Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 250/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2014-08-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 28 ust. 1, 2 i 3
journal: Dz.U. 2013 poz 1442
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Guziński (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia NSA Anna Moskała Sędzia NSA Ryszard Pęk Protokolant specjalista Ewa Bogulak po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 12 sierpnia 2014 r. sprawy ze skargi A. L. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek własnych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Dnia [...].10.2013 r. A. L. (dalej: skarżąca) – działając przez pełnomocnika - złożył wniosek o umorzenie zaległych składek ubezpieczeniowych, powołując się na trudną sytuację materialną i życiową.

W uzasadnieniu wniosku wskazano, że z dniem [...].06.2013 r. skarżąca została wykreślona z rejestru działalności gospodarcze, która niemal od samego początku, zamiast zysków przynosiła jedynie straty. Wskazano, że nie posiada żadnych innych źródeł utrzymania, ani też żadnego majątku ruchomego jak i nieruchomości, a więc zadłużenie wobec Zakładu jest całkowicie nieściągalne. Wskazano, że za umorzeniem zadłużenia przemawia również ważny interes zobowiązanej. Bowiem w przypadku umorzenia zaległości nie utraci tak już wątłej płynności finansowej wobec takich podmiotów jak Gmina w której mieszka oraz wszelkich innych podmiotów do których obowiązana jest wnosić opłaty. Ponadto brak umorzenia spowoduje, że zobowiązana nie będzie dysponować środkami finansowymi pozwalającymi na zapewnienie jej podstawowych potrzeb życiowych.

Po rozpatrzeniu wniosku, Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. decyzją z dnia [...].12.2013 r. (znak: [...]) odmówił umorzenia należności finansowanych przez płatnika na własne ubezpieczenia w okresie od [...]/2012 do [...]/2013, w kwocie [...] zł obejmujące:

- ubezpieczenie społeczne - za okres: [...]/2012-[...]/2013, w łącznej kwocie: [...] zł, w tym: z tytułu składek - [...] zł, z tytułu odsetek Uczonych na dzień wpływu wniosku, tj.: [...].10.2013 r. - [...] zł, z tytułu kosztów upomnienia - [...] zł,

- ubezpieczenie zdrowotne - za okres: [...]/2013-[...]/2013, w łącznej kwocie: [...] zł, w tym: z tytułu składek - [...] zł, z tytułu odsetek liczonych na dzień wpływu wniosku, tj.: [...].10.2013 r. - [...] zł, z tytułu kosztów upomnienia - [...] zł,

- Fundusz Pracy - z tytułu kosztów upomnienia - [...] zł,

Odmówił umorzenia: należności z tytułu odsetek, liczonych na dzień wpływu wniosku, tj.: [...].10.2013 r. powstałych w związku z nieopłaconymi składkami finansowanymi przez ubezpieczonych niebędących płatnikami składek za okres od [...]/2012 do [...]/2013, w kwocie [...] zł; -należności finansowanych przez płatnika na własne ubezpieczenia i należności finansowanych przez płatnika za pracownika w okresie od [...]/2012 do [...]/2013, w kwocie [...] zł, w tym:

- ubezpieczenia społeczne - za okres: [...]/2012-[...]/2013, w łącznej kwocie: [...], w tym: z tytułu składek - [...] zł, -z tytułu odsetek liczonych na dzień wpływu wniosku, tj.: [...].10.2013 r. - [...] zł, z tytułu kosztów upomnienia - [...] zł,

- ubezpieczenie zdrowotne - za okres: [...]/2013-[...]/2013, w łącznej kwocie: [...] w tym: z tytułu składek - [...] zł, z tytułu odsetek liczonych na dzień wpływu wniosku, tj.: [...].10.2013 r. - [...] zł, z tytułu kosztów upomnienia - [...] zł,

- Fundusz Pracy i FGŚP - za okres: [...]/2013-[...]/2013, w łącznej kwocie: [...] zł, w tym: z tytułu składek - [...] zł, z tytułu kosztów upomnienia - [...] zł.

Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem skarżąca złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy w przedmiocie odmowy umorzenia należności finansowanych przez płatnika na własne ubezpieczenie w okresie od [...]/2012 do [...]/2013, należności z tytułu odsetek liczonych na dzień wpływu wniosku, tj.: [...].10.2013 r. powstałych w związku z nieopłaconymi składkami finansowanymi przez ubezpieczonych niebędących płatnikami składek w okresie od [...]/2012 do [...]/2013 r. oraz należności finansowanych przez płatnika na własne ubezpieczenia i należności w okresie od [...]/2012 do [...]/2013.

Skarżąca wskazała - jak we wniosku - że nie prowadzi działalności gospodarczej, która zamiast zysków przynosiła jedynie straty, że nie posiada żadnych innych źródeł utrzymania, ani też żadnego majątku, że w wypadku umorzenia zalęgłości nie utraci tak już wątłej płynności finansowej wobec innych podmiotów do których obowiązana jest wnosić opłaty, że w sytuacji braku umorzenia nie będzie dysponować środkami finansowymi pozwalającymi na zapewnienie jej podstawowych potrzeb życiowych.

