Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 679/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2006-09-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6531 Dotacje oraz subwencje z budżetu państwa, w tym dla jednostek samorządu terytorialnego
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sławomir Kozik (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Ewa Kwarcińska, Asesor WSA Danuta Oleś, Protokolant Sekretarz sądowy Marzena Cybulska, po rozpoznaniu w Gdańsku na rozprawie w dniu 5 września 2006 r. sprawy ze skargi Z. Z. na decyzje Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] - nr [...] w przedmiocie przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych w pomniejszonej wysokości - nr [...] w przedmiocie przyznania płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania w pomniejszonej wysokości oddala skargi.


UZASADNIENIE

W dniu 14 czerwca 2004 r. Z.Z. złożył w Biurze Powiatowym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa "wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych oraz o przyznanie płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2004".

We wniosku zawarte zostało oświadczenie o powierzchni działek ewidencyjnych, na których zadeklarowano działki rolne. Oświadczenie to przedstawia się następująco:

|Lp. |Nazwa obrębu ewidencyjnego |Nr działki ewidencyjnej |Powierzchnia działki ewidencyjnej wykorzystywana |Oznaczenie działki rolnej lub |

| |(wsi) | |w celu rolniczym w ha (a) |jej części |

|1. |W. |197 |10 (39) |A cz. B |

|2. |W. |191 |4 (13) |cz. B |

|3. |W. |194 |1 (47) |C |

|4. |W. |121/2 |2 (32) |cz. D |

|5. |W. |121/3 |5 (20) |cz. D |

|6. |W. |121/4 |6 (45) |cz. D |

|7. |W. |121/6 |1 (95) |cz. D |

|8. |W. |121/5 |2 (62) |E |

|9. |W. |126/4 |6 (96) |F |

|10. |K. |527/1 |2 (99) |G |

|11. |B. |25 |5 (16) |H, I |

|12. |B. |115 |0 (34) |J |

|13. |B. |91 |5 (08) |K |

|14. |B. |320 |0 (34) |L |

|15. |D. |19 |2 (30) |Ł |

|16. |G. |278/2 |2 (75) |M |

|17. |K. |468 |2 (01) |N |

|18. |G. |130 |4 (63) |O |

|19. |G. |148 |1 (12) |cz. P |

|20. |G. |147 |7 (66) |cz. P, R |

|21. |G. |149 |9 (76) |cz. P, cz. S |

|22. |G. |150 |1 (74) |cz. S |

|23. |H. |462/1 |1 (72) |T |

|24. |H. |451/6 |2 (38) |U |

|25. |H. |595 |4 (05) |W |

|26. |G. |84 |0 (00) | |

|27. |G. |95 |0 (00) | |

Nadto wniosek zawiera oświadczenie o sposobie wykorzystywania działek rolnych, które przedstawia się w poniżej wskazany sposób:

|Lp. |Oznaczenie działki rolnej |Roślina uprawna |

|1. |A |Łubin słodki |

|2. |B |Pszenżyto jare |

|3. |C |Pszenżyto jare |

|4. |D |Pszenżyto jare |

|5. |E |Owies |

|6. |F |Owies |

|7. |G |Pszenżyto ozime |

|8. |H |Pszenżyto ozime |

|9. |I |Pastwisko |

|10. |J |Łąka |

|11. |K |Pszenżyto ozime |

|12. |L |Łąka |

|13. |Ł |Pszenica jara |

|14. |M |Łąka |

|15. |N |Łąka |

|16. |O |Pszenżyto ozime |

|17. |P |Łąka |

|18. |R |Jęczmień jary |

|19. |S |Pszenżyto jare |

|20. |T |Łąka |

|21. |U |Łąka |

|22. |W |Łąki |

W dniach od 8 do 9 września 2004 r. na zlecenie ARiMR na gruntach Z. Z. została przeprowadzona kontrola przez A spółka z o.o. z siedzibą w O. W trakcie postępowania ustalono, że powierzchnia zgłoszona we wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych wynosiła 95,52 ha, zaś podczas kontroli stwierdzono, że jest to jedynie obszar 60,69 ha. Powyższe nieprawidłowości stwierdzono na działkach oznaczonych literami: A, B, C, D, E, I, J, Ł, M, O, S, T, U. Nadto kontrola ustaliła, że na działce oznaczonej literą "H" nie stwierdzono zadeklarowanego rodzaju użytkowania powierzchni, producent zadeklarował uprawę pszenżyta, a stwierdzono las. Dodatkowo na działce oznaczonej literą "I" nie stwierdzono uprawy deklarowanego gatunku rośliny, a gatunek stwierdzony nie należał do tej samej grupy płatności. Na działce "R" nie stwierdzono również uprawy deklarowanego gatunku rośliny, jednakże gatunek stwierdzony należał do tej samej grupy płatności.

O powyższej kontroli Z.Z. nie został zawiadomiony, jednakże po jej zakończeniu został mu doręczony w dniu 13 września 2004 r. protokół z czynności kontrolnych wraz z załącznikami. Z dokumentów tych wynikały stwierdzone podczas kontroli, wymienione wyżej nieprawidłowości.

Decyzją nr [...] z dnia [...] Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa została przyznana Z.Z. płatność bezpośrednia do gruntów rolnych w pomniejszonej wysokości tj. w kwocie 30.545,89 zł z uwagi nieprawidłowości polegające na zawyżeniu w deklaracji powierzchni działek rolnych.

Decyzją nr [...] z dnia [...] Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa została przyznana Z.Z. płatność z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) w łącznej wysokości 14.611,08 zł. Kwotę tą ustalono po nałożeniu sankcji w kwocie 6.130,08 zł, ze względu na nieprawidłowości w deklaracji działek rolnych.

Od powyższych decyzji Z.Z. złożył odwołania do Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wskazując, że wielkości obszarowe we wniosku podawał zgodnie z wykonanymi przez siebie pomiarami działek w powiązaniu z wypisami z ewidencji gruntów, a także na podstawie umów kupna – sprzedaży i umów dzierżawnych. Nadto odwołujący się wskazał, że nie został poinformowany przez kontrolujących na jakich działkach wystąpiły rozbieżności ani ich wielkość, jak również nie podpisywał żadnego dokumentu informującego o nieprawidłowościach w czasie przeprowadzonej kontroli w jego gospodarstwie.

Decyzją z dnia [...] nr [...]Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...] Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Jako podstawę prawną swojego rozstrzygnięcia Dyrektor Oddziału ARiMR wskazał art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 127 § 2 k.p.a. w zw. z art. 5a ust. 4 ustawy z dnia z dnia 29 grudnia 1993 r. o utworzeniu Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U. z 2005 r. Nr 31, poz.264) oraz art. 2 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych (Dz.U. z 2004 r. Nr 6, poz. 40 z późn.zm).

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał na przepis art. 14 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001 z dnia 11 grudnia 2001 r. (Dz.U.L 327 z 12.12.2001 r.) zgodnie z którym wniosek o pomoc może być w całości lub w części wycofany w każdym czasie. Jednakże w przypadku, gdy właściwa władza powiadomiła już rolnika o nieprawidłowościach w złożonym wniosku o pomoc lub gdy rolnik został przez właściwy organ powiadomiony o zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu, a kontrola na miejscu wykazała istnienie nieprawidłowości, wycofanie takie nie jest dozwolone w odniesieniu do tych części wniosku o pomoc, dotkniętym nieprawidłowościami. Nadto Dyrektor Oddziału ARiMR wskazał, że zgodnie z art. 17 ust. 3 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001 z dnia 11 grudnia 2001 r. ustanawiającego szczegółowe przepisy w zakresie stosowania zintegrowanego systemu zarządzenia i kontroli dla niektórych schematów pomocowych Wspólnoty ustanowionego na mocy rozporządzenia Rady (EWG) nr 3508/92 "kontrola na miejscu jest niezapowiedziana, jednakże, pod warunkiem, że cel kontroli nie jest zagrożony dopuszcza się wcześniejsze powiadomienie ograniczone do absolutnie niezbędnego minimum". Zgodnie z zasadami kontroli są one niezapowiedziane, jednakże dopuszcza się możliwość powiadomienia producenta. Organ odwoławczy wskazał, że co prawda o planowanej kontroli nie został powiadomiony Z.Z., jednakże w związku z jego nieobecnością kopia protokołu została mu wysłana i odebrana przez jego żonę w dniu 13 września 2004 r., co jest zgodne z art. 39 i art. 43 kodeksu postępowania administracyjnego. Z.Z. mógł więc zapoznać się z ustaleniami kontroli i wnieść swoje uwagi przesyłając je do Biura Powiatowego ARiMR.

