Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 55/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2015-05-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6138 Utrzymanie czystości i porządku na terenie gminy
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 5 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2013 poz 1399
law: Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Klotz (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Wojciech Jarzembski Sędzia WSA Jarosław Wichrowski Protokolant asystent sędziego Dawid Myszyński po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 5 maja 2015 r. sprawy ze skargi B. D. i L. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia ... 2014 r. nr ... w przedmiocie nakazu przyłączenia nieruchomości do sieci kanalizacyjnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. na rzecz skarżących solidarnie kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania, 3. zwraca skarżącym solidarnie od Skarbu Państwa (Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy) kwotę 300 (trzysta) złotych, tytułem zwrotu nadpłaconego wpisu.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2014 r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B., działając na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 2 i ust. 7 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2013 r. poz. 1399 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...] października 2014 r. Nr [...] w przedmiocie obowiązku przyłączenia nieruchomości do sieci kanalizacji sanitarnej.

Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji wskazał na dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie podając, że:

Decyzją Nr [...] z dnia [...] października 2014 r., działający z upoważnienia Prezydenta Miasta B. Zastępca Dyrektora Wydziału Gospodarki Komunalnej i Ochrony Środowiska Urzędu Miasta B., nakazał B. D. i L. D., współwłaścicielom nieruchomości położonej w B. przy ul. Ł., oznaczonej nr działki [...], obręb [...], dla której w Sądzie Rejonowym w B. prowadzona jest księga wieczysta nr [...], wykonanie obowiązku przyłączenia ww. nieruchomości do sieci kanalizacji sanitarnej. Organ I instancji szczegółowo przedstawił przebieg postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie oraz poczynione ustalenia. W szczególności wskazał, że przedmiotowa nieruchomość nie jest przyłączona do istniejącej w ul. Ł. sieci kanalizacji sanitarnej, mimo że nieruchomość posiada techniczne możliwości przyłączenia. Nadto nieruchomość ta nie jest wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków spełniającą wymagania określone w przepisach odrębnych. Mając na uwadze powyższe, kierując się brzmieniem art. 5 ust. 1 pkt 2 w zw. z ust. 7 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, organ nakazał ww. wykonanie obowiązku przyłączenia ww. nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacji sanitarnej.

Od powyższej decyzji odwołanie złożyli B. i L. D., wnosząc o uchylenie decyzji i umorzenie postępowania I instancji w całości. Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, przez wadliwą jego wykładnię i uznanie, że zapis o braku obowiązku przyłączenia nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej z uwagi na ekonomiczne nieuzasadnienie budowy sieci kanalizacyjnej - odnosi się do realizacji zadań własnych gminy w zakresie budowy sieci kanalizacyjnej, a nie do realizacji obowiązków właścicieli nieruchomości w zakresie budowy przyłączy, podczas gdy prawidłowa wykładnia tej normy prawnej prowadzi do wniosku, iż wolą ustawodawcy było zwolnienie właścicieli nieruchomości od przyłączenia nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej, gdy budowa tego przyłączenia jest ekonomicznie nieuzasadniona. Strona zarzuciła również organowi I instancji naruszenie art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, poprzez brak zebrania w sposób wyczerpujący i rozpatrzenia materiału dowodowego, w szczególności w postaci weryfikacji rzeczywistych kosztów wykonania przyłączenia nieruchomości strony do istniejącej sieci kanalizacyjnej. Ponadto wniesiono o przeprowadzenie dowodu w postaci opinii biegłego z dziedziny kosztorysowania robót budowlanych - robót kanalizacyjnych na okoliczność wysokości niezbędnych kosztów wiążących się z wykonaniem przez stronę decyzji.

