Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 283/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-10-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6168 Weterynaria i ochrona zwierząt
Hasła tematyczne: Ochrona zwierząt
Skarżony organ: Wojewódzki Lekarz Weterynarii
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 44 ust. 1, ust. la ,ust,2, art 49
journal: Dz.U. 2004 nr 69 poz 625
law: Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt.
article: § 14 ust. 2 pkt 2 lit b
journal: Dz.U. 2013 poz 490
law: Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez  Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu. - tekst jednolity
article: § 21
journal: Dz.U. 2015 poz 1804
law: Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r.  w sprawie opłat za czynności radców prawnych
article: art. 176 § 1 pkt 2, art. 184, 204 pkt 1
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
journal: Dz.U.UE.L 2004 nr 165 poz 1 art. 54 ust. 1 i 2
law: Rozporządzenie (WE) Nr 882/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie kontroli urzędowych przeprowadzanych w celu sprawdzenia zgodności z prawem paszowym i żywnościowym oraz regułami dotyczącymi zdrowia zwierząt i  dobrostanu zwierząt

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński Sędziowie: Sędzia NSA Paweł Miładowski Sędzia del. WSA Małgorzata Jarecka (spr.) Protokolant asystent sędziego Tomasz Muszyński po rozpoznaniu w dniu 20 października 2017 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 28 października 2015 r. sygn. akt IV SA/Po 499/15 w sprawie ze skargi [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie skierowania na ubój 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] na rzecz Wielkopolskiego Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii kwotę 200 zł (słownie dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 21 października 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii z dnia [...] maja 2015 r. w przedmiocie skierowania na ubój.

Wyrok ten został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] Wielkopolski Wojewódzki Lekarz Weterynarii utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Lekarza Weterynarii w Gostyniu z dnia [...] lutego 2015 r., nr [...], nakazującą [...] Sp. z o.o. ul. [...],[...], będącym właścicielem 150 sztuk cieląt importowanych z Rumunii, przywiezionych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 31.02.2015 r. nr świadectwa [...], przebywających w punkcie skupu znajdującym się w miejscowości [...], [...]: 1) skierowanie na ubój do rzeźni 143 sztuk cieląt o wskazanych w tej decyzji numerach; 2) dezynfekcję i dezynsekcję miejsca przebywania przesyłki niezwłocznie po jej przemieszczeniu oraz umarzającą postępowanie w zakresie 7 sztuk cieląt posiadających wynik dodatni metodą RT-PCR, które zostały przez podmiot wskazany w pkt 1 uśmiercone, a ich zwłoki zutylizowane. Decyzji w zakresie pkt 1 organ I instancji nadał rygor natychmiastowej wykonalności.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że dnia 31 stycznia 2015 r. Powiatowy Lekarz Weterynarii w Gostyniu, w związku z informacją o nadejściu z Rumunii przesyłki cieląt do [...] Sp. z o.o. w [...], przeprowadził badanie kliniczne cieląt wchodzących w skład tej przesyłki. Miejscem przeznaczenia przesyłki było miejsce gromadzenia zwierząt w miejscowości [...],[...] należące do [...] Sp. z o.o. w [...]. [...] ten był jednocześnie nabywcą tych zwierząt. Podczas oględzin zwierząt nie stwierdzono objawów klinicznych chorób zakaźnych. Cielętom towarzyszyło świadectwo zdrowia z dołączonym ksero wynikiem badań w kierunku choroby niebieskiego języka - wyniki były ujemne. W związku z występowaniem choroby zakaźnej niebieskiego języka na terenie Rumunii i biorąc pod uwagę, że okres inkubacji choroby wynosi od 3 do 12 dni, celem sprawdzenia zdrowotności cieląt oraz potwierdzenia rumuńskich wyników badań, w dniu 31 stycznia 2015 r. od zwierząt z przesyłki z Rumunii pobrano 150 prób krwi i wysłano je do badań laboratoryjnych. W wyniku przeprowadzonych badań serologicznych stwierdzono wyniki dodatnie (istnienie przeciwciał) u 16 sztuk cieląt wskazujące na kontakt zwierząt z wirusem choroby niebieskiego języka. W oparciu o te wyniki Powiatowy Lekarz Weterynarii w Gostyniu niezwłocznie nakazał ponowne pobranie krwi od 16 sztuk zwierząt seropozytywnych i wykonanie dodatkowych testów. Dodatkowe badania wykazały obecność białka wirusa choroby niebieskiego języka u 7 cieląt.

Pismem z dnia 5 lutego 2015 r. Spółkę zawiadomiono o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie przesyłki zwierząt importowanych, których dotyczy art. 14 ustawy z dnia 10 grudnia 2003 r. o kontroli weterynaryjnej w handlu (Dz. U. z 2004 r. Nr 16 poz. 145 ze zm.).

W dniu 6 lutego 2015 r. 7 sztuk cieląt, które wykazały dodatnie wyniki wirusologiczne (RT-PCR+) zostało poddanych eutanazji, a ich zwłoki [...] przekazały do zakładu utylizacyjnego.

