Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 698/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2011-02-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne: Siły zbrojne
Skarżony organ: Wojskowa Komisja Lekarska
Treść wyniku: *Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: par. 24 ust. 5 rozporządz.MON z 8.01.2010 r.
journal: Dz.U. 2004 nr 133 poz 1422
law: Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 maja 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach
article: art. 107 par. 3, art. 9, art. 11, art. 7, art. 77 par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym Przewodniczący : Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński (spr.) Sędziowie : Sędzia NSA Jolanta Sikorska Sędzia WSA Wanda Wiatkowska - Ilków Protokolant : Dorota Hurman po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 23 lutego 2011 r. ze skargi J. Z. na decyzję Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie zdolności do zawodowej służby wojskowej I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. nie orzeka w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...], [...] Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska w Ł., na podstawie art. 5 ust. 1, 6 i 7 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2008 r. nr 141, poz. 892 ze zm.), § 4, 16, 21 ust. 1 i 2 i § 24 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 stycznia 2010 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. z 2010 r., nr 15, poz. 80), dalej: rozporządzenie, uznała J. Z. niezdolnym do zawodowej służby wojskowej – kat. "N", rozpoznając u niego: hiperbilirubinemię (§ 44 pkt 10 załącznika nr 1 do rozporządzenia stanowiącego wykaz chorób i ułomności przy ocenie zdolności fizycznej i psychicznej do zawodowej służby wojskowej oraz do pełnienia takiej służby poza granicami państwa, zwanego dalej. zał. do rozporządzenia).

W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że stwierdzone na podstawie wykonanych badań rozpoznanie powoduje niezdolność do zawodowej służby wojskowej. Zdaniem organu orzekającego rodzaj i stopień nasilenia schorzeń ustalono w oparciu o przedstawioną dokumentację, badania specjalistyczne oraz badania własne Komisji. Całość zgromadzonej dokumentacji lekarskiej uznano za wystarczającą do jej określenia.

W odwołaniu od tej decyzji Z. Z. wskazał, że z badania, które wykonał na początku roku wynika, że poziom bilirubiny był w normie. Wniósł w związku z tym o ponowne przeprowadzenie badania gdyż bardzo chciałby służyć w wojsku i jest dla niego etat w jednostce w Ł.

Decyzją z dnia [...] nr [...] Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska we W., w oparciu o art. 127 § 1 i art. 138 kpa oraz § 5, 16, 21 ust 1 i 2 i § 24 ust. 1 oraz § 30 rozporządzenia, utrzymała w mocy orzeczenie organu I instancji.

W uzasadnieniu wskazano, iż po rozpatrzeniu odwołania i analizie całości badań diagnostyczno-specjalistycznych wykonanych dla potrzeb orzeczniczych, nie stwierdzono nieprawidłowości mogących stanowić podstawę do uchylenia zaskarżonego orzeczenia.

Zdaniem organu odwoławczego, w świetle przeprowadzonych dla potrzeb orzeczniczych TWKL w Ł. badań laboratoryjnych, wykonanych w dniach 9 sierpnia 2010 r., 13 sierpnia 2010 r., 20 sierpnia 2010 r. jednoznacznie wynika, że u odwołującego się trzykrotnie stwierdzono nieprawidłowy poziom bilirubiny, znamiennie przekraczający jej wartości referencyjne, co upoważniało do postawienia rozpoznania mieszczącego się w zakresie pojęciowym § 44 pkt 10 z zał. do rozporządzenia.

Wskazano, iż biorąc pod uwagę utrzymywanie się stwierdzanych nieprawidłowości w badaniach parametrów biochemicznych krwi oraz znamienne przekroczenie wartości referencyjnych bilirubiny stwierdzono, iż TWKL w Ł. adekwatnie do powyższych ustaleń, zgodnie z przepisami rozporządzenia oraz kierując się wykładnią konsultanta wojskowej służby zdrowia w dziedzinie gastroenterologii prof. dr. hab. med. J. G. , stanowiącymi załącznik do wytycznych Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w Warszawie nr 1125 z dnia 21 października 2009 r., dokonała prawidłowej kwalifikacji orzekanego w Gr I osób badanych do kategorii "N" - niezdolny do zawodowej służby wojskowej.

Zdaniem organu odwoławczego, odwołujący się nie przedstawił do wglądu Komisji innej dokumentacji medycznej, która poddawałaby w wątpliwość wyniki badań laboratoryjnych wykonanych dla potrzeb orzeczniczych TWKL w Ł. jak i ocenę orzeczniczą wojskowej komisji lekarskiej I instancji .

