Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 295/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-10-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6460 Znaki towarowe
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 246 ust. 1 i ust. 2, art. 247 ust. 1 i ust. 2, art. 255 ust. 1 pkt 9, art. 255 z indeksem 1 do art. 255 z indeksem 12, art. 256 ust. 1
journal: Dz.U. 2003 nr 119 poz 1117
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej
article: art. 7, art. 75, art. 77, art. 80, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 200 w związku z art. 205 i art. 209
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Sędziowie Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas Asesor WSA Joanna Kruszewska-Grońska (spr.) Protokolant sekr. sąd. Katarzyna Zielińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 października 2017 r. sprawy ze skargi R. GmbH z siedzibą w F., Austria na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz skarżącej R. GmbH z siedzibą w F., Austria kwotę 2 217 (dwa tysiące dwieście siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] stycznia 2016 r., po rozpoznaniu na rozprawie w dniu [...] stycznia 2016 r. sprawy o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy [...] [...] (dalej: "sporny znak") udzielonego na rzecz A. sp. z o.o. z siedzibą w [...] (dalej: "uczestnik postępowania"), wszczętej na skutek sprzeciwu wniesionego przez R. GmbH z siedzibą w F., Austria, (dalej: "skarżący"), Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (dalej: "organ", "UP RP"), działając na podstawie art. 132 ust. 2 pkt 2 i pkt 3 ustawy z dnia 30 czerwca 2000r. Prawo własności przemysłowej (t.j. Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117 ze zm.; dalej: "p.w.p."; obecnie t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 776) w związku z art. 246 i art. 247 ust. 2 p.w.p. oraz art. 98 ustawy Kodeks postępowania cywilnego (obecnie t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1822 ze zm.) w związku z art. 256 ust. 2 p.w.p., oddalił sprzeciw skarżącego oraz przyznał uczestnikowi postępowania od skarżącego kwotę 840 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ wskazał, że decyzją z [...] stycznia 2014 r. udzielił prawo ochronne na sporny znak na rzecz uczestnika postępowania. Decyzji tej sprzeciwił się skarżący, wskazując, że sporny znak jest łudząco podobny do wcześniejszego słownego znaku towarowego [...] oraz powszechnie znanych i renomowanych znaków towarowych, a mianowicie słownego znaku towarowego [...] [...] oraz słowno-graficznego znaku towarowego [...] [...] zarejestrowanych na jego rzecz, dla podobnych towarów, wobec czego zachodzi ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd, które obejmuje w szczególności ryzyko skojarzenia znaków.

W odpowiedzi na sprzeciw uczestnik postępowania uznał sprzeciw za bezzasadny, gdyż w jego ocenie przeciwstawione znaki towarowe są tylko w niewielkim stopniu podobne do znaku spornego. Zdaniem uczestnika, sporny znak towarowy nie wprowadza odbiorców w błąd, ponieważ są oni zainteresowani zupełnie innymi towarami i usługami. Jednocześnie oświadczył, iż wychodząc naprzeciw żądaniom skarżącego zrezygnował z ochrony spornego znaku w klasach 35 i 36, ograniczając zakres ochrony spornego znaku jedynie do klasy 43. Ograniczenie to wskazuje jednoznacznie, że w klasie 43 nie zachodzi możliwość wprowadzenia odbiorców w błąd.

W piśmie z [...] maja 2015 r. skarżący poinformował, że z uwagi na wycofanie się przez uprawnionego z ochrony spornego znaku w zakresie towarów z klas 35 i 36, sprzeciw dotyczy tylko klasy 43, chyba, że okaże się, że towary i usługi z klas 35 i 36 nie zostały wykreślone. Rozszerzył zakres przeciwstawionych znaków towarowych o znaki: [...] [...],[...] [...],[...] [...]. Podniósł, iż słowo [...] powinno być postrzegane jako posiadające nieodłączny charakter odróżniający zważywszy, gdyż jest raczej niepospolite i w całości fantazyjne dla oznaczanych nim towarów. Zastosowanie podobnej kolorystyki w znaku spornym co w znakach przeciwstawionych powoduje; że grafika wzmacnia jedynie podobny charakter znaków. W płaszczyźnie słownej znak [...] jest łudząco podobny do znaku słownego [...] [...], znaku słownego [...] [...], słownego znaku [...] [...] oraz [...] [...]. Także w warstwie znaczeniowej oznaczenia te są identyczne.

Oceniając podobieństwo towarów, skarżący zaznaczył, iż w ramach klasy 43 znalazły się bary hotele, kawiarnie, które serwują napoje alkoholowe, jak i bezalkoholowe. Często producent danego napoju może otworzyć bar pod nazwą swojego produktu lub też sygnować dane miejsce swoją marką. W takiej sytuacji istnieje możliwość wprowadzenia w błąd konsumenta co do pochodzenia danego lokalu od producenta towaru. Tym samym konsument może błędnie sądzić, że towar lub usługa oznaczona znakiem [...] stanowi kolejny produkt lub usługę R. GmbH.

Skarżący zwrócił też uwagę na renomowany charakter znaków przeciwstawionych. W takiej sytuacji istnieje zwiększone ryzyko wprowadzenia konsumentów w błąd. Działanie uczestnika gwarantuje mu sukces marketingowy, ponieważ wykorzystuje pozytywne nastawienie konsumentów do dobrze im znanego produktu [...].

