraju, ochronę porządku i zapobieganie przestępstwom, ochronę zdrowia i moralności lub ochronę praw i wolności innych osób.

W niniejszej sprawie ustalono, że skarżąca w okresie od dnia [...] sierpnia 2015 r. do dnia [...] września 2015 r. wykonywała pracę na rzecz na rzecz firmy [...] z siedzibą w miejscowości S., ul.[...], na podstawie umowy zlecania zawartej w wymaganej, pisemnej formie, bez zezwolenia na pracę lub zarejestrowanego w powiatowym urzędzie pracy oświadczenia pracodawcy o zamiarze powierzenia wykonywania pracy, nie będąc zwolnionym na podstawie przepisów szczególnych z obowiązku posiadania zezwolenia na pracę. Fakt ten został potwierdzony protokołem kontroli z dnia [...] października 2015 r., jak również zeznaniami skarżącej - okoliczność ta nie była sporna między stronami. W związku z tym, została spełniona przesłanka z art. 302 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach, obligująca organ do wydania decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu. Jednocześnie, skarżąca nie wykazała, ani też nie wynika to z akt administracyjnych sprawy, by zachodziła w stosunku do niej którakolwiek z przesłanek negatywnych związanych z regulacjami, o których wyżej mowa, która mogłaby wskazywać na konieczność wydania innego rodzaju rozstrzygnięcia.

W ocenie Sądu, organ drugiej instancji słusznie wskazał, że z akt sprawy, zwłaszcza z przesłuchania skarżącej w dniu [...] października 2015 r., wynika że wydanie decyzji o zobowiązaniu jej do powrotu nie wpłynie na jej bezpieczeństwo po opuszczeniu Polski. Z oświadczenia skarżącej wynika, że powrót do kraju pochodzenia nie powoduje u niej żadnych obaw. Ponadto Skarżąca oświadczyła, że w razie otrzymania decyzji o zobowiązaniu do powrotu do kraju pochodzenia wykona decyzję.

Wydanie zaskarżonej decyzji nie mogło zatem zostać zakwestionowane ze względów humanitarnych, zwłaszcza z powodu naruszenia prawa skarżącej do życia rodzinnego lub prywatnego w rozumieniu przepisów Konwencji (art. 348 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach). Organ słusznie wskazał, iż decyzja nie spowoduje negatywnych skutków dla więzów rodzinnych i prywatnych skarżącej, gdyż jej bliscy (matka i córka) nie przebywają z nią na terytorium Polski, a na [...], gdzie jest jej centrum życiowe. W Polsce jest sama, zaledwie od roku przed wydaniem decyzji. Skarżąca wprawdzie podniosła w skardze, iż pieniądze które zarabia w Polsce przekazuje rodzinie (matce i córce ) na [...] i jest to ich jedyne źródło utrzymania oraz że jej córka ma problemy zdrowotne, jednak względy ekonomiczne nie mają wpływu na okoliczność udzielenia zgody na pobyt ze względów humanitarnych. W związku z tym organ prawidłowo uznał, iż nie wystąpiły przesłanki negatywne, które mogłyby uzasadniać udzielenie skarżącej zgody na pobyt ze względów humanitarnych czy pobyt tolerowany, jak również nie zaistniały żadne okoliczności, które świadczyłyby o tym, że powrót skarżącej do kraju pochodzenia prowadziłby do naruszenia w stosunku do niego przepisów Konwencji, w tym art. 8. W ocenie Sądu organ w toku postępowania prawidłowo ocenił oświadczenia Skarżącej.

