Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 182/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2019-06-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 71a § 1, § 2, § 9
journal: Dz.U. 2018 poz 1314
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kowalczyk Sędziowie WSA Krystyna Czajecka-Szpringer (sprawozdawca) WSA Andrzej Niezgoda Protokolant referent stażysta Katarzyna Jacyniuk po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 25 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi D.[...]. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w P. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości nieprzekazanej kwoty z zajęcia wierzytelności oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...]. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej po rozpatrzeniu zażalenia z dnia [...] na postanowienie Dyrektora Oddziału ZUS w B. z dnia [...] w przedmiocie określenia D. sp. z o.o. w Pieckach nieprzekazanej kwoty w wysokości [...] zł z zajęcia wierzytelności zobowiązanego E. sp. z o.o. w [...], utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.

Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia oraz akt sprawy wynika, że Dyrektor Oddziału ZUS w O. wszczął postępowanie egzekucyjne wobec E. sp. z o. o. z siedzibą w P. , na podstawie własnych tytułów wykonawczych z [...] o numerach [...] i [...] W toku postępowania egzekucyjnego, zawiadomieniem z [...] października 2017 r. dokonał zajęcia wierzytelności pieniężnej w D. . sp. z o. o. w P. . Zawiadomienie to zostało doręczone dłużnikowi zajętej wierzytelności oraz zobowiązanej spółce [...] października 2017 r. Dłużnik zajętej wierzytelności nie udzielił odpowiedzi na zawiadomienie, ani nie przekazał żadnych kwot objętych zajęciem. Wobec powyższego organ egzekucyjny pismem z [...] listopada 2017 r., ponaglił D. . sp. z o. o. oraz pouczył o konsekwencjach niewykonania lub nienależytego wykonania obowiązków związanych z egzekucją z wierzytelności. Organ egzekucyjny wezwał D. . sp. z o. o. do złożenia wyjaśnień dotyczących przyczyn niezrealizowania zajęcia. Odpowiadając na ponaglenie D. sp. z o. o. wskazała, że nie jest zadłużona względem E. sp. z o. o. wobec tego odmawia uiszczenia zajętej wierzytelności; z informacji, które Spółka posiada, wierzytelność nie jest zajęta przez inne władze.

Dyrektor Oddziału ZUS w O. postanowieniem z [...]. wydanym na podstawie art. 71a § 9, w związku z art. 19 § 4 i art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji określił w związku z dokonanym w dniu 17 października 2017 r. zajęciem wierzytelności E. sp. z o.o., kwotę nieprzekazaną organowi egzekucyjnemu przez dłużnika zajętej wierzytelności - D. sp. z o. o. w wysokości [...] zł. W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, iż w wyniku kontroli przeprowadzonej przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w O., stwierdzono nieprawidłowości polegające na nienależytym wykonaniu ciążących na dłużniku zajętej wierzytelności obowiązków. Wskazał, że zgodnie z ustaleniami zawartymi w protokole kontroli, na dzień 17 października 2017 r., tj. na dzień dokonania zajęcia wierzytelności przez organ egzekucyjny, D. sp. z o. o. posiadała zobowiązanie względem E. sp. z o. o. w wysokości [...] zł. Tym samym obowiązana była uznać zajętą wierzytelność zobowiązanej spółki i dokonać realizacji zajęcia.

Na powyższe postanowienie D. . sp. z o. o. wniosła zażalenie.

Po rozpatrzeniu zażalenia Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w O. postanowieniem z [...] uchylił zaskarżone postanowienie w całości i umorzył postępowanie pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazał, że zobowiązana E. sp. z o.o. z dniem 20 kwietnia 2018 r. zmieniła siedzibę z miejscowości P., powiat M. na B., co oznacza, że zmieniła się właściwość organu egzekucyjnego.

Po przejęciu egzekucji Dyrektor Oddziału ZUS w B. wydał postanowienie z [...] w przedmiocie określenia nieprzekazanej kwoty z zajęcia wierzytelności zobowiązanego E. sp. z o.o. w wysokości [...] zł.

Na powyższe postanowienie D. . sp. z o. o. złożyła zażalenie, w którym wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i umorzenie postępowania w sprawie, względnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do rozparzenia właściwemu organowi pierwszej instancji.