Rozpatrując ponownie sprawę, zaskarżoną decyzją dnia [...] lutego 2014 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy decyzję z dnia [...]grudnia 2013 r.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, że skarżąca prowadziła działalność gospodarczą w okresie od [...].10.2012 r. do [...].06.2013 r. Wykreślenie wpisu z ewidencji działalności gospodarczej oraz wyrejestrowanie płatnika z ZUS nastąpiło z dniem [...].06.2013 r. Z tego tytułu zalega z opłatą składek na ubezpieczenia własne oraz na ubezpieczenia z tytułu zatrudnionych pracowników w okresie od [...]/2012 do [...]/2013, w kwocie [...] zł należności głównej plus odsetki w wysokości [...] zł liczone na dzień wpływu wniosku o umorzenie, tj.: [...].10.2013 r. oraz koszty upomnienia w kwocie [...] zł.

W zakresie do składek finansowanych przez ubezpieczonych niebędących płatnikami składek w okresie od [...]/2012 do [...]/2013, w wysokości [...] zł Zakład, odrębną decyzją umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe.

Wskazano, że z uwagi na powyższe, przedmiotem rozpatrywanego wniosku są należności:

- z tytułu nieopłaconych składek na własne ubezpieczenia w okresie od [...]/2012 do [...]/2013, w kwocie [...] zł należności głównej plus odsetki liczone na dzień wpływu wniosku o umorzenie, tj.: [...].10.2013 r. w wysokości [...] zł oraz kosztów upomnienia w kwocie [...] zł,

- z tytułu składek na ubezpieczenia opłacane przez płatnika za pracownika za okres od [...]/2012 do [...]/2013, w wysokości [...] zł należności głównej plus odsetki liczone na dzień wpływu wniosku o umorzenie, tj.: [...].10.2013 r. w wysokości [...] zł,

- z tytułu odsetek powstałych w związku z nieopłaconymi składkami finansowanymi przez ubezpieczonych niebędących płatnikami składek w okresie od [...]/2012 do [...]/2013, w kwocie [...] zł (odsetki liczone na dzień wpływu wniosku o umorzenie, tj.: [...].10.2013 r.).

Wskazano, że przedmiotowe należności objęte zostały administracyjnym postępowaniem egzekucyjnym prowadzonym przez Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w L.

W uzasadnieniu podniesiono, że z uzyskanych informacji i przedłożonej dokumentacji wynika, że skarżąca (lat [...]) nie prowadzi działalności gospodarczej, nie pracuje, nie pobiera zasiłku dla bezrobotnych, nie posiada również uprawnień do świadczeń emerytalno-rentowych wypłacanych z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Jest osobą rozwiedzioną, ma [...] dorosłe córki, które w dalszym ciągu się uczą. Nie otrzymuje od byłego męża alimentów ani na utrzymanie dzieci, ani na utrzymanie samej siebie. Wraz z córkami mieszka u swojej matki, której jedyne źródło utrzymania stanowi bardzo niska emerytura. W oświadczeniu o stanie rodzinnym i majątkowym oraz sytuacji materialnej, skarżąca nie wykazała wartościowych ruchomości oraz nieruchomości. Jako inne prawa majątkowe wskazała środki pieniężne w kwocie [...] zł zgromadzone na rachunku bankowym w [...] S.A. Nie wykazała zobowiązań wobec banków oraz innych instytucji. W pozycji obrazującej stałe wydatki związane z utrzymaniem, z tytułu miesięcznych opłat za czynsz, energię, gaz i typ, wskazała, że wydatki te jej nie dotyczą.

Dalej w uzasadnieniu podniesiono, że w myśl art. 28 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. 2013 r., poz. 1442 ze zm.), należności z tytułu składek mogą być umarzane w wypadku ich całkowitej nieściągalności. Natomiast całkowita nieściągalność w rozumieniu ustawodawcy zachodzi, gdy (art. 28 ust. 3 cytowanej ustawy):

1. Dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie. Zdaniem organu w przedmiotowej sprawie przesłanka ta nie ma zastosowania.

2. Sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt. 1 Ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U. z 2012 r. poz. 1112 ze zm.). Zobowiązana nie występowała z wnioskiem o ogłoszenie upadłości, tak więc, zdaniem organu, ta przesłanka także nie zachodzi.

3. Nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów Ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.). Wskazano, że przeprowadzone postępowanie wyjaśniające nie daje podstaw do stwierdzenia, iż zaprzestanie prowadzenia działalności ma miejsce przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności.

Podniesiono w tym zakresie, że brak majątku, przy jednoczesnym zaprzestaniu prowadzenia działalności, jest sytuacją, która daje podstawę do umorzenia, lecz dopiero wtedy, gdy ma charakter trwały. Oznacza to, że nie chodzi o brak środków finansowych na zapłatę zaległości w danym momencie, lecz o utrwalony stan wykluczający możliwości uzyskiwania dochodów. W ocenie organu obecna sytuacja materialna wnioskodawczym nie ma charakteru trwałego i w każdej chwili może ulec zmianie. Zobowiązana nie przedłożyła orzeczenia lekarskiego, z którego wynikałoby, że jest osobą niezdolną do pracy lub niepełnosprawną w stopniu uniemożliwiającym jej podjęcie. Tym samym posiada możliwości uzyskiwania dochodu, dającego szanse na spłatę przedmiotowych należności.

|Wskazano, że postępowanie egzekucyjne wobec zobowiązanej prowadzi Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w L., natomiast postępowanie egzekucyjne, które nadal jest w toku, wyklucza zaistnienie przesłanki całkowitej nieściągalności należności z tytułu składek. Dopóki postępowanie to jest w toku, nie można stwierdzić bezskuteczności egzekucji. Dopiero po zakończeniu postępowania egzekucyjnego będzie można stwierdzić czy faktycznie brak jest majątku pozwalającego na spłatę dochodzonych przez ZUS należności z tytułu nieopłaconych składek.

