Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1388/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-02-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6016 Ochrona przeciwpożarowa
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Komendant Państwowej Straży Pożarnej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 4 ust. 1 i 1 a
journal: Dz.U. 2009 nr 178 poz 1380
law: Ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej - tekst jednolity.
article: par. 4 pkt 3, psr. 10 ust. 12 i 13
journal: Dz.U. 2009 nr 124 poz 1030
law: Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz  dróg pożarowych
article: art. 107 par./ 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Miron Sędziowie sędzia NSA Anna Łuczaj (spr.) sędzia del. WSA Czesława Nowak-Kolczyńska Protokolant asystent sędziego Małgorzata Mańkowska po rozpoznaniu w dniu 15 lutego 2017 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej [...] sp. z o.o. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 18 marca 2015 r. sygn. akt II SA/Go 54/15 w sprawie ze skargi [...] sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w [...] z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych obowiązków 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od [...] sp. z o.o. z siedzibą w W. na rzecz [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w [...] kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 18 marca 2015 r., sygn. akt II SA/Go 54/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim oddalił skargę [...] Spółki z o.o. w W. na decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w [...] z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych obowiązków.

W uzasadnieniu wyroku Sąd podał, że wydaną w wyniku ponownego rozpoznania sprawy decyzją nr [...] z dnia [...] października 2014 r. Komendant Miejski Państwowej Straży Pożarnej w [...] - w związku z uchybieniami opisanymi

w protokole z dnia 12 maja 2014 r. z przeprowadzonych czynności kontrolno-rozpoznawczych w zakresie sprawdzenia: stanu technicznego, oznakowania oraz prowadzenia okresowych przeglądów i konserwacji hydrantów zewnętrznych będących w zasobie [...] Sp. z o.o. w W., zainstalowanych na sieci wodociągowej stanowiącej źródło wody do celów przeciwpożarowych - nakazał [...] Spółka z o.o. w W. wykonanie obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej, to jest:

1. poddanie hydrantów zewnętrznych zainstalowanych na sieciach wodociągowych eksploatowanych przez te Zakłady, zlokalizowanych na terenach jednostek osadniczych miasto i gmina [...] oraz gmina [...] (we wskazanych obrębach), przeglądowi technicznemu uwzględniającemu w szczególności ciśnienie nominalne oraz wydajność nominalną mierzoną na zaworach hydrantowych podczas poboru wody (na podstawie

§ 10 ust. 13, w związku z § 10 ust. 8 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych

i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia

w wodę oraz dróg pożarowych (Dz. U. z 2009 r. nr 124, poz. 1030 – dalej jako: rozporządzenie w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę) oraz art. 4 ust. 1 pkt 3, art. 4 ust. 1 lit. a ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (tekst jednolity Dz. U. 2009 r. Nr 178, poz. 1380 z późn. zm. – dalej jako ustawa o op) – w terminie do 30 czerwca 2015 r.;

2. usunięcie nieprawidłowości dotyczących stanu technicznego hydrantów zewnętrznych (urządzeń przeciwpożarowych) usytuowanych w wymienionych miejscowościach (ze wskazaniem ulicy i numeru) w celu zagwarantowania ich sprawnego i niezawodnego funkcjonowania, tj. dokonanie stosownych napraw uszkodzonych hydrantów zewnętrznych i uzupełnienie osprzętu stanowiącego ich normatywne wyposażenie w celu zapewnienia możliwości skorzystania z hydrantów przez jednostki ochrony przeciwpożarowej w zakresie i w sposób opisany w decyzji (na podstawie § 10 ust. 12 rozporządzenia w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę w związku z art. 4 ust. 1 pkt 3, art. 4 ust. 1 lit. a ustawy o op.) – w terminie do 30 czerwca 2015 r.;

3. oznakowanie miejsca lokalizacji hydrantów zewnętrznych (wskazanych przez podanie nazwy ulicy i numeru porządkowego) w wymienionych miejscowościach zgodnie z PN-B-09700:1986 "Tablice orientacyjne do oznaczania uzbrojenia na przewodach wodociągowych" (na podstawie § 10 ust. 12 rozporządzenia w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę w związku z art. 4 ust. 1 pkt 3, art. 4 ust. 1 lit. a ustawy o op.) – w terminie do "30 lutego 2015 r."

Organ I instancji wskazał, że w trakcie czynności kontrolno-rozpoznawczych ustalono, że [...] Sp. z o.o. w W. są właścicielem sieci wodociągowych zlokalizowanych na terenie miasta i gminy [...]. Ponadto [...] Sp. z o.o. w W. użytkują sieci wodociągowe na terenie gminy [...] w obrębach [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] na podstawie Porozumienia międzygminnego w sprawie powierzenia zadania w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków zawartego w dniu

29 września 2003 r. pomiędzy Miastem i Gminą [...] a Gminą [...] . Na mocy tego porozumienia wszystkie zadania w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę

i zbiorowego odprowadzania ścieków, o których mowa w art. 3 ust. 2 pkt 2 ustawy

z dnia 7 czerwca 2001 r. (Dz. U. Nr 72, poz. 747 ze zm.), przejmuje Gmina [...], powierzając je Zakładowi [...] w W. czyli [...] Sp. z o.o. w W.. Organ wskazał na Regulamin w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków, stanowiący załącznik nr 1 do Porozumienia międzygminnego, na mocy którego Gmina [...] zobowiązała się przejąć do eksploatacji, konserwacji i przeprowadzenia remontów wodociągi zbiorowe, w tym sieci wodociągowe przesyłowo-rozdzielcze. W konsekwencji organ I instancji stwierdził, że w świetle regulacji wynikającej z art. 4 ust. 1 pkt 3 i art. 4 ust 1 lit. a ustawy o ochronie przeciwpożarowej wykonanie obowiązków nałożonych decyzją spoczywa na [...] Sp. z o.o. w W..

Odnośnie pierwszego z nałożonych obowiązków organ I instancji wskazał na § 10 ust. 13 rozporządzenia w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia, zgodnie z którym hydranty zewnętrzne powinny być, co najmniej raz w roku poddawane przeglądom i konserwacji przez właściciela sieci wodociągowej przeciwpożarowej, jak również zarządcę lub użytkownika, na podstawie zawartej umowy cywilno-prawnej, ustanawiającej zarząd lub użytkowanie sieci. Przeprowadzenie przeglądów technicznych hydrantów zewnętrznych w zakresie pomiarów ciśnienia i wydajności wodnej na ich zaworach, ma na celu sprawdzenie, czy sieć wodociągowa stanowiąca źródło wody do celów przeciwpożarowych dla jednostek osadniczych (w tym również dla zlokalizowanych na ich terenie budynków i obiektów budowlanych o przeznaczeniu nie mieszkalnym), spełnia wymagania stawiane przez obowiązujące przepisy przeciwpożarowe.

