Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 469/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2018-10-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 51 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1332
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Grzegorz Saniewski Sędziowie: sędzia WSA Renata Owczarzak (spr.) sędzia WSA Jarosław Wichrowski Protokolant starszy sekretarz sądowy Krystyna Witt po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 października 2018 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Bydgoszczy Aldony Kowalskiej sprawy ze skargi J. M. na decyzję Kujawsko - P. [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...]. 2018.TK w przedmiocie nałożenia obowiązku doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w I. z dnia [...] listopada 2017r. nr [...], 2. zasądza od Kujawsko - P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. na rzecz skarżącego kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] listopada 2017 r., znak: [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w I., działając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 50 ust. 1 pkt 4 i art. 51 ust. 7, stosownie do art. 83 ust. 1 ustawy z dnia [...] lipca 1994 r. - Prawo budowlane (j.t. Dz.U. z 2017 r., poz. 1332 ze zm.) oraz na podstawie art. 104 ustawy z dnia [...] czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (j. t. Dz.U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.), nałożył na J. M. – właściciela (następca prawny inwestora) lokalu mieszkalnego nr [...] położonego w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] w I. (działka nr [...]), obowiązek doprowadzenia wykonanych robót polegających na montażu rur wodociągowych i kanalizacyjnych w przewodach kominowych nr 6 i nr [...], do stanu zgodnego z przepisami poprzez:

1. usunięcie wszystkich rur wodociągowych i kanalizacyjnych z przewodów kominowych nr 6 i nr [...] (oznaczonego zgodnie z protokołem nr [...] z okresowej kontroli przewodów kominowych: dymowych oraz grawitacyjnych przewodów spalinowych i wentylacyjnych stanowiącym załącznik do niniejszej decyzji);

2. odtworzenie zdemontowanego pionu wodociągowego i kanalizacyjnego doprowadzającego media do mieszkania nr [...] poprzez odbudowanie tych instalacji zgodnie z wymogami rozporządzenia Ministra Infrastruktury dnia [...] kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2002 r., Nr 75, poz. 690 ze zm.) i obowiązującymi przepisami, pod nadzorem osoby posiadającej uprawnienia budowlane w specjalności instalacje sanitarne;

3. przełączenie wentylacji grawitacyjnej w pomieszczeniu technicznym z przewodu kominowego nr [...] do przewodu kominowego nr [...] - przewodu wolnego (oznaczonego zgodnie z protokołem nr [...] z okresowej kontroli przewodów kominowych: dymowych oraz grawitacyjnych przewodów spalinowych i wentylacyjnych, stanowiącym załącznik do niniejszej decyzji);

w terminie do dnia [...] lutego 2018 r.

Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie orzekający organ podniósł, iż w związku z pismem M. K. o sprawdzenie podłączeń do przewodów kominowych w budynku wielorodzinnym przy ul. [...] w I. zostały przeprowadzone w dniu [...].12.2015 r. oględziny.

W wyniku oględzin stwierdzono, iż w przewodzie wentylacyjnym w pomieszczeniu pieca gazowego lokalu mieszkalnego nr [...] należącego do M. K. znajdują się dwa przewody rurowe o zbliżonych średnicach. Ponadto w przewodzie wentylacyjnym łazienki stwierdzono dwa przewody; w tym jeden o znacznej średnicy. Właścicielka nie potrafiła określić ich przeznaczenia i przedłożyła protokół kominiarski z dnia [...].11.2015 r. wykonany przez A. K., z którego wynika, że przewody grawitacyjne nie mają wymaganego ciągu. Lokatorka mieszkania również przedłożyła dokumenty z 1991 r. potwierdzające prawidłowość montażu pieca gazowego wodnej instalacji grzewczej oraz prawidłowość działania przewodu wentylacyjnego. W przewodzie wentylacyjnym lokalu mieszkalnego nr [...] (lokal nad mieszkaniem nr [...]), zamontowano przewód o średnicy ř 50 odpowietrzający kanalizację oraz przewód wodociągowy ř 25 w otulinie. Podobnie też w łazience w kanale wentylacyjnym zamontowano przewody kanalizacji ściekowej.

Ponadto ustalono, iż w lokalu mieszkalnym nr [...] należącym do K. S. w łazience wywiew podłączony jest do przewodu kominowego. Lokal posiada centralne ogrzewanie z piecem gazowym zlokalizowanym w piwnicy. Właścicielka przedłożyła pozytywny protokół z badania przewodów kominowych z dnia [...].12.2015r.

W dniu [...].01.2016 r. U. M. przedłożyła protokół 1/2016 z okresowej kontroli przewodów kominowych: dymowych oraz grawitacyjnych przewodów spalinowych i wentylacyjnych, w którym stwierdzono następujące nieprawidłowości:

• w przewodach kominowych nr 6 i nr [...] znajdują się rury PCV,

• do przewodu kominowego nr [...] podłączone są dwie wentylacje grawitacyjne: z parteru i I piętra,

• do przewodu kominowego nr [...] podłączone są trzy wentylacje: z parteru, I piętra oraz wysokiego parteru.

W toku postępowania ustalono, że w budynku znajdują się cztery lokale stanowiące odrębną własność i brak jest zarządcy oraz zarządu.

Postanowieniem z dnia [...].02.2016 r., znak: [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w I., na podstawie art. 81 c ust. 2 ustawy z dnia [...].07.1994 r. - Prawo budowlane, nałożył na U. M. obowiązek sporządzenia oceny technicznej przewodów kominowych [...], który został wykonany w dn. [...].02.2016 r.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w I. rozpatrując sprawę na podstawie art. 66 ust.1 pkt 1 i 3 ustawy z dnia [...].07.1994 r. - Prawo budowlane, decyzją z dnia [...].01.2017 r., znak: [...], nakazał "właścicielom - zarządcom budynku mieszkalnego wielorodzinnego zlokalizowanego na nieruchomości położonej przy ul. [...] w I. usunąć stwierdzone nieprawidłowości [...]" nadając tej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności, zgodnie z art. 108 ustawy z dnia [...] czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.

