Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 799/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-02-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Skarżony organ: Minister Rozwoju
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak (spr.) Sędziowie WSA Dorota Apostolidis WSA Elżbieta Lenart po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 lutego 2021 r. sprawy ze skargi J. L. na decyzję Ministra Rozwoju z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę


UZASADNIENIE

I SA/Wa 799/20

UZASADNIENIE

Minister Rozwoju decyzją z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...] po rozpoznaniu wniosku J. L. o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...], stwierdzającą nieważność decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z dnia [...] kwietnia 1955 r. nr [...] oraz utrzymanego nią w mocy orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w [...] z dnia [...] stycznia 1955 r. nr [...], odmawiającego przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...], ozn. nr hip. [...] oraz skargi Spółdzielni [...] "[...]", na ww. decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia [...] lipca 2019 r.

Przedmiotowa decyzja wydana została w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne.

Minister Inwestycji i Rozwoju decyzją z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] stwierdził nieważność decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z dnia [...] kwietnia 1955 r. nr [...] oraz utrzymanego nią w mocy orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w [...] z dnia [...] stycznia 1955 r. nr [...], odmawiającego przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...], ozn. nr hip. [...].

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ nadzoru wskazał, że organy dekretowe rozpatrując wniosek o przyznanie prawa własności czasowej rażąco naruszyły przepis art. 7 ust 2 dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279), jak również zasady postępowania administracyjnego, bowiem odmówiły przyznania żądanego prawa mimo braku wyjaśnienia, czy korzystanie z gruntu przez dotychczasowego właściciela da się pogodzić z jego przeznaczeniem określonym planem, co stanowi przesłankę do stwierdzenia nieważności wskazanych orzeczeń dekretowych Ponadto organ nadzoru stwierdził, że w niniejszej sprawie nie zaszły nieodwracalne skutki prawne w rozumieniu art. 156 § 2 k.p.a.

Minister Rozwoju po ponownym rozpatrzeniu sprawy na skutek wniosku J. L. i Spółdzielni [...] "[...]" o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Organ nadzoru wskazał, że w jego ocenie decyzja Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia [...] lipca 2019 r. jest prawidłowa.

Ustalił, zgodnie ze znajdującym się w aktach sprawy zaświadczeniem wydanym przez Sąd Grodzki w [...] Oddział Ksiąg Wieczystych w dniu [...] maja 1948 r. nr [...], że tytuł własności przedmiotowej nieruchomości o pow. [...] łokci kwadratowych uregulowany był jawnym wpisem na rzecz H. i Z. małżonków M..

W dniu [...] maja 1948 r. do Wydziału Gospodarki Gruntami Zarządu Miejskiego w [...] wpłynął wniosek H. i Z. małżonków M. o przyznanie im za czynszem symbolicznym prawa własności czasowej do terenu nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] ozn. nr hip. [...].

Małżonkom M. przywrócono posiadanie ww. nieruchomości na podstawie tytułu wykonawczego Sądu Grodzkiego w [...] z dnia [...] lutego 1946r. Nr [...].

Prezydium Rady Narodowej w [...] orzeczeniem administracyjnym z dnia [...] stycznia 1955 r. nr [...] odmówiło H. i Z. małż. M. przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...], ozn. nr hip. [...], z uwagi na konieczność przejęcia przedmiotowej posesji na cele publiczne.

Od powyższego orzeczenia administracyjnego odwołanie z upoważnienia właścicieli nieruchomości w dniu [...] stycznia 1955 r. wniósł K. L. - administrator domu położonego w [...] przy ul. [...].

Ministerstwo Gospodarki Komunalnej decyzją z dnia [...] kwietnia 1955 r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżone orzeczenie administracyjne Prezydium Rady Narodowej w [...] z dnia [...] stycznia 1955 r. nr [...].

