Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 2277/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-01-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 118 § 1, art. 116 § 1 i 2
journal: Dz.U. 2019 poz 900
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jarosław Trelka, Sędziowie asesor WSA Piotr Dębkowski (sprawozdawca), sędzia WSA Waldemar Śledzik, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 7 stycznia 2021 r. sprawy ze skargi S. Z. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności osoby trzeciej wraz ze spółką za zaległości podatkowe spółki w podatku dochodowym od osób prawnych za 2012 r. i 2016 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] listopada 2018 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. (dalej NUS) orzekł o solidarnej odpowiedzialności S. Z. za zaległości I. z/s w P. (dalej Spółka) w podatku dochodowym od osób prawnych za 2012 r. i 2016 r. w łącznej kwocie 3.460 zł wraz z odsetkami za zwłokę 1.591 zł oraz kosztami postępowania egzekucyjnego 276,80 zł.

Decyzją z [...] lipca 2019 r., wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 220 § 2 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r., poz. 900 ze zm., dalej Op), Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. (dalej DIAS) utrzymał w mocy orzeczenie organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu DIAS wskazał, że zobowiązanie Spółki za 2012 r. przedawniało się nominalnie z końcem 2018 r. Wobec Spółki zastosowano jednak skutecznie środek egzekucyjny przerywający bieg terminu przedawnienia (zawiadomienie z 5 kwietnia 2017 r. o zajęciu rachunku bankowego Spółki). Zaległość za 2012 r. była zatem wymagalna. NUS mógł więc orzekać o odpowiedzialności członka zarządu w odniesieniu do tej zaległości.

DIAS wskazał następnie, że zaległości Spółki powstały wskutek złożenia do urzędu skarbowego deklaracji CIT-8, w których wykazano kwoty zobowiązań, odpowiednio 3.231 zł oraz 229 zł. Zadeklarowane kwoty nie zostały uregulowane, zatem z upływem terminów płatności przekształciły się w zaległości podatkowe. NUS wystawił tytuły wykonawcze z [...] czerwca 2013 r. oraz z [...] czerwca 2017 r. Postępowanie wobec S. Z. wszczęte zostało natomiast postanowieniem z [...] lipca 2018 r.

Przechodząc do przesłanek odpowiedzialności za zaległości podatkowe Spółki DIAS wskazał, że S. Z. pełnił funkcję prezesa zarządu Spółki w terminach płatności obu zobowiązań w podatku dochodowym od osób prawnych.

DIAS stwierdził, że potwierdza to:

- odpis pełny z Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego nr[...], stan na dzień 15 lipca 2019 r., w świetle którego S. Z. został wpisany jako prezes zarządu Spółki z dniem 15 listopada 2006 r. (wpis nr 1), wykreślony z dniem 27 sierpnia 2013 r. (wpis nr 3) oraz ponownie wpisany z dniem 2 grudnia 2016 r. (wpis nr 4);

- akt notarialny Rep. A nr [...]z 10 października 2006 r., zgodnie z którym w skład pierwszego zarządu Spółki powołany został S. Z.;

- zarządzenie nr[...]. Rej. KRS [...]z 23 sierpnia 2013 r. informujące, że wpis dotyczący S. Z. podlega wykreśleniu;

- postanowienie Sądu Rejonowego dla [...] w W. z [...] kwietnia 2019 r., [...]Rej KRS [...]w przedmiocie oddalenia apelacji Spółki na postanowienie referendarza sądowego z [...] sierpnia 2013 r., na podstawie którego dokonano wpisu - wykreślenia z Rejestru Przedsiębiorców S. Z. jako członka zarządu Spółki;

- uchwała nr 1 Zgromadzenia Wspólników Spółki z [...] października 2015 r., zgodnie z którą S. Z. został powołany na prezesa zarządu Spółki;

