Postanowienie WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 1388/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2021-02-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6532 Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Odrzucenie skargi
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Odrzucono skargę
Powołane przepisy: article: art. 58 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dorota Kozłowska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 22 lutego 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w L. na czynność Prezydenta Miasta J. w przedmiocie wypłaty zaniżonej kwoty dotacji oświatowej postanawia: odrzucić skargę.


UZASADNIENIE

W piśmie datowanym na 1 października 2020 r. A Sp. z o.o. w L. (dalej także: skarżąca), zastępowana przez adwokata, sformułowała skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na czynność Prezydenta Miasta J. W tytule skargi czynność ta została nazwana "wypłatą zaniżonej kwoty dotacji", a w treści skargi – brakiem przekazania różnicy pomiędzy wysokością dotacji, o której mowa odpowiednio w art. 15-21, art. 25 ust. 1-4 i 8, art. 26 ust. 1, 2 i 8, art. 28-30, art. 31 ust. 1, art. 40 i art. 41 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 17; aktualnie: t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 2029 ze zm.; dalej: u.f.z.o.) według stanu na pierwszy dzień obowiązywania zaktualizowanej kwoty dotacji, a sumą części dotacji przekazanych odpowiednio na dziecko objęte wczesnym wspomaganiem rozwoju, ucznia, wychowanka, uczestnika zajęć rewalidacyjno-wychowawczych lub słuchacza kwalifikacyjnego kursu zawodowego od początku roku budżetowego do dnia poprzedzającego pierwszy dzień obowiązywania zaktualizowanej kwoty dotacji dla słuchaczy A w J. w kwocie [...] zł, B w J.– [...] zł, C w J. – [...] zł oraz D w J.– [...] zł.

Zdaniem pełnomocnika skarżącej poprzez dokonaną czynność doszło do naruszenia art. 43 ust. 4 w związku z art. 26 ust. 1 i 2 u.f.z.o. wskutek braku przekazania wspomnianej części dotacji w sytuacji, gdy ustawa wyraźnie nakłada na organ obowiązek wyrównania kwoty przyznanej dotacji oświatowej po aktualizacji stawek dotacji.

Wobec tego pełnomocnik skarżącej wniósł o stwierdzenie bezskuteczności braku przekazania tej części dotacji oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącej zasygnalizował, że zwróciła się ona do organu z zapytaniem, w jakim terminie zostanie dokonane wyrównanie dotacji, niemniej jednak pismami z dnia 25 sierpnia 2020 r. organ poinformował, że wyrównanie dotacji zostało już dokonane w lipcu 2020 r. Ponieważ pisma powyższe zostały skarżącej doręczone w dniu 4 września 2020 r., skargę na wyrażoną w nich czynność należy zdaniem pełnomocnika skarżącej uznać za wniesioną w terminie.

W odpowiedzi na skargę pełnomocnik organu wniósł o jej odrzucenie, wskazując, iż dotyczy ona sprawy, która nie podlega kognicji sądu administracyjnego.

W przypadku zaś nieuwzględnienia wniosku o odrzucenie skargi, wniósł alternatywnie o oddalenie skargi jako bezzasadnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga podlega odrzuceniu, ponieważ dotyczy ona sprawy, która nie należy do właściwości sądu administracyjnego.

Na wstępie należy zauważyć, iż kwestia dopuszczalności zaskarżenia do sądu administracyjnego czynności w postaci wypłaty zaniżonej kwoty dotacji oświatowej stanowiła już przedmiot rozstrzygnięć podejmowanych w orzecznictwie sądowym. Analizy tej problematyki dokonał Naczelny Sąd Administracyjny m.in. w wyroku z dnia 17 listopada 2020 r., sygn. akt I GSK 1514/20 i jego spostrzeżenia zostaną przytoczone w dalszej części niniejszego uzasadnienia.

W ślad za Naczelnym Sądem Administracyjnym przypomnienia zatem wyma-ga, że ratio legis uregulowania prawnego rozszerzającego kontrolę sądu administra-cyjnego poza sferę decyzji lub postanowień, będących przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej na podstawie art. 3 § 2 pkt 1-3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: P.p.s.a.), związane jest z umożliwieniem sądowej kontroli również takich działań administracji publicznej, które dotyczą praw i obowiązków obywateli i innych podmiotów w sferze publicznej oraz potrzebą zapewnienia im gwarancji procesowych w ich relacjach z organami administracji publicznej oraz w zakresie zadań realizowanych przez te organy (por. T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska [red. T. Woś], Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wydanie 5, Warszawa 2012, s. 69-70). Tym samym obywatele i inne podmioty konkretnych uprawnień lub obowiązków, w sytuacji gdy odnoszący się do nich akt lub czynność posiada cechy określone w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., mają zapewnioną ochronę na drodze sądowej. Mogą bowiem zaskarżyć takie akty i czynności organu administracji publicznej do sądu administracyjnego, a także bezczynność organu w tych sprawach, jak również żądać, aby sąd administracyjny orzekł o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (art. 146 P.p.s.a.).

Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r., poz. 23, 868, 996 i 1579), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2015 r. poz. 613, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. poz. 1947), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.

