Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 599/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2005-12-01 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6332 Należności  przedemerytalne
Hasła tematyczne: Bezrobocie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Śliwa Sędziowie NSA Małgorzata Wolska WSA Robert Sawuła /spr./ Protokolant: sekr. sąd. Maria Kołcz po rozpoznaniu w dniu 1 grudnia 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi S. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2001 r. Nr [...] w przedmiocie świadczenia przedemerytalnego - skargę oddala -


UZASADNIENIE

II SA/Rz 599/05

UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...].08.2001r. znak: [...], Starosta [...] działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 5, art. 147, art.149 § 1 i art. 150 ustawy z dn.14.06.1960r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. Nr 98 z 2000r., poz.1071 ze zm., zwany dalej k.p.a.) wznowił z urzędu postępowanie administracyjne zakończone własnymi decyzjami ostatecznymi z [...].12.2000r. Nr [...] i z dnia [...].02.2001r. Nr [...] odpowiednio w sprawie przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego dla S. K. oraz ustalenia wysokości świadczenia przedemerytalnego od dnia 13.12.2000r.. W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, ze S. K. zarejestrował się w dn.12.12.2000r. i od następnego dnia nabył prawo do świadczenia przedemerytalnego, które zostało przyznane na podstawie przedłożonych dokumentów między innymi świadectwa pracy z "A." Sp. z o.o. w L. Z tego świadectwa wynikało, że w okresie od 15.03.1993r. do 30.11.2000r. S. K. był zatrudniony w ww. przedsiębiorstwie na stanowisku specjalisty ds. eksportu. Natomiast na podstawie odpisu z Rejestru Handlowego wystawionego przez Sąd Rejonowy Wydział Gospodarczy w P., który wpłynął do organu w dn.6.08.2001r. ustalono, że od 1991r. co najmniej do 20.06.2001r. S. K. pełnił w Spółce "A." funkcję prezesa zarządu-dyrektora generalnego. Rozbieżność pomiędzy treścią świadectwa pracy, a wypisem z Rejestru Handlowego stanowiła podstawę do wszczęcia postępowania w trybie wznowienia postępowania. S. K. złożył oświadczenie w powyższej sprawie i wyjaśnił, że nie podlegał ubezpieczeniu społecznemu w okresie posiadania udziału w spółkach, nadto nie pobierał z tytułu pełnienia funkcji prezesa w spółce wynagrodzenia.

Starosta [...] decyzją Nr [...] z dnia [...].09.2001r. działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 5, art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylił własne decyzje: 1) z dnia [...].12.2000r. Nr [...] w sprawie przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego od dnia 13.12.2000r.; 2) decyzję z dnia [...].02.2001r. Nr [...] w sprawie ustalenia wysokości świadczenia przedemerytalnego od dnia 13.12.2000r. w kwocie 1.550,50 zł. brutto miesięcznie; 3) decyzję z dnia [...].04.20001r. Nr [...] o zawieszeniu S. K. prawa do świadczenia przedemerytalnego od 16.03.2001r. Jednocześnie na podstawie § 1 ust.1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28.04.1999r. w sprawie ustalania świadczeń przedemerytalnych dla osób zwalnianych z przyczyn dotyczących zakładu pracy z podmiotów gospodarki narodowej objętych programem restrukturyzacji przemysłu obronnego i wsparcia w zakresie modernizacji technicznej Sił Zbrojnych RP (Dz. U. Nr 38, poz. 363 z 1999r. ze zm.), art. 37k i art. 2 ust. 1 pkt 2 oraz art. 6 pkt 6 lit.b i art. 6c ust.2 pkt 1 ustawy z dnia 14.12.1994r. o zatrudnianiu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2001r. nr 6, poz. 56 ze zm. zwana dalej Uzpb) odmówił przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego od dnia 13.12.2000r.

