Wyrok NSA oz. w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 1736/97
NSA oz. w Gdańsku
Data orzeczenia: 1998-12-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Powołane przepisy: article: par. 31 ust. 3
journal: Dz.U. 1993 nr 39 poz. 176
law: Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 12 maja 1993 r. w sprawie podatku od towarów i usług.
Teza: Faktury przekazane za pośrednictwem faxu mimo, że dokumentują faktycznie dokonane operacje gospodarcze nie mogą stanowić podstawy do dokonania odliczeń wyszczególnionego w nich podatku VAT.

TEZY

Faktury przekazane za pośrednictwem faxu mimo, że dokumentują faktycznie dokonane operacje gospodarcze nie mogą stanowić podstawy do dokonania odliczeń wyszczególnionego w nich podatku VAT.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ skargę Zakładów Obrotu Zbożowymi i Eksportowymi (...) na decyzję Izby Skarbowej w (...) z dnia 22 września 1997 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiąc sierpień 1994 r.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 22 września 1997 r. nr IS. PC-2/82/121 VAT/96/PF Izba Skarbowa w (...) uchyliła decyzję (...) Urzędu Skarbowego w G. z dnia 5 stycznia 1996 r. nr I US-I-I/730/35/96/VAT, określającą zobowiązanie Zakładów Obrotu (...) w G. z tytułu podatku od towarów i usług za sierpień 1994 r. oraz ustalającą sankcję przewidzianą w art. 27 ust. 5 pkt 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./, i określiła wysokość tego zobowiązania na 41 444,50 zł oraz ustaliła sankcję na podstawie art. 27 ust. 5 pkt 2 tej ustawy /w brzmieniu obowiązującym od stycznia 1997 r./ w wysokości 5.502,90 zł. W uzasadnieniu decyzji Izba Skarbowa podała między innymi, że w wyniku działań kontrolnych stwierdzono, iż podatnik w sierpniu 1994 r. zawyżył wysokość podatku naliczonego o podatek wynikający z faktur /szczegółowo opisanych w uzasadnieniu decyzji organu I instancji/, które zostały przesłane za pomocą faksu, mimo że ich faktyczny wpływ za pośrednictwem poczty nastąpił dopiero w miesiącu następnym. Stosownie do przepisów zawartych w art. 19 ust. 3 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym oraz w par. 31 ust. 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 12 maja 1993 r. w sprawie podatku od towarów i usług /Dz.U. nr 39 poz. 176/ podatnik może korzystać z prawa do obniżenia podatku należnego o kwoty podatku naliczonego tylko wówczas, gdy otrzyma oryginał faktury lub faktury korygującej, przy czym przez oryginał należy rozumieć rzecz autentyczną, nie będącą kopią, przeróbką, naśladownictwem /Leksykon PWN, Warszawa 1972, str. 835/. Każdy dokument powielony za pomocą telefaksu, kserokopiarki, maszyny do pisania, choćby zawierał wyraz "oryginał", nie będzie nim, gdyż jest to tylko powielenie pierwowzoru, jego kopia. Skoro zatem opisane faktury wpłynęły do podatnika za pośrednictwem poczty po zakończeniu miesiąca rozliczeniowego, to wyszczególniony z nich podatek mógł stanowić podstawę do obniżenia podatku należnego w rozliczeniach za miesiąc wpływu faktur lub miesiąc następny, lecz nie mógł być rozliczany za miesiąc, w którym faktury te zostały przekazane tylko za pomocą telefaksu. Zaewidencjonowanie w miesiącu rozliczeniowym faktur przesłanych za pomocą telefaksu stanowiło naruszenie przepisów dotyczących prowadzenia ewidencji /art. 27 ust. 4 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym/, w wyniku czego nastąpiło nieprawidłowe sporządzenie deklaracji, w której zawyżono wykazany podatek naliczony. Powyższe okoliczności stanowiły podstawę do ustalenia dodatkowego zobowiązania podatkowego /sankcji/ na podstawie art. 27 ust. 5 pkt 2 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Zakłady Obrotu (...) w G., zarzuciły naruszenie prawa materialnego, to jest art. 19 ust. 3 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, polegające na błędnej jego wykładni przez przyjęcie, że strona skarżąca nie miała prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony w miesiącu wpływu faktur za pomocą faksu, lecz dopiero w miesiącu następnym, w którym nastąpił wpływ faktur za pośrednictwem poczty. W uzasadnieniu skargi podkreślono, że Minister Finansów w przepisach wykonawczych nie określił trybu przesyłania faktur. Stosując zatem zasady wykładni celowościowej, należy przyjąć, iż każda forma przesłania faktury jest prawidłowa, jeżeli faktura ta w sposób nie budzący wątpliwości dokumentuje rzeczywiście dokonaną operacje gospodarczą. Organy podatkowe w ramach prowadzonego postępowania podatkowego nie zakwestionowały faktu dokonania operacji gospodarczych. Skoro więc faktury przesłane faksem dokumentowały rzeczywiste operacje gospodarcze, to strona skarżąca mogła na ich podstawie wyliczyć wynikający z nich podatek naliczony i dokonać stosownego rozliczenia podatku już w miesiącu ich wpływu, nie czekając na wpływ faktur za pośrednictwem poczty. W tej sytuacji, zdaniem strony skarżącej, brak było podstaw do ustalenia, że nastąpiło zawyżenie podatku naliczonego o podatek wynikający z faktur przesłanych za pomocą faksu za miesiąc, w którym nastąpił ich wpływ, a w konsekwencji - nie wystąpiły również przesłanki uzasadniające zastosowanie sankcji przewidzianych w art. 27 ust. 5 pkt 2 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa wniosła o jej oddalenie, wywodząc podobnie jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skargę należało uznać za nieuzasadnioną.

