Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1205/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-01-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 54
journal: Dz.U. 2012 poz 1015
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Bogusław Cieśla, Sędziowie sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk (spr.), sędzia WSA Ewa Machlejd, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 8 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi J. R. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2015 r. znak [...] w przedmiocie oddalenia skargi na przewlekłość postępowania egzekucyjnego skargę oddala


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] marca 2015 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. z 2013 r. poz. 267, ze zm.), po rozpatrzeniu zażalenia z dnia [...].02.2015 r. J. R. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].01.2015 r. nr [...] - utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie

W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, iż [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...].01.2015 r. nr [...] oddalił skargę J. R. z dnia [...].11.2014 r. na przewlekłość postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...], w sprawie obowiązku rozbiórki budynku magazynowego wraz z utwardzonym terenem na nieruchomości przy ul. I. [...] w [...], wynikającego z decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...].09.2000r. nr [...], utrzymanej w mocy decyzją [...] WINB z dnia [...]11.2000r. nr [...].

J. R. złożył do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego zażalenie na powyższe postanowienie.

Po rozpatrzeniu przedmiotowej sprawy Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że zażalenie jest nieuzasadnione. W rozpatrywanej sprawie brak jest podstaw do uwzględnienia skargi J. R. na przewlekłość postępowania ze względu na okoliczność, że postępowanie egzekucyjne w sprawie obowiązku rozbiórki budynku magazynowego wraz z utwardzonym terenem na nieruchomości przy ul. I. [...] w [...], zostało już zakończone. Z akt sprawy wynika, że postępowanie egzekucyjne zostało umorzone przez PINB w [...] postanowieniem z dnia [...].08.2012 r. nr [...]. Powodem umorzenia postępowania było stwierdzenie przez organ egzekucyjny, że będący przedmiotem postępowania obowiązek rozbiórki został wykonany przez zobowiązanych, co zostało ustalone podczas oględzin organu przeprowadzonych w dniu 20.07.2012 r. a następnie w dniu 16.08.2012 r.

Następnie organ odwoławczy wskazał, że art. 54 §1 ustawy z dnia 17.06.1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz.U. z 2014 r. poz. 1619) stanowi, że zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora oraz skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego (ust. 1). Na przewlekłość postępowania egzekucyjnego skarga przysługuje również wierzycielowi niebędącemu jednocześnie organem egzekucyjnym, a także podmiotowi, którego interes prawny lub faktyczny został naruszony w wyniku niewykonania obowiązku oraz organowi zainteresowanemu w wykonaniu obowiązku (ust. 2).

Podstawowym celem skargi na przewlekłość postępowania egzekucyjnego jest doprowadzenie do załatwienia prowadzonej przez organ sprawy, tj. wyegzekwowanie obowiązku nałożonego na zobowiązanego. W związku z tym, że skarga na przewlekłość jest środkiem prawnym wymuszającym rozpoznanie sprawy przez organ, spełnia swą rolę jedynie wtedy, gdy zostanie wniesiona w toku postępowania. Regulacja art. 54 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie określa terminu na wniesienie skargi na przewlekłość postępowania egzekucyjnego, ale zgodnie z istotą tej instytucji należy przyjąć, że będzie to możliwe do momentu zakończeniu tego postępowania. Skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego dotyczy zatem sytuacji, gdy toczy się postępowanie egzekucyjne.

W rozpatrywanej sprawie, nie było więc możliwe uwzględnienie skargi J. R., w sytuacji gdy została złożona już po wydaniu przez organ aktu administracyjnego kończącego postępowanie egzekucyjne ze względu na stwierdzenie wykonania obowiązku rozbiórki budynku magazynowego wraz z utwardzonym terenem.

Odnosząc się do podnoszonej przez J. R. okoliczności, że nakaz rozbiórki nie został wykonany w całości, ponieważ nie zostały rozebrane fundamenty budynku, GINB wskazał, że zaprzecza temu zgromadzony w aktach materiał dowodowy. Z akt tych wynika bowiem, że w związku z interwencją J. R. (pismo z dnia 12.04.2013 r.) PINB w [...] wznowił z urzędu, na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. postępowanie zakończone własnym postanowieniem z dnia [...].08.2012 r. nr [...], umarzającym postępowanie egzekucyjne. We wznowionym postępowaniu organ przeprowadził w dniu 19.06.2013 r. oględziny, które wykazały, że fundament, na którym pierwotnie ustawiony był budynek magazynowy został rozkruszony a betonowy gruz po tychże fundamentach jest składowany na terenie nieruchomości. Na podstawie powyższych ustaleń organ egzekucyjny stwierdził, że obowiązek rozbiórki został wykonany w całości a więc zasadne było umorzenie postępowania egzekucyjnego i postanowieniem z dnia [...].10.2013 r. nr [...], odmówił uchylenia własnego postanowienia.

