Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 626/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-10-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 7 art. 77 par. 1 art. 107 par. 3 art. 80 art. 8 par. 1
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Warszawa, 5 października 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska Sędzia WSA Kaja Angerman (spr.) Sędzia WSA Piotr Korzeniowski Protokolant: starszy sekretarz sądowy Wioletta Matuszewska po rozpoznaniu na rozprawie 5 października 2021 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z [...] lutego 2021 r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania użytkowania instalacji 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Głównego Inspektora Ochrony Środowiska na rzecz [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

IV SA/Wa 626/21

UZASADNIENIE

Główny Inspektor Ochrony Środowiska rozpatrzył odwołanie [...] Sp. z o.o. z siedzibą w J. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z [...] kwietnia 2019 r. znak: [...] wstrzymującej użytkowanie instalacji - zakładowej oczyszczalni ścieków przemysłowych, eksploatowanej przez [...] Sp. z o.o. z siedzibą w J., ze względu na wprowadzanie z tej instalacji ścieków przemysłowych do ziemi (rowu R-J-19) z naruszeniem warunków pozwolenia wodnoprawnego udzielonego decyzją Starosty [...] z [...] kwietnia 2011 r. znak: [...]. Organ odwoławczy decyzją z [...] lutego 2021 r., Nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i orzekł o wstrzymaniu użytkowania instalacji - zakładowej oczyszczalni ścieków przemysłowych, w terminie 2 miesięcy od dnia doręczenia niniejszej decyzji, ze względu na wprowadzanie z tej instalacji ścieków przemysłowych do ziemi (rowu R-J-19) bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego.

Decyzja była wynikiem następujących ustaleń faktycznych i oceny prawnej.

Spółka prowadzi w J. działalność gospodarczą w zakresie produkcji naturalnych (bezpośrednich) soków owocowych, zagęszczonych soków owocowych (koncentratów) i przecierów owocowych. W ramach tej działalności Spółka korzysta z wód w ramach usług wodnych (przed 2018 r. w ramach szczególnego korzystania z wód) poprzez pobór wód podziemnych oraz wprowadzanie do ziemi (rowu) ścieków przemysłowych. Spółka eksploatuje na działkach o nr ewid. [...]. [...]. [...]i [...] obręb J. (aktualnie, po zmianach w numeracji działek ewidencyjnych, na działkach o nr ewid. [...], [...], [...]i [...]obręb J.) zakładową oczyszczalnię ścieków, która służy do oczyszczania powstających w wyniku działalności produkcyjnej Spółki ścieków przemysłowych (biologicznie rozkładalnych).

Odbiornikiem ścieków przemysłowych, powstających w wyniku działalności Spółki jest rów melioracyjny [...]. stanowiący własność Skarbu Państwa, w administracji Spółki Wodnej [...] w B. Powyżej oczyszczalni rów przebiega przez tereny rolnicze, głównie sad. Od oczyszczalni Spółki do przepustu pod drogą krajową nr [...] do rowu skierowane są kolejno: wylot awaryjny nr 2 z oczyszczalni Spółki (z przepompowni ścieków na poletka trzcinowe), wylot awaryjny nr 1 (z komory rozdzielczej Spółki), wylot kanalizacji deszczowej [...] S.A. w likwidacji (odwadniający teren przemysłowy przy ul. O. w J.), wylot ścieków oczyszczonych z oczyszczalni Spółki, a następnie (od 2018 r.) wylot ścieków oczyszczonych z oczyszczalni .. [...]" B. M. W.

Spółka posiada decyzję Starosty [...]z [...] kwietnia 2011 r. znak: [...] udzielającą Spółce pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód - wprowadzanie do ziemi (rowu [...], oznaczonego w decyzji jako [...] ) oczyszczonych ścieków przemysłowych w ilości Qd śr = 300 m3/d. z terminem ważności do dnia 31 grudnia 2020 r. Warunki w zakresie jakości odprowadzanych ścieków dla poszczególnych wskaźników zanieczyszczeń określono następująco: BZT5 do 25 mg Q2/l, ChZT do 125 mg Q2/l, zawiesina ogólna do 35 mg/l, azot ogólny do 30 mg/l, fosfor ogólny do 2 mg/l.

