Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 482/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2010-01-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1 ust. 1,  art. 189, art. 197, art. 201
journal: Dz.U. 2005 nr 164 poz 1365
law: Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska( spr.) Sędzia WSA Małgorzata Walentek Protokolant st. sekr. sąd. Magdalena Nowacka-Brzeźniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi P. T. na decyzję Rektora [...] Uniwersytetu [...] w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie spraw studentów oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją Nr [...] z dnia [...] Kierownik Studium Doktoranckiego Wydziału Lekarskiego [...] Uniwersytetu Medycznego w K. skreślił P. T. z listy słuchaczy drugiego roku stacjonarnych Studiów Doktoranckich tego Wydziału. Podstawę materialnoprawną wydania tej decyzji stanowił art. 197 ust. 1, 2 i 4 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164, poz. 1365 z późn. zm.) oraz § 11 ust. 1, 3, 4, 7, 9 i § 12 ust. 1 Regulaminu Studiów Doktoranckich w [...] Uniwersytecie Medycznym w K., stanowiącego załącznik nr 1 do Uchwały Nr [...] Senatu [...] Akademii Medycznej z dnia [...].

Organ wskazał, że w związku z decyzją Rektora [...] Uniwersytetu Medycznego w K. Nr [...] z dnia [...], wydaną na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1964 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz.1071 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie K.p.a., uchylona została wcześniejsza decyzja Kierownika Studium Doktoranckiego Wydziału Lekarskiego [...] Uniwersytetu Medycznego w K. Nr [...] z dnia [...] w sprawie skreślenia P. T. z listy słuchaczy drugiego roku stacjonarnych Studiów Doktoranckich. Zgodnie ze wskazaniami zawartymi w uzasadnieniu przywołanej decyzji Rektora [...] Uniwersytetu Medycznego z dnia [...] organ przeprowadził postępowanie wyjaśniające odnosząc się do zarzutów poniesionych w piśmie P. T. z dnia [...], oznaczonym jako odwołanie od decyzji z dnia [...], w tym również zwrócił się o opinię do Rady Programowej Studium Doktoranckiego w K., podjął korespondencję z opiekunem naukowym doktoranta P. T. w osobie dr hab. E. M.-W. oraz zgromadził wyjaśnienia prof. J. E. Z. na okoliczność możliwości zaliczenia w późniejszym terminie egzaminu z przedmiotu "Wybrane zagadnienia ze statystyki". W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że biorąc pod uwagę wyjaśnienia złożone na piśmie przez dr hab. E. M.-W. oraz prof. J. E. Z., po zasięgnięciu opinii Rady Programowej Studium Doktoranckiego w K., ponownie podjął decyzję o skreśleniu P. T. z listy słuchaczy Studium Doktoranckiego w K.. Zdaniem organu, do najważniejszych uchybień P. T., wynikających z ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i Regulaminu Studiów Doktoranckich należą:

1) brak zaliczenia w indeksie i karcie przedmiotu "Seminarium doktoranckiego z opiekunem naukowym", co wyklucza możliwość zaliczenia drugiego roku stacjonarnych Studiów Doktoranckich Wydziału Lekarskiego [...] Uniwersytetu Medycznego w K. (§ 11 ust. 1, 7, 8, i 9). Zdaniem organu dla Kierownika oraz Rady Programowej Studiów Doktoranckich podstawę wnioskowania do Dziekana Wydziału o zmianę opiekuna stanowi nieuleczalna choroba lub śmierć, pisemna rezygnacja bądź rażące uchybienia tego opiekuna. Złożony przez P. T. wniosek z dnia [...]. o zmianę dotychczasowego opiekuna nie mógł być rozpatrzony w okresie wolnym od zajęć akademickich w Studium Doktoranckim tj. przez 8 tygodni w miesiącu od 1 - go lipca do 31 sierpnia 2008 r. i nie zawierał wskazanego uzasadnienia. Dodatkowo, ze względu na długi urlop dr hab. E. M.-W., w tym samym okresie wolnym od zajęć akademickich, rezygnacja z pełnienia przez nią funkcji opiekuna wpłynęła do organu w dniu [...] i dopiero od tego momentu można rozpatrywać powołanie nowego opiekuna. Wskazany przez dr hab. E. M.- W. potencjalny nowy opiekun prof. R. H. jest emerytowanym nauczycielem akademickim i nie może zapewnić doktorantowi odpowiedniej ilości godzin dydaktycznych. Nie zasadny jest w tej sytuacji zarzut zawarty w piśmie z dnia [...], oznaczonym jako odwołanie, że dr hab. E. M.-W. decyzję o rezygnacji z funkcji opiekuna naukowego podjęła już w miesiącu [...], a jej zwłoka w zakomunikowaniu Dziekanowi Wydziału tej decyzji skutkowała opóźnieniem w zamianie opiekuna naukowego i uniemożliwiła nadrobienie zajęć z tego przedmiotu;