Ponadto organ wskazał, że decyzja w zakresie umorzenia zaległych składek ma charakter uznaniowy, co oznacza, że rozstrzygniecie w tym zakresie należy do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, który może - na warunkach określonych tym przepisem - umarzać należności składkowe. Decyzja w zakresie spraw dotyczących umorzenia należności przysługuje każdorazowo organowi rentowemu, który w przypadku stwierdzenia całkowitej nieściągalności składek zachodzącej w przypadkach wymienionych w art. 28 ust. 3 tejże ustawy, może, ale nie ma obowiązku umorzyć zaległości. Umorzenie bowiem jest wyrazem definitywnej rezygnacji z możliwości wyegzekwowania należności z tytułu nieopłaconych składek od podmiotów zobowiązanych do ich uregulowania. Dlatego podjęcie decyzji o umorzeniu należności przed wyczerpaniem wszystkich możliwości ich wyegzekwowania byłoby sprzeczne z interesem publicznym i krzywdzące dla innych płatników, którzy mimo trudności finansowych prawidłowo wywiązują się ze swoich zobowiązań wynikających z ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

W związku z powyższym, jeżeli właściwy organ dostrzega jakiekolwiek możliwości wyegzekwowania zaległych składek, co ma miejsce w przedmiotowej sprawie, brak zatem - zdaniem organu - podstaw do uznania za spełnioną przesłankę o której mowa powyżej.

4. Nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym. W sprawie ta przesłanka także nie zachodzi;

4a. Wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym. Także, zdaniem organu, ta przesłanka nie zachodzi - koszty upomnienia wynoszą [...] zł;

5. Naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję. Zarówno naczelnik urzędu skarbowego, jak i komornik sądowy nie stwierdził braku majątku, z którego można prowadzić egzekucję. Wobec powyższego, zdaniem organu, przesłanka wymieniona w pkt. 5 nie zachodzi,

6. Jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne. Ocena odnośnie braku możliwości prowadzenia skutecznej egzekucji, czy też wystąpienia trwałej nieściągalności, należy wyłącznie do organu prowadzącego postępowanie egzekucyjne. Zważywszy na fakt, iż Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych prowadzi postępowanie egzekucyjne, dlatego przesłanka ta nie zachodzi.

Następnie podniesiono w uzasadnieniu, że według przepisu art. 28 ust. 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne ubezpieczonych będących jednocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia, mogą być umorzone, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności, jeżeli przemawia za tym ważny interes osoby zobowiązanej do ich opłacania. Szczegółowe zasady umarzania należności z tytułu składek określone zostały rozporządzeniem Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365).

Zgodnie z tym rozporządzeniem, Zakład ma prawo umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że nie jest w stanie opłacić tych należności, w szczególności w przypadku:

1. Gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych.

Wskazano w tym zakresie w uzasadnieniu, że ustalony stan faktyczny nie daje podstawy do przyjęcia, że ta przesłanka została spełniona. ZUS dokonuje bowiem oceny konkretnej sytuacji przy uwzględnieniu jej całokształtu oraz innych, istotnych dla sprawy, w tym także pozaprawnych przesłanek. Na organie orzekającym w sprawie ciąży obowiązek oceny sytuacji finansowej, majątkowej i bytowej, w jakiej płatnik znajduje się w momencie rozpatrywania wniosku, oraz obowiązek uwzględnienia jego perspektyw na przyszłość i prognozowanej sytuacji materialno-bytowej. Natomiast w przypadku skarżącej nie można z całą pewnością stwierdzić, że brak jest jakichkolwiek perspektyw na przystąpienie do spłaty zadłużenia.

Obecna sytuacja materialna zobowiązanej jest niewątpliwie trudna, główną przyczyną tej sytuacji jest fakt pozostawania bez pracy. Niemniej zobowiązana jest w okresie aktywności zawodowej i nie posiada orzeczenia o niezdolności do pracy. Od [...].01.2014 r. zarejestrowana jest w Powiatowym Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku. Za osobę bezrobotną, zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt. 2 Ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2013 r., poz. 674 ze zm.), uważa się osobę, niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie albo innej pracy zarobkowej, albo jeżeli jest osobą niepełnosprawną, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia co najmniej w połowie tego wymiaru czasu pracy. Rejestracja w urzędzie pracy nie oznacza oczywiście zagwarantowania znalezienia odpowiedniego zatrudnienia, umożliwia jednak korzystanie ze szkoleń i z innych form aktywizacji zawodowej, co zwiększa szanse jego uzyskania.

