Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1528/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2008-03-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 107 par. 1 i 3,
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a) i c), art. 152, art. 200
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: par. 2 ust. 1, par. 14 ust. 2 lit. c)
journal: Dz.U. 2002 nr 163 poz 1349
law: Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu.
article: art. 92 ust. 1, art. 50 pkt 1 i 6, lp. 1.6.2.8 załącznika
journal: Dz.U. 2004 nr 204 poz 2088
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity.
article: art. 2 pkt 3, art. 3 ust. 1, art.8 ust. 1, art. 9 ust 4 art. 29
journal: Dz.U. 2002 nr 199 poz 1671
law: Ustawa z dnia 28 października 2002 r. o przewozie drogowym towarów niebezpiecznych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Romanowski Sędziowie Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka (spr.) Sędzia WSA Olga Żurawska-Matusiak Protokolant Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 marca 2008 r. sprawy ze skargi N. S.A. z siedzibą w B. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2006 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego N. S.A. z siedzibą w B. kwotę 2817 (dwa tysiące osiemset siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2007 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez Z. S.A. z siedzibą w K. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2006 r. o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 12.000 zł z tytułu wykonywania przewozu drogowego towarów niebezpiecznych pojazdami nieodpowiadającymi warunkom określonym w świadectwie dopuszczenia pojazdu - utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Decyzje obu organów zapadły w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i wywody prawne:

Ze znajdującego się w aktach administracyjnych sprawy sprawozdania z kontroli oraz z protokołu kontroli przedsiębiorstwa nr [...] wynika, iż w okresie od 15 października do 12 listopada 2004 r. została przeprowadzona kontrola Z. S.A. z siedzibą w K.. Kontroli poddano czas pracy kierowców oraz warunki wykonywania transportu drogowego w tym przewozu towarów niebezpiecznych. Stwierdzono naruszenia odnośnie czasu pracy kierowców, opisane w załączniku do protokołu oraz nieprawidłowości odnośnie spełniania warunków określonych w świadectwie dopuszczenia pojazdu, opisane w protokole oraz w sprawozdaniu z kontroli. W aktach znajdują świadectwa dopuszczenia pojazdów do przewozu niektórych towarów niebezpiecznych, wystawione przez Dyrektora Transportowego Dozoru Technicznego w K. na pojazdy:

- samochód ciężarowy marki V. o nr rej. [...], wystawione w dniu 19 stycznia 2004 r. z datą ważności do dnia 12 stycznia 2005 r.,

- przyczepa ciężarowa marki K. o nr rej. [...], wystawione w dniu 19 stycznia 2004 r. z datą ważności do dnia 12 stycznia 2005 r.,

- samochód ciężarowy marki S. o nr rej. [...], wystawione w dniu 8 września 2004 r. z datą ważności do dnia 6 września 2005 r.,

- samochód ciężarowy marki S. o nr rej. [...], wystawione w dniu 8 listopada 2004 r. z datą ważności do dnia 29 października 2005 r.,

- naczepa ciężarowa marki B. o nr rej. [...], wystawione w dniu 8 kwietnia 2004 r. z datą ważności do dnia 2 kwietnia 2005 r.,

- naczepa ciężarowa marki Z. o nr rej. [...], wystawione w dniu 19 sierpnia 2004 r. z datą ważności do dnia 16 sierpnia 2005 r.,

- naczepa ciężarowa marki Z. o nr rej. [...], wystawione w dniu 21 kwietnia 2004 r. z datą ważności do dnia 19 kwietnia 2005 r.,

- naczepa ciężarowa marki F. o nr rej. [...], wystawione w dniu 30 marca 2004 r. z datą ważności do dnia 29 marca 2005 r. oraz zaświadczenie wystawione przez I. Sp. z o.o. z siedzibą w D. poświadczające, iż komora izotermiczna zabudowana na podwoziu Z. została wykonana z materiałów niepalnych i spełnia wymogi izolacyjne przenikalności cieplnej dla pojazdów typu EX/III.