Organ odwoławczy stwierdził, że wyniku kontroli ujawniono na działkach oznaczonych literami: A, B, C, D, E, I, J, Ł, M, O, S, T, U i W, że zadeklarowana powierzchnia całkowita działki rolnej jest niezgodna z powierzchnią całkowitą stwierdzoną, a ponadto na działce oznaczonej literą "H" nie stwierdzono zadeklarowanego rodzaju użytkowania powierzchni; producent zadeklarował uprawę pszenżyta, a stwierdzono las. Dodatkowo na działce oznaczonej literą "I" nie stwierdzono uprawy deklarowanego gatunku rośliny, a gatunek stwierdzony nie należał do tej samej grupy płatności, natomiast na działce "R" nie stwierdzono uprawy deklarowanego gatunku rośliny, ale gatunek stwierdzony należał do tej samej grupy płatności.

Ponadto powierzchnia zgłoszona do Jednolitej Płatności Obszarowej (JPO) i Uzupełniającej Płatności Obszarowej (UPO) wynosiła 95,52 ha. Po zastosowaniu sankcji, przewidzianych wprost w stosownych przepisach unijnych, Dyrektor Oddziału ARiMR wskazał, że rozpatrzono pozytywnie wniosek jedynie w stosunku do 60,69 ha odnośnie JPO jak i UPO.

Organ odwoławczy wskazał, że odniesieniu do JPO zastosowano sankcje na podstawie art. 5 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 2199/2003 z dnia 16 grudnia 2003 r. wskazującego, że "jeśli w wyniku kontroli administracyjnej lub kontroli na miejscu stwierdza się, że ustalona różnica między zadeklarowanym obszarem a wyznaczonym obszarem w znaczeniu art. 2 lit. r) rozporządzenia (WE) nr 2419/2001 jest większa niż 3%, ale nie większa niż 30% wyznaczonego obszaru, kwota, jaka ma zostać przyznana na podstawie systemu Jednolitej Płatności Obszarowej jest zmniejszona za dany rok o dwukrotność kwoty ustalonych funduszy dla tej różnicy. Jednocześnie w odniesieniu do UPO organ odwoławczy wskazał, że zastosowano sankcje na podstawie art. 32 ww. Rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001 z dnia 11 grudnia 2001 r. wskazującego, iż "jeżeli w odniesieniu do danej grupy upraw zadeklarowany przekracza obszar ustalony zgodnie z art. 31 ust. 2, pomoc obliczana jest na podstawie obszaru ustalonego pomniejszonego o dwukrotność stwierdzonej różnicy, jeśli różnica jest większa niż 3 % lub dwa hektary, lecz nie więcej niż 20 % ustalonego obszaru".

Jednocześnie decyzją z dnia [...] nr [...]Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...]Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Jako podstawę prawną swojego rozstrzygnięcia Dyrektor Oddziału ARiMR wskazał art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 127 § 2 k.p.a. w związku z art. 5a ust. 4 ustawy z dnia z dnia 29 grudnia 1993 r. o utworzeniu Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U. z 2005 roku Nr 31, poz.264) oraz § 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. z 2004 r. Nr 73 poz.657 z późn.zm.), a także w związku z art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz.U. Nr 229, poz. 2273 , z późn.zm.).

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich, wysokość płatności ONW w danym roku kalendarzowym ustala się, jako iloczyn stawek płatności na hektar gruntu rolnego i deklarowanej przez producenta rolnego powierzchni działek rolnych w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Na podstawie zaś art. 14 ww. Rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001 z dnia 11 grudnia 2001 r. (Dz.U.L 327 z 12.12.2001 r.) wniosek o pomoc może być w całości lub w części wycofany w każdym czasie. Jednakże w przypadku, gdy właściwa władza powiadomiła już rolnika o nieprawidłowościach w złożonym wniosku o pomoc lub gdy rolnik został przez właściwy organ powiadomiony o zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu, a kontrola na miejscu wykazała istnienie nieprawidłowości, wycofanie takie nie jest dozwolone w odniesieniu do tych części wniosku o pomoc, dotkniętym nieprawidłowościami.

