Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 624/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-12-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6195 Funkcjonariusze Straży Pożarnej
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Komendant Państwowej Straży Pożarnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 156 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 36 ust. 1, ust. 3, ust. 4, art. 5 ust. 9 i  art. 53 ust. 2 pkt 2  lit. a
journal: Dz.U. 2013 poz 1340
law: Ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Maciejuk (spr.), Sędziowie WSA Joanna Kube, Andrzej Góraj, Protokolant sekretarz sądowy Marcin Borkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę.


UZASADNIENIE

Komendant Powiatowy Państwowej Straży Pożarnej w [...] decyzją z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...], na podstawie art.32 ust.1 pkt 3, art. 33 oraz art. 36 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2013 r., poz. 1340 ze zm.), § 2 ust.1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 marca 2009 r. w sprawie stanowisk służbowych w jednostkach organizacyjnych Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. Nr 54 poz.448) mianował [...] M. S. (d-ca zastępu) z dniem [...] listopada 2015 r. na stanowisko zastępca dowódcy zmiany w Komendzie Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej w [...]. System pełnienia służby - zmianowy w JRG PSP [...]. Organ wskazał, że na podstawie art. 130 § 4 k.p.a. decyzja podlega wykonaniu przed upływem terminu wniesienia odwołania, gdyż jest zgodna z żądaniem wszystkich stron.

W uzasadnieniu organ wskazał, że [...] M. S. pełni służbę stałą w Państwowej Straży Pożarnej od dnia [...] stycznia 2004 r. Posiada wykształcenie wyższe z tytułem magister, kwalifikacje zawodowe w zawodzie technik pożarnictwa oraz kwalifikacje w zawodzie w zakresie kwalifikacji 1.23 zarządzanie działaniami ratowniczymi. Od dnia [...] maja 2012 r. pełni służbę na stanowisku dowódca zastępu, czym spełnia warunki dotyczące charakteru wykonywania zadań służbowych uwzględnianych na poszczególnych stanowiskach służbowych. 11 -letni staż w służbie, zdobyte doświadczenie, posiadane kwalifikacje zawodowe oraz pozytywna opinia służbowa umożliwiają mianowanie na powyższe stanowisko służbowe, gdyż spełnia wymogi kwalifikacyjne na stanowisko służbowe zastępca dowódcy zmiany określone rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 marca 2009 r. w sprawie stanowisk służbowych w jednostkach organizacyjnych Państwowej Straży Pożarnej. Mianowanie na stanowisko zastępca dowódcy zmiany ma na celu zapewnienie etatowej obsady jednostki ratowniczo- gaśniczej zgodnie z regulaminem organizacyjnym przy jednoczesnym zapewnieniu właściwego toku służby.

[...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej decyzją z dnia [...] grudnia 2017 r., na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 w związku z art. 157

§ 1 i 2 i art. 158 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257), zwanej dalej k.p.a., w związku z art. 11a ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2017 r., poz. 1204 ze zmianami) stwierdził nieważność wymienionej wyżej decyzji

nr [...] Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w [...] z dnia [...] listopada 2015 r.

W uzasadnieniu wskazał, że wszczął z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji w związku z wynikami kontroli przeprowadzonej

w Komendzie Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej w [...]

w toku której stwierdzono wydanie decyzji nr [...] niezgodnie z obowiązującymi przepisami.

W dniu [...] listopada 2017 r. organ wydał postanowienie w przedmiocie przeprowadzenia dowodu z akt kontroli w trybie uproszczonym i sprawozdania z kontroli z dnia [...] września 2017 r. w Komendzie Powiatowej PSP w [...] przeprowadzonej w dniu [...] czerwca 2017 roku oraz pisma Komendanta Głównego PSP z dnia [...] kwietnia 2015 r. znak: [...] oraz postanowienie znak: [...] o odmowie uwzględnienia żądania dowodowego strony zawartego we wniosku z dnia [...] listopada 2017 r. odnośnie zwrócenia się do Komendanta Głównego PSP z zapytaniem - czy stanowisko Komendanta Głównego PSP przedstawione w piśmie rozesłanym do jednostek organizacyjnych PSP w kraju

z dnia [...] kwietnia 2015 r. znak: [...] było aktualne w dniu [...] listopada 2015 roku i zawierało interpretację przepisów dopuszczających mianowanie strażaka PSP na stanowisko zastępcy dowódcy zmiany.

