Postanowienie NSA, sygn. akt II OSK 2964/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2013-12-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6099 Inne o symbolu podstawowym 609
6401 Skargi organów nadzorczych na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Rada Gminy
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 54 par. 3, art. 161 par. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Miładowski, , , po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wojewody Dolnośląskiego od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 11 października 2013 roku, sygn. akt II SA/Wr 364/13 o umorzeniu postępowania sądowego w sprawie ze skargi Wojewody Dolnośląskiego na uchwałę Rady Gminy Mysłakowice z dnia 29 maja 2012 r., nr XXV/143/12 w przedmiocie zatwierdzenia Regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków na terenie gminy Mysłakowice postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 11 października 2013 r., sygn. akt II SA/Wr 364/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu umorzył postępowanie sądowe w sprawie ze skargi Wojewody Dolnośląskiego na uchwałę Rady Gminy Mysłakowice z dnia 29 maja 2012 r., nr XXV/143/12 w przedmiocie zatwierdzenia Regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków na terenie gminy Mysłakowice.

W uzasadnieniu tegoż postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, że postępowanie ze skargi na uchwałę Rady Gminy Mysłakowice nr XXV/143/12 z 29 maja 2012 r. stało się bezprzedmiotowe, gdyż kwestionowana przez organ nadzoru uchwałą została wyeliminowana z obrotu prawnego.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Wojewoda Dolnośląski zaskarżając to postanowienie w całości i zarzucił naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

1. art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 - zwanej dalej p.p.s.a.) poprzez jego zastosowanie, mimo braku istnienia przesłanek do umorzenia postępowania oraz bezpodstawne przyjęcie, iż późniejsze wyeliminowanie zaskarżonej uchwały z obrotu prawnego czyni postępowanie sądowe w przedmiocie stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały bezprzedmiotowym i uzasadnia jego umorzenie;

2. art. 54 § 3 p.p.s.a. poprzez przyjęcie, iż uchylenie zaskarżonej uchwały mieści się w ramach autokontrolnych kompetencji organu, skutkujących uznaniem za bezprzedmiotową skargę o stwierdzenie nieważności uchwały w sytuacji, gdy radzie gminy nie przysługują uprawnienia do stwierdzenia nieważności własnych uchwał.

Wskazując na powyższe zarzuty skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna zasługiwała na uwzględnienie.

Zasadny jest zarzut skargi kasacyjnej naruszenia art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. poprzez uznanie, że postępowanie sądowe w niniejszej sprawie stało się bezprzedmiotowe.

Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie była uchwała Rady Gminy Mysłakowice z dnia 29 maja 2012 r., w przedmiocie zatwierdzenia Regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków na terenie gminy Mysłakowice. Rada Gminy uznając skargę za zasadną podjęła uchwałę o uchyleniu zaskarżonej uchwały. Podnieść jednak należy, że stosownie do treści art. 147 § 1 p.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Sąd pierwszej instancji uznał, że skarga stała się bezprzedmiotowa z uwagi na to, że zaskarżona uchwała została wycofana z obiegu prawnego uchwałą Rady Gminy Mysłakowice z 29 maja 2013 r. nr XXXVIII/233/13 w sprawie regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków. Zwrócić jednak należy uwagę na odmienne skutki uchylenia uchwały przez organ samorządu terytorialnego, od rozpoznania skargi przez sąd administracyjny, który jak wskazano powyżej posiada uprawnienie do stwierdzenia nieważność uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdzenia, że została ona wydane z naruszeniem prawa

Zastosowanie sankcji nieważności aktu prawa miejscowego ma tę konsekwencję, że akt prawa miejscowego jest niezdolny do wywołania skutku prawnego od samego początku.

Zróżnicowanie skutków instytucji stwierdzenia nieważności uchwały od instytucji stwierdzenia niezgodności z prawem, czy uchylenia uchwały ma konsekwencje prawne dla oceny bezprzedmiotowości postępowania sądowoadministracyjnego. Uchylenie uchwały nie czyni bowiem bezprzedmiotowym postępowania sądowego, w którym sąd administracyjny władny jest wobec aktu prawa miejscowego stwierdzić nieważność aktu, co powoduje, że od samego początku uchwalenia nie był zdolny do wywołania skutku prawnego, a zatem do kształtowania uprawnień czy obowiązków. Uchylenie uchwały przerywa skutek prawny z dniem jej uchylenia, pozostawiając w mocy skutki powstałe na podstawie uchylonej uchwały od wejścia jej do obrotu prawnego do dnia jej uchylenia (por. wyrok NSA z dnia 27 maja 2008 r. sygn. akt II OSK 344/08, wyrok NSA z dnia 27 września 2007 r., sygn. akt II OSK 1046/07, LEX nr 384291).

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego orzekającego w niniejszej sprawie, uchylenie uchwały organu jednostki samorządu terytorialnego nie powoduje bezprzedmiotowości postępowania sądowoadministracyjnego wywołanego skargą na tą uchwałę, albowiem Sąd ten posiada uprawnienie do stwierdzenia nieważności takiego aktu, a więc orzeczeniu o jego wadliwości od chwili jego podjęcia (ex tunc). Wówczas uchwałę tą należy potraktować tak jakby nigdy nie została podjęta, co może mieć znaczenie dla czynności prawnych podjętych na podstawie tego aktu.

Również drugi z zarzutów skargi kasacyjnej tj. naruszenia art. 54 § 3 p.p.s.a., zasługiwał na uwzględnienie. Przepis ten przewiduje, że organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy. Warunkiem zastosowania autokontroli przez organ administracji publicznej jest uwzględnienie skargi w całości, co oznacza uznanie za zasadne zarówno zawartych w niej zarzutów, podstawy prawnej, a także wniosków O ile organ nie podziela niektórych zarzutów strony wnoszącej skargę bądź też nie zamierza, ewentualnie nie posiada uprawnień do uwzględnienia w całości wniosków zawartych w skardze, to winien zrezygnować z wydania rozstrzygnięcia w trybie autokontroli i przekazać skargę do rozpoznania sądowi.

Skoro w niniejszej sprawie Wojewoda wniósł skargę na uchwałę Rady Gminy Mysłakowice z dnia 29 maja 2012 r., żądając stwierdzenia nieważności tejże uchwały w całości, to uchylenie przez organ Gminy kwestionowanej uchwały nie może być uznane za uwzględnienie skargi w trybie autokontroli.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylił zaskarżone postanowienie w całości.