Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 683/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-10-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6219 Inne o symbolu podstawowym 621
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność zaskarżonego aktu
Powołane przepisy: article: art. 94 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2019 poz 506
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Maciejuk, Sędzia WSA Piotr Borowiecki (spr.), Asesor WSA Joanna Kruszewska-Grońska, Protokolant sekr. sąd. Maryla Wiśniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 października 2019 r. sprawy ze skargi D. S. i E. S. na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] w przedmiocie zamiany lokalu stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną uchwałą nr [...] z dnia [...] lutego 2019 r. w sprawie zatwierdzenia sposobu zadysponowania mieszkaniowym zasobem miasta [...] Zarząd Dzielnicy [...] - działając na podstawie § 45 pkt 2, 4 i 5 i § 50 ust. 1 Statutu Dzielnicy [...] stanowiącego załącznik Nr [...] do uchwały Nr [...] Rady Miasta [...] z dnia [...] stycznia 2010 r. w sprawie nadania statutów dzielnicom miasta [...] (Dz. Urz. Woj. Maz. z 2018 r., poz. 8814) w związku z § 6 ust. 8 uchwały Nr [...] Rady Miasta [...] z dnia [...] grudnia 2008 r. w sprawie przekazywania dzielnicom [...] do wykonywania niektórych zadań i kompetencji [...] (Dz. Urz. Woj. Maz. z 2016 r., poz. 6725) oraz § 8 ust. 1 pkt 1 lit e oraz § 24 ust. 1 uchwały Nr LVIII/1751/2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 132, poz. 3937 ze zm.) - nie wyraził zgody na zakwalifikowanie E. i D.S., zamieszkałych przy ul. [...] w [...], do umieszczenia na liście osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu lokalu (zamiana lokalu) z zasobu mieszkaniowego [...] (§ 1 zaskarżonej uchwały), powierzając jednocześnie wykonanie owej uchwały Naczelnikowi Wydziału Zasobów Lokalowych dla Dzielnicy [...] (§ 2 zaskarżonej uchwały), a także stwierdzając, iż uchwała wchodzi w życie z dniem jej podjęcia (§ 3 zaskarżonej uchwały).

Zaskarżona uchwała została podjęta w następującym stanie faktycznym.

W wyniku rozpatrzenia wniosku złożonego przez E. i D.S. (dalej także "skarżący" lub "strona skarżąca"), zamieszkałych przy ul. [...] w [...], po uzyskaniu stosownej opinii Komisji Mieszkaniowej Dzielnicy [...] z dnia [...] stycznia 2019 r., Zarząd Dzielnicy [...] (dalej także: "organ") - działając m. in. na podstawie § 8 ust. 1 pkt 1 lit e oraz § 24 ust. 1 uchwały Nr LVIII/1751/2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy - nie wyraził zgody na zakwalifikowanie skarżących E. i D.S. do umieszczenia na liście osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu lokalu (zamiany lokalu) z zasobu mieszkaniowego [...] (§ 1 uchwały), powierzając jednocześnie wykonanie owej uchwały Naczelnikowi Wydziału Zasobów Lokalowych dla [...] (§ 2 uchwały), a także stwierdzając, iż uchwała wchodzi w życie z dniem jej podjęcia (§ 3 uchwały).

W uzasadnieniu podjętej uchwały Zarząd Dzielnicy [...] wskazał, iż skarżący E.S. i D.S., rozwiedzeni małżonkowie, ubiegają się o zamianę lokalu komunalnego nr [...] położonego przy ul. [...] w [...], którego są najemcami, na dwa lokale w celu rozdzielenia oddzielnych gospodarstw domowych. Organ zauważył, że skarżący zamieszkują we wspomnianym wyżej lokalu wraz z dorosłą córką i nastoletnim synem. Organ stwierdził, że wspomniany lokal składa się z 3 (trzech) pokoi, w tym jednego z aneksem kuchennym, przy czym - jak zauważył organ - dwa oddzielne pokoje zajmują dzieci, zaś skarżący zajmują pokój największy z aneksem kuchennym.