Organ nadzoru wskazał, że zgodnie z art. 36 ust. 4 i 5 ustawy o PSP w brzmieniu obowiązującym do 29 listopada 2015 r., stanowiska oficerskie, z zastrzeżeniem ust. 5, mogli zajmować również strażacy posiadający wykształcenie wyższe o kierunku przydatnym w Państwowej Straży Pożarnej oraz: 1) tytuł zawodowy technika pożarnictwa lub uzyskanie uznania kwalifikacji do wykonywania zawodu technika pożarnictwa w toku postępowania o uznanie, nabytych w państwach członkowskich Unii Europejskiej, w państwach członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronach umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym lub w Konfederacji Szwajcarskiej, kwalifikacji do wykonywania zawodu regulowanego technika pożarnictwa lub 2) ukończone przeszkolenie zawodowe, o którym mowa

w art. 53 ust. 2 pkt 2 lit. a.

Zgodnie z art. 36 ust. 5 stanowiska oficerskie związane z kierowaniem działaniami ratowniczymi mogli zajmować strażacy posiadający wykształcenie wyższe

o kierunku przydatnym w Państwowej Straży Pożarnej, którzy posiadali tytuł zawodowy technika pożarnictwa i ukończyli przeszkolenie zawodowe, o którym mowa w art. 53 ust. 2 pkt 2 lit. a, stanowiącym, że: "Pierwszy stopień oficerski może być nadany strażakowi, który: 2) posiada wykształcenie wyższe, a ponadto: a) odbył przeszkolenie zawodowe w Szkole Głównej Służby Pożarniczej (...)"

Na dzień mianowania na stanowisko zastępca dowódcy zmiany, a więc stanowiska związanego z kierowaniem działaniami ratowniczymi [...] M. S. posiadał kwalifikacje potwierdzone następującymi dokumentami zgromadzonymi w aktach osobowych tj.: 1) świadectwo potwierdzające zdanie egzaminu potwierdzającego kwalifikacje w zawodzie w zakresie kwalifikacji Z.22. Wykonywanie działań ratowniczych, wydane przez Okręgową Komisję Egzaminacyjną w [...] dnia [...] marca 2014 r.; 2) świadectwo potwierdzające zdanie egzaminu potwierdzającego kwalifikacje w zawodzie w zakresie kwalifikacji Z.23. Zarządzanie działaniami ratowniczymi, wydane przez Okręgową Komisję Egzaminacyjną w [...] dnia [...] listopada 2014 r., ; 3) dyplom potwierdzający kwalifikacje zawodowe

w zawodzie Technik pożarnictwa, wydany przez Okręgową Komisję Egzaminacyjną w [...] dnia [...] listopada 2014 r.; 4) dyplom ukończenia Szkoły Wyższej [...] w [...] potwierdzający odbycie studiów na kierunku wychowanie fizyczne i uzyskanie dnia [...] lipca 2005 r. tytułu zawodowego licencjat.

Stanowisko zastępca dowódcy zmiany zgodnie z § 24 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 lutego 2011 r. w sprawie szczegółowych zasad organizacji krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego (Dz.U. z 2011 r. Nr 46 poz. 239 ze zm., obowiązującego od 3 marca 2011 r. do 3 lipca 2017 r.), zakwalifikowane zostało do stanowisk przeznaczonych dla ratowników posiadających kwalifikacje do kierowania działaniem ratowniczym - kierowania interwencyjnego.

[...] M. S. w dniu mianowania nie posiadał, wymaganego dla stanowiska zastępcy dowódcy zmiany, przeszkolenia zawodowego dla kierujących działaniami ratowniczymi.