W piśmie z [...] lipca 2015 r. uczestnik postępowania oświadczył, że każdy znak przeciwstawiony winien być rozpoznawany osobno. Porównywanie znaków zbiorczo jest bowiem sprzeczne z metodologią analizy porównawczej. Tym samym przyjęcie (wykazanie) renomy jednego znaku przeciwstawionego nie powoduje automatycznego rozciągnięcia tej renomy na pozostałe znaki przeciwstawione.

W zakresie podobieństwa samych oznaczeń zauważył, iż znak sporny i przeciwstawiony [...] są identyczne, ale w zakresie warstwy graficznej znaki te się różnią. Także w zakresie warstwy koncepcyjnej nie zachodzi podobieństwo tych znaków, a w konsekwencji nie ma ryzyka wprowadzenia odbiorców w błąd. Zdaniem uczestnika, brak jest podobieństwa ze znakiem [...] z uwagi na różny sposób zapisu tych słów. Według uczestnika znak [...] nie posiada renomowanego charakteru, gdyż został udowodniony jedynie fakt przekazania nakładów na markę. Badania GfK pochodzą sprzed ponad 10 lat, a więc nie są aktualne.

Natomiast znaki towarowe [...] [...] oraz [...] [...] nie mogą być przedmiotem analizy, gdyż zostały powołane po upływie 6-miesięcznego terminu od ogłoszenia w Wiadomościach UP RP informacji o udzieleniu prawa ochronnego na sporny znak. Stanowisko to uczestnik postępowania podtrzymał w piśmie z [...] października 2015 r.

Skarżący w piśmie z [...] grudnia 2015 r. stwierdził, że znaki [...] [...] oraz [...] [...] nie stanowią rozszerzenia sprzeciwu, gdyż nie nastąpiło rozszerzenie podstaw prawnych sprzeciwu.

Na rozprawie przed organem w dniu [...] stycznia 2016 r. skarżący wniósł o unieważnienie prawa ochronnego na sporny znak w zakresie wszystkich usług ujętych w klasie 43. Nadto podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie, zwłaszcza odnośnie renomowanego charakteru znaków przeciwstawionych. Wskazał, iż znak [...] jest znany dla powyżej 50% odbiorców, a wśród konsumentów napojów energetycznych - dla ponad 80%.

W uzasadnieniu powołanej na wstępie decyzji organ uznał, że rozszerzenie zarzutów sprzeciwu o nowe znaki towarowe jest niedopuszczalne po 6-miesięcznym terminie przewidzianym na złożenie sprzeciwu. Przytaczając orzecznictwo sądów administracyjnych, UP RP doszedł do wniosku, iż wskazanie nowych znaków niezawartych w sprzeciwie, na etapie postępowania spornego, po upływie 6 miesięcy od opublikowania informacji o udzieleniu prawa ochronnego, jest niedopuszczalne, a w konsekwencji nowe znaki jako nowe podstawy sprzeciwu nie podlegają rozpoznaniu przez UP RP. Rozszerzone podstawy o nowe znaki pozostają bowiem poza zakresem sprawy rozstrzyganej w postępowaniu spornym w rozumieniu art. 247 ust. 2 p.w.p.

W konsekwencji organ dokonał oceny jedynie znaków towarowych wskazanych w sprzeciwie, tj. [...] [...],[...] [...] oraz [...] [...], które posiadają przy tym wcześniejsze pierwszeństwo, gdyż pozostałe znaki przeciwstawione zostały wskazane już po 6 miesiącach przewidzianych na złożenie sprzeciwu.

Zatem organ przeprowadził analizę zakresów ochrony następujących znaków towarowych:

• [...] [...] przeznaczonego do oznaczania następujących towarów i usług w zakresie klasy 43: bary, domy turystyczne, eksploatacja terenów kampingowych, hotele, kawiarnie, snack-bary, stołówki, motele, rezerwowanie i wynajmowanie noclegów, usługi w zakresie organizowania i zakwaterowania obozów wakacyjnych, pensjonaty, pensjonaty dla zwierząt, przygotowywanie dań na zamówienia (żywność i napoje) oraz ich dostawa, restauracje, rezerwacje hotelowe i rezerwacja kwater, wynajmowanie mieszkań na pobyt czasowy, wynajmowanie sal;

• [...] [...] – w zakresie klasy 25: odzież, obuwie, nakrycia głowy, t-shirty, koszulki, bluzy, bluzki, swetry, kurtki, wiatrówki, fartuchy, czapki, kapelusze, opaski, klamry, paski, saszetki na pasku, daszki przeciwsłoneczne, odzież sportowa, obuwie sportowe, obuwie do gry w piłkę, korki, buty narciarskie, antypoślizgowe środki do butów, bielizna, pieluchy; w zakresie klasy 32: napoje bezalkoholowe, w tym napoje orzeźwiające, napoje energetyczne, napoje serwatkowe i izotoniczne, hiper- i hipotoniczne napoje dla sportowców; piwo, piwo ciemne, piwo pszeniczne, porter, ale, porter, stout, piwo jasne, bezalkoholowe napoje słodowe; woda mineralna, woda gazowana; napoje i soki owocowe; syropy, esencje i inne preparaty do przygotowywania napojów, sorbety, musujące pastylki i proszki do drinków i bezalkoholowych koktajli i w zakresie klasy 33: napoje alkoholowe z wyjątkiem piwa, napoje alkoholowe grzane i mieszane w tym alkoholowe napoje energetyczne, wina korzenne, napoje zmieszane z mlekiem, alkoholowe napoje słodowe, likiery słodowe, wina, napoje spirytusowe i likiery, preparaty alkoholowe do sporządzania napojów; koktajle i aperitify na bazie napojów spirytusowych lub wina, napoje z zawartością wina;

