Postanowienie NSA, sygn. akt I OZ 466/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2021-11-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
658
Skarżony organ: Starosta
Treść wyniku: Oddalono zażalenie

SENTENCJA

P O S T A N O W I E N I E Dnia 23 listopada 2021 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maciej Dybowski po rozpoznaniu w dniu 23 listopada 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia "A" na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 6 sierpnia 2021 r. sygn. akt II SAB/Op 17/21 w sprawie ze skargi "A" na bezczynność Starosty [...] w przedmiocie uchylenia decyzji i ponownego przeprowadzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieodpłatnego nabycia nieruchomości, z mocy prawa, przez Skarb Państwa postanawia oddalić zażalenie


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 6 sierpnia 2021 r. sygn. akt II SAB/Op 17/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w sprawie ze skargi "A" na bezczynność Starosty [...] w przedmiocie uchylenia decyzji i ponownego przeprowadzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieodpłatnego nabycia nieruchomości, z mocy prawa, przez Skarb Państwa: 1. odrzucił skargę, 2. zwrócił skarżącej kwotę 100 zł tytułem uiszczonego wpisu sądowego od skargi.

Sąd I instancji wskazał, że A.M., określający się jako Prezes Zarządu i działający w imieniu "A", wniósł pismem z 25 lutego 2021 r. bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na bezczynność Starosty [...] (dalej organ lub Starosta), domagając się uchylenia wydanej przez organ decyzji z [...] lipca 2018 r. nr [...] (dalej decyzja z [...] lipca 2018 r.) i ponowne przeprowadzenie postępowania.

Decyzja z [...] lipca 2018 r. została wydana na podstawie art. 9 ust. 2b i 2i w zw. z art. 9 ust. 2a ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz. U. z 1997 r. nr 121 poz. 770 ze zm., dalej pwKRS) oraz art. 104 i 107 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm.; obecnie Dz. U. z 2021 r. poz. 735, dalej kpa) i w jej wyniku Starosta stwierdził nieodpłatne nabycie przez Skarb Państwa, z mocy prawa, z dniem 1 stycznia 2016 r. nieruchomości pozostałych po wykreślonej z Krajowego Rejestru Sądowego - "A", które to nieruchomości zostały opisane w przedstawionej w decyzji tabeli, w pozycjach od 1-100. Z akt administracyjnych wynika, że od decyzji nie wniesiono odwołania i stała się ona ostateczna z dniem 26 lipca 2018 r.

Skarga została zarejestrowana w dzienniku korespondencji Wydziału II WSA w Opolu pod nr II DK/Op 7/21, a następnie - celem nadania jej prawidłowego biegu - przesłana do Starosty z informacją o obowiązku zwrotu skargi w terminie 30 dni, wraz z odpowiedzią na skargę i aktami administracyjnymi. Po przekazaniu przez organ odpowiedzi na skargę i akt administracyjnych, skarga została zarejestrowana w repertorium sądowym pod sygn. II SAB/Op 17/21 i stanowi przedmiot niniejszego postanowienia.