- uchwała wspólników Spółki nr 1/2017 z [...] czerwca 2017 r. zatwierdzająca sprawozdanie finansowe za 2016 r., na której widnieje podpis S. Z. jako prezesa zarządu Spółki;

- zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu (CIT-8) za 2012 r., złożone 31 marca 2013 r., podpisane przez S. Z. jako osoby uprawnionej do reprezentowania Spółki;

- deklaracja dla podatku od towarów i usług (VAT-7) za grudzień 2012 r., złożona w 25 stycznia 2013 r., podpisana przez S. Z. jako osoby uprawnionej do reprezentowania Spółki;

- deklaracja dla podatku od towarów i usług (VAT-7) za kwiecień 2013 r., złożona 25 maja 2013 r., podpisana przez S. Z. jako osoby uprawnionej do reprezentowania Spółki.

Odnosząc się do argumentacji odwołania podważającej okoliczność pełnienia funkcji członka zarządu DIAS wskazał, że Sąd Rejonowy dla [...] w W. postanowieniem z [...] sierpnia 2013 r.,[...]. Rej. KRS [...]wykreślił z S. Z. jako członka zarządu Spółki z Krajowego Rejestru Sądowego w oparciu o art. 18 § 2 ustawy z 15 września 2000 r. Kodeks Spółek Handlowych (Dz. U. z 2017 r., poz. 1577 ze zm., dalej Ksh) oraz art. 12 ust. 2 ustawy z 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz. U. z 2017 r., poz. 700 ze zm., dalej uKRS), w związku z tym, że został on skazany za przestępstwa określone m. in. w art. 18 § 2 Ksh wyrokiem Sądu Rejonowego dla [...] w W. z [...] grudnia 2011 r., [...], który uprawomocnił się 30 grudnia 2011 r. DIAS zauważył jednak, że S. Z. pomimo prawomocnego skazania i obowiązującego zakazu pełnienia funkcji członka zarządu nadal faktycznie sprawował funkcję członka zarządu Spółki, podejmując decyzje i działania jako jej reprezentant. W imieniu Spółki podpisywał dokumenty, m. in. deklaracje podatkowe, które składał w Urzędzie Skarbowym w P., tj. zeznanie CIT-8 za 2012 r., oraz deklarację VAT-7 za grudzień 2012 r., oraz za kwiecień 2013 r.

DIAS wskazał następnie, że NUS podejmował wobec Spółki działania zmierzające do wyegzekwowania zaległości z tytułu podatku od towarów i usług za grudzień 2012 r. i za kwiecień 2013 r. oraz w podatku dochodowym od osób prawnych za 2012 r. i 2016 r. W szczególności NUS:

- skierował zawiadomienie z 9 maja 2013 r. o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego do Banku [...] S.A.;

- zawiadomieniem z 28 czerwca 2013 r. zajął rachunek bankowy Spółki w [...]S.A.;

- skierował zawiadomienie z 22 lutego 2014 r. o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego do [...]Bank [...]S.A., bank poinformował o zablokowaniu rachunku bankowego Spółki do wysokości zajęcia i przekazał historię rachunku bankowego Spółki;

- skierował zawiadomienie z 13 lipca 2013 r. o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego do [...]Bank [...]S.A., bank poinformował, że wystąpił zbieg egzekucji administracyjnej prowadzonej przez NUS oraz Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym dla W. ([...]na kwotę 2.583,34 zł);

- skierował zawiadomienie z dnia 07 czerwca 2017 r. o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego do [...]Bank [...]S.A., bank poinformował o braku środków na rachunku bankowym Spółki;

- skierował zawiadomienie z 7 czerwca 2017 r. o zajęciu innej wierzytelności pieniężnej do dłużnika Sklep Z. – Z. S., w odpowiedzi dłużnik poinformował, że nie zna Spółki i nie posiada wobec niej żadnych wierzytelności;

