Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 594/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2008-12-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6133 Informacja o środowisku
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję II i I instancji
Powołane przepisy: article: art. 51 ust. 1 pk 1,2
journal: Dz.U. 2001 nr 62 poz 627
law: Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska.
article: 145 par. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 7, art 77 ar. 1, art. 10 par. 1, art. 107 par. 3, art. 105 par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: par. 2 ust. 1 pkt 7, par. 3 ust. 1 pkt 8
journal: Dz.U. 2004 nr 257 poz 2573
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r.w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na  środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na  środowisko

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Przybielski Sędziowie: Sędzia WSA Janina Guść Sędzia WSA Tamara Dziełakowska ( spr. ) Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Katarzyna Gross po rozpoznaniu w Gdańsku na rozprawie w dniu 26 listopada 2008 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia A z siedzibą w R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 26 marca 2008 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia 1/ uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta Miasta z dnia 30 stycznia 2008r. nr [...], 2/ określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana, 3/ zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego Stowarzyszenia A z siedzibą w R. kwotę 200 zł ( dwieście złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Skarżące A z siedzibą w R. wniosło do sądu administracyjnego skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 26 marca 2008 r. utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia 30 stycznia 2008 r. umarzającą postępowanie administracyjne.

Przedmiot umorzonego postępowania oraz okoliczności faktyczne i prawne rozstrzygnięć organów były następujące:

B Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. w dniu 8 września 2006 r. wystąpiła do organu I instancji z wnioskiem o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na rekonfiguracji stacji bazowej telefonii komórkowej "S. N." zlokalizowanej na kominie stalowym na działce nr [...] w S. przy ul. [...]. Do wniosku załączono raport oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko z którego wynika, że rekonfiguracja stacji ma polegać na demontażu i wymianie anten, zainstalowaniu tzw. dodatkowych modułów aparatury oraz dostosowaniu do tych zmian okablowania; projektowana wysokość zawieszenia ( środek anteny ) wynosiłaby 32 m npz ( 51,7 npm ).

Informację o wniosku oraz złożonym raporcie wraz z informacją o możliwości składania uwag i wniosków podano do publicznej wiadomości stosownie do wymogów ustawy Prawo ochrony środowiska. Wnioski do raportu zgłosiło skarżące A z siedzibą w R. ( zwane w dalszej części uzasadnienia A ) będące organizacją ekologiczną, które jednocześnie zgłosiło chęć uczestniczenia w prowadzonym postępowaniu na prawach strony stosownie do art. 33 ust. 1 Prawa ochrony środowiska. Obszar działania A zgodnie z treścią statutu obejmuje obszar całego kraju.

W trakcie trwającego postępowania uzgadniającego prowadzonego przez Prezydenta Miasta z innymi organami właściwymi w sprawie uzgodnienia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia zmianie uległy przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko ( Dz. U. Nr 257, poz. 2573 ze zm. ) zwanego dalej rozporządzeniem, bądź rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. Przed zmianą przepisów sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko wymagały instalacje radiokomunikacyjne, radionawigacyjne i radiolokacyjne emitujące pola elektromagnetyczne, których równoważna moc promieniowana izotropowo wynosiła nie mniej niż 100 W, emitujące pola elektromagnetyczne o częstotliwościach od 30 kHz do 300 GHz (§ 2 ust. 1 pkt 7 )., natomiast te w/w instalacje, które nie były wymienione we wskazanym przepisie, a których równoważna moc promieniowana izotropowo wynosiła nie mniej niż 15 W mogły wymagać sporządzenia raportu stosownie do § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia. Zgodnie natomiast z wprowadzoną od 31 sierpnia 2007 r. zmianą § 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko wymagają instalacje radiokomunikacyjne, radionawigacyjne i radiolokacyjne, z wyłączeniem radiolinii, emitujące pola elektromagnetyczne o częstotliwościach od 0,03 MHz do 300.000 MHz, w których równoważna moc promieniowana izotropowo wyznaczona dla pojedynczej anteny wynosi: a/ nie mniej niż 2.000 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 100 m od środka elektrycznego, wzdłuż osi głównej wiązki promieniowania tej anteny, b/ nie mniej niż 5.000 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 150 m od środka elektrycznego, wzdłuż osi głównej wiązki promieniowania tej anteny, c/ nie mniej niż 10.000 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 200 m od środka elektrycznego, wzdłuż osi głównej wiązki promieniowania tej anteny, d/ nie mniej niż 20.000 W. Z kolei zgodnie ze zmienionym § 3 ust. 1 pkt 8 tego rozporządzenia sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko mogą wymagać instalacje radiokomunikacyjne, radionawigacyjne i radiolokacyjne, niewymienione w § 2 ust. 1 pkt 7, z wyłączeniem radiolinii, emitujące pola elektromagnetyczne o częstotliwościach od 0,03 MHz do 300.000 MHz, w których równoważna moc promieniowana izotropowo wyznaczona dla pojedynczej anteny wynosi: a/ nie mniej niż 15 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 5 m od środka elektrycznego, wzdłuż osi głównej wiązki promieniowania tej anteny, b/ nie mniej niż 100 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 20 m od środka elektrycznego, wzdłuż osi głównej wiązki promieniowania tej anteny, c/ nie mniej niż 500 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 40 m od środka elektrycznego, wzdłuż osi głównej wiązki promieniowania tej anteny, d/ nie mniej niż 1.000 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 70 m od środka elektrycznego, wzdłuż osi głównej wiązki promieniowania tej anteny, e/ nie mniej niż 2.000 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 150 m i nie mniejszej niż 100 m od środka elektrycznego, wzdłuż osi głównej wiązki promieniowania tej anteny, f/ nie mniej niż 5.000 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 200 m i nie mniejszej niż 150 m od środka elektrycznego, wzdłuż osi głównej wiązki promieniowania tej anteny, g/ nie mniej niż 10.000 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 300 m i nie mniejszej niż 200 m od środka elektrycznego, wzdłuż osi głównej wiązki promieniowania tej anteny. Zmiana wskazanych przepisów jest istotna z tego powodu, że prowadzenie postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko i uzyskania w jego wyniku decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wymagane jest dla realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, a te wymienia wyżej wskazane rozporządzenie ( por. art. 46 ust. 1, 51 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 8 ustawy Prawo ochrony środowiska ).

W związku z powyższą zmianą przepisów organ prowadzący postępowanie zwrócił się do inwestora o udzielenie pisemnych wyjaśnień w przedmiocie kwalifikacji przedsięwzięcia. Wskazał, że zgodnie z w/w przepisami kwalifikacji instalacji radiokomunikacyjnych, radionawigacyjnych i radiolokacyjnych, z wyłączeniem radiolinii do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko dokonuje się biorąc pod uwagę dwa parametry: równoważną moc promieniowaną izotropowo ( EIRP ) wyznaczoną dla pojedynczej anteny, odległość środka elektrycznego tej anteny wyznaczoną od miejsc dostępnych dla ludności wzdłuż głównej osi promieniowania anteny. Organ poinformował również inwestora, że jego wezwanie związane jest z koniecznością określenia, czy po zmianie przepisów planowana inwestycja wymaga wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.

W odpowiedzi na powyższe pełnomocnik inwestora przedłożył organowi dokument opracowany przez autorkę złożonego uprzednio raportu mgr inż. M. S. z C w G. o nazwie "kwalifikacja przedsięwzięcia" w którym m. in. przedstawiony został opis przedsięwzięcia, wyniki obliczeń wysokości występowania osi głównych wiązek promieniowania nad poziomem terenu i zabudowy, rysunki przedstawiające widok osi głównych wiązek promieniowania anten sektorowych w rzucie poziomym na planie otoczenia stacji oraz widok pionowy stacji wraz z naniesionymi osiami głównych wiązek promieniowania anten sektorowych. We wnioskach autorka kwalifikacji stwierdziła, że w wyniku przeprowadzonych obliczeń i rysunków miejsca dostępne dla ludności występują poza osiami głównych wiązek promieniowania anten sektorowych, w zakresie odległości wyznaczonych na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. Wraz z kwalifikacją przedsięwzięcia pełnomocnik inwestora złożył oświadczenie, iż opisane we wniosku przedsięwzięcie nie stanowi przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko, wymagającego lub mogącego wymagać sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko, na podstawie § 2 i § 3 w/w rozporządzenia po jego zmianie wprowadzonej w dniu 31 sierpnia 2007 r.

