Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 470/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2019-01-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 92a, art. 92b , art. 92c
journal: Dz.U. 2017 poz 2200
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Matan, Sędziowie Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.), Protokolant specjalista Anna Trzuskowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w Z. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego w Warszawie z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym oddala skargę.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 2 listopada 2017 r. Śląski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w Katowicach zawiadomił o zamiarze wszczęcia kontroli w zakresie przestrzegania warunków i obowiązków przewozu drogowego określonych w art. 4 pkt 22 ustawy o transporcie drogowym oraz w przepisach wykonawczych.

Z przeprowadzonej w dniach 22 listopada 2017 r. do 5 grudnia 2017 r. kontroli sporządzono protokół wskazujący jej zakres oraz ustalenia wraz ze szczegółowym stwierdzeniem potwierdzonych naruszeń, tj. naruszenia lp. 6.3.7 załącznika nr 3 do ustawy - nieokazania podczas kontroli we przedsiębiorstwie wykresówki, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu za każdy dzień.

Z kolei decyzją z dnia [...] Nr [...] Śląski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w Katowicach, działając na podstawie art. 92a ust.1 i ust. 3 oraz art. 93 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tjedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 2200 ze zm.) nałożył na "A" Sp. z o.o. w Z. karę pieniężną w wysokości 15.000 zł, za stwierdzone naruszenia przepisów ustawy Prawo o transporcie drogowym.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż w dniach od 22 listopada 2017 r. do 5 grudnia 2017 r przeprowadzono kontrolę przedsiębiorcy w związku z wykonywaniem działalności gospodarczej w zakresie przewozów drogowych określonych w przepisach ustawy o transporcie drogowym oraz przepisach wykonawczych a także w związku z przestrzeganiem przez przedsiębiorcę regulacji czasu pracy kierowców określonych w przepisach rozporządzenia nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego(...), ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców oraz rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r., w sprawie urządzeń rejestrujących w transporcie drogowym. Na podstawie okazanych dokumentów stwierdzono naruszenia wymienionych powyżej przepisów, a mianowicie: naruszenie lp. 1.5.załącznika nr 3 do ustawy, tj. niepoddanie się lub uniemożliwienie przeprowadzenia kontroli w całości lub w części. Przywołując odpowiednie przepisy - art. 77 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz art. 72 ustawy o transporcie drogowym organ podkreślił obowiązek po stronie przedsiębiorcy poddania się kontroli. W niniejszej sprawie pomimo wezwania do okazania do kontroli wykresówek oraz danych cyfrowych od wszystkich kierowców za okres objęty kontrolą przedsiębiorca nie okazał żadnych wykresówek, ani danych cyfrowych, co potwierdzono w decyzji, dokładnie wyliczając stwierdzone braki. Podkreślono, że nie okazano danych z pojazdów o wskazanych numerach rejestracyjnych. Organ uznał, iż przedsiębiorca nie przedstawiając do kontroli żądanych danych cyfrowych uniemożliwił przeprowadzenie w tej części skutecznej i prawidłowej kontroli pod względem czasu pracy, przerw i odpoczynku kierowców, a tym samym wypełnione zostały przesłanki zawarte w lp. 1.5 załącznika nr 3 do ustawy, co sankcjonuje karę w wysokości 10.000 zł.

Następnie stwierdził, iż przedsiębiorca nie okazał do kontroli wykresówek oraz danych cyfrowych wszystkich kierowców za okres objęty kontrolą, pomimo dwukrotnego wzywania. Dalej dokładnie wskazał kierowców oraz dni brakujących wykresówek, podsumowując, że przedsiębiorca nie okazał wykresówek oraz kart kierowców z tachografów cyfrowych z 1193 dni. Konsekwencją tego naruszenia, zgodnie z lp. 6.3.7 załącznika nr 3 do ustawy jest kara w wysokości 500 zł za każdy dzień, co łącznie daje karę w wysokość 596.500 zł. Łączna kara pieniężna za stwierdzone naruszenia wyniosła zatem 606.500 zł, jednak w związku z przepisem art. 92a ust.3 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym karę ograniczono do 15.000 zł.

