Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt I SA/Wr 276/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2020-10-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 134 w zw. z art. 144
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Przewodniczący, Sędziowie Sędziowie, Sędzia WSA Katarzyna Radom (sprawozdawca) Sędzia WSA Barbara Ciołek (sprawozdawca), Sędzia WSA Marta Semiczek Sędzia NSA Anna Moskała, Sędzia WSA Maria Tkacz - Rutkowska Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski, , , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 października 2020 r. sprawy ze skargi T. K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we W. z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia i pozostawienia zażalenia bez rozpatrzenia: oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Izby Administracji Skarbowej we W. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W. – K.i z 10 (...).nr (...). wydane wobec T. K. w przedmiocie zwolnienia spod egzekucji środków pieniężnych na rachunku bankowym oraz pozostawił ww. zażalenie bez rozpoznania.

Jak wynikało z akt sprawy Naczelnik Urzędu Skarbowego W. – K. prowadził wobec skarżącego postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez Wójta Gminy M., obejmujących zaległości w podatku od nieruchomości (tytuły nr: SW.17.R.000177.2016; SW.17.R.000178.2016; SW.17.R.000301.2015; SW.17.R.000300.2015). W jego ramach 24 maja 2019 r. dokonano zajęcia rachunku bankowego skarżącego na podstawie tytułów wykonawczych o następujących nr SW.17.R.000177.2016; SW.17.R.000301.2015; SW.17.R.000300.2015. Zawiadomienie o zajęciu zostało doręczone skarżącemu 12 czerwca 2019 r. W wyniku tej czynności nie uzyskano żadnych środków finansowych.

Pismem z 18 czerwca 2019 r. skarżący zwrócił się o uchylenie tytułów wykonawczych i zawieszenie ich wykonania przez bank, gdyż obejmują one zaległości za lata, w których skarżący nie był właścicielem nieruchomości. Kolejnym pismem złożonym 5 sierpnia 2019 r. - w wyniku wezwania organu egzekucyjnego - skarżący wyjaśnił, że wnosi o zwolnienie spod egzekucji rachunku bankowego i zawieszenie prowadzonego postępowania do czasu rozpoznania sprawy oraz umorzenie postępowania egzekucyjnego.

Powołanym na wstępie postanowieniem organ egzekucyjny zwolnił spod egzekucji środki pieniężne znajdujące się na rachunku bankowym skarżącego zajęte zawiadomieniem z 24 maja 2019 r. na podstawie tytułów wykonawczych SW.17.R.000178.2016; SW.17.R.000177.2016; SW.17.R.000301.2015; SW.17.R.000300.2015.

Skarżący, działający przez pełnomocnika, pismem z 9 listopada 2019 r. (data nadania 13 listopada 2019 r.) złożył zażalenie na to postanowienie. Negował odmowę zawieszenia postępowania egzekucyjnego, co do tytułu wykonawczego SW.17.R.000300.2015, którego nie wskazano w zajęciu rachunku bankowego, co oznacza, że wskazana w nim zaległość nie istnieje. Ponadto tytuł SW.17.R.000177.2016 jest "nowy" i bezzasadny, zawracał też uwagę na rozbieżności miedzy tytułem wykonawczym a istniejącymi zaległościami. Po sprecyzowaniu zażalenia strona wskazywała, że obejmuje swym żądaniem trzy różne postanowienia organu egzekucyjnego z tej samej daty postanowienie nr 0225-SEE.711.768.2019.Z.KJ.U; nr 0225-SEE.711.196.2019.P.KJ; nr 0225-SEE.711.191.2019.Z.KJ.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej we W., po przejęciu sprawy do rozpoznania, wskazał, że przedmiotem rozstrzygnięcia jest zażalenie na postanowienie nr (...), które wniesiono z uchybieniem terminu. W uzasadnieniu przywołał art. 17, art. 18 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnymi w administracji (Dz.U. z 2019 r. poz., 1438 ze zm., dalej u.p.e.a.) oraz art. 134, art. 144 i art. 57 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., dalej k.p.a.). Wskazał, że zażalenie winno być wniesione w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia organu egzekucyjnego, przywołując regulacje dotyczące zasad obliczania terminów procesowych. Odnosząc się do prowadzanego postępowania stwierdził, że skarżący sporne postanowienie odebrał 30 października 2019 r. W jego treści zawarte było pouczenie o trybie odwoławczym, w tym o terminie wniesienia zażalenia. Zgodnie z powołanymi przepisami i pouczeniem termin ten upływał 6 listopada 2019 r., zaś strona zażalenie wniosła 13 listopada 2019 r., czyli z dwunastodniowym opóźnieniem. Jedocześnie, jak zaznaczył organ nadzoru, skarżący nie wnioskował o przywrócenie terminu do złożenia odwołania.

W skardze na to postanowienie strona domagała się jego uchylenia jako niezasadnego i błędnego, co do okoliczności faktycznych. Ponadto wnosiła o potwierdzenie przez organ nadzoru swych racji wskazanych w piśmie z 9 listopada 2019 r. w całości a nie wyrywkowo. Wskazywała, że organ nadzoru uznał za zasadne twierdzenia strony co do dwóch innych postanowień z 10 października 2019 r. Zarzuty co do nich były opisane w jednym piśmie (co do trzech postanowień z 9 listopada 2019 r.), strona otrzymała postanowienia listem poleconym na dowód czego załączyła koperty i kopie postanowień organu I i II instancji. Wnioskowała o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia, po uchyleniu zaskarżonego postanowienia gdyż organ nadzoru będący organem zaufania publicznego wprowadził stronę w błąd oświadczając nieprawdę wywodząc, że strona spóźniła się aż 12 dni. Strona przyjęła, że zażalenie wnosi się w terminie 14 dni. Ponadto strona zwracała uwagę na błąd w sentencji zaskarżonego aktu polegający na wskazaniu błędnego numeru postanowienia organu I instancji, co winno stanowić podstawę do jego uchylenia i przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia. Końcowo wnioskowała o wstrzymanie wszelkich czynności wierzyciela dokonywanych na podstawie wskazanych tytułów wykonawczych.

W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalanie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Odnosząc się do zarzutów skargi wskazał, że istotnie opóźnienie we wniesieniu zażalenia wynosiło nie dwanaście a siedem dni, co jednak nie wpływa na wynik sprawy.

Pismem z 9 września 2020 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej przesłał odpis postanowienia z 12 czerwca 2020 r. prostującego oczywiste omyłki pisarskie w zaskarżonym postanowieniu. Błąd dotyczył omyłki w oznaczeniu numeru postanowienia organu I instancji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.

Skarga jest bezzasadna.

Na wstępie należy podkreślić, że zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. 2019 r. poz. 2167 ze zm.), stanowiąc w art. 1 § 1 i § 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd stosuje środki przewidziane w art. 145-150 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 poz. 2325. ze zm. dalej: p.p.s.a.). Powyższe oznacza, że zaskarżony akt administracyjny może zostać wzruszony przez sąd tylko wówczas, gdy narusza prawo w sposób określony w powołanej ustawie; w przeciwnym razie skarga podlega oddaleniu. Sąd uchyla zaskarżoną decyzję, jeśli stwierdzi, że wydano ją z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub z naruszeniem prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c p.p.s.a.

Spór dotyczy oceny zasadności stwierdzenia przez organ nadzoru, że wniesione przez stronę zażalenie na postanowienie z 10 października 2019 r. uchybiało terminowi, a zatem należało pozostawić je bez rozpoznania.

W opinii skarżącego przyjął on, że zażalenie należy wnieść w terminie 14 dni od daty jego doręczenia. Błąd strony winny zniwelować uchybienia popełnione przez organ administracji publicznej, będący jej zdaniem organem zaufania publicznego, polegający na nieprawdziwym wskazaniu okresu uchybienia terminowi oraz błędach w oznaczeniu orzeczenia organu I instancji. Wnioskowała też o przywrócenie terminu ale po uchyleniu zaskarżonego aktu.

Zdaniem organu nadzoru błąd popełniony we wskazaniu opóźnienia nie wpływa na wynik sprawy. Stronę prawidłowo pouczono o trybie zażaleniowym i prawidło doręczono orzeczenie organu I instancji, zatem wniesienie zażalenia po terminie skutkowało pozostawieniem go bez rozpoznania.

Rozpoznając tak nakreślony spór należy przyznać rację organowi administracji.

Postanowienie organu I instancji zostało wydane na podstawie art. 13 u.p.e.a., zgodnie z jego brzmieniem organ egzekucyjny, na wniosek zobowiązanego i ze względu na jego ważny interes, może zwolnić, na czas oznaczony lub nieoznaczony, z egzekucji w całości lub części określone składniki majątkowe zobowiązanego (§ 1). Na postanowienie w sprawie zwolnienia z egzekucji składników majątkowych zobowiązanego służy zobowiązanemu zażalenie (§ 2).