W wyniku rozpoznania zażalenia Dyrektor Izby Administracji Skarbowej przytoczył art. 89 § 1 i § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a następnie stwierdził, że w niniejszej sprawie organ egzekucyjny dopełnił wymogu z przywołanego art. 89 § 2, tj. skutecznie doręczył adresowane do D. . sp. z o.o. zawiadomienie o zajęciu innych wierzytelności, także przyszłych. Z akt egzekucyjnych wynika - zdaniem organu - że zawiadomienie o zajęciu z 12 października 2017 r. zostało doręczone dłużnikowi zajętej wierzytelności oraz zobowiązanej spółce 17 października 2017 r. Ponadto organ nadmienił, że doręczone zawiadomienie o zajęciu wierzytelności zawierało wezwanie do złożenia oświadczenia, o którym mowa w wyżej cyt. przepisie, jednakże spółka nie zareagowała w przewidzianym terminie na to zawiadomienie i nie złożyła wymaganych oświadczeń ani nie przekazała zajętej wierzytelności organowi egzekucyjnemu. Organ egzekucyjny pismem z 17 listopada 2017 r., ponaglił D. . sp. z o. o. oraz pouczył o konsekwencjach niewykonania lub nienależytego wykonania obowiązków związanych z egzekucją z wierzytelności. Organ egzekucyjny wezwał D. . sp. z o. o. do złożenia wyjaśnień dotyczących przyczyn niezrealizowania zajęcia. Ponaglenie doręczone zostało spółce D. . 21 listopada 2017 r.

Odpowiadając na ponaglenie D. sp. z o. o. pismem z 21 listopada 2017 r. wskazała, że nie jest zadłużona względem spółki E. sp. z o. o. wobec tego odmawia uiszczenia zajętej wierzytelności; z informacji, które spółka posiada, wierzytelność nie jest zajęta przez inne władze.

Organ nadmienił też, że z uwagi na treść odpowiedzi dłużnika zajętej wierzytelności Dyrektor Oddziału ZUS w O. zwrócił się pismem z 6 grudnia 2017 r. do Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. o przeprowadzenie kontroli u dłużnika zajętej wierzytelności D. . sp. z o. o., którą przeprowadzono w dniu 6 lutego 2018 r. w siedzibie spółki.

W dniu 25 kwietnia 2018 r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w O. przesłał D. . sp. z o.o. ustalenia z kontroli wierzytelności, które spółka odebrała w 27 kwietnia 2018 r. W dniu 15 maja 2018 r. wpłynęły do [...] Urzędu Skarbowego w O. zastrzeżenia do protokołu, w których spółka zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego prowadzącego do wydania błędnego rozstrzygnięcia (zarzucono naruszenie art. 504 k.c.). W odpowiedzi Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w O. podtrzymał swoje stanowisko zawarte w protokole kontroli, iż D. . sp. z o.o. i E. sp. z o.o. nie miały podstaw do kompensowania wzajemnych wierzytelności po 17 października 2017 r. Jak wskazał zgodnie z art. 498 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2018 r. poz. 1025 ze zm.), gdy obie osoby są jednocześnie względem siebie dłużnikami i wierzycielami, każda z nich może potrącić swoją wierzytelność z wierzytelności drugiej strony, jeżeli przedmiotem obu wierzytelności są pieniądze lub rzeczy tej samej jakości, oznaczone tylko co do gatunku, a obie wierzytelności są wymagalne i mogą być dochodzone przed sądem lub przed innym organem państwowym. Potrącenie jest więc formą wykonania zobowiązania, do którego, w myśl art. 503 k.c. stosuje się przepisy o zaliczeniu zapłaty. Zajęcie wierzytelności przez osobę trzecią wyłącza umorzenie tej wierzytelności przez potrącenie tylko wtedy, gdy dłużnik stał się wierzycielem swego wierzyciela dopiero po dokonaniu zajęcia albo gdy wierzytelność stała się wymagalna po tej chwili, a przy tym później, aniżeli wierzytelność zajęta (art. 504 k.c.).

Jak zauważył organ przeprowadzający kontrolę, przepis art. 504 k.c. przewiduje, wprawdzie jako zasadę, możliwość kompensowania zajętej wierzytelności, jednak od tej reguły wprowadzono dwa istotne wyjątki. Jeden z nich w myśl art. 504 k.c. stanowi, że nie jest w pierwszej kolejności możliwe dokonanie potrącenia zajętej wierzytelności, w przypadku gdy dłużnik zajętej wierzytelności, którym w niniejszej sprawie jest D. . sp. z o.o. stał się wierzycielem swego wierzyciela (a zatem podmiotu, przeciwko któremu prowadzone jest postępowanie egzekucyjne, czyli E. sp. z o.o.) dopiero po dokonaniu zajęcia. Ograniczenia kompensaty odnoszą się do obu stron, a zatem do potrącenia nie może doprowadzić zarówno wierzyciel zajętej wierzytelności (dłużnik podmiotu egzekwującego), jak i dłużnik zajętej wierzytelności.