W tych okolicznościach Prezydent Miasta decyzją z 30 stycznia 2008 r. umorzył postępowanie. W podstawie prawnej rozstrzygnięcia powołał art. 105 § 1, art. 107 § 1 kpa, art. 46 a ust. 7 pkt 4 w związku z art. 46 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo ochrony środowiska oraz w/w rozporządzenie. W uzasadnieniu decyzji organ przedstawił powyższy przebieg postępowania, a następnie wyniki obliczeń z przedłożonej przez inwestora kwalifikacji przedsięwzięcia ze wskazaniem typu każdej z sześciu anten, jej azymutu, wysokości zawieszenia ( środka elektrycznego ), tiltu, równoważnej mocy promieniowania ( EIRP ), odległości wynikającej z rozporządzenia oraz minimalnej wysokości osi głównej wiązki promieniowania anteny nad poziomem zabudowy i nad poziomem terenu. Powyższe dane zostały ujęte w dwóch tabelach oznaczonych jako "a" i "b". W pierwszej z nich wskazano tzw. minimalne pochylenie wiązek anten sektorowych ( górny kraniec tiltu ), a w drugiej maksymalne pochylenie tych wiązek ( dolny kraniec tiltu ). Po wskazaniu powyższych wielkości organ stwierdził, że z kwalifikacji przedsięwzięcia wynika, iż równoważna moc promieniowana izotropowo każdej z projektowanych anten sektorowych BSA001 i BSA003 będzie większa niż 2000 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdą się w odległości większej od 150 m – licząc od środka elektrycznego anten, wzdłuż osi głównej wiązki promieniowania tych anten. Wyjaśnił następnie, że zgodnie z nową kwalifikacją zawartą w § 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia planowana przez inwestora inwestycja nie kwalifikuje się do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, a zatem nie wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. Organ stwierdził, że dalsze postępowanie w związku "z utratą charakteru sprawy administracyjnej" jest bezprzedmiotowe, co stosownie do art. 105 § 1 kpa skutkuje jego umorzeniem.