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu

J. Z. zarzucił RWKL we W. naruszenie § 44 pkt 10 zał. do rozporządzenia. Jego zdaniem błędnie przyjęto, iż podwyższenie bilirubiny stwierdzone na podstawie badań przeprowadzonych w krótkim odstępie czasu, nosi charakter okresowej hiperbilirubinemii, która dyskwalifikuje go jako kandydata do zawodowej służby wojskowej. Skarżący przyznał, że w czasie wykonywania badań stwierdzono u niego podwyższony poziom bilirubiny. Z uwagi na fakt, iż badania te były przeprowadzane w bardzo krótkich odstępach czasu (pierwsze dwa były wykonane w tym samym tygodniu), nie można zdaniem skarżącego, na podstawie ich wyniku diagnozować "okresowej hiperbilirubinemii". Wskazał, ze podwyższony poziom bilirubiny był u niego spowodowany pewnymi wyjątkowymi zdarzeniami i nosi charakter incydentalny a nie okresowy, jak orzekła Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska. Do skargi dołączył wyniki badań wykonanych w dniach 23 sierpnia 2010 r. i 21 września 2010 r., z których jednoznacznie wynika, zdaniem skarżącego, iż poziom bilirubiny we krwi mieści się w granicach normy.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie wskazując, że skarżący jest niezdolny do zawodowej służby wojskowej ze względu na rozpoznanie u niego hiperbilirubinemii. Powoływane przez skarżącego wyniki badań nie mogły być uwzględnione, gdyż wynik badania z dnia 23 sierpnia 2010 r. nie był znany RWKL we W. na dzień wydania zaskarżonego orzeczenia, tj. 6 września 2010 r., a drugi wynik został wykonany po tym dniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2010 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w drodze kontroli działań administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 ustawy), a jej zakres obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 w zw. z § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej; p.p.s.a.).

Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji stanowią przepisy powołanego wyżej rozporządzenia.

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalił się pogląd, że wojskowe komisje lekarskie stanowią organy administracji publicznej wydające decyzje w indywidualnych sprawach (...). Dlatego też do tego rodzaju rozstrzygnięć jak orzeczenia o zdolności do służby wojskowej odnoszą się przepisy kpa (por. wyrok NSA z dnia 10 lutego 1999 r., I SA 2114/97 - LEX 47973, wyrok NSA z dnia 16 listopada 1995 r., SA/Gd 1655/95 - OSP z 1997 r. Nr 7-8, poz. 135). Tym samym w zakresie nienormowanym przepisami szczegółowymi do postępowania w sprawach tego rodzaju mają zastosowanie określone w kpa ogólne zasady postępowania administracyjnego.

Rozstrzyganie o zdolności do zawodowej służby wojskowej odbywa się w postępowaniu administracyjnym z gwarancjami dwuinstancyjnego toku orzecznictwa o charakterze sformalizowanym i z zagwarantowaniem czynnego udziału kandydata w tym postępowaniu.

Według przepisu § 24 ust. 5 rozporządzenia orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej w sprawie zdolności do zawodowej służby wojskowej sporządza się według wzoru określonego w załączniku nr 5 do rozporządzenia, z którego wynika, że powinno ono zawierać uzasadnienie.

Przepis art. 107 § 3 kpa zaś stanowi, że uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa.

Warto w tym miejscu powołać wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2000 r., sygn. akt III SA 879/00, LEX nr 47326, w którym stwierdzono, że orzeczenie Wojskowej Komisji Lekarskiej nie może mieć charakteru niesprawdzalnej wyroczni lecz stosownie do art. 107 § 3 kpa musi zawierać uzasadnienie faktyczne.

Obowiązkiem każdego organu administracji jest zatem jak najstaranniejsze wyjaśnienie podstawy faktycznej i prawnej decyzji co wypływa także z zasad ogólnych wyrażonych w art. 9 kpa (zasada udzielania informacji) oraz art. 11 kpa (zasada przekonywania czyli wyjaśniania stronie zasadności przesłanek rozstrzygnięcia).

Warunkiem wydania prawidłowej decyzji jest podejmowanie przez organ wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego przez wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego (art. 7 i 77 § 1 kpa).

W ocenie Sądu orzeczenia organów obu instancji zostały wydane z naruszeniem powyższych zasad procedury administracyjnej, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy ponieważ, ograniczają się one do wymienienia zdiagnozowanej u skarżącego jednostki chorobowej i zakwalifikowania jej do odpowiedniego paragrafu z zał. do rozporządzenia.

Orzekając o zdolności skarżącego do pełnienia zawodowej służby wojskowej w grupie I badanych, zdiagnozowane schorzenie określone w § 44 pkt 10, tj. okresowa hiperbilirubinemia bez innych cech nieprawidłowości wątroby zakwalifikowało skarżącego, zdaniem organów wojskowych do kategorii "N", tj. jako niezdolnego do jej pełnienia.

Należy jednak wskazać, że rozpoznanie powyższe, które ustawodawca określa jako okresową hiperbilirubinemię wskazuje na kategorię "N/Z" powodując pewnego rodzaju niepewność przy tak ogólnie sformułowanych w przepisach prawa przesłankach zaliczenia do kat. "N" albo do kat. "Z". Wymaga to od organu decyzyjnego szczególnie wnikliwego uzasadnienia podjętego rozstrzygnięcia w sposób umożliwiający sądową kontrolę argumentacji organu. Tym bardziej, że § 44 w pkt 11 zał. do rozporządzenia wyróżnia przewlekłą hiperbilirubinemię i wskazuje na kategorię zdrowia "N". Oznacza to, że rozróżnienie między hiperbilirubinemią okresową i przewlekłą nie jest przypadkowe, a obowiązkiem organu było szczegółowe wskazanie, jakie okoliczności przemawiały za tym, aby badanego, u którego zdiagnozowano okresową hiperbilirubinemię, uznać za niezdolnego do służby wojskowej, tym bardziej że hiperbilirubinemia ta z uwagi na jej charakter może mieć charakter przejściowy, przemijający.