- zawiadomieniem z 5 kwietnia 2017 r. zajął rachunek bankowy Spółki w Banku [...] w R., bank poinformował o braku środków na rachunku bankowym Spółki, a następnie bank potwierdził zajęcie rachunku bankowego Spółki od 5 kwietnia 2017 r. i poinformował o przekazaniu na konto Urzędu Skarbowego w P. kwoty 90,15 zł oraz 96,83 zł;

- skierował zawiadomienie z 28 czerwca 2017 r. o zajęciu innej wierzytelności pieniężnej do dłużnika Piekarnia-Cukiernia A. s.c. [...], w odpowiedzi dłużnik poinformował, że faktury wystawione przez Spółkę na jego rzecz zostały zapłacone gotówką;

- skierował zawiadomienie z 28 czerwca 2017 r. o zajęciu innej wierzytelności pieniężnej do dłużnika Sklep Spożywczo-Przemysłowy s.c. [...], w odpowiedzi dłużnik poinformował, że Spółka nie posiada wobec niego wierzytelności.

DIAS dodał, że na podstawie zeznań CIT-8 ustalono, iż w 2012 r. Spółka uzyskała dochód w kwocie 17.002,58 zł, następnie w latach 2013-2015 Spółka nie złożyła zeznań CIT-8, w 2016 r. Spółka wykazała dochód w wysokości 1.206,23 zł, za 2017 r. ponownie nie odnotowano wpływu zeznania CIT-8, za 2018 r. nie wykazano dochodu podlegającego opodatkowaniu.

DIAS podkreślił, że z rejestru Centralnej Ewidencji Ksiąg Wieczystych uzyskano odpowiedź, iż na dzień 7 czerwca 2018 r. Spółka nie posiadała żadnej nieruchomości. Rejestr CEPIK na zapytanie z 7 czerwca 2018 r. udzielił odpowiedzi, że Spółka nie posiada zarejestrowanych środków transportu. W odpowiedzi z systemu OGNIVO z 16 marca 2018 r. uzyskano informację, że Spółka posiada rachunek bankowy, który został już zajęty w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego (brak środków). ZUS w odpowiedzi na zapytanie z 25 stycznia 2018 r., udzielił odpowiedzi, że zobowiązany nie jest zgłoszony do ubezpieczeń. Ponadto organ egzekucyjny ustalił, że zobowiązany nie występuje w ewidencji odbiorców w systemie ZEFIR2 tj. odbiorców w zakresie należności celnych i podatkowych. Organ egzekucyjny odnotował, że pod adresem rejestracyjnym nie zastano przedstawiciela Spółki. Budynek, w którym powinna znajdować się siedziba Spółki był zamknięty, brak oznak prowadzenia działalności, brak reklam firmy itp. Ponadto organ egzekucyjny wskazał, że wielokrotnie pod adres Spółki udawali się pracownicy organu egzekucyjnego i nie zastali nikogo oraz nigdy nie stwierdzono oznak prowadzenia działalności. Analiza zebranych w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego informacji o sytuacji majątkowej zobowiązanej, jak również posiadane informacje pozwoliły organowi egzekucyjnemu stwierdzić, że sytuacja majątkowa Spółki uniemożliwia skuteczne przeprowadzenie egzekucji.

DIAS wskazał, że wobec powyższego, postanowieniem z [...] czerwca 2018 r. NUS umorzył postępowanie egzekucyjne.

Przechodząc do przesłanek uwalniających członka zarządu od odpowiedzialności za zaległości podatkowe Spółki DIAS wskazał, że pojęcie "czas właściwy" do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości należy interpretować poprzez odwołanie się do treści art. 21 w zw. z art. 10 i art. 11 ustawy z 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U. z 2015 r., poz. 233 ze zm., dalej Pun).

DIAS podkreślił, że z odpisu pełnego z Rejestru Przedsiębiorców KRS (stan na dzień 15 lipca 2019 r.) wynikało, że nie wpłynął wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki, ani nie toczyło się postępowanie układowe lub naprawcze wobec Spółki.

