Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1282/07
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2007-11-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6149 Inne o symbolu podstawowym 614
6411 Rozstrzygnięcia nadzorcze dotyczące gminy; skargi organów gminy na czynności nadzorcze
Hasła tematyczne: Samorząd terytorialny
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 91 ust. 1
journal: Dz.U. 2001 nr 142 poz 1591
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - t. jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Borowiec (spr.) Sędziowie NSA Anna Lech Anna Łukaszewska – Macioch Protokolant Magdalena Cieślak po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2007 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Rady Miasta B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 10 kwietnia 2007 r. sygn. akt II SA/Bd 35/07 w sprawie ze skargi Rady Miasta B. na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody K. – P. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały w sprawie zamiaru likwidacji [...] Domu Kultury Nr [...] w B. oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 10 kwietnia 2007 r., sygn. akt IISA/Bd 35/07, oddalił skargę Rady Miasta B. na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody K.-P. z dnia [...], nr [...], w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały w sprawie zamiaru likwidacji [...] Domu Kultury nr [...] w B..

W uzasadnieniu wyroku Sąd ustalił następujące okoliczności faktyczne i prawne sprawy.

Wojewoda K.-P. rozstrzygnięciem nadzorczym nr [...] z [...], na podstawie przepisu art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) stwierdził nieważność uchwały Nr [...] Rady Miasta B. z dnia [...] września 2006 w sprawie zamiaru likwidacji [...] Domu Kultury nr [...] w B., przy ul. [...].

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Wojewoda wskazał, że w dniu [...] września 2006 Rada Miasta B. podjęła uchwalę nr [...] w sprawie zamiaru likwidacji z dniem [...] czerwca 2007 r. [...] Domu Kultury nr [...] w B., przy ul. [...], powołując się na art. 59 ust. 5 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz.U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.) oraz przepis art. 12 pkt 8 lit. i/ ustawy z dnia 5 czerwca 1990 r. o samorządzie powiatowym (Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1592 ze zm.).

W dniu 3 października 2006 r. do organu nadzoru wpłynęło pismo S. W., Przewodniczącego Komisji Międzyzakładowej Wolnego Związku Zawodowego "[...]", z którego wynika, że organ prowadzący likwidowanej placówki zwrócił się z prośbą o wyrażenie przez związek zawodowy opinii w sprawie zamierzonej likwidacji MDK nr [...] dzień po podjęciu przedmiotowej uchwały.

W ocenie organu nadzoru, w świetle art. 19 ust. 2 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych (Dz.U. z 2001 r. Nr 79, poz. 854 ze zm.) projekt uchwały Rady Miasta w sprawie zamiaru likwidacji [...] Domu Kultury nr [...] w B. winien być przedłożony odpowiednim władzom statutowym związku zawodowego przed jego przyjęciem przez Radę Miasta B., gdyż takie rozwiązanie umożliwia skorzystanie przez związki zawodowe z prawa do wyrażania swego stanowiska przed rozstrzyganiem przez określone organy spraw istotnych z punktu widzenia społeczno-gospodarczego.

Powyższe rozstrzygnięcie nadzorcze stało się przedmiotem skargi Rady Miasta B. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, w której podniesiono zarzut naruszenia:

– art. 79 ustawy o samorządzie powiatowym w związku z art. 5 ust. 5a w związku z art. 2 pkt 3 ustawy o systemie oświaty przez przyjęcie, iż rozstrzygnięcie nadzorcze w odniesieniu do uchwały podejmowanej przez Radę Miasta B. jako organu samorządu powiatowego może zostać podjęte przez Wojewodę na podstawie ustawy o samorządzie gminnym;

– art. 19 ust. 2 ustawy o związkach zawodowych, polegające na błędnym uznaniu że projekt uchwały Rady Miasta o zamiarze likwidacji jednostki organizacyjnej powiatu winien być przedłożony odpowiednim władzom statutowym związku zawodowego przed jego przyjęciem przez Radę Miasta B.;

– art. 79 ustawy o samorządzie powiatowym przez przyjęcie, że przedmiotowa uchwała Rady Miasta B. jest sprzeczna z prawem.

