Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1127/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-11-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Centralna Wojskowa Komisja Lekarska
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 5 ust. 1 i 7
journal: Dz.U. 2010 nr 90 poz 593
law: Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych - tekst jednolity
article: par. 17,  par. 18,  par. 20 ust. 1,  par. 22 ust. 1
journal: Dz.U. 2015 poz 761
law: Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz  właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach.
article: par. 4 ust. 4
journal: Dz.U. 2012 poz 1013
law: Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib,  zasięgu działania i właściwości.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Walawski (spr.), Sędziowie WSA Ewa Grochowska-Jung, Stanisław Marek Pietras, Protokolant starszy sekretarz sądowy Izabela Kaliszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 listopada 2016 r. sprawy ze skargi M.B. na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej – oddala skargę –


UZASADNIENIE

Rejonowa Wojskowa Komisja Wojskowa w [...] (dalej RWKL), działając na podstawie art. 5 ust. 1, 6 i 7 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1414) oraz § 11, § 16 pkt 1 i 2 i § 19 pkt 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U z 2015 r. poz. 761) oraz § 5 i § 7 pkt 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości (Dz. U. z 2012 r. poz. 1013), w dniu [...] marca 2016 r. wydała orzeczenie nr [...], którym uznała M.B. za niezdolnego do zawodowej służby wojskowej – Kategoria N – Zał. 1 Grupa I, w związku z rozpoznaniem – nieprawidłowa glikemia na czczo.

Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w [...] (dalej CWKL), po rozpatrzeniu odwołania, działając na podstawie § 3 oraz § 11 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości, a także § 7 pkt 1 i § 23 pkt 1 i 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach, w dniu [...] kwietnia 2016 r. wydała orzeczenie nr [...], którym utrzymała w mocy orzeczenie RWKL z dnia [...] marca 2016 r. nr [...].

Zaskarżone orzeczenie zostało wydane po uchyleniu przez CWKL orzeczeniem z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] orzeczenia RWKL nr [...] z dnia [...] stycznia 2016 r.

Organ odwoławczy w uzasadnieniu orzeczenia podał, że wojskowe komisje lekarskie, tak pierwszej jak i drugiej instancji orzekające o zdolności do służby w charakterze kandydata na żołnierza zawodowego zobowiązane są do ścisłego stosowania obowiązujących przepisów w tym rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach.

W ocenie CWKL komisja lekarska pierwszej instancji przeprowadziła wszelkie stosowne badania i konsultacje specjalistyczne celem określenia zdolności skarżącego do zawodowej służby wojskowej. W związku z uchyleniem poprzedniego orzeczenia zostały wykonane powtórne badania poszerzone o konsultację diabetologiczną oraz poziom hemoglobiny glikowanej. W wyniku przeprowadzonej konsultacji, na podstawie badań poprzednich i aktualnych, lekarz diabetolog rozpoznał u orzekanego stan przedcukrzycowy.

CWKL podniosła, że wyniki badań dostarczonych przez orzekanego zostały wykonane poza ośrodkami referencyjnymi dla wojskowych komisji lekarskich i nie są wystarczającym argumentem do wykluczenia nieprawidłowej glikemii na czczo. Nieprawidłowa glikemia na czczo jest stanem przedcukrzycowym, który wymaga obserwacji w czasie i przeciwdziałaniu powstaniu powikłań. Natomiast służba wojskowa jest związana z nienormowanym czasem pracy, wysiłkiem fizycznym oraz nieprawidłową dietą. Czynniki te mogą powodować nasilenie nieprawidłowej glikemii i w konsekwencji doprowadzić do wcześniejszego wystąpienia cukrzycy – dlatego w takich przypadkach orzeka się u kandydatów do zawodowej służby wojskowej kategorię N.

CWKL wskazała nadto, że rozpoznanie nieprawidłowej glikemii wymaga dalszej diagnostyki w ramach Podstawowej Opieki Zdrowotnej, np. ponownych testów OGTT, poziomu hemoglobiny glikowanej, itp., co nie leży w kompetencji wojskowych komisji lekarskich.

Załączone do odwołania wyniki badań nie są wystarczające do wykluczenia nieprawidłowej glikemii na czczo.

M.B., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na orzeczenie CWKL z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...]. Pełnomocnik skarżącego zarzucił, że zaskarżone orzeczenie zostało wydane z naruszeniem następujących przepisów:

1. art. 7 oraz art. 77 § 1 w zw. z art. 107 § 1 Kpa, poprzez ich niezastosowanie i nieuwzględnienie wniosków wynikających z przedłożonej przez skarżącego dokumentacji medycznej, a w konsekwencji naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa,

2. art. 77 § 1 w zw. z art. 8 Kpa, poprzez ich niezastosowanie i nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego w taki sposób, aby dostatecznie i obiektywnie stwierdzić, czy skarżący jest zdolny do służby wojskowej, przez co organ naruszył zasadę prawdy obiektywnej,