Organ odwołał się do zasad i regulacji prawnych, które przedsiębiorca jako profesjonalista winien znać i stosować się do nich. Podkreślił, że regulacje zawarte w ustawie o transporcie drogowym zmierzają do wymuszenia takiej organizacji pracy przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy, ażeby działalność ta odbywała się w sposób bezpieczny, bez zagrożenia życia, zdrowia i mienia innych osób. Rozpatrując sprawę z uwzględnieniem art. 92b i art. 92c organ nie stwierdził by zaistniały przesłanki do ich zastosowania. Dodał, iż art. 92c ust. 1 jest przepisem wyjątkowym i odnoszącym się do sytuacji wyjątkowych, a mianowicie takich, których doświadczony i profesjonalny podmiot wykonujący przewóz drogowy, przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności nie był w stanie przewidzieć. Kontrolowany podmiot nie przedstawił żadnych dowodów, ani nie wskazał na żadne z powyższych okoliczności, czyli takich sytuacji, które mogłyby jednoznacznie wyłączyć jego odpowiedzialność.

Kontrolowana i obciążona karą Spółka złożyła odwołanie, wnosząc o uchylenie wymienionej powyżej decyzji. Zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

- art. 17 ustawy o czasie pracy kierowców w związku z art. 140 Kodeksu pracy poprzez przyjęcie, że należy bezwzględnie ewidencjonować czas pracy kierowców, podczas gdy wymienione przepisy umożliwiając wprowadzenie zadaniowego czasu pracy kierowców,

- błędne ustalenia w zakresie stanu faktycznego poprzez stwierdzenie, że strona nie wniosła wyjaśnień podczas, gdy strona takich wyjaśnień, co do stosowania tzw. zadaniowego czasu pracy udzieliła

- błędne ustalenia w zakresie stanu faktycznego poprzez stwierdzenie, że strona nie podała lub uniemożliwiła przeprowadzenie kontroli, podczas gdy strona aktywnie i czynnie uczestniczyła w kontroli udzielając wszelkich niezbędnych wyjaśnień.

W uzasadnieniu podniesiono, iż z wynikami przeprowadzonej kontroli nie sposób się zgodzić. Odwołująca podkreśliła, iż sposób ewidencjonowania czasu pracy kierowców poprzez wprowadzenie zadaniowego czasu pracy, jest zgodne z przepisami prawa i w pełni zasadny w odniesieniu do prowadzonej działalności gospodarczej. Zgodnie z art. 17 ustawy o czasie pracy kierowców w związku z art. 140 Kodeksu pracy do kierowców wykonujących przewóz drogowy może być stosowany, w przypadkach uzasadnionych rodzajem wykonywanych przewozów lub ich szczególną organizację, zadaniowy czas pracy, w którym zadania przewozowe ustala pracodawca w takim wymiarze, aby mogły być wykonane w pięciodniowym tygodniu pracy w ramach 8 godzin na dobę i przeciętnie 40 godzin w przyjętym okresie rozliczeniowym, nie dłuższym niż 4 miesiące przy zachowaniu przepisów dotyczących przerw przeznaczonych na odpoczynek i okresów odpoczynku. Rozkład czasu pracy w okresie wykonywania danego zadania przewozowego ustala sam kierowca.

W przedsiębiorstwie odwołującego przedsiębiorcy wprowadzono zadaniowy czas pracy na mocy wewnętrznego zarządzenia Spółki. Powyższe informacje przekazane zostały organowi kontrolującemu zarówno pisemnie - pismo z dnia 20 listopada 2017 r., jak i osobiście- w toku wizyty w przedsiębiorstwie. Informacje te zostały jednak pominięte, a organ nie wyjaśnił, dlaczego wprowadzony zadaniowy system pracy jest nieprawidłowy.

