Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 246/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2014-03-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Nadzór budowlany
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: uchylono decyzję II i I instancji
określono, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana
Powołane przepisy: article: art. 145 w zw. z art. 135, art. 152 i art. 200
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 37 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 1974 nr 38 poz 229
law: Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane.
article: art. 103 ust. 2
journal: Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
law: Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Tuszyńska Sędziowie: Sędzia WSA Krystyna Daniel Sędzia WSA Paweł Darmoń (spr.) Protokolant: Katarzyna Paszko-Fajfer po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 marca 2014 r. sprawy ze skargi L. K. i J. K. na decyzję nr [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 20 grudnia 2013 r. znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana; III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżących L. K. i J. K. kwotę 757 zł (siedemset pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. decyzją z dnia 2 lipca 2013 r., znak [...], nr nr [...] na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo Budowlane (Dz. U. z 1974 r. Nr 38, poz. 229), w związku z art. 80 ust. 2 pkt 1, art. 83 ust. 1 oraz art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo Budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zmianami) a także na podstawie art. 104 k.p.a. nakazał J. i L. K.

1. dokonać rozbiórki samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego o konstrukcji drewniano-murowanej, zlokalizowanego na działkach nr [...] i [...] położonych w miejscowości M.;

2. rozbiórkę budynku wykonać na własny koszt.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji opisał dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie samowolnej budowy budynku gospodarczego o konstrukcji drewniano-murowanej, zlokalizowanego na działkach nr [...] i [...] położonych w miejscowości M.. Decyzją znak: [...] z dnia 30 stycznia 2004 r. nakazano inwestorom: L. i J. K. rozbiórkę budynku gospodarczego o konstrukcji drewniano-murowanej, samowolnie wybudowanego na działkach nr [...], [...] położonych w M. gm. S., bez wymaganego pozwolenia na budowę. Odwołanie od powyższej decyzji złożyli L. i J. K.. [...] Wojewódzki Inspektorat Nadzoru Budowlanego w K. wskutek rozpatrzenia odwołania, decyzją z dnia 18 czerwca 2004 r. znak: [...] zreformował zaskarżoną decyzję w części dotyczącej podstawy prawnej, natomiast w pozostałej części utrzymał ją w mocy.

W następstwie złożonej skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 6 kwietnia 2007 r. o sygn. akt II SA/Kr 861/04 oddalił skargę J. i L. K. na powyższą decyzję.

Skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnieśli J. i L. K..

Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie - po rozpoznaniu skargi kasacyjnej wniesionej od powyższego wyroku przez J. i L. K. - wyrokiem z dnia 17 listopada 2008 r. o sygn. akt II OSK 1392/07 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie.

Ponownie rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 23 lutego 2009 r., sygn. akt II SA/Kr 61/09 uchylił decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 18 czerwca 2004 r. znak: [...], jak również poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. znak: [...] z dnia 30 stycznia 2004 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Sąd stwierdził, że organ prowadzący postępowanie nie ustalił na których działkach w rzeczywistości usytuowany jest przedmiotowy budynek co uniemożliwiło zbadanie przeznaczenia tych działek w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego.

Mając na uwadze zalecenia zawarte w wyrokach sądów Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. przystąpił do ponownego rozpatrzenia przedmiotowej sprawy.

Na podstawie dotychczas zgromadzonego w przedmiotowej sprawie materiału dowodowego, w szczególności licznych oględzin ustalono (co również nie jest kwestionowane przez żadną ze stron postępowania), że budynek gospodarczy będący przedmiotem niniejszego postępowania stanowi parterowy, niepodpiwniczony obiekt złożony z dwóch zasadniczych części: murowanej o wymiarach w rzucie 4.25 x 6.25 m oraz drewnianej o wymiarach w rzucie 3.20 x 5.90 m. Nad częścią murowaną z pustaków żużlowych gr. 24 cm, wykonany został strop żelbetowy. Całość budynku przekryta jest wspólnym dwuspadowym dachem o konstrukcji drewnianej i pokryciu z eternitu falistego. Obiekt do dnia dzisiejszego nie uległ żadnym zmianom i nadal spełnia rolę budynku gospodarczego na opał oraz narzędzia.