W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu rejestracji zostało przedłożone przez S. K. świadectwo zatrudnienia w spółce "A." na stanowisku specjalisty ds. eksportu oraz świadectwo zatrudnienia od 02.12.2000r. do 07.12.2000r. w H. sp. z o.o. i udokumentowano 35 letni okres uprawniający do emerytury zgodnie z rozporządzeniem RM z dnia 28.04.1999r. i na tej podstawie zostało przyznane prawo do świadczenia przedemerytalnego od dnia 13.12.2000r. Natomiast na podstawie wypisu z Rejestru Handlowego wystawionego przez Sąd Rejonowy w P. ustalono, ze S. K. od 1991r. do co najmniej 20.06.2001r. pełnił w spółce "A." funkcję prezesa zarządu-dyrektora generalnego, w której posiada 60% udziałów. Zgodnie z art. 37k Uzpb jednym z warunków niezbędnych do nabycia prawa do świadczenia przedemerytalnego było spełnianie określonych warunków niezbędnych do uzyskania statusu bezrobotnego. Organ ustalił, że w dniu rejestracji S. K. sprawował funkcję prezesa spółki i posiadał jej udziały, a tym samym nie spełniał warunków określonych w art. 2 Uzpb dotyczących statusu bezrobotnego. Natomiast organ przyjął, że zatrudnienie na stanowisku specjalisty technologa w H. sp. z o.o. w L. było czynnością zmierzającą do obejścia przepisów ustawy i umożliwienia nabycia prawa do świadczenia przedemerytalnego na preferencyjnych warunkach przewidzianych dla pracowników tzw. "zbrojeniówki", na co wskazuje fakt równoczesnego pozostawania na stanowisku prezesa w spółce, w której był głównym udziałowcem jak i 6-dniowy okres zatrudnienia (w tym 4 dni na urlopie bezpłatnym) w H. sp. z o.o.

W odwołaniu od powyższej decyzji S. K. zwrócił się o uchylenie zaskarżonej decyzji. W odwołaniu stwierdził, że jest zdolny do podjęcia zatrudnienia, nie wykonuje innej pracy zarobkowej od daty rejestracji w Urzędzie Pracy, nie jest właścicielem gospodarstwa rolnego, nie podjął pozarolniczej działalności, nie został tymczasowo aresztowany, nie uzyskiwał żadnych dochodów, nie pobierał żadnych zasiłków, nie pobierał nauki w systemie dziennym, ani żadnym innym. Równocześnie poinformował, że jest prezesem i większościowym udziałowcem w spółce "A." w L., ale z tego tytułu nie otrzymywał żadnych dochodów. Umowa spółki została tak skonstruowana, że nie można odwołać prezesa bez zgody 2/3 udziałów, a sam odwołujący takiej ilości udziałów nie posiada. Umowę o pracę w spółce rozwiązano z dniem 30.11.2000r. za 3 miesięcznym okresem wypowiedzenia, a posiadanie udziałów czy akcji nie jest równoznaczne z osiąganiem dochodów. Dodatkowo wskazał, że jako współzałożyciel Fundacji [...], wiceprzewodniczący, jak również właściciel udziałów w K. w nie osiągał również żadnych dochodów. Zarzut organu I instancji o obejściu przepisów prawa celem nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego odwołujący uznał za nieuzasadniony. S. K. wskazał także na przyczyny podejmowania zatrudnienia w różnych podmiotach gospodarczych oraz swoje osiągnięcia zawodowe.

Wojewoda [...] decyzją z [...].11.2001r. Nr [...] działając na podstawie art.6c ust.2 pkt 2 Uzpb oraz § 1 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia RM z 28.04.1999r. w sprawie ustalenia świadczeń przedemerytalnych dla osób zwolnionych z przyczyn dotyczących zakładu pracy z podmiotów gospodarki narodowej objętych programem restrukturyzacji przemysłu obronnego i wsparcia w zakresie modernizacji technicznej Sił zbrojnych RP i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W obszernym uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że materialnoprawną przesłanką do rozpatrywania wniosku o przyznanie S. K. zasiłku przedemerytalnego był § 1 ust. 1 pkt 1 zacytowanego wyżej rozporządzenia RM z 28.04.1999r., oraz przedłożone świadectwa pracy i wliczona do okresu zatrudnienia praca w gospodarstwie rolnym, a także okres zasiłku chorobowego. Wojewoda uznał wniesione odwołanie za nieuzasadnione. Wskazał, że podstawą do wznowienia postępowania był art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a, zgodnie z którym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, a nieznane organowi, który wydawał decyzję. Za taką okoliczność należało uznać fakt pełnienia przez S. K. funkcji Prezesa Zarządu w Spółce "A." w dniu rejestracji w Powiatowym Urzędzie Pracy tj. w dn.12.12.2000r. Organ odwoławczy nie podważył twierdzeń skarżącego, iż z racji pełnionej funkcji skarżący nie uzyskiwał żadnych dochodów. Dla rozstrzygnięcia sprawy należało ustalić, czy zdarzenia prawne kształtujące sytuację skarżącego pozwalały uznać, iż nie wykonywał innej pracy zarobkowej oraz był gotowy do podjęcia pracy. Pojęcie "innej pracy zarobkowej" na gruncie przepisów Uzpb zostało określone w art. 2 ust.1 pkt 16 ustawy, stosownie do którego przez taką pracę należy rozumieć wykonywanie pracy na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub spółdzielni kółek rolniczych (usług rolniczych). Powołując się na orzecznictwo i literaturę przedmiotu organ zakwalifikował stosunek łączący S. K. ze spółką, jako stosunek nieodpłatnego zlecenia. Taka konstrukcja zlecenia została określona w art. 735 § 1 k.c., zgodnie z którym jeżeli ani z umowy, ani z okoliczności nie wynika, że przyjmujący zlecenie zobowiązał się wykonywać je bez wynagrodzenia, za wykonanie zlecenia należy się wynagrodzenie. Ustawa o zatrudnieniu jako negatywną przesłankę uznania za bezrobotnego wiąże z umową zlecenia bez względu na to, czy była odpłatna czy tez nieodpłatna.