W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że uchwała o zamiarze likwidacji oświatowej jednostki organizacyjnej samorządu terytorialnego nie jest objęta zakresem zadań związków zawodowych. Powyższy akt prawny jest jedynie pierwszą czynnością organu prowadzącego jednostkę oświatową w celu wypełnienia obowiązków określonych w art. 59 ust. 1 zdanie drugie ustawy o systemie oświaty.

Zdaniem skarżącej skoro projekt uchwały w sprawie likwidacji samorządowej jednostki organizacyjnej nie podlega obowiązkowi opiniowania przez związki zawodowe, to także ów obowiązek nie może dotyczyć projektu uchwały intencyjnej w sprawie podjęcia w przyszłości indywidualnego aktu organizacyjnego o likwidacji samorządowej jednostki oświatowej. A zatem art. 19 ust. 2 ustawy o związkach zawodowych nie ma zastosowania do projektu przedmiotowej uchwały.

Wojewoda K.-P. w odpowiedzi na skargę podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisu art. 79 ustawy o samorządzie powiatowym w zw. z art. 5 ust. 5 a w zw. z art. 2 pkt 3 ustawy o systemie oświaty wskazał, że przepis art. 92 ust. 3 ustawy o samorządzie powiatowym, w zakresie zasad sprawowania nadzoru nad organami miasta na prawach powiatu odsyła wprost do ustawy o samorządzie gminnym. Ponadto zarówno ustawa o samorządzie gminnym, jak i ustawa o samorządzie powiatowym zawierają podstawę do orzekania przez Wojewodę o nieważności uchwał organów jednostek samorządowych. W ocenie organu nadzoru brak powołania w rozstrzygnięciu nadzorczym dodatkowo przepisu o samorządzie powiatowym nie stanowi naruszenia prawa.

Ponadto, organ nadzoru stwierdził, iż treść uchwały Rady Miasta B. odnosi się wprost do przedmiotu działalności związków zawodowych – reprezentowania i obrony praw, interesów zawodowych i socjalnych ludzi pracy – pracowników jednostki objętej zamiarem likwidacji.

W piśmie z dnia 28 lutego 2007 r., pełnomocnik skarżącej podniósł, że stanowisko zajęte przez Wojewodę prowadzi do błędnego wniosku, iż wolą ustawodawcy jest, aby o zamiarze likwidacji placówki oświatowej najpierw dowiadywały się związki zawodowe (otrzymujące projekt uchwały na 30 dni przez terminem jej podjęcia), następnie radni (którym należy przedstawić projekt uchwały na 7 dni przed datą sesji rady gminy), dopiero później Kurator Oświaty, a na końcu rodzice dzieci uczących się w szkole. Zdaniem skarżącego takie stanowisko Wojewody opiera się na zbyt formalistycznym podejściu do treści art. 19 ust. 2 ustawy o związkach zawodowych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uznał, że skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżone orzeczenie nie narusza prawa.

Rozstrzygnięcie nadzorcze zostało wydane w terminie określonym w art. 91 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym oraz wskazano, że uchwała Rady Miasta B. z dnia [...] września 2006 nr [...] naruszała art. 19 ust. 2 ustawy o związkach zawodowych.

Przepis ten stanowi, że "Organy władzy i administracji rządowej oraz organy samorządu terytorialnego kierują założenia albo projekty aktów prawnych w zakresie objętym zadaniami związków zawodowych do odpowiednich władz statutowych związku, określając termin przedstawienia opinii nie krótszy jednak niż 30 dni. W tej sprawie Rada Miasta B. doręczyła Wolnemu Związkowi Zawodowemu "[...]" uchwałę o zamiarze likwidacji placówki oświatowo-kulturalnej, a nie jej projekt.

Sąd pierwszej instancji stwierdził, że dla oceny prawidłowości postępowania organów administracji niezbędne jest ustalenie, czy uchwała o zamiarze likwidacji placówki oświatowo-kulturalnej powinna być zakwalifikowana do grupy aktów prawnych, czy też nie. Tym bardziej że ustawodawca na gruncie obowiązujących przepisów tego nie określił. Jednak w art. 40 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym stwierdzono, że na podstawie upoważnień ustawowych gminie przysługuje prawo stanowienia aktów prawa miejscowego obowiązujących na obszarze gminy, które w myśl ust. 2 art. 40 cyt. ustawy mogą odnosić się do wewnętrznego ustroju gminy oraz jednostek pomocniczych, organizacji, urzędów i instytucji gminnych, zasad zarządu mieniem gminy, zasad i trybu korzystania z gminnych obiektów i urządzeń użyteczności publicznej.