Podczas oględzin w dniu 27.04.1998 r. oraz w dniu 7.05.2001 r. z udziałem inwestora tj. W. K. (poprzedniego właściciela posesji przy ul. P. i P. w miejscowości M.) ustalono, że obiekt powstał na przełomie 1987-1988 roku bez wymaganego przepisami prawa pozwolenia na budowę. Z oświadczenia złożonego przez inwestora wynika, że do jego budowy wykorzystano szopę drewnianą na opał powstałą w 1960 r. (która została przesunięta o kilka metrów) oraz materiały pozostałe z budowy innego budynku gospodarczego zrealizowanego w oparciu o pozwolenie na budowę z dnia 7.09.1987 r. znak: [...] wydane przez Urząd Gminy w S.. Fakt ten potwierdza zalegająca w aktach sprawy kopia zatwierdzonego ww. decyzją planu realizacyjnego, na którym w sąsiedztwie obecnej lokalizacji spornego budynku gospodarczego, zaznaczone są dwie szopy drewniane przeznaczone do rozbiórki. Całość nieruchomości przy ul. P. i P. w M. wraz z zabudowaniami (w tym również z samowolnie wybudowanym budynkiem gospodarczym) została przekazana na własność L. i J. K..

Kwestię sporną w niniejszym postępowaniu stanowiła dotychczasowa lokalizacja samowolnie wzniesionego budynku gospodarczego. W uzasadnieniu uchylonej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. z dnia 2.07.2001 r. przyjęto, że budynek usytuowany jest częściowo na działce nr [...] (stanowiącej własność L. i J. K. zam. M. ul. P. i P.) oraz częściowo na działce nr [...] (stanowiącej drogę gminną w myśl rozporządzenia Wojewody [...] nr [...] z dnia 09.01.1998 r.). Pełnomocnik stron podnosił, że budynek gospodarczy częściowo położony jest także na działce nr [...] (stanowiącej własność L. i J. K.). Powyższą kwestię ostatecznie wyjaśnia mapa uzupełniająca sporządzona przez biegłego geodetę sądowego J. W. w postępowaniu rozgraniczeniowym pomiędzy działkami nr [...] i [...] w miejscowości M., do sprawy o sygn. akt [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w W.. Zgodnie z powyższym opracowaniem stanowiącym integralną część postanowienia Sądu Rejonowego w W. z 8.12.2003 r., granicę pomiędzy działkami nr [...] i [...] wyznacza linia oznaczona literami A, B, C, D, przy czym punkt C stanowi południowo-zachodni narożnik budynku gospodarczego. Dowodzi to w sposób jednoznaczny, że sporny budynek gospodarczy w całości zlokalizowany jest wyłącznie na działkach nr [...] i [...] położonych w miejscowości M..

Na podstawie prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w W. z dnia 20.02.2013 r. sygn. akt [...], kopii opinii geodezyjnej stanowiącej podstawę do wydania ww. postanowienia oraz odpisu z księgi wieczystej nr [...] z dnia 21.03.2013 r. organ I instancji ustalił, że stanowiąca dotychczas drogę gminną działka nr [...] uległa podziałowi na działki nr [...], [...] i [...], przy czym nowo powstała działka nr [...] wyrokiem sądu została przeniesiona na rzecz L. i J. K.. Na zasadzie zgromadzonego materiału dowodowego ustalono krąg stron niniejszego postępowania, za których stosownie do brzmienia art. 28 K.p.a. przyjęto L. i J. K. jako następców prawnych inwestora budowy budynku gospodarczego, a zarazem właścicieli nieruchomości na której zlokalizowany jest budynek.

Zgodnie z brzmieniem art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane w przypadku obiektu, wzniesionego bez wymaganego pozwolenia na budowę, którego budowa została zakończona przed dniem 1 stycznia 1995 r. stosuje się przepisy dotychczasowe, czyli przepisy art. 37 lub art. 40 ustawy - Prawo budowlane z 1974 r. Stosownie do art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r. przesłanki do wydania nakazu przymusowej rozbiórki obiektu budowlanego zachodzą, jeśli w wyniku prowadzonego postępowania organ nadzoru budowlanego ustali, że obiekt wybudowany niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie jego budowy (np. bez wymaganego przepisami prawa pozwolenia na budowę):

1. znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub

2. powoduje lub w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.

Samowolnie wybudowany budynek gospodarczy o konstrukcji drewniano-murowanej, zlokalizowany na działkach nr [...] i [...] położonych w miejscowości M. nie powoduje zagrożenia bezpieczeństwa mienia i zdrowia ludzi, co potwierdza sporządzona przez uprawnioną osobę ocena stanu technicznego i przydatności do użytkowania obiektu, przekazana do organu za pismem adwokata W. B. z dnia 14 maja 2013 r. Jednakże konstrukcja przepisu art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r. powoduje, że podstawową kwestią uznania ewentualnej legalizacji obiektu przez organ nadzoru budowlanego, jest zbadanie zgodność samowoli budowlanej z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Takimi przepisami są wyłącznie przepisy o planowaniu przestrzennym obowiązujące w dacie wydawania decyzji, co wynika z utrwalonego orzecznictwa sądów administracyjnych.

Na podstawie wypisu i wyrysu z obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy [...] uchwalonego Uchwałą Rady Gminy Spytkowice Nr XVI/124/04 z dnia 12.02.2004 r. (Dz. Urz. Woj. Małopolskiego Nr 63 poz. 809 z dnia 21.03.2004 r.) ze zmianami uchwalonymi Uchwałą Rady Gminy Spytkowice nr XII/86/11 z dnia 27.09.2011 r. (Dz. Urz. Woj. Małopolskiego Nr 486 poz. 4718 z dnia 17.10.2011 r.) ustalono, że działki nr 430/3 (powstała z podziału działki nr [...]) i [...] położone w miejscowości M., znajdują się w obrębie terenów oznaczonych na rysunkach planu symbolem KD z przeznaczeniem pod drogi klasy D (dojazdowe) oraz terenów oznaczonych na rysunkach planu symbolem WO z przeznaczeniem pod tereny wód otwartych. W obrębie powyższych terenów miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego nie przewiduje możliwości budowy obiektów kubaturowych.

Ponieważ negatywna ocena zgodności budowy budynku gospodarczego z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wyklucza legalizację takiego obiektu, organ I instancji stosownie do dyspozycji zawartej w art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. zobligowany był wydać nakaz rozbiórki przedmiotowego obiektu budowlanego.

Od powyższej decyzji odwołanie wnieśli L. K. oraz J. K., zarzucając jej:

1. Naruszenie art. 153 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez niezbadanie i nieprawidłowe ustalenie, na których działkach znajduje się przedmiotowy budynek gospodarczy; faktycznie znajduje się on na działkach [...], [...] i [...], zaś decyzja błędnie ustala, ze jest na działkach [...] (uzasadnienie decyzji nie odnosi się do tej działki, lecz do działki [...], w ogóle nie zajmując się zagadnieniem, czy w Planie Zagospodarowania Przestrzennego Gminy S. działka [...] jest przeznaczona pod zabudowę) oraz na działce [...], mimo że powyższe nakazywał uchylający wyrok wydany w nin. sprawie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w dniu 23 lutego 2009 r. do sygn. II SA/Kr 61/09, a którego ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania wiązały w obecnym postępowaniu organ I instancji,

2. Naruszenie art. 190 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez niezbadanie w ogóle i nieprawidłowe ustalenie na których działkach znajduje się przedmiotowy budynek gospodarczy,

3. Naruszenie art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z 24 października 1974 r. prawo budowlane (Dz. U. z 1974 r. nr 38 poz. 229), w związku z art. 80 ust. 2 pkt 1, art. 83 ust. 1 oraz art. 103 ust. 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. nr 243 poz. 1623 z poz. zm.) przez błędne zastosowanie tychże przepisów prawnych w sprawie, co polega na niesłusznym ustaleniu, ze przedmiotowy budynek gospodarczy jest zlokalizowany na działkach [...] i [...] położonych w M., które aktualnie nie są przeznaczone w Planie Przestrzennym pod zabudowę, gdy tymczasem przedmiotowy budynek jest położony na działkach [...] (zaskarżona decyzja w uzasadnieniu błędnie ustala istnienie działki w tym zakresie [...]), [...] (w tym zakresie zaskarżona decyzja w uzasadnieniu błędnie odnośnie się do przeznaczenia działki [...], a nie przeznaczenia działki [...] w planie zagospodarowania przestrzennego) oraz na działce [...], zaś te dwie pierwsze działki zgodnie z Planem Zagospodarowania Przestrzennego Gminy S. są przeznaczone na cele budowlane i w związku z powyższym nie można mówić o samowoli budowlanej i zasadności nakazania rozbiórki.