Jednocześnie decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r. znak: [...] Starosta [...] udzielił Spółce kolejnego pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód - wprowadzanie do ziemi (rowu [...]) oczyszczonych ścieków przemysłowych w ilości Qd sr = 200 m3/d z oczyszczalni zlokalizowanej na działce o nr ewid. [...]. obręb J. a także pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie urządzenia wodnego - projektowanego wylotu ścieków do rowu [...]. Warunki w zakresie jakości odprowadzanych ścieków dla poszczególnych wskaźników zanieczyszczeń określono identycznie jak w decyzji z 2011 r. Natomiast oczyszczalnia ścieków, jak również urządzenie wodne, o których mowa w ww, decyzji Starosty [...], nie zostały wybudowane do dnia wydania niniejszej decyzji.

[...] WIOŚ w związku interwencjami dotyczącymi zanieczyszczenia systemu rowów melioracyjnych w okolicy miejscowości J. oraz M. przeprowadził w latach 2014-2018 sześć kontroli [...] Sp. z o.o., w trakcie których każdorazowo ww. organ stwierdzał naruszenia w zakresie przestrzegania warunków pozwolenia wodnoprawnego, jak również zły stan techniczny i eksploatację oczyszczalni ścieków (stwierdzane do czasu przeprowadzenia przez Spółkę modernizacji przedmiotowej oczyszczalni latach 2017-2018).

W związku z tym, pismem z 11 maja 2017 r. [...] WIOŚ zawiadomił Spółkę o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie wstrzymania użytkowania instalacji - zakładowej oczyszczalni ścieków przemysłowych, w trybie art. 367 ust. 1 pkt 1 ustawy Poś.

[...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska, decyzją z [...] kwietnia 2019 r. wstrzymał użytkowanie instalacji - zakładowej oczyszczalni ścieków przemysłowych, eksploatowanej przez spółkę ze względu na wprowadzanie z tej instalacji ścieków przemysłowych do ziemi (rowu [...]) z naruszeniem warunków pozwolenia wodnoprawnego udzielonego decyzją Starosty [...] z [...]kwietnia 2011 r. znak: [...].

Od ww. decyzji odwołała się Spółka, wnosząc o uchylenie w całości decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania, ewentualnie o uchylenie w całości decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

W toku postępowania odwoławczego Główny Inspektor Ochrony Środowiska zlecił [...] WIOŚ na podstawie art. 136 § 1 Kpa przeprowadzenie dodatkowego postępowania dowodowego poprzez:

1) Przeprowadzenie oględzin na terenie zakładowej oczyszczalni ścieków;

2) Przeprowadzenie oględzin rowu melioracyjnego [...] na wysokości wylotu ścieków z oczyszczalni;

3) Przekazanie wszelkich dokumentów, będących w posiadaniu [...] WIOŚ, wytworzonych po zakończeniu postępowania przed tym organem, które mogą mieć wpływ na ocenę stanu faktycznego w sprawie.

Pismem z 22 września 2020 r. Spółka poinformowała, że dokonano modernizacji oczyszczalni ścieków poprzez zamontowanie płyty żelbetowej oraz zbiornika bioreaktora, przekazując jednocześnie wyniki badań ścieków oczyszczonych przeprowadzonych w dniu 9 września 2020 r.

Pismem z dnia 13 października 2020 r. [...] WIOŚ przekazał zgromadzony w ramach dodatkowego postępowania dowodowego, materiał dowodowy w postaci m.in. protokołu oględzin przeprowadzonych w dniu 11 września 2020 r. na terenie oczyszczalni eksploatowanej przez Spółkę oraz protokołu kontroli nr [...] przeprowadzonej w dniu 16 września 2020 r. w związku z interwencją Nadleśnictwa K. z dnia 18 sierpnia 2020 r. dotyczącą zanieczyszczenia systemu rowów melioracyjnych w okolicach m. J. Z protokołu oględzin przeprowadzonych przez [...] WIOŚ w dniu 11 września 2020 r. wynika, że Spółka dokonała kolejnej modernizacji polegającej na wymianie reaktora na nowy oraz na uruchomieniu nowej hali procesowej, a w trakcie oględzin prowadzono rozruch zmodernizowanej oczyszczalni.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. Organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 367 ust. 1 pkt 1 ustawy Poś, wstrzymanie użytkowania instalacji, czyli zastosowanie najbardziej dolegliwej sankcji przewidzianej w przepisach, wymaga wykazania dlaczego zastosowanie jej było konieczne.

Jednocześnie wskazał przy rozpatrywaniu sprawy w trybie instancyjnym zobowiązany był uwzględnić stan faktyczny i prawny istniejący w dniu orzekania, a w tej sprawie stan ten uległ zmianie. W toku postępowania odwoławczego Główny Inspektor Ochrony Środowiska ustalił, że pozwolenie Starosty [...] z [...] kwietnia 2011 r., znak: [...] wygasło z dniem [...] grudnia 2020 r., a Spółka nie uzyskała nowego pozwolenia wodnoprawnego.

Organ uznał, że Spółka począwszy od dnia 1 stycznia 2021 r. eksploatuje instalację do oczyszczania ścieków przemysłowych bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego. Powyższe wypełnia przesłankę określoną w art. 367 ust. 1 pkt 1 ustawy7 Poś, a w ocenie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska zastosowanie sankcji w postaci wstrzymania użytkowania instalacji było w niniejszej sprawie konieczne. Organ podkreślił, że Spółka pierwotnie użytkowała instalację do oczyszczania ścieków z naruszeniem warunków pozwolenia wodnoprawnego, natomiast obecnie Spółka użytkuje przedmiotową instalację nie posiadając pozwolenia wodnoprawnego w ogóle. W ocenie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska Spółka winna była uregulować kwestie formalnoprawne w zakresie prowadzonej działalności, tak aby po wygaśnięciu decyzji z dnia [...]kwietnia 2011 r., znak: [...], móc kontynuować użytkowanie instalacji zgodnie z obowiązującymi przepisami, czego do dnia wydania niniejszej decyzji Strona nie uczyniła. Organ uznał, że stan faktyczny w przedmiotowej sprawie uległ pogorszeniu, w stosunku do stanu w jakim orzekał [...] WIOŚ. Dlatego organ nie znalazł możliwości innego rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie.

Organ ocenił, że nie zachodzą przesłanki do stwierdzenia bezprzedmiotowości postępowania w sprawie wstrzymania użytkowania instalacji ze względu na wprowadzanie ścieków przemysłowych do ziemi z naruszeniem warunków pozwolenia wodnoprawnego, z uwagi na wygaśnięcie przedmiotowego pozwolenia wodnoprawnego. Organ wskazał, że przepis art. 367 ust. 1 pkt 1 ustawy Poś wprawdzie rozróżnia dwie przesłanki do wstrzymania użytkowania instalacji, tj. w razie wprowadzania przez podmiot korzystający ze środowiska substancji lub energii do środowiska bez wymaganego pozwolenia, jak i z naruszeniem jego warunków, natomiast podstawa prawna, jak i skutek w postaci wtrzymania użytkowania instalacji pozostaje taki sam. Wobec powyższego w ocenie organu odwoławczego umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego, a następnie wszczynanie postępowania w oparciu o tę samą podstawę prawną, jedynie ze wskazaniem innej przesłanki wydaje się być działaniem wbrew zasadom ekonomiki postępowania. Umorzenie postępowania w sytuacji, gdy Spółka narusza obowiązujące przepisy prawa, stanowiłoby swoiste przyzwolenie na dalsze działanie Spółki w sposób niezgodny z tymi przepisami.

Wyznaczając termin wstrzymania użytkowania instalacji Główny Inspektor Ochrony Środowiska zobowiązany był uwzględnić potrzebę bezpiecznego dla środowiska zakończenia użytkowania. Mając powyższe na względzie organ uznał, że dwumiesięczny termin wstrzymania użytkowania instalacji będzie wystarczający. Pozwoli on na odpowiednie przygotowanie oczyszczalni do gromadzenia ścieków w zbiornikach bezodpływowych, ich wywóz i odprowadzenie do urządzeń kanalizacyjnych innych podmiotów, jak również dopełnienie formalności z tym związanych.

Organ wyjaśnił, że nie odniósł się do zarzutów Spółki podnoszonych w odwołaniu, z uwagi na to, że dotyczyły one nieaktualnego na dzień wydawania niniejszej decyzji stanu faktycznego.