Po rozpatrzeniu odwołania M. K. i J. M., organ nadzoru budowlanego II instancji, decyzją z dnia [...].03.2017 r., znak: [...] uchylił zaskarżoną decyzję z uwagi na nieprawidłową kwalifikację przedmiotu postępowania tj. zastosowanie art. 66 zamiast trybu określonego w art. 50-51 ustawy z dnia [...].07.1994 r. - Prawo budowlane i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Ponownie rozpatrując sprawę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w I. na podstawie art. 51 ust.1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 7 ustawy z dnia [...].07.1994 r. - Prawo budowlane, decyzją z dnia [...].04.2017 r., znak: [...], nakazał "właścicielom - zarządcom budynku mieszkalnego wielorodzinnego zlokalizowanego na nieruchomości położonej przy ul. [...] w I. usunąć stwierdzone nieprawidłowości [...]" nadając decyzji rygor natychmiastowej wykonalności, zgodnie z art. 108 ustawy z dnia [...] czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego.

Po rozpatrzeniu odwołania K. S. i J. M. od powyższej decyzji, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lipca 2017 r., znak: [...] uchylił ww. decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ nadzoru budowlanego I instancji z uwagi na uchybienia proceduralne.

Ponownie rozpatrując sprawę, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w I. dokonał analizy dokumentacji zawartej w aktach sprawy - protokołu nr [...] z dnia [...].01.2016 r. (sporządzonego przez m. ) i oceny technicznej W. K. z dnia [...].02.2016 r. Nadto wystąpił do Archiwum Państwowego w B. Oddział w I. oraz do Urzędu M. I. o dokumentację związaną z budynkiem przy ul. [...] w I., której z powodu braku w zasobach od ww. instytucji - nie uzyskał.

Powołując się na art. 63 ust. 1 ustawy z dnia [...].07.1994 r. - Prawo budowlane organ nadzoru budowlanego wezwał właścicieli do przedłożenia dokumentacji. W dniu [...].10.2017 r. M. K. przedłożyła w siedzibie organu kserokopie szkiców budynku usytuowanego przy ul. [...] w I., obejmujące mieszkanie nr 1 i nr [...]. Przedłożone szkice nie określają rodzaju poszczególnych przewodów kominowych (wentylacyjne czy spalinowe) oraz rozkładu ich podłączeń do mieszkań.

W dniu [...].10.2017 r. W. K. (autor oceny technicznej z dnia [...].02.2016 r.) oświadczył, że robiąc ocenę techniczną przewodów kominowych w przedmiotowym budynku, kierował się zasadą, że U. M. podłączona była do przewodu kominowego nr [...] legalnie jako pierwsza, gdyż posiadała projekt na budowę wewnętrznej instalacji gazowej zatwierdzony przez gazownię. Również oświadczył, że podczas wizji lokalnej nie widział rury w przewodzie wentylacyjnym w łazience M. K. (w przewodzie nr [...]), a zachowanie pełnej drożności i szczelności przewodów jest spełnione, jeżeli przekrój przewodu nie jest mniejszy, niż 0,016 m˛ na odcinku od miejsca wlotu (kratki) z pomieszczenia wentylowanego do wylotu z przewodu (zgodnie z § 140 pkt 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia [...].04.2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie).

Z kolei Z. B. jako autor protokołu z dnia [...].05.2016 r. z okresowej kontroli rocznej stanu technicznego rzeczonego budynku oświadczył, że wykonał przegląd okresowy budynku na prośbę wszystkich właścicieli obiektu. Wszyscy współwłaściciele budynku zostali poinformowani o wynikach przeglądu i zaleceniach do wykonania oraz, że obiecali to wykonać. Z wiedzy Pana B. wynika, ze wykonanie zaleceń z przeglądu okresowego budynku będzie wystarczające i zgodne z prawem.

W dniu [...].10.2017 r. przedstawiciele Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w I. przeprowadzili kontrolę budynku, podczas której potwierdzono istnienie przewodów rurowych w przewodzie kominowym nr 2 oraz w przewodzie nr [...]. Ustalono, że do przewodu nr [...] podłączona jest wentylacja z łazienki z mieszkania nr [...], a nie piecyk gazowy.

W dniu [...].10.2017 r. i [...].11.2017 r. przeprowadzono rozprawę administracyjną, podczas której M. K. i J. M. nie doszli do porozumienia w sprawie podziału przewodów kominowych. M. K. oświadczyła, że domaga się usunięcia wszystkich rur z przewodów kominowych i do czasu ich usunięcia, nie będzie podziału przewodów kominowych, natomiast J. M. oświadczył, że nie zdemontuje spornych rur z przewodów kominowych. Obie strony potwierdziły miejsce usytuowania pierwotnych pionów kanalizacyjnych i wodociągowych.

W dniu [...] listopada 2017 r. do organu I instancji wpłynęło pismo K. S. informujące, że odłączyła się od przewodu kominowego nr [...] z wentylacją z łazienki z mieszkania nr [...].

Po przeprowadzeniu postępowania dowodowego oraz analizie zebranej dokumentacji organ nadzoru budowlanego I instancji ustalił, że inwestorem (następcą prawnym inwestora) robót polegających na montażu rur wodociągowych i kanalizacyjnych w przewodach kominowych jest J. M., co wynika z oświadczenia U. M. z dnia [...].01.2016 r. oraz późniejszych oświadczeń J. M. (między innymi w notatce urzędowej KPP I. z dnia [...].03.2017r.). Zgodnie z art. 52 ustawy z dnia [...].07.1994 r. - Prawo budowlane to inwestor [...] jest obowiązany na swój koszt dokonać czynności nakazanych w decyzji, o której mowa w [...] art. 51. Ponadto organ przywołał wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia [...].10.1998 r., sygn. akt: IV SA 1796/96, w którym stwierdzono, że następcy prawni inwestorów wchodzą w prawa i obowiązki wiążące się z nieruchomością, do nich zatem powinny być kierowane wszelkie rozstrzygnięcia, w tym decyzje zmierzające do usunięcia nieprawidłowości na tej nieruchomości. J. M. przedłożył zawiadomienie Sądu Rejonowego w I. o wpisie do księgi wieczystej, potwierdzające nabycie prawa własności do nieruchomości na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w I. o stwierdzeniu nabycia spadku z [...].12.2016 r. po zmarłej U. M..

