Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1086/06
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2007-07-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6016 Ochrona przeciwpożarowa
Hasła tematyczne: Straż pożarna
Skarżony organ: Komendant Państwowej Straży Pożarnej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 188 w związku art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Andrzej Gliniecki Sędziowie Bożena Walentynowicz Tomasz Zbrojewski (spr.) Protokolant Andżelika Borek po rozpoznaniu w dniu 24 lipca 2007 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Opolskiego Wojewódzkiego Komendanta Państwowej Straży Pożarnej w Opolu od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 13 marca 2006 r. sygn. akt II SA/Op 430/05 w sprawie ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej M. w O. na decyzję Opolskiego Wojewódzkiego Komendanta Państwowej Straży Pożarnej w Opolu z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ochrony przeciwpożarowej 1. uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę Spółdzielni Mieszkaniowej M. w O.; 2. zasądza od Spółdzielni Mieszkaniowej M. w O. na rzecz Opolskiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w Opolu kwotę 340 (słownie: trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 13 marca 2006r., sygn. akt II SA/Op 430/05, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu uwzględniając skargę Spółdzielni Mieszkaniowej M. w O. w przedmiocie ochrony przeciwpożarowej uchylił zaskarżoną decyzję Opolskiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w Opolu z dnia [...] nr [...] wraz z poprzedzającą ją decyzją Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w O. z dnia [...] nr [...], określił, że zaskarżona decyzja w całości nie podlega wykonaniu oraz zasądził na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.

W uzasadnieniu tego wyroku podano, że decyzją z dnia [...] komendant Miejski Państwowej Straży Pożarnej w O. nakazał Spółdzielni Mieszkaniowej M. w O. wykonanie do dnia 1 lipca 2007r. odpowiednich dróg pożarowych o utwardzonej nawierzchni umożliwiających dojazd o każdej porze roku pojazdów jednostek ochrony przeciwpożarowej do budynków mieszkalnych usytuowanych w O. przy ul. G. – Administracja Osiedla nr 1, ul. F., ul. H. – Administracja Osiedla nr 2, ul. B., ul. S., ul. O ., ul. D. , ul. B. Administracja Osiedla nr 4 wskazując przy tym, iż drogi te winny spełniać wymagania określone w § 11 ust. 2, ust. 3, ust. 5 pkt 1, 2, 3, ust. 6 i ust. 7 oraz § 12 ust. 2, 3 i 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 czerwca 2003r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych (Dz.U. nr 121, poz. 1139). Podstawą wydania tej decyzji były ustalania wynikające z przeprowadzonych przez funkcjonariuszy z Komendy Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej w O. w dniach 14, 15 i 17 czerwca 2005r. czynności kontrolno – rozpoznawczych w budynkach mieszkalnych należących do Spółdzielni, w trakcie których kontroli poddano istniejące drogi dojazdowe do wymienionych wyżej budynków. Skontrolowane budynki to obiekty o liczbie kondygnacji powyżej 4, co w myśl § 8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. nr 75, poz. 690 ze zm.), kwalifikuje je do grupy budynków średniowysokich (od 4 do 9 kondygnacji) lub wysokich (od 9 do 18 kondygnacji). Na podstawie § 209 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia obiekty te zaliczane są do kategorii zagrożenia ludzi ZŁ IV (budynki mieszkalne). W ocenie organu I instancji, Spółdzielnia, jako właściciel kontrolowanych obiektów, obowiązana jest w myśl art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991r. o ochronie przeciwpożarowej (Dz.U. nr 81, poz. 351 ze zm.) przygotować budynek, obiekt budowlany lub teren do prowadzenia akcji ratowniczej. Konkretyzacja przepisów ustawy w zakresie wymagań jakim powinny odpowiadać drogi pożarowe niezbędne do prowadzenia akcji ratowniczej, zawarta została w powołanym wyżej rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 czerwca 2003r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych. W decyzji tej wskazano na wynikający z § 11 ust. 1 pkt 2 tego rozporządzenia wymóg doprowadzenia drogi pożarowej o utwardzonej nawierzchni, umożliwiającej dojazd, o każdej porze roku pojazdów jednostek ochrony przeciwpożarowej, do średniowysokich i wysokich budynków zakwalifikowanych do kategorii zagrożenia ludzi ZŁ IV, czyli takich jakie objęto kontrolą, a także na możliwość odstępstw od tych wymagań określoną w §11 ust. 5 w sytuacji, gdy każda klatka schodowa ma okno dla ekip ratowniczych, bliższa krawędź drogi pożarowej oddalona jest od ściany budynku o 5-15 metrów a nadto pomiędzy drogą a ścianą budynku nie znajdują się stałe elementy zagospodarowania trenu o wysokości powyżej 3 metrów lub drzewa. Zauważono, iż wymagania zawarte w cytowanym rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 czerwca 2003r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych odnoszą się nie tylko do obiektów budowlanych nowo projektowanych, przebudowywanych oraz tych, których sposób użytkowania ulega zmianie, ale również do obiektów istniejących. W trakcie przeprowadzonych czynność kontrolnych stwierdzono, że istniejące drogi nie odpowiadają wymogom stawianym drogom pożarowym, określonym zarówno w powołanym rozporządzeniu jak i w przepisach regulujących zasady wykonywania dróg pożarowych w czasie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę dla tych budynków (tj. zarządzeniu nr 130 Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 29 czerwca 1966r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego – Dz.Bud. nr 10, poz. 44 oraz rozporządzeniu Ministra Administracji Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki – Dz.U. nr 17, poz. 62). W odniesieniu do poszczególnych obiektów ustalono podstawowe dane obejmujące wielkość kondygnacji, daty wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, rok oddania do użytkowania. Szczegółowo opisano warunki dojazdu pożarowego do poszczególnych obiektów, przez wskazanie braku zapewnia możliwości przejazdu jednostkom ochrony przeciwpożarowej z uwagi na występujące różnicę poziomów, braku wymaganych objazdów pętlicowych lub placu manewrowego, usytuowania każdej z dróg poprzez wskazanie istniejącej odległości a odległości dopuszczalnych obecnie. Wskazano jakiego rodzaju obiekty i drzewa znajdują się pomiędzy drogami pożarowymi a budynkami. Stwierdzono także, iż brak jest w klatkach schodowych kontrolowanych obiektów okien wyznaczonych i przygotowanych dla ekip ratowniczych, o czym w kategoriach odstępstw stanowi przepis § 11 ust. 5 powołanego wyżej rozporządzenia z dnia 16 czerwca 2003r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych.

