Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 1766/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-07-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 1 pkt 1, art. 3 ust. 1 pkt 1, 3 i 4, art. 4 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 6 ust. 1, art. 5 ust. 1
journal: Dz.U. 2018 poz 1445
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jedn.
article: art. 3 ust. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1892
law: Ustawa z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym.
article: art. 21 ust. 1
journal: Dz.U. 2019 poz 725
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jedn.
article: art. 247 § 1 pkt 4, art. 127, art. 233, art. 229, art. 68 § 1 i 2
journal: Dz.U. 2018 poz 800
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Maciej Kurasz, Sędziowie sędzia del. SO Agnieszka Baran, sędzia WSA Beata Sobocha (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 24 lipca 2020 r. sprawy ze skargi D. K., J. K. i E. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego na 2015 r. oddala skargę


UZASADNIENIE

W dniach 22 czerwca - 15 lipca 2016 r. pracownicy Urzędu W. przeprowadzili kontrolę wobec D. K.. Kontrolą objęto okres od dnia 1 stycznia 2011 r. do dnia 31 maja 2016 r.

W dniu 28 czerwca 2016 r. przy udziale D. K. dokonano oględzin nieruchomości oraz zlokalizowanych na nich obiektów budowlanych, położonych w W., będących w posiadaniu D. K. Kontrola wykazała, że D. K. jest współwłaścicielką następujących nieruchomości:

przy ul. [...], działka ew. nr [...] z obrębu [...], kw. nr [...] wraz z J. K., nieruchomość sklasyfikowana jako tereny mieszkaniowe. Na podstawie czynności kontrolnych stwierdzono, że na terenie ww. nieruchomości znajdują się zabudowania mieszkalne i gospodarcze niewykorzystywane do działalności gospodarczej. Z inwentaryzacji budynków stanowiącej załącznik do protokołu kontroli wynika łączna pow. użytkowa dwóch budynków mieszkalnych - 337,69 m2 i dwóch budynków gospodarczych - 63,20 m2.

Kontrolujący ustalili nadto, że co do nieruchomości przy ul. [...] (dz. ew. nr [...]) wydane zostały - w stosunku do D. K. i J. K. - decyzje ustalające wymiar podatku od nieruchomości za lata 2011 – 2016. Do wymiaru przyjęto zaniżone powierzchnie budynków.

przy ul. [...], działki ew. nr [...] z obrębu [...], kw. nr [...], wraz z J. K. i E. S.; nieruchomość sklasyfikowana jest jako inne tereny zabudowane – 2754 m2, drogi – 262 m2. Na podstawie przeprowadzonych oględzin kontrolujący stwierdzili, że na terenie nieruchomości znajduje się myjnia samochodowa oraz stanowisko do tankowania gazu LPG. Większa część terenu działki jest zagospodarowana i wykorzystywana w celu prowadzenia działalności gospodarczej.

Na nieruchomości posadowiony jest budynek niemieszkalny o pow. użytkowej 27,60 m2 oraz budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o łącznej wartości [...] zł (wartość dla okresu 1 stycznia 2011 - 31 maja 2016), tj. ogrodzenie nieruchomości, utwardzenie placu manewrowo-postojowego i ciągu pieszych, przyłącza sieci energetycznej i wodnej, szambo, lampy oświetleniowe, zadaszone stanowisko myjni, zbiornik na deszczówkę, tablice reklamowe, zadaszone stanowisko z dwoma zbiornikami na LPG.

Na podstawie umowy dzierżawy z dnia 15 listopada 2004 r. i aneksu z dnia 6 sierpnia 2007 r. D. K., J. K. i E. S. ("Podatnicy", "Skarżący", "Strona") wydzierżawili osobom fizycznym część gruntu przedmiotowej nieruchomości o pow. 1500 m2 w celu wybudowania i eksploatacji stacji gazu płynnego oraz myjni samochodowej.

Ponadto D. K. wyjaśniła, że budka strażnicza i kontener znajdujące się na nieruchomości nie są na stałe osadzone w gruncie i stanowią własność osób wynajmujących.

Kontrolujący ustalili, że za powyższą nieruchomość płacony był dotychczas wyłącznie podatek rolny.

oznaczonej jako działki ew. nr [...], [...], [...] i [...] z obrębu [...], dla działek ew. nr [...], [...] i [...] – kw. nr [...], dla działki ew. nr [...] – kw. Nr [...] (stan na dzień 28 czerwca 2016 r.). Nieruchomość jest we współwłasności D. K., J. K. i E. S.. Łączna pow. działek wynosi 2677 m2. Na podstawie oględzin stwierdzono, że przedmiotowe działki gruntu stanowią niewykorzystywane tereny zielone. D. K. oświadczyła, że nieruchomość nie jest i nie była zajęta na prowadzenie działalności gospodarczej, nie jest i nie była zabudowana żadnymi budynkami, ani nie znajdują się na niej żadne budowle.

Kontrolujący ustalili, że za powyższą nieruchomość płacony był dotychczas podatek rolny.

Decyzją z dnia [...] lutego 2015 r. Prezydent W. ("Prezydent", "Organ I instancji") ustalił wysokość zobowiązania podatkowego w podatku rolnym za nieruchomość oznaczoną jako działki ew. nr: [...], [...], [...], [...] i [...] na kwotę [...] zł.

Następnie, decyzją z dnia [...] września 2016 r. Prezydent W. uchylił w całości ww. decyzję z dnia [...] lutego 2015 r.

Postanowieniem z dnia [...] listopada 2017 r. Prezydent W. wszczął z urzędu wobec D. K., J. K. i E. S. postępowanie w sprawie ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2015 za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] (dz. ew. nr [...] i [...] z obrębu [...]), ul. [...] (dz. ew. nr [...] z obrębu [...]) i przy ul. [...] (dz. ew. nr [...] z obrębu [...]).

W uzasadnieniu postanowienia organ podatkowy wskazał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. ("Kolegium", "SKO") decyzją z dnia [...] października 2017 r. uchyliło w całości decyzję "pokontrolną" organu pierwszej instancji z dnia [...] listopada 2016 r. i umorzyło postępowanie w sprawie.

Postanowieniem z dnia [...] listopada 2017 r. Prezydent W. wyznaczył stronom, stosownie do art. 200 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613 ze zm., dalej także "Op"), 7-dniowy termin na wypowiedzenie się w zakresie zebranego materiału dowodowego. Postanowienie to zostało doręczone stronom w dniu 1 grudnia 2017 r.

W dniu 5 grudnia 2017 r. D. K. złożyła Informację o gruntach wskazując, iż informacja ta składana jest po raz pierwszy i zgłaszając do opodatkowania podatkiem rolnym nieruchomość przy ul. [...] i przy ul. [...] (działki ew. nr [...], [...], [...] z obrębu [...]). W dniu 5 grudnia 2017 r. D. K. złożyła ponadto korektę Informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych, obowiązującą od dnia 1 stycznia 2017 r., dotyczącą nieruchomości przy ul. [...] (działka ew. Nr [...]), wykazując do opodatkowania grunty pozostałe (niezabudowany plac) o pow. 3016 m2.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2017 r. Prezydent W. ustalił D. K., J. K. i E. S. wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2015 za nieruchomości położone w W. przy ul. [...] (dz. ew. nr [...] i [...] z obr. [...] - winno być - z obrębu [...]), ul. [...] (dz. ew. nr [...] z obr. [...]) i przy ul. [...] (dz. ew. nr [...] z obr. [...]), na kwotę [...] zł.

W uzasadnieniu decyzji organ podatkowy wyjaśnił, że podatnicy są współwłaścicielami nieruchomości wymienionych w sentencji decyzji. Nieruchomości te sklasyfikowane są jako inne tereny zabudowane (Bi), drogi (dr) i jako grunty rolne (RIVA, RIVB, PsIV). Organ przywołał przepisy ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych dotyczące podmiotu i przedmiotu opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Prezydent W. opodatkował przedmiotową decyzją grunty, budynki i budowle zajęte na działalność gospodarczą, grunty pozostałe oraz grunty rolne.

Podatnicy, reprezentowani przez r. pr. S. N., złożyli odwołanie od decyzji z dnia [...] grudnia 2017 r. wnosząc o jej uchylenie w całości i umorzenie postępowania w sprawie.