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 92a ust. 1 ustawy o transporcie drogowym (t.jedn.Dz.U. z 2017 r., poz. 2200) uchylił decyzję organu pierwszej instancji w całości i nałożył na stronę odwołującą karę pieniężna w wysokości 15.000 zł. W uzasadnieniu organ przytoczył obowiązujące w tym zakresie przepisy ustawy o transporcie drogowym, tj. art. 92a , art. 92b i art. 92c, a następnie stwierdził, iż po analizie zgromadzonego materiału dowodowego nie dopatrzył się naruszenia z lp. 1.5 załącznika nr 3 do ustawy. Kara z tego przepisu zostaje nałożona w przypadku niepoddania się lub uniemożliwienia przeprowadzenia kontroli w całości lub w części. W analizowanym przypadku została ona nałożona na stronę niezasadnie, gdyż strona poddała się kontroli, zaś nieokazanie żądanych przez organ dokumentów ustawodawca sankcjonuje w lp. 6.3.7. załącznika nr 3 do ustawy - karze podlega nieokazanie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub innego dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu. To naruszenie też stwierdził organ. Dlatego, w ocenie organu odwoławczego należało uchylić karę pieniężną w wysokości 10.000 zł. z tytułu naruszenia wskazanego w lp. 1.5 załącznika nr 3. Stwierdzony stan faktyczny winien być zakwalifikowany jako naruszenie z lp. 6.3.7 tego załącznika.

Odnosząc się do drugiego stwierdzonego naruszenia organ odwoławczy przywołał przepisy rozporządzeń unijnych m.in. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym, a także art. 25 i art. 26 ustawy o czasie pracy kierowców, podkreślając wynikający z nich obowiązek ewidencji czasu pracy kierowców w formie zapisów na wykresówkach oraz wydruków z kart kierowców innych dokumentów oraz obowiązek ich przechowywania. Konsekwencją powyższego jest treść lp. 6.3.7 załącznika nr 3 do ustawy, który nieokazanie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, danych z karty kierowców, z tachografu cyfrowego lub innego dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu sankcjonuje karą pieniężną w wysokości 500 zł za każdy dzień.

Dalej organ odwoławczy stwierdził, iż analiza zgromadzonego materiału dowodowego potwierdza, że pomimo uprzedzenia przedsiębiorcy w piśmie informującym o zamiarze wszczęcia kontroli o przygotowaniu do okazania wykresówek i danych cyfrowych zatrudnionych kierowców, dane te nie zostały udostępnione. Podzielił w tym zakresie organ odwoławczy ustalenia organu pierwszej instancji, iż nie przedstawiono wykresówek i danych cyfrowych ośmiu kierowców za dokładnie wyliczone dni, w sumie 1193 dni, co dało łączną karę w wysokości 585.500zł, która na podstawie art. 92a ust. 3 została ostatecznie ustalona w kwocie 15.000zł. Organ podkreślił, iż decyzja o nałożeniu kary ma charakter związany, co oznacza, że organ nie działa w ramach uznania administracyjnego.

Dodał też, iż w odwołaniu strona nie wskazała na żadne okoliczności, które uzasadniałyby zastosowanie art. 92b i art. 92c ustawy. Organ nie znalazł w zgromadzonym materiale dowodowym dowodów do zastosowania art. 92c ustawy.

Strona odwołująca podniosła jedynie w odwołaniu, że w przedsiębiorstwie ewidencjonowany jest czas pracy kierowców poprzez wprowadzenie zadaniowego czasu pracy, zgodnego z przepisami prawa. Jednak w ocenie organu odwoławczego, przedsiębiorca prowadząc działalność w zakresie uprawnień wynikających z licencji dotyczącej międzynarodowego zarobkowego przewozu rzeczy winien stosować się do przepisów rozporządzenia nr 561/200. W myśl obowiązujących przepisów (w tym art. 32 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady nr 165/2014) przedsiębiorstwa transportowe oraz kierowcy zapewniają poprawne działanie i właściwe użytkowanie tachografów i kart kierowców, a w przypadku stosowania tachografów analogowych - poprawne działanie i prawidłowe stosowanie wykresówek. W niniejszej sprawie organ pierwszej instancji bezspornie wykazał i udowodnił brak wykresówek dokładnie wskazanych kierowców.

Do podstawowych obowiązków przedsiębiorcy prowadzącego działalność związaną z transportem należy m.in. obowiązek terminowego sczytywania danych zarówno z kart kierowców jak i tachografów cyfrowych, a sczytane dane winien pozostawiać dla potrzeb kontroli prowadzonej przez organy kontrolne, ale także i przez samego pracodawcę w celu analizy i właściwej oceny organizacji pracy przedsiębiorstwa.