Stwierdzony stan, w ocenie organu nadzoru budowlanego I instancji narusza warunki techniczne zawarte w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury dnia [...].04.2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 z 2002 r. ze zm.), który w § 125 ust. 3, który stanowi, iż "wprowadzanie przewodów wentylujących piony kanalizacyjne do przewodów dymowych i spalinowych oraz do przewodów wentylacyjnych pomieszczeń jest zabronione. Nadto naruszony jest § 141 pkt 2 ww. rozporządzenia, który stanowi, że: "zabrania się stosowania (...) zbiorczych przewodów wentylacji grawitacyjnych".

Ponownie zatem rozpatrując sprawę, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w I. wydał zaskarżoną decyzję z dn. [...].11.2017 r., znak: [...] na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 4 i art. 51 ust. 7 ustawy z dnia [...].07.1994r. Prawo budowlane uznając, iż aby doprowadzić wykonane roboty budowlane do stanu zgodnego z prawem należy usunąć wszystkie rury znajdujące się w przewodach kominowych oraz nałożyć obowiązek odtworzenia zdemontowanego pionu wodociągowego i kanalizacyjnego doprowadzającego media do mieszkania nr [...], wyznaczając odpowiedni termin na wykonanie. Powyższe roboty doprowadzą do uporządkowania przynależności przewodów kominowych usytuowanych przy pomieszczeniach kuchennych w lokalu mieszkalnym nr 1 i nr [...].

W odwołaniu od powyższej decyzji J. M. zarzucił decyzji organu I instancji obrazę art. 51 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego poprzez uznanie, że nakaz wydawany w trybie powołanego przepisu nakłada na strony postępowania konieczność demontażu rur wodno – kanalizacyjnych, podczas gdy z uwagi na liczbę przewodów kominowych możliwe jest wykonanie takich czynności lub robót budowlanych, które poprzez właściwe rozmieszczenie kratek wentylacyjnych doprowadzą do niekolizyjnego przebiegu w tych kominach przewodów wodno- kanalizacyjnych i spalinowych oraz pełnienia przez określone kominy funkcji wentylacji grawitacyjnej, a inne przewodów technicznych (spustowych). W związku z powyższym, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania

W zakresie decyzji nakładającej na stronę postępowania: M. K. obowiązku doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem, w zakresie w jakim decyzja ta nie nakłada na tę stronę obowiązku przełączenia wentylacji grawitacyjnej w pomieszczeniu technicznym (wydzielonym z pomieszczenia kuchni) z komina nr [...] do komina nr [...], wniósł o nałożenie na stronę postępowania M. K. takiego obowiązku.

Skarżący zwrócił uwagę, że w decyzji w identyczny sposób odniesiono się do instalacji kanalizacyjnej jak i wodociągowej. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji powołano się przede wszystkim na przepis § 125 ust. 3 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki, który stwierdza, że wprowadzanie przewodów wentylujących piony kanalizacyjne do przewodów dymowych i spalinowych oraz do przewodów wentylacyjnych pomieszczeń jest zabronione. Z powyższego zdaniem strony wyraźnie wynika, że powołany przepis dotyczy tylko i wyłącznie przewodów wentylujących piony kanalizacyjne i nie odnosi się do przewodów wodociągowych. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika dlaczego w identyczny sposób potraktowano obie instalacje, a lektura rozdziału 1 działu IV rozporządzenia pn. instalacje wodociągowe zimnej i ciepłej wody, nie zawiera analogicznej regulacji, jak § 125 ust. 3. Dlatego też co najmniej w tym zakresie decyzję należy uznać za niezasadną, jako nie odwołującą się do zapisu art. 51 ust. 1 pkt. 2 Prawa budowlanego (przebieg instalacji wodociągowej nie jest niezgodny z prawem).

Poza tym skarżący zwrócił uwagę, że powołany § 125 mówi o przewodach wentylujących piony kanalizacyjne, zaś w zaskarżonej decyzji nie wyjaśniono, czy ujawnione rury kanalizacyjne spełniają owe kryterium, a więc czy ujawnione podczas wizji lokalnej piony są pionami wentylującymi kanalizację. Z protokołu kontroli obiektu budowlanego z dnia [...].10.2017 r. wynika jedynie tyle, że podczas oględzin ujawniono rury o przekroju odpowiednio ř100 i ř 50. Poza tym w § 125 wyraźnie jest mowa o zakazie wprowadzania pionów kanalizacyjnych do przewodów: dymowych, spalinowych oraz wentylacyjnych. Aby można było mówić o naruszeniu regulacji § 125 ust. 3 należy najpierw ustalić pierwotne przeznaczenie poszczególnych przewodów kominowych (a więc zgodnie z projektem), a dopiero następnie ustalić, czy są wykorzystywane zgodnie z zaplanowaną funkcją. Należy zwrócić uwagę, że § 125 w pkt 1 wprowadza pojęcie przewodów spustowych, które w toku niniejszego postępowania (vide: oświadczenia p. B. i p. K. ) określane były jako przewody kominowe techniczne. Analiza rozporządzenia wskazuje zdaniem skarżącego, że to jakie jest konkretne przeznaczenie danego przewodu zależy od projektu, albo też od pierwotnego przeznaczenia (wykorzystania). Nie bez znaczenia są też techniczne wymogi poszczególnych przewodów kominowych. I tak § 140 rozporządzenia wprowadza określone zasady konstrukcyjne, przy czym zgodnie z pkt 5 przewody kominowe do wentylacji grawitacyjnej powinny mieć powierzchnię przekroju co najmniej 0,016 m˛ oraz najmniejszy wymiar przekroju co najmniej 0,1 m. Zdaniem strony nie wiadomo czy ujawnione w toku kontroli budynku przewody, uznane przez organ I instancji za przewody wentylacji grawitacyjnej, spełniają wskazane standardy, albowiem podczas wizji nie poczyniono stosownych pomiarów.

Reasumując skarżący stwierdził, że zaskarżona decyzja w sposób dowolny i nieodnoszący się do parametrów technicznych budynku, ustala konkretne przeznaczenie poszczególnych przewodów kominowych, a w konsekwencji nakłada na stronę postępowania nieuzasadnione obowiązki, nie wynikające z przepisów prawa.