Ponadto, Zarząd Dzielnicy [...] wskazał, że łączna powierzchnia użytkowa lokalu wynosi 47,14 m2, zaś powierzchnia mieszkalna 36,54 m2. W tej sytuacji, organ zauważył, iż na jedną osobę zamieszkująca w przedmiotowym lokalu przypada 9,13 m2 powierzchni mieszkalnej.

Jednocześnie, Zarząd Dzielnicy [...] zauważył, że średni miesięczny dochód na jedną osobę, wyliczony zgodnie z art. 3 ust.3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 180) skarżącej E.S. wraz z dziećmi wynosi 1.920,44 złotych na osobę, zaś skarżącego D.S. wynosi 1.126,23 złotych.

Mając powyższe na względzie, Zarząd Dzielnicy [...] stwierdził, że wniosek strony skarżącej został rozpatrzony negatywnie, albowiem w świetle § 8 ust. 1 pkt 1 lit. e uchwały Nr LVIII/1751/2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy - skarżący nie spełniają kryterium metrażowego, z uwagi na jego przekroczenie.

W piśmie z dnia [...] lutego 2019 r. Naczelnik Wydziału Zasobów Lokalowych dla Dzielnicy [...], odpowiadając na wystąpienie skarżących dotyczące zamiany obecnie zajmowanego przez nich lokalu komunalnego na dwa lokale z mieszkaniowego zasobu [...], pozostającego w dyspozycji Dzielnicy [...] - Wydziału Zasobów Lokalowych dla Dzielnicy [...] - wskazał, że przedmiotowy wniosek skarżących został w dniu [...] stycznia 2019 r. negatywnie zaopiniowany przez Komisję Mieszkaniową dla Dzielnicy [...], z uwagi na niespełnienie kryterium metrażowego określonego w § 8 ust. 1 pkt 1 lit e oraz § 24 ust. 1 uchwały Nr LVIII/1751/2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta [...].

Naczelnik Wydziału Zasobów Lokalowych dla Dzielnicy [...], Zarząd Dzielnicy [...] - powołując się na przepisy cyt. uchwały Nr LVIIl/1751/2009 Rady miasta stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. - zauważył, że lokale mogą być zamieniane z inicjatywy najemcy, jeżeli najemca lokalu i osoby uprawnione do zamieszkiwania występują o dokonanie zamiany na większą liczbę lokali z powodów rodzinnych lub społecznych, pod warunkiem, że w skutek takiej zamiany nastąpi rozdzielenie faktyczne funkcjonujących w dotychczas zajmowanym lokalu odrębnych gospodarstw domowych, jeżeli spełnione są kryteria określone w § 4 pkt 1 i 2 cyt. uchwały.

Naczelnik Wydziału Zasobów Lokalowych dla Dzielnicy [...] wskazał, że zgodnie z § 4 pkt 1 i 2 cyt. uchwały Rady [...], lokale z mieszkaniowego zasobu mogą być wynajmowane osobom, które są bezdomne albo pozostają w trudnych warunkach mieszkaniowych, przy czym za trudne warunki mieszkaniowe uznaje się zamieszkiwanie w lokalu, w którym na osobę przypada nie więcej niż 6 m2 powierzchni mieszkalnej, a także zamieszkiwanie w pomieszczeniach nienadających się na stały pobyt ludzi w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, a nadto w których gospodarstwie domowym średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego nie przekracza minimum dochodowego.

Naczelnik Wydziału Zasobów Lokalowych dla Dzielnicy [...] zauważył, że powyższe kryteria winny być spełnione łącznie.

Naczelnik Wydziału Urzędu Dzielnicy [...] podniósł, że przez minimum dochodowe należy rozumieć średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego w okresie 6 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku nieprzekraczający 160% najniższej emerytury powiększony o wskaźnik podwyższający dla wybranych grup społecznych (2636,29) w gospodarstwie wieloosobowym i 220% tej kwoty powiększony o wskaźnik podwyższający dla wybranych grup społecznych (3624,90) w gospodarstwie jednoosobowym, a także w gospodarstwie osoby samotnie wychowującej dziecko (dzieci), obowiązujący w dniu złożenia wniosku.