[...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego wydał w dniu [...] lutego 2005 r. decyzję nr [...] którą, na podstawie przepisów art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jednolity Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2088 z późn. zm.), cytowana dalej jako ustawa o transporcie drogowym, oraz zgodnie z ustaleniami protokołu kontroli nałożył naZ. S.A. z siedzibą w K. karę pieniężną w wysokości 21.350 zł., w tym na podstawie art. 92 ust. 1 pkt 2 i 6, art. 92 ust 4 ww. ustawy o transporcie drogowym oraz lp. 1.6.2.8 załącznika do tej ustawy karę pieniężną w wysokości 12.000 zł za wykonywanie przewozu drogowego towarów niebezpiecznych pojazdami nieodpowiadającymi warunkom określonym w świadectwie dopuszczenia pojazdu (8 pojazdów x 1.500 zł). W decyzji wskazano, iż niżej wskazane pojazdy: samochód ciężarowy marki V. o nr rej. [...], przyczepa ciężarowa o nr rej. [...], samochód ciężarowy marki S. o nr rej. [...], samochód ciężarowy marki S.o nr rej. [...], naczepa ciężarowa o nr rej. [...], naczepa ciężarowa marki Z. o nr rej. [...], naczepa ciężarowa marki Z. o nr rej. [...], naczepa ciężarowa o nr rej. [...] posiadają świadectwo dopuszczenia pojazdu do przewozu niektórych towarów niebezpiecznych z oznaczeniem EX/III ale ani posiadacz pojazdów ani producent nie okazali świadectw homologacji pojazdu, w pojazdach brak oznaczenia EX/III a oględziny nadwozi wykazały luki i szczeliny w poszyciu i w drzwiach.

Od tej decyzji odwołanie złożyła strona – Z. S.A. z siedzibą w K. kwestionując m. in. nałożoną karę pieniężną w wysokości 12.000 zł za wykonywanie przewozu drogowego towarów niebezpiecznych pojazdami nieodpowiadającymi warunkom określonym w świadectwie dopuszczenia pojazdu. Podkreślała, iż stwierdzone "drobne usterki" dotyczyły środków transportu, które nie były w ruchu drogowym i zostały usunięte przed ich dalszą eksploatacją.

Główny Inspektor Transportu Drogowego po rozpatrzeniu złożonego odwołania, powołując się na art. 138 § 2 k.p.a. wydał w dniu [...] stycznia 2006 r. decyzję nr [...], którą uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. Odnośnie kary za wykonywanie przewozu drogowego towarów niebezpiecznych pojazdami nieodpowiadającymi warunkom określonym w świadectwie dopuszczenia pojazdu organ stwierdził, iż zebrany w sprawie materiał dowodowy jest niewystarczający do stwierdzenia, iż naruszenie faktycznie miało miejsce. Organ odwoławczy stwierdził ponadto, iż dokumentacja fotograficzna jest nieczytelna i nie może stanowić podstawy do stwierdzenia, że nadwozia pojazdów posiadają liczne luki i szczeliny w poszyciu i drzwiach. Zalecił rozpoznanie sprawy w oparciu o aktualnie obowiązujące przepisy umowy europejskiej ADR.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego (dalej WITD) decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2006 r. nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 21.100 zł, w tym 12.000 zł za wykonywanie przewozu drogowego towarów niebezpiecznych pojazdami nieodpowiadającymi warunkom określonym w świadectwie dopuszczenia pojazdu. Powołał się na przepis art. 9.3.4 umowy europejskiej dotyczącej międzynarodowego przewozu drogowego towarów niebezpiecznych (ADR), sporządzonej w Genewie dnia 30 września 1957 r. (Dz. U. z 2002 r., Nr 194, poz. 1629 z późn. zm., dalej umowa ADR), który stanowi m. in., iż pojazdy EX/III powinny być pojazdami zamkniętymi. Podłoga przedziału ładunkowego wraz ze ścianą czołową powinny stanowić jednolitą powierzchnię, pozbawioną szczelin.