Poza tym skarżący odniósł się do przepisu stanowiącego podstawę normatywną zaskarżonej decyzji tj. art. 51 Prawa budowlanego, a konkretnie do orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia [...].02.2017 r., w którym zawarto analizę przepisu art. 51 ust. 1 pkt 1-3 ustawy - Prawo budowlane. Jego zdaniem niniejszej sprawie nie można mówić o istnieniu zagrożenia dla zdrowia lub życia ludzi, a przesłanki te jako niewystępujące, zostały zasadnie wyeliminowane z podstawy rozstrzygnięcia na obecnym etapie postępowania. Przebudowa pionu instalacji wodno - kanalizacyjnej lokalu nr [...] miała miejsce w roku 2000, co bezspornie wynika ze złożonych do akt sprawy dokumentów. Do chwili obecnej nie ujawniono jakiejkolwiek technicznej kolizji wentylacji z rurami kanalizacyjnymi. W szczególności strona postępowania - p. K. nie skarży się na jakiekolwiek uciążliwości z tym związane, a jej sprzeciw wynika z konfliktu personalnego z J. M. . Tak więc nie przyczyny techniczne, ale stricte personalne, zdaniem wnoszącego odwołanie leżą u podstaw skargi.

Zastrzeżenia odwołującego się budzi również fakt nałożenia obowiązku przełączenia się z komina nr [...] do komina nr [...] z wentylacją grawitacyjną, skoro nałożenie takiego samego obowiązku na p. K. kończyłoby w gruncie rzeczy spór, a przynajmniej eliminowałoby niezgodności z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietna 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r., Nr 75, poz. 690).

Zaskarżona decyzja, zdaniem skarżącego jest nielogiczna także w zakresie w jakim nakłada na niego obowiązek usunięcia instalacji wodno - kanalizacyjnej z przewodu kominowego nr [...], skoro jednocześnie nakłada na M. K. obowiązek przełączenia wentylacji grawitacyjnej z tego komina do komina nr [...]. Wobec takiego rozstrzygnięcia przewód kominowy nr [...] od poziomu lokalu nr [...] (I piętro) do poziomu piwnicy, nie będzie pełnił żadnej funkcji, albowiem nie będzie wentylował tam żadnego pomieszczenia, podczas gdy w § 125 rozporządzenia zawarto zastrzeżenie, że nie jest wymagane wyprowadzanie ponad dach wszystkich przewodów wentylujących piony kanalizacyjne, pod warunkiem m.in. zastosowania na pionach kanalizacyjnych niewyprowadzonych ponad dach urządzeń napowietrzających te piony i przeciwdziałających przenikaniu wyziewów z kanalizacji do pomieszczeń. Istnienia takiego rozwiązania technicznego organ I instancji w ogóle nie wziął pod uwagę, choć wydaje się ono niekolizyjne właśnie z wentylacją grawitacyjną.

K. - P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. po rozpatrzeniu odwołania, decyzją nr z dnia [...] lutego 2018 r., [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W ocenie organu odwoławczego zaskarżona decyzja oparta została na prawidłowej podstawie prawnej, w ustalonym właściwie przez organ I instancji stanie faktycznym. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przywołano odpowiednie okoliczności potwierdzające zasadność wydania orzeczonego nakazu. Organ ten wyjaśnił szczegółowo, jakie okoliczności zostały uwzględnione przy wydaniu decyzji, która miała przekonać stronę postępowania o jej prawidłowości, co wiąże się z zasadą przekonywania wyrażoną w art. 11 ustawy z dnia [...].06.1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.

Organ II instancji nadmienił, że prawidłowo wydana decyzja winna posiadać oparcie zarówno w przepisach prawa materialnego, w niniejszym przypadku w przepisach ustawy z dnia [...].07.1994 r. - Prawo budowlane oraz w przepisach postępowania, tj. ustawy z dn. [...].06.1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego. Materialnoprawną podstawą decyzji organu I instancji jest art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia [...].07.1994 r. - Prawo budowlane stanowiący, iż: [...] organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji [...] nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania.

W przedmiotowej sprawie pracownicy Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w I. dokonali w dniu [...].12.2015 r. oględzin obiektu - budynku wielorodzinnego przy ul. [...] w I., stwierdzając nieprawidłowości dotyczące przewodów kominowych w obiekcie.

Niewątpliwie dokonane zmiany w instalacjach obiektu, w ocenie organu odwoławczego wpływają na stan techniczny obiektu i są naruszeniem przepisów rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...].08.1999 r. w sprawie warunków technicznych użytkowania budynków mieszkalnych (Dz.U. z 1999 r., Nr 74, poz. 836, ze zm.) zawartych w rozdziale 5 dotyczącym użytkowania lokali (§ 19), natomiast w § 20 ww. rozporządzenia określono, iż wszelkie zmiany instalacji w lokalu dokonywane w czasie jego użytkowania, wymagają pisemnej zgody właściciela budynku.

Ponadto organ II instancji potwierdził, iż obecny stan narusza warunki techniczne zawarte w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury dnia [...].04.2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jednolity Dz.U. z 2015 r., poz. 1422) tj. § 125 ust. 3, który stanowi, iż "wprowadzanie przewodów wentylujących piony kanalizacyjne do przewodów dymowych i spalinowych oraz do przewodów wentylacyjnych pomieszczeń jest zabronione. Nadto naruszony jest § 141 pkt 2 ww. rozporządzenia, który stanowi, że: "zabrania się stosowania (...) zbiorczych przewodów wentylacji grawitacyjnych". W protokole kontroli obiektu budowlanego nr [...] sporządzonego w dniu [...].10.2017 r. przy udziale Z. B., M. K., K. S., W. R. (pełnomocnika J. M.) wskazano, że wentylacja grawitacyjna z mieszkania nr [...], z łazienki odprowadzona jest do przewodu nr [...], gdzie jest 1 rura - odpowietrzenie kanalizacji.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że z analizy akt sprawy wynika, iż organ nadzoru budowlanego I instancji prawidłowo ustalił strony postępowania oraz adresata obowiązku, co wynika z treści art. 52 ustawy. To inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany na swój koszt dokonać czynności nakazanych w decyzji, o której mowa w [...] art. 51. Przepis ten określa krąg stron w postępowaniu legalizacyjnym. Wymienienie w przywołanym przepisie trzech kategorii podmiotów zobowiązanych (inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego) nie oznacza, że kolejność tych podmiotów jest przypadkowa. W pierwszej kolejności przepis wymienia inwestora i dlatego adresatem zaskarżonej decyzji jest następca prawny inwestora, który wszedł w prawa i obowiązki wiążące się z nieruchomością.