2) domaganie się zachowania dotychczasowego tematu pracy doktorskiej, co nie jest możliwe, gdyż obecny temat jest własnością intelektualną dotychczasowego opiekuna;

3) nie przygotowanie rozprawy do wszczęcia (główny cel seminarium z opiekunem - § 11 ust. 1, 7, 8, i 9), gdyż oprócz prezentacji doktorant nie wykazał się właściwą wiedzą na temat środowiskowych zagrożeń zdrowia, nigdy nie przedstawił dyskusji literatury na ten temat i uzasadnienia ważności podjętego tematu. Zdaniem opiekuna naukowego, prezentacja przedstawiona w załączniku przez doktoranta i obliczenia są na poziomie prac, które obowiązani są wykonywać studenci III roku studiów licencjackich specjalności "Zdrowie środowiskowe", czy studenci piszący prace magisterskie. Doktorant nigdy nie przedstawił przeglądu literatury, a ocena bardzo dobra z przedmiotu "Przygotowanie rozprawy do wszczęcia", na którą się powołuje nie dotyczy merytorycznej strony rozprawy, ale jest tylko oceną jej strony formalnej. Natomiast pod względem merytorycznym ten sam przedmiot został oceniony niedostatecznie przez opiekuna naukowego dr hab. E. M.-W., co skutkowało nie zaliczeniem seminarium doktoranckiego (por. pkt 1);

4) nie wykonanie części rozprawy doktorskiej z obliczeniami, na co powołuje się doktorant w piśmie z dnia [...], oznaczonym jako odwołanie (§ 11 ust. 1, 7, 8, i 9). Organ na tę okoliczność przytoczył treść pisma opiekuna naukowego z dnia [...], że: "Dane z przeprowadzonych ankiet, z których korzystał doktorant, pochodzą z projektu Unii Europejskiej i stanowią własność projektu, którego byłam koordynatorem. Pan P. T. został kilkakrotnie powiadomiony o tym, również na piśmie, że nie może korzystać z tych danych poza Zakładem i bez mojej zgody." (cytat);

5) nie spełnienie wynikających z ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym warunków ukończenia studiów doktoranckich (art. 189 ust. 2 i art. 197 ust. 1 i 2). Zgodnie z powołaną ustawą doktorant może uzyskać świadectwo ukończenia studiów doktoranckich bez obrony pracy doktorskiej, jednak warunkiem uzyskania takiego świadectwa jest uzyskanie wszystkich zaliczeń i zdanie egzaminów objętych 4-letnim programem studiów doktoranckich oraz wszczęcie rozprawy doktorskiej do końca drugiego roku studiów, co w przypadku doktoranta nie ma miejsca, gdyż nie uzyskał zaliczenia z przedmiotu "Seminarium z opiekunem", ani nie wszczął przewodu doktorskiego, tym samym nie zaliczył drugiego roku studiów;

6) nie zaliczenie zajęć ze statystyki dla drugiego roku Studiów Doktoranckich i powoływanie się na informację, że "w przypadku nie zaliczenia przedmiotu na II roku istnieje możliwość zaliczenia go w późniejszym terminie" (cytat doktoranta). Organ wyjaśniając tą kwestię poinformował, iż nie ma możliwości przeniesienia przedmiotu na późniejsze lata studiów i żadne przedmioty realizowane w toku studiów doktoranckich nie są mniej lub bardziej ważne, jak to sugeruje doktorant oraz powołał się na treść pisma prof. J. E. Z. z dnia [...] stwierdzającą, że: "W przypadku egzaminu z przedmiotu "Wybrane zagadnienia ze statystyki" stosuje się do terminów wyznaczonych przez Dziekanat i ta praktyka znajduje potwierdzenie w protokołach egzaminów. Do tej pory w żadnym przypadku nie doszło do insynuowanej przez studenta sytuacji." (cytat);

7) nie wystąpienie z wnioskiem o przedłużenie studiów doktoranckich, w trybie § 15 ust. 2 lit. b Regulaminu Studiów Doktoranckich, z uwagi na chorobę matki i ojca oraz konieczność sprawowania nad nimi opieki. Zdaniem organu, na studiach doktoranckich nie ma możliwości przeniesienia części obowiązków na kolejne lata studiów, nie ma też urlopu dziekańskiego ani powtarzania roku, a warunki przedłużenia studiów i to na wniosek zainteresowanej osoby, określa przywołana treść § 15 ust. 2 lit. b Regulaminu Studiów Doktoranckich;

8) pomimo zapoznania się i podpisania obowiązującego Regulaminu Studiów Doktoranckich, złożenia ślubowania oraz zapoznania się z wymogami stawianymi doktorantom P. T. nie uczestniczył w zajęciach objętych programem studiów doktoranckich Studium Doktoranckiego Wydziału Lekarskiego [...] Uniwersytetu Medycznego w K., czego nie usprawiedliwia przygotowywanie i obrona doktoratu na innej uczelni (§ 11 ust. 1, 3, 4, 7 i 9).

