Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 282/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2010-06-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6157 Opłaty związane ze wzrostem wartości nieruchomości
Hasła tematyczne: Planowanie przestrzenne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję II i I instancji
Powołane przepisy: article: art. 1 par. 1, art. 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 36 ust. 4, art. 37 ust. 1, 6 i 11
journal: Dz.U. 2003 nr 80 poz 717
law: Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
article: art. 7, art. 156, art. 157
journal: Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.
article: art. 77 par. 1, art. 80
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: par. 55
journal: Dz.U. 2004 nr 207 poz 2109
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego
article: art. 2 par. 1
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 54 ust. 2 pkt. 6
journal: Dz.U. 2001 nr 142 poz 1591
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - t. jedn.
article: art. 145 par.1 pkt 1 lit 2 w zw. z art. 135, art. 152
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Janina Guść (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok Sędzia WSA Mariola Jaroszewska Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Anna Rusajczyk po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2010 r. na rozprawie sprawy ze skargi B. Ć., P. Ć. i J. Ż. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 8 października 2008 r., nr [...] w przedmiocie opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy z dnia 10 lipca 2008 r., nr [...], 2. orzeka, że decyzje wymienione w punkcie pierwszym nie mogą być wykonane.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 11 września 2007 r., nr [...] Wójt Gminy ustalił i obciążył B.Ć, P.Ć. i J.Ż. - właścicieli działki nr ew. 6/1 o powierzchni łącznej 2 961 m2 położonej w K. gmina S. - jednorazową opłatą w kwocie 13 934 zł z tytułu wzrostu wartości nieruchomości po uchwaleniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w związku ze zbyciem przedmiotowej działki w dniu 31 stycznia 2004 r.

W postępowaniu odwoławczym Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 27 lutego 2008 r., sygn. akt [...] uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji wskazując na nieważność operatu szacunkowego z wyceny przedmiotowej nieruchomości ponieważ został on przedłożony stronom postępowania po terminie jego ważności.

Wójt Gminy, w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, decyzją z dnia 10 lipca 2008 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 36 ust. 4 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2003 r. Nr 80 poz. 717 ze zm.), § 10 uchwały Rady Gminy nr [...] z dnia 28 marca 2003 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego fragmentu gminy S. obręb K. (Dz. Urz. Woj. z 9 czerwca 2003 r. Nr 76 poz. 1221) oraz art. 104 § 1 k.p.a., ponownie ustalił wobec B.Ć, P.Ć. i J.Ż. jednorazową w opłatą w kwocie 13 934 zł z tytułu wzrostu wartości nieruchomości po uchwaleniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w związku ze zbyciem w dniu 31 stycznia 2004 r. działki Nr [...]. Obciążenie opłatą nastąpiło w stosunku do posiadanych przez współwłaścicieli udziałów w nieruchomości B.Ć. w wysokości 9 289, 34 zł, P.Ć. w wysokości 2 322,33 zł, J.Ż. w wysokości 2 322,33 zł. W uzasadnieniu organ wskazał, iż przed wejściem w życie uchwały Rady Gminy nr [...] z dnia 28 marca 2003 r. w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego fragmentu gminy S. obręb K., grunt miał w całości charakter rolny, przy czym dla terenu tego nie było obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego. W wyniku uchwalenia planu działka nr [...] została przeznaczona pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną, w związku z czym doszło do zwiększenia jej wartości. W uchwale Rady Gminy Nr [...] z dnia 28 marca 2003 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego fragmentu gminy S. obręb K. określono 20 % stawkę służąca do naliczania opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości. Organ wskazał, iż podstawą naliczenia wysokości opłaty stanowi sporządzony w niniejszej sprawie przez rzeczoznawcę majątkowego operat szacunkowy określający wzrost wartości nieruchomości po zmianie przeznaczenia, który to operat został zaktualizowany w dniu 12 maja 2008 r. Organ podkreślił, że operat został wykonany prawidłowo a decyzja jest wydana w terminie ważności operatu.