4. Naruszenie art. 7 k.p.a. przez wydanie zaskarżonej decyzji bez dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz naruszenie art. 77 § 1 k.p.a. bez wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sprawie, a co polega na błędnym ustaleniu, na jakich działkach położony jest budynek.

W odwołaniu wniesiono również o przeprowadzenie dowodów w postępowaniu odwoławczym

← z akt sprawy [...] Sądu Rejonowego w W., w której to sprawie z wnioskiem dowodowym z 8 maja 2013 r. został przedłożony wyrok z 20 lutego 2013 r.,

← z zawiadomienia Sądu Rejonowego w W. dotyczącego wpisu na rzecz J. i L. K. własności działki [...] położonej w M., a powstałej z działki [...]

← z odpisu z księgi wieczystej [...], z której wynika bezspornie własność J. i L. K. działki zarówno [...], jak również działki [...], jak również działki [...] (w ogóle nie istnieje działka [...], gdyż ta już dawno uległa podziałowi na m.in. działkę [...] stanowiącą własność J. i L. K.),

a to na okoliczność, że poprzednicy prawni J. i L. K. zgodnie z prawem zagospodarowania przestrzennego wybudowali na działkach [...], [...], [...] i [...] przedmiotowy budynek gospodarczy.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia 20 grudnia 2013 r., znak: [...], nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 104 k.p.a. oraz art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 i art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409, dalej: u.p.b.) w związku z art. 37 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu tej decyzji organ odwoławczy podzielił stanowisko Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, że zgodnie z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane w niniejszej sprawie znajdzie zastosowanie ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane, bowiem przedmiotowy budynek gospodarczy powstał w latach 1987-1988.

W trakcie prowadzonego postępowania organ I instancji ustalił, że działki nr [...] i [...] położone w miejscowości M. znajdują się w obrębie terenów oznaczonych symbolem KD z przeznaczeniem pod drogi klasy D (dojazdowe) oraz symbolem WO z przeznaczeniem pod tereny wód otwartych. W obrębie powyższych terenów miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego nie przewiduje możliwości budowy obiektów kubaturowych. W związku z powyższym stwierdzić należy, że przedmiotowy budynek gospodarczy jest niezgodny z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego Gminy S. i dlatego podlega rozbiórce.

Odnosząc się do zarzutu odwołania dotyczącego umiejscowienia budynku WINB nie miał wątpliwości, że przedmiotowy budynek gospodarczy znajduje się na wyłącznie na działkach nr [...] i [...], a nie także na działce nr [...]. Potwierdzają to znajdujące się w aktach sprawy: kopia mapy ewidencyjnej i zasadniczej pozyskana ze Starostwa Powiatowego Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w W., projekt rozgraniczenia działki [...] z działkami [...] i [...], wykaz zmian gruntowych oraz mapa uzupełniająca opisu granicy między działkami [...] i [...]. Ponadto należy zaznaczyć, że z opinii geodezyjnej biegłego sądowego mgr inż. R. M. jasno wynika "na dz. nr [...] i [...] położony jest budynek gospodarczy należący do uczestnika K. J.. Mając powyższe na uwadze decyzję organu I instancji utrzymano w mocy.

Powyższą decyzję zaskarżyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie J. K. i L. K., podnosząc te samo zarzuty, które wcześniej podnosili w odwołaniu od decyzji organu I instancji tj. naruszenie art. 153 i art. 190 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, naruszenie art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z 24 października 1974 r. Prawo budowlane oraz naruszenie art. 7 k.p.a. Podobnie jak w odwołaniu skarżący wnieśli również o przeprowadzenie dowodu z akt sprawy [...] Sądu Rejonowego w W., z zawiadomienia Sądu Rejonowego w W. dotyczącego wpisu na rzecz J. i L. K. własności działki [...] położonej w M., a powstałej z działki [...] oraz z odpisu z księgi wieczystej [...], z której wynika bezspornie własność J. i L. K. działki zarówno [...], jak również działki [...], jak również działki [...]. Na podstawie tych zarzutów skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o jej oddalenie i w całości podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) - dalej "p.p.s.a." - sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 ustawy). Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.