Nadto organ wyjaśnił, że w sprawie nie mają zastosowania przepisy art. 3 i art. 13 rozporządzenia 561/2005 w związku z art. 29 ust. 1 i ust. 2 ustawy o czasie pracy kierowców, pozwalające na wskazane tam wyłączenia. Stąd w ocenie organu mając na uwadze ustalony stan faktyczny i prawny orzeczono jak w sentencji.

Niezadowolona z powyższego rozstrzygnięcia strona skarżąca złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. W skardze zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

-art. 17 ustawy o czasie pracy kierowców w związku z art. 140 Kodeksu pracy poprzez przyjęcie, że czas pracy kierowców powinien być bezwzględnie ewidencjonowany w sytuacji, gdy wymienione przepisy umożliwiają zastosowanie zadaniowego czasu pracy;

- art. 92b i art. 92c ustawy o transporcie drogowym poprzez ich niezastosowanie, w konsekwencji czego bezpodstawnie została nałożona na stronę kara w wysokości 15.000zł,

- błędne ustalenie, że przedsiębiorca nie uczynił wszystkiego czego można było od niego racjonalnie oczekiwać by zapobiec wystąpieniu naruszenia lp. 6.3.7 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.

Uwzględniając powyższe Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy organowi administracji do ponownego rozpoznania, wskazując na potrzebę merytorycznego odniesienia się do podniesionych zarzutów. W uzasadnieniu skargi wskazała, iż Główny Inspektor Transportu Drogowego błędnie uznał, że zastosowany przez skarżącego sposób ewidencjonowania czasu pracy kierowców jest nieprawidłowy. W dalszej części podtrzymała argumentację zaprezentowaną w odwołaniu.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje twierdzenia i argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, popierając je odwołaniem się do orzecznictwa sądów administracyjnych.

Na rozprawie w dniu 16 stycznia 2019 r. pełnomocnik Skarżącej Spółki podtrzymał skargę i zawartą w niej argumentację.

Pełnomocnik organu wnosząc o oddalenie skargi wskazał, że przepisy Kodeksu pracy w żaden sposób nie mogą zmieniać zasada obliczania czasu pracy kierowców oraz nie mogą stanowić podstawy do obejścia przepisów ogólnie obowiązujących.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 §1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 2107) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czy kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle przywołanego przepisu ustawy Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego w dacie wydania tego aktu, nie rozstrzygając przy tym pod kątem słuszności, czy też celowości i nie kierując się zasadami współżycia społecznego. Rozpatrując sprawę według powyżej wskazanych kryteriów Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa w sposób umożliwiający jej uchylenie.

W myśl art. 92a ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 2200 ze zm.) podmiot wykonujący przewóz lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 do 10.000 zł za każde naruszenie. W ust. 6 tego przepisu wskazano, że wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa ust. 1 oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenie określa załącznik nr 3 do ustawy. W przepisie tym ustawodawca posługuje się terminem "podmiot wykonujący przewóz drogowy" w celu objęcia sankcjami z tego przepisu wszystkie podmioty, które wykonując gospodarczą działalność transportową naruszają prawo - tj. przewoźnika drogowego, przedsiębiorcę wykonującego przewozy na potrzeby własne, a także innego podmiotu wykonującego przewóz drogowy w rozumieniu ustawy).

W przedmiotowej sprawie Śląski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego powiadomił o zamiarze przeprowadzenia kontroli w firmie "A" Sp. z o.o. w Z. i w wyniku jej przeprowadzenia jej ustalenia zostały zawarte w sporządzonym protokole. Śląski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w protokole tym stwierdził naruszenie wskazane w lp. 6.3.7. załącznika nr 3 do ustawy tj. nieokazanie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, danych z karty kierowcy, tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu. W efekcie powyższych ustaleń nałożył na kontrolowaną Spółkę karę wysokości 15.000 zł, wskazując jednak dwa naruszenia, tj. określone w lp. 1.5. - tj. niepoddanie się lub uniemożliwienie przeprowadzenia kontroli w całości lub w części w decyzji oraz wymienione w protokole naruszenie z lp. 6.3.7. Jednocześnie wyjaśnił wysokość nałożonej kary, wynikającą z treści art. 92a ust. 3 ustawy o transporcie drogowym, w myśl którego suma kar nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas kontroli w podmiocie wykonującym przewóz drogowy nie może przekroczyć 15.000 zł dla podmiotu zatrudniającego kierowców w liczbie średnio do 10 kierowców w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia, gdyż faktycznie w ocenie organu pierwszej instancji kara ta łącznie wyniosła 606.500 zł.