Na skutek zarządzenia z 30 marca 2021 r. Przewodniczącego Wydziału II, wezwano skarżącą do: wskazania numeru w Krajowym Rejestrze Sądowym; wykazania, stosownie do art. 29 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej ppsa), że osoba podpisująca skargę jest umocowana do działania w imieniu skarżącej i w tym celu przedłożenie dokumentu potwierdzającego takie umocowanie np. aktualnego, pełnego odpisu z KRS lub odpisu z KRS aktualnego na dzień wniesienia skargi; wykazania, że przed wniesieniem skargi na bezczynność Starosty w przedmiocie uchylenia decyzji i ponownego przeprowadzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieodpłatnego nabycia nieruchomości, z mocy prawa, przez Skarb Państwa, skarżąca wyczerpała tryb z art. 37 kpa i w tym celu nadesłanie kopii ponaglenia wystosowanego przed wniesieniem skargi wraz z dowodem potwierdzającym jego wniesienie (np. dowód nadania na poczcie lub prezentata z datą wpływu do organu); uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 100 zł. Wezwania te zawierały pouczenie, że niezastosowanie się do ich treści w terminie 7 dni od dnia doręczenia, spowoduje odrzucenie skargi. Wezwania doręczono skarżącej 8 kwietnia 2021 r. (pocztowe potwierdzenie odbioru przesyłki, k. 31 akt), a odpowiedzi na nie udzielił A.M. pismem z 14 kwietnia 2021 r. (nadesłanym za pośrednictwem przesyłki pocztowej 15 kwietnia 2021 r., k. 35-52 akt). Stwierdził, że skarżąca nie posiada jeszcze nadanego numeru KRS, bo postępowanie rejestracyjne "zostało zawieszone" do czasu rozstrzygnięcia przez Trybunał Konstytucyjny skargi konstytucyjnej wniesionej przez skarżącą. Dołączył do akt sprawy odpis postanowienia Trybunału Konstytucyjnego z 26 lutego 2019 r. Ts 97/18 o nadaniu dalszego biegu skardze konstytucyjnej "A", dotyczącej zgodności z prawem art. 9 ust. 2a ustawy Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym z art. 22, art. 45 ust. 1 i art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, a także art. 9 ust. [2b w zw. z ust. 2i zdanie pierwsze ustawy wskazanej w punkcie pierwszym z art. 21 ust. 1] w zw. z art. 64 ust. 1 oraz art. 21 ust. 2 i art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. Ze stron internetowych Trybunału Konstytucyjnego wynika, że sprawa ta jest w toku.

W piśmie z 14 kwietnia 2021 r. Prezes Zarządu Spółdzielni podniósł, że Spółdzielnia jest aktywnym podmiotem gospodarczym, a także jest podatnikiem VAT. Wskazał, że przed wniesieniem skargi do Sądu, skarżąca wyczerpała tryb zaskarżenia z art. 37 kpa, tj. wniosła ponaglenie, na poparcie czego przedłożył odpis pisma z 1 lutego 2021 r. skierowanego do Starosty (k. 48 i 49 akt). Do akt sprawy dołączył także kserokopię odpisu poświadczonego z rejestru spółdzielni Dział [...] z 18 września 2002 r., wydanego przez Sąd Rejonowy w [...].

Z akt sprawy wynika, że 14 kwietnia 2021 r. w sprawie uiszczono wpis od skargi w wysokości 100 zł (wyciąg bankowy, k. 32 akt sądowych).

W odpowiedzi na skargę Starosta [...] podniósł, że skargę wniósł A.M. a nie "A". Odnosząc się do zarzutu bezczynności, Starosta podtrzymał merytoryczne rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy. Uzasadniając swoje stanowisko wskazał, że ustawą z dnia 20 lipca 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym wprowadzono dla podmiotów gospodarczych obowiązek przerejestrowania do nowego krajowego rejestru sądowego. Ustawa ta była kilkukrotnie nowelizowana przez ustawodawcę, który wydłużał termin wyznaczony na dokonanie przerejestrowania z dawnego Rejestru Handlowego B (RHB). Organ wskazał na uzasadnienie ustawodawcy wprowadzającego te zmiany legislacyjne, który stwierdził, że okres ponad 13 lat liczony od dnia wejścia w życie ustawy o KRS był okresem w zupełności wystarczającym, by przy zachowaniu minimum staranności doszło do złożenia wniosku o wpis podmiotu do nowego rejestru - Krajowego Rejestru Sądowego. Decyzja z [...] lipca 2018 r. o przejściu z mocy prawa na Skarb Państwa majątku po był[ej] "A", jest decyzją mającą charakter deklaratoryjny, jedynie potwierdzający zaistniały z mocy samego prawa stan faktyczny, a także jest decyzją ostateczną i prawomocną. Organ wskazał na podejmowane przez Prezesa Spółdzielni działania zmierzające [do] wzruszenia przedmiotowej decyzji, a to wznowienie postępowania administracyjnego, które zakończyło się wydaniem przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...][...] lutego 2020 r. decyzji nr [...], którą stwierdzono, że powołana na wstępie decyzja Starosty z [...] lipca 2018 r. została wydana z naruszeniem prawa [k. 61-59 akt administracyjnych].