Dokonawszy kontroli zaskarżonej decyzji pod kątem określonych wyżej kryteriów Wojewódzki Sąd Administracyjny doszedł do wniosku, że zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji podlegają uchyleniu, jednakże zasadniczo z innych przyczyn niż podniesione w skardze.

Trzeba zwrócić uwagę, że w dniu 16 grudnia 2013 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie 7 sędziów podjął na podstawie art. 264 § 2 w związku z art. 15 § 1 pkt 2 p.p.s.a. uchwałę sygn. II OPS 2/13, w której wypowiedział się na temat zastosowania art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane. Podjęcie tej uchwały miało na celu wyjaśnienie przepisów prawnych, których stosowanie wywołało rozbieżności w orzecznictwie sądów administracyjnych.

Teza tej uchwały brzmi: "Przepisami o planowaniu przestrzennym, o których mowa w art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.) w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243 poz. 1623 ze zm.) są przepisy obowiązujące w dacie orzekania przez organy administracji, z tym że w postępowaniu w przedmiocie nakazania przymusowej rozbiórki, należy uwzględnić także przeznaczenie terenu, na którym powstał obiekt budowlany, od daty jego budowy".

W uzasadnieniu uchwały Naczelny Sąd Administracyjny wskazał między innymi: "w odniesieniu do obiektów budowlanych wybudowanych bez pozwolenia na budowę zrealizowanych w sposób niesprzeczny z przepisami o planowaniu przestrzennym obowiązującymi w dacie budowy, ale z naruszeniem innych przepisów, głównie przepisów o warunkach technicznych (tzw. samowola materialnoprawna), należy uwzględnić przeznaczenie terenu od daty budowy, jeżeli zakaz zabudowy wprowadzono po wielu latach. Jeżeli przez długi czas dopuszczalna była na danym terenie zabudowa i organy nie podejmowały żadnych działań zmierzających do legalizacji samowolnie wybudowanych tam obiektów to te okoliczności należy rozważyć przy podejmowaniu decyzji o rozbiórce. Wprawdzie przy stosowaniu art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. w zw. z art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r. podstawą orzekania powinny być przepisy o planowaniu przestrzennym obowiązujące w dacie orzekania przez organ administracji, lecz w przedstawionych wyżej sytuacjach nie do pogodzenia z zasadami konstytucyjnymi, zwłaszcza z wynikającą z zasady państwa prawnego (art. 2 Konstytucji RP) zasadą zaufania obywatela do państwa i prawa, zasadą ochrony własności (art. 21 ust. 1, art. 64 ust. 2 Konstytucji RP) i zasadą proporcjonalności (art. 31 ust. 3 Konstytucji RP) byłoby orzeczenie nakazu rozbiórki z powodu niezgodności obiektu budowlanego z obowiązującymi w dacie orzekania przez organy z przepisami o planowaniu przestrzennym z pominięciem oceny przeznaczenia terenu w okresie wcześniejszym. O ile samo zjawisko samowoli budowlanej należy uznać za wysoce naganne, to jednak w przypadku bierności organów administracji, które nie podejmowały żadnych działań zmierzających do legalizacji tej samowoli podczas, gdy stan prawny w zakresie przepisów o planowaniu przestrzennym był przez szereg lat bardziej korzystny dla inwestora, interes prawny takiego inwestora zasługuje na konstytucyjną ochronę."

Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę stanowisko to w całości podziela. Jego konsekwencją jest przyjęcie, że przed orzeczeniem nakazu rozbiórki obiektu budowlanego na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. w zw. z art. 103 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. - z uwagi na niezgodność tego obiektu z obowiązującymi w dacie orzekania przepisami o planowaniu przestrzennym konieczne jest zbadanie, jakie było przeznaczenie terenu, na którym powstał obiekt budowlany, od daty jego budowy.