Przepisy obowiązującego do 31.12.2000r. Kodeksu handlowego, przewidywały w art. 198 jako kompetencję zarządu reprezentację spółki, przy czym prawo reprezentowania rozumieć należy, jako dokonywanie czynności prawnych w imieniu spółki, zarówno materialnoprawnych (zawierania umów, składania i przyjmowania oświadczeń woli), jak i czynności z zakresu postępowania cywilnego, administracyjnego itp.. Z kolei art. 201 k.h. stanowił o prawie i obowiązku każdego członka zarządu do prowadzenia spraw spółki. Organ odwoławczy nie wykluczył, różnego uregulowania zakresu obowiązków dla poszczególnych członków zarządu, jednak za mało prawdopodobne uznał, aby na prezesie zarządu spółki nie ciążyły żadne obowiązki, chociażby natury organizacyjnej. Przeczą temu również dane zawarte w rejestrze handlowym, w którym wśród osób uprawnionych do reprezentowania spółki wskazano prezesa jako uprawnionego do jednoosobowego składania oświadczeń woli w zakresie praw i obowiązków o charakterze majątkowym.

Przepis art. 2 ust.1 pkt 2 Upzb wymaga wykazania przez osobę ubiegającą się o uznanie za osobę bezrobotną gotowości do podjęcia zatrudnienia. Organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji za prawidłową przyczynę do wznowienia postępowania uznał fakt wykonywania obowiązków związanych z pełnieniem funkcji Prezesa Zarządu Spółki "A." i z tego względu wznowienie postępowania było w pełni uzasadnione. Organ odwoławczy nie podzielił natomiast zarzutu organu I instancji, dotyczącego niezgodności treści świadectwa pracy z dnia 30.11.2000r. w zakresie ustalenia zajmowanego stanowiska pracy – specjalisty ds. eksportu z treścią rejestru handlowego, w którym S. K. został uwidoczniony jako prezes zarządu spółki, gdyż przepisy nie zabraniały łączenia funkcji członka zarządu spółki prawa handlowego z równoczesnym pozostawaniem w tej spółce w stosunku pracy.