Spółka wniosła skargę na decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonej decyzji zarzuciła:

- błąd w ustaleniach faktycznych oraz naruszenie prawa poprzez nierozpoznanie istoty sprawy i całkowicie dowolne przyjęcie, iż skarżąca. nie dysponuje pozwoleniem wodnoprawnym na zrzut ścieków do rowu melioracyjnego [...], podczas gdy w obrocie prawnym funkcjonuje decyzja Starosty Kościańskiego znak: [...] z dnia 26 czerwca 2012 roku udzielająca spółce pozwolenia na zrzut ścieków, co organ II instancji potwierdza w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Ww. decyzja pomimo ewentualnej wadliwości nie została do chwili obecnej uchylona i nie została stwierdzona jej nieważność, a tym samy m obowiązuje.

- naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy tj.:

1. art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a. poprzez brak podjęcia czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w sprawie przejawiające się w braku dogłębnego zbadania okoliczności posiadania przez skarżącą pozwolenia wodnoprawnego na wprowadzanie oczyszczonych ścieków przemysłowych do ziemi, braku wskazania na jakiej podstawie organ II instancji przyjął, że spółka nie podjęła żadnych kroków celem uzyskania nowego pozwolenia na zrzut ścieków,

2. art. 80 kpa poprzez brak wszechstronnego rozpatrzenia całości materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie i dokonaniu dowolnej oceny zgromadzonych dowodów w sprawie, co przejawia się w niewzięciu pod uwagę i pominięciu okoliczności funkcjonowania w obrocie prawnym decyzji Starosty [...] znak: [...] z dnia [...] czerwca 2012 r. i posiadaniu przez spółkę ważnego pozwolenia na zrzut ścieków,

3. art. 7. art, 77 § 1 i art. 8 § 1 kpa poprzez brak podjęcia czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i oparcie się przy wydawaniu decyzji na błędnych ustaleniach faktycznych i błędnym przyjęciu, że skarżąca nie posiada pozwolenia wodnoprawnego na zrzut ścieków z zakładowej oczyszczalni,

4. art. 80 kpa poprzez nieprawidłową ocenę przy wydawaniu decyzji jej ewentualnego wpływu na działalność skarżącej zatrudnionych przez Spółkę pracowników oraz jej dostawców i kontrahentów, co doprowadziło do błędnego uznania, że wstrzymanie użytkowania instalacji prowadzić będzie wyłącznie do zwolnienia jednego pracownika, oraz przyjęcie że dwa miesiące to wystarczający czas na zorganizowanie nowej gospodarki ściekowej co nie znajduje uzasadnienia i potwierdzenia w rzeczywistości,

5. art. 8 § 1 kpa poprzez naruszenie zasady zaufania do władzy publicznej przejawiające się w zastosowaniu interpretacji stanu prawnego niezgodnie ze stanowiskiem organów Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie tj. Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich w P.

Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi II instancji ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji Wojewódzkiego [...] Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] r. i umorzenie postępowania administracyjnego, a także o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że ustalenia organu II instancji są niezgodne ze stanem faktycznym i prawnym, a tym samym zaskarżona decyzja nie może się ostać. Spółka posiada pozwolenie wodnoprawne na wprowadzanie do ziemi (rowu [...]) oczyszczonych ścieków przemysłowych udzielone decyzją Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2012 r. Organ II instancji wskazał jednak, że decyzja z 2012 r. dotyczy instalacji, która nie została zrealizowana i pominął w swoim rozstrzygnięciu tę decyzję.

Decyzja ta do chwili obecnej nie została wyeliminowana z obrotu prawnego i obowiązuje do lipca 2022 roku. Organ decyzyjny w sprawach udzielania pozwoleń wodnoprawnych stoi na stanowisku, że ww. pozwolenie wodnoprawne z 2012 r. jest tożsame z decyzją z 2011 r. - tj. dotyczy wprowadzania ścieków oczyszczonych z zakładu do ziemi - do tego samego odbiornika tj. rowu melioracyjnego R-J-19, Dyrektor Zarządu Zlewni Wód Polskich w P., w związku ze stanowiskiem Prezesa Zarządu Zlewni Wód Polskich stoi na stanowisku, iż decyzja z 2012 r. wydana została z naruszeniem prawa, albowiem wydana została w czasie gdy obowiązywała wcześniejsza decyzja na wprowadzanie oczyszczonych ścieków przemysłowych z zakładu do tego samego odbiornika.

