Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SAB/Sz 107/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2021-11-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
659
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Przewlekłość postępowania
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: 1. stwierdzono, że organ dopuścił się przewlekłości postępowania 2. wymierzono organowi grzywnę
Powołane przepisy: article: art. 12, art. 37 par. 1 pkt 2, art.35, art. 36 par. 1 -2
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 149 par. 1 pkt 3,  par. 1a, par. 2, art. 200
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Windak Sędziowie Sędzia NSA Stefan Kłosowski (spr.) Asesor WSA Krzysztof Szydłowski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 4 listopada 2021 r. sprawy ze skargi V. K. na przewlekłość postępowania Wojewody Z. w przedmiocie rozpoznania wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy i pracę I. stwierdza, że Wojewoda Z. dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, II. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Z. miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa, III. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Wojewody Z. do załatwienia sprawy, IV. przyznaje od Wojewody Z. na rzecz strony skarżącej V. K. sumę pieniężną w kwocie [...]([...] złotych, V. wymierza organowi - Wojewodzie Z. grzywnę w kwocie [...]([...] złotych, VI. zasądza od Wojewody Z. na rzecz strony skarżącej - V. K. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych.


UZASADNIENIE

W dniu [...] marca 2020 r. do Wojewody wpłynął, za pośrednictwem operatora pocztowego, wniosek obywatela [...] V. K. (dalej zwany: "wnioskodawca", "strona", "skarżący") o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy z uwagi na fakt wykonywania przez niego pracy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Z załączonych do wniosku dokumentów wynikało, że wnioskodawca wykonuje pracę na rzecz przedsiębiorstwa "R.-T. A. C." w S., ul. [...] na stanowisku kierowcy ciągnika siodłowego.

Pismem z dnia 13 lipca 2020 r. organ powiadomił wnioskodawcę o konieczności uzupełnienia braku formalnego ww. wniosku poprzez osobiste stawiennictwo w terminie wyznaczonym na dzień 19 sierpnia 2020 r.

W wyznaczonym dniu V. K. stawił się osobiście w [...] Urzędzie Wojewódzkim w S. celem złożenia odcisków linii papilarnych. Podczas wizyty wnioskodawcy w Urzędzie wniosek został wstępnie przeanalizowany. W wyniku tych czynności ustalono, że dokumenty nie zawierają braków formalnych.

W tym też dniu organ doręczył wnioskodawcy pismo informujące wraz z załącznikami. W jego treści między innymi potwierdzono fakt złożenia przez niego wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę oraz wskazano, że termin jego rozpatrzenia determinowany jest liczbą wpływających wniosków oraz stopniem skomplikowania sprawy i w związku z tym może wynosić znacznie powyżej dwóch miesięcy.

Następnie, pismem z dnia 3 listopada 2020 r. organ wystąpił do Komendanta Oddziału Straży Granicznej, Komendanta Wojewódzkiego Policji oraz Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego o udzielenie informacji, o której mowa w art. 109 ustawy o cudzoziemcach. W tej sprawie 30- dniowy termin dla udzielenia ww. informacji upływał w dniu 23 grudnia 2020 r.

Pismem z dnia 27 kwietnia 2021 r. wnioskodawca złożył ponaglenie, które przekazane zostało zgodnie z właściwością do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców.

Postanowieniem z [...] lipca 2021 r. (wpływ do Z. Urzędu Wojewódzkiego w dniu [...] sierpnia 2021 r.) Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców rozpatrzył ponaglenia cudzoziemca, uznając je za uzasadnione i wyznaczył termin rozpatrzenia sprawy do dnia 8 listopada 2021 r.

Pismem z dnia [...] lipca 2021 r. Wojewoda wyznaczył termin wydania decyzji w sprawie do 15 września 2021 r. - wymieniając jednocześnie dokumenty niezbędne do potwierdzenia spełnienia wymogów udzielenia wnioskowanego zezwolenia, tj. potwierdzające posiadanie zapewnionego miejsca zamieszkania na terytorium Polski.

Po uzupełnieniu tych dokumentów, w dniu [...] sierpnia 2021 r. została wydana decyzja nr [...] o udzieleniu wnioskodawcy zezwolenia na pobyt czasowy i pracę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej do dnia [...] sierpnia 2024 r.

Pismem z dnia [...] lipca 2021 r. V. K. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na "przewlekłe prowadzenie postępowania organu: Wojewody, zarzucając naruszenie art. 8, art. 12 § 1, 35 § 1 i 3, art. 36 § 1 i art. 37 § 5 K.p.a.