Mając powyższe na uwadze, Naczelnik Wydziału Zasobów Lokalowych dla Dzielnicy [...] poinformował skarżących, że ze względu na niespełnienie przez nich kryterium metrażowego, Zarząd Dzielnicy [...] w uchwale nr [...] dnia [...] lutego 2019 r. nie wyraził zgody na zakwalifikowanie skarżących do umieszczenia na liście osób zakwalifikowanych do zamiany lokalu.

Jednocześnie, Naczelnik Wydziału Zasobów Lokalowych dla Dzielnicy [...] poinformował skarżących, że o zamianę lokalu mieszkalnego można ubiegać się poprzez wyszukanie we własnym zakresie kontrahenta do zamiany.

W piśmie z dnia [...] marca 2019 r. skarżący E.S. i D.S., działając za pośrednictwem organu, wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] nr [...] z dnia [...] lutego 2019 r. w sprawie niewyrażenia zgody na zakwalifikowanie skarżących do umieszczenia na liście osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu lokalu (zamiany lokalu) z zasobu mieszkaniowego [...].

Wnosząc o uwzględnienie skargi i stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały Zarządu Dzielnicy [...] w całości, skarżący zarzucili organowi naruszenie zarówno przepisów art. 2 i art. 7 Konstytucji RP, jak i przepisów zawartych w uchwale Nr LVIIl/1751/2009 Rady miasta stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r.

W uzasadnieniu skargi strona skarżąca stwierdziła, iż zgodnie z § 5 ust 2 pkt 4 cyt. uchwały Rady Warszawy nr LVIII/1751/2009, kryterium metrażowe nie musi być stosowane w stosunku do osób pozostających w związku z warunkami mieszkaniowymi w wyjątkowo trudnej sytuacji zdrowotnej, rodzinnej lub społecznej obejmującej:

a) niepełnosprawność wnioskodawcy lub innej osoby uprawnionej do wspólnego zamieszkiwania,

b) ciężką, przewlekłą chorobę wnioskodawcy lub innej osoby uprawnionej do wspólnego zamieszkiwania.

Mając na względzie powyższą regulację prawną, skarżący zauważyli, iż od 2014 r. są po rozwodzie i mieszkają wspólnie, wraz z dziećmi. Skarżący wskazali na szczególne okoliczności w postaci stanu zdrowia skarżącej E.S., która jest osobą chorą i niepełnosprawną, poruszającą się na wózku inwalidzkim, leczącą się również psychiatrycznie. Ponadto, skarżący podnieśli, że ciągłe nieporozumienia, niestabilność emocjonalna oraz notorycznie powtarzające się kłótnie i awantury między nimi powodują u skarżącej pogorszenie stanu zdrowia w postaci objawów blokowania nóg z powodu nadmiernego stresu. Skarżący w uzasadnieniu podnieśli, że nie są już w stanie przebywać razem i powołali się na założenia Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) oraz Narodowego Programu Zdrowia w Polsce, wskazujące, że zdrowie jest podstawowym dobrem, prawem człowieka i społeczeństwa pozwalającym osiągnąć cele i życiowe spełnienie.

W związku z powyższym, skarżący zarzucili, że Zarząd Dzielnicy [...], wydając sporną uchwałę, nie wziął pod uwagę specyficznej sytuacji skarżących, a także tego, że znaleźli się oni w sytuacji szczególnej, co powoduje, że spełnione zostało kryterium określone w § 5 ust 2 pkt 3 uchwały LVIII/1751/2009, co w konsekwencji - zdaniem skarżących - oznacza, że wobec nich nie musi być stosowane kryterium powierzchniowe określone w § 4 cyt. uchwały Rady m.st. Warszawy.

W odpowiedzi na skargę Zarząd Dzielnicy [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały.

