Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 417/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2020-11-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Naczelnik Urzędu Skarbowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 96 ust. 9 pkt 5
journal: Dz.U. 2020 poz 106
law: Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - t.j.

SENTENCJA

Dnia 27 listopada 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Cezary Koziński Sędziowie: Sędzia NSA Bogusław Klimowicz Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk-Drozda (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 listopada 2020 roku sprawy ze skargi A Sp. z o.o. z siedzibą w Ł. na czynność Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł.-G. w przedmiocie wykreślenia z rejestru podatników VAT oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną czynnością z dnia 20 lipca 2020 r. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł.-G. wykreślił A Spółkę z o.o. z siedzibą w Ł. z rejestru podatników VAT, a także jako podatnik VAT UE.

Na powyższą czynność Spółka złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, w której wskazała na naruszenie:

1) art. 96 ust. 9 pkt 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 roku o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2020 r. poz. 106, dalej: ustawa o VAT), poprzez naruszenie prawa skarżącego do prowadzenia wszelkiej działalności pomimo, że w sprawie nie przeprowadzono wszystkich dowodów, a brak jest przesłanek do stwierdzenia, że opisane przez Szefa KAS działania są realizowane z zamiarem opisanym w treści tego przepisu, w szczególności w sytuacji niezweryfikowania informacji i ich niepodania podatnikowi przed wykreśleniem, co uniemożliwiło ustosunkowanie się do nich, czym narażono spółkę na znaczną szkodę majątkową;

2) art. 122 i art. 191 w zw. z art. 187 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900, dalej: O.p.), poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, która przybrała cechy dowolnej i to w sposób sprzeczny z rzeczywistym stanem rzeczy, w szczególności jednostronną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego, w tym tłumaczenie wszelkich dokumentów i okoliczności na niekorzyść Strony, a także przerzucanie na Skarżącą obowiązku wykazania okoliczności, do których zobowiązany był organ prowadzący postępowanie, w szczególności poprzez:

- pominięcie, że Spółka dysponuje wszystkimi dokumentami wykazującymi, iż do nabycia towarów faktycznie doszło, wobec czego Spółka nie mogła posługiwać się fikcyjnymi fakturami a zarzut dotyczący naruszenia przepisów ustawy karnoskarbowej został postawiony bezpodstawnie;

- Spółka przed zawarciem każdej transakcji dokonywała weryfikacji podmiotu za pośrednictwem portalu VIES;

- niewłaściwego uznania, że Spółka jest zobowiązana do zapłaty na rzecz B kwoty około 7.000.000 złotych, gdy w rzeczywistości wynika to z faktu, że Spółka płatności dokonuje po sprzedaży części towaru, po dokonaniu weryfikacji towaru (np. zgodność z oryginałem, numery seryjne — nie mogą się powtarzać, Spółka prowadzi dodatkową listę numerów seryjnych towaru w celu uniknięcia tzw. karuzeli podatkowej) we własnym magazynie przesyła je do kontrahentów zagranicznych, a płatności dokonywane są niejednokrotnie po kilku tygodniach;

- brak jest jakichkolwiek powiązań osobowych pomiędzy B Poland a A Sp. z o.o.;

- organ jest w stanie ustalić, za pomocą przewidzianych prawem środków dowodowych (np. ustawa prawo bankowe art. 105 ust. 1 pkt 1f, z którego wynika obowiązek udzielenia informacji Szefowi Krajowej Administracji Skarbowej oraz izbie rozliczeniowej, o której mowa w art. 67, w zakresie niezbędnym do wykonywania odpowiednio zadań i obowiązków, o których mowa w dziale IIIB ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa), na jakie konto trafiły kwoty brutto zapłacone za towar przez Spółkę jej kontrahentom co umożliwi możliwość zdjęcia blokady i prowadzenia postępowania kontrolnego w zakresie prowadzonej działalności przez Spółkę;

3) art. 119zw § 1 O.p., poprzez jego zastosowanie, będące wynikiem nieprawidłowego ustalenia stanu faktycznego, w sytuacji, gdy w niniejszej sprawie nie zachodziły przesłanki do uznania, że A Sp. z o.o. miała wykorzystać sektor finansowy, bankowy do wyłudzenia VAT, gdy w rzeczywistości stan finansowy Spółki pozwolił na zabezpieczenie kont bankowych na kwotę łącznie ponad 5.300.000 zł, na kontach znajdują się jeszcze dodatkowe środki umożliwiające zapłatę wszelkich należności publicznoprawnych, współpracy jaką deklarowała i podjęła Spółka z organami ścigania i podatkowymi w celu ujawnienia ewentualnego wyłudzenia podatku VAT i nieuczciwych kontrahentów;