Powiatowy Lekarz Weterynarii w Gostyniu na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wykazującego u kilkunastu cieląt pochodzących z Rumunii chorobę zakaźną niebieskiego języka oraz biorąc pod uwagę kontakt pozostałych zwierząt z tej przesyłki z chorymi cielętami, celem przeciwdziałania zagrożeniu jaki może stwarzać ta choroba w przypadku jej rozprzestrzenienia dla bydła, owiec i kóz w Polsce, na mocy decyzji z [...] lutego 2015r. nakazał skierowanie na ubój do rzeźni pozostałych 143 cieląt z przedmiotowej przesyłki, dezynfekcję i dezynsekcję miejsca przebywania zwierząt z tej przesyłki oraz umorzył postępowanie w zakresie 7 cieląt posiadających wirusologiczne wyniki dodatnie w kierunku choroby niebieskiego języka, które w toku postępowania administracyjnego zostały już uśmiercone, a ich zwłoki zutylizowane przez stronę postępowania. Decyzja organu I instancji wydana została na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 2 i 3 ustawy z dnia 10 grudnia 2003 r. o kontroli weterynaryjnej w handlu (Dz.U. z 2004 r. Nr 16, poz. 145 z późn. zm.) w związku z art. 6 ust. 1 pkt a) dyrektywy Rady 2000/75/WE z dnia 20 listopada 2000 r. ustanawiającej przepisy szczególne dotyczące kontroli i zwalczania choroby niebieskiego języka (Dz.U.UE.L.2000.327.74 z późn. zm.), art. 54 ust. 1 i 2 lit. h rozporządzenia (WE) nr 882/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie kontroli urzędowych przeprowadzonych w celu sprawdzenia zgodności z prawem paszowym i żywnościowym oraz regułami dotyczącymi zdrowia zwierząt i dobrostanu zwierząt (Dz.U.UE.L.2004.165.1 z późn. zm.).

Odrębnymi postanowieniami Powiatowy Lekarz Weterynarii w Gostyniu ustalił koszty związane z przeprowadzonymi czynnościami w toku postępowania administracyjnego (koszty badań testem ELI SA oraz badań wirusologicznych) oraz zobowiązał do ich uiszczenia [...]Sp. z o.o.

Odnosząc się do zawartego w odwołaniu zarzutu [...] Sp. z o.o. dotyczącego nieprawidłowego wydania przez organ I instancji decyzji z [...] lutego 2015 r. na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 2 i 3 ustawy z dnia 10 grudnia 2003 r. o kontroli weterynaryjnej w handlu, zamiast na podstawie art. 49 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczania chorób zakaźnych zwierząt (Dz.U. z 2014 poz. 1539), organ odwoławczy wskazał, że w postępowaniu dotyczącym przesyłki zwierząt przywiezionych z innego kraju, które mają być wprowadzone na rynek Polski, sposób działania organów inspekcji weterynaryjnej oraz innych osób fizycznych i prawnych określa ustawa z dnia 10 grudnia 2003 r. o kontroli weterynaryjnej w handlu. Zgodnie bowiem z art. 14 ust. 1 pkt 2 tej ustawy, jeżeli kontrola weterynaryjna przeprowadzana w miejscu przeznaczenia przesyłki zwierząt lub produktów albo podczas ich transportu wykazuje obecność czynników zakaźnych powodujących choroby, o których mowa w przepisach Unii Europejskiej o zgłaszaniu chorób zwierząt we Wspólnocie, zoonozy, inne choroby lub jakąkolwiek przyczynę, która może stanowić źródło poważnego zagrożenia dla zdrowia zwierząt lub zdrowia publicznego, lub kontrola ta wykazuje, że produkty pochodzą z regionu dotkniętego chorobą zakaźną, to powiatowy lekarz weterynarii nakazuje, w drodze decyzji uśmiercenie zwierząt i zniszczenie ich zwłok. Zgodnie z ust. 2 tego artykułu, koszty związane z podjęciem środków, o których mowa w ust. 1, ponosi wysyłający lub jego przedstawiciel, lub osoba odpowiedzialna za przesyłkę zwierząt lub produktów, w czasie przeprowadzania kontroli. Ponadto, w przypadku wydania decyzji, o której mowa w ust. 1, powiatowy lekarz weterynarii mając na uwadze ust. 3 ww. artykułu powiadamia o dokonanych ustaleniach, podjętych środkach oraz powodach ich podjęcia Głównego Lekarza Weterynarii, który informacje w tym zakresie niezwłocznie przekazuje, w formie pisemnej, właściwej władzy państwa wysyłki oraz Komisji Europejskiej.

Zgodnie z definicją zawartą w art. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1266/2007 z dnia 26 października 2007 r. sprawie przepisów wykonawczych dotyczących dyrektywy Rady 2000/75/WE w odniesieniu do kontroli, monitorowania, nadzoru i ograniczeń przemieszczeń niektórych zwierząt należących do gatunków podatnych na zarażenie chorobą niebieskiego języka (Dz.UE.L.2007.283.37 z późn.zm.), przypadek wystąpienia choroby niebieskiego języka oznacza zwierzę spełniające jeden z następujących warunków: wykazuje objawy kliniczne typowe dla choroby niebieskiego języka; jest to zwierzę wskaźnikowe, które w poprzednim badaniu wykazało ujemne wyniki serologiczne i od czasu poprzedniego testu jego wynik serologiczny zmienił się z ujemnego na dodatni w odniesieniu do antyciał przynajmniej jednego serotypu choroby niebieskiego języka; jest to zwierzę, z którego wyodrębniono wirus zidentyfikowany jako wirus choroby niebieskiego języka; jest to zwierzę, które uzyskało dodatni wynik w próbach serologicznych na obecność wirusa choroby niebieskiego języka lub u którego zidentyfikowano antygen wirusa lub kwas rybonukleinowy (RNA) wirusa, charakterystyczne dla jednego lub więcej serotypów wirusa choroby niebieskiego języka. Zgodnie zaś z art. 6 ust. 1 pkt a) dyrektywy Rady 2000/75/WE z dnia 20 listopada 2000 r. ustanawiającej przepisy szczególne dotyczące kontroli i zwalczania choroby niebieskiego języka, w przypadku gdy choroba niebieskiego języka zostanie urzędowo potwierdzona, urzędowy lekarz weterynarii organizuje ubój zwierząt w zakresie, jaki uzna za konieczny, celem przeciwdziałania rozprzestrzenianiu się epidemii i poinformuje o nim Komisję.