W skardze do sądu J. M. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, jako naruszającej prawo oraz interes prawny skarżącego, w szczególności wydanej z obrazą:

1. art. 10 kpa poprzez naruszenie przez organ II instancji zasady czynnego udziału strony wobec zaniechania zawiadomienia skarżącego (za pośrednictwem ustanowionego w sprawie pełnomocnika) o możliwości wypowiedzenia się co do całokształtu materiału dowodowego, choć powinność taka ciąży także na organie odwoławczym,

2. art. 75 kpa w zw. z art. 78 § 2 kpa poprzez zaniechanie przesłuchania w charakterze świadka: M. R. , sporządzającego protokół okresowej kontroli przewodów kominowych nr [...] r. z dnia [...] stycznia 2016 r. (przedłożony do akt sprawy w dniu [...].01.2016 r.), a w związku z tym decyzja została wydana na podstawie niekompletnego materiału dowodowego, przede wszystkim zaś z pominięciem ustalenia czy sporne kominy są drożne w kontekście regulacji normatywnej określonej w § 140 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie z dnia [...] kwietnia 2002 r. (tekst jednolity Dz.U. z 2015 r., poz. 1422)

3. art. 51 oraz art. 81 i 83 Prawa budowlanego poprzez zobowiązanie skarżącego do zdemontowania rur wodociągowych, choć żaden przepis prawa, a w szczególności rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie z dnia [...] kwietnia 2002 r. nie wprowadza zakazu umieszczania takich przewodów w kominach wentylacyjnych,

4. art. 51 oraz art. 81 i 83 prawa budowlanego poprzez zobowiązanie skarżącego do odtworzenia zdemontowanego pionu wodociągowego i kanalizacyjnego doprowadzającego media do mieszkania nr [...] poprzez odbudowanie tych instalacji zgodnie z wymogami rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie z dnia [...] kwietnia 2002 r. bez nałożenia na stronę postępowania - M. K. - obowiązku udostępnienia zajmowanego przez nią lokalu celem umożliwienia wykonania odpowiednich robót budowlanych, przez co decyzja ta doprowadziła do pozbawienia lokalu skarżącego instalacji wodno – kanalizacyjnej, czym został naruszony interes prawny skarżącego, który nie może wykorzystywać posiadanego lokalu na cele mieszkaniowe.

W uzasadnieniu skargi skarżący zwrócił uwagę, że organ II instancji uchybił zasadzie czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym, gdyż nie zawiadomił pełnomocnika skarżącego o możliwości zapoznania się z aktami sprawy, jak też do wypowiedzenia się w przedmiocie zgromadzonych dowodów, czego wymaga przepis art. 10 kpa. Jest to obowiązek o charakterze formalnoprawnym, który ciąży na organie odwoławczym, nawet w sytuacji, gdy organ ten nie przeprowadza uzupełniającego postępowania dowodowego (zob. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 8.6.2006 r., sygn. akt II SA/Bk 240/06, Legalis).

We wcześniejszych odwołaniach, jak też we wnioskach dowodowych skarżący wskazywał nie tylko na potrzebę przesłuchania szeregu świadków, ale także na konieczność przeprowadzenia oględzin i analiz technicznych, mających na celu uzyskanie odpowiedzi na pytanie, czy zamontowane w kominach wentylacyjnych instalacje wodno - kanalizacyjne powodują utratę drożności tych kominów. W szczególności skarżący podnosił, że w przypadku uchylenia zaskarżonej decyzji, organ I instancji ponownie rozpoznając sprawę winien dopuścić dowód z opinii biegłego z dziedziny kominiarstwa, który określiłby czy przekroje poszczególnych kominów odpowiadają wymogom określonym w § 140 rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie z dnia 12 kwietnia 2002 r. oraz czy są drożne. Takiego dowodu w ogóle nie przeprowadzono, co w sposób oczywisty doprowadziło do wydania błędnej decyzji, chociażby w zakresie w jakim nałożono na skarżącego obowiązek demontażu instalacji wodociągowej, chociaż żaden przepis powołanego rozporządzenia nie wyklucza przebiegu instalacji wodociągowej w kominach wentylacji grawitacyjnej.

Wobec powyższego, zdaniem skarżącego należy przyjąć, że jedynym kryterium na podstawie którego organ nadzoru budowlanego mógłby nałożyć na skarżącego obowiązek jak w pkt. 1 decyzji, byłoby naruszenie parametrów technicznych dla przewodów wentylacyjnych określonych w § 140 pkt 1 i 5 rozporządzenia. Jeżeli więc w toku postępowania takiego dowodu nie przeprowadzono, tj. że doszło do utraty drożności oraz przekroczenia minimalnego wymiaru przewodu, to brak było przesłanek normatywnych do nałożenia ww. obowiązku.

Skarżący zwrócił również uwagę, że identyczny zarzut został sformułowany w odwołaniu z dnia [...] grudnia 2017 r., ale organ odwoławczy w ogóle nie odniósł się do tego zarzutu. Co więcej, organ odwoławczy podniósł, że nie ulega wątpliwości, iż zrealizowane roboty budowlane ingerują w części wspólne przedmiotowego budynku mieszkalnego, a J. M. nie przedstawił dokumentu potwierdzającego prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Na powyższą okoliczność organ odwoławczy powołał stosowne orzeczenia NSA z 26 marca 2011 r. Tym niemniej jednak organ ten nie uzasadnił, ani nie wykazał, że skarżący miał obowiązek pozyskania pozwolenia na budowę dla wykonania przyłącza wodno kanalizacyjnego do zajmowanego lokalu mieszkalnego. Jeżeli tak faktycznie było, to organ powinien powołać się na konkretny zapis normatywny. Tymczasem skarżący powołał się na regulację art. 29 ust. 1 pkt 19a) ppkt. b) i c) Prawa budowlanego, zgodnie z którym pozwolenia na budowę nie wymaga budowa sieci wodociągowych i kanalizacyjnych. Skoro tak, to zdaniem strony skarżącej organ nie miał uprawnienia do badania, czy skarżący posiadał prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, a tym samym nie było rolą organu administracyjnego do władczego rozstrzygania, czy sporne przewody kominowe przynależą do tzw. części wspólnej budynku, czy też jest tak, że każdy z kominów dedykowany jest dla określonego lokalu mieszkalnego. Jeśli powołać się na § 141 pkt 2 rozporządzenia, a mianowicie, że zabrania się stosowania zbiorczych przewodów wentylacji grawitacyjnej, to właściwy jest ten ostatni wniosek, tym bardziej, że nie przedstawiono żadnej dokumentacji, która pozwalałaby na wyciągnięcie wniosku odmiennego, skoro w budynku znajduje się 7 kominów, w tym jeden wolny, a więc nie zajęty przez żaden z czterech lokali usytuowanych w budynku.