Od powyższej decyzji Z. S.A. z siedzibą w K. złożyły odwołanie podnosząc, iż wszystkie skontrolowane pojazdy posiadały ważne świadectwa dopuszczenia pojazdów do przewozu niektórych towarów niebezpiecznych. Odwołująca zarzuciła, że inspektorzy WITD podważają decyzje Dyrektora Transportowego Dozoru Technicznego, które zostały wystawione na podstawie wydawanych przez okręgowe stacje kontroli pojazdów zaświadczeń o przeprowadzonych badaniach technicznych pojazdu. Strona kwestionowała stwierdzone naruszenia odnośnie szczelin, podkreślała, że drobne usterki stwierdzono w pojazdach nie eksploatowanych. Zarzucała brak podstaw prawnych do nałożenia kary pieniężnej.

Postanowieniem z dnia [...] lipca 2006 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego wyłączył do odrębnego postępowania sprawę w zakresie nałożenia na stronę kary pieniężnej w wysokości 12.000 zł za wykonywanie przewozu drogowego towarów niebezpiecznych pojazdami nieodpowiadającymi warunkom określonym w świadectwie dopuszczenia pojazdu.

Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej GITD) decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2006 r., po rozpatrzeniu złożonego odwołania, powołując się na art. 138 § 2 k.p.a. uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej nałożenia kary pieniężnej w wysokości 12.000 zł za wykonywanie przewozu drogowego towarów niebezpiecznych pojazdami nieodpowiadającymi warunkom określonym w świadectwie dopuszczenia pojazdu i w tym zakresie przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji.

Organ odwoławczy stwierdził, iż naruszono zasady procedury administracyjnej (art. 10, 79 § 2 k.p.a.), bowiem w aktach sprawy znajdują się zdjęcia w formie elektronicznej z oględzin kontrolowanych pojazdów, z którymi strona nie miała możliwości zapoznania się, ponadto organ I instancji nie sporządził żadnego protokołu z oględzin.

WITD pismem z dnia 26 lipca 2006 r. powiadomił stronę o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym w postaci zdjęć pojazdów oraz wyznaczył termin na zajęcie stanowiska w sprawie.

Po zapoznaniu się z materiałem dowodowym Z. S.A. z siedzibą w K. pismem z dnia 24 sierpnia 2006 r. przedstawiły wyjaśnienia do zgromadzonego materiału dowodowego. Strona podnosiła, iż w 1996 r., tj. w dacie produkcji pojazdu nie istniało w przepisach ADR pojęcie EX/III, wskazywała, iż nie ma w przepisach ADR zapisu o konieczności posiadania na tabliczce znamionowej tego określenia, jako warunku koniecznego do zarejestrowania pojazdu spełniającego wymogi dla typu EX/III, kwestionowała stwierdzenia organu wynikające ze zdjęć, podnosiła, iż część zdjęć jest całkowicie nieczytelna co uniemożliwia zajęcie stanowiska. Podkreślała, iż pojazdy/naczepy/przyczepy w chwili kontroli nie były eksploatowane a stwierdzone drobne usterki zostały usunięte przed ich dalszą eksploatacją.

WITD decyzją nr [...] z dnia [...] września 2006 r. po ponownym rozpatrzeniu sprawy nałożył na Z. S.A. z siedzibą w K. karę pieniężną w wysokości 12.000 zł z tytułu wykonywania przewozu drogowego towarów niebezpiecznych pojazdami nieodpowiadającymi warunkom określonym w świadectwie dopuszczenia pojazdu.