Stosownie zaś do art. 54 ust. 1 i 2 lit. h) rozporządzenia (WE) nr 882/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie kontroli urzędowych przeprowadzonych w celu sprawdzenia zgodności z prawem paszowym i żywnościowym oraz regułami dotyczącymi zdrowia zwierząt i dobrostanu zwierząt, w sytuacji, gdy właściwy organ wykryje niezgodności, podejmuje on działanie zapewniające, że podmiot gospodarczy zastosuje środki zaradcze. Podczas decydowania, jakie podjąć działanie, właściwy organ uwzględnia rodzaj niezgodności oraz poprzednie dane podmiotu gospodarczego w zakresie niezgodności. Działanie takie zawiera, gdzie jest to stosowne wszelkie inne środki jakie właściwy organ uznaje za właściwe.

W odniesieniu do powyższych regulacji Wielkopolski Wojewódzki Lekarz Weterynarii wskazał, że czynności administracyjne związane z przesyłką zwierząt z Rumunii zostały podjęte przez Powiatowego Lekarza Weterynarii w Gostyniu na skutek otrzymanego zgłoszenia w oparciu o przepisy ustawy o kontroli weterynaryjnej w handlu. W stosunku do zwierząt, u których wykryto chorobę niebieskiego języka, zastosowanie ma w takiej sytuacji art. 14 w/w ustawy z uwagi na fakt, że ujawniona sytuacja wprost odpowiada przesłankom tego artykułu. Artykuł 14 ustawy o kontroli weterynaryjnej w handlu w sposób wyczerpujący reguluje postępowanie w stosunku do wszystkich przywiezionych zwierząt z innego kraju, niezależnie od tego, czy uległy już zakażeniu, czy jeszcze nie. Zdaniem organu, przepis art. 14 ustawy z dnia 10 grudnia 2003 r. o kontroli weterynaryjnej w handlu reguluje sytuację, gdy kontrola weterynaryjna przeprowadzana w miejscu przeznaczenia przesyłki zwierząt wykazuje obecność czynników zakaźnych powodujących choroby, o których mowa w przepisach Unii Europejskiej, które mogą stanowić źródło poważnego zagrożenia dla zdrowia zwierząt lub zdrowia publicznego. Przepis ten nie reguluje kwestii ewentualnych odszkodowań, a jedynie wskazuje w ustępie 2, kto ponosi koszty podjętych środków w celu likwidacji zagrożenia (tj. kosztów skierowania przesyłki zwierząt do najbliższej stacji kwarantanny, albo koszty uśmiercenia zwierząt i zniszczenia ich zwłok).

Organ podniósł, że u bydła zwykle nie obserwuje się wyraźnych objawów klinicznych choroby. Zazwyczaj mniej niż 5% zakażonego stada wykazuje oznaki choroby, a objawy kliniczne mogą nie być widoczne nawet do 60-80 dnia po zakażeniu. Przeprowadzona przez organ I instancji kontrola nie ujawniła występowanie objawów klinicznych choroby niebieskiego języka u zwierząt, a ustalenia dochodzenia epizootycznego wskazywały na zakażenie zwierząt jeszcze na terytorium Rumunii, a nie w Polsce. Aby można było stwierdzić wystąpienie przypadku choroby niebieskiego języka, wyniki badań epidemiologicznych muszą wskazywać na fakt, że objawy kliniczne lub wyniki testów laboratoryjnych wynikają z występowania wirusa w gospodarstwie, w którym zwierzę jest trzymane, nie zaś z wprowadzenia zaszczepionych lub seropozytywnych zwierząt ze stref zamkniętych do takiego gospodarstwa. Uzyskane wyniki badań laboratoryjnych nie dały podstaw do uznania, że do zakażenia zwierząt doszło w gospodarstwa strony we [...], lecz były spowodowane obecnością wirusa w gospodarstwach pochodzenia na terenie Rumunii, gdzie musiało nastąpić zakażenie. Przywóz zwierząt nastąpił ze strefy zamkniętej obejmującej całe terytorium Rumunii, gdzie choroba ta występuje. W tym czasie Polska była strefą sezonowo wolną od choroby niebieskiego języka.

Organ odwoławczy wyjaśnił także, że przepis art. 49 ustawy o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt nie stanowi podstawy do wydania nakazów czy zakazów przy zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt podlegających obowiązkowi zwalczania, a związany jest z rekompensatą skutków wykonania takich nakazów. W tym zakresie jednak nie toczyło się postępowanie administracyjne.