4) art. 119zv § 7 O.p.poprzez pominięcie, że po złożeniu wniosku o uchylenie, lub ograniczenie blokady oraz zwolnienie części kwoty znajdujących się na rachunkach uniemożliwiono dokonanie wypłaty wynagrodzenia dla ok. 600 osób będących usługodawcami/pracownikami Spółki;

5) art. 112c ustawy o VAT poprzez bezzasadne, przedwczesne obciążenie podatnika kwotą dodatkowego zobowiązania podatkowego w wysokości 100% wskazując (bez przeprowadzenia dodatkowych ustaleń i zwrócenia się o odpowiednie dokumenty), że faktury zostały wystawione przez podmiot nieistniejący lub stwierdzają czynności, które nie zostały dokonane - w części dotyczącej tych czynności, choć Spółka posiada dokumentację weryfikującą kontrahenta B i przeprowadzała zakup towarów z zachowaniem szczególnej ostrożności wskazanej w:

- "Metodyce w zakresie oceny dochowania należytej staranności przez nabywców towarów w transakcjach krajowych" Ministerstwo Finansów, Warszawa 2018

- raporcie Najwyższej Izby Kontroli z 7 czerwca 2019 roku "Nadzór Ministra Finansów nad poborem podatku od towarów i usług" o nr ewid. 80/2019/P/18/011/KBF;

- odpowiedzi na Interpelację poselską z dnia 1 sierpnia 2017 roku o nr DPP 1.054.11.2017; oraz pominięcie, że Spółka wprowadziła dodatkowe czynności weryfikacyjne kontrahentów jak np. wykorzystanie własnych magazynów do celów inspekcji towaru, wysyłanie zapytania podatkowego w zakresie ujawnienia transakcji w rejestrze JPK (wysłany w dniu 9 lipca 2020 roku — tzn. przed wszczęciem kontroli i zablokowaniem kont bankowych Spółki);

6) art. 119zw § 1 O.p. poprzez brak zapewnienia ochrony słusznych interesów podmiotu kwalifikowanego, który z powodu blokady rachunku może ponieść szkodę lub nawet utracić zdolność dalszego prowadzenia działalności gospodarczej, co zaistniało w niniejszej sprawie i pomimo zgłoszonego wniosku o zwolnienie środków, obniżenie blokady zakłócono wszelką, możliwość dokonania prowadzenia dalszej działalności przez Spółkę, pomimo że posiada ona wystarczające obroty, ruchomości (towar w kwocie ok. 7.000.000 złotych) umożliwiających dokonanie zupełnie innej formy zabezpieczenia ewentualnych zobowiązań podatkowych i brak pozostawienia tej decyzji postępowaniu wymiarowemu lub dalszej kontroli podatkowej;

7) art. 119zw § 1 O.p. poprzez jego zastosowanie w sposób tworzący nadmierne obciążenia dla podmiotu kwalifikowanego, w szczególności poprzez zaniechania zastosowania innej formy zabezpieczenia na podstawie art. 33 O.p., gdy Organ wskazywał, iż podmiot kwalifikowany nabył ruchomości na kwotę 7.000.000 (tyle towaru nabytego od B pozostaje w posiadaniu Spółki) i zastosowanie tak surowego zabezpieczenia pociągającego za sobą wykreślenie Spółki jako czynnego podatnika VAT, co w konsekwencji doprowadziło do wyniszczenia podmiotu, który generował obrót w wysokości około 62.000.000 złotych rocznie, który reguluje na bieżąco swoje wszystkie zobowiązania publicznoprawne;

8) art. 17 i nast. szóstej dyrektywy Rady 77/388/EWG z dnia 17 maja 1977 r. w sprawie harmonizacji ustawodawstw państw członkowskich w odniesieniu do podatków obrotowych - wspólny system podatku od wartości dodanej: ujednolicona podstawa wymiaru podatku (Dz.U. L 145, s. 1 — wyd. spec, w jęz. polskim, rozdz. 9, t. 1, s. 23), zmienionej dyrektywą Rady 2002/38/WE z dnia 7 maja 2002 r. (Dz.U. L 128, s. 41—wyd. spec, w jęz. polskim, rozdz. 9, t. 1, s. 358), (zwanej dalej "szóstą dyrektywą") w sytuacji, gdy przepisy te stanowią zasadę podstawową wspólnego systemu podatku VAT i co do zasady nie podlega ograniczeniu, a prawo to przysługuje bezpośrednio w stosunku do całego podatku obciążającego transakcje powodujące naliczenie podatku, z którego skorzystała Spółka;

9) art. 42 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT w zw. z art. 45a Rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) 2018/1912 z dnia 4 grudnia 2018 r. zmieniające rozporządzenie wykonawcze (UE) nr 282/2011 w odniesieniu do niektórych zwolnień związanych z transakcjami wewnątrzwspólnotowymi poprzez odmówienie podatnikowi zastosowania stawki 0% w warunkach wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów w sytuacji, gdy Spółka posiada wszelką dokumentację potwierdzającą dokonaną dostawę towarów wskazaną w treści tych przepisów;

10) art. 191 O.p. poprzez zaniechanie dokonania ustaleń w sprawie na podstawie pogłębionego materiału dowodowego, który zostanie zgromadzony w toku postępowania kontrolnego i oparcie się wyłącznie na STIR, choć nie istniało zagrożenie dla możliwości zapłaty ewentualnego zobowiązania, a Spółka zwróciła się do kontrahenta B i uzyskała oświadczenie Prezesa Zarządu, iż:

- towar zakupiony przez kontrahenta nie pochodzi z przestępstwa;

- B Poland będzie prowadziła podobną weryfikację kontrahentów;

- oświadczenie, iż B Poland uzyskało informacje, iż w przypadku uzyskania wiedzy o braku ujawnienia transakcji w rejestrze JPK Spółka A złoży zawiadomienie o wyłudzeniu podatku VAT;

11) art. 121 § 1 w zw. z art. 119zzb § 4 oraz art. 67a O.p. poprzez zaniechanie uznania, że nawet w przypadku zakwestionowania prawidłowości postępowania Spółki, pomimo prowadzonej weryfikacji zgodnej z założeniami przedstawionymi przez Ministra Finansów, podatnik mógłby skorzystać z ulgi podatkowej w postaci rozłożenia świadczenia publicznoprawnego na raty w celu zachowania płynności finansowej Spółki, co umożliwiłoby prowadzenie dalszej działalności Spółki, natomiast w tej sytuacji postawiono Spółkę w stan upadłości poprzez wykreślenie jej jako czynnego podatnika VAT bez rzetelnej weryfikacji całokształtu materiału dowodowego;

12) art. 122 w zw. z art. 119zzb § 4 O.p., poprzez naruszenie zasady prawdy obiektywnej i dokonanie dowolnej a nie swobodnej oceny materiału dowodowego i bezpodstawne uznanie, że Spółka nie uregulowała w ustawowym terminie swoich zobowiązań, choć w rzeczywistości, co ustalił organ terminy płatności podatków były na bieżąco spłacane i właściwy Naczelnik Urzędu Skarbowego, po zapoznaniu się z wnioskiem podatnika wydał decyzję o odroczeniu płatności podatku;

13) art. 122 w zw. z art. 119zzb § 4 O.p., poprzez naruszenie zasady prawdy obiektywnej i dokonanie dowolnej a nie swobodnej oceny materiału dowodowego, który doprowadził do niewłaściwego przyjęcia, iż Spółka mogła posługiwać się fakturami VAT nie dokumentującymi rzeczywistych transakcji gospodarczych, gdy w rzeczywistości ustalenie to jest całkowicie bezpodstawne i oderwane od przebiegu transakcji, tym bardziej, że dokonując blokady (po przekazaniu kompletu dokumentów CMR) organ wskazał wyłącznie, że Spółka mogła być świadomym uczestnikiem procederu (str. 15) - gdy w sytuacji zastosowania tak rozległej i naruszającej prawa podatnika blokady rachunków Spółki nie dokonano wiążących ustaleń w sprawie opierając się wyłącznie na domysłach Szefa KAS co do stanu majątkowego Spółki (choć wskazano na obrót w wysokości 62.000.000 złotych rocznie);

14) błąd w ustaleniach faktycznych, który był podstawą wydania decyzji w postaci:

- błędnego przyjęcia, iż Spółka nie prowadziła działalności gospodarczej (czemu przeczy choćby czynność przeszukania), jak również pominięcie pracowników zatrudnionych faktycznie przez tą Spółkę, w sytuacji, gdy Spółka nie ma możliwości wglądu w sytuację prawną i faktyczna dalszych kontrahentów Spółki B, natomiast posiada wszelką dokumentację i korespondencję z B Poland i zleconą weryfikację Spółki;