W uzasadnieniu organ powołał się na art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 28 października 2002 r. o przewozie drogowym towarów niebezpiecznych (Dz. U. Nr 199, poz. 1671 z późn. zm.), który stanowi, iż w sprawach nieuregulowanych ustawą do przewozu drogowego towarów niebezpiecznych stosuje się umowę ADR. Przytoczył treść § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie świadectwa dopuszczenia pojazdów do przewozu niektórych towarów niebezpiecznych (Dz. U. Nr 237, poz. 2011 z późn. zm.), który stanowi, iż sprawdzenia w zakresie spełniania dodatkowych wymagań technicznych, określonych w umowie ADR, dotyczącego wyposażenia lub przystosowania pojazdu, dokonuje w drodze badania technicznego:

1) inspektor Transportowego Dozoru Technicznego - w stosunku do cystern i elementów pojazdu-baterii, określonych w umowie ADR;

2) okręgowa stacja kontroli pojazdów - w stosunku do pojazdów, dla których umowa ADR wymaga wystawienia świadectwa dopuszczenia pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 2. Przytoczył również treść przepisów: 9.1.1.2, 9.2.2.2.1, 9.3.4 oraz 9.3.7.1 umowy ADR.

Stwierdził, iż strona naruszyła obowiązki wynikające z art. 92 ust. 1 pkt 1 i 6 ustawy o transporcie drogowym z uwagi na to, iż 8 jej pojazdów nie spełnia wymogów przewidzianych dla pojazdów EX/III, czego konsekwencją jest kara przewidziana w lp. 1.6.2.8 załącznika do ustawy o transporcie drogowym w brzmieniu z daty zdarzenia, który karze wykonywanie przewozu drogowego towarów niebezpiecznych pojazdem nieodpowiadającym warunkom określonym w świadectwie dopuszczenia pojazdu karą pieniężną w wysokości 1.500 zł.

Organ, powołując się na treść przepisu § 2 ust. 1 ww. rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 23 grudnia 2002 r., stwierdził, iż diagnosta ma prawo potwierdzenia spełnienia przez pojazd wymagań określonych w umowie ADR dla pojazdu EX/III wyłącznie wtedy, gdy na tabliczce znamionowej pojazdu widnieje symbol EX/III lub ze świadectwa homologacji wynika, że pojazd spełnia ww. wymagania. W przypadku braku powyższego potwierdzenia wymagane jest przedstawienie wymagań opisanych w przepisie 9.3.4 umowy ADR. Stwierdził ponadto, że zaświadczenie producenta określające wyłącznie wartość współczynnika przenikalności cieplnej nadwozia bez wyraźnego odniesienia do pozostałych wymagań nie stanowi potwierdzenia spełnienia przez pojazd wymagań EX/III.

Od powyższej decyzji odwołała się strona, wnosiła o anulowanie nałożonej kary. Ponownie podnosiła brak podstaw prawnych do nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie przewozu drogowego towarów niebezpiecznych pojazdem nieodpowiadającym warunkom określonym w świadectwie z racji posiadania przez wszystkie jednostki transportowe w trakcie kontroli ważnych świadectw dopuszczenia pojazdu do przewozu towarów niebezpiecznych, Dodatkowo każda z jednostek transportowych wyprodukowanych w firmie I. posiada zaświadczenie producenta potwierdzające spełnianie wymogów izolacyjnych przenikalności cieplnej dla pojazdów typu EX/III. Zarzucała, iż kwestionowanie świadectw dopuszczenia jest podważaniem kompetencji Wojewódzkiego Dozoru Technicznego, który je wydał. Wyrażała zdziwienie stwierdzeniem organu, iż diagnosta okręgowej stacji kontroli pojazdów ma prawo wystawienia dokumentu EX/III na pojazd jedynie na podstawie tabliczki znamionowej, na której widnieje symbol EX/III bądź na podstawie świadectwa homologacji pojazdu na typ EX/III. Ponownie podnosiła, iż pojęcie EX/III oraz homologacja typu EX/III w ADR-ach pojawiło się znacznie później niż rok produkcji większości pojazdów/naczep. Zwracała uwagę na zmianę przepisów działu 9.3.4 umowy ADR, WITD wbrew zaleceniu zawartemu w decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2006 r. oparcia rozstrzygnięcia na aktualnie obowiązujących przepisach umowy ADR zastosował przepisy obowiązujące w 2004 r.