Pismem z dnia [...] czerwca 1958 r. Z. M. wniosła do Ministerstwa Gospodarki Komunalnej skargę na ww. orzeczenia dekretowe. Ministerstwo Gospodarki Komunalnej decyzją z dnia [...] marca 1959 r. nr [...], po rozpatrzeniu podania Z. M., stwierdziło, że brak jest podstaw do zmiany decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z dnia [...] kwietnia 1955 r.

Organ nadzoru wskazał, że aktualne pozostają ustalenia organu nadzoru I instancji, co do stron postępowania, a także iż obecnie nieruchomość położona przy ul. [...], ozn. nr hip. [...], stanowi grunt oznaczony jako działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...] (własność [...] - oddany w użytkowanie wieczyste).

Organ nadzoru ustalił, że przedmiotowa nieruchomość objęta została działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy, a z dniem 21 listopada 1945 r., tj. z dniem wejścia w życie ww. dekretu grunt przedmiotowej nieruchomości przeszedł na własność gminy m. st. Warszawy, a następnie na własność Skarbu Państwa na podstawie art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej (Dz. U. Nr 14, poz. 130).

Dekret z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy w art. 7 ust. 1 i 2 określał reguły przyznawania dotychczasowym właścicielom prawa własności czasowej. Wniesienie podania o przyznanie prawa własności czasowej z zachowaniem 6-miesięcznego terminu liczonego od dnia objęcia w posiadanie gruntu przez gminę, było jedną z przesłanek ustanowienia prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości warszawskiej i stanowiło minimum formalne, którego spełnienie było punktem wyjścia do ewentualnego przyznania prawa własności czasowej.

Organ nadzoru ustalił, że wniosek dekretowy złożony w dniu [...] maja 1948 r., został złożony przez osoby uprawnione, tj. dotychczasowych właścicieli ujawnionych w księdze hipotecznej i przed terminem określonym w art. 7 ust. 1 dekretu, bowiem nieruchomość [...] położona przy ul. [...] ozn. nr hip. [...] została objęta przez Gminę [...] w dniu [...] sierpnia 1948 r.

Organ nadzoru podkreślił, iż zgodnie z uchwałą składu pięciu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 września 2003 r. (sygn. akt OPK 3/03), wniosek dotychczasowego właściciela gruntu o przyznanie mu na tym gruncie prawa własności czasowej, o którym mowa w art. 7 ust. 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy, zgłoszony przed objęciem gruntu w posiadanie, podlega rozpoznaniu.

Tym samym spełniony został warunek określony w art. 7 ust. 1 dekretu niezbędny do rozpoznania podania o własność czasową w niniejszej sprawie.

Zgodnie z art. 7 ust. 2 dekretu gmina miała obowiązek uwzględnić wniosek o przyznanie prawa wieczystej dzierżawy lub prawa zabudowy do gruntu nieruchomości warszawskiej, jeżeli korzystanie z gruntu przez dotychczasowego właściciela dało się pogodzić z przeznaczeniem gruntu według planu zabudowania (następnie - na mocy przepisów dekretu z dnia 2 kwietnia 1946 r. o planowym zagospodarowaniu przestrzennym kraju - planu zagospodarowania przestrzennego), a jeśli chodzi o osoby prawne - ponadto, gdy użytkowanie gruntu zgodnie z jego przeznaczeniem w myśl planu zabudowania nie pozostaje w sprzeczności z zadaniami ustawowymi lub statutowymi tej osoby prawnej. Z przepisu tego wynikał obowiązek organu administracji rozpatrującego wniosek uzyskania informacji o przeznaczeniu określonej nieruchomości w planie zabudowy oraz obowiązek wnikliwego rozpatrzenia, czy istnieje możliwość realizowania przez dotychczasowych właścicieli funkcji określonej w tym planie dla danej nieruchomości.

Dlatego też przed wydaniem orzeczenia rozstrzygającego o przyznaniu prawa własności czasowej organ zobowiązany był dokonać ustaleń co do przeznaczenia nieruchomości według planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego w dacie wydania decyzji w tym przedmiocie.