• [...] [...] - w zakresie klasy 32: napoje bezalkoholowe, w tym napoje orzeźwiające, napoje orzeźwiające, napoje energetyczne, napoje serwatkowe, napoje izotoniczne, napoje hipertoniczne i hipotoniczne (do użytku i/lub według wymagań sportowców), piwo, piwo słodowe, piwo pszeniczne, piwo typu porter, ale sout, i lager, bezalkoholowe napoje słodowe, wody mineralne i wody gazowane, napoje owocowe i soki owocowe, syropy, esencje i inne preparaty do przygotowywania napojów, a także tabletki musujące i proszki musujące do przygotowywania napojów i koktajli bezalkoholowych (kl. 32);

• [...] [...] - w zakresie klasy 33: napoje alkoholowe (z wyjątkiem piwa), gorące i mieszane napoje alkoholowe, w tym energetyczne napoje alkoholowe, wino grzane i napoje mieszane z zawartością mleka, alkoholowe napoje słodowe, wódka słodowa, wina, wódki i likiery, preparaty alkoholowe do produkcji napojów, koktajle i aperitify oparte na wódkach lub winach, napoje zawierające wino; w zakresie klasy 35: reklama, w tym promocja towarów i usług i wydarzeń konkurencyjnych, w tym konkurencji o charakterze sportowym, organizowanie reklamy, dystrybucja towarów do celów reklamy, usługi polegające na adiustacji do celów reklamy, reklama online w sieciach komputerowych wynajem czasu reklamowego mediach komunikacyjnych, usługi związane z wycinkami prasowymi, konsultacje w zakresie organizacji działalności handlowej, zarządzanie w działalności handlowej, administrowanie działalności handlowej, prace biurowe, organizowanie targów handlowych i wystaw do celów handlowych lub reklamowych, wynajem automatów, zbieranie, na rzecz osób trzecich, różnorodnych towarów pozwalających klientom na dogodne przeglądanie i nabywanie tych towarów, kompilowanie statystyk, wyszukiwanie sponsoringu i w zakresie klasy 36: ubezpieczenia, działalność finansowa, gotówkowa, banki z dostępem bezpośrednim (Home banking), działalność związana z nieruchomościami.

W wyniku analizy powyższych wykazów towarów i usług UP RP stwierdził brak jakiegokolwiek podobieństwa między znakiem spornym a znakami przeciwstawionymi. Przede wszystkim organ zaznaczył, iż towary z klasy 25 znaku przeciwstawionego [...] [...] oraz usługi z klas 35 i 36 przeciwstawionego znaku [...] [...] są całkowicie niepodobne do usług znaku spornego, ponieważ posiadają zupełnie odmienny charakter, przeznaczenie i krąg odbiorców. Z podobnego powodu organ uznał także odmienność usług z klasy 35 i 36 przeciwstawionego znaku [...] [...] oraz znaku spornego, gdyż usługi z klas 35 i 36 znaku [...] [...] są szeroko pojętymi usługami finansowymi, reklamowymi, a więc są związane z innym aspektem życia (często związanym z prowadzeniem biznesu), aniżeli szeroko pojęty wypoczynek i rekreacja związana z usługami znaku spornego takimi jak: korzystanie z kampingów, barów, wyżywienia, wynajmowanie noclegów i zakwaterowanie obozów wakacyjnych, pensjonatów czy tym bardziej z korzystanie z pensjonatów dla zwierząt itd. Tym samym zakres powyżej analizowanych towarów i usług jest całkowicie odmienny. Również w pozostałym zakresie UP RP nie dopatrzył się podobieństwa wskazanego w art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p.

Zdaniem organu skarżący wykazał renomowany charakter jedynie znaku towarowego [...]- w kontekście towarów "napoje energetyczne". Uzasadniając to stanowisko UP RP powołał się na badanie opinii publicznej przeprowadzone w Polsce przez GfK w 2005 r. wśród osób kupujących i pijących napoje (energetyczne), świadczące o wysokiej rozpoznawalności wśród tych odbiorców jedynie znaku [...]właśnie w kontekście napojów energetycznych. Dlatego, według organu, jedynie znak [...]spełnia kryterium "ilościowe". Nadto renomowany charakter znaku [...]w zakresie napojów energetycznych został uznany przez Sąd Okręgowy w [...], który w wyroku z dnia [...] lipca 2007 r. (sygn. akt [...]) stwierdził, iż znak towarowy [...]uznany musi być za znak powszechnie znany, zaś czas kreowania znaku na polskim rynku i konsekwencja w działalności promocyjnej powoduje, że znak ten posiada także desygnaty znaku renomowanego.

