Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 502/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2007-04-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6153 Warunki zabudowy  terenu
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Szaniecka Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska (spr.) Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Protokolant Starszy sekretarz sądowy Monika Pancewicz po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2007 r. przy udziale sprawy ze skargi A. P. i G. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy terenu I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy z dnia [...] nr [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących kwoty po 500 zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, III. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/ W.Batorowicz /-/ J.Szaniecka /-/ A.Łaskarzewska


UZASADNIENIE

Pismem z dnia [...] I. W. i A. U. zwrócili się z wnioskiem do Wójta Gminy o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie dwóch elektrowni wiatrowych na działkach nr [...]i [...]obręb S.

Postanowieniem z dnia [...]Wójt Gminy, na podstawie art. 106 § 5, art. 123 i 124 kpa oraz art. 46 ust. 1, art. 48 i art. 51 ust. 3, art. 52 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2001 r. Nr 62, poz. 627 z zm.) nałożył na inwestorów obowiązek opracowania raportu oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko w zakresie określonym w art. 52 ustawy - Prawo ochrony środowiska, ze szczególnym zwróceniem uwagi na uciążliwość hałasową planowanego przedsięwzięcia i możliwości wystąpienia konfliktów społecznych.

W dniu[...]lutego 2005r. inwestorzy przedłożyli raport o oddziaływaniu elektrowni wiatrowych na środowisko.

Pismem z dnia [...]marca 2005r. G. P. - właściciel działek sąsiadujących bezpośrednio z terenem planowanej inwestycji zaprotestował przeciwko budowie planowanej inwestycji. Podniósł, iż wybudowanie elektrowni wiatrowych spowoduje "osuszanie i omiatanie" jego gruntów. Wpływ na osuszenie gruntów będzie w szczególności miało wykopanie fundamentów o głębokości 4 m. Ponadto przez teren lokalizacji elektrowni przebiegają trasy przelotowe kilku gatunków ptactwa wędrownego, zaś na gruntach przyległych oraz na działce [...]ptactwo to ma stałe miejsce żerowania. Tym samym wybudowanie wiatraków wyeliminuje z tego terenu ptaki wędrowne.

Sprzeciw wobec lokalizacji przedmiotowej inwestycji wniosło również dwudziestu dwóch mieszkańców wsi S. – A.N., K. N., E. N., W. N., W. W., S. K., E. Ł., J. Ł., L. K., W.P. i, H. P., J. K. M., S. P., K.N., M.C., P.D. i, L.D., M.K., A. K., J. K. oraz T.K. Wskazali, iż zbyt bliska odległość lokalizacji elektrowni od ich budynków powodować będzie dokuczliwy hałas, szczególnie w porze nocnej. Zarzucili również, że z przedłożonego raportu o oddziaływaniu na środowisko nie wynika, jaki będzie wpływ wiatraków na zwierzęta domowe i gospodarskie. W ocenie mieszkańców S. budowa elektrowni spowoduje wypłoszenie ptactwa lądowego i wodnego z tego terenu, a przewożenie na trasie Sz. – S. ciężkich elementów do budowy elektrowni uszkodzi drogę przebiegającą przez ich gospodarstwa.

Przeciwko budowie elektrowni wiatrowych zaoponowała również A. .- właścicielka działek Nr [...] i [...] przylegających do nieruchomości, na których zaplanowano lokalizację inwestycji. Podniosła, iż wybudowanie elektrowni spowoduje znaczne zmniejszenie przydatności jej gruntów, na których planowała wybudować dom mieszkalny, pomieszczenia gospodarcze oraz założyć plantację.

Postanowieniem z dnia [...]Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w P. uzgodnił warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie dwóch elektrowni wiatrowych, zlokalizowanych w obrębie wsi S., działki nr [...] i [...]zgodnie z opracowanym projektem decyzji o warunkach zabudowy.

Następnie postanowieniem z dnia [...]Starosta uzgodnił pod względem ochrony środowiska warunki zabudowy dla przedmiotowej inwestycji.

Wojewoda postanowieniem z dnia [...]uzgodnił warunki zabudowy dla przedsięwzięcia w zakresie ochrony gruntów rolnych i leśnych.

W związku z postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]uchylającego postanowienie Starosty z [...]w sprawie uzgodnienia warunków zabudowy Wójt Gminy postanowieniem z dnia [...]zawiesił postępowanie.