Od powyższej decyzji odwołanie wniosło skarżące A zarzucając naruszenie przepisów postępowania administracyjnego – art. 7 i 77 § 1 kpa, art. 80, 10, 107 § 3 kpa oraz naruszenie przepisów Prawa ochrony środowiska – art. 11, 46, 48 i 49 ust. 1 i 5. Z uzasadnienia odwołania, w którym licznie zacytowano przepisy kodeksu postępowania administracyjnego oraz wyroki sądów administracyjnych wynika, że A zarzuciło organowi I instancji: lakoniczność decyzji, brak wskazania w niej charakterystyki terenu i wysokości zabudowy wokół planowanej inwestycji oraz nie wykazanie czy wzdłuż osi głównej wiązki promieniowania występują miejsca dostępne dla ludności, jaka jest odległość tych miejsc od środka elektrycznego anteny i nie wyjaśnienie jaka jest definicja miejsc dostępnych dla ludności w rozumieniu przepisów prawa. W ocenie A w przedmiotowej sprawie miejsca dostępne dla ludności w otoczeniu inwestycji występują w odległości do 150 metrów. W odwołaniu bardzo szczegółowo wskazano w jaki technicznie sposób powinny być ustalone odległości wskazane w § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 ust. 1 pkt 8 w/w rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r., a zatem zgodnie z tym: "1. Należy w pierwszej kolejności na planie terenu ( rzut horyzontalny, strzałkowy i czołowy ) ustalić na osi głównej promieniowania danej anteny sektorowej właściwy odcinek ( począwszy od środka elektrycznego anteny ) – w zależności od mocy EIRP anteny zgodnie z rozporządzeniem. 2. Po dokonaniu powyższego należy ( na planach terenu we wszystkich trzech rzutach ) przyłożyć cyrkiel do środka elektrycznego anteny i zatoczyć okrąg o promieniu odpowiadającym wyżej wyznaczonemu odcinkowi. Łuk będący wycinkiem tego okręgu przecinający oś główną promieniowania anteny sektorowej wyznacza odległości miejsc dostępnych dla ludności od środka elektrycznego anteny. 3. Przy uwzględnieniu wszystkich trzech rzutów planu terenu obszar miejsc dostępnych dla ludności będzie obejmowała półkula, której środek pokrywa się ze środkiem elektrycznym anteny sektorowej ( z uwzględnieniem kąta nachylenia i azymutu wiązki głównej promieniowania ) i o promieniu równym odległości określonej w rozporządzeniu." W dalszej części odwołania rozwinięto zarzut naruszenia art. 10 § 1 kpa wskazując na jego niezastosowanie przed wydaniem decyzji w stosunku do A. Z treści odwołania wynika, iż załączone zostały do niego jako załączniki: jeden z powołanych wyroków ( wyrok WSA w Warszawie z dnia 21 stycznia 2008 r. IV SA/Wa 2277/07 ) oraz jak wskazano - dwa rysunki obrazujące nowe rozporządzenie. W aktach sprawy administracyjnej przedstawionych sądowi wraz ze skargą brak jest jakichkolwiek załączników odwołania. Dodatkowo w piśmie z 15 marca 2008 r. skierowanym do organu odwoławczego A na uzasadnienie wcześniejszej swojej argumentacji w zakresie interpretacji rozporządzenia powołało dodatkowo inne jeszcze wyroki sądów administracyjnych oraz podniosło zarzut naruszenia także art. 105 § 1 wywodząc, iż w okolicznościach sprawy organ nie miał podstaw do umorzenia postępowania administracyjnego.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w uzasadnieniu wydanej na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa decyzji utrzymującej w mocy wyżej opisane rozstrzygnięcie organu I instancji wskazało na przebieg postępowania, treść zaskarżonej decyzji; przedstawiając zarzuty odwołania organ pominął opisaną wyżej treść odwołania ograniczając się wyłącznie do wskazania przepisów, które zdaniem skarżącego zostały naruszone ( naruszenie przepisów art. 6, 7, 77, 80 i 107 § 3 kpa oraz naruszenie art. 11, 46, 48, 49 ust. 1 i 5 Prawa ochrony środowiska poprzez ich pominięcie ). Następnie organ odwoławczy odwołał się do zmiany przepisów rozporządzenia, która nastąpiła w toku prowadzonego przez organ I instancji postępowania przytaczając treść art. 46 ust. 1 Prawa ochrony środowiska oraz treść § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 ust. 1 pkt 8 wydanego na podstawie art. 51 ust. 8 Prawa ochrony środowiska rozporządzenia według stanu prawnego obowiązującego od dnia 31 sierpnia 2007 r. Dalej organ odwoławczy wskazał: "Wyjaśnienie, czy nowa sytuacja prawna wymaga nadal dla przedmiotowego przedsięwzięcia przeprowadzenia postępowania w zakresie oceny jego ewentualnego oddziaływania na środowisko i wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zawiera sporządzony przez inwestora dokument p.n. "Kwalifikacja przedsięwzięcia" ( w aktach sprawy ). Z powyższego dokumentu wynika jednoznacznie, że przedmiotowe przedsięwzięcie nie zalicza się do przedsięwzięć znacząco oddziałujących lub mogących znacząco oddziaływać na środowisko ani też nie oddziałuje na obszar "Natura 2000". Dokument ten jest w swej treści jednoznaczny i wiarygodny." Odnosząc się natomiast do zarzutów odwołania Kolegium stwierdziło, że nie są one zasadne. Zarzut niewyjaśnienia istotnych dla sprawy okoliczności uznano za bezpodstawny wyjaśniając: "Organ dokonał analizy rodzajów urządzeń, ich mocy i funkcjonowania oceniając treść dostarczonego przez inwestora raportu o oddziaływaniu na środowisko oraz "Kwalifikacji przedsięwzięcia". Organ nie ma obowiązku opracowywania tego rodzaju dokumentów we własnym zakresie i opiera się na dokumentach przedstawionych przez stronę. W razie wątpliwości dotyczących zawartości przedstawionych dokumentów organ może wzywać stronę do ich wyjaśnienia lub uzupełnienia. W tym konkretnym przypadku organ zażądał przeliczenia parametrów wymienionych w raporcie na nowe, wynikające z nowelizacji przepisów i wyjaśnienia, czy wystąpi takie oddziaływanie stacji, które wg nowych przepisów wymagałoby wydania decyzji środowiskowej. Ponieważ uzupełniające opracowanie wskazywało, że planowanego przedsięwzięcia nie można uznać za mogące znacząco oddziaływać na środowisko, organ po sprawdzeniu poprawności dokumentu umorzył postępowanie". Następnie odniesiono się do zarzutu naruszenia art. 10 kpa uznając, że zarzut ten wskazuje, iż odwołujący nie zapoznał się z materiałem dowodowym, w tym szczególnie z dokumentami publicznie dostępnymi takimi jak zawiadomienie o złożeniu przez inwestora wniosku o wydanie decyzji środowiskowej, możliwości składania wniosków i zastrzeżeń przez wszystkich zainteresowanych itp. Nikt z bezpośrednio zainteresowanych właścicieli sąsiednich nieruchomości ani osób pośrednio zainteresowanych nie zgłaszał żadnych zastrzeżeń. Odwołujący miał możliwość bieżącego "monitorowania" wszystkich podejmowanych przez organ czynności i z tego prawa korzystał, składając np. zażalenia na postanowienia uzgadniające środowiskowe uwarunkowania zgody realizację przedsięwzięcia wydane przez organy uzgadniające. Za bezpodstawne także Kolegium uznało zarzuty naruszenia art. 46, 48 i 49 Prawa ochrony środowiska, gdyż przepisy zacytowane we wcześniejszej części uzasadnienia obowiązujące w dacie wydania rozstrzygnięcia przez organ I instancji nie przewidywały obowiązku przeprowadzenia dla planowanego przedsięwzięcia postępowania w sprawie oceny jego oddziaływania na środowisko oraz wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Podsumowując organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji nie naruszył żadnego z przepisów wymienionych w odwołaniu, a decyzja o umorzeniu postępowania jest w pełni uzasadniona.