Natomiast w odniesieniu do pozostałych przeciwstawionych znaków towarowych tj. [...]oraz [...]organ uznał, iż zgromadzony materiał dowodowy nie świadczy o ich renomie. UP RP zaakcentował, iż skarżący wykazał renomę znaku [...], która nie obejmuje oznaczenia [...].

W konsekwencji tylko znak towarowy [...] [...] organ poddał

analizie porównawczej ze znakiem spornym [...] [...] w zakresie przesłanek stypizowanych w art. 132 ust. 2 pkt 3 p.w.p. Wskazał, iż w odniesieniu do znaków o charakterze renomowanym zastosowanie znajdują subtelne kryteria - chodzi bowiem o podobieństwo szczególne, gdyż do jego stwierdzenia wystarczy niebezpieczeństwo, że inny znak może być z nimi skojarzony (łączony), a stopień podobieństwa znaków, jako przesłanka ich naruszenia, jest sytuowany na niskim poziomie i wyznaczany przez takie określenia jak: łączenie, kojarzenie, przywodzenie na myśl.

W świetle tych kryteriów UP RP zwrócił uwagę, że znak sporny składa się z dużych napisów "[...] ", przy czym słowo [...] jest ciemno niebieskie, a słowo [...] w czerwonym kolorze z biało-czerwoną obwódką. Słowo [...] utworzone jest w ten sposób, iż z liter B i L. wystają rogi. Według organu, znak sporny jakkolwiek słowno-graficzny jest znacząco odmienny (nawet przy uwzględnieniu subtelniejszych kryteriów oceny) od słowno-graficznego znaku [...] [...]. Oba porównywane znaki posiadają bowiem odmienne elementy wizualne, które są od siebie tak bardzo odległe, iż przywodzą na myśl diametralnie inne skojarzenia. Po pierwsze, sposób zapisania słów znaku przeciwstawionego, jak i spornego jest różny tj. odpowiednio składają się z wyboldowanego napisu [...]oraz z napisu [...], gdzie słowo [...] jest ciemno niebieskie, a słowo [...] w czerwonym kolorze z obwódką. Tak duża różnica w zapisie powoduje, iż nawet przy zastosowaniu innych, subtelniejszych kryteriów oceny porównywanych znaków towarowych, napisy te różnią się między sobą, a w konsekwencji znak sporny nie przywodzi na myśl znaku przeciwstawionego. Tego ostatniego nie może zmienić zastosowanie w znaku spornym elementu rogów, gdyż rogi te stanowią element podkreślający napis [...]i są prezentowane "en face" niczym trofeum wiszące na ścianie, przywodząc skojarzenia z dzikim zachodem, rodeo i filmami tzw. "westernami". Natomiast rogi w znaku przeciwstawionym [...]są jedynie małym elementem dwóch atakujących się byków przedstawionych z profilu (na tle koła). W elemencie graficznym znaku przeciwstawionego [...] charakterystycznym i rzucającym się w oczy elementem są zatem dwa potężne, umięśnione i walczące byki znajdujące się w profilowej pozie niczym byki na korridzie. Jakkolwiek korrida jest walką człowieka z bykiem, tak byki prezentowane na grafice znaku [...] przywodzą na myśl piękne atletyczne zwierzęta występujące właśnie na hiszpańskiej arenie. Grafika znaków porównywanych jest zatem niepodobna do tego stopnia, iż nawet subtelniejsze kryteria nie mogą powodować uznania podobieństwa tych znaków w rozumieniu art. 132 ust. 2 pkt 3 p.w.p. Tak zdefiniowanych różnic nie może zmienić nawet wspólny element słowny "[...]", gdyż jest on dookreślony słowami "[...]" w znaku spornym [...] [...] oraz "[...]" w znaku przeciwstawionym [...]. [...]. W ten sposób skonstruowane znaki [...] oraz [...] są zatem fonetycznie (słownie) wyraźnie odmienne. Znak sporny wskazuje bowiem jednoznacznie (po przetłumaczeniu na jęz. polski), iż mamy do czynienia z "amerykańskim bykiem" (kojarzonym z jedzeniem steków w Teksasie), podczas gdy znak przeciwstawiony wskazuje na "czerwonego byka" (stanowiącego synonim potężnej energii, waleczności i wytrzymałości jaką uzyskamy o wypiciu napoju energetycznego [...].) Elementy [...]oraz [...] dominują zatem słowo [...]w obu znakach (fonetycznie i znaczeniowo), przez co nawet inne, znacznie subtelniejsze spojrzenie na nie spowoduje, że potencjalny odbiorca ich nie skojarzy ze sobą. W ocenie UP RP nie zachodzi zatem nawet subtelniejsze podobieństwo pomiędzy porównywanymi znakami w zakresie ich grafiki, fonetyki czy znaczenia. Ponadto elementy graficzne różnicujące te znaki są, zdaniem Kolegium, wystarczająco wyraźne i czytelne żeby wykluczyć podobieństwo oznaczeń.