Zdaniem DIAS, Spółka zaprzestała wykonywania swoich zobowiązań względem budżetu państwa z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za lata 2012, 2016 oraz w podatku od towarów i usług za luty-czerwiec 2011 r. oraz za grudzień 2012 r. i kwiecień 2013 r. DIAS uznał zatem, że wniosek o ogłoszenie upadłości należało złożyć najpóźniej z końcem pierwszego kwartału 2013 r., gdyż w tym okresie Spółka trwale nie wykonywała swoich zobowiązań wobec NUS.

DIAS zauważył, że w trakcie prowadzonego postępowania S. Z. nie wskazał składników majątkowych należących do Spółki, z których możliwe byłoby przeprowadzenie skutecznej egzekucji.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie S. Z., reprezentowany przez brata – M. Z. wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji.

W uzasadnieniu skarżący wskazał, że osoba niebędąca członkiem zarządu spółki kapitałowej nie może odpowiadać za jej zaległości podatkowe. Podobnie, nie jest możliwe ponoszenie odpowiedzialności za zaległości podatkowe, które uległy przedawnieniu.

DIAS w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Przedmiot kontroli Sądu w niniejszym postępowaniu stanowi decyzja utrzymująca w mocy decyzję orzekającą o odpowiedzialności skarżącego za zaległości podatkowe Spółki w podatku dochodowym od osób prawnych za 2012 i 2016 r. Strona zarówno w postępowaniu podatkowym, jak i we wniesionej skardze konsekwentnie twierdzi, że nie pełniła funkcji prezesa zarządu Spółki w czasie, gdy powstały wspomniane zaległości. Skarżący podnosi również, że nie może odpowiadać solidarnie wraz ze Spółką, gdyż zaległości objęte zaskarżonym aktem uległy przedawnieniu.

Jak wynika z akt sprawy, S. Z. wyrokiem Sądu Rejonowego dla [...] w W. z [...] grudnia 2011 r., [...] został skazany za przestępstwa określone w art. 18 § 2 Ksh. Wyrok uprawomocnił się 30 grudnia 2011 r.

Zgodnie z art. 18 § 1 Ksh, członkiem zarządu, rady nadzorczej, komisji rewizyjnej albo likwidatorem może być tylko osoba fizyczna mająca pełną zdolność do czynności prawnych. Stosownie do art. 18 § 2 Ksh, nie może być członkiem zarządu, rady nadzorczej, komisji rewizyjnej albo likwidatorem osoba, która została skazana prawomocnym wyrokiem za przestępstwa określone w przepisach rozdziałów XXXIII-XXXVII Kodeksu karnego oraz w art. 585, art. 587, art. 590 i w art. 591 ustawy. Zgodnie natomiast z art. 18 § 3 Ksh, zakaz, o którym mowa w § 2, ustaje z upływem piątego roku od dnia uprawomocnienia się wyroku skazującego, jednakże nie może zakończyć się wcześniej niż z upływem trzech lat od dnia zakończenia okresu odbywania kary.

Z akt sprawy wynika ponadto, że skarżący został skazany na rok pozbawienia wolności oraz karę grzywny. Karę grzywny wykonano 31 grudnia 2012 r., zaś w pozostałym zakresie sąd zastosował warunkowe zawieszenie kary na 3 lata.

Zgodnie z art. 106 ustawy z 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz. U. z 1997 r., Nr 88, poz. 553 ze zm., dalej Kk), z chwilą zatarcia skazania uważa się je za niebyłe; wpis o skazaniu usuwa się z rejestru skazanych. Stosownie do art. 76 § 1 Kk, skazanie ulega zatarciu z mocy prawa z upływem 6 miesięcy od zakończenia okresu próby. Na podstawie art. 107 § 4 Kk, w razie skazania na grzywnę albo karę ograniczenia wolności, zatarcie skazania następuje z mocy prawa z upływem 5 lat od wykonania lub darowania kary albo od przedawnienia jej wykonania; na wniosek skazanego sąd może zarządzić zatarcie skazania już po upływie 3 lat. Stosownie zaś do art. 108 kk, jeżeli sprawcę skazano za dwa lub więcej nie pozostających w zbiegu przestępstw, jak również jeżeli skazany po rozpoczęciu, lecz przed upływem, okresu wymaganego do zatarcia skazania ponownie popełnił przestępstwo, dopuszczalne jest tylko jednoczesne zatarcie wszystkich skazań.