GITD, po rozpatrzeniu odwołania, decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2007 r. utrzymał w mocy zaskarżoną ww. decyzję WITD. Jako podstawę prawną wskazał następujące przepisy: art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 3 ust. 1, art. 8 ust. 1, art. 9 ust. 4 ustawy z dnia 28 października 2002 r. o przewozie drogowym towarów niebezpiecznych (Dz. U. Nr 199, poz. 1671 z późn. zm.), 9.1.3, 9.2.2.2 umowy europejskiej dotyczącej międzynarodowego przewozu drogowego towarów niebezpiecznych (ADR), sporządzonej w Genewie dnia 30 września 1957 r. (Dz. U. z 2002 r., Nr 194, poz. 1629 z późn. zm.). W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż zastosował przepisy umowy ADR w kształcie obowiązującym w chwili orzekania podkreślając, iż przepisy w chwili kontroli i wydawania pierwotnej decyzji w I instancji co do celowości nie różnią się zasadniczo. Dla porównania przytoczył przepis 9.2.2.1 w pierwotnej wersji i w brzmieniu z daty orzekania. Wskazał, iż kontrola wykazała brak na tabliczkach znamionowych oznaczenia EX/III, wskazał również występowanie licznych luk i szczelin w poszyciu nadwozi kontrolowanych pojazdów, jak również w drzwiach oraz brak właściwej izolacji przewodów elektrycznych. Wobec powyższych uchybień stwierdził, iż pojazdy te nie odpowiadają warunkom określonym w świadectwie dopuszczenia ich do przewozu niektórych towarów niebezpiecznych. GITD podkreślił, iż fakt posiadania ważnych świadectw dopuszczenia dla wszystkich poddanych kontroli pojazdów nie jest okolicznością wyłączającą odpowiedzialność za stwierdzone naruszenia warunków zawartych w tych świadectwach. Na stronie ciąży odpowiedzialność za stan techniczny pojazdów do przewozu towarów niebezpiecznych.

Skargę na powyższą decyzję GITD z dnia [...] czerwca 2007 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła N. S.A. z siedzibą w B., następca prawny Z. S.A. z siedzibą w K. (dalej skarżący), reprezentowany przez pełnomocnika, radcę prawnego, wnosząc o jej uchylenie oraz zasądzenie kosztów postępowania. Podnosił, iż w momencie kontroli samochody stały na bazie i nie realizowały żadnych przewozów, przed wyjazdem wszystkie stwierdzone usterki były naprawiane przed dalszą eksploatacją. Podkreślał, iż pojazdy muszą być sprawne w czasie wykonywania przewozów i poruszania się po drogach a nie w warsztacie naprawczym lub w bazie. Podnosił ponadto, iż w toku postępowania zostały przesłane oświadczenia producenta firmy I. z D. o spełnianiu wymogów izolacyjnej przenikalności cieplnej dla pojazdów typu EX/III, przesłano również pismo potwierdzające spełnienie przez materiały użyte do wyprodukowania nadwozi wymagań stawianych przez przepisy ADR. Żądanie od producenta innych dokumentów potwierdzających spełnienie warunków homologacyjnych EX/III, w sytuacji gdy większość pojazdów poddanych kontroli została wyprodukowana w latach 1988 do 1999 nie znajduje uzasadnienia w przepisach. Zakwestionował stwierdzenie organu, iż obowiązek dostarczania dodatkowych dokumentów pomimo posiadania ważnych świadectw dopuszczenia pojazdu do przewozu towarów niebezpiecznych wynika z § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie świadectwa dopuszczenia pojazdów do przewozu niektórych towarów niebezpiecznych (Dz. U. Nr 237, poz. 2011 z późn. zm.). Zarzucił, iż organ nie wskazał konkretnych uchybień w zakresie naruszenia norm termoizolacji poprzestając na zdawkowych sformułowaniach o uchybieniach i braku dokumentów w tym zakresie powołując się na materiał fotograficzny mający być podstawowym dowodem nieprawidłowości.

