Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SAB/Gd 80/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2021-09-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
658
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Stwierdzono, że bezczynność nie nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy: article: art. 35
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Górska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz Sędzia WSA Diana Trzcińska po rozpoznaniu w dniu 15 września 2021 r. w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A Spółki z o.o. z siedzibą w S. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu w sprawie robót budowlanych 1. zobowiązuje Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu do załatwienia sprawy dotyczącej budynku mieszkalnego na posesji przy ul. [...] [...] w G. w terminie dwóch miesięcy od dnia zwrotu akt administracyjnych wraz z wyrokiem ze stwierdzeniem jego prawomocności, 2. stwierdza, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 3. oddala wniosek o przyznanie skarżącej od organu sumy pieniężnej, 4. zasądza od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu na rzecz skarżącej A Spółki z o.o. z siedzibą w S. kwotę 597 zł (pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Skarga A. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w sprawie robót budowlanych prowadzonych przy budynku mieszkalnym na posesji przy ul. S. w G. wniesiona została w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:

Decyzją z dnia 8 lipca 2005 r. Prezydent Miasta zatwierdził projekt budowlany i udzielił P. S. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wraz z przyłączami przy ul. S. w G. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Wojewody z dnia 13 września 2005 r. Następnie, wyrokiem z dnia 30 listopada 2006 r., sygn. akt II SA/Gd 413/06, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku stwierdził nieważność zarówno decyzji Wojewody z dnia 13 września 2005 r., jak i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta z dnia 8 lipca 2005 r., eliminując z obrotu prawego podstawy prawne legalnego prowadzenia robót budowlanych w budynku przy ul. S. w G. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 24 kwietnia 2008 r., sygn. akt II OSK 478/07, oddalił skargę kasacyjną od tego wyroku.

Od tego czasu przed Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego toczy się postępowanie dotyczące robót budowlanych wykonanych na nieruchomości położonej w G. przy ul. S., która od dnia 29 sierpnia 2006 r. jest własnością skarżącej Spółki.

W toku tego postępowania, wyrokiem z dnia 19 marca 2014 r., sygn. akt II SA/Gd 748/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę na kasacyjną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowalnego z dnia 13 sierpnia 2013 r., skutkiem której powiatowy organ nadzoru zobowiązany został do ponownego rozpoznania sprawy doprowadzenia budynku przy ul. S. w G. do stanu zgodnego z prawem. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 11 czerwca 2015 r., sygn. akt II OSK 1998/14, oddalił skargę kasacyjną od tego wyroku. Z wyroków tych wynikała konieczność przeprowadzenia, zgodnie z wiążącymi wskazaniami sądów, postępowania naprawczego w trybie art. 51 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 i ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2016 r., poz. 290), w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, ze wskazaniem, że legalizacja inwestycji nie może odbywać się na podstawie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania ternu a zastosowanie powinny znaleźć przepisy obowiązującego obecnie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego [..] w G.

Wyrokiem z dnia 18 stycznia 2017 r., sygn. akt II SA/Gd 149/16, wydanym po rozpoznaniu skargi M. C. na przewlekłość Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w prowadzeniu postępowaniu w sprawie budowy przedmiotowego obiektu budowlanego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zobowiązał Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego do wydania rozstrzygnięcia w sprawie budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego na posesji przy ul. S. w G., w terminie 2 miesięcy od dnia zwrotu akt administracyjnych wraz z wyrokiem ze stwierdzeniem jego prawomocności, stwierdzając, że przewlekłość miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Akta administracyjne wraz z prawomocnym wyrokiem zwrócone zostały do organu I instancji w dniu 11 kwietnia 2017 r.

Po tym, w dniu 13 kwietnia 2017 r. organ I instancji poinformował strony, że przeprowadzi w dniu 11 maja 2017 r. oględziny nieruchomości a w dniu 21 kwietnia 2017 r. skarżąca Spółka złożyła wniosek o zawieszenie przedmiotowego postępowania, który oddalano postanowieniem z dnia 30 maja 2017 r. Po przeprowadzeniu w dniu 11 maja 2017 r. oględzin uwagi do protokołu w pismach w dnia 18 i 22 maja 2017 r. złożyła H. W. i M. C.

Następnie, decyzją z dnia 9 czerwca 2017 r. organ I instancji nakazał skarżącej Spółce rozbiórkę części budynku położonego przy ul. S. w G., jednakże decyzja ta została uchylona decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 1 września 2017 r. a sprawa została przekazana organowi I instancji do ponownego rozpoznania.

