Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 212/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-06-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Skarbu Państwa
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c,  art. 152,  art. 200
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 7, 75 par. 1, 77  par. 1, 80, 103 par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 1 ust. 1 i 2,  art. 2,  art. 7 ust. 2,  art. 6 ust. 1, 2, 3, 4, 5
journal: Dz.U. 2005 nr 169 poz 1418
law: Ustawa z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej   Polskiej

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Apostolidis Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Dargas Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz (spr.) Protokolant referent stażysta Zbigniew Dzierzęcki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi W. W., B. W. i H. Z. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2011 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Wojewody Mazowieckiego solidarnie na rzecz skarżących W. W., B. W. i H. Z. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 4. zasądza od Wojewody [...] na rzecz każdego ze skarżących- W. W., B. W. i H. Z. kwoty po [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] listopada 2011 r., nr [...] Minister Skarbu Państwa, po rozpatrzeniu odwołania W. W., B. W. oraz H. Z. od decyzji Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] września 2011 r. odmawiającej im potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rezcypospolitej Polskiej w miejscowości Z., pow. [...], woj. [...] przez M. W. z domu [...], utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Decyzja powyższa wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

Wnioskiem z dnia [...] listopada 2008 r. W. W., B. W. i H. Z. reprezentowani przez pełnomocnika adwokata R. N., złożyli wniosek o wydanie decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez M. W. z domu Z., poza obecnymi granicami państwa polskiego nieruchomości ziemskiej "[...]", położonej w powiecie [...], województwo [...]. Do wniosku dołączone zostało postanowienie Sadu Rejonowego dla [...], Wydział I Cywilny z dnia [...] września 2000 r., sygn. akt [...], z którego wynika, że spadek po M. W., zmarłeś w dniu [...] października 1998 r. nabyły dzieci H. Z. z domy W., W. W. z domu W. i B. W. po 1/3 części spadku każde z nich. Ponadto strony załączyły akt notarialny z [...] kwietnia 1939 r. Rep. [...] oraz wypis z księgi hipotecznej nr [...]

Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego w sprawie, Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] września 2011 r., nr [...] odmówił w/w wnioskodawcom potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej Z. pow. [...], woj. [...] przez M. W. z domu Z. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ przywołał przepis art. 2 oraz art. 6 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 169, poz. 1418 ze zm.).

Wojewoda wymienił również złożone przez wnioskodawców dokumenty

w sprawie, wskazując które z nich uznał za dowody.

Ostatecznie wskazał ponadto, że ze znajdującej się w aktach sprawy umowy sprzedaży nieruchomości "Z." w formie aktu notarialnego z dnia [...] kwietnia 1939 r. wynika, że M. W. zamieszkiwała w W. przy ul. [...]. Jednocześnie wskazał, że zgodnie z art. 7 kpa, wystąpił do instytucji państwowych w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. W odpowiedzi otrzymał uwierzytelnioną kserokopię ankiety do pierwszego dowodu osobistego wypełniona przez M. W. z domu Z. w dniu [...] maja 1952 r., w której wskazała jako miejsce zamieszkania do 1 września 1939 r. adres: W. ul. [...], w czasie okupacji adres: W. ul. [...], natomiast na dzień wypełniania ankiety adres: W. ul. [...]. Dodatkowo Wojewoda [...] uzyskał informację z Urzędu Miasta W. Delegatura dla Dzielnicy [...], z której wynika, że na dzień 1 września 1939 r. M. W. zameldowana była na terenie Dzielnicy [...] w lokalu nr [...] przy ul. [...].

Wobec zebranych w sprawie niniejszej dowodów Wojewoda uznał, że M. W. z domu Z. miała tylko zamiar osiedlić się z zamiarem stałego pobytu w majątku Z. ale nie zdążyła tego uczynić w związku z rozpoczęciem II wojny światowej. Jednocześnie organ uznał, że w sytuacji gdy M. W. nie spełnia przesłanki z art. 2 ustawy o prawie do rekompensaty, to badanie wymogu opuszczenia przez nią byłego terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz przesłuchanie świadków na okoliczność rodzaju powierzchni nieruchomości pozostawionej poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, było niecelowe.

Od decyzji powyższej odwołanie do organu wyższego stopnia wnieśli W. W., B. W. i H. Z. reprezentowani przez pełnomocnika adwokata R. N., zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie m.in. art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 kpa, art. 2 pkt 1, ustawy o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, art. 107 § 1 i 3 kpa w zw. z art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r., art. 11 kpa. W uzasadnieniu wskazali, że nie zgadzają się z argumentami organu jakoby M. W. nie zamieszkiwała na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wskazując przy tym, że za miejsce zamieszkania uważa się miejscowość, w której osoba fizyczna przebywa z zamiarem stałego pobytu.