W odniesieniu do drugiego z obowiązków organ I instancji podkreślił, że z punktu widzenia działań ratowniczo-gaśniczych straży pożarnej podstawowym źródłem wody do zewnętrznego gaszenia pożaru jest sieć wodociągowa, na której zainstalowane są hydranty zewnętrzne, które to urządzenia w znacznym stopniu podnoszą stan bezpieczeństwa pożarowego, umożliwiając skuteczne prowadzenie działań ratowniczo-gaśniczych w przypadku powstania pożaru. Powyższe wynika z 4 ust. 1 pkt 3 oraz ust.1 lit. a ustawy o ochronie przeciwpożarowej, zgodnie z którym zapewnienie konserwacji oraz naprawy hydrantów zewnętrznych (urządzeń przeciwpożarowych) w sposób gwarantujący ich sprawne i niezawodne funkcjonowanie jest podstawowym obowiązkiem właściciela oraz użytkownika sieci wodociągowej przeciwpożarowej.

W zakresie obowiązku trzeciego organ I instancji wskazał, że wobec stwierdzenia

w wyniku lustracji terenu częściowego braku oznakowania hydrantów zewnętrznych przeciwpożarowych, stanowiących źródło wody do zewnętrznego gaszenia pożaru, konieczne jest właściwie oznakowanie hydrantów zgodnie z PN, co umożliwi, jednostkom ochrony przeciwpożarowej w przypadku powstania pożaru ich szybką lokalizację i dostęp do wody.

[...] Sp. z o.o. w W., reprezentowane przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosły odwołanie od powyższej decyzji, zaskarżając ją w zakresie pierwszego z nałożonych obowiązków w części, w jakiej nakazuje ona stronie wykonanie obowiązku poddania przeglądowi technicznemu hydrantów zewnętrznych, zainstalowanych na sieciach wodociągowych zlokalizowanych na terenie Gminy [...] we wskazanych w decyzji obrębach oraz w całości w odniesieniu do dwóch pozostałych nakazów. Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie: - art. 28 k.p.a. w zw. z art. 4 ust. 1 pkt 3 oraz art. 4 ust. 1 lit. a ustawy o ochronie przeciwpożarowej oraz z § 10 ust. 12 i 13 rozporządzenia w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę, poprzez bezpodstawne przyjęcie, że skarżąca jest stroną postępowania administracyjnego w zakresie nakazów nałożonych na nią zaskarżoną decyzją; - art. 4 ust. 1 pkt 3 oraz art. 4 ust. 1 lit. a ustawy o ochronie przeciwpożarowej poprzez bezpodstawne przyjęcie, że adresatem wskazanego w tym przepisie obowiązku jest skarżąca, będąca jedynie dzierżycielem obiektu budowlanego w postaci sieci wodociągowej, a nie właściciel konkretnego budynku, obiektu budowlanego lub terenu, dla których osoba ta (ich właściciel) jest zobligowana zapewnić ich ochronę przeciwpożarową; - § 10 ust. 13 powyższego rozporządzenia poprzez nałożenie obowiązku dokonania przeglądu hydrantów zewnętrznych położonych w gminie [...] we wskazanych w decyzji obrębach, w sytuacji gdy skarżąca nie jest właścicielem sieci wodociągowej przeciwpożarowej na tych obszarach; - § 10 ust. 12 powyższego rozporządzenia poprzez bezpodstawne przyjęcie, że adresatem wskazanego w tym przepisie obowiązku jest skarżąca, w sytuacji gdy przepis ten nie określa podmiotu zobowiązanego do wykonania wynikającego z niego obowiązku oznaczenia hydrantów zewnętrznych zgodnie z Polskimi Normami oraz przez zobowiązanie skarżącej do oznaczenia hydrantów zgodnie z nieobowiązującą już normą PN- B-09700:1986, która nie ma tym samym charakteru normatywnego; - art. 107 § 1 k.p.a. poprzez nieprecyzyjne określenie w zaskarżonej decyzji przedmiotu rozstrzygnięcia w zakresie nałożonych na stronę obowiązków, co pozbawia wydaną w sprawie decyzję cechy wykonalności oraz brak wskazania podstawy prawnej, z której organ wywodzi, iż adresatem obowiązku określonego w § 10 ust. 12 rozporządzenia jest skarżący.

Odnosząc się do pierwszego z nałożonych obowiązków, skarżąca zwróciła uwagę, że zgodnie z § 10 ust. 13 wskazanego wyżej rozporządzenia spoczywa on wyłącznie na właścicielu sieci wodociągowej. W odniesieniu zaś do sieci wodociągowej, położonej na terenie Gminy [...], skarżąca nie jest właścicielem obiektu budowlanego

w postaci sieci wodociągowej. Wbrew twierdzeniom organu I instancji również nie przyjęła na siebie - w drodze umowy cywilnoprawnej - ciążących w tym zakresie na Gminie [...] obowiązków. Z faktu, iż istnieje jedna sieć wodociągowa obejmująca część gminy [...] i część Gminy [...] nie można wywodzić, iż skarżąca jest właścicielem tej sieci. Z treści ww. porozumienia międzygminnego wynika natomiast,

iż skarżąca jest jedynie dzierżycielem części sieci wodociągowej Gminy [...]. Skarżąca jest zarządcą sieci znajdującej się na terenie Gminy [...].

Odnosząc się do drugiego z nakazów skarżąca nie zgodziła się ze stanowiskiem organu odwoławczego, że jest ona podmiotem odpowiedzialnym za wykonanie obowiązku wskazanego w przepisie art. 4 ust. 1 pkt 3 oraz ust. 1a ustawy o ochronie przeciwpożarowej. Z treści tych przepisów wynika, iż nie odnoszą się one do właściciela takiego obiektu jakim jest sieć wodociągowa. Powołane przepisy nakładają na właściciela obiektu (także podmioty wskazane w ust. 1 a tej ustawy) określone obowiązki w celu zapewnienia ochrony przeciwpożarowej budowlom terenom i obiektom budowlanym. Wynikający z ust. 1 pkt 3 ww. ustawy obowiązek spoczywa na właścicielu (zarządcy, użytkowniku) konkretnej nieruchomości, na której zlokalizowany jest hydrant zewnętrzny, jako osobie odpowiedzialnej za bezpieczeństwo przeciwpożarowe danego obiektu, i to taki podmiot powinien być stroną postępowania.