Nadto Dyrektor Oddziału ARiMR wskazał, że zgodnie z art. 17 ust. 3 ww. Rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001 z dnia 11 grudnia 2001 r. ustanawiającego szczegółowe przepisy w zakresie stosowania zintegrowanego systemu zarządzenia i kontroli dla niektórych schematów pomocowych Wspólnoty ustanowionego na mocy rozporządzenia Rady (EWG) nr 3508/92 "kontrola na miejscu jest niezapowiedziana, jednakże, pod warunkiem, że cel kontroli nie jest zagrożony dopuszcza się wcześniejsze powiadomienie ograniczone do absolutnie niezbędnego minimum". Tak więc zgodnie z zasadami kontroli są one niezapowiedziane, jednakże dopuszcza się możliwość powiadomienia producenta. Organ odwoławczy wskazał, że co prawda o planowanej kontroli nie został powiadomiony Z.Z., jednakże w związku z jego nieobecnością kopia protokołu została mu wysłana i odebrana przez jego żonę w dniu 13 września 2004 r., co jest zgodne z art. 39 i art. 43 Kodeksu postępowania administracyjnego. Mógł on więc zapoznać się z ustaleniami kontroli i wnieść swoje uwagi przesyłając je do Biura Powiatowego ARiMR.

Organ odwoławczy stwierdził także, iż w wyniku kontroli ujawniono na działkach oznaczonych literami: A, B, C, D, E, I, J, Ł, M, O, S, T, U i W, że zadeklarowana powierzchnia całkowita działki rolnej jest niezgodna z powierzchnią całkowitą stwierdzoną, a ponadto na działce oznaczonej literą "H" nie stwierdzono zadeklarowanego rodzaju użytkowania powierzchni, producent zadeklarował uprawę pszenżyta, a stwierdzono las. Dodatkowo na działce oznaczonej literą "I" nie stwierdzono uprawy deklarowanego gatunku rośliny, a gatunek stwierdzony nie należał do tej samej grupy płatności, natomiast na działce "R" nie stwierdzono uprawy deklarowanego gatunku rośliny, ale gatunek stwierdzony należał do tej samej grupy płatności.

Ze względu na w/w nieprawidłowości pomiędzy deklarowaną, a stwierdzoną powierzchnią działek rolnych organ odwoławczy potwierdził, że zasadnie zastosowano sankcje na podstawie unijnych przepisów tj. art. 70 i 71 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 817/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia 1257/1999 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej w wysokości 6130,08 zł. Art. 70 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 817/2004 odsyła do art.32 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001, który mówi, że "jeżeli w odniesieniu do danej grupy upraw obszar zadeklarowany przekracza obszar ustalony zgodnie z art. 31 ust. 2, pomoc obliczana jest na podstawie obszaru ustalonego, pomniejszonego o dwukrotność stwierdzonej różnicy, jeśli różnica jest większa niż 3% lub dwa hektary, lecz nie więcej niż 20% ustalonego obszaru."

Ponadto w powyższej decyzji wskazano, że powierzchnia zgłoszona do płatności z tytułu ONW wynosiła 95,52 ha, natomiast stwierdzona w czasie kontroli wyniosła 83,91 ha. Po zastosowaniu sankcji, przewidzianych wprost w stosownych przepisach unijnych, rozpatrzono pozytywnie wniosek w stosunku do 60,69 ha. W stosunku do 50 ha na podstawie § 4 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. z 2004 r. Nr 73 poz.657 z późn.zm.) zastosowano stawkę podstawową za l ha tj. 264 zł, natomiast w stosunku do pozostałych 10,69 ha na podstawie § 4 ust. 3 w/w rozporządzenia udzielono płatności w wysokości 50% stawki podstawowej tj. 132 zł.

Decyzję Dyrektora ARiMR z dnia [...] nr [...]zaskarżył Z.Z. składając na nią skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wnosząc o jej uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Decyzji zarzucił inne naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie art. 136 k.p.a. w związku z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez uznanie, że decyzja organu pierwszej instancji nie narusza przepisów postępowania, mimo że naruszała ona art. 7 i 9 k.p.a. w związku z art. 6 ustawy dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych poprzez nieprawidłowe przeprowadzenie kontroli gospodarstwa rolnego skarżącego, a to braku powiadomienia skarżącego o przystąpieniu do czynności kontrolnych, zaniechanie zażądania pisemnych lub ustnych informacji od skarżącego związanych z przedmiotem kontroli, w tym zwłaszcza co do ewentualnych nieścisłości związanych z powierzchnią poszczególnych działek gruntowych, oraz dokumentów związanych z przedmiotem kontroli, takich jak odpisy z rejestrów gruntów i ksiąg wieczystych, odpisy umów dzierżawy i innych, uniemożliwienie skarżącemu zapoznania się z wynikami kontroli, w tym również niedoręczenie mu protokołu samej kontroli. Nadto skarżący zarzucił niepodjęcie z urzędu jakiegokolwiek dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów zebranych w sprawie pomimo, iż czynności kontrolne przeprowadzone zostały przez organ pierwszej instancji w sposób nieprawidłowy zaś uzasadnienie decyzji organu pierwszej instancji nie pozwalało w ogóle na merytoryczną kontrolę instancyjną z uwagi na brak jakichkolwiek danych wskazujących na to jak obliczone zostały kwoty obniżeń. Z.Z. zarzucił także, że zaskarżona decyzja narusza art. 107 § l i 3 k.p.a. w związku z art. 140 k.p.a. poprzez powołanie innej podstawy prawnej decyzji niż ta, która zawarta została w wyjaśnieniu podstawy prawnej zawartym w uzasadnieniu decyzji.

