Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 660/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2016-04-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6167 Rybołówstwo morskie i rybactwo śródlądowe
642  Skargi na akty prawa miejscowego wojewodów i organów administracji niezespolonej oraz na niewykonywanie przez nich czynn
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność zaskarżonego aktu
Powołane przepisy: article: art. 92 ust. 1i 2, art. 10 ust. 1a
journal: Dz.U. 2015 poz 469
law: Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Wanda Antończyk Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Górska (spr.) Sędzia WSA Janina Guść Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Katarzyna Gross po rozpoznaniu w dniu 6 kwietnia 2016 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi A. S. na rozporządzenie Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej z dnia 21 września 2012 r., nr [...] w przedmiocie ustanowienia obwodów rybackich 1. stwierdza nieważność punktu 165 paragrafu 1 zaskarżonego rozporządzenia, 2. zasądza od Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej na rzecz skarżącego A. S. kwotę 797 zł (siedemset dziewiędziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

A. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na rozporządzenie Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej z dnia 21 września 2012 r. nr [...], mocą którego zmieniono rozporządzenie Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej z dnia 5 listopada 2003 r. nr [...] w sprawie ustanowienia obwodów rybackich (Dz. Urz. Woj. Pomorskiego z 2003 r., Nr 142, poz. 2535 ze zm.) m.in. wprowadzając w § 1 pkt 165 zmianę o następującej treści: po 1p. 390 dodaje się 1p. 390a w brzmieniu: a) treść rubryki "Pozycja": I.14.16a, b) treść rubryki "Nazwa obwodu": Obwód rybacki jeziora B. (J.) na cieku D. z jeziora B. w zlewni rzeki W.; c) treść rubryki pn. "Skład obwodu": Obwód rybacki obejmuje wody jeziora B. (J.). Skarżone rozporządzenie weszło w życie z dniem 1 listopada 2012 r. i zostało opublikowane w Dziennikach Urzędowych Województw: [...], [...] i [...].

Skarga A. S. została wniesiona w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:

Nie zgadzając się z zapisem powołanego § 1 pkt 165 skarżonego rozporządzenia, pismem z dnia 4 sierpnia 2015 r., A. S. wystąpił do Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa poprzez jego uchylenie. Skarżący zarzucił bowiem, że ustalenie obwodu rybackiego na stawie B. odbyło się z naruszeniem art. 12 ust. 1 ustawy o rybactwie śródlądowym w zw. z art. 5 ust. 1, 2 i 3 oraz art. 9 ust. 1 pkt 19 lit c ustawy Prawo wodne, gdyż staw B. nie jest wodą płynącą. W ocenie skarżącego wynika to przede wszystkim z pozwolenia wodnoprawnego z dnia 15 października 1964 r., które zezwalało na adaptację jeziora B. na stawy rybne oraz z pozwoleń wodnoprawnych z dnia 2 listopada 2001 r. i z dnia 14 lutego 2002 r., które wyraźnie wskazują, że doprowadzenie i odprowadzenie wody do stawów odbywało się i odbywa w sposób sztuczny a nie ciekami naturalnymi. Staw B. nie spełnia także, w ocenie skarżącego, przesłanek uznania go za wody płynące w świetle art. 5 ust. 3 pkt 1 i 2 prawa wodnego, gdyż staw ten nie leży w cieku naturalnym i nie jest sztucznym zbiornikiem wodnym usytuowanym na wodach płynących, a także nie jest bezpośrednio, w sposób naturalny, związany z wodami powierzchniowymi płynącymi. W ocenie skarżącego niemożność zakwalifikowania stawów jako wód płynących lub stojących można wyinterpretować także z brzmienia art. 10 ust. 4 prawa wodnego, który wskazuje, że stawy stanowią osobną kategorię wód. Powołując się na ekspertyzy prof. dra hab. D. K., kierownika Katedry Rybactwa Jeziorowego i Rzecznego Uniwersytetu [...], skarżący stwierdził, że staw rybny, będący na mocy aktualnej ustawy urządzeniem wodnym, stanowi kategorię osobną od wskazanych w art. 5 ustawy prawo wodne wód powierzchniowych i nie może być klasyfikowany jako woda płynąca. Podkreślił jednocześnie, że przedmiotowa nieruchomość w księdze wieczystej została ona zakwalifikowana jako nieruchomość rolna, a nadto charakter rolny działki potwierdzony został przez fakt braku skuteczności wniosku Agencji Własności Rolnej o zmianę klasyfikacji gruntów w księdze wieczystej, postulującego, że staw B. stanowi jezioro i jest wodą płynącą. Sytuacja stawu B., którego z całą pewnością nie można zaliczyć do kategorii wód płynących, może być wynikiem wieloletnich zaniedbań w ewidencjonowaniu wód w Polsce. Jednocześnie stwierdził, że posiada legitymację do wystąpienia z wezwaniem jako dzierżawca stawu rybnego B. położonego na terenie gminy L. woj. [...] oznaczone w ewidencji gruntów obrębu M. jak działka nr [...] o pow. 15,5700 ha na podstawie umowy dzierżawy zawartej z Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa z dnia 16 maja 1994 r., która zawarta została na okres 30 lat. Ustanowienie rozporządzeniem obwodu rybackiego na stawie B. zrodziło zaś po jego stronie obowiązek sporządzenia i legitymowania się operatem rybackim, którego wykonanie wiąże się z koniecznością poniesienia dodatkowych kosztów.