Dalej, postanowieniem z dnia 15 lutego 2018 r. organ I instancji nałożył na skarżącą Spółkę obowiązek przedłożenia, na podstawie art. 81c ustawy – Prawo budowlane, ekspertyzy technicznej oraz stanowiska służb konserwacji zabytków, w terminie do dnia 31 lipca 2018 r. Postanowienie to zostało utrzymane w mocy postanowieniem Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 12 kwietnia 2018 r. a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, po rozpoznaniu skargi skarżącej Spółki, wyrokiem z dnia 18 lipca 2018 r., sygn. akt II SA/Gd 302/18, uchylił oba postanowienia. Wyrok ten nie jest prawomocny i aktualnie jest przedmiotem skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Niezależnie od tego w dniu 31 lipca 2018 r. skarżąca Spółka przedłożyła do akt wymaganą ekspertyzę.

W dniu 21 grudnia 2018 r. skarżąca Spółka złożyła wniosek o wszczęcie postępowania naprawczego, który powieliła w pismach z dnia 15 stycznia 2019 r., 5 lutego 2019 r. i 8 marca 2019 r.

W dniu 30 lipca 2019 r. organ I instancji przeprowadził oględziny przedmiotowej nieruchomości. W dniu 27 września 2019 r. skarżąca Spółka przedłożyła do akt inwentaryzację techniczną a w dniu 20 grudnia 2019 r. organ I instancji zwrócił się do konserwatora zabytków o zaopiniowanie pod względem konserwatorskim dokumentów, precyzując pytania w piśmie z dnia 19 lutego 2020 r. Konserwator udzielił odpowiedzi w piśmie z dnia 25 lutego 2020 r. W dniu 2 czerwca 2020 r. organ I instancji wezwał skarżącą Spółkę do uzupełnienia dokumentacji do dnia 15 lipca 2020 r., co też Spółka uczyniła w dniu 3 lipca 2020 r. Dodatkowo, w dniu 28 kwietnia 2021 r. skarżąca Spółka przedłożyła do akt ekspertyzę techniczną dotyczącą ochrony przeciwpożarowej. Z kolei, w dniu 25 maja 2021 r. skarżąca Spółka złożyła ponaglenie na niezałatwienie przez organ I instancji sprawy w terminie. Następnie zaś, w dniu 26 maja 2021 r. organ I instancji zwrócił się do Straży Pożarnej o opinię w zakresie przepisów przeciwpożarowych. Pismem z dnia 24 czerwca 2021 r. organ I instancji zawiadomił strony o niemożliwości załatwienia sprawy w terminie i wyznaczył termin jej załatwienia na 30 dni po otrzymaniu akt z prawomocnym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego.

We wniesionej do Sądu skardze na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego skarżąca Spółka wniosła o: 1. stwierdzenie, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dopuścił się bezczynności oraz przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie dotyczącej prac budowlanych wykonanych na inwestycji przy ul. S. w G., 2. stwierdzenie, że bezczynność oraz przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 3. zobowiązanie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego do wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie przed organem I instancji, w terminie 30 dni od daty otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, 4. przyznanie od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w wysokości połowy dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów, 5. zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania, wraz z kosztami zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Zdaniem skarżącej termin załatwienia sprawy został bowiem przez organ znacząco i w sposób nieuzasadniony przekroczony a nowy termin nigdy nie został wyznaczony ani też skarżąca nie została o tym poinformowana. Przy tym, opóźnienia w podejmowaniu czynności nie są niczym usprawiedliwione.

W odpowiedzi na skargę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, wskazując, że do zakończenia postępowania niezbędne jest posiadanie przez organ kompletu akt sprawy, co jest niemożliwe z uwagi na toczące się przed Naczelnym Sądem Administracyjnym postępowaniem. Ponadto, organ oczekuje na stanowisko Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w zakresie bezpieczeństwa przeciwpożarowego.

Rozpoznając wniesioną skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, zważył co następuje:

Przeprowadzona przez Sąd w niniejszej sprawie, na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 i 9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej wykazała, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego pozostaje bezczynny w rozpoznaniu sprawy dotyczącej budowy obiektu budowlanego przy ul. S. w G.

W niniejszej sprawie bezsporne jest, że przed wniesieniem skargi skarżąca Spółka wyczerpała przysługujące jej środki zaskarżenia, zgodnie z art. 52 § 1 p.p.s.a., gdyż w dniu 25 maja 2021 r. wystąpiła do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z ponagleniem w związku z niedotrzymaniem przez organ I instancji terminu rozpoznania sprawy. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 p.p.s.a.). W sprawie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania środkiem takim jest ponaglenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia (art. 37 § 1 k.p.a.).