Organ drugiej instancji w wyniku rozpatrzenia odwołania, uchylając decyzję organu pierwszej instancji orzekł merytorycznie nakładając na przedsiębiorcę także karę 15.000 zł, gdyż tylko w takiej wysokości kara mogła być nałożona zgodnie z przywołanym powyżej art. 92a ust.3, przy założeniu stwierdzenia tylko jednego naruszenia opisanego w lp. 6.3.7. załącznika nr 3 - tj. brak wymaganych dokumentów za 1193 dni, kara ta w sumie wyniosła 595.500 zł. Ze stanowiskiem organu drugiej instancji należy się w pełni zgodzić. Nie można bowiem uznać słuszności nałożenia na przedsiębiorcę kary wskazanej w lp.1.5 załącznika nr 3, gdyż przedsiębiorca poddał się kontroli, wobec czego nie można twierdzić, iż się jej nie poddał czy ją uniemożliwił. Inną natomiast jest sprawą, czy przedstawił wszystkie żądane dokumenty. Zasadnie zatem uznano naruszenie w postaci nieokazania podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub innego dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu. Tak w protokole kontroli, jak później w decyzji organu pierwszej i drugiej instancji dokładnie wymieniono zatrudnionych w firmie kierowców i dni, w których brakowało wymaganych danych. Łącznie ustalono że w 1193 dniach nie okazano wykresówek, danych z kart kierowców czy z tachografów cyfrowych.

W sprawie nie jest sporny fakt braku przedstawienia powyższych danych przez kontrolowaną Spółkę. Odmienne jest jednak podejście organu i strony kontrolowanej, co do konieczności ich posiadania i prezentowania podczas przeprowadzonej kontroli.

W ocenie organu obowiązek wyposażenia pojazdów w tachografy, ich używanie w celu rejestracji danych dotyczących ruchu pojazdów, gromadzenie danych z karty kierowcy czy wykresówki wynika z rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz mieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych donoszących się do transportu drogowego. Zgodnie z art. 32 cytowanego rozporządzenia przedsiębiorstwa transportowe oraz kierowcy zapewniają poprawne działanie i właściwe użytkowanie tachografów i kart kierowcy. W ust. 3 tego przepisu stwierdzono: "zabrania się fałszowania, ukrywania, likwidowania i niszczenia danych zarejestrowanych na wykresówkach lub przechowywanych w tachografie lub na karcie kierowcy (...)" W myśl art. 33 tego rozporządzenia przedsiębiorstwa transportowe są odpowiedzialne za zapewnienie, by ich kierowcy byli właściwie wyszkoleni i poinstruowani w zakresie prawidłowego działania tachografów, zarówno cyfrowych, jak i analogowych, przeprowadzają regularne kontrole, by zapewnić właściwe użytkowanie tachografów przez swoich kierowców ..., a na mocy ust. 2 tego przepisu przedsiębiorstwa transportowe przechowują wykresówki i wydruki, (...) w porządku chronologicznym ora w czytelnej formie, przez co najmniej rok po ich użyciu ....

Regulację w tym zakresie posiadają także przepisy krajowe, w tym ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (t.jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 1155 ze zm.), gdzie w art. 25 mówiącym o ewidencji czasu pracy kierowców stwierdza się, iż prowadzona jest ona w formie:

1/ zapisów na wykresówkach,

2/ wydruków danych z karty kierowcy i tachografu cyfrowego,

3/ plików pobranych z karty kierowcy i tachografu cyfrowego,

4/ innych dokumentów potwierdzających czas pracy i rodzaj wykonywanej czynności,

5/ rejestrów opracowanych na podstawie dokumentów, o których mowa w pkt 1do 4.

Skarżąca Spółka prowadzi działalność m.in. na podstawie licencji nr [...] dotyczącej międzynarodowego zarobkowego przewozu rzeczy, a zatem obowiązana jest stosować się do wszystkich przepisów działalność tą regulujących, w tym do cytowanych rozporządzeń nr 164/2014 czy nr 561/2006.