a. pominięcia, iż wpływ na możliwość zdalnego wykonywania pracy przez kontrahenta A Sp. z o.o. — tj. B Poland mógł mieć wprowadzony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej stan zagrożenia epidemicznego, w tym w szczególności poprzez zaniechanie wskazania daty przeprowadzonej kontroli miejsca prowadzonej działalności gospodarczej oraz braku wykonania połączenia telefonicznego z pracownikami Spółki (pomimo posiadanego numeru telefonu);

b. niewłaściwego przyjęcia, że po 24 czerwca 2020 roku nie stwierdzono obciążeń na rachunkach bankowych wobec B, gdy w rzeczywistości w tym czasie nie dokonywano sprzedaży, a w dniu 3 lipca 2020 roku doszło do zablokowania i wykreślenia podmiotu jako czynnego podatnika VAT (czego organ w ogóle nie uwzględnił — wykreślenie następuje z urzędu na podstawie art. 96 ust 9 pkt 5 ustawy VAT) i w tym zakresie Spółka nie mogła dokonywać płatności na rzecz swojego kontrahenta, czyniąc ten zarzut (str. 13) całkowicie chybionym;

c. niewłaściwego i niepopartego zebranym materiałem dowodowym ustalenia, że ze zgromadzonego dotychczas materiału wynika, że Spółka może uczestniczyć w wykorzystywaniu sektora finansowego do wyłudzeń skarbowych, choć w rzeczywistości (str. 13 i n.) nie podano żadnej obiektywnej okoliczności, która wskazywałaby na wykorzystanie sektora finansowego do takiego celu - postępowanie finansowe Spółki jest całkowicie transparentne, a żaden z argumentów przedstawionych w uzasadnieniu postanowienia nie dotyczy Spółki, albowiem Organ w tym zakresie ograniczył się do wskazania, że Spółka mogła ująć faktury wystawione przez podmiot, dokumentujące czynności, które nie zostały dokonane, choć Spółka dysponuje (wystarczyło przeprowadzenie kontroli) dokumentacją każdej z transakcji, w tym transportu towaru przez B Poland do magazynu Spółki, ubezpieczenia towaru na czas transportu dokonywanego przez B Poland, weryfikacja przed każdą transakcją numeru VAT/VTES Spółki, prowadzonej korespondencji mailowej, która w powiązaniu z inspekcją towaru wskazuje na to, że w sprawie dochodziło do faktycznego obrotu zakupionym towarem przez dwa istniejące podmioty;

d. całkowitego pominięcia i niezbadania okoliczności jakimi podmiotami są odbiorcy towaru i usług Spółki i czym się te podmioty zajmują (jest to wręcz rażące w zaskarżonym postanowieniu jako w oczywisty sposób nie pasujące do przyjętej koncepcji), albowiem pominięto również fakt, iż obroty Spółki pozwalają na uchylenie ryzyka, że wszelkie świadczenia publicznoprawne nie zostaną zabezpieczone, ponadto zaniechanie wskazania, czy Spółka wykazywała Wewnątrzwspólnotową Dostawę Towarów na podstawie dokumentów CMR z jej dalszymi kontrahentami co w oczywisty sposób wskazuje, że Spółka realnie dostarczała nabyty przez siebie towar i usługi;

e. niewłaściwego ustalenia, że analiza posiadanych przez Szefa KAS informacji w zakresie sytuacji majątkowej Spółki jest całkowicie dowolna i sprzeczna z faktycznym stanem Spółki, skoro zabezpieczono na jej kontach całą kwotę świadczenia powiększoną o 100%, przy tym na kontach uwolniono jeszcze pozostałe środki, które do dnia dzisiejszego spływają na konto Spółki, a Spółka prowadziłaby dalszą działalność, gdyby nie pozbawione podstaw faktycznych wykreślenie jako czynnego podatnika VAT;

f. pominięcia wykazywanych przez Spółkę faktur dotyczących ubezpieczenia towaru, wynajmu pomieszczeń magazynowych i usług transportowych, umożliwiających wstępną weryfikację, iż Spółka dysponowała i dysponuje zakupionym, oryginalnym towarem;

g. pominięcia okoliczności czego dotyczyły nabycia środków trwałych (m.in. pojazdy niezbędne do transportu koniecznego w działalności Spółki - leasing samochodów), umów na najem pomieszczeń i ich ilości, wskazujące, że Spółka dysponuje oddziałami na terenie całego kraju pozwalające na prowadzenie działalności pracy tymczasowej oraz handlowej (tak pomieszczenia w W. — ul. A 92, p. 22,03-893 W.);