Zdaniem strony, właściciele nieruchomości są zwolnieni od obowiązku przyłączenia nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej w sytuacji, gdy budowa takiego przyłącza jest ekonomicznie nieuzasadniona. Okoliczność, że badanie ekonomicznej zasadności takiego przyłączenia musi być analizowane jako element powinności właściciela nieruchomości ma potwierdzać fakt, że norma prawna z art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach jest usytuowana w Rozdziale 3 ustawy pt.: "Obowiązki właścicieli nieruchomości". Strona zarzuciła również organowi I instancji, że nie dokonał żadnych ustaleń i nie sprawdził przesłanki z art. 5 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy, czy względy ekonomiczne nie czynią budowy przyłącza ekonomicznie nieuzasadnionym. Tymczasem analiza opłacalności ekonomicznej przedsięwzięcia powinna być także przeprowadzona w zakresie kosztów przyłączenia nieruchomości do sieci kanalizacyjnej, a nie jedynie do budowy tej sieci. Mając na uwadze powyższe, strona zgłosiła wniosek o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z dziedziny kosztorysowania robót budowlanych - robót kanalizacyjnych na okoliczność wysokości niezbędnych kosztów wiążących się z wykonaniem przez odwołujących decyzji.

Zaskarżoną, powołaną na wstępie decyzją z dnia [...] listopada 2014 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że z protokołu z przeprowadzonych oględzin wynika, iż przedmiotowa nieruchomość zabudowana jest dwoma budynkami, w tym jednym budynkiem mieszkalnym od ul. Ł. oraz jednym budynkiem magazynowo-biurowym, w głębi nieruchomości. W obu budynkach znajdują się urządzenia sanitarne i są one wyposażone w dwa niezależne trzykomorowe zbiorniki bezodpływowe nieczystości ciekłych. Zbiorniki te opróżniane są przez przedsiębiorstwo specjalistyczne, na potwierdzenie czego przedłożył umowę oraz faktury VAT. Ponadto organ podał, że strona oświadczyła, iż przyłączy budynek mieszkalny do sieci kanalizacji sanitarnej pod warunkiem, że budynek magazynowo-biurowy zostanie opomiarowany drugim wodomierzem, gdyż koszty wykonania przyłącza na odległość 150 m szacuje się na kwotę 150 tys. zł. Po opomiarowaniu drugiego budynku strona przyłączy go do kanalizacji sanitarnej, jeżeli uzyska dofinansowanie. Ponadto, zdaniem L. D., kanalizacja nie została doprowadzona bezpośrednio do granicy działki, a studzienka kanalizacyjna jest oddalona o ok. 30 m od jej granicy. Powyższe nie zostało jednak potwierdzone przez MWiK Sp. z o.o. w B., która podtrzymała stanowisko, iż nieruchomość przy ul. Ł. posiada techniczne możliwości włączenia do kanału sanitarnego Ø 0,20m w ul. S., w nawiązaniu do odcinka łączącego (do dz. nr [...] obręb [...]).

W toku przeprowadzonego przez organ pierwszej instancji postępowania wyjaśniającego ustalono nadto, co potwierdziły strony postępowania w piśmie z dnia [...] sierpnia 2014 r., iż znajdujące się na nieruchomości dwa bezodpływowe zbiorniki nie są przydomowymi oczyszczalniami ścieków.

W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że art. 5 ust. 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminie stanowi w punkcie 2, że właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku przez przyłączenie nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej lub, w przypadku gdy budowa sieci kanalizacyjnej jest technicznie lub ekonomicznie nieuzasadniona, wyposażenie nieruchomości w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych lub w przydomową oczyszczalnię ścieków bytowych, spełniające wymagania określone w przepisach odrębnych; przyłączenie nieruchomości do sieci kanalizacyjnej nie jest obowiązkowe, jeżeli nieruchomość jest wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków spełniającą wymagania określone w przepisach odrębnych.