Główny Inspektor Transportu Drogowego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. W jego ocenie prawo kontroli dokumentów, przestrzegania zasad i warunków dotyczących przewozu drogowego towarów niebezpiecznych wynika z treść art. 50 pkt 1 i 6 ustawy o transporcie drogowym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną, postanowienie czy też inny akt lub czynność z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej zwana p.p.s.a.

W ocenie Sądu analizowana pod tym kątem skarga N. S.A. z siedzibą w B. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2007 r. o nałożeniu kary pieniężnej 12.000 zł z tytułu wykonywania przewozu drogowego towarów niebezpiecznych pojazdami nieodpowiadającymi warunkom określonym w świadectwie dopuszczenia pojazdu zasługuje na uwzględnienie bowiem organy obu instancji dopuściły się w trakcie postępowania administracyjnego naruszeń przepisów procesowych oraz przepisów prawa materialnego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.

Jedną z naczelnych zasad tego postępowania jest określona w art. 7 k.p.a. zasada dochodzenia prawdy obiektywnej, która nakłada na organy prowadzące postępowanie obowiązek wszechstronnego zbadania sprawy pod względem faktycznym i prawnym. Zasadę tę realizuje szereg przepisów szczegółowych kodeksu, a zwłaszcza przepisy o postępowaniu dowodowym. Realizacji wyrażonej w art. 7 k.p.a. zasadzie prawdy obiektywnej służy przepis art. 77 § 1 k.p.a. stanowiący, że organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Obowiązek ten obciąża zarówno organ pierwszej instancji, jak i organ odwoławczy, który niejako ponownie rozstrzyga sprawę.

Organ uznał, iż doszło do naruszenia przepisu ustawy o transporcie drogowym w brzmieniu z daty zdarzenia, określonego w lp. 1.6.2.8. załącznika do tej ustawy, zgodnie z którym nakłada się karę pieniężną w wysokości 1.500 zł za wykonywanie przewozu drogowego towarów niebezpiecznych pojazdem nieodpowiadającym warunkom określonym w świadectwie dopuszczenia pojazdu. Powyższy przepis wprawdzie nie został powołany w zaskarżonej decyzji, ale organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, który wskazał lp. 1.6.2.8. załącznika do ustawy o transporcie jako stwierdzone naruszenie i podstawę nałożenia kary pieniężnej w wysokości 12.000 zł (8x1.500 zł).

W ocenie Sądu podstawową kwestią było ustalenie przez organy, po pierwsze, czy skarżący wykonywał przewóz drogowy towarów niebezpiecznych, po drugie czy wykonywanie przewozu realizowane było pojazdem nieodpowiadającym warunkom określonym w świadectwie dopuszczenia pojazdu.

Zgodnie z definicją przewozu drogowego zawartego w art. 2 pkt 3 ustawy art. 3 ust. 1, art. 8 ust. 1, art. 9 ust. 4 ustawy z dnia 28 października 2002 r. o przewozie drogowym towarów niebezpiecznych (Dz. U. Nr 199, poz. 1671 z późn. zm.), przewozem drogowym jest każde przemieszczenie towaru niebezpiecznego przy użyciu pojazdu po drodze publicznej i po innych drogach ogólnodostępnych.

