Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 736/07
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2007-10-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6073 Opłaty adiacenckie oraz opłaty za niezagospodarowanie nieruchomości w zakreślonym terminie
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Wznowiono postępowanie, uchylono wyrok WSA oraz decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 272 par. 1, art. 282 par. 2, art. 200 i art. 203 pkt 1 w zw. z art. 276
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 98 ust. 4 w zw. z art. 145 ust. 2
journal: Dz.U. 2000 nr 46 poz 543
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jan Paweł Tarno (spr.) Sędziowie Anna Lech NSA Anna Łuczaj Protokolant Barbara Dąbrowska po rozpoznaniu w dniu 11 października 2007 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi G. S. o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 listopada 2005 r. sygn. akt I OSK 165/05 oddalającym skargę kasacyjną G. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 30 września 2004 r. sygn. akt II SA/Wr 3294/01 w sprawie ze skargi G. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] listopada 2001 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty adiacenckiej w związku ze wzrostem wartości nieruchomości z tytułu wydania decyzji o zatwierdzeniu projektu podziału nieruchomości 1. wznawia postępowanie sądowoadministracyjne zakończone wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 listopada 2005r. sygn. akt I OSK 165/05, 2. zmienia powyższy wyrok w ten sposób, że uchyla w całości wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 30 września 2004r. sygn. akt II SA/Wr 3294/01 oraz decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z [...] listopada 2001r. nr [...], a także decyzję Zarządu Miejskiego w J. Z. z [...] października 2001r. ustalającą opłatę adiacencką w wysokości 69.815 (sześćdziesiąt dziewięć tysięcy osiemset piętnaście) złotych, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz G. S. kwotę 197 (sto dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

G. S. wniósł skargę o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego zakończonego wyrokiem NSA z 17 listopada 2005 r., I OSK 165/05. Skarga ta została oparta na podstawie art. 272 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz U Nr 153, poz. 1270 ze zm.) ze względu na orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego stwierdzającego niezgodność z Konstytucją przepisu, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie sądu w sprawie. Na tej podstawie wniesiono o zmianę powyższego wyroku NSA poprzez uchylenie w całości wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 30 września 2004 r., II SA/Wr 3294/2001 i przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu wywodzono, że NSA wyrokiem z 17 listopada 2005 r., I OSK 165/05 oddalił skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 30 września 2004 r., II SA/Wr 3294/2001, którym oddalono skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z [...] w przedmiocie ustalenia opłaty adiacenckiej. W dniu 2 kwietnia 2007 r. Trybunał Konstytucyjny rozpoznał połączone skargi konstytucyjne B. K.-U. i H. U. oraz K. D. dotyczące opłaty adiacenckiej od wzrostu wartości nieruchomości będącej wynikiem jej podziału. Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 98 ust. 4 w związku z art. 145 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t. j. Dz. U. z 2000 r., Nr 46, poz. 543 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym od dnia 15 lutego 2000 r. do dnia 21 września 2004 r. jest niezgodny z art. 2 w związku z art. 84 Konstytucji przez to, że narusza zasadę ochrony zaufania jednostki do państwa i stanowionego przez nie prawa oraz jest zgodny z art. 32 ust. l, art. 64 ust. 3, art. 88, art. 168 i art. 217 Konstytucji. Wyrok Trybunału sygn. akt SK 19/06 został opublikowany w dniu 18 kwietnia 2007 r. w Dzienniku Ustaw Nr 69, poz. 468. Kwestionowane regulacje ustanawiały obowiązek uiszczania opłat adiacenckich i określały maksymalną wysokość tych opłat. Ustawa stwarzała jednak stan niepewności co do samego nałożenia opłaty oraz jej wysokości. Zainteresowani nie wiedzieli, czy rada gminy podejmie stosowną uchwałę, jakie określi stawki i czy zarząd gminy ustali opłatę. Ustawodawca wyznaczał jednocześnie trzyletni okres dla takiego stanu. W tym czasie właściciel nieruchomości oraz użytkownik wieczysty nie mieli pewności czy opłata adiacencka zostanie ustalona i jaka będzie jej wysokość. Zainteresowani nie byli też w stanie przewidzieć, czy będą uiszczać opłaty według stawek obowiązujących w dniu podziału nieruchomości, czy też według stawek z dnia ustalenia opłaty ani czy stawki raz ustalone nie ulegną zmianie. Istotne znaczenie miała również długość okresu niepewności. Ustawa nie przewidywała szczególnych rozwiązań mających ograniczyć ten okres. Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że kwestionowane przepisy naruszały konstytucyjną zasadę zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa. Podkreślono, że skarżący znalazł się właśnie w opisane wyżej sytuacji prawnej.

W związku z tym, iż art. 272. p.p.s.a. stanowi, iż można żądać wznowienia postępowania w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie, skarga o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego jest zasadna.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W myśl art. 272 § 1 p.p.s.a. można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie. Przepis ten stanowi podstawę do wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności przepisów prawa materialnego i procesowego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie sądowe.

Zaskarżony wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 listopada 2005 r., I OSK 165/05 oraz poprzedzający go wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 30 września 2004 r., II SA/Wr 3294/2001 zostały oparte na art. 98 ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Oddalenie przez NSA skargi od wyroku WSA we Wrocławiu, oddalającego skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z [...]. w przedmiocie ustalenia opłaty adiacenckiej ze względu na orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z 2 kwietnia 2007 r., SK 19/06 o niekonstytucyjności art. 98 ust. 4 w związku z art. 145 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, uzasadnia zmianę zaskarżonego skargą o wznowienie postępowania wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 listopada 2005 r., I OSK 165/05. Niekonstytucyjność podstawy prawnej orzeczenia Sądu pierwszej instancji oraz decyzji administracyjnych, jakie zapadły w sprawie - przy nie budzącym wątpliwości stanie faktycznym sprawy - uzasadniało konieczność uchylenia także tych rozstrzygnięć.

Z tego względu na podstawie art. 282 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i 203 pkt 1 w zw. z art. 276 p.p.s.a.