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu uznał, że skargę należało odrzucić.

Osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu (art. 28 § 1 ppsa). Przedstawiciel ustawowy lub organ albo osoby, o których mowa w art. 28, mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu (art. 29 ppsa).

Art. 29 ppsa nakazuje, by udowodnienie umocowania miało formę dokumentu złożonego lub okazanego sądowi przy pierwszej czynności w postępowaniu. Dokumentem wykazującym umocowanie do działania w imieniu skarżącej jest niewątpliwie odpis aktualny z Krajowego Rejestru Sądowego, czyli dokument, o przedstawienie którego wezwano występującego w imieniu "A" - A.M. W świetle art. 7 i art. 11 § 1 ustawy z dnia 16 września 1982 r. Prawo spółdzielcze (Dz. U. z 2021 r. poz. 648) w zw. z art. 3 ustawy z dnia 4 października 2018 r. o spółdzielniach rolników (Dz. U. z 2018 r. poz. 2073), spółdzielnie rolników i ich związków podlegają obowiązkowi wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego, a spółdzielnia nabywa osobowość prawną z chwilą wpisania jej do tego Rejestru.

Niedopełnienie obowiązku wynikającego z art. 29 ppsa traktować należy w kategoriach braku formalnego, usuwanego w trybie przewidzianym w art. 49 § 1 ppsa, z zachowaniem wskazanego tam 7-dniowego terminu (będącego terminem ustawowym), pod rygorem odrzucenia skargi, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ppsa. Pogląd, że zaniechanie przedłożenia dokumentu stwierdzającego umocowanie do reprezentowania jednostki organizacyjnej mającej zdolność sądową stanowi brak formalny, jest ogólnie przyjęty w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (postanowienia NSA z: 17.4.2019 r. II OZ 343/19; 16.3.2021 r. III OZ 131/21), a także doktrynie (J. Drachal, J. Jagielski, M. Cherka, w: red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, C.H. Beck 2017, s. 219-220 i powołane tam orzecznictwo).

W niniejszej sprawie skarga obarczona była brakami formalnymi i fiskalnymi. Wnoszący skargę do Sądu nie przedłożył właściwego dokumentu umocowania do działania w imieniu skarżącej, a także nie wskazał numeru skarżącej w Krajowym Rejestrze Sądowym (dalej KRS). Z podanych względów został wezwany do uzupełnienia braków formalnych skargi w tym zakresie, a nadto do wykazania, że przed wniesieniem skargi na bezczynność Starosty - skarżąca wyczerpała tryb z art. 37 kpa i w tym celu wezwano do nadesłania kopii ponaglenia wystosowanego przed wniesieniem skargi wraz z dowodem potwierdzającym jego wniesienie. Skarżącą wezwano w świetle art. 220 § 1 i 3 ppsa, do opłacenia skargi - do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 100 zł.

Wezwania do dokonania żądanych czynności doręczono występującemu w imieniu "A" 8 kwietnia 2021 r. W wyznaczonym przez Sąd terminie, który upłynął 15 kwietnia 2021 r., uiszczono żądany wpis, a także nadesłano odpis poświadczony z rejestru spółdzielni Dział [...] wydany przez Sąd Rejonowy w [...] 18 września 2002 r.