Przechodząc do merytorycznego rozpoznania skargi, wskazać należy, że naczelna zasada postępowania administracyjnego, wyrażona w art. 12 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r., poz. 735) – zwanej dalej k.p.a., stanowi, iż organy administracji publicznej winny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (§ 1). Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie (§ 2). Zgodnie przy tym z treścią art. 35 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki (§ 1). Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (§ 2). Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (§ 3). Przepisy szczególne mogą określać inne terminy niż określone w § 3 (§ 4). Do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu (§ 5). W rozumieniu art. 104 § 1 k.p.a. "załatwienie sprawy" oznacza wydanie przez organ decyzji, chyba że przepisy kodeksu postępowania administracyjnego stanowią inaczej.

Jednocześnie, w myśl art. 36 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia (§ 1). Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (§ 2).

Wskazane zasady ogólne postępowania administracyjnego, wraz konstytucyjnymi zasadami demokratycznego państwa prawnego i zasadą legalizmu, służą realizacji prawa obywateli do dobrej administracji. Prawo do rozpoznania sprawy administracyjnej w rozsądnym terminie, jako element prawa do dobrej administracji, jest również jednym z praw podstawowych w porządku prawnym Unii Europejskiej (zob. art. 41 ust. 1 Karty Praw Podstawowych - Dz.U.UE.C.2007.303.1). Powołany przepis Karty, uznany w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego za wiążący dla państw członkowskich jako zasada ogólna prawa unijnego (zob. np. wyrok NSA z dnia 10 lutego 2016 r., sygn. akt II GSK 2294/14, https://orzeczenia.nsa.gov.pl), stanowi, że podstawowym prawem obywatela Unii Europejskiej jest domaganie się od organów zgodnego z prawem rozpatrzenia sprawy bez zbędnej zwłoki. Nadto, zasada załatwienia sprawy w rozsądnym terminie wynika z art. 6 ratyfikowanej przez Polskę Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności z dnia 4 listopada 1950 r. (Dz. U. z 1993 r., nr 61, poz. 284, ze zm.).

W każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., jeżeli organ nie dopełnił czynności określonych w art. 36 k.p.a. lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji, mamy do czynienia z bezczynnością organu administracji publicznej (por. wyrok NSA z dnia 5 lipca 2018 r., sygn. akt I OSK 2936/16, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności określonej w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a., mamy do czynienia z bezczynnością organu (zob. wyrok NSA z dnia 24 stycznia 2018 r., sygn. akt I OSK 306/16, https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dopuścił się bezczynności w załatwieniu przedmiotowej sprawy również po wydaniu przez tutejszy Sąd wyroku z dnia 18 stycznia 2017 r., sygn. akt II SAB/Gd 149/16, którym to zobowiązano go do wydania rozstrzygnięcia w sprawie budowy budynku mieszkalnego na posesji przy ul. S. w G. w terminie 2 miesięcy od dnia zwrotu akt administracyjnych wraz z wyrokiem ze stwierdzeniem prawomocności, gdyż w terminie zakreślonym przez przepisy prawa nie zakończył postępowania wydaniem odpowiedniego aktu rozstrzygającego.

Niewątpliwie, po otrzymaniu akt sprawy z Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wraz z prawomocnym wyrokiem wydanym w sprawie o sygn. II SAB/Gd 149/16 w dniu 11 kwietnia 2017 r. organ I instancji w dniu 9 czerwca 2017 r. wydał decyzję nakazującą skarżącej Spółce rozbiórkę części budynku ale decyzja ta została uchylona decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 1 września 2017 r. a sprawa została przekazana organowi I instancji do ponownego rozpoznania. Powyższe spowodowało, że sprawa nadal pozostawała niezałatwiona co do istoty. Następnie, postanowieniem z dnia 15 lutego 2018 r. organ I instancji nałożył na skarżącą Spółkę obowiązek przedłożenia, na podstawie art. 81c ustawy – Prawo budowlane, ekspertyzy technicznej i pozwolenia konserwatorskiego do dnia 31 lipca 2018 r. Postanowienie to zostało utrzymane w mocy postanowieniem Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 12 kwietnia 2018 r. a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, po rozpoznaniu skargi skarżącej Spółki, wyrokiem z dnia 18 lipca 2018 r., sygn. akt II SA/Gd 302/18, uchylił oba postanowienia i wyrok ten stał się przedmiotem skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego, która do tej pory nie została rozpoznana. Kolejną czynność organ I instancji podjął dopiero w dniu 30 lipca 2019 r., kiedy to przeprowadził oględziny przedmiotowej nieruchomości. Potem, w dniu 20 grudnia 2019 r. organ I instancji zwrócił się do konserwatora zabytków o zaopiniowanie pod względem konserwatorskim dokumentów, precyzując pytania w piśmie z dnia 19 lutego 2020 r. i wzywając w dniu 2 czerwca 2020 r. skarżącą Spółkę do uzupełnienia dokumentacji. Następnie organ nie podejmował żadnych czynności aż do otrzymania ponaglenia skarżącej Spółki z dnia 25 maja 2021 r. Dopiero bowiem w dniu 26 maja 2021 r. organ I instancji zwrócił się do Straży Pożarnej o opinię w zakresie przepisów przeciwpożarowych.

Z powyższego zestawienia niewątpliwie wynika, że organ I instancji nie załatwił sprawy dotyczącej budynku mieszkalnego na posesji przy ul. S. w G. w terminie wskazanym w przepisach prawa.

Jednocześnie, z powyższego zestawienia wynika, że w toku postępowania nie wystąpiły sytuacje, które przedłużałyby termin załatwienia sprawy zgodnie z art. 35 § 5 k.p.a. Przepis art. 35 § 5 k.p.a. stanowi, że do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo przyczyn niezależnych od organu. Postanowienie z dnia 15 lutego 2018 r. organ I instancji wydał już po terminie, w którym przedmiotowa sprawa, niewątpliwie skomplikowana, powinna zostać załatwiona. Ponadto, wniesienie skargi do Wojewódzki Sądu Administracyjnego w Gdańsku na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 12 kwietnia 2018 r. a następnie skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 18 lipca 2018 r., sygn. akt II SA/Gd 302/18, nie mogło przedłużać terminu załatwienia sprawy przez organ I instancji. Jak stanowi bowiem przepis art. 61 § 1 p.p.s.a. wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Samo więc wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie może powodować zaprzestania czynności w postępowaniu. Również, okoliczność pozostawania akt w innym organie czy sądzie nie zwalnia organu administracji publicznej od obowiązku dołożenia starań w kierunku podjęcia wymaganego rozstrzygnięcia. Istotnie, termin do załatwienia sprawy powiązany jest z doręczeniem organowi akt sprawy, jednakże, jak wskazuje się w orzecznictwie, organ nie może biernie oczekiwać na zwrot akt lecz każdorazowo ma obowiązek, pod rygorem stwierdzenia pozostawiania w bezczynności, podjęcia działań w celu uzyskania akt i terminowego załatwienia sprawy. Niedysponowanie aktami sprawy nie usprawiedliwia braku działania organu. Niezbędne dokumenty organ może bowiem uzyskać przez ich wypożyczenie na pewien okres bądź ich skopiowanie. Brak akt stanowi zatem przeszkodę w prowadzeniu postępowania, ale jest to przeszkoda w pełni usuwalna przy dołożeniu odpowiedniej staranności. Kłopoty organizacyjne organu nie mogą bowiem wywoływać negatywnych skutków dla stron postępowania, jakimi może być brak rozstrzygnięcia w zakresie ich praw lub obowiązków. Praca organu powinna zostać zorganizowana w taki sposób, aby nie dochodziło do naruszeń praw stron (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 17 maja 2007 r., sygn. akt IV SAB/Wa 35/07, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Ponadto, co należy podkreślić, skarżąca Spółka w wyznaczonym terminie do dnia 31 lipca 2018 r. przedłożyła wymaganą ekspertyzę techniczną. Nadto, w dniu 27 września 2019 r. skarżąca Spółka przedłożyła do akt inwentaryzację techniczną a Konserwator Zabytków udzielił odpowiedzi na zapytania organu I instancji w piśmie z dnia 25 lutego 2020 r. Z kolei, w dniu 28 kwietnia 2021 r. skarżąca Spółka przedłożyła do akt ekspertyzę techniczną dotyczącą ochrony przeciwpożarowej. Wskazać przy tym należy, że brak akt dotyczy wyłącznie tej części postępowania, która związana jest z postanowieniami kontrolowanymi w sprawie II SA/Gd 302/18.

Co więcej, organ I instancji nie uczynił zadość wymogom wynikającym z art. 36 k.p.a. i nie informował stron o niezałatwieniu sprawy w terminie, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia. Informację taką organ I instancji wystosował do stron dopiero w dniu 24 czerwca 2021 r., co miało miejsce po wielokrotnym przekroczeniu terminu, w którym przedmiotowa sprawa powinna była zostać załatwiona, zgodnie z przepisami k.p.a.