h. całkowicie niewłaściwego zebrania materiału dowodowego i wyciągnięcie z niego niewłaściwych wniosków poprzez niezwrócenie się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w zakresie zgłoszonych pracowników — zleceniobiorców Spółki, którzy jako obywatele Ukrainy zatrudnieni są na podstawie umów cywilnoprawnych, natomiast Spółka zatrudnia lub posiada ok. 600 — 700 pracowników/zleceniobiorców świadczących usługi dla firm o zasięgu światowym (LG Electronics, Sonoco i inne);

i. pominięcia, że za kontrolowany okres, w którym Spółka prowadziła w ramach działu handlowego transakcje, Spółka zapłaciła swojemu kontrahentowi cenę towaru brutto (w tym dokonując każdorazowo weryfikacji kontrahenta), wobec czego nałożenie na Spółkę dalszych obostrzeń wskazuje na to, że Spółka została obciążona obowiązkiem zapłaty podatku w wysokości trzykrotnej, a przecież podmioty kontrolujące winny przede wszystkim zwrócić się z zabezpieczeniem kont bankowych nieuczciwych kontrahentów;

j. niewłaściwego uznania, iż Spółka miała brać udział w wyłudzeniu podatku VAT, gdy w rzeczywistości prowadziła postępowania i transakcje na podstawie przepisów ustawy o VAT i wszelkich dostępnych środków przedstawionych przez Ministerstwo Finansów i własne opracowane mechanizmy weryfikacji (wywiadownie, zapytania podatkowe, inspekcje towarów, zebranie oświadczeń od kontrahenta, umowa o współpracy, lista numerów seryjnych produktów);

k. niewłaściwego uznania i poczynienia zarzutu, że Spółka wykazała obrót w wysokości 18.900.409 złotych deklarując podatek do wpłaty w wysokości 53.627, gdy w rzeczywistości Spółka posługując się metodyką Ministerstwa Finansów korzystała z możliwości naliczenia podatku VAT w związku z prowadzonymi transakcjami umożliwiającymi sprzedaż zweryfikowanego towaru za granicę Polski;

l. przyjęcia jako zarzut, iż Spółka nie figuruje w ewidencjach ksiąg wieczystych w sytuacji, własność nieruchomości nie jest jedyną możliwością wykonania zobowiązań podatkowych;

m. niewłaściwego poczynienia zarzutu, że Spółka posiada zaległość wobec B Poland na kwotę 7.000.000 złotych, gdy w rzeczywistości przebieg transakcji z kontrahentem wskazywał na częściową sprzedaż elektroniki użytkowej kontrahentom Spółki, szczegółową weryfikację towaru, a w końcu blokadę rachunku bankowego Spółki, która uniemożliwiła zapłatę wskazanej kwoty jej kontrahentom, a zarzut ten ma o tyle marginalne znaczenie, gdy Spółka była w stanie (do czasu wykreślenia z listy czynnych podatników VAT) wykonywać na bieżąco swoje zobowiązania pomimo blokady rachunku na kwotę ok. 5.327.179,32 złotych;

n. oparcia się w ocenie sytuacji finansowej Spółki wyłącznie na deklarowanych kwotach zysku netto i pominięcie, że Spółka w 2018 roku miała obrót w wysokości około 62.000.000 co uzasadnia przyjęcie, że Spółka ma środki na regulowanie swoich zobowiązań;

o. pominięcia, że kontrolowanym Spółkom przysługiwało prawo do złożenia korekty faktur VAT, natomiast w dniu 23 lipca 2020 roku Spółka C złożyła deklaracje dla podatku od towarów i usług i jaki wpływ na wykonanie zobowiązania mogła mieć pandemia koronawirusa;

p. pominięcia, iż Spółka dokonywała zapłaty za towar po jego sprzedaży i zwolnieniu z magazynu jej kontrahenta, nie dokonywała przemieszczenia towaru w ramach jednego magazynu, a wszelkie czynności miały podstawy gospodarcze;

co rozpatrywane łącznie powoduje, iż decyzja o uczestniczeniu w zakwestionowanym przez Organ obrocie była gospodarczo jak najbardziej uzasadniona i racjonalna;

q. całkowicie dowolnego przyjęcia, że wyłącznie właściwe pozostają ustalenia Szefa KAS, które mogą być wiążące w sprawie poprzez ustalenie, że informacje zawarte w sprawozdaniu finansowym za 2018 rok nie mają wpływu na ocenę sytuacji finansowej Spółki, w szczególności w sprzeczności pozostaje fakt, że blokada kwoty 5.327.179,32 złotych pozostawała wyłącznie częścią znajdujących się na rachunkach bankowych środkach, jednoznacznie wskazując, że ustalenie to jest całkowicie bezpodstawne;

