Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 338/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-12-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6271 Ochrona cudzoziemca, w tym nadawanie statusu uchodźcy, azyl, zezwolenie na pobyt tolerowany i ochrona czasowa
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: ART 33 UST 4
journal: Dz.U. 2012 poz 680
law: Ustawa z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej - tekst jednolity
article: art 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Paweł Groński, Sędziowie sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj (spr.), sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, Protokolant ref. staż. Paweł Smulski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi R. S. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania decyzji oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców, dalej również jako "Szef UdSC", na podstawie art. 33 ust. 4 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2012 r., poz. 680), dalej jako "ustawa o udzielaniu cudzoziemcom ochrony" oraz art. 138 § 1 pkt 1 i art. 127 § 1 K.p.a., po rozpatrzeniu wniosku R. S., dalej "skarżącego", o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Szefa UdSC z dnia [...] listopada 2013 r. o odmowie wstrzymania wykonania decyzji Szefa UdSC z dnia [...] października 2010 r. o cofnięciu zgody na pobyt tolerowany i wydaleniu skarżącego z terytorium RP do dnia doręczenia decyzji ostatecznej w sprawie o nadanie statusu uchodźcy, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Skarżący, obywatel [...], deklarujący narodowość [...], dnia 12 marca 1996 r. złożył po raz pierwszy wniosek o nadanie statusu uchodźcy w Polsce. Decyzją z dnia [...] października 1998 r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji odmówił skarżącemu nadania statusu uchodźcy. Skarżący złożył odwołanie od powyższej decyzji wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności. Rada do Spraw Uchodźców postanowieniem z dnia [...] marca 2001 r. nie uwzględniła tego wniosku. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 15 października 2001 r., sygn. akt V SA 1254/01, uchylił zaskarżone postanowienie. Dnia [...] lutego 2002 r., Rada do Spraw Uchodźców, utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję.

W dniu 15 stycznia 2009 r. skarżący złożył po raz drugi wniosek o nadanie statusu uchodźcy. Szef UdSC decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. odmówił nadania statusu uchodźcy, odmówił mu udzielenia ochrony uzupełniającej oraz udzielił zgody na pobyt tolerowany. Następnie decyzją z dnia [...] października 2010 r. Szef UdSC cofnął skarżącemu zgodę na pobyt tolerowany oraz orzekł o wydaleniu go z terytorium RP w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji. Decyzja z dnia [...] grudnia 2010 r. Szef UdSC utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję z dnia [...] października 2010 r. określając nowy termin opuszczenia terytorium RP na 14 dni od dnia doręczenia niniejszej decyzji.

Szef UdSC decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r. stwierdził nieważność swojej decyzji z dnia [...] grudnia 2010 r. Następnie decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. organ ten uchylił decyzję z dnia [...] października 2010 r. o cofnięciu zgody na pobyt tolerowany i wydaleniu z terytorium RP w części określenia terminu opuszczenia terytorium RP, umorzył postępowanie prowadzone w pierwszej instancji w części uchylonej oraz utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w pozostałym zakresie.

W dniu 23 października 2013 r. skarżący złożył kolejny, będący przedmiotem rozpatrywanej sprawy wniosek o nadanie statusu uchodźcy.

W dniu 8 listopada 2013 r. skarżący złożył wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji, powołując się na grożące mu w razie powrotu do kraju pochodzenia niebezpieczeństwo. Podkreślił także, że jego dalszy pobyt w Polsce nie stanowi zagrożenia dla bezpieczeństwa i porządku publicznego.

Decyzją z dnia [...] listopada 2013 r. Szef UdSC odmówił skarżącemu wstrzymania wykonania decyzji o wydaleniu z terytorium RP.