Stosownie do art. 53 pkt. 2 ust. 2 lit. a strażak mianowany na stanowisko oficerskie związane z kierowaniem działaniami ratowniczymi, a na takie stanowisko został mianowany [...] M. S. powinien ukończyć przeszkolenie zawodowe w Szkole Głównej Służby Pożarniczej. O ile [...] M. S. spełniał wymagania do mianowania przewidziane w art. 36 ust. 4 ustawy o PSP w wersji obowiązującej od dnia 6 października 2015 r. do dnia 29 listopada 2015 r., tj. posiadał tytuł zawodowy technika pożarnictwa oraz wykształcenie wyższe o kierunku przydatnym w Państwowej Straży Pożarnej, a także przewidziane rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20.03.2009 r. w sprawie stanowisk służbowych w jednostkach organizacyjnych Państwowej Straży Pożarnej (Dz.U. Nr 54, poz. 448) - zał. Nr 3, poz. 15 - wymagania odnośnie stażu służby (posiadał staż 11-letni, a wymagany 4-letni), to nie spełniał wymogu przewidzianego w art. 36 ust. 5 niezbędnego do zajmowania stanowiska oficerskiego związanego z kierowaniem działaniami ratowniczymi tj. nie ukończył przeszkolenia zawodowego w Szkole Głównej Służby Pożarniczej (art. 36 ust. 5 w zw. z art. 53 ust. 2 pkt. 2 lit. a). Stanowisko zastępcy dowódcy zmiany jest stanowiskiem oficerskim stosownie do wyżej powołanego rozporządzenia i niewątpliwie jest związane z kierowaniem działaniami ratowniczymi, co wynika z przepisów rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 lutego 2011 r., a także co potwierdza pismo Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...].01.2014 r. znak [...].

Wobec powyższego, Komendant Powiatowy Państwowej Straży Pożarnej w [...] mianował [...] M. S. na stanowisko zastępca dowódcy zmiany niezgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.

Organ przedstawił okoliczności, w jakich nastąpiło mianowanie. Wskazał, że Komendant Powiatowy biorąc pod uwagę również charakter wykonywanych przez wyżej wymienionego strażaka zadań na stanowisku dowódca zastępu oraz interpretacje Komendanta Głównego PSP zawarte w piśmie Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. mianowano [...] M. S. z dniem [...] listopada 2015 roku na stanowisko zastępca dowódcy zmiany.

Odnosząc się do pisma Komendanta Głównego PSP z dnia [...] kwietnia 2015 r. znak: [...] organ stwierdził, iż nie może ono stanowić podstawy prawnej mianowania [...] M. S. na stanowisko zastępca dowódcy zmiany. Dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy bez znaczenia jest stanowisko Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej i jego aktualność, nie stanowi ono obowiązującego prawa, ani też jego wiążącej interpretacji. Żaden bowiem przepis prawa nie uzależnia wydania decyzji w niniejszej sprawie od zajęcia stanowiska przez Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej, wyrażenia opinii lub zgody albo wyrażenia stanowiska w innej formie. Przepis art. 106 k.p.a. nie ma zastosowania w przedmiotowej sprawie.

Organ nadzoru stwierdził, że wprawdzie mianowanie nastąpiło w sytuacji braku w danej jednostce organizacyjnej PSP strażaków spełniających wymagania kwalifikacyjne i bez udziału strony, to jednak nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa. Mianowanie niezgodne z obowiązującymi przepisami należy uznać za rażące, gdyż jest sprzeczne w sposób oczywisty z wyraźnym i nie budzącym wątpliwości przepisem odnośnie wymagań kwalifikacyjnych dla stanowiska "zastępca dowódcy zmiany". Ponadto rodzi ono skutki finansowe w postaci zwiększenia uposażenia zasadniczego funkcjonariusza z grupy 7 na grupę 9. Natomiast wszelkie przepisy rodzące skutki finansowe powinny być interpretowane ściśle.

W orzecznictwie dominuje pogląd, że dochodzi do niego, gdy rozstrzygnięcie sprawy jest w oczywisty sposób sprzeczne z wyraźnym i niebudzącym wątpliwości przepisem (uchwała NSA z 21 kwietnia 2008 r., I OPS 2/08, ONSAiWSA 2008, nr 5, poz. 76). Tak więc cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść decyzji pozostaje

w sprzeczności z niebudzącą wątpliwości treścią przepisu przez proste ich zestawienie ze sobą.

Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2018 r. , po rozpatrzeniu odwołania M. S., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego PSP z dnia [...] grudnia 2017 r.