r. całkowite pominięcie, że Spółka korzysta z usług faktorów w celu zapewnienia płynności swojej działalności w związku z czym ma możliwość zabezpieczenia całości lub części świadczeń publicznoprawnych;

s. błędnego ustalenia, że do zmiany Prezesa Zarządu zaszło w dniu 28 kwietnia 2020 roku, gdy w rzeczywistości Dział Handlowy Spółki został utworzony przez Prezesa Zarządu K. S. w marcu 2020 roku, a wpis do KRS w wypadku zmiany Członka Zarządu nie ma charakteru konstytutywnego i w tym zakresie zaniechano ustalenia na podstawie dokumentów rejestrowych Spółki (w aktach sprawy znajduje się podstawa i czasookres dokonanego wpisu o zmianie Prezesa Zarządu);

Z uwagi na zakres i charakter wskazanych i opisanych naruszeń, strona wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonego aktu w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Ponadto skarżąca wniosła o przeprowadzenie, na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325) dalej: p.p.s.a., dowodu z dokumentów w postaci:

a. zażalenia na blokadę rachunku Spółki wraz z załącznikami — na okoliczność weryfikowania kontrahentów, towarów, przeprowadzenia czynności sprawdzających i podnoszonych argumentów co do przebiegu transakcji (z powodu ilości dokumentów przedstawiono wyłącznie samo zażalenie, jednakże do wglądu Spółka może przedstawić wszystkie dokumenty źródłowe);

b. potwierdzeń przelewów dokonanych przez Spółkę na rzecz B Poland – celem wykazania sposobu dokonywania płatności związanej z transakcjami, które niejednokrotnie trwały po kilka, czy kilkadziesiąt dni - zależnie od sprzedaży zakupionego towaru kontrahentom Spółki

c. pięciu zdjęć wykonanych podczas inspekcji towaru — celem wykazania miejsca ich wykonywania i czasookresu inspekcji towaru zakupionego od B Poland;

d. deklaracji Spółki C dla podatku od towarów i usług za okres od kwietnia do czerwca 2020 roku — na okoliczność przekazania przez B Poland informacji Spółce w zakresie wykonywania zobowiązań podatkowych jej kontrahentów

e. opinii prawnej - celem wykazania wprowadzonych w spółce regulacji weryfikacyjnych kontrahentów Spółki

f. zapytania do właściwego Urzędu Skarbowego wraz z odpowiedzią - na okoliczność dokonania weryfikacji i zgłoszenia sprawdzenia rejestrów JPK firmy B Poland w dacie sprzed wszczęcia kontroli i blokady rachunków Spółki.

W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie, jako całkowicie bezzasadnej.

W uzasadnieniu wskazał, że dnia 17 lipca 2020 r. wydano zawiadomienie o przedłużeniu blokady rachunków bankowych podmiotu kwalifikowanego przez Szefa Krajowej Administracji Skarbowej. Szczegółowe argumenty, stanowiące podstawę przedłużenia blokady, zostały przedstawione w uzasadnieniu postanowienia z dnia 16 lipca 2020 r., skierowanego do podmiotu kwalifikowanego. W postanowieniu o przedłużeniu blokady organ wskazał, iż zgromadzony materiał wskazuje na uzasadnione ryzyko, że wykazane przez A Sp. z o.o. w złożonych plikach JPK_VAT za okres od marca 2020 do maja 2020 r. nabycia krajowe od podatnika B POLAND Sp. z o.o. na łącznie kwotę netto 11.580.824,52 (VAT 2.663.589,66), nie dokumentują prawdopodobnie rzeczywistych transakcji gospodarczych, w szczególności gdy na wcześniejszych etapach obrotu towaru/usługi mogły być nabywane od tzw. "znikających podatników", nie wykazujących w deklaracjach dla podatku od towarów i usług wartości dostaw ani nabyć lub wskazujących nabycia lub dostawy o niewielkiej wartości.

W postanowieniu organ dokonał szczegółowej analizy przepływów finansowych pomiędzy wskazanymi rachunkami bankowymi oraz podmiotami je posiadającymi. Dokonał analizy prowadzonej działalności gospodarczej przez spółkę, jej rentowności i innych istotnych elementów. Ocena dokonywana przez organ przydłużający blokadę oparta na materiale z kontroli celno-skarbowej wskazała również, że spółka nie wykazała w deklaracjach wszystkich nabyć od podmiotów, które pojawiają się w plikach JPK_VAT. Ponadto wskazał, że część nabywców czy też kontrahentów Skarżącej w dacie dokonywana transakcji została wykreślona z rejestru podmiotów VAT, co oznacza, iż nie mogli dokonać skutecznie czynności objętej prawem do odliczenia VAT.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje.