Po rozpatrzeniu odwołania Minister Skarbu Państwa decyzją z dnia [...] listopada 2011 r., nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2011 r. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia Minister Skarbu Państwa wskazał, że z analizy zebranych w sprawie dokumentów jednoznacznie wynika, że miejscem zamieszkania M. W. była W., a nie byle terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i to zarówno w dniu

1 września 1939 r. jak i w okresie poprzedzającym tę datę. Wskazał ponadto, że faktyczne posiadanie, o którym mowa w akcie notarialnym z dnia [...] kwietnia 1939 r. nie było, zdaniem Ministra Skarbu Państwa równoznaczne z zamieszkiwaniem. Równocześnie podkreślił, że prawo do rekompensaty, w myśl przepisów ustawy z dnia [...] lipca 2005 r., nie przysługuje wszystkim właścicielom, którzy pozostawili swoje mienie poza obecnymi granicami państwa polskiego, a jedynie właścicielom nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej spełniającym przesłanki zawarte w przepisie art. 1 i 2 ustawy. Minister wskazał poza tym, że w przedmiotowej sprawie zostały wyczerpane wszelkie środki dowodowe i brak jest podstaw do potwierdzenia prawa do rekompensaty ze względu na brak kumulatywnego spełnienia przesłanek zawartych w art. 2 pkt 1 ustawy zabużańskiej.

Niezgadzając się z rozstrzygnięciem organu W. W., B. W. i H. Z. reprezentowani przez pełnomocnika adwokata R. N., wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze zarzucili Ministrowi naruszenie m.in.:

– art. 7, art. 77, art. 8, art. 77 § 1 oraz art. 80 kpa polegające na niewyjaśnienie przez Ministra Skarbu Państwa wszystkich istotnych okoliczności sprawy, zaniechaniu wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego zebranego w sprawie oraz dokonaniu oceny tego materiału z naruszeniem zasady swobodnej oceny dowodów, czego rezultatem było błędne ustalenie, że M. W. nie zamieszkiwała w dniu 1 września 1939 r. na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;

– art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty

z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, polegające na błędnym przyjęciu przez Ministra Skarbu Państwa, że w niniejszej sprawie nie została spełniona przesłanka potwierdzenia prawa do rekompensaty określana w wyżej wymienionym przepisie;

– art. 6 ust. 1 pkt 1, 2 i 3, art. 6 ust. 4 oraz art. 6 ust. 5 w/w ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. w zw. z art. 75 § 1 kpa, polegające na błędnym przyjęciu przez Ministra Skarbu Państwa, iż pisemne oświadczenie świadków z podpisami notarialnie poświadczonymi złożone do akt sprawy, a także ustne zeznania świadków oraz skarżących mogą stanowić jedynie uzupełniający dowód na okoliczność zamieszkiwania właściciela nieruchomości w dniu 1 września 1939 r. na byłym terytorium RP,

– art. 107 § 1 i 3 kpa w zw. z art. 2 pkt 1 ustawy o realizacji prawa do rekompensaty;

– art. 11 kpa, polegające na braku dogłębnego wyjaśnienia skarżącym zasadności przesłanek, którymi kierował się Minister Skarbu Państwa uznając, że M. W. nie zamieszkiwała w dniu 1 września 1939 r. na byłym terytorium Rzeczpospolite Polskiej.

Odpowiadając na skargę Minister Skarbu Państwa wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał dotychczasowe stanowisko wyrażone w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa zarówno materialnego, jak i przepisów postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Zatem kontrola sądowoadministracyjna sprowadza się do zbadania, czy organy, wydając zaskarżony akt, nie naruszyły przepisów prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania aktu, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. Ponadto zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd rozstrzyga

w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Dokonując oceny zaskarżonej decyzji i zebranego w postępowaniu administracyjnym materiału dowodowego, Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Ustawa z dnia 8 lipca 2005 r. w art. 1 ust. 1 określa zasady realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej w wyniku wypędzenia z byłego terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub jego opuszczenia w związku z wojną rozpoczętą w 1939 r., dokonanego na podstawie tzw. "układów republikańskich" z 1944 r. i umów enumeratywnie w nim wymienionych. Co wynika z treści art. 1 ust. 2, przepisy tej ustawy stosuje się także do osób, które na skutek innych okoliczności związanych z wojną rozpoczętą w 1939 r. były zmuszone po 1 września 1939 r. opuścić byłe terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Zgodnie z art. 2 tej ustawy prawo do rekompensaty przysługuje właścicielowi nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli spełnia on łącznie następujące wymogi:

1) był w dniu 1 września 1939 r. obywatelem polskim, zamieszkiwał w tym dniu na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz opuścił je z przyczyn, o których mowa w art. 1;

2) posiada obywatelstwo polskie.