W odpowiedzi na to wezwanie Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej stwierdził, że § 1 pkt 165 skarżonego rozporządzenia nie narusza prawa i nie ma podstaw do jego uchylenia. Podczas ustanawiania obwodu rybackiego uwzględniono bowiem aktualny stan prawny nieruchomości oraz istniejących stosunków hydrologicznych. Wypisy z ewidencji gruntów, mapa podziału hydrograficznego kraju, jaki i wcześniejsze mapy archiwalne z lat 20 i 30 - tych XX wieku, wskazują zaś na płynący charakter wód jeziora B. Z kolei decyzje, na które powołuje się skarżący opiewają przede wszystkim na zezwolenie na adaptację jeziora B. na stawy rybne oraz na pobór wód powierzchniowych z "cieku bez nazwy", na zasilanie tych stawów jak i na piętrzenie wody. Z treści tych decyzji trudno wywieść, że zasilanie stawów odbywa się w sposób sztuczny przez ciek bez nazwy. Samo bowiem sformułowanie "ciek" wskazuje na naturalny, płynący charakter tej wody, zaś fakt wykonania prac regulacyjnych i spowodowany tym uproszczony jego przebieg nie zmienia co do zasady charakteru wody w nim się znajdującej. Także prace adaptacyjne na jeziorze nie pozbawiają jego wód płynącego charakteru, bowiem jezioro to pełni jedynie funkcje takie jak staw rybny, lecz nie jest urządzeniem wodnym. Również fakt pozwolenia na piętrzenie wód jeziora przesądza o tym, że są to wody płynące. Wykonanie tych decyzji nie spowodowało zmiany charakteru wód w jeziorze B. Ujście tych wód do rzeki S. odbywa się wprawdzie w sposób uregulowany, lecz odbywa się to ciekiem, który widnieje na mapach jako naturalny. Dyrektor wskazał jednocześnie, że w księdze wieczystej jeziora B. widnieje wpis dotyczący nieruchomości rolnej, mimo, że powinien w niej znajdować się wpis "woda płynąca" – we własności Skarbu Państwa, tak jak w ewidencji gruntów Starostwa Powiatowego. Regulacje te należą jednak do Dyrektora Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych.

