Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 1297/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-07-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 54 par. 6 art. 59 par. 1 art. 80 par. 1 par. 3 art. 62
journal: Dz.U. 2014 poz 1619
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Olesińska, Sędziowie sędzia WSA Sylwester Golec (sprawozdawca), sędzia WSA Jarosław Trelka, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 26 lipca 2017 r. sprawy ze skargi A. S.A. z siedzibą w W. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne oddala skargę


UZASADNIENIE

Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. prowadzi wobec majątku A. S.A. (dalej: "Spółka" lub "Skarżąca") postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych z [...] lutego 2014 r., nr [...], [...] oraz [...], obejmujące zaległości w podatku od towarów i usług odpowiednio za październik 2010 r., listopad 2010 r. oraz grudzień 2010 r. wraz z odsetkami za zwłokę.

W celu wyegzekwowania należności organ egzekucyjny zawiadomieniem z [...] lutego 2015 r., nr [...], dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego w Banku [...] S.A. Zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego doręczone zostało Spółce 17 lutego 2015 r. Bank poinformował, ze nastąpił zbieg egzekucji do wierzytelności z rachunku bankowego, który prowadzi dla Skarżącej Spółki.

Pismem z [...] lutego 2015 r. Spółka w ustawowym terminie wniosła do Dyrektora Izby Skarbowej w W. skargę na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego polegające na zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego, wnosząc o uchylenie dokonanego zajęcia, zawieszenie lub wstrzymanie postępowania egzekucyjnego do czasu rozstrzygnięcia skargi oraz umorzenie postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu podniosła, że złożyła wniosek o ogłoszenie postępowania upadłościowego połączonego z likwidacją majątku spółki wraz z wnioskiem o zabezpieczenie rachunków bankowych przez zawieszenie toczących się postępowań egzekucyjnych i oczekuje na rozstrzygnięcie w tej sprawie. Zaznaczyła, że wierzyciel może dochodzić swoich należności przez zgłoszenie ich do masy upadłości. Wskazał także, że nastąpił zbieg postępowań egzekucyjnych.

Postanowieniem z [...] kwietnia 2015 r., nr [...], Dyrektor Izby Skarbowej w W. oddalił skargę na czynność egzekucyjną, uznając, że Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. prawidłowo dokonał zaskarżonej czynności egzekucyjnej. Organ wskazał, że w sprawie dokonano zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego zgodnie z treścią przepisów art. 80 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2014 r., poz. 1619, z późn. zm), dalej: "u.p.e.a.". Odnosząc się do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości organ wskazał, że zgodnie z treścią art. 146 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U. z 2012 r., poz. 11112 ze zm.) dalej powoływanej, jako P.u.n. na postępowanie egzekucyjne wywiera wpływ ogłoszenie upadłości. Zatem organ do ogłoszenia upadłości mógł podejmować czynności egzekucyjne w normalnym trybie. Taka sytuacja wystąpiła w niniejszej sprawie. Organ wskazał, że na zbieg egzekucji w świetle treści art. 773 § 1 k.p.c. nie ma wpływu na ważność dokonanych czynności egzekucyjnych. Organ wskazał, że nie mógł być uwzględniony wniosek Skarżącej o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego do czasu rozstrzygnięcia w przedmiocie skargi, gdyż zgodnie z 54 § 6 u.p.e.a. wniesie skargi na czynność egzekucyjną nie wstrzymuje postępowania egzekucyjnego, organ może jedynie według swego uznania wstrzymać postępowanie egzekucyjne w uzasadnionych przypadkach. Zdaniem organu w sprawie nie wystąpiły okoliczności uzasadniające wstrzymanie postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu postępowania wskazano, że organ przy rozpoznawaniu skargi nie jest uprawniony do oceny przesłanek umorzenia postępowania wskazanych w art. 59 § 1 u.p.e.a. Skarżąca jeżeli uważa, że w sprawie wystąpiły przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego powinna złożyć w tym przedmiocie odrębny wniosek.

Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, Spółka pismem z 30 kwietnia 2015 r. złożyła zażalenie, w którym wniosła o uchylenie postanowienie i przekazanie do sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, zmianę zaskarżonego postanowienia i przekazanie do sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, przejęcie sprawy do rozpatrzenia i wydanie orzeczenia zgodnego z prawem, wstrzymanie postępowania egzekucyjnego do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy, zawieszenie postępowania egzekucyjnego do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy oraz przekazanie sprawy sądowi rejonowemu właściwemu dla siedziby Spółki. W zażaleniu zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie:

- art. 62 u.p.e.a. przez nieprzekazanie sprawy sądowi powszechnemu do rozstrzygnięcia w przedmiocie organu właściwego do prowadzenia egzekucji,

- art. przez 62 u.p.e.a. niewstrzymanie egzekucji do czasu rozstrzygnięcia przez sąd w przedmiocie organu właściwego do prowadzenia egzekucji,

- art. 56 § 1 u.p.e.a. przez niezawieszenie czynności egzekucyjnych pomimo ustanowienia przez art. 62 u.p.e.a. takiego obowiązku.

Po rozpatrzeniu złożonego zażalenia Minister Finansów postanowieniem z [...] stycznia 2016 r., nr [...], utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że w ramach skargi na czynności egzekucyjne można wnosić wyłącznie zarzuty formalnoprawne, odnoszące się do prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego bądź egzekutora. Minister wskazał, że rozpatrując zażalenie, nie dopatrzył się naruszenia przepisów regulujących kwestię zastosowania środka egzekucyjnego, jakim jest zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego. Organ wskazał, że podstawą zarzutów Spółki są kwestie związane z okolicznościami zaistniałymi po dokonaniu przez organ egzekucyjny zaskarżonej czynności, przy czym nie podlegają one ocenie w trybie skargi na czynność egzekucyjną.

Na wskazane powyżej orzeczenie pismem z 12 marca 2016 r. Spółka złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę, w której wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia wraz z poprzedzającym je rozstrzygnięciem oraz postanowieniem Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, przejęcie do rozpoznania sprawy i wydanie orzeczenia zgodnego z prawem, zawieszenie postępowania egzekucyjnego do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia niniejszego postępowania albo wstrzymanie postępowania egzekucyjnego do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia niniejszego postępowania oraz zasądzenie od organu kosztów zastępstwa procesowego w przypadku ustanowienia pełnomocnika. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzuciła naruszenie:

1) art. 33 § 1 u.p.e.a., przez uznanie, że nie zachodzą podstawy do zawieszenia postępowania egzekucyjnego;

2) art 35 § 1 u.p.e.a. przez niezawieszenie postępowania egzekucyjnego pomimo takiego obowiązku;

3) art. 62 u.p.e.a. przez niewstrzymanie postępowania egzekucyjnego i nieprzekazanie do prowadzenia sądowi rejonowemu właściwemu dla miejsca siedziby Skarżącej;

4) art. 81 u.p.e.a. przez niewydanie zgody na wypłatę wynagrodzenia za luty 2015 r. według listy płac, pomimo że bank chce takiej zgody.

Uzasadniając powyższe zarzuty, Skarżąca podniosła, że w sytuacji, w której dłużnik dowiaduje się o prowadzeniu przeciwko niemu postępowania egzekucyjnego przez zastosowanie środka egzekucyjnego, nie można mu czynić zarzutu, iż skarży całe postępowanie egzekucyjne obarczone wadami prawnymi. Stwierdziła także, że nie zgadza się z twierdzeniami zawartymi w zaskarżonym postanowieniu. Spółka wskazała, że wobec niej przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego w administracji zostało wszczęte postępowanie przez komornika sądowego, w związku z czym postępowania egzekucyjne w administracji powinny były zostać przekazane do sądu rejonowego właściwego dla siedziby Skarżącej do prowadzenia egzekucji łącznej.

