Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 605/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2011-10-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Uchylono rozkaz personalny I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 32 ust. 1, art. 36 ust. 1, art. 38 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2007 nr 43 poz 277
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jedn.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Dnia 6 października 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Hanna Raszkowska Sędziowie Sędzia WSA Tadeusz Lipiński Sędzia WSA Katarzyna Matczak (spr.) Protokolant specjalista Wojciech Grabowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 października 2011 roku sprawy ze skargi T. N. na rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie przeniesienia na inne stanowisko służbowe 1/ uchyla zaskarżony rozkaz personalny oraz utrzymany nim w mocy rozkaz personalny organu I instancji; 2/ orzeka, że zaskarżony rozkaz personalny nie podlega wykonaniu; 3/ zasądza od Komendanta Wojewódzkiego Policji na rzecz skarżącego T. N. kwotę 240 złotych (słownie: dwieście czterdzieści) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 17 marca 2011 r. Komendant Powiatowy Policji poinformował nadkom. T.N. o wszczęciu postępowania w sprawie mianowania go na równorzędne stanowisko Kierownika Posterunku Policji w trybie art. 32 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277, ze zm.).

W toku postępowania T.N. złożył oświadczenie, w którym poinformował, iż nie wyraża zgody na mianowanie go na stanowisko Kierownika Posterunku Policji i składa o przywrócenie go na stanowisko Specjalisty ds. "[...]" w Wydziale "[...]" KPP, gdyż proponowane stanowisko ze stopniem docelowym aspiranta sztabowego nie jest równorzędnym ze stanowiskiem specjalisty ze stopniem docelowym nadkomisarza.

Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego w tej sprawie, rozkazem personalnym Nr "[...]" z dnia "[...]" Komendant Powiatowy Policji z dniem "[...]" zwolnił T.N. z zajmowanego stanowiska i z dniem "[...]" z urzędu przeniósł do pełnienia dalszej służby w Posterunku Policji w S. mianując go na stanowisko Kierownika Posterunku Policji Komendy Powiatowej Policji w O. W podstawie prawnej rozstrzygnięcia wskazano art. 32 ust. 1, art. 36 ust. 1 i 2 i art. 8a ust. 2 ustawy o Policji oraz § 1 ust. 1, ust. 2-3 i § 8 ust. 1 i 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego (Dz. U. Nr 152, poz. 1732, ze zm.) .

W motywach uzasadnienia wskazano, iż w toku postępowania policjant oświadczył, iż nie wyraża zgodny na przeniesienie wyjaśniając, że w jego ocenie nie jest to stanowisko równorzędne z dotychczas zajmowanym oraz przedstawił swoje problemy rodzinne, które uniemożliwiają tak znaczne dojazdy do nowego miejsca pełnienia służby z uwagi na pracę małżonki poza miejscem zamieszkania oraz stanem zdrowia młodszego dziecka, które z uwagi na schorzenie "[...]" wymaga jego interwencji, a także stanem zdrowia teściowej, której w sytuacji zasłabnięcia musi udzielić pomocy. Poinformował także, iż jest inny funkcjonariusz, który chętnie podjąłby się służby na tym stanowisku. Wyjaśnił także, iż nie chce rezygnować z dowodzenia "[...]" oraz uczestnictwa w interdyscyplinarnym zespole przy Burmistrzu Miasta oraz Wójcie Gminy. Podał, iż ukończył wiele szkoleń przydatnych na jego dotychczasowym stanowisku służby. Wyjaśniono, iż rozkazem personalnym Nr "[...]" z dnia "[...]" T.N. został delegowany na stanowisko Kierownika Posterunku Policji KPP w O. i z powierzonych obowiązków wywiązywał się prawidłowo. Odnosząc się do wniosków dowodowych złożonych w toku postępowania wskazano, iż nie jest możliwe przywrócenie na poprzednio zajmowane stanowisko, gdyż policjant na nowym stanowisku zapewnił ciągłość służby oraz należyte wykonywanie obowiązków, co gwarantuje dotychczasowe jego 16-letnie doświadczenie zawodowe, jego predyspozycje oraz wykształcenie. Wskazano, iż policjant otrzymał równorzędne uposażenie, a w 2008 r. został mianowany na stopień nadkomisarza w związku z czym osiągnął już docelowy stopień służbowy na stanowisku specjalisty, natomiast mianowanie go na stanowisko kierownika posterunku nie wpłynie negatywnie na możliwość mianowania na wyższy stopień służbowy. Odnosząc się do kwestii choroby syna i teściowej oraz pracy małżonki poza miejscem zamieszkania wyjaśniono, że pogodzenie obowiązków rodzinnych nie może być postawione ponad interes służby, który w tym wypadku jest nadrzędny i wymaga realizacji powierzonych obowiązków na posterunku w S.

