Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 407/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2013-09-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 240 par. 1 pkt 11, art. 241 par. 1, art. 243 par. 1, par. 2, par. 3, art. 245 par. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.

SENTENCJA

Dnia 13 września 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska Sędziowie Sędzia WSA Monika Krzyżaniak (spr.) Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka Protokolant sekr. sąd. Dominika Ratajczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 września 2013 roku sprawy ze skargi A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji o umorzeniu postępowania w sprawie wydania zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] nr [...] oraz postanowienie Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] nr [...]; 2. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w Ł. na rzecz A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w K. kwotę 757 (siedemset pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] Dyrektor Izby Celnej w Ł., na podstawie art. 207 § 1, art. 240 § 1 pkt. 11, art. 245 § 1 pkt 3a, art. 244 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 749), po wznowieniu postępowania postanowieniem nr [...] z dnia [...], odmówił uchylenia decyzji ostatecznej nr [...] z dnia [...], wydanej w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wydania A. Sp. z o.o. zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych na terenie województwa ł..

W uzasadnieniu organ wskazał, iż w dniu 10 sierpnia 2012 r. do Kancelarii Izby Celnej w Ł. wpłynął wniosek Spółki A. o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...], umarzającą postępowanie w sprawie wydania zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych na terenie województwa ł.. Decyzja z [...] wydana została w oparciu o art. 129 ust. 2 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. nr 201, poz. 1540), w myśl którego, postępowanie w sprawie wydania zezwoleń na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych oraz gier na automatach urządzanych w salonach gier na automatach, wszczęte i niezakończone przed dniem wejścia w życie ustawy, umarza się.

Organ zaznaczył, iż swoje żądanie wznowienia postępowania Spółka uzasadniła orzeczeniem wydanym przez ETS w dniu 19 lipca 2012 r. w połączonych sprawach C-213/11, C-214/11, C-217/11. Strona podkreśliła, że w powołanym wyroku Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej orzekł, iż art. 1 pkt 11 Dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasady dotyczące ulg społeczeństwa informacyjnego, ostatnio zmienionej dyrektywą Rady 2006/96/WE z dnia 20 listopada 2006 r., należy interpretować w ten sposób, że przepisy krajowe tego rodzaju jak przepisy ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych, które mogą powodować ograniczenie, a nawet stopniowe uniemożliwienie prowadzenia gier na automatach o niskich wygranych poza kasynami i salonami gry stanowią potencjalne "przepisy techniczne" w rozumieniu tego przepisu, w związku z czym ich projekt powinien zostać przekazany Komisji zgodnie z art. 8 ust. 1 akapit pierwszy wskazanej dyrektywy, w przypadku ustalenia, iż przepisy te wprowadzają warunki mogące mieć istotny wpływ na właściwości lub sprzedaż produktów. W ocenie Spółki, Trybunał wyraził pogląd, że przepisy przejściowe ustawy o grach hazardowych nakładają warunki mogące wpływać na sprzedaż automatów do gier o niskich wygranych, gdyż zakaz wydawania, przedłużania i zmiany zezwoleń na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych poza kasynami może bezpośrednio wpływać na obrót tymi automatami lub ich właściwości.

Organ wskazał, iż zgodnie z treścią art. 241 § 1 pkt 2 ustawy Ordynacja podatkowa - wznowienie postępowania z przyczyny wymienionej w art. 240 § 1 pkt 11 Ordynacji podatkowej następuje tylko na żądanie strony wniesione w terminie miesiąca odpowiednio od dnia publikacji sentencji orzeczenia Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej. Orzeczenie ETS zostało opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej Seria C nr 295/12 z dnia 29 września 2012 r. i dlatego postanowieniem nr [...] z dnia [...] Dyrektor Izby Celnej w Ł. wznowił postępowanie zakończone decyzją ostateczną nr [...] z dnia [...].