W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że w jego ocenie co prawda kontrola nie musi być zapowiedziana, jednakże nie oznacza to w żadnym wypadku tego by organ kontrolujący nie był obowiązany do powiadomienia rolnika lub jego przedstawiciela o fakcie rozpoczęcia samej kontroli. Nadto zdaniem skarżącego istota kontroli wskazuje na możliwości udziału w niej kontrolowanego, gdyż każda kontrola nie powinna się ograniczać tylko do jednostronnych czynności wykonywanych przez kontrolującego, a wręcz przeciwnie kontrolujący i kontrolowany winni ze sobą, w miarę istniejących możliwości, współdziałać w czasie wykonywania czynności kontrolnych. W ocenie skarżącego, gdyby organ odwoławczy przeprowadził prawidłowo czynności kontrolne, a zwłaszcza umożliwił skarżącemu wzięcie w nich udziału, możliwe byłoby wyjaśnienie w miejscu kontroli szeregu zaistniałych wątpliwości. Skarżący wskazał, że uniemożliwienie mu udziału w czynnościach pomiarów spowodowało, że nie mógł nawet stwierdzić, jaką metodą prowadzono pomiary, czy były one rzetelne oraz zwłaszcza i tego czy dotyczyły one w ogóle działek zgłoszonych we wniosku. Z.Z. wskazał, że powierzchnię działek zgłoszonych we wniosku podawał w oparciu o dane zawarte w ewidencji gruntów.

Ponadto skarżący zakwestionował zapoznanie go z wynikami kontroli i fakt doręczenia protokołu pokontrolnego jego małżonce.

Z.Z. podniósł również, że uzasadnienie decyzji organu pierwszej instancji nie podawało w odniesieniu do jakich konkretnych działek i o ile miały wystąpić różnice między powierzchnią z ewidencji gruntów a pomiarami wykonanymi przez kontrolujących. O fakcie przeprowadzenia kontroli i jej wynikach skarżący dowiedział się dopiero z otrzymanej decyzji z [...] nie będąc jednakże w stanie dowiedzieć się jaką metodą wykonano pomiary kontrolne, jakie były ich wyniki w odniesieniu do poszczególnych działek oraz jak wyliczono różnicę o której mowa w uzasadnieniach decyzji obu instancji.

Skarżący zarzucił również, że nieprawidłowy przebieg kontroli miał wpływ na ustalenie sposobu wykorzystania zadeklarowanych obszarów, gdyż kontrola przeprowadzona została we wrześniu 2004 r., a zatem już po okresie, gdy grunty były intensywnie wykorzystywane na deklarowane rodzaje upraw.

Z.Z. zarzucił także, że organ odwoławczy jako podstawę prawną swego rozstrzygnięcia przywołał art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a oraz art. 127 § 2 k.p.a, art. 5 a ust. 4 ustawy z dnia 29 grudnia 1993 r. o utworzeniu Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz art. 2 ust. l i 3 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych, zaś w uzasadnieniu decyzji w ogóle nie przywołano przepisów ustaw wymienionych jako podstawa prawna, lecz odwołano się wprost i wyłącznie do przepisów prawa europejskiego - Rozporządzeń Komisji (WE). W ocenie strony powoływanie się na przepisy prawa europejskiego w uzasadnieniu decyzji mimo niepodawania ich jako podstawy prawnej rozstrzygnięcia ma istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż zarzut nieprawidłowego przeprowadzenia kontroli przez organ pierwszej instancji opiera się nie tylko na Rozporządzeniu Komisji (WE) Nr 2419/2001z dnia 11 grudnia 2001, lecz także i w art. 6 ustawy dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich.

