Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 592/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2013-07-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 183 art. 106 par. 3 art. 184
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 39 ust. 1
journal: Dz.U. 2005 nr 240 poz 2027
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity
article: art. 7 art. 77 par. 1 art. 80 art. 76a par. 1 i 2 art. 81 art. 75 art. 76 par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 48 art. 29 art. 52 art. 3 pkt 3 art. 28 ust. 1
journal: Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 5 lipca 2013 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Anna Łuczaj sędzia NSA Maciej Dybowski /spr./ sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska Protokolant asystent Agnieszka Chorab po rozpoznaniu w dniu 5 lipca 2013 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] Sp. z o.o. w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 22 września 2011 r., sygn. akt II SA/Kr 1072/11 w sprawie ze skargi [...] Sp. z o.o. w K. na decyzję[...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 22 września 2011 r., sygn. akt II SA/Kr 1072/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę [...] spółki z o.o. w [...] na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] dnia [...] 2011 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki.

Wyrok ów zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Decyzją z dnia [...] 2010 r. nr [...], znak: [...] (dalej decyzja z [...] 2010 r.) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...] (dalej PINB, bądź organ I instancji), na podstawie art. 80 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 83 ust. 1, art. 81 ust. 1 pkt 1 i art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane ([j.t.] Dz. U. z 2006 r. nr 156 poz. 1118 ze zm., dalej p.b.) i art. 104 k.p.a., nakazał [...] spółce z o.o. w [...] (dalej skarżąca) wykonanie rozbiórki dwu reklam podświetlanych o treści "Wjazd" i [...] wraz z ich betonowymi fundamentami, zlokalizowanych przy zjeździe publicznym na stację paliw na działkach nr [...] w [...] w pasie drogi krajowej [...] strona prawa.

W uzasadnieniu PINB podał, że na podstawie oględzin w terenie przeprowadzonych dnia 15 kwietnia 2008 r. na działkach nr [...] w [...] usytuowane są dwie tablice reklamowe o treści "Wjazd" i [...]. W dacie oględzin, w terenie nie była wyznaczona trwałymi znakami geodezyjnymi granica pasa drogowego, a pełnomocnik skarżącej oświadczył, że granica pasa drogowego z działką [...] jest sporna. Postanowieniem z [...] 2008 r. nr [...] PINB zawiesił postępowanie do czasu ustalenia przebiegu granicy pasa drogowego z działką [...]. GDDKiA dnia [...] 2009 r. przedłożyła protokół z czynności wznowienia znaków granicznych, przeprowadzonych dnia 27 sierpnia 2008 r. na podstawie art. 39 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne ([j.t.] Dz. U. z 2010 r. nr 193 poz. 1287 ze zm., dalej p.g.k.). Postanowieniem z [...] 2009 r. nr [...] odmówił podjęcia zawieszonego postępowania uznając, że przedłożone przez GDDKiA dokumenty nie powodują ustania przyczyny zawieszenia postępowania.

GDDKiA dnia 16 października 2009 r. ponownie wniosła o podjęcie zawieszonego postępowania, przedkładając m. in. protokół z czynności wznowienia znaków granicznych z pieczęcią Starostwa Powiatowego w [...] o treści: "poświadcza się zgodność niniejszego dokumentu z oryginałem przyjętym do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego Starostwa Powiatowego w [...] w dniu [...] r. znak: [...]". Postanowieniem z dnia [...] PINB podjął z urzędu przedmiotowe postępowanie uznając, że ustała przyczyna jego zawieszenia.

Analizując ustalony stan faktyczny organ l instancji stwierdził, że obiekty budowlane będące przedmiotem niniejszego postępowania, tj. tablica o treści "Wjazd" o wysokości ok. 1,5 m i szerokości ok. 1,7 m, zlokalizowana w całości na działce nr [...] w odległości ok. 5 m od krawędzi asfaltu przy drodze krajowej nr [...], oraz pylon reklamowy o konstrukcji stalowej z podświetlanymi, plastikowymi elementami, zawierający informację o cenach paliw, przymocowany do betonowego fundamentu o wymiarach 1,4 m x 2,8 m i wysokości fundamentu nad poziomem gruntu ok. 70 cm, usytuowany częściowo na działce nr [...], a częściowo na działce nr [...], w odległości ok. 11,8 m od osi jezdni, a ok. 7,4 m od krawędzi asfaltu, stanowią reklamy w rozumieniu art. 4 pkt 23 ustawy z dnia [21 marca 1985] o drogach publicznych [(j.t. Dz.U 2007 r., nr 19, poz.115 ze zm, dalej u.d.p. bądź ustawa o drogach publicznych)]. W związku z powyższym, zdaniem PINB przedmiotowe obiekty nie mogą być rozpatrywane w trybie art. 29 ust. 2 pkt 6 p.b. gdyż w stosunku do nich nie znajduje zastosowania określenie "instalowanie" skoro są to obiekty wolnostojące, trwale związane z gruntem, nadto zlokalizowane w obszarze zabudowanym. Dlatego przed postawieniem przedmiotowych reklam inwestor winien wystąpić do właściwego organu o uzyskanie pozwolenia na ich budowę. Pełnomocnik skarżącej oświadczył do protokołu oględzin, że wskazane reklamy były częścią projektu zagospodarowania działki nr [...] w [...], zatwierdzonego decyzją o pozwoleniu na budowę stacji paliw, jednak mimo zobowiązania przez PINB, nie dostarczył takiego projektu zagospodarowania, co potwierdza, że [nie] dopełniono obowiązku uzyskania przez inwestora pozwolenia na budowę przedmiotowych reklam.

Wobec tego, PINB nałożył obowiązek rozbiórki przedmiotowych reklam w trybie art. 48 ust. 1 p.b. uznając, że skarżąca nie spełniła żadnego z warunków legalizacji.

