Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 840/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-12-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka – Klimas Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Królikowska - Przewłoka (spr.) Asesor WSA Ewa Marcinkowska Protokolant Robert Rozbicki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 grudnia 2005 r. przy udziale sprawy ze skargi R. I. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2005 r. Nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego R. I. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

VI SA/Wa 840/05

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...].10.2004r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego wydaną na podstawie art. 92 ust. 1 i 4, art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 6.09.2001r. o transporcie drogowym (Dz.U. nr 125, poz. 1371 ze zm.) nałożył na R. I. karę pieniężną w kwocie 6 000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia. Organ I instancji, jak wynika z uzasadnienia decyzji, ustalił, że podczas przeprowadzonej w dniu [...].10.2004r. na drodze krajowej nr [...] kontroli zespołu pojazdów tj. ciągnika m-ki [...] o nr rej. [...] i naczepy marki [...] o nr rej. [...] prowadzonego przez V. K. kierowca ten okazał do kontroli dokumenty przewozowe: CMR nr [...], CMR nr [...], 3 deklaracje celne, invoice i świadectwo pochodzenia. Zgodnie z deklaracją celną nadawcą ładunku jest U. sp. z o.o. w B., a odbiorcą w kraju trzecim są T. M./Rosja i GG., A./USA. W tym stanie rzeczy organ uznał, iż ładunek po podjęciu go w Polsce jest przeznaczony do kraju trzeciego. Na taki przejazd przedsiębiorca powinien posiadać polskie zezwolenie na kraje trzecie, a takiego zezwolenia kierowca nie przedstawił. Uznano zatem, iż doszło do naruszenia art. 6 umowy między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Litewskiej o międzynarodowych przewozach drogowych, sporządzonej w Szczecinie 18.03.1992r.

W odwołaniu od tej decyzji R. I. wniósł o jej uchylenie z uwagi na to, że wydana została na podstawie błędnej interpretacji przepisów i bez wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych przewozu. Ustalenie obowiązku posiadania zezwolenia oparte zostało bowiem na nieuzasadnionym założeniu, że wykazane w listach przewozowych przeznaczenie ładunku dla odbiorcy na terenie Federacji Rosyjskiej jest tożsame z jego przewozem do tego odbiorcy podczas, gdy możliwe było ustalenie, że ładunek jest wywożony do Republiki Litewskiej, która nie jest krajem trzecim. Takie rozumienie przepisów, zdaniem strony powoduje, że samo podjecie ładunku przeznaczonego do odbiorcy w kraju trzecim bez ustalenia, gdzie rzeczywiście wiezie go kontrolowany przewoźnik podważa sens podstawowych rozwiązań prawnych Unii Europejskiej. Interpretacja przepisów, w wyniku, której przewóz i przeznaczenie ładunku zostają utożsamione, jak i niewyjaśnienie, że ładunek był przewożony z Polski do Litwy winny skutkować, w ocenie strony , uchylenie skarżonej decyzji. Do odwołania dołączono dokument w języku litewskim, zdaniem N. I., potwierdzający, że ładunek był przewożony z B. tylko do składu celnego w W.

Decyzją z dnia [...].02.2005r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał zaskarżona decyzję w mocy. Decyzja została podjęta na podstawie art. 138 §1 k.p.a., art. 4 ust. 15, art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 6.09.2001r. o transporcie drogowym (tj. Dz.U. nr 204, poz. 2086) w zw. z lp. 1.2.1 załącznika do tej ustawy, art. 9 konwencji o umowie międzynarodowego przewozu drogowego towarów (CMR) i protokółu podpisania (Dz.U. 1962r., nr 49, poz. 238), art. 5 ust. 1 pkt c oraz art. 6 ust. 1 i umowy miedzy Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Litewskiej o międzynarodowych przewozach drogowych z dnia18.03.1992r. (MP. 2001r., nr 46, poz. 751), art. 2 pkt 4 i pkt 13 ustawy z dnia 16.04.2004r. o administrowaniu obrotem towarowym z zagranicą (Dz.U. 2004r., nr 97 poz. 963).

