Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 433/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2017-09-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 36a ust. 5 i 5a, art. 50, art. 51
journal: Dz.U. 2017 poz 1332
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.
article: par. 62, par. 68
journal: Dz.U. 2015 poz 1422
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich  usytuowanie - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska, Sędziowie WSA Marta Laskowska-Pietrzak (sprawozdawca), WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant Referent stażysta Paweł Kobylarz, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 28 września 2017 r. sprawy ze skargi E. A. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] nr [...] L. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. - po rozpatrzeniu odwołania E. A. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego miasta L. z dnia [...] nr [...], odmawiającej nakazania D. D. wykonania określonych czynności lub robót budowlanych związanych z zabudową części klatki schodowej przed lokalem mieszkalnym nr [...] w budynku czterolokalowym zlokalizowanym na działce nr ewid. [...] przy ul. U. w L., w celu doprowadzenia jej do stanu zgodnego z prawem - utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy przedstawił następująco okoliczności faktyczne i prawne sprawy:

Na skutek wniosku złożonego przez E. A. w dniu [...] listopada 2013 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego miasta L. wszczął w dniu [...] lipca 2014 r. postępowanie administracyjne w sprawie robót budowlanych wykonanych

w lokalu nr [...] znajdującym się w budynku mieszkalnym zlokalizowanym na działce nr ewid. [...] przy ul. U. w L., polegających na zabudowie klatki schodowej.

Organ I instancji ustalił, że przedmiotowy budynek mieszkalny został wybudowany na podstawie pozwolenia na budowę udzielonego decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w L. z dnia [...] znak: [...], jako budynek jednopiętrowy czterolokalowy z podpiwniczeniem i poddaszem użytkowym.

W piśmie z dnia [...] sierpnia 2002 r. znak: [...] Urząd Miasta L. Wydział Architektury i Administracji Budowlanej poinformował inwestora o przyjęciu bez sprzeciwu zgłoszenia o zakończeniu budowy powyższego obiektu i przystąpieniu do jego użytkowania.

Następnie budynek został rozbudowany na podstawie pozwolenia na budowę udzielonego decyzją Prezydenta Miasta L. z dnia [...] znak: [...]. Wskutek tych robót stał się budynkiem dwupiętrowym

z poddaszem użytkowym. W budynku wyodrębniono 4 samodzielne lokale mieszkalne.

W piśmie z dnia [...] maja 2005 r. znak: [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego miasta L. poinformował o przyjęciu bez sprzeciwu zgłoszenia o zakończeniu rozbudowy przedmiotowego budynku

i przystąpieniu do jego użytkowania.

W trakcie kontroli, przeprowadzonej przez upoważnionych pracowników PINB miasta L. w dniu [...] sierpnia 2014 r. stwierdzono, że znajdujący się w ww. budynku lokal mieszkalny nr [...] jest lokalem dwupoziomowym (znajduje się na II piętrze i poddaszu). Do lokalu przynależy balkon zlokalizowany na II piętrze. Zabudowa klatki schodowej nie utrudnia wyjścia ewakuacyjnego oraz drogi przeciwpożarowej. W czasie kontroli nie stwierdzono wykonywania robót budowlanych.

Podczas realizowanych przez organ czynności właścicielka lokalu nr [...] – D. D., przedłożyła zaświadczenie z dnia [...] sierpnia 2012 r. znak: [...] wydane z upoważnienia Prezydenta Miasta L., stwierdzające, że lokal nr [...] w budynku przy ul. U. spełnia warunki określone dla lokali samodzielnych. Do zaświadczenia dołączyła została inwentaryzację przedmiotowego lokalu, sporządzoną w celu wyodrębnienia samodzielnego lokalu mieszkalnego.

Współwłaściciel lokalu nr [...] w przedmiotowym budynku mieszkalnym – E. A. w pismach z dnia [...] października 2014 r. i z dnia [...] marca 2015 r. poddał

w wątpliwość wiarygodność przedłożonych przez D. D. dokumentów oraz podkreślił, że jego wniosek z dnia [...] listopada 2013 r. dotyczył robót budowlanych,

w wyniku których właścicielka lokalu nr [...] zawłaszczyła części wspólne budynku, to jest klatkę schodową i balkon, co pozbawiło współwłaścicieli wyjścia ewakuacyjnego

i drogi przeciwpożarowej, a także możliwości wnoszenia mebli.

Mając na uwadze dokonane ustalenia Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego miasta L. postanowieniem z dnia [...] nr [...], działając na podstawie art. 81 c ust. 2 ustawy

z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 1409 ze zm.; obecnie: t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1332 ze zm. – dalej jako "Pr.bud."), nałożył na D. D. obowiązek wykonania w terminie do dnia 14 sierpnia 2015 r.

i dostarczenia do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego miasta L. oceny technicznej robót związanych z wykonaniem zabudowy części klatki schodowej i zamontowaniu drzwi wejściowych na spoczniku prowadzącym do lokalu nr [...] w budynku mieszkalnym, zawierającej m.in. oświadczenie o dysponowaniu nieruchomością na cele budowlane oraz zgodę współwłaścicieli budynku na zajęcie części wspólnej i wykonanie przedmiotowej zabudowy.