Z przedstawionych powyżej względów Dyrektor Zarządu Zlewni Wód Polskich w P. do chwili obecnej nie rozstrzygnął wniosku spółki z października 2020 r. o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego na wprowadzanie oczyszczonych ścieków przemysłowych z zakładu - tj. do rowu melioracyjnego RJ będącym de facto rowem melioracyjnym [...]. Postępowanie w przedmiotowej sprawie zostało zawieszone postanowieniem Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich w P. z [...] lutego 2021 r.

Organ II instancji dokonał błędnych ustaleń, nie rozpoznał istoty sprawy i całkowicie dowolnie przyjął, iż spółka wprowadza z zakładowej oczyszczalni ścieków przemysłowych do ziemi (rowu [...]) ścieki bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego. Nadto, z niewyjaśnionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przyczyn przyjął, że Spółka nie podjęła żadnych kroków by uzyskać pozwolenie na wprowadzanie ścieków oczyszczonych do ziemi.

W toku postępowania przed organem II instancji potwierdzono, iż inwestycja dotycząca modernizacji i rozbudowy zakładu jest już zakończona, na oczyszczalni zainstalowana została nowa linia technologiczna do oczyszczania ścieków. Spółka przeprowadziła rozruch instalacji oraz przeprowadziła badania ścieków oczyszczonych. Wszelkie próby wypadły pomyślnie. Dokumentacja zgromadzona w trakcie postępowania jest nieaktualna, w szczególności brak jest aktualnych wyników badań jakości ścieków wykonanych zgodnie z obowiązującymi przepisami. W dniu 11 września 2020 roku inspektorzy Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w P. przeprowadzili oględziny oczyszczalni na wniosek organu II instancji, jednakże nie przeprowadzono żadnych badań ścieków oczyszczonych.

Prowadzone przez skarżącą badania w ramach automonitoringu wykazują, iż ścieki oczyszczone spełniają wymagania jakościowe określone przepisami prawa oraz pozwoleniem wodnoprawnym z 2012 r. (sprawozdania z badań za sierpień, październik oraz grudzień 2020 r. ).

Spółka podjęła wszelkie kroki aby uzyskać nowe pozwolenie i działać zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Wystąpiła o uregulowanie kwestii formalnych w zakresie prowadzonej działalności, jednakże różne interpretacje stanu prawnego i faktycznego organów administracji odpowiedzialnych za kwestie ochrony środowiska i korzystania ze środowiska, spowodowały, iż stosowna decyzja do chwili obecnej nie została wydana.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skargę należało uwzględnić, gdyż decyzja Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z [...] lutego 2021 r. została wydana z naruszeniem przepisów prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a więc na zasadność wstrzymania użytkowania instalacji.

W ocenie sądu organ odwoławczy nie wypełnił obowiązków wynikających z treści art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i 107 § 3 K.p.a., gdyż nie dokonał wszystkich czynności niezbędnych do rozstrzygnięcia sprawy, nie zgromadził wystarczającego materiału dowodowego i nie dokonał wszechstronnej jego oceny. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy ocenił w sposób wybiórczy, powierzchowny, nie odniósł się do twierdzeń i zarzutów strony odwołującej się, niedostatecznie umotywował własne stanowisko w uzasadnieniu decyzji, przez co naruszył także zasadę swobodnej oceny dowodów i wymogi w zakresie sporządzania uzasadnienia decyzji. Uchybienia te powodują, że w ocenie sądu rozstrzygnięcie o wstrzymaniu użytkowania instalacji jest przedwczesne. Organ odwoławczy prowadząc przedmiotowe postępowanie wbrew swojemu stanowisku nie ustalił w sposób niebudzący wątpliwości stanu faktycznego w sprawie, nie wykazał też, że zachodzi konieczność wstrzymania instalacji.

Stosownie do treści art. 367 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2020 r., poz.1219 t.j.), zwanej dalej Poś w razie wprowadzania przez podmiot korzystający ze środowiska substancji lub energii do środowiska bez wymaganego pozwolenia lub z naruszeniem jego warunków, wojewódzki inspektor ochrony środowiska może wstrzymać, w drodze decyzji, użytkowanie instalacji.

Organ odwoławczy słusznie zauważył w uzasadnieniu decyzji, że przepis ten ma charakter uznaniowy, a więc organ ma możliwość dokonania wyboru rozstrzygnięcia. Wstrzymanie użytkowania instalacji ma zatem charakter fakultatywny. Dlatego też, skorzystanie przez organ z tej bardzo dolegliwej dla podmiotu użytkującego instalację sankcji, wymaga nie tylko wykazania, że zachodzi jedna z przesłanek określonych w przepisie, ale też, że wstrzymanie instalacji jest konieczne.

W przedmiotowej sprawie organ odwoławczy ustalił, że w dacie wydania decyzji strona nie posiadała wymaganego pozwolenia wodnoprawnego.

Należy jednak zauważyć, że organ odwoławczy w sposób dowolny ustalił, że spółka nie posiada aktualnie wymaganego pozwolenia wodnoprawnego. Ustalenia takiego dokonał w związku z upływem z dniem [...] grudnia 2020 r. terminu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego z [...] kwietnia 2011 r. na szczególne korzystanie z wód - wprowadzanie do ziemi (rowu R-J-19, oznaczonego w decyzji jako [...]) ścieków przemysłowych podczyszczonych w oczyszczalni korzeniowej. Okoliczność wygaśnięcia pozwolenia udzielonego w 2011 r. nie jest kwestionowana przez stronę i znajduje odzwierciedlenie w materiale dowodowym.

Jednak w materiale dowodowym znajduje się także decyzja Starosty [...] z [...] czerwca z 2012 r. udzielająca pozwolenia wodnoprawnego na wprowadzanie do ziemi (rowu [...]) ścieków przemysłowych podczyszczonych w mechaniczno-biologicznej oczyszczalni zlokalizowanej na działce o nr ewid. [...] w miejscowości J., a także pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie urządzenia wodnego - projektowanego wylotu ścieków do rowu [...].

Zdaniem organu odwoławczego decyzja ta dotyczy niezrealizowanej przez podmiot oczyszczalni, a nie oczyszczalni użytkowanej, dla której pozwolenie wodnoprawne wygasło. Wnioskowanie to nie znajduje jednak wystarczającego oparcia w zgromadzonym materiale dowodowym. Organ nie wyjaśnił na jakiej podstawie twierdzi, że decyzja z 2012 r. dotyczy oczyszczalni ścieków, która nie powstała. Dokonane przez organ ustalenie, że pozwolenie dotyczy takiej właśnie oczyszczalni, nie wynika z samej decyzji. Pozwolenie z 2012 r. zostało udzielone na wprowadzanie ścieków do rowu z oczyszczalni biologiczno-mechanicznej zlokalizowanej na działce ew. nr [...]. Z treści decyzji wynika, że elementem projektowanym jest wyłącznie wylot do rowu. Ze zgromadzonych w aktach protokołów kontroli przeprowadzonych w siedzibie spółki wynika, że użytkowana przez stronę instalacja to oczyszczalnia biologiczno – mechaniczna. Z protokołu kontroli nr [...] przeprowadzonej od 7.06 do 20.07. 2018 r. wynika, że na działce ew. nr [...] zlokalizowane są główne zabudowania zakładu, zaś na działkach ew. nr [...], [...], [...] i [...]oczyszczalnia ścieków. W decyzji z 2011 r. jest z kolei mowa wyłącznie o oczyszczalni korzeniowej zlokalizowanej na działkach ew. nr [...], [...], [...]i [...]. Tymczasem ze stanowiska strony wyrażonego w odwołaniu wynika, że kwestionuje ona ustalenia dokonane przez organ I instancji co do niezrealizowanych zamiarów budowy nowej oczyszczalni ścieków. Strona w toku postępowania twierdziła, że dokonuje rozbudowy samego zakładu, jak też oczyszczalni ścieków. Przedstawiła zarówno wniosek o udzielenie pozwolenia na budowę (dotyczący rozbudowy mechaniczno-biologicznej oczyszczalni ścieków), decyzję z [...] marca 2019 r. udzielającą pozwolenia na budowę oraz dokumenty potwierdzające zakończenie I etapu budowy. Do twierdzeń strony i przedstawionych dowodów organ odwoławczy nie odniósł się w żaden sposób. Tymczasem z przeprowadzonych na zlecenie organu odwoławczego oględzin w dniu 11 września 2020 r. niewątpliwie wynika, że użytkowana przez spółkę instalacja podlegała rozbudowie. W protokole opisano nowe jej elementy. Samo przekonanie organu odwoławczego co do tego, że pozwolenie z 2012 r. dotyczy innej oczyszczalni, nie jest wystarczające do uznania, że spółka nie dysponuje wymaganym pozwoleniem. Organ odwoławczy nie podjął żadnych czynności i nie zgromadził dowodów wystarczających do dokonania ustaleń co do okoliczności dysponowania przez spółkę wymaganym pozwoleniem wodnoprawnym. Należy podkreślić, że twierdzenie spółki o posiadaniu pozwolenia potwierdza stanowisko wyrażone przez organ właściwy do spraw pozwoleń wodnoprawnych w przedstawionym przez stronę postanowieniu z [...] lutego 2021 r. o zawieszeniu zainicjowanego przez spółkę postępowania w sprawie udzielenia nowego pozwolenia wodnoprawnego.