W uzasadnieniu wskazał na stan faktyczny, jak przedstawiony w decyzji organu I instancji. KGPSP stwierdził, że [...] M. S. posiada wykształcenie wyższe mogące być uznane za przydatne w Państwowej Straży Pożarnej. Posiada tytuł zawodowy technika pożarnictwa. Nie posiada natomiast tytułu inżyniera pożarnictwa ani przeszkolenia zawodowego w Szkole Głównej Służby Pożarniczej. Organ podniósł,

że w załączniku nr 3 do ww. rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 marca 2009 r. przy stanowisku zastępca dowódcy zmiany figuruje symbol 5), co oznacza, że wymagane tu jest posiadanie kwalifikacji, o których mowa w art. 36 ust. 3 lub ust. 4 pkt 1 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej. W ustępie 4 tego przepisu jest zwrot "z zastrzeżeniem ust. 5". Zwrot ten oznacza, że analizując ust. 4 pkt 1 artykułu 36 należy uwzględnić, czyli wziąć pod uwagę, również ust. 5 tego artykułu, który stanowi, że stanowiska oficerskie związane z kierowaniem działaniami ratowniczymi mogą zajmować strażacy posiadający wykształcenie wyższe o kierunku przydatnym w Państwowej Straży Pożarnej, którzy posiadają tytuł zawodowy technika pożarnictwa i ukończyli przeszkolenie zawodowe, o którym mowa w art. 53 ust. 2 pkt 2 lit. a ustawy, czyli odbyli przeszkolenie zawodowe w Szkole Głównej Służby Pożarniczej.

Organ wskazał, że gdyby wolą racjonalnego prawodawcy było wyłączenie cytowanego wyżej zastrzeżenia w odniesieniu do zastępcy dowódcy zmiany, taki zapis musiałby się znaleźć w powyższym rozporządzeniu. Wprowadzenie takiego wyłączenia wymagałoby jednak zmiany treści art. 36 ust. 4 i/lub 5 ustawy o PSP, gdyż przepis niższej rangi (w niniejszym przypadku umiejscowiony w rozporządzeniu) nie może być sprzeczny w przepisem wyższej rangi (ustawy). Strona odwołująca się nie zauważa zwrotu ustawowego brzmiącego "z zastrzeżeniem ust. 5".

Ponadto, w świetle § 24 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych

i Administracji z dnia 18 lutego 2011 r. zastępca dowódcy zmiany jest upoważniony do kierowania interwencyjnego, które stanowi jeden z typów kierowania w czasie działania ratowniczego, co oznacza, że omawiane stanowisko jest związane z działaniami ratowniczymi.

Stanowisko oficerskie zastępcy dowódcy zmiany może zajmować strażak, który posiada tytuł zawodowy inżyniera pożarnictwa (art. 36 ust. 2 ustawy) albo taki, który spełnia jednocześnie trzy przesłanki: wykształcenie wyższe o kierunku przydatnym w Państwowej Straży Pożarnej, posiadanie tytułu technika pożarnictwa i ukończenie przeszkolenia zawodowego w Szkole Głównej Służby Pożarniczej. Warunków tych bezsprzecznie nie spełnia skarżący strażak.

Potwierdzeniem powyższego może być dokument pod nazwą "zakres czynności" [...] M. S. na stanowisku zastępcy zmiany, podpisany przez niego dnia [...] listopada 2015 r., w którym w pkt 1 jest zapisane: "kierowanie jednostkami ochrony przeciwpożarowej działających na określonym terenie podczas działań ratowniczo - gaśniczych".

Jak wynika z przedstawionych wyżej rozważań, [...] M. S. nie posiadał wówczas wymaganych kwalifikacji do mianowania na stanowisko zastępcy dowódcy zmiany, zatem mianowanie go na to stanowisko było niezgodne z przepisami. Istotnym jest również fakt, że nie uzyskał tych kwalifikacji do chwili obecnej. Odnosząc się do powoływanych w decyzji pierwszoinstancyjnej i odwołaniu pism zawierających zdawkowe informacje co do wymogów kwalifikacyjnych organ wskazał, że pozostają one bez znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. W kontekście jednoznaczności przepisów ustawy o PSP, wskazówki interpretacyjne, niebędące źródłem prawa, nie mogą wpływać na ocenę legalności decyzji o mianowaniu. W związku z tym stwierdził, że w pełni uzasadnione jest wycofanie z obiegu prawnego aktu mianowania strażaka na wymienione stanowisko.

Decyzja Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej nr [...] z dnia [...] lutego 2018 r. stała się przedmiotem skargi M. S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych, zarzucił:

- naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.,

- naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na przebieg postępowania,

tj. art. 7, 77 § 1 oraz 80 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie wszechstronnego postępowania dowodowego oraz brak wyczerpującego rozpatrzenia zebranego materiału dowodowego.