Skarżący złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. We wniosku podniósł kwestię udzielenia mu w poprzednim postępowaniu zgody na pobyt tolerowany ze względu na zagrożenie jego podstawowych praw w kraju pochodzenia. Skarżący poinformował o zagrożeniu jego życia w razie powrotu do kraju. Załączył do akt sprawy artykułu internetowe opisujące konsekwencje powrotów uchodźców ze [...] do kraju pochodzenia oraz pismo sporządzone przez żonę skarżącego – T. R., która odradza mu powrót do domu z uwagi na ciągłe zainteresowanie jego osobą.

Rozpatrując ten wniosek, Szef UdSC doszedł do wniosku, że w przypadku skarżącego nie ma podstaw do wstrzymania wykonania decyzji o wydalenia na podstawie art. 33 ust. 4 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony. Organ stwierdził, że po dokonaniu ponownej analizy porównawczej wniosku z dnia 23 października 2013 r. z wnioskiem złożonym uprzednio, należało uznać, iż jest on oparty na tych samych podstawach. W drugim wniosku o nadanie statusu uchodźcy, ani w obydwu wnioskach o wstrzymanie wydalenia skarżący – według Szefa Ud SC – nie wykazał jakichkolwiek nowych, istotnych okoliczności lub dowodów w sprawie, które mogłyby mieć wpływ na rozstrzygnięcie postępowania. Odnosząc się do obaw skarżącego przed powrotem do kraju pochodzenia, pośrednio przedstawionych również w treści artykułów internetowych załączonych do akt sprawy organ wskazał na stanowisko UNHCR zawarte w opracowaniu WIKP UdSC z dnia [...] lipca 2013 r., którego zdaniem wraz zakończeniem działań wojennych na [...] ustały przesłanki do nadawania statusu uchodźcy lub innych form ochrony międzynarodowej w związku z zagrożeniem życia na skutek powszechnego konfliktu zbrojnego. Szef UdSC zwrócił także uwagę, że opisane w artykułach internetowych przypadki, nie odnoszą się w żaden sposób do skarżącego.

Odnosząc się natomiast do pisma żony skarżącego wskazującego na zagrożenia jakie spotykają ja oraz jej dzieci odkąd wnioskodawca opuścił kraj pochodzenia oraz niebezpieczeństwo jakie może spotkać skarżącego po powrocie, organ wskazał, że nie może uznać tego dokumentu jako wiarygodny dowód w sprawie z uwagi na to, ze skarżący przedstawił jedynie kopię, nie potwierdzoną za zgodność z oryginałem. Wątpliwości wzbudził także późny termin, w którym pismo mające potwierdzać rzekome problemy skarżącego, zostało przez jego żonę wysłane, biorąc pod uwagę fakt, że wnioskodawca opuścił kraj pochodzenia w

1996 r.

Biorąc wszystko pod uwagę Szef UdSC, podtrzymał stanowisko wyrażone w decyzji z [...] listopada 2013 r. i stwierdził, że złożenie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji w niniejszym postępowaniu, nastąpiło w celu opóźnienia lub zakłócenia wykonania decyzji o wydaleniu z terytorium RP.

R. S. wniósł skargę na decyzje Szefa UdSC z dnia [...] grudnia 2013 r. zarzucając jej istotne naruszenie prawa w szczególności:

- art. 76 a w zw. z art. 7, 77 ora 80 K.p.a. poprzez nierozpatrzenie przedstawionego przez skarżącego dokumentu w świetle całego materiału dowodowego;

- art. 8, 9, 10 K.p.a. poprzez niepoinformowanie skarżącego o konieczności przedstawienia oryginału dokumentu, a tym samym uniemożliwienie skutecznego i pełnego udziału w prowadzonym postępowaniu;

- art. 7, 77, 107 § 3 K.p.a. poprzez brak odniesienia się w uzasadnieniu decyzji do wszystkich podniesionych przez skarżącego zarzutów,

- art. 9, 65 i 104 K.p.a. poprzez nierozpatrzenie wniosków skarżącego zawartych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy

- art. 33 ust. 4 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony, poprzez niesłuszne przyjęcie, że skarżący nie spełnia przesłanek wstrzymania wykonania decyzji o wydaleniu.