Najistotniejszym jednak naruszeniem prawa, zdaniem skarżącego jest nałożenie na niego obowiązku odtworzenia zdemontowanego w przeszłości pionu wodociągowego i kanalizacyjnego doprowadzającego media do mieszkania numer [...] poprzez jego odbudowanie bez jednoczesnego zobowiązania i skorelowania tego obowiązku z obowiązkiem strony postępowania - M. K. do udostępnienia zajmowanego przez nią lokalu celem wykonania odpowiednich instalacji technicznych. Z materiału dowodowego jasno wynika, że pierwotnie istniejące rury wodociągowe i kanalizacyjne przebiegały przez lokal p. K. i z biegiem czasu uległy degradacji (budynek z okresu międzywojennego, w którym stosowano dla instalacji wodociągowej niespotykane dzisiaj rury miedziane, które uległy rozszczelnieniu). P. K., z uwagi na konflikt sąsiedzki nigdy nie wyrażała zgody na poprowadzenie instalacji przez jej mieszkanie, dlatego też matka skarżącego zdecydowała się na ich montaż w przewodach kominowych. W chwili obecnej sytuacja nie wygląda inaczej. Skarżący nie może wykonać decyzji organu wobec sprzeciwu p. K..

Ponadto skarżący wskazał, że został zobowiązany do odtworzenia zdemontowanych pionów. W słowniku PWN czasownik odtworzyć - odtwarzać oznacza przywrócenie czemuś dawnego wyglądu lub stanu, albo stworzenie czegoś na nowo według zachowanych dawnych wzorów, dlatego też skarżący nie może inaczej interpretować zaskarżonej decyzji. W tych okolicznościach brak nałożenia na drugą stronę postępowania odpowiedniego obowiązku powoduje, że decyzja dla skarżącego jest niewykonalna i z tego właśnie powodu nie może pozostać w obrocie prawnym.

W odpowiedzi na skargę organ, nie znajdując podstaw do jego uwzględnienia, wniósł o jego oddalenie wskazując, że po ponownej analizie akt sprawy nie znalazł podstaw do zmiany zaskarżonego orzeczenia, ponieważ zostało ono podjęte zgodnie ze stanem faktycznym oraz w oparciu o obowiązujące przepisy prawa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga ma usprawiedliwione podstawy.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2017 r., poz. 2188), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.- dalej powoływana jako: "p.p.s.a"), uchyla go lub stwierdza jego nieważność. Z kolei stosownie do art. 134 p.p.s.a. sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną.

Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy Prawo budowlane. Zgodnie z art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub art. 49b ust. 1. Przepis art. 48 ust. 1 dotyczy budowy obiektu budowlanego, lub jego części, wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, zaś przepis art. 49b ust. 1 odnosi się do budowy obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia bądź budowanego pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. W art. 50 ust. 1 pkt 1–4 prawodawca określił cechy robót budowlanych, w odniesieniu do których organ orzeka o wstrzymaniu. Ustawa wymienia prowadzenie robót budowlanych: bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia; mogących spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska; na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1; w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, projekcie budowlanym bądź w przepisach. Przepis art. 50 ust. 1 ma też zastosowanie do robót budowlanych innych niż wymienione w art. 48 ust. 1 lub art. 49b ust. 1, a które spełniają jedną z przesłanek wymienionych w ust. 1 pkt 1–4. Jak wskazał NSA w uchwale z 3 października 2016r. sygn. akt II OSP 1/16, do robót budowlanych i obiektów budowlanych, które nie wymagają uzyskania pozwolenia na budowę i nie są objęte obowiązkiem zgłoszenia mogą być stosowane przepisy art. 50 ust. 1 pkt 2 lub pkt 4 in fine ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r., poz. 290, ze zm.), a także art. 51 ust. 7 tej ustawy, jeżeli roboty budowlane zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1 pkt 2 lub pkt 4 in fine.

W związku ze stwierdzonymi nieprawidłowościami polegającymi na wprowadzeniu rur wodociągowych i kanalizacyjnych do przewodów kominowych, organy nadzoru budowlanego prowadziły postępowanie w trybie i na zasadach określonych w art. 50 ust. 1 i art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego.

Zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego w trybie tzw. postępowania naprawczego organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania. Pod pojęciem stanu zgodnego z prawem należy rozumieć stan zgodny z obowiązującymi przepisami, w tym w szczególności z przepisami Prawa budowlanego i aktami wykonawczymi do tej ustawy, miedzy innymi z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1422).

Istotą postępowania uregulowanego w art. 50-51 Prawa budowlanego jest wyeliminowanie wad i uchybień popełnionych przez inwestora w toku realizacji inwestycji. Doprowadzenie wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem oznacza, że muszą to być roboty zgodne z obowiązującymi przepisami.

Także w orzecznictwie sądowym dominuje pogląd, zgodnie z którym istotą postępowania, o którym mowa w art. 51 Prawa budowanego jest doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, co należy rozumieć jako stan, w którym wykonane roboty budowlane nie będą pozostawały w kolizji z przepisami prawa, a w szczególności z przepisami Prawa budowlanego (tak NSA w wyroku z 22 czerwca 2017 r. sygn. akt II OSK 2689/15, opub. w LEX nr 2351042; NSA w wyroku z dnia 12 stycznia 2016 r. sygn. akt II OSK 1121/14, opub. w LEX nr 2033953; NSA w wyroku z dnia 14 maja 2008 r. sygn. akt II OSK 603/07, opub. w LEX nr 510794). Z art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego nie wynika, że poprzez wykonanie nakazanych czynności inwestor ma doprowadzić obiekt do stanu zgodnego jedynie z pozwoleniem na budowę, ale właśnie z prawem.