W wyniku rozpoznania skargi wniesionej na powyższą decyzję przez [...] spółka z o.o., zaskarżonym wyrokiem Sąd skargę tę oddalił. W uzasadnieniu Wojewódzki Sąd Administracyjny podał, że podziela stanowisko organu odwoławczego, iż art. 14 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 10 grudnia 2003 r. o kontroli weterynaryjnej w handlu, ustanawiający przesłanki wydania przez organ decyzji nakazującej ubój zwierząt, stanowił prawidłową podstawę prawną kontrolowanych przez ten Sąd decyzji. Podstawową przesłanką zastosowania tego przepisu jest wykrycie po przeprowadzeniu kontroli czynników zakaźnych powodujących choroby, o których mowa w przepisach Unii Europejskiej o zgłaszaniu chorób zwierząt we Wspólnocie, zoonozy, inne choroby lub jakąkolwiek przyczynę, która może stanowić źródło poważnego zagrożenia dla zdrowia zwierząt lub zdrowia publicznego, lub kontrola ta wykazuje, że produkty pochodzą z regionu dotkniętego chorobą zakaźną. Ewentualna wykryta choroba musi być określona w przepisach Unii Europejskiej, którymi w tym przypadku były przepisy dyrektywy Rady 2000/75/WE z dnia 20 listopada 2000 r. ustanawiającej przepisy szczególne dotyczące kontroli i zwalczania choroby niebieskiego języka. Sąd uwzględnił również treść art. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1266 /2007 z dnia 26 października 2007 r. sprawie przepisów wykonawczych dotyczących dyrektywy Rady 2000/75/WE w odniesieniu do kontroli, monitorowania, nadzoru i ograniczeń przemieszczeń niektórych zwierząt należących do gatunków podatnych na zarażenie chorobą niebieskiego języka (Dz.UE.L.2007.283.37, z późn.zm.) definiującego przypadek wystąpienia choroby niebieskiego języka.

Zdaniem sądu, w świetle niebudzących wątpliwości ustaleń przyjętych w sprawie, badania kliniczne krwi 150 sztuk cieląt wchodzących w skład przesyłki importowanej z Rumunii doprowadziły do wykrycia zakaźnej choroby niebieskiego języka, a więc choroby objętej szczególnymi regulacjami przepisów Unii Europejskiej. Przepisy dyrektywy jednoznacznie wskazywały, iż w takim przypadku obowiązkiem lekarza weterynarii jest zorganizowanie uboju w zakresie w jakim uzna za konieczne, celem przeciwdziałania rozprzestrzenianiu się epidemii.

W niniejszej sprawie uzasadnienie dla zakresu uboju stanowiło stanowisko organów, że wystąpienie przypadku choroby niebieskiego języka potwierdzone wirusologicznie u 7 sztuk cieląt mających kontakt z cielętami ujemnymi wirusologicznie może stanowić źródło poważnego zagrożenia dla zdrowia zwierząt oraz ograniczenie w handlu zwierzętami, które pociągnie za sobą ogromne straty finansowe w momencie wprowadzenia tych zwierząt do obrotu, w tym sprzedaży cieląt do indywidualnych odbiorców poprzez rozprzestrzenienie na większym terytorium zwierząt znajdujących się w jednej przesyłce ze zwierzętami reagującymi pozytywnie.

Sąd nie podzielił stanowiska skarżącej Spółki, że postępowanie w sprawie uboju zwierząt prowadzone było nieprawidłowo w oparciu o przepisy niemającej zastosowania w sprawie ustawy o kontroli weterynaryjnej w handlu. Sąd zauważył, że zarówno przepisy ostatnio wymienionej ustawy, jak i przepisy ustawy o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt służą zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt. Jednakże, w ocenie Sądu, przedmiotowa sprawa dotyczy importu zwierząt, zatem podstawy prawnej zapadłego w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia nie mogły stanowić przepisy ustawy o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt. Za nieuzasadniony Sąd uznał zarzut spółki, iż organ nie przedstawił żadnych dowodów na to, że w dniu w którym przeprowadzono badania, zwierzęta nadal stanowiły przesyłkę podkreślając, że z art. 14 ust. 1 ustawy o kontroli weterynaryjnej w handlu wynika, że kontrola weterynaryjna może być przeprowadzana w miejscu przeznaczenia przesyłki zwierząt. W ocenie Sądu I instancji, sam fakt dotarcia do miejsca przeznaczenia nie powoduje zatem, że przepisy omawianej ustawy nie znajdują w niniejszej sprawie zastosowania. Sąd zwrócił uwagę, iż każde zwierzę opatrzone jest indywidualnym oznaczeniem, które pozwala mu na zidentyfikowanie go zarówno w trakcie transportu jaki i po rozładunku. Zdaniem Sądu organ odwoławczy słusznie wskazał, że u bydła zazwyczaj mniej niż 5% zakażonego stada wykazuje oznaki choroby, a objawy kliniczne mogą nie być widoczne nawet do 60-80 dnia po zakażeniu. Przeprowadzona przez organ I instancji kontrola nie ujawniła występowanie objawów klinicznych choroby niebieskiego języka u zwierząt, a ustalenia dochodzenia epizootycznego wskazywały na zakażenie zwierząt jeszcze na terytorium Rumunii, a nie w Polsce. Aby można było stwierdzić wystąpienie przypadku choroby niebieskiego języka, wyniki badań epidemiologicznych muszą wskazywać na fakt, że objawy kliniczne lub wyniki testów laboratoryjnych wynikają z występowania wirusa w gospodarstwie, w którym zwierzę jest trzymane, nie zaś z wprowadzenia zaszczepionych lub seropozytywnych zwierząt ze stref zamkniętych do takiego gospodarstwa. Uzyskane wyniki badań laboratoryjnych nie dały podstaw do uznania, że do zakażenia zwierząt doszło w gospodarstwa strony we [...], lecz były spowodowane obecnością wirusa w gospodarstwach pochodzenia na terenie Rumunii, gdzie musiało nastąpić zakażenie. Przywóz zwierząt nastąpił ze strefy zamkniętej obejmującej całe terytorium Rumunii, gdzie choroba ta występuje.