We wniesionej do Sądu skardze skarżący, wskazując na posiadanie legitymacji skargowej, domagał się stwierdzenia nieważności § 1 pkt 165 zaskarżonego aktu. Zarzucił, że ustalona w tym przepisie regulacja jest przede wszystkim sprzeczna z art. 15 ust. 1 w zw. z art. 12 ust. 1 ustawy o rybactwie śródlądowym w zw. z art. 5 ust. 3 pkt 1 lit a – c ustawy prawo wodne poprzez ich łączne, a tym samym niewłaściwe zastosowanie w sytuacji, gdy nie ziściły się warunki uzasadniające ustanowienie obwodu rybackiego na wodach stawu B., z uwagi na brak możliwości zakwalifikowania tych wód jako powierzchniowych śródlądowych wód płynących. Uzasadniając przedstawiony zarzut, skarżący przedstawił tożsame argumenty co w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa, a dodatkowo wskazał, że pozwolenie wodnoprawne z 2001 r. wydane zostało po przeprowadzeniu wizji lokalnej i rozprawy wodnoprawnej, w wyniku których organ ustalił, że wody, na korzystanie z których zostało wydane pozwolenie, stanowią obiekt hodowlany składający się z trzech stawów: stawu S., P. i B. a nie np. kompleks jezior. Wskazał także, że piętrzenie wód stanowi rodzaj szczególnego korzystania z wód, na które obligatoryjne jest pozyskanie pozwolenia wodnoprawnego niezależnie od własności wód i przysługującego im statusu wód płynących czy też stojących. Ponadto, w ocenie skarżącego, ustalona regulacja wydana została z naruszeniem § 13 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie połowu ryb oraz warunków chowu, hodowli i połowu innych organizmów żyjących w wodzie w zw. z art. 21 ust. 4 ustawy o rybactwie śródlądowym poprzez ich błędną interpretację i przyjęcie, że przewidziany w § 13 ust. 1 pkt 1 obowiązek ustalenia aktualnego stanu nieruchomości i istniejących warunków hydrologicznych winien być utożsamiany z ustaleniem oznaczenia rodzaju użytku, jaki nieruchomość ta stanowi na podstawie danych zawartych w ewidencji gruntów, co doprowadziło do zaniechania przez organ ustalenia aktualnego stanu prawnego nieruchomości, na której położony jest staw B., a wynikającego z prowadzonej dla tej nieruchomości księgi wieczystej i poprzestaniu na ustaleniu opisu nieruchomości w ewidencji gruntów, co doprowadziło do wadliwego uznania, że przedmiotowa nieruchomość stanowi śródlądowe wody powierzchniowe płynące, a zatem, że możliwe jest ustalenie na nich obwodu rybackiego, podczas gdy zgodnie z danymi uwidocznionymi w księdze wieczystej przedmiotowa nieruchomość stanowi nieruchomość rolną a jako jej właściciele ujawnione zostały osoby fizyczne, co oznacza, że znajdujące się na niej wody stawu B. nie mogą być wodami płynącymi, a tym samym nie można na nich ustanowić obwodu rybackiego, co znajduje również potwierdzenie w prawomocnych decyzjach wodnoprawnych obejmujących m.in. jezioro B., pozwalających na adaptację jeziora na staw oraz z treści umowy dzierżawy z dnia 16 maja 1994 r. Skarżący stwierdził, że mapa hydrograficzna, na którą powołał się organ, nie może być miarodajnym źródłem danych o spornej nieruchomości i występujących na niej wodach i nie może przesądzać o ich klasyfikacji jako wody płynące lub stojące, skoro zgodnie ze znajdującymi się na stronie internetowej Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej Warunkami korzystania z Rastrowej Mapy Podziału Hydrograficznego Polski Krajowy Zarząd Gospodarki Wodnej nie udziela żadnych gwarancji dotyczących dokładności lub kompletności udostępnianych informacji i nie ponosi odpowiedzialności za poprawność i aktualność informacji udostępnianych w postaci mapy.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W pełni podtrzymując dotychczasową argumentację w sprawie, organ podkreślił, że na płynący charakter wód jeziora B. (J.) wskazują wypisy z ewidencji gruntów, mapa podziału Hydrograficznego kraju jak i wcześniejsze mapy archiwalne z lat 20 i 30 – tych XX wieku. Stan ten stał się też podstawą do ustanowienia na wodach jeziora B. obwodu rybackiego. Przedstawione zaś w skardze twierdzenia o stojącym charakterze wód jeziora B., w ocenie organu, nie zasługują na uwzględnienie. Wydane pozwolenia wodnoprawne nie mogą kreować statusu wód poprzez użycie konkretnych sformułowań w osnowie jak i w uzasadnieniu. Samo zezwolenie na adaptację jeziora na staw oznacza w istocie zezwolenie na znaczną ingerencję w stan wód tego zbiornika jak i cieków doprowadzających wodę. Ingerencja taka nie niweczy jednak dotychczasowego charakteru tych wód. Sama modyfikacja koryt cieków doprowadzających wodę również o takiej zmianie nie przesądza. Zmiana sposobu wykorzystania wód zbiornika czy też zezwolenie na dokonanie inwestycji nie ma skutku konstytutywnego wobec charakteru wód. Pozwolenie na piętrzenie wód jeziora przesądza o tym, że są to wody płynące, gdyż niepodobna wyobrazić sobie piętrzenia wody stojącej. W ocenie organu, o płynącym charakterze wód jeziora B. jak i dopływów do tego jeziora świadczy również korespondencja prowadzona przez organ administracji z Zarządem Melioracji i Urządzeń Wodnych Województwa. Z pism tych wynika zamiar doprowadzenia treści wpisów w księdze wieczystej do zgodności z rzeczywistym stanem prawnym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

Stosownie natomiast do art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.) kontrola działalności administracji publicznej wykonywana przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego jednostek samorządu terytorialnego.

Przede wszystkim stwierdzić należy, że wniesiona w niniejszej sprawie skarga spełnia wymagania formalne, warunkujące możliwość jej merytorycznego rozpatrzenia.

Skarga została wniesiona na podstawie art. 63 ust. 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o wojewodzie i administracji rządowej w województwie (Dz.U. nr 31, poz. 206 ze zm.), który stanowi, że każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone przepisem aktu prawa miejscowego wydanym przez wojewodę lub organ niezespolonej administracji rządowej, w sprawie z zakresu administracji publicznej, może, po bezskutecznym wezwaniu organu, który wydał przepis, lub organu upoważnionego do uchylenia przepisu w trybie nadzoru, zaskarżyć przepis do sądu administracyjnego.

Stosownie zaś do treści art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2015 r., poz. 469) dyrektor regionalnego zarządu gospodarki wodnej jest organem administracji rządowej niezespolonej właściwym w sprawach gospodarowania wodami w regionie wodnym, w zakresie określonym w ustawie.

Z art. 92 ust. 2 tejże ustawy wynika z kolei, że w przypadkach określonych ustawą dyrektor regionalnego zarządu gospodarki wodnej wydaje akty prawa miejscowego. W szczególności na podstawie art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 18 kwietnia 1985 r. o rybactwie śródlądowym (Dz. U. z 2009 r., nr 189, poz. 1471 ze zm.) dyrektor regionalnego zarządu gospodarki wodnej, w drodze rozporządzenia, ustanawia i znosi obwody rybackie. Zaskarżone rozporządzenie w przedmiocie ustanowenia obwodów rybackich, stanowiące przepisy aktu prawa miejscowego, jest aktem z zakresu administracji publicznej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 października 2015 r., sygn. akt II GSK 2089/14,orzeczenia.nsa.gov.pl).

Ponadto, pismem z dnia 4 sierpnia 2015 r., skarżący wystąpił do Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa w § 1 pkt 165 skarżonego rozporządzenia, na które to wezwanie uzyskał odpowiedź w dniu 14 września 2015 r. (pismo z dnia 9 września 2015 r.). Skarga do Sądu została wniesiona przez skarżącego w dniu 15 października 2015 r., a zatem z zachowaniem terminu, określonego w art. 53 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Skarżący, będący dzierżawcą stawu rybnego, na którym utworzono obwód rybacki posiada przy tym legitymację do skarżenia rozporządzenia ustanawiającego ten obwód, jako że jego interes prawny został poprzez ustanowienie obwodu rybackiego naruszony. Skutkiem bowiem podjęcia zaskarżonego aktu jest wynikający z przepisów ustawy o rybactwie śródlądowym obowiązek sporządzenia operatu rybackiego, do czego zresztą skarżący, jako podmiot uprawniony do rybactwa w obwodzie rybackim, został wezwany przez organ pismem z dnia 15 kwietnia 2015 r.

Przechodząc zatem do merytorycznej kontroli skarżonego § 1 pkt 165 rozporządzenia, wskazać należy, że obwód rybacki może zostać utworzony jedynie na publicznych śródlądowych wodach powierzchniowych płynących. Art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 18 kwietnia 1985 r. o rybactwie śródlądowym (Dz.U. z 2009 r., nr 189 poz. 1471 ze zm. ) stanowi bowiem, że publiczne śródlądowe wody powierzchniowe płynące dzieli się na obwody rybackie.

W art. 5 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2012 r., poz. 145 ze zm.) wyjaśniono, że wody dzielą się na powierzchniowe i podziemne (ust. 1). Wody, z wyjątkiem wód morza terytorialnego i morskich wód wewnętrznych, są wodami śródlądowymi (ust. 2). Śródlądowe wody powierzchniowe dzielą się na: 1) płynące, do których zalicza się wody: a) w ciekach naturalnych, kanałach oraz w źródłach, z których cieki biorą początek, b) znajdujące się w jeziorach oraz innych naturalnych zbiornikach wodnych o ciągłym bądź okresowym naturalnym dopływie lub odpływie wód powierzchniowych, c) znajdujące się w sztucznych zbiornikach wodnych usytuowanych na wodach płynących; 2) stojące, do których zalicza się wody znajdujące się w jeziorach oraz innych naturalnych zbiornikach wodnych niezwiązanych bezpośrednio, w sposób naturalny, z powierzchniowymi wodami płynącymi (ust. 3).

Spór w niniejszej sprawie dotyczy kwalifikacji wód i samego zbiornika wodnego B. Organ podejmując bowiem zaskarżone rozporządzenie stwierdził że, jest to jezioro, którego wody mają charakter płynący, a w konsekwencji stanowią własność Skarbu Państwa, niezależnie od tego jaki stan wynika z treści księgi wieczystej. Skarżący twierdzi natomiast, że jest to staw, a więc urządzanie wodne, którego wód w żadnym razie nie można zakwalifikować jako publicznych powierzchniowych śródlądowych wód płynących, a ponadto znajduje się na nieruchomości stanowiącej własność osób fizycznych.

Zdaniem Sądu powyższy spór nie może być rozstrzygany w toku postępowania sądowego kontrolującego zgodność z prawem aktu ustanawiającego obwód rybacki.

Istotnie, jak prawidłowo wskazał organ, o publicznym statusie śródlądowych wód powierzchniowych płynących decyduje przede wszystkim charakter tych wód.

Wbrew jednakże twierdzeniom organu, nie można ignorować treści księgi wieczystej dotyczącej prawa własności gruntu pokrytego takimi wodami.

Zgodnie z treścią art. 10 ust. 1a ustawy - Prawo wodne wody morza terytorialnego, morskie wody wewnętrzne wraz z morskimi wodami wewnętrznymi Zatoki [...], śródlądowe wody powierzchniowe płynące oraz wody podziemne stanowią własność Skarbu Państwa. Jednocześnie, w myśl art. 10 ust. 2 tej ustawy wody stanowiące własność Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego są wodami publicznymi. Ustawodawca wody płynące ukształtował zatem jako odrębny od gruntu przedmiot własności. Własność wód płynących przypisano podmiotom administracji publicznej, aby w swej działalności mogły stosować w pewnym zakresie władcze środki prawne o charakterze administracyjnym, gdy chodzi o korzystanie z wód i ich ochronę, a także by mogły korzystać ze środków cywilnoprawnych do celów rybactwa i w stosunkach sąsiedzkich, jeżeli gospodarowanie wodą ujemnie wpływa na grunty sąsiednie. Własność publiczna wód może być klasyfikowana według kryterium przedmiotowego i podmiotowego. Kryterium przedmiotowe będzie odnosić się m.in. do wód powierzchniowych płynących, które zawsze będą własnością publiczną, a inne wtedy, gdy ich właścicielem będzie Skarb Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego. Zasadą jest, że płynące wody publiczne z racji swych funkcji społecznych nie podlegają obrotowi cywilnoprawnemu. To oznacza, że nie mogą być one przedmiotem własności podmiotów innych niż wymienione w cytowanym wyżej art. 10 ust. 2 ustawy - Prawo wodne (por. Prawo wodne. Komentarz. J. Szachułowicz, Warszawa 2010, wyd. 4., str. 61-63).

Z kolei zgodnie z art. 12 ust. 1 ustawy - Prawo wodne wody stojące oraz wody w rowach znajdujące się w granicach nieruchomości gruntowej stanowią własność właściciela tej nieruchomości. Przepis ten określa stosunek zachodzący pomiędzy własnością gruntu, a własnością wody stojącej. Własność wody stojącej oraz własność wody w rowach jest określana według zasady: czyją własność stanowi grunt, ten jest właścicielem wody. Jest to odwrotność zasady obowiązującej przy wodach powierzchniowych płynących. Wody te stanowią własność publiczną i własność wody przekłada się na własność gruntu pod wodą. Grunty pokryte wodami powierzchniowymi płynącymi stanowią własność właściciela tych wód w granicach określonych liniami brzegów. Ta relacja zachodząca pomiędzy gruntem, a wodą płynącą wynika z zasady, że woda płynąca w regulacji ustawowej stanowi odrębny od gruntu przedmiot własności. Obie przytoczone zasady działają z mocy samego prawa (por. Prawo wodne. Komentarz. J. Szachułowicz, Warszawa 2010, wyd. 4., str. 71-72).

Zgodnie z art. 14 ust. 1 ustawy - Prawo wodne, grunty pokryte wodami powierzchniowymi stanowią własność właściciela tych wód. W myśl art. 14 ust. 2 ustawy - Prawo wodne grunty pokryte płynącymi wodami powierzchniowymi nie podlegają obrotowi cywilnoprawnemu z wyjątkiem przypadków określonych w ustawie. Tym samym, własność wód powierzchniowych płynących przesądza o własności gruntu pod wodą. Z kolei, zgodnie z art. 14a ust. 1 ustawy - Prawo wodne grunty pokryte wodami powierzchniowymi płynącymi, stanowiącymi własność Skarbu Państwa, są zasobem nieruchomości Skarbu Państwa, do którego nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2004 r., nr 261, poz. 2603 ze zm.).

Z przytoczonych regulacji wynika, zdaniem Sądu, że obwód rybacki może zostać utworzony na publicznych śródlądowych wodach powierzchniowych płynących tj. na wodach, które stanowią własność Skarbu Państwa i znajdują się na gruncie należącym do Skarbu Państwa, a stan ten nie budzi żadnych wątpliwości co do jego aktualności. Zgodnie bowiem z § 13 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 listopada 2001 r. w sprawie połowu ryb oraz warunków chowu, hodowli i połowu innych organizmów żyjących w wodzie (Dz.U. z 2001 r., nr 138, poz. 1559) ustanawiając obwód rybacki należy uwzględnić aktualny stan prawny nieruchomości oraz istniejące stosunki hydrologiczne.

O aktualnym stanie prawnym nieruchomości świadczą zaś księgi wieczyste, które, zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz.U. z 2001 r., nr 124, poz. 1361 ze zm.), prowadzi się w celu ustalenia stanu prawnego nieruchomości. W art. 3 ust. 1 tej ustawy ustalono zaś domniemanie, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym. Z kolei, zgodnie z zasadą rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych (art. 5 ustawy) w razie niezgodności między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej, a rzeczywistym stanem prawnym to treść księgi, rozstrzyga na korzyść tego, kto przez czynność prawną z osobą uprawnioną według treści księgi wieczystej nabył własność lub inne prawo rzeczowe.

Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że Dyrektor Regionalny Zarządu Gospodarki Wodnej ustanowił obwód rybacki na wodach jeziora B., znajdujących się na terenie działki nr [...], położonej w obrębie ewidencyjnym M., gmina L. z istotnym naruszeniem prawa, jako że oparł się jedynie na danych z ewidencji gruntów, zupełnie pomijając aktualny stan prawny nieruchomości. Zgodnie natomiast z treścią prowadzonej dla tej nieruchomości księgi wieczystej nr [...], stanowi ona nieruchomość rolną, której właścicielami są I. G. i K. P.

W ocenie Sądu rozbieżności pomiędzy zapisami księgi wieczystej a danymi zawartymi w ewidencji gruntów, na które wskazuje organ, powinny zostać wyjaśnione i wyeliminowane przed wydaniem rozporządzenia, ustanawiającego obwód rybacki. Zgodnie bowiem z art. 10 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, w razie niezgodności między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej, a rzeczywistym stanem prawnym - osoba, której prawo nie jest wpisane lub jest wpisane błędnie albo jest dotknięte wpisem nieistniejącego obciążenia lub ograniczenia, może żądać usunięcia niezgodności. Jednakże, podważenie stanu prawnego wynikającego z księgi wieczystej jest możliwe jedynie w drodze powództwa o usunięcie niezgodności między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej, a rzeczywistym stanem prawnym, a więc na drodze postępowania przed sądem powszechnym (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 13 marca 2013 r., sygn. akt II SA/Gd 620/12, orzeczenia.nsa.gov.pl).

Przepisy prawa wodnego nie wyłączają drogi sądowej dla rozpoznania sporów o własność gruntów pokrytych powierzchniowymi wodami płynącymi. Sprawy te są sprawami cywilnymi w rozumieniu art. 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. nr 43, poz. 296 ze zm.) i podlegają rozpoznaniu przez sądy powszechne, na mocy art. 2 § 1 tej ustawy. Już w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 8 listopada 1971 r. sygn. akt III CZP 28/71 (OSNC z 1972 r., nr 3, poz. 43) wskazano, że podstawą do ujawnienia Państwa, jako właściciela gruntu pod powierzchniowymi wodami płynącymi, jeżeli w księdze wieczystej jako właściciel takiego gruntu figuruje osoba fizyczna w przypadku sporu powinno być orzeczenie sądu wydane w postępowaniu o usunięcie niezgodności pomiędzy treścią księgi wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym. W toku tego postępowania winny zaś zostać ustalone okoliczności dotyczące charakteru wód powierzchniowych pokrywających grunt objęty wpisem do księgi wieczystej. Jeżeli bowiem zostanie ustalone, że wody te są wodami płynącymi, to przysługująca z mocy samego prawa Skarbowi Państwa własność takich wód będzie skutkować, w myśl zasady określonej w art. 10 ust. 1a ustawy - Prawo wodne, stwierdzeniem, że również grunt pokryty tą wodą będzie własnością Skarbu Państwa. W razie zaś ustalenia, że woda ta ma charakter wody stojącej, brak będzie, w myśl art. 12 ust. 1 ustawy - Prawo wodne, podstaw do stwierdzenia, że Skarbowi Państwa przysługuje prawo własności gruntu pokrytego taką wodą (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 13 marca 2013 r., sygn. akt II SA/Gd 620/12, orzeczenia.nsa.gov.pl). W ocenie Sądu bez wzruszenia na drodze właściwego postępowania cywilnego prawa własności gruntu pokrytego wodą powierzchniową – przysługującego według treści księgi wieczystej osobie fizycznej, nie jest możliwe ustanowienie obwodu rybackiego.

Ponadto, w aktach sprawy brak jest dokumentów świadczących o dokonaniu, przed wydaniem skarżonego rozporządzenia, oceny istniejących na wodach znajdujących się na terenie działki nr [..] stosunków hydrologicznych. Przedstawiona, już w toku postępowania przed sądem, mapa podziału hydrograficznego Polski, nie jest bowiem tego dowodem.

Ustalanie zaś, przez wydający rozporządzenie w sprawie obwodów rybackich organ, charakteru wód na podstawie określeń zawartych w pozwoleniach wodnoprawnych nie znajduje umocowania w powołanych powyżej, jak i innych, przepisach prawa.

Z tych też względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, działając na podstawie art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, stwierdził nieważność § 1 pkt 165 rozporządzenia Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej z dnia 21 września 2012 r. nr [...].

Wobec uwzględnienia skargi Sąd, na podstawie art. 200 ustawy - Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi, zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania, przyjmując stosownie do treści art. 205 § 2 tej ustawy, że na koszty te składa się uiszczony przez skarżącego wpis sądowy oraz koszty zastępstwa procesowego.