W uzasadnieniu skargi zarzucił, m.in., że organ drugiej instancji naruszył art. 76 a w związku z art. 7, 77 oraz 80 K.p.a poprzez nierozpatrzenie przedstawionego pisma żony skarżącego w świetle całego materiału dowodowego. Stwierdził, że niewłaściwe jest zupełne jego pominięcie, z tego tylko względu, że jest to kserokopia, która nie została uwierzytelniona, tym bardziej, że organ nie wezwał do przedstawienia oryginału tego dokumentu.

Ponadto, według skarżącego, organ drugiej instancji nie odniósł się w uzasadnieniu decyzji do wszystkich zarzutów odwołania. W szczególności do podnoszonej przez skarżącego kwestii udzielenia mu w poprzednio prowadzonym postępowaniu zgody na pobyt tolerowany i cofnięcia tej zgody wobec stwierdzenia, ze stanowi zagrożenie dla bezpieczeństwa. Zatem jego sprawa powinna być oceniana przede wszystkim przez pryzmat tego, czy wciąż stanowi takie zagrożenie.

Zdaniem skarżącego, w toku postępowania, organ administracji nie dopełnił ciążących na nim obowiązków informacyjnych, tym samym naruszając art. 9, 65 i 104 K.p.a. Skarżący stwierdził, że we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zawarł alternatywny wniosek o pouczenie go na temat organu właściwego do wydania postanowienia na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach, do czego organ się nie odniósł.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

Zgodnie z art. 33 ust. 4 ustawy z dnia 13 czerwca 2003r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w przypadku, gdy wnioskodawca złożył kolejny wniosek o nadanie statusu uchodźcy Szef Urzędu może wstrzymać wykonanie decyzji o wydaleniu do dnia doręczenia wnioskodawcy decyzji ostatecznej w sprawie o nadanie statusu uchodźcy, jeżeli przemawia za tym słuszny interes strony, nie jest to sprzeczne z interesem społecznym i złożenie kolejnego wniosku nie nastąpiło w celu opóźnienia wydania decyzji o wydaleniu lub opóźnienia lub zakłócenia wykonania takiej decyzji. Wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji o wydaleniu powinien zawierać uzasadnienie istnienia słusznego interesu wnioskodawcy we wstrzymaniu jej wykonania (ust. 5 art. 33).