Odnosząc się do trzeciego z nakazów skarżąca wywiodła, iż § 10 ust. 12, jak i pozostałe przepisy rozporządzenia, nie określają podmiotu, na którym spoczywa obowiązek oznaczenia hydrantów. Zdaniem strony decyzja jest niewykonalna ze względu na nieprecyzyjny sposób określenia zakresu nałożonych obowiązków

(w szczególności wobec niesprecyzowania w sposób jednoznaczny miejsca położenia poszczególnych hydrantów) i sposobu ich wykonania.

[...] Komendant Straży Pożarnej w [...]., po rozpatrzeniu odwołania [...] Spółki z o.o. w W., decyzją WZ nr [...] z dnia [...] grudnia 2014 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Organ II instancji stwierdził, że skarżąca spółka - jako osoba prawna - jest właścicielem sieci wodociągowej zlokalizowanej na terenie miasta i gminy [...] oraz zarządcą, a nie jak sugeruje strona "dzierżycielem" sieci wodociągowej znajdującej się na terenie Gminy [...]. Wynika to z zapisów Porozumienia międzygminnego w sprawie powierzenia zadania w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków, zawartego w dniu 29 września 2003 r., zgodnie z którym celem jest "powierzenie spółce zadania w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków". W związku z tym do zakresu jej obowiązków należy również dostarczanie wody na cele przeciwpożarowe. Z powyższym obowiązkiem wiąże się ściśle konieczność zachowania sieci wodociągowej w stanie, który umożliwia dostarczanie wody dla tych celów w wymaganej ilości. Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 3, art. 4 ust. 1 lit. a ustawy o ochronie przeciwpożarowej hydranty zewnętrzne powinny być, co najmniej raz w roku poddawane przeglądom i konserwacji przez właściciela sieci wodociągowej przeciwpożarowej, jak również zarządcę lub użytkownika, na podstawie zawartej umowy cywilno-prawnej ustanawiającej zarząd lub użytkowanie sieci. Ustosunkowując się do zarzutu skarżącego, że to na właścicielu (zarządcy, użytkowniku) konkretnej nieruchomości, na której zlokalizowany jest hydrant, jako osobie odpowiedzialnej za bezpieczeństwo przeciwpożarowe danego obiektu spoczywa obowiązek konserwacji i napraw hydrantów zewnętrznych a nie właścicielu, zarządcy czy też użytkowniku sieci wodociągowej organ odwoławczy, wyjaśnił, że zapewnienie odpowiedniej ilości wody do celów przeciwpożarowych dla jednostki osadniczej spoczywa na władzach danej gminy, której jednym z zadań własnych wskazanych w art. 7 ust. 1 pkt 14 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, w ramach zaspokajania zbiorowych potrzeb wspólnoty, są sprawy ochrony przeciwpożarowej. Za dostarczenie odpowiedniej ilości wody zgodnie z ustawą o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (t.j. Dz. U. z 2006r. Nr 123 ze zm.) ustawodawca odpowiedzialnym czyni radę gminy, która aktem prawa miejscowego tzw. regulaminem dostarczania wody i odprowadzania ścieków powinna określić między innymi warunki dostarczania wody na cele przeciwpożarowe (art. 19 ust. 2 pkt. 9). Ustalenia tego regulaminu są wiążące dla przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego zarządzającego siecią wodociągową. Taka wykładnia, znajduje swoje potwierdzenie także w § 4 ust. 3 i 4 przywołanego wyżej rozporządzenia. Zdaniem organu odwoławczego ustawodawca nie zwolnił organów PSP z obowiązkowego stosowania norm w poszczególnych dziedzinach, o czym świadczy między innymi zapis § 10 ust. 12 tegoż rozporządzenia, zgodnie z którym miejsce usytuowania hydrantu zewnętrznego należy oznakować znakami zgodnymi z polskimi normami. Dodatkowo organ odwoławczy zauważył, że zgodnie z interpretacjami Polskiego Komitetu Normalizacyjnego normy wycofane bez wątpienia są zasadami wiedzy technicznej i ich stosowanie jest dopuszczalne, a w niektórych przypadkach takich jak ochrona życia i zdrowia ludzkiego wręcz nakazane. Organ

II instancji nie podzielił też zarzutu, że sposób sformułowania nałożonych obowiązków czyni decyzję niewykonalną. Stwierdził, iż decyzja precyzuje, że normatywne wyposażenie hydrantów oznacza wyposażenie ich w kły i uszczelki. Również położenie hydrantów zostało precyzyjnie określone, organ I instancji wskazał dokładne adresy (nazwa ulicy, numer porządkowy) lokalizacji hydrantów. Wskazane w decyzji terminy realizacji obowiązków uwzględniają z jednej strony istniejący stan zagrożenia, z drugiej zaś niezbędny okres dla jego usunięcia.

W skardze na powyższą decyzję [...] Spółka z o.o.