Brak podobieństwa znaków towarowych w kontekście art. 132 ust. 2 pkt 3 p.w.p. determinuje także niemożność spełnienia czwartej - ostatniej przesłanki stypizowanej w tym przepisie, gdyż sporna rejestracja jako niepodobna do znaku wcześniejszego nie może przynosić zgłaszającemu nienależnych korzyści, a także nie może być szkodliwa dla odróżniającego charakteru bądź renomy znaków wcześniejszych. Znak sporny zawiera element charakterystyczny "[...]", który w zestawieniu ze specyficzną grafiką, w jasny i definitywny sposób, dominuje nad słowem "[...]". Tym samym tak skonstruowane oznaczenie w żaden sposób nie szkodzi odróżniającemu charakterowi doskonale znanego i rozpoznawalnego znaku dwóch walczących byków [...].

Oceniając znak towarowy [...]jako niepodobny – w myśl art. 132 ust. 2 pkt 3 p.w.p. - do przeciwstawionego mu znaku towarowego [...], UP RP wskazał, iż znak sporny nie może przynieść uprawnionemu nienależnej korzyści ani nie może też być szkodliwy dla odróżniającego charakteru bądź renomy znaku wcześniejszego. Relewantni odbiorcy znaku spornego (tj. osoby spożywające szeroko pojęte napoje w tym napoje energetyczne) nie będą łączyć usług kampingowych, hotelarskich czy barowych etc. z doskonale znanym i renomowanym napojem energetycznym [...].

Powołana na wstępie decyzja UP RP z [...] stycznia 2016 r. stała się przedmiotem skargi skarżącego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia w całości i zasądzenie na jego rzecz od organu kosztów postepowania według norm przepisanych, zarzucając naruszenie:

przepisów postępowania, tj. art. 7, 77 § 1, 80 oraz 107 § 3 k.p.a. poprzez przeprowadzenie sprzecznej z logiką oraz wynikającymi z orzecznictwa wytycznymi oceny podobieństwa znaków skarżącego ze znakiem spornym, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem skutkowało uznaniem braku spełnienia wynikającej z art. 132 ust. 2 pkt 3 p.w.p. przesłanki "związku pomiędzy znakami" i w konsekwencji doprowadziło do nieuzasadnionego oddalenia sprzeciwu skarżącego oraz poprzez przeprowadzenie niewłaściwej oceny podobieństwa pomiędzy towarami z klasy 32 i 33 w znakach skarżącego [...]([...]),[...] ([...]) oraz [...]([...]) a usługami z klasy 43 znaku spornego, skutkującej błędnym ustaleniem, iż te towary i usługi mają odmienny charakter i konsumenci nie będą wprowadzani w błąd odnośnie pochodzenia, co w konsekwencji doprowadziło do nieuzasadnionego uznania braku spełnienia przesłanki wynikającej z art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. i oddaleniem sprzeciwu;

przepisów postępowania, tj. art. 7, 77 § 1, 80 oraz 107 § 3 k.p.a. poprzez zaniechanie przeprowadzenia całościowej oceny spełnienia przesłanki "związku pomiędzy znakami" oraz nieuwzględnienie istotnych kryteriów oceny w powyższym zakresie, tj.:

• podobieństwa znaku spornego do znaków skarżącego występującego na płaszczyznach wizualnej, koncepcyjnej oraz fonetycznej;

• podobieństwa charakteru zakresu usług i towarów porównywanych znaków;

• pokrywającego się kręgu odbiorców;

• bardzo wysokiej renomy (powszechnej rozpoznawalności) oraz zdolności odróżniającej znaków skarżącego;

co miało istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem skutkowało uznaniem braku spełnienia wynikającej z art. 132 ust. 2 pkt 3 p.w.p. przesłanki "związku pomiędzy znakami" i w konsekwencji doprowadziło do nieuzasadnionego oddalenia sprzeciwu skarżącego;

przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, 77 § 1, 80 oraz 107 § 3 k.p.a. poprzez błędne uznanie, iż znak skarżącego [...][...] nie jest znakiem renomowanym i w konsekwencji niezasadne jego pominięcie przy ocenie kolizji spornego znaku [...] z renomowanymi znakami skarżącego, podczas gdy prawidłowo przeprowadzone badanie podobieństwa znaków z uwzględnieniem wpływu renomy wszystkich wskazanych znaków skarżącego prowadziłoby do przyjęcia przez UP RP zasadności żądań skarżącego;

prawa materialnego, tj. art. 132 ust. 2 pkt 3 p.w.p. poprzez błędną wykładnię pojęcia czerpania nienależnych korzyści z renomy (charakteru odróżniającego) znaku towarowego cieszącego się renomą, zakładającą, iż naruszenie to aktualizuje się niejako w momencie podszywania się przez produkty (usługi), dla których zarejestrowany jest znak sporny pod produkty (usługi) oznaczone znakiem renomowanym, co miało wpływ na wynik sprawy, bowiem skutkowało arbitralnym stwierdzeniem przez organ braku prawdopodobieństwa wystąpienia naruszeń renomowanych znaków skarżącego i w konsekwencji doprowadziło do nieuzasadnionego oddalenia sprzeciwu skarżącego;

5. prawa materialnego, tj. art. 246 p.w.p. poprzez błędną wykładnią podstawy prawnej sprzeciwu zakładającą, iż uzupełnienie argumentacji prawnej sprzeciwu po upływie 6-miesięcznego terminu na złożenie sprzeciwu, polegającej na wskazaniu nowych znaków towarowych stanowiących przeszkody rejestracji, stanowi wskazanie nowej podstawy prawnej sprzeciwu, co skutkowało niezasadnym pominięciem znaków towarowych skarżącego [...][...], [...][...] [...] przy ocenie podobieństwa ze spornym znakiem oraz badania przeszkód rejestracji spornego znaku.

Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w dniu 4 października 2017 r. pełnomocnik skarżącej, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji UP RP. Natomiast obecny na rozprawie sądowej pełnomocnik uczestnika postępowania wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga strony skarżącej ma usprawiedliwione podstawy.

W skardze skarżący sformułował zarzuty naruszenia tak prawa materialnego, jak i przepisów postępowania. Dlatego w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają zarzuty naruszenia przepisów postępowania. Do kontroli subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przepis prawa materialnego można przejść dopiero wówczas, gdy okaże się, że stan faktyczny przyjęty w zaskarżonej decyzji został ustalony z uwzględnieniem wymaganych przepisów postępowania, przez co ustalenie to nie było wadliwe albo nie zostało skutecznie podważone. Jednakże, zdaniem Sądu, taka sytuacja nie miała miejsca w niniejszej sprawie.

Postępowanie zainicjowane wniesieniem sprzeciwu, o którym mowa w art. 246 ust. 1 i ust. 2 p.w.p., prowadzone jest pod kątem ustalenia, czy przyznane decyzją ostateczną organu prawo wyłączne zostało udzielone z naruszeniem warunków ustawowych czy nie. Postępowanie to należy do trybu postępowania spornego (art. 255 ust. 1 pkt 9 i nast. p.w.p.). Do postępowania przed UP RP stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.), jednakże - z uwagi na jego kontradyktoryjność - na stronach, tj. na wnioskodawcy i na uprawnionym, spoczywa udowodnienie okoliczności, z których wywodzą oni dla siebie skutki prawne. Ponadto zasada kontradyktoryjności postępowania spornego przed organem oznacza, że to żądanie zainteresowanego wyznacza granice sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego; dalej: "NSA" z 21 września 2012 r., sygn. akt II GSK 1490/11 – to i niżej powołane orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej bazie orzeczeń na stronie NSA: orzeczenia.nsa.gov.pl). Rolą organu jest w tej sytuacji ustalenie i ocena w tych granicach stanu faktycznego sprawy na podstawie dowodów przedstawionych przez strony. Jednakże organ winien tu zadziałać zgodnie z obowiązującymi przepisami procesowymi, tj. podjąć w tym zakresie wszelkie czynności obliczone na pełne wyjaśnienie sprawy (w wyznaczonych sprzeciwem jej granicach) – stosownie do art. 7 k.p.a. oraz wyczerpująco rozpatrzyć i ocenić cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.) powołany i przedstawiony przez strony.

Przenosząc te uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy, uznać należy, iż organ nie wywiązał się w niej w pełni ze wskazanego obowiązku. W szczególności zaskarżoną decyzję należało uchylić, gdyż UP RP ograniczył się do oceny znaków przeciwstawionych w sprzeciwie, pomijając znaki powołane w piśmie z [...] maja 2015 r. stanowiącym uzupełnienie argumentacji sprzeciwu.

Stosownie do treści art. 246 ust. 1 p.w.p. każdy może wnieść umotywowany sprzeciw wobec prawomocnej decyzji Urzędu Patentowego o udzieleniu patentu, prawa ochronnego na wzór użytkowy lub prawa z rejestracji w ciągu 6 miesięcy od daty opublikowania w "Wiadomościach Urzędu Patentowego" informacji o udzieleniu prawa. W myśl art. 246 ust. 2 p.w.p. podstawę sprzeciwu, o którym mowa w ust. 1, stanowią okoliczności, które uzasadniają unieważnienie patentu, prawa ochronnego na wzór użytkowy lub prawa z rejestracji. UP RP, zobligowany treścią art. 247 ust. 1 p.w.p., o wniesieniu sprzeciwu niezwłocznie zawiadamia uprawnionego, wyznaczając mu termin na ustosunkowanie się do sprzeciwu. Jeżeli uprawniony w odpowiedzi na zawiadomienie organu, podniesie zarzut, że sprzeciw jest bezzasadny, sprawa zostanie przekazana do rozstrzygnięcia w postępowaniu spornym. W przeciwnym przypadku UP RP wydaje decyzję uchylającą decyzję o udzieleniu patentu, prawa ochronnego lub prawa z rejestracji, umarzając jednocześnie postępowanie (art. 247 ust. 2 p.w.p.).

Treść art. 246 ust. 1 p.w.p. wskazuje, że sprzeciw może wnieść każdy zachowując określony w tym przepisie termin. Sprzeciw wniesiony w terminie, umotywowany oraz uznany przez uprawnionego za bezzasadny, zostaje rozstrzygnięty w trybie spornym według zasad określonych w art. 2551-25511 p.w.p., co wynika z art. 25512 p.w.p. Przepis art. 25512 p.w.p., poza wyłączeniem przepisów dotyczących wniosku o wszczęcie postępowania spornego, nie wprowadza dodatkowych szczególnych regulacji dotyczących postępowania spornego wszczętego na skutek skutecznie wniesionego w terminie sprzeciwu.