Mając na względzie powyższe zarzuty skarżący wniósł o:

- zobowiązanie organu do załatwienia sprawy w terminie 7 dni od daty otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy;

- przyznanie od organu na jego rzecz kwoty [...]zł na podstawie art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 P.p.s.a;

- skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 P.p.s.a;

- zwrot kosztów postępowania według norm przewidzianych na podstawie art. 199 i art. 200 P.p.s.a.

W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że organ powinien był załatwić niniejszą sprawę do dnia 20 maja 2020 r. Tymczasem oczekuje na rozstrzygnięcie już 14 miesięcy od uzupełniania wszystkich braków formalnych wniosku.

Wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy do Wojewody złożył w marcu 2020 r. Z uwagi na to, że Wojewoda nie wydał decyzji, w kwietniu 2021 r. wniósł do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców ponaglenie, które nie przyniosło oczekiwanych rezultatów.

Nadmienił, że wykonuje zawód kierowcy w transporcie międzynarodowym i podczas wykonywania swoich obowiązków musi wielokrotnie przekraczać granicę. Obecnie w czasie pandemii przekraczanie granicy jest jeszcze bardziej utrudnione przez zwiększone kontrole. Karta pobytu jest mu więc niezbędna do wykonywania zawodu w Polsce. Jest zatrudniony przez polskiego przedsiębiorcę, który przez opieszałość Wojewody zmuszony jest ponosić dodatkowe koszty związane z uzyskiwaniem kolejnych dodatkowych zezwoleń i wiz dla niego. Organ prowadzący postępowanie zamiast zakończyć postępowanie w dniu 18 maja 2021 r. wezwał go do uzupełnienia materiału w sprawie w postaci oryginalnych dokumentów potwierdzających jego kwalifikacje, które i tak musi posiadać przy sobie między innymi podczas kontroli, wyznaczając zakończenie sprawy do dnia 19 lipca 2021 r.

Skarżący podkreślił, że pomimo uzupełnienia w wyznaczonym terminie wszystkich dokumentów wymienionych w wezwaniu, organ prowadzący postępowanie nie zakończył postępowania i przedłużył je do 15 września 2021 r. z powodu wystąpienia przez Wojewodę do ZUS i oczekiwania na odpowiedź od tego organu oraz wezwał go do uzupełnia umowy najmu mieszkania, która straciła ważność.

Zaznaczył dalej, że organ prowadzi postępowanie już 14 miesięcy i mógł takie zapytanie skierować do niego znacznie wcześniej. Ponadto, w ostatnim skierowanym do niego wezwaniu Wojewoda nie wskazywał potrzeby aktualizacji umowy najmu mieszkania.

W ocenie skarżącego, takie działanie należy zinterpretować w ten sposób, że organ celowo mnoży czynności, które nie mają już wpływu na wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy. Wszystkie dokumenty, o które został wezwany dostarczył w trakcie postępowania, zatem organ był w posiadaniu tych dokumentów.

Stan ten powinien być uznany za rażące naruszenie prawa, gdyż organ, celowo przedłużając wydanie decyzji, działał na jego szkodę, stygmatyzuje go i narusza jego godność, naruszając tym samym art. 30 Konstytucji.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie wskazując, że wniosek skarżącego w przedmiocie udzielenia mu zezwolenia na pobyt czasowy wpłynął w dniu 16 marca 2020 r., a zatem w okresie, kiedy obowiązywał stan zagrożenia epidemicznego z dniem 20 marca 2020 r. został ogłoszony stan epidemii, który obowiązuje na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej do chwili obecnej.

Zgodnie z art.15zzs ust. 1 pkt 6 i ust. 10 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem C0VID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19, tj. od dnia 14 marca 2020 r. bieg terminów procesowych w postępowaniach administracyjnych nie rozpoczynał się, a rozpoczęty ulegał zawieszeniu na ten okres. Dodatkowo nie stosowało się przepisów o bezczynności organów oraz o obowiązku organu prowadzącego postępowanie administracyjnego do powiadamiania strony lub uczestnika postępowania o niezałatwieniu sprawy. W myśl art. 68 ust. 6 i 7 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2, która weszła w życie w dniu 16 maja 2020 r., terminy w postępowaniach, o których mowa w art. 15zzs ww. ustawy, których bieg nie rozpoczął się na podstawie art. 15zzs tej ustawy, rozpoczynają bieg po upływie 7 dni od dnia wejścia w życie tej ustawy. Terminy w postępowaniach, o których mowa w art. 15zzs, których bieg uległ zawieszeniu na podstawie art. 15zzs tej ustawy, biegną dalej po upływie 7 dni od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy.