Organ odwoławczy podzielił natomiast stanowisko organu I instancji, iż zatrudnienie S. K. w H. w okresie od dnia 02.12.2000r. do dnia 07.12.2000r. miało jedynie na celu uzyskanie prawa do świadczenia przedemerytalnego, tym bardziej, że z dokumentacji wynika, że po 6 dniach stosunek pracy został rozwiązany na mocy porozumienia stron z przyczyn dotyczących pracodawcy. Rozwiązanie umowy o pracę w ten sposób należało uznać za fakt prawotwórczy, albowiem w kontekście przepisów ww. rozporządzenia RM do nabycia prawa do świadczenia przedemerytalnego przez skarżącego, niezbędnym było obok wykazania okresu uprawniającego do emerytury również zatrudnienie w jednym z zakładów wymienionych w załącznikach do cyt. rozporządzenia. Organ odwoławczy oceniając całokształt materiału dowodowego przy wykorzystaniu zasad doświadczenia życiowego oraz racjonalnego działania uznał, iż zatrudniający skarżącego pracodawca już w dniu zawarcia umowy o pracę działał z zamiarem bezzwłocznego rozwiązania tego stosunku pracy. Celem krótkotrwałego zatrudnienia w H. w L. było wyłącznie spełnienie warunków do nabycia świadczenia przedemerytalnego, co sprawia, że umowie tej można postawić zarzut pozorności w rozumieniu art. 83 k.c. Cel zawarcia umowy o pracę, jak również tryb jej rozwiązania został ustalony jeszcze przed nawiązaniem stosunku pracy i dlatego można stwierdzić, że nie było nim świadczenie pracy. Organ w uzasadnieniu powołał się też na pismo Prezesa Krajowego Urzędu Pracy znak: [...] odnoszące się do pracowników objętych restrukturyzacją przemysłu hutnictwa żelaza i stali, ale znajdujących analogiczne zastosowanie, z którego wynika, że rozporządzenie należy stosować do pracowników, którzy byli zatrudnieniu w tym zakładzie w dniu wejścia w życie rozporządzenia. Skarżący tego warunku nie spełnił, albowiem w dniu wejścia w życie rozporządzenia tj. 17.08.2000r. nie był pracownikiem H. w L. Z analizy dokumentów organ odwoławczy ustalił, że stosunek pracy skarżącego w S. został rozwiązany w dn.16.08.1979r. na mocy porozumienia stron - przekazania, natomiast z H. rozwiązanie umowy o pracę nastąpiło w dn.31.10.1992r. w związku z odwołaniem ze stanowiska na podstawie art. 70 k.p. Z tych przyczyn wedle wojewody nie zasługuje na wiarygodność w sprawie przedłożone przez skarżącego pismo z 8.11.2001r. o powrocie z urlopu bezpłatnego.

Organ odwoławczy zwrócił też uwagę, że postanowieniem o wznowieniu nie została objęta decyzja Starosty [...] z dnia [...].04.2001r. odnośnie zawieszenia prawa do świadczenia przedemerytalnego, ale uznano, iż uchybienie to nie miało wpływu na rozstrzygnięcie, bowiem postanowienie o wszczęciu postępowania jest jedynie aktem procesowym, nie rozstrzygającym sprawy o wznowienie postępowania, stronie został zapewniony czynny udział w postępowaniu, a decyzja o zawieszeniu prawa do świadczenia przedemerytalnego i tak musiałaby być wyeliminowana z obrotu prawnego.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego na decyzję Wojewody, skarżący S. K. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i utrzymaną nią w mocy decyzję Starosty oraz zarzucił rażące naruszenie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. przez nieuprawnione przyjęcie zaistnienia podstawy do wznowienia postępowania oraz art. 2 ust. 1 pkt 2 i 16 Uzpb poprzez rozszerzającą i błędną wykładnię.

W uzasadnieniu skarżący zarzucił, że organ I instancji uchylił decyzję z dnia [...].04.2001r. o zawieszeniu prawa do świadczenia przedemerytalnego, chociaż w tej sprawie postępowania nie wznowił, nadto jego zdaniem w ogóle nie wystąpiły ustawowe przesłanki do wznowienia postępowania, albowiem nie wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne, ani nowe dowody, a za taką okoliczność nie mógł być uznany fakt pełnienia funkcji Prezesa Zarządu w spółce z o.o. A. w dniu rejestracji 12.12.2000r. w PUP, albowiem nie spowodowało to utraty statusu bezrobotnego. Doktrynalne rozważania organu nie znajdują potwierdzenia w ustawowej definicji bezrobotnego, gdyż w dacie rejestracji nie był związany żadną umową zlecenia ze spółką z o.o. A.". Zdaniem S. K. bezpodstawne usunięcie prawomocnych decyzji, na podstawie których nabył prawo do zasiłku przedemerytalnego jest naruszeniem praw nabytych.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wyrokiem z dn.19.05.2004r. SA/Rz 2887/01 WSA w Rzeszowie uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji dochodząc do konkluzji, ze zapadły one z naruszeniem przepisów o postępowaniu administracyjnym, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd poddał w wątpliwość, czy decyzje Starosty objęte decyzją wznowieniową były decyzjami ostatecznymi. Zasadniczym motywem uwzględnienia skargi było skoncentrowanie się na pojęciu osoby bezrobotnej w rozumieniu art.2 ust.1 pkt 2 Uzpb, WSA w Rzeszowie nie podzielił stanowiska organów zatrudnienia, iż cyt. ustawa nie uzależnia następstw prawnych w przypadku ustalenia, czy strona spełnia warunki uznania za osobę bezrobotną od faktu odpłatnego bądź nieodpłatnego zlecenia, przyjmując, że wyłącznie umowa zlecenia stanowi negatywną przesłankę uznania za osobę bezrobotną. Sąd wskazał ponadto, że dodatkowym wyróżnikiem uznania danej osoby za osobę bezrobotną lub nie, będzie pobieranie przez tę osobę wynagrodzenia, a organy nie odniosły się do oświadczeń skarżącego o nie pobieraniu takowego. Doprowadziło to do wniosku, że postępowanie zostało przeprowadzone z naruszeniem art.7 i 77 k.p.a., a w konsekwencji do uchylenia decyzji obu instancji. Zarzut braku wydania postanowienia o wznowieniu wobec decyzji organu I instancji odnośnie zawieszenia prawa do świadczenia przedemerytalnego uznano za nieistotny, a za nieuzasadniony uznano zarzut naruszenia art.16 k.p.a..