W wyniku analizy wniosku Spółki, Dyrektor Izby Celnej w Ł., stwierdził, iż w myśl postanowień art. 118 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych, która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2010 r. - do postępowań wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy ustawy, o ile ustawa nie stanowi inaczej. Przepis art. 129 ust. 2 ustawy o grach hazardowych stanowi natomiast, że postępowanie w sprawie wydania zezwoleń na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych oraz gier na automatach urządzanych w salonach gier na automatach, wszczęte i niezakończone przed dniem wejścia w życie ustawy, umarza się.

Organ podkreślił, iż Spółka A. wystąpiła z wnioskiem z dnia 27 lutego 2009 r. (uzupełnionym pismami z dnia 14.05.2009 r., 16.06.2009 r., 07.07.2009 r., 16.09.2009 r., 09.11.2009 r.) do Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. o udzielenie zezwolenia na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych. W przedmiotowej sprawie prowadzone było postępowanie wyjaśniające, zmierzające do wydania zezwolenia. W związku z wejściem w życie w dniu 1 stycznia 2010 r. ustawy o grach hazardowych - biorąc pod uwagę treść artykułu 129 ust. 2 tej ustawy - Dyrektor Izby Celnej w Ł. umorzył postępowanie w sprawie wydania zezwolenia.

Odnosząc się do podnoszonego w uzasadnieniu wniosku, technicznego charakteru przepisów ustawy o grach hazardowych oraz wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej C- 213/11, C-214/11 i C-217/11 Dyrektor Izby Celnej w Ł. wyjaśnił, że w dniu 19 lipca 2012 r. TSUE wydał orzeczenie w połączonych sprawach C-213/11, C-214/11 i C-217/11 Fortuna i inni odnoszące się do obowiązku notyfikacji niektórych przepisów ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych w myśl art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasady dotyczące usług społeczeństwa informacyjnego (Dz.U.L. 204, s. 37). Dyrektywa 98/34/WE w sprawie ustanowienia procedury wymiany informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz przepisów dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego, ustanawia mechanizm - procedurę notyfikacyjną - dla przejrzystości aktów prawnych zawierających przepisy techniczne. Jej zadaniem jest zapobieganie powstawaniu nowych barier w swobodnym przepływie towarów, swobodnym świadczeniu usług i prowadzeniu działalności. Zgodnie z dyrektywą obowiązkiem państw członkowskich jest notyfikowanie Komisji Europejskiej projektów aktów prawnych zawierających przepisy techniczne odnoszące się do produktów i usług społeczeństwa informacyjnego.

Organ podkreślił jednak, że powyższe orzeczenie TSUE nie przesądziło ostatecznie charakteru technicznego kwestionowanych przepisów przejściowych, pozostawiając rozstrzygnięcie w tym zakresie sądom krajowym, a istniejące regulacje nie mają istotnego wpływu na sprzedaż automatów do gier o niskich wygranych i nie powodują marginalizacji ich wykorzystania. W ocenie Dyrektora Izby Celnej w Ł., ilość automatów, jaka faktycznie będzie mogła być eksploatowana na rynku zostanie ograniczona, jednak, nie oznacza to, że automaty dotychczas eksploatowane nie będą mogły być przedmiotem obrotu na rynku wewnętrznym w rozumieniu ww. dyrektywy, czy że nie będą mogły być w nich dokonywane zmiany celem ich dalszego wykorzystania. W tym zakresie organ zamieścił obszerne uzasadnienie swojego stanowiska, powołując się na przy tym na dane zebrane z systemu obsługi zgłoszeń celnych za lata: 2007 – 2011 oraz orzecznictwo sądów administracyjnych i Trybunału Sprawiedliwości UE w tym przedmiocie.

Z uwagi na powyższe, Dyrektor Izby Celnej w Ł., zauważył, że w obecnym stanie prawnym obowiązywania ustawy o grach hazardowych z dnia 19 listopada 2009 r. w wyniku uchyleniu decyzji nr [...] z dnia [...] mogłaby zostać wydana wyłącznie decyzja rozstrzygająca istotę sprawy tak jak decyzja dotychczasowa, a zatem zasadnym było wydanie orzeczenia o odmowie uchylenia dotychczasowej decyzji ostatecznej.