Organ nadzoru ustalił, że przedmiotowa nieruchomość w dniu wydania odmownych decyzji dekretowych nie była objęta ani przedwojennym ani powojennym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, zatem należało przyjąć przeznaczenie zgodnie z "Ogólnym planem zabudowania" zatwierdzonym przez Ministerstwo Robót Publicznych w dniu 11 sierpnia 1931 r. wydanym na podstawie art. 23-28 rozporządzenia Prezydenta Rzeczpospolitej z dnia 16 lutego 1928 r. o prawie budowlanym i zabudowaniu osiedli (Dz.U. z 1939 r. Nr 34, poz. 216) tj. przeznaczenie dla przedmiotowej nieruchomości stanowił teren strefy IV - zabudowa zwarta o wysokości 4 kondygnacji i 70% powierzchni zabudowania.

Natomiast w latach 1951-1955 nie uchwalono żadnych planów zagospodarowania przestrzennego, a opracowywane plany dla tej nieruchomości, przewidywały zabudowę dla sektora prywatnego.

Organ ustalił, że na nieruchomości [...] położonej przy ul. [...] znajdował się budynek frontowy, murowany, 5-kondygnacyjny, podpiwniczony, mieszkalny, w toku odbudowy oraz oficyna prawa murowana, 5-kondygnacyjna, podpiwniczona, mieszkalna, w toku odbudowy, ponadto wskazano, że w budynku mieszkalnym czynna jest wodociągowa instalacja sieci miejskich.

Organy dekretowe, zdaniem organu nadzoru, odmówiły przyznania prawa własności czasowej do gruntu w oderwaniu od założeń planistycznych, powołując się na konieczność przejęcia przedmiotowej posesji na cele publiczne, mimo że ani obowiązujące plany ani akta sprawy nie potwierdzają takiego przeznaczenia, co oznacza że organy dekretowe nie wywiązały się z obowiązku ustalenia funkcji gruntu przedmiotowej nieruchomości określonej w planie zagospodarowania terenu obowiązującym w dacie wydania kwestionowanych orzeczeń dekretowych.

Organ nadzoru podkreślił, że w dacie wydania kwestionowanych orzeczeń dekretowych nie obowiązywały żadne przepisy wykluczające możliwość realizacji budownictwa mieszkaniowego przez osoby prywatne. Przeciwnie, stosownie do rozwiązań przyjętych w ustawie z dnia 3 lipca 1947 r. o popieraniu budownictwa (Dz.U. nr 52, poz. 270), państwo popierało nowe, prywatne budownictwo mieszkaniowe tak zwarte, jak i luźne, realizowane m.in. przez właścicieli i użytkowników nieruchomości.

Ponadto organ nadzoru zwrócił uwagę, iż Zarząd Miejski w [...] Wydział Inspekcji Budowlanej [...] w dniu [...] września 1948 r. wydał H. M. pozwolenie na wykonanie robót budowlanych, polegających na odbudowie budynku frontowego i oficyny prawej na nieruchomości przy ul. [...] ozn. nr hip. [...].

Organ wskazał również, ze w odniesieniu do zabudowanej nieruchomości stanowiącej dz. ew. nr [...] z obrębu [...] nie wystąpiły nieodwracalne skutki prawne w rozumieniu art. 156 § 2 k.p.a., bowiem sprzedaż budynku wraz z prawem użytkowania wieczystego gruntu, na podstawie decyzji administracyjnej w następstwie której zawarta została umowa cywilnoprawna w formie aktu notarialnego, nie stanowi nieodwracalnego skutku prawnego w rozumieniu ww. przepisu. W niniejszej sprawie późniejszy obrót przedmiotowym prawem użytkowania wieczystego jest konsekwencją decyzji Prezydium Rady Narodowej w [...] z dnia [...] lutego 1961 r. nr [...], a nie decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z dnia [...] kwietnia 1955 r. nr [...] czy też orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w [...] z dnia [...] stycznia 1955 r. nr [...].

Skargi na decyzję Ministra Rozwoju z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...] do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego wnieśli J. L. oraz Spółdzielnia [...] "[...]".