Ostatnio opisanej czynności nie można uznać za skuteczne dokonanie obowiązku przedłożenia dokumentu potwierdzającego umocowanie - pełnego i aktualnego odpisu z KRS, a także wskazania numeru skarżącej w KRS. Nie zmieniają tego okoliczności podnoszone przez Prezesa Zarządu, że postępowanie w zakresie rejestracji w KRS skarżącej wciąż trwa i zostało "zawieszone" wobec wniesienia przez skarżącą skargi do Trybunału Konstytucyjnego o stwierdzenie niezgodności z Konstytucją RP - art. 9 ust. 2a i art. 9 ust. 2b w zw. z ust. 2i pwKRS. Bezsprzecznie, skarżącą nie przedłożyła aktualnego dokumentu, z którego wynikałby sposób jej reprezentacji, a w konsekwencji umocowanie dla A.M. do wystąpienia w imieniu Spółdzielni ze skargą do Sądu.

Odnosząc się do argumentacji skarżącej o trwającym postępowaniu ze skargi "kasacyjnej" [winno być "konstytucyjnej"] o stwierdzenie "nieważności" [winno być "niekonstytucyjności"] art. 9 ust. 2a zdanie pierwsze ustawy Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz. U. nr 121 poz. 770 ze zm.), to rzeczywiście postępowanie takie toczy się pod sygn. SK 15/19. W jego ramach zaprezentowane zostało stanowisko organów państwowych odnośnie [do] przedstawionego wniosku o stwierdzenie niekonstytucyjności przedmiotowych przepisów prawa. I tak m.in., Marszałek Sejmu w piśmie z 25 maja 2021 r. przedstawiła stanowisko Sejmu i konkludując szerokie uzasadnienie wskazała, że art. 9 ust. 2a zdanie pierwsze ustawy Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym w części zawierającej zwrot "uznaje się za wykreślone z rejestru z dniem 1 stycznia 2016 r." jest zgodny z art. 22 i art. 20 w zw. z art. 31 ust. 1 Konstytucji, a także nie jest niezgodny z art. 30 Konstytucji. Działając na podstawie art. 59 ust. 1 pkt 2 ustawy o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym, wniosła o umorzenie postępowania w pozostałym zakresie, ze względu na niedopuszczalność wydania wyroku. W piśmie z 3 czerwca 2020 r. Prokurator Generalny stwierdził, że: 1) art. 9 ust. 2a zd. 1 ww. ustawy Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym w zw. z art. 6 ustawy o zmianie ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym oraz niektórych innych ustaw, w zakresie, w jakim z mocy prawa uznaje za wykreślone z rejestru sądowego spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, jest zgodny z nakazem zachowania odpowiedniej vacatio legis wynikającym z art. 2 Konstytucji; 2) w pozostałym zakresie stwierdził, że postępowanie podlega umorzeniu na podstawie art. 59 ust. 1 pkt 2 ustawy o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym, wobec niedopuszczalności wydania orzeczenia.

Przedstawione okoliczności związane z toczącym się postępowaniem ze skargi konstytucyjnej nie zmieniają faktu, że w chwili obecnej skarżąca nie jest wpisana do Krajowego Rejestru Sądowego i oczywistym jest, że wobec tego nie ma osobowości prawnej. Przedstawione dokumenty, na podstawie których strona wywodzi swoją zdolność do występowania jako strona w niniejszym postępowaniu sądowym - są nieaktualne, a co do tego nie ma żadnych wątpliwości, wymagających dodatkowych wyjaśnień i uzasadnienia.

Sąd I instancji zważył, że w przypadku pozytywnego dla skarżącej orzeczenia w trwającym przed Trybunałem Konstytucyjnym postępowaniu SK 15/19, może ona na podstawie art. 145a § 1 kpa żądać wznowienia postępowania w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzeknie o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana kwestionowana przez stronę decyzja Starosty. Prawo do sądu i obrony słusznych interesów strony, nie zostanie wyłączone przez orzeczenie przez Sąd administracyjny o odrzuceniu skargi w niniejszej sprawie.