W odwołaniu do powyższej decyzji Spółka A. zarzuciła organowi naruszenie fundamentalnych zasad prawa Unii Europejskiej, uregulowanych w Traktacie z Lizbony zmieniającym Traktat o Unii Europejskiej i Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską z dnia 13.12.2007 r., zwanym Traktatem o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz. U. z 2009 r. Nr 203, poz. 1569) oraz naruszenie art. 2, art. 31 ust. 3 w zw. z art. 22, art. 61, art. 7 Konstytucji RP, poprzez wydanie zaskarżonej decyzji na podstawie przepisów ustawy z dnia 19.11.2009 r. o grach hazardowych, która została uchwalona z pominięciem procedury notyfikacji, a zatem w sposób bezprawny i jako taka nie obowiązuje. Wskazując na powyższe wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania.

Zdaniem strony, zaskarżone rozstrzygnięcie jest całkowicie i oczywiście bezzasadne. W przekonaniu bowiem Spółki, treść zaskarżonej decyzji motywowana była wyłącznie względami politycznymi, związanymi z utrzymywaniem w organach administracji publicznej fikcji, iż RP wygrała z "branżą hazardową" w Trybunale Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Zdaniem strony, organ I instancji nigdy nie wydałby takiego rozstrzygnięcia, gdyby nie nieformalne polecenie szefa Służby Celnej J.K., zgodnie z którym spółki prowadzące gry na automatach do gier oraz automatach do gier o niskich wygranych powinny być sukcesywnie doprowadzane do likwidacji. Skarżąca podkreśliła, że nie ma najmniejszych wątpliwości, iż z powodu wskazanych powyżej uwarunkowań niniejsze odwołanie nie zostanie uwzględnione, jednak jego złożenie jest konieczne dla umożliwienia spółce złożenia skargi do sądu.

Odnosząc się do treści zaskarżonej decyzji strona podkreśliła, że bezspornym jest, iż ustawa o grach hazardowych nakazywała umorzenie postępowań w sprawie wydania zezwoleń na urządzanie gier na automatach o niskich wygranych, (art. 129 ust. 2 ustawy). Bezsporne jednak również jest, że przedmiotowa ustawa uchwalona została z pominięciem procedury notyfikacji, która zdaniem strony, była w tym przypadku obligatoryjna albowiem ustawa zawiera przepisy techniczne. W wyroku z dnia z dnia 19 lipca 2012 r. w sprawach połączonych C-213/11, C-214111, C-217/11 Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej orzekł bowiem, iż artykuł 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasady dotyczące usług społeczeństwa informacyjnego, ostatnio zmienionej dyrektywą Rady 2006/96/WE z dnia 20 listopada 2006 r., należy interpretować w ten sposób, że przepisy krajowe tego rodzaju jak przepisy ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych, które mogą powodować ograniczenie, a nawet stopniowe uniemożliwienie prowadzenia gier na automatach o niskich wygranych poza kasynami i salonami gry, stanowią potencjalnie "przepisy techniczne" w rozumieniu tego przepisu, w związku z czym ich projekt powinien zostać przekazany Komisji zgodnie z art. 8 ust. 1 akapit pierwszy wskazanej dyrektywy, w wypadku ustalenia, iż przepisy te wprowadzają warunki mogące mieć istotny wpływ na właściwości lub sprzedaż produktów. Dokonanie tego ustalenia należy do sądu krajowego." Trybunał wyraził pogląd, że przepisy przejściowe ustawy o grach hazardowych nakładają warunki mogące wpływać na sprzedaż automatów do gier o niskich wygranych. Zakaz wydawania, przedłużania i zmiany zezwoleń na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych poza kasynami może bowiem bezpośrednio wpływać na obrót tymi automatami lub ich właściwości. Strona podkreśliła, że przepisy ustawy z dnia 19.11.2009 r. o grach hazardowych nie zostały notyfikowane Komisji Europejskiej zgodnie z powołanymi powyżej przepisami. W tym stanie, jeśli państwo członkowskie naruszyło obowiązek notyfikacji norm technicznych, każdy podmiot może przed organem (sądem) krajowym powołać sie na tę okoliczność, zaś organ (sąd) krajowy powinien odmówić ich stosowania.