Od powyższej decyzji odwołanie złożyła skarżąca zarzucając, że PINB podjął postępowanie po uprzednim jego zawieszeniu mimo, że nie dysponował dokumentem rozstrzygającym zagadnienie wstępne, którego brak był podstawą do zawieszenia postępowania. Wbrew twierdzeniom PINB, w sprawie nie zostało jednoznacznie ustalone jaki jest przebieg granicy pasa drogowego graniczącego z nieruchomością skarżącej. PINB bezzasadnie uznał, że nie można zastosować art. 29 ust. 2 pkt 6 p.b. W sposób całkowicie dowolny uznał, że do reklam, które są przedmiotem postępowania nie może być zastosowane pojęcie "instalowania". Błędnie przyjął, że niezastosowanie wskazanego przepisu uzasadnia położenie reklam w obszarze zabudowanym, gdy z treści przepisu jednoznacznie wynika, że wyłączenie jego stosowania dotyczy reklam położonych poza obszarem zabudowanym. Skoro organ l instancji posiadał informacje, że przedmiotowe reklamy były częścią projektu zagospodarowania działki [...] w [...], zatwierdzonego decyzją udzielającą pozwolenia na budowę stacji paliw, to winien tę informację sprawdzić, kierując zapytania do odpowiednich organów administracji publicznej, a nie przyjmować a priori, że inwestor nie uzyskał pozwolenia na budowę. Organ l instancji nie powinien przerzucać na stronę obowiązku przedłożenia określonych dokumentów, bo to na nim ciąży obowiązek dogłębnego zbadania stanu faktycznego w sprawie, zgodnie z art. 7 k.p.a.

Organ l Instancji w sposób dowolny uznał, że w niniejszej sprawie nie ma podstaw do legalizacji rzekomych samowolnych robót budowlanych przez uznanie, że skarżąca na pewno nie uzyskałaby stosownego uzgodnienia i tym samym nie mogła dostarczyć wymaganych dokumentów do legalizacji robót budowlanych.

Decyzją z dnia [...] 2011 r. znak: [...] (dalej decyzja z [...] 2011 r.), [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] (dalej WINB bądź organ II instancji), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 104 k.p.a. oraz art. 48 ust. 1, art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 p.b. utrzymał w mocy decyzję z [...] 2010 r.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia stwierdzono między innymi, że zgodnie z art. 4 pkt 1 u.d.p. pas drogowy to wydzielony liniami granicznymi grunt wraz z przestrzenią nad i pod jego powierzchnią, w którym są zlokalizowane droga oraz obiekty budowlane i urządzenia techniczne związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, a także urządzenia związane z potrzebami zarządzania drogą. Jako zgodny z prawem należy traktować stan, w którym przestrzeń pasa drogowego wolna jest od jakichkolwiek postaci ingerencji niezwiązanych z przeznaczeniem drogi. Ogólny zakaz podejmowania czynności mogących powodować niszczenie lub uszkodzenie drogi i jej urządzeń albo zmniejszenie trwałości oraz zagrażać bezpieczeństwu ruchu drogowego ustanawia art. 39 ust. 1 u.d.p. Zaistnienie w przestrzeni drogowej zdarzeń niesprzyjających potrzebom komunikacyjnym przyjmowane jest nie tylko jako zagrożenie dla możliwości powszechnego korzystania z drogi, ale przede wszystkim dla użytkowników dróg. Ustawodawca umożliwia zajmowanie pasa drogowego na cele niezwiązane z zarządzaniem drogą lub prowadzeniem ruchu drogowego na zasadzie wyjątku. Korzystanie z pasa drogi przez jego zajęcie zostało uzależnione od wyrażenia zgody przez zarządcę drogi. Przyjmuje ona formę zezwolenia na zajęcie pasa drogowego (art. 40 ust. 1 u.d.p.).

Jednocześnie przepisy ustawy przeciwdziałają nielegalnym zajęciom pasa drogowego. W publicznoprawne instrumenty ochrony pasa drogowego przed nieuprawnionym zajęciem wyposaża zarządcę drogi art. 36 u.d.p., który stanowi, że w przypadku zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi lub niezgodnie z warunkami podanymi w tym zezwoleniu właściwy zarządca drogi orzeka, w drodze decyzji administracyjnej, o jego przywróceniu do stanu poprzedniego. Przepis ten nie ma zastosowania w przypadku zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi lub niezgodnie z warunkami podanymi w tym zezwoleniu, wymagającego podjęcia przez właściwy organ nadzoru budowlanego decyzji o rozbiórce obiektu budowlanego.

W ocenie organu odwoławczego, kwestia przebiegu granicy pasa drogowego została przez PINB wyjaśniona w sposób dostateczny, a zgromadzony w tym zakresie materiał dowodowy umożliwiał wydanie rozstrzygnięcia. Z akt I instancji jednoznacznie wynika, że właścicielem działki nr [...] jest skarżąca, a działka nr [...] została przekazana na rzecz Skarbu Państwa pod pas drogi krajowej nr [...]. Granica między tymi działkami jest oznaczona na znajdującym się w aktach l instancji (k. 41) wyrysie z mapy ewidencyjnej, otrzymanym ze Starostwa. W toku postępowania uprawniony geodeta dokonał w dniach 27.8.2008 r. i 22.9.2008 r. wznowienia znaków granicznych dla działki ewidencyjnej nr [...] z działką nr [...], na podstawie art. 39 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne ([j.t.] Dz. U. 2010 r. nr [197, poz.] 1287 ze zm.) odnajdując w tym celu istniejący granicznik, co umożliwiło ostateczne ustalenie przebiegu granicy między działkami. Dokumenty w tym zakresie zostały potwierdzone za zgodność z oryginałem, a zatem brak jest podstaw do kwestionowania ich wiarygodności.