Organ wyjaśnił, że z treści przytoczonych przepisów wynika ustanowiony przez ustawodawcę obowiązek przyłączenia nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej. Od obowiązku tego zwalnia okoliczność, gdy nieruchomość jest wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków. Poza tym w sytuacji, w której budowa sieci kanalizacyjnej jest nieuzasadniona z przyczyn technicznych lub ekonomicznych, istnieje obowiązek wyposażenia nieruchomości w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych lub w przydomową oczyszczalnię ścieków bytowych.

Zgodnie zaś z art. 5 ust. 7 i ust. 9 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, w przypadku ustalenia przez organ, że właściciel nieruchomości nie wykonuje powyższych ustawowych obowiązków, organ zobowiązany jest wydać decyzję nakazującą wykonanie tego obowiązku, przy czym wykonywanie takiej decyzji podlega egzekucji w trybie przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012 r., poz. 1015 ze zm.).

W ocenie organu odwoławczego, ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika, iż w sprawie zaistniały przesłanki do wydania przedmiotowej decyzji. Nie ulega wątpliwości, że na terenie Miasta B. w ramach programu inwestycyjnego "B.", została wybudowana sieć kanalizacyjna, m.in. w ul. S. Nieruchomość położona w B. przy ul. Ł., stanowiąca własność B. D. i L. D. do tej sieci nie została podłączona, nie jest ona także wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków. Działka ta wyposażona jest jedynie w zbiorniki bezodpływowe. Jednocześnie z ustaleń dokonanych przez organ I instancji wynika, że istnieją techniczne możliwości przyłączenia przedmiotowej nieruchomości do sieci kanalizacyjnej. Powyższe dwukrotnie potwierdziły Miejskie Wodociągi i Kanalizacja Sp. z o.o. w B. w notatce z dnia [...] lutego 2014 r. oraz w piśmie z dnia [...] lipca 2014 r. Fakt doprowadzenia sieci kanalizacyjnej do granicy nieruchomości stron potwierdzają również mapy znajdujące się w aktach sprawy, w tym również Inwentaryzacja kanalizacji sanitarnej przedłożona przez MWiK Sp. z o.o. w B.

Organ podkreślił, że w doktrynie i w orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że jeżeli sieć kanalizacyjna istnieje, to posiadanie zbiornika bezodpływowego nie zwalnia właściciela nieruchomości z podłączenia jej do tej sieci.

Organ, ustosunkowując się do zarzutów podniesionych przez stronę w odwołaniu wskazał, iż dokonana przez organ I instancji interpretacja treści art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach jest prawidłowa.

Organ uznał, że decyzja organu I instancji odpowiada prawu. Decyzja została wydana w oparciu o prawidłowo zastosowane przepisy prawa, po wyczerpującym wyjaśnieniu wszelkich okoliczności faktycznych sprawy i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego, z poszanowaniem zasad wynikających z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Uzasadnienie decyzji zawiera wszystkie wymagane przepisami elementy, o których mowa w art. 107 § 3 k.p.a., w szczególności zawiera wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, a także wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Z tego względu, brak jest podstaw prawnych do uchylenia zaskarżonej decyzji, jak również do przeprowadzenia wnioskowanego dowodu z opinii biegłego z dziedziny kosztorysowania robót budowlanych - robót kanalizacyjnych na okoliczność wysokości niezbędnych kosztów wiążących się z wykonaniem przez strony zaskarżonej decyzji.

Skargę na ww. decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy złożyli B. i L. D. – skarżący, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych. Ponadto skarżący wnieśli o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w całości.