3. art. 80 w zw. z § 23 ust. 2 rozporządzenia z dnia 3 czerwca 2015 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach, poprzez ich niezastosowanie i zaniechanie podjęcia wszystkich czynności zmierzających do wyjaśnienia sprawy w sytuacji, gdy znajdujące się w aktach sprawy dowody wzajemnie sobie zaprzeczały, w szczególności poprzez nieprzeprowadzenie z urzędu ponownych badań lekarskich lub badań specjalistycznych, które pozwoliłyby jednoznacznie stwierdzić, czy u skarżącego występuje nieprawidłowy poziom glikemii, który sprzyja rozwojowi cukrzycy i czy skarżący jest podatny na jej wystąpienie,

4. art. 138 § 1 pkt 1 Kpa w zw. z § 11 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i utrzymanie w mocy orzeczenia organu pierwszej instancji pomimo tego, że zachodziły podstawy do jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia,

5. § 16 ust. 1 pkt 1 w zw. z § 54 pkt 3 rozporządzenia z dnia 3 czerwca 2015 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach w zw. z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1414 z późn. zm.), poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i rozpoznanie u skarżącego schorzenia wskazanego w rozporządzeniu, jako podstawy orzeczenia o jego trwałej niezdolności do zawodowej służby wojskowej, w sytuacji gdy u skarżącego w rzeczywistości nie występuje nieprawidłowy poziom glikemii na czczo.

Podnosząc powyższe zarzuty pełnomocnik skarżącego wniósł o dokonanie przez organ autokontroli zaskarżonego orzeczenia, a w przypadku nieuwzględnienia tego wniosku przez organ, o uchylenie zaskarżonego orzeczenia oraz utrzymanego nim w mocy orzeczenie organu pierwszej instancji.

Ponadto pełnomocnik organu wniósł o przeprowadzenie dowodu z dokumentów stanowiących załączniki do skargi, zasądzenie kosztów postępowania i przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym w postaci zwolnienia w całości od opłat sądowych i wydatków.

CWKL w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie i podtrzymała stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej orzeczenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania.

Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest kwestia stwierdzonej u skarżącego niezdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej z uwagi na rozpoznanie u niego nieprawidłowej glikemii na czczo.

Stosownie do treści art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1414) zdolność psychiczną i fizyczną do pełnienia zawodowej służby wojskowej ustala wojskowa komisja lekarska wydając w tej sprawie orzeczenie. Od orzeczenia służy odwołanie, a następnie od orzeczenia wydanego w wyniku odwołania – skarga do sądu administracyjnego. Orzeczenie o zaliczeniu do jednej z kategorii zdolności do zawodowej służby wojskowej, właściwe komisje lekarskie wydają na podstawie badania lekarskiego fizycznej i psychicznej zdolności do służby w poszczególnych rodzajach Sił Zbrojnych i rodzajach wojsk oraz na poszczególnych stanowiskach służbowych, z uwzględnieniem wyników badań specjalistycznych, a w razie potrzeby również obserwacji szpitalnej (art. 5 ust. 7 tej ustawy).

Podstawę orzekania w niniejszej sprawie przez wojskowe komisje lekarskie stanowiły przepisy rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. z 2015 r. poz. 761), wydanego na podstawie upoważnienia zawartego w art. 5 ust. 8 powołanej ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Rozporządzenie to w załączniku nr 1 określa wykaz chorób lub ułomności uwzględniany przy orzekaniu o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz do służby poza granicami państwa, a także o ograniczonej zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej w poszczególnych rodzajach sił zbrojnych i rodzajach wojsk oraz na określonych stanowiskach służbowych, zaś w załączniku nr 5 określa wzór orzeczenia w sprawie zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej. Do załącznika nr 5 do ww. rozporządzenia odsyła przepis § 19 ust. 5 pkt 1 rozporządzenia.

Wojskowe komisje lekarskie orzekają na podstawie skompletowanych dokumentów, o których mowa w § 9 i po przeprowadzeniu niezbędnych badań lekarskich (§ 17 i § 18 rozporządzenia).

Podkreślić należy, że kontrola przez sąd administracyjny orzeczeń wojskowych komisji lekarskich o zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej obejmuje: sprawdzenie prawidłowości postępowania poprzedzającego ustalenie stanu zdrowia orzekanego, a także ocenę, czy dokonana kwalifikacja zdolności do zawodowej służby wojskowej była zgodna z przepisami w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach. Sąd nie jest natomiast uprawniony do kwestionowania dokonanego przez komisję rozpoznania schorzeń prowadzących do ustalenia kategorii zdolności do zawodowej służby wojskowej. Ustalony m.in. na podstawie wyżej wymienionych dokumentów stan faktyczny sprawy winien znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu orzeczenia właściwej komisji lekarskiej.