Skarżąca wskazała ponadto, że w toku postępowania nie została wyjaśniona kwestia aktualności wniosku o ogłoszenie upadłości przez Spółkę. Podniosła, że organ egzekucyjny za wiarygodne uznaje informacje z 2014 r., podczas gdy postępowanie toczy się w 2016 r., a zatem oparte jest na niesprawdzonych informacjach. Skarżąca zaznaczyła, że przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie oraz przed Naczelnym Sadem Administracyjnym toczą się postępowania z udziałem Spółki, w związku z czym wydawanie zaskarżonych postanowień w ocenie Skarżącej było przedwczesne.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718) dalej powoływanej jako "P.p.s.a." Sąd rozpoznał sprawę w postępowaniu uproszczonym. Kontroli Sądu poddano postanowienie Ministra Finansów utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. o oddaleniu skargi na czynności egzekucyjne w postaci zajęcia rachunku bankowego.

Organ pierwszej instancji prawidłowo ocenił podnoszoną w skardze okoliczność złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości. Z treści art. 146 § 1 P.u.n. wynika, że na przebieg postepowania egzekucyjnego wpływ ma ogłoszenie upadłości. Nie ma takiego wpływu natomiast samo złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości. Skarżąca nie wykazała, że w dacie dokonania zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego w obrocie funkcjonowało postanowienie o ogłoszeniu upadłości. Co więcej Skarżąca w skardze wskazała, że jedynie złożyła wniosek o ogłoszenie upadłości. Także prawidłowe było stanowisko według, którego nie mógł być uwzględniony wniosek Skarżącej o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego do czasu rozstrzygnięcia w przedmiocie skargi, gdyż zgodnie z art. 54 § 6 u.p.e.a. wniesie skargi na czynność egzekucyjną nie wstrzymuje postępowania egzekucyjnego, organ może jedynie według swego uznania wstrzymać postępowanie egzekucyjne w uzasadnionych przypadkach. Zdaniem organu pierwszej instancji w sprawie nie wystąpiły okoliczności uzasadniające wstrzymanie postępowania egzekucyjnego. Skarżąca w toku postępowania administracyjnego oraz w Skardze nie podważyła tej oceny. Prawidłowe było też stanowisko organu, że organ przy rozpoznawaniu skargi nie jest uprawniony do oceny przesłanek umorzenia postępowania wskazanych w art. 59 § 1 u.p.e.a. Skarżąca jeżeli uważała, że w sprawie wystąpiły przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego powinna była złożyć w tym przedmiocie odrębny wniosek.

W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że organ drugiej instancji prawidłowo uznał, że postanowienie organu pierwszej instancji zawierało zgodną z prawem i pełną ocenę skargi wniesionej przez Skarżącą na zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego.

W rozpoznanej sprawie organy obydwu instancji prawidłowo uznały, że organ egzekucyjny w sposób prawidłowy stosował przepis art. 80 u.p.e.a. przy zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego. Organ egzekucyjny wykonał czynności wskazane w art. 80 § 1 i 3 u.p.e.a.

W rozpoznanej sprawie do organu pierwszej instancji została wniesiona skarga na czynność egzekucyjną. Podstawę do wniesienia skargi w przedmiotowej sprawie stanowi przepis art. 54 § 1 u.p.e.a., zgodnie z którym zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego. W literaturze i orzecznictwie panuje zgoda co do tego, że skargę, o której mowa, zobowiązany może wnieść na czynności o charakterze faktycznym (zob. np. A. Skoczylas, w: System Prawa Administracyjnego, tom 9, Prawo procesowe administracyjne, pod. red. R. Hausera, Z. Niewiadomskiego, A. Wróbla, Warszawa 2014 r., s. 481) i to tylko takie, na które nie przysługuje inny środek zaskarżenia (wyrok NSA z dnia 6 grudnia 2013 r., II FSK 2988/11, CBOSA). W szczególności, nie mogą być podnoszone w ramach skargi na czynności egzekucyjne zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Oznacza to, że w postępowaniu prowadzonym ze skargi o której mowa w art. 54 § 1 u.p.e.a. nie mogą być oceniane okoliczności stanowiące podstawę zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji wymienione w przepisach art. 33 § 1 pkt 1-10 u.p.e.a. Skoro w rozpoznanej sprawie organ wydając zaskarżone postanowienie nie mógł badać okoliczności stanowiących podstawę do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzonej egzekucji administracyjnej to nie mógł naruszyć przepisu art. 35 u.p.e.a.