Zaskarżonej decyzji zarzucili:

--naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - przez wadliwą jego wykładnię i uznanie, że zapis o braku obowiązku przyłączenia nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej z uwagi na ekonomiczne nieuzasadnienie budowy sieci kanalizacyjnej odnosi się do realizacji zadań własnych gminy w zakresie budowy sieci kanalizacyjnej, a nie do realizacji obowiązków właścicieli nieruchomości w zakresie budowy przyłączy, podczas gdy prawidłowa wykładania tej normy prawnej prowadzi do wniosku, iż wolą ustawodawcy było zwolnienie właścicieli nieruchomości od przyłączenia nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej, gdy budowa tego przyłączenia jest ekonomicznie nieuzasadniona;

--naruszenie art. 7, art. 77 § 1, art. 78, art. 80, art. 107 § 3 i art. 136 k.p.a., poprzez brak zebrania w sposób wyczerpujący i rozpatrzenia materiału dowodowego w sprawie, w szczególności w postaci weryfikacji rzeczywistych kosztów wykonania przyłączenia nieruchomości skarżących do istniejącej sieci kanalizacyjnej i bezzasadne pominięcie dowodu wskazanego przez stronę w postaci opinii biegłego z dziedziny kosztorysowania robót budowlanych - robót kanalizacyjnych na okoliczność wysokości kosztów wiążących się z wykonaniem przez odwołujących zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Postanowieniem z dnia 5 lutego 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), Sąd sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. W świetle § 2 wspomnianego przepisu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – w dalszej części uzasadnienia jako "P.p.s.a.") wynika, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 P.p.s.a. tejże kontroli legalności dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Istotą sporu w rozstrzyganej sprawie było to, czy nałożenie na skarżących obowiązku podłączenia nieruchomości do istniejącej kanalizacji sanitarnej nastąpiło zgodnie z przepisami prawa.

Organ nałożony obowiązek wywiódł z art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2013 r., poz. 1399 ze zm.). Przepis ten stanowi, że właściciele nieruchomości są zobowiązani do zapewnienia utrzymania czystości i porządku na terenie nieruchomości poprzez przyłączenie nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej lub, w przypadku gdy budowa sieci kanalizacyjnej jest technicznie lub ekonomicznie nieuzasadniona, wyposażenie jej w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych lub w przydomową oczyszczalnię ścieków bytowych, spełniające wymagania określone w przepisach odrębnych; przyłączenie nieruchomości do sieci kanalizacyjnej nie jest obowiązkowe, jeżeli nieruchomość jest wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków spełniającą wymagania określone w przepisach odrębnych. W świetle zaś ust. 7 wspomnianego artykułu, w przypadku stwierdzenia niewykonania obowiązków, o których mowa w ust. 1-4, wójt (burmistrz, prezydent miasta) wydaje decyzję nakazującą wykonanie obowiązku.

W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, iż decyzja nakazująca przyłączenie nieruchomości do istniejącej kanalizacji sanitarnej ma charakter aktu związanego. Organ wykonawczy gminy, po stwierdzeniu wystąpienia przesłanek, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (braku wykonania nałożonego tam obowiązku) jest zobowiązany do wydania odpowiedniej decyzji. Warto tu wspomnieć tezę wyroku WSA w Poznaniu z dnia 27 marca 2013 r. (sygn. IV SA/Po 4/13 - wyrok dostępny na www.orzeczenia.nsa.gov. pl), gdzie skład orzekający uznał, iż sposób sformułowania przepisu art. 5 ust. 7 u.c.p.g. prowadzi do wniosku, że decyzja, o jakiej mowa w tym przepisie nie ma charakteru uznaniowego. Innymi słowy, konieczność jej wydania nie została pozostawiona ocenie organu i nie zależy od takich okoliczności, jak sytuacja życiowa czy majątkowa osoby zobowiązanej. Obowiązek wynikający z tego przepisu ma charakter powszechny, a więc odnosi się do wszystkich nieruchomości leżących w zasięgu sieci kanalizacyjnej. Przesłankami, od których spełnienia ustawodawca uzależnił dopuszczalność i obowiązek wydania decyzji nakazującej przyłączenie nieruchomości do sieci kanalizacyjnej, są: istnienie takiej sieci, możliwość przyłączenia do niej nieruchomości, brak wyposażenia nieruchomości w przydomową oczyszczalnię ścieków oraz niezrealizowanie przez właścicieli nieruchomości obowiązku przyłączenia. Przesłanki te muszą zaistnieć kumulatywnie, a organ administracji publicznej winien ich zaistnienie zbadać i wykazać w uzasadnieniu". Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy należy uznać, iż postępowanie organów administracji w sprawie i zapadłe w nim rozstrzygnięcia nie odpowiadają przepisom prawa. Bezsporne jest, że skarżący są współwłaścicielami nieruchomości położonej w B. przy ul. Ł., oznaczonej nr działki [...], obręb [...]. Nieruchomość ta nie jest podłączona do istniejącej sieci kanalizacyjnej, która biegnie w ulicy Ł., a kanał sanitarny w ul. S. W piśmie z dnia [...] lipca 2014 r. Miejskie Wodociągi i Kanalizacja w B. - sp. z o.o. poinformowały, że posesja przy ul. Ł. posiada techniczne możliwości włączenia do kanału sanitarnego Ø 0,20 m w ul. S. w zakresie odcinka łączącego do działki nr [...] obręb [...]. W załączeniu do powyższego pisma przekazana została kserokopia inwentaryzacji powykonawczej kanalizacji sanitarnej z dnia [...] czerwca 2012 r. Organ potwierdził, że działka skarżących nie jest wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków.