Sąd pierwszej instancji wskazał, iż skarżący powołując się na poglądy zaprezentowane w orzecznictwie uznaje, że uchwała o zamiarze likwidacji domu kultury jest aktem administracyjnym podjętym w indywidualnej sprawie administracyjnej i nie może być kwalifikowany jako akt prawa miejscowego.

W ocenie Sądu pierwszej instancji nie kwestionując co do zasady faktu, że uchwała rady gminy o utworzeniu, likwidacji, przekształceniu zakładu budżetowego jest indywidualnym aktem organizacyjnym (tak wyrok NSA z dnia 7 grudnia 2005 r. OSK 332/05, OwSS 2006, nr 2, poz. 44) należy zauważyć, że charakter działalności prowadzonej przez zakłady budżetowe może być mocno zróżnicowany i krąg osób zainteresowanych ich funkcjonowaniem może być różny w zależności od sytuacji. A zatem o tym, czy uchwała o zamiarze likwidacji zakładu budżetowego powinna być zakwalifikowana do grupy przepisów powinien decydować zakres podmiotów zainteresowanych jego funkcjonowaniem. W przypadku, gdy będzie to krąg bliżej nieokreślony uchwała taka będzie posiadać status przepisu prawa miejscowego. Natomiast w sytuacji, gdy krąg podmiotów zainteresowanych likwidacją konkretnej jednostki organizacyjnej nie będzie wykraczał poza ramy struktur organizacyjnych danej gminy to akt o zamiarze jego likwidacji będzie mógł być zakwalifikowany do aktów organizacyjnych, niemających waloru przepisów prawa. Za takim podziałem przemawia również pogląd zaprezentowany przez NSA w wyroku z dnia 28 lipca 2005 r. OSK 1832/04, Lex nr 190729, iż "Akty prawa dotyczące tworzenia, przekształcania i likwidacji publicznego zakładu opieki zdrowotnej wydawane przez jednostki samorządu terytorialnego są aktami normatywnymi i będą podlegały ogłoszeniu jako akty prawa miejscowego".

W konsekwencji Sąd pierwszej instancji uznał, iż mając na uwadze to, że dom kultury jest placówką kulturalno-oświatową o szerokim kręgu odbiorców należy przyjąć, że zamiar jego likwidacji musi być zakwalifikowany jako zmiana przepisu prawa miejscowego, który powinien być dokonany we współpracy ze związkami zawodowymi.

A zatem wydanie rozstrzygnięcia nadzorczego było uzasadnione i skarga na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) podlegała oddaleniu.

Skargę kasacyjną od tego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła Rada Miasta B., zarzucając naruszenie:

a) art. 40 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, że uchwała o zamiarze likwidacji [...] Domu Kultury nr [...] w B. jest aktem prawa miejscowego,

b) naruszenie art. 19 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych (Dz.U. z 2001 r. Nr 79, poz. 854 ze zm.) przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, poprzez przyjęcie, że uchwała o zamiarze likwidacji MDK należy do kategorii aktów prawnych wymagających wcześniejszego zaopiniowania przez organizacje związkowe reprezentatywne.

Wskazując na powyższe uchybienia Rada Miasta B. wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Bydgoszczy do ponownego rozpoznania ewentualnie o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i uchylenie rozstrzygnięcia nadzorczego Wojewody K.-P. z dnia [...] nr [...] oraz zasądzenie od strony przeciwnej zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazała, że w niniejszym postępowaniu istota sprawy sprowadza się do ustalenia jakie rodzaje samorządowych aktów prawnych podlegają obowiązkowi uzyskania opinii związków zawodowych. Powołał się przy tym na dwa stanowiska przedstawione w orzecznictwie:

1) według pierwszego z nich "uchwała rady gminy o utworzeniu, likwidacji, przekształceniu zakładu budżetowego jest indywidualnym aktem organizacyjnym" w związku z powyższym nie wymaga ona konsultacji ze związkami zawodowymi (vide: wyrok NSA z dnia 7 grudnia 2005 r., sygn. akt II OSK 332/05. publ. w: OwSS 2006, nr 2, poz. 44),