Odwołujący podnieśli, że zostali pozbawieni możliwości czynnego udziału w postępowaniu, bowiem Organ pierwszej instancji nie wszczął postępowania w sprawie wymiaru podatku na zasadzie art. 165 Op ani nie zawiadomił ich, stosownie do art. 200 Ordynacji podatkowej, o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2019 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. uchyliło zaskarżoną decyzję Prezydenta W. z dnia [...] grudnia 2017 r. w całości i w tym zakresie orzekło co do istoty sprawy w ten sposób, że ustaliło łączne zobowiązanie pieniężne na 2015 rok, za nieruchomości położone w W. przy ul. [...] - działka ew. nr [...] z obrębu [...], przy ul. [...] - działka ew. nr [...] z obrębu [...] i przy ul. [...] - działki ew. nr [...] z obrębu [...], w wysokości [...] zł.

W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że ze znajdującej się w aktach sprawy dokumentacji geodezyjnej oraz z wyjaśnień udzielonych w piśmie z dnia 18 stycznia 2018 r. przez Biuro Geodezji i Katastru Urzędu W. wynika, że według stanu z 2015 roku – D. K., J. K. i E. S. byli współwłaścicielami:

1. nieruchomości przy ul. [...], oznaczonej w 2014 r. jako dawna działka ew. nr [...] z obr. [...] o pow. 1748 m2, sklasyfikowanej jako grunty orne (RIVa 496 m2, RIVb 516 m2) i jako pastwiska trwałe PslV 736 m2 - odnośnie tej działki dokonano zmian (podziału) dopiero w 2015 roku. Grunt przedmiotowej nieruchomości o ogólnej pow. 1748 m2 (pastwiska i grunty orne) podlega opodatkowaniu podatkiem rolnym, według zasad uregulowanych w art. 4 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2017 r., poz. 1892 ze zm.);

2. nieruchomości przy ul. [...] oznaczonej jako działka ew. nr [...] z obr. [...], o pow. 946 m2, sklasyfikowanej jako grunty orne RIVa (170 m2) i RIVb (776 m2), przy czym odnośnie ww. działki nie były dokonywane żadne zmiany w systemie ewidencji gruntów i budynków na przestrzeni lat 2012-2017. Kontrola wykazała, że ww. działka stanowi niewykorzystywane tereny zielone, nie była zajęta na prowadzenie działalności gospodarczej, nie jest i nie była zabudowana żadnymi budynkami ani nie znajdują się na niej żadne budowle, zatem przedmiotowa działka gruntu podlega w całości opodatkowaniu podatkiem rolnym;

3. nieruchomości przy ul. [...], oznaczonej w 2014 r. jako dawna działka ew. nr [...] z obr. [...], o pow. 3016 m2, sklasyfikowanej jako drogi - 262 m2 oraz jako inne tereny zabudowane - 2754 m2, przy czym odnośnie ww. działki nr [...] dokonano zmian dopiero w 2017 r., kiedy na podstawie decyzji Prezydenta W. z dnia [...] października 2017 r. z dawnej działki ew. nr [...] wydzielone zostały działki [...], [...], [...].

Część gruntu nieruchomości przy ul. [...] o pow. 1500 m2 została wydzierżawiona na prowadzenie działalności gospodarczej, zatem w tej części grunt podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości wg podwyższonej stawki [...] zł/m2, pozostały grunt o pow. 1516 m2 podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości wg stawki jak dla gruntów "pozostałych" tj. [...] zł/m2, podatkowi od nieruchomości podlegają nadto budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o łącznej wartości [...] zł (stawka 2% od wartości) oraz budynek niemieszkalny o pow. użytkowej 27,60 m2 również zajęty na działalność gospodarczą (stawka podatku [...] zł/m2).

Stawki podatku od nieruchomości na 2015 rok zostały przyjęte w uchwale Rady W. z dnia 7 listopada 2013 r. (Dz. Urz. Woj. Maz. z dnia 26 listopada 2013 r., poz. 12260 ze zm.).

Następnie SKO wskazało, że biorąc pod uwagę powyższe ustalenia, wysokość podatku od nieruchomości przedstawia się następująco:

budynki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej - 27,60 m2 x [...] zł = [...] zł;

grunt związany z prowadzeniem działalności gospodarczej - 1500 m2 x [...] zł = = [...] zł;

grunty pozostałe - 1516 m2 x [...] zł = [...] zł;

budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o wartości [...] zł x 2% = [...] zł.