Sąd I instancji dostrzega podnoszoną przez organ w odpowiedzi na skargę wątpliwość w zakresie prawidłowej reprezentacji "A" przez A.M. A w konsekwencji także, pojawiającą się wątpliwość co do dopuszczalności skargi w sytuacji, gdy nie jest jednoznaczne, kto w istocie wystąpił na podstawie art. 37 kpa z ponagleniem (pismo z 1 lutego 2021 r.) - tj. "A", czy A.M. jako osoba fizyczna. Sąd I instancji uznał, że nie może przystąpić do oceny legalności podnoszonej okoliczności, gdy w sprawie bezsprzecznie nie uzupełniono braków formalnych skargi, które zresztą także dotyczą kluczowej kwestii - prawidłowej reprezentacji "A".

Skoro skarżąca nie uzupełniła braków formalnych skargi przez przedłożenie żądanych przez Sąd dokumentów, to zaistniały przesłanki do odrzucenia skargi na zasadzie art. 58 § "2" [winno być "1"] pkt 3 ppsa, co Sąd orzekł, jak w punkcie 1 sentencji. Orzeczenie co do zwrotu uiszczonego wpisu od skargi, zawarte w punkcie 2 sentencji, uzasadnia art. 232 § 1 pkt 1 ppsa, zgodnie z którym sąd zwraca stronie z urzędu cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy.

Zażalenie na postanowienie z 6 sierpnia 2021 r. wywiódł A.M. - "A". W zażaleniu wskazano, że Spółdzielnia nie posiada jeszcze nadanego numeru w KRS. Postępowanie rejestracyjne przed Sądem Rejestrowym zostało zawieszone do momentu rozstrzygnięcia przez Trybunał Konstytucyjny skargi o sygn. SK 15/19. Brak jest możliwości umocowania przez przedłożenie aktualnego odpisu z KRS. W celu wykazania umocowania do podpisania skargi w imieniu Spółdzielni dołączony został odpis z dawnego rejestru sądowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze oraz Trybunał Konstytucyjny uznał prawo członków Spółdzielni do podpisu skarg i innych dokumentów w imieniu skrzącej. Postanowieniami SKO z: [...].11.2018 r. nr [...];[...].5.2019 r. nr [...] organ podkreślił, że w sytuacji, kiedy podmiot domaga się uruchomienia trybu nadzwyczajnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 kpa, organ administracji publicznej obowiązany jest dokonać weryfikacji twierdzenia, że przysługiwał mu przymiot strony, po uprzednim wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania, o którym mowa w art. 149 § 1 kpa. Dodatkowo umacnia taką możliwość wyrok TK z 11 grudnia 2019 r. P 13/18, który określa, ze prawa członków spółdzielni i innych osób mających udział w majątku podmiotu nie wygasły z dniem 1 stycznia 2016 r. Dlatego skargę złożyłem jako były członek "A", celem dochodzenia praw własnościowych w majątku. Majątek ten stanowił prywatną własność, której zostałem pozbawiony w wyniku wydania z naruszeniem prawa decyzji Starostwa. Decyzja ta opierała się o zapis: "Prawa członków wygasają wraz z wykreśleniem podmiotu z rejestru". Zapis ten był obowiązujący w momencie wydania decyzji. Obecnie jest on niezgodny z Konstytucją (wyrok TK z 11.12.2018 r. P 13/18). Moje prawa własności do prywatnego majątku "A" oraz prawo do złożenia skargi nadal są ważne i należy przeprowadzić ponowne postępowanie i wydąć decyzje zgodnie z obowiązującymi przepisami. Odrzucenie skargi ze względu o brak wpisu w KRS jest krzywdzące, gdyż pozbawia możliwości ochrony własnego mienia. Decyzja wydana jest również w oparciu o brak wpisu w KRS. Każda kolejna okoliczność jest opierana o brak KRS, powodując efekt domina. Nadanie numeru KRS rozwiązuje w tym przypadku wszystkie problemy. Dlatego Trybunał uznał, że wprowadzona przez ustawodawcę regulacja nie przechodzi testu proporcjonalności i nosi znamiona arbitralności. Skutki w postaci wygaszenia praw majątkowych wspólników nie są ani celowe, ani konieczne dla ochrony bezpieczeństwa obrotu prawnego, a tym samym nadmiernie dolegliwe (k. 76-77 akt II SAB/Op 17/21).

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W pierwszej kolejności należy rozważyć, czy Sąd I instancji trafnie uznał, że podmiotem skarżącym jest "A" (dalej Spółdzielnia), a nie A.M., działający jako osoba fizyczna, będący np. byłym członkiem Spółdzielni. Kluczowe w tym zakresie jest prawidłowe odczytanie intencji podmiotu wnoszącego skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Górny lewy róg 1 s. skargi opatrzony jest pieczątką "A", ze wskazaniem jej siedziby i numerów NIP i REGON; w nagłówku pisma jako stronę oznaczono: "Skarżący: "A" [od nowego akapitu] A.M."; skarga zaczyna się od słów "Działając w imieniu "A"..."; skarga na s. 3 jest podpisana przez A.M., oznaczonego w pieczątce jako "PREZEZ ZARZĄDU". W świetle powyższego wątpliwości nie może budzić, że skarżącą jest "A".

Po ustaleniu powyższego, Przewodniczący Wydziału II WSA w Opolu wezwał skarżącą m.in. do wskazania nr KRS (art. 46 § 2 pkt 1 lit. c ppsa) i wykazania umocowania A.M. do działania w imieniu Spółdzielni.

Sąd I instancji błędnie uznał, że skarżąca uchybiła wymogowi z art. 46 § 2 pkt 1 lit. c ppsa, zgodnie z którym pismo strony powinno ponadto zawierać w przypadku gdy jest pierwszym pismem w sprawie numer w Krajowym Rejestrze Sądowym, a w przypadku jego braku - numer identyfikacyjny REGON albo numer w innym właściwym rejestrze lub ewidencji, albo numer identyfikacji podatkowej strony wnoszącej pismo, niebędącej osobą fizyczną, która nie ma obowiązku wpisu we właściwym rejestrze lub ewidencji, jeżeli jest ona obowiązana do jego posiadania.

Powyższy obowiązek wprowadzono na mocy art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 kwietnia 2019 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 934, dalej ustawa nowelizująca). Jak wynika z uzasadnienia projektu ww. ustawy (Sejm RP VIII Kadencji, nr druku 3260) wymóg wskazania numeru PESEL [odpowiednio nr KRS] ma na celu zapewnić lepszą identyfikację stron lub innych uczestników postępowania sądowoadministracyjnego (postanowienie NSA z 7.11.2019 r. II OZ 999/19, cbosa).

W niniejszej sprawie nie budziło wątpliwości, że skarżąca nie posiada nr KRS (okoliczności tej nie kwestionował A.M. na żadnym etapie postępowania sądowoadministracyjnego). W takim przypadku, zgodnie z art. 46 § 2 pkt 1 lit. c ppsa, wystarczające było posiadanie i przedstawienie Sądowi numeru REGON ("...numer w Krajowym Rejestrze Sądowym, a w przypadku jego braku - numer identyfikacyjny REGON albo..." - w świetle konstytucyjnego prawa do sądu bez znaczenia jest powód, dla którego brak nr KRS, jeśli strona posiada nr REGON). Skarżąca uczyniła zadość temu obowiązkowi (pieczątka w lewym górnym roku na s. 1 skargi; pismo Urzędu Statystycznego w [...] z 11 stycznia 2019 r., dołączone do pisma z 14 kwietnia 2021 r. - k. 40 akt II SAB/Op 17/21).

Zasadnie Sąd I instancji uznał, że A.M. nie wykazał, że jest umocowany do działania w imieniu i na rzecz Spółdzielni, co uzasadniało zastosowanie art. 58 § 1 pkt 3 ppsa. Powyższa okoliczność była z kolei konsekwencją, że Spółdzielnia nie ma zdolności sądowej, co stanowiło samodzielną przesłankę do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 ppsa, na co Sąd I instancji nie zwrócił uwagi.

A.M. potwierdza, że Spółdzielnia nie jest wpisana do Krajowego Rejestru Sądowego. Okoliczność ta przesądza, że skarżąca nie ma zdolności sądowej (art. 7 i art. 11 § 1 ustawy z dnia 16 września 1982 r. Prawo spółdzielcze (Dz. U. z 2021 r. poz. 648 ze zm.) w zw. z art. 3 ustawy z dnia 4 października 2018 r. o spółdzielniach rolników (Dz. U. z 2018 r. poz. 2073)), a zatem nie może skutecznie zainicjować postępowania sądowoadministracyjnego. Z tej samej przyczyny, Spółdzielnia nie ma odpowiedniej reprezentacji, a zatem A.M. nie mógł jej wykazać.

Do odmiennych wniosków nie doszedł Trybunał Konstytucyjny w postanowieniu z 26 lutego 2019 r. Ts 97/18 (OTK-B 2019/82). Trybunał przyjął, że w wypadkach, w których przedmiotem zaskarżenia są przepisy ustaw lub innych aktów normatywnych przewidujące utratę z mocy prawa osobowości prawnej przez osoby prawne w razie zaistnienia określonych w nich przesłanek, podmioty, wobec których takie przepisy zostały zastosowane, muszą mieć możliwość dochodzenia ochrony przysługujących im wolności i praw konstytucyjnych na podstawie art. 79 ust. 1 Konstytucji. W tym zakresie takie podmioty korzystają z legitymacji skargowej. Odmienne odczytanie użytego w art. 79 ust. 1 Konstytucji pojęcia "każdy" niweczyłoby skuteczność ochrony konstytucyjnej gwarantowanej przez instytucję skargi konstytucyjnej i stanowiło nieuzasadnione ograniczenie przysługującego każdemu konstytucyjnego prawa do wniesienia takiej skargi (pkt 2 uzasadnienia postanowienia Ts 97/18). Trybunał podkreślił, że legitymacja skargowa podmiotów takich jak skarżąca musi być odpowiednio rozumiana, tj. w świetle wymagań art. 79 ust. 1 Konstytucji (s. 4 postanowienia Ts 97/18; k. 45 akt sądowych). Rozumowanie to nie znajduje jednak zastosowania na gruncie Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu decyzjami z [...] maja 2019 r. nr [...] i [...] lutego 2020 r. nr [...] rozpoznawało odwołania A.M., a nie Spółdzielni. A.M. występował w przedmiotowych postępowaniach jako członek Spółdzielni, a nie jej przedstawiciel (s. 5 akapit 6 decyzji z [...] maja 2019 r.; s. 3/4 decyzji z [...] lutego 2020 r., w tej samej decyzji Kolegium wskazało: "Przywołany powyżej art. 146 w § 2 stanowi, że nie uchyla się decyzji (poza sytuacjami wymienionymi w § 1, nie zachodzącymi w niniejszej sprawie) także w przypadku, jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie, wobec niewątpliwej okoliczności zaniechania złożenia przez [...] przed dniem 1 stycznia 2016 r. wniosku o wpis do Krajowego Rejestru Sądowego zgodnie z ustawą z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz. U. z 2019 r. poz. 1500 z późn. zm.), decyzja, która Starosty [...] z [...].07.2018 r. nr [...] stwierdzającą nieodpłatne nabycie przez Skarb Państwa, z dniem 1 stycznia 2016 r., z mocy prawa, pozostałych po wykreśleniu z Krajowego Rejestru Sądowego "A" nieruchomości, położonych w [...]. W wyniku wznowienia postępowania zapadłaby decyzja rozstrzygająca sprawę co do istoty taka sama jak decyzja z [...].07.2018 r. nr [...]" - s. 5; k. 60-59 akt administracyjnych).

Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu znany jest wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 11 grudnia 2019 r. P 13/18 (OTK-A 2019/68), jednak nie wpływa on na wynik niniejszej sprawy (wyrok NSA z 19.11.2020 r. I OSK 1165/20, Lex 3151923).

Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 in fine w zw. z art. 197 § 2 ppsa, oddalił zażalenie.