Reasumując powyższe, GINB stwierdził, że zaskarżone postanowienie [...] WINB z dnia [...].01.2015 r. nr [...], jest prawidłowe.

Skargę na to postanowienie złożył J. R. W skardze wskazał, iż obu postanowieniom zarzuca:

- naruszenie art. 7, 8, 77 § 1, 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. przez nie ustalenie w sposób należyty i nie przedstawienie w uzasadnieniu postanowienia całego przebiegu postępowania egzekucyjnego, co w sposób właściwy naświetliłoby sposób działania organu egzekucyjnego w przedmiotowej sprawie oraz niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, w tym nie odniesienie się do załączonych fotografii, na których widać pozorność rozbiórki i pozostawione fundamenty budynku.

- naruszenie art. 54 § 2 u.p.e.a. przez przyjęcie, że nie ma przewlekłości postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] w sprawie nakazu rozbiórki budynku magazynowego zlokalizowanego na nieruchomości położonej w [...] przy ul. I. [...] tylko z tego powodu, że zostało ono już umorzone, gdy umorzenie postępowania egzekucyjnego nastąpiło przedwcześnie z naruszeniem art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., a Skarżący jako, że nie jest stroną postępowania egzekucyjnego nie miał możliwości jego zaskarżenia i z tych samych przyczyn nie brał udziału w oględzinach.

Postanowieniu Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego dodatkowo zarzucił naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. i art. 18 u.p.e.a. przez utrzymanie w mocy postanowienia wydanego z naruszeniem prawa.

W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie sądu podlega zgodność aktów, w tym decyzji administracyjnych, zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. Zgodnie natomiast z art. 134 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skargę analizowaną według powyższych kryteriów uznać należy za niezasadną. Przedmiotem oceny w niniejszym postępowaniu była kwestia przewlekle prowadzonego postępowania egzekucyjnego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Podstawą prawną złożonej skargi był art. 54 § 2 ustawy z dnia 17.06.1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz.U. z 2014 r. poz. 1619), który stanowi, że na przewlekłość postępowania egzekucyjnego skarga przysługuje również wierzycielowi niebędącemu jednocześnie organem egzekucyjnym, a także podmiotowi, którego interes prawny lub faktyczny został naruszony w wyniku niewykonania obowiązku oraz organowi zainteresowanemu w wykonaniu obowiązku.

Zasadniczym zagadnieniem w niniejszej sprawie jest problem terminu w jakim skarga oparta o ww. przepis może być wniesiona.

Regulacja art. 54 u.p.e.a. nie określa terminu na wniesienie skargi na przewlekłość postępowania egzekucyjnego, ale zgodnie z istotą tej instytucji należy przyjąć, że będzie to możliwe do momentu zakończeniu tego postępowania.

Skarga na czynności egzekucyjne lub przewlekłość postępowania może być złożona dopóki trwa postępowanie egzekucyjne, w którym dokonano zaskarżonej czynności lub którego przewlekłość jest zarzucana. W takim też okresie może zapaść rozstrzygnięcie merytoryczne, to jest co do zasadności skargi. (M. Romańska w: System egzekucji administracyjnej pod red. J. Nieczyporuka, S. Fundowicza i J. Radwanowicz; Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2004, s. 540 i nn.).

Pojawiające się w orzecznictwie poglądy o dopuszczalności skargi na czynności egzekucyjne także po zakończeniu postępowania egzekucyjnego wskazują jako podstawowy argument możliwość dochodzenia przez zobowiązanego odszkodowania za szkody wyrządzone wskutek niezgodnego z przepisami prawa wszczęcia lub prowadzenia egzekucji administracyjnej lub postępowania zabezpieczającego.

Argument ten, w przypadku wniesienia skargi na podstawie art. 54 § 2 u.p.e.a. przez podmiot, którego interes prawny lub faktyczny został naruszony w wyniku niewykonania obowiązku, traci swoją aktualność, bowiem nie może podmiot taki skorzystać z trybu określonego w art. 168b ww. ustawy.

Reasumując, w ocenie Sądu złożenie skargi na przewlekłość organu egzekucyjnego możliwe jest do momentu jego zakończenia.

Jednym ze sposobów zakończenia postępowania egzekucyjnego jest jego umorzenie.

W badanej sprawie postępowanie egzekucyjne zostało umorzone postanowieniem z dnia [...].08.2012 r. nr [...], a następnie po wznowieniu postępowania postanowieniem z dnia [...].10.2013 r. nr [...], odmówiono jego uchylenia. Skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ egzekucyjny został złożona przez J. R. w dniu 19.11.2014 r.

Odnosząc się do zarzutów skargi wskazujących na wadliwość postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego wskazać należy, że jest on ostateczne i funkcjonuje w obrocie prawnym. W związku z tym ani organ II instancji ani Sąd w postępowaniu dotyczącym przewlekłości postępowania egzekucyjnego nie mógł zakwestionować prawidłowości postanowienia umarzającego postępowanie.

Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.