W skardze na powyższą decyzję A wniosło o jej uchylenie podnosząc wobec niej zarzuty naruszenia tych samych przepisów prawa materialnego i procesowego jak w odwołaniu w odniesieniu do decyzji organu I instancji tj. naruszenie art. 7, 77, 10, 80, 105 i 107 § 3 kpa oraz art. 11, 46, 48, 49 ust. 1 i ust. 5 Prawa ochrony środowiska oraz dodatkowo także naruszenie § 2 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. Z uzasadnienia skargi wynika, że wedle poglądu A planowane przez inwestora przedsięwzięcie wymaga wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach z uwagi na treść wskazanego § 2 ust. 2 rozporządzenia zgodnie z którym sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko wymagają przedsięwzięcia: 1 realizowane na terenie zakładu lub obiektu zaliczonego do przedsięwzięć wymienionych w ust. 1, będące przedsięwzięciami: a ) wymienionymi w § 3 ust. 1 albo b ) niewymienionymi w ust. 1 lub w § 3 ust. 1, jeżeli ich realizacja spowoduje wzrost emisji o nie mniej niż 20 % W. Podniesiono, że w przedmiotowej sprawie organ nie określił nawet ile wynosi poziom EIRP przed oraz po planowanej rozbudowie. Akcentowano w skardze brak podstaw do umorzenia postępowania, gołosłowność i lakoniczność uzasadnienia decyzji, brak wyjaśnienia czy wzdłuż osi głównej wiązki promieniowania występują miejsca dostępne dla ludności, jaka jest odległość tych miejsc od środka elektrycznego anteny i jaka jest definicja miejsc dostępnych dla ludności wynikająca z przepisów prawa. Do skargi dołączono rozstrzygnięcia innych Samorządowych Kolegiów Odwoławczych, które podzielały argumentację skarżącego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie powtarzając stanowisko wyrażone w uzasadnieniu swojej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna, aczkolwiek na wstępie należy zastrzec, że nie wszystkie argumenty i wywody prawne skarżącej są prawidłowe, co zostanie w dalszej części uzasadnienia wyjaśnione.