Kolegium wskazało, że łącznie wysokość podatku od nieruchomości wynosi [...] zł.

Opodatkowaniu podatkiem rolnym podlega natomiast grunt znajdujący się przy ul. [...] i przy ul. [...] (grunt działek nr [...] i nr [...]) o ogólnej pow. 0,2694 ha x [...] zł, co daje kwotę [...] zł.

W sumie, wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego za opisane wyżej nieruchomości za 2015 rok wynosi po zaokrągleniu do pełnych złotych [...] zł. Mając na uwadze zakaz orzekania na niekorzyść strony odwołującej się, organ odwoławczy obowiązany był ustalić wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego na kwotę [...] zł, tak, jak organ pierwszej instancji w skarżonej decyzji.

Kolegium wskazało ponadto, że organ pierwszej instancji zawiadomił podatników zarówno o wszczęciu postępowania w sprawie ustalenia wymiaru podatku za nieruchomości opisane jak wyżej, jak i o możliwości wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego przed wydaniem decyzji w sprawie. Tym samym zarzut odwołania o naruszeniu przez organ pierwszej instancji przepisów Ordynacji podatkowej regulujących zasady wszczęcia (art. 165 Ordynacji podatkowej) i prowadzenia postępowania (art. 200 Ordynacji podatkowej) nie znajduje potwierdzenia w materiale dowodowym.

Natomiast z wyjaśnień udzielonych przez Biuro Geodezji i Katastru w piśmie z dnia 18 stycznia 2018 r. wynika, że w 2015 roku nie istniała nieruchomość oznaczona jako dziatki ew. nr [...] i [...] z obrębu [...]. Nieruchomość oznaczona w ten sposób powstała po kolejnych podziałach pierwotnej działki ewidencyjnej nr [...] dopiero w 2016 roku. Ponadto, jak wynika z informacji zawartych w piśmie, działki nr [...] i nr [...] z obrębu [...] miały łącznie powierzchnię 1714 m2, natomiast pierwotna działka ew. nr [...] obejmowała obszar o powierzchni 1748 m2. Tym samym utożsamianie - przez organ pierwszej instancji - nieruchomości oznaczonej w systemie ewidencji gruntów jako działka ew. nr [...], z nieruchomością ujawnioną w rejestrze gruntów dopiero w 2016 roku i oznaczoną wówczas jako działki nr [...] i [...] nie znajduje podstaw prawnych.

W związku z powyższym koniecznym było uchylenie przedmiotowej decyzji Prezydenta W. z dnia [...] grudnia 2017 r. w całości.

Pismem z dnia 23 lipca 2019 r. Skarżący złożyli skargę na decyzję SKO z dnia [...] czerwca 2019 r. zaskarżając ją w całości i zarzucając jej naruszenie przepisów postępowania, tj.:

1.art. 247 § 1 pkt 4 Op poprzez wydanie decyzji w sprawie, która została już rozstrzygnięta inną decyzją ostateczną, tj. decyzją Prezydent W. z dnia [...] lutego 2012 r. , co skutkuje jej nieważnością, a jedynie z ostrożności procesowej naruszenie:

2. art. 127 Op poprzez wydanie decyzji reformatoryjnej, która stanowiła pierwszą i jedyną w sprawie decyzję rozstrzygającą sprawę co do istoty, co w rezultacie naruszyło zasadę dwuinstancyjnego postępowania poprzez brak ponownego rozpatrzenia sprawy w jej całokształcie i naruszenie prawa Strony do wszechstronnej i niezależnej oceny jej sytuacji przez organy administracji dwóch instancji,

3. art 165 § 2 i 4 w zw. z art. 123 § 1 Op poprzez ich niezastosowanie, polegające na niewyeliminowaniu wadliwej decyzji z obrotu prawnego pomimo niewydania przez organ podatkowy I instancji postanowienia o wszczęciu postępowania podatkowego i braku jego doręczenia stronom postępowania, co doprowadziło do naruszenia zasady czynnego udziału strony w postępowaniu podatkowym i uniemożliwiło wypowiedzenie się co do zebranych materiałów i dowodów,