2) w myśl drugiego poglądu "akty prawne dotyczące tworzenia, przekształcenia i likwidacji publicznego zakładu opieki zdrowotnej wydawane przez jednostki samorządu terytorialnego są aktami normatywnymi i będą podlegały ogłoszeniu jako akty prawa miejscowego", natomiast kompetencja związków zawodowych do opiniowania samorządowych aktów prawnych w trybie art. 19 ust. 2 ustawy związkowej musi być "rozumiana szeroko, także jako reprezentacja ogółu zbiorowości, a wobec tego "uprawnienia związków dotyczą sfery reprezentowania i obrony nie tylko indywidualnych interesów ludzi pracy, lecz i zbiorowych, przy czym przedmiotowy krąg tych interesów – w ujęciu konstrukcji szczególnie normy art. 4 [ustawy o zw. zaw.] – obejmuje sprawy zatrudnienia, jak zachowanie dotychczasowych miejsc pracy w likwidowanym zakładzie pracy" (vide: wyrok NSA z dnia 28 lipca 2005 r., sygn. akt: OSK 1832/04, LEX nr 190729).

Zdaniem strony skarżącej argumentacja zawarta w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 lipca 2005 r. nie ma zastosowania w przedmiotowej sprawie, bowiem ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz.U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.) nie zawiera odpowiednika art. 36 ustawy o zakładach opieki zdrowotnej, który był podstawą wydania tego orzeczenia. Zakładanie publicznych szkół i placówek oświatowych odbywa się na podstawie art. 5 ustawy o systemie oświaty. Organy administracji rządowej zakładają szkoły w formie zarządzeń, nie zaś rozporządzeń.

Ponadto, w przedmiotowej sprawie nie ma zastosowania art. 19 ust. 2 ustawy o związkach zawodowych. Przytoczony przepis stanowi, iż "organy samorządu terytorialnego kierują założenia albo projekty aktów prawnych, o których mowa w ust. 1, do odpowiednich władz statutowych związku, określając termin przedstawienia opinii nie krótszy jednak niż 30 dni". Natomiast uchwała o zamiarze likwidacji oświatowej jednostki organizacyjnej samorządu terytorialnego jest jedynie uchwałą intencyjną i dopiero po jej podjęciu po stronie organu powstaje obowiązek poinformowania określonych podmiotów. W ocenie strony skarżącej uznanie uchwały intencyjnej za akt prawa miejscowego stanowi rażące naruszenie prawa. Uchwały takie nie są bowiem publikowane w wojewódzkich dziennikach urzędowych i nie mogą zostać uznane za akt prawny o charakterze generalnym, a tym samym nie podlegają opiniowaniu przez reprezentatywne organizacje związkowe w trybie art. 19 ust. 2 ustawy związkowej.

Wolny Związek Zawodowy "[...]" w piśmie procesowym z dnia 23 listopada 2007 r. wniósł o odrzucenie skargi kasacyjnej ewentualnie o jej oddalenie jako nieuzasadnionej.

W uzasadnieniu wskazał, iż skarga kasacyjna nie zawiera oznaczenia, czy wyrok został zaskarżony w całości, czy też w części, a skoro brak ten jest nienaprawialny to powinna ona ulec odrzuceniu.

Ponadto podniósł, że Prezydent Miasta B. został upoważniony przez Radę Miasta B. tylko do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody K.-P., nie zaś do zainicjowania kontroli instancyjnej orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy. Skoro zatem skarga kasacyjna została wniesiona przez podmiot nieuprawniony to powinna zostać odrzucona.

Zdaniem Wolnego Związku Zawodowego "[...]" Sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał, że uchwała o zamiarze likwidacji placówki kulturalno-oświatowej dotyczy szerokiego kręgu adresatów zainteresowanych jej funkcjonowaniem i podlegała konsultacji związkowej na podstawie art. 19 ust. 2 ustawy o związkach zawodowych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie określa § 2 art. 183. W tej sprawie przesłanki nieważności nie występują. W pierwszej kolejności należało rozważyć, czy skarga kasacyjna w tej sprawie została wniesiona przez podmiot uprawniony i spełnia wymagania formalne.

Skarga kasacyjna jest środkiem odwoławczym w postępowaniu przed sądem administracyjnym. Stosownie do art. 173 § 2 powołanej ustawy skargę kasacyjną może wnieść strona postępowania po doręczeniu jej odpisu orzeczenia z uzasadnieniem.