Ponadto zgodnie z art. 89 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zajęcie wierzytelności dotyczy również wierzytelności, które nie istniały w chwili zajęcia, a powstaną po dokonaniu zajęcia.

Organ przypomniał, że z umów zawartych pomiędzy E. sp. z o.o., a D. . sp. z o.o. oraz z informacji przez nią przekazanej wynika, że umowy dzierżawy przewidują wystawienie faktur na koniec każdego miesiąca, z terminem płatności do 10-go dnia każdego następnego miesiąca, zaś w przypadku faktur prowizyjnych płatności wynosi 14 dni od dnia otrzymania faktury VAT. W związku z powyższym zobowiązanie z tego tytułu na dzień 17 października 2017 r. nie było wymagalne, a ich przeliczenie i rozliczenie proporcją na każdy dzień było niewłaściwe. Faktury za październik 2017 r. wystawiono 31 października 2017 r., tj. po 17 października 2017 r., a termin ich wymagalności przypadał odpowiednio na 10 i 14 listopada 2017 r. W takim przypadku zarówno D. . sp. z o.o., jak i E. sp. z o.o. nie mogły skompensować wzajemnych wierzytelności. Wierzyciel egzekwujący, tj. Dyrektor Oddziału ZUS w O. wcześniej skierował bowiem egzekucję do wierzytelności swojego dłużnika, niż trzeciodłużnik zyskał możliwość dokonania jej potrącenia, ponieważ jego wierzytelność jeszcze wówczas nie istniała. Mając na uwadze powyższe prawidłowo Dyrektor Oddziału ZUS w B. 15 listopada 2018 r. wydał postanowienie w przedmiocie określenia D. . sp. z o.o. nieprzekazanej kwoty z zajęcia wierzytelności E. sp. z o.o. w wysokości [...] zł.

Zdaniem organu odwoławczego, podnoszona przez spółkę w zażaleniu argumentacja nie ma wpływu na zasadność wydania postanowienia na podstawie art. 71a § 9 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Jak zaznaczył, w niniejszej sprawie istotne jest to, że po otrzymaniu zajęcia wierzytelności spółka nie poinformowała organu egzekucyjnego o istnieniu wymagalnych na dzień otrzymania zawiadomienia wierzytelności E. sp. z o.o. Natomiast złożone później wyjaśnienia odnośnie braku przekazanych kwot, nie mają potwierdzenia w złożonych dokumentach.

Według organu odwoławczego zasadnie organ pierwszej instancji uznał (mając na uwadze ustalenia kontrolne Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w O.), iż na dzień [...] r., tj. na dzień dokonania zajęcia wierzytelności przez Dyrektora Oddziału ZUS w [...] D. sp. z o.o. posiadała zobowiązanie względem E. sp. z o.o. w wysokości [...] zł. Tym samym była winna uznać zajętą wierzytelność i dokonać realizacji zajęcia.

W ocenie organu odwoławczego w przedmiotowej sprawie nie została również naruszona zasada prawdy obiektywnej wyrażona w art. 7 K.p.a. oraz zasady postępowania dowodowego przewidziane w art. 77 K.p.a. i art. 80 K.p.a. Jego zdaniem materiał dowodowy sprawy na etapie rozpatrywania zaskarżonego postanowienia był kompletny, a jego ocena dokonana została w sposób wnikliwy i rzetelny w oparciu o całość zgromadzonego w sprawie materiału.

W skardze na opisane postanowienie D. sp. z o.o. wniosła o jego uchylenie, zarzucając mu naruszenie przepisów:

- prawa procesowego, tj. art. 71a § 9 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że uchylanie się dłużnika zajętej wierzytelności od jej przekazania organowi było bezpodstawne, gdy z zebranego materiału dowodowego wynika, że na dzień zajęcia spółka nie była zobligowana do zapłaty świadczenia, ponieważ zajęta wierzytelność nie była wymagalna, a nadto przysługiwało spółce skuteczne prawo potrącenia;

- prawa materialnego, tj. 498 § 1 k. w zw. z art. 504 k.c. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że spółce nie przysługiwało prawo potrącenia wierzytelności wzajemnej względem E. sp. z o.o., gdy z zebranego materiału dowodowego wynika, że na dzień 17 października 2017 r. obie wierzytelności istniały i były niewymagalne, a termin wymagalności wierzytelności D. sp. z o.o. nastąpił wcześniej aniżeli wierzytelności E. sp. z o.o.,

- art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a. w zw. z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji polegające na niewyczerpującym zebraniu materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy poprzez niedostateczne wyjaśnienie podstawy prawnej dokonanych potrąceń, a także podstawy powstania wierzytelności E. sp. z o.o. i D. . sp. z o.o. oraz terminów ich wymagalności. W uzasadnieniu skargi strona rozwinęła wskazane powyżej zarzuty.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedstawienie motywów tej oceny należy rozpocząć od przypomnienia, że spór w sprawie sprowadza się do kwestii dopuszczalności określenia wysokości nieprzekazanej organowi egzekucyjnemu kwoty przez skarżącą spółkę jako dłużnika zajętej wierzytelności. W przekonaniu skarżącej podjęcie rozstrzygnięcia w tym przedmiocie było nieprawidłowe, ponieważ w świetle okoliczności zaistniałych w sprawie nie ulega wątpliwości, że na dzień dokonania zajęcia egzekucyjnego, tj. 17 października 2017 r. skarżąca nie była zobowiązana do wypłaty świadczenia pieniężnego na rzecz E. sp. z o.o. ponieważ przysługiwało jej skuteczne prawo potrącenia posiadanej wierzytelności.

Mając na względzie powyższe, w pierwszej kolejności odnotowania wymaga, że w myśl art. 71a § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1314 ze zm.), następnie powoływanej w skrócie: u.p.e.a., organy egzekucyjne uprawnione są do przeprowadzania u dłużników zajętej wierzytelności, z wyłączeniem banków, kontroli prawidłowości realizacji zastosowanego środka egzekucyjnego, z zastrzeżeniem § 2, który stanowi, że jeżeli środek egzekucyjny zastosowany został przez organ egzekucyjny, o którym mowa w art. 19 § 3, 4, 7 i 8, kontrolę prawidłowości realizacji zastosowanego środka egzekucyjnego przeprowadza, z urzędu lub na wniosek tego organu, naczelnik urzędu skarbowego. Zgodnie natomiast z art. 71a § 9 u.p.e.a. jeżeli w wyniku kontroli stwierdzono, że dłużnik zajętej wierzytelności bezpodstawnie uchyla się od przekazania zajętej wierzytelności albo części wierzytelności organowi egzekucyjnemu, organ ten wydaje postanowienie, w którym określa wysokość nieprzekazanej kwoty.

Jak wynika z powyższego, wydanie postanowienia określającego wysokość nieprzekazanej kwoty możliwe jest po kumulatywnym spełnieniu dwóch przesłanek. Pierwszą z nich jest przeprowadzenie kontroli, która ma na celu określenie, czy wobec dłużnika istnieje wymagalna wierzytelność zajęta w postępowaniu egzekucyjnym. Z kolei drugą przesłanką jest bezpodstawne uchylanie się przez dłużnika zajętej wierzytelności od jej przekazania organowi egzekucyjnemu. Podkreślić zarazem trzeba, że - zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie poglądem - wspomnianą bezpodstawność należy utożsamiać ze stanem braku podstaw prawnych. Mowa tu zatem o sytuacji, jaka zachodzi w przypadku nieistnienia takich okoliczności o charakterze prawnym, które umożliwiałyby dłużnikowi zajętej wierzytelności skuteczne uchylenie się od wykonania zobowiązania względem wierzyciela. Nieprzekazanie organowi egzekucyjnemu kwoty wskazanej w zawiadomieniu o zajęciu wierzytelności może zatem być usprawiedliwione jej przedawnieniem, potrąceniem czy zwolnieniem spod egzekucji. Skutku takiego nie przyniesie natomiast powoływanie się przez dłużnika na błędne przeświadczenie o prawidłowości swego działania albo inne okoliczności, które nie mają charakteru prawnego, lecz jedynie faktyczny (por. m. in. wyrok NSA z dnia 8 marca 2017 r., sygn. akt II FSK 411/15 albo wyrok WSA w Gliwicach z dnia 23 listopada 2016 r., sygn. akt I SA/Gl 828/16 oraz R. Hauser, A. Skoczylas (red.), "Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz". Warszawa 2018, wyd. 9, komentarz do art. 71a, teza 4).

Odnosząc te spostrzeżenia do analizowanego przypadku, przypomnieć trzeba, że organ egzekucyjny wydał kwestionowane postanowienie po stwierdzeniu, że skarżąca spółka nie przekazała mu kwoty określonej w zawiadomieniu o zajęciu wierzytelności. Uczynił to natomiast po przeprowadzeniu przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w O. kontroli podatkowej u strony skarżącej w trybie art. 71a § 1 i 2 u.p.e.a. Organ prowadząc postępowanie w omawianym przedmiocie jest bowiem zobligowany do ustalenia czy dłużnik rzeczywiście jest zobowiązany do zapłaty określonej kwoty na rzecz zobowiązanego. Nie ma bowiem podstaw do żądania od dłużnika w tym trybie długu, który nie istnieje, jak również takiego, którego charakter jest sporny (patrz wyrok WSA w Gliwicach z dnia 11 stycznia 2011 r., I SA/Gl 535/11).

Zważyć przy tym trzeba, że obowiązujące przepisy wielokrotnie dają dłużnikowi możliwość wypowiadania się co do istnienia i ewentualnie spornego charakteru zajętej wierzytelności. Taka możliwość pojawia się po raz pierwszy w momencie doręczenia dłużnikowi zawiadomienia o zajęciu, kiedy to organ, stosownie do art. 89 § 3 u.p.e.a. wzywa dłużnika, aby w terminie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia złożył oświadczenie m.in. czy uznaje zajętą wierzytelność. Z akt przedmiotowej sprawy wynika, że organ pierwszej instancji, oprócz wezwania z art. 89 § 3 u.p.e.a., wskutek braku odpowiedzi skarżącej spółki, wystosował do niej dodatkowe wezwanie (ponaglenie), zmierzające do uzyskania powyższego oświadczenia. Dopiero w odpowiedzi na to pismo skarżąca oświadczyła, że nie jest dłużnikiem względem E. sp. z o.o. i z tego powodu odmawia przekazania zajętej wierzytelności.

Powyższe wraz z ustaleniami kontroli przeprowadzonej przez ZUS Oddział w O. skutkowało wszczęciem i przeprowadzeniem kontroli podatkowej w trakcie której ustalono, że skarżąca na dzień 17 października 2017 r. posiada zobowiązanie względem E. sp. z o.o. w wysokości [...] zł i tym samym winna była uznać zajętą wierzytelność i dokonać realizacji zajęcia wierzytelności.

Kwestionując ustalenia dokonane przez organ kontrolny skarżąca podnosiła, że ten błędnie przyjął, że wierzytelności spółki względem E. M. sp. z o.o. z tytułu faktur prowizyjnych oraz umowy dzierżawy nie mogły zostać potrącone z wierzytelności wzajemnych z uwagi na ich niewymagalność.

W tym miejscu przypomnieć należy, że obie spółki łączyło szereg umów handlowych w tym: umowa dzierżawy z dnia 1 sierpnia 2015 r., umowa dzierżawy z 24 marca 2017 r., umowa faktoringu z 10 lutego 2016 r., umowa przedstawicielstwa handlowego z 10 lutego 2016 r., na mocy których, obie strony stały się względem siebie zarówno wierzycielami jaki i dłużnikami. W tej sytuacji prawidłowo organ przywołał art. 498 k.c. regulującego instytucję potrącenia. Istotą potrącenia jest to, iż wartość jednej wierzytelności zalicza się na poczet drugiej, a żaden z wierzycieli nie otrzymuje efektywnie swojego świadczenia, ale w miejsce tego zostaje zwolniony ze swojego zobowiązania do wartości wierzytelności niższej. Aby możliwe było skorzystanie z potrącenia ustawowego konieczne jest spełnienie czterech podstawowych przesłanek zawartych w przywołanym powyżej przepisie art. 498 § 1 k.c. Są nimi: wzajemność wierzytelności, jednorodzajowość świadczeń, wymagalność oraz zaskarżalność wierzytelności. Brak choćby jednej z przesłanek powoduje, że oświadczenie o potrąceniu jest nieskuteczne. Słusznie również wskazał, że zgodnie w art. 504 k.c. przewidziano, jako zasadę, możliwość kompensowania zajętej wierzytelności. Od tej reguły wprowadzono dwa istotne wyjątki. Jednakże poza tymi dwoma sytuacjami zajęta w postępowaniu egzekucyjnym wierzytelność może zostać umorzona w drodze potrącenia. Jeden z nich stanowi, że nie jest w pierwszej kolejności możliwe dokonanie potrącenia zajętej wierzytelności, w przypadku gdy dłużnik zajętej wierzytelności, którym w niniejszej sprawie jest D. . sp. z o.o. stał się wierzycielem swego wierzyciela (a zatem podmiotu, przeciwko któremu prowadzone jest postępowanie egzekucyjne czyli E. sp. z o.o.) dopiero po dokonaniu zajęcia. Ponadto zgodnie z art. 89 § 2 u.p.e.a. zajęcie wierzytelności dotyczy również wierzytelności, które nie istniały w chwili zajęcia, a powstaną po dokonaniu zajęcia.