Skarżący J. L. zarzucał zaskarżonej decyzji naruszenie art. 21 i art. 64 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz prawa materialnego w zakresie stosowania przepisów kodeksu postępowania administracyjnego - tj art. 7 kpa art. 8 kpa , art. 9 kpa , art. 10 kpa , art. 11 kpa , art. 13 kpa ,art. 35 kpa, art. 75 kpa , art. 77 kpa jak również art. 75 ust. 3 Rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 22 marca 1928 r. o postępowaniu administracyjnym w zakresie jego interpretacji.

Skarżący J. L. zwrócił uwagę, ze odbudowa budynku przy ulicy [...] wymagała wyburzenia ścian nośnych do poziomu podłogi I piętra, aby gruz i ruiny nie stanowiły zagrożenia. Wskazał, że niezależne źródła wskazują na to że budynek był rozebrany do poziomu parteru po 1945 r. Skarżący podkreślił, że budynek wybudowany został po 1945 r. ze środków własnych przyszłych spółdzielców.

Skarżący Spółdzielnia [...] "[...]" zarzucała zaskarżonej decyzji naruszenie ;

-art. 107 § 3 kpa poprzez brak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stanowiska organu co do wszystkich zarzutów podniesionych przez stronę skarżącą w skardze

do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia [...] sierpnia 2019 r. oraz niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy istotnych dla rozstrzygnięcia, na które wskazywała strona skarżąca, co uniemożliwiało prawidłową ocenę i weryfikację zaskarżonej decyzji i tym samym oznacza nierozpoznanie istoty sprawy;

-art. 105 § 1 kpa poprzez jego niezastosowanie w przedmiotowej sprawie;

- art. 156 § 2 in fine kpa poprzez wadliwe przyjęcie, iż w przedmiotowej sprawie nie mamy do czynienia z nieodwracalnymi skutkami prawnymi, wskutek czego nie doszło do zastosowania art. 158 § 2 kpa

- art. 7 kpa art. 77 kpa i art. 80 kpa poprzez zaniechanie wszechstronnej analizy materiału dowodowego zebranego w sprawie;

zaskarżonej decyzji Ministra Rozwoju z dnia [...] lutego 2020 r. zarzucała naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

a) art. 156 § 1 pkt 2) kpa w zw. z art. 7 ust. 2 dekretu z 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. z 1945 r. Nr 50, poz. 279 ze zm), poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że orzeczenie administracyjne Prezydium Rady Narodowej Miasta [...] z dnia [...] stycznia 1955 r. nr [...] oraz decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z dnia [...] kwietnia 1955 r. nr MT-III-2446-1/55 zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa;

Skarżąca wnosiła o uchylenie decyzji Ministra Rozwoju z dnia [...] lutego 2020 r. w całości oraz decyzji Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] lipca 2019 r. w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji.

Organ w odpowiedzi na skargi wnosił o ich oddalenie i podtrzymał w całości argumentacje przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skargi są niezasadne.

Postępowanie nieważnościowe, dotyczyło decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z dnia [...] kwietnia 1955 r. nr [...] oraz utrzymanego nią w mocy orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w [...] z dnia [...] stycznia 1955 r. nr [...], odmawiającego przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...], ozn. nr hip. [...], wydanych w trybie dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279), zwanego dalej "dekretem".

Na mocy art. 1 powołanego dekretu warszawskiego wszelkie grunty na obszarze [...] przeszły na własność gminy [...], a następnie - na podstawie art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej (Dz. U. Nr 14, poz. 130 z późn. zm.) - na własność Skarbu Państwa. Akt ten stanowił jednocześnie podstawę dla przepisania we właściwych księgach hipotecznych na rzecz gminy [...] (a po likwidacji gmin na rzecz Skarbu Państwa) tytułów własności gruntów, określonych w art. 1 (art. 2 dekretu).

