Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 125/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2009-05-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6074 Przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 1,  art. 5  ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2005 nr 175 poz 1459
law: Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości
article: art. 145  par. 1 pkt 1  lit. a i c,  art. 152 i  art. 200
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 32, 21 ust. 1, 2,  art. 64
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Tarnowska Sędziowie: WSA Iwona Kosińska (spr.) WSA Elżbieta Sobielarska Protokolant Anna Jurak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 maja 2009 r. sprawy ze skargi S. w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta W. z dnia [...] września 2008 r., nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz S. w W. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania S. w W., utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] września 2008 r. nr [...] odmawiającą nieodpłatnego przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości gruntowej położonej w W. przy [...].

Z akt sprawy oraz uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że S. w W. jest użytkownikiem wieczystym nieruchomości gruntowej położonej w W. przy [...]. Wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2008 r. S. ta wystąpiła o nieodpłatne przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności przedmiotowej nieruchomości w trybie przepisów art. 5 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz. U. Nr 175, poz. 1459, ze zm.). Po rozpoznaniu przedmiotowego wniosku S., Prezydent W. decyzją z dnia [...] września 2008 r. odmówił jego uwzględnienia. W uzasadnieniu organ I instancji stanął na stanowisku, że nieodpłatne przekształcenie przysługuje osobom fizycznym, które uzyskały użytkowanie wieczyste na zasadach wymienionych w art. 1 ust. 1a ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, a tego warunku S. nie spełnia.

Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem wnioskodawca złożył odwołanie. W uzasadnieniu podniósł, że S. jest użytkownikiem wieczystym przedmiotowej nieruchomości na mocy orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej W. wydanego na podstawie art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279) oraz aktu notarialnego z dnia [...] stycznia 1968 r., wobec czego zgodnie z art. 5 w związku z art. 1 ust. 1a ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości przysługuje jej nieodpłatne przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. rozpatrując odwołanie stwierdziło, że nie może ono zostać uwzględnione. W uzasadnieniu zajętego stanowiska organ odwoławczy powołując się na treść art. 1 ust. 1a i art. 5 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości wyjaśnił, że z żądaniem nieodpłatnego przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości mogą wystąpić również osoby fizyczne (lub ich następcy prawni) będące w dniu wejścia w życie ustawy użytkownikami wieczystymi nieruchomości, niezależnie od jej przeznaczenia, jeżeli użytkowanie wieczyste uzyskały w zamian za wywłaszczenie lub przejęcie nieruchomości gruntowej na rzecz Skarbu Państwa na podstawie innych tytułów, przed dniem 5 grudnia 1990 r. lub na podstawie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy. Zdaniem organu odwoławczego art. 5 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, poprzez odesłanie do art. 1 ust. 1a wskazuje jednoznacznie, kto może skorzystać z nieodpłatnego przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. S. nie będąc osobą fizyczną tylko prawną, nie może zatem skorzystać z uprawnień wynikających z art. 1 ust. 1a przywołanej ustawy. Równocześnie odnosząc się do zarzutów odwołania organ odwoławczy wskazał, że analiza treści art. 5 nie potwierdza tezy, że zwrot "również" został użyty w celu objęcia uprawnienia do bezpłatnego przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, także osoby fizyczne, które rzekomo miały być tego pozbawione w poprzednim brzmieniu art. 5 przywołanej ustawy. Art. 5 w poprzednim brzmieniu nie zawierał bowiem wyłączeń w stosunku do osób fizycznych, jak i prawnych. Dopiero nowelizacja ustawy spowodowała, że osoby prawne zostały wyłączone z bezpłatnego przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności.

Mając powyższe na uwadze, organ II instancji utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła S. w W. Zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie przepisu art. 5 w związku z art. 1 ust. 1a ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz. U. Nr 175, poz. 1459), poprzez ich niewłaściwą interpretację i w konsekwencji odebranie skarżącej S. prawa do nieodpłatnego przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości. Strona skarżąca w obszernym uzasadnieniu skargi wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta W. z dnia [...] września 2008 r. oraz o rozważenie przez Sąd możliwości przedstawienia Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawnego, co do zgodności przepisu art. 1 pkt 1a i art. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o zmianie ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 191, poz. 1371) z artykułami 2, 21 ust. 1, 118 ust. 3 oraz art. 112 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Strona skarżąca podkreśliła, że w rozpatrywanej sprawie bezspornym jest, że uzyskała prawo własności czasowej (później prawo użytkowania wieczystego) w oparciu o powołany wyżej przepis art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy, a zatem skarżącej (jako podmiotowi opisanemu w art. 1 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości), przysługuje prawo przekształcenia użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości. Sporna pozostaje kwestia prawa do nieodpłatnego przekształcenia. W tym zakresie zdaniem skarżącej [...] treść znowelizowanego przepisu art. 1 ust. 1a ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości pozostawia istotne wątpliwości interpretacyjne uniemożliwiające oparcie się jedynie na wykładni językowej i wymagające zastosowania wykładni celowościowej, zaś wykładnia dokonana przez Prezydenta W. oraz przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. jest nieprawidłowa i narusza prawo. Zdaniem strony skarżącej podmioty określone w art. 1 ust. 2 pkt 2 ustawy (czyli [...]) mogą występować z żądaniem nieodpłatnego przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, bowiem takie prawo przysługiwało im przed nowelizacją ustawy, zaś projekt zmian z uzasadnieniem nie sugerują jakoby celem nowelizacji było wykluczenie podmiotów dotychczas uprawnionych do żądania nieodpłatnego przekształcenia. Tym samym, zważywszy na brak woli ustawodawcy w zakresie ograniczania podmiotów uprawnionych ([...]) do żądania nieodpłatnego przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, skarżąca S. stanęła na stanowisku, że wykładania celowościowa nakazuje stwierdzić, iż nie nastąpiło ograniczenie podmiotów uprawnionych do żądania nieodpłatnego przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, a zatem niejasność sformułowania zawartego w przepisie art. 1 ust. 1a ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości należy interpretować na korzyść skarżącej S.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wskazuje na zasadność skargi.

W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że Sąd orzekający w niniejszej sprawie w całości podziela pogląd zawarty w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 września 2008 r. sygn. akt OSK 1369/07 oraz z dnia 24 września 2008 r. sygn. akt OSK 1341/07 wraz z szeroką argumentacją w nich zawartą, zgodnie z którym to poglądem "sądy administracyjne, /.../, są uprawnione do odmowy zastosowania w konkretnej sprawie przepisu ustawy w oczywisty sposób sprzecznego z Konstytucją. Skoro nie budzi wątpliwości brak zgodności wymienionych przepisów ustawy z Konstytucją, a niezgodność w omawianej materii ma charakter oczywisty, zachodzi podstawa do odmowy zastosowania przez sąd w niniejszej sprawie przepisów ustawy, bez potrzeby przedstawienia Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawnego w tym zakresie."

Postępowanie administracyjne w przedstawionej sprawie zostało wszczęte na skutek złożenia przez S. w W., która jest użytkownikiem wieczystym nieruchomości położonej w W. przy [...], wniosku o nieodpłatne przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności przedmiotowej nieruchomości w trybie przepisów art. 5 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz. U. Nr 175, poz. 1459, ze zm.).

Dokonując oceny zgodności z prawem treści przytoczonych rozstrzygnięć należy zwrócić uwagę, że decyzja administracyjna jest wydawana w celu konkretyzacji normy prawnej będącej podstawą orzekania przez organ administracji wobec konkretnej osoby, w odniesieniu do określonego stanu faktycznego. Wynikiem takiej konkretyzacji jest ustalenie, bądź przyznanie tej osobie uprawnienia albo nałożenie bądź określenie ciążącego na niej obowiązku. Istotą sprawy rozstrzygniętej w decyzji administracyjnej jest więc władcze określenie sfery uprawnień bądź obowiązków strony postępowania w granicach wyznaczonych normami powszechnie obowiązującego prawa.

W niniejszej sprawie materialną podstawę prawną zaskarżonych decyzji stanowił art. 1 ust. 1, 1a i 2 oraz art. 5 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (w brzmieniu ukształtowanym przepisem art. 1 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o zmianie ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości oraz niektórych innych ustaw - Dz.U. Nr 191, poz. 1371). Z treści tych przepisów wynika, że osoby fizyczne będące w dniu wejścia w życie przywołanej ustawy użytkownikami wieczystymi nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe lub zabudowanych garażami albo przeznaczonych pod tego rodzaju zabudowę oraz nieruchomości rolnych mogą wystąpić z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego tych nieruchomości w prawo własności. Przez nieruchomość rolną rozumie się nieruchomość rolną w rozumieniu Kodeksu cywilnego, z wyłączeniem nieruchomości przeznaczonych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo w decyzji o warunkach zabudowy na cele inne niż rolne (ust. 1). Z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości mogą wystąpić również osoby fizyczne będące w dniu wejścia w życie tej ustawy użytkownikami wieczystymi nieruchomości, niezależnie od jej przeznaczenia, jeżeli użytkowanie wieczyste uzyskały w zamian za wywłaszczenie lub przejęcie nieruchomości gruntowej na rzecz Skarbu Państwa na podstawie innych tytułów, przed dniem 5 grudnia 1990 r. lub na podstawie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (ust. 1a). Z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości, o którym mowa w ust. 1 artykułu 1, w prawo własności nieruchomości, mogą również wystąpić osoby fizyczne i prawne będące właścicielami lokali, których udział w nieruchomości wspólnej obejmuje prawo użytkowania wieczystego oraz spółdzielnie mieszkaniowe będące właścicielami budynków mieszkalnych lub garaży (ust. 2). Przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości na rzecz użytkowników wieczystych, o których mowa w art. 1 ust. 1a, albo ich następców prawnych, następuje nieodpłatnie (art. 5).

Rozpoznając niniejszą sprawę i dokonując analizy oraz interpretacji przywołanych przepisów prawa, na których organ oparł swoje rozstrzygnięcie, niezbędne jest zdaniem Sądu odwołanie się do brzemienia tych przepisów sprzed nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 7 września 2007 r. o zmianie ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 191, poz. 1371). Wówczas to, zgodnie z treścią art. 1 ust. 1 i 2 oraz art. 5 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (w brzmieniu pierwotnym) osoby fizyczne będące w dniu wejścia w życie ustawy użytkownikami wieczystymi nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe lub zabudowanych garażami albo przeznaczonych pod tego rodzaju zabudowę oraz nieruchomości rolnych mogły wystąpić z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego tych nieruchomości w prawo własności. Przez nieruchomość rolną rozumie się nieruchomość rolną w rozumieniu Kodeksu cywilnego, z wyłączeniem nieruchomości przeznaczonych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo w decyzji o warunkach zabudowy na cele inne niż rolne (ust. 1). Z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości, o którym mowa, w prawo własności nieruchomości, mogły również wystąpić osoby fizyczne i prawne będące właścicielami lokali, których udział w nieruchomości wspólnej obejmuje prawo użytkowania wieczystego (ust. 2 pkt 1) oraz spółdzielnie mieszkaniowe będące właścicielami budynków mieszkalnych lub garaży (ust. 2 pkt 2). Przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości następowało nieodpłatnie na rzecz użytkowników wieczystych lub ich następców prawnych, którym oddano nieruchomość w użytkowanie wieczyste w zamian za wywłaszczenie lub przejęcie nieruchomości gruntowej na rzecz Skarbu Państwa na podstawie innych tytułów, przed dniem 5 grudnia 1990 r. oraz które uzyskały użytkowanie wieczyste na podstawie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (art. 5).

Porównując oba brzmienia przywołanych przepisów przyznać należy rację organom orzekającym w sprawie, że biorąc pod uwagę ich literalne brzmienie, jak podkreśla skarżący, zmiana przepisów prawa, dokonana ustawą z dnia 7 września 2007 r. o zmianie ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości oraz niektórych innych ustaw, pozbawiła [...] prawa żądania nieodpłatnego przekształcenia, które posiadały przed nowelizacją, jeśli użytkowanie wieczyste zostało ustanowione w specyficznych wymienionych w ustawie przypadkach.

Jednakże zgodnie z niekwestionowaną w doktrynie i orzecznictwie dyrektywą, stosowana wykładnia powinna zawsze uwzględniać pierwszeństwo takiego rozumienia przepisów, które pozostaje w zgodzie z normą konstytucyjną. Uwzględniając powyższe Sąd orzekający stwierdza, że analizowany przepis art. 1 pkt 1 i pkt 3 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o zmianie ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości oraz niektórych innych ustaw, w związku z art. 1 ust. 1 i 2 oraz art. 5 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz. U. Nr 175, poz. 1459, ze zm.), w zakresie, w jakim pozbawia [...] będące właścicielami budynków mieszkalnych lub garaży prawa do nieodpłatnego przekształcenia posiadanego prawa użytkowania wieczystego tych nieruchomości w prawo własności stoją w sprzeczności z konstytucyjną zasadą demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji) i wywodzoną z klauzuli demokratycznego państwa prawa zasadą zaufania do państwa i tworzonego przez nie prawa, która gwarantuje ochronę przed nagłymi nieprzewidywalnymi zmianami prawa, które podważają podstawowy jego cel: regulowanie zachowań człowieka. W orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego ugruntowany jest pogląd, że zgodnie z zasadą równości wobec prawa (art. 32 Konstytucji) wszystkie podmioty prawa charakteryzujące się w równym stopniu daną cechą istotną powinny być traktowane równo, bez zróżnicowań faworyzujących lub dyskryminujących (np. wyrok TK z dnia 19 lutego 2001 r. sygn. akt SK 1400). Jednocześnie Trybunał stwierdza, że zasada równości dopuszcza odmienne traktowanie tych podmiotów prawa, które nie posiadają wspólnej cechy istotnej.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy Sąd uznał, że uregulowania prawne zawarte w art. 1 ust. 1 i 2 oraz art. 5 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, w zakresie w jakim przyznawały (w pierwotnym brzmieniu ustawy) prawo do nieodpłatnego przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, były uregulowaniem szczególnym. Odstępstwo od wprowadzonej w ustawie zasady odpłatności przekształcenia było uzasadnione okolicznością, że istniejące prawo użytkowania wieczystego zostało ustanowione jako rekompensata za wywłaszczenie lub przejęcie nieruchomości (art. 5 pkt 1) lub jako swoisty surogat prawa własności nieruchomości odebranego przepisami dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (art. 5 pkt 2). Nie ulega wątpliwości (wynika to także z uzasadnienia do projektu ustawy z 2005 r.), że w takich przypadkach przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności ustawodawca traktował jako uzupełnienie przyznanej wcześniej rekompensaty za utraconą własność (art. 5 pkt 1) lub restytucję istniejącego wcześniej prawa własności (art. 5 pkt 2), bowiem prawo użytkowania wieczystego, aczkolwiek pokrewne własności nieruchomości nie może być uznane za w pełni jej ekwiwalentne. W konsekwencji uznania przez ustawodawcę, że uzyskanie użytkowania wieczystego w zamian za utraconą własność nieruchomości lub faktyczna zamiana prawa własności nieruchomości w użytkowanie wieczyste, jaka nastąpiła w wyniku pozytywnego rozpatrzenia wniosków w trybie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy oznaczało pogorszenie sytuacji prawnej byłych właścicieli nieruchomości, pobieranie nawet symbolicznej opłaty za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności byłoby naruszeniem zasady sprawiedliwości społecznej. Te uregulowania dotyczyły wszystkich podmiotów uprawnionych do żądania przekształcenia (w tym także [...]) o ile użytkowanie wieczyste powstało w określonych w ustawie z 2005 r. okolicznościach. Analizując w rozpatrywanym zakresie nowelizację dokonaną ustawą z dnia 7 września 2007 r. o zmianie ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości oraz niektórych innych ustaw Sąd doszedł do przekonania, że jedyną intencją ustawodawcy (wyrażoną także w uzasadnieniu do projektu tej nowelizacji, z którym można się zapoznać np. na stronie internetowej Sejmu pod adresem: www.sejm.gov.pl) było uporządkowanie i doprecyzowanie obowiązujących przepisów oraz między innymi rozszerzenie kręgu podmiotowego osób uprawnionych do przekształcenia. Nic nie wskazuje na to, aby wynikające ze zmienionej struktury aktu prawnego usunięcie [...] z grona podmiotów uprawnionych do nieodpłatnego przekształcenia było zamierzoną intencją ustawodawcy. Nowelizacja przepisów nie tylko zmieniła sytuację prawną niektórych podmiotów w ten sposób, że utraciły one posiadane wcześniej uprawnienie do żądania nieodpłatnego przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, ale nastąpiło to bez żadnego uzasadnienia (wyjaśnienia), a być może nawet wbrew intencji ustawodawcy.

Dla składu orzekającego decydujące znaczenie ma jednak okoliczność, że taka wykładnia (językowa) znowelizowanych przepisów, jaką dokonały organy orzekające, w zestawieniu z przepisami wcześniej obowiązującymi jest w sposób oczywisty niezgodna z przywołanymi wcześniej normami konstytucyjnymi. [...] zostały zaliczone do podmiotów uprawnionych do żądania przekształcenia w ustawie z dnia 29 lipca 2005 r. i zachowują to uprawnienie po nowelizacji. Nowelizacja nie zmieniła katalogu okoliczności ustanowienia użytkowania wieczystego, które są przesłanką zastosowania szczególnych uregulowań dotyczących przekształcenia, takich jak nieodpłatność lub uchylenie niektórych ograniczeń co do przeznaczenia terenu lub daty ustanowienia użytkowania wieczystego. Raz jeszcze podkreślić należy, że katalog ten obejmuje sytuacje, w których ustanowienie użytkowania wieczystego nastąpiło jako rekompensata lub surogat utraconej własności nieruchomości i te okoliczności ustanowienia użytkowania wieczystego stanowią istotną cechę odróżniającą sytuację prawną podmiotów uprawnionych do żądania nieodpłatnego przekształcenia od innych podmiotów uprawnionych na mocy tej ustawy, które uzyskały użytkowanie wieczyste w innych okolicznościach, do odpłatnego przekształcenia posiadanego prawa. Skutek prawny objęcia szczególnymi uregulowaniami w postaci nieodpłatności przekształcenia wynika wprost z zasady sprawiedliwości społecznej. Dlatego też ograniczenie stosowania szczególnych uregulowań jedynie do osób fizycznych, z pominięciem [...], które wynika jedynie z gramatycznej wykładni przepisu art. 1 ust. 1a znowelizowanej ustawy w związku z jej art. 5 stanowi naruszenie zasady równości wobec prawa (art. 32 Konstytucji). Z ustawy nie wynika bowiem w żaden sposób, jakie znaczenie dla wystąpienia istotnych z punktu widzenia art. 1 ust. 1a przesłanek do zastosowania uregulowań szczególnych ma status prawny użytkownika wieczystego jako osoby fizycznej lub [...], jeśli podmioty te zaliczone zostały do uprawnionych do żądania przekształcenia. Sąd świadom jest różnic w sytuacji prawnej osoby fizycznej i [...], także w kontekście zakresu przedmiotowego uprawnień wynikających z rozważanej ustawy. Jednak różnice te nie są znaczące w odniesieniu do przesłanek wskazanych w ust. 1a pkt 1 i 2. O braku istotnych różnic pomiędzy osobami fizycznymi a [...] w kontekście omawianych regulacji świadczy już sam fakt, że przed nowelizacją podmioty te nie były przez ustawodawcę traktowane odmiennie. W rozpatrywanej sprawie naruszenie zasady równości sprowadza się do sytuacji, w której uprawniona osoba fizycznej, która uzyskała prawo użytkowania wieczystego do gruntu na podstawie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy, może uzyskać przekształcenie tego prawa we własność, a więc odzyskać utraconą na mocy wspomnianego dekretu własność nieodpłatnie, podczas gdy [...], pozostająca w tej samej sytuacji prawnej jako były właściciel i obecnie użytkownik wieczysty gruntu, może osiągnąć restytucję utraconego prawa własności na podstawie tej samej ustawy jedynie za opłatą. Konieczność ponoszenia opłaty za odzyskanie prawa własności, utraconego na rzecz Państwa w okolicznościach wyłączających faktycznie możliwość uzyskania godziwego odszkodowania sama w sobie budzi już wątpliwości co do zgodności z zasadą sprawiedliwości społecznej oraz konstytucyjną zasadą ochrony prawnej własności i innych praw majątkowych (art. 64 Konstytucji), ale w rozpatrywanej sprawie kwestie te nie muszą być rozważane, skoro ustawodawca uchwalając ustawę z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości umożliwił jednak nieodpłatną restytucję własności określonej grupie podmiotów. Nowelizacja wynikająca z ustawy z dnia 7 września 2007 r. o zmianie ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 191, poz. 1371) w zakresie w jakim wprowadziła nieuzasadnione zróżnicowanie tych podmiotów, jako sprzeczna z zasadami konstytucyjnymi, nie powinna mieć zastosowania do rozpatrywanej sprawy żądania przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności przez skarżącą [...]. Zdaniem Sądu w tej konkretnej sprawie art. 1 ust. 1a znowelizowanej ustawy z 2005 r. w sytuacji, w której stosowany jest poprzez odesłanie zawarte w art. 5 powinien być stosowany do wszystkich podmiotów uprawnionych do żądania przekształcenia spełniających wyspecyfikowane w nim przesłanki, a nie tylko do osób fizycznych. Inne rozstrzygnięcie przedstawionej sprawy jest nie do pogodzenia, zdaniem Sądu, z konstytucyjną zasadą równości wobec prawa (art. 32 Konstytucji) oraz zasadą równej dla wszystkich ochrony prawnej własności i innych praw majątkowych (art. 21 ust. 1 Konstytucji oraz art. 64 Konstytucji) i prowadziłaby do naruszenia konstytucyjnych zasad demokratycznego państwa prawnego, zaufania do organów państwa i stanowionego przez nie prawa (art. 2 Konstytucji).

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ powinien zatem rozpoznać wniosek skarżącej [...] biorąc pod uwagę ocenę prawną przedstawioną przez Sąd orzekający, mimo literalnego brzmienia powołanego art. 1 ust. 1a i art. 5 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości.

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, art. 152 oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) orzekł jak w sentencji.