Nie jest również zasadny zawarty w odwołaniu zarzut niewyjaśnienia przez PINB, czy dokument wznowienia znaków granicznych jest projektem przebiegu granicy, czy też rozstrzygnięciem, na podstawie którego zaszły zmiany w strukturze granic. Sam skarżący wskazuje, że procedura z art. 39 p.g.k. dotyczyć może wyłącznie wznowienia znaków granicznych w ich pierwotnym położeniu, i nie może prowadzić do jakichkolwiek zmian w strukturze granic. Bezpodstawne jest twierdzenie skarżącej, że wznowienie znaków granicznych w niniejszej sprawie było niedopuszczalne z uwagi na istniejący między właścicielami działek spór co do przebiegu granic. Granica między tymi działkami jest oznaczona na znajdującym się w aktach wyrysie z mapy ewidencyjnej, a skarżąca nie przedstawiła żadnych argumentów kwestionujących rzetelność i wiarygodność tego dokumentu. Podczas procedury wznowienia znaków granicznych geodeta odnalazł w terenie istniejący granicznik. W tej sytuacji twierdzenia skarżącej co do istnienia sporu w przedmiocie granicy uznać należy za gołosłowne tym bardziej, że od momentu wszczęcia postępowania w 2008 r. do chwili obecnej nie złożyła do sądu wniosku o ustalenie przebiegu granicy, który rzekomo kwestionuje. W konsekwencji PINB zasadnie oparł się na dokumencie wznowienia znaków granicznych, i na tej podstawie prawidłowo ustalił, że przedmiotowe tablice reklamowe położone są przynajmniej częściowo w pasie drogi krajowej nr [...]. WINB zgodził się z organem I instancji, że tablice reklamowe posadowione na betonowych fundamentach stanowią budowle w rozumieniu art. 3 pkt 3 p.b, wymagające uzyskania pozwolenia na budowę, a zatem znajduje w odniesieniu do nich zastosowanie art. 48 ust. 1 p.b.

Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut skarżącej, że zastosowanie winien znaleźć art. 29 ust. 2 pkt 6 p.b, gdyż przepis ten nie dotyczy budowli stawianych na fundamentach, lecz wyłącznie wykonywania robót budowlanych polegających na instalowaniu tablic i urządzeń reklamowych. W obowiązujących przepisach Prawa budowlanego jest mowa o dwu rodzajach urządzeń reklamowych: wolnostojących trwale związanych z gruntem (art. 3 pkt 3) i urządzeniach reklamowych (art. 29 ust. 2 pkt 6). Urządzenia reklamowe wolnostojące trwale związane z gruntem wymagają pozwolenia na budowę. Art. 29 ust. 2 pkt. 6 p.b, zwalniający z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, ma zastosowanie do robót budowlanych polegających na instalowaniu tablic i urządzeń reklamowych na obiektach budowlanych i do wolnostojących, nie związanych trwale z gruntem. Jeżeli posadowienie obiektu wymaga przygotowania określonego nośnika i wiąże się z koniecznością zadziałania w określony sposób na istniejący w miejscu jego usadowienia grunt, obiekt ten należy zaliczyć do budowli, o jakich mowa w art. 3 pkt 1 lit. b p.b. (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 19.1.2010 r. VII SA/Wa 2108/2009, LexPolonica nr 2239699). Nie ma przy tym znaczenia, czy wzniesiona budowla stanowi zarazem nośnik treści reklamowych (czy też informacyjnych, jak ma to miejsce w niniejszej sprawie) gdyż z punktu widzenia organów nadzoru budowlanego istotna jest konstrukcja i sposób wykonania obiektu, nie zaś jego przeznaczenie.

WINB zarzut, że PINB winien przeprowadzić postępowanie prowadzące do legalizacji przedmiotowej samowoli budowlanej uznał jako bezpodstawny. Jak ustalił organ l instancji, inwestor nie dysponował pozwoleniem na budowę wskazanych obiektów budowlanych. Wynika to m. in. z przedłożonej przez skarżącą decyzji GDDKiA z [...]2003 r. wyrażającej zgodę na wykonanie zjazdu publicznego z drogi krajowej nr [...] dla dojazdu do projektowanej stacji paliw, wraz z załącznikiem w postaci graficznej (k. 31 i n. akt l instancji) stanowiących podstawę wydania decyzji o pozwoleniu na budowę pasa wyłączenia z ruchu z klinem wjazdowym wraz z budową zjazdu publicznego z drogi krajowej nr [...], w których to dokumentach nie zostały wymienione ani zobrazowane przedmiotowe budowle.

Procedura legalizacyjna uregulowana w art. 48 i 49 p.b. wymaga spełnienia przez inwestora wszystkich wymienionych w tych przepisach wymogów. Jednym z nich jest okoliczność, że budowa nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem (art. 48 ust. 2 pkt 2 p.b.). W niniejszej sprawie powyższa przesłanka nie jest spełniona, gdyż usytuowanie przedmiotowych obiektów narusza art. 39 ust. 1 u.d.p., który w punkcie 1 zabrania lokalizacji w pasie drogowym obiektów budowlanych, umieszczania urządzeń, przedmiotów i materiałów niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego. Lokalizacja przedmiotowych obiektów narusza również art. 43 ust. 1 u.d.p., który stanowi, że obiekty budowlane przy drogach krajowych winny być usytuowane w odległości od zewnętrznej krawędzi jezdni w terenie zabudowy co najmniej 10 m.

W niniejszej sprawie brak podstaw do prowadzenia postępowania legalizacyjnego, gdyż w świetle obowiązujących przepisów nie ma możliwości doprowadzenia przedmiotowych obiektów do stanu zgodnego z prawem. Jak słusznie podniósł PINB, w toku postępowania legalizacyjnego inwestor winien przedłożyć m. in. oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (art. 48 ust. 3 pkt 2 w zw. z art. 33 ust. 2 pkt 2 p.b.). Tymczasem skarżący takim prawem nie dysponuje, skoro z jednoznacznych ustaleń organu l instancji wynika, że przedmiotowe obiekty położone są przynajmniej częściowo na działce nr [...], której właścicielem jest Skarb Państwa.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższą decyzję złożyła [...] sp. z o.o. w [...], zarzucając naruszenie:

1. prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a to:

- art. 48 ust. 1 p.b., przez nieprawidłowe zastosowanie, na skutek przyjęcia, że w stosunku do reklam, których dotyczy postępowanie nie zostało wydane pozwolenie na budowę,

-art. 48 ust. 2 p.b., przez błędne uznanie, że nawet gdyby przyjąć, że w stosunku do reklam, których dotyczy postępowanie nie zostało wydane pozwolenie na budowę, to nie ma podstaw do legalizacji robót budowlanych polegających na wykonaniu przedmiotowych reklam;