Na skutek zażalenia D. D. powyższe postanowienie zostało uchylone postanowieniem L. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Organ II instancji stwierdził, że art. 81c ust. 2 Pr.bud. nie daje podstaw do nałożenia na inwestora obowiązku przedstawienia oświadczenia o dysponowaniu nieruchomością na cele budowlane, jak też zgody współwłaścicieli budynku na zajęcie części wspólnej i wykonanie robót budowlanych.

W wyniku ponownie przeprowadzonego postępowania administracyjnego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego miasta L. powołaną na wstępie decyzją z dnia [...], działając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2

w związku z art. 51 ust. 7 Pr.bud., odmówił nałożenia na D. D. - właścicielkę lokalu nr [...] - obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych związanych z zabudową części klatki schodowej przed ww. lokalem,

w celu doprowadzenia przedmiotowej zabudowy do stanu zgodnego z prawem.

W odwołaniu od decyzji organu I instancji E. A. podniósł następujące zarzuty:

1. nierozpoznanie istoty sprawy w wyniku nieustalenia, kiedy i przez kogo została wykonana zabudowa i kiedy miało miejsce oddanie budynku do użytkowania, pomimo, że przyjęcie, iż zabudowa została wykonana w trakcie budowy przed oddaniem budynku do użytkowania, nie sanuje wadliwości decyzji;

2. naruszenie przepisu prawa materialnego, tj. art. 66 ust. 1a ustawy Prawo budowalne poprzez jego niezastosowanie pomimo, że wykonana przez D. D. zabudowa uniemożliwia i znacznie utrudnia użytkowanie mieszkania przez skarżącego, uniemożliwiając np. wnoszenie mebli i innych przedmiotów o znacznych rozmiarach oraz blokując dostęp światła dziennego na klatkę schodową;

3. naruszenie przepisów art. 80 i art. 81 ustawy Prawo budowlane, które miało wpływ na wydanie błędnej decyzji, polegające na błędnym przyjęciu, że organ nie jest władny badać legalność zabudowy, której rozebrania skarżący żąda;

4. naruszenie przepisów art. 7, art. 8, art. 9 i art. 10 k.p.a., które miało wpływ na wydanie błędnej decyzji, polegające na przesłuchaniu M. K.

w mieszkaniu D. D., w obecności tylko wyżej wymienionej, bez zapewnienia możliwości wzięcia udziału przez skarżącego w tym przesłuchaniu;

5. naruszenie przepisów art. 7, art. 8, art. 9, art. 10, art. 11, art. 77 § 1, art. 80

i art. 107 k.p.a., które miało wpływ na wydanie błędnej decyzji, polegające na wydaniu decyzji bez rozpatrzenia zgromadzonego materiału dowodowego,

a tylko na podstawie oświadczenia M. K. oraz przez ustalenie, że oddanie do użytku budynku nastąpiło po wykonaniu zabudowy, gdy brak jest dowodów, na podstawie których można ustalić, kiedy nastąpiło oddanie budynku do użytku;

6. błędy w ustaleniach faktycznych polegające na przyjęciu, że zabudowa, której rozbiórki skarżący żąda, jest legalna i została wykonana przed oddaniem budynku do użytkowania.

Powołując się na powyższe zarzuty odwołujący wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji i nakazanie D. D. usunięcia zabudowy części klatki schodowej oraz drzwi na drugim piętrze przed lokalem mieszkalnym nr [...] przy ul. U.

w L., w celu doprowadzenia jej do stanu zgodnego z prawem.

Rozpatrując odwołanie L. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na wstępie podkreślił, że przeprowadzona przez organ I instancji w dniu [...] września 2016 r. kontrola wykazała, iż stan faktyczny zabudowy klatki schodowej

w budynku mieszkalnym mieszczącym się przy ul. U. w L., jest zgodny z inwentaryzacją owej klatki schodowej opracowaną przez mgr inż. D. H. w maju 2012 r. W wykonanej zabudowie zamontowane są drzwi

o wymiarach 90 x 235 cm, szerokość spocznika przed zabudową wynosi 82 cm, natomiast spocznik na półpiętrze posiada wymiary 190 x 89 cm. Z rysunku załączonego do protokołu kontroli wynika, że wejście do mieszkania nr [...] znajduje się w części dobudowanej budynku naprzeciw wejścia do mieszkania nr [...] w odległości 155 cm od spocznika. W trakcie kontroli organ I instancji nie stwierdził, aby prowadzone były roboty budowlane polegające na wypełnieniu otworu w stropie po projektowanych schodach zabiegowych (kręconych). W oparciu o powyższe ustalenia organ I instancji uznał, że schody zabiegowe z poziomu II piętra na poziom poddasza nigdy nie były wykonane, natomiast komunikacja wewnętrzna budynku odbywa się po dwóch biegach klatki schodowej, będących przedmiotem sprawy. PINB miasta L. stwierdził ponadto, iż konstrukcja budynku nie wykazuje zagrożenia bezpieczeństwa ludzkiego lub mienia.