Wbrew stanowisku Wolnego Związku Zawodowego "[...]" Uchwała Nr [...] Rady Miasta B. z dnia [...] grudnia 2006r. w sprawie wniesienia skargi na rozstrzygnięcie nadzorcze w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego obejmowało również uprawnienie do wniesienia skargi kasacyjnej.

Skarga kasacyjna złożona w tej sprawie spełnia wymogi określone w art. 176 cyt. ustawy a zawarty w niej wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania pozwala na określenie zakresu zaskarżenia. Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, iż skarga kasacyjna jest w tej sprawie dopuszczalna.

Odnosząc się do zarzutów skargi kasacyjnej wskazać należy, iż [...] Dom Kultury nr [...] w B. działa m.in. na podstawie ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (tekst. jedn. Dz.U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.). Zagadnienie podejmowania uchwał o zamiarze likwidacji i likwidacji szkoły określa art. 59 ust. 1 i art. 5c pkt 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty. W myśl art. 59 ust. 5 cyt. ustawy przepisy art. 1–4 stosuje się odpowiednio do placówek publicznych, z wyjątkiem warunku o likwidacji z końcem roku szkolnego. Placówki to jednostki organizacyjne wymienione w art. 2 pkt 3–5, 7 i 10 powołanej ustawy o systemie oświaty.

W myśl art. 59. ust. 1 Szkoła publiczna, z zastrzeżeniem ust. 1a i 2, może być zlikwidowana z końcem roku szkolnego przez organ prowadzący szkołę, po zapewnieniu przez ten organ uczniom możliwości kontynuowania nauki w innej szkole publicznej tego samego typu, a także odpowiednio o tym samym lub zbliżonym profilu kształcenia ogólnozawodowego albo kształcącej w tym samym lub zbliżonym zawodzie. Organ prowadzący jest obowiązany, co najmniej na 6 miesięcy przed terminem likwidacji, zawiadomić o zamiarze likwidacji szkoły: rodziców uczniów, właściwego kuratora oświaty oraz organ wykonawczy samorządu terytorialnego właściwy do prowadzenia szkół danego typu.

Przepis ten zawiera zasady i tryb postępowania zmierzającego do likwidacji szkoły, określa etapy tego postępowania, czynności, które należy wykonać oraz ramy czasowe działania. Z kolei przepis art. 19 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych (tekst jedn. Dz.U. z 2001 r. Nr 79, poz. 854 ze zm.) przyznaje reprezentatywnej organizacji związkowej prawo opiniowania założeń i projektów aktów prawnych w zakresie objętym zadaniami związków zawodowych. Prawu temu odpowiada obowiązek władzy publicznej kierowania założeń albo projektów aktów prawnych, o których mowa w ust. 1, do odpowiednich władz statutowych związku, określając termin przedstawienia opinii nie krótszy niż 30 dni.

W tej sprawie jej istota sprowadzała się do wyjaśnienia, czy w świetle cyt. art. 19 ust. 1 i 2 powołanej wyżej ustawy o związkach zawodowych uchwała o zamiarze likwidacji tej placówki kulturalno-oświatowej należała do kategorii aktów prawnych wymagających wcześniejszego zaopiniowania przez reprezentatywną organizację związkową. A więc, czy Rada Miasta B. była zobowiązana do przedłożenia projektu tej uchwały Wolnemu Związkowi Zawodowemu "[...]" w B. do zaopiniowania. W ocenie Wojewody K.-P., którą Sąd pierwszej instancji podzielił naruszenie przez Radę Miasta B. tego przepisu było podstawą do uznania, że uchwała ta jest sprzeczna z prawem co uzasadniało stwierdzenie jej nieważności. Oznacza to, że rozważania Sądu pierwszej instancji wskazujące, iż uchwała o zamiarze likwidacji [...] Domu Kultury nr [...] w B. była aktem prawa miejscowego nie miały w tej sprawie znaczenia. W świetle art. 19 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych (tekst jedn. Dz.U. z 2001 r. Nr 79, poz. 854 ze zm.) "1. (1) Organizacja związkowa, reprezentatywna w rozumieniu ustawy z dnia 6 lipca 2001 r. o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego (Dz.U. Nr 100, poz. 1080), zwanej dalej ustawą o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych, ma prawo opiniowania założeń i projektów aktów prawnych w zakresie objętym zadaniami związków zawodowych. Nie dotyczy to założeń projektu budżetu państwa oraz projektu ustawy budżetowej, których opiniowanie regulują odrębne przepisy. 2. (2) Organy władzy i administracji rządowej oraz organy samorządu terytorialnego kierują założenia albo projekty aktów prawnych, o których mowa w ust. 1, do odpowiednich władz statutowych związku, określając termin przedstawienia opinii nie krótszy jednak niż 30 dni. Termin ten może zostać skrócony do 21 dni ze względu na ważny interes publiczny. Skrócenie terminu wymaga szczególnego uzasadnienia. Bieg terminu na przedstawienie opinii liczy się od dnia następującego po dniu doręczenia założeń albo projektu wraz z pismem określającym termin przedstawienia opinii. Nieprzedstawienie opinii w wyznaczonym terminie uważa się za rezygnację z prawa jej wyrażenia".

