Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 267/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2020-09-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 151 § 2, art. 146 § 2
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 35 ust. 1, art. 28 ust. 2, art. 3 pkt 20
journal: Dz.U. 2019 poz 1186
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Donata Starosta Sędzia WSA Monika Świerczak (spr.) Asesor sądowy WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska Protokolant sekr. sąd. Roman Sukhyi po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 września 2020 r. sprawy ze skargi J. T. na decyzję Wojewody z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Wojewody na rzecz na J. T. kwotę [...]zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] grudnia 2019 r. nr [...] Wojewoda na podstawie art. 138 § 1 pkt 2, art. 104, art. 151 § 2 w zw. z art. 146 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm., dalej: k.p.a.) po rozpatrzeniu odwołania J. T. od decyzji Prezydenta Miasta P. z [...] września 2019 r. znak [...] odmawiającej uchylenia ostatecznej decyzji własnej nr [...] z [...] lipca 2018 r. o pozwoleniu na budowę dot. przebudowy i nadbudowy (przy granicy dz. nr [...], ark. [...], obr. Ł. – ul[...] i dz. nr [...], ark. [...], obr. Ł.) części budynku mieszkalnego wielorodzinnego wraz ze zmianą sposobu użytkowana poddasza na funkcję mieszkalną na terenie nieruchomości przy ul[...] w P. (dz. nr [...], ark. [...], obr. Ł.), uchylił zaskarżoną decyzję i stwierdził, że ww. decyzja Prezydenta Miasta P. z [...] lipca 2018 r. została wydana z naruszenie prawa, jednak z uwagi, że w wyniku wznowienia postępowania zapadłaby decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej, odmówił uchylenia decyzji.

Rozstrzygnięcie to wydano przyjmując następujący stan faktyczny i prawny.

Ww. decyzją z [...] lipca 2019 r. Prezydent Miasta P. zatwierdził projekt budowlany i udzielił P. D. pozwolenie na budowę dot. przebudowy i nadbudowy części budynku mieszkalnego wielorodzinnego wraz ze zmianą sposobu użytkowana poddasza na funkcję mieszkalną przy ul. [...] w P. (dz. nr [...]).

Odwołanie od tej decyzji wniosła J. T., której nie uznano za stronę postępowania zakończonego ww. decyzją. Równocześnie złożyła wniosek o doręczenie jej ww. decyzji i przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Postanowieniem z [...] września 2018 r. Wojewoda odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oraz stwierdził niedopuszczalność odwołania.

W wyniku skargi J. T. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z [...] kwietnia 2019 r. sygn. IV SA/Po [...] uchylił ww. postanowienie Wojewody wskazując, że podanie skarżącej stanowiło wniosek o wznowienie postępowania oparty na przesłance określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. i powinien zostać przekazany Prezydentowi Miasta P..

W wyniku tego Wojewoda przekazał wniosek J. T. z [...] września 2018 r. Prezydentowi M. P. z wnioskiem z [...] października 2018 r. o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Prezydenta M. P. z [...] lipca 2018 r. i wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenie wniosku o wznowienie.

Postanowieniem z [...] stycznia 2019 r. Prezydent M. P. odmówił wznowienia postępowania oraz przywrócenia terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania. Na skutek zażalenia J. T. postanowieniem z [...] lutego 2019 r. Wojewoda uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał do ponownego rozpatrzenia. Prezydent M. P. postanowieniem z [...] kwietnia 2019 r. odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania oraz o odmowie wznowienia postępowania w ww. sprawie. Postanowieniem z [...] maja 2019 r. Wojewoda – na skutek zażalenia – uchylił ww. postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. [...] czerwca 2019 r. organ I instancji otrzymał pismo Wojewody informujące o wyroku WSA w Poznaniu z [...] kwietnia 2019 r. sygn. IV SA/Po [...], którym również przekazano wg właściwości wniosek J. T. z [...] września 2018 r. o wznowienie postępowania w omawianej sprawie.

Postanowieniem z [...] czerwca 2019 r. Prezydent M. P. wznowił postępowanie zakończone decyzją tego organu z [...] lipca 2018 r. Następnie zobowiązał autora zatwierdzonego projektu budowlanego do złożenia wyjaśnień w zakresie spełnienia wymogów przepisów dotyczących przesłaniania i zacieniania w odniesieniu do lokali istniejących w przedmiotowym budynku. Po odpowiedzi projektanta organ ponowił wezwanie, wobec którego projektant złożył wyjaśnienia. W rezultacie Prezydent M. P. decyzją z [...] września 2019 r. na podstawie art. 150 § 1, art. 151 § 1 pkt 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. odmówił uchylenia ostatecznej decyzji własnej z [...] lipca 2019 r. nr [...].

W odwołaniu od tej decyzji J. T. zarzuciła organowi naruszenie § 12 ust. 1 pkt 1 i § 13 ust. 1 pkt 1a i 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1065 ze zm., dalej: rozporządzenie) w zakresie usytuowania oraz zacienienia i nasłonecznienia nadbudowywanej części budynku wobec jej lokalu.

Wydając opisaną na wstępie decyzję z [...] grudnia 2019 r. Wojewoda wskazał, że odwołująca jest właścicielką lokalu mieszkalnego w przedmiotowym budynku. W nieruchomości [...] istnieje Wspólnota Mieszkaniowa, która reprezentuje właścicieli lokali. Do reprezentowania interesu podmiotu zbiorowego – ogółu właścicieli odrębnych lokali tworzących wspólnotę mieszkaniową w postępowaniu administracyjnym, co do zasady legitymację ma wspólnota mieszkaniowa. Tylko w wyjątkowych sytuacjach przymiot strony przysługuje właścicielowi lokalu, pod warunkiem wykazania wpływu inwestycji na jego indywidualne prawa i obowiązki związane z funkcjonowaniem lokalu mieszkalnego, w tym prawa własności. Zdaniem Wojewody skoro odwołująca jest właścicielem lokalu, z którego okno znajduje się w bliskiej odległości od nadbudowywanej części budynku, a planowana inwestycja bezpośrednio graniczy z jej lokalem to w świetle art. 28 ust. 2 p.b. przysługuje jej przymiot strony. Zgodnie bowiem z art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1186 ze zm., dalej: p.b.) przymiot strony nie jest zależny od przekroczenia ustalonej normy w zakresie oddziaływania planowanej inwestycji na nieruchomość, lecz wynika z faktu oddziaływania inwestycji na przestrzeń objętą prawem do nieruchomości. Dlatego też stronami powinny być uznane podmioty, na których nieruchomość projektowany obiekt może oddziaływać, nawet jeśli z projektu budowlanego wynika, że spełniono wszystkie wymagania wynikające z p.b. Dlatego Wojewoda uznał, że zaskarżoną decyzję należało uchylić i stwierdzić, że decyzja Prezydenta M. P. z [...] lipca 2018 r. została wydana z naruszeniem prawa, zważywszy jednak, iż w wyniku wznowienia postępowania zapadłaby decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej, należało odmówić uchylenia decyzji z [...] lipca 2018 r. Powołał art. 151 § 2 i art. 146 k.p.a. i stwierdził, że w przypadku, gdy wystąpiła podstawa do wznowienia, ale de facto nie miała ona wpływu na wynik sprawy z uwagi na brak podstaw do wydania decyzji innej w treści niż dotychczasowa decyzja, organ powinien zastosować art. 151 § 2 k.p.a. Wyjaśnił, że budynek przy ul[...] uformowany jest na regularnym planie w kształcie litery "C", a ściana z oknem J. T. w oficynie bocznej skierowana jest w kierunku północnym. Zgodnie z informacją projektanta taka lokalizacja budynku powoduje, że oficyna jest w całości przesłaniana przez front i tył budynku bez możliwości nasłonecznienia strony północnej. W dniu 21 marca i 21 września w godz. od 7:00 do 17: 00 okna parteru oficyny są zacienione cieniem własnym budynku oficyny bocznej i tylnej, a nadbudowa budynku nie ma wpływu na nasłonecznienie okiennej ściany oficyny budynku (§ 60 rozporządzenia). Inwestycja spełnia też wymagania w zakresie przesłaniania (§ 13 rozporządzenia). Pomiędzy ramionami kąta 60ş, wyznaczonego na płaszczyźnie poziomej, z wierzchołkiem usytuowanym w wewnętrznym licu ściany na osi okna pomieszczenia przesłaniającego, nie znajduje się przesłaniająca część tego samego budynku, ani inny obiekt przesłaniający. Podwyższenie wysokości przesłaniania okna w parterze oficyny bocznej do wysokości 7,8 m spełnia warunki określone w § 13 rozporządzenia.

Wojewoda wskazał również, że zarzuty naruszenia § 12 ust. 1 pkt 1, czy § 13 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia są niezasadne w świetle analizy autora projektu budowlanego. Dodał, że z akt wynika, iż dla inwestycji Miejski Konserwator Zabytków wydał decyzję nr [...] z [...] kwietnia 2018 r. Za chybione uznano też żądanie oględzin lokalu mieszkalnego z uwagi na zgromadzenie wystarczającego materiału dowodowego dla wydania rozstrzygnięcia.

W skardze na powyższą decyzję Wojewody J. T. zarzuciła organowi naruszenie:

- art. 7-9 i art. 7-77 k.p.a. poprzez niezbadanie zagadnienia odpowiedniego nasłonecznienia należącego do niej mieszkania oraz bliskości położenia nadbudowy względem oficyny bocznej, zważywszy na fakt, że wnosiła o przeprowadzenie oględzin w jej lokalu, a organ bezkrytycznie przyjął, że lokalizacja budynku powoduje, iż oficyna jest w całości przesłaniana przez front i tył budynku, bez możliwości nasłonecznienia strony północnej,

- art. 35 ust. 1 pkt 2, art. 5 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 3 pkt 20 p.b. i § 13, § 57 i § 60 rozporządzenia, do którego doszło w wyniku powyższych uchybień procesowych.

Skarżąca podniosła również, że przedmiotowa nadbudowa pogarsza jej warunki mieszkaniowe, godzi w jej dobrostan powodując zaciemnienie większej części jej lokalu, a ponadto na skutek bardzo bliskiej odległości okien w nadbudowanej części do okien znajdujących się w jej mieszkaniu oraz samej nadbudowy do frontu oficyny bocznej ograniczono skarżącej prywatność i swobodę poruszania się po tej części mieszkania. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w części dotyczącej odmowy uchylenia decyzji Prezydenta M. P. z [...] lipca 2018 r. oraz wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.

W motywach skargi J. T. wyjaśniła, że jej lokal położony jest na II piętrze oficyny bocznej i na skutek przedmiotowej nadbudowy budynek oficyny bocznej i tylnej zostały ze sobą zrównane co do wysokości (w zał. zdjęcia). Przed nadbudową lokal skarżącej był doświetlony od strony zachodniej, gdyż dach oficyny tylnej kończył się na I piętrze. Wojewoda bezkrytycznie uznał, że lokalizacja budynku powoduje, że oficyna jest w całości przesłaniana przez front i tył budynku bez możliwości nasłonecznienia strony północnej. Tymczasem do powstania nadbudowy oficyna boczna nie była w całości przesłaniana przez front i tył budynku. Przesłaniana była tylko do II piętra, na którym znajduje się lokal skarżącej.

Skarżąca zarzuciła też błędne przyjęcie, że podwyższenie wysokości przesłaniania okna w parterze oficyny bocznej do wysokości 7,8 m spełnia warunki określone w § 13 rozporządzenia. Zwróciła uwagę, że przesłanianie określa się nie na poziomie parteru, lecz okna pomieszczenia przesłanianego. Tymczasem obiekt przesłaniający (nadbudowa) znajduje się w odległości mniejszej niż 5 m od okna pomieszczenia przesłanianego i całej oficyny bocznej.

Reasumując skarżąca uznała, że Wojewoda nie ocenił, czy doszło do poszanowania występujących w obszarze oddziaływania obiektu interesów osób trzecich (art. 5 ust. 1 pkt 9 p.b.), z uwzględnieniem przepisów dotyczących przesłaniania i zacienienia (§ 13, § 57 i § 60 rozporządzenia). Projektant dopiero 16 września 2019 r. przedłożył analizę nasłonecznienia i przesłaniania i to w stosunku do mieszkania znajdującego się na parterze oficyny bocznej. Analiza ta jako stanowisko inwestora nie jest ekspertyzą techniczną i nie ma charakteru opinii biegłego w rozumieniu art. 84 k.p.a. Tym samym przed wydaniem pozwolenia na budowę z [...] lipca 2018 r. nie analizowano tych kwestii. Zdaniem skarżącej również w postępowaniu wznowieniowym organy bezkrytycznie przyjęły wnioski z analizy projektanta, nie wyjaśniając, czy faktycznie nadbudowa powoduje zacienianie i przesłanianie jej lokalu. Doszło tym samym do naruszenia art. 7 i 77 k.p.a.

W odpowiedzi Wojewoda wniósł o oddalenie skargi i stwierdził, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyjaśnił zasadność przesłanek, którymi się kierował.

Postanowieniem z [...] czerwca 2020 r. Sąd odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w treści ustawy. Kryterium kontroli wykonywanej przez te sądy określa art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz., 2167 ze zm.), stanowiący, że jest ona sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zatem kontrola sądów polega na zbadaniu, czy kwestionowana decyzja nie uchybia przepisom prawa materialnego lub procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy albo dającym podstawę do wznowienia postępowania bądź mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądy badają również, czy organ administracji publicznej nie dopuścił się uchybień skutkujących nieważnością decyzji (art. 145 § 1 p.p.s.a.). W myśl zaś art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygają w granicach danej sprawy, nie będąc związanymi zarzutami i wnioskami skargi, a zatem oceniają legalność decyzji również z urzędu.

Orzekając w tak zakreślonej kognicji Sąd uwzględnił skargę J. T. uznając, że organ odwoławczy naruszył przepisy postępowania, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Należy zaznaczyć, że rozstrzygnięcia organów orzekających zapadły w postępowaniu wznowieniowym w sprawie zakończonej ostateczną decyzją administracyjną Prezydenta M. P. z [...] lipca 2018 r. o pozwoleniu na budowę dot. przebudowy i nadbudowy części budynku mieszkalnego wielorodzinnego wraz ze zmianą sposobu użytkowana poddasza na funkcję mieszkalną na terenie nieruchomości przy ul. [...] w P. (dz. nr [...], ark. [...], obr. Ł.). Co również istotne, w niniejszej sprawie wypowiedział się już tutejszy Sąd, który wyrokiem z [...] kwietnia 2019 r. (sygn. IV SA/Po [...]) uchylił postanowienie Wojewody z [...] września 2018 r. o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania i stwierdzenia niedopuszczalności odwołania od ww. decyzji Prezydenta M. P. z [...] września 2018 r. udzielającej pozwolenia na budowę. Sąd w wyroku tym uznał, że podanie J. T. z [...] września 2018 r. jako, że zostało wniesione w chwili, gdy decyzja Prezydenta M. P. z [...] lipca 2018 r. była już ostateczna, powinno zostać uznane nie za odwołanie od tej decyzji, lecz za wniosek o wznowienie postępowania zakończonego wyżej wymienioną decyzją, oparty na przesłance określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.

Stwierdzić należy, że powołany wyrok - na mocy art. 153 p.p.s.a. - związał orzekające w sprawie organy administracji publicznej oraz Sąd w zakresie zawartej w nim oceny prawnej i wskazań dotyczących dalszego postępowania. W powołanym wyroku Sąd nakazał zaś Wojewodzie przekazanie organowi właściwemu tj. Prezydentowi M. P. podanie skarżącej z [...] września 2018 r. w celu rozpoznania go jako wniosku o wznowienie postępowania opartego na przesłance określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. zastrzegając, że w żadnym stopniu nie przesądza o tym, czy jest on zasadny.

W świetle tego prawidłowo Wojewoda postanowieniem z [...] czerwca 2019 r. przekazał podanie skarżącej z [...] września 2018 r. Prezydentowi M. P. jako wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją tego organu z [...] lipca 2018 r. Słusznie również Wojewoda potraktował podanie skarżącej z [...] października 2018 r. uznając, że dotyczy ono tego samego żądania co sformułowane w podaniu z [...] września 2018r., tj. wznowienia postępowania zakończonego decyzją Prezydenta M. P. z [...] lipca 2018 r. W związku z tym trafnie postanowieniem z [...] maja 2019r. Wojewoda uchylił postanowienie Prezydenta M. P. z [...] kwietnia 2019 r. o odmowie przywrócenia terminu do złożenia podania o wznowienie tegoż postępowania oraz o odmowie wznowienia postępowania, przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia. W ten bowiem sposób doprowadził do łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia w jednym nadzwyczajnym postępowaniu administracyjnym dwóch podań skarżącej - z [...] września i [...] października 2018 r. jako obejmujących to samo żądanie wznowienie postępowania zakończonego decyzją Prezydenta M. P. z [...] lipca 2018 r. na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. W rezultacie, prawidłowo organ I instancji postanowieniem z [...] czerwca 2019 r. wznowił na wniosek J. T. postępowanie administracyjne zakończone wskazaną powyżej decyzją.

Przechodząc do meritum sprawy Sąd podzielił stanowisko organu odwoławczego w zakresie uznania na podstawie art. 28 ust. 2 p.b., że skarżącej jako właścicielce lokalu mieszkalnego w przedmiotowym budynku mieszkalnym wielorodzinnym, który to lokal bezpośrednio sąsiaduje z częścią budynku nadbudowywaną i przebudowywaną, przysługiwał przymiot strony w zakończonym postępowaniu administracyjnym o udzielenie pozwolenia na budowę. Ów przepis określa, że stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Przy czym zgodnie z art. 3 pkt 20 p.b. przez obszar oddziaływania obiektu należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zabudowie tego terenu. Sąd podziela wyrażany w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, iż w postępowaniu administracyjnym do reprezentowania interesu podmiotu zbiorowego - ogółu właścicieli odrębnych lokali tworzących wspólnotę mieszkaniową - co do zasady legitymację ma wspólnota mieszkaniowa, a nie poszczególni członkowie tej wspólnoty, co znajduje swoje uzasadnienie w treści art. 6 ustawy o własności lokali (por. wyrok NSA z 4 lipca 2013r., sygn. II OSK 583/12, wszystkie powołane orzeczenia dostępne na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Nie wyklucza to automatycznie udziału w tym postępowaniu poszczególnych członków wspólnoty samodzielnie, ale jest to sytuacja wyjątkowa i uzależniona od wykazania przede wszystkim swojego własnego, indywidualnego interesu prawnego (por. wyrok NSA z 16 września 2016 r., sygn. akt II OSK 3101/14, wyrok NSA z dnia 13 kwietnia 2016 r., sygn. akt II OSK 1325/15).

Zdaniem Sadu słusznie wskazał organ II instancji, że ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, iż skarżąca jest właścicielem lokalu mieszkalnego, którego okno znajduje się w bliskiej odległości od nadbudowywanej - na mocy decyzji Prez. M. P-. z [...] lipca 2018 r. - części budynku. Planowana inwestycja bezpośrednio graniczy z lokalem będącym własnością skarżącej. Przymiot zaś strony postępowania ustalany na podstawie art. 28 ust. 2 p.b. nie jest zależny od przekroczenia ustalonej normy w zakresie oddziaływania inwestycji na nieruchomość, lecz wynika z samego faktu oddziaływania inwestycji na nieruchomość (w tym wypadku lokal) danego podmiotu. Niewątpliwie zaś przedmiotowa inwestycja w zakresie w jakim obejmuje nadbudowę oficyny tylnej o dodatkowe II piętro, w bezpośrednim sąsiedztwie lokalu skarżącej położonego na II piętrze oficyny bocznej, oddziałuje na lokal skarżącej. W związku z tym rację miał Wojewoda stwierdzając istnienie podstawy do uchylenia decyzji Prezydenta Miasta P. z [...] lipca 2018 r. określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. tj. pozbawienie skarżącej, bez jej winy, udziału w zakończonym ww. decyzją postępowaniu.

Jednocześnie w ocenie Sądu trafnie skarżąca zarzuciła organowi II instancji naruszenie przepisów postępowania (art. 7, art. 15, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a.) poprzez niewyjaśnienie, dlaczego Wojewoda na podstawie art. 146 § 2 k.p.a. uznał, że nie należało uchylać decyzji Prezydenta Miasta P. z [...] lipca 2018 r. o pozwoleniu na budowę z uwagi na to, że w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej.

Wojewoda rozpatrując odwołanie związany był zasadą dwuinstancyjności. Właściwe zachowanie zasady dwuinstancyjności postępowania określonej w art. 15 k.p.a. wymaga nie tylko podjęcia dwóch kolejnych rozstrzygnięć przez właściwe organy, ale konieczne jest, aby rozstrzygnięcia te zapadły w wyniku przeprowadzenia przez każdy z tych organów postępowania merytorycznego tak, aby dwukrotnie oceniono dowody i przeanalizowano wszystkie istotne okoliczności sprawy. Działanie organu odwoławczego nie ma zatem charakteru jedynie kontrolnego, ale jest działaniem merytorycznym (por. wyrok NSA z 24 kwietnia 2020r., sygn. I OSK 3400/19). Również organ II instancji w postępowaniu odwoławczym powinien zatem kierować się zasadą prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.) i z urzędu lub na wniosek stron podjąć wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. W ramach postępowania wyjaśniającego obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.), a na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.). Wnioski płynące z oceny zebranego wszechstronnie materiału dowodowego winny zaś znaleźć się w uzasadnieniu decyzji stosownie do normy określonej art. 107 § 3 k.p.a.

Zgodnie z art. 35 ust. 1 p.b. przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza:

1) zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko;

2) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi;

3) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b, oraz zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7;

4) wykonanie - w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu, o którym mowa w art. 20 ust. 2, także sprawdzenie projektu - przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu - lub jego sprawdzenia - zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7.

Wydając zaskarżoną decyzję organ odwoławczy nie wykazał, że przedmiotowa inwestycja spełnia wszystkie wymogi określonej w powołanym art. 35 ust. 1 p.b.

Po pierwsze Wojewoda nie wyjaśnił, dlaczego jego zdaniem przedmiotowa inwestycja jest zgodna z ostateczną decyzją o warunkach zabudowy (decyzja Prez. M. P-. z [...].10.2017 r. znak: [...]), a także z wymaganiami ochrony środowiska. W szczególności nie wypowiedział się w zakresie zapewnienia miejsc postojowych dla nowopowstałych trzech lokali mieszkalnych w kontekście zapisów wydanej dla inwestycji decyzji o warunkach zabudowy i zapisu § 18 rozporządzenia. W żadnej mierze uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie porusza tych kwestii.

Ponadto Wojewoda nierzetelnie zbadał, czy sporządzony projekt jest zgodny z przepisami techniczno-budowlanymi.

Zważyć należy, iż J. T. w odwołaniu od decyzji organu I instancji podniosła, iż przedmiotowa nadbudowa i przebudowa naruszają przepisy techniczno-budowlane (§ 12 ust. 1 pkt 1 i § 13 ust. 1 pkt 1 lit. a i 2 rozporządzenia) w zakresie zbyt bliskiego posadowienia otworów okiennych nadbudowywanej części budynku mieszkalnego względem okien znajdujących się w należącym do niej lokalu, a także naruszenia norm nasłonecznienia jej lokalu. Zwróciła uwagę, że okna oficyny bocznej wychodzą na północ, która jest najmniej naświetloną stroną świata, a inwestycja spowodowała, że nasłonecznienie w jej mieszkaniu uległo znacznemu pogorszeniu, czego nie sprawdzono.

Wojewoda odnosząc się do zarzutów skarżącej ograniczył się, poza powołaniem przepisów § 12, § 13 i § 60 rozporządzenia, do wyjaśnienia, że budynek przy ul[...] uformowany jest na regularnym planie w kształcie litery "C", natomiast ściana z oknem skarżącej oficyny bocznej skierowana jest w kierunku północnym. Wskazał, że autor projektu budowlanego podał, iż taka lokalizacja budynku powoduje, że oficyna jest w całości przesłaniana przez front i tył budynku, bez możliwości nasłonecznienia strony północnej. W dniu 21 marca i 21 września w godz. od 7:00 do 17:00 okna parteru oficyny są zacienione cieniem własnym budynku oficyny bocznej i tylnej, a nadbudowa budynku nie ma wpływu na nasłonecznienie okiennej ściany oficyny budynku. Nadto inwestycja spełnia wymogi dotyczące przesłaniania ustalone w § 13 rozporządzenia, gdyż pomiędzy ramiona kąta 60ş, wyznaczonego w płaszczyźnie poziomej, z wierzchołkiem usytuowanym w wewnętrznym licu ściany na osi okna pomieszczenia przesłaniającego, nie znajduje się przesłaniająca część tego samego budynku, ani inny obiekt przesłaniający. Podwyższenie wysokości przesłaniania okna w parterze oficyny bocznej do wysokości 7,8 m spełnia warunki określone w § 13 rozporządzenia. Reasumując Wojewoda stwierdził, że zgodnie z analizą przedstawioną przez autora projektu budowlanego realizacja planowanej inwestycji nie wpłynie na naruszenie § 13 rozporządzenia.

Powyższe rozważania Wojewody wskazują, że ograniczył się on do przytoczenia przepisów prawa i powołania stanowiska projektanta – mgr inż. A. K. zawartego w sporządzonej na wezwanie organu I instancji "Analiza przesłaniania i nasłonecznienia...". Organ nie dokonał zaś samodzielnej oceny wspomnianego dowodu, do czego zobowiązany był mocą art. 77 § 1 k.p.a. Ponadto, pomimo, iż wspomniana "Analiza..." stała się głównym dowodem, na którym oparł się organ odwoławczy, to zważyć należy, że przed wydaniem zaskarżonej decyzji (również przed wydaniem decyzji przez organ I instancji) stronom nie umożliwiono – na podstawie art. 10 § 1 k.p.a. - zapoznania się z nią, jak i pozostałymi aktami sprawy i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Przepis art. 81 k.p.a. stanowi zaś, że okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możność wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów, chyba że zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 10 § 2.

Organ odwoławczy nie wyjaśnił skarżącej, której lokal mieszkalny usytuowany jest na II piętrze oficyny bocznej, dlaczego nadbudowywana i przebudowywana część kamienicy w oficynie tylnej, pomimo, iż zrównuje obie oficyny co do ich wysokości, jest zgodna z przepisami techniczno-budowlanymi. Skarżąca tymczasem zwróciła uwagę, że jej lokal uprzednio był doświetlony od strony zachodniej, gdyż oficyna tylna posiadała tylko I piętro. W ocenie Sądu samo przytoczenie przepisów prawa i powołanie się na stanowisko projektanta świadczy o niewyczerpującym wyjaśnieniu stanu faktycznego i prawnego. Organ odwoławczy uznając nawet argumentację zawartą w sporządzonej przez autora projektu "Analizie nasłoneczniania i przesłaniania..." powinien był wyjaśnić stronom, dlaczego jego zdaniem wskazuje ona na zgodność z prawem przyjętych rozwiązań projektowych, które skarżąca kwestionuje. Sama zaś aprobata jako dowodu rozstrzygającego zagadnienie oświetlenia i nasłonecznienia pomieszczeń mieszkalnych lokalu skarżącej wniosków sformułowanych przez projektanta jako dowodu z dokumentu prywatnego w ocenie Sądu jest niewystarczająca. W treści bowiem kontrolowanej decyzji, organ II instancji w odniesieniu do kwestii przesłaniania i zacieniania wypowiedział się powtarzając biernie, "odtwórczo" co dla sprawy wynika z załączonej do akt sprawy analizy naturalnego oświetlenia.

Wprawdzie Wojewoda wskazał, że lokal mieszkalny należący do skarżącej położony jest od strony północnej, co wiąże się z brakiem nasłonecznienia (zacienienie cieniem własnym), to należało w świetle § 13 i § 60 rozporządzenia zarówno umożliwić stronie wypowiedzenie się co do sporządzonej analizy i pozostałych dowodów, a także ocenić, w jaki sposób kształtuje się przesłanianie pomieszczeń lokalu skarżącej przez obiekt przesłaniający – nadbudowywaną część budynku oficyny tylnej. Organ II instancji powinien rozważyć ewentualne wystąpienie o uzupełnienie dołączonej do akt sprawy Analizy, aby uzupełniona i wyjaśniona w sposób opisowy metoda jej sporządzenia pozwalała organowi i stronom, które nie posiadają wiedzy fachowej, na czytelne wykorzystanie jej wyników podczas aktu stosowania prawa, i kontroli zachowania przy nadbudowie części budynku przepisów technicznych. Reasumując Sąd uznał, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organ odwoławczy choć prawidłowo przyjął, że decyzja Prezydenta Miasta P. z [...] lipca 2018 r. została wydana z naruszeniem prawa (pozbawienie możności udziału J. T. w postępowaniu) to nie wyjaśnił w sposób wyczerpujący i czyniony z udziałem stron, dlaczego jego zdaniem – w świetle art. 146 § 2 k.p.a. - w wyniku wznowienia postępowania zapadłaby wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej.

W związku z powyższym Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję (pkt I. wyroku). Na podstawie art. 200 p.p.s.a. Sąd zasądził od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania w kwocie [...]zł, tytułem uiszczonego wpisu od skargi (pkt II wyroku).