Również i decyzja Dyrektora ARiMR z dnia [...] nr [...]zaskarżona została przez Z. Z. skargą skierowaną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Skarżący wniósł o jej uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Skarżący wydanej decyzji zarzucił inne naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, a to naruszenie art. 136 k.p.a. w związku z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez uznanie, że decyzja organu pierwszej instancji nie narusza przepisów postępowania, mimo, iż naruszała ona art. 7 i 9 k.p.a. w związku z art. 7 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej w związku z § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich poprzez nieprawidłowe przeprowadzenie kontroli gospodarstwa rolnego skarżącego, a to braku powiadomienia skarżącego o przystąpieniu do czynności kontrolnych, przez co uniemożliwiono mu udział w kontroli, zaniechanie zażądania pisemnych lub ustnych informacji od skarżącego związanych z przedmiotem kontroli, w tym zwłaszcza co do ewentualnych nieścisłości związanych z powierzchnią poszczególnych działek gruntowych, oraz dokumentów związanych z przedmiotem kontroli, takich jak odpisy z rejestrów gruntów i ksiąg wieczystych, odpisy umów dzierżawy i innych, uniemożliwienie skarżącemu zapoznania się z wynikami kontroli, w tym również niedoręczenie mu protokołu samej kontroli. Nadto skarżący zarzucił, że organ odwoławczy z urzędu nie podjął jakiegokolwiek dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów zebranych w sprawie pomimo, iż czynności kontrolne przeprowadzone zostały przez organ pierwszej instancji w sposób nieprawidłowy zaś uzasadnienie decyzji organu pierwszej instancji nie pozwalało w ogóle na merytoryczną kontrolę instancyjną z uwagi na brak jakichkolwiek danych wskazujących na to jak obliczone zostały kwoty obniżeń.

W uzasadnieniu swojego stanowiska skarżący przywołał analogiczne argumenty, jakie zawarte zostały w uzasadnieniu skargi na decyzję Dyrektora ARiMR z dnia [...]nr [...].

W odpowiedzi na skargi Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o ich oddalenie.

Postanowieniami wydanymi dnia 19 października 2005 r. w niniejszym postępowaniu oraz w sprawie o sygn. akt I SA/Gd 680/05 połączono te sprawy do wspólnego rozpoznania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skargi Z. Z. nie zasługują na uwzględnienie, albowiem zaskarżone decyzje Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa nie naruszają prawa.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sadów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269 z późn.zm.) sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości kontrolę zgodności zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji z obowiązującym prawem materialnym i procesowym. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się więc do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu.

Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 z późn.zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Wskazać należy, iż organ odwoławczy rozpatrując merytorycznie sprawę od początku w sposób wnikliwy i wszechstronny rozważył wszystkie dowody i okoliczności ujawnione w sprawie, na ich podstawie poczynił prawidłowe ustalenia faktyczne. Przeprowadzona ocena zgromadzonego materiału dowodowego jest dokładna, nie wykazuje błędów logicznych, respektuje wskazania wiedzy i doświadczenia życiowego. Także treść pisemnych motywów decyzji prezentuje logiczny i przekonywujący wywód wskazujący, które fakty Dyrektor ARiMR uznał za udowodnione, a którym i dlaczego odmówił wiary, na jakich oparł się dowodach i dlaczego nie uznał dowodów przeciwnych.

Odnośnie zarzutu nieprawidłowego przeprowadzenia kontroli gospodarstwa rolnego, to wskazać należy, że zgodnie z art. 17 ust. 3 ww. Rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419 z dnia 11 grudnia 2001 r. ustanawiające szczegółowe przepisy w zakresie stosowania zintegrowanego systemu zarządzenia i kontroli dla niektórych schematów pomocowych Wspólnoty ustanowionego na mocy rozporządzenia Rady (EWG) nr 3508/92 regułą jest, że kontrola producentów rolnych jest niezapowiedziana. Wynika to z gramatycznej wykładni wskazanego przepisu. Odstępstwem od tej reguły będzie więc zawiadomienie o przeprowadzeniu kontroli, jednakże tylko pod warunkiem, że cel kontroli nie jest zagrożony. Powiadomienie producentów rolnych o zamiarze przeprowadzenia kontroli jest zatem możliwe, jednakże nie konieczne. Mając ten fakt na uwadze wskazać należy, że kontrola przeprowadzona została zgodnie z obowiązującymi przepisami.