Z powyższych względów, zdaniem Spółki, decyzja o odmowie uchylenia ostatecznej decyzji z dnia [...] wydanej w przedmiocie umorzenia postępowanie w sprawie wydania A. Sp. z o.o. zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych na terenie województwa ł., jest niezgodna z prawem, gdyż pozostawia w obrocie prawnym rozstrzygnięcie oparte na przepisach, które jako nienotyfikowane, nie obowiązywały.

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Dyrektor Izby Celnej w Ł. utrzymał w mocy własne orzeczenie z dnia [...]. W obszernym uzasadnieniu powołał się na okoliczności, wskazujące na brak technicznego charakteru przepisów ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych i ponownie podkreślił, że wyrok TSUE w połączonych sprawach C-213/11, C-214/11 i C-217/11 Fortuna i inni nie przesądził ostatecznie charakteru technicznego kwestionowanych przepisów przejściowych, pozostawiając rozstrzygnięcie o tym sądom krajowym. Z przedstawionych w sprawie danych wynika tymczasem w ocenie organu, że o ile sporne przepisy ustawy wpłynęły na obrót automatami, to wpływ ten nie był istotny na tyle, aby uznać je za przepisy techniczne w rozumieniu art. 1 pkt 11 dyrektywy i nie powodują marginalizacji ich wykorzystania. Ilość automatów, jaka faktycznie będzie mogła być eksploatowana na rynku zostanie ograniczona ale nie oznacza to. że automaty dotychczas eksploatowane nie będą mogły być przedmiotem obrotu na rynku wewnętrznym w rozumieniu ww. dyrektywy, czy że nie będą mogły być w nich dokonywane zmiany celem ich dalszego wykorzystania.

Zdaniem Dyrektora Izby Celnej w Ł., prawidłowa wykładnia art. 129 ust. 2 ustawy w związku z art. 1 pkt 11 w związku z art. 8 ust. 1 akapit pierwszy dyrektywy, w świetle zebranego i właściwie przeanalizowanego materiału dowodowego prowadzi do wniosku, że przepis ten nie ma charakteru normy technicznej w rozumieniu dyrektywy i nie podlegał notyfikacji, co oznacza tym samym, iż organ prawidłowo zastosował art. 129 ust. 2 ustawy w niniejszej sprawie.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi Spółka A. zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie fundamentalnych zasad prawa Unii Europejskiej, uregulowanych w Traktacie z Lizbony zmieniającym Traktat o Unii Europejskiej i Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską z dnia 13.12.2007 r., zwanym Traktatem o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz. U. z 2009 r. Nr 203, poz. 1569) oraz naruszenie art. 2, art. 31 ust. 3 w zw. z art. 22, art. 61, art. 7 Konstytucji RP, poprzez wydanie zaskarżonej decyzji na podstawie przepisów ustawy z dnia 19.11.2009 r. o grach hazardowych, która została uchwalona z pominięciem procedury notyfikacji, o której mowa w Dyrektywie nr 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22.06.1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasady dotyczące usług społeczeństwa informacyjnego. Wskazując na powyższy zarzut, na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 p.p.s.a., wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz decyzji organu I instancji w całości i stwierdzenie, że powyższe decyzje nie podlegają wykonaniu oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, jak również zasądzenia od strony przeciwnej na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.

