Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 328/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2014-12-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję w części
Powołane przepisy: article: art. 60 ust. 1 i 2, art. 61 ust. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 182
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Bąk-Marciniak Sędziowie WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska (spr.) WSA Maciej Busz Protokolant st. sekr. sąd. Laura Szukała po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi J.N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej uchyla zaskarżoną decyzję w części w jakiej uchyla ona pkt 1 decyzji Wójta Gminy O. z dnia [...] grudnia 2013r. nr [...].


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lutego 2014 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. po rozpoznaniu odwołania J.N. utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy O. z dnia [...] grudnia 2013r., nr [...] w części dotyczącej ustalenia opłaty ponoszonej za pobyt w domu pomocy społecznej oraz uchyliło decyzje w części ustalenia średniego miesięcznego kosztu utrzymania i umorzyło postępowanie w tym zakresie.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż decyzją z dnia [...]grudnia 2014 r. organ I instancji ustalił opłatę za pobyt J. N. w Domu Pomocy Społecznej w Z. w wysokości [...] zł miesięcznie zgodnie z ogłoszeniem Starosty T. nr [...] z dnia [...] stycznia 2013r. w sprawie ustalenia średniego miesięcznego kosztu utrzymania mieszkańca w 2013r. w domach pomocy społecznej na terenie powiatu s.oraz ustaliła obowiązek ponoszenia opłaty przez J. N. w wysokości 70% posiadanego dochodu. W uzasadnieniu organ wskazał, że źródłem dochodu pani J. n. jest renta rodzinna w kwocie [...] zł, zatem odpłatność w wysokości 70% wynosi [...] zł.

Następnie organ wskazał, że odwołanie od powyższej decyzji wniosła J.N. podnosząc, że jest przedwczesna bowiem zaskarżyła decyzje o umieszczeniu w Domu Pomocy Społecznej w Z.

Organ po przytoczeniu treści przepisów prawa podniósł, iż zgodnie z ogłoszeniem Starosty s. [...] z dnia [...] stycznia 2013r. w sprawie ustalenia średniego miesięcznego kosztu utrzymania mieszkańca w 2013r. w domach pomocy społecznej na terenie powiatu s. opłata za pobyt w Domu Pomocy Społecznej w Z. wynosi [...] zł miesięcznie.

Organ podniósł, że dochód skarżącej zgodnie z decyzją ZUS Oddział w P. II Inspektorat S. z dnia [...] marca 2013r. znak: [...] sianowi od dnia 1 marca 2013r. renta w wysokości [...] zł ( po odliczeniu zaliczki na podatek dochodowy oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne) oraz dodatek pielęgnacyjny w kwocie [...] zł , ryczałt energetyczny w kwocie [...] zł oraz dodatek kompensacyjny w kwocie [...] zł. Łącznie dochód zatem to kwota [...] zł natomiast 70% dochodu wynosi [...] zł.

Odnosząc się do zarzutów odwołania organ wskazał, że decyzją z dnia [...] stycznia 2014r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję w przedmiocie skierowania do domu pomocy społecznej. Następnie organ wskazał, że stosownie do wskazanego wyżej art. 60 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r., o pomocy społecznej (Dz. U. z 2013 r., poz. 182 ze zm.) średni miesięczny koszt utrzymania mieszkańca w domu pomocy społecznej o zasięgu powiatowym ustala starosta i ogłasza w wojewódzkim dzienniku urzędowym , nie później niż do dnia 31 marca każdego roku. Przepisy ustawy nie wskazują natomiast podstawy prawnej do rozstrzygnięcia tej kwestii w decyzji administracyjnej.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniosła J. N. wnosząc o połączenie i wydanie jednego wspólnego orzeczenia dla obu zaskarżonych decyzji wskazuję na okoliczność, iż każda z tych decyzji jest związana z drugą decyzją tj. konsekwencją podjęcia decyzji o umieszczeniu J.N.w domu opieki społecznej jest decyzja o jednoczesnym ustaleniu odpłatności za pobyt w tymże domu opieki społecznej. Okoliczność ta wskazuje, że wspólne rozpatrzenie skarg jest w pełni zasadne i uzasadnione ze względu na ekonomikę procesu jak i przedmiot sprawy.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie powtarzając argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – dalej Ppsa) polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 134 § 1 Ppsa, w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną.

Podstawę materialnoprawną wydanej w niniejszej sprawie decyzji o ustaleniu odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej stanowiły przepisy ustawy o pomocy społecznej.

Zgodnie z art. 60 ust. 1 ustawy pobyt w domu pomocy społecznej jest odpłatny do wysokości średniego miesięcznego kosztu utrzymania. Stosownie do ust. 2 średni miesięczny koszt utrzymania mieszkańca, w zależności od tego, o jakim zasięgu jest dom pomocy społecznej, ustala i ogłasza w wojewódzkim dzienniku urzędowym, nie później niż do końca 31 marca każdego roku, wójt (burmistrz, prezydent miasta), starosta bądź marszałek województwa. Zgodnie z ust. 4 tego samego artykułu ogłoszenie, o którym mowa w ust. 2, stanowi podstawę do ustalenia odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że skarżąca - będąc skierowaną do Domu Pomocy Społecznej w Z. na podstawie decyzji Wójta Gminy O. z dnia [...] grudnia 2013 r., które to skierowanie nastapiło w wykonaniu prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w K. IX Zamiejscowy Wydział Rodzinny i Nieletnich z siedzibą w S. z dnia [...] września 2013r., sygn. akt [...] z dnia [...]czerwca 2013 r. nr [...] - zobowiązana jest zgodnie z art. 60 ust. 1 i art. 61 ust. 1 pkt 1, ust. 2 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej do wnoszenia opłat do wysokości średniego miesięcznego kosztu utrzymania mieszkańca, jednakże nie więcej niż 70 % swego dochodu. Średni miesięczny koszt utrzymania mieszkańca, obowiązujący we wspomnianym domu pomocy społecznej , ogłoszony na podstawie art. 60 ust. 2 pkt 2 ustawy pomocy społecznej wynosił w 2013 r. [...] zł ( ust. 2 ogłoszenia nr [...] Starosty S. z dnia [...] stycznia 2013 r. w sprawie ustalenia średniego miesięcznego kosztu utrzymania mieszkańca w 2013 r. w domach pomocy społecznej Ne terenie powiatu s. - [...] ).

Zatem ustalenie wysokości opłaty za pobyt w domu społecznej przez organ I instancji nastąpiło w prawidłowej wysokości i z poszanowaniem przepisów prawa.

W tym miejscu wskazać należy, iż za nieprawidłową należy uznać decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. w części w jakiej uchyliło decyzje Wójta Gminy O. z dnia [...] grudnia 2013 r.. Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpoznając sprawę uchyliło decyzję Wójta w części ustalenia średniego miesięcznego kosztu utrzymania J. N. w domu pomocy społecznej i w tym zakresie umorzyło postępowanie organu I instancji. Uzasadniając swoje stanowisko organ odwoławczy wskazał, że średni miesięczny koszt utrzymania mieszkańca w domu pomocy społecznej o zasięgu powiatowym ustala starosta oraz że brak jest przepisów pozwalających na rozstrzyganie tej kwestii w drodze decyzji.

Odnosząc się do powyższego zgodzić należy się z Kolegium, że średni miesięczny koszt utrzymania mieszkańca w domu pomocy społecznej o zasięgu powiatowym ustala starosta. Powyższe wynika wprost z art. 60 ust. 2 pkt. 2 ustawy o pomocy społecznej. Jednakże uwadze organu odwoławczego uszło, iż w przedmiotowej sprawie Wójt w drodze decyzji ustalił opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej, a nie jak średni miesięczny koszt utrzymania. Organ po skierowaniu skarżącej do domu pomocy społecznej obowiązany był do ustalenia w pierwszej kolejności wysokości opłaty za pobyt skarżącej w domu pomocy społecznej, a następnie orzeczenie kto i w jakiej wysokości zobowiązany będzie do ponoszenia przedmiotowej opłaty. Ogłoszenie przez starostę średniego miesięcznego kosztu utrzymania mieszkańca stanowi stosownie do art. 60 ust. 1 i 4 ustawy o pomocy społecznej podstawę do ustalenia odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej. Natomiast w żadnym wypadku nie można uznać, iż ogłoszenie starosty o średnim koszcie utrzymania mieszkańca w domu pomocy społecznej jest jednoznaczne z ustaleniem odpłatności za pobyt w domu społecznej.

Odnosząc się natomiast do kwestii ustalenia osób zobowiązanych do wnoszenia opłat jak i wysokości opłaty jaka ma wnosić skarżąca przypomnieć należy, że stosownie do art. 61 ust. 1 ustawy obowiązani do wnoszenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej są w kolejności:

1)mieszkaniec domu, a w przypadku osób niepełnoletnich przedstawiciel ustawowy z dochodów dziecka,

2) małżonek, zstępni przed wstępnymi

3) gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej

- przy czym osoby i gmina określone w pkt 2 i 3 nie mają obowiązku wnoszenia opłat, jeżeli mieszkaniec domu ponosi pełną odpłatność.

Natomiast w myśl art. 61 ust. 2 ustawy opłatę za pobyt w domu pomocy społeczne wnoszą:

1) mieszkaniec domu, nie więcej jednak niż 70 % swojego dochodu netto, a w przypadku osób małoletnich przedstawiciel ustawowy z dochodów dziecka, nie więcej niż 70 % tego dochodu;

2) małżonek, zstępni przed wstępnymi – zgodnie z umową zawartą w trybie art. 103 ust. 2:

a) w przypadku osoby samotnie gospodarującej, jeżeli dochód jest wyższy niż 300 % kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, jednak kwota dochodu pozostająca po wniesieniu opłaty nie może być niższa niż 300 % tego kryterium,

b) w przypadku osoby w rodzinie, jeżeli posiadany dochód na osobę jest wyższy niż 300 % kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, z tym, że kwota dochodu pozostająca po wniesieniu opłaty nie może być niższa niż 300 % kryterium dochodowego na osobę w rodzinie;

3) gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej – w wysokości różnicy między średnim kosztem utrzymania w domu pomocy społecznej a opłatami wnoszonymi przez osoby, o których mowa w pkt 1 i 2.

Organ ustalając wysokość odpłatności mieszkańca domu pomocy społecznej winien ustalić jego dochód, ponieważ mieszkaniec jest obowiązany do wnoszenia opłaty w wysokości do 70 % swojego dochodu netto. Zatem istotne jest prawidłowe ustalenie wysokości dochodu skarżącej.

Jako, iż powyższe przepisy dotyczące ustalenia odpłatności za pobyt w DPS nie przewidują odrębnych zasad określania wysokości dochodu, należało zastosować w tym zakresie art. 8 ustawy o pomocy społecznej, umieszczony w rozdziale "Zasady ogólne i zakres podmiotowy ustawy". W myśl art. 8 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o:

1) miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych;

2) składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach;

3) kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób.

Natomiast w myśl art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej do dochodu ustalonego zgodnie z ust. 3 nie wlicza się:

1) jednorazowego pieniężnego świadczenia socjalnego;

2) zasiłku celowego;

3) pomocy materialnej mającej charakter socjalny albo motywacyjny, przyznawanej na podstawie przepisów o systemie oświaty;

4) wartości świadczenia w naturze;

5) świadczenia przysługującego osobie bezrobotnej na podstawie przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z tytułu wykonywania prac społecznie użytecznych;

6) dochodu z powierzchni użytków rolnych poniżej 1 ha przeliczeniowego.

Mając na uwadze brzmienie powyższych przepisów uznać należy, iż organy prawidłowo ustaliły wysokość dochodu skarżącej. Jak wynika z akt sprawy, a w szczególności z decyzji ZUS o waloryzacji renty skarżąca osiąga łączny dochód w wysokości [...] zł. Dochód skarżącej stanowi renta w wysokości [...] zł ( po odliczeniu zaliczki na podatek dochodowy oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne) oraz dodatek pielęgnacyjny w kwocie [...] zł , ryczałt energetyczny w kwocie [...] zł oraz dodatek kompensacyjny w kwocie [...] zł.

Wobec powyższego skoro dochód skarżącej wynosi [...] zł, to zdaniem Sądu uznać należy, że organ ustalając wysokość odpłatności jaka ma ponosić skarżąca na kwotę [...] zł. tj. 70 % dochodu skarżącej, działa zgodnie z przepisami ustawy o pomocy społecznej.

Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a Ppsa orzekł o uchyleniu decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego wyłącznie w części w jakiej uchyliło decyzję Wójta Gminy Orchowo. Na podstawie art. 151 Ppsa w pozostałej części skargę oddalił. Art. 152 Ppsa nie zastosowano z uwagi, iż decyzja w uchylonej części nie nadaje się do wykonania.