Jak wynika z protokołu kontroli stwierdzone naruszenia zostały ustalone podczas kontroli przedsiębiorstwa skarżącego, która obejmowała m. in. kontrolę transportu towarów niebezpiecznych. Kontroli zostały poddane pojazdy (środki transportu) będące w bazie skarżącego, skarżący w toku całego postępowania podnosił, iż w momencie kontroli pojazdy nie realizowały żadnego przewozu a wszelkie usterki były usuwane przed wyjazdem w trasę. Organy nie odniosły się w żaden sposób do kwestionowanej przez stronę skarżącą braku podstawy prawnej do nałożenia kary pieniężnej, zarzut braku podstawy prawnej do uznania, że kontrolowane pojazdy wykonywały przewóz towarów niebezpiecznych skarżący ponowił w skardze. W odpowiedzi na skargę organ wykazywał w oparciu o treść obecnie obowiązującego przepisu art. 50 pkt 1 i 6 ustawy o transporcie drogowym, iż inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego posiadają uprawnienia do kontroli dokumentów związanych z wykonywaniem transportu drogowego lub przewozów na potrzeby własne oraz kontroli przestrzegania warunków w nich określonych oraz przestrzegania zasad i warunków dotyczących przewozu drogowego towarów niebezpiecznych.

Przepis art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym ustanawia sankcje wobec podmiotów za naruszenie przepisów prawa w nim wymienionych.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 października 2006 r. I OSK 1359/2005, LEX nr 281285) podkreśla się, iż w odniesieniu do przepisów zawierających normę penalizującą określone zachowania istnieje zakaz stosowania wykładni rozszerzającej dopuszczającej możliwość karania także w sytuacjach, które wprost nie zostały wymienione w danym przepisie.

Przepisy sankcjonujące pewne zdarzenia należy interpretować ściśle, zgodnie z ich literalnym brzmieniem.

Skoro - zgodnie z lp. 1.6.2.8. załącznika do ustawy o transporcie drogowym – wykonywanie przewozu drogowego towarów niebezpiecznych pojazdem nieodpowiadającym warunkom określonym w świadectwie dopuszczenia pojazdu stanowi naruszenie podlegające karze pieniężnej w wysokości 1.500 zł niezbędne jest wykazanie, iż wykonywano przewóz drogowy, tj. przemieszczano towary niebezpieczne przy użyciu pojazdu po drodze publicznej i po innych drogach ogólnodostępnych, a następnie wykazanie, iż pojazd nie odpowiadał warunkom określonym w świadectwie dopuszczenia pojazdu.

W ocenie Sądu, organy błędnie uznały, iż samo posiadanie w bazie pojazdów jest równoznaczne z przemieszczaniem tymi pojazdami towarów niebezpiecznych.

W ocenie Sądu inspektorzy posiadali (w dacie kontroli) prawo kontroli przewozu drogowego towarów niebezpiecznych w przedsiębiorstwie skarżącego na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 października 2002 r. o przewozie drogowym towarów niebezpiecznych, zgodnie z którym kontrolę przewozu drogowego towarów niebezpiecznych oraz wymagań związanych z tym przewozem, wykonują inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego - na drogach, parkingach oraz na terenie przedsiębiorcy posiadającego towary niebezpieczne.

Prawo kontroli dokumentów, przestrzegania zasad warunków wykonywania transportu drogowego lub przewozów na potrzeby własne oraz przestrzegania zasad i warunków dotyczących przewozu drogowego towarów niebezpiecznych nie było kwestionowane przez stronę skarżącą i wynika nie tylko ze wskazanego art. 29 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy z dnia 28 października 2002 r., również z art. 50 pkt 1 i 6 ustawy o transporcie drogowym w brzmieniu z daty kontroli.

Zasady przewozu drogowego towarów niebezpiecznych, wymagania w stosunku do kierowców i innych osób wykonujących czynności związane z tym przewozem, zasady dokonywania oceny zgodności ciśnieniowych urządzeń transportowych oraz organy właściwe do sprawowania nadzoru i kontroli w tych sprawach określa ustawa z dnia 28 października 2002 r. o przewozie drogowym towarów niebezpiecznych oraz umowa ADR.