- art. 29 ust. 2 pkt 6 p.b., na skutek błędnej wykładni i uznania, że przepis ten nie ma zastosowania do reklam, których dotyczy postępowanie,

- art. 39 ust. 1 p.g.k., na skutek błędnego uznania, że w niniejszej sprawie nie ma sporu co do granicy między działkami nr [...] i [...] i błędne uznanie, że reklamy, których dotyczy postępowanie w części usytuowane są na działce [...],

2. przepisów postępowania , które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to:

- art. 7, 77 § 1, art. 80 k.p.a, na skutek wadliwego przeprowadzenia postępowania dowodowego i błędnego uznania, jakoby w postępowaniu zostało udowodnione, że w stosunku do reklam, których dotyczy postępowanie nie zostało wydane pozwolenie na budowę i błędnego uznania jakoby w postępowaniu zostało udowodnione jaki jest przebieg granicy między działkami nr [...] i [...],

- art. 76a § 1 i 2 k.p.a., na skutek dokonania ustaleń faktycznych w sprawie na podstawie kserokopii dokumentu, poświadczonej za zgodność z oryginałem przez nieuprawnioną do tego osobę,

- art. 10 § 1 w zw. z art. 81 k.p.a., na skutek braku zawiadomienia skarżącego przez organ II Instancji przed wydaniem zaskarżonej decyzji o możliwości wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego.

W oparciu o powyższe wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu l Instancji, zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

Nadto wniesiono o przeprowadzenie dowodu z następujących dokumentów:

1. decyzji Starosty [...] nr [...] z [...]2004 r., znak [...],

2. decyzji Starosty [...] nr [...] z [...]2006 r., znak [...],

3. dokumentów zalegających w aktach postępowań administracyjnych prowadzonych przez Starostę [...], znak: [...] i [...], w szczególności projektu budowlanego, na podstawie którego została wydana decyzja;

4. decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...] w [...] z [...]2007 r., znak [...];

5. dokumentów zalegających w aktach postępowania administracyjnego prowadzonego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...] w [...], znak: [...]; wniosła o zobowiązanie PINB do przekazania akt tej sprawy tut. Sądowi,

6. decyzji Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z [...]2003 r., znak [...],

7. dokumentów zalegających w aktach postępowania prowadzonego przez Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad, znak [...]; wniosła o zobowiązanie Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w [...] do przekazania akt tej sprawy tut. Sądowi,

8. decyzji Wojewody [...] nr [...] z [...]2004 r., znak [...],

9. decyzji Wojewody [...] z dnia [...] 2006 roku, znak: [...],

10. dokumentów zalegających w aktach postępowania prowadzonego przez Wojewodę [...], znak [...]; wniosła o zobowiązanie Wojewody [...] do przekazania akt tej sprawy tut. Sądowi,

11. porozumienia - przeniesienia praw i obowiązków z 10 maja 2007 r.,

12. załącznika nr 4 do umowy o dostawy dla [...] z 6.2.2007 r. – [...],

13. wyciągu z warunków ogólnych umowy o dostawy dla [...] z [...]2007 r. (s. 12-18).

W odpowiedzi na skargę WINB wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko i argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę, wskazując że decyzja PINB i WINB nie naruszają prawa.

Postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte z wniosku GDDKiA Oddziału w [...] z [...] 2008 r., w którym wniesiono o rozbiórkę nielegalnie postawionych dwu reklam podświetlanych posadowionych na betonowych fundamentach o treści "Wjazd" i [...] usytuowanych w odległości kolejno 5 m i 7 m od krawędzi jezdni umieszczonych w m. [...] w pasie drogi krajowej [...]strona prawa (k.36 akt adm.).

Organ prowadząc postępowanie administracyjne ustalił, że reklamy te są usytuowane na działkach nr [...] stanowiącej własność Skarbu Państwa -GDDKiA i na niej całkowicie usytuowana jest reklama podświetlona "Wjazd" w odległości 5 m od krawędzi asfaltu przy drodze krajowej nr [...] i reklama na działce [...] – stacji benzynowej, której właścicielem jest skarżąca .

Reklama ta zawiera tablicę z informacją o cenach paliw, usytuowaną w odległości 11,8 m od osi jezdni, a ok. 7,40 m od krawędzi asfaltu i częściowo położonej też na działce [...]. Organy ustaliły, że reklamy są posadowione na betonowych fundamentach, podając w decyzjach ich dokładne wymiary. Ustaliły też, że obiekty są wolnostojące, trwale związane z gruntem, zlokalizowane w obszarze zabudowań. W ocenie Sądu I instancji organy trafnie oceniły, że stanowią one budowle w rozumieniu art. 3 pkt 3 p.b., na które skarżąca winna wcześniej uzyskać decyzję o pozwoleniu na budowę .

Stosownie do art. 3 pkt 3 p.b. ilekroć w ustawie jest mowa o budowli - należy przez to rozumieć każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury jak m. in. wolnostojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe. Art. 28 ust. 1 p.b. ustanawia zasadę, że roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę.

W myśl art. 3 pkt 7 p.b. przez roboty budowlane należy rozumieć: budowę, a także prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego. Skarżąca twierdzi, że przedmiotowe reklamy polegają na instalowaniu tablic reklamowych i nie wymagają pozwolenia na budowę, gdyż do nich ma zastosowania przepis art. 29 ust. 2 pkt 6 p.b. Zgodnie z tym przepisem, pozwolenia na budowę nie wymaga wykonanie robót budowlanych polegających na instalowaniu tablic i urządzeń reklamowych, z wyjątkiem usytuowanych na obiektach wpisanych do rejestru zabytków w rozumieniu przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz wyjątkiem reklam świetlnych i podświetlanych usytuowanych poza obszarem zabudowanym w rozumieniu przepisów o ruchu drogowym. Sąd I instancji uznał, że stanowisko skarżącej jest bezzasadne, a z literalnego brzemienia słowa instalowanie należy rozumieć, że chodzi o instalowanie ale na czymś, np. na dachu. Przedmiotowe reklamy podświetlane nie są instalowane na czymś, tylko są posadowione w gruncie na trwałym fundamencie, umiejscowione w terenie zabudowanym. Zdaniem Sądu I instancji istotna jest konstrukcja i sposób wykonania owych reklam i ich miejsce posadowienia. Organy trafnie ustaliły, że jest to budowa, o której mowa w art. 3 pkt 6 p.b., wymagająca uzyskania ostatecznej decyzji pozwolenia na budowę.