Zgodnie z wyrokami sądów administracyjnych w porównywalnych sprawach (wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: I SA/Wa 2020/05,

I SA/Wa 715/08, I SA/Wa 299/10 i I SA/Wa 1512/08) konieczne i decydujące w kwestii potwierdzenia lub niepotwierdzenia prawa do rekompensaty jest łączne spełnienie wszystkich wymienionych wymogów .

Niespełnienie chociażby jednej z nich skutkuje utratą prawa do rekompensaty

w świetle art. 7 ust. 2 powołanej ustawy.

Istotą sporu w sprawie niniejszej pozostaje okoliczność, czy M. W. zd. Z. w dniu 01.09.1939r. zamieszkiwała w zakupionym przez siebie majątku Z. w powiecie [...] , województwie [...].

Ustawa o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej nie wyjaśnia, co należy rozumieć pod pojęciem "zamieszkiwanie", dlatego w tej kwestii należy odnieść się do art. 25 kc, który stanowi, że miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. Kwestia ta nie budzi wątpliwości w orzecznictwie sądów administracyjnych.

Zgodnie zatem z powyższym, w prowadzonym postępowaniu należało ustalić, czy osoba pozostawiająca mienie na byłym obszarze RP faktycznie przebywała w danej miejscowości (corpus) oraz czy miała wolę stałego pobytu w niej (animus). Zamieszkanie jest prawną kwalifikacją określonego stosunku danej osoby do miejsca, na którą składają się dwa elementy: przebywanie w sensie fizycznym w określonej miejscowości oraz wola i zamiar stałego pobytu . Oba te elementy muszą występować łącznie. (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia

11 października 2011 r., sygn. akt I SA/Wa 478/11, wyrok z dnia 12 sierpnia 2011 r., sygn. akt I SA/Wa 140/11, wyrok z dnia 5 kwietnia 2011 r., sygn. akt I SA/Wa 1880/10), wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 lipca 2010 r., sygn. akt I OSK 1294/10).

W wyroku z dnia 20 lipca 2010 r., sygn. I OSK 1294/09, Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że o zamieszkiwaniu w jakiejś miejscowości można mówić, gdy występujące w sprawie okoliczności pozwalają przeciętnemu obserwatorowi na wyciągnięcie wniosku, że określona miejscowość jest głównym ośrodkiem działania danej osoby fizycznej.

Organy obu instancji, w ocenie sądu orzekającego w sprawie niniejszej, zaniechały obowiązku ustalenia powyższego.

Wskazały, że miejscem zamieszkania M. W. w dniu 1 września 1939 r. był lokal przy ul. [...] w W. Ustalenie to zapadło w oparciu o:

– treść zawartej przez nią umowy kupna- sprzedaży spornej nieruchomości z dnia 1 kwietnia 1939 r., w której jako miejsce zamieszkania nabywczyni wskazano

ul. [...] w W.,

– treść wypełnionej przez nią ankiety do pierwszego dowodu osobistego z dnia

[...] maja 1952 r., w której jako miejsce zamieszkania wskazała ona ul. [...] w W.,

– oraz w oparciu o kartę osobową wystawioną przez Prezydium Rady Narodowej W. z dnia [...] kwietnia 1951 r., w której jako miejsce zamieszkania wskazano ul. [...] w W.,

Jednocześnie organy podkreśliły, że nie uwzględniły odmiennego dowodu z zeznań świadków Z. M. z domu Z., J. Z., M. Z. z domu M. i S. W., stron postępowania oraz dowodów na okoliczność powrotu M. W. do W. po 1 września 1939 r., gołosłownie stojąc na stanowisku, że jej pobyt na byłym terytorium Rzeczpospolitej Polskiej był krótkotrwały i nie można go uznać za zamieszkiwanie.

Stanowisko to nie zasługuje na aprobatę.