Organ odwoławczy ocenił, że wstrzymanie użytkowania instalacji z tej przyczyny, że spółka nie posiada pozwolenia jest konieczne, ponieważ dwumiesięczny okres prowadzenia działalności bez pozwolenia jest dalej idącym naruszeniem, aniżeli dotychczasowe naruszanie warunków pozwolenia przez spółkę. Organ uznał także, że spółka nie zadbała o to, by uzyskać wymagane pozwolenie wodnoprawne. Konieczności zastosowania tak surowej sankcji organ upatruje w dotychczasowej lekceważącej dla spraw środowiska postawie spółki, która rzekomo kilkukrotnie dopuściła się naruszenia warunków udzielonego jej pozwolenia. To stanowisko organu jest jednak nieuprawnione, ponieważ organ odwoławczy nie dokonywał analizy całego materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie i nie dokonywał żadnych ustaleń co do naruszeń przez spółkę nieobowiązującego pozwolenia z 2011 r. Ustalenia takie zostały dokonane wyłącznie przez organ I instancji. Jeżeli więc organ odwoławczy uznał, że w sprawie znaczenie ma zupełnie inna przesłanka do zastosowania art. 367 Poś i z tego powodu nie dokonywał żadnych ustaleń co do drugiej z przesłanek, to nie może przypisywać spółce działań, które nie zostały przez organ samodzielnie stwierdzone. Niezrozumiałe jest także uznanie postawy spółki za lekceważącą, dlatego że nie zadbała o uzyskanie nowego pozwolenia w sytuacji gdy organ nie badał czy spółka o takie pozwolenie wystąpiła. Dołączone do skargi postanowienie z [...] lutego 2021 r. potwierdza, że spółka wystąpiła z wnioskiem o udzielenie nowego zezwolenia [...] października 2020 r.

Przy ocenie konieczności wstrzymania użytkowania instalacji organ nie wziął zupełnie pod uwagę okoliczności związanej z rozbudową i modernizacją oczyszczalni ścieków, choć działania te zapewne miały na celu poprawę funkcjonowania oczyszczalni.

Stwierdzone uchybienia skutkowały koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji. W ponownie prowadzonym postępowaniu organ wyjaśni w sposób niebudzący wątpliwości kwestię posiadania przez spółkę pozwolenia wodnoprawnego, rozważy potrzebę zgromadzenia materiału dowodowego, który umożliwi ocenę aktualności pozwolenia z 2012 r., w swojej analizie uwzględni twierdzenia strony i przedstawione dowody, w przypadku ustalenia okoliczności braku wymaganego pozwolenia, organ wykaże czy zachodzi konieczność wstrzymania użytkowania instalacji przy uwzględnieniu działań strony związanych z rozbudową i modernizacją oczyszczalni, a także wystąpieniem o udzielenie nowego pozwolenia.

Mając powyższe na uwadze sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) uchylił zaskarżoną decyzję.

O kosztach postępowania sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 P.p.s.a.