Odwołania od powyższej decyzji złożyli B.Ć, P.Ć. i J.Ż. Strony w swoich odwołaniach wskazały na toczące się przez Trybunałem Konstytucyjnym postępowanie dotyczące art. 37 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W odwołaniach zarzucono, iż do renty planistycznej, łącznie z postępowaniem w sprawie jej ustalenia, stosuje się przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa ( t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8 poz. 60 ze zm.), zatem prawo do ustalenia tej opłaty, zgodnie z art. 68 § 1 tej ustawy, uległo przedawnieniu z upływem trzech lat od daty sprzedaży nieruchomości. Nadto odwołujący się wskazali, iż przy wycenie nieruchomości nie uwzględniono faktu zajęcia dużej części działki przez dwie linie energetyczne wysokiego napięcia, których istnienie w znacznym stopniu obniża wartość działki.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 8 października 2008 r., sygn. akt [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 36 i art. 37 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz uchwały Rady Gminy Nr [...] z dnia 28 marca 2003 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego fragmentu gminy S. obręb K., utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy. Organ odwoławczy wskazał, iż w związku z wejściem w życie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, określonego uchwałą Rady Gminy nr [...], przeznaczenie działki nr ew. [...], dotychczas użytkowanej rolniczo, zmieniło się na zabudowę mieszkaniową, jednorodzinną. W dniu 31 stycznia 2004 r odwołujący zbyli przedmiotową nieruchomość a z treści aktu notarialnego (Rep. A Nr [...]), wynika, że w dacie sprzedaży odwołującym znane były postanowienia Uchwały Rady Gminy Nr [...] z dnia 28 marca 2003 r. Rada Gminy uchwaliła też stawkę procentową służąca naliczeniu jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości wynoszącą 20%. Badając operat szacunkowy będący podstawą ustalenia wysokości opłaty Kolegium stwierdziło, że przy określeniu wartości gruntu tak przed uchwaleniem jak i po uchwaleniu planu przyjęto podejście porównawcze metodę korygowania ceny średniej. W celu ustalenia ceny gruntów rolnych przyjęto do porównania działki gruntu położone w miejscowościach J., S., J., Ł., R., I., D. i K., najbardziej odpowiadające analizowanej nieruchomości. W celu ustalenia ceny gruntów przeznaczonych pod budowę mieszkaniową jednorodzinną rzeczoznawca przyjął do porównania ceny nieruchomości położonych w miejscowościach J., S., J., M. i S., również najbardziej odpowiadające analizowanej nieruchomości. Źródłem danych służących do opracowania operatu była m. in. analiza aktów notarialnych w zakresie dokonanych transakcji. Transakcje pochodzą z okresu obejmującego lata 2003 - 2004. Operat uwzględnia m. in. strukturę gruntów, położenie, dojazd, wielkość i ukształtowanie działki (przed uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego) oraz stopień uzbrojenia, położenie względem morza, przeznaczenie w planie i lokalizację (pro uchwaleniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego). Opisując stan nieruchomości rzeczoznawca uwzględnił również to, że przez jej środek, równolegle do drogi, przebiega napowietrzna linia energetyczna 15KV, która wyłącza część terenu z możliwości zabudowy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, iż operat szacunkowy jest wiarygodny i czytelny i mógł stanowić podstawę do ustalenia wysokości opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości. Organ odwoławczy wskazał, że wyżej przedstawiony stan faktyczny odpowiada dyspozycji art. 36 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Ustosunkowując się do zarzutów odwołania organ, powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, wskazał, że przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa nie mają zastosowania do opłata z tytułu wzrostu wartości nieruchomości, ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym nie ma charakteru ustawy podatkowej, nie spełnia zatem wymogu z określonego w art. 6 Ordynacji podatkowej. Nadto organ wskazał na niezasadność zawieszania postępowania administracyjnego z uwagi na postępowanie toczące się przed Trybunałem Konstytucyjnym, wskazując, iż organ orzeka uwzględniając obowiązujący stan prawny, a orzeczenie o niezgodności aktu prawnego z Konstytucją stanowić może podstawę wznowienia postępowania.