Przede wszystkim wskazać należy, że organy obu instancji nie odniosły się do treści § 4 umowy kupna sprzedaży nieruchomości zawartej w dniu 1 kwietnia 1939 r., z którego wynika, że w faktyczne posiadanie M. W. z domu Z. objęła nieruchomość w Z. już w dniu 1 lipca1938 r., a zatem przed formalnym zawarciem umowy jej kupna. Podobnie nie wskazały i nie oceniły dokumentów, które M. W. dołączyła do swojego wniosku o przyznanie jej odszkodowania z dnia

[...] grudnia 1990 r. tj. obok aktu notarialnego umowy kupna z [...] kwietnia 1939 r. i wypisu z księgi hipotecznej nr [...], także wykazu szacunkowego majątku w Z. sporządzonego w czerwcu 1938 r. przez T. W., a obejmującego inwentarz żywy, inwentarz martwy, użytki oraz budynki, w tym dom mieszkalny oraz zabudowania gospodarcze: oborę, ośmiorak, magazyn, warsztaty, stodołę i kurniki.

Pomimo powyższego, w treści uzasadnienia decyzji organy wywiodły, że M. W. nie mogła zamieszkiwać w Z., gdyż zakupiony przez nią majątek ziemski nie obejmował, żadnych budynków mieszkalnych i zabudowań gospodarczych.

Podkreślenia wymaga także, że organy obydwu instancji nie kwestionują faktu, że M. W. z domu Z. we wrześniu 1939 r. przebywała w Z., skąd uciekła wraz z rodziną przed inwazją sowiecką. Organy nie oceniły jednak dowodu

z zeznań stron oraz świadków (jak to zostało przyznane w uzasadnieniu decyzji) w celu ustalenia okoliczności jej przyjazdu do W. oraz faktu gdzie koncentrowało się jej życie i miało miejsce faktycznie zamieszkanie.

Organ uchybił tym samym obowiązkowi poczynienia ustaleń, o których mowa w przywołanym wyżej wyroku NSA z dnia 20 lipca 2010 r. I OSK 1294/09, z którego to orzeczenia wynika, że o zamieszkiwaniu w jakiejś miejscowości można mówić, gdy występujące okoliczności pozwalają przeciętnemu obserwatorowi na wyciągnięcie wniosków, że określona miejscowość jest głównym ośrodkiem działania danej osoby fizycznej.

Z treści uzasadnienia obu decyzji wynika, że organy ustaliły miejsce zamieszkania M. W. w dniu 1 września 1939 r. w W. przy ul. [...] w oparciu o kartę osobową wystawioną przez Prezydium Rady Narodowej

w W. w dniu [...] kwietnia 1951 r., akt notarialny z dnia [...] kwietnia 1939 r. oraz ankietę do pierwszego dowodu osobistego z dnia [...] kwietnia 1951 r.

W odniesieniu do tej kwestii podkreślić należy, że ustalenie to pozostaje w sprzeczności z treścią dwóch ostatnich dokumentów tj. ankiety do pierwszego dowodu osobistego z dnia [...] maja 1952 r. i aktu notarialnego z dnia [...] października

1939 r., gdzie jako miejsce zamieszkania M. W. wskazana jest ulica [...]w W.

W uzasadnieniach obu decyzji zabrakło wyjaśnienia jak wskazana rozbieżność została oceniona przez organy, czy i jak wpłynęła na dokonane ustalenia.

Organy orzekające w sprawie nie ustosunkowały się także do podnoszonego przez strony zarzutu, co do braku wiarygodności karty osobowej wystawionej przez Prezydium Rady Narodowej w W. w dniu [...] kwietnia 1951 r. oraz ankiety do pierwszego dowodu osobistego z dnia [...] kwietnia 1951 r. z uwagi na daty ich sporządzenia, w okolicznościach historyczno-politycznych początku lat 50-tych XX wieku. Skarżący wskazywali na powszechnie znany fakt, że dobrowolne przyznanie się do pochodzenia ziemiańskiego groziło represjami i było w związku z tym ukrywane.

Sąd podziela także pogląd skarżących odnośnie naruszenia przez organy art. 6 ust. 1, 2 i 3 w zw. z art. 6 ust. 4 i 5 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. polegające na błędnym przyjęciu przez Ministra Skarbu Państwa, że pisemne oświadczenia świadków z podpisami notarialnie poświadczonymi złożone do akt sprawy, a także ustne zeznania świadków oraz skarżących mogą stanowić jedynie uzupełniający dowód na okoliczność zamieszkiwania właściciela nieruchomości w dniu 1 września1939 r. na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z uwagi na fakt, że nie spełniają wymogów określonych w art. 6 ust. 4 i 5 wymienionej ustawy.