W odwołaniu od powyższej decyzji Spółdzielnia Mieszkaniowa M. w O. zarzuciła naruszenie wynikającej z art. 2 Konstytucji RP zasady lex retro non agit poprzez zastosowanie do zaistniałego wcześniej stanu faktycznego § 11 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 czerwca 2003r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych, które weszło w życie z dniem 1 lipca 2003r. Zdaniem strony, powołany w decyzji art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o ochronie przeciwpożarowej nie może stanowić podstawy prawnej dla tej decyzji, albowiem dotyczy sposobów ustalania postępowania na wypadek powstania pożaru, klęski żywiołowej lub innego miejscowego zagrożenia, a nie zapewnienia dróg pożarowych. Zagadnienie stosowania norm prawnych do zdarzeń, które miały miejsce przed ich wejściem w życie i z którymi obowiązujące uprzednio prawo nie wiązało skutków prawnych w postaci takich obowiązków, jakie nakłada decyzja wymagałoby rozważenia, czy ich adresatem może być tylko Spółdzielnia, skoro ustawa z dnia 15 grudnia 2000r. o spółdzielniach mieszkaniowych (Dz.U. z 2003r., nr 119, poz. 1116 ze zm.) wyodrębniła: spółdzielcze lokatorskie prawo do lokali mieszkalnych; spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, odrębną własność lokali mieszkalnych lub lokali o innym przeznaczeniu, a także ułamkowego udziału we współwłasności w garażach wielostanowiskowych. Strona podkreśliła przy tym, że zarząd nieruchomościami wspólnymi stanowiącymi współwłasność spółdzielni jest wykonywany przez spółdzielnię, jako zarząd powierzony. Ponadto zaakcentowała, iż decyzja ta dotyczy tej samej kwestii, która była przedmiotem wcześniejszej decyzji Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej oraz decyzji Opolskiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej, uchylonych prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Opolu z dnia 22 marca 2005r., sygn. akt II SA/Wr 1358/03.