W uzasadnieniu skarżący podniósł m.in., że organ II instancji pozostaje w błędzie i w sposób nieodpowiedni interpretuje przepisy obowiązującego prawa. Organ pominął, iż w chwili wydawania decyzji nr [...] obowiązywało rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 marca 2009 r. W załączniku nr 3 widniała tabela, w której znajdowała się pozycja "Rodzaj stanowiska służbowego", a w niej dwie pozycje: "Dowódca zmiany" oraz "Zastępca dowódcy zmiany". Przy tych pozycjach widniały w ówczesnym stanie prawnym dwa symbole "5)" oraz "Z", które oznaczają: "5) Wymagane posiadanie kwalifikacji, o których mowa w art. 36 ust. 3 lub ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej" oraz ,,Z) Zmianowy rozkład czasu służby". Powyższe oznacza zatem, że akt prawa powszechnie obowiązującego jakim

w dniu 18 listopada 2015 r. było cytowane rozporządzenie przewidywał, iż stanowisko "Zastępcy dowódcy zmiany" wymaga posiadania kwalifikacji, o których mowa w art. 36 ust. 4 pkt 1 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej. Decyzja na stronie 3 uzasadnienia wskazuje, że odwołujący posiada świadectwo potwierdzające zdanie egzaminu potwierdzającego kwalifikacje w zawodzie w zakresie kwalifikacji Z.23. Zarządzanie działaniami ratowniczymi, wydane przez Okręgową Komisję Egzaminacyjną w [...] dnia [...] listopada 2014 r., co oznacza, że w zakresie zarządzania (synonim pojęcia kierowanie) działaniami ratowniczymi skarżący również był stosownie przeszkolony.

Argumentacja ta, którą wzmacnia dowód znajdujący się w aktach sprawy w postaci pisma Komendanta Głównego PSP z dnia [...] kwietnia 2015 r. (sygn. [...]), a który to dowód w całości pominęły organy PSP obu instancji rozstrzygając sprawę.

Skarżący zarzucił naruszenie zasady trwałości decyzji i wskazał, że decyzja organu godzi w słuszny interes skarżącego jako strażaka PSP, który od prawie trzech lat poprawnie wykonuje swoje obowiązki służbowe na stanowisku zastępcy dowódcy zmiany.

Przepis rozporządzenia mógł zatem stanowić podstawę do mianowania na stanowisko zastępcy dowódcy zmiany. Skarżący stwierdził, że istnienie w tym samym czasie kilku przepisów prawa powszechnie obowiązującego, które można odmiennie interpretować, stanowi sytuację, która nie kwalifikuje się na stwierdzenie o rażącym naruszeniu prawa.

Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, powołując się na dotychczasowe ustalenia. Wskazał, że przepis jest jasny i oczywisty. W ocenie organu w sprawie zaistniało rażące naruszenie prawa. Nastąpiło naruszenia przepisu niepozostawiającego wątpliwości co do jego bezpośredniego rozumienia. Pozostawało ono w sprzeczności z treścią przepisu, co można było stwierdzić poprzez proste zestawienie ze sobą treści przepisu

i rozstrzygnięcia decyzji. Decyzja z 2015 r. nie wywołała nieodwracalnych skutków prawnych, dlatego stwierdzenie jej nieważności było dopuszczalne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga nie podlegała uwzględnieniu.

W ocenie Sądu, postępowanie przeprowadzone zostało przez organ zgodnie

z wymogami ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.), zwanej dalej k.p.a. Zarzut naruszenia art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. nie jest trafny. Prawidłowo także [...] Komendant Wojewódzki PSP stwierdził, że decyzja Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w [...] z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] wydana została z rażącym naruszeniem art. 36 ust. 4 pkt 1 w zw. z art. 36 ust. 5 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2013 r., poz. 1340 ze zm.). Trafnie Komendant Główny PSP utrzymał decyzję z dnia [...] grudnia 2017 r. w mocy. Zasadnie organy zastosowały tym samym art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Zarzut naruszenia tego przepisu nie jest trafny.

Stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej jest instytucją stanowiącą wyjątek od ogólnej zasady trwałości decyzji, o której mowa w art. 16 k.p.a. Z tego względu może mieć miejsce jedynie w przypadku, gdy decyzja dotknięta jest w sposób niewątpliwy przynajmniej jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Ewentualne zaistnienie wad, o których mowa w tym przepisie ocenia się według stanu faktycznego

i prawnego sprawy, istniejącego w dacie wydania decyzji kwestionowanej w postępowaniu nieważnościowym. Zadaniem organu jest ocena decyzji pod kątem kwalifikowanej niezgodności z prawem obowiązującym w dniu jej wydania.

Zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa.

W odniesieniu do powołanej podstawy należy wskazać, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, iż o rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. decydują trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony, oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze – skutki, które wywołuje decyzja. Oczywistość naruszenia prawa ma miejsce wówczas, gdy istnieje oczywista sprzeczność pomiędzy treścią przepisu a rozstrzygnięciem objętym decyzją (v. wyrok NSA z dnia 28 października 2011 r. sygn. akt I OSK 1888/10, Lex nr 1069632; wyrok NSA z dnia 18 lipca 1994 r. sygn. akt V SA 535/94, ONSA 1995, nr 2, poz. 91; wyrok NSA z dnia 21 października 2010 r. sygn. akt I OSK 28/10, orzeczenia.nsa.gov.pl).

Zgodnie z art. 36 ust. 1 ustawy o PSP, mianowanie lub powołanie strażaka na określone stanowisko służbowe jest uzależnione od posiadanego wykształcenia ogólnego, kwalifikacji pożarniczych oraz stażu służby albo pracy. Stanowiska służbowe w Państwowej Straży Pożarnej dzieli się na oficerskie, aspiranckie, podoficerskie

i szeregowe (art. 36 ust. 2).

Przepis art. 36 ust. 4 pkt 1 ustawy o PSP, który Komendant Powiatowy Państwowej Straży Pożarnej w [...] wskazał w podstawie prawnej decyzji z dnia [...] listopada 2015 r. mianując M. S. na stanowisko zastępca dowódcy zmiany w Komendzie Powiatowej PSP w [...], jest jednoznaczny w swej treści i nie budzi żadnych wątpliwości interpretacyjnych. Przepis ten stanowi, że stanowiska oficerskie, z zastrzeżeniem ust. 5, mogą zajmować również strażacy posiadający wykształcenie wyższe o kierunku przydatnym w Państwowej Straży Pożarnej oraz tytuł zawodowy technika pożarnictwa lub uzyskanie uznania kwalifikacji do wykonywania zawodu technika pożarnictwa w toku postępowania o uznanie, nabytych w państwach członkowskich Unii Europejskiej, w państwach członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronach umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym lub w Konfederacji Szwajcarskiej, kwalifikacji do wykonywania zawodu regulowanego technika pożarnictwa.

Zgodnie zaś z art. 36 ust. 5 powołanej ustawy, stanowiska oficerskie związane z kierowaniem działaniami ratowniczymi mogą zajmować strażacy posiadający wykształcenie wyższe o kierunku przydatnym w Państwowej Straży Pożarnej, którzy posiadają tytuł zawodowy technika pożarnictwa i ukończyli przeszkolenie zawodowe,

o którym mowa w art. 53 ust. 2 pkt 2 lit. a. Przepis art. 53 ust. 2 pkt 2 lit. a ustawy o PSP określający przesłanki nadania pierwszego stopnia oficerskiego, stanowi zaś,

że pierwszy stopień oficerski może być nadany strażakowi, który posiada wykształcenie wyższe, a ponadto odbył przeszkolenie zawodowe w Szkole Głównej Służby Pożarniczej.

Ustawodawca wyraźnie zatem w ustawie o PSP zastrzegł, że stanowisko oficerskie związane z kierowaniem działaniami ratowniczymi mogą zajmować strażacy, którzy poza wymogiem posiadania wykształcenia wyższego o kierunku przydatnym w Państwowej Straży Pożarnej, posiadają tytuł zawodowy technika pożarnictwa