W wyniku ostatecznego zakończenia się postępowania dotyczącego uzgodnienia warunków dla przedmiotowej inwestycji (postanowienie SKO z dnia [...]o utrzymaniu w mocy postanowienia Starosty Pilskiego z dnia [...]postanowieniem z dnia [...]Wójt Gminy podjął zawieszone postępowanie, a następnie decyzją z dnia [...]ustalił warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie dwóch siłowni wiatrowych, zlokalizowanych w obrębie wsi S., działki nr [...]i [...], gm. Sz. W uzasadnieniu decyzji stwierdził, iż zgodnie z art. 60 ust. 4 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm. - dalej: u.p.z.p.) sporządzenie decyzji powierzono osobie wpisanej na listę izby samorządu zawodowego urbanistów. Ponadto inwestycja spełnia wymogi art. 61 ust. 3, wobec czego nie zastosowano przepisów art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.z.p.

Pozostałe wymogi zawarte w art. 61 tej ustawy inwestycja spełnia.

Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli A. P. i G.P., zarzucając organowi I instancji oparcie rozstrzygnięcia na raporcie o oddziaływaniu na środowisko zawierającym nieprawdziwą argumentację. W raporcie podano, że teren planowanej inwestycji znajduje się w mezoregionie Doliny G., opisując zaś trasy przelotowe ptactwa wędrownego powołano się na publikację "Ptaki Doliny Noteci". W rzeczywistości teren ten znajduje się mezoregionie Pojezierze W., co znajduje potwierdzenie w publikacji prof. Jerzego Kondrackiego "Geografia regionalna Polski" wyd. PWN, Warszawa 1998r., s. 80. W raporcie oparto się również na nieaktualnych badaniach opadów atmosferycznych (z 1979r.) oraz budowy geologicznej podłoża oraz stosunków hydrologicznych (z 1974r.). Odwołujący się zarzucili też, że uzupełnienie raportu nie zostało podpisane przez jego autora. Ponadto w decyzji nie odniesiono się do ich argumentacji dotyczącej tras przelotowych ptactwa, wykopu fundamentu o głębokości 4 m, niskiej przydatności i spadku żyzności gruntów skarżących oraz kwestii ochrony dóbr kultury. W szczególności Wójt nie ustosunkował się do pism z [...]sierpnia 2005r. oraz z [...] marca 2006r. Nie odniósł się również do zarzutu mieszkańców wsi S. dotyczącego zagrożenia dla tras przelotowych ptactwa wędrownego. G. P. w uzupełnieniu odwołania zarzucił organowi I instancji, że przy wydaniu decyzji nie uwzględniono faktu, iż zamierza on na działkach przylegających do przedmiotowych nieruchomości wybudować dom mieszkalny oraz budynki gospodarcze. W ocenie odwołującego się wybudowanie siłowni wiatrowych uniemożliwi mu przeprowadzenie inwestycji.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...]utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Uzasadniając rozstrzygnięcie stwierdzono, że decyzja organu I instancji została wydana zgodnie z powołanymi w jej podstawie przepisami prawa, a także z art. 61 ust. 1 pkt 3-5 i ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Przed jej wydaniem przeprowadzono ocenę oddziaływania inwestycji na środowisko, a proponowane warunki zostały uzgodnione z właściwymi organami. Nadto projekt decyzji sporządzony został przez uprawnionego urbanistę. Zarzuty odwołujących się nie mogły zostać uwzględnione ze względu na treść art. 54 i art. 64 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, zgodnie z którymi nie można odmówić ustalenia warunków zabudowy terenu, jeżeli zamierzenie inwestycyjne jest zgodne z przepisami odrębnymi. Odwołujący się nie wykazali by planowana inwestycja naruszała obowiązujące przepisy. Zarzuty w zakresie ochrony środowiska nie zostały potwierdzone przez organ opiniujący. Przedmiotowa inwestycja nie będzie miała znaczącego wpływu na faunę, nie będzie też powodowała zmiany stosunków wodnych ani wysuszania przyległego terenu. W ocenie organu odwoławczego zamierzenia inwestycyjne G. P. nie mogą mieć wpływu na możliwość lokalizacji przedmiotowej inwestycji. Podstawą uchylenia zaskarżonej decyzji nie mogą być też uchybienia proceduralne popełniane w toku postępowania przez organ I instancji, gdyż nie miały one wpływu na wynik sprawy. Organ umożliwił stronom czynny udział w postępowaniu, ustosunkował się do złożonych wniosków i zarzutów. Strony mogły też przed rozstrzygnięciem sprawy przez Kolegium zapoznać się z zebranym materiałem dowodowym, w tym także złożyć dodatkowe wnioski, uwagi i dowody.