W przedmiotowej sprawie sporna pozostaje kwestia technicznej możliwości przyłączenia do sieci kanalizacyjnej ww. nieruchomości. Według stanowiska skarżących (k-23 akt administracyjnych organu I instancji - załącznik nr 1 do protokołu rozprawy), mapa stanowiąca podstawę wszczęcia postępowania nakazowego nie odzwierciedla stanu faktycznego zgodnie z rzeczywistością, ponieważ sieć kanalizacyjna nie została doprowadzona bezpośrednio do granicy działki, a studzienka kanalizacyjna jest oddalona o ok. 30 m od granicy działki.

Z pism Miejskich Wodociągów i Kanalizacji w B. wynika jedynie, że istnieją techniczne możliwości podłączenia nieruchomości stanowiącej współwłasność skarżących do kanalizacji już wybudowanej, nie wskazano jednak w żadnym z tych pism oraz w żadnej z wydanych decyzji na czym polegają te techniczne możliwości. Nałożony obowiązek podłączenia nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej musi być wykonalny. Dlatego ustalenie możliwości technicznych podłączenia do sieci kanalizacyjnej ma istotne znaczenie w rozpoznawanej sprawie.

Tymczasem, organ nie badał w ogóle powyższej kwestii i pomimo podniesionego przez skarżącego zarzutu co do możliwości technicznych, nie odniósł się do usytuowania studzienki kanalizacyjnej od granicy spornej działki. Organ oparł się na stanowisku Miejskich Wodociągów i Kanalizacji w B. sp. z o.o., jednak nie przeprowadził analizy map w zakresie możliwości technicznych podłączenia. W ocenie Sądu niewystarczające jest stanowisko wyłącznie o istnieniu sieci kanalizacyjnej w ulicach Ł. i S. Nie wskazano w jakiej odległości od nieruchomości skarżących zlokalizowana jest chociażby studzienka rewizyjna. Organ ustalając stan faktyczny przedmiotowej sprawy powinien przede wszystkim uzgodnić z eksploatatorem i właścicielem sieci kanalizacyjnej w oparciu o mapki inwentaryzacji kanalizacji sanitarnej (k- 38 i 39 akt administracyjnych organu I instancji), jakie są możliwości techniczne podłączenia nieruchomości skarżących do istniejącej sieci.

W ocenie Sądu, ani z akt sprawy, ani z uzasadnienia zaskarżonego rozstrzygnięcia nie wynika w sposób bezsporny, czy istotnie istnieje realna, a nie tylko teoretyczna, możliwość przyłączenia do sieci działki nr [...].