W bardzo obszernym uzasadnieniu skargi, Spółka wskazała na argumenty przemawiające za technicznym charakterem przepisów art. 129 ust. 2, art. 135 ust. 2 oraz 138 ust. 1 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych. Podkreśliła, iż z uwagi na to, że powyższe przepisy nie podlegały notyfikacji, ostateczne rozstrzygnięcia organów oparte na ich podstawie, winny zostać wyeliminowane z obrotu prawnego.

W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Celnej w Ł. w niósł o jej oddalenie i podtrzymał swoją dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga okazała się zasadna, jednakże z powodów innych niż w niej podniesione.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), określanej dalej jako p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie takiego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego, określonymi w art. 145 § 1 p.p.s.a. Ponadto wskazać należy, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Przedmiotem kontroli zgodności z prawem sprawowanej przez Sąd w niniejszym postępowaniu, była decyzja Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...]– wydana po wznowieniu postępowania postanowieniem nr [...] z dnia [...] – o utrzymaniu w mocy własnej decyzji z dnia [...], odmawiającej uchylenia decyzji ostatecznej nr [...] z dnia [...], wydanej w sprawie umorzenia postępowania dotyczącego wydania A. Sp. z o.o. zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych na terenie województwa ł..

W sprawie nie jest kwestionowane, iż ostateczna decyzja Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...], umarzającą postępowanie w sprawie wydania Spółce A. zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych na terenie województwa ł., wydana została w oparciu o art. 129 ust. 2 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. nr 201, poz. 1540), w myśl którego, postępowanie w sprawie wydania zezwoleń na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych oraz gier na automatach urządzanych w salonach gier na automatach, wszczęte i niezakończone przed dniem wejścia w życie ustawy, umarza się.

W dniu 10 sierpnia 2012 r. do Kancelarii Izby Celnej w Ł. wpłynął wniosek Spółki A. o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] z powołaniem na orzeczenie wydane przez TSUE w dniu 19 lipca 2012 r. w połączonych sprawach C-213/11, C-214/11, C-217/11. Strona podkreśliła, że w powyższym wyroku Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej orzekł, iż art. 1 pkt 11 Dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasady dotyczące ulg społeczeństwa informacyjnego, ostatnio zmienionej dyrektywą Rady 2006/96/WE z dnia 20 listopada 2006 r., należy interpretować w ten sposób, że przepisy krajowe tego rodzaju jak przepisy ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych, które mogą powodować ograniczenie, a nawet stopniowe uniemożliwienie prowadzenia gier na automatach o niskich wygranych poza kasynami i salonami gry stanowią potencjalne "przepisy techniczne" w rozumieniu tego przepisu, w związku z czym ich projekt powinien zostać przekazany Komisji zgodnie z art. 8 ust. 1 akapit pierwszy wskazanej dyrektywy, w przypadku ustalenia, iż przepisy te wprowadzają warunki mogące mieć istotny wpływ na właściwości lub sprzedaż produktów. W ocenie Spółki, ostateczna decyzja Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] winna zostać uchylona, gdyż wydana została na podstawie przepisu, który jako nienotyfikowany, nie wszedł do obrotu prawnego.

Mając na uwadze powyższy wniosek, Dyrektor Izby Celnej w Ł., na podstawie art. 240 § 1 pkt 11, art. 241 § 2 pkt 2, art. 243 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej, postanowieniem z dnia 24 października 2012 r. wznowił na wniosek strony postępowanie zakończone decyzją ostateczną Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...]. Następnie, po przeprowadzeniu postępowania, decyzją z dnia [...] organ odmówił uchylenia decyzji ostatecznej nr [...] z dnia [...]. Rozstrzygnięcie to utrzymane zostało w mocy zaskarżoną do Sądu decyzją z dnia 13 lutego 2013 r.

Instytucja wznowienia postępowania została uregulowana w rozdziale 17 Ordynacji podatkowej (w art. 240 i następnych tej ustawy) – dalej: "O.p." Stosownie do treści art. 240 § 1 pkt 11 O.p., w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie m.in. wówczas, jeżeli orzeczenie Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości (obecnie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej – TSUE) ma wpływ na treść wydanej decyzji. Wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony, o czym stanowi treść art. 241 § 1 O.p. Przy czym wznowienie postępowania z przyczyny wymienionej w art. 240 § 1 pkt 8 lub 11 – a więc również z powodu wyżej wskazanego – następuje tylko na żądanie strony wniesione w terminie miesiąca odpowiednio od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego lub publikacji sentencji orzeczenia TSUE w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej (art. 241 § 1 pkt 2 O.p.). Stosownie do art. 243 § 1 O.p., w razie dopuszczalności wznowienia postępowania, organ podatkowy wydaje postanowienie o wznowieniu postępowania. Postanowienie to stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przesłanek wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 243 § 2 O.p.). Odmowa wznowienia postępowania następuje w drodze decyzji (art. 243 § 3 O.p.). Z kolei zgodnie z art. 245 § 1 O.p., organ podatkowy po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 243 § 2 tej ustawy wydaje decyzję, w której: 1) uchyla w całości lub w części decyzję dotychczasową, jeżeli stwierdzi istnienie przesłanek określonych w art. 240 § 1, i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy lub umarza postępowanie w sprawie; 2) odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej w całości lub w części, jeżeli nie stwierdzi istnienia przesłanek określonych w art. 240 § 1; 3) odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej w całości lub w części, jeżeli stwierdzi istnienie przesłanek określonych w art. 240 § 1, lecz w wyniku uchylenia mogłaby zostać wydana wyłącznie decyzja rozstrzygająca istotę sprawy tak jak decyzja dotychczasowa, albo wydanie nowej decyzji orzekającej co do istoty sprawy nie mogłoby nastąpić z uwagi na upływ terminów przewidzianych w art. 68 lub art. 70 Ordynacji.

Należy wyraźnie podkreślić, iż uregulowane we wskazanych ramach prawnych wznowienie postępowania stanowi jeden z nadzwyczajnych trybów weryfikacji ostatecznych decyzji organu podatkowego kończących postępowanie. W drodze wyjątku od zasady trwałości decyzji administracyjnej, dopuszczona została możliwość weryfikowania przez organy wydanych przez nie decyzji ostatecznych. Instytucja wznowienia postępowania ma na celu stworzenie prawnej możliwości ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i podjęcia rozstrzygnięcia sprawy zakończonej ostateczną decyzją podatkową, jeżeli postępowanie przed organami administracji było dotknięte wadami procesowymi, wyliczonymi wyczerpująco w art. 240 O.p. Postępowanie to składa się z dwóch etapów. W pierwszym etapie rozstrzygnięciu podlega kwestia dopuszczalności wdrożenia trybu nadzwyczajnego, o czym stanowi art. 243 § 1 O.p. Etap ten kończy się wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania (art. 243 § 1 O.p.) lub wydaniem decyzji o odmowie wznowienia postępowania (art. 243 § 3 O.p.). Wydanie wskazanego postanowienia jest równoznaczne z rozpoczęciem drugiego etapu, w którym organ zgodnie z art. 243 § 2 O.p., ustala przede wszystkim, czy w sprawie istotnie zachodzi którakolwiek ze wskazanych w art. 240 § 1 O.p. podstaw wznowienia postępowania. W razie pozytywnego wyniku tych czynności organ przeprowadza postępowanie wyjaśniające w celu rozpoznania i rozstrzygnięcia istoty sprawy podatkowej, będącej przedmiotem decyzji ostatecznej (J. Borkowski [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, R. Mastalski, J. Zubrzycki - Ordynacja podatkowa. Komentarz, Wrocław 2010, s. 996-999; wyrok NSA z 20 października 2010 r., I FSK 1716/09, LEX nr 744374).