B.Ć, P.Ć. i J.Ż. wnieśli skargę na powyższą decyzję. Skarżący zarzucili, że zarówno decyzja organu I instancji jak i decyzja organu II instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania - art. 2 § 1 Ordynacji podatkowej i w konsekwencji dalszych przepisów tej ustawy oraz naruszeniem przepisów prawa materialnego - art. 36 ust. 4 i art. 37 ust 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Skarżący wskazali, iż opłata planistyczna mieści się w pojęciu opłat, o których mowa w art. 2 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Zarzucili oni, iż operat szacunkowy winien być sporządzony od nowa, a jego uzupełnienie stanowi istotne naruszenie prawa. Skarżący stwierdzili, iż wyrok Trybunału Konstytucyjnego będzie miał istotne znaczenie dla oceny czy organ administracji może ustalić opłatę planistyczną, skoro w ślad za uchwaleniem planu nie dokonano nakładów na uzbrojenie terenu, oceny na jakich zasadach należy ustalać wartość nieruchomości, skoro w istocie grunt nie jest gruntem rolnym oraz czy operat winien uwzględniać rzeczywistą wartość działki gruntu sprzed uchwalenia planu, która następnie zostanie sprzedana.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 11 marca 2009 r. zawiesił postępowanie na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi(Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), z uwagi na postępowanie zawisłe przed Trybunałem Konstytucyjnym w sprawie dotyczącej zgodności art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) z Konstytucją RP.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Art. 1 § 1 oraz art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) stanowi, iż sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowił przepis art. 36 ust. 4 i art. 37 ust. 1 i 6 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.), zwanej dalej ustawą, zaś wymiar opłaty wyliczono według stawki w wysokości 20% określonej § 10 uchwały Rady Gminy nr [...] z dnia 28 marca 2003 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego fragmentu gminy S. obręb K. (Dz. Urz. Woj. z 9 czerwca 2003 r. Nr 76 poz. 1221). Art. 36 ust. 4 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym stanowi, że jeżeli w związku z uchwaleniem planu miejscowego albo jego zmianą wartość nieruchomości wzrosła, a właściciel lub użytkownik wieczysty zbywa tę nieruchomość, wójt, burmistrz albo prezydent miasta pobiera jednorazową opłatę ustaloną w tym planie, określoną w stosunku procentowym do wzrostu wartości nieruchomości. Opłata ta jest dochodem własnym gminy. Art. 37 ust. 1 ustawy przewiduje, że wysokość opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości, o której mowa w art. 36 ust. 4, ustala się na dzień jej sprzedaży. Wzrost wartości nieruchomości stanowi różnicę między wartością nieruchomości określoną przy uwzględnieniu przeznaczenia terenu obowiązującego po uchwaleniu lub zmianie planu miejscowego a jej wartością, określoną przy uwzględnieniu przeznaczenia terenu, obowiązującego przed zmianą tego planu, lub faktycznego sposobu wykorzystywania nieruchomości przed jego uchwaleniem. Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w art. 37 ust. 11 odsyła w zakresie zasad określania wartości nieruchomości do przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.), zwanej dalej u.g.n. Określenia wartości nieruchomości dokonują rzeczoznawcy majątkowi (art. 7 u.g.n.) Zgodnie z art. 156 u.g.n. rzeczoznawca majątkowy sporządza na piśmie opinię o wartości nieruchomości w formie operatu szacunkowego. Organ decydujący o wysokości odszkodowania nie jest związany ustaleniami opinii rzeczoznawcy majątkowego. Na organie spoczywa obowiązek dokładnego wyjaśnienia sprawy i podjęcia niezbędnych działań dla prawidłowego ustalenia wartości nieruchomości wysokości odszkodowania, i obowiązek oceny wiarygodności sporządzonej opinii. Jeżeli przyjęta w operacie szacunkowym wartość nieruchomości nasuwa uzasadnione wątpliwości, to organ zobowiązany jest podjąć w tym zakresie dodatkowe czynności. W doktrynie jak i w orzecznictwie podkreśla się, iż postępowanie przewidziane w art. 157 ustawy, przewidującym badanie oceny prawidłowości operatu przez organizację zawodową rzeczoznawców majątkowych nie wyłącza ogólnych zasad oceny dowodu, jakim jest również operat szacunkowy. Zarówno organy administracji, jak i sądy rozpoznające sprawę mają zatem obowiązek ocenić na podstawie art. 77 § 1 k.p.a. i 80 k.p.a. wartość dowodową operatu szacunkowego, a organy administracji dokonując oceny wartości dowodowej operatu mogą również żądać od rzeczoznawcy uzupełnienia tego dokumentu albo wyjaśnień co do jego treści (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 stycznia 2006 r. II OSK 459/2005 Lex Nr 206473). Skoro na organie administracji spoczywa obowiązek oceny treści operatu szacunkowego, operat ten powinien być sporządzony w sposób umożliwiający dokonanie, przy zastosowanym przez rzeczoznawcę podejściu do wyceny, analizy logiczności i poprawności wniosków operatu. Z § 55 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U. 2004 r. Nr 207 poz. 2109), wynika, iż operat szacunkowy przedstawia postępowanie dotyczące wyceny nieruchomości i zawiera informacje niezbędne przy dokonywaniu wyceny nieruchomości przez rzeczoznawcę majątkowego, w tym wskazanie podstaw prawnych i uwarunkowań dokonanych czynności, rozwiązań merytorycznych, przedstawienia toku obliczeń oraz wyniku końcowego. Brak dostatecznego wyjaśnienia sposobu dokonania wyceny uniemożliwia dokonanie oceny przydatności dowodowej operatu szacunkowego, a biegły powinien mieć na względzie, iż sporządza operat dla osób, które nie zajmują się zawodowo wyceną nieruchomości, niezbędne jest więc dokładne wyjaśnienie sposobu w jaki biegły doszedł do zawartych w operacie wniosków, gdyż umożliwia to ocenę prawidłowości tego dowodu. (vide: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 kwietnia 2008 r. sygn. akt IV S.A./Wa 123/08 Lex Nr 522410)