w W., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, podniosła zarzuty analogiczne jak w odwołaniu. Strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej oraz zasądzenie kosztów postępowania. Wskazała na zasadniczy błąd w ustaleniach faktycznych, poczyniony przez organy obu instancji, przyjmujące, w oparciu o treść Porozumienia międzygminnego, iż jest (po swym poprzedniku prawnym Zakładzie [...]w W.) właścicielem sieci wodociągowej. Podniosła, że w ramach porozumienia, którego stronami były Gmina [...] i Gmina [...] uzgodnione zostało, iż zadanie objęte porozumieniem będzie wykonywane przez Zakład [...] w W. przy pomocy urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych przekazanych przez Gminę [...]w nieodpłatne używanie na podstawie umowy użyczenia i protokołu zdawczo-odbiorczego. Skarżąca podkreśliła, iż żadna ze stron porozumienia nie zawarła z nią umowy użyczenia lub jakiejkolwiek innej umowy, na podstawie której doszłoby do przekazania do korzystania sieci wodociągowej zlokalizowanej na terenie Gminy [...] i Gminy [...]. Nigdy nie była i nie jest właścicielką sieci wodociągowej położonej na terenie obu gmin, a jedynie włada tą siecią, nie mając woli zachowania jej dla siebie, czy to w charakterze posiadacza samoistnego czy choćby zależnego, występując w roli dzierżyciela (art. 338 Kodeksu cywilnego). Skarżąca zakwestionowała stanowisko organu odwoławczego, że jest właścicielką sieci wodociągowych w obu gminach, w których prowadzi działalność. Gmina [...] nigdy nie wyposażyła skarżącej w ten składnik mienia, podobnie zresztą nie uczyniła tego Gmina [...]. W aktach brak jest także dokumentu, który by o tym świadczył, takim dokumentem nie może być porozumienie międzygminne. Zdaniem skarżącej organ odwoławczy naruszył § 10 ust. 13 powołanego wyżej rozporządzenia w odniesieniu do pierwszego z nałożonych obowiązków (dokonanie przeglądów technicznych hydrantów zewnętrznych), gdyż przepis ten obowiązkiem obciąża wyłącznie właściciela sieci wodociągowej. Nawiązując do regulacji Kodeksu cywilnego (art. 49 § 1, art. 47 § 2, art. 3053 § 1) i kwalifikując sieć przesyłową jako zbiór rzeczy, a nie jako rzecz złożoną skarżąca wywiodła, że z tego powodu, iż jest przedsiębiorcą władającym fragmentami sieci położonymi na terenie Gminy [...], nie można jej uznać za właściciela tych fragmentów sieci i być obciążona obowiązkiem, o którym mowa w § 10 ust. 13 rozporządzenia. Nadto nakładany przez § 10 ust. 13 rozporządzenia na właściciela sieci obowiązek dokonywania przeglądów i konserwacji hydrantów nie mieści się w pojęciu przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę, co oznacza, iż analizowany przepis rozporządzenia został wydany poza granicami delegacji ustawowej. Zdaniem Spółki decyzje organów obu instancji dotknięte są nieważnością, gdyż w postępowaniu nie uczestniczyły podmioty, które powinny być stroną postępowania tj. właściciele liczących setki kilometrów sieci wodociągowych - [...] i Gmina [...] , co uzasadnia uchylenie tych decyzji.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 18 marca 2015 r. oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).

Sąd przytoczył treść art. 4 ust. 1 i 1a ustawy o ochronie przeciwpożarowej w brzmieniu obowiązującym od dnia 23 czerwca 2005 r., znowelizowanego w wyniku wejścia

w życie ustawy z dnia 6 maja 2005 r. o zmianie ustawy o ochronie przeciwpożarowej (Dz. U. Nr 100, poz. 835) i wskazał, że odpowiedzialność, którą co do zasady - z uwagi na art. 4 ust. 1 ustawy o ochronie przeciwpożarowej - ponosi właściciel, w sytuacji zawarcia umowy cywilnoprawnej o zarządzenie lub użytkowanie przechodzi bądź to na zarządcę, bądź to na użytkownika w zależności od zawartej umowy. Jednakże w zdaniu drugim art. 4 ust. 1a ustawy ustawodawca zdecydował, że w przypadku kiedy nie została zawarta umowa o zarządzanie, ani też umowa o użytkowanie, odpowiedzialność właściciela, wynikająca z art. 4 ust. 1 tej ustawy zostaje wyłączona i spoczywa na faktycznie władającym budynkiem, obiektem budowlanym lub terenem. Chodzi o sytuacje, w których z uwagi na stosunki gospodarcze pomiędzy właścicielem, a innym podmiotem lub podmiotami, właściciel nie jest w faktycznym posiadaniu obiektów. Brak takiej regulacji skutkowałby sytuacją, w której nałożenie obowiązków na właściciela dostosowania budynku, obiektu lub terenu doprowadzenia tych obiektów do spełnienia warunków zapewniających im ochronę przeciwpożarową stałoby się niemożliwe, gdyż właściciel nie posiadałby uprawnienia do wejścia w posiadanie swojej własności i przeprowadzenia w niej odpowiednich robót budowlanych np. do czasu zakończenia zawartej umowy. Sąd podkreślił nie kwestionowany przez Spółkę fakt pozostawania sieci wodociągowej Gminy i sieci wodociągowej Gminy (w odniesieniu do obrębów wskazanych w decyzjach organów) w faktycznym jej władaniu. Z akt administracyjnych wynika, iż "umową bezpłatnego użyczenia", zawartą w dniu 31 grudnia 2003 r. przez Gminę [...] ze skarżącą Spółką, sieć wodociągowo- kanalizacyjna należąca do tej gminy (wyszczególniona w załączniku nr 3 do umowy), została z dniem 1 stycznia 2004 r. użyczona skarżącej bezpłatnie z przeznaczeniem na prowadzenie statutowej działalności MZK w związku z zapisem aktu założycielskiego spółki z dnia 30 września 2003 r. (§ 1 umowy). Zgodnie z umową (§ 7) Spółka obowiązana jest do ponoszenia kosztów bieżącego utrzymania użyczonego majątku, koniecznych napraw i remontów i stosownie do § 9 umowy użyczonego majątku nie może przekazać osobie trzeciej bez zgody Gminy [...]. Umowa zawarta została na okres lat trzech (§ 10). W odniesieniu do tej umowy istotne pozostaje oświadczenie prezesa skarżącej Spółki złożone na rozprawie w dniu 4 marca 2015 r., iż wskazana umowa o niezmienionej treści nadal wiąże jej strony, a kolejnymi aneksami przedłużano jedynie okres jej obowiązywania. Jednocześnie nie wskazano, aby zawierane były inne umowy pomiędzy skarżącą a Gminą [...] jako właścicielem sieci, bądź z innymi niż skarżąca podmiotami. W sytuacji gdy skarżąca jest w posiadaniu faktycznym przedmiotowej sieci, zaś właściciel Gmina [...] w posiadaniu tym nie jest, a w stosunku do tej sieci nie zawarto - poza znajdującą się w aktach administracyjnych umową z dnia 31 grudnia 2003 r. - żadnej innej umowy cywilnoprawnej ustanawiającej zarząd ani umowy użytkowania, adresatem obowiązków wynikających z ochrony przeciwpożarowej, z uwagi na treść art. 4 ust. 1a ustawy o ochronie przeciwpożarowej, pozostaje podmiot faktycznie władający obiektem budowlanym. Sąd powołując się na art. 3 pkt 3a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 1409 ze zm.) stwierdził, iż sieć wodociągowa jest obiektem budowlanym (o charakterze liniowym). W konsekwencji Sąd uznał, że adresatem obowiązków w zakresie ochrony przeciwpożarowej w odniesieniu do sieci wodociągowej na terenie Gminy [...] pozostaje skarżąca.