Skargę kasacyjną od tego wyroku wniósł Wojewoda [...] zarzucając naruszenie prawa procesowego poprzez błędne przyjęcie, że w sprawie wymagane jest uzupełniające postępowanie wyjaśniające oraz naruszenie przepisów prawa materialnego, a to art.2 ust.1 pkt 2 w zw. z art.2 ust.1 pkt 16 Uzpb poprzez błędne przyjęcie, że decydującym kryterium wykluczenia statusu osoby bezrobotnej będzie pobieranie przez nią wynagrodzenia. Zarzucono także błędne przyjęcie, iż organy dopuściły się naruszenia zasady prawdy obiektywnej z art.7 k.p.a.. W motywach skargi kasacyjnej szeroko naprowadzano, że S. K. w momencie zarejestrowania się jako osoba bezrobotna pełniąc funkcję prezesa spółki z o.o. A. nie był osobą gotową do podjęcia zatrudnienia, zatem nie był bezrobotnym. W ocenie wojewody zarzut braku zebrania niezbędnych dokumentów nie był trafny, jako że organy opierały się na wystarczającym dokumencie, tj. na danych z rejestru handlowego.

Rozpoznając skargę kasacyjną Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dn.10.02.2005r. OSK 1129/04 uchylił wyrok WSA w Rzeszowie, a sprawę przekazał sądowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. W ocenie sądu kasacyjnego trafny jest zarzut naruszenia prawa materialnego. Sąd ten wskazał, że istota sprawy sprowadza się do kwestii, czy osoba taka, jak skarżący, pełniąc nieodpłatnie funkcje prezesa spółki i będąc posiadaczem większościowego pakietu akcji, mógł być uznany za osobę bezrobotną. Analizując przepisy obowiązujące w dacie rejestracji przez S. K. siebie jako bezrobotnego, w szczególności przepisy k.h., sąd doszedł do przekonania, iż skarżący w aspekcie pełnionej funkcji uprawniony był w zakresie działalności gospodarczej spółki do prowadzenia tej działalności. Sąd zajął zatem stanowisko, wspierając się podobnym poglądem wyrażonym w wyroku NSA z 5.02.2002r. II SA 2902/01 (LEX nr 81919), że pełnienie funkcji w zarządzie spółki prawa handlowego, nawet w przypadku nie pobierania z tego tytułu wynagrodzenia, powoduje brak gotowości do podjęcia zatrudnienia, a zatem osoba taka nie spełnia podstawowej przesłanki z art.2 ust.1 pkt 12 Uzpb. Sąd zwrócił uwagę, że skarżący wprawdzie rozwiązał umowę o pracę w spółce z o.o. "A.", ale łączył go ze spółką stosunek umowy zlecenia. W ocenie NSA kwestia ta nie miała jednak żadnego znaczenia w aspekcie nakazu, zawartego w wyroku WSA w Rzeszowie, prowadzenia przez organy uzupełniającego postępowania wyjaśniającego. Taki nakaz NSA uznał za wadliwy. Zwrot sprawy do ponownego rozpatrzenia skutkuje zatem rozpoznaniem ponownym skargi S. K.