Analiza przedstawionego stanu faktycznego sprawy administracyjnej wskazuje, że zasadniczym i podstawowym występującym w niej problemem jest ustalenie czy dokonana rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 21 sierpnia 2007 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko ( Dz. U. Nr 158, poz. 1105 ) zwanego dalej "rozporządzeniem zmieniającym" zmiana przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. spowodowała, że planowana przez inwestora tzw. rekonfiguracja stacji bazowej obejmująca wymianę anten emitujących pole elektromagnetyczne wymaga przeprowadzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko i wydania decyzji środowiskowej czy też nie. Nie ulega wątpliwości, że postępowanie to zwane postępowaniem środowiskowym uregulowane w Rozdziale 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska ( Dz. U. Nr 62, poz. 627 ze zm. ) przeprowadza się dla tych przedsięwzięć, które wymienione są w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. Celem rozporządzenia zmieniającego było niewątpliwie zwolnienie niektórych inwestycji spod obowiązku przeprowadzania postępowania środowiskowego. W uzasadnieniu projektu rozporządzenia zmieniającego dostępnym na stronie internetowej www.premier.gov.pl wskazano: "Rozporządzenie zakłada rozszerzenie katalogu inwestycji publicznych i prywatnych, które nie będą podlegać obowiązkowi uzyskania tzw. decyzji środowiskowych. Usprawni to proces inwestycyjny, ponieważ usunięte zostaną zbędne bariery administracyjne. Zaproponowane zmiany dotyczą m. in. niektórych instalacji radiokomunikacyjnych...". Zatem nie ulega wątpliwości, że w obecnym stanie prawnym niektóre instalacje emitujące pola elektromagnetyczne niewymienione w rozporządzeniu nie wymagają postępowania środowiskowego. Oczywistym jest, że celem skarżącego Stowarzyszenia jako organizacji ekologicznej działającej w imieniu wszystkich obywateli jest, aby realizacja takich inwestycji ( emitujących pola elektromagnetyczne, które – co jest powszechnie wiadomym - oddziaływują na zdrowie człowieka ) odbywała się w ramach procedury administracyjnej uregulowanej w ustawie Prawo ochrony środowiska, gdyż tylko ta procedura zapewnia możliwość udziału w niej i kontroli społeczeństwa. Nie mniej jednak - co jest ewidentne i co skarżące A winno dostrzec - niektóre rodzaje inwestycji, które emitują do środowiska pola elektromagnetyczne są w aktualnym stanie prawnym zwolnione od obowiązku uzyskania decyzji środowiskowej. Problem w tym, że dokonane wyłączenie określono w taki sposób, że – jak wynika z treści § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 ust. 1 pkt 8 – powiązano je z emitowaną przez antenę mocą oraz odległością środka elektrycznego anteny od miejsc dostępnych dla ludności wzdłuż głównej osi promieniowania, a pojęć tych właściwie nie objaśniono. Zatem w przedmiotowej sprawie organy prowadzące niniejszą sprawę powinny ustalić czy przedmiotem inwestycji jest przedsięwzięcie wymienione w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. po zmianie wprowadzonej rozporządzeniem zmieniającym, czy też nie. Od tego ustalenia bowiem zależał dalszy tok postępowania. Ustalenie, że przedmiotowa inwestycja należy do przedsięwzięć wymienionych w rozporządzeniu wymagałoby dalszego prowadzenia postępowania środowiskowego i w zależności od jego wyniku rozstrzygnięcia sprawy decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach zgody, bądź odmową jej wydania. Z kolei ustalenie, że inwestycja nie należy do przedsięwzięć wymienionych w w/w rozporządzeniu winno skutkować decyzją o umorzeniu postępowania środowiskowego na podstawie art. 105 § 1 kpa. Zdaniem Sądu, wbrew twierdzeniom skarżącej, taka sytuacja podpada i kwalifikuje się do uznania bezprzedmiotowości postępowania o której mowa w tym przepisie, a nawet więcej, sytuacja taka jest typowym i akademickim przykładem bezprzedmiotowości prowadzonego postępowania z tzw. przyczyn przedmiotowych ( w odróżnieniu od tzw. przyczyn podmiotowych ). Zdaniem Sądu zmiana przepisów prawnych w taki sposób, że "odpada" tzw. podstawa prawna dla prowadzenia określonego postępowania przez organ administracji uzasadnia jego umorzenie. Orzecznictwo sądowe w tym zakresie jest dość rozbieżne z tendencją do coraz większego szczegółowego konkretyzowania przypadków bezprzedmiotowości postępowania, jednak zdaniem składu orzekającego jeżeli na skutek zmiany przepisów ustawodawca określone przedsięwzięcie ( dany przedmiot, sytuację ) zwolnił z obowiązku władczej ingerencji organów tj. uzyskania określonego pozwolenia, decyzji, koncesji...itp. to postępowanie prowadzone w celu jego uzyskania winno zostać umorzone. Zatem w przedmiotowej sprawie w zależności od kwalifikacji danej inwestycji ( czy wymienia je rozporządzenie czy nie ) zależał dalszy tok i wynik sprawy. Odnośnie jednak tej kwalifikacji to należy zastrzec, że prowadzenie postępowania środowiskowego może mieć miejsce także i w odniesieniu do przedsięwzięcia nie wymienionego w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. tj. "innego niż określone w art. 51 ust. 1 pkt 1 i pkt 2" ustawy Prawo ochrony środowiska, ale tylko wówczas gdy może ono znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000 i gdy takie oddziaływanie stwierdzi inny organ prowadzący inną sprawę administracyjną w odniesieniu do danego przedsięwzięcia ( por. art. 46b Prawa ochrony środowiska ). Sytuacja taka nie miała jednak miejsca w przedmiotowej sprawie. Badanie zatem celowości prowadzenia dalszego postępowania środowiskowego po zmianie przepisów rozporządzenia sprowadzało się zatem do zakwalifikowania opisanej we wniosku i złożonym raporcie inwestycji pod kątem okoliczności wskazanych w § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 ust. 1 pkt 8 tegoż rozporządzenia tj. w zależności od równoważnej mocy promieniowanej izotropowo dla pojedynczej anteny i odległości miejsc dostępnych dla ludności od środka elektrycznego, wzdłuż osi głównej wiązki promieniowania tej anteny. Od razu należy wyjaśnić, że prawidłowe zbadanie tej okoliczności i ustalenie powyższej kwestii należało do organu administracji i było jego obowiązkiem stosownie do art. 7 i 77 § 1 kpa. Oczywiście organ celem wyjaśnienia sprawy miał prawo nałożyć na inwestora obowiązek przedłożenia określonej potrzebnej mu dokumentacji, zażądać od stron wyjaśnień czy oświadczeń w kwestii prawidłowej kwalifikacji przedsięwzięcia po zmianie przepisów, miał również prawo zażądać dokonania stosownych obliczeń i wyliczeń, a także ocenić przedłożone mu dokumenty jako jednoznaczne i wiarygodne. Stosownie do przepisu art. 75 § 1 kpa jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem i w szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Zgodnie zaś z art. 80 kpa organ ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Zatem celem dokonania ustalenia czy dane przedsięwzięcie zalicza się do przedsięwzięć wymienionych w rozporządzeniu czy nie organy miały prawo posłużyć się przedłożonym przez inwestora dokumentem pod nazwą "kwalifikacja przedsięwzięcia" i wskazanymi w tym dokumencie danymi oraz dokonanymi obliczeniami pod warunkiem jednak, że prawidłowość dokonanych przez autora dokumentu wyliczeń byłaby jasna i zrozumiała w taki sposób, że mogła być przez organ skontrolowana. Tymczasem ani organ I instancji ani organ odwoławczy w wydanych decyzjach nie objaśnili ani sposobu wyznaczania odległości o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia, ani użytych tam pojęć "miejsc dostępnych dla ludności", "środka elektrycznego", czy "wzdłuż osi głównej wiązki promieniowania tej anteny". Dodatkowo nie wyjaśniły czy wokół terenu inwestycji występują jakieś miejsca dostępne dla ludności i w jakich faktycznie odległościach. Organ I instancji w uzasadnieniu decyzji przytoczył jedynie pewne wyliczenia z kwalifikacji przedsięwzięcia, a organ odwoławczy ograniczył się wyłącznie do powtórzenia twierdzenia autora kwalifikacji, iż planowana inwestycja nie zalicza się do przedsięwzięć wymienionych w zmienionym rozporządzeniu Rady Ministrów z 9 listopada 2004 r. tak jakby samo to twierdzenie mogło posłużyć przekonaniu strony, że tak jest w rzeczywistości. Wbrew twierdzeniom organu odwoławczego z przedłożonej przez inwestora kwalifikacji przedsięwzięcia nie wynika jednoznacznie powyższe ustalenie, a już zwłaszcza w konfrontacji z zarzutami odwołania. W odwołaniu wyraźnie zakwestionowano sposób i metodę przyjętą w kwalifikacji wyznaczania miejsc dostępnych dla ludności od środka elektrycznego anteny wzdłuż osi głównej wiązki promieniowania tej anteny. Wskazano w jaki sposób należy rozumieć odległości podane w treści rozporządzenia i jak powinny one zostać wyznaczone w przedmiotowej sprawie, a nawet najprawdopodobniej ( na co wskazuje wymienienie załączników w treści odwołania ) zobrazowano to graficznie. Organ odwoławczy pominął powyższe kwestie zupełnie się do nich nie odnosząc, mimo iż były one najistotniejsze dla sprawy. Organ nie podjął nawet żadnej próby wyjaśnienia czy prawidłowa jest i dlaczego metoda wyznaczenia odległości, o których mowa w rozporządzeniu przyjęta przez inwestora w złożonej przez niego kwalifikacji czy też metoda przedstawiona w odwołaniu przez zajmującą się tymi zagadnieniami organizację ekologiczną, nie ustalił jak prawidłowo powinno rozumieć się pojęcia i odległości wskazane w zastosowanych w niniejszej sprawie przepisach rozporządzenia. Należy zwrócić uwagę, że jeżeli dla rozstrzygnięcia jakiejś kwestii w sprawie konieczne jest odwołanie się do wiadomości specjalnych z jakiejś dziedziny nauki i wiedzy tj. takich, które przekraczają zakres wiadomości i doświadczenia życiowego osób mających wykształcenie ogólne to istnieje możliwość dla oceny stanu faktycznego skorzystania z opinii biegłego ( art. 84 kpa ). Konieczność jej zasięgnięcia może pojawić się przy problematyce związanej z kwalifikowaniem danego przedsięwzięcia, gdyż rozwój specjalizacji w poszczególnych dziedzinach życia niewątpliwie powoduje, że bardzo trudno jest organom w oparciu o poziom tzw. wiedzy ogólnej dokonywać ustaleń i ocen, czy odnosić się do specjalistycznych niekiedy zagadnień występujących w sprawie. Organ może różne zaprezentowane przez strony metody wyznaczania odległości i parametrów rozstrzygnąć korzystając z możliwości powołania tzw. pomocnika organu jakim jest biegły, chyba że metody te mogą być w jasny i przekonywujący sposób ocenione przez organ przy zastosowaniu podstaw wiedzy ogólnej, ale wówczas winny zostać wyjaśnione w uzasadnieniu decyzji. Niezależnie od powyższego organ zawsze musi odnieść się do twierdzeń strony, która w odmienny sposób przedstawia istotne dla sprawy okoliczności i nie może ich tak jak w niniejszej sprawie po prostu przemilczeć.