Skarżąca zarzuca też, że przedmiotowe reklamy były objęte już decyzją PINB o pozwoleniu na użytkowanie, gdyż istniały w chwili orzekania tej decyzji i organ nie miał do nich zastrzeżeń. Zdaniem Sądu I instancji stanowisko skarżącej jest nieuzasadnione, gdyż decyzja o pozwoleniu na użytkowanie dotyczyła wybudowanej stacji benzynowej, a nie przedmiotowych reklam, na które potrzebna jest odrębna decyzja.

Z akt administracyjnych i wniosku GDDKiA nie wynika by ten organ udzielał inwestorowi zgody na posadowienie przedmiotowych reklam w pasie drogi krajowej nr [...] w km [...] strona prawa. Twierdzenia skarżącej, że posadowienie przedmiotowych reklam w pasie drogowym było objęte też pozwoleniem na budowę z dnia [...].2004 r. nr [...] nie znajduje podstaw prawnych w zebranym materiale dowodowym sprawy, gdyż w decyzji tej nie ma mowy o pozwoleniu na budowę przedmiotowych reklam. Przepisy ustawy o drogach publicznych zakazują budowy w pasie drogowym terenu zabudowanego w odległości mniejszej niż 10 m.

Mając powyższe na uwadze Sąd I instancji uznał, że organ prowadząc postępowanie legalizacyjne w trybie art. 48 i 49 p.b. dotyczące samowoli budowlanej, zasadnie ustalił, że brak jest podstaw do ich legalizacji ze względu na nie spełnienie przesłanki z art. 48 ust. 2 pkt 2 p.b. Stosownie do art. 48 ust.1 i 2 p.b., w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji , właściwy organ nakazuje , z zastrzeżeniem ust. 2 w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.

Ustęp 2 - jeżeli budowa, o której mowa w ust.1: 1) jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności:

a) ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo

b) ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu , w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania

przestrzennego,

2) nie narusza przepisów, w tym techniczno - budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem - właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych.

Przedmiotowe reklamy świetlne są posadowione w pasie drogowym i naruszają przepisy art. 39 ust. 1 pkt 1 i art. 43 ust.1 u.d.p. Zgodnie z art. 39 ust.1 pkt 1 u.d.p. zabrania się dokonywania w pasie drogowym czynności, które mogłyby powodować niszczenie lub uszkodzenie drogi i jej urządzeń albo zmniejszanie jej trwałości lub zagrażać bezpieczeństwu ruchu drogowego. W szczególności zabrania się: lokalizacji obiektów budowlanych, umieszczania urządzeń, przedmiotów i materiałów niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego .

Natomiast art. 43 ust.1 u.d.p. stanowi, że obiekty budowlane przy drogach krajowych winny być usytuowane w odległości od zewnętrznej krawędzi jezdni w terenie zabudowanym co najmniej 10 m. Przedmiotowe reklamy są usytuowane w Zabierzowie, terenie zabudowanym, oznaczonym jako 0-42 umieszczone pod tablicą z nazwą miejscowości [...] i znajdują się w odległości mniejszej niż 10 m, więc naruszają przepisy ustawy o drogach publicznych, w związku z tym, naruszają też art. 48 ust. 2 pkt 2 p.b. Organy zasadnie orzekły nakaz rozbiórki na właściciela stacji benzynowej tj. [...] sp. z o.o. Zgodnie z art. 52 p.b. inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany na swój koszt dokonać czynności nakazanych w decyzji , o której mowa w art. 48 , art. 48b, art. 50a i art. 51 p.b. Sąd I instancji stwierdził, że w pierwszej kolejności zobowiązanym do wykonania rozbiórki jest inwestor - sprawca samowoli budowlanej a dalej właściciel nieruchomości lub zarządca obiektu budowlanego. Skarżąca nie była inwestorem przedmiotowych obiektów budowlanych, jest natomiast właścicielem stacji benzynowej usytuowanej na działce [...] na podstawie umowy kupna-sprzedaży aktem notarialnym z dnia [...]2007 r., Rep. A nr [...] (k. 14 akt adm.). Aktem darowizny poprzedniego właściciela stacji benzynowej działkę nr [...] przekazano na rzecz Skarbu Państwa i oznaczono ją jako działkę [...] pod pas drogowy drogi krajowej nr [...] (k. 16 akt adm.).

Odnosząc się do dalszych zarzutów skarżącej zawartych w skardze dotyczących nie wyjaśnienia przez organ kwestii przebiegu granicy między działkami nr [...] a działką nr [...], ponieważ dokument, na którym oparły się organy tj. kopia protokołu z czynności wznowienia znaków graficznych nie jest dokumentem, gdyż brak na nim urzędowego poświadczenia, zgodnie z art.76 a § 1 i art. 76 § 1 lub 3 k.p.a. W ocenie skarżącej, pracownik GDDKiA nie jest osobą uprawnioną do poświadczenia tego dokumentu za zgodność z oryginałem, a zatem nie może on stanowić dokumentu w sprawie zgodnie z przepisami k.p.a. Skarżąca podniosła, że organ administracji prowadzący postępowanie w niniejszej sprawie mógł sam zwrócić się do Starostwa Powiatowego o udzielenie informacji co do przebiegu granicy pasa drogowego, a tego nie uczynił, co jest uchybieniem organu skutkującym wadliwością decyzji. Organ administracji prowadząc to postępowanie obowiązany był do ustalenia przesłanek co do rozbiórki przedmiotowych obiektów budowlanych i w sposób jednoznaczny ustalił, że przedmiotowych obiektów nie można zalegalizować, gdyż są one usytuowane w pasie drogi krajowej i w terenie zabudowanym. Strony postępowania mają też obowiązek przedstawienia i dostarczenia wszelkich dowodów na poparcie swego stanowiska w sprawie. Skarżąca w toku całego postępowania nie przedłożyła w tej kwestii innego dokumentu stwierdzającego [inny] przebieg granicy niż ustaliły to organy. Zasadnie organy ustaliły przebieg tej granicy zgodnie z wyrysem z mapy ewidencyjnej otrzymanym od Starostwa Powiatowego (k. 41 akt adm.) i na podstawie dokonanego przez uprawnionego geodetę wznowienia znaków granicznych dla obu przedmiotowych działek, dokonanego na podstawie art. 39 p.g.k. Geodeta sporządził stosowny protokół [...] z czynności wznowienia znaków granicznych dnia 27.8.2008 i 22.9.2008 r. (dnia 22.9.2008 r. nie zgłosił się właściciel skarżącej by uczestniczyć w przebiegu tych czynności). Dnia 2.10.2008 r. protokół ten przyjęło Starostwo Powiatowe w [...] - Powiatowy Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej, co stanowi, że jest on dokumentem, nadto zostało to poświadczone na protokole wznowienia przez pracownika E. S. działającą z upoważnienia Starosty (k. 65 akt adm.).