Ponadto, na mocy art. 46 pkt 20 ww. ustawy uchylony został m.in. art. 15zzs ustawy z dnia 2 marca 2020 r. Przy czym, pomimo wejścia w życie ww. przepisów, w sprawie z wniosku skarżącego nie rozpoczął się jeszcze bieg terminu do rozpatrzenia sprawy, gdyż wniosek od początku zawierał braki formalne. Ponadto, z uwagi na ogłoszony stan epidemii w [...] Urzędzie Wojewódzkim została zawieszona obsługa klienta, dlatego w dniu 6 maja 2020 r. do skarżącego zostało skierowane pismo, informujące o wpływie wniosku i podstawowych zasadach wdrożonych w następstwie stanu epidemii. Obsługa klienta została przywrócona zarządzeniem nr 24/2020 Dyrektora Generalnego Z. Urzędu Wojewódzkiego w S. z dnia [...] czerwca 2020 r.

Następnie pismem z dnia 13 lipca 2020 r. powiadomiono skarżącego o konieczności uzupełnienia braku formalnego wniosku poprzez osobiste stawiennictwo w dniu 19 sierpnia 2020 r.

Ponadto organ wskazał, że w dniu wpływu wniosku skarżący przebywał na terytorium RP na podstawie decyzji Wojewody z dnia [...] marca 2018 r. o udzieleniu mu zezwolenia na pobyt czasowy do dnia [...] stycznia 2021 r. Na jego dane osobowe wydana została również w dniu [...] listopada 2019 r. karta pobytu ważna do dnia [...] stycznia 2021 r., której ważność z mocy prawa została przedłużona "do odwołania stanu epidemii". Karta pobytu w okresie jej ważności potwierdza tożsamość cudzoziemca podczas jego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz uprawnia, wraz z dokumentem podróży, do wielokrotnego przekraczania granicy bez konieczności uzyskania wizy. Na mocy przepisów szczególnych ważność posiadanej przez skarżącego karty pobytu została przedłużona, a zatem posiada on nadal ważny dokument tożsamości przedłużony z mocy prawa do dnia [...] września 2021 r.

Sytuację prawną cudzoziemców przebywających na terytorium RP po wprowadzeniu stanu epidemii uregulowały przepisy ustawy z dnia 2 marca 2020 r., które, zdaniem organu, nie tylko nie pogarszały sytuacji prawnej cudzoziemców w obszarze wjazdu i pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a wręcz tę sytuację częstokroć polepszały poprzez petryfikowanie określonych uprawnień lub odłożenie w czasie określonych obowiązków.

Z ustaleń organu wynika, że skarżący V. K. w 2017 r. podjął pracę w przedsiębiorstwie "R.-T. A. C.". Pracodawca dniu [...] marca 2017 r. wystąpił z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na pracę tego cudzoziemca na stanowisku kierowca-mechanik (kod zawodu- 832201).

Z opisu stanowiska kierowcy-mechanika wynika, że nie jest to zawód związany z transportem międzynarodowym. Kierowca-mechanik wypełnia zadania zawodowe, takie jak:

- organizowanie stanowiska pracy kierowcy mechanika z uwzględnieniem przepisów prawa pracy, zasad i przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, ergonomii, ochrony przeciwpożarowej, ochrony środowiska;

- planowanie optymalnej trasy przejazdu;

- kierowanie samochodem lub zespołem pojazdów;

- udzielanie pierwszej pomocy poszkodowanym, ofiarom wypadków drogowych oraz zabezpieczanie miejsca zdarzenia (kolizji, wypadku);

- prowadzenie dokumentacji pojazdu;

- prowadzenie dokumentacji przewozowej;

- wykonywanie czynności regulacyjnych i naprawczych pojazdów samochodowych;

- prowadzenie dokumentacji wykonanej obsługi lub naprawy pojazdów samochodowych.