Organy ustaliły, że skarżący jest następcą prawnym inwestora, który dokonał zmian w sposób naruszający przepisy budowlane w istniejących przewodach kominowych. Oznacza to, że organy prawidłowo procedowały na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 4 i art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, aktualnie obowiązującego.

Ratio legis art. 51 Prawa budowlanego polega bowiem na wymuszeniu na inwestorze realizującym roboty budowlane w warunkach, które zgodnie z art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego nie są akceptowane z punktu widzenia ich legalności, doprowadzenia tych robót do stanu zgodnego z aktualnie obowiązującym prawem.

Zasadniczy obowiązek organu w postępowaniu naprawczym polega na rozstrzygnięciu o tym, co należy uczynić, aby określone roboty budowlane, w przypadkach wskazanych w art. 50 Prawa budowlanego, doprowadzić do stanu zgodnego z obecnie obowiązującym prawem (por. wyrok NSA z dnia 23 marca 2017 r., sygn. akt II OSK 1880/15, dostępny na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Tylko w sytuacji stwierdzenia, że roboty wykonane w warunkach określonych w art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego są zgodne z aktualnie obowiązującymi przepisami, możliwe jest odstąpienie od nałożenia obowiązków na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego.

Organy ustaliły, że zmiany w instalacjach obiektu wpływają na stan techniczny obiektu i stanowią naruszenie przepisów rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16.08.1999 r. w sprawie warunków technicznych użytkowania budynków mieszkalnych (Dz.U. z 1999 r., Nr 74, poz. 836, ze zm.) zawartych w rozdziale 5 dotyczącym użytkowania lokali (§ 19), natomiast w § 20 ww. rozporządzenia określono, iż wszelkie zmiany instalacji w lokalu dokonywane w czasie jego użytkowania, wymagają pisemnej zgody właściciela budynku. Stwierdzono również, iż obecny stan narusza warunki techniczne zawarte w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury dnia 12.04.2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie tj. § 125 ust. 3, który stanowi, iż "wprowadzanie przewodów wentylujących piony kanalizacyjne do przewodów dymowych i spalinowych oraz do przewodów wentylacyjnych pomieszczeń jest zabronione. Nadto naruszony jest § 141 pkt 2 ww. rozporządzenia, który stanowi, że: "zabrania się stosowania (...) zbiorczych przewodów wentylacji grawitacyjnych".

Organ uznał, że doprowadzenie wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem powinno polegać na usunięciu wszystkich rur znajdujących się w przewodach kominowych oraz nałożeniu obowiązku odtworzenia zdemontowanego pionu wodociągowego i kanalizacyjnego doprowadzającego media do mieszkania nr [...]. Organ nie wziął jednak pod uwagę stopnia skomplikowania technicznego i ograniczeń faktycznych w realizacji nałożonego obowiązku.

W ocenie Sądu niewątpliwie ilość i sposób wprowadzenia rur do przewodów kominowych i wentylacyjnych budynku narusza przepisy prawa i wymaga uporządkowania. Nie budzi wątpliwości konieczność nałożenia stosownych obowiązków, natomiast sposób doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem wymaga rozważenia dodatkowych okoliczności. Nałożenie obowiązku odtworzenia zdemontowanego w przeszłości pionu wodociągowego i kanalizacyjnego doprowadzającego media do mieszkania numer [...] poprzez jego odbudowanie wymaga prawnego wymuszenia określonego zachowania osoby trzeciej – udostępnienia wejścia do lokalu p. K. , gdyż z uwagi na konflikt sąsiedzki nie jest możliwe dobrowolne uzyskanie zgody. K. jest zatem udostępnienie zajmowanego przez nią lokalu celem wykonania odpowiednich instalacji technicznych. Z materiału dowodowego nie wynika jednak jak pierwotnie przebiegały przez lokal p. K. rury wodociągowe i kanalizacyjne, które uległy degradacji (budynek z okresu międzywojennego, w którym stosowano dla instalacji wodociągowej rury miedziane, które uległy rozszczelnieniu). Skarżący nie może wykonać decyzji organu wobec sprzeciwu p. K.. Skoro nie ustalono jaki pierwotnie miała przebieg instalacja to tym samym brak jest możliwości ustalenia jak ma wyglądać odtworzenie pierwotnego przebiegu pionu wodociągowego i kanalizacyjnego.

W okolicznościach rozpoznawanej sprawy występuje niedostateczna do potrzeb liczba przewodów, tym samym pojawiają się dodatkowe problemy techniczne związane ze sposobem wykonania nałożonego obowiązku, a także ograniczenia w możliwości realizacji pewnych rozwiązań na zewnątrz budynku z uwagi na charakter obiektu i wspomniany, utrwalony spór sąsiedzki. W tych warunkach, nakazanie odtworzenia pierwotnego przebiegu pionu wodociągowego całkowicie pomijająca indywidualny aspekt postępowania prowadzonego w związku z samowolą, której dopuścił się poprzednik prawny skarżącego. Przeprowadzona przez niego samowolna przebudowa instalacji wymagała przeprowadzenia szczegółowego postępowania, w toku którego organ poprzez porównanie obowiązujących wymogów technicznych dla przebudowanych instalacji i zamontowanych urządzeń powinien ocenić, czy nakazane roboty są możliwe do wykonania i jak, by w sposób minimalnie ingerujący w prawa innych osób osiągnąć zgodność z prawem, czy też istnieje potrzeba wykonania innych czynności, które doprowadziłyby do osiągnięcia tego celu. Wykonanie instalacji w budynku mieszkalnym powinno być zgodne z przepisami rozdziału 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz odpowiadać wymaganiom określonym w Polskiej Normie. Przepisy w zakresie budowy i wykorzystania przewodów dymowych, spalinowych i wentylacyjnych są bezwzględnie obowiązujące, gdyż nieprawidłowości w tym zakresie dotyczą zagrożenia życia lub zdrowia ludzi oraz bezpieczeństwa mienia i środowiska. Co do zasady poza zakresem rozpoznania organu pierwszej instancji pozostawały, kształtujące istotę kontrolowanego postępowania naprawczego, uwarunkowania techniczne robót , których przeprowadzenie nałożono na skarżącego ale okoliczności faktyczne i prawne były szczególne.