Sąd zatem nie znajduje podstaw do przyjęcia, iż w trakcie toczącego się postępowania spornego, wszczętego na skutek skutecznie wniesionego, umotywowanego, uznanego przez uprawnionego za bezzasadny sprzeciwu, wnoszący sprzeciw nie może po upływie terminu 6 miesięcy od opublikowania w "Wiadomościach Urzędu Patentowego" informacji o udzieleniu prawa, rozszerzyć sprzeciwu w ramach powołanej podstawy prawnej, uzupełniając jego argumentację (motywy) np. poprzez przeciwstawienie innych znaków. Dopiero bowiem na podstawie art. 2553 ust. 5 p.w.p. w przypadku nadmiernego przewlekania postępowania przez strony UP RP może wyznaczyć stronom postępowania w toku prowadzonego postępowania, także na posiedzeniu niejawnym, termin na podanie wszystkich twierdzeń oraz dodatkowych dowodów na ich poparcie, pod rygorem utraty prawa powoływania ich w toku postępowania, chyba że strona wykaże, że ich powołanie w wyznaczonym terminie nie było możliwe albo że potrzeba powołania wynikła później. Ponadto z art. 25512 wynika, że przepisy art. 2551-25511 stosuje się odpowiednio do spraw wszczętych na skutek złożonego sprzeciwu uznanego przez uprawnionego za bezzasadny, co oznacza, że nie będą miały zastosowania do takich spraw ust. 1 i ust. 2 art. 2552 p.w.p., w związku z regulacją zawartą w art. 247 p.w.p., ale będzie miał zastosowanie ust. 3 art. 2552 p.w.p. W myśl regulacji zawartej w art. 2552 ust. 1 i ust. 2 p.w.p., organ doręcza stronom postępowania spornego odpisy wniosku, wyznaczając jednocześnie termin do nadesłania pisemnej odpowiedzi na wniosek. Strona wezwana do udzielenia odpowiedzi na wniosek dołącza do odpowiedzi odpisy w liczbie odpowiadającej liczbie stron postępowania spornego. Tymczasem ust. 3 tego artykułu stanowi, że przepisy ust. 1 i 2 stosuje się odpowiednio do innych pism składanych przez strony postępowania spornego. W ocenie Sądu nie można przyjąć, że w postępowaniu spornym wszczętym na skutek złożonego sprzeciwu uznanego przez uprawnionego za bezzasadny, art. 2552 ust. 3 p.w.p. ma inny zakres zastosowania niż w innych postępowaniach spornych i że wykluczone jest w piśmie, o którym mowa w tym przepisie, po upływie terminu 6 miesięcy od opublikowania w "Wiadomościach Urzędu Patentowego" informacji o udzieleniu prawa, rozszerzenie motywacji sprzeciwu.

Jak już wyżej wskazano, do postępowania spornego przed UP RP w sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 256 ust. 1 p.w.p.). W orzecznictwie podkreśla się jednak szczególny charakter postępowania spornego w stosunku do postępowania administracyjnego, wynikający już z samego faktu stosowania w postępowaniu spornym przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego jedynie odpowiednio. Wynika to z faktu, iż natura postępowania spornego, w którym UP RP rozstrzyga spór pomiędzy stronami o przeciwstawnych interesach, bliższa jest pod wieloma względami kontradyktoryjnemu postępowaniu cywilnemu niż administracyjnemu, co nakazuje daleko idącą ostrożność w przenoszeniu zasad określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego do regulowania przebiegu postępowania spornego (vide NSA w wyroku z 11 lipca 2006 r., sygn. akt II GSK 82/06). Zgodnie z art. 255 ust. 4 p.w.p., jak i z jednolitym stanowiskiem doktryny i judykatury sprawy sporne rozpatrywane są przez UP RP w granicach wniosku. Organ jest związany granicami wniosku i podstawą prawną wskazaną przez wnioskodawcę. Zatem to wnioskodawca określa zakres wniosku, wskazując przedmiot swego żądania, którego zasadność jest rozpatrywana w toku postępowania spornego. Zakres ten jest wiążący dla organu, przy czym nie zwalnia go z obowiązku wszechstronnego wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy (vide NSA w wyroku z 16 października 2012 r sygn. akt II GSK 1379/11). Na tym tle w orzecznictwie NSA zaprezentowano pogląd, zgodnie z którym zasada działania UP RP z urzędu w postępowaniu spornym w kwestiach ustalania stanu faktycznego sprawy i jej wszechstronnego wyjaśnienia, zawarta w przepisach art. 7, art. 75, art. 77, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a., podlega odpowiedniej modyfikacji, stosownie do istoty i specyfiki tego postępowania (vide NSA w wyroku z 12 października 2010 r., sygn. akt II GSK 849/09).