4. art. 200 § 1 w zw. z art. 123 § 1 Op poprzez jego niezastosowanie polegające na niewyeliminowaniu wadliwej decyzji z obrotu prawnego pomimo niewyznaczenia przez organ podatkowy siedmiodniowego terminu do wypowiedzenia się przez stronę przed wydaniem decyzji w sprawie zebranego materiału dowodowego, co doprowadziło do naruszenia zasady czynnego udziału strony w postępowaniu podatkowym i uniemożliwiło wypowiedzenie się co do zebranych materiałów i dowodów,

5. przepisu art. 68 § 1 Op poprzez wszczęcie i prowadzenie postępowania po upływie okresu przedawnienia i doręczenie decyzji dotyczącej zobowiązania podatkowego po upływie 3 lat, od końca roku kalendarzowego w którym powstał obowiązek podatkowy;

6. art. 165b Op poprzez wszczęcie z urzędu i prowadzenie postępowania podatkowego przez organ podatkowy w terminie późniejszym niż 6 miesięcy od daty zakończenia kontroli która wykazała nieprawidłowości.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty Strona wniosła na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 2 oraz § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej także Ppsa) w zw. z art. 135 Ppsa o uchylenie decyzji Organu II Instancji i poprzedzającej ją decyzji Organu I instancji w całości i umorzenie postępowania wobec jego bezprzedmiotowości oraz o zasądzenie na rzecz Skarżących kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowanego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu Strona wskazała, że wydana przez organ I instancji decyzja z dnia [...] grudnia 2017 r. stanowi decyzję ustalającą na nowo obowiązek podatkowy w zakresie już rozstrzygniętym przez ostateczną decyzję Prezydenta W. [...] Zdaniem Strony skutkuje to jej bezwzględną nieważnością, bowiem niedopuszczalne jest istnienie w obrocie prawnym dwóch decyzji rozstrzygających ten sam przedmiot.

Z ostrożności procesowej Skarżący wskazali, że decyzja organu II instancji jest pierwszą decyzją i jedyną decyzją rozstrzygającą sprawę co do istoty, co w rezultacie naruszyło zasadę dwuinstancyjnego postępowania.

Ponadto zdaniem Strony, w prowadzonym postępowaniu podatkowym niewątpliwie doszło do naruszenia przez organ podatkowy przepisu art. 123 § 1 Op poprzez niezapewnienie stronom postępowania czynnego udziału w tym postępowaniu. Pierwszą czynnością służącą umożliwieniu stronie czynnego udziału jest zawiadomienie jej o wszczęciu postępowania, czego organ podatkowy w niniejszej sprawie nie uczynił, nie wydając postanowienia o wszczęciu postępowania podatkowego i nie doręczając go Stronie.

Skarżący wskazali, że decyzja podatkowa dotycząca wymiaru podatku od nieruchomości za poprzedni okres nie uzyskała przymiotu decyzji ostatecznej i prawomocnej, bowiem została uchylona. Oznacza to, organ ustalając podatek na kolejny rok podatkowy winien stosować ogólne reguły w zakresie wszczęcia i prowadzenia postępowania podatkowego (wyrok WSA z dnia 18 października 2012 r., sygn. akt I SA/Sz 526/12). W związku z powyższym, zastosowania w niniejszym stanie faktycznym nie znajduje art. 165 § 5 pkt 1) Op, zawierający wyłączenia w zakresie obowiązków organu co do wydania postanowienia o wszczęciu postępowania i jego doręczenia stronom.

Zdaniem Strony, w rozpatrywanej sprawie doszło również do naruszenia przepisu art. 165b Op. Kontrola w zakresie nieruchomości obejmujących nieruchomość położoną przy ul. [...] (dz. ew. nr: [...], [...] obręb [...], ul. [...] (dz. ew. nr: [...] obręb [...]) ul. [...] (działki ew. nr: [...] obręb [...]), dla których Sąd Rejonowy W., [...] Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą o nr [...] odbyła się w dniach 22 czerwca - 15 lipca 2016 r. Natomiast wszczęcie postępowania zakończonego decyzją Prezydenta W. ustalającej wymiar podatku za rok 2015 r. zostało wszczęte 28 listopada 2017 r., co stanowi naruszenie procedury określonej w Ordynacji podatkowej.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej także "p.p.s.a.") uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Wady skutkujące koniecznością uchylenia decyzji lub postanowienia wskazane są w art. 145 § 1 p.p.s.a. W wypadku nieuwzględnienia skargi sąd oddala skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Realizując wyżej określone granice kontroli, Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Stan faktyczny ustalony przez organy obu instancji znajduje potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym. Ustalenia te Sąd w całości podziela, uznając je za niewadliwe.