Protokół ten wpłynął do GDDKiA O/w [...], w związku z tym protokół ten za godność z oryginałem potwierdził Terenowy Inspektor Drogowy mgr inż. M. H., a następnie został przesłany do PINB, prowadzącego postępowanie w niniejszej sprawie. W ocenie Sądu I instancji nie można zarzucić braku wiarygodności tego dokumentu, tym bardziej, że skarżąca nie obaliła go innym dokumentem i wykazała bierność w działaniu w zakresie ustalenia przebiegu granicy pasa drogowego, nie uczestnicząc w czynnościach wznowienia znaków granicznych a także np. nie wnosząc sprawy na drogę postępowania sądowego. Nawet gdyby przyjąć to jako uchybienie, gdyż dokument ten nie został potwierdzony za zgodność z oryginałem przez organ który go wydawał, to nie miałoby to istotnego wpływu na wynik sprawy skutkującego koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji.

W ocenie Sądu I instancji, brak podstaw prawnych do legalizacji przedmiotowych obiektów budowlanych, biorąc pod uwagę wyżej omówione okoliczności sprawy .

Skarżąca weszła w prawa i obowiązki jej poprzedniego właściciela, w związku z tym organy trafnie skierowały decyzję o nakazie rozbiórki do aktualnego właściciela – czyli skarżącej.

Mając powyższe na uwadze Sąd I instancji stwierdził, że organy w sposób prawidłowy przeprowadziły postępowanie wyjaśniające, zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy sprawy zgodnie z zasadami postępowania wyrażonymi w art. 7 k.p.a. - zasadą ustalania prawdy obiektywnej, art. 77 § 1 k.p.a. - zasadą zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sprawie i art. 107 § 3 k.p.a. odnoszącego się do sporządzenia uzasadnienia. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest prawidłowe, gdyż organ wskazał okoliczności faktyczne sprawy, które stanowiły podstawę do rozstrzygnięcia sprawy, wyjaśnił je a także dokonał oceny zebranego materiału dowodowego, wskazał i zastosował właściwe przepisy prawa które stanowiły podstawę do rozstrzygnięcia sprawy zawarte w zaskarżonej decyzji.

Skargę kasacyjną na powyższe rozstrzygnięcie wywiodła skarżąca reprezentowana przez radcę prawnego W. R., zarzucając naruszenie:

1. prawa materialnego:

a) art. 48 p.b. przez niewłaściwe zastosowanie na skutek przyjęcia, że w stosunku do reklam, których dotyczy postępowanie nie zostało wydane pozwolenie na budowę;

b) art. 48 ust. 1 w zw. z art. 52 p.b., przez niewłaściwe zastosowanie, na skutek błędnego przyjęcia, że adresatem decyzji o rozbiórce reklam winien być skarżący, w sytuacji gdy nie był on inwestorem robót polegających na instalacji przedmiotowych reklam, a z ustalonego przez organy obu instancji stanu faktycznego (kwestionowanego przez skarżącego) - przyjętego za swój przez Sąd I Instancji wynika, że reklamy te są posadowione tylko w nieznacznej części na nieruchomości skarżącego,

c) art. 39 ust. 1 p.g.k., przez błędną wykładnię, polegającą na uznaniu, że w niniejszej sprawie nie ma sporu co do granicy między działkami nr [...] i [...] oraz błędne uznanie, że reklamy, których dotyczy postępowanie, w części usytuowane są na działce [...],

2. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to:

a) art. 7, 77 § 1, art. 80 k.p.a, na skutek błędnego uznania, że postępowanie przed organami administracyjnymi obu instancji zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy, w sytuacji gdy postępowanie to przeprowadzono wadliwie, a to na skutek błędnego uznania, jakoby w postępowaniu zostało udowodnione, że w stosunku do reklam, których dotyczy postępowanie nie zostało wydane pozwolenie na budowę oraz błędnego uznania jakoby w postępowaniu zostało udowodnione jaki jest przebieg granicy między działkami nr [...] i [...], a także na skutek nie przeprowadzenia przez organy administracyjne obu instancji dowodów z dokumentów zalegających w aktach postępowań administracyjnych prowadzonych przez: Starostę [...], znak: [...] i [...]; Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...] w [...], znak [...]; Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad, znak [...]; Wojewodę [...], znak [...],

b) art. 76a § 1 i 2 k.p.a., na skutek uznania, że w postępowaniu administracyjnym nie uchybiono temu przepisowi w sytuacji dokonania ustaleń faktycznych w sprawie na podstawie kserokopii dokumentu, poświadczonej za zgodność z oryginałem przez nieuprawnioną do tego osobę,

c) art. 10 § 1 w zw. z art. 81 k.p.a., na skutek braku zawiadomienia skarżącego przez Organ II Instancji przed wydaniem zaskarżonej decyzji o możliwości wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego,

d) art. 106 § 3 p.p.s.a., na skutek nie przeprowadzenia przez Sąd I Instancji dowodów z dokumentów zalegających w aktach postępowań administracyjnych prowadzonych przez: Starostę [...], znak: [...] i [...]; Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...] w [...], znak [...]; Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad, znak [...]; Wojewodę [...], znak [...].