W uzasadnieniu, ustosunkowując się do zarzutów skargi, organ wskazał, iż skarżący w dniu złożenia wniosku zamieszkiwali w lokalu z dwiema dorosłymi córkami i niepełnoletnim synem o łącznej powierzchnia użytkowej 47,14 m2, w tym 36,54 m2 powierzchni mieszkalnej. W ślad za tym organ wskazał, że na jedną osobę przypadało zatem 7,30 m2 powierzchni mieszkalnej. Wskazując na ustalenia faktyczne poczynione w toku postepowania wyjaśniającego, organ podniósł, że najstarsza córka skarżących wyprowadziła się z lokalu, w wyniku czego powierzchnia mieszkalna na 1 osobę wynosiła 9,13 m2.

Dodatkowo, organ zauważył, że na podstawie przeprowadzonych w dniach [...] czerwca 2018 r. i [...] grudnia 2018 r. wizji w lokalu, nie stwierdzono, aby skarżąca E.S. poruszała się po mieszkaniu na wózku inwalidzkim.

Zarząd Dzielnicy [...] stwierdził ponadto, że z dokumentów dotyczących stanu zdrowia skarżącej E.S. nie wynika, aby była inwalidką ruchu i wymagała dodatkowej powierzchni mieszkalnej.

W podsumowaniu organ wskazał, że z uwagi na negatywną opinię Komisji Mieszkaniowej oraz niespełnienie przez skarżących kryterium metrażowego zasadnym było niewyrażenie zgody na zakwalifikowanie E. i D.S. do umieszczenia na liście osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu lokalu (zamiany lokalu) z zasobu mieszkaniowego [...].

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r., poz. 2167), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W świetle powołanych przepisów cyt. ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w zakresie swojej właściwości, ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną, postanowienie, czy też inny akt lub czynność z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 - dalej także: "P.p.s.a.").

W ocenie Sądu, analizowana pod tym kątem skarga E.S. i D.S. zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona uchwała nr [...] Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] lutego 2019 r. wydana w sprawie niewyrażenia zgody na zakwalifikowanie skarżących do umieszczenia na liście osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu lokalu (zamiany lokalu) z zasobu mieszkaniowego [...] - narusza obowiązujące przepisy prawa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał bowiem, że Zarząd Dzielnicy [...], wydając sporną uchwałę z dnia [...] lutego 2019 r., dopuścił się przede wszystkim naruszenia przepisów § 22 ust. 2 pkt 5 lit. b w związku z § 24 ust. 1 uchwały Nr LVIII/1751/2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy - z uwagi na niedostatecznie wyjaśnienie przesłanek zastosowania § 8 ust. 1 pkt 1 lit. e w związku z § 4 pkt 1 i § 5 ust. 2 pkt 3 lit. a, b i c cyt. uchwały Nr LVIII/1751/2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r., a w konsekwencji owego naruszenia - w sposób nieprawidłowy ustalił, czy w przypadku skarżących rzeczywiście zaszły podstawy do niewyrażenia zgody na zakwalifikowanie do umieszczenia na liście osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu lokalu (zamiany lokalu) z zasobu mieszkaniowego [...] z uwagi na brak spełnienia kryterium metrażowego.

Zauważyć należy, iż sądy administracyjne, kierując się wspomnianym wyżej kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi - odpowiednio: ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi - przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu.

W myśl art. 3 § 2 pkt 5 i 6 P.p.s.a., nawiązującego w tym zakresie wprost do art. 184 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m. in. orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego oraz inne akty tych organów i ich związków, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej. Zaskarżona w niniejszej sprawie uchwała mieści się w katalogu aktów wymienionych w art. 3 § 2 pkt 6 P.p.s.a. (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lipca 2008 r., sygn. akt I OPS 4/08, publik. /w:/ cbois.nsa.gov.pl).

Jak stanowi art. 147 P.p.s.a., sąd, w razie uwzględnienia skargi na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że wydane zostały z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności.

Przesłanki nieważności aktu organu gminy określone zostały w art. 91 ust. 1 zdanie pierwsze ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 994 ze zm. - dalej także: "u.s.g."), zgodnie z którym uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. W przypadku nieistotnego naruszenia prawa organ nadzoru nie stwierdza nieważności uchwały lub zarządzenia, ograniczając się do wskazania, iż uchwałę lub zarządzenie wydano z naruszeniem prawa, co wynika z treści art. 90 ust. 4 u.s.g.