Decyzję o odmowie wznowienia postępowania wydaje się natomiast, gdy wznowienie postępowania jest niedopuszczalne z przyczyn formalnych. Zgodnie bowiem z utrwalonym stanowiskiem orzecznictwa, treść art. 243 § 3 O.p., należy odczytywać w ten sposób, że chodzi o przypadki, gdy wniosek złożyła osoba nie będąca stroną w sprawie lub nie mająca zdolności do czynności prawnych, wniosek został złożony z uchybieniem terminu do wznowienia postępowania, dotyczy on decyzji nie będącej decyzją ostateczną lub nie został oparty o jedną z przesłanek wznowienia postępowania określonych w art. 240 O.p. (vide: wyroki NSA z 20 czerwca 1991 r., IV SA 487/91, ONSA 1991 r. nr 2, poz. 50; z 31 lipca 2003 r., III SA 3125/01, LEX nr 90439). Wskazany wymóg oparcia wniosku o wznowienie postępowania o jedną z ustawowych przesłanek wznowienia nie ma charakteru merytorycznego i nie zawiera się w nim obowiązek organu badania merytorycznej zasadności przesłanki wznowienia. Organ uprawniony jest na tym etapie jedynie do kontroli, czy konstrukcja wniosku jest oparta o jedną z podstaw wymienionych w art. 240 § 1 O.p. Natomiast kwestia, czy wskazana przez stronę podstawa faktycznie zachodzi podlegać może analizie dopiero w toku drugiego etapu rozpatrywania wniosku o wznowienie. Oceny merytorycznej tej przesłanki dokonuje się bowiem po wznowieniu postępowania w drodze stosownego postanowienia na podstawie art. 243 § 2 O.p. Dopiero takie postanowienie staje się podstawą do przeprowadzenia postępowania co do przesłanek wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (vide: wyroki NSA z 31 lipca 2003 r., III SA 3125/01, LEX nr 90439 oraz 15 grudnia 1998 r., I SA/Łd 1843/96, LEX nr 35518).

Stwierdzenie, czy przyczyna wznowienia rzeczywiście wystąpiła i jakie z tego wynikają skutki dla rozstrzygnięcia sprawy dokonanego decyzją ostateczną, może być wyłącznie efektem postępowania przeprowadzonego po wydaniu postanowienia z art. 243 § 1 i 2 O.p. i musi być zawarte w decyzji wydanej na podstawie art. 245 O.p., a nie w decyzji wydanej na podstawie art. 243 § 3 O.p. (vide: wyrok WSA w Krakowie z 10 października 2007 r., I SA/Kr 1117/06, LEX nr 390811).

W świetle poczynionych wywodów stwierdzić należy, iż w okolicznościach rozpatrywanej sprawy postępowanie w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...], umarzającą postępowanie o wydanie Spółce A. zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych na terenie województwa ł., zostało wszczęte wnioskiem strony skarżącej z dnia 7 sierpnia 2012 r. (data wpływu do organu: 10 sierpnia 2012 r.). We wniosku tym strona skarżąca wskazała jako przesłankę wznowienia postępowania art. 240 § 1 pkt 11 ustawy O.p., powołując się na wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 19 lipca 2012 r. w połączonych sprawach C-213/11, C-214/11, C-217/11. Orzeczenie TSUE zostało opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej Seria C nr 295/12 z dnia 29 września 2012 r. Postanowieniem nr 360000-1AGW- 9119-33/2012/KI z dnia 11 października 2012 r. Dyrektor Izby Celnej w Ł. wznowił postępowanie zakończone decyzją ostateczną nr [...] z dnia [...] i to stanowiło podstawę do przeprowadzenia przez organ postępowania, co do przesłanki wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy.