Właściwie wywodzi, że na podstawie art. 18 u.p.e.a. jeżeli przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Ponieważ ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie reguluje trybu zażaleniowego koniecznym, stosowanie do posłanego przepisu, jest odwołanie się do ustawy kodeks postępowania administracyjnego.

Zgodnie z art. 141 § 2 k.p.a. zażalenia wnosi się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia stronie, a gdy postanowienie zostało ogłoszone ustnie - od dnia jego ogłoszenia stronie. Jednocześnie przepisy ww. ustawy określają zasady obliczania terminów procesowych stwierdzając, w art. 57 § 1 k.p.a., że jeżeli początkiem terminu określonego w dniach jest pewne zdarzenie, przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym zdarzenie nastąpiło. Upływ ostatniego z wyznaczonej liczby dni uważa się za koniec terminu.

Jednocześnie dalsze zapisy stanowią, że termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało: nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (§ 5 pkt 2).

Z akt sprawy wynika, że przesyłka zawierająca postanowienie organu I instancji została przez skarżącego odebrana osobiście na poczcie 30 października 2019 r., co skarżący potwierdził na zwrotnym potwierdzeniu odbioru ww. pisma własnoręcznym podpisem. Dokument potwierdzający ten fakt znajduje się w aktach administracyjnych sprawy (k- 62). Zatem słusznie wywodzi organ nadzoru, że siedmiodniowy termin do wniesienia zażalenia upływał 6 listopada 2019 r. (czwartek).

Natomiast skarżący niespornie, co również wynika z akt sprawy zażalenie datowane na 9 listopada 2019 r. wniósł 13 listopada 2019 r. za pośrednictwem poczty.

Niespornie zatem doszło do uchybienia terminowi do wniesienia zażalenia. Zgodnie zaś z art. 134 k.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Przy czym stosowanie do art. 144 k.p.a. w sprawach nieuregulowanych w niniejszym rozdziale do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań.

Zatem organ administracji nie miał podstaw do innego działania, w sytuacji stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia zażalenia koniecznym stało się stwierdzenie, że zostało ono wniesione z uchybieniem terminu. Przepis ten ma charakter bezwzględnie obowiązujący, wiąże organ administracji nie pozostawiając mu jakiegokolwiek uznania, tak w zakresie przyczyny uchybienia terminowi jak i okolicznościom w jakich to nastąpiło, tak co liczby dni uchybienia terminu jak i innych faktów. Ten aspekt może być rozważany jedynie w postępowaniu o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, które ma charakter wnioskowy.

W ramach tego działania organ administracji bada jedynie fakty poprawności doręczenia pisma, właściwego pouczenia o trybie zaskarżenia i właściwego obliczenia terminów. Kontrolując te czynności organu administracji Sąd nie dostrzegł błędów czy nieprawidłowości. Pismo zawierające postanowienie organu I instancji zostało zaadresowane na prawidłowy adres skarżącego i przez niego odebrane osobiście 30 października 2019 r. W treści wskazanego postanowienia zawarto zaś pouczenie o trybie, w tym terminie wniesienia zażalenia. Tym samym bak podstaw aby zanegować poprawność podjętych przez organ nadzoru działań.

Jakkolwiek skarżący słusznie wywodzi, że w zaskarżonym postanowieniu błędnie wskazano, że opóźnienie strony wynosi dwanaście, a nie siedem dni to istotnie błąd ten nie ma znaczenia i nie wpływa na wynik sprawy. Natomiast kwestia omyłki w numerze postanowienia organu I instancji będzie przedmiotem odrębnego postepowania, gdyż skarżący złożył skargę na ww. postanowienie.

Ponieważ zaskarżone rozstrzygnięcie ma charakter formalny wszelka ocena okoliczności faktycznych i prawnych dotyczących zasadności podjętych w ramach postępowania egzekucyjnego działań nie jest możliwa. Natomiast kwestia przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na wskazane postanowienie organu I instancji może być rozważana wyłącznie w ramach wszczętego wnioskiem strony odrębnego postępowania w tym względzie. Inicjatywa jego wdrożenia leży po stronie skarżącego, o czym stanowi art. 58 k.p.a.

Mając na uwadze, że zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów prawa w stopniu mającym wpływ na wynik postępowania Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę w całości.