Z okoliczności sprawy wynika, iż spór miedzy stronami w istocie rzeczy sprowadza się do zagadnienia, czy faktury przekazane podatnikowi za pomocą faksu mogą stanowić dla niego podstawę do odliczeń podatku z nich wynikającego, czy też podstawę taką mogą stanowić jedynie oryginały faktur.

Rozstrzygając problem, należy jednoznacznie stwierdzić, że faktury przekazane za pomocą faksu, mimo że dokumentują faktycznie dokonane operacje gospodarcze, nie mogą stanowić podstawy do dokonania odliczeń wyszczególnionych w nich podatku od towarów i usług.

Jedną z cech charakterystycznych przepisów dotyczących podatku od towarów i usług, w porównaniu z podatkami dochodowymi, jest znaczny stopień formalizmu i rygoryzmu. W systemie prawnym dotyczącym podatku od towarów i usług szczególne znaczenie i rolę przypisano prawidłowo sporządzonej fakturze.

Zgodnie z par. 31 ust. 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 12 maja 1993 r. w sprawie podatku od towarów i usług /Dz.U. nr 39 poz. 176 ze zm./ podstawę do obniżenia przez nabywcę kwoty podatku należnego o podatek naliczony stanowi wyłącznie oryginał faktury lub faktury korygującej. Co do zasady znalazło to potwierdzenie w przepisach późniejszych: par. 35 ust. 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 8 grudnia 1994 r. w sprawie wykonania przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym - Dz.U. nr 133 poz. 688/. Literalne brzmienie powyższych przepisów wyłącza możliwość obniżenia przez nabywcę kwoty podatku należnego na podstawie innych dokumentów lub kopii /faktur korygujących/.

Ustalenie przez stronę skarżącą w drodze wykładni celowościowej innego znaczenia tego przepisu w istocie rzeczy byłoby niedopuszczalną próbą rozszerzenia jego zakresu przedmiotowego, i to w sposób oczywiście sprzeczny z istotą podatku od towarów i usług.

Z niespornych okoliczności stanu faktycznego sprawy wynika, że oryginały faktur przekazanych uprzednio za pomocą faksu wpłynęły do strony skarżącej już po upływie miesiąca rozliczeniowego, a zatem stosownie do art. 19 ust. 3 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym mogły stanowić podstawę do odliczeń wynikającego z nich podatku tylko w miesiącu ich wpływu lub w miesiącu następnym. Zasadnie więc i bez naruszenia przepisów prawa materialnego organy podatkowe przyjęły, że strona skarżąca, dokonując odliczeń podatku od towarów i usług tylko na podstawie faktur przekazanych za pomocą faksu, które poprawnie uznano za kopie faktur oryginalnych, w istocie rzeczy dokonała zawyżenia podatku naliczonego, co wywoływało skutek w postaci określenia właściwej wysokości zobowiązania podatkowego i ustalenia sankcji na podstawie art. 27ust. 5 pkt 2 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

Mając powyższe na względzie, wobec braku innych merytorycznych zarzutów co do wysokości tego zobowiązania oraz sankcji, Sąd uznał skargę za nieuzasadnioną i na mocy art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ orzekł jak w sentencji.