Wykonanie decyzji w kształcie nadanym jej przez organ nadzoru budowlanego I instancji skutkowałoby ingerencją w odrębną nieruchomość lokalową, tj. lokal mieszkalny stanowiący przedmiot odrębnej własności. To wymagałoby precyzyjnego ustalenia jak pierwotnie przebiegała instalacja skoro na skarżącego nałożono obowiązek jej odtworzenia. Trudno sobie wyobrazić ingerencję w cudzą własność bez ustalenia gdzie i w jakim zakresie będzie ona naruszona. Skarżący twierdził, że obowiązek ten jest niewykonalny, zaś organ powołując się na art. 47 ust. 2 pr. bud. wskazywał na możliwość wykonania tego obowiązku. Stosownie do treści art. 47 ust. 1 i 2 pr. bud., jeżeli do wykonania prac przygotowawczych lub robót budowlanych jest niezbędne wejście do sąsiedniego, lokalu lub na teren sąsiedniej nieruchomości, inwestor jest obowiązany przed rozpoczęciem robót uzyskać zgodę właściciela sąsiedniej nieruchomości, budynku lub lokalu (najemcy) na wejście oraz uzgodnić z nim przewidywany sposób, zakres i terminy korzystania z tych obiektów, a także ewentualną rekompensatę z tego tytułu (ust.1). W razie nieuzgodnienia warunków, o których mowa w ust. 1, organ administracji architektoniczno-budowlanej - na wniosek inwestora - w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, rozstrzyga, w drodze decyzji, o niezbędności wejścia do sąsiedniego budynku, lokalu lub na teren sąsiedniej nieruchomości. W przypadku uznania zasadności wniosku inwestora, organ administracji architektoniczno-budowlanej określa jednocześnie granice niezbędnej potrzeby oraz warunki korzystania z sąsiedniego budynku, lokalu lub nieruchomości (ust.2). Określone w tym przepisie granice niezbędnej potrzeby oraz warunki korzystania z sąsiedniego lokalu wymagają zatem precyzyjnego określenia sposobu wykonania i zakresu ingerencji w cudzą własność. W tych okolicznościach, ogólnikowe określenie obowiązku odtworzenia zdemontowanego pionu wodociągowego i kanalizacyjnego doprowadzającego media do mieszkania nr [...] poprzez odbudowanie tych instalacji zgodnie z wymogami rozporządzenia Ministra Infrastruktury dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2002 r., Nr 75, poz. 690 ze zm.) i obowiązującymi przepisami, pod nadzorem osoby posiadającej uprawnienia budowlane w specjalności instalacje sanitarne jest niewystarczające.

Wprawdzie prawodawca nie przewidział dla obowiązków nakładanych na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 i 3 szczegółowego określenia sposobu wykonania i możliwości przymusowego ich wykonania, więc to adresat decyzji nakładającej określone obowiązki, wydawanej na podstawie tych przepisów uprawniony jest do samodzielnego uznania, czy chce te obowiązki zrealizować, czy też odmówi ich realizacji, co rodzić będzie po stronie organu obowiązek zastosowania sankcji o jakich mowa w art. 51 ust. 3 pkt 2 Prawa budowlanego (dopiero obowiązki o charakterze sankcji będą mogły być przez organy administracji egzekwowane w trybie postępowania egzekucyjnego), nie oznacza to jednak, że organ nie powinien wziąć pod uwagę indywidualnych uwarunkowań stanu fatycznego zwłaszcza, że nałożony obowiązek wymaga ingerencji w prawo własności przysługujące innemu podmiotowi. Organ powinien też mieć na uwadze, by nałożone obowiązki w minimalnym zakresie ingerowały w prawa osób trzecich i ocenić techniczne możliwości wykonania nałożonego obowiązku, zwłaszcza gdy dotyczą starej substancji budowlanej ze wszystkimi z tego tytułu wynikającymi ograniczeniami.

Należałoby też wyjaśnić czy zamontowane w kominach wentylacyjnych instalacje wodno - kanalizacyjne powodują utratę drożności tych kominów i mając na uwadze istniejące ograniczenia istniałaby możliwość zachowania instalacji wodnej w przewodach wentylacyjnych. Zgodnie z § 125 ust. 3 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki, wprowadzanie przewodów wentylujących piony kanalizacyjne do przewodów dymowych i spalinowych oraz do przewodów wentylacyjnych pomieszczeń jest zabronione. Z powyższego zdaniem strony wynika, że powołany przepis dotyczy tylko i wyłącznie przewodów wentylujących piony kanalizacyjne i nie odnosi się do przewodów wodociągowych. Organ tego rozwiązania nie rozważył. Rolą organu jest efektywne doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem jednak przy uwzględnieniu indywidualnych okoliczności każdego przypadku.

Przepisy art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. nakładają na organy administracji obowiązek ustalenia prawdy obiektywnej i podejmowania rozstrzygnięcia na podstawie wszechstronnie wyjaśnionego stanu faktycznego, przy zastosowaniu wszelkich koniecznych środków dowodowych, z uwzględnieniem słusznego interesu strony. Podkreślenia również wymaga, że ustanowiona w art. 80 k.p.a. zasada swobodnej oceny dowodów zobowiązuje do oparcia się przez organ na przekonujących podstawach - wskazanych w uzasadnieniu rozstrzygnięcia, stosownie do treści przepisu art. 107 § 3 k.p.a. - i z całą pewnością nie polega na formułowaniu ocen abstrahujących od istotnych okoliczności sprawy. Niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy narusza zasady postępowania administracyjnego i stanowi podstawę do uchylenia wadliwej decyzji, w sytuacji w której błędów organu pierwszej instancji w administracyjnym jej toku nie może naprawić organ odwoławczy.

Z uwagi na powyższe Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. O zwrocie kosztów orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.