Odnośnie zarzutu naruszenia art. 62 u.p.e.a. to zarzut ten należało uznać za bezzasadny. W rozpoznanej sprawie nastąpił zbieg egzekucji administracyjnej i sądowej do wierzytelności z rachunku bankowego. Zbieg ten nastąpił w momencie zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego, która została wcześniej zajęta przez komornika sądowego. Zdaniem Sądu określone w art. 62 u.p.e.a. obowiązki organu nie mogą stanowić podstawy do sformułowania skargi na podstawie art. 54 u.p.e.a. na czynność egzekucyjną, która spowodowała zbieg egzekucji. Przepis ten ma zastosowanie od momentu wystąpienia zbiegu egzekucji administracyjnej i sądowej i wyznacza sposób działania organu po wystąpieniu zbiegu egzekucji. Oznacza to, że nie może on być podstawą prawną oceny czynności, które zostały podjęte przed tym zbiegiem. Taką czynnością jest w niniejszej sprawie zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego, które spowodowało zbieg egzekucji administracyjnej i sądowej.

W zakresie zarzutu naruszenia art. 81 u.p.e.a. wskazać należało, że wynikający z zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego zakaz wypłat z tego rachunku bez zgody organu egzekucyjnego nie dotyczy wypłat na bieżące wynagrodzenia za pracę oraz na zasądzone alimenty i renty o charakterze alimentacyjnym zasądzone tytułem odszkodowania. Wypłata na wynagrodzenia za pracę może nastąpić po złożeniu bankowi odpisu listy płac lub innego wiarygodnego dowodu, a wypłata alimentów lub renty o charakterze alimentacyjnym - tytułu stwierdzającego obowiązek zobowiązanego do płacenia alimentów lub renty. Bank dokonuje wypłat alimentów lub renty do rąk osoby uprawnionej do tych świadczeń (art. 81 § 4 u.p.e.a.). Z powyższego wynika, że dokonanie wypłat z zajętego rachunku na bieżące wynagrodzenie za pracę odbywa się bez konieczności wyrażenia zgody przez organ egzekucyjny, ale dopiero po przedstawieniu bankowi odpisu listy płac lub innego wiarygodnego dowodu. Zatem organ egzekucyjny nie posiadał decyzyjności w zakresie wypłat z zajętego rachunku na cele wypłat bieżącego wynagrodzenia.

Dodatkowo należy wskazać, że zarzut ten wykracza poza zakres skargi wniesionej przez Skarżącą pismem z dnia 23 lutego 2015 r. i dotyczy zdarzeń, które wystąpiły po dokonaniu zaskarżonej czynności. W ocenie Sądu podstawą do kwestionowania zgodności zaskarżonego postanowienia z prawem nie mogą być okoliczności, które nie były podnoszone w skardze i nie były oceniane przez organ pierwszej instancji w postanowieniu z dnia [...] kwietnia 2015 r. Zaskarżone postanowienie zawiera ocenę zgodności z prawem postanowienia organu pierwszej instancji z dnia [...] kwietnia 2015 r., które oceniało zasadność skargi. Skoro organ pierwszej instancji nie mógł się odnieść w postanowieniu do wskazanych okoliczności związanych z wypłatą wynagrodzenia za pracę to także organ drugiej instancji nie mógł się odnosić do tych okoliczności. W tym stanie rzeczy Sąd nie miał podstaw do kontroli stosowania przez organ drugiej instancji przepisu art. 81 u.p.e.a.

Z tych wszystkich względów Sąd nie dopatrzył się w zastosowanych czynnościach wad, które przesądzałyby o odmiennej ocenie czynności zajęcia, niż dokonana przez organy obu instancji.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.