Podniesiono w uzasadnieniu, że przedmiotowe zadłużenie powstało w okresie prowadzenia działalności gospodarczej. Natomiast osoba prowadząca działalność gospodarczą powinna tak kształtować strukturę swoich wydatków, aby należności z tytułu składek były regulowane na bieżąco, mimo charakterystycznych (dla każdej działalności gospodarczej) wahań koniunktury. Na każdym etapie prowadzenia działalności przedsiębiorca powinien oceniać celowość jej kontynuacji, a także skutki niewywiązywania się z obowiązku opłacania składek. Z prowadzeniem działalności gospodarczej związanych jest bowiem wiele obowiązków natury prawnej i finansowej, przy czym jednym z podstawowych obowiązków jest powinność terminowego płacenia składek. Płatnik powinien prowadzić bieg swoich spraw w taki sposób, aby wywiązać się z tego obowiązku, natomiast związane z prowadzeniem działalności ryzyko gospodarcze obciąża wyłącznie osobę prowadzącą działalność gospodarczą. Trudności w prowadzeniu działalności gospodarczej, zarówno ze względu na liczną konkurencję jak i wysokość uzyskiwanego dochodu, nie mogą stanowić podstawy do umorzenia zobowiązań wobec ZUS. Prowadzenie działalności gospodarczej w ograniczonym zakresie i osiąganie niskich dochodów nie może skutkować zaniechaniem płacenia składek, gdyż stanowiłoby to naruszenie zasady równości uczestników obrotu gospodarczego.

Wskazano w uzasadnieniu, że skarżąca w oświadczeniu o stanie rodzinnym i majątkowym nie wykazała jakichkolwiek zobowiązań na rzecz innych wierzycieli. Niemniej jednak, w przypadku gdy takowe istniały, należy wskazać, że posiadanie zobowiązań cywilnoprawnych, a w konsekwencji konieczność ich spłaty, nie może i nie stanowi przesłanki do umorzenia zobowiązań publicznoprawnych, jakimi są należności z tytułu składek. Ponadto, według załączonego oświadczenia, zobowiązana zamieszkując u matki nie ponosi stałych wydatków związanych z utrzymaniem mieszkania. Podniesiono, że pomimo trudnej sytuacji materialnej - brak źródła dochodu - skarżąca nie korzysta ze wsparcia instytucji powołanych do niesienia pomocy w takich sytuacjach, Niewątpliwie niekorzystania przez zobowiązaną ze środków z pomocy społecznej przemawia za uznaniem, że jest ona w stanie sama, czy przy pomocy rodziny, ponosić ciężar swojego utrzymania.

Mając powyżej na względzie Zakład uznał, że skarżąca nie wykazała i nie udowodniła, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić przedmiotowych należności bez pozbawienia siebie i rodziny możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych, co oznacza brak podstaw do uznania za spełnioną przesłankę określoną w pkt. 1 § 3 rozporządzenia.

2. Poniesienia strat w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności. W przedmiotowej sprawie brak jest takich okoliczności.

3. Przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. Wskazano w tym zakresie, że skarżąca nie wykazała konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. Wskazano, że Zakład nie kwestionuje, iż wnioskodawczyni posiada problemy zdrowotne wymagające stałej opieki lekarskiej. Niemniej jednak, ponieważ zobowiązana nie przedłożyła orzeczenia lekarskiego, stwierdzającego trwałą i całkowitą niezdolność do pracy spowodowaną przewlekłą chorobą, nie można uznać, iż stan zdrowia, na który się powołuje, pozbawia zobowiązaną możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

W zakończeniu uzasadnieniu wskazano, że każda zmiana okoliczności faktycznych, w szczególności sytuacji majątkowej, rodzinnej łub zdrowotnej osoby zobowiązanej, może być zawsze podstawą do ponownego wystąpienia z wnioskiem o umorzenie zaległości lub z wnioskiem o rozłożenie należności na raty, bowiem odmowa ich umorzenia nie stwarza sytuacji powagi rzeczy osądzonej i zobowiązany do uiszczenia zaległości może występować o jej umorzenie tak długo, jak długo zaległość ta istnieje zwłaszcza, jeśli jego sytuacja ulegnie pogorszeniu.

Ponadto podkreślono, że decyzja w zakresie umorzenia zaległych składek ma charakter uznaniowy, co oznacza, że rozstrzygnięcie to zależy od indywidualnych okoliczności sprawy ocenianych przez pryzmat warunków koniecznych do umorzenia, przy czym Zakład musi również uwzględniać stan finansów ubezpieczeń społecznych. Dysponując środkami finansowymi z budżetu państwa, ZUS powinien postępować z największą ostrożnością, ważąc z jednej strony interes ubezpieczeń społecznych, a z drugiej strony ważny interes zobowiązanego.

Jednocześnie Zakład poinformował, że zgodnie z treścią art. 23 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, od nieopłaconych składek należne są od płatnika składek odsetki za zwłokę, na zasadach i w wysokości określonych w ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa.

Skarżąca – reprezentowana przez pełnomocnika - zaskarżyła przedmiotową decyzję w całości do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając jej:

- naruszenie przepisów postępowania art. 75 kpa, art. 77 kpa, art. 80 kpa, poprzez nie zbadanie w sposób wyczerpujący całości przedmiotowej sprawy,

- naruszenie art. 107 kpa, poprzez nie wskazanie w uzasadnieniu decyzji faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn z powodu, których innym dowodom odmówił wiarygodności.