Z przytoczonych przepisów wynika, że złożenie kolejnego wniosku o nadanie statusu uchodźcy nie wywołuje tych samych skutków prawnych, co złożenie pierwszego wniosku, a w szczególności nie powoduje automatycznego wstrzymania wykonania decyzji o wydaleniu. Tak więc w przypadku złożenia kolejnego wniosku o nadanie statusu uchodźcy, nie jest przewidziana specjalna ochrona przed wydaleniem, tak jak w przypadku złożenia pierwszego wniosku. Aplikant może jednak wnioskować o wstrzymanie wykonania decyzji o wydaleniu. Wniosek o wstrzymanie wykonania podlega ocenie organu pod kątem wystąpienia w sprawie osoby wnioskującej okoliczności wypełniających przesłanki wstrzymania, wskazane w przepisie stanowiącym podstawę rozpoznania wniosku tj. art. 33 ust. 4 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony. Wstrzymanie decyzji o wydaleniu jest możliwe wtedy, gdy będą spełnione łącznie wszystkie trzy przesłanki wynikające z art. 33 ust. 4 ustawy: pierwsza - za wstrzymaniem wykonania przemawia słuszny interes strony; druga - nie jest to sprzeczne z interesem społecznym (przesłanka negatywna); trzecia - złożenie kolejnego wniosku nie nastąpiło w celu opóźnienia wydania decyzji o wydaleniu lub opóźnienia lub zakłócenia wykonania takiej decyzji. Natomiast niespełnienie chociażby jednej z tych przesłanek pozytywnych lub wystąpienie przesłanki negatywnej powoduje, że wstrzymanie wykonania decyzji o wydaleniu w ogóle jest niedopuszczalne, bez względu nawet na wolę organu. Z art. 33 ust. 4 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony wynika, że decyzja o wstrzymaniu wykonania decyzji jest wydawana w ramach tzw. uznania administracyjnego, co oznacza, że organ nie ma obowiązku a jedynie możliwość wstrzymania wykonania decyzji o wydaleniu. Przesłanki wynikające z art. 33 ust.4 ustawy "słuszny interes strony, jak i "interesu społecznego" nie zostały zdefiniowane, jednakże mając na względzie, że przedmiotem rozpoznania jest decyzja dotycząca wstrzymania wykonania decyzji o wydaleniu (w tym trybie organ nie rozstrzyga merytorycznie), należy przyjąć, że badanie przesłanki "słusznego jak i "interesu społecznego" nie może polegać na ocenie prawidłowości zastosowania przepisów prawa przez organ przy wydawaniu decyzji ostatecznej. Z uwagi na to, że jest to tryb szczególny, którego celem nie jest kolejna instancyjna kontrola prawidłowości wydanej decyzji to "ciężar dowodu", a więc konieczność wskazania okoliczności, w których strona upatruje swój "słuszny interes" i brak sprzeczności z "interesem społecznym", spoczywa na stronie, gdyż to ona zmierza do zmiany ustalonego już ostatecznie stanu rzeczy, a więc wstrzymania wykonania ostatecznej decyzji o wydaleniu. Biorąc powyższe pod uwagę należy przyjąć, że ów "słuszny interes strony" musi być rzeczywiście na tyle słuszny, aby "równoważył" i usprawiedliwiał odstępstwo od zasady trwałości decyzji ostatecznej.

Z analizy akt wynika, że wymienione przesłanki wstrzymania wykonania decyzji nie zachodzą w sprawie niniejszej. Skarżący nie wykazał, aby zaistniały okoliczności, które uzasadniałyby wstrzymanie wykonania decyzji o wydaleniu.

Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje, że Szef UdSC ocenę stanu faktycznego przeprowadził w sposób właściwy, konfrontując okoliczności przytaczane przez skarżącego we wniosku skarżącego złożonego w dniu 23 października 2013 r. oraz wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji o wydaleniu złożonego w tym postępowaniu z argumentacją podnoszoną we wcześniej składanych wnioskach uchodźczych. Zasadne jest stwierdzenie, że składając kolejny wniosek cudzoziemiec nie wskazał na żadne nowe istotne fakty, czy też okoliczności związane z prześladowaniem, bądź też ryzykiem doznania poważnej krzywdy w stosunku do wskazywanych w poprzednim postępowaniu, natomiast te na które się powołał, zostały już rozpatrzone przez organy orzekające podczas wcześniejszej procedury uchodźczej. We wnioskach tych jako główną przyczynę wyjazdu z kraju pochodzenia w 1996 r. wskazuje jego problemy i prześladowania po niesłusznym oskarżeniu go o udział w zorganizowaniu zamachu terrorystycznego w C. W uzasadnieniu wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji oraz we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy podnosi, że nadal grozi mu niebezpieczeństwo w kraju pochodzenia, o czym świadczyć mają m. in. artykuły internetowe o sytuacji na [...], pismo żony o zagrożeniach dotyczących rodziny skarżącego jak i ewentualnego zagrożenia dla samego skarżącego po powrocie do kraju. Ponadto zwrócił uwagę na fakt, że w poprzednim postępowaniu organ udzielił mu zgody na pobyt tolerowany.

Należy zgodzić się z oceną organu, że powyższe argumenty i dowody, nie uzasadniają wstrzymania wykonania decyzji o wydaleniu skarżącego.