Odnosząc się do kwestii dalszego dowodzenia przez policjanta "[...]" w związku z rozgrywkami EURO 2012, co przy pełnieniu służby w S. utrudni kontakt z dowódcami plutonów wyjaśniono, że z uwagi na istniejące środki komunikacji na posterunkach taki kontakt zostanie zachowany.

Na tą decyzję personalną pełnomocnik T.N. wniósł odwołanie, w którym zarzucił naruszenie:

- art. 38 ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji poprzez przeniesienie na niższe stanowisko pomimo braku likwidacji zajmowanego stanowiska służbowego lub innych przyczyn uzasadnionych potrzebami organizacyjnymi, gdy nie ma możliwości mianowania na inne stanowisko równorzędne,

- art. 34 ust. 1 ustawy o Policji poprzez mianowanie na stanowisko nie uwzględniające kwalifikacji policjanta. Wniósł o uchylenie skarżonego rozkazu personalnego. Zakwestionował aby nowe stanowisko było równorzędnym z dotychczas zajmowany, gdyż stopniem etatowym na stanowisku kierownika posterunku jest aspirant sztabowy - stopień korpusu aspirantów Policji, zaś policjant jest nadkomisarzem a zatem, posiada najwyższy stopień w nadrzędnym korpusie młodszych oficerów Policji. Poza tym nowe stanowisko w żadnym razie nie będzie wykorzystywało jego wszelkich uprawnień i dotychczas zdobytych kwalifikacji zawodowych.

Rozkazem personalnym Nr "[...]" z dnia "[...]" Komendant Wojewódzki Policji działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa utrzymał w mocy zaskarżony rozkaz personalny.

W uzasadnieniu wskazano, iż stosownie do art. 1 ust. 1 ustawy o Policji stanowi ona umundurowaną i uzbrojoną formację służącą społeczeństwu i przeznaczoną do ochrony bezpieczeństwa oraz utrzymywania porządku publicznego. Jednym z podstawowych jej warunków jest dyspozycyjność i zdyscyplinowanie. Stosunek służbowy policjanta nie jest stosunkiem pracy, którego istotną cechą jest równorzędność stron, gdyż służba nie jest zwykłą pracą najemną. Stosunek służbowy ma charakter administracyjnoprawny, w związku z czym przełożony jednostronnie i władczo kształtuje istotne składniki tego stosunku. Z art. 28 ust. 1 tej ustawy wynika, że konsensusu wymaga jedynie dobrowolne zgłoszenie się do służby a nie ustalenie warunków jej pełnienia. Ustawowe ograniczenia w zakresie przeniesienia policjanta na niższe stanowisko służbowe należy traktować jako wyjątek od zasady dającej przełożonemu jednostronną władzę kształtowania treści stosunku służbowego.