Nie można uznać za wystarczającą argumentacji strony skarżącej o właściwej organizacji pracy w prowadzonym przedsiębiorstwie, w szczególności poprzez wprowadzenie zadaniowego czasu pracy zatrudnionych kierowców. W aktach sprawy znalazły się informacje o obowiązywaniu w stosunku do zatrudnianych kierowców zadaniowego czasu pracy. Dołączono także zarządzenie wewnętrzne nr 1 w sprawie czasu pracy i wynagradzania pracowników w firmie "A" Sp. z o.o. w Z.

Faktycznie stosownie do art. 17 ustawy o czasie pracy kierowców, dla kierowców wykonujących przewóz drogowy może być stosowany, w przypadkach uzasadnionych rodzajem wykonywanych przewozów lub ich szczególną organizacją, zadaniowy czas pracy. Wówczas zadania przewozowe ustala pracodawca w takim wymiarze, aby mogły być wykonane w ramach czasu pracy określonego w art. 11 oraz z uwzględnieniem przepisów dotyczących przerw przeznaczonych na odpoczynek i okresów odpoczynku. Rozkład czasu pracy w okresie wykonywania danego zadania przewozowego ustala kierowca.

Z przytoczonej regulacji wynika, iż zadaniowy czas pracy jest szczególnym rodzajem pracy. Jego zastosowanie jest możliwe wówczas, gdy uzasadnia to rodzaj wykonywanych przewozów lub ich szczególna organizacja. W systemie tym czas pracy pracownika określany jest wymiarem jego zadań. Pracodawca może sam ustalić zadania przewozowe, które ma wykonać pracownik w ramach zadaniowego czasu pracy. Jednak zadania robocze (przewozowe) w tym systemie powinny być tak ustalone, aby pracownik mógł je wykonać w ramach norm czasu pracy określonych w ar. 11 ustawy o czasie pracy kierowców, czyli w ciągu 8 godzin na dobę i przeciętnie 40 godzin w pięciodniowym tygodniu pracy. Istota zadaniowego czasu pracy polega więc na tym, że kierowca swobodnie decyduje w jakich godzinach pracuje, a pracodawca zainteresowany jest jedynie wykonaniem zadania. Jednakże zadanie to musi być realnie możliwe do wykonania w dziennej normie czasu pracy. Nadto nie może powodować odejścia od zastrzeżonych obowiązków, w tym m.in używania zainstalowanego w pojeździe tachografu.

W okolicznościach niniejszej sprawy strona skarżąca w żaden sposób nie wykazała zaistnienia przesłanek co do zasadności zatrudnienia kierowców wykonujących przewozy międzynarodowe, których realizacja niewątpliwie nie zamyka się w dniówce roboczej, w systemie zadaniowego czasu pracy. Proste stwierdzenie, iż w firmie według przyjętego zarządzenia wewnętrznego nr 1, obowiązuje zadaniowy czas pracy kierowców, nie tłumaczy niczego.

Ponadto trzeba podkreślić, że pracodawca będący przedsiębiorcą zajmującym się transportem drogowym nie może pomijać obowiązujących go przepisów krajowych i unijnych. Wynika z nich jasno jakie ciążą na nim obowiązki. W tym kontekście bezpodstawne jest twierdzenie, że wprowadzenie zadaniowego czasu pracy kierowców powoduje wyłączenie odpowiedzialności pracodawcy za stwierdzone naruszenia. Brak przedstawienia przez skarżącą w trakcie kontroli żądanych dokumentów powoduje bowiem niemożność jakiejkolwiek kontroli dotyczącej przestrzegania obowiązujących kierowców norm pracy, z których nie zostali przecież kierowcy zwolnieni poprzez wprowadzenie zadaniowego czasu pracy. Wprowadzenie zadaniowego systemu pracy nie może powodować przekraczania podstawowych norm czasu pracy. W żadnym zaś razie nie może prowadzić do braku gromadzenia dokumentacji z pojazdów wyposażonych w tachografy, a jeśli takiej dokumentacji przedsiębiorca nie posiada to oznacza to, że nie sprawuje właściwego nadzoru na zatrudnionymi kierowcami. Nie może bowiem nawet samodzielnie przeprowadzić kontroli przestrzegania przez kierowców ustawowych norm czasu. Żaden bowiem przepis nie zwalnia przedsiębiorcy prowadzącego działalność w zakresie międzynarodowego przewozu rzeczy, od przestrzegania przepisów rozporządzeń unijnych, których celem przede wszystkim była poprawa warunków pracy sektora transportu drogowego oraz bezpieczeństwa drogowego wszystkich jego użytkowników.