Opolski Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w Opolu utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję podkreślając w uzasadnieniu, że obowiązujący do 2003r. § 16 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 15 stycznia 1999r. w sprawie określenia szczegółowych wymagań w zakresie przeciwpożarowego zaopatrzenia wodnego, ratownictwa technicznego, chemicznego, ekologicznego lub medycznego oraz warunków, jakim powinny odpowiadać drogi pożarowe (Dz.U. nr 7, poz. 64) stanowił, iż przepisy rozporządzenia nie mają zastosowania do dróg pożarowych istniejących w dniu wejścia w życie rozporządzenia nie odpowiadających jego przepisom, jeżeli zostały wykonane zgodnie z przepisami obowiązującymi w czasie ich budowy albo jeżeli została wydana decyzja o pozwoleniu na budowę przed jego wejściem w życie. Zdaniem organu odwoławczego, skoro w obecnie obowiązującym rozporządzeniu nie zrobiono wyjątku łagodzącego, określone w nim wymagania odnoszą się także do obiektów istniejących w dniu jego wejścia w życie. Komendant Miejski Państwowej Straży Pożarnej podjął zatem prawidłowe działania, w konsekwencji których nakazał wykonanie lub dostosowanie istniejących, a nie spełniających wymagań dróg pożarowych do obecnie obowiązujących przepisów. Zasada lex retro non agit nie została zatem naruszona. Obowiązek ten wynika również z art. 4. ustawy o ochronie przeciwpożarowej. Drogi pożarowe służą do prowadzenia akcji ratowniczej, a ich wykonanie stanowi przygotowanie terenu do jej prowadzenia, który tak jak budynki stanowi w rozpatrywanym przypadku własność Spółdzielni, pomimo istnienia różnych form własności lokali mieszkalnych. Ponadto Opolski Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w Opolu zwrócił uwagę na treść § 12 ust. 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 czerwca 2003r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych cytując jego treść.

W skardze na powyższą decyzję Spółdzielnia Mieszkaniowa M. w O., wniosła o jej uchylenie z powodu naruszenia zasady praworządności oraz zasady lex retro non agit poprzez zastosowanie § 11 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 czerwca 2003r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych.

W piśmie procesowym z dnia 29 grudnia 2005r., skarżąca podtrzymała stanowisko zawarte w powyższej skardze.

W odpowiedzi na skargę Opolski Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w Opolu wniósł o jej oddalenie, obszernie wywodząc, że wydane w sprawie decyzje nie naruszają prawa, a postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone zgodnie z obowiązującymi zasadami oraz ze wskazaniami Sądu, zawartymi w wyroku z dnia 22 marca 2005r. Pozbawienie zaś dojazdu do wymienionych w decyzji obiektów jest narażeniem mieszkańców na utratę zdrowia lub życia i w takich kategoriach należy postrzegać kwestię konieczności doprowadzenia istniejących dróg do stanu zgodnego z obecnie obowiązującym prawem.

Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu stwierdził, że skargę należy uwzględnić jednakże z powodów innych niż w niej podniesione. Sąd I instancji podzielił stanowisko organów administracji, że w celu zapewnienia bezpieczeństwa życia i zdrowia ludzi na wypadek pożaru, ustawodawca odstąpił od dotychczasowej koncepcji legalizacji rozwiązań zgodnych z przepisami przeciwpożarowymi poprzednio obowiązującymi, która znajdowała odzwierciedlenie w przepisach § 11 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 22 stycznia 1993r. w sprawie szczegółowych zasad przeciwpożarowego zaopatrzenia wodnego, ratownictwa technicznego, chemicznego i ekologicznego oraz warunków, którym powinny odpowiadać drogi pożarowe (Dz.U. nr 8, poz. 42) oraz § 16 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 15 stycznia 1999r. w sprawie określenia szczegółowych wymagań w zakresie przeciwpożarowego zaopatrzenia wodnego, ratownictwa technicznego, chemicznego, ekologicznego lub medycznego oraz warunków, jakim powinny odpowiadać drogi pożarowe (Dz.U. nr 7, poz. 64), co oznacza konieczność dostosowania istniejących dróg pożarowych do stanu zgodnego z przepisami rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 czerwca 2003r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych bez względu na datę wybudowania obiektu. Stwierdził przy tym jednakże, iż powołanie w zaskarżonych decyzjach § 12 ust. 4 tego rozporządzenia miało chyba tylko informacyjny charakter i nie wskazuje, czy przepis ten został w sprawie zastosowany. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, brak jest ustaleń i rozważań w przedmiocie, czy w sprawie nie występuje szczególnie uzasadniony przypadek, gdy spełnienie wymagań dotyczących drogi pożarowej do obiektu budowlanego jest niemożliwe ze względu na lokalne uwarunkowania, i czy dopuszcza się stosowanie rozwiązań zamiennych, uzgodnionych z Opolskim Komendantem Wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej, które zapewnią niepogorszenie warunków ochrony przeciwpożarowej objętych decyzją obiektów. W związku z tym za wadliwe uznał stanowisko organu o dopuszczalności prowadzenia uzgodnień w trybie § 12 ust. 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 czerwca 2003r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych po wydaniu decyzji przez organ I instancji. Zdaniem Sądu I instancji, skoro organy Państwowej Straży Pożarnej zostały wyposażone w uprawnienia niezbędne do egzekwowania obowiązku usuwania stwierdzonych nieprawidłowości w zakresie ochrony przeciwpożarowej w drodze decyzji administracyjnych, to powinny rozpoznać wszelkie aspekty realnego jej wykonania w konkretnych lokalnych uwarunkowaniach, w tym również zwracając uwagę na możliwość zastosowania § 12 ust. 4 tego rozporządzenia. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, organ I instancji właściwie ustalił i wskazał, które i w jakiej części istniejące dojazdy pożarowe nie odpowiadają aktualnym wymogom prawa dotyczącym dróg pożarowych. Nie rozważył natomiast, czy nie zachodzą okoliczności wymienione w § 11 ust. 5 rozporządzenia z powodu niespełnienia warunków wymienionych w tym przepisie, zaś organ odwoławczy utrzymując w mocy decyzję organu I instancji w całości, ograniczył się do polemiki z argumentami odwołania, co nie odpowiada wymogom zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 15 k.p.a.). Następnie wskazując na wynikające z art. 107 k.p.a. elementy formalne decyzji zauważył, że organ odwoławczy powinien zawrzeć w jej uzasadnieniu umotywowaną ocenę stanu faktycznego w świetle obowiązującego prawa oraz wskazać, jaki związek zachodzi między tą oceną a treścią rozstrzygnięcia.

W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku Opolski Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w Opolu, reprezentowany przez pełnomocnika będącego radcą prawnym, wniósł o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Opolu oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Opierając skargę kasacyjną na zarzucie naruszenia przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie § 12 ust. 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 czerwca 2003r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych wywodzono w jej uzasadnieniu, że organy powołały treść tego przepisu, ale tylko w celu poinformowania zobowiązanej Spółdzielni. Podniesiono przy tym, że to kontrolowany ma legitymację czynną do wystąpienia z wnioskiem w razie wystąpienia szczególnie uzasadnionego przypadku powodującego, że spełnienie wymagań dotyczących drogi pożarowej do obiektu jest niemożliwe ze względu na lokalne uwarunkowania i zaproponowania rozwiązań odmiennych uzgodnionych z Opolskim Komendantem Wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej, które zapewnią niepogorszenie warunków obrony przeciwpożarowej objętych decyzją obiektów. Zdaniem autora skargi kasacyjnej, nakładanie na organy Państwowej Straży Pożarnej obowiązku poczynienia w/w ustaleń wykracza poza zakres obowiązków nałożonych na organy administracji, które nie mają możliwości poczynienia ustaleń, co do możliwości Spółdzielni odnośnie spełnienia nałożonych obowiązków, gdyż wymagałoby to specjalistycznej wiedzy z zakresu budownictwa, oceny jej kondycji finansowej oraz planów inwestycyjnych i tylko Spółdzielnia może dokonać oceny swoich możliwości inwestycyjnych na tle nałożonych decyzją obowiązków, a następnie wystąpić z inicjatywą zastosowania rozwiązań odbiegających od nałożonych obowiązków, które spełniałyby wymogi w zakresie ochrony przeciwpożarowej. Zdaniem autora skargi kasacyjnej, nawet jeśli przyjąć, że nakładając na kontrolowanego określone obowiązki organ administracji ma obowiązek ustalenia, czy zachodzą przesłanki do zastosowania odstępstw, to na pewno nie jest w stanie szczegółowo ustalić jakiego rodzaju i typu byłyby to odstępstwa. Zauważył on przy tym, że tryb przyjęty w treści § 12 ust. 4 (rozwiązania uzgodnione) wskazuje na odmienny charakter rozstrzygnięcia od "charakteru administracyjnego", zaś dla zastosowania omawianego przepisu koniecznym staje się najpierw nałożenie określonych obowiązków, a następnie z inicjatywy zobowiązanego, uzgodnienie w drodze negocjacji odstępstw od rozwiązań przyjętych w wydanej wcześniej decyzji administracyjnej. Z tych też względów, w ocenie wnoszącego skargę kasacyjną, powołanie § 12 ust. 4 wskazanego rozporządzenia, jako źródła zobowiązań do poczynienia ustaleń w zakresie możliwości zastosowania odstępstw od nałożonych obowiązków, jako podstawy zarzutu o nie wyjaśnieniu przez organ administracji wszystkich aspektów sprawy stanowi naruszenie przepisów prawa materialnego.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Spółdzielnia Mieszkaniowa M. w O. wniosła o jej oddalenie i zasądzenie na jej rzecz od organu administracji kosztów postępowania według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna jest uzasadniona.