Skargę na powyższą decyzję wnieśli A. P. i G. P. Skarżąca A. P. w swej skardze podniosła, iż w zaskarżonej decyzji organ odwoławczy nie odniósł się do zarzutu dotyczącego osuszania się terenu pod wpływem wykopu pod wybudowanie siłowni poniżej wód gruntowych. Skarżąca wskazała na wady raportu oddziaływania na środowisko, w oparciu o który wydano zaskarżona decyzję. W szczególności podała, że raport nie spełnia wymogów art. 52 ustawy - Prawo ochrony środowiska w zakresie dotyczącym analizy możliwości konfliktów społecznych związanych z planowanym przedsięwzięciem, a także w zakresie propozycji monitoringu oddziaływania inwestycji na etapie jej budowy i eksploatacji. Ponadto uzupełnienie raportu nie zostało podpisane przez jego autora. Zdaniem skarżącej raport zawiera również nieprawdziwe informacje. Stwierdzono w nim, iż teren, na którym przewidziano lokalizację inwestycji znajduje się w Dolinie G., gdy w rzeczywistości położony jest w mezoregionie Pojezierze W. W decyzji nie uwzględniono również stałych tras przelotowych ptactwa wędrownego, a także nie wzięto pod uwagę, że przyległe grunty stracą na wartości i produktywności z powodu zmiany stosunków wodnych. Skarżąca wskazała również, iż lokalizacja siłowni wiatrowych uniemożliwi jej wybudowanie domu mieszkalnego.

G. P. uzasadniając skargę przytoczył argumentacje powołaną w odwołaniu od decyzji organu I instancji oraz w uzasadnieniu skargi A. P.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę stwierdzając, ze skarżący nie wnoszą nowych zarzutów wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga okazała się zasadna.

Wyjaśnienia wymaga, iż stosownie do przepisu art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – p.p.s.a.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że Sąd ma obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze. Nie jest przy tym ograniczony argumentami skargi, podniesionymi w niej zarzutami, wnioskami i żądaniami (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2006r.,s. 291).

W ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja Wójta Gminy z dnia [...] naruszają przepisy prawa materialnego i przepisy postępowania w zakresie wykraczającym poza zarzuty obu skarg.

Jak wskazano w decyzji I i II instancji podstawą ustalenia warunków zabudowy była pozytywna ocena dokonana w postępowaniu dotyczącym oceny oddziaływania inwestycji na środowisko. W szczególności organy obu instancji oparły swe rozstrzygnięcia na wykonanym przez Zakład Ochrony Środowiska "A" na zlecenie inwestorów A. U. i I. W. raporcie o oddziaływaniu elektrowni wiatrowych na środowisko. W obu decyzjach podkreślono, że ich wydanie poprzedziła procedura zakończona wydaniem pozytywnej opinii o raporcie.

W myśl wyrażonej w art. 6 kpa zasady legalności organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Tym samym każdorazowo stosując prawo mają obowiązek dokonać subsumpcji stanu faktycznego do obowiązujących w chwili orzekania przepisów prawa.

Zgodnie z przepisem art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) jedną z przesłanek, od których spełnienia zależy ustalenie warunków zabudowy jest zgodność inwestycji z przepisami odrębnymi (punkt 5 przepisu). Inwestycja polegająca na budowie dwóch siłowni wiatrowych o łącznej mocy 4 MW w myśl § 3 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. Nr 254, poz. 2573 ze zm.) zaliczana jest do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, które może wymagać sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko. Realizacja takiej inwestycji jest dopuszczalna na podstawie art. 46 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. Nr 62, poz. 627 ze zm. - dalej: p.o.ś.) wyłącznie po uzyskaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. Jednakże jak wynika z treści art. 46 ust. 4 p.o.ś., obowiązującego w dacie orzekania przez organy w niniejszej sprawie, wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, w tym również ocena raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, następuje przed uzyskaniem decyzji o pozwoleniu na budowę (pkt 2 przepisu), nie poprzedza zaś decyzji o warunkach zabudowy.