Organ II instancji podkreślił, iż rozstrzygnięcie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego wynikało z przekonania, że skoro omawiana zabudowa spocznika była wykonana przed oddaniem obiektu do użytkowania, to nie może podlegać ponownemu sprawdzaniu (pod kątem legalności wybudowania) przez organ nadzoru budowlanego. Tymczasem wbrew przytoczonemu twierdzeniu, na użytkowanie przedmiotowego budynku mieszkalnego, nie została wydana decyzja

o pozwoleniu na użytkowanie. Zarówno w przypadku budowy obiektu w jego bryle pierwotnej, jak i jego rozbudowy, przystąpienie do użytkowania poprzedzone zostało zawiadomieniem inwestora o zakończeniu robót budowlanych i o zamiarze przystąpienia do użytkowania, zgodnie z obowiązującymi przepisami Prawa budowlanego (art. 54). Organ odwoławczy wskazał, że z orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika, że forma oddania obiektu do użytkowania polegająca na przyjęciu przez organ nadzoru budowlanego zawiadomienia

o zakończeniu budowy nie jest tożsama z uzyskaniem decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, zaś prowadzenie postępowania w trybie art. 51 Prawa budowlanego jest możliwe nawet po przyjęciu bez sprzeciwu zawiadomienia o zakończeniu budowy (organ powołał się w tym zakresie na wyroki NSA: z dnia 8 stycznia 2013 r., sygn. akt II OSK 1616/11 oraz z dnia 31 marca 2015 r. sygn. akt II OSK 1230/13).

W ocenie organu odwoławczego, jakkolwiek w omawianym przypadku brak jest przeszkód prawnych do prowadzenia postępowania naprawczego na podstawie art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego, to wykazania wymaga, czy wydanie decyzji na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, nakazującej wykonanie określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, znajduje uzasadnienie

w ustalonym stanie faktycznym sprawy. Tymczasem analiza akt zgromadzonych

w toku postępowania organów obu instancji, prowadzi do wniosku, że brak jest podstaw do nałożenia na D. D. obowiązków na podstawie ww. przepisu.

Organ odwoławczy przyznał, że podczas realizacji rozbudowy budynku mieszkalnego dokonano odstępstwa od warunków udzielonego pozwolenia na budowę, polegającego na rezygnacji z wykonania schodów kręconych, stanowiących komunikację pomiędzy drugim piętrem a poddaszem użytkowym w lokalu nr [...],

a wykonaniu kontynuacji klatki schodowej istniejącej wcześniej. Powyższe odstępstwo nie jest jednak odstępstwem istotnym, o którym mowa w art. 36 a ust. 5 Prawa budowlanego.

Organ odwoławczy przytoczył treść oświadczenia M. K.,

z którego wynika, że w trakcie realizacji rozbudowy istniejącego budynku mieszkalnego ze względów technicznych wprowadzono pewne zmiany w stosunku do rozwiązań projektu. Chcąc zapewnić prawidłową komunikację w mieszkaniu nr [...], które jest zlokalizowane na II piętrze i poddaszu, a jednocześnie nie naruszając konstrukcji stropu rozdzielającego poziom mieszkania na II piętrze i poddaszu, postanowiono utrzymać komunikację wewnętrzną mieszkania nr [...] za pośrednictwem istniejącej już komunikacji. Rozwiązanie to zostało potwierdzone aktem notarialnym Rep. A [...] z dnia [...] czerwca 2005 r., przedstawiającym sprostowanie udziałów w prawach związanych z własnością lokali stanowiących odrębną nieruchomość. Paragraf 7 tego aktu stanowi, że komunikacja dotycząca wejścia na dach prowadzi przez lokal mieszkalny nr [...] i nr [...]. W ocenie M. K., w tym konkretnym przypadku nie było możliwości technicznych zamocowania głównych drzwi wejściowych do mieszkania nr [...], w innym miejscu niż są obecnie. Takie rozwiązanie w niczym nie koliduje z właściwym funkcjonowaniem i wejściem do mieszkania nr [...], zlokalizowanego na II piętrze i poddaszu w nowej części dobudowanej (załącznik fotograficzny nr 1). Na załączniku nr 2 widoczny jest spocznik z wejściem do mieszkania nr [...] po lewej stronie i drzwi wejściowe do mieszkania nr [...] po prawej stronie. Na załączniku nr 3 widoczne jest wejście do mieszkania nr [...], a po prawej stronie wejście do mieszkania nr [...]. Załącznik nr 4 przedstawia zmiany wprowadzone w trakcie realizacji rozbudowy, dotyczące komunikacji w mieszkaniu nr [...] w stosunku do wersji projektowej. Takie rozwiązanie wejść do mieszkań nr [...] i [...] było przedmiotem dwukrotnych kontroli PINB m. L., które - zdaniem M. K. - wykazały, że stan istniejący nie utrudnia wejścia do mieszkania nr

[...] oraz spełnia wymogi przeciwpożarowe. Inwentaryzacja mieszkania nr [...] została wykonana przez osobę z wymaganymi prawnie uprawnieniami budowlanymi

i zatwierdzona przez Wydział Architektury i Budownictwa Urzędu Miasta L., poprzez stwierdzenie, że lokal mieszkalny nr [...] spełnia warunki określone dla lokali samodzielnych. Parametry zawarte w inwentaryzacji są zgodne z aktem notarialnym Rep. A [...] z dnia [...] czerwca 2005 r., dotyczącym zmiany umowy o ustanowieniu odrębnej własności lokalu umowy, wynikającej ze sprostowania udziałów w prawach związanych z własnością lokali stanowiących odrębną nieruchomość. Parametry mieszkania nr [...] o powierzchni 75 m2 są jednocześnie zgodne z księgą wieczystą KW [...] prowadzoną przez Sąd Rejonowy w L.

Organ zaznaczył także, że w dniu [...] stycznia 2017 r. do akt sprawy załączono sporządzoną w dniu [...] grudnia 2004 r. zgodę projektanta rozbudowy na dokonanie zmian w komunikacji lokalu nr [...].

Po przeanalizowaniu przedłożonych dokumentów organ odwoławczy stwierdził, że należy dać wiarę oświadczeniom M. K., w świetle których zmiana w komunikacji wewnętrznej lokalu nr [...] w stosunku do rozwiązań projektowych, została dokonana w trakcie realizacji rozbudowy. Powyższe - jak zaznaczył organ - znajduje uzasadnienie także w zgodnych oświadczeniach właścicieli innych lokali (nr [...] i [...]), zlokalizowanych w budynku, złożonych na potrzeby toczącego się postępowania przed Sądem Rejonowym,

Wydział Cywilny. Z treści ww. dokumentu wynika, że D. D. nie prowadziła żadnych prac na klatce schodowej. Organ odwoławczy uznał zatem, że nie można dać wiary oświadczeniu E. A., jakoby zabudowa klatki schodowej została zrealizowana w latach 2007-2008. Oświadczenie powyższe nie znajduje oparcia

w zebranych przez organy nadzoru budowlanego dowodach.

Końcowo organ odwoławczy zaznaczył, że sporna zabudowa części klatki schodowej nie narusza przepisów techniczno-budowlanych. W świetle bowiem § 62 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynku i ich usytuowanie (t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 1422 ze zm. - dalej jako "rozporządzenie"), drzwi wejściowe do mieszkań winny mieć szerokość 90 cm. Z kolei minimalna szerokość biegu schodów oraz spocznika winna wynosić 80 cm (§ 68 rozporządzenia).

W świetle powyższych okoliczności organ odwoławczy zarzuty podniesione przez E. A. uznał za niezasadne.

W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skardze na opisaną wyżej decyzję ostateczną L. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego E. A. podniósł następujące zarzuty:

I. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

1. art. 36 a ust. 5 Pr.bud. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że wykonana zabudowa części klatki schodowej z balkonem jest nieistotnym odstępstwem od pozwolenia, nie wymaga uzyskania decyzji

o zmianie pozwolenia na budowę i jest dopuszczalna;

2. art. 66 ust. 1a Pr.bud. poprzez jego niezastosowanie pomimo, że wykonana przez D. D. zabudowa uniemożliwia i znacznie utrudnia użytkowanie mieszkania skarżącego, uniemożliwiając np. wnoszenie przedmiotów o znacznych rozmiarach, mebli takich jak szafa, narożnik, duży fotel oraz blokując dostęp do światła dziennego na klatce schodowej,

II. naruszenie przepisów postępowania, tj.:

3. art. 7, art. 8, art. 9, i art. 10 k.p.a. poprzez wydanie decyzji bez zapewnienia skarżącemu czynnego udziału w postępowaniu przed organami obu instancji, w tym bez umożliwienia mu wypowiedzenia się co do zebranych dowodów

i materiałów;

4. art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 11 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie zarzutów z pkt. 2, 4 i 6 odwołania od decyzji organu I instancji złożonego

w dniu 24 października 2016 r.;

5. art. 7, art. 8, art. 9, art. 10, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 k.p.a., polegające na wydaniu decyzji bez rozpatrzenia zgromadzonego materiału dowodowego, na wybiórczych dowodach, w tym na podstawie oświadczenia M. K., który był przesłuchany w mieszkaniu D. D.,

w obecności tylko wyżej wymienionej, bez zapewnienia skarżącemu możliwości wzięcia udziału w tym przesłuchaniu oraz na podstawie innych oświadczeń M. K. i innych osób, złożonych do organu II instancji, z którymi skarżący nawet nie mógł się zapoznać i odnieść do ich treści;

III. błędy w ustaleniach faktycznych polegające na przyjęciu, że:

6. zabudowa klatki schodowej jest zgodna z inwentaryzacją opracowaną przez mgr. inż. D. H. w maju 2012 r., podczas gdy np. w inwentaryzacji tej nie ma drzwi balkonowych na klatce schodowej;

7. inwentaryzacja mgr. inż. D. H. z maja 2012 r. została zatwierdzona przez Wydział Architektury i Budownictwa UM L., podczas gdy brak jest adnotacji o jej zatwierdzeniu;

8. parametry w inwentaryzacji mgr. inż. D. H. z maja 2012 r. są zgodne z aktem notarialnym Rep. A Nr [...] z dnia [...] czerwca 2005 r. oraz księgą wieczystą KW [...] prowadzoną przez Sąd Rejonowy w L., podczas gdy nie przeprowadzono kontroli w tym przedmiocie,

9. ze złożonych zeznań, dołączonych do akt tego postępowania, wynika, że D. D. nie prowadziła żadnych prac na klatce schodowej,

10. zabudowa, której rozebrania żąda skarżący, jest legalna, co prawda jest odstępstwo od warunków udzielonego pozwolenia na budowę, lecz odstępstwo nie jest istotne.