Ponadto, kierowca mechanik powinien posiadać przynajmniej wykształcenie zasadnicze, preferowany kierunek samochodowy, a zwłaszcza zawody: 723103 - mechanik pojazdów samochodowych lub 741203 - elektromechanik pojazdów samochodowych i powinien również posiadać prawo jazdy minimum kategorii B. W świadczeniu usług przewozowych innymi rodzajami pojazdów niezbędne mogą okazać się dodatkowe badania lekarskie lub zaświadczenia o ukończeniu specjalistycznych kursów organizowanych przez przedsiębiorstwa, stowarzyszenia, ośrodki szkoleniowe i inne instytucje prowadzące szkolenia kierowców. W przypadku wykonywania pracy w firmach świadczących usługi w transporcie międzynarodowym niezbędna może być znajomość języka obcego.

Organ wyjaśnił dalej, że początkowo pobyt cudzoziemca na terytorium RP legalizowała jego wiza wydana przez Konsula RP w [...] ważna od dnia [...] sierpnia 2017 r. do dnia [...] maja 2018 r., a następnie jego pobyt został przedłużony do dnia [...] stycznia 2021 r. ww. decyzją Wojewody na pobyt czasowy i pracę w "R.-T. A. C." na stanowisku kierowca mechanik.

W toku prowadzonego postępowania ustalono, że wniosek o udzielenie pobytu czasowego w związku z pracą "R.-T. A. C." zawierał zmianę stanowiska pracy. Z załącznika nr 1, dołączonego do wniosku z dnia [...] marca 2020 r. , wynika, że pracodawca zamierza zatrudnić cudzoziemca na stanowisku kierowca ciągnika siodłowego (kod zawodu 833202) od dnia [...] lutego 2021 r., przy czym data początku zatrudnienia została skorygowana przez pracodawcę w nowo złożonym załączniku nr [...] z dnia [...] czerwca 2021 r.

Zdaniem Wojewody, to ta zmiana stanowiska, a nie wydłużające się postępowanie w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy, jak sugeruje skarżący w skardze, spowodowała, że pracodawca w dniu [...] października 2020 r. złożył również wniosek o kolejne zezwolenie na pracę dla niego - tym razem na stanowisko kierowca ciągnika siodłowego. W dniu [...] listopada 2020 r. zostało wydane zezwolenie typ A z datą ważności od dnia [...] lutego 2021 r. do dnia [...] lutego 2022 r.

Organ zaznaczył, że podstawowym wymaganiem wykonywania zawodu kierowcy ciągnika siodłowego jest posiadanie prawa jazdy kategorii C lub C+E, aktualnych badań lekarskich i psychologicznych o braku przeciwwskazań odpowiednio zdrowotnych i psychologicznych do kierowania pojazdami oraz uzyskanie kwalifikacji wstępnej lub kwalifikacji wstępnej przyśpieszonej i ukończenie szkolenia okresowego. Dlatego konieczne było wezwanie skarżącego o dodatkowe dokumenty, które w wymaganej formie (kopie wierzytelne) zostały złożone dopiero w dniu 21 czerwca 2021 r.

Dokumenty potwierdzające możliwość wykonywania zawodu kierowcy ciągnika siodłowego przedstawiane zostały organowi w formie kserokopii. Najważniejszy dokument, tj. świadectwo kwalifikacji zawodowej, niezbędny do wydania decyzji skarżący uzyskał dopiero w dniu [...] lutego 2021 r., a zatem prawie rok po złożeniu wniosku.

Po analizie ww. dokumentów, przystępując do wydania decyzji w sprawie organ dopatrzył się, że umowa najmu lokalu mieszkalnego utraciła swoją ważność [...] stycznia 2021 r. Z racji braku zapisów dotyczących zameldowania skarżącego w systemie ewidencji ludności, konieczne stało się wezwanie go do przedstawienia dowodu potwierdzającego posiadanie zapewnionego miejsca zamieszkania. O obowiązku aktualizacji tego dokumentu skarżący został poinformowany pismem z dnia 19 sierpnia 2020 r.

Zdaniem Wojewody, skarżący nie może powoływać się na jakiekolwiek komplikacje w jego życiu związane z przedłużającym się postępowaniem, bowiem przez cały okres oczekiwania na wydanie decyzji w związku ze złożonym w dniu [...] lipca 2020 r. wnioskiem o udzielenie zezwolenia na pobyt, przebywał i przebywa na terytorium RP legalnie, mógł swobodnie wyjeżdżać do kraju pochodzenia i wjeżdżać do Polski, ponieważ posiada ważną kartę pobytu (ważność tego dokumentu podlegała przedłużeniu z mocy prawa. Mógł także wykonywać pracę na terytorium RP. Fakt procedowania wniosku pobytowego nie miał zatem bezpośredniego wpływu na możliwość podróżowania przez skarżącego do kraju pochodzenia, czy ciągłość jego zatrudnienia.