W ocenie Sądu, również w odniesieniu do sieci wodociągowej zlokalizowanej na terenie Gminy [...] (w obrębach wskazanych w decyzjach) adresatem obowiązków

w zakresie ochrony przeciwpożarowej jest także skarżąca. Z Porozumienia międzygminnego z dnia 29 września 2003 r. w sprawie powierzenia zadania w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków wynika,

iż Gmina [...] powierzyła swoje zadania własne, określone ustawą z dnia

7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, Gminie [...]. Zgodnie z porozumieniem wykonywać je miał Zakład [...] w W. przy pomocy urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych przekazanych przez Gminę [...] w nieodpłatne używanie na podstawie umowy użyczenia i protokołu zdawczo-odbiorczego. W toku postępowania Wójt Gminy [...] nadesłał organowi II instancji umowę o eksploatacji "Wodociągu zbiorowego [...]– Gmina [...] na terenie Gminy [...]" zawartą z Zakładem [...] w W. w dniu 30 stycznia 1998 r. oraz protokoły odbiorów poinwestycyjnych robót dokonywanych w latach 1998 - 2007 z udziałem operatora sieci tj. Zakładu [...] w W. – a po przekształceniu z udziałem skarżącej Spółki. Sąd podkreślił, że na rozprawie prezes skarżącej Spółki złożył oświadczenie, iż Spółka pozostaje operatorem sieci wodociągowej położonej na terenie Gminy [...], w obrębach wskazanych w decyzjach organów, będącej własnością tej gminy i - realizując Porozumienie międzygminne - dostarcza przy wykorzystaniu tej sieci wodę z ujęcia w N. oraz dokonuje konserwacji tej sieci i jej napraw w przypadku awarii. Analiza dokumentacji zgromadzonej w aktach administracyjnych, z uwzględnieniem oświadczenia strony skarżącej, prowadzi do wniosku, iż oprócz umowy eksploatacji wodociągu z dnia 30 stycznia 1998 r. nie ma innej umowy cywilnoprawnej dotyczącej kwestii władania omawianą siecią, gdyż umowa użyczenia, o jakiej mowa w Porozumieniu nie została zawarta. Takiego charakteru nie posiada porozumienie międzygminne - art. 74 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 594 ze zm.), dalej: ustawa o samorządzie gminnym - będące swoistą formą publicznoprawną. Zdaniem Sądu - wobec niespornej okoliczności niepozostawania wskazanej sieci we władaniu właściciela tj. Gminy [...], jak też braku umowy cywilnoprawnej, ustanawiającej użytkowanie lub zarząd na rzecz innego podmiotu, który ewentualnie mógłby być odpowiedzialny w świetle art. 4 ust. 1a ustawy o ochronie przeciwpożarowej - Spółka pozostaje adresatem obowiązków wynikających z ochrony przeciwpożarowej z uwagi na treść art. 4 ust. 1a tej ustawy jako podmiot faktycznie władający obiektem budowlanym. Powyższego stanowiska nie mogły podważyć zarzuty skarżącego, iż z samej treści art. 4 ust. 1 w zw. z ust. 1a jednoznacznie wynika, że przepisy te nie odnoszą się do właściciela takiego obiektu, jakim jest sieć wodociągowa (bo nie wymaga ona ochrony przeciwpożarowej), a nakładają określone obowiązki na właścicieli obiektów (także podmioty wskazane w ust. 1 a) w celu zapewnienia ochrony przeciwpożarowej tym obiektom budowlanych - wynikający z ust. 1 pkt 3 ustawy obowiązek spoczywa na właścicielu (zarządcy, użytkowniku) konkretnej nieruchomości, na której zlokalizowany jest hydrant zewnętrzny, jako osobie odpowiedzialnej za bezpieczeństwo przeciwpożarowe danego obiektu i taki podmiot powinien być stroną postępowania.

W ocenie Sądu wykładnia językowa wskazanych przepisów, leżąca u podstaw skargi, nie jest wystarczającą metodą dla odtworzenia rzeczywistej normy prawnej. Uwzględnienie celów ochrony przeciwpożarowej w aspekcie chronionego konstytucyjnie dobra, jakim pozostaje bezpieczeństwo publiczne, nakazuje wykładanie przepisów art. 3 i 4 ust. 1 i 1a ustawy o ochronie przeciwpożarowej z zastosowaniem wykładni funkcjonalnej i celowościowej tj. w sposób pozwalający na uznanie, że adresatem obowiązków, o jakich mowa w przepisie art. 4, jest nie tylko właściciel (użytkownik, zarządca, podmiot faktycznie władający) obiektu budowlanego wymagającego zapewnienia mu ochrony przeciwpożarowej, ale także obiektu niezbędnego dla realizacji zadań w zakresie ochrony przeciwpożarowej, w szczególności zaś takiego jakim pozostaje sieć wodociągowa służąca zbiorowemu zaopatrzeniu w wodę. Istotne jest, iż sprawy ochrony przeciwpożarowej w odniesieniu do wspólnoty samorządowej jaką jest gmina, ustawodawca w art. 7 pkt 14 ustawy o samorządzie gminnym zakwalifikował do kategorii zbiorowych potrzeb wspólnoty samorządowej, których zaspokojenie należy do zadań własnych gminy. Z treści umowy bezpłatnego użyczenia, jak też oświadczenia prezesa Spółki złożonego na rozprawie o następstwie prawnym po Zakładzie [...] w W. wynika, że Spółka jest komunalną osobą prawną realizującą zadania własne Gminy [...], wyznaczone ustawą z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę (tekst jednolity Dz. U z 2006 r. Nr 123, poz. 858 ze zm.). Stosownie do art. 2 pkt 7 ww. ustawy przez sieć rozumieć należy przewody wodociągowe lub kanalizacyjne wraz z uzbrojeniem i urządzeniami, którymi dostarczana jest woda lub którymi odprowadzane są ścieki, będące w posiadaniu przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego. Zaś zgodnie z art. 19 ust. 1 tej ustawy, rada gminy uchwala regulamin dostarczania wody i odprowadzania ścieków, który jest aktem prawa miejscowego. Regulamin taki powinien określać prawa i obowiązki przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego oraz odbiorców usług, w tym m.in. warunki dostarczania wody na cele przeciwpożarowe (pkt 9). Gmina [...] akt taki przyjęła uchwałą Rady Miejskiej nr [...] z dnia [...] grudnia 2005 r. w postaci Regulaminu dostarczania wody i odprowadzenia ścieków [...] Spółka z o.o. w W.. Stosownie do § 1 tego aktu prawa miejscowego określa on zasady zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzenia ścieków realizowane na terenie gminy [...] i [...]. Paragraf 30 Regulaminu stanowi, iż woda dla celów przeciwpożarowych dla obiektów dostępna jest przede wszystkich z hydrantów zainstalowanych na sieci wodociągowej. Z powyższego regulaminu wyznaczającego zadania Spółki i realizującego ustalenia Porozumienia międzygminnego w zakresie powierzenia przez Gminę [...] zadań własnych w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę Gminie [...] wynika jednoznacznie, że na skarżącej ciąży obowiązek dostarczania wody na cele przeciwpożarowe z sieci wodociągowych pozostających w jej władaniu tj. sieci gminy [...] i [...]. W konsekwencji Sąd stwierdził, że w kontekście wskazanych regulacji nie może budzić wątpliwości, że obowiązek zbiorowego zaopatrzenia w wodę, realizowany przy pomocy zbiorczej sieci wodociągowej, obejmuje także obowiązek dostarczania wody na cele przeciwpożarowe. Skoro skarżąca Spółka jest podmiotem faktycznie władającym (art. 4 ust. 1a ustawy o ochronie przeciwpożarowej) sieciami wodociągowymi na terenie gmin [...] i [...] (we wskazanych obrębach), będąc operatorem tych sieci, to na niej ciąży obowiązek dostarczania wody na cele przeciwpożarowe. Sieć wodociągowa służąca zbiorowemu zaopatrzeniu w wodę ("sieć komunalna") ma charakter jednocześnie sieci przeciwpożarowej zgodnie z regulacjami rozporządzenia w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę. Z powyższym obowiązkiem wiąże się z kolei konieczność zachowania sieci wodociągowej w stanie, który umożliwia dostarczanie wody dla tych celów w wymaganej ilości. To zaś, stosownie do § 10 ust. 13 powołanego wyżej rozporządzenia pociąga za sobą obowiązek przeprowadzania co najmniej raz