Umowa ADR nakłada obowiązek potwierdzenia świadectwem dopuszczenia, wystawionym przez właściwą władzę kraju rejestracji, że pojazdy którymi wykonywany jest przewóz drogowy towarów niebezpiecznych spełniają określone warunki techniczne. Stosownie do art. 6 ustawy o przewozie drogowym towarów niebezpiecznych właściwym organem w sprawach wydawania świadectw dopuszczenia pojazdów do przewozu niektórych towarów niebezpiecznych jest Dyrektor Transportowego Dozoru Technicznego. Świadectwo dopuszczenia pojazdu wydawane jest na podstawie badania technicznego pojazdu, wykonywanego przez okręgowe stacje kontroli pojazdów, które wystawiają zaświadczenie o wyniku przeprowadzonego badania (art. 9 ww. ustawy).

Jak wynika z akt administracyjnych organ I instancji pomimo posiadanego ważnego świadectwa dopuszczenia pojazdu do przewozu towarów niebezpiecznych podważał prawidłowość wystawionego przez diagnostę zaświadczenia o wyniku przeprowadzonego badania technicznego pojazdu, które było podstawą do wydania przez Dyrektora Transportowego Dozoru Technicznego świadectwa dopuszczenia pojazdów do przewozu niektórych towarów niebezpiecznych.

W ocenie Sądu inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego nie posiadają uprawnień nadzorczych do okręgowych stacji kontroli pojazdów. Zgodnie z art. 83b. ust. 1. ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jednolity Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908) nadzór nad stacjami kontroli pojazdów sprawuje starosta. Uprawnień nadzorczych nie posiadają również w stosunku do Dyrektora Transportowego Dozoru Technicznego. Zgodnie z art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o dozorze technicznym (Dz. U. Nr 122, poz. 1321 ze zm.) organem wyższego stopnia do Dyrektora Transportowego Dozoru Technicznego jest minister właściwy do spraw transportu.

Decyzja administracyjna powinna zawierać m.in. powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne (art. 107 § 1 k.p.a.).

Z kolei zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne – wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa.

Rozstrzygnięcie decyzji musi być sformułowane w taki sposób, aby możliwe było jego wykonanie (por. B. Adamiak J. Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz" wyd. C.H.Beck, Warszawa 2003, str. 489). NSA w wyroku z 30 czerwca 1998r. (I SA/Łd 1478/96 niepubl.) wskazał, że "rozstrzygnięcie musi być sformułowane w sposób jasny i precyzyjny, a nie pośrednio wynikać z uzasadnienia decyzji".

Decyzje obu instancji nie spełniają wyżej wymienionych wymogów; zawierają opis stanu faktycznego, cytaty różnych przepisów, stwierdzenie naruszenia poprzez wykonywanie przewozu drogowego towarów niebezpiecznych pojazdem nieodpowiadającym warunkom określonym w świadectwie dopuszczenia pojazdu bez uzasadnienia, dlaczego stojące (nieprzemieszczające się) pojazdy w bazie skarżącego posiadające ważne świadectwa dopuszczenia pojazdu traktuje jako wykonywanie przewozu drogowego. Organy obu instancji nie odniosły się do zarzutu skarżącego o braku podstawy do nałożenia kary pieniężnej, ogólne stwierdzenie, iż "liczne luki i szczeliny", potwierdzone dokumentacją fotograficzną, uzasadniają stwierdzenie niespełnienia warunków określonych w świadectwie dopuszczenia pojazdu nie stanowią właściwego uzasadnienia.

Ponownie rozpatrując sprawę organ zbada, czy na podstawie przeprowadzonej kontroli istnieją podstawy do postawienia zarzutu skarżącemu, iż wykonywał przewóz drogowy towarów niebezpiecznych pojazdami nieodpowiadającymi warunkom określonym w świadectwie dopuszczenia pojazdu.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.

Stosownie do art. 152 powyższej ustawy, uchylone decyzje we wskazanym zakresie nie podlegają wykonaniu.

O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. w zw. z § 2 ust. 1 i § 14 ust. 2 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. Nr 163, poz.1349 ze zm.).