Mając na uwadze treść analizowanych przepisów, a także okoliczności wynikające z przedstawionych akt administracyjnych w zakresie zgromadzonego materiału Sąd I instancji uznał, że decyzje organów obu instancji odpowiadają prawu.

W skardze kasacyjnej wniesionej przez [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] skarżąca kasacyjnie Spółka wyrok z dnia 28 października 2015 r. zaskarżyła w całości podnosząc zarzuty naruszenia:

1) art. 14 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 10 grudnia 2003 r. o kontroli weterynaryjnej w handlu, poprzez jego błędne zastosowanie i niewłaściwa wykładnię,

2) art. 54 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 882/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie kontroli urzędowych przeprowadzonych w celu sprawdzenia zgodności z prawem paszowym i żywnościowym oraz regułami dotyczącymi zdrowia zwierząt i dobrostanu zwierząt, poprzez jego błędne zastosowanie,

3) art. 44 i nast. ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt poprzez ich niezastosowanie.

W uzasadnieniu skarżąca zarzuciła Sądowi błędne przyjęcie, że przepisy obu ww. ustaw służą zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt. Kontrola weterynaryjna w handlu i zwalczanie chorób zakaźnych zwierząt to dwa różne zadania realizowane przez Inspekcję Weterynaryjną. Zdaniem strony, zwalczanie chorób zakaźnych regulują przepisy ustawy o zwalczaniu chorób zakaźnych, bowiem załączniki do ustawy o kontroli weterynaryjnej w handlu nie obejmują dyrektyw i rozporządzeń regulujących sprawy związane ze zwalczaniem chorób zakaźnych. W konsekwencji, zdaniem strony, sąd wadliwie zaakceptował sytuację, w której organ administracji publicznej stosuje niewłaściwe przepisy.

Skarżąca podniosła ponadto, że wirus choroby niebieskiego języka wykryto nie w przesyłce, ale w stadzie zwierząt znajdujących się na terenie Polski, u ich nabywcy w zarejestrowanej siedzibie stada. Sąd nie przedstawił żądnych przekonywujących dowodów, że w dniu przeprowadzenia badań zwierzęta te, zakupione w Rumunii, nadal stanowiły przesyłkę w rozumieniu ustawy o kontroli weterynaryjnej w handlu. Zdaniem strony bezsporny pozostaje fakt, że zwierzęta zostały wprowadzone do stada.

W oparciu o powołane zarzuty Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości, rozpoznanie skargi i wydanie na podstawie art. 188 p.p.s.a. wyroku reformatoryjnego, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania we wszystkich instalacjach, a także o rozpoznanie sprawy na rozprawie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Zważywszy, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny dokonał kontroli zaskarżonego wyroku w zakresie wyznaczonym podstawami skargi kasacyjnej.

Skarga kasacyjna nie posiada usprawiedliwionych podstaw.

Spór w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do kwestii, czy skierowany do skarżącej Spółki na mocy decyzji Powiatowego Lekarza Weterynarii w Gostyniu z dnia [...] lutego 2015 r., którą utrzymał w mocy organ odwoławczy zaskarżoną do Sądu I instancji decyzją z dnia [...] maja 2015 r., nakaz skierowania na ubój 143 sztuk cieląt o numerach wskazanych w tej decyzji wydany został prawidłowo na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 2 i 3 ustawy z dnia 10 grudnia 2003 r. o kontroli weterynaryjnej w handlu, czy też, jak podnosi skarżąca Spółka, postępowanie administracyjne w kontrolowanej przez Sąd I instancji sprawie powinno być objęte reżimem prawnym ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt, a w konsekwencji rozstrzygnięcie w tej sprawie powinno zostać wydane w oparciu o przepisy ostatnio powołanej ustawy.

Na wstępie należy wskazać, że skarżąca Spółka trafnie podnosi, że zarówno kontrola weterynaryjna w handlu, jak i zwalczanie chorób zakaźnych zwierząt w art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej (Dz. U. z 2010 r. Nr 112, poz. 744) wymienione zostały jako przykładowe zadania tej Inspekcji z zakresu ochrony zdrowia zwierząt oraz bezpieczeństwa produktów pochodzenia zwierzęcego w celu zapewnienia ochrony zdrowia publicznego (art. 3 ust. 2 pkt 1 i pkt 4 lit. b w związku z art. 3 ust. 1 ww. ustawy).

