Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 615/06
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2007-04-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6341 Pozbawienie uprawnień kombatanckich oraz pozbawienie uprawnień dla wdów /wdowców/ po kombatantach
Hasła tematyczne: Kombatanci
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 25 ust. 2 pkt 2
journal: Dz.U. 1991 nr 17 poz 75
law: Ustawa z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Alicja Plucińska-Filipowicz Sędziowie NSA Jerzy Bujko /spr./ Marek Gorski Protokolant Agnieszka Majewska po rozpoznaniu w dniu 12 kwietnia 2007 r. w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 14 grudnia 2005 r. sygn. akt II SA/Sz 642/05 w sprawie ze skargi J. S. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] kwietnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2005 r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] kwietnia 2004 r. pozbawiającą J. S. uprawnień kombatanckich przyznanych mu decyzją Zarządu Wojewódzkiego Związku Bojowników o Wolność i Demokrację z dnia 10 grudnia 1987 r. z tytułu udziału w walkach zbrojnych o utrwalanie władzy ludowej w okresie od kwietnia do maja 1951 r. Decyzje te były poprzedzone decyzjami takiej samej treści wydanymi w dniach 4 grudnia 2000 r. i 10 września 2001 r., które uchylił Naczelny Sąd Administracyjny – Ośrodek Zamiejscowy w Szczecinie wyrokiem z dnia 11 grudnia 2003 r. (sygn. akt SA/Sz 2436/01) z powodu niedokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Po kolejnym rozpoznaniu sprawy organ ustalił, iż J. S. uzyskał uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu walki o utrwalanie władzy ludowej od kwietnia do maja 1951 r. Zgodnie więc z przepisem art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 2002 r. Nr 42, poz. 371 z późn. zm.) traci on przyznane wcześniej uprawnienia. Wymieniony przepis stanowi bowiem, iż pozbawia się osoby, które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze "uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" lub z innych tytułów niż wymienione w art. 1 ust. 2, art. 2 oraz art. 4 ustawy. Zgodnie z wymienionym przepisem uprawnienia te zachowują wprawdzie – między innymi – osoby, które uzyskały je z tytułów określonych w ustawie, a więc również z tytułu udziału w jednostkach Wojska Polskiego w walce z oddziałami Ukraińskiej Powstańczej Armii (art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy), lecz skarżący nie przedstawił żadnego dowodu potwierdzającego jego udział w takiej walce a organ administracyjny nie uzyskał takiego dowodu wyjaśniając stan faktyczny sprawy. W szczególności nie znaleziono żądnego dowodu potwierdzającego udział [...] Brygady OP z P., w której skarżący odbywał zasadniczą służbę wojskową, w walkach z oddziałami UPA w 1951 r.

W skardze wniesionej na wymienione na wstępie decyzje J. S. zarzucił, że Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych bezpodstawnie nie uznał faktu udziału skarżącego w walkach z bandami UPA w okresie pełnienia służby wojskowej w okresie od 23 czerwca 1950 r. do 5 listopada 1952 r. w [...] Brygadzie Wojsk Ochrony Pogranicza.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 14 grudnia 2005 r. skargę oddalił. Sąd stwierdził, iż po uchyleniu wcześniej wydanych w tej sprawie decyzji organ miał obowiązek wyjaśnić, czy skarżący podczas pełnienia służby wojskowej w [...] Brygadzie OP w okresie od kwietnia do maja 1951 r. brał udział w walkach z oddziałami UPA, bowiem na ten fakt powoływał się on żądając zachowania przyznanych wcześniej uprawnień kombatanckich. Organ rozpoznając kolejny raz sprawę kwestię tę wyjaśnił i stwierdził, iż brak jest dowodów potwierdzających jego twierdzenia o walce z oddziałami UPA. Dowodów takich nie przedstawił ani sam skarżący, ani też nie uzyskał ich organ wyjaśniając sprawę z urzędu. Zaskarżone decyzje odpowiadają więc prawu. Skoro bowiem skarżący uzyskał prawa kombatanckie wyłącznie z tytułu "utrwalania władzy ludowej" i nie zachodzą podstawy prawne, o jakich mowa w art. 25 ust. 2 pkt 2 zdanie 2 ustawy o kombatantach do zachowania tych uprawnień, to pozbawienie skarżącego uprawnień kombatanckich było zgodne z prawem.

Od wymienionego wyroku J. S. reprezentowany przez pełnomocnika ustanowionego w ramach prawa pomocy wniósł skargę kasacyjną. Zarzucił mu naruszenie przepisów art. 3 § 1 i art. 135 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi polegające na braku przeprowadzenia kontroli działalności administracyjnej, czego skutkiem był brak należytego wyjaśnienia sprawy. Zdaniem skarżącego, w sytuacji braku dowodów potwierdzających jego działalność kombatancką należało dać wiarę jego oświadczeniu. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie przedstawia żadnych uzasadnionych zarzutów.

Należy przede wszystkim stwierdzić, iż w żadnym razie nie można zaakceptować stanowiska zaprezentowanego w uzasadnieniu tej skargi, że w braku dowodów potwierdzających udział skarżącego w walkach z oddziałami UPA należało dać w tej sytuacji wiarę jego gołosłownym twierdzeniom o udziale w takich walkach. byłoby to bowiem sprzeczne z zasadami praworządności i prawdy obiektywnej (art. 6 i 7 k.p.a.), którymi powinny kierować się organy w toku rozpoznawania spraw administracyjnych. Skoro bowiem skarżący uzyskał uprawnienia kombatanckie wyłącznie za działalność uznawaną za "utrwalanie władzy ludowej" wskazując przy tym fakty dające do tego podstawę, to dla zachowania tych uprawnień winien przedłożyć dowody działalności, o jakiej stanowi przepis zdania 2 art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach i osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. Jeżeli zaś nie przedstawił on takich dowodów a nadto organ nie uzyskał ich działając z urzędu, to żądanie zachowania uprawnień kombatanckich nie znajdowało żadnego uzasadnienia. Nie można też uznać, by Sąd I instancji naruszył wymienione skargą kasacyjną przepisy art. 3 § 1 i 2 oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Pierwszy z tych przepisów określa zadania i kompetencje sądów administracyjnych, drugi pozwala na zastosowanie środków przewidzianych ustawą – w celu usunięcia naruszeń prawa – również w stosunku do aktów lub czynności podjętych lub wydanych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga. Skarga kasacyjna nie podejmuje nawet próby wykazania w jaki sposób wymienione przepisy zostały naruszone w postępowaniu prowadzonym przez Sąd I instancji. Ze względu więc na gołosłowność zarzutów skarga ta nie mogła być uwzględniona.

Dlatego na mocy art. 184 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji.