Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 1289/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2011-01-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6072 Scalenie oraz podział nieruchomości
Hasła tematyczne: Gospodarka gruntami
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 93 ust. 4 i 5
journal: Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Renata Owczarzak Sędziowie: Sędzia WSA Grażyna Malinowska-Wasik (spr.) Sędzia WSA Grzegorz Saniewski Protokolant Kamila Wesołowska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 11 stycznia 2011r. sprawy ze skargi M. R.i J.R. na postanowienie SKO w T. z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr SKO [...] w przedmiocie zaopiniowania wstępnego projektu podziału nieruchomości. oddala skargę


UZASADNIENIE

Postanowieniem nr [...] z dnia [...] wydanym na podstawie art. 93 ust. 1, 4 i 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r., Nr 261, poz. 2603 ze zm.) Wójt Gminy L. zaopiniował negatywnie wnioskowany przez J. i M. R. wstępny projekt podziału położonej w obrębie ewidencyjnym Z. działki nr [...] z uwagi na brak zgodności proponowanego podziału z warunkami ustalonymi dla terenu 6U/MN w § 11 przyjętego uchwałą nr XXV/270/08 Rady Gminy Lubicz z dnia 3 listopada 2008 r. miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części wsi Złotoria i Grabowiec (opublik. w Dz. Urzęd. Woj. Kuj. - Pom. nr 9/2009 z 5 lutego 2009 r., poz. 192), bowiem przewidziana w nim działka nr [...] nie posiada bezpośredniego dostępu do istniejącej lub wyznaczonej w planie drogi publicznej.

Nie uwzględniając zażalenia małż. J. i M. R., w którym zarzucali sprzeczność postanowienia Wójta Gminy L. z wydanymi decyzjami o ustaleniu lokalizacji inwestycji z dnia [...] nr [...] i o ustaleniu warunków zabudowy z dnia [...] nr [...] oraz wskazaniem lokalizacyjnym z dnia [...] nr [...], podnosząc jednocześnie okoliczność wydzierżawienia przez gminę zrealizowanej ze środków publicznych gminy drogi dojazdowej, do której istniał w czasie nabywania przez nich działki nr [...] dostęp do tejże działki, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. postanowieniem z dnia [...] nr [...] orzekło o utrzymaniu powyższego postanowienia w mocy.

Organ odwoławczy podzielił stanowisko organ I instancji co do braku możliwości pozytywnego zaopiniowania podziału działki nr [...], gdyż wydzielana działka nr [...] nie posiada bezpośredniego dostępu do drogi publicznej, co oznacza niespełnienie warunku dopuszczalności innego niż przewidziany w obowiązującym planie zagospodarowania przestrzennego podziału nieruchomości (podziału wtórnego) określonego w § 11 ust. 3 tego planu, stanowiącym równocześnie w punkcie 3 powtórzenie wymogu podziału wynikającego z art. 95 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia nadto wskazano na wiążący charakter aktu prawa miejscowego - obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego i fakt wydania wymienionych w zażaleniu decyzji przed jego uchwaleniem oraz brak uprawnień do oceny zmiany przeznaczenia w tym planie działki stanowiącej w poprzednim planie drogę gminą (ul. [...]) gwarantującą dostęp wydzielanej działki do drogi publicznej.

J. i M. R. zaskarżyli postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, wnosząc o jego uchylenie i poprzedzającego je postanowienia Wójta Gminy L. Skarżący zarzucili zaskarżonemu postanowieniu naruszenie przepisów ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a mianowicie:

- art. 36 ust. 3, art. 37 ust. 3 i art. 61 ust. 1 przez błędne przyjęcie, że nie zostały spełnione warunki do pozytywnego zaopiniowania projektu podziału działki,

- art. 59 ust. 1, 2 i 3 pkt 2 oraz art. 6 ust. 1 i 2 pkt 1 i 2 poprzez niedostrzeżenie, iż obowiązuje poprzedni stan zagospodarowania działek nr [...] i [...] oraz, że mają prawo do zagospodarowania działki nr [...] zgodnie z warunkami określonymi w poprzednim planie,

- art. 4 ust. 1 i 2 pkt 1-2 poprzez nieuwzględnienie faktu, że w poprzednim planie zagospodarowania działka nr [...] była ulicą [...] obsługującą działkę nr [...] oraz pominięcie okoliczności wydania przez Wójta Gminy L. w dniu [....] decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie m.in. na działce nr [...] (droga dojazdowa) kanalizacji sanitarnej i deszczowej oraz przez Starostwo Powiatowe w T. pozwolenia na budowę tej kanalizacji, przez co potwierdzono ustalenia poprzedniego planu zagospodarowania przestrzennego dla działki nr [...],

- art. 15 ust. 2 pkt 1 poprzez pominięcie faktu możliwości podziału działki nr [...] według poprzedniego planu, co skutkowało naruszeniem art. 15 ust. 1 pkt 10 z powodu nieuwzględnienia komunikacyjnego znaczenia działki nr [...],

- art. 34 ust. 2 i art. 65 ust. 2 poprzez nierozważenie, że utrata mocy obowiązującej planu miejscowego nie spowodowała wygaśnięcia decyzji wydanych na jego podstawie, skoro obowiązuje decyzja ostateczna nr [...] z [...] o pozwoleniu na budowę,

- art. 1 ust. 2 pkt 1,6,7,9 i art. 2 pkt 1,4,6,12,13,14,17 ustawy oraz art. 6, 5 ust. 1 pkt 1,2,8 i 9 oraz § 14 ust. 1 i 2 poprzez pominięcie, że plan miejscowy narusza te przepisy względem działek nr [...] i [...],

- art. 28 ust. 1 poprzez nieuwzględnienie naruszeń prawa, jakich dopuścił się w zakresie uchwalania planu miejscowego Urząd Gminy w L. w części dotyczącej działki [...] i [...],

a nadto podnieśli zarzuty:

- naruszenia przez organy gminy podjętą uchwałą art. 28 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym zasad sporządzania planu w odniesieniu do działek [...] i [...] oraz niedostrzeżenie, że na działce nr [...] wydzielono działki budowlane, które zgodnie z art. 2 pkt 14 miały dostęp do drogi publicznej z zachowaniem w myśl art. 2 pkt 17 walorów ekonomicznych przestrzeni,

- naruszenia art. 156 § 1 pkt 1 kpa poprzez nie uznanie za rażąco naruszające prawo działań Urzędu Gminy L.,

- naruszenia art. 7 i 107 kpa poprzez niedokładnie wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, nie uwzględnienie słusznego interesu skarżących, nie ustosunkowanie się do wszystkich zarzutów zamieszczonych w odwołaniu.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, a nadto wywodząc, że nie jest kompetentne do oceny zgodności z prawem uchwalonego w dniu 3 listopada 2008 r. miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który rzutował na treść wydanych w niniejszej sprawie rozstrzygnięć oraz, że zapisy tego planu są dla organów wiążące.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:

Skarga nie mogła być uwzględniona, gdyż zaskarżone postanowienie nie narusza prawa.

Jak wynika z art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r., Nr 102, poz. 651 ze zm.) zgodność z obowiązującym planem miejscowym zagospodarowania przestrzennego jest zasadniczą materialnoprawną przesłanką dopuszczalności podziału nieruchomości. W przypadku braku planu miejscowego ma zastosowanie art. 94 ustawy.

Podział musi być przy tym zgodny z planem zarówno pod względem przeznaczenia terenu, jaki i możliwości zagospodarowania wydzielonych działek gruntu. Istota rozstrzygnięcia w przedmiocie podziału nieruchomości sprowadza się więc do skonkretyzowania ustaleń obowiązującego planu w odniesieniu do zamierzonego podziału i sposobu zagospodarowania działek powstałych w rezultacie podziału.

Oceny zgodności proponowanego podziału z ustaleniami planu miejscowego dokonuje jednak w pierwszej kolejności wójt, burmistrz, lub prezydent miasta w wydanej w formie postanowienia, stosownie do art. 93 ust. 4 i 5 ustawy, opinii.

Obowiązujący plan zagospodarowania przestrzennego jest aktem prawa miejscowego (art. 14 ust. 8 ustawy), aktem normatywnym wiążącym organy administracji publicznej przy wydawaniu rozstrzygnięć w zawisłych przed nimi sprawach, stąd też nie mogą być skutecznie podnoszone w zażaleniu oraz skardze zarzuty oparte na zapisach poprzedniego planu miejscowego, który przez kilkoma laty utracił moc, nawiązujące do ujętej w tymże planie i faktycznie ówcześnie istniejącej drogi gminnej, stanowiącej działkę nr [...] (ulica [...]).

Nie mają też znaczenia w rozpatrywanej sprawie powoływane w zażaleniu na postanowienie organu I instancji działania skarżących mające na celu zapobieżenie uchwaleniu nowego planu zagospodarowania, którego procedura przygotowania wg nich dotknięta była uchybieniami formalnymi i merytorycznymi, skoro uchwała Rady Gminy Lubicz nr XXV/270/08 zatwierdzająca ten plan pozostawała w dacie opiniowania projektu podziału działki nr [...], w obiegu prawnym.

Jak nadto trafnie zaznaczono w odpowiedzi na skargę organy administracji nie mają kompetencji do oceny zgodności z przepisami prawa uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i nie mogą odmówić zastosowania się do niego. Także Sąd, jakkolwiek władny jest badać legalność aktu prawa miejscowego, to jednak wyłącznie w sprawie ze skargi na ten akt wniesionej w trybie art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 159) natomiast odniesienie się do tego zagadnienia w niniejszej sprawie oznaczałoby wykroczenie poza granice sprawy, której przedmiotem jest zaopiniowanie projektu podziału nieruchomości, którymi to granicami Sąd, w świetle art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) jest przy orzekaniu związany.

Jak wynika z § 11 ust. 2 załączonego do akt sprawy wypisu z ustaleń zatwierdzonego uchwałą Rady Gminy Lubicz z dnia 3 listopada 2008 r. miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla części wsi Złotoria i Grabowiec, plan ten, poza wyznaczonym w nim (zgodnie z rysunkiem planu) podziałem nieruchomości na działki budowlane, dopuszcza też inny podział nieruchomości, jednak wyłącznie przy zachowaniu zasad zawartych w pkt 3 do ust. 9 wymienionego paragrafu.

Zgodnie zaś z regulacją zamieszczoną w ust. 3 § 11, która obejmuje m.in. teren o symbolach 6U/MN z usytuowaną na nim działką skarżących o numerze 123, wtórny podział działki jest możliwy m.in., jeśli minimalna powierzchnia nowo wydzielonej działki wynosi 1000 m2 (pkt 1), minimalna szerokość frontu nowo wydzielonej działki to 18 m (pkt 2) oraz każda nowo wydzielona działka ma bezpośredni dostęp do istniejącej lub wyznaczonej w planie drogi publicznej (pkt 3).

Jak natomiast wynika z wstępnego projektu podziału nieruchomości oznaczonej nr ewid. [...] na działki nr [...], ta ostatnia proponowana do wydzielenia działka nie posiada bezpośredniego dostępu do drogi publicznej (ul. [...], ul. [...], czy też [...]), a więc pozytywne zaopiniowanie tego projektu podziału pozostawałoby w sprzeczności z zapisem § 11 ust. 3 pkt 3 planu.

Zatem, skoro przedłożony projekt nie spełniając jednego z obligatoryjnych warunków możliwości podziału nieruchomości określonych w planie zagospodarowania przestrzennego, tym samym czyni niedopuszczalny proponowany podział w świetle art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r., to zaskarżone postanowienie utrzymując w mocy postanowienie Wójta Gminy L. z dnia [....] pozostaje w zgodzie z wymienionym przepisem ustawy, czego konsekwencją musi być oddalenie na mocy art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) wniesionej skargi.

Nadmienić należy, że odrębną kwestią jest zapewnienie dostępu projektowanej do wydzielenia działki do drogi publicznej w rozumieniu art. 93 ust. 3 ustawy, co jest przedmiotem ustaleń organu w odrębnym postępowaniu - już dotyczącym wydania decyzji administracyjnej w przedmiocie zatwierdzenia podziału nieruchomości, o której mowa w art. 96 ust. 1 ustawy.

Ustosunkowując się do treści skargi dodatkowo stwierdzić trzeba, że kryterium oceny prawidłowości wydanych w rozpatrywanej sprawie rozstrzygnięć organów I i II instancji nie może być fakt wydania w 2002 r. decyzji o warunkach zabudowy oraz decyzji o pozwoleniu na budowę dot. działki nr [...] stanowiącej ówcześnie drogę, gdyż jedynym kryterium w tym zakresie jest, jak wyżej wskazano, zgodność z aktualnie obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Nie może być również mowy o naruszeniu przez orzekające organy wymienionych w skardze przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, których organy nie stosowały i nie mogły stosować, bowiem podstawy podziału nieruchomości i opiniowania projektu podziału zawarte są w ustawie o gospodarce nieruchomościami, a nadto, jak już zaznaczono, w kompetencjach organów nie leżało badanie zgodności z prawem, procedury związanej z uchwaleniem planu zagospodarowania.

W konsekwencji też nie mogło dojść do naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 kpa (w skardze błędnie powołano pkt 1) poprzez nie uznanie za rażąco naruszające prawo działania Urzędu Gminy L. w trakcie procedury planistycznej.

Sąd nie dopatrzył się poza tym uchybienia przez SKO i Wójta Gminy L. przepisowi art. 7 kpa poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego przed podjęciem przez nie rozstrzygnięć, gdyż jedynym zagadnieniem wymagającym ustaleń była zgodność projektu podziału z planem zagospodarowania a te były wystarczające. Interes zaś skarżących nie może być uwzględniony, jeśli prowadziłoby to do naruszenia prawa. Z kolei nie odniesienie się przez SKO w uzasadnieniu postanowienia do niektórych fragmentów odwołania nie miało wpływu na treść zawartego w tym postanowieniu rozstrzygnięcia.

Wskazać jednocześnie należy, że art. 36 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym uprawnia do dochodzenia w postępowaniu cywilnym przed sądem powszechnym od gminy odszkodowania, jeżeli w związku z uchwaleniem planu miejscowego korzystanie z nieruchomości lub jej części w dotychczasowy sposób lub zgodny z dotychczasowym przeznaczeniem stało się niemożliwe lub istotnie ograniczone.

Z przedstawionych wyżej względów orzeczono jak w sentencji.