W niniejszej sprawie strona podnosiła zastrzeżenia odnośnie prawidłowości sporządzenia operatu szacunkowego, zarzucając, iż w wycenie nie uwzględniono faktu, iż na nieruchomości znajdują się dwie linie energetyczne, znaczna cześć działki jest w związku z tym wyłączona z zabudowy, co wpływa na obniżenie jej wartości. Organ winien zatem dokonać wnikliwego sprawdzenia opinii w tym zakresie. Organ odwoławczy wskazał w uzasadnieniu decyzji, że opisując stan nieruchomości rzeczoznawca uwzględnił istnienie na nieruchomości linii energetycznej, organ nie przeanalizował jednak, czy okoliczność ta miała wpływ na ustalenie wartości nieruchomości i czy obniżenie wartości nieruchomości z tego tytułu nastąpiło prawidłowo. W sytuacji, gdy skarżący zarzucali, iż na nieruchomości znajdują się nie jedna, lecz dwie linie energetyczne i wskazywali na wyłączenie znacznej części nieruchomości z zabudowy, organ winien wyjaśnić, czy w opinii w opisie nieruchomości prawidłowo uwzględniono tylko jedną linię energetyczną, ustalić jaka część nieruchomości jest wyłączona od zabudowy i czy obniżenie ceny z tego tytułu nastąpiło prawidłowo.