Sąd podziela pogląd, że wymogi ustawowe co do urzędowego charakteru dokumentów oraz co do świadków określone w ust. 4 i 5 dotyczą jedynie dowodów, które wymienione zostały w art. 6 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy tj. do dowodów na okoliczność faktu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami RP z przyczyn związanych z wojną 1939r. oraz rodzaju i powierzchni tych nieruchomości, jak również na okoliczność posiadania obywatelstwa polskiego przez dawnego właściciela nieruchomości lub jego spadkobierców. Obostrzenia te nie znajdują natomiast zastosowania w przedmiocie prowadzenia postępowania dowodowego co do faktu zamieszkiwania tego właściciela na byłym terytorium państwa polskiego w dniu

1 września 1939 r.

Tym samym stwierdzić należy, że wbrew stanowisku organów obu instancji dowodami w sprawie mogły być również pisemne oświadczenia świadków z podpisami notarialnie poświadczonymi, które zostały przedłożone do akt sprawy, nawet jeżeli nie zostały złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej przed notariuszem lub organem prowadzącym postępowanie, a także ustne zeznania świadków oraz skarżących.

Zgodnie z treścią art. 75 § 1 kpa, jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Analiza tego przepisu prowadzi do wniosku, iż zawiera on jedynie przykładowe wyliczenie środków dowodowych dopuszczalnych w postępowaniu administracyjnym, a zatem dopuszczalne są też inne środki dowodowe, nie wymienione w cytowanym wyżej przepisie. Dodać należy, że ustawodawca w ustawie z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty nie zawęził środków dowodzenia zaistnienia powyższej przesłanki np. jedynie do możliwości wykazania jej w oparciu o dowód z dokumentu - co słusznie podniosły w swojej skardze skarżące. Granicą dopuszczalności środków dowodowych jest więc ich zgodność z przepisami prawa, w związku z czym tworzenie nowych reguł korzystania ze środków dowodowych przez organy administracji jest niedopuszczalne.

Odmowa przyznania dowodom pośrednim jakiejkolwiek mocy dowodowej stanowi złamanie podstawowych zasad prowadzenia postępowania. Organy administracji w ramach toczącego się postępowania mają prawo a nawet obowiązek dokonywać oceny poszczególnych dowodów i podnoszonych przez strony okoliczności, jednak ocena ta winna być odpowiednio uargumentowana, oparta na analizie całokształtu zgromadzonych dowodów i wyczerpująco zaprezentowana w pisemnych motywach decyzji.

Jak wynika z powyższego organy przeprowadziły postępowanie dowodowe

z naruszeniem podstawowych zasad kodeksu postępowania administracyjnego, w tym m.in. zasady prawdy obiektywnej i swobodnej oceny dowodów. Zasady postępowania organu administracji publicznej regulują przepisy prawa procesowego, które normują cały ciąg czynności organu administracji publicznej od chwili wszczęcia postępowania, przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i podjęcia decyzji. Działanie na podstawie prawa oznacza obowiązek zastosowania przepisów prawa procesowego przez organ prowadzący postępowanie. Przeprowadzając postępowanie organ nie może pominąć jakiegokolwiek przeprowadzonego dowodu, może natomiast zgodnie

z zasadą swobodnej oceny dowodów - art. 80 kpa - odmówić dowodowi wiarygodności, ale wówczas obowiązany jest wskazać przyczynę takiego stanowiska. Pominięcie oceny określonych dowodów musi budzić uzasadnione wątpliwości, co do trafności oceny innych środków dowodowych- może bowiem prowadzić także do wadliwej ich oceny.

Rozpoznając ponownie sprawę, organy rozważą wskazane wyżej okoliczności, przeprowadzą postępowanie administracyjne stosownie do zasad ogólnych zawartych w kodeksie postępowania administracyjnego oraz z uwzględnieniem przepisu art. 1 i 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 169,

poz. 1418 ze zm.), a wydane rozstrzygnięcie uzasadnią zgodnie z wymogami określonymi w art. 107 § 3 kpa oraz zasadami logiki i doświadczenia życiowego.

Reasumując Sąd uznał, że zaskarżone orzeczenie oraz decyzja je poprzedzająca zostały wydane z naruszeniem art. 7, 75 § 1, 77 § 1, 80 kpa i art. 107

§ 3 kpa oraz art. 2 pkt 1 ww. ustawy dnia 8 lipca 2005 r. - w stopniu, który mógł mieć istotne znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c ,

art. 152 oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku