Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 961/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2009-12-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6117 Ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 1 par. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 134, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c i art.200
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
journal: Dz.U. 2001 nr 142 poz 1592
law: ustawa z dnia 5 czerwca 1998  r. o samorządzie powiatowym - tekst jednolity
article: art. 217 par. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Karol Pawlicki Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Małecki (spr.) Sędzia NSA Maria Skwierzyńska Protokolant st. sekr. sąd. Kamila Kozłowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 grudnia 2009r. sprawy ze skargi Powiatu P. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...]r. nr [...] [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie umorzenia zaległości w podatku dochodowym od osób prawnych za 2009r. oraz odroczenia terminu płatności w/w należności I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...]r. nr [...] [...]; II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz Powiatu P. kwotę [...]zł ([...]złotych) tytułem zwrotu wpisu sądowego. /-/M. Skwierzyńska /-/K. Pawlicki /-/J. Małecki


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia [...] Zarząd Powiatu zwrócił się do Naczelnika Urzędu Skarbowego z wnioskiem o umorzenie zaległości podatkowej w podatku dochodowym za 2009 r. w trybie art. 67a ustawy Ordynacja podatkowa oraz o odroczenie terminu płatności zaległości podatkowej do czasu rozstrzygnięcia w przedmiocie umorzenia i nienaliczanie za ten okres odsetek za zwłokę. W uzasadnieniu organ powiatu wyjaśnia, iż Powiat jako organ założycielski Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej z dniem zakończenia czynności likwidacyjnych na mocy art. 60 ust.6 ustawy z dnia 26 sierpnia 1994 r. o zakładach opieki zdrowotnej, przejął m.in. zobowiązania z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych w kwocie [...]. Zdaniem wnioskodawcy zachodzą obie przesłanki wymienione w art. 67a Ordynacji podatkowej by uwzględnić wniosek.

Wniosek ten według właściwości przekazano do rozpatrzenia Naczelnikowi Urzędu Skarbowego.

Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowieniem z dnia [...], nr [...] skierowanym do nieokreślonego adresata, powołując się na art. 165a§ 1 i art.216 Ordynacji podatkowej odmówił wszczęcia postępowania w przedmiotowych sprawach.

Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia [...], nr [...] - powyższe postanowienie organu pierwszej instancji utrzymał w mocy. Adresata wydanego postanowienia określił jako "Starostwo Powiatowe".

W kolejnym postanowieniu z dnia [...] wydanym na podstawie art. 215 § 1 Ordynacji podatkowej - Dyrektor Izby Skarbowej sprostował z urzędu błędnie podany przez niego w wydanym postanowieniu z dnia [...] numer rozpatrywanej sprawy. Faktycznym numer sprawy jest numer: [...]. Zdaniem organu odwoławczego była to, oczywista omyłka nie mająca żadnego wpływu na podjęte orzeczenie w sprawie. Adresat tego ostatniego postanowienia został określony jako: "Powiat. Zarząd Powiatu ".

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego - Powiat m.in. podnosi, iż organ podatkowy drugiej instancji niewłaściwie określił stronę postępowania przyjmując, że jest nią starostwo powiatowe, a nie Powiat -jednostka samorządu terytorialnego mająca osobowość prawna na mocy art.2 ust.2 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym, legitymowana do występowania w niniejszej sprawie.

Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi - nie podziela zarzutów skarżącego i podtrzymuje swe stanowisko wyrażone w zaskarżonej " decyzji". Odnosząc się do błędnego określenia przez organ podatkowy II instancji strony postępowania wyjaśnia, iż skierowanie zaskarżonego postanowienia do starostwa powiatowego miało na celu faktyczne doręczenie korespondencji staroście powiatowemu, który stoi na czele organu powiatu -zarządu. Do obsługi starosty powiatowego powołane jest właśnie starostwo powiatowe, na adres którego kieruje się wszelką korespondencję skierowaną do powiatu czy też samego starosty powiatowego. Fakt skutecznego zaskarżenia przez starostę powiatowego reprezentanta Powiatu - Zarządu Powiatu świadczy o skutecznym doręczeniu postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny, po zapoznaniu się ze stanem faktycznym i prawnym sprawy, zważył co następuje:

Zgodnie z brzmieniem art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) - sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji podatkowej pod względem jej działania z prawem powszechnie obowiązującym. Ocenie sądu podlegają w szczególności wydane przez organy podatkowe takie indywidualne oraz władcze akty działania władzy publicznej jak decyzje i postanowienia, jednakże dopiero po wyczerpaniu administracyjnego toku instancji. Sąd administracyjny nie jest też kolejną instancją rozstrzygającą merytorycznie o takiej lub innej sprawie podatkowej, gdyż ma on tylko i wyłącznie uprawnienia kasacyjne. Kontrola sądów administracyjnych ograniczona jest zatem tylko i wyłącznie do zbadania tego, czy w konkretnej sprawie podatkowej organy administracji podatkowej nie naruszyły procesowego prawa podatkowego lub materialnego prawa podatkowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ocena przy tym legalności wydanych przez organy podatkowe postanowień o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie wnioskowanych ulg podatkowych jest dokonywana zasadniczo według stanu prawnego w dnia ich wydawania i na podstawie dostarczonych Sądowi akt administracyjnych sprawy.

Sąd wskazuje i na to, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym pierwszej instancji obowiązuje zasada oficjalności, mająca tetyczne umocowanie i określone granice w brzmieniu przepisu art.134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Zgodnie z powyższą zasadą oficjalności, wojewódzki sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej argumentacją prawna. Zobowiązany jest bowiem do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich istotnych naruszeń prawa powszechnie obowiązującego dotyczącego wniosku o zastosowanie ulg podatkowych.

Wniesiona skarga zasługuje na uwzględnienie z uwagi na istotne naruszenie przepisów procedury podatkowej.

I tak organy podatkowe obu instancji przy rozpatrywaniu wniosku Powiatu oraz przy wydawaniu postanowień odmawiających wszczęcia postępowania w sprawie nie uwzględniły treści ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (tekst jedn. Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1592 ze zm.), z której wynika niedopuszczalność, mylenia kompetencji oraz statusu prawnego powiatu, zarządu powiatu, starosty powiatu czy starostwa powiatowego. I tak w szczególności organ podatkowy drugiej instancji swe postanowienie z dnia [...] adresuje do starostwa powiatowego, natomiast adresatem postanowienia z dnia [...] w sprawie sprostowania oczywistej omyłki w poprzednim postanowieniu czyni - "Powiat, Zarząd Powiatu ".

Po drugie, postanowienie wydane przez Naczelnik Urzędu Skarbowego z dnia [...] nie zawiera określenia adresata do którego ów akt administracyjny jest skierowany. Powyższe jest niezgodne z wyraźnym brzmieniem przepisu art. 217 § 1 pkt.3 Ordynacji podatkowej, który wymaga by prawidłowe pod względem formalnym postanowienie zawierało prawidłowe oznaczenie strony lub innych osób biorących udział w postępowaniu. Wszelkie braki w prawidłowym oznaczeniu w wydanym postanowieniu strony powodują, iż jest ono wadliwe i musi być wyeliminowane z obrotu prawnego. Bowiem tylko prawidłowe oznaczenie strony pozwala na ustalenie podmiotu mającego takie lub inne roszczenia ze sfery prawa podatkowego i na ustalenie, czy zostało ono skierowane do właściwej osoby. Zasady oznaczania adresatów postanowień są takie same, jak obowiązujące w odniesieniu do oznaczania stron w decyzji. W orzecznictwie sądów administracyjnych wielokrotnie już wyjaśniano, że adresat decyzji (postanowienia) nie może by oznaczony w sposób dorozumiany i miejscem jego oznaczenia nie może być to, w którym wskazuje się podmioty, które decyzję (postanowienie) otrzymują czy też poprzez wskazanie osoby, która wniosła odwołanie (zażalenie) - por. np. wyrok WSA w Warszawie z 20 października 2005 r., sygn. akt III SA/ Wa 1517/05, Lex nr 185197. Natomiast w wyroku WSA w Warszawie z dnia 15 lutego 2005 r., sygn. akt III SA 3167/03, Lex nr 169332 m.in. wskazano, że zmiana adresata decyzji( postanowienia), podobnie jak i rozstrzygnięcie, może nastąpić wyłącznie poprzez ich uchylenie (lub wyeliminowanie w inny sposób przewidziany przepisami proceduralnymi), co najmniej w części, w której został on oznaczony.

Skład orzekający wskazuje ponadto, iż oznaczenie strony powinno być pełne. Oznacza to zatem, iż osoba fizyczna powinna zostać oznaczona imieniem i nazwiskiem, a także powinien zostać podany jej adres zamieszkania lub pobytu. Natomiast osoby prawne i jednostki organizacyjne niemające osobowości prawne powinny być oznaczone poprzez podanie ich pełnej nazwy oraz siedziby. Wskazanie adresata akt finansowego winno być zamieszczane w prawym górnym rogu takiego rozstrzygnięcia. Czym innym jest przy tym określenie adresata aktu finansowego, a czym innym określenie podmiotu otrzymującego ów akt, która to informacja jest zamieszczana na końcu takiego aktu, po uzasadnieniu, w jego dolnym, lewym rogu.

Z tych zatem powodów , na podstawie art.l45§ 1 pkt 1 lit.c) i art.200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji wyroku.

/-/ M.Skwierzyńska /-/ K.Pawlicki /-/ J.Małecki

L.S.