w roku stosownej kontroli i konserwacji hydrantów zewnętrznych. Powyższy obowiązek oznacza jednocześnie konieczność poddania przeglądom i konserwacji wszystkich hydrantów zewnętrznych na przeciwpożarowej sieci wodociągowej którą jest sieć wodociągowa służąca zbiorowemu zaopatrzeniu w wodę.

Odnosząc się do zarzutu wadliwych ustaleń faktycznych w zakresie przyjęcia, iż strona skarżąca jest właścicielem sieci wodociągowej zlokalizowanej na terenach gmin [...] i [...], Sąd uznał zarzut ten za zasadny w odniesieniu do sieci na terenie Gminy [...]. Na rozprawie organ zmodyfikował w tym zakresie swoje stanowisko wskazując, iż w odniesieniu do tej sieci skarżąca nie pozostaje jej właścicielem, ale "użytkownikiem", podobnie jak jest użytkownikiem sieci stanowiącej własność Gminy [...]. W ocenie Sądu wadliwość tych ustaleń, kwalifikowana jako naruszenie przepisów postępowania, nie miała wpływu na wynik sprawy (treść decyzji) w zakresie określenia podmiotu zobowiązanego do realizacji nałożonych obowiązków, będącego jednocześnie stroną postępowania administracyjnego. Organy prawidłowo nałożyły obowiązki na skarżącą Spółkę. Sąd nie zgodził się z zarzutem skarżącej, iż wydana decyzja jest aktem dotkniętym wadą niewykonalności, uznając, że nałożone obowiązki sformułowane zostały w sposób jasny i konkretny.

Zważywszy na regulacje art. 3 i 4 ustawy o ochronie przeciwpożarowej, określające podmioty na których spoczywa realizacja obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej oraz jedynie wykonawczy charakter aktu podustawowego i zakres udzielonego upoważnienia Sąd stwierdził, że rozporządzenie w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę nie może w sposób odmienny (rozszerzający czy zawężający) niż ustawa regulować zakresu podmiotowego zobowiązanych do realizacji ustawowych obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej. Z tych przyczyn przekroczeniem delegacji ustawowej z art. 13 ust. 3 i 4 ustawy o ochronie przeciwpożarowej jest regulacja § 10 pkt 13 rozporządzenia w zakresie, w jakim stanowi o skonkretyzowaniu podmiotu (właściciel sieci wodociągowej przeciwpożarowej), na którym ciąży obowiązek corocznego poddawania hydrantów zewnętrznych przeglądom i konserwacji. Obowiązek ten bowiem obciąża podmioty, o jakich mowa w art. 4 ust. 1 i 1a tej ustawy na zasadach i w kolejności wynikającej z tych unormowań. Skoro unormowanie zawarte we wskazanym przepisie rozporządzenia w zakresie wskazującym podmiot zobowiązany do realizacji obowiązku przekroczyło zakres udzielonego właściwemu ministrowi upoważnienia, zasadna jest odmowa zastosowania tego przepisu rozporządzenia w tym zakresie. Z tego względu Sąd nie znalazł podstaw do wystąpienia z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego. Sąd podzielił – w drodze analogii - pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 6 maja 2008 r. w sprawie I OSK 785/07 (LEX

nr 471497) i stwierdził, że organom administracji nie można skutecznie postawiać zarzutu naruszenia prawa przez odwołanie się do Polskiej Normy, która w sposób optymalny zapewnia realizację spoczywającego na podmiocie zobowiązanym obowiązku oznakowania w sposób znormalizowany hydrantów zewnętrznych. Nie może bowiem umykać z pola widzenia sprawa podstawowa, jaką jest należyta organizacja ochrony przeciwpożarowej. Kwestia "nieobowiązywania" Polskiej Normy ze względu na jej wycofanie pozostaje bez znaczenia skoro owo wycofanie nie pozbawia takiej normy jej funkcji "wytycznej" porządkującej pewną sferę działalności jaką pozostaje ochrona przeciwpożarowa.