Na wstępne wyjaśnić należy, iż sprawę niniejszą rozpoznano na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 1842 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. W okolicznościach niniejszej sprawy należy potwierdzić wypełnienie się powyższych warunków, akcentując w szczególności realne zagrożenie epidemiologiczne dla zdrowia uczestników postępowania występujące na terenie miasta będącego siedzibą tutejszego Sądu.

Stosownie do treści rozporządzenia Rady Ministrów z 16 października 2020 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz.U. z 2020 r., poz. 1829) począwszy od 17 października 2020 r. miasto na prawach powiatu Łódź, będące siedzibą tutejszego Sądu, zostało objęte strefą czerwoną. Powyższe oznacza, że odpowiednie zastosowanie ma również zarządzenie nr 39 Prezesa NSA z 16 października 2020 r. w sprawie odwołania rozpraw oraz wdrożenia w NSA działań profilaktycznych służących przeciwdziałaniu potencjalnemu zagrożeniu zakażenia wirusem SARS-CoV-2 w związku z objęciem Miasta Stołecznego Warszawy obszarem czerwonym (§ 1 w zw. § 3 tego rozporządzenia).

Reasumując powyższe, z dniem 17 października 2020 r. w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi odwołuje się rozprawy, kontynuując działalność orzeczniczą Sądu w trybie rozpoznawania spraw na posiedzeniach niejawnych, zaś sprawy wyznaczone do rozpatrzenia na rozprawie kieruje się do załatwienia na posiedzeniu niejawnym, co też uczyniono w niniejszej sprawie.

Zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), stanowiąc w art. 1 § 1 i § 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd stosuje środki przewidziane w art. 145-150 p.p.s.a.

Zgodnie z regulacją wynikającą z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 oraz z 2018 r. poz. 149 i 650), postępowań określonych w działach ustawy Ordynacja podatkowa, postępowań, o których mowa w dziale V ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2018 r. poz. 508, 650, 723, 1000 i 1039) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.

Stosownie do art. 146 § 1 p.p.s.a., uwzględniając skargę na czynność, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ww. ustawy sąd stwierdza bezskuteczność czynności, a przepis art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. stosuje odpowiednio. Do stwierdzenia bezskuteczności czynności konieczne jest uznanie przez sąd, że czynność ta narusza prawo materialne w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub przepisy prawa procesowego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy albo narusza prawo dające podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Działając w tak zakreślonych granicach rozpoznawania skargi, w ocenie sądu, podjęte przez organ podatkowy działania nie zostały dokonane z naruszeniem prawa materialnego ani procesowego.

Podstawą wykreślenia z urzędu skarżącej spółki z rejestru podatników VAT był przepis art. 96 ust. 9 pkt 5 ustawy o VAT. Zgodnie z tym przepisem, naczelnik urzędu skarbowego wykreśla z urzędu podatnika z rejestru jako podatnika VAT bez konieczności zawiadamiania o tym podatnika, jeżeli posiadane informacje wskazują na prowadzenie przez podatnika działań z zamiarem wykorzystania działalności banków w rozumieniu art. 119zg pkt 1 O.p. lub spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych do celów mających związek z wyłudzeniami skarbowymi w rozumieniu art. 119zg pkt 9 Ordynacji podatkowej.

Z powyższej regulacji wynika zatem, że wykreślenie z urzędu podatnika z rejestru podatników podatku od towarów i usług jest czynnością materialno-techniczną, która zachodzi wtedy, gdy uprawniony podmiot (naczelnik urzędu skarbowego) posiada informację o możliwości wykorzystywania placówek bankowych do celów wyłudzeń skarbowych. Powyższy przepis nie nakazuje wydania decyzji dla podjęcia tej czynności prawnej. Skoro wykreślenie następuje bez zawiadamiania podatnika, to organ podatkowy nie ma potrzeby wydawania decyzji w tym przedmiocie, czy też innego aktu prawnego. Nie było też potrzeby prowadzenia jakiegokolwiek postępowania dowodowego (wyjaśniającego) w tej sprawie. Czynności poprzedzające wykreślenie z rejestru podatników VAT ograniczają się tylko do ustalenia, czy istnieją przesłanki określone w podstawie prawnej wykreślenia.