Podtrzymano stanowisko organu I instancji iż wskazane nowe stanowisko służby jest stanowiskiem równorzędnym w rozumieniu art. 32 ust. 1 ustawy o Policji, nie jest to natomiast tryb przewidziany w art. 38 ust. 2 pkt 4 tej ustawy. W sprawie nie doszło także do naruszenia art. 34 ust. 1 ustawy o Policji, zgodnie z którym mianowanie lub powołanie na stanowisko służbowe uzależnione jest od posiadanego przez policjanta wykształcenia, uzyskania określonych kwalifikacji zawodowych, a także służby w Policji. Wymagania w zakresie wykształcenia na stanowisku kierownika posterunku określono w tabeli 2 poz. 76 stanowiącej załącznik do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 19 lutego 2009 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie wykształcenia, kwalifikacji zawodowych i stażu służby, jakim powinni odpowiadać policjanci na stanowisku komendantów Policji i innych stanowiskach służbowych oraz warunków ich mianowania na wyższe stanowiska służbowe. Dla kierownika posterunku określono wykształcenie - średnie, kwalifikacje zawodowe - podstawowe oraz staż służby 3 lata i odwołujący się te wymagania formalne spełnia. Dodatkowo indywidualne predyspozycje strony oraz doświadczenie w służbie dają gwarancję prawidłowego wykonywania obowiązków kierownika posterunku i prawidłowego funkcjonowania Posterunku Policji w S. podczas uroczystości rocznicowych "[...]".

Na tą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie złożył pełnomocnik T.N. adwokat E.T. wnosząc o uchylenie zaskarżonego rozkazu personalnego w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Podjętemu rozstrzygnięciu zarzuciła naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj.

- naruszenie art. 32 ust. 1 w związku z art. 38 ust. 1 i 2 ustawy o Policji poprzez przeniesienie policjanta na niższe stanowisko służbowe przy użyciu niedozwolonego trybu z art. 32 ust. 1 ustawy,

- naruszenie art. 38 ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji poprzez przeniesienie na niższe stanowisko pomimo braku likwidacji zajmowanego dotychczas stanowiska,

- art. 10 § 1 kpa w związku z art. 38 ust. 4 o Policji poprzez zaniechanie wysłuchania policjanta na okoliczność wyrażenia zgody na przeniesienie na niższe stanowisko służbowe,

- art. 7 kpa w związku z art. 34 ust. 1 ustawy o Policji poprzez mianowanie na stanowisko nie uwzględniające kwalifikacji skarżącego oraz jego słusznego interesu.

W uzasadnieniu powtórzono argumenty i zarzuty zawarte w odwołaniu akcentując i powołując orzecznictwo sądów administracyjnych w zakresie wyjaśnienia pojęcia "stanowisk równorzędnych", które to pojęcie nie może być utożsamiane jedynie z zagwarantowaniem identycznych składników uposażenia. Podtrzymano zarzut, iż w rozpoznawanej sprawie faktycznie nastąpiło przeniesienie skarżącego na niższe stanowisko służbowe, co może mieć miejsce jedynie w trybie art. 38 ust. 2 pkt 4 ustawy, a tymczasem w tej sprawie nie zaistniały przesłanki uprawniające do takiego przeniesienia i zastosowania wskazanego trybu mimo, że nazwanego jako przeniesienie na stanowisko równorzędne. Poza tym policjant który nie wyrazi zgodny na przeniesienie na niższe stanowisko może być zwolniony ze służby, co oznacza konieczność jego wysłuchania a w tej sprawie tego nie uczyniono. Przytoczono argumenty wskazujące na posiadanie przez skarżącego licznych umiejętności, odbycia licznych szkoleń i posiadanie kwalifikacji, które uprawniały go do uczestniczenia w zespole interdyscyplinarnym przy Burmistrzu Miasta oraz Wójcie Gminy, jak również dowodzenie "[...]", co świadczy o zaangażowaniu w służbie i podejmowaniu licznych działań na rzecz społeczności lokalnej.

W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonym rozkazie personalnym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie w całości.

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) stosownie do przysługujących sądowi administracyjnemu kompetencji, Sąd kontroluje zaskarżone decyzje pod kątem ich zgodności z prawem, przy czym nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi w granicach danej sprawy - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) zwanej dalej: ustawą ppsa. Wzruszenie decyzji następuje w razie, gdy kontrola wykaże, że decyzja narusza przepisy prawa materialnego lub postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy (art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy ppsa.).

Wobec powyższego rola Sądu sprowadza się do oceny, czy zaskarżony rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji utrzymujący w mocy rozkaz personalny Komendanta Powiatowego Policji nie narusza przepisów ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o policji (Dz.U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277, ze zm.), oraz przepisów postępowania administracyjnego. Dokonana w takim zakresie kontrola skarżonego rozkazu personalnego skutkowała stwierdzeniem, iż skarga policjanta zasługuje na uwzględnienie.

W rozpoznawanej sprawie nie jest sporne, że zwolnienie skarżącego z zajmowanego stanowiska specjalisty Zespołu ds. "[...]" Wydziału "[...]" Komendy Powiatowej Policji w O. i mianowanie na stanowisko Kierownika Posterunku Policji Komendy Powiatowej Policji w O. z zachowaniem dotychczasowego wynagrodzenia, przy czym dodatek funkcyjny II kategorii został podniesiony o kwotę 155 zł miesięcznie zostało dokonane na podstawie art. 32 ust. 1 ustawy o Policji. Zgodnie z tym przepisem do mianowania policjanta na stanowisko służbowe, przeniesienia oraz zwalniania z tych stanowisk, właściwi są przełożeni: Komendant Główny Policji, komendanci wojewódzcy i powiatowi (miejscy|) Policji oraz komendanci szkół policyjnych. Przepis ten jest przepisem kompetencyjnym określającym organy uprawnione do podejmowania decyzji w sprawach w nich wyartykułowanych. Nie określa on jednakże kryteriów i przesłanek merytorycznych, które uzasadniają podejmowanie decyzji w tych sprawach.

W tym miejscu należy zgodzić się ze stanowiskiem organu odwoławczego, iż służba w Policji ma charakter stosunku administracyjnego, a więc takiego w którym organ jednostronnie i władczo kształtuje sytuację prawną funkcjonariusza i przewiduje prawo dla właściwego przełożonego do dobierania sobie personelu. Oznacza to z drugiej strony dyspozycyjność policjanta, co z kolei nakazuje oceniać dopuszczalność jednostronnych zmian warunków służby funkcjonariusza według kryteriów zobiektywizowanych, uwzględniających mobilność i skuteczność policji, a nie według osobistych odczuć, czy potrzeb rodzinnych policjanta.

Zmiana treści stosunku służbowego policjanta poprzez przeniesienie na inne stanowisko w ujęciu materialnoprawnym może polegać na jego awansowaniu, przeniesieniu go na inne stanowisko równorzędne lub przeniesieniu na stanowisko niższe. Jak już wskazano wyżej z art. 32 ust. 1 w związku z art. 36 ust. 1 ustawy o Policji wynika jedynie dopuszczalność przekształcenia stosunku służbowego policjanta bez jego zgody w odniesieniu do stanowiska równorzędnego. Ograniczenie w tym zakresie zawiera regulacja art. 38 ust. 1 i 2 tej ustawy, który przewiduje przeniesienie policjanta na niższe stanowisko służbowe i uzależnia podjęcie takiej decyzji od zaistnienia przesłanek ustawowych określonych w tym przepisie.

Na gruncie niniejszej sprawy istota sporu sprowadza się do ustalenia, czy faktycznie doszło w niej do przeniesienia policjanta na stanowisko równorzędne, jak to podkreślają organy, czy też na stanowisko niższe, jak zarzuca skarżący. W tym miejscu należy wyjaśnić, iż ustawa o Policji nie definiuje pojęcia "stanowisko równorzędne" tym samym obowiązek dokładnego wyjaśnienia kryteriów oceny równorzędności obydwu stanowisk i odniesienia się do poglądu skarżącego w tym zakresie był tym większy, iż spoczywał na organie.

Komendant Wojewódzki Policji wyraził pogląd, iż stanowisko dotychczas zajmowane tj. Specjalisty ds. "[...]" w Wydziale "[...]" KPP w O. jest stanowiskiem równorzędnym ze stanowiskiem Kierownika Posterunku Policji Komendy Powiatowej Policji w O. z uwagi na tę samą grupę zaszeregowania, jak również mnożnik kwoty bazowej oraz dodatek funkcyjny II kategorii wyższy o 155 zł od dotychczas zajmowanego. Wprawdzie zgodnie z załącznikiem nr 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego (Dz.U. Nr 152, poz. 1732 ze zm), w którym przedstawione zostały tabele zaszeregowania stanowisk służbowych policjantów do poszczególnych grup oraz odpowiadających im stopni etatowych, do stanowiska specjalisty przypisany jest stopień etatowy nadkomisarza, zaś do kierownika posterunku policji stopień aspiranta sztabowego, to z uwagi na fakt, iż skarżący posiada już stopień służbowy nadkomisarza mianowanie na stanowisko z niższym stopniem służbowym nie wpłynie negatywnie na obecny stopień służbowy policjanta, który jest dożywotni.

Z takim stanowiskiem organów orzekających w tej sprawie nie sposób się zgodzić. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym powszechnie reprezentowany jest pogląd, iż fakt, że w związku z mianowaniem na nowe stanowisko służbowe nie uległo zmianie dotychczasowe uposażenie, nie oznacza, że było to stanowisko równorzędne, gdyż uposażenie jest tylko jednym z elementów pozwalających na ocenę równorzędności stanowiska (por. NSA z dnia 30 maja 2000 r. sygn. II SA 220/00, wyrok NSA z dnia 22 stycznia 2010 r. sygn. I OSK 891/09, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Sąd orzekający w rozpoznawanej spawie pogląd ten podziela, przy czym stoi na stanowisku zaprezentowanym w wyrokach NSA z dnia 19 października 2007 r. sygn. I OSK 100/07 oraz w wyroku WSA w Warszawie z dnia 16 kwietnia 2009r. sygn. II SA/Wa 1727/08, dostępne w CBOSA), iż przeniesienie policjanta na stanowisko równorzędne w rozumieniu art. 36 ust. 1 ustawy o Policji oznacza jego przeniesienie na stanowisko o identycznych parametrach uposażenia zasadniczego, takim samym stanowisku służbowym oraz stopniu etatowym. Jedynie w przypadku likwidacji określonego stanowiska i braku jego odpowiednika dopuszczalne jest przeniesienie na stanowisko równorzędne bez spełnienia tego kryterium, o ile pozostałe kryteria tj. identyczne parametry uposażenia oraz stopień etatowy pozostają bez zmiany.

W niniejszej sprawie ten ostatni z warunków nie został spełniony, bowiem mianowano skarżącego policjanta na stanowisko o stopniu etatowym znacznie niższym niż na dotychczas zajmowanym stanowisku. Rację ma skarżący, który w tym ostatnim elemencie stanowiska, na które został mianowany uparuje degradacji i naruszenia godności oficera, skoro wystarczającym stopniem służbowym na stanowisku kierownika posterunku jest stopień aspiranta sztabowego. Także nie bez znaczenia pozostaje podnoszona kwestia posiadanych kwalifikacji uzyskanych w toku odbywanych dotychczas szkoleń, która to wiedza związana z pracą z trudną młodzieżą zostanie zaprzepaszczona na nowym stanowisku służbowym.

Sąd rozpoznający rzeczoną sprawę doszedł do przekonania, iż organy orzekające w sprawie dokonały niewłaściwej wykładni art. 36 ust. 1 w związku z art. 32 ustawy o Policji i mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.

O kosztach postępowania orzeczono stosownie do art. 200 i art. 205 § 1 ustawy, a o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego rozstrzygnięcia na podstawie art. 152 ustawy.