Zasadnie też organ uznał, iż w sprawie brak jest podstaw do zastosowania przepisów art. 92b czy art. 92c ustawy. Strona nie wskazała w toku postępowania żadnych dowodów, które świadczyłyby o tym, iż podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, stąd brak było w sprawie podstaw do zastosowania art. 92c. Z kolei art. 92b nie znalazł zastosowania, gdyż jest on stosowany jedynie w przypadku stwierdzenia naruszenia z zakresu czasu pracy kierowców, a tych, wobec braku materiału źródłowego, żądanych wykresówek, kart kierowcy czy danych z tachografów, nie można było ustalić.

Tak w ocenie organów, jak i w ocenie składu orzekającego przedsiębiorca nie uwolnił się od odpowiedzialności za stwierdzone naruszenie. Podkreślenia wymaga, że to na przedsiębiorcy ciąży obowiązek prawidłowego wyposażenia kierowcy, pouczenia i poinstruowana w zakresie prawidłowego działania, a ponadto obowiązek stałej kontroli i nadzoru w zakresie przestrzegania prawem nałożonych obowiązków. Pracodawca – przedsiębiorca może wpływać na prawidłowe postępowanie swych pracowników – kierowców, może podejmować określone działania zapobiegawcze, czego jednak w niniejszym przypadku nie uczynił, całkowicie przerzucając swoje obowiązki - chociażby w zakresie prawidłowego zaplanowania przewozu na kierowcę, a następnie całkowicie zwalniając się od przeprowadzenia jakiejkolwiek kontroli wykonanego zadania przewozowego. W dostępnych aktach administracyjnych brak takiego działania przedsiębiorcy, które świadczyłoby o kontroli i utrzymywaniu dyscypliny w zakresie przestrzegania prawa. Za działanie przedsiębiorstwa zawsze ponosi odpowiedzialność osoba, która je prowadzi. To na niej spoczywa obowiązek takiego zorganizowania pracy przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy, ażeby działalność ta odbywała się w sposób bezpieczny, bez zagrożenia życia, zdrowia i minia innych osób, z poszanowaniem obowiązujących przepisów. Nie ulega wątpliwości, że przepis art. 92c ustawy jest przepisem wyjątkowym, odnoszącym się do szczególnych i wyjątkowych sytuacji, tzn. takich, których doświadczony i profesjonalny podmiot wykonujący przewóz drogowy, przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności nie był w stanie przewidzieć.

Wskazać trzeba, że administracyjna kara pieniężna nie jest celem samym w sobie. Niewątpliwie prócz elementu represji zawiera też czynnik prewencyjny. Na celu ma wymuszenie na przedsiębiorcy takiej organizacji pracy i postawy zatrudnionych kierowców, by praca tychże kierowców odbywała się w sposób bezpieczny, bez zagrożenia dla życia i mienia innych użytkowników dróg, a także życia i zdrowia samego kierowcy. Służyć temu mają przede wszystkim przepisy o czasie pracy kierowców, a do przedsiębiorcy należeć będzie także właściwe ich egzekwowanie w swoim przedsiębiorstwie od swoich pracowników.

Mając powyższe na uwadze, zdaniem Sądu, organ prawidłowo ocenił zgromadzony materiał dowodowy, w zgodzie z prawem wymierzając skarżącej Spółce przedmiotową karę. Jej wysokość odpowiada obowiązującym normom, zgodna jest bowiem z taryfikatorem kar wymienionym w załączniku nr 3 do ustawy i art. 92a ust. 3 ustawy.

W konsekwencji przedstawionych wyżej wywodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach nie uwzględnił skargi i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.jedn. Dz.U z 2018 r. poz. 1302 ze zm.) orzekł jak w sentencji.