Powyższe oznacza, że jedynie istotne naruszenie prawa może być podstawą stwierdzenia nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy. Z uwagi na fakt, iż ustawodawca nie zdefiniował bliżej, jakie naruszenie prawa może być uznane za istotne, a jakie za nieistotne, należy w tym zakresie odwołać się do stanowiska wypracowanego w tym względzie zarówno w piśmiennictwie, jak i orzecznictwie.

I tak, za istotne naruszenie prawa uznaje się uchybienia prowadzące do takich skutków, które nie mogą zostać zaakceptowane w demokratycznym państwie prawnym, a które wpływają na treść uchwały lub zarządzenia. Takim uchybieniem jest między innymi naruszenie przepisów prawa wyznaczających kompetencje do wydania aktu, przepisów prawa ustrojowego, przepisów prawa materialnego - przez wadliwą ich wykładnię oraz przepisów regulujących procedurę podejmowania uchwał, jeżeli na skutek tego naruszenia zapadła uchwała innej treści, niż gdyby naruszenie nie nastąpiło (por. M. Stahl, Z. Kmieciak, Akty nadzoru nad działalnością samorządu terytorialnego w świetle orzecznictwa NSA i poglądów doktryny, Samorząd terytorialny z 2001 r., zeszyt 1 - 2).

Za istotne naruszenie prawa (będące podstawą do stwierdzenia nieważności aktu) przyjmuje się również takiego rodzaju naruszenia jak: podjęcie uchwały przez organ niewłaściwy, brak podstawy do podjęcia uchwały określonej treści, niewłaściwe zastosowanie przepisu prawnego będącego podstawą podjęcia uchwały, naruszenie procedury podjęcia uchwały (por. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lutego 1996 r., sygn. akt SA/Gd 327/95, publik. OwSS z 1996 r., nr 3, poz. 90; podobnie: wyrok NSA z dnia 11 lutego 1998 r., sygn. akt II SA/Wr 1459/97, publik. OwSS z 1998 r., nr 3, poz. 79, czy też wyroki NSA z dnia 26 lipca 2012 r., sygn. akt I OSK 679/12 i sygn. akt I OSK 997/12 - publik. /w:/ cbois.nsa.gov.pl).

Stwierdzenie nieważności uchwały może zatem nastąpić tylko wtedy, gdy uchwała pozostaje w wyraźnej sprzeczności z określonym przepisem prawa, co jest oczywiste i bezpośrednie oraz wynika wprost z treści tego przepisu. Nie jest natomiast konieczne wystąpienie przesłanki rażącego naruszenia prawa, warunkującej stwierdzenie nieważności decyzji, czy też postanowienia, w rozumieniu art. 156 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm. - dalej: "k.p.a.").

Przechodząc do oceny legalności zaskarżonej uchwały Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] lutego 2019 r., w pierwszej kolejności wskazać należy jedynie dla porządku, że w dotychczasowym orzecznictwie sądów administracyjnych przyjęto, iż w postępowaniu poprzedzającym ustalenie listy osób oczekujących na zawarcie umowy najmu lokalu (zamiana lokalu) z mieszkaniowego zasobu gminy nie mają zastosowania przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego dotyczące wydawania decyzji administracyjnych, chociaż w art. 21 ust. 3 pkt 5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 1234 ze zm.), ustawodawca określił działania organu gminy jako "rozpatrywanie i załatwianie" wniosków o najem lokali, co wyraźnie nawiązuje do pojęć z zakresu procedury administracyjnej (por. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 stycznia 2010 r., sygn. akt I OSK 997/09, publik. /w:/ cbois.nsa.gov.pl). Nie oznacza to jednak, że podstawowe standardy określone zasadami ogólnymi Kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności dyspozycją przepisów art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., czy też art. 11 k.p.a. nie mają zastosowania do postępowania zakończonego wydaniem aktu z zakresu administracji publicznej.