Odnosząc się do zarzutów skarżącej odnośnie braku świadomości wykonywania pracy niezgodnie z przepisami tzn. bez wymaganego przepisami pozwolenia, na skutek wprowadzenia w błąd przez pracodawcę, należy wskazać, iż w świetle ustawy o promocji zatrudnienia, każdy cudzoziemiec przebywający w Polsce objęty jest obowiązkiem wykonywania pracy na podstawie uprzednio wydanego zezwolenia. Zakaz ten ma charakter generalny, opierający się na enumeratywnym wyliczeniu tych cudzoziemców posiadających szczególny status (m.in. uchodźcy, obywatele państw członkowskich UE), których wymóg powyższy nie dotyczy (art. 87 ustawy o promocji zatrudnienia). Wprowadzenie tej normy opiera się na przysługujących państwu uprawnieniach do samodzielnego i wiążącego wyznaczenia cudzoziemcom przebywających na terytorium tego państwa dozwolonych na nim zachowań. Znaczenie omawianego zakazu upatrywać z kolei należy przede wszystkim w funkcji gwarancyjnej związanej z przeciwdziałaniem zatrudnieniu cudzoziemców w sytuacji, gdy możliwe jest zaspokojenie potrzeb pracodawców w oparciu o osoby poszukujące pracy posiadające obywatelstwo polskie lub zrównanych z nimi cudzoziemców zwolnionych z obowiązku wykonywania pracy na podstawie zezwolenia. Uzyskanie zezwolenia na pracę ma zatem charakter ogólnego, podstawowego obowiązku poprzedzającego rozpoczęcie wykonywania pracy w Polsce przez cudzoziemców nie zwolnionych z tego obowiązku. Rozpoczęcie wykonywania pracy bez zezwolenia, wykonywanie pracy z naruszeniem warunków wynikających z tego zezwolenia czy też wreszcie wykonywanie pracy pomimo utraty ważności zezwolenia winno być zatem uznane za zauważalne naruszenie przepisów ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (stan niezgodny z tą ustawą). Wyjątek na który powołuje się skarżąca zawarty w art. 302 ust 4 ustawy o cudzoziemcach został skonstruowany w ten sposób, że stanowi odesłanie do konkretnego przepisu statuującego wykroczenie. Zgodnie z art. 120 ust. 3 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy kto za pomocą wprowadzenia cudzoziemca w błąd, wyzyskania błędu, wykorzystania zależności służbowej lub niezdolności do należytego pojmowania przedsiębranego działania doprowadza cudzoziemca do nielegalnego wykonywania pracy, podlega karze grzywny do 10 000 zł. W ocenie Sądu odesłanie z art. 302 ust. 4 ustawy o cudzoziemcach ("w przypadku, o którym mowa") odnosi się nie tylko do znamion przedmiotowych, ale także podmiotowych oraz przypisania sprawcy winy za wykroczenie. Oznacza to, że wyjątek powinien mieć miejsce dopiero w przypadku przypisania odpowiedzialności wykroczeniowej sprawcy czynu z art. 120 ust. 3 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, które to wykroczenie doprowadziło do stanu, że cudzoziemiec - do którego miała zostać skierowana decyzja o zobowiązaniu do powrotu - dopuścił się zachowań przewidzianych w art. 302 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach. W przedmiotowej sprawie taka sytuacja nie zaistniała. Ze znajdującego się w aktach sprawy pisma Państwowej Inspekcji Pracy, Oddział w [...] skierowanym do Komendanta Placówki Straży Granicznej w [...] z dnia [...] października 2015 r. wynika jedynie, że wobec kontrolowanego przedsiębiorcy, pana J. K., został skierowany wniosek o ukaranie do Sądu Rejonowego w S. w oparciu o art. 120 ust. 1 w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 13e ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. - o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (zgodnie z art. 120 ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy "Kto powierza cudzoziemcowi nielegalne wykonywanie pracy podlega karze grzywny nie niższej niż 3000 zl"). Natomiast z akt sprawy nie wynika, aby kontrolowany przedsiębiorąca, który powierzył cudzoziemce wykonywanie pracy na stanowisku pokojowej został ukarany grzywną za czyn z art. 120 ust. 3 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy albo został w jego sprawie skierowany wniosek o ukaranie właśnie na podstawie art. 120 ust. 3 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Na marginesie Sąd stwierdza, iż nieistotne jest oświadczenie byłego pracodawcy złożone na etapie postępowania sądowego biorące na siebie odpowiedzialność za niedopełnienie formalności związanych z zatrudnieniem cudzoziemca.

W ocenie Sądu zachowanie cudzoziemki względem dopełnienia formalności związanych z legalizacją zatrudnienia było co najmniej nieostrożne. Podpisując umowę zlecenia z pracodawcą dała wiarę zapewnieniom pracodawcy, iż jest uprawniona do legalnego wykonywania pracy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z chwilą podpisania umowy. Skarżąca jako osoba z wyższym wykształceniem, ekonomicznym powinna znać przynajmniej ogólne zasady funkcjonowania państwa prawa i samodzielnie sprawdzić jakie wymogi formalne powinna spełnić przed podjęciem pracy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Jej postawa wskazuje na to, że nie wykazała ona większego zainteresowania tym, czy może legalnie wykonywać pracę w Polsce w zgodzie z przepisami prawa. W ocenie Sądu nie może zatem być mowy o tym, że w przedmiotowej sprawie zastosowanie art. 302 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach zostało wyłączone na mocy art. 302 ust. 4 tej ustawy.

Na marginesie Sąd zwraca uwagę, że skarżąca jest osobą dojrzałą z wyższym wykształceniem i zaradną życiowo. Nie mogąc znaleźć pracy w zawodzie po przyjeździe do Polski, postanowiła podjąć naukę języka polskiego celem podwyższenia swoich kwalifikacji i zwiększenia możliwości znalezienia pracy w Polsce adekwatnej do posiadanego wykształcenia. Sąd nie daje wiary twierdzeniom skarżącej, iż nie wiedziała o konieczności uzyskania pozwolenia na pracę. Jednocześnie wskazuje, iż zakaz wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej obowiązuje przez 1 rok, a po tym okresie może ponownie starać się o legalizacje pobytu terytorium RP i kontynuować swoje plany życiowe na terenie RP.

Z powyższych względów, na podstawie art. 151 P.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji wyroku