Wojewódzki sąd administracyjny zważył, co następuje:

Z mocy art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz.1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone (a do takich należy sprawa niniejsza) podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (ustawa z 30.08.2002r., Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm., zwana dalej Ppsa).

Art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz.1269), stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej (§ 1). Kontrola ta wykonywana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§2). Sąd orzeka w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art.134 § 1 Ppsa).

Ponieważ w sprawie niniejszej zapadł wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie zwrócić należy uwagę na dyspozycję art.190 Ppsa, zgodnie z którym "Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny".

Zaskarżoną decyzją utrzymano w mocy decyzję starosty uchylającej decyzje wydane w przedmiocie prawa do świadczenia przedemerytalnego, ustalenia jego wysokości oraz zawieszające prawo do świadczenia przedemerytalnego oraz orzekającą o odmowie przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego, wydaną w postępowaniu wznowieniowym.

Kodeks postępowania administracyjnego opiera wznowienie postępowania na dwóch przesłankach: a) rozstrzygnięcia sprawy decyzją ostateczną, b) wystąpienia jednej z wyliczonych wyczerpująco w art. 145 § 1 k.p.a. podstaw prawnych wznowienia. Wznowienie postępowania następuje w formie postanowienia, które otwiera postępowanie w sprawie wznowienia postępowania. Z akt sprawy wynika, iż strony nie kwestionowały faktu, że decyzje objęte rozstrzygnięciami wydanymi w sprawie wznowieniowej były decyzjami ostatecznymi.

W rozpoznawanej sprawie Starosta [...] wszczął z urzędu postępowanie o wznowienie postanowieniem z dnia [...].08.2001r. znak: [...], jako podstawę wznowienia postępowania wskazując art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. tj. wyjście na jaw istotne dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji objętych wznowieniem, a nie znanych organowi, który wydał decyzję. Wznowienie postępowania na tej podstawie następuje wtedy, gdy spełnione są łącznie trzy przesłanki. Ujawnione nowe okoliczności faktyczne lub dowody, istotne dla sprawy są "nowe". Przez pojęcie nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów należy rozumieć zarówno okoliczności lub dowody nowo odkryte, jak i po raz pierwszy zgłoszone przez stronę. Nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody mogą stanowić podstawę wznowienia postępowania o ile są dla sprawy istotne, a zatem muszą dotyczyć przedmiotu sprawy oraz mieć znaczenie prawne, które w konsekwencji wpłynie na zmianę treści decyzji w kwestiach zasadniczych.

W uzasadnieniu wyżej wymienionego postanowienia o wznowieniu postępowania organ I instancji wskazał, że wznowienie postępowania nastąpiło z tej przyczyny, że na podstawie wypisu Rejestru Handlowego wystawionego przez Sąd Rejonowy w P. ustalono, że w okresie od 1991r. do co najmniej 20.06.2001r., skarżący pełnił funkcję Prezesa w spółce "A.", w następstwie tego organy przyjęły, że skarżący utracił status bezrobotnego, a jego zatrudnienie w H. sp. z o.o. w L. na okres 6 dni było czynnością zmierzającą do obejścia prawa i umożliwienia nabycia prawa do świadczenia przedemerytalnego i z tych też względów w wyniku decyzji wydanej we wznowionym postępowaniu organy odmówiły przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego od następnego dnia po dokonaniu rejestracji.

Stosownie do art. 37 k ustawy Uzpb, świadczenie przedemerytalne przysługuje osobie spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku jeżeli również zostały spełnione kryteria wiekowe dla kobiet i mężczyzn oraz okresu zatrudnienia, z którymi łączy się nabycie prawa do emerytury (pkt 1-3 ust.1 tego artykułu).

Zasadnicze znaczenie dla niniejszej sprawy ma zawarta w art.2 ust.1 pkt 2 Uzpb definicja bezrobotnego. W myśl tego przepisu, bezrobotnym jest osoba, niezatrudniona i niewykonująca innej pracy zarobkowej, zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie, z zastrzeżeniem lit.g (dotyczy osób niepełnosprawnych), nieucząca się w szkole w systemie dziennym, zarejestrowana we właściwym dla miejsca zamieszkania (stałego lub czasowego) powiatowym urzędzie pracy oraz spełniająca wszystkie warunki wymienione od lit. a – j tego przepisu. Bezspornym w przedmiotowej sprawie jest fakt pełnienia przez S. K. funkcji prezesa zarządu – dyrektora generalnego i posiadania większościowego pakietu akcji w "A." sp. z o.o. w L. w dacie zarejestrowania się jako osoby bezrobotnej.