W ocenie Wojewody skarżący nie wykazał związku przyczynowego pomiędzy bezczynnością organu, a poniesioną przez niego szkodą. Zatem roszczenie skarżącego o odszkodowanie jest całkowicie bezzasadne.

Organ zaznaczył, że z uwagi na nadzwyczaj dużą liczbę wpływających wniosków w sprawach legalizacji pobytu (ilość złożonych dziennie wniosków jest znacząco większa od możliwości dziennego załatwiania spraw) możliwości organu w natychmiastowym rozpatrzeniu każdego złożonego wniosku są ograniczone. Wprawdzie podejmowane czynności odbywały się w pewnych odstępach czasowych, lecz nie było to związane z opieszałością, pozornością, czy nieuzasadnionym przedłużaniem terminów w celu opóźnienia załatwienia sprawy.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 30 Konstytucji Wojewoda wskazał, że wszystkie kierowane do skarżącego wezwania oparte były na właściwych przepisach prawa, a zatem realizowane były w ramach porządku prawnego.

W ocenie organu, nie można ich zakwalifikować do działań naruszających dobra osobiste, czy godność skarżącego. Dobra osobiste, czy też godność nie poddają się wycenie w ekonomicznych miernikach wartości. Treść wezwań kierowanych do skarżącego nie zawierała w odniesieniu do niego żadnych stwierdzeń obraźliwych, wulgarnych, czy oszczerczych, które wykraczałyby poza meritum sprawy i godziły w godność osobistą, cześć, czy w jego dobre imię.

Dwa wezwania skierowane do skarżącego, stosownie do wykazanych przez niego okoliczności pobytu, nie nosiło cech nękania, tj. zachowań polegających na nieustannym i istotnym naruszaniu jego prywatności, czy też wzbudzaniu u niego uzasadnionego okolicznościami poczucia zagrożenia, niezgodnie z zasadami współżycia społecznego, dobrymi obyczajami.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Na wstępie wskazać należy, iż niniejszą sprawę Sąd rozpoznał na podstawie art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) zwanej dalej "p.p.s.a."

Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. także orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany wskazanymi przez stronę skarżącą zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Definicję przewlekłości postępowania administracyjnego ustawodawca zawarł w treści art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a., stanowiąc, że postępowanie prowadzone w sposób przewlekły to takie postępowanie, które trwa dłużej aniżeli jest to niezbędne do załatwienia sprawy. Z tak rozumianą przewlekłością będziemy mieć do czynienia m.in. w sytuacji, gdy organ nie załatwia sprawy w terminie (w terminach wynikających z art. 35 k.p.a.), a przy tym, podejmowane przez niego czynności procesowe nie charakteryzują się koncentracją niezbędną w świetle zasady szybkości postępowania (art. 12 k.p.a.), jak

również, gdy między poszczególnymi czynnościami organu występują nieusprawiedliwione okresy przerw, które w sumie prowadzą do znaczącego i nieakceptowalnego z punktu widzenia zasad ekonomiki procesowej wydłużenia czasu trwania postępowania. Niewątpliwie, stwierdzenie przewlekłości postępowania uzależnione będzie od konkretnych okoliczności danej sprawy.

Podobnie przewlekłość postępowania postrzega orzecznictwo sądowe, w którym akcentuje się, że postępowanie przewlekłe to takie postępowanie, którego czas trwania nie znajduje uzasadnienia w świetle zindywidualizowanych okoliczności sprawy, a przez to narusza prawo strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 grudnia 2010 r., sygn. akt II GPP 5/10).

Ocena, czy określone postępowanie trwa dłużej niż jest to konieczne do załatwienia sprawy powinna być poprzedzona analizą zarówno charakteru podejmowanych czynności, jak i stopnia skomplikowania sprawy (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 3 października 2018 r., sygn. akt III SAB/Wr 61/18).

W ocenie Sądu, analiza akt administracyjnych sprawy daje podstawy do stwierdzenia, że Wojewoda dopuścił się przewlekłości w załatwieniu sprawy administracyjnej zainicjowanej złożonym przez stronę wnioskiem.