Przenosząc te rozważania na grunt niniejszej sprawy należy przypomnieć, że przedmiotowy budynek gospodarczy powstał w latach 1987-1988. Organy obu instancji zbadały przeznaczenie gruntu, na którym budynek jest położony jedynie w planie miejscowym obowiązującym obecnie tj. w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego Gminy Spytkowice uchwalonym Uchwałą Rady Gminy Spytkowice Nr XVI/124/04 z dnia 12 lutego 2004 r. Organ I instancji powołał się przy tym na liczne orzeczenia sądów administracyjnych, z których wynikało, że przepisami o planowaniu przestrzennym, o których mowa w art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane są przepisy obowiązujące w dacie orzekania przez organy administracji. Ponieważ jednak w myśl powołanej wyżej uchwały składu 7 sędziów NSA "w postępowaniu w przedmiocie nakazania przymusowej rozbiórki należy uwzględnić także przeznaczenie terenu, na którym powstał obiekt budowlany, od daty jego budowy", rozpoznając niniejszą sprawę Sąd doszedł do wniosku, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji muszą zostać uchylone z uwagi na niewyjaśnienie, jakie było przeznaczenie zabudowanej nieruchomości w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego obowiązujących od 1988 roku. Jeżeli którykolwiek z obowiązujących od tego czasu planów nie wykluczał zabudowy w postaci budynku gospodarczego, organy nadzoru budowlanego powinny zbadać również istnienie drugiej przesłanki warunkującej orzeczenie o rozbiórce tj. ustalić, czy przedmiotowy budynek powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia (art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. w zw. z art. 103 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z 1994 r.). Wprawdzie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w decyzji z dnia 2 lipca 2013 r. opisał ustalenia faktyczne w tym zakresie, jednakże na obecnym etapie postępowania Sąd nie może dokonać kontroli prawidłowości tych ustaleń. Orzekanie w tym zakresie byłoby bowiem przedwczesne, dopóki nie zostanie ustalone, czy spełniona została pierwsza przesłanka warunkująca rozbiórkę, wskazana w art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r.

Brak ustaleń faktycznych w zakresie przeznaczenia nieruchomości zabudowanej przedmiotowym budynkiem w planach miejscowych obowiązujących od momentu wybudowania budynku oznaczał konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji wraz z poprzedzającą ją decyzja organu I instancji z powodu naruszenia przepisów postępowania tj. art. 7 i art. 77 k.p.a.

Jednocześnie należy stwierdzić, że podniesiony w skardze zarzut nieprawidłowego ustalenia położenia przedmiotowego budynku jest bezzasadny.

Niewystarczające ustalenia faktyczne w tym zakresie były przyczyną uchylenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wydanych wcześniej decyzji o nakazie rozbiórki. W uzasadnieniu wyroku z dnia 23 lutego 2009 r., sygn. akt II SA/Kr 61/09 Sąd stwierdził: "Wyjaśnienia wymaga kwestia na jakich działkach ewidencyjnych został usytuowany budynek objęty przedmiotem postępowania administracyjnego. Dopiero bowiem przesądzenie, na jakich działkach ewidencyjnych został usytuowany budynek, umożliwia jednoznaczne ustalenie przeznaczenia tych działek w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. (...) Zgodnie z art. 141 § 4 p.p.s.a. ponownie prowadząc postępowanie organ I instancji zobligowany będzie do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i ustalenia wszystkich istotnych jej okoliczności na podstawie całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego, w tym również z uwzględnieniem decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w W. z dnia 6 maja 1998 r. i decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. z dnia 9 lutego 2004 r. oraz postanowienia Sądu Rejonowego w W. z dnia [...] lipca 2006 r. sygn. akt [...] rozgraniczającego nieruchomość oznaczoną, jako działka nr [...], położoną we wsi M., Gmina S.. Przede wszystkim organ administracyjny jednoznacznie musi ustalić, na jakich działkach ewidencyjnych został usytuowany przedmiotowy budynek, a następnie dokonać wnikliwej analizy ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w celu ustalenia przeznaczenia tych działek".

Powyższe wskazania zostały wykonane przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K., który ustalił, iż przedmiotowy budynek położony jest na działkach nr [...] i [...], a organ II instancji ustalenia te podtrzymał. Ustalenia te nie budzą również zastrzeżeń Sądu, bowiem są prawidłowe.