Zgodnie z art. 7 ust. 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r. dotychczasowi właściciele lub ich następcy prawni będący w posiadaniu gruntu, względnie osoby prawa ich reprezentujące - uprawnieni byli w ciągu sześciu miesięcy od dnia objęcia w posiadanie gruntu przez gminę do złożenia wniosku o przyznanie prawa wieczystego użytkowania (dawniej prawa własności czasowej) z czynszem symbolicznym lub prawa zabudowy za opłatą symboliczną.

W sprawie niniejszej nie budzi wątpliwości, że wniosek dekretowy H. i Z. małżonków M. złożony przed datą objęcia w posiadanie przez gminę nieruchomości [...] skutecznie zainicjował postepowanie dekretowe.

Jak słusznie wskazał organ nadzoru zgodnie z uchwałą składu pięciu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 września 2003 r. (sygn. akt OPK 3/03), wniosek dotychczasowego właściciela gruntu o przyznanie mu na tym gruncie prawa własności czasowej, o którym mowa w art. 7 ust. 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy, zgłoszony przed objęciem gruntu w posiadanie, podlega rozpoznaniu.

Natomiast materialnoprawną przesłankę warunkującą przyznanie przez organ prawa wieczystej dzierżawy lub prawa zabudowy do gruntu nieruchomości [...] wskazywał art. 7 ust. 2 dekretu. Zgodnie z jego brzmieniem, gmina miała obowiązek uwzględnić taki wniosek jeżeli korzystanie z gruntu przez dotychczasowego właściciela dało się pogodzić z przeznaczeniem gruntu według planu zabudowania, a jeśli chodzi o osoby prawne - nadto, gdy użytkowanie gruntu zgodnie z jego przeznaczeniem w myśl planu zabudowania nie pozostaje w sprzeczności z zadaniami ustawowymi lub statutowymi tej osoby prawnej. Z przepisu tego wynikał obowiązek organu administracji rozpatrującego wniosek uzyskania informacji o przeznaczeniu określonej nieruchomości w planie zabudowy oraz obowiązek wnikliwego rozpatrzenia, czy istniała możliwość realizowania przez dotychczasowych właścicieli funkcji określonej w tym planie dla danej nieruchomości. Jedynym kryterium, które winien mieć na uwadze organ rozpoznający wniosek byłego właściciela jest możliwość pogodzenia korzystania z gruntu przez dotychczasowego właściciela z przeznaczeniem tego gruntu według planu zagospodarowania przestrzennego

Dlatego też, jak słusznie wskazał organ nadzoru , przed wydaniem orzeczenia rozstrzygającego o przyznaniu prawa własności czasowej organ dekretowy zobowiązany był dokonać ustaleń co do przeznaczenia nieruchomości według planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego w dacie wydania decyzji w tym przedmiocie.

Prezydium Rady Narodowej w [...] orzeczeniem administracyjnym z dnia [...] stycznia 1955 r. odmówiło H. i Z. małż. M. przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...], ozn. nr hip. [...], z uwagi na konieczność przejęcia przedmiotowej posesji na cele publiczne.

W sprawie niniejszej organy dekretowe odmówiły przyznania prawa własności czasowej do gruntu bez ustalenia jakie było przeznaczenie tej nieruchomości w planie zabudowy oraz bez rozpatrzenia, czy istniała możliwość realizowania przez dotychczasowych właścicieli funkcji określonej w tym planie dla danej nieruchomości.

Podjęte przez organ naczelny w niniejszej sprawie czynności wskazują, że planem do którego należało odnieść się dokonując oceny możliwości pogodzenia korzystania z gruntu przedmiotowej nieruchomości był "Ogólny plan zabudowania" zatwierdzony przez Ministerstwo Robót Publicznych w dniu 11 sierpnia 1931 r. wydany na podstawie art. 23-28 rozporządzenia Prezydenta Rzeczpospolitej z dnia 16 lutego 1928 r. o prawie budowlanym i zabudowaniu osiedli (Dz.U. z 1939 r. Nr 34, poz. 216) gdzie tj. przeznaczenie dla przedmiotowej nieruchomości stanowił teren strefy IV - zabudowa zwarta o wysokości 4 kondygnacji i 70% powierzchni zabudowania.