W ocenie Sądu, takie działanie Dyrektora Izby Celnej w Ł. było nieprawidłowe, albowiem organ ten winien odmówić wznowienia postępowania na podstawie art. 241 § 2 pkt 2 O.p., który to przepis stanowi, że wznowienie postępowania z przyczyny wymienionej z art. 240 § 1 pkt 11 O.p. następuje tylko na żądanie strony wniesione w terminie miesiąca od dnia publikacji sentencji orzeczenia Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej. Tymczasem Spółka A. złożyła w niniejszej sprawie wniosek o wznowienie postępowania przed rozpoczęciem biegu terminu, o którym mowa w art. 241 § 2 pkt 2 O.p. Wniosek wpłynął bowiem do organu w dniu 10 sierpnia 2012 r., a publikacja orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 19 lipca 2012 r. w połączonych sprawach C-213/11, C-214/11, C-217/11 nastąpiła w dniu 29 września 2012 r. Dopiero zatem z dniem 29 września 2012 r. otworzył się termin wynikający z art. 241 § 2 pkt 2 O.p., do skutecznego złożenia wniosku o wznowienie postępowania w związku z wydaniem przez TSUE orzeczenia w połączonych sprawach C-213/11, C-214/11, C-217/11. Wniosek złożony przez Spółkę A. w dniu 10 sierpnia 2012 r., jako przedwczesny, powinien zostać uznany przez organ za bezskuteczny i winien podlegać rozpoznaniu w trybie art. 241 § 2 pkt 2 O.p.

Wydając w dniu 11 października 2012 r. postanowienie o wznowieniu postępowania na podstawie art. 243 § 1 i § 2 O.p. i przechodząc do merytorycznego rozpoznania sprawy, Dyrektor Izby Celnej w Ł. naruszył zatem treść art. 243 § 3 w związku z art. 241 § 2 pkt 2 O.p. W ocenie Sądu, skoro instytucja wznowienia postępowania jest instytucją wyjątkową, stanowiącą wyjątek od zasady trwałości decyzji ostatecznych, to reguły umożliwiające stronie wystąpienie z takim wnioskiem, winny być traktowane jako ściśle obowiązujące. Z brzmienia przepisu art. 241 § 2 pkt 2 O.p. wynika jasno, że wznowienie postępowania w związku z orzeczenie Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości możliwe jest wyłącznie na żądanie strony, które wniesione zostanie w terminie miesiąca od publikacji sentencji orzeczenia ETS w Dzienniku Urzędowym UE. Niezachowanie tego terminu powoduje zatem bezskuteczność złożonego wniosku.

Warto przy tym podkreślić, iż pismem z dnia 23 sierpnia 2012 r. Dyrektor Izby Celnej w Ł. poinformował Spółkę A., iż jej wniosek z dnia 7 sierpnia 2012 r. został złożony przedwcześnie i nie może podlegać rozpatrzeniu, jednak po piśmie strony z dnia 6 września 2012 r. – data wpływu: 10 września 2012 r. (a więc złożonym również przed datą publikacji orzeczenia TSUE), w którym nie zgodziła się ona ze stanowiskiem organu o przedwczesności wniosku, wydane zostało postanowienie o wznowieniu postępowania.

Zważywszy na rodzaj dostrzeżonych przez Sąd uchybień, niezasadnym jest odnoszenie się do zarzutów skargi, które nakierowane są na zwalczanie stanowiska organu o braku zaistnienia podstawy do uchylenia decyzji ostatecznej z dnia [...]. W świetle powyższych okoliczności, zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 13 lutego 2013 r. i poprzedzającą ją decyzję z dnia 29 listopada 2012 r. oraz postanowienie z dnia 11 października 2012 r. należało uchylić na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku z art. 134 i 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Zważywszy na uwzględnienie skargi i fakt reprezentowania strony przez profesjonalnego pełnomocnika, o kosztach postępowania Sąd orzekł na mocy art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. Zasądzone koszty objęły kwotę 500 zł tytułem uiszczonego wpisu od skargi, opłatę skarbową od pełnomocnictwa oraz koszty zastępstwa procesowego w kwocie 240 zł stosownie do przepisu § 2 ust. 1 i § 18 ust. 1, pkt 1 lit. c rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2002 r., Nr 163, poz. 1348 ze zm.).

D.Cz.