W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż podczas kontroli drogowej ustalono, że wykonywany był międzynarodowy transport drogowy do / z kraju trzeciego bez stosownego zezwolenia. Kierujący pojazdem nie okazał do kontroli zezwolenia uprawniającego na transport do / z kraju trzeciego. Okazał natomiast polski dokument odprawy celnej SAD nr [...]. Z dokumentu tego wynika, że nadawcą towaru jest polska firma U. z o.o. w B., a odbiorcą rosyjska firma "T. lub amerykańska firma G. Dokument odprawy celnej zawiera także numery rejestracyjne środka transportu przekraczającego granicę ([...]) oraz kod kraju przeznaczenia (RU). Z listy przewozowego CMR NA nr [...] wynika, że stroną umowy przewozu jest R. I. zaś transport drogowy wykonywany jest na trasie Polska – Litwa – Rosja, gdzie Litwa jest krajem tranzytowym dla tego przewozu. W rubryce 16 tego dokumentu wskazano R. I. jako firmę będącą przewoźnikiem wykonującym transport drogowy. Stosownie do art. 9 powołanej konwencji list przewozowy CMR stanowi dowód zawarcia umowy, warunków umowy i przyjęcia towaru przez przewoźnika. Oprócz CMR okazany został w/w dokument odprawy celnej SAD, z którego wynika, że nadawcą towaru jest polska firma U. sp. z o.o., a odbiorcami rosyjska firma T. lub w/w firma amerykańska, a także, że kontrolowany pojazd miał przekroczyć granicę Unii Europejskiej przez polski urząd celny [...] z przeznaczeniem towaru do Rosji. Brak jest dowodów na to, że towar został przeładowany i przekroczenie granicy odbyło się pojazdami należącymi do innego przewoźnika, co zdaniem organu, winno być odnotowane w rubryce 55 SAD. Zgodnie z okazanymi przez kierowcę dokumentami towar był przeznaczony na eksport do Rosji dla w/w firm, a więc poza granice UE, a tym samym kontrolowany przewoźnik rozpoczął transport międzynarodowy wywóz towaru z Polski do kraju trzeciego w rozumieniu art. 2 pkt 4 powołanej wyżej ustawy z dnia 16.04.2004r. o administrowaniu obrotem towarowym z zagranicą powołanej umowy Polsko - Litewskiej. Na zamiar wywozu towaru poza granicę Unii Europejskiej wskazuje sam fakt sporządzenia dokumentu SAD, który w przewozach dokonywanych na obszarze Unii nie jest wymagany.

W ocenie organu II instancji argumentacja strony o tym, że transport był wykonywany tylko na Litwę jest sprzeczna z przedstawionymi przez stronę dowodami.

W skardze na te decyzję strona wniosła o jej uchylenie i zasadzenie kosztów postępowania. W jej ocenie obie decyzje oparte są o wadliwą interpretację przepisów, gdyż wiążą wytworzenie dokumentu SAD, z umową między rządami Polski i Litwy z 18.03.1992r., przez co nie przeprowadzono ustaleń faktycznych, do których zobowiązuje art. 7 k.p.a., a które mogły być przeprowadzone w postępowaniu odwoławczym, bo z jednej strony przewóz został zakończony, a odwołanie bez jakichkolwiek wyjaśnień było rozpatrywane przez ponad 60 dni. Naruszono przy tym art. 9 i 10 k.p.a. mimo, że skarżący ustanowił w Polsce adres do korespondencji.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25.07.2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1209) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej przy czym stosownie do § 2 powołanego artykułu kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem. Sąd dokonuje zatem kontroli zaskarżonej decyzji administracyjnej pod względem zgodności z prawem materialnym i procesowym.

W sprawie wymaga podkreślenia, iż sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 §1 ustawy z dnia 30.08.2002r, prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm. – zwanej dalej p.p.s.a.)

Badając skargę wg powyższych kryteriów Sąd uznał, iż skarga zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja narusza bowiem prawo w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.