Przedmiotem skargi jest decyzja Kolegium dotycząca wymiaru podatku od nieruchomości pobieranego w formie łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2015.

Przystępując do oceny legalności zaskarżonej decyzji w pierwszej kolejności wskazać należy, że podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowią przepisy ustawy z 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym oraz ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych.

Zgodnie z przepisami art. 2 ust. 1 i ust. 2 upol, opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają między innymi grunty oraz budynki lub ich części. Podatnikami podatku od nieruchomości, na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 1 i 3 upol, są zaś między innymi osoby fizyczne, będące właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych, a także będące użytkownikami wieczystymi gruntów.

W sytuacji, gdy nieruchomość lub obiekt budowlany stanowi współwłasność lub znajduje się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, to stanowi odrębny przedmiot opodatkowania, a obowiązek podatkowy od nieruchomości lub obiektu budowlanego ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach lub posiadaczach (...) (art. 3 ust. 4).

Podstawę opodatkowania stanowi dla gruntów – powierzchnia, a dla budynków lub ich części - powierzchnia użytkowa, zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 i 2 upol.

W świetle art. 5 ust. 1 upol rada gminy, w drodze uchwały, określa wysokość stawek podatku od nieruchomości. Z art. 6 ust. 1 upol wynika zaś, że obowiązek podatkowy powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstały okoliczności uzasadniające powstanie tego obowiązku.

Z kolei opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają - zgodnie z art. 1 ustawy o podatku rolnym - grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza.

Natomiast podatnikami podatku rolnego, zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy o podatku rolnym, są osoby fizyczne (...) będące:

1) właścicielami gruntów, z zastrzeżeniem ust. 2;

2) posiadaczami samoistnymi gruntów;

3) użytkownikami wieczystymi gruntów (...).

Zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2017, poz. 2101 ze zm.) podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Dane te mają decydujące znaczenie dla wymiaru podatków lokalnych i mają walor dokumentu urzędowego. Danych tych nie może zmieniać organ podatkowy (por. wyrok WSA w Warszawie z 14 stycznia 2015 r., sygn. akt III SA/Wa 2391/14, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 stycznia 2015 r., sygn. akt II FSK 3109/12; wyrok WSA w Gdańsku z 23 kwietnia 2014 r., I SA/Gd 166/14; wyroki dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, adres: http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: "CBOSA").

Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do ustalenia, czy zasadne są zarzuty strony skarżącej dotyczące nieważności zaskarżonej decyzji, naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania, zasady czynnego udziału strony w postępowaniu podatkowym, prowadzenia postępowania po upływie okresu przedawnienia oraz po upływie 6 miesięcy od daty zakończenia kontroli, które wykazała nieprawidłowości (art. 165b Op).

Kontrola zaskarżonej decyzji nie wykazała, aby dotknięta była ona wadami określonymi w art. 145 p.p.s.a. Skarżący nie kwestionowali zresztą samego przedmiotu opodatkowania, powierzchni budynków i gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz gruntów pozostałych, wartości budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, czy prawidłowości zastosowanych stawek podatku, właściwości organu podatkowego, ani statusu wymienionych w decyzjach osób jako podatników podatku od nieruchomości. Nie podważali zatem elementów konstrukcyjnych wymiaru podatku od nieruchomości, a jedynie kwestie proceduralne, które nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 247 § 1 pkt 4 Op należy wskazać, iż przepis ten stanowi, że organ podatkowy stwierdza nieważność decyzji ostatecznej, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Strona powołuje się na decyzję Prezydenta W. z dnia [...] lutego 2012 r.