- naruszenie prawa materialnego, a w szczególności art. 83 ust. 1 oraz art. 28 ust. 3a oraz art. 32 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

W uzasadnieniu podniesiono, że skarżąca nie prowadzi działalności gospodarcze, nie posiada żadnych innych źródeł utrzymania, ani też żadnego majątku ruchomego w tym również i nieruchomości, przez co jej dług wobec ZUS jest całkowicie nieściągalny. Wskazano w uzasadnieniu, że za umorzeniem niniejszego zadłużenia skarżącej przemawia również ważny interes osoby zobowiązanej, którym w przedmiotowej sprawie jest umorzenie w całości zaległości w płatności składek ZUS jako rozwijanie zasad dobra wspólnego, gdyż w przypadku umorzenia skarżąca nie utraci i tak już wątłej płynności finansowej wobec takich podmiotów których obowiązana jest wnosi opłaty. Ponadto zapłata przez skarżącą zaległości z tytułu składek ZUS wraz z odsetkami niewątpliwie spowoduje, iż nie będzie dysponować środkami finansowymi pozwalającymi na zapewnienie jej podstawowych potrzeb życiowych. Natomiast skarżąca jest osobą rozwiedzioną, ma [...] dorosłe córki, które w dalszym ciągu się uczą. Nie otrzymuje od byłego męża alimentów ani na utrzymanie córek, ani tym bardziej na utrzymanie samej siebie. Wnioskodawczym wraz z córkami mieszka u swojej matki, której jedyne źródło utrzymania stanowi bardzo niska emerytura.

Dodatkowo za umorzeniem zaległości przemawia choroba skarżącej uniemożliwiająca pozyskiwanie dochodów niezbędnych do podjęcia spłaty zadłużenia, która został potwierdzona orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności z dnia [...] lutego 2014 r. wydanym przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w L., a które nie zostało przez ZUS rozpatrzone przed wydaniem zaskarżonej decyzji z dnia [...] lutego 2014 r.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoją dotychczasową argumentację.

Wskazano dodatkowo, że ciężar udowodnienia sytuacji uniemożliwiającej spłatę należności spoczywa na skarżącej, zaś tylko ocena przedstawionych okoliczności należy do organu. Natomiast z oceny całości zebranego materiału dowodowego wynika, iż skarżąca nie wykazała i nie udowodniła, że ze względu na stan majątkowy, nie jest w stanie opłacić należności z tytułu składek bez pozbawienia siebie możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Obecna sytuacja materialna skarżącej jest trudna. Główną przyczyną tej sytuacji jest fakt pozostawania skarżącej bez pracy, niemniej skarżąca jest w okresie aktywności zawodowej i na dzień składania wniosku i wydania zaskarżonej decyzji nie posiada orzeczenia o niezdolności do pracy. Od [...].01.2014 r. zarejestrowana jest w Powiatowym Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku.

Podniesiono, że w dniu [...].02.2014 r. wpłynęło orzeczenie skarżącej o stopniu niepełnosprawności z dnia [...].02.2014 r. W związku z tym organ pismem z dnia [...].03.2014 r. poinformowano skarżącą, że postępowanie wyjaśniające prowadzone w przedmiotowej sprawy zostało zakończone decyzją z dnia [...].02.2014 r. Natomiast wniosek o umorzenie należności może być przez stronę ponawiany i każdorazowo podlega ocenie Zakładu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a.").

Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno decyzji administracyjnej uchybiającej prawu materialnemu, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" p.p.s.a.), jak też rozstrzygnięcia dotkniętego wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. "b"), a także wydanego bez zachowania reguł postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. "c").

Uwzględniając przytoczone zasady oceny dokonywanej przez sądy administracyjne, należy stwierdzić, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] lutego 2014 r. w przedmiocie należności: z tytułu nieopłaconych składek na własne ubezpieczenia w okresie od [...]/2012 do [...]/2013, w kwocie [...] zł należności głównej plus odsetki liczone na dzień wpływu wniosku o umorzenie, tj.: [...].10.2013 r. w wysokości [...] zł oraz kosztów upomnienia w kwocie [...] zł; z tytułu składek na ubezpieczenia opłacane przez płatnika za pracownika za okres od [...]/2012 do [...]/2013, w wysokości [...] zł należności głównej plus odsetki liczone na dzień wpływu wniosku o umorzenie, tj.: [...].10.2013 r. w wysokości [...] zł; z tytułu odsetek powstałych w związku z nieopłaconymi składkami finansowanymi przez ubezpieczonych niebędących płatnikami składek w okresie od [...]/2012 do [...]/2013, w kwocie [...] zł (odsetki liczone na dzień wpływu wniosku o umorzenie, tj.: [...].10.2013 r.).

Jak zasadnie wskazał ZUS instytucja umorzenia jest określona w przepisach art. 28 ust. 1, 2 i 3 oraz ust. 3a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. 2013 r., poz. 1442, dalej w skrócie: "u.s.u.s."), Na wstępie rozważań należy wskazać, że decyzja w sprawie ulg w spłacie zalęgłości z tytułu składek ubezpieczeniowych pozostaje w sferze tzw. uznania administracyjnego. Redakcja przepisu art. 28 ust. 1 u.s.u.s. w brzmieniu: "Należności z tytułu składek mogą być umarzane (...)", daje Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych swobodę w podejmowaniu takich uznaniowych rozstrzygnięć, a ograniczają ją jedynie materialnoprawne dyrektywy wynikające z norm art. 28 ust. 2 – 4 oraz wydanego na podstawie ustawowej delegacji rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365). Wskazać trzeba, że sądowa kontrola legalności decyzji wydanych w ramach uznania administracyjnego sprowadza się do zbadania, czy wydanie decyzji zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem wyjaśniającym, czy Zakład Ubezpieczeń Społecznych prawidłowo zebrał materiał dowodowy i rozważył wszystkie okoliczności, mogące mieć wpływ na wybór możliwości rozstrzygnięcia w zakresie udzielenia bądź odmowy udzielenia ulgi. Sąd nie ocenia natomiast wydanej decyzji z punktu widzenia jej słuszności.