W myśl art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), powoływanej dalej jako p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i z urzędu bierze pod uwagę jedynie nieważność postępowania sądowoadministracyjnego z przyczyn enumeratywnie wskazanych w § 2 tego przepisu, które w rozpoznawanej sprawie nie wystapiły.

Z niespornych ustaleń faktycznych poczynionych w sprawie na podstawie oględzin przeprowadzonych w toku postępowania przed organem I instancji, przedstawionych szczegółowo w uzasadnieniu decyzji tegoż organu, wynika jednoznacznie, że obiekty wymienione w tej decyzji, nie mają zapewnionych odpowiednich dróg dojazdowych pożarowych. Nie są również wyposażone w odpowiednie okna dla ekip ratowniczych, o jakich stanowi przepis § 11 ust. 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 czerwca 2003r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych, w kategoriach odstępstwa od wymagań stawianych drogom pożarowym określonych w § 11 ust. 2 tegoż rozporządzenia. Jedyną kwestią sporną w rozpoznawanej sprawie pozostaje zatem wyłącznie właściwa wykładnia i zastosowanie przepisu § 12 ust. 4 wymienionego rozporządzenia.

Zgodnie z tym przepisem w szczególnie uzasadnionych przypadkach, gdy spełnienie wymagań dotyczących drogi pożarowej do obiektu budowlanego jest niemożliwe ze względu na lokalne uwarunkowania, dopuszcza się stosowanie rozwiązań zamiennych, uzgodnionych z właściwym miejscowo komendantem wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej, które zapewnią niepogorszenie warunków ochrony przeciwpożarowej tego obiektu. Z treści tego przepisu wynika zatem, iż stanowi on jedynie o dopuszczalności stosowania rozwiązań zamiennych zapewniających niepogorszenie warunków ochrony przeciwpożarowej danego obiektu budowlanego wprowadzając wymóg uprzedniego ich uzgodnienia z właściwym miejscowo komendantem wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej. Przy czym sama możliwość zastosowania owych uzgodnionych rozwiązań dotyczy wyłącznie szczególnie uzasadnionych przypadków, gdy spełnienie wymagań dotyczących drogi pożarowej jest niemożliwe, właśnie ze względu na te lokalne uwarunkowania. Wbrew wywodom Sądu I instancji zawartym w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, z treści tego przepisu nie wynika zatem, iż za wadliwe uznać należy stanowisko organów administracji o dopuszczalności prowadzenia uzgodnień w tym trybie po wydaniu decyzji przez organ I instancji. Poza tym rację należy przyznać wnoszącemu skargę kasacyjną, iż legitymacja czynna do wystąpienia z tego rodzaju wnioskiem i zaproponowania rozwiązań zamiennych przysługuje w rozpatrywanej sprawie kontrolowanemu, jako podmiotowi najlepiej zorientowanemu odnośnie swoich możliwości w zakresie realizacji wynikających z przepisów przeciwpożarowych obowiązków oraz zaistniałych w danym stanie faktycznym uwarunkowań lokalnych. Stanowisko takie potwierdza zresztą sama konstrukcja omawianego przepisu, z której wynika, iż adresatem zawartej w nim normy prawnej uprawniającej do zastosowania owych rozwiązań zamiennych niespełniających wymagań dotyczących drogi przeciwpożarowej, a jednocześnie zapewniających niepogorszenie warunków ochrony przeciwpożarowej obiektu, jest bezsprzecznie podmiot, na którym ciąży obowiązek zabezpieczenia określonego obiektu przed zagrożeniem pożarowym, skoro mowa jest w nim o dopuszczalności "stosowania rozwiązań zamiennych, uzgodnionych z właściwym miejscowo komendantem wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej". Zastosowanie omawianego unormowania wymaga uprzedniego stwierdzenia niemożliwości spełnienia wymagań dotyczących drogi pożarowej ze względu na te lokalne uwarunkowania. To