Biorąc pod uwagę powyższe stwierdzić należy, że orzekająca w pierwszej instancji RWKL była właściwa miejscowo i rzeczowo do orzekania w sprawie w myśl § 4 ust. 4 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości (Dz. U. z 2012 r. poz. 1013). Stosownie zaś do § 20 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach, komisja orzekała w składzie trzech lekarzy. Swoje orzeczenie wydała na podstawie wszechstronnego badania skarżącego oraz przeprowadzeniu niezbędnych badań i konsultacji diabetologicznej. Również CWKL, działając jako organ odwoławczy, orzekająca w składzie trzech lekarzy, działała zgodnie ze swoją właściwością w myśl § 22 pkt 1 ww. rozporządzenia. Orzeczenie zostało wydane w następstwie analizy zgromadzonej dokumentacji medycznej. Podjęte w sprawie rozstrzygnięcie o utrzymaniu w mocy orzeczenia komisji lekarskiej pierwszej instancji zostało należycie uzasadnione.

Podkreślić należy, że ocena orzecznicza wymaga dokumentacji dotychczasowego leczenia lub wyników badań i konsultacji specjalistycznych zleconych przez wojskową komisję lekarską.

Należy zwrócić uwagę, że zaskarżone orzeczenie zostało wydane w związku uchyleniem przez CWKL orzeczenia RWKL z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...]. W orzeczeniu nr [...] z dnia [...] lutego 2016 r., CWKL zobowiązała organ pierwszej instancji do powtórnego wezwania orzekanego celem wykonania konsultacji lekarza diabetologa z oceną dostarczonych prze niego wyników badań i badań wykonanych na zlecenie organu, w tym dodatkowo badania poziomu hemoglobiny glikowanej. Organ pierwszej instancji wytyczne organu odwoławczego wykonał.

Jednocześnie stwierdzić należy, że CWKL rozstrzygając w sprawie wniesionego odwołania od orzeczenia RWKL wzięła pod uwagę załączone przez skarżącego wyniki badań, co wprost wynika z uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia, ale zasadnie oceniła, że nie mają one charakteru wiążącego, gdyż inne podmioty są właściwe do orzekania o przydatności kandydata do pełnienia zawodowej służby wojskowej.

Sąd stwierdza, że bez znaczenia dla dokonanej przez komisję oceny stanu zdrowia skarżącego pozostają załączone do skargi wyniki badań, które zostały przeprowadzone po dacie wydania zaskarżonego orzeczenia.

Zgodzić się należy ze stanowiskiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wyrażonym w wyroku z dnia 27 stycznia 2015 r., sygn. akt II SA/Wa 1921/14 (dostępnym pod adresem: https://orzeczenia.nsa.gov.pl), że jeżeli na moment orzekania wyniki badań skarżącego stwierdzają ewidentnie występowanie konkretnego schorzenia powiązanego z określoną kategorią zdrowia, to jest on niezdolny do zawodowej służby wojskowej.

Należy zwrócić uwagę, że przepis art. 106 § 3 P.p.s.a. nie daje podstaw, by żądać przeprowadzenia przed sądem administracyjnym postępowania dowodowego wskazującego na istnienie nowych okoliczności faktycznych, których strona nie podniosła w toku postępowania przed organem administracji (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2009 r., sygn. akt II FSK 615/08, LEX nr 533874). Nie jest on również instrumentem służącym do zwalczenia ustaleń faktycznych, z którymi strona skarżąca się nie zgadza (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 stycznia 2010 r., sygn. akt II FSK 1306/08, LEX nr 558886).

Sąd ocenia bowiem prawidłowość wydanego rozstrzygnięcia w oparciu o stan faktyczny ustalony w postępowaniu przed organem oraz zgromadzony w tym postępowaniu materiał dowodowy (w tym wypadku wyniki badań lekarskich zgromadzonych w toku postępowania orzeczniczego). Nie może zatem oceniać prawidłowości wydanych orzeczeń w oparciu o wyniki badań, które zostały przeprowadzone po zakończeniu postępowania orzeczniczego i nie były znane komisjom wojskowym orzekającym w sprawie.

Podkreślić należy, że wobec osób zaliczonych do grupy I (w tym również do kandydatów do służby wojskowej) prawodawca w załączniku nr 1 do rozporządzenia z dnia 3 czerwca 2015 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach, co do zasady zastosował surowsze kryteria oceny zdolności do służby. Taka sytuacja miała miejsce w odniesieniu do skarżącego, ponieważ rozpoznane u niego schorzenie eliminuje go z grona kandydatów do pełnienia zawodowej służby wojskowej. Oczywistym jest również, że wprowadzenie surowszych kryteriów wobec kandydatów na żołnierzy zawodowych związane jest z interesem służby i koniecznością przyjmowania do służby osób całkowicie zdrowych mogących sprostać jej wymogom. Słusznie zatem organ w zaskarżonym orzeczeniu zwrócił uwagę, że kandydat do zawodowej służby wojskowej powinien być całkowicie sprawny i zdrowy w chwili orzekania z uwagi na specyfikę służby wojskowej, która jest obarczona wieloma czynnikami uciążliwymi dla zdrowia.

W świetle powyższego uznać należy, że zaskarżone orzeczenie oraz utrzymane nim w mocy orzeczenie organu pierwszej instancji, kwalifikujące skarżącego jako niezdolnego do zawodowej służby wojskowej, nie narusza prawa, a z powyższych względów zarzuty podniesione w skardze nie mogły zostać uwzględnione.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.