Przedłożone artykuły internetowe, nie odnoszą się do sytuacji osobistej skarżącego. Organ przy rozstrzygnięciu sprawy kierował się natomiast stanowiskiem UNHCR zawartym w opracowaniu z dnia [...] lipca 2013 r., zgodnie z którym wraz zakończeniem działań wojennych na [...], ustały przesłanki dla nadawania statusu uchodźcy lub innych form ochrony międzynarodowej w związku z zagrożeniami życia na skutek powszechnego konfliktu zbrojnego. Według opracowania, sytuacji humanitarna oraz sytuacja praw człowieka w odniesieniu do ludności [...] z północy uległa poprawie i nie jest uzasadnione udzielanie dodatkowych form ochrony na podstawie narodowości [...] lub pochodzenia z północy kraju.

Odnosząc się natomiast do zarzutu skarżącego, że organ powinien był wziąć pod uwagę, że w poprzednim postępowaniu udzielono mu zgody na pobyt tolerowany, to należy stwierdzić, że podstawą udzielenia zgody na pobyt tolerowany w decyzji z dnia [...] czerwca 2010 r. były informacje zawarte w opracowaniu WIKP UdSC nr [.] z dnia [...] kwietnia 2010 r. wskazujące na zasadność zastosowania tej formy ochrony. Natomiast w obecnie rozpatrywanej sprawie, organ dysponował wskazanym wyżej aktualnym opracowaniem z dnia [...] lipca 2013 r. i po jego przeanalizowaniu doszedł do wniosku, że skarżący jako osoba narodowości [...], nie powinien obawiać się powrotu do kraju pochodzenia. W tej sytuacji niezasadny jest zarzut, że organ nie wziął pod uwagę faktu, iż skarżącemu udzielono poprzednio zgody na pobyt tolerowany (w 2010 r.), bowiem Szef UdSC w obecnie prowadzonym postępowaniu przeanalizował sytuację na [...] na podstawie aktualnego opracowania, według którego uległa ona poprawie w stosunku do roku 2010 .

Co do pisma, w którym żona skarżącego wskazuje na zagrożenie rodziny skarżącego w kraju pochodzenia i niebezpieczeństwo jakie może go spotkać w razie powrotu, w istocie nie wskazuje ono na zaistnienie nowych okoliczności w sprawie. Już we wniosku statusowym z dnia 15 stycznia 2009 r. skarżący wskazywał na ciągłe zainteresowanie jego osobą i problemy syna związane z przeszłością skarżącego. Ponadto z pisma tego nie wynika, że żonę skarżącego i jego dzieci spotkały rzeczywiste krzywdy, prześladowania. Treść tego pisma wskazuje jedynie na rzekome zainteresowanie skarżącym bliżej nieokreślonych osób.

W ocenie Sądu zasadnie organy uznał, że skarżący nie wskazał żadnych nowych, istotnych i wiarygodnych okoliczności i dowodów w sprawie, które mogłyby mieć wpływ na wstrzymanie wykonania decyzji o wydaleniu. Zatem w tej sytuacji należało dojść do wniosku, że złożenie kolejnego wniosku o nadanie statusu uchodźcy nastąpiło wyłącznie w celu opóźnienia lub zakłócenia wykonania decyzji o wydaleniu.

Niezasadne są też zarzuty naruszenia przez organ art. 9, 65 oraz 104 K.p.a., dotyczących "obowiązków informacyjnych".

Z akt sprawy wynika, że skarżący został pouczony o trybie i zasadach postępowania w sprawie o nadanie statusu uchodźcy oraz o przysługujących mu prawach i obowiązkach. Skarżący otrzymał także dane kontaktowe organizacji, do których zadań statusowych należą sprawy uchodźców i jak wynika z akt sprawy – korzystał z pomocy Sekcji Praw Człowieka [...].

Wbrew zarzutom skargi uzasadnienie zaskarżonej decyzji odpowiada wymogom art. 107 § 3 k.p.a., organ odniósł się do argumentów i dowodów przedstawianych przez skarżącego, dokonał ich oceny zgodnie z zasadą swobodnej oceny, o której mowa w art. 80 k.p.a. i jej wyniki przedstawił zwięźle w uzasadnianiu.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.