Organ odwoławczy orzeka w granicach zakreślonych przepisem art. 138 k.p.a. stosując przy tym odpowiednio, z mocy art. 140 k.p.a., w sprawach nieuregulowanych tym przepisem i przepisami art. 136, 137 i 139 k.p.a. przepisy o postępowaniu przed organami I instancji.

Prawną konsekwencją statuowaną przepisem art. 15 k.p.a. zasadą dwuinstancyjności postępowania jest zatem obowiązek dwukrotnego rozpatrzenie i rozstrzygnięcia sprawy w pełnym zakresie. Istota administracyjnego postępowania odwoławczego polega na ponownym rozstrzygnięciu sprawy administracyjnej w tym także na kontroli zasadności zarzutów podniesionych w odwołaniu od orzeczenia organu I instancji. Organ odwoławczy zobowiązany jest zatem do rozpatrzenia żądań strony i ustosunkowania się do nich w uzasadnieniu swojej decyzji stosownie do wymogu określonego w art. 107 § 3 k.p.a.

Działając jako organ o charakterze reformacyjnym ponownie merytorycznie rozpatruje sprawę w jej całokształcie (por. wyrok NSA z dnia 23.04.2001r. sygn. IV SA 501/99).

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika jednak, iż powyższa zasada nie została przez organ II instancji w pełni zrealizowana, a skutkiem tego stanu rzeczy jest naruszenie przepisów prawa procesowego mające, zdaniem Sądu istotny wpływ na wynik sprawy. Podstawą faktyczną rozstrzygnięcia organu I instancji było ustalenie, że przewożony w dniu kontroli ładunek jest przeznaczony do kraju trzeciego, a na taki przejazd przedsiębiorca winien zgodnie z postanowieniami powołanej umowy miedzy Rządem Rzeczypospolitej Polskiej, a Rządem Republiki Litewskiej posiadać stosowne zezwolenie, a zezwolenie takie nie zostało w czasie kontroli okazane, te ustalenia podzielił. Skarżący konsekwentnie te ustalenia podważa.

W odwołaniu stwierdza bowiem, iż w dniu kontroli przewożono ładunek z Polski do Litwy i zarzuca niewyjasnienie przez organ I instancji sprawy w tym zakresie składając wraz z odwołaniem dokument w języku litewskim stanowiący w jego ocenie dowód na wiarygodność powyższego twierdzenia. Organ II instancji rozpatrując odwołanie nie przytoczył nawet w uzasadnieniu decyzji zarzutów w nim podniesionych i nie odniósł się do nich wprost odwołując się do ustaleń organu I instancji uznanych przez organ za prawidłowe. Pominął jednak wynikający w istocie z tegoż odwołania wniosek dowodowy dotyczący złożonego wraz ze skargą dokumentu i w żadnym zakresie tego wniosku nie poddał ocenie i w ogóle do w/w dokumentu się nie odniósł, a, co z odwołania wynika był on złożony jako dowód, przeczący zdaniem skarżącego, ustaleniom organu stanowiących podstawę faktyczną rozstrzygnięcia.

Taki stan rzeczy stanowi, w świetle powołanych przepisów o wadliwości postępowania odwoławczego przeprowadzonego przez organ w rozpoznawanej sprawie i skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji. Powyższe uchybienia mogły mieć bowiem wpływ na wynik sprawy. Nadto należy podnieść, iż organ odnosząc się do dokumentu SAD nie w pełni wyjaśnił sprawę braku dowodu na okoliczność, iż towar został przeładowany. Rubryki 55, do której odwołuje się organ w tym dokumencie brak. Organ II instancji nie poddał przy tym ocenie w/w decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z punktu widzenia art. 10 §1 k.p.a. statuującego obowiązek organu administracji publicznej zapewnienia stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania.

Mając powyższe na uwadze Sąd stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. c orzekł, jak w pkt I sentencji, w pkt 2 na zasadzie art. 152 p.p.s.a. zaś o kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.