Zgodnie z art. 3 ust. 2 pkt 4 lit. b ustawy o Inspekcji Weterynaryjnej, Inspekcja wykonuje swoje zadania w szczególności przez przeprowadzanie kontroli weterynaryjnej w handlu i wywozie zwierząt oraz produktów w rozumieniu przepisów o kontroli weterynaryjnej w handlu. Zasady przeprowadzania kontroli weterynaryjnej w handlu zwierzętami wymienionymi w przepisach wskazanych w załączniku nr 1, w tym m.in. zwierzętami, jakich dotyczył nakaz uboju, określa ustawa z dnia 10 grudnia 2003 r. o kontroli weterynaryjnej w handlu, której przepis art. 14 ust. 1 pkt 2 stanowił podstawę prawną kontrolowanych w postępowaniu przed Sądem I instancji decyzji administracyjnych. Przepis ten stanowi, że jeżeli kontrola weterynaryjna przeprowadzana w miejscu przeznaczenia przesyłki zwierząt lub produktów albo podczas ich transportu wykazuje obecność czynników zakaźnych powodujących choroby, o których mowa w przepisach Unii Europejskiej o zgłaszaniu chorób zwierząt we Wspólnocie, zoonozy, inne choroby lub jakąkolwiek przyczynę, która może stanowić źródło poważnego zagrożenia dla zdrowia zwierząt lub zdrowia publicznego, lub kontrola ta wykazuje, że produkty pochodzą z regionu dotkniętego chorobą zakaźną, to powiatowy lekarz weterynarii nakazuje, w drodze decyzji uśmiercenie zwierząt i zniszczenie ich zwłok.

Z powyższego wynika, że obowiązek wydania decyzji na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 2 ustawy o kontroli weterynaryjnej w handlu aktualizuje się m.in. w przypadku ujawnienia obecności czynników zakaźnych powodujących choroby, o których mowa w przepisach Unii Europejskiej o zgłaszaniu chorób zwierząt we Wspólnocie wykazanych w trakcie kontroli weterynaryjnej przeprowadzanej, m.in., w miejscu przeznaczenia przesyłki zwierząt. Zgodnie z art. 2 pkt 1 ustawy o kontroli weterynaryjnej w handlu, kontrola weterynaryjna oznacza kontrolę fizyczną lub inne czynności administracyjne w odniesieniu do zwierząt i produktów wymienionych w przepisach wskazanych w załączniku nr 1 [...] mające na celu bezpośrednio lub pośrednio ochronę zdrowia ludzi lub zwierząt. W rozumieniu art. 2 pkt 5 omawianej ustawy, handel oznacza zaś swobodny obrót pomiędzy państwami członkowskimi w rozumieniu art. 28 ust. 2 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej.

W nawiązaniu do wskazanego stanu prawnego zauważenia wymaga, że wywiedzione przez [...] Sp. z o.o. zarzuty kasacyjne sformułowane zostały wyłącznie w odniesieniu do podstawy kasacyjnej wskazanej w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. Dla potrzeb rozstrzygnięcia tej sprawy ma to skutek, że ich zasadność Naczelny Sąd Administracyjny odnosić musiał w całości do przyjętych za podstawę faktyczną ustaleń Sądu I instancji, które w postępowaniu kasacyjnym, wobec braku zarzutów kasacyjnych wywiedzionych na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., nie zostały zakwestionowane. Elementy stanu faktycznego ustalonego przez organy, a zaakceptowanego przez sąd administracyjny można bowiem zwalczać jedynie zarzutami naruszenia przepisów postępowania, w ramach podstawy kasacyjnej przewidzianej przepisem art. 174 pkt 2 p.p.s.a. W tym zaś zakresie przypomnienia wymaga, że Sąd I instancji w ślad za organami przyjął, iż przedmiotem postępowania administracyjnego była grupa zwierząt – cieląt wchodzących w skład nadanej w Rumunii przesyłki adresowanej do nabywcy tych zwierząt - [...] Sp. z o.o. w [...]. Miejscem przeznaczenia przesyłki było miejsce gromadzenia zwierząt w miejscowości [...], należące do [...] Sp. z o.o. w [...]. Zwierzętom towarzyszyło świadectwo zdrowia z dołączonym ksero wynikiem badań w kierunku choroby niebieskiego języka (wyniki ujemne). Badania serologiczne, w wyniku których stwierdzono wyniki dodatnie (istnienie przeciwciał) u 16 sztuk cieląt wskazujące na kontakt zwierząt z wirusem choroby niebieskiego języka przeprowadzono celem sprawdzenia zdrowotności cieląt oraz potwierdzenia rumuńskich wyników badań w związku z posiadaną przez organy wiedzą o występowaniu choroby zakaźnej niebieskiego języka na terenie Rumunii, a także wiedzą o okresie inkubacji choroby. W oparciu o wyniki tych badań Powiatowy Lekarz Weterynarii w Gostyniu nakazał wykonanie dodatkowych testów, które wykazały obecność białka wirusa choroby niebieskiego języka u 7 cieląt. Badanie to doprowadziło do zdiagnozowania u kilkunastu cieląt pochodzących z Rumunii choroby zakaźnej niebieskiego języka.

W tych okolicznościach Sąd I instancji stwierdził, że w przedmiotowej sprawie organy miały do czynienia z importem zwierząt, co uprawniało do zastosowania reżimu prawnego art. 14 ustawy o kontroli weterynaryjnej w handlu.

Wzgląd na okoliczności faktyczne sprawy, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego każe przyjąć, że w zaskarżonym wyroku Sąd I instancji prawidłowo uznał, iż niniejsza sprawa obejmuje przypadek objętej dyspozycją art. 14 ustawy o kontroli weterynaryjnej w handlu kontroli weterynaryjnej przeprowadzonej w miejscu przeznaczenia przesyłki zwierząt, która wykazała obecność czynników zakaźnych powodujących choroby, o których mowa w przepisach Unii Europejskiej o zgłaszaniu chorób zwierząt we Wspólnocie, mogącą stanowić zarazem źródło poważnego zagrożenia dla zdrowia zwierząt lub zdrowia publicznego.