W operacie szacunkowym wskazano, iż nieruchomość ma 2 961 m2 powierzchni, przez środek działki przebiega napowietrzna linia eneretyczna15 KV, która wyłącza część terenu z możliwości zabudowy. Z opinii tej nie wynika, jaka część terenu jest wyłączona z zabudowy. W opinii, w załączniku Nr 1 uwzględniono współczynnik ekspercki ze względu na zajęcie działki przez linię energetyczną określony na 0.85. Jednocześnie w wyliczeniu współczynnik ten oznaczono na 0.75, co prawdopodobnie nastąpiło w wyniku błędu, bowiem matematyczne wyliczenie wskazuje na użycie w rzeczywistości większego współczynnika – 0.85 (0.85x 35,34x0.894=26,85), niemniej jednak niezgodność ta winna być przez organ wyjaśniona, przez jednoznaczne wskazanie, w którym miejscu załącznika współczynnik określono w prawidłowej wysokości. Organ winien zobowiązać rzeczoznawcę do wyjaśnienia sposobu ustalenia wysokości współczynnika eksperckiego określonego na 0.85 (0.75), w szczególności poprzez podanie czy i w jaki sposób we współczynniku tym uwzględniono wielkość nieruchomości wyłączonej z zabudowy oraz przyczynę tego wyłączenia. Brak ustaleń w tym zakresie uniemożliwia jakakolwiek oceną, czy obniżenie wartości nieruchomości nastąpiło prawidłowo. Organ administracji prowadząc postępowanie w przedmiocie nałożenia na obywatela zobowiązania pieniężnego, jakim jest opłata z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w wyniku uchwalenia planu zagospodarowania przestrzennego, winien mieć na uwadze, iż zgodnie z art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej winny stać na straży praworządności i podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. Uwzględnienie słusznego interesu obywatela wymaga wnikliwej oceny, czy wymierzenie opłaty następuje prawidłowo i nie stanowi nałożenia na obywatel obciążenia nieadekwatnego do okoliczności danej sprawy.

Zaskarżoną decyzję wydano z naruszeniem przepisów prawa procesowego - art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a., a naruszenie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Z tych też przyczyn zaskarżona decyzja podlega uchyleniu.

Niezależnie od powyższego wskazać należy, iż wyrokiem z dnia 9 lutego 2010 r. w sprawie P 58/08 Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) w zakresie, w jakim wzrost wartości nieruchomości odnosi do kryterium faktycznego jej wykorzystywania w sytuacjach, gdy przeznaczenie nieruchomości zostało określone tak samo jak w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego uchwalonym przed 1 stycznia 1995 r., który utracił moc z powodu upływu terminu wyznaczonego w art. 87 ust. 3 tej ustawy, jest niezgodny z art. 2 i art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.(Dz.U. Nr 24, poz. 124) W uzasadnieniu tego wyroku wskazano, iż "brak aktywności gminy w uchwalaniu lub zmianie miejscowego planu przy jednoczesnym pobraniu opłaty w sytuacji, gdy nowo uchwalony plan nie zmienił w istocie przeznaczenia terenów i zasad ich zagospodarowania w stosunku do poprzednio obowiązującego, wygasłego planu, prowadzi do zróżnicowania, które nie jest w żaden sposób uzasadnione. Trybunał podkreśla, że ustawodawca nie wskazał jakichkolwiek wartości, przemawiających za takim sposobem działania organów gminy, różnicującym sytuację prawną właścicieli i użytkowników wieczystych – zbywców nieruchomości w gminie. Poddaną kontroli regulację należy więc uznać za niezgodną z art. 32 Konstytucji."

Z treści decyzji jak i operatu szacunkowego wynika, iż przed uchwaleniem planu zagospodarowania przestrzennego uchwałą Rady Gminy nr [...] z dnia 28 marca 2003 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego fragmentu gminy S. obręb K., dla terenu tego nie było obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego. Organy winny dodatkowo ustalić czy plan taki nie obowiązywał nie tylko w 2003 r., lecz czy plan taki nie był uchwalony przed dniem 1 stycznia 1995 r. i nie utracił moc z powodu upływu terminu określonego w art. 67 ust. 1a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1999 r., Nr 15, poz. 139, ze zm.), który przewidywał, że miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego obowiązujące w dniu wejścia w życie tej ustawy, to jest w dniu 1 stycznia 1995 r., miały utracić moc obowiązującą 1 stycznia 2003 r., jeżeli w tym terminie rada gminy nie uchwaliła studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy lub nie przystąpiła do sporządzania miejscowego planu albo jego zmiany. Istnienie takiego planu i przeznaczenie w nim nieruchomości na takie same cele jak w obecnym planie winno bowiem skutkować wyłączeniem stosowania art. 37 ust. 1 ustawy z uwagi na jego niekonstytucyjność, stwierdzoną cytowanym wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego.

Za słuszne należy uznać rozważania organu II instancji, iż organ ten nie miał obowiązku powstrzymania się z wydaniem decyzji do czasu wydania wyroku Trybunału Konstytucyjnego, a zarzuty skargi w tym zakresie nie zasługują na uwzględnienie. Organ administracji orzeka bowiem na podstawie stanu prawnego obowiązującego w dacie orzekania, a stwierdzenie niezgodności przepisu z Konstytucją, uzasadnia żądanie wznowienia postępowania na podstawie art. 145a k.p.a.

Zarzut skarżących dotyczący braku zastosowania art. 2 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa ( t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8 poz. 60 ze zm.), nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd podziela w tym zakresie stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w wyroku z dnia 15 listopada 2006 r. sygn. II OSK 1370/05 (Lex Nr 321533) i przywołaną w nim argumentację. Opłata na rzecz gminy z tytułu wzrostu wartości nieruchomości jest szczególnego rodzaju dochodem gminy mieszczącym się pośród innych dochodów gminy, o których mowa w art. 54 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze. zm.). Opłata ta nie wynika jednak z ustawy podatkowej, a zatem nie spełnia jednego z wymogów z określonych w art. 6 ustawy - Ordynacja podatkowa. Ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym nie ma charakteru ustawy podatkowej, zaś obowiązek opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości wywołanej uchwaleniem lub zmianą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jest skutkiem określonej polityki przestrzennej gminy. Opłacie planistycznej brak jest także wymaganej przez art. 6 Ordynacji podatkowej cechy nieodpłatności. Przedmiotowa opłata pobierana jest bowiem wyłącznie w sytuacji, w której to na skutek działania jednostki samorządu terytorialnego dochodzi do zwiększenia aktywów zobowiązanego wywołanego wzrostem wartości nieruchomości.

Bezzasadny jest także zarzut, iż organ administracji nie może ustalić opłaty planistycznej, gdyż w ślad za uchwaleniem planu nie dokonano nakładów na uzbrojenie terenu, uregulowanie art. 36 ust. 4 ustawy nie uzależnia bowiem prawa do wymierzenia opłaty planistycznej od jakichkolwiek innych przesłanek, niż wzrost nieruchomości w związku z uchwaleniem lub zmianą planu zagospodarowania przestrzennego, w tym od dokonania przez gminę nakładów na uzbrojenie terenu.

Zarzut, iż operat szacunkowy winien być sporządzony od nowa, a jego uzupełnienie stanowi istotne naruszenie prawa, nie jest uzasadniony. Zgodnie z art. 156 ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, operat szacunkowy może być wykorzystywany po upływie okresu, o którym mowa w ust. 3, po potwierdzeniu jego aktualności przez rzeczoznawcę majątkowego.

Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, Sąd , w związku z naruszeniem art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a., na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy Ponownie rozpatrując sprawę organ administracji winien uwzględnić zawarte w uzasadnieniu wskazania Sądu i dokonaną ocenę prawną.

Na podstawie art. 152 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd orzekł, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane. Wykonanie wadliwych i uchylonych decyzji nakładających na stronę obciążenie finansowe, nie jest bowiem uzasadnione i naraża stronę na szkodę.