W tej sytuacji w ocenie Sądu brak było podstaw do uznania potrącenia przez skarżącą wierzytelności wynikających z proporcji faktur prowizyjnych i dzierżawy na dzień 17 października 2017 r. w kwocie [...]zł, gdyż wierzytelność ta powstała i stała się wymagalna po dacie dokonania zajęcia przez organ egzekucyjny. Z zawartych między spółkami umów oraz z informacji przekazanej przez skarżącą wynika bowiem jednoznacznie, że umowy dzierżawy przewidują wystawienie faktur na koniec każdego miesiąca, a termin płatności do 10-go dnia każdego następnego miesiąca, zaś w przypadku faktur prowizyjnych płatność wynosi 14 dni od dnia otrzymania faktury. W związku z powyższym zobowiązanie z tego tytułu na dzień 17 października 2017 r. nie było wymagalne, a ich przeliczenie i rozliczenie proporcją na każdy dzień było niewłaściwe. Faktury za październik 2017 r. wystawiono 31 października 2017 r., tj. po 17 października 2017 r. a termin ich wymagalności przypadał odpowiednio na 10 i 14 listopada 2017 r. W takim przypadku zarówno D. sp. z o.o., jak i E. sp. z o.o. nie mogły skompensować wzajemnych wierzytelności. Wierzyciel egzekwujący tj. Dyrektor Oddziału ZUS w O. wcześniej skierował bowiem egzekucję do wierzytelności swojego dłużnika, niż trzeciodłużnik zyskał możliwość dokonania jej potrącenia, ponieważ jego wierzytelność jeszcze wówczas nie istniała.

Zgodnie z przekazaną przez skarżącą informacją na dzień dokonania zajęcia, tj. na 17 października 2017 r. stan rozrachunków pomiędzy spółką E. a skarżącą kształtowały się następująco: należności spółki D. . wynosiły [...] zł, natomiast zobowiązania D. . wynosiły [...] zł. Tym samym, skoro skarżąca nie mogła dokonać potrącenia kwoty [...]zł to oznacza to, że posiadała na dzień 17 października 2017 r. względem E. sp. z o.o. zobowiązanie w wysokości [...] zł (413.304,99 zł – [...] zł = [...] zł). W konsekwencji zajęcie egzekucyjne należnych E. sp. z o.o. należało uznać za skuteczne, co oznacza, że istniały podstawy do wydania zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego je postanowienia organu pierwszej instancji. Przedstawione natomiast przez skarżącą okoliczności nie stanowiły podstaw prawnych, które usprawiedliwiałyby uchylanie się od przekazania organowi egzekucyjnemu kwoty zajętej wierzytelności. Tym samym za bezpodstawny należało uznać kluczowy zarzut skargi, polegający na naruszeniu art. 71a § 9 u.p.e.a. oraz art. 498 § 1 i 504 k.c. Podobnie wygląda ocena naruszenia art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. Przede wszystkim organy prawidłowo zgromadziły i oceniły materiał dowodowy, odnosząc się do stanu faktycznego oraz dokonały jego analizy w kontekście zastosowanych w sprawie przepisów obowiązującego prawa.

Uwzględnienie powyższych okoliczności niewątpliwym czyniło uznanie bezzasadności wniesionej skargi, co skutkować musiało jej oddaleniem na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.).