W niniejszej sprawie przesłanką wykreślenia skarżącej z rejestru podatników VAT było zawiadomienie Szefa Krajowej Administracji Skarbowej o podejrzeniu prowadzenia przez podatnika działań z zamiarem wykorzystania działalności banków do celów mających związek z wyłudzeniami skarbowymi, a w szczególności postanowienie tego organu podatkowego z dnia 16 lipca 2020 r., nr DNK4.8913.35.2020, o przedłużeniu terminu blokady rachunków bankowych skarżącej. Postanowienie to zostało wydane na podstawie art. 119zw § 1 O.p., zgodnie z którym Szef Krajowej Administracji Skarbowej może przedłużyć, w drodze postanowienia, termin blokady rachunku podmiotu kwalifikowanego na czas oznaczony, nie dłuższy jednak niż 3 miesiące, jeżeli zachodzi uzasadniona obawa, że podmiot kwalifikowany nie wykona istniejącego lub mającego powstać zobowiązania podatkowego lub zobowiązania z tytułu odpowiedzialności podatkowej osób trzecich, przekraczających równowartość 10 000 euro przeliczonych na złote według średniego kursu euro ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski w ostatnim dniu roboczym roku poprzedzającego rok, w którym wydano postanowienie.

Blokada rachunku bankowego jest formą ograniczenia działalności gospodarczej podatnika, gdy właściwe organy podatkowe posiadają informacje, w szczególności wyniki analizy ryzyka wykorzystywania działalności banków i spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych do celów mających związek z wyłudzeniami skarbowymi przez podatnika (zob. art. 119zv § 1 O.p.). W postanowieniu o przedłużeniu blokady rachunku podatnika właściwy organ jest zobligowany do przedstawienia argumentów (uzasadnienia) przedłużenia tej blokady (art. 119zw § 2 pkt 4 O.p.). W związku z tym wszelkie zarzuty dotyczące zebrania i oceny materiału dowodowego w zakresie ewentualnej możliwości wykorzystywania działalności banków do celów mających związek z wyłudzeniami skarbowymi podatnik powinien podnosić w zażaleniu na ww. postanowienie Szefa Krajowej Administracji Skarbowej z dnia [...] r. (zob. art. 119zzb § 1 O.p.). Z akt sprawy wynika, że Spółka skorzystała z tego środka zaskarżenia (k-126 akt administracyjnych).

Dopiero brak blokady rachunków bankowych i wyeliminowanie z obrotu prawnego postanowienia o przedłużeniu blokady rachunku podmiotu kwalifikowanego daje podstawy do ponownego zarejestrowania podmiotu gospodarczego jako podatnika VAT. Zgodnie z art. 96 ust. 9j ustawy o VAT, naczelnik urzędu skarbowego przywraca zarejestrowanie podatnika, o którym mowa w ust. 9 pkt 5, jako podatnika VAT czynnego bez konieczności składania zgłoszenia rejestracyjnego, jeżeli podatnik udowodni, że prowadzone przez niego działania nie są realizowane z zamiarem, o którym mowa w ust. 9 pkt 5, albo wyjdą na jaw inne okoliczności lub dowody, z których wynikał brak tego zamiaru. Zatem wykreślenie, jak i ponowne zarejestrowanie podatnika VAT odbywa się automatycznie (przez właściwy organ podatkowy) na skutek stosownych działań Szefa Krajowej Administracji Skarbowej określonych w art. 119zw § 1 i § 5 pkt 2 O.p., jak również w sytuacji, gdy podatnik wykreślony z rejestru udowodni, że rzeczywiście prowadzi działalność gospodarczą bez zamiaru podejmowania działań do wyłudzeń podatkowych z udziałem rachunków bankowych. Ciężar udowodnienia prowadzenia działalności gospodarczej w sposób prawidłowy został w tym przypadku przerzucony na podatnika. Aktywność podatnika w tym zakresie również powinna doprowadzić do wcześniejszego uchylenia postanowienia o blokadzie rachunków bankowych.

Z tych względów Sąd uznał za bezzasadne zarzuty skargi co do naruszenia przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł. -G. wskazanych przepisów prawa materialnego i procesowego. Uznanie, że organ podatkowy w niniejszej sprawie nie był uprawniony do przeprowadzenia postępowania dowodowego i wydania decyzji o wykreśleniu z urzędu spółki z rejestru podatników VAT, bezprzedmiotowym czyni także wniosek pełnomocnika skarżącej o przeprowadzenie dowodów z dokumentów na okoliczność prawidłowego działania spółki w obrocie gospodarczym.

Zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. W ocenie Sądu materiał dowodowy przesłany przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł.-G. był wystarczający do oceny, czy w sprawie prawidłowo zastosowano art. 96 ust. 9 pkt 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług.

Wobec przedstawionych powyżej argumentów Sąd uznał zarzuty skargi za niezasadne i na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.

P.C.