Niewątpliwie uchwała Rady Miasta B. o zamiarze likwidacji placówki kulturalno-oświatowej mieści się w pojęciu aktu prawnego, o którym mowa w powołanym przepisie. Obowiązek organów samorządu terytorialnego zasięgnięcia opinii związków zawodowych o założeniach albo projektach aktów prawnych odnosi się tylko do tych spośród nich, które dotyczą określonego przedmiotu. Jest on wskazany w ustawie o związkach zawodowych przez generalne odesłanie, gdyż art. 19 ust. 1 tejże ustawy stanowi "o prawie opiniowania w zakresie objętym zadaniami związków zawodowych".

Zadania te wymienia art. 1 ust. 1, art. 4 i 6 tej ustawy. Analiza zadań wymienionych w tych przepisach prowadzi do wniosku, że chodzi o reprezentację i obronę praw, interesów zawodowych i socjalnych ludzi pracy, obroną ich godności, interesów materialnych i moralnych, zbiorowych i indywidualnych, tworzenia korzystnych warunków pracy, bytu i wypoczynku. Zauważyć należy, że w ustawie o związkach zawodowych zadania te określone są tylko generalnie, a bardziej szczegółowe scharakteryzowanie zadań zawierają postanowienia statutowe związków zawodowych. Z § 6 ust. 1 Statutu Wolnego Związku Zawodowego "[...]" wynika, iż zrzesza pracowników zatrudnionych w publicznych i niepublicznych przedszkolach, szkołach i innych placówkach oświatowo-wychowawczych (...) na stanowiskach wymagających kwalifikacji pedagogicznych, a także innych placówkach, w których zatrudnieni pracownicy podlegają ustawie Karta Nauczyciela.

Celem związku jest obrona godności, praw i interesów pracowniczych członków Związku i ich rodzin, w szczególności: zabezpieczenia praw pracowniczych w zakresie wykonywanej pracy zawodowej, wynagrodzenia, warunków socjalno-bytowych oraz bezpieczeństwa i higieny pracy (§ 7 ust. 1 Statutu). Stosownie do § 8 ust. 1 i 2 Statutu związek realizuje swoje cele poprzez reprezentowanie swoich członków wobec pracodawców, organów prowadzących szkoły i placówki, organów nadzoru pedagogicznego, władz i organów administracji państwowej, samorządu terytorialnego...

Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że uchwała Rady Miasta B. o zamiarze likwidacji [...] Domu Kultury nr [...] w B. jest aktem prawnym objętym zakresem zadań związków zawodowych, gdyż odnosi się wprost do działalności związków zawodowych – reprezentowania i obrony praw, interesów zawodowych i socjalnych ludzi pracy – pracowników jednostki objętej zamiarem likwidacji. Uchylenie się organu samorządu terytorialnego od zasięgnięcia opinii związku zawodowego o projekcie aktu prawnego odnoszącego się do działalności związku zawodowego określonego w ustawie o związkach zawodowych i statucie związku stanowi naruszenie prawa dające podstawę do podjęcia przez organ nadzoru rozstrzygnięcia stwierdzającego jej nieważność.

Zatem dokonana przez Sąd pierwszej instancji ocena legalności tego rozstrzygnięcia była prawidłowa.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na mocy art. 184 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.