W świetle, ukształtowanej w doktrynie i zaakceptowanej w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, koncepcji interpretacji przepisów zbudowanych na zasadzie uznania administracyjnego, zawierających w swojej treści kierunkowe dyrektywy wyboru, prawem do umorzenia zaległości dysponuje organ. Organ ma zatem prawo wyboru treści rozstrzygnięcia, przy czym zaznaczyć trzeba, iż wybór taki nie może być dowolny i musi wynikać z wszechstronnego oraz dogłębnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy (wyrok NSA z dnia 2 lutego 1996 r., sygn. akt II SA 28754/95, Wokanda 1996, nr 6, s. 36).

Organ państwowy, działając w granicach uznania administracyjnego, zanim podejmie rozstrzygnięcie i zdecyduje, w jakim zakresie uczyni użytek ze swych uprawnień, ma obowiązek wyjaśnić dokładnie i wszechstronnie stan faktyczny sprawy w świetle wszystkich przepisów prawa znajdujących zastosowanie w sprawie, wypełniając nie tylko normę art. 7 kpa oraz określony w przepisie art. 77 § 1 kpa obowiązek zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, lecz także obowiązek sporządzenia odpowiedniego – wnikliwe i logiczne, wyjaśniające przesłanki którym organ się kierował – uzasadnienie decyzji, jak obliguje art. 107 § 3 kpa w związku z art. 80 kpa.

Dokonując kontroli zaskarżonego aktu, sąd jest zobowiązany zatem do oceny, czy postępowanie administracyjne było prowadzone prawidłowo i czy organ przy wydawaniu decyzji dokonał rzetelnej i wnikliwej analizy wszelkich okoliczności sprawy w celu stwierdzenia, czy zostały spełnione określone w przepisach przesłanki i czy ocena dowodów zawarta w motywach decyzji w sprawie umorzenia nie jest dowolna.

Jak wynika z akt sprawy, organ rozpatrywał wniosek o umorzenie zaległych składek na ubezpieczenie społeczne, w kontekście dwóch podstaw prawnych, a mianowicie art. 28 ust.1-3 i art. 28 ust. 3a u.s.u.s. w zw. z § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne.

Stosownie do art. 28 ust. 1 i 2 u.s.u.s. należności z tytułu składek (w tym składek na ubezpieczenie zdrowotne), pod którym to pojęciem należy rozumieć składki, odsetki za zwłokę, koszty egzekucyjne, koszty upomnienia i dodatkową opłatę (art. 24 ust. 2 u.s.u.s.), mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, która zachodzi w sytuacjach wyliczonych w ust. 3 tego artykułu.

Zgodnie z art. 28 ust. 3 u.s.u.s. całkowita nieściągalność (jak trafnie wskazał Zakład) zachodzi gdy; 1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie; 2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze; 3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa; 4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym; 4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienie w postępowaniu egzekucyjnym; 5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję; 6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

Wyliczenie zawarte w art. 28 u.s.u.s. jest wyczerpujące, tj. stanowi zamknięty katalog sytuacji, w których można uznać, iż ma miejsce całkowita nieściągalność należności z tytułu składek. Dopiero zaistnienie którejkolwiek z przesłanek określonych w tym przepisie, daje potencjalną możliwość umorzenia tych należności.

Oceniając w świetle powyższego zaskarżoną decyzję stwierdzić należy, że organ w niniejszej sprawie dokonał właściwej oceny stanu faktycznego w kontekście określonych w art. 28 ust. 1 – 3 u.s.u.s. przesłanek umorzenia zaległości z tytułu składek na ubezpieczenia, przeprowadził ich analizę i trafnie przyjął, że żadna z tych przesłanek nie zachodzi. W tym podnoszona przez skarżąca przesłanka: zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku z którego można egzekwować należności.

Jak trafnie wskazał Zakład, ta przesłanka daje podstawę do umorzenia, lecz dopiero wtedy, gdy ma charakter trwały. Chodzi o brak środków finansowych na zapłatę zaległości nie tylko w danym momencie, lecz o utrwalony stan wykluczający możliwości uzyskiwania dochodów, czy innych środków z możliwością przeznaczenia na spłatę zaległości.