i ukończyli przeszkolenie zawodowe w Szkole Głównej Służby Pożarniczej. Ustawa nie przewiduje odstępstwa od tego wymogu. Odstępstwa od tego wymogu nie przewidują też – wbrew twierdzeniom skarżącego – przepisy rozporządzenia MSWiA z dnia 20 marca 2009 r. w sprawie stanowisk służbowych w jednostkach organizacyjnych Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2009 r., Nr 54, poz. 448), w tym powołany przez skarżącego załącznik nr 3. Przepisy tego rozporządzenia wydane zostały na podstawie art. 36 ust. 9 ustawy o PSP i określają m.in. dodatkowe wymagania kwalifikacyjne na określonych stanowiskach służbowych. Rozporządzenie to nie modyfikuje ustawowych wymogów, jakie muszą być spełnione, aby strażak mógł był mianowany na stanowisko oficerskie związane z kierowaniem działaniami ratowniczymi. Zresztą przypisany w tym rozporządzeniu do stanowiska zastępca dowódcy zmiany znak "5)" oznacza – wymagane posiadanie kwalifikacji, o których mowa w art. 36 ust. 3 lub ust. 4 pkt 1 ustawy o PSP i nie jest w tym zakresie sprzeczny z przepisami ustawy o Państwowej Straży Pożarnej. Przepis art. 36 ust. 4 pkt 1 ustawy o PSP nie tylko nie wyłącza stosowania art. 36 ust. 5 tej ustawy, ale wprost nakazuje jego stosowanie przy mianowaniu na stanowiska oficerskie związane z kierowaniem działaniami ratowniczymi. Okoliczność, że stanowisko zastępcy dowódcy zmiany jest stanowiskiem oficerskim związanym z kierowaniem działaniami ratowniczymi wynika wprost z § 23 w zw. z § 24 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 lutego 2011 r. w sprawie szczegółowych zasad organizacji krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego (Dz. U. z 2011 r. Nr 46, poz. 239).

M. S. w chwili mianowania posiadał wykształcenie wyższe mogące być przydatne w Państwowej Straży Pożarnej oraz posiadał tytuł zawodowy technika pożarnictwa. Wymieniony nie odbył natomiast przeszkolenia zawodowego w Szkole Głównej Służby Pożarniczej. Komendant Powiatowy Państwowej Straży Pożarnej w [...] mianując M. S. na stanowisko zastępcy dowódcy zmiany wskazał w uzasadnieniu, że wymieniony spełnia wymogi określone rozporządzeniem MSWiA z dnia 20 marca 2009 r. Organ pominął jednakże wymogi ustawowe, w tym przypadku wymóg ukończenia przez strażaka przeszkolenia zawodowego w Szkole Głównej Służby Pożarniczej, od którego ustawodawca nie przewidział odstępstwa, czym rażąco naruszył art. 36 ust. 4 pkt 1 w zw. z art. 36 ust. 5 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej. Stanowiska tego nie zmienia treść pisma Komendanta Głównego PSP z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...]. Pismo to nie stanowi źródła prawa powszechnie obowiązującego, nadto wskazuje ono na przepisy ustawowe.

Odnosząc się do treści skargi podkreślenia wymaga, że organy nadzoru

nie kwestionowały w niniejszej sprawie sposobu wykonywania przez M. S. obowiązków na stanowisku zastępca dowódcy zmiany. Przedmiotem postępowania nie była też ocena, czy wymieniony sprawdził się na tym stanowisku. Kwestie te pozostają bez znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Podstawę stwierdzenia przez organ nadzoru nieważności decyzji z dnia [...] listopada 2015 r. stanowiła wyłącznie okoliczność rażącego naruszenia prawa przez Komendanta Powiatowego PSP w [...] w związku z mianowaniem strażaka na stanowisko zastępcy dowódcy zmiany, mimo braku spełnienia ustawowego wymogu odbycia przeszkolenia zawodowego w Szkole Głównej Służby Pożarniczej. Nie miały w tej sprawie przy tym znaczenia okoliczności, w jakich mianowanie nastąpiło, tj. m.in. wskazanie przez Komendanta Powiatowego PSP w [...] w wyjaśnieniach zawartych w aktach kontroli, że "[...] M. S. pełniąc do [...] listopada 2015 roku służbę na stanowisku dowódca zastępu podczas nieobecności w służbie dowódcy zmiany wykonywał zadania w jego zastępstwie. W tym okresie nie było na zmianie służbowej strażaka mającego predyspozycje i zbliżone kwalifikacje umożliwiające przejmowanie tych obowiązków i kierowanie zmianą służbową. (...)". Organ nadzoru rozpatrując niniejszą sprawę zauważył też, że M. S. nie uzyskał wymaganych kwalifikacji do dnia wydania zaskarżonej decyzji nadzorczej.

Mając powyższe na uwadze brak było podstaw do uwzględnienia skargi.

Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), orzekł jak w wyroku.