Wniosek skarżącego wpłynął do Wojewody w dniu 16 marca 2020 r. Ze względu na stwierdzony brak formalny wniosku skarżący został wezwany do jego uzupełnienia w dniu 19 sierpnia 2020 r., a tym samym po jego uzupełnieniu ta data została uznana jako data wszczęcia postępowania w sprawie.

Zgodnie a art. 109 ust. 1-4 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach, przed wydaniem decyzji o udzieleniu cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy wojewoda zwraca się do komendanta oddziału Straży Granicznej, komendanta wojewódzkiego Policji, Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, a w razie potrzeby także do konsula właściwego ze względu na ostatnie miejsce zamieszkania cudzoziemca za granicą lub do innych organów z wnioskiem o przekazanie informacji, czy wjazd cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i jego pobyt na tym terytorium mogą stanowić zagrożenie dla obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego (ust. 1).Komendanci, o których mowa w ust. 1, Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego lub konsul przekazują informację, o której mowa w ust. 1, w terminie 30 dni od dnia otrzymania wniosku (ust. 2). W szczególnie uzasadnionych przypadkach termin 30-dniowy może być przedłużony do 60 dni, o czym organ obowiązany do przekazania informacji zawiadamia wojewodę (ust. 3). Jeżeli organ obowiązany do przekazania informacji, o której mowa w ust. 1, nie przekaże informacji w terminach, o których mowa w ust. 2 lub 3, uznaje się, że wymóg uzyskania informacji został spełniony (ust. 4).

Tymczasem Wojewoda zwrócił się do organów wymienionych w art. 109 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach dopiero w dniu 3 listopada 2020 r., czyli po upływie 75 dni od wszczęcia postępowania, podczas gdy jest to standardowa procedura w sprawach tego rodzaju, która powinna być wdrażana bez zbędnej zwłoki, także z powodów, dla których jest wdrażana.

Następnie, dopiero pismem z dnia 15 lipca 2021 r., skierowanym do pełnomocnika skarżącego, organ zobowiązał skarżącego do uzupełnienia dokumentów niezbędnych do uzyskania zezwolenia (posiadania zapewnionego miejsca zamieszkania, aktualnej umowy najmu). Jednocześnie organ zawiadomił stronę, że decyzja w sprawie z jego wniosku zostanie wydana do dnia 15 września 2021 r.

Analiza akt administracyjnych sprawy wskazuje, że postępowanie w sprawie z wniosku skarżącego było prowadzone przez organ w sposób przewlekły, znacznie dłuższy niż wymagały tego czynności niezbędne do końcowego załatwienia sprawy. Do dostarczenia dokumentów, o których mowa w piśmie z dnia 15 lipca 2021 r. organ winien był wezwać skarżącego odpowiednio wcześniej. Rodzaj tych dokumentów wskazuje jednak, że celem uzupełnienia jest aktualizacja danych, albowiem w 2020 r. mogły stracić na aktualności ze względu na przewlekłe prowadzenie postępowania. Zestawiając datę złożenia wniosku (16 marca 2020 r.), termin wykonania obowiązków przez organy wymienione w art. 109 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach oraz datę wydania decyzji udzielającej skarżącemu zezwolenia na pobyt czasowy i pracę na terenie Rzeczypospolitej Polskiej do dnia 4 sierpnia 2024 r., tj. 5 sierpnia 2021 r. można wyprowadzić wniosek, że sprawa skarżącego mogła i winna być załatwiona w 2020 r. bez narażenia organu na zarzut przewlekłości. Dopiero bowiem na skutek uwzględnienia przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców ponaglenia skarżącego (postanowienie z dnia [...] lipca 2021 r., nr [...]) organ pismem z dnia 15 lipca 2021 r. wezwał skarżącego do uzupełnienia dokumentów niezbędnych do uzyskania zezwolenia.

Ponadto pozytywna dla skarżącego decyzja została wydana już po złożeniu nie niego skargi na przewlekłość.

Zdaniem Sądu czynność ta miała charakter standardowy i brak jest uzasadnienia do zwlekania z jej podjęciem. W czasie dwóch miesięcy wyznaczonych przez ustawodawcę na załatwienie sprawy o skomplikowanym charakterze, wymagającej prowadzenia postępowania wyjaśniającego, organ nie tylko pozostawał całkowicie bierny i nie dochował terminów ustawowych zakończenia postępowania, ale również naruszył art. 36 § 1 oraz § 2 k.p.a. Powyższe wskazuje, że przedmiotowe postępowanie Wojewoda prowadził przewlekle, naruszając zasady i terminy określone w art. 35 i art. 36 k.p.a., a także zasady wskazane w art. 8, art. 12 k.p.a. Dlatego na art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a., orzeczono w pkt I sentencji wyroku.