W wyroku z 10.02.2005r. OSK 1129/04 NSA zapadłym w przedmiotowej sprawie, sąd kasacyjny wypowiedział pogląd iż pełnienie funkcji w zarządzie spółki prawa handlowego, nawet w przypadku niepobierania wynagrodzenia z tego tytułu, powoduje brak pełnej gotowości do podjęcia zatrudnienia. Sąd doszedł do wniosku, iż taka osoba nie spełniła podstawowej przesłanki z art.2 ust.1 i 2 Uzpb. Będąc związanym tą oceną, WSA w Rzeszowie dochodzi do przekonania, iż skarga nie jest uzasadniona, albowiem nie dowodzi tego typu naruszeń prawa, które prowadzić musiałyby do wzruszenia zaskarżonej decyzji.

Trafnie zatem orzekające w sprawie organy przyjęły, że fakt pełnienia funkcji prezesa zarządu w spółce z o.o. w dacie rejestracji skarżącego jako osoby bezrobotnej, niezależnie od tego czy z tego tytułu S. K. pobierał wynagrodzenie, czy też nie pobierał, stanowiło przesłankę do wznowienia postępowania w sprawie dotyczącej uzyskania prawa do świadczenia przedemerytalnego. Zasadnie także uznały organy, że skarżący nie spełniał w dacie rejestracji zasadniczego kryterium osoby bezrobotnej, w rozumieniu art.2 Uzpb, tzn. nie był gotowy do podjęcia zatrudnienia. Trafnie zatem wyeliminowano w trybie wznowieniowym decyzje administracyjne związane ze statusem skarżącego jako osoby uprawnionej do świadczenia przedemerytalnego i orzeczono o odmowie przyznania takiego świadczenia.

Kwestia krótkotrwałego zatrudnienia skarżącego w H. Sp. z o.o. w L. na podstawie umowy o pracę i oceny tego zatrudnienia przez organ odwoławczy za czynność pozorną w rozumieniu art. 83 § 1 k.c., bądź też, za czynność zmierzającą do obejścia prawa (art. 58 k.c.) w aspekcie powyższych wywodów nie ma praktycznego znaczenia w sprawie oceny legalności zaskarżonej decyzji. Sąd pominął także uwagi organu II instancji odnośnie wyjaśnienia zawartego w piśmie Prezesa Krajowego Urzędu Pracy, albowiem pisma takie nie stanowią źródeł prawa powszechnie obowiązującego i nie mają znaczenia dla dokonywanej przez Sąd oceny legalności zaskarżonego doń aktu.

Odnosząc się natomiast do zarzutu zawartego w skardze dotyczące uchylenia decyzji Starosty [...] z [...].04.2001r. Nr [...] o zawieszeniu prawa do świadczenia przedemerytalnego od 16.03.2001r., która nie została wymieniona w postanowieniu o wznowieniu postępowania, Sąd uznał, że ze względu na skutki jakie wywołuje ta decyzja nie było to uchybienie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a tylko tego rodzaju uchybienie Stanowic mogłoby na zasadzie art.145 pkt 1 lit. c Ppsa podstawę do wzruszenia decyzji.. Sąd uznał również za nieuzasadnione zarzuty skargi odnośnie naruszenia art. 16 k.p.a., podzielając w tym zakresie argumentację organu zawartą w odpowiedzi na skargę. Zasada trwałości decyzji ostatecznych nie ma charakteru bezwzględnego, skoro zaistniała przesłanka przewidziana w k.p.a. dla wznowienia postępowania, organy miał prawo i obowiązek wzruszyć decyzję ostateczną, która była dotknięta wadliwością procesową. Był organ także zobowiązany do rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej w przedmiocie świadczenia przedemerytalnego, zatem wydana w I instancji decyzja odpowiadała warunkom z art.151 k.p.a.

Z tych przyczyn, skargę jako nieuzasadnioną, oddalono na podstawie art.151 Ppsa.