Wymóg wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przed

uzyskaniem warunków zabudowy został uchylony przepisem art. 1 pkt 19 lit. e) tiret drugie ustawy z dnia 18 maja 2005r. o zmianie ustawy - Prawo ochrony środowiska oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 113, poz. 954) obowiązującym od dnia 28 lipca 2005r. (zgodnie z art. 25). W art. 19 ust. 1 tejże ustawy stwierdzono, że do postępowań w sprawie oceny oddziaływania na środowisko wszczętych, a nie zakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, przepisy dotychczasowe stosuje się na wniosek podmiotu.

Kontrolowane postępowanie administracyjne wszczęte zostało w oparciu o wniosek A. U. i I. W., którzy zwrócili się o wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla przedsięwzięcia polegającego na budowie dwóch siłowni wiatrowych. Wpłynął on do Urzędu Gminy dnia [...] sierpnia 2004r.

Organy obydwu instancji rozstrzygając po 28 lipca 2005 r. winny zatem mieć na względzie wspomniany art. 1 pkt 19 lit. e) tiret drugi,art., 19 ust.1 ustawy z dnia 18 maja 2005r., która zmieniała ustawę prawo ochrony środowiska oraz niektóre inne ustawy. Skoro zatem po wejściu w życie tej zmiany, inwestorzy nie złożyli wniosku o zastosowanie w sprawie przepisów dotychczasowych (tj. ustawy prawo ochrony środowiska w brzmieniu sprzed 28 lipca 2005r.), to organy zobowiązane były orzekać na podstawie przepisów ustawy o ochronie środowiska po nowelizacji z dnia 18 maja 2005r.

W myśl nowych regulacji postępowanie dotyczące oceny oddziaływania inwestycji na środowisko, kończące się wydaniem decyzji środowiskowych poprzedza dopiero decyzję o pozwoleniu na budowę. Tym samym stosowanie w niniejszej sprawie przepisów ustawy prawo ochrony środowiska w brzmieniu sprzed analizowanej zmiany, uwzględnienie wyników przeprowadzonego w ich trybie postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko, w tym sporządzonego raportu przez Zakład Ochrony Środowiska "A" stanowiło naruszenie cyt. art. 1 pkt 19 lit. c) tiret drugi,art.19 ust.1 ustawy z dnia 18 maja 2005r. zmieniającej ustawę prawo o ochronie środowiska.

Przekroczenie zacytowanej normy wyczerpuje przesłanki z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. Organy administracji orzekając w istocie o nie mające zastosowania w niniejszej sprawie przepisy dopuściły się naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Nadto wbrew obowiązkowi wynikającemu z art., 6 ,9, kpa zaniechały zwrócenia się do inwestorów z pouczeniem i zapytaniem co do stosowania właściwych przepisów ustawy prawo o ochronie środowiska zgodnie z postanowieniami art. 19 ust.1 wymienionej ustawy zmieniającej . Zdaniem sądu zaniechanie to wyczerpuje znamiona art.145§1 pkt.1 lit.c p.p.s.a.

W tym stanie rzeczy orzeczono jak w punkcie I sentencji.

Ponownie rozpoznając sprawę w sytuacji braku wniosku inwestorów co do stosowania przepisów dotychczasowych organ zobowiązany jest rozstrzygnąć mając na względzie przepisy ustawy o ochronie środowiska w brzmieniu obowiązującym po zmianie z 18 maja 2005r., które to przepisy wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wraz poprzedzającym je postępowaniem przewidują dopiero dla etapu pozwolenia na budowę. Celem uzyskania stanowiska inwestorów organ winien zwrócić się do nich z zapytaniem czy wnioskują o stosowanie przepisów ustawy prawo ochrony środowiska w brzmieniu sprzed 28 lipca 2005 r. W piśmie tym organ poinformuje inwestorów o treści art. 19 ust. 1 cyt. ustawy zmieniającej. O konieczności wystąpienia do wnioskodawców z pismem o treści jak wyżej stanowi przepis art. 9 kpa . Sąd rozpoznając sprawę zaniechał badania zarzutów, co do znajdującego się w aktach raportu. Zawarte w nim ustalenia z przyczyn opisanych wyżej nie mogły mieć żadnego wpływu na dokonywaną sądowoadministracyjną kontrolę decyzji organów obydwu instancji .Sąd zaniechał także badania pozostałych zarzutów skargi z uwagi na stwierdzone naruszenia prawa, powodujące konieczność uchylenia decyzji obu instancji.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.

Jak w punkcie III rozstrzygnięto na podstawie art. 152 cyt. ustawy.

/-/ W.Batorowicz /-/ J.Szaniecka /-/ A.Łaskarzewska

MarK