Skarżący w odwołaniu zwrócił uwagę na fakt, że na początku roku wynik jego badania był w normie. Istotnie, na potrzeby orzecznicze RWKL we W. wykonano skarżącemu badania poziomu bilirubiny. Jednak badania te, jak podniósł zasadnie skarżący, przeprowadzone zostały w krótkim odstępie czasu, tj. w dniach 9, 13 i 20 sierpnia 2010 r. Nie zobowiązano przy tym skarżącego o ewentualne przedstawienie wyniku wykonanego badania, o którym mowa w odwołaniu.

Nie można zatem stwierdzić, że badanie stanu zdrowia skarżącego było pełne i wszechstronne. Tym bardziej, że Sąd nie może wypowiadać się w kwestiach medycznych, oceniać badań. To organ orzeczniczy ma obowiązek w uzasadnieniu decyzji przedstawić stanowisko w tym przedmiocie.

Skoro skarżący także w skardze powołał się na wyniki badań, które w jego opinii przeczyły stanowisku organów, zaangażowanie organu w wyjaśnieniu skarżącemu dlaczego nie przychylono się do jego argumentacji winno być wielce staranne. W tej kwestii organy decyzyjne nie podjęły próby odpowiedniego przekonania strony. W odpowiedzi na skargę wskazano jedynie, że skarżący jest niezdolny do zawodowej służby wojskowej z powodu rozpoznanej hiperbilirubinemii, a dołączone wyniki badań nie mogą być uwzględnione gdyż nie były organowi znane w dniu orzekania.

Jednocześnie wskazać należy, że w aktach administracyjnych brak jest tekstu wykładni konsultanta wojskowej służby zdrowia w dziedzinie gastroenterologii prof. dr hab. med. J. G. , na którą organ odwoławczy powołuje się w zaskarżonej decyzji. Oznacza to że Sąd nie mógł odnieść się do jej treści, a zwłaszcza dokonać kontroli jej prawidłowości.

Organ jest obowiązany dokonać wszechstronnej oceny okoliczności konkretnego przypadku na podstawie analizy całokształtu materiału dowodowego, a stanowisko wyrażone w decyzji uzasadnić w sposób wymagany przez przepisy kodeksu postępowania administracyjnego (wyrok NSA z dnia 26 maja 1981 r., SA 810/81, ONSA 1981, nr 1, poz. 4). W niniejszej sprawie zarówno orzeczenie wydane przez organ I instancji, jak i orzeczenie wydane w wyniku rozpatrzenia odwołania przez organ II instancji, sprowadza się do wskazania jednostki chorobowej z przypisaniem odpowiedniego paragrafu załącznika do omawianego rozporządzenia oraz stwierdzenia o zaliczeniu do kategorii zdolności do zawodowej służby wojskowej, co w żadnym wypadku nie czyni zadość omawianym powyżej wymogom przepisu art. 107 § 3 k.p.a.

Zdaniem Sądu, dokonana przez organ odwoławczy ocena materiału dowodowego nie mieści się w regułach określonych przez zasadę swobodnej oceny dowodów, wynikającą z art. 80 kpa, do których należy ocena znaczenia i wartości dowodów dla toczącej się sprawy. W ramach tej oceny organ ma obowiązek ustosunkować się do istotnych różnic wynikających z poszczególnych dowodów zgromadzonych w sprawie i ma obowiązek dać temu wyraz w uzasadnieniu orzeczenia. Taki stan sprawy rzutuje na ocenę orzeczeń w niej wydanych i powoduje konieczność stwierdzenia, że organy obu instancji nie zgromadziły kompletnego materiału dowodowego w sprawie, a zgromadzony materiał oceniły z naruszeniem przepisu art. 80 kpa i co za tym idzie poczyniły ustalenia faktyczne z naruszeniem zasad i przepisów postępowania administracyjnego.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy orzekające po przeprowadzeniu prawidłowego postępowania w sprawie, jak wymagają tego powołane przepisy prawa, winny wydane przez siebie orzeczenia uzasadnić zgodnie z wymogiem art. 107 § 3 kpa i wskazać z jakich przyczyn zaliczyły skarżącego do określonej kategorii stanu zdrowia w myśl odpowiedniego paragrafu załącznika do rozporządzenia.

Reasumując, na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. zaskarżona decyzja, jak i decyzja ją poprzedzająca podlegały uchyleniu.

Punkt II orzeczenia znajduje uzasadnienie w art. 152 p.p.s.a.