Aby stwierdzić, że określona decyzja ostateczna dotyczy sprawy już rozstrzygniętej, konieczne jest stwierdzenie, że w momencie wydania tej decyzji w obrocie prawnym pozostaje już, ze skutkiem wiążącym wobec jej adresata i samego wydającego ją organu, inna decyzja ostateczna rozstrzygająca tę samą sprawę. Z taką sytuacją nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie, bowiem decyzja Prezydenta W. z dnia [...] lutego 2015 r. została uchylona decyzją Prezydenta W. z dnia [...] września 2016 r. i wyeliminowana z obrotu prawnego. Powyższe decyduje o tym, że niezasadne jest twierdzenie Skarżących, że w obrocie prawnym istnieją dwie decyzje rozstrzygające ten sam przedmiot. W badanej sprawie Skarżący nie wykazali okoliczności przewidzianej w art. 247 § 1 pkt 4 Op, która uprawniałaby do stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji, a zatem, że objęta jej wnioskiem decyzja ostateczna dotyczyła sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną ostateczną decyzją.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 127 Op poprzez wydanie decyzji reformatoryjnej, Sąd wskazuje, że zgodnie z zasadą dwuinstancyjności (art. 127 O.p.), organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę rozstrzygniętą decyzją organu I instancji. Nie może więc ograniczyć się do kontroli decyzji organu I instancji, ale obowiązany jest ponownie rozstrzygnąć sprawę. Istota administracyjnego toku instancji polega na dwukrotnym rozstrzygnięciu tej samej sprawy, nie zaś na kontroli zasadności argumentów postawionych w stosunku do orzeczenia organu I instancji. Pogląd ten znajduje oparcie w redakcji art. 233 O.p., który przyznaje organowi kompetencje do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, czego następstwem jest utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji bądź uchylenie i zmiana zaskarżonej decyzji.

Obowiązek zastosowania instytucji reformacji i orzeczenia co do istoty sprawy zamiast uchylenia decyzji organu I instancji i przekazywania do ponownego rozpoznania, w sytuacji stwierdzenia jej wadliwości, w świetle powołanego przepisu, istnieje wówczas, gdy dokonujący kontroli instancyjnej organ drugiej instancji nie ma wątpliwości co do stanu faktycznego i nie stwierdził potrzeby dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie (art. 229 O.p.). Z tych powodów odmienna ocena dowodów, przy nie budzącym wątpliwości stanie faktycznym, nie może stanowić podstawy do uwzględnienia zarzutu naruszenia art. 127 O.p., tj. zasady dwuinstancyjności postępowania.

W przedmiotowej sprawie organ odwoławczy wydając decyzję reformatoryjną uwzględnił wyjaśnienia udzielone przez Biuro Geodezji i Katastru w piśmie z dnia 18 stycznia 2018 r., że w 2015 roku nie istniała nieruchomość oznaczona jako dziatki ew. nr [...] i [...] z obrębu [...] o ogólnej pow. 1714 m2. Nieruchomość oznaczona w ten sposób powstała, po kolejnych podziałach pierwotnej działki ewidencyjnej nr [...], dopiero w 2016 roku. Ponadto, jak wynika z informacji zawartych w powyższym piśmie działki nr [...] i nr [...] z obrębu [...] miały łącznie powierzchnię 1714m2, natomiast pierwotna działka ew. nr [...] obejmowała obszar o powierzchni 1748m2. Tym samym, utożsamianie - przez organ pierwszej instancji - nieruchomości, oznaczonej w systemie ewidencji gruntów jako działka ew. nr 65, z nieruchomością ujawnioną w rejestrze gruntów dopiero w 2016 roku i oznaczoną wówczas jako działki nr [...] i [...] - nie znajduje podstaw prawnych. W tej sytuacji – w ocenie Sądu - organ odwoławczy był uprawniony do wydania decyzji reformatoryjnej, o której mowa w art. 233 § 1 punkt 2 lit. a Op. Nie stanowi to naruszenia przepisów postępowania, które miałoby wpływ na wynik sprawy. Tym samym za nieuprawniony należy uznać zarzut naruszenia art. 127 Op.

Niezasadny jest również zarzut naruszenia art 165 § 2 i 4 w zw. z art. 123 § 1 Op oraz art. 200 § 1 w zw. z art. 123 § 1 Op poprzez ich niezastosowanie, polegające na niewyeliminowaniu wadliwej decyzji z obrotu prawnego pomimo niewydania przez organ podatkowy I instancji postanowienia o wszczęciu postępowania podatkowego i braku jego doręczenia stronom postępowania oraz niewyznaczeniu przez organ podatkowy siedmiodniowego terminu do wypowiedzenia się przez stronę przed wydaniem decyzji w sprawie zebranego materiału dowodowego, co doprowadziło do naruszenia zasady czynnego udziału strony w postępowaniu podatkowym i uniemożliwiło wypowiedzenie się co do zebranych materiałów i dowodów. Należy wskazać, że postanowieniem z dnia [...] listopada 2017 r. Prezydent W. wszczął z urzędu wobec Skarżących postępowanie w sprawie ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2015 za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] (dz. ew. nr [...] i [...] z obrębu [...]), ul. [...] (dz. ew. nr [...] z obrębu [...]) i przy ul. [...] (dz. ew. nr [...] z obrębu [...]), a postanowieniem z dnia [...] listopada 2017 r. wyznaczył stronom, stosownie do art. 200 Op, siedmiodniowy termin na wypowiedzenie się w zakresie zebranego materiału dowodowego. Postanowienie to zostało doręczone Skarżącym 1 grudnia 2017 r. Także postanowienia o wszczęciu postępowania zostały doręczone wszystkim Skarżącym (akta sprawy str. 2 – 24). Tym samym, w świetle wyżej podniesionych okoliczności, zarzuty dotyczące naruszenia ww. przepisów są bezpodstawne.

Niezasadny jest również zarzut naruszenia art. 68 § 1 Op, który stanowi, że zobowiązanie podatkowe, o którym mowa w art. 21 § 1 pkt 2, nie powstaje, jeżeli decyzja ustalająca to zobowiązanie została doręczona po upływie 3 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy. Zgodnie z § 2 tego artykułu, jeżeli podatnik: 1) nie złożył deklaracji w terminie przewidzianym w przepisach prawa podatkowego, 2) w złożonej deklaracji nie ujawnił wszystkich danych niezbędnych do ustalenia wysokości zobowiązania, podatkowego, zobowiązanie podatkowe, o którym mowa w § 1, nie powstaje, pod warunkiem, że decyzja ustalająca wysokość tego zobowiązania została doręczona po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy. W rozpatrywanej sprawie znajduje zastosowanie art. 68 § 2 Op. Nie ulega wątpliwości, że podatnik nie złożył w terminie deklaracji na podatek rolny i na podatek od nieruchomości. W dniu 5 grudnia 2017 r. D. K. złożyła informację o gruntach wskazując, iż informacja ta składana jest po raz pierwszy i zgłaszając do opodatkowania podatkiem rolnym nieruchomość przy ul. [...] i przy ul. [...] (działki ew. nr [...], [...], [...] z obrębu [...]). Natomiast decyzja dotycząca przedmiotowego podatku została wydana przez Prezydenta W. [...] grudnia 2017 r. Z tych względów termin przedawnienia łącznego zobowiązania pieniężnego za 2015 r. upłynie z końcem 2020 r., a tym samym nie doszło w niniejszej sprawie do przedawnienia zobowiązania podatkowego Skarżących.

Niezasadny jest także zarzut naruszenia art. 165b Op poprzez wszczęcie z urzędu i prowadzenie postępowania podatkowego przez organ podatkowy w terminie późniejszym niż 6 miesięcy od daty zakończenia kontroli która wykazała nieprawidłowości. Należy wskazać, że po przeprowadzonej przez pracowników Urzędu W. w dniach 22 czerwca - 15 lipca 2016 r., decyzją z dnia 13 września 2016 r. Prezydent W. uchylił w całości ww. decyzję z dnia [...] lutego 2015 r., a następnie w wyniku przeprowadzonej kontroli wydał decyzję z dnia [...] listopada 2016 r., która została uchylona decyzją SKO z dnia [...] października 2017 r. W świetle powyższych okoliczności należy uznać, że Organ I instancji dochował terminów wynikających z art. 165b Op. Późniejsze wszczęcie postępowania postanowieniem z dnia [...] listopada 2017 r. przez Prezydenta W. nie narusza art. 165b Op, bowiem było ono wynikiem uchylenia przez SKO decyzji pokontrolnej z dnia [...] listopada 2016 r.

Nie dopatrując się zatem w zaskarżonej decyzji naruszeń prawa materialnego lub procesowego w stopniu, jaki w myśl art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. obligowałby Sąd do jej uchylenia, Sąd skargę oddalił przy zastosowaniu art. 151 tej ustawy.