Reasumując powyższe w przedmiotowej sprawie organy obu instancji naruszyły przepisy art. 7 i 77 § 1 kpa nie wyjaśniając prawidłowo przedmiotu inwestycji i nie wykazując jednoznacznie, że planowane przedsięwzięcie nie wymaga postępowania środowiskowego i wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Naruszyły również art. 80 kpa uznając bezkrytycznie i bez żadnego zweryfikowania prawidłowość wniosków kwalifikacji przedsięwzięcia, a także naruszyły w sposób oczywisty art. 107 § 3 kpa nie objaśniając stronom w sposób jasny i przekonywujący jak powinno się rozumieć treść zmienionych przepisów rozporządzenia w odniesieniu do instalacji emitujących pola elektromagnetyczne, w jaki sposób powinno się wyznaczyć odległości o których mowa w tych przepisach i jak właściwie wyznaczono je w odniesieniu do inwestycji wskazanej we wniosku. Rację ma skarżący, że uzasadnienia wydanych w sprawie decyzji są lakoniczne i nie odpowiadają wymogom art. 107 § 3 kpa. W konsekwencji powyższych naruszeń nie można przyjąć prawidłowości rozstrzygnięcia o umorzeniu postępowania i prawidłowości zastosowania art. 105 § 1 kpa, a zatem stwierdzone uchybienia niewątpliwie mogły mieć wpływ na wynik sprawy. Okoliczność ta powoduje, że wydane w sprawie decyzje muszą być uchylone stosownie do art. 145 § 1 plkt 1 lit. c w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ).