Powołując się na powyższe skarżący wniósł o zamianę zaskarżonej decyzji

i nakazanie D. D. usunięcia zabudowy części klatki schodowej oraz drzwi na półpiętrze przed lokalem mieszkalnym nr [...] przy ul. U. w L.,

w celu doprowadzenia jej do stanu zgodnego z prawem.

Ponadto skarżacy wniósł o dołączenie do akt niniejszej sprawy akt postępowania Sądu Rejonowego w sprawie o sygnaturze akt [...] i przeprowadzenie dowodu z zeznań świadka M. K. oraz J. W., protokołu z oględzin wraz z fotografiami, na okoliczności, jak w uzasadnieniu oraz o zwrócenie się do Wydziału Architektury i Budownictwa Urzędu Miasta L. o udzielenie informacji, kiedy inwentaryzacja mgr. inż. D. H. została złożona - na okoliczności, jak w uzasadnieniu.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej, podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W piśmie procesowym z dnia [...] czerwca 2017 r. uczestniczka postepowania D. D. wniosła o oddalenie skargi jako bezzasadnej. Właścicielka lokalu nr [...] w przedmiotowym budynku mieszkalnym podniosła, że nie była inwestorem spornej zabudowy klatki schodowej. Powyższy lokal nabyła wraz z mężem aktem notarialnym Rep. A Nr [...] z dnia [...] lipca 2005 r., jako lokal położony na II piętrze

i poddaszu budynku o powierzchni użytkowej 75 m2. Taką powierzchnię lokalu potwierdziły ustalenia organów nadzoru budowlanego, które "nie dopatrzyły się uchybień i rzekomych prac budowlanych". Lokal ten - w formie funkcjonującej nieprzerwanie do chwili obecnej - został wybudowany wcześniej i ostatecznie wyodrębniony ostateczną notarialną umową o sprostowaniu udziałów w prawach związanych z własnością lokali stanowiących odrębną własność nieruchomości

z dnia [...] czerwca 2005 r. Rep. A Nr [...].

Na rozprawie w dniu 28 września 2017 r. Sąd oddalił wniosek dowodowy zawarty w skardze o dołączenie akt sprawy Sądu Rejonowego

w L., sygn. akt [...].

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna. Zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji z dnia [...] nie naruszają bowiem przepisów prawa materialnego, ani też przepisów postępowania, w stopniu dającym podstawy do wyeliminowania tych rozstrzygnięć z obrotu prawnego.

Przedmiotem postępowania zakończonego wydaniem zaskarżonej decyzji była ocena legalności robót budowlanych związanych z zabudową klatki schodowej przy lokalu mieszkalnym nr [...], znajdującym się w budynku mieszkalnym zlokalizowanym na działce nr ewid. [...] przy ul. U. w L. Legalność owej zabudowy, w wyniku której część użytkowa przedmiotowego budynku, pierwotnie przeznaczona pod klatkę schodową, weszła w skład dwupoziomowego lokalu mieszkalnego nr [...] stanowiącego własność D. D., a dodatkowo zmieniono komunikację wewnętrzną budynku w zakresie wyjścia na dach, jest kwestionowana przez skarżącego E. A. - właściciela lokalu mieszkalnego nr [...] w ww. budynku.

Przeprowadzone w sprawie postępowanie dowodowe wykazało, że budynek został wybudowany na podstawie pozwolenia na budowę udzielonego decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w L. z dnia [...] znak: [...], przy czym w pierwotnym kształcie został on zrealizowany jako budynek mieszkalny jednorodzinny - jednopiętrowy z podpiwniczeniem

i poddaszem użytkowym. Obecny kształt (budynku dwupiętrowego z poddaszem użytkowym) obiekt ten przybrał natomiast w wyniku rozbudowy zrealizowanej na podstawie pozwolenia na budowę udzielonego M. K. oraz J. W. - prowadzącemu działalność gospodarczą pod firmą "J. – W.", decyzją Prezydenta Miasta L. z dnia [...] nr [...] znak: [...] (k. 37 akt adm. I inst.). Bezspornym pozostaje, że projekt budowlany zatwierdzony tą ostatnią decyzją przewidywał inny kształt i układ klatki schodowej na II piętrze budynku, niż aktualnie istniejący, oraz inny sposób komunikacji wewnętrznej na dach budynku. Jak bowiem wynika

z załączonej do akt sprawy dokumentacji fotograficznej, zmienione - względem projektu budowlanego - zostało usytuowanie drzwi wejściowych do lokalu mieszkalnego nr [...]. Drzwi te zostały umiejscowione bezpośrednio przy spoczniku, kosztem części użytkowej pierwotnie przeznaczonej pod klatkę schodową, która to część - wskutek opisanego działania - znalazła się w obrębie lokalu nr [...]. Kilkukrotnie przeprowadzone w toku postępowania oględziny przedmiotowego budynku wykazały ponadto różnice pomiędzy zaprojektowanym, a ostatecznie zrealizowanym sposobem komunikacji pomiędzy II piętrem i poddaszem w lokalu nr [...] zrezygnowano bowiem z wykonania w tym celu schodów kręconych pomiędzy II piętrem budynku

a poddaszem.