Zaznaczyć należy, że wynikający z § 22 ust. 2 uchwały Nr LVIII/1751/2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. nakaz poddania wnikliwej analizie podanych w tym przepisie okoliczności, pozostaje w korelacji z zawartą w art. 7 k.p.a. zasadą prawdy obiektywnej, z której wynika dla organu nakaz podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Przy czym, wnikliwa analiza, do przeprowadzenia której obowiązany jest organ, powinna polegać na "sumiennym zgłębianiu, docieraniu do sedna rzeczy, dociekliwości" (por. Słownik języka polskiego pod red. M. Szymczaka, PWN 1983, hasło "wnikliwie"). Organ zobowiązany jest zatem do zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą, aby w ten sposób stworzyć jej rzeczywisty obraz i uzyskać podstawę do trafnego zastosowania przepisu prawa.

Należy zauważyć, iż nie wyrażając zgody na zakwalifikowanie skarżących do umieszczenia na liście osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu (zamiany lokalu) z zasobu miasta [...], Zarząd Dzielnicy [...] powołał przepisy § 8 ust. 1 pkt 1 lit. e i § 24 ust. 1 uchwały Nr LVIII/1751/2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy.

Zgodnie z § 8 ust. 1 pkt 1 lit. e cyt. uchwały Nr LVIII/1751/2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r., w ramach mieszkaniowego zasobu m.st. Warszawy mogą być dokonywane zamiany lokali z inicjatywy najemcy, jeżeli najemca lokalu i osoby uprawnione do zamieszkiwania wystąpią o dokonanie zamiany na większą liczbę lokali z powodów rodzinnych lub społecznych, pod warunkiem, że wskutek takiej zamiany nastąpi rozdzielenie faktycznie funkcjonujących w dotychczas zajmowanym lokalu odrębnych gospodarstw domowych, jeśli spełnione są kryteria określone w § 4, z zastrzeżeniem m. in. § 5 ust. 2 pkt 3.

W piśmie z dnia [...] lutego 2019 r. Zarząd Dzielnicy [...] powołał się także na przepisy § 4 pkt 1 i 2 uchwały Nr LVIII/1751/2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy.

Otóż, należy wskazać, iż w świetle § 4 pkt 1 cyt. uchwały nr LVIII/1751/2009 Rady m.st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r., lokale z mieszkaniowego zasobu mogą być wynajmowane osobom, które są bezdomne albo pozostają w trudnych warunkach mieszkaniowych, przy czym za trudne warunki mieszkaniowe uznaje się zamieszkiwanie w lokalu, w którym na osobę przypada nie więcej niż 6 m2 powierzchni mieszkalnej, a także zamieszkiwanie w pomieszczeniach nienadających się na stały pobyt ludzi, w rozumieniu przepisów prawa budowlanego.

Z kolei, przepis § 5 ust. 2 pkt 3 lit. a-c cyt. uchwały nr LVIII/1751/2009 Rady m.st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. stanowi, że postanowień § 4 pkt 1 nie stosuje się do osób pozostających w związku z warunkami mieszkaniowymi w wyjątkowo trudnej sytuacji zdrowotnej, rodzinnej lub społecznej obejmującej w szczególności:

a) niepełnosprawność wnioskodawcy lub innej osoby uprawnionej do wspólnego zamieszkiwania,

b) ciężką, przewlekłą chorobę wnioskodawcy lub innej osoby uprawnionej do wspólnego zamieszkiwania,

c) istniejącą udokumentowaną przemoc lub inną patologię w rodzinie, pod warunkiem, że wnioskodawca zamieszkuje w lokalu za zgodą właściciela.

W przedmiotowej sprawie, na co wskazuje uzasadnienie skarżonej uchwały nr [...] z dnia [...] lutego 2019 r., Zarząd Dzielnicy [...] uznał, że zachodzi podstawa do niewyrażenia zgody na zakwalifikowanie skarżących do umieszczenia na liście osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu (zamiana lokalu) pochodzącego z mieszkaniowego zasobu [...] ze względu na niespełnienie przez skarżących kryterium metrażowego, o którym mowa w przepisie § 4 pkt 1 cyt. uchwały nr LVIII/1751/2009 Rady m.st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r.