W judykaturze ugruntowane jest też stanowisko, iż wprawdzie w postępowaniu spornym ciężar dowodu spoczywa na wnioskodawcy, który chce pozbawić uprawnionego jego praw, ale strona, której prawo zostało zakwestionowane nie powinna być bierna, ma prawo się bronić, podnosząc własne argumenty i składając dowody podlegające ocenie w toku postępowania (vide wyrok NSA z 19 stycznia 2006 r., sygn. akt II GSK 320/05). W tej sytuacji przyjęcie, iż po upływie terminu 6 miesięcy od opublikowania w "Wiadomościach Urzędu Patentowego" informacji o udzieleniu prawa, w toczącym się postępowaniu spornym wszczętym na skutek skutecznie wniesionego umotywowanego sprzeciwu, wnoszący sprzeciw nie może rozszerzyć jego argumentacji czy też przedstawić nowej motywacji, stanowi - zdaniem tutejszego Sądu - ograniczenie zasady prawdy obiektywnej niemające uzasadnienia w brzmieniu przepisów regulujących zasady postępowania spornego. Ustawodawca w art. 246 ust. 1 p.w.p. rygorystycznie zakreślił ramy czasowe do złożenia umotywowanego sprzeciwu, od których uzależnione są, przewidziane w art. 247 ust. 2 p.w.p. skutki prawne, a więc również skuteczne wszczęcie postępowania spornego w przypadku uznania przez uprawnionego sprzeciwu za bezzasadny. W przypadku wszczęcia tego postępowania, toczy się ono według zasad określonych w art. 2551-25511 p.w.p. i w ocenie Sądu, nie ograniczają go dodatkowo powyższe ramy czasowe.

W niniejszej sprawie można mówić jedynie o uzupełnieniu argumentacji zarzutów podniesionych w sprzeciwie, a nie o rozszerzeniu jego podstawy prawnej. Uzupełnienie motywacji poprzez powołanie się skarżącego na kolejne znaki było odpowiedzią na argumentację uczestnika. Powyższe stanowiło zatem w pełni uzasadnioną obronę interesów skarżącego, nie zaś – jak twierdzi UP RP - niedopuszczalne rozszerzenie sprzeciwu. Nie doszło bowiem do zmiany podstawy prawnej sprzeciwu wyznaczonej przez skarżącego przepisami art. 132 ust. 2 pkt 2 i pkt 3 p.w.p. W dalszym ciągu jest to sprzeciw w sprawie o unieważnienie prawa ochronnego na sporny znak. Pogląd dotyczący uprawnionej modyfikacji sprzeciwu znajduje oparcie między innymi w wyrokach NSA z 20 grudnia 2012 r, sygn. akt II GSK 1278/11 oraz z 20 lipca 2011 r., sygn. akt II GSK 647/10. Akceptacja tego stanowiska oznacza, iż strona może w ramach powołanej w sprzeciwie podstawy prawnej uzupełniać argumentację i składać dowody potwierdzające zawarte w sprzeciwie tezy.

W świetle powyższego Sąd stwierdza, że UP RP naruszył art. 246 ust. 1 i ust. 2, art. 255 ust. 1 pkt 9 oraz ust. 4 p.w.p., art. 7, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 256 ust. 1 p.w.p., poprzez przyjęcie, iż okres 6 miesięcy od opublikowania w "Wiadomościach Urzędu Patentowego" informacji o udzieleniu prawa, o którym mowa w art. 246 ust. 1 p.w.p., wpływa na ograniczenie możliwości rozszerzenia motywacji sprzeciwu w toczącym się już postępowaniu spornym wszczętym na skutek skutecznie wniesionego i uzasadnionego sprzeciwu, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Dla prawidłowej i odpowiedzialnej oceny rozstrzygnięcia organu administracji publicznej, konieczne jest dysponowanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stanowiskiem UP RP zawierającym odniesienie do wszystkich istotnych elementów (przesłanek oceny), które należy sprawdzić, analizując, czy sprzeciw jest zasadny i czy w sprawie zachodzą podnoszone przez skarżącego przesłanki z art. 132 ust. 2 pkt 2 i pkt 3 p.w.p. Należy przy tym zaakcentować, iż sąd administracyjny nie czyni własnych ustaleń w sprawie, a jedynie ocenia zaskarżony akt pod względem jego zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Taka kontrola jest jednak możliwa tylko w warunkach wyczerpującego dokonania przez organ ustaleń faktycznych.

Sąd doszedł do przekonania, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie spełnia wymogów stawianych przez normę prawną zawartą w przepisie art. 107 § 3 k.p.a., albowiem nie zawiera wyjaśnień wszystkich ważnych okoliczności, które należy wziąć pod uwagę przy wydawaniu decyzji w przedmiocie rozstrzygnięcia sprzeciwu.

Mając powyższe na względzie, należy uznać, że w toku ponownego postępowania UP RP zobowiązany będzie dokonać jeszcze raz pogłębionej analizy całego zgromadzonego dotychczas materiału dowodowego, w tym przede wszystkim szczegółowo odnieść się do przedstawionych przez skarżącego znaków w piśmie z 21 maja 2015 r.

Z tej przyczyny należy uznać, że wskazane uchybienia formalne poczynione w toku niniejszego postępowania przez organ, uniemożliwiły Sądowi prawidłowe i pełne dokonanie oceny legalności zaskarżonej decyzji pod względem materialnoprawnym.

Biorąc powyższe pod uwagę Sąd, w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku.

O zwrocie kosztów postępowania Sąd orzekł w pkt 2 sentencji wyroku na podstawie art. 200 w związku z art. 205 i art. 209 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. b) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokatów (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.).