zaś wskazuje, iż podmiot zamierzający skorzystać z uprawnienia przewidzianego w tym przepisie powinien aktywnie współdziałać z właściwym organem administracji przy dokonywaniu koniecznych ustaleń faktycznych w tym zakresie. Jak trafnie bowiem zauważono w skardze kasacyjnej, nawet jeśli by przyjąć, iż w takim właśnie wypadku na organie administracji nakładającym na kontrolowanego określone obowiązki ciąży obowiązek ustalenia, czy zachodzą przesłanki do zastosowania odstępstw, nie jest on w stanie szczegółowo ustalić ich rodzaju i typu. Z tych też względów, mając na uwadze niekwestionowane ustalenia faktyczne poczynione w rozpatrywanej sprawie, podzielić należy stanowisko strony wnoszącej skargę kasacyjną, iż przytoczenie treści omawianego unormowania w zakwestionowanej przez Spółdzielnię decyzji miało wyłącznie charakter informujący ją, jako adresata nałożonych nią obowiązków o tym, że istnieje wynikająca z przepisów prawa możliwość zastosowania rozwiązań zamiennych w stosunku do określonych w decyzji, w wypadku, gdyby spełnienie wymagań dotyczących dróg pożarowych przez Spłódzielnię okazało się niemożliwe. Zaznaczyć przy tym jednakże trzeba, że sformułowanie jednoznacznej tezy, iż warunkiem koniecznym poprzedzającym zastosowanie § 12 ust. 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 czerwca 2003r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych jest uprzednie wydanie decyzji nakładającej obowiązki w zakresie ochrony przeciwpożarowej, jest zbyt daleko idące i stanowi zawężającą wykładnię tego przepisu. Nie można bowiem wykluczyć sytuacji, że podmiot na, którym ciąży obowiązek zapewnienia bezpieczeństwa przeciwpożarowego określonego obiektu wcześniej, nim właściwy organ administracji wyda decyzję takiego rodzaju, jak w rozpoznawanej sprawie, sam wystąpi z inicjatywą uzgodnienia rozwiązań zamiennych adekwatnych do istniejącego stanu faktycznego, zapewniających jednocześnie wymogi ochrony przeciwpożarowej.

Z przedstawionych przyczyn za zasadny uznać zatem trzeba sformułowany w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia prawa materialnego.

Wobec nie podniesienia w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia przepisów postępowania, w okolicznościach rozpatrywanej sprawy ma zastosowanie art. 188 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem Naczelny Sąd Administracyjny uprawniony jest do uchylenia zaskarżonego orzeczenia i rozpoznania skargi. Przy czym, w takim wypadku Sąd orzeka na podstawie stanu faktycznego przyjętego w zaskarżonym wyroku. Uchylenie bowiem zaskarżonej decyzji wraz z poprzedzającą ją decyzją Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w Opolu z dnia 26 lipca 2005r., w sytuacji gdy na podstawie stanu faktycznego przyjętego w zaskarżonym wyroku skarga powinna zostać przez Sąd I instancji oddalona wypełnia dyspozycję tego przepisu, gdyż istota rozstrzygnięcia w rozpatrywanej sprawie sprowadza się jedynie do odmiennej wykładni i subsumcji § 12 ust. 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 czerwca 2003r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 188 p.p.s.a. w związku art. 151 p.p.s.a. uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę Spółdzielni Mieszkaniowej M. w O. na decyzję Opolskiego Wojewódzkiego Komendanta Państwowej Straży Pożarnej w Opolu z dnia 16 września 2005r.

Orzeczenie o zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego oparte zostało na podstawie art. 203 pkt 2 w związku z art. 205 § 2 i 3 p.p.s.a. przy zastosowaniu § 2 ust. 1 i 2 w związku z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c i pkt 2 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. nr 163, poz. 1349 ze zm.).