Jednocześnie zarówno w zaskarżonej uchwale Zarządu Dzielnicy [...], jak i w piśmie Naczelnika Wydziału Zasobów Lokalowych dla Dzielnicy [...] z dnia [...] lutego 2019 r., w którym poinformowano skarżących o stanowisku organu, brak jest jakichkolwiek rozważań, czy w niniejszej sprawie - z uwagi na treść przepisu § 8 ust. 1 pkt 1 lit. e uchwały nr LVIII/1751/2009 Rady m.st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. - nie zachodzą podstawy do odstąpienia od kryterium metrażowego na podstawie § 5 ust. 2 pkt 3 lit. a-c cyt. uchwały Rady [...].

Zdaniem Sądu, Zarząd Dzielnicy [...] nie przeprowadził jakiejkolwiek analizy zgromadzonego materiału dowodowego w kontekście ewentualnego zastosowania wspomnianej podstawa do odstąpienia od kryterium, o którym mowa w § 4 pkt 1 (kryterium metrażowego) z uwagi na którąś okoliczność wymienioną w § 5 ust. 2 pkt 3 lit. a i b uchwały nr LVIII/1751/2009 Rady m.st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r., pomimo, że strona skarżąca wskazuje na szczególne okoliczności w postaci stanu zdrowia skarżącej E.S., która jest osobą chorą i niepełnosprawną, poruszającą się na wózku inwalidzkim, a ponadto leczącą się również psychiatrycznie. Jednocześnie, przedmiotem analizy sytuacji strony skarżącej, w kontekście brzmienia § 5 ust. 2 pkt 3 lit. c przedmiotowej uchwały Rady [...], powinna być podnoszona przez skarżących okoliczność związana z ciągłymi nieporozumieniami oraz notorycznie powtarzającymi się kłótniami i awanturami między nimi, co powodować ma - zgodnie z oświadczeniem strony skarżącej - pogorszenie stanu zdrowia E.S..

Tymczasem, Zarząd Dzielnicy [...], wydając sporną uchwałę z dnia [...] lutego 2019 r. odwołał się w sposób nad wyraz lakoniczny wyłącznie do sytuacji lokalowej skarżących w kontekście spełnienia kryterium metrażowego, o którym mowa w § 4 pkt 1 wspomnianej uchwały Rady m.st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r., a także do sytuacji finansowej w odniesieniu do wysokości średniego miesięcznego dochodu skarżących.

W tej sytuacji, Sąd uznał, że uzasadniając swoje stanowisko, Zarząd Dzielnicy [...] dopuścił się istotnego naruszenia przepisów § 22 ust. 2 pkt 5 lit. b w związku z § 24 ust. 1 uchwały Nr LVIII/1751/2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy - z uwagi na brak wnikliwego wyjaśnienia przesłanek zastosowania § 8 ust. 1 pkt 1 lit. e w związku z § 4 pkt 1 i § 5 ust. 2 pkt 3 lit. a-c cyt. uchwały Nr LVIII/1751/2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r., co w konsekwencji owego naruszenia doprowadziło do nieprawidłowego ustalenia, czy w przypadku skarżących rzeczywiście zaszły podstawy do niewyrażenia zgody na zakwalifikowanie do umieszczenia na liście osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu lokalu (zamiany lokalu) z zasobu mieszkaniowego [...] z uwagi na brak spełnienia kryterium metrażowego.

W tej sytuacji, należy - zdaniem Sądu - stwierdzić, iż w konsekwencji braku wnikliwego wyjaśnienia sytuacji strony skarżącej w kontekście ewentualnego zastosowania § 5 ust. 2 pkt 3 lit. a-c cyt. uchwały Nr LVIII/1751/2009 Rady m.st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r., Zarząd Dzielnicy [...], wydając zaskarżoną uchwałę z dnia [...] lutego 2019 r., wadliwie ograniczył się wyłącznie do wyjątkowo lakonicznej oceny zastosowania kryterium metrażowego.