Przede wszystkim wzięto pod uwagę opinię biegłego geodety sądowego J. W., sporządzoną w postępowaniu rozgraniczeniowym pomiędzy działkami nr [...] i [...] do sprawy o sygn. akt [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w W.. Na podstawie tej opinii Sąd Rejonowy postanowieniem z dnia 8 grudnia 2003 r. dokonał rozgraniczenia (kopia postanowienia k. 227 akt PINB). Zgodnie z opinią biegłego granicę pomiędzy działkami nr [...] i [...] wyznacza linia oznaczona literami A, B, C, D, przy czym punkt C stanowi południowo-zachodni narożnik budynku gospodarczego (k. 257 - 260 akt PINB). Z powyższego wynika, że przedmiotowy budynek w dacie sporządzenia opinii położony był na działkach nr [...] i [...], a tylko jeden jego narożnik leżał w granicy z działką [...].

Do akt sprawy dołączono również bardziej aktualną dokumentację - na k. 247 - 248 znajduje się kopia opinii geodezyjnej biegłego R. M., sporządzonej na zlecenie Sądu Rejonowego w W. do sprawy [...] celem opracowania projektu podziału działki nr [...] na działki nr [...], [...] i [...]. Z opinii tej jednoznacznie wynika, że budynek gospodarczy stanowiący własność J. K. położony jest na działkach nr [...] i [...]. Powołana opinia stała się podstawą do wydania przez Sąd Rejonowy w W. Wydział I Cywilny wyroku z dnia [...] lutego 2013 r., którym m. in. dokonano podziału działki nr [...] na działki nr [...], [...] i [...] oraz zobowiązano Gminę S. do złożenia oświadczenia woli o przeniesieniu na rzecz J. K. i L. K. prawa własności działki nr [...] (k. 254 akt administracyjnych).

Powyższe dokumenty nie pozostawiają wątpliwości, co do faktu, że przedmiotowy budynek gospodarczy położony jest na działkach nr [...] i [...]. Żaden ze wskazanych dokumentów nie daje podstaw do przyjęcia, że choćby fragment budynku leży na działce nr [...], jak uważają J. K. i L..

W skardze domagano się przeprowadzenia dowodu z akt sprawy [...] Sądu Rejonowego w W., z odpisu księgi wieczystej prowadzonej m. in. dla działki nr [...]. Odnosząc się do tego wniosku należy wskazać na treść art. 106 § 3 p.p.s.a., który stanowi, że sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Takie okoliczności w niniejszej sprawie nie zachodziły. Dowody, o których mowa powyżej znajdują się w aktach sprawy administracyjnej i zostały wzięte pod uwagę przy wydawaniu zaskarżonej decyzji. W szczególności organy obu instancji nie kwestionowały faktu, że skarżącym przysługuje własność działki nr [...], na której częściowo położony jest przedmiotowy budynek gospodarczy. Sąd dokonał oceny prawidłowości postępowania dowodowego prowadzonego przez organy nadzoru budowlanego i nie stwierdził braków w tym postępowaniu w zakresie dotyczącym ustalenia, na jakich działkach usytuowany jest budynek gospodarczy będący przedmiotem postępowania.

Bezzasadny jest zarzut naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie, na jakich działkach położony jest sporny budynek. Organy obu instancji w tym zakresie zebrały bogaty materiał dowodowy, który dał podstawę do poczynienia ustaleń faktycznych niebudzących wątpliwości.

Biorąc powyższe pod uwagę zarówno zaskarżoną decyzję, jak i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji należało uchylić z powodu naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. polegającego na niewyjaśnieniu jakie było przeznaczenie działek zabudowanych przedmiotowym budynkiem gospodarczym w planach miejscowych obowiązujących od momentu powstania tego budynku, a w szczególności, czy którykolwiek z tych planów dopuszczał na tych działkach możliwość zabudowy budynkiem gospodarczym. Podstawą prawną tego orzeczenia jest art. 145 § 1 pkt 1 lit "c" p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a.

Zgodnie z art. 152 p.p.s.a. w razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane. Rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku. Na podstawie tego przepisu Sąd orzekł jak w pkt II wyroku.

W pkt III wyroku zasądzono koszty postępowania od organu na rzecz skarżącego na podstawie art. 200 p.p.s.a., zaliczając do nich wpis od skargi (500 zł), wynagrodzenie radcy prawnego (240 zł) oraz opłatę skarbową od pełnomocnictwa (17 zł).