Zważyć ponadto należy, że czynności kontrolne zostały wykonane przez kompetentny organ, w zakresie umocowania, zaś wyniki opisane zostały w prawidłowy i w nie budzący wątpliwości sposób.

Skarżący wskazał, że uniemożliwienie mu udziału w kontroli spowodowało niewyjaśnienie szeregu zaistniałych wątpliwości. Zarzut ten jednakże, w ocenie Sądu, nie jest trafny, gdyż w związku z nieobecnością skarżącego kopia protokołu z czynności kontrolnych została mu wysłana i odebrana przez jego żonę w dniu 13 września 2004 r. (vide: potwierdzenie odbioru k. 28 akt administracyjnych).

Powyższe doręczenie było prawidłowe. Zgodnie bowiem z treścią art. 42 § 1 k.p.a. pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy. W przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi (art. 43 zd. 1 k.p.a.). Z akt sprawy wynika, iż odpis protokołu kontroli został doręczony za pośrednictwem Poczty, za pokwitowaniem dorosłemu domownikowi M. Z. - małżonce skarżącego, która podjęła się oddania jemu tegoż pisma. Przyjęcie bowiem przesyłki adresowanej do strony postępowania przez dorosłego domownika i złożenie podpisu na zwrotnym potwierdzeniu odbioru oznacza podjęcie się przez niego oddania pisma adresatowi (por. wyrok NSA z dnia 24 października 1997r. sygn. akt I SA/Gd 360/97, publ. LEX nr 44241).

Skarżący, wbrew swoim twierdzeniom, mógł więc zapoznać się z ustaleniami kontroli i wnieść swoje uwagi przesyłając je do Biura Powiatowego ARiMR, czego nie uczynił. Miał on również możliwość zapoznania się z aktami postępowania.

W tym miejscu wskazać należy, iż skarżący jednoznacznie kwestionuje otrzymanie wskazanego wyżej protokołu. Jest to jednakże zarzut nie zasługujący na uwzględnienie, gdyż jak wskazano wcześniej w aktach administracyjnych znajduje się potwierdzenie odbioru przedmiotowego protokołu wraz z załącznikami, podpisane przez żonę skarżącego – M. Z. w dniu 13 września 2004 r. Nie polegają zatem na prawdzie twierdzenia skarżącego jakoby o wynikach kontroli dowiedział się dopiero z otrzymanej decyzji z [...].

Odnosząc się do zarzutów związanych z niepodjęciem przez organ odwoławczy, z urzędu, dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów to wskazać należy, iż postępowanie przeprowadzone przez organ pierwszej instancji przeprowadzone zostało w sposób prawidłowy, w zgodzie z obowiązującym prawem materialnym i procesowym. Zebrany w jego toku materiał dowodowy był kompletny i pozwalał na wydanie merytorycznej decyzji. Przeprowadzona kontrola wskazała na rozbieżności pomiędzy złożonym przez skarżącego wnioskiem, a danymi uzyskanymi w toku tej kontroli, co spowodowało nałożenie określonych sankcji. Z uwagi na ten fakt, zwłaszcza w obliczu nie przedstawienia w odwołaniach wniosków o uzupełnienie postępowania, organ nie był zobligowany do podjęcia jakichkolwiek dodatkowych czynności dowodowych, skoro w jeg0o ocenie stan faktyczny został wystarczająco wyjaśniony.

W ocenie Sądu nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut skarżącego odnośnie naruszenia art. 107 § 1 i 3 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez przywołanie innej podstawy prawnej niż ta, która zawarta została w wyjaśnieniu podstawy prawnej zawartym w uzasadnieniu decyzji. Wskazać bowiem należy, że w samej treści rozstrzygnięcia wskazano jedynie podstawę prawną utrzymania zaskarżonej decyzji w mocy, zaś w uzasadnieniu decyzji wskazano dalsze przepisy prawa mające zastosowanie w danych okolicznościach faktycznych dla rozstrzygnięcia sprawy i takiego postępowania organu nie można w ocenie Sądu uznać za naruszające przepisy postępowania w zakresie mającym istotny wpływ na wynik sprawy.

Mając powyższe rozważania na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), skargi należało oddalić.