Pozostałe zarzuty skargi odnoszące się do naruszenia przez organy przepisów ustawy Prawo ochrony środowiska nie mogły być zweryfikowane przez sąd skoro w sprawie nie zostało ustalone czy przedsięwzięcie wskazane we wniosku inwestora po zmianie przepisów prawa wymaga przeprowadzenia postępowania uregulowanego w tej ustawie czy nie. Naruszenie art. 10 § 1 kpa przez organ I instancji pozostawało natomiast bez wpływu na wynik sprawy, albowiem skarżący swoje stanowisko w odniesieniu do zgromadzonego materiału dowodowego ( kwalifikacji przedsięwzięcia ) przedstawił w odwołaniu. Fakt, że organ odwoławczy argumentacji tej nie rozważył świadczy o naruszeniu innych wyżej wskazanych przepisów procedury administracyjnej, a nie art. 10 § 1 kpa.

Ponownie rozpatrując sprawę organ uwzględni okoliczności wskazane w niniejszym uzasadnieniu tj. ustali jednoznacznie czy planowane przez wnioskodawcę przedsięwzięcie wymaga przeprowadzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko czy też nie. Rozważy możliwość stosowania wobec tej inwestycji oprócz § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 ust. 1 pkt 8 także § 2 ust. 2 pkt 1 lit. b oraz § 3 ust. 2 pkt 1 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z 9 listopada 2004 r. Organ winien mieć także na uwadze, aby ponownie rozpatrując sprawę wyjaśnić ją stosownie do wymogów art. 7 i 77 § 1 kpa, a podjęte rozstrzygnięcie uzasadnić w taki sposób jak tego wymaga art. 107 § 3 kpa.

Z uwagi na uwzględnienie skargi Sąd na podstawie art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi określił, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

O kosztach postępowania orzeczono na mocy art. 200 w/w ustawy.