Z uwagi na powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, działając na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zobowiązał Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego do rozstrzygnięcia sprawy dotyczącej budynku mieszkalnego na posesji przy ul. S. w G. w terminie dwóch miesięcy od dnia zwrotu akt administracyjnych wraz z wyrokiem ze stwierdzeniem jego prawomocności.

Kierując się jednocześnie wymogiem art. 149 § 1a p.p.s.a., Sąd stwierdził, że zaistniała w sprawie bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Dokonując oceny, czy naruszenie prawa jest rażące, należy bowiem wziąć pod uwagę nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia, względnie braku zakończenia, lecz także warunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy czynności, jakie powinien podjąć organ, dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. Rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest zatem wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne, a rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. W orzecznictwie sądowym zgodnie przyjmuje się także, iż naruszenie prawa rażące oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosków skarżącego i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak i w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa. Rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy można powiedzieć, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Charakter rażący ma bezczynność o znamionach "wyjątkowej" (por. wyrok NSA z dnia 26 lutego 2016 r., sygn. akt I OSK 2451/14, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). O rażącym naruszeniu prawa w postaci bezczynności może świadczyć zlekceważenie wnioskodawcy i jego żądania (por. wyrok NSA z dnia 6 września 2016 r., sygn. akt I OSK 296/15, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zwłoka w wykonaniu obowiązku musi być efektem nacechowanego złą wolą, uporczywego zaniechania, pozbawionego racjonalnego uzasadnienia. Zatem o tym, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa nie decyduje tylko sam przedmiot sprawy, ale wszystkie okoliczności z tym związane, w tym także czas trwania bezczynności (zob. wyrok NSA z dnia 8 lipca 2015 r., sygn. akt I OSK 237/15, https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

W niniejszej sprawie bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego miała charakter rażący, albowiem mimo wydania w dniu 18 stycznia 2017 r. przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyroku zobowiązującego organ do wydania rozstrzygnięcia w sprawie w terminie 2 miesięcy od dnia zwrotu akt administracyjnych, co miało miejsce w dniu 11 kwietnia 2017 r. organ ponownie popadł w bezczynność, co nie znajdowało uzasadnienia. W szczególności, w okresie od lipca 2020 r. aż do 26 maja 2021 r. organ nie podjął żadnych czynności w sprawie, reagując dopiero na wniesione 25 maja 2021 r. ponaglenie. Ponadto, organ w ogóle nie informował stron o przyczynach zwłoki i o nowym terminie załatwienia sprawy. Postępowanie w sprawie było prowadzone od samego początku w sposób oczywiście nieefektywny, podejmowane czynności procesowe przerywały jedynie długotrwałe i pozbawione uzasadnienia okresy całkowitego braku aktywności organu, a naruszeniu zasady szybkości postępowania nie towarzyszyły żadne okoliczności, które mogłyby choćby częściowo usprawiedliwiać zaniechania procesowe organu oraz brak załatwienia sprawy. W przedmiotowej sprawie okresy "procesowego przestoju" były szczególnie rażące, a przerywające je aktywności organu były jedynie pozorne.

Mimo to, na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. Sąd oddalił wniosek skarżącej Spółki o przyznanie sumy pieniężnej. Podkreślić należy, że zasądzanie sumy pieniężnej nie jest bezpośrednią konsekwencją stwierdzenia bezczynności, lecz jest uprawnieniem dyskrecjonalnym Sądu, a zatem możliwością, z której należy korzystać, jeżeli realia rozpoznawanej sprawy to uzasadniają, z czym nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Odpowiedzialność za szkodę przewidzianą w art. 4171 § 3 k.c. wyklucza traktowanie sumy pieniężnej, o której mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a., jako odszkodowania (zob. wyrok NSA z dnia 19 grudnia 2017 r., sygn. akt II OSK 490/17, LEX nr 2434094). Zdaniem Sądu, okoliczności niniejszej sprawy wskazują, że zobowiązanie organu do załatwienia sprawy w terminie dwóch miesięcy od dnia zwrotu akt administracyjnych wraz z wyrokiem ze stwierdzeniem jego prawomocności będzie dostateczne do zmobilizowania organu do respektowania prawa i załatwienia sprawy a tym samym, nie istnieje uzasadniona obawa, że bez tych dodatkowych sankcji organ nadal nie będzie respektować nałożonych ustawą obowiązków.

O kosztach postępowania sądowego Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.

Sąd orzekł w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.