Techniczne możliwości podłączenia nieruchomości do sieci kanalizacyjnej należy zbadać w oparciu o przepisy ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzeniu ścieków (Dz. U. z 2006 r., Nr 123, poz. 858 ze zm.), w której zawarta została definicja przyłącza kanalizacyjnego w art. 2 pkt 5. Przepis ten stanowi, że "przyłącze kanalizacyjne" jest to odcinek przewodu łączącego wewnętrzną instalację kanalizacyjną w nieruchomości odbiorcy usług z siecią kanalizacyjną, za pierwszą studzienką, licząc od strony budynku, a w przypadku jej braku do granicy nieruchomości gruntowej". Zgodnie z art. 15 ust. 2 wskazanej ustawy realizacja budowy przyłączy do sieci zapewnia na własny koszt osoba ubiegająca się o przyłączenie do sieci. Natomiast do poniesienia nakładów na wybudowanie odcinka sieci do granicy nieruchomości przyłączanej obowiązane jest przedsiębiorstwo wodociągowo – kanalizacyjne (w razie jego braku - gmina). Trzeba nadto zaznaczyć, że co do zasady, na podstawie ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzeniu ścieków przyłączenie do sieci odbywa się na wniosek osoby ubiegającej się o przyłączenie do sieci. Analiza przytoczonej definicji przyłącza uwzględnia dwie sytuacje: gdy na nieruchomości jest studzienka i wówczas przyłącze zaczyna się za pierwszą studzienką, a kończy na sieci, oraz gdy nie ma studzienki - wtedy przyłącze stanowi odcinek łączący wewnętrzną instalację z granicą nieruchomości.

Usytuowanie przyłącza kanalizacyjnego nie było przedmiotem ustaleń organu. Mimo że z oświadczenia skarżącego stanowiącego załącznik do protokołu wynika, że na nieruchomości skarżących nie ma studzienki. Tym samym przyłącze kanalizacyjne, a więc odcinek przewodu od wewnętrznej instalacji kanalizacyjnej skarżących należałoby doprowadzić do granicy ich nieruchomości. W tym zakresie organ również nie poczynił żadnych ustaleń.

Obowiązek przyłączenia nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej wynikający z art. 5 ust. 1 pkt 2 może być nałożony, jeżeli są spełnione możliwości techniczne przyłączenia. Dotyczy to sytuacji, gdy gmina wykonała wszystkie ciążące na niej obowiązki, wybudowała również przyłącza do granicy z nieruchomością, jeżeli zaszła taka potrzeba. Obciążenie wynikające z art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy nie może na właściciela nieruchomości przerzucać zadań gminy, do których należy rozbudowa sieci kanalizacyjnej, której wykonanie należy do obowiązków gminy stosownie do treści art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2013 r., poz. 594). Zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty należy do zadań własnych gminy. W szczególności zadania własne obejmują m.in. sprawy wodociągów i zaopatrzenia w wodę, kanalizacji, usuwania i oczyszczania ścieków komunalnych, utrzymania czystości i porządku oraz urządzeń sanitarnych. Oznacza to, że gmina ma stworzyć warunki do podłączenia danej nieruchomości do sieci kanalizacyjnej (por. wyroki WSA w Gliwicach z dnia 12 stycznia 2011 r. sygn. akt II SA/Gl 906/10, WSA w Gdańsku z dnia 30 stycznia 2013 r. sygn. akt II SA/Gd 742/12 Baza orzeczeń).

W ocenie Sądu, w przedmiotowej sprawie zabrakło ustaleń co do możliwości technicznych podłączenia nieruchomości skarżących do istniejącej sieci kanalizacyjnej. Techniczne warunki podłączenia nie zostały dostatecznie określone, a mają one bezpośredni wpływ na spełnienie przesłanki przyłączenia nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej w sytuacji, gdy ta sieć istnieje.