W skardze kasacyjnej [...] Spółka z o.o. w W., zaskarżyła powyższy wyrok w całości. Strona skarżąca zarzuciła naruszenie prawa materialnego tj.:

1. art. 28 k.p.a. w zw. z art. 4 ust. 1 pkt 3 oraz art. 4 ust. 1 lit "a" ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (t. j. Dz. U. Nr 178, poz. 1380) oraz z § 10 ust. 12 i 13 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych z dnia 24 lipca 2009 r. (Dz. U. Nr 124, poz. 1030) poprzez bezpodstawne przyjęcie, że skarżący jest stroną postępowania administracyjnego w zakresie nakazów nałożonych na niego decyzją

WZ nr [...] [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w [...]. z dnia [...] grudnia 2014 r.;

2. art. 4 ust. 1 pkt 3 oraz art. 4 ust. 1 lit "a" powołanej wyżej ustawy poprzez bezpodstawne przyjęcie, że adresatem wskazanego w tym przepisie obowiązku jest skarżący (jako dzierżyciel lub użytkownik obiektu budowlanego w postaci sieci wodociągowej), a nie właściciel konkretnego budynku, obiektu budowlanego lub terenu, dla których osoba ta (ich właściciel) jest zobligowana zapewnić im ochronę przeciwpożarową;

3. art. 13 ust 3 i 4 ustawy o ochronie przeciwpożarowej w zw. § 10 ust. 12 i 13 rozporządzenia w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych poprzez bezpodstawne zastosowanie wskazanych przepisów rozporządzenia jako podstawy nałożenia obowiązków na skarżącą w sytuacji, gdy przepisy ten wykraczają poza delegację ustawową do wydania rozporządzenia;

4. § 10 ust. 13 rozporządzenia w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych w zw. z art. 4 ust. 1 lit. "a" ustawy o ochronie przeciwpożarowej poprzez bezpodstawne przyjęcie, że wynikający z w/w przepisu rozporządzenia obowiązek przeprowadzania przeglądów i konserwacji hydrantów zewnętrznych obciąża podmioty, o jakich mowa we wskazanym przepisie ustawy na zasadach

i w kolejności wynikającej z tych unormowań;

5. § 10 ust. 13 rozporządzenia w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych poprzez nałożenie obowiązku dokonania przeglądu hydrantów zewnętrznych położonych w gminie [...] we wskazanych w decyzji obrębach,

w sytuacji gdy skarżąca nie jest właścicielem sieci wodociągowej przeciwpożarowej na w/w obszarach;

6. § 10 ust. 12 powołanego wyżej rozporządzenia poprzez: - bezpodstawne przyjęcie, że adresatem wskazanego w tym przepisie obowiązku jest skarżąca, w sytuacji gdy powołany przepis rozporządzenia nie określa podmiotu zobowiązanego do wykonania wynikającego z niego obowiązku oznaczenia hydrantów zewnętrznych zgodnie z Polskimi Normami; - zobowiązanie skarżącej do oznaczenia hydrantów zgodnie z nieobowiązującą już normą PN-B-09700:1986, która nie ma tym samym charakteru normatywnego;

7. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 107 § 1 k.p.a. poprzez nieprecyzyjne określenie w zaskarżonej decyzji przedmiotu rozstrzygnięcia w zakresie nałożonych na stronę obowiązków, co pozbawia wydaną w sprawie decyzję cechy wykonalności.

W oparciu o powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku

w całości i przekazanie sprawy do rozpoznania Sądowi pierwszej instancji, zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz orzeczenie, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. W odpowiedzi na skargę kasacyjną [...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w [...] wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej w całości oraz o zasadzenie kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) - dalej: p.p.s.a. - Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania.

W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. Wobec tego Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do zbadania zarzutów kasacyjnych.

Skarga kasacyjna wniesiona w niniejszej sprawie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw zaskarżenia.

Nie są zasadne zarzuty dotyczące naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 28 k.p.a. w zw. z art. 4 ust. 1 pkt 3 oraz art. 4 ust. 1 lit. a ustawy z dnia 24 sierpnia

1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (t.j. Dz. U. Nr 178, poz. 1380) oraz z § 10 ust. 12 i 13 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych (Dz. U. Nr 124, poz. 1030), jak też art. 4 ust. 1 pkt 3 i art. 4 ust. 1 lit. a tej ustawy. Naruszenia powyższych przepisów skarżąca Spółka upatruje w przyjęciu przez Sąd pierwszej instancji, że skarżąca Spółka jest stroną przedmiotowego postępowania administracyjnego i adresatem nałożonych obowiązków. Przypomnieć należy, iż jak stanowi art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (Dz. U. 2009 r. Nr 178 poz. 1380) - dalej: ustawa p.poż. - właściciel budynku, obiektu budowlanego lub terenu, zapewniając ich ochronę przeciwpożarową, jest obowiązany m.in.: przestrzegać przeciwpożarowych wymagań techniczno-budowlanych, instalacyjnych i technologicznych (pkt 1), wyposażyć budynek, obiekt budowlany lub teren w wymagane urządzenia przeciwpożarowe i gaśnice (pkt 2), zapewnić konserwację oraz naprawy urządzeń przeciwpożarowych i gaśnic w sposób gwarantujący ich sprawne i niezawodne funkcjonowanie (pkt 3), przygotować budynek, obiekt budowlany lub teren do prowadzenia akcji ratowniczej (pkt 5). Kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy ma brzmienie art. 4 ust. 1a ustawy p.poż., zgodnie z którym odpowiedzialność za realizację obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej, o których mowa w ust. 1, stosownie do obowiązków i zadań powierzonych w odniesieniu do budynku, obiektu budowlanego lub terenu, przejmuje - w całości lub w części - ich zarządca lub użytkownik, na podstawie zawartej umowy cywilnoprawnej ustanawiającej zarząd lub użytkowanie. W przypadku gdy umowa taka nie została zawarta, odpowiedzialność za realizację obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej spoczywa na faktycznie władającym budynkiem, obiektem budowlanym lub terenem. Z treści art. 4 ust. 1 a ustawy ppoż. jednoznacznie zatem wynika, że w przypadku braku umowy cywilnoprawnej odpowiedzialność za realizację obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej spoczywa na faktycznie władającym obiektem budowlanym.

W przedmiotowej sprawie to skarżąca Spółka faktycznie włada siecią wodociągową na terenie Miasta i Gminy [...] oraz na terenie Gminy [...].

Z tego względu, na podstawie art. 4 ust. 1a ustawy p.poż., to na skarżącej Spółce - faktycznie władającej siecią wodociągową - ciąży realizowanie obowiązków, o których mowa w art. 4 ust. 1 ustawy p.poż., tj. zapewnienie ochrony przeciwpożarowej, w tym zapewnienie konserwacji oraz naprawy urządzeń przeciwpożarowych i gaśnic w sposób gwarantujący ich sprawne i niezawodne funkcjonowanie (art. 4 ust. 1 pkt 3). W celu zagwarantowania sprawnego i niezawodnego funkcjonowania urządzeń przeciwpożarowych strona skarżąca winna zachować sieć wodociągową w stanie umożliwiającym dostarczenie wody do celów przeciwpożarowych o odpowiednich parametrach ciśnienia i wydajności. Spełnienie wymagań w zakresie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę skarżąca Spółka winna wypełniać zgodnie

z rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r.

w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych (Dz. U. Nr 124, poz. 1030) - dalej: rozporządzenie.