Mając powyższe naruszenia na uwadze wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji i zasądzenie na rzecz skarżącej od organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

W świetle art. 183 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2012 r., poz. 270, zm. 1101 i 1529, dalej p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i bierze z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania; bada przy tym wszystkie podniesione przez skarżącego zarzuty naruszenia prawa (uchwała pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2009 r. sygn. akt I OPS 10/09, ONSAiWSA 2010 z. 1 poz. 1).

W sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania.

Przedmiotową skargę kasacyjną oparto na obu podstawach kasacyjnych przewidzianych w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., zarzucając Sądowi I instancji naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Zasadą w takiej sytuacji jest w pierwszej kolejności rozpoznanie zarzutów procesowych, jako że jedynie przyjęcie prawidłowych ustaleń faktycznych będących podstawą rozstrzygnięcia pozwala na ocenę czy dokonano prawidłowej subsumcji normy prawa materialnego (przykładowo - wyrok NSA z: 9.3.2005 r., FSK 618.04; ONSAiWSA z 2005 r., nr 6, poz. 120; 21.10.2011 r., II FSK 775/10).

Obowiązkiem skarżącego kasacyjnie jest postawienie określonych zarzutów wyrokowi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Wskazanie art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a.; art. 76a § 1 i 2 k.p.a.; art. 10 § 1 w zw. z art. 81 k.p.a. jako norm dopełnienia, może być skutecznie podniesione jedynie w przypadku, w którym skarżący kasacyjnie zarzuca naruszenie art. 141 § 4 bądź 145-151 p.p.s.a. (W. Piątek, Podstawy skargi kasacyjnej w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Wolters Kluwer 2011 s. 378, 290; wyrok NSA z 9.3.2006 r., I OSK 569/05, akceptowany przez J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis 2012 s. 461 uw. 23; s. 448 uw. 7). Mimo dokonania kontroli zarówno petitum, jak i uzasadnienia skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł wskazania żadnego z przepisów art. 141 § 4 bądź art. 145-151 p.p.s.a., jako podstawy kontroli kasacyjnej. Skoro zarzuty naruszenia przepisów postępowania, przedstawione w punkcie 2 lit. a-c petitum skargi kasacyjnej nie zostały skonstruowane prawidłowo, a Sąd kasacyjny nie ma możliwości domyślania się, naruszenia którego z tych przepisów dopatruje się profesjonalny autor skargi kasacyjnej, przeto postawienie tych zarzutów okazało się nieskuteczne.

Zarzut naruszenia art. 106 § 3 p.p.s.a. okazał się nieusprawiedliwiony. Utrwalonym w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego jest stanowisko, że celem postępowania dowodowego, o którym stanowi art. 106 § 3 p.p.s.a., nie jest ponowne ustalenie stanu faktycznego sprawy administracyjnej, lecz ocena, czy właściwe w sprawie organy ustaliły ten stan zgodnie z regułami obowiązującymi w procedurze administracyjnej, a następnie czy prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego do poczynionych ustaleń. Przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego z dokumentu przez sąd administracyjny będzie dopuszczalne zatem wówczas, gdy postulowany (bądź dopuszczony z urzędu) dowód będzie pozostawał w związku z oceną legalności zaskarżonego aktu (wyrok NSA z 7.2.2006 r., II GSK 359/05, ONSAiWSA 2006/5/145, akceptowany przez J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis 2012 s. 293-294, uw. 7, 8). Zgłoszenie 13 obszernych wniosków dowodowych w skardze do WSA prowadziłoby do przeniesienia postępowania dowodowego przed Sąd I instancji, do czego art. 106 § 3 p.p.s.a., uzależniający przeprowadzenie dowodów uzupełniających z dokumentów, jeśli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie, nie daje podstaw. Skarżąca jest następcą prawnym inwestora w zakresie własności stacji paliw, zatem mogła mieć dostęp do wszystkich istotnych dokumentów w trakcie długotrwałego postępowania administracyjnego na zasadach ogólnych. Wobec powyższego zaskarżony wyrok nie narusza art. 106 § 3 p.p.s.a.

Zarzut naruszenia art. 48 p.b. przez niewłaściwe zastosowanie na skutek przyjęcia, że w stosunku do reklam, których dotyczy postępowanie, nie zostało wydane pozwolenie na budowę, określony w petitum skargi jako mieszczący się w pierwszej podstawie kasacyjnej (pkt 1 lit. a; art. 174 pkt 1 p.p.s.a.), stanowi w istocie zarzut błędnych ustaleń faktycznych, odpowiadający zarzutowi z punktu 2 lit. a) petitum skargi kasacyjnej. Ustalenia stanu faktycznego nie mogą być zwalczane podnoszeniem zarzutu naruszenia prawa materialnego (wyrok NSA z: 6.7.2004 r., FSK 192/04, ONSAiWSA 2004/3/68; 16.9.2004 r., FSK 471/04, ONSAiWSA 2005/5/96, akceptowane przez J. P. Tarno – op. cit. s. 459-460 uw. 18; W. Piątek – op. cit. - s. 305, 362). Wskazanie konkretnej normy procesowej, która w ocenie autora skargi kasacyjnej, została naruszona przez sąd I instancji, winno być precyzyjne, jednoznaczne (wyrok NSA z: 21.2.2007 r., II GSK 293/06, Lex nr 326269; 25.5.2010 r., I GSK 1155/09, Lex nr 585927; W. Piątek – op. cit.s. 305, 362, 381).

Skoro autor skargi kasacyjnej nie stawia zarzutu błędnych ustaleń faktycznych, to skutkuje to tym, że ustalenia faktyczne, aprobowane zaskarżonym wyrokiem, Naczelny Sąd Administracyjny obowiązany jest przyjąć jako niewadliwe.