Ujawnione w toku tej kontroli czynniki zakaźne, co jest niesporne w sprawie, powodują chorobę niebieskiego języka, a więc chorobę, o której mowa w przepisach Unii Europejskiej o zgłaszaniu chorób zwierząt we Wspólnocie, tj. wskazanych przez Sąd I instancji przepisach dyrektywy Rady 2000/75/WE z dnia 20 listopada 2000 r. ustanawiającej przepisy szczególne dotyczące kontroli i zwalczania choroby niebieskiego języka, a także rozporządzenia Komisji (WE) nr 1266 /2007 z dnia 26 października 2007 r. sprawie przepisów wykonawczych dotyczących dyrektywy Rady 2000/75/WE w odniesieniu do kontroli, monitorowania, nadzoru i ograniczeń przemieszczeń niektórych zwierząt należących do gatunków podatnych na zarażenie chorobą niebieskiego języka (Dz.UE.L.2007.283.37 z późn. zm.) definiującego przypadek wystąpienia choroby niebieskiego języka (art. 2).

W tych okolicznościach zarzuty naruszenia art. 14 ust. 1 i 2 ustawy o kontroli weterynaryjnej w handlu okazały się niezasadne.

Drugi ze skierowanych przeciwko zaskarżonemu wyrokowi zarzutów, dotyczący naruszenia art. 54 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 882/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie kontroli urzędowych przeprowadzonych w celu sprawdzenia zgodności z prawem paszowym i żywnościowym oraz regułami dotyczącymi zdrowia zwierząt i dobrostanu zwierząt, poprzez jego błędne zastosowanie również nie stanowi uzasadnionej podstawy kasacyjnej. W pierwszym rzędzie wymaga podkreślenia, że do tej podstawy kasacyjnej autor skargi kasacyjnej nie dopisał żadnego uzasadnienia, a zatem w tym zakresie skarga kasacyjna nie spełnia jednego z wymogów wskazanych w art. 176 § 1 pkt 2.p.p.s.a. wobec czego pozostawać musi poza kontrolą sądu kasacyjnego. Jedynie ubocznie Naczelny Sąd Administracyjny pragnie zauważyć, że zastosowanie przepisów rozporządzenia nr 882/2004 łącznie z przepisami ustawy o kontroli weterynaryjnej w handlu nie może być w sposób jednoznaczny wykluczone, skoro w motywie 45 Preambuły do rozporządzenia prawodawca unijny wskazał, że "Reguły zawarte w niniejszym rozporządzeniu stanowią podstawę dla zintegrowanego i horyzontalnego podejścia, niezbędnego do wykonania spójnej polityki kontroli w zakresie bezpieczeństwa paszy i żywności, zdrowia zwierząt i ich dobrostanu. Powinny jednakże istnieć możliwości opracowania na poziomie wspólnotowym szczególnych reguł kontroli, tam gdzie jest to niezbędne, na przykład w odniesieniu do ustalania najwyższych dopuszczalnych poziomów pozostałości niektórych zanieczyszczeń. Podobnie, bardziej szczegółowe reguły obowiązujące w dziedzinie kontroli pasz i żywności oraz zdrowia zwierząt i ich dobrostanu powinny zostać utrzymane". Wskazany motyw dyrektywy stanowi dalej, że obejmuje to w szczególności wskazane w nim poszczególne akty prawne w postaci dyrektyw oraz rozporządzeń oraz akty dotyczące kontroli chorób zwierząt takich jak pryszczyca, pomór świń itd., jak również wymagania w zakresie kontroli urzędowych dobrostanu zwierząt.

Przechodząc do oceny ostatniego z postawionych zarzutów kasacyjnych wskazać należy, że kwestionując zasadność zastosowania środka z art. 14 ust. 1 pkt 2 ustawy o kontroli weterynaryjnej w handlu skarżąca Spółka wskazała ponadto na alternatywność trybu realizacji uboju zwierząt w oparciu o przepisy ustawy o ochronie zdrowia zwierząt oraz ustawy o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt.

Odnosząc się do argumentacji skargi kasacyjnej w tym zakresie Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że może uwzględnić tylko te przepisy, które zostały wyraźnie wskazane w skardze kasacyjnej jako naruszone. Sąd kasacyjny nie może zastępować strony i precyzować czy uzupełniać przytoczonych podstaw kasacyjnych. Nie jest też uprawniony, ani zobowiązany poszukiwać za stronę naruszeń prawa, jakich mógł dopuścić się wojewódzki sąd administracyjny. W odniesieniu do przepisu, który nie stanowi jednej zamkniętej całości, a składa się z paragrafów, punktów i innych jednostek redakcyjnych – tak jak przywołany w podstawach kasacyjnych art. 44 ustawy o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt, wymóg skutecznie wniesionej skargi kasacyjnej z art. 176 w związku z art. 174 p.p.s.a. jest spełniony wówczas, gdy wskazuje ona konkretny przepis naruszony przez Sąd I instancji, z podaniem numeru artykułu, ustępu, punktu i ewentualnie innej jednostki redakcyjnej przepisu.