Sąd podziela stanowisko zaprezentowane w wyroku WSA w Gdańsku z dnia 30 stycznia 2013 r. sygn. akt II SA/Gd 742/12 Baza orzeczeń LEX nr 752997, że "Nie może budzić wątpliwości, że skoro przyłączenie do istniejącej sieci kanalizacyjnej może nastąpić tylko na wniosek, to właściciel nieruchomości składając taki wniosek w istocie wykonuje obowiązek wynikający z art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy. Jego wniosek musi bowiem zostać uwzględniony, jeżeli są spełnione warunki przyłączenia i istnieją techniczne możliwości świadczenia usług. Natomiast obowiązek podłączenia nieruchomości do istniejącej sieci powstaje de facto wówczas, gdy stworzone zostały do tego warunki. W takiej sytuacji, w razie stwierdzenia niewykonania tego obowiązku i braku wniosku, o którym mowa w ustawie o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, właściwy organ wydaje decyzję, o której mowa w art. 5 ust. 7 ustawy".

Bezsporne w przedmiotowej sprawie jest, że działka nr [...] nie jest przyłączona do istniejącej sieci kanalizacyjnej i na działce tej nie ma przydomowej oczyszczalni ścieków (istniejące dwa zbiorniki bezodpływowe nie spełniają tej funkcji).

Organ ponownie rozpoznając sprawę musi udokumentować i ocenić techniczne możliwości przyłączenia nieruchomości skarżących do istniejącej sieci kanalizacyjnej. Organ powinien mieć na względzie zasady postępowania zmierzające do wszechstronnego wyjaśnienia sprawy (art. 7 k.p.a.), pogłębiania zaufania strony do organów państwa (art. 8), a także wyczerpującego informowania o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie obowiązku będącego przedmiotem niniejszego postępowania administracyjnego (art. 9 k.p.a.).

Wskazane istotne uchybienia postępowania odwoławczego czynią wadliwą zaskarżoną decyzję, która w związku z tym wymaga wyeliminowania z obrotu prawnego.

Stanowisko strony skarżących odnośnie kosztów podłączenia nieruchomości do sieci kanalizacyjnej nie ma wpływu na wynik sprawy. Nie mogło w ramach prowadzonego postępowania odnieść zamierzonego skutku pismo przedłożone przez skarżących w dniu [...] kwietnia 2014 r. potwierdzające, że Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska nie wniósł zastrzeżeń wobec rozpoczęcia dnia [...] grudnia 1999 r. użytkowania budynku magazynowo–administracyjnego. W tym miejscu należy wyjaśnić, że od 1999 r. uległ zmianie stan prawny. Art. 5 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach zmieniony został przez art. 53 pkt 5 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o wprowadzeniu ustawy - Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. z 2001 r., Nr 100, poz. 1085) z dniem 1 października 2001 r. Art. 5 ust. 1 pkt 2 otrzymał brzmienie: "Właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku przez przyłączenie nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej lub, w przypadku gdy budowa sieci kanalizacyjnej jest technicznie lub ekonomicznie nieuzasadniona, wyposażenie nieruchomości w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych lub w przydomową oczyszczalnię ścieków bytowych, spełniające wymagania określone w przepisach odrębnych; przyłączenie nieruchomości do sieci kanalizacyjnej nie jest obowiązkowe, jeżeli nieruchomość jest wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków spełniającą wymagania określone w przepisach odrębnych". Tak więc w 1999 r. przepis nakazujący przyłączenie nieruchomości do sieci kanalizacyjnej nie obowiązywał w powyższym brzmieniu. Bezsporne jest, że istniejące na nieruchomości dwa bezodpływowe zbiorniki nie są przydomowymi oczyszczalniami ścieków.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję. O kosztach postępowania należnych skarżącym od organu rozstrzygnięto na podstawie art. 200 p.p.s.a., zaś o zwrocie nadpłaconego wpisu od skargi orzeczono w trybie art. 225 p.p.s.a.