W świetle powyższego, zdaniem Sądu, ustalenia faktyczne poczynione przez organ noszą cechę dowolności, co prowadzi do wniosku, że naruszona została zasada dochodzenia do prawdy obiektywnej.

Zarząd Dzielnicy [...], wydając zaskarżoną uchwałę, w sposób niedostatecznie wszechstronny rozważył, czy skarżący spełniają przesłanki materialnoprawne oraz czy istnieje w ich przypadku "wyjątkowo trudna sytuacja zdrowotna, rodzinna lub społeczna", która mogłaby stanowić podstawę do wyłączenia wobec nich obowiązku spełniania kryterium mieszkaniowego, a które pozwoliłyby na wyrażenia zgody na zakwalifikowanie ich do umieszczenia na liście osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu lokalu (zamiany lokalu) z mieszkaniowego zasobu [...].

W świetle powyższej regulacji, organ powinien był dokonać oceny, czy w przypadku skarżących na dzień wydania zaskarżonej uchwały, a więc na dzień [...] lutego 2019 r., rzeczywiście nie zachodziły przesłanki zastosowania wyłączenia kryterium mieszkaniowego na podstawie § 5 ust. 2 pkt 3 lit. a-c cyt. uchwały Rady [...].

Według Sądu, nie sposób przyjąć jednak, aby z uzasadnienia zaskarżonej uchwały wynikało, że Zarząd Dzielnicy [...] poczynił jakiekolwiek wnikliwe ustalenia w tym zakresie.

Organ nie wykazał w żaden sposób, aby rozpatrzył w sposób wnikliwy cały zgromadzony materiał dowodowy, czyniąc przy tym istotne ustalenia faktyczne, co w konsekwencji daje podstawę do postawienia zarzutu pobieżnej oceny przesłanek zastosowania w niniejszej sprawie kryterium metrażowego.

W tym stanie rzeczy, zaskarżona uchwała Zarządu Dzielnicy [...] nie mogła ostać się w obrocie prawnym.

Rozpatrując sprawę ponownie, organ winien wziąć pod uwagę dokonaną powyżej ocenę prawną. W konsekwencji, mając na względzie procesowe i materialne przepisy uchwały Nr LVIII/1751/2009 Rady m.st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r., w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości ustali wnikliwie, czy strona skarżąca spełnia aktualnie przesłanki do wyłączenia postanowień § 4 pkt 1 (kryterium metrażowego) z uwagi na wyjątkowo trudną sytuację, o której mowa w § 5 ust. 2 pkt 3 lit. a-c w/w uchwały Rady m.st. Warszawy.

Uzasadniając rozstrzygnięcie Sądu zawarte w niniejszym wyroku, należy jednocześnie zauważyć, iż stosownie do treści art. 94 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, nie stwierdza się nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy po upływie jednego roku od dnia jej podjęcia, chyba, że uchybiono obowiązkom przedłożenia uchwały lub zarządzenia w terminie określonym w art. 90 ust.1, albo jeżeli są one aktem prawa miejscowego.

Jeżeli zaś - w myśl art. 94 ust. 2 u.s.g. - nie stwierdzono nieważności uchwały lub zarządzenia z powodu upływu terminu określonego w ust. 1, a istnieją przesłanki stwierdzenia nieważności, sąd administracyjny orzeka o ich niezgodności z prawem. Uchwała lub zarządzenie tracą moc prawną z dniem orzeczenia o ich niezgodności. Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego co do skutków takiego orzeczenia stosuje się odpowiednio, zaś wskazane powyżej przepisy ustawy o samorządzie gminnym są przepisami szczególnymi, o których mowa w art. 147 § 1 p.p.s.a. (por. m. in. wyrok NSA z dnia 21 października 2011 r., sygn. akt II OSK 1589/11, LEX nr 1070354).

Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - działając na podstawie art.147 § 1 P.p.s.a. - orzekł, jak w sentencji wyroku.