Z ugruntowanego już stanowiska odnoszącego się do określonych przywołanym przepisem przesłanek warunkujących właściwość sądów administracyjnych w sprawach z tego rodzaju skarg wynika, że za akty lub czynności, o których mowa w 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. uznaje się te, które: 1) w rozumieniu przepisów prawa materialnego i procesowego nie są decyzją lub postanowieniem; 2) mają charakter indywidualny, co wynika z określenia ich przedmiotu, a mianowicie uprawnień lub obowiązków, których dotyczą; 3) podejmowane są na podstawie przepisów prawa, które nie wymagają ich autorytatywnej konkretyzacji, a jedynie potwierdzenia uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisów powszechnie obowiązującego prawa, co oznacza również, że stanowią one przejaw władzy organu wykonującego administrację publiczną; 4) są podejmowane w zakresie administracji publicznej, charakteryzując się, między innymi, jednostronnością działania; 5) są podejmowane przez podmiot wykonujący administrację publiczną (por. B. Adamiak, Z problematyki właściwości sądów administracyjnych, art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., ZNSA 2006 nr 2, s. 18-19).

W tej mierze szczególnego podkreślenia wymaga to, że akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., podejmowane są poza postępowaniem jurysdykcyjnym z właściwą mu formą decyzji lub postanowienia, co oznacza, że odpowiadają formule nie tyle stosowania prawa, co jego wykonywania, a więc formule wykonawczej, która wyraża się w urzeczywistnianiu (realizacji) dyspozycji normy prawnej kreującej konkretny (a więc już istniejący) stosunek administracyjny i wynikające z niego uprawnienie lub obowiązek (por. Z. Kmieciak, Glosa do uchwały składu sied-miu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 lutego 2008 r. sygn. akt I OPS 3/07, OSP 2008, z. 5, poz. 51, s. 350-351).

Mając to na uwadze, zauważyć trzeba, że regulacja zawarta w art. 47 u.f.z.o. wyraźnie wskazuje, jakie czynności organu dotującego stanowią czynność z zakresu administracji publicznej. Zgodnie z tym przepisem, czynności podejmowane przez organ dotujący, o którym mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-32, art. 40 i art. 41, w celu ustalenia wysokości lub przekazania dotacji, o których mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-32, art. 40 i art. 41, stanowią czynności z zakresu administracji publicznej, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. Zaskarżona w niniejszej sprawie czynność w postaci odmowy przekazania niewypłaconej kwoty dotacji oświatowej nie wchodzi w zakres któregokolwiek z przepisów wymienionych w art. 47 u.f.z.o. Podstawę obliczenia wysokości tej dotacji stanowi bowiem art. 43 ust. 4 u.f.z.o. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli wysokość dotacji, o której mowa w art. 15-21, art. 25 ust. 1-4 i 8, art. 26 ust. 1, 2 i 8, art. 28-30, art. 31 ust. 1, art. 40 i art. 41, uległa zmianie, suma kolejnych przekazywanych części dotacji odpowiednio na dziecko objęte wczesnym wspomaganiem rozwoju, ucznia, wychowanka, uczestnika zajęć rewalidacyjno-wychowawczych lub słuchacza kwalifikacyjnego kursu zawodowego, począwszy od pierwszego dnia obowiązywania zaktualizowanej kwoty dotacji, stanowi różnicę pomiędzy wysokością dotacji, o której mowa odpowiednio w art. 15-21, art. 25 ust. 1-4 i 8, art. 26 ust. 1, 2 i 8, art. 28-30, art. 31 ust. 1, art. 40 i art. 41, według stanu na pierwszy dzień obowiązywania zaktualizowanej kwoty dotacji, a sumą części dotacji przekazanych odpowiednio na dziecko objęte wczesnym wspomaganiem rozwoju, ucznia, wychowanka, uczestnika zajęć rewalidacyjno-wychowawczych lub słuchacza kwalifikacyjnego kursu zawodowego od początku roku budżetowego do dnia poprzedzającego pierwszy dzień obowiązywania zaktualizowanej kwoty dotacji. Co jednak szczególnie istotne art. 43 ust. 4 u.f.z.o. nie został wymieniony w art. 47 u.f.z.o., a to oznacza, że czynność polegająca na samej wypłacie środków pieniężnych z tytułu dotacji nie należy do kognicji sądów administracyjnych.

Z powyższych względów zaskarżenie do sądu administracyjnego czynności w postaci wypłaty dotacji oświatowej w odmiennej od oczekiwanej przez stronę wysokości należało ocenić jako niedopuszczalne w świetle art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. i na tej podstawie wniesioną skargę odrzucić, o czym orzeczono w sentencji postanowienia.

Na marginesie zasygnalizować trzeba, że takim samym wynikiem (to jest odrzuceniem skargi) musiałaby zakończyć się weryfikacja dopuszczalności zaskarżenia samych pism organu z dnia 25 sierpnia 2020 r., informujących o wyrównaniu dotacji. Byłoby tak przede wszystkim dlatego, że pisma powyższe są pochodną zaskarżonej czynności i pozostają z nią w ścisłym związku. Niezależnie od tego mają one wyłącznie walor informacyjny. Nie kreują zatem treści uprawnień i obowiązków skarżącej wynikających z przepisów prawa, a tylko w takim przypadku posiadałyby one cechy aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. Co istotne, pisma powyższe nie zostały podjęte przez organ w celu ustalenia wysokości lub przekazania dotacji (jak stanowi art. 47 u.f.z.o.), ale miały charakter wyłącznie wtórny, informacyjny.