Przy czym należy podkreślić, że z dniem 21 lipca 2015 r. nastąpiła nowelizacja przepisów Kk na mocy ustawy z 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r., poz. 396, dalej nowela z 2015 r.). Zgodnie z art. 1pkt 63 lit. a i b noweli z 2015 r., art. 107 § 4 Kk otrzymuje brzmienie: "§ 4. W razie skazania na karę ograniczenia wolności zatarcie skazania następuje z mocy prawa z upływem 3 lat od wykonania lub darowania kary albo od przedawnienia jej wykonania.", zaś po § 4 dodaje się § 4a w brzmieniu: "§ 4a. W razie skazania na grzywnę zatarcie skazania następuje z mocy prawa z upływem roku od wykonania lub darowania kary albo od przedawnienia jej wykonania". Z kolei zgodnie z art. 21 noweli z 2015 r., do skazań prawomocnymi wyrokami wydanymi przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, w przedmiocie zatarcia skazania stosuje się przepisy ustawy, o której mowa w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, chyba że okres zatarcia skazania upłynął przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy. Jeżeli jednak według przepisów ustawy, o której mowa w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą okres zatarcia skazania upłynąłby przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, zatarcie skazania następuje z dniem wejścia w życie niniejszej ustawy.

Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdza, że w przypadku skarżącego zatarcie skazania nastąpiło z dniem 21 lipca 2015 r. Wówczas bowiem upłynął dłuższy z dwóch terminów zatarcia skazania, tj. przewidziany dla kary grzywny, stosownie do art. 108 Kk w zw. z art. 76 Kk i art. 107 § 4 Kk w brzmieniu obowiązującym do 30 czerwca 2015 r. w zw. z art. 107 § 4a Kk w brzmieniu obowiązującym od 1 lipca 2015 r. w zw. z art. 21 noweli z 2015 r.

Fakt zatarcia skazania przed upływem pięciu lat od uprawomocnienia wyroku nie ma jednak wpływu na ustanowiony przepisem art. 18 § 2 i § 3 Ksh czas trwania zakazu wykonywania funkcji członka zarządu spółki kapitałowej. Chociaż bowiem zatarcie skazania następuje z mocy prawa, nie można przyjąć fikcji, jaką ono stanowi, że wyrok karny skazujący w ogóle nie zapadł. Nie oznacza ono także zniwelowania skutków tego wyroku w ramach prawa handlowego, objętego normami Kodeksu spółek handlowych (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w S. z 30 czerwca 2014 r.,[...]). Podkreślić należy, że dopiero nowe brzmienie art. 18 § 3 Ksh, obowiązujące od 1 października 2018 r. przewiduje skrócenie zakazu, o którym mowa w § 2, jeśli wcześniej nastąpiło zatarcie skazania.

Skarżący nie mógł więc z mocy prawa pełnić funkcji w zarządzie Spółki przez pięć lat od dnia uprawomocnienia się wyroku skazującego, tj. od 30 grudnia 2011 r. do 30 grudnia 2016 r.