Niewadliwie sytuacja skarżącej jest trudna, skarżąca podnosi, że nie ma żadnego majątku z którego można by egzekwować zalęgłości. Podnieść jednak należy, że w oświadczeniach o swojej sytuacji rodzinnej i majątkowej, skarżąca nie wskazała zobowiązań wobec banków oraz innych instytucji. W pozycji obrazującej stałe wydatki związane z utrzymaniem, z tytułu miesięcznych opłat za czynsz, energię, gaz i typ, wskazała, że wydatki te jej nie dotyczą. Z kolei w pismach (wniosku, skardze) podniosła, że w przypadku umorzenia zaległości nie utraci tak już wątłej płynności finansowej wobec takich podmiotów jak Gmina w której mieszka oraz wszelkich innych podmiotów do których obowiązana jest wnosić opłaty, co wskazuje że takie opłaty uiszcza. Ponadto, skarżąca nie przedłożyła orzeczenia lekarskiego, z którego wynikałoby, że jest osobą niezdolną do pracy lub niepełnosprawną w stopniu uniemożliwiającym jej podjęcie. Dołączone do skargi orzeczenie o stopniu niepełnosprawności (lekki) z dnia [...] lutego 2014 r., także nie wskazuje na taką sytuację.

Powyższe pozwala uznać, jak wskazał Zakład, że skoro skarżąca nie zalega z innymi opłatami, nie korzysta z należnych świadczeń (alimenty), jest osobą zdolną do pracy, to jej sytuacja materialna nie jest tego rodzaju, że można uznać, iż zachodzi całkowita nieściągalności zaległości. Nie można także uznać, że jej sytuacja materialna ma charakteru trwały. Wskazać należy w tym zakresie także, że postępowanie egzekucyjne wobec skarżącej prowadzi Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w L. Niewątpliwie, jak wskazał już Zakład, postępowanie egzekucyjne, które nadal jest w toku, wyklucza zaistnienie przesłanki całkowitej nieściągalności należności z tytułu składek. Dopóki postępowanie to jest w toku, nie można stwierdzić bezskuteczności egzekucji.

Tym samym nie można uznać, jak chce skarżąca, że mamy do czynienia w rozpatrywanej sprawie z nieściągalnością zalęgłości składowych, o której mowa w art. 23 ust.2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

W art. 28 ust. 3a u.s.u.s ustawodawca przewidział możliwość umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne w uzasadnionych przypadkach, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Przesłanki umorzenia należności w oparciu o przepis art. 28 ust. 3a u.s.u.s. określone zostały w § 3 ust. 1 powołanego wyżej rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r., w którym jako przesłanki umożliwiające umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne wskazane zostały okoliczności związane z wykazaniem przez zobowiązanego, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla niego i jego rodziny.

Dotyczy to sytuacji: gdy opłacenie należności z tytuły składek pozbawiało zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych (§ 3 ust. 1 pkt 1); poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenia należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności (§ 3 ust. 1 pkt 2); przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności (§ 3 ust.1 pkt 3).

Analizując powołane wyżej przesłanki umorzenia w sprawie, niewątpliwie nie została spełniona przesłanka określona w § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia (sama wnioskodawczyni w ogóle nie powoływała tej okoliczności).

Oceniając natomiast możliwości finansowych skarżącej w zakresie opłacania należności bez uszczerbku dla zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych (przesłankę określoną § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia), nie można uznać, że Zakład bezzasadnie przyjął, że nie zachodzi w sprawie powyższa przesłanka.

Jak wynika z ustaleń ZUS, oświadczeń majątkowy skarżącej i przedłożonych dokumentów, skarżąca (lat [...]) nie prowadzi działalności gospodarczej, nie pracuje, nie pobiera zasiłku dla bezrobotnych, nie posiada również uprawnień do świadczeń emerytalno-rentowych wypłacanych z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Nie pobiera żadnych świadczeń pomocowych od pomocowych instytucji publicznych. Jest osobą rozwiedzioną, ma [...] dorosłe córki, które w dalszym ciągu się uczą. Nie otrzymuje od byłego męża alimentów ani na utrzymanie dzieci, ani na utrzymanie samej siebie. Wraz z córkami mieszka u swojej matki, której jedyne źródło utrzymania stanowi bardzo niska emerytura.

W oświadczeniu o stanie rodzinnym i majątkowym oraz sytuacji materialnej, skarżąca nie wykazała wartościowych ruchomości oraz nieruchomości. Jako inne prawa majątkowe wskazała środki pieniężne w kwocie [...] zł zgromadzone na rachunku bankowym w [...] S.A. Nie wykazała zobowiązań wobec banków oraz innych instytucji. W pozycji obrazującej stałe wydatki związane z utrzymaniem, z tytułu miesięcznych opłat za czynsz, energię, gaz i typ, wskazała, że wydatki te jej nie dotyczą. Wskazać należy także, o czym była mowa wcześniej, że we wniosku, skardze skarżąca podniosła, że w przypadku umorzenia zaległości nie utraci tak już wątłej płynności finansowej wobec takich podmiotów jak Gmina w której mieszka oraz wszelkich innych podmiotów do których obowiązana jest wnosić opłaty.

Wskazuje to, że takie opłaty ma i jej realizuje, bez zaległości a także, że ma zabezpieczone niezbędne potrzeby życiowe bez pomocy podmiotów zewnętrznych udzielających świadczeń pomocowych i bez uzyskania alimentów od byłego męża. Ponadto postępowanie egzekucyjne wobec zobowiązanej prowadzi Dyrektor Oddziału ZUS. Powyżej opisana sytuacja faktyczna nie wskazuje, że stan majątkowy i sytuacja rodzinna skarżącej pozbawi ją i jej rodzinne zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych w sytuacji braku umorzenia zaległości.

Zauważyć należy, że w świetle art. art. 28 ust. 3a u.s.u.s. w związku z § 3 ust. 1 rozporządzenia z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, to ubiegający się o umorzenie należności z tytułu ubezpieczeń społecznych ma wykazać, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, gdyż pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny. Skoro zobowiązany ma wykazać spełnienie przesłanek wymienionych w § 3 rozporządzenia będących podstawą dla organu rentowego do wydania decyzji o umorzeniu składek na ubezpieczenia społeczne, to znaczy, że ciężar dowodu w tym zakresie spoczywa na wnioskodawcy( II GSK 1737/12,wyrok NSA z dnia 2014-02-06, LEX nr 1450673)

W tej sytuacji, jak trafnie wskazał Zakład, sytuacja materialna skarżącej nie może być wystarczającym argumentem wyższość interesu indywidualnego płatnik nad interesem publicznym - Zakładu Ubezpieczeń Społecznych reprezentującego wszystkich ubezpieczonych społecznie, mając na względzie funkcję publiczną systemu ubezpieczeń społecznych.

Odnosząc się do przesłanki umorzenia określonej w § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia, zauważyć trzeba, że skarżąca nie wykazał również, że zachodzi konieczność sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny uniemożliwiającym uzyskiwanie tych dochodów.

Niewątpliwie wnioskodawczyni posiada problemy zdrowotne, niemniej nie przedłożyła orzeczenia lekarskiego, stwierdzającego trwałą i całkowitą niezdolność do pracy spowodowaną przewlekłą chorobą, nie można uznać, iż stan zdrowia, na który się powołuje, pozbawia zobowiązaną możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

Wskazać należy, jak to podniósł Zakład, że dopiero w dniu [...].02.2014 r. wpłynęło orzeczenie skarżącej o stopniu niepełnosprawności z dnia [...].02.2014 r. Natomiast postępowanie wyjaśniające prowadzone w sprawie ponownego rozpatrzenia sprawy dotyczącej umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek przez skarżąca zostało zakończone decyzją z dnia [...].02.2014 r. Ponadto przedłożenie orzeczenie o stopniu niepełnosprawności z dnia [...].02.2014 r., przyznaje skarżącej stopień niepełnosprawności lekki, nie wykluczający zatrudnienia.

Podkreślić należy, co już uczynił organ, że każda zmiana okoliczności faktycznych, w szczególności sytuacji majątkowej, rodzinnej łub zdrowotnej osoby zobowiązanej, może być zawsze podstawą do ponownego wystąpienia z wnioskiem o umorzenie zaległości lub z wnioskiem o rozłożenie należności na raty.

Reasumując powyższe wywody uznać należy, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych prawidłowo zgromadził i poddał wszechstronnej ocenie materiał dowodowy sprawy, wyjaśnił także – w świetle wszystkich przepisów prawa materialnego znajdujących zastosowanie w sprawie – stan faktyczny, wypełniając normę art. 7 kpa oraz określony w przepisie art. 77 § 1 kpa obowiązek zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego. Zaskarżona decyzja zawiera uzasadnienie faktyczne oraz posiada prawidłową podstawę prawną ze wskazaniem, jakimi przesłankami kierował się organ odmawiając umorzenia zaległych składek. Organy orzekające wzięły pod uwagę wszystkie podnoszone przez skarżącą okoliczności i zgromadzone w toku postępowania dowody. Odnosząc je do podstawy materialno-prawnej rozstrzygnięcia sformułowały wnioski, które mieszczą się w granicach swobodnej oceny dowodów (art. 80 kpa). Sytuacja skarżącej została rzetelnie zbadana i oceniona. Nie można więc przypisać znamion dowolności ocenie dokonanej przez organy orzekające. W uzasadnieniu decyzji wskazano fakty, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn z powodu, których innym dowodom odmówił wiarygodności.

Wskazać ponadto trzeba, że przy wyjątkowym charakterze instytucji umorzenia zadłużenia z tytułu składek organ władny był dać pierwszeństwo interesowi społecznemu kierując się szczególnym, publicznoprawnym charakterem tych należności oraz celami, na które są przeznaczone ze swej istoty. Podjęta decyzja mieściła się w zakresie wyznaczonym przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Zachowała też proporcje pomiędzy interesem społecznym, a ważnym interesem strony, które w niniejszej sprawie nie zostały przez organ naruszone. Podkreślić bowiem w tym miejscu trzeba, że instytucja umorzenia nie może być stosowana ani nagminnie, ani jako powszechny sposób zwolnienia z długu o publicznym przecież charakterze. Skarżąca podejmując działalność gospodarczą powinna bowiem liczyć się z obowiązkiem uiszczania składek na ubezpieczenie zdrowotne. Zauważyć trzeba, że prowadzenie każdej działalności gospodarczej wiąże się z ryzykiem. Niedopuszczalne jest przy tym przenoszenie niedogodnych dla podmiotu podejmującego działalność konsekwencji na Zakład. Należy także podkreślić, że ustawowym obowiązkiem ZUS jest dochodzenie należności z tytułu składek, w tym z wykorzystaniem wszelkich dostępnych środków przymusowego dochodzenia należności.

W tym stanie rzeczy, skoro zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, na podstawie art. 151 p.p.s.a. skarga podlegała oddaleniu.