Jednocześnie, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. Sąd stwierdził, że przewlekłość miała miejsce z rażącym naruszeniem.

Rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niezasługujące na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne (por. B. Adamiak i J. Borkowski, Komentarz do k.p.a., Warszawa 1998 r., s. 808-812). Kwalifikacja naruszenia jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (por. postanowienie NSA z dnia 27 marca 2013 r., I OSK 468/13, wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 10 kwietnia 2014 r., II SAB/Wr 14/14, CBOSA). W niniejszej sprawie taka sytuacja zaistniała.

Odnosząc się zatem do argumentów organu odpierających zarzut przewlekłości podkreślić należy, że postępowanie w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy jest sformalizowane, a udzielenie informacji przez organy współdziałające (ABW, Policję czy Straż Graniczną) jest ograniczone terminami, których niedochowanie skutkuje uznaniem, że wymóg uzyskania informacji został spełniony (art. 109 ust. 4 ustawy o cudzoziemcach).

Podkreślić też trzeba, że skarżący wnosząc o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę mógł się spodziewać, że wobec jasno sprecyzowanej procedury oraz dobrej organizacji pracy w zakresie rozpatrywania wniosków jego sprawa zostanie rozpatrzona w rozsądnym terminie. Oczekiwanie na załatwienie wniosku ponad rok, mając nawet na uwadze ograniczenia związane z epidemią COVID-19, ilość wpływających wniosków, czy braki formalne wniosku tego kryterium nie spełnia. Sąd dostrzega, że na sprawność działania Wojewody niewątpliwie ma wpływ ilość składanych wniosków przez cudzoziemców, jednakże sytuacja ta od dłuższego czasu nie ulega zauważalnej poprawie, co powoduje zaistnienie zdarzeń, które są nie do zaakceptowania w państwie prawa.

Dlatego na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. Sąd przyznał skarżącemu sumę pieniężną w wysokości 500 zł (pkt IV wyroku) uznając, że kwota ta pozwoli na częściową chociaż rekompensatę dolegliwości związanych z oczekiwaniem na rozpoznanie wniosku. Na wysokość rekompensaty wpłynął czas oczekiwania na rozpoznanie wniosku oraz utrwalona w sądach administracyjnych praktyka przyznawania sum pieniężnych w podobnych sprawach. Przyznawana na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. suma pieniężna nie zastępuje zadośćuczynienia za krzywdę wynikającą z naruszenia dóbr osobistych oraz nie pełni funkcji odszkodowawczej, lecz stanowi swego rodzaju zryczałtowaną rekompensatę przyznawaną stronie skarżącej przez sąd administracyjny za negatywne przeżycia wynikające z przewlekłego prowadzenia postepowania lub bezczynności – jeśli taka miała miejsce i wynikającej z tego niepewności co do swego statusu prawnego, możliwości dalszego zatrudnienia i związanych z tym planów życiowych. Bez znaczenia w tym zakresie jest argument, iż skarżący przez cały okres toczącego się postępowania miał zapewniony, wynikający z wcześniejszych decyzji legalny pobyt i wynikające z niego uprawnienia.

Ustalenie wysokości sumy pieniężnej, o której mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a. na rzecz strony jest dyskrecjonalnym uprawnieniem sądu (por. wyroki WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 27 listopada 2019 r. II SAB/Go 188/19, WSA w Poznaniu z 13 listopada 2019 r. IV SAB/Po 207/19, WSA we Wrocławiu z dnia 10 maja 2021 r. I SAB/Wr 326/21).

Jednocześnie w oparciu o ten sam przepis Sąd uznał za zasadne wymierzenie organowi grzywny w wysokości 500 zł, jako środka dyscyplinującego. Ustalając symboliczną wysokość tej sumy Sąd wziął pod uwagę podniesione przez organ w odpowiedzi na skargę okoliczności związane z obiektywnymi problemami uniemożliwiającymi załatwienie sprawy w przewidzianym ustawą terminie, które jednak tylko w niewielkim stopniu usprawiedliwiają zaistniałą przewlekłość.

O kosztach postępowania sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.