Z odwołania oraz ze skargi wynika, że S. Z. właśnie w wydanym wobec niego wyroku skazującym, oraz w wynikających z tego orzeczenia skutkach prawnych upatruje słuszności stanowiska, iż nie będąc prezesem zarządu Spółki nie może odpowiadać za jej zaległości podatkowe. Faktem jest, że zaległość w podatku dochodowym od osób prawnych za 2012 r. powstała z końcem pierwszego kwartału 2013 r., czyli wraz z upływem terminu płatności tego zobowiązania. Skarżący wówczas bezspornie miał zakaz sprawowania funkcji w zarządach spółek kapitałowych.

Skarżący pomija jednak, że mimo wspomnianego zakazu nadal reprezentował spółkę w stosunkach zewnętrznych, korzystając zapewne z faktu, iż do jego formalnego wykreślenia ze składu zarządu Spółki w KRS doszło dopiero z dniem [...] sierpnia 2013 r. na mocy postanowienia referendarza sądowego Sądu Rejonowego dla [...] W., utrzymanego postanowieniem tegoż sądu z [...] kwietnia 2014 r., od którego apelację oddalił postanowieniem z [...] marca 2015 r. Sąd Okręgowy w W. [...] Wydział Gospodarczy Odwoławczy. Do tego dnia skarżący złożył w imieniu Spółki zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu (CIT-8) za 2012 r., deklarację (VAT-7) za grudzień 2012 r. oraz deklarację (VAT-7) za kwiecień 2013 r. W ocenie Sądu, szczególne znaczenie w tej konkretnie sprawie ma fakt złożenia wspomnianego zeznania dla podatku dochodowego od osób prawnych, które z upływem terminu płatności nie zostało następnie uregulowane i stanowi przedmiot zaskarżonej decyzji dot. solidarnej odpowiedzialności podatkowej strony wraz ze Spółką.

W tym miejscu wskazać należy, że w orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, zgodnie z którym istota odpowiedzialności solidarnej członków zarządu za zaległości podatkowe nie opiera się wyłącznie na formalnym piastowaniu danego stanowiska, lecz również na ponoszeniu konsekwencji działań lub zaniechań (por. wyroki NSA z 4 lipca 2015 r., I FSK 241/14, z 28 stycznia 2015 r., II FSK 3236/12). Stosownie bowiem do § 2 art. 116 Op, odpowiedzialność członków zarządu spółki obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu, oraz zaległości wymienione w art. 52 Op, powstałe w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu. Pełnienie obowiązków jest natomiast pojęciem szerszym aniżeli formalne piastowanie stanowiska w zarządzie. Dlatego też Sąd w składzie niniejszym podziela pogląd, że osoba, która została powołana do pełnienia funkcji członka zarządu spółki, wpisana do rejestru i faktycznie pełniła funkcję członka zarządu w okresie, w którym powstały zobowiązania podatkowe, nie może powoływać się na okoliczność, że nie mogła pełnić tej funkcji z uwagi na zakaz wynikający z art. 18 § 2 Ksh dla uwolnienia się od odpowiedzialności za zaległości podatkowe, które ponosi na podstawie art. 116 § 2 Op (por. wyrok NSA z 5 sierpnia 2020 r., II FSK 682/19). Zdaniem Sądu, ewidentnym przejawem podejmowania faktycznych działań w imieniu spółki jest wypełnianie i składanie w jej imieniu deklaracji podatkowych.

Jeśli chodzi natomiast o zobowiązanie Spółki za 2016 r. Sąd wskazuje, że termin jego płatności upływał z końcem pierwszego kwartału 2017 r., a zatem wówczas, gdy na skarżącym nie ciążył już zakaz pełnienia funkcji w zarządach spółek kapitałowych. Skarżący na dzień powstania tej zaległości był ponownie członkiem zarządu Spółki. Został bowiem powołany na funkcję jej prezesa na mocy podjętej uchwały nr 1 Zgromadzenia Wspólników Spółki z [...] października 2015 r. i wpisany do KRS z dniem 2 grudnia 2016 r. Obie te czynności miały wprawdzie miejsce, gdy nie upłynął jeszcze okres 5 lat karencji od uprawomocnienia się wyroku skazującego, lecz zapewne i w tym wypadku istotne znaczenie mogło mieć zatarcie skazania (skarżący na dzień wnioskowania o ponowny wpis do KRS nie figurował w rejestrze osób skazanych).