Ponadto stwierdzić trzeba, że art. 44 ustawy o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt nie stanowi wystarczającego wzorca kontroli zaskarżonego wyroku w zakresie w jakim domaga się tego skarżąca Spółka. Wyprowadzenie uprawnionych wniosków co do możliwości nakazania Spółce uboju zwierząt na podstawie przepisów ustawy o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt wyłącznie w odniesieniu do treści art. 44 tej ustawy nie jest możliwe zważywszy, że art. 44 wskazuje zasadniczo (ust. 1 i 2) rodzaje podejmowanych w formie decyzji rozstrzygnięć powiatowego lekarza weterynarii oraz cele tych działań (zwalczanie chorób zakaźnych - ust. 1). W art. 44 ust. 1, ust. 2-3 ustawy o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt ustawodawca nie wskazuje warunków normatywnych od zaistnienia których wydanie tego rodzaju rozstrzygnięć jest możliwe. Jedynie w art. 44 ust. 1 a powołanej ustawy przesłankę zastosowania środków wskazanych w tym przepisie ustawodawca łączy z "przypadkiem zagrożenia wystąpienia choroby zakaźnej zwierząt", niemniej przepis ten nie może być uznany za mogący stanowić wyłączną podstawę rozstrzygnięcia przedstawionego Naczelnemu Sądowi Naczelnemu sporu dotyczącego de facto zakresu podmiotowego i przedmiotowego ustawy o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt. Założenie skarżącego, iż przyjęte przez Sąd I instancji stanowisko, w świetle którego skoro działania inspekcji weterynaryjnej miały na celu zwalczenie choroby zakaźnej, to cel ten powinien być osiągnięty w oparciu o przepisy ustawy o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt, jest zbyt daleko idące i uproszczone. Ewentualne przyjęcie, że skoro art. 44 ust. 1a ustawy o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt zastosowanie przez Inspekcję Weterynaryjną stosownych środków nadzoru uzależnia od "zagrożenia wystąpienia choroby zakaźnej zwierząt" to wydanie na jego podstawie decyzji w niniejszej sprawie byłoby zasadne jest założeniem równie nieuprawnionym, co ewentualne przyjęcie w odniesieniu do treści art. 14 ust. 1 pkt 2 ustawy o kontroli weterynaryjnej w handlu, że zastosowanie tego ostatniego przepisu uzasadnia wyłącznie wynik kontroli weterynaryjnej wykazujący obecność czynników zakaźnych. Przy rozstrzyganiu zawisłego pomiędzy stronami sporu dotyczącego relacji pomiędzy dwoma ww. ustawami i wyboru jednej z nich jako mającej zastosowanie w sprawie nie można poprzestać na wykładni jednego przepisu ustawy, bowiem może dać ona mylny wynik. Niezbędne wobec powyższego staje się wskazanie, że powołanie w podstawie kasacyjnej zarzutu naruszenia art. 44 ustawy o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt w celu wykazania zasadności zastosowania reżimu tej ustawy do okoliczności faktycznych sprawy której dotyczyło jurysdykcyjne postępowanie administracyjne powinno być połączone z przywołaniem szerszego kontekstu normatywnego tej ustawy. Wskazanie w skardze kasacyjnej jako jednej z jej podstaw niezidentyfikowanych przez autora skargi kasacyjnej przepisów tej ustawy, co wynika z faktu objęcia zarzutem kasacyjnym "naruszenia art. 44 i nast. ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt" uznać należy za nieporozumienie wynikające, jak należy wnosić, z nieznajomości autora skargi kasacyjnej obowiązujących zasad sporządzania tego środka zaskarżenia. Jak wskazano już powyżej, przez wymagane art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przytoczenie podstaw kasacyjnych judykatura rozumie podanie konkretnego przepisu (konkretnej jednostki redakcyjnej) określonego aktu prawnego, który zdaniem strony został naruszony przez Sąd I instancji, wskazanie na czym to naruszenie polegało oraz jaki mogło mieć wpływ na wynik sprawy. W przeciwnym razie ocena zasadności skargi kasacyjnej nie jest w ogóle możliwa. Jak się przyjmuje powszechnie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, warunek przytoczenia podstaw zaskarżenia i ich uzasadnienia nie jest spełniony, gdy skarga kasacyjna zawiera wywody zmuszające sąd kasacyjny do domyślania się, który przepis prawa skarżący miał na uwadze, podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania. Przepis ten musi być wskazany wyraźnie (por. wyroki NSA z dnia 26 października 2016 r., II OSK 149/15). Ustawa o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt obejmuje prawie 100 jednostek redakcyjnych oznaczonych jako artykuły, przy czym zauważyć trzeba, że określenie zakresu spraw regulowanych daną ustawą i podmiotów, których ona dotyczy, lub spraw i podmiotów wyłączonych spod jej regulacji oraz objaśnienia użytych w ustawie określeń i skrótów należy, w świetle § 21 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" (Dz.U. z 2016. poz. 283) zamieszcza się w przepisach ogólnych. W związku z tym nie tylko w przepisach następujących po art. 44, jak wskazuje autor skargi kasacyjnej, należałoby poszukiwać odpowiedzi na pytanie dotyczące właściwego określenia zakresu zastosowania tejże ustawy.

Z powołanych powyżej względów Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że zarzuty skarżącego dotyczące niezastosowania ustawy o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczeniu chorób zakaźnych zwierząt właściwej podstawy do uwzględnienia skargi kasacyjnej mu nie dostarczyły.

Z powołanych względów Naczelny Sąd Administracyjny skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił.

O zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego, obejmujących koszty działania radcy prawnego związane z wniesieniem odpowiedzi na skargę kasacyjną oraz udziałem pełnomocnika organu w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym rozstrzygnięto na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a oraz § 14 ust. 2 pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 r. poz. 490) w związku z § 21 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r poz. 1804), jako że sprawa ta została wszczęta i niezakończona przed dniem wejścia w życie ostatnio wymienionego rozporządzenia.