Natomiast w latach 1951-1955 nie uchwalono żadnych planów zagospodarowania przestrzennego, a opracowywane plany dla tej nieruchomości, przewidywały zabudowę dla sektora prywatnego.

Odmowa przyznania byłemu właścicielowi prawa do gruntu na podstawie artykułu 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. była dopuszczalna tylko wówczas, jeżeli organ orzekający w sprawie wyraźnie i jednoznacznie ustalił przeznaczenie gruntu na podstawie obowiązującego planu zabudowy (zagospodarowania przestrzennego) i jednocześnie stwierdził, że korzystanie z gruntu nie da się pogodzić z przeznaczeniem gruntu wynikającym z tego planu. Odmowa przyznania własności czasowej bez dokonania tych ustaleń musiałaby być traktowana, jako rażąco naruszająca prawo i orzeczenie zawierające takie rozstrzygnięcie powinno być ocenione, jako dotknięte wadą wskazaną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Samo powołanie się na obowiązujący w dniu orzekania plan zagospodarowania przestrzennego, przeznaczający przedmiotową nieruchomość pod użyteczność publiczną nie oznacza samo przez się, że korzystanie z gruntu przez dotychczasowego właściciela jest wyłączone z powodu niemożności pogodzenia tego korzystania z przeznaczeniem terenu. Tak, więc w każdym przypadku powoływania się na przeszkodę w ustanowieniu własności czasowej z powodu przeznaczenia nieruchomości pod użyteczność publiczną, konieczne jest wykazanie, dlaczego dany "rodzaj" tej użyteczności wyłącza przyznanie własności czasowej. (wyrok sygn.. akt I SA/Wa 1780/07).

Należy dodać, że art. 7 ust. 2 dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy nie posługuje się pojęciem "cele publiczne". W przepisie tym mowa o możliwości korzystania pogodzenia korzystania z gruntu przez dotychczasowego właściciela z przeznaczeniem gruntu według planu zabudowania, a więc " cel publiczny " nie występuje, jako przesłanka z tego przepisu. Zatem wszelkie ustalenia planów muszą być interpretowane w zgodzie z art. 7 ust. 2 dekretu.

Podkreśli należy, że stwierdzenie nieważności decyzji stanowi wyjątek od ogólnej zasady trwałości decyzji ostatecznych, ustalonej art. 16 § 1 k.p.a.

Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji traktowane jest jako nowe postępowanie w sprawie i toczy się według przepisów art. 157-159 k.p.a. Celem tego postępowania jest weryfikacja określonego rozstrzygnięcia pod kątem kwalifikowanej niezgodności z prawem, o której mowa w art. 156 § 1 k.p.a. Organ orzeka więc wyłącznie co do nieważności decyzji albo jej niezgodności z prawem. Przedmiotem postępowania jest ustalenie, czy decyzja administracyjna, poddana kontroli w trybie nadzorczym, jest dotknięta jedną z wad oraz czy nie występują przesłanki negatywne, wymienione w art. 156 § 2 k.p.a. Przesłanki, których zaistnienie obliguje właściwy organ administracji publicznej do stwierdzenia nieważności decyzji zostały enumeratywnie wymienione w art. 156 § 1 k.p.a.

W rozpoznawanej sprawie analizowaną przesłanką nieważności było rażące naruszenie prawa, do którego odwołuje się art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Organy dekretowe odmawiając prawa do gruntu na podstawie artykułu 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. nie dokonały żadnych ustaleń w przedmiocie czy korzystanie z gruntu nie da się pogodzić z przeznaczeniem gruntu wynikającym z obowiązującego planu zabudowy (zagospodarowania przestrzennego), tym samym naruszyły w sposób rażący art. 7 ust. 2 dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy.