Należy przy tym powołać uchwałę składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 18 września 2013 r., III CZP 13/13, w której stwierdzono, że wyrok sądu stwierdzający nieważność sprzecznej z ustawą uchwały wspólników spółki z o.o. lub uchwały walnego zgromadzenia spółki akcyjnej ma charakter konstytutywny. Sąd Najwyższy przedmiotem swojej analizy uczynił sytuację, gdy do aktu powołania dojdzie przez uchwałę wspólników (walnego zgromadzenia). Uchwała wspólników (walnego zgromadzenia) powołująca w skład organu spółki osoby prawomocnie skazane za określone w przepisie przestępstwa narusza ustawę. Zgodnie zaś z art. 252 § 1 (art. 425 § 1) Ksh istnieje wówczas możliwość wytoczenia przeciwko spółce powództwa o stwierdzenie nieważności uchwały sprzecznej z ustawą. Sąd Najwyższy wskazał m.in., że: "skutek prawny nieważności uchwały wspólników sprzecznej z ustawą powstaje dopiero w następstwie wydania konstytutywnego prawomocnego orzeczenia sądowego, eliminującego ex tunc uchwałę z obrotu prawnego" oraz że "argumentem przemawiającym za poparciem stanowiska opowiadającego się przeciwko bezwzględnej ab initio nieważności uchwały wspólników sprzecznej z ustawą, jest wzgląd na bezpieczeństwo obrotu, który jest możliwy do osiągnięcia tylko w razie aprobaty tezy, że aż do czasu wydania w trybie postępowania procesowego prawomocnego orzeczenia sądowego uwzględniającego powództwo o stwierdzenie nieważności uchwały wspólników, uchwała taka wywiera skutki prawne jako element porządku prawnego". Taka wykładnia oznacza konieczność uwzględniania w obrocie prawnym wadliwej uchwały tak długo, jak nie zostanie ona z niego wyeliminowana przez prawomocne orzeczenie sądu.

Identyczne stanowisko wyrażono w wyroku NSA z 27 kwietnia 2018 r., I FSK 976/16. W wyroku WSA w Kielcach z 23 października 2015 r., I SA/Ke 419/15, także wskazano, że: "Mimo że uchwała podjęta została wbrew zakazowi z art. 18 § 2 Ksh, to znaczy powołano do pełnienia funkcji członka zarządu osobę prawomocnie skazaną za przestępstwo oszustwa, nie można uchwały uznać za nieważną, ponieważ nie wytoczono przeciwko niej powództwa, o którym mowa w art. 252 § 1 Ksh. Bez wyroku unieważniającego uchwałę nie można twierdzić, jak czyni to skarżący, że nie pełnił funkcji członka zarządu". W podobnym tonie wypowiedział się też NSA w wyrokach z 25 marca 2013 r., I FSK 521/12 oraz z 8 listopada 2017 r., I FSK 466/16.

Niezależnie od powyższego, Sąd stwierdza, że skarżący mimo wątpliwości co do zgodności z prawem aktu powołania go ponownie do zarządu Spółki w dalszym ciągu aktywnie działał w imieniu Spółki. Świadczy o tym chociażby uchwała wspólników Spółki nr 1/2017 z [...] czerwca 2017 r. zatwierdzająca sprawozdanie finansowe za 2016 r., na której widnieje podpis S. Z. jako prezesa zarządu Spółki.

Z tych wszystkich względów Sąd stwierdza, że Skarżący pełnił funkcję członka zarządu Spółki gdy upływał termin płatności zobowiązań w podatku dochodowym od osób prawnych za 2012 i 2016 r. Zasadnie więc orzeczono o jego odpowiedzialności za te zaległości na podstawie art. 116 § 2 Op.

Jeśli chodzi natomiast o kwestię przedawnienia to Sąd stwierdza, że zobowiązanie Spółki za 2016 r. przedawni się dopiero z końcem 2022 r.

Z kolei bieg terminu przedawnienia zobowiązania za 2012 r. uległ przerwaniu wraz z zastosowaniem wobec spółki skutecznego środka egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego obejmującego tę zaległość. Do skutecznego zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego doszło na podstawie zawiadomienia z 5 kwietnia 2017 r., doręczonego Spółce 25 kwietnia 2017 r. Zgodnie natomiast z treścią art. 70 § 4 Op, bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny. Rację miał zatem DIAS uznając, że zobowiązanie za 2012 r. było nadal wymagalne, a zatem na dzień wydania decyzji nie było przeszkód aby orzekać w przedmiocie solidarnej odpowiedzialności skarżącego także i za to zobowiązanie.

Sąd z urzędu dokonał także kontroli legalności decyzji DIAS w zakresie wykraczającym poza zarzuty skargi.

Sąd stwierdza, że decyzja organu pierwszej instancji została wydana w terminie, o którym mowa w art. 118 §1 Op. Wszczęcie postępowania poprzedzone było wszczęciem egzekucji administracyjnej wobec Spółki, która nie uiściła zadeklarowanych zobowiązań podatkowych we właściwych terminach (art. 108 § 2 pkt 3 Op).

Prawidłowa, zdaniem Sądu, była także konstatacja organu o bezskuteczności egzekucji wobec Spółki, potwierdzonej postanowieniem NUS z [...] czerwca 2018 r., umarzającym postępowanie egzekucyjne. DIAS odwołał się przy tym do licznych czynności organu egzekucyjnego, które nie przyniosły efektu w postaci ustalenia składników majątku Spółki, z którego można byłoby zaspokoić ciążące na Spółce zaległości podatkowe. Z akt sprawy nie wynika, aby skarżący także w toku niniejszego postępowania zgłaszał taki majątek organom orzekającym w sprawie jego solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki.

Sąd nie stwierdził również naruszenia prawa w przyjęciu przez DIAS, że Spółka zaprzestała spłaty swoich zobowiązań najpóźniej z końcem pierwszego kwartału 2013 r. Spółka miała już bowiem wówczas nieuregulowane zobowiązania w podatku od towarów i usług za luty-czerwiec 2011 r., za grudzień 2012 r. oraz zobowiązanie w podatku dochodowym od osób prawnych za 2012 r. Nie można zatem zaprzeczyć, że nieregulowanie należności publicznoprawnych miało już wówczas charakter trwały, co obligowało zarząd Spółki do złożenia wniosku o ogłoszenie jej upadłości. Skarżący takiego wniosku jednak nie złożył, choć w owym okresie składał w imieniu Spółki kolejne deklaracje w podatku dochodowym od osób prawnych oraz w podatku od towarów i usług. Ponadto, nawet gdyby przyjąć, że skarżący, wobec którego orzeczono karę pozbawienia wolności oraz karę grzywny w związku z popełnieniem przestępstw wskazanych w art. 13 § 2 Ksh, miałby obiektywne trudności by taki wniosek złożyć, to należy pamiętać, iż nie zrobił tego również po upływie pięcioletniego okresu zakazu sprawowania funkcji w zarządzie spółek kapitałowych. Organy ustaliły bowiem, że taki wniosek mimo narastającego zadłużenia Spółki z powodu naliczania odsetek oraz kosztów egzekucyjnych, w ogóle nie został złożony.

Z tych względów Sąd stwierdza, że organy prawidłowo zastosowały art. 116 § 1 i 2 Op i orzekły o solidarnej odpowiedzialności skarżącego wraz ze Spółką za zaległości w podatku dochodowym od osób prawnych za 2012 i 2016 r.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) wniesioną skargę oddalił.