W myśl § 4 pkt. 3 rozporządzenia woda do celów przeciwpożarowych dla obiektów, o których mowa w § 3, powinna być dostępna w szczególności z urządzeń zaopatrujących w wodę ludność, zgodnie z regulaminem dostarczania wody i odprowadzania ścieków, o którym mowa w art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 7 czerwca

2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. z 2006 r. Nr 123, poz. 858, z 2007 r. Nr 147, poz. 1033 oraz z 2009 r. Nr 18, poz. 97). Zgodnie z art. 19 ust. 1 tej ustawy Rada gminy, po dokonaniu analizy projektów regulaminów dostarczania wody i odprowadzania ścieków opracowanych przez przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjne, uchwala regulamin dostarczania wody i odprowadzania ścieków, zwany dalej "regulaminem". Regulamin jest aktem prawa miejscowego. Regulamin ten powinien określać prawa i obowiązki przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego oraz odbiorców usług, w tym warunki dostarczania wody na cele przeciwpożarowe - art. 19 ust. 2 pkt 9 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków.

W niniejszej sprawie w regulaminie - o którym mowa w art. 19 ust. 1 ww. ustawy – tj. uchwale Nr [...] Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] grudnia 2005 r., wydanym na podstawie art. 19 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, określono zasady zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków realizowane na terenie gminy [...] i gminy[...], w tym w Rozdziale IX "Warunki dostawy wody na cele przeciwpożarowe" postanowiono, że woda do celów przeciwpożarowych dla obiektów jest dostępna przede wszystkim z hydrantów zainstalowanych na sieci wodociągowej (§ 30). Powyższe potwierdza Porozumienie Międzygminne w sprawie powierzenia zadania w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzenia ścieków z dnia 29 września 2003 r., zawarte pomiędzy Miastem i Gminą [...] a Gminą [...], na mocy którego Gmina [...] powierzyła Gminie [...] prawa i obowiązki związane z wykonywaniem zadań określonych ustawą z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków i w tym celu przekazała Gminie [...] w nieodpłatne używanie urządzenia wodociągowe i kanalizacyjne (§ 1 i 2 Porozumienia). Nieodpłatne użyczenie dotyczy m.in. nieruchomości zabudowanych urządzeniami i budynkami, sieci wod.-kan. i ciepłowniczych oraz innych urządzeń - z jednoczesnym obowiązkiem konserwacji i remontów (załącznik nr 1 – Regulamin i załącznik nr 2 – Umowa bezpłatnego użyczenia). Powyższe prawa i obowiązki wykonywał Zakład [...] w W. – następnie [...] Spółka z o.o. w W.. [...] Spółka z o.o. w W. realizowały i realizują zadania określone w ustawie z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków na rzecz Miasta i Gminy [...] oraz na rzecz Gminy [...] mając w bezpłatnym użytkowaniu przekazane wcześniej mienie. Skoro skarżąca Spółka faktycznie włada siecią wodociągową na terenie Miasta i Gminy [...] oraz na terenie Gminy [...], to tym samym z mocy art. 4 ust. 1 a ustawy p.poż. na skarżącej Spółce spoczywa odpowiedzialność za realizację obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej. Realizacja tych obowiązków wiąże się z koniecznością dostarczania wody także do celów przeciwpożarowych oraz z odpowiedzialnością za właściwy stan urządzeń gwarantujących właściwe wykonywanie tych obowiązków. Spółka faktycznie władająca siecią wodociągową na terenie tych gmin obowiązana jest wypełniać obowiązki w zakresie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę, w tym poddawania przeglądom hydrantów zewnętrznych na znajdującej się na tych obszarach sieci wodociągowej i usuwania nieprawidłowości dotyczących ich stanu technicznego.

W tym stanie rzeczy Sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał, że skarżąca Spółka jest stroną postępowania zakończonego decyzją zaskarżoną do Sądu pierwszej instancji i adresatem tej decyzji. Tym samym Sąd pierwszej instancji nie dopuścił się naruszenia art. 4 ust. 1 pkt 3 i art. 4 ust. 1 a ustawy p.poż. Sądowi pierwszej instancji nie można też skutecznie zarzucić naruszenia art. 13 ust 3 i 4 ustawy p.poż. w zw. z § 10 ust. 12 i 13 rozporządzenia w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych. Po pierwsze, jak trafnie podkreślił Sąd pierwszej instancji, obowiązki w tym zakresie wynikają z przepisów ustawy p.poż., o czym była wyżej mowa przy omawianiu kwestii objętych regulacją art. 4 ust. 1 pkt 3 i art. 4 ust. 1 a ustawy p.poż. Po drugie, Sąd pierwszej instancji - podkreślając, że rozporządzenie nie może w sposób odmienny (rozszerzający czy zawężający) niż ustawa regulować zakresu podmiotowego zobowiązanych do realizacji ustawowych obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej - uznał, że § 10 pkt 13 rozporządzenia w zakresie, w jakim stanowi o skonkretyzowaniu podmiotu (właściciel sieci wodociągowej przeciwpożarowej), na którym ciąży obowiązek corocznego poddawania hydrantów zewnętrznych przeglądom i konserwacji, wydany został z przekroczeniem delegacji ustawowej z art. 13 ust. 3 i 4 ustawy p.poż. i w tym zakresie należy odmówić zastosowania aktu podstawowego. Zarzut skargi kasacyjnej w tym zakresie wydaje się wynikać z niezrozumienia motywów Sądu pierwszej instancji. Wbrew zarzutom kasacji, podzielić należy stanowisko Sądu pierwszej instancji odnośnie § 10 pkt 12 rozporządzenia. Oznakowanie hydrantów mieści się w określeniu wymagań w zakresie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych (art. 13 ust. 3 i 4 pkt 5 ustawy p.poż.). Podzielić też należy ocenę Sądu pierwszej instancji, że organom administracji nie można skutecznie postawiać zarzutu naruszenia prawa przez odwołanie się do Polskiej Normy, która w sposób optymalny zapewnia realizację spoczywającego na danym podmiocie obowiązku. Chybiony jest również zarzut dotyczący naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 107 § 1 k.p.a. Wbrew bowiem zarzutom kasacji decyzja administracyjna należycie konkretyzuje nałożone na stronę skarżącą obowiązki i nadaje się do wykonania.

Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) oddalił skargę kasacyjną.