Podstawową kwestią sporną w niniejszej sprawie było ustalenie, w jakim okresie doszło do opisanej wyżej zmiany w sposobie zabudowy klatki schodowej i kto był inwestorem wykonanych w tym zakresie robót budowlanych. W ocenie Sądu brak jest jakichkolwiek podstaw, by uznać za wiarygodne twierdzenie skarżącego, jakoby roboty te wykonała D. D., już po nabyciu prawa własności do lokalu mieszkalnego nr [...], tj. - jak wskazywał skarżący - w latach 2007-2008, a więc także po oddaniu przedmiotowego budynku do użytkowania po jego rozbudowie (co według skarżącego stanowiło bezprawne zawłaszczenie część klatki schodowej przeznaczonej do wspólnego użytkowania). Twierdzenie to nie zostało bowiem poparte przez skarżącego żadnymi dowodami, a jednocześnie szereg dowodów zgromadzonych w toku postępowania przez organy nadzoru budowlanego twierdzeniu temu przeczy, potwierdzając słuszność przekonania organów, iż kwestionowany sposób zabudowy klatki schodowej przy lokalu nr [...] został zrealizowany - w istniejącym do chwili obecnej kształcie - już podczas rozbudowy przedmiotowego budynku wykonanej na podstawie ww. decyzji Prezydenta Miasta L. z dnia [...]. Bezsporne jest przy tym, że doszło w tym zakresie do odstępstwa od zatwierdzonego powyższą decyzją projektu budowlanego. Okoliczność tę w pierwszym rzędzie potwierdza złożone podczas kontroli z dnia [...] września 2016 r. oświadczenie M. K., który pełnił rolę kierownika budowy podczas realizowanej rozbudowy (potwierdzone następnie w piśmie z dnia [...] grudnia 2016 r. – k. 45 akt adm. II inst.). Jak słusznie zauważyły organy administracji, fakt realizacji spornej zabudowy podczas rozbudowy budynku potwierdza również konfrontacja treści aktu notarialnego Rep. A Nr [...] z dnia [...] czerwca 2005 r. zmiany umowy o ustanowieniu odrębnej własności lokali i umowy o sprostowaniu udziałów w prawach związanych z własnością lokali stanowiących odrębną własność (mocą którego sprostowano powierzchnię poszczególnych lokali mieszkalnych oraz udziałów w częściach wspólnych budynku i we własności działki nr ewid. [...] przynależnych do poszczególnych lokali), z którego wynika, że lokal nr [...] uzyskał po rozbudowie budynku powierzchnię 75 m2 oraz, że wejście na dach budynku po jego rozbudowie prowadzi przez lokale mieszkalne nr [...] i [...] (§ 7), z treścią inwentaryzacji lokalu mieszkalnego nr [...] wykonanej w maju 2012 r. przez mgr inż. D. H., która określa takie same parametry tego lokalu. Oznacza to bowiem, że wbrew twierdzeniom skarżącego, w okresie od 2005 r. do 2012 r. powierzchnia lokalu mieszkalnego nr [...], a także komunikacja wewnątrz budynku w zakresie wyjścia na dach, nie uległy zmianie.

Okoliczność, iż sporna zabudowa klatki schodowej została wykonana podczas rozbudowy przedmiotowego budynku mieszkalnego zrealizowanej w 2005 r. - jak prawidłowo stwierdziły organy nadzoru budowlanego - nie wyłączała jednak możliwości dokonania kontroli legalności tej inwestycji w ramach postępowania naprawczego prowadzonego w trybie przepisów art. 50 i art. 51 Pr. bud. Przystąpienie do użytkowania obiektu po zakończeniu owej rozbudowy nastąpiło bowiem nie w oparciu o ostateczną decyzją w sprawie pozwolenia na użytkowanie, wydaną na podstawie 59 Pr. bud., lecz w oparciu o przyjęcie przez organ nadzoru budowlanego bez sprzeciwu zgłoszenia o zakończeniu budowy i przystąpieniu do użytkowania. Przyjęcie bez sprzeciwu zawiadomienia o zakończeniu budowy -

w odróżnieniu od decyzji o pozwoleniu na użytkowanie - nie czyni natomiast niedopuszczalnym późniejszego wszczęcia w sprawie takiej inwestycji postępowania naprawczego, na co wielokrotnie wskazywano w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (por. m.in. powołane w zaskarżonej decyzji wyroki NSA:

z dnia 8 stycznia 2013 r. sygn. akt II OSK 1616/11, LEX nr 1341549 i z dnia z 31 marca 2015 r. sygn. akt II OSK 1230/13, LEX nr 2152704, a także wyrok NSA z dnia 7 lipca 2017 r., sygn. akt II OSK 2936/15, LEX nr 2342630 oraz wyrok WSA

w Gdańsku z dnia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 29 czerwca 2016 r., sygn. akt II SA/Gd 38/16, LEX nr 2077960).

Dokonując subsumpcji stanu faktycznego do norm prawa materialnego zawartych w art. 51 Pr.bud. organy nadzoru budowlanego słusznie stwierdziły, że

w sprawie tej nie występuje przesłanka opisana w ust. 1 pkt 3 tego artykułu, albowiem popełnionego podczas rozbudowy odstępstwa od projektu budowlanego

w zakresie komunikacji na dach budynku i usytuowania drzwi wejściowych do lokalu nr [...], nie sposób uznać za odstępstwo istotne.

Zgodnie z art. 36a ust. 5 Pr.bud. powołanego przepisu stanowi, że istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę stanowi odstąpienie w zakresie:

1) projektu zagospodarowania działki lub terenu;

2) charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego: kubatury, powierzchni zabudowy, wysokości, długości, szerokości i liczby kondygnacji obiektu budowlanego, z zastrzeżeniem ust. 5a;

3) zapewnienia warunków niezbędnych do korzystania z obiektu budowlanego przez osoby niepełnosprawne;

4) zmiany zamierzonego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części;

5) ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, innych aktów prawa miejscowego lub decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu;

6) wymagającym uzyskania lub zmiany opinii, uzgodnień i pozwoleń, które są wymagane do uzyskania pozwolenia na budowę lub do dokonania zgłoszenia:

a) budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a, 2b i 19a, lub

b) przebudowy, o której mowa w art. 29 ust. 2 pkt 1b.

W myśl zaś ust. 5a powołanego artykułu, nie jest istotnym odstąpieniem od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę zmiana wysokości, szerokości lub długości obiektu budowlanego niebędącego obiektem liniowym, jeżeli odstąpienie łącznie spełnia następujące warunki:

1) nie przekracza 2% wysokości, szerokości lub długości obiektu budowlanego określonych w projekcie budowlanym;

2) nie zwiększa obszaru oddziaływania obiektu;

3) nie mieści się w zakresie odstępstw, o których mowa w ust. 5 pkt 3-6, z wyjątkiem odstępstwa od projektowanych warunków ochrony przeciwpożarowej, jeżeli odstępstwo zostało uzgodnione z rzeczoznawcą do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych;

4) nie narusza przepisów techniczno-budowlanych. oraz nie wymaga uzyskania opinii, uzgodnień, pozwoleń i innych dokumentów, wymaganych przepisami szczególnymi.

Odstępstwo popełnione podczas rozbudowy budynku mieszkalnego na działce nr ewid. [...], nie dotyczyło żadnego z aspektów wymienionych w art. 36a ust. 5 Pr. bud., a jednocześnie spełnia łącznie warunki wymienione w ust. 5a tego artykułu. Dotyczyło ono wyłącznie wewnętrznego układu pomieszczeń wydzielonych

w budynku oraz wewnętrznej komunikacji, pozostając bez wpływu na zaprojektowany sposób zagospodarowania działki (lokalizację budynku), czy też charakterystyczne parametry rozbudowanego budynku w ujęciu całościowym, jak jego całkowita powierzchnia, kubatura, wysokość, długość, czy też liczba kondygnacji. Popełnione odstępstwo nie wywarło także wpływu na sposób użytkowania budynku, w tym nie zmieniło warunków korzystania z niego przez osoby niepełnosprawne. Nie zwiększyło także obszaru oddziaływania obiektu. Odnosiło się wyłącznie do usytuowania przegród wewnątrz budynku, nie mając wpływu na zaprojektowane przegrody zewnętrzne oraz elementy konstrukcyjne (tym samym odstępstwo to nie stanowiło przebudowy, o której mowa w art. 29 ust. 2 pkt 1b, a do której odnosi się pkt 6 ww. ustępu). Dokonane odstępstwo nie wpisuje się zatem w kategorię odstąpienia istotnego, tj. odstępstwa skutkującego wykonaniem innego w swej istocie obiektu niż objętego pozwoleniem na budowę.

Dokonana w toku realizacji inwestycji zmiana sposobu komunikacji wewnętrznej na dach budynku i sposobu zabudowy klatki schodowej przy lokalu nr

[...] nie narusza przy tym także przepisów budowlanych. Jak słusznie bowiem zauważyły organy, przesunięcie drzwi wejściowych do lokalu nr [...] nie spowodowało naruszenia wymogów wynikających z § 62 i § 68 rozporządzenia, dotyczących minimalnej szerokości drzwi wejściowych do mieszkań (90 cm) oraz minimalnej szerokości spocznika (wynoszącej dla budynku będącego przedmiotem sprawy, tj. budynku mieszkalnego powstałego jako budynek jednorodzinny - po 80 cm).

Z niewadliwych ustaleń organów wynika bowiem, że drzwi do mieszkania D. D. umiejscowione w spornej zabudowie klatki schodowej, mają szerokość 90 cm, natomiast spocznik, przy którym usytuowane są owe drzwi, ma szerokość 89 cm.

Zasadnie stwierdzona zgodność kwestionowanej zabudowy klatki schodowej

z przepisami techniczno-budowlanymi - poza tym, iż stanowiła jeden z warunków uznania popełnionego odstępstwa od projektu budowlanego za nieistotne - przekładała się również na brak podstaw do nałożenia na D. D. jakichkolwiek obowiązków na zasadzie art. 51 ust. 1 pkt 2 Pr.bud. (tj. obowiązków, który miałyby na celu doprowadzenie owych robót budowlanych do stanu zgodnego

z prawem). Powinnością organów nadzoru budowlanego było jednak dokonanie oceny zgodności spornej zabudowy nie tylko z przepisami techniczno-budowlanymi, lecz z wszelkimi przepisami prawa, w tym dotyczącymi ochrony prawa własności (por. wyrok NSA z dnia 29 stycznia 2013 r., sygn. akt II OSK 1783/11 - dostępny

w CBOSA). Również jednak w tym zakresie stanowisko organów uznać należy za słuszne, zaś zarzuty skarżącego wskazujące, jakoby sporna zabudowa klatki schodowej skutkowała ograniczeniem możliwości korzystania przez mieszkańców

z części budynku przeznaczonej do wspólnego użytkowania - za pozbawione racji. Sporna część budynku przeznaczona w projekcie budowlanym pod klatkę schodową, a następnie - podczas budowy - włączona do lokalu nr [...], nigdy nie stała się częścią wspólną budynku, o czym jednoznacznie świadczy treść przytaczanego już wcześniej aktu notarialnego Rep. A Nr [...] z dnia [...] czerwca 2005 r. zmiany umowy o ustanowieniu odrębnej własności lokali i umowy o sprostowaniu udziałów

w prawach związanych z własnością lokali stanowiących odrębną własność.

W świetle tego aktu nie można uznać, że właściciel lokalu nr [...], korzysta z owej części budynku w sposób nieuprawniony. Część ta weszła w skład owego mieszkania i jedynie jest obciążona prawem do każdorazowego uzasadnionego przejścia na dach budynku przez właścicieli lokalu nr [...] i właścicieli garażu nr [...].

Sąd nie podziela również zarzutów skargi wskazujących na nieprawidłowości przeprowadzonego przez organy obu instancji postępowania dowodowego. Organy w sposób rzetelny, a zarazem wystarczający dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy ustaliły jej stan faktyczny, zachowując przy tym wymogi wynikające z przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia przy tym wymogi z art. 107 § 3 k.p.a. Nie sposób przy tym zarzucić organowi I instancji, jakoby nie zapewnił skarżącemu czynnego udziału w każdym stadium postępowania, w tym w szczególności udziału w przeprowadzeniu dowodu

z przesłuchania świadka - mgr inż. D. H. Jak bowiem wynika z akt sprawy, osoba ta jedynie złożyła oświadczenie określonej treści podczas oględzin przeprowadzonych w dniu [...] września 2016 r., w których uczestniczył również skarżący (wcześniej prawidłowo zawiadomiony o terminie ich przeprowadzenia - potwierdzenie odbioru przy k. 112 akt adm. I inst.). Twierdzenie skarżącego, jakoby oświadczenie to zostało odebrane w mieszkaniu D. D., do którego nie miał on wstępu, nie znajduje oparcia w materiale dowodowym, a w szczególności nie potwierdza tego treść protokołu z oględzin, który został przez skarżącego podpisany bez zastrzeżeń (k. 117v akt adm. I inst.).

Z tych wszystkich względów - wobec prawidłowo ustalonych okoliczności faktycznych i prawnych sprawy - orzeczoną przez organ I instancji, a następnie utrzymaną w mocy zaskarżoną decyzją, odmowę nałożenia na D. D. obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych związanych

z zabudową części klatki schodowej przed lokalem mieszkalnym nr [...] w budynku mieszkalnym przy ul. U. w L., należało uznać za prawidłową.

Końcowo wyjaśnić wypada, że odmowa dopuszczenia wnioskowanego

w skardze dowodu uzupełniającego z akt sprawy Sądu Rejonowego o sygnaturze akt [...] - o czym postanowiono na rozprawie - uwarunkowana była tym, że wobec przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego przez organy administracji w sposób wyczerpujący i kompletny (co znalazło swoje potwierdzenie w dokumentach załączonych do akt administracyjnych i w treści rozstrzygnięć tych organów), przeprowadzenie wnioskowanego dowodu uzupełniającego Sąd uznał za zbędne. Podkreślić należy, że uzupełniające postępowania dowodowe z dokumentu, przewidziane w art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm. – dalej jako "p.p.s.a.") ma charakter wyjątkowy i jest dopuszczalne wyłącznie, gdy jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości. Co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Dopuszczenie nowego dowodu jest przy tym wyłącznie uprawnieniem, a nie obowiązkiem sądu (por. wyroki NSA: z dnia 20 listopada 2015 r., sygn. akt II OSK 653/14, LEX nr 2002219; z dnia 24 sierpnia 2010 r., sygn. akt II FSK 586/09, LEX nr 737633).

W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.