Nietrafnym okazał się zarzut naruszenia art. 48 ust. 1 w zw. z art. 52 p.b. Przedmiotowy nośnik reklamowy, jako trwale związane z gruntem urządzenie reklamowe, jest budowlą w rozumieniu art. 3 pkt 3 p.b. O tym czy dane urządzenie reklamowe jest trwale związane z gruntem, czy też nie, nie decyduje technologia wykonania fundamentu oraz możliwości techniczne przeniesienia nośnika reklamowego w inne miejsce. Naczelny Sąd Administracyjny prezentuje jednolity pogląd, że art. 29 ust. 2 pkt 6 p.b. ma wyłączne zastosowanie do urządzeń reklamowych innych niż te, o których mowa w art. 3 pkt 3 p.b. (wyroki NSA z: 10.3. 2008 r., II OSK 186/07; 20.6.2008 r., II OSK 681/07).

Istota problemu w rozpatrywanej sprawie sprowadza się do przesądzenia czy wykonanie przedmiotowego nośnika reklamowego w określonym miejscu na gruncie posiada wszelkie cechy budowy w rozumieniu art. 3 pkt 6 p.b. Gdyby ustawodawca chciał zwolnić z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę wolnostojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe (art. 3 pkt 3), to zamieściłby stosowne postanowienie w art. 29 ust. 1 p.b., a nie w ust. 2 tego przepisu.

Należy wskazać, że Sąd I instancji prawidłowo uznał, że decyzja o pozwoleniu na użytkowanie dotyczyła wybudowanej stacji benzynowej, a nie przedmiotowych reklam, na które zgodnie z potrzebna była odrębna decyzja o pozwoleniu na budowę (art. 28 ust. 1 p.b.).

Nie może budzić wątpliwości prawidłowość dokonanej przez Sąd I instancji kwalifikacji, zgodnie z którą wykonanie przedmiotowego nośnika reklamowego jest wykonaniem obiektu budowlanego (budowli) w określonym miejscu, a tym samym budową w rozumieniu art. 3 pkt 6 p.b., wymagającą uzyskania ostatecznej decyzji pozwolenia na budowę. Błędnie skarżąca twierdzi, że wskazane reklamy były objęte decyzją PINB z [...] 2007 r. o pozwoleniu na użytkowanie. Fakt, że reklamy istniały w chwili orzekania decyzją z [...] 2007 r. i organy nie miały do nich zastrzeżeń jest bez znaczenia, ponieważ według przepisów, na wybudowanie reklam winna być uzyskana odrębna decyzja. Z niewadliwych ustaleń organów nadzoru budowlanego, trafnie aprobowanych przez Sąd i instancji wynika, że poprzednik prawny skarżącej takiej decyzji nie uzyskał.

Jedna z reklam o treści "Wjazd" zlokalizowana w całości na działce nr [...] będącej własnością Skarbu Państwa w odległości ok. 5 m od krawędzi asfaltu przy drodze krajowej nr [...] oraz druga zawierająca informację o cenach paliw umiejscowiony na działkach o nr [...] i [...] w odległości ok. 11,8 m od osi jezdni, a około 7,4 m od krawędzi asfaltu, a więc niezgodnie z przepisami ustawy o drogach publicznych. Niewątpliwie zapewnienie bezpieczeństwa w ruchu drogowym ma znaczenie nadrzędne i priorytetowe, przestrzeń pasa drogowego winna być wolna od jakichkolwiek ingerencji niezwiązanych z przeznaczeniem drogi. Ustawodawca przewiduje zajmowanie pasa drogowego na cele niezwiązane z zarządzaniem drogą lub prowadzeniem ruchu drogowego na zasadzie wyjątku, które zostało uzależnione od wyrażenia zgody przez zarządcę drogi na zasadach art. 40 ust. 1 u.d.p., a taką zgodą skarżąca się nie legitymuje. Ustawodawca wprost wskazał, że inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany na swój koszt dokonać czynności nakazanych w decyzji, o której mowa w art. 48 p.b. Skoro inwestor nie włada już przedmiotową stacja benzynową, na której rzecz pobudowano oba urządzenia reklamowe bez pozwolenia na budowę, a skarżąca jest następcą prawnym inwestora w sferze własności stacji benzynowej, to trafnie Sąd I instancji uznał, że adresatem decyzji o rozbiórce obu reklam winna być skarżąca.

Trafnie Wojewódzki Sąd aprobował pogląd organów obu instancji, że przesunięte znaki graniczne, ustalone uprzednio, mogą być wznowione bez przeprowadzenia postępowania rozgraniczeniowego, jeżeli istnieją dokumenty pozwalające na określenie ich pierwotnego położenia. Jeżeli jednak wyniknie spór co do położenia znaków, strony mogą wystąpić do sądu o rozstrzygnięcie sprawy (art. 39 ust. 1 p.g.k.). Należy zgodzić się z Sądem I instancji, że organy w sposób jednoznaczny i prawidłowy ustaliły przebieg granicy między działkami nr [...] a działką nr [...] na podstawie wyrysu z mapy ewidencyjnej otrzymanej od Starostwa Powiatowego (k. 41 akt administracyjnych) i na podstawie dokonanego przez uprawnionego geodetę wznowienia znaków granicznych dla obu przedmiotowych działek, dokonanego zgodnie z art. 39 ust. 1 p.g.k., z której to czynności sporządzono prawidłowo protokół (art. 39 ust. 4 p.g.k.), przyjęty dnia 2 października 2008 r. do Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej Starostwa Powiatowego w [...]. To, że w aktach administracyjnych znajduje się odpis protokołu z czynności wznowienia znaków granicznych pozwalało organom administracji publicznej trafnie ustalić, że w Powiatowym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej znajduje się oryginał protokołu o określonej treści (art. 75 § 1 w zw. z 76 § 1 k.p.a.). Skarżąca mimo obowiązku przedstawienia i dostarczenia wszelkich dowodów na poparcie swego stanowisko w sprawie nie uczyniła tego, nie przedłożyła żadnego dokumentu stwierdzającego inny przebieg granic między wskazanymi działkami. Dokumentacja wznowienia znaków granicznych stanowiła podstawę ustalenia prawidłowego przebiegu granic i pozwoliła dojść do wniosku, że przedmiotowe reklamy położone są przynajmniej częściowo w pasie drogi krajowej nr [...].

Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.