Ponadto należy przypomnieć, że art. 156 § 2 k.p.a. wprowadza ograniczenie zastosowania sankcji nieważności decyzji dotkniętej ciężkimi, kwalifikowanymi wadami wyliczonymi § 1 art. 156 k.p.a. w sytuacji, gdy decyzja ta wywołała nieodwracalne skutki prawne. Dla organu prowadzącego postępowanie nadzwyczajne, istnienie ww. przepisu oznacza obowiązek zbadania, czy decyzja dotknięta kwalifikowanymi wadami nie wywołała nieodwracalnych skutków prawnych. Ich ujawnienie nakazuje bowiem organowi odstąpić od stwierdzenia nieważności decyzji i orzeczenie zgodnie art. 158 § 2 k.p.a. tj. o wydaniu decyzji z naruszeniem prawa. W efekcie zatem, wadliwa decyzja pozostaje w obrocie prawnym i utrzymane są skutki które ona wywołała.

Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie organ nadzoru prawidłowo ocenił, że poddane kontroli nadzwyczajnej orzeczenia nie wywołały nieodwracalnych skutków prawnych.

Zgodzić należy się z organem, że w niniejszej sprawie późniejszy obrót przedmiotowym prawem użytkowania wieczystego jest konsekwencją decyzji Prezydium Rady Narodowej w [...] z dnia [...] lutego 1961 r. nr [...], w sprawie sprzedaży budynku mieszkalnego wraz z przynależną do niego działką na rzecz Spółdzielni [...] – [...] "[...]", a nie decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z dnia [...] kwietnia 1955 r. nr [...] czy też orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w [...] z dnia [...] stycznia 1955 r. nr [...].

Ponadto przypomnieć należy, że na skutek stwierdzenia nieważności decyzji dekretowych odżywa wniosek dekretowy i organ rozpoznając taki wniosek bada czy w obecnym stanie faktycznym i prawnym nie zaszły takie zmiany które uniemożliwiają ustanowienie prawa użytkowania wieczystego na rzecz spadkobierców byłych właścicieli.

Zarzuty obu skarg są niezasadne. Skarżący nie wykazali, że podnoszone przez nich uchybienia procesowe organu miały istotny wpływ na wynik sprawy.

Podkreślić należy, że w postępowaniu nieważnościowym organ ogranicza się do poszukiwania uchybień i wadliwości zastosowania prawa. Obowiązkiem organu w postępowaniu nieważnościowym jest dokonanie oceny, czy w świetle zaistniałego stanu faktycznego w sposób prawidłowy znalazły zastosowanie obowiązujące normy prawne, czy też wydanie decyzji nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa.

Organy nadzoru dokonały oceny zgodności z prawem decyzji dekretowych, według stanu faktycznego i prawnego sprawy istniejącego i obowiązującego w dacie wydania kwestionowanych decyzji.

Uzasadnienie zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji sporządzone zostało w sposób umożliwiający zapoznanie się ze stanowiskiem organu , w sposób precyzyjny i jasny przedstawia stan faktyczny sprawy jak również zawiera wszystkie niezbędne elementy określone w art. 107 kpa.

Mając powyższe na względzie, Sąd działając na podstawie przepisów art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późno zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.

Końcowo podnieść trzeba, że rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym miało miejsce w związku z obowiązywaniem stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19. Zgodnie bowiem z art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 374 ze zm.), dodanego art. 46 pkt 21 ustawy z 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. z 2020 r. poz. 875), przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. Z uwagi na znaczny wzrost wykrytych zakażeń w całym kraju, co znajdowało odzwierciedlenie na stronie www.worldometers.info/coronavirus/country/poland, objęcie Warszawy strefą zagrożenia przeprowadzenie rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących, a nie można było przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Poza tym zarządzeniem Prezesa WSA w Warszawie nr 21 z 16 października 2020 r. związku z objęciem Warszawy strefą czerwoną wstrzymano orzekanie na posiedzeniach jawnych i przyjęto zasadę orzekania na posiedzeniach niejawnych a sprawy wyznaczone na rozprawy skierowano do rozpoznania na posiedzeniach niejawnych (komunikat na stronie internetowej WSA w Warszawie).