Brak zaliczenia "Seminarium z opiekunem" i wszczęcia przewodu doktorskiego do dnia [...] oraz jakiegokolwiek postępu w przygotowaniu rozprawy doktorskiej, w tym również podanie nie prawdziwych informacji w piśmie z dnia [...], oznaczonym jako odwołanie, dotyczących opiekuna dr hab. E. M.-W., Kierownika Studium Doktoranckiego oraz prof. J. E. Z., a także bezprawne wykorzystanie wyników badań pochodzących z projektu Unii Europejskiej, bez zgody koordynatora narusza § 11 ust. 1, 3, 4, 7 i 9 Regulaminu Studiów Doktoranckich i w pełni uzasadnia skreślenie P. T. z listy studentów Studium Doktoranckiego Wydziału Lekarskiego w K., na podstawie art. 197 ust. 4 w związku z ust. 1-3 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym (pkt 10 decyzji). Nadto, dowolna interpretacja i wypaczanie sensu osobistej rozmowy z Kierownikiem Studiów Doktoranckich oraz pracownikami sekretariatu zmusiło organ do porozumiewania się z doktorantem wyłącznie na piśmie (pkt 9 decyzji).

W odwołaniu od powyższej decyzji P. T. prosił o jej anulowanie. Odnosząc się do numeracji zaprezentowanej w uzasadnieniu decyzji wskazał, że Kierownik Studium Doktoranckiego nie ustosunkował się do całości argumentacji zawartej w jego piśmie z dnia [...], oznaczonym jako odwołanie, nie spełniając przy tym zaleceń Rektora [...] Uniwersytetu Medycznego w K. wynikających z decyzji Nr [...] z dnia [...] ([...]). Nie przedstawił również wyczerpującego uzasadnienia swego stanowiska odpowiadającego przesłankom z art. 107 § 3 K.p.a., poprzez nie odniesienie się do okoliczności faktycznych związanych ze złożeniem przez odwołującego wniosku o zmianę opiekuna naukowego i ich wpływu na nie zaliczenie przez niego drugiego roku studiów oraz nie dokonał oceny stopnia zaawansowania prac nad rozprawą doktorską. Zdaniem odwołującego, przekazanie sprawy jego skreślenia z listy słuchaczy studiów doktoranckich do ponownego rozpatrzenia przez tego samego Kierownika i wydanie przez tegoż Kierownika jeszcze raz decyzji, narusza art. 24 § 1 K.p.a., w szczególności jego ust. 4 i 5. Kierownik ten powinien być wyłączony od udziału w postępowaniu, bowiem nikt nie powinien być sędzią w swojej sprawie. Odwołujący zaznaczył, że podanie o zmianę opiekuna naukowego złożył w dniu [...] i od tego dnia oczekiwał na jego rozpatrzenie. Władze uczelni nie zastosowały się w tym zakresie do treści art. 36 § 1 i art. 37 § 2 K.p.a. i nie wskazały terminu załatwienia jego podania o zmianę dotychczasowego opiekuna. Wywiódł, że decyzję o nie zaliczeniu mu seminarium dr hab. E. M.-W. podjęła już w miesiącu [...] i nie powiadomiła o niej Kierownika Studium Doktoranckiego w miesiącu [...], ale dopiero w dniu [...], co nie pozwoliło na dokonanie zmiany opiekuna i terminowe zaliczenie seminarium z nowym opiekunem naukowym, a także przygotowanie pod jego kierunkiem dokumentacji do wszczęcia przewodu doktorskiego. Odwołujący podniósł, że nie udostępniono mu do wglądu pism dr hab. E. M.-W. (opiekuna naukowego) dotyczących sprawy. Nie jest mu zatem znana całość jej argumentacji, która została odwołującemu zaprezentowana jako rezygnacja z funkcji opiekuna naukowego z przyczyny nieobecności na zajęciach seminaryjnych, a nie z racji braku akceptacji konspektu i prezentacji planowanej do wszczęcia pracy. Dr hab. E. M.-W. nie wzięła przy tym pod uwagę zwolnień lekarskich oraz faktu ciężkich chorób rodziców odwołującego. W ocenie odwołującego, postępowanie dr hab. E. M.-W. stanowi rażące uchybienie jako opiekuna naukowego i powinno skutkować jego zmianą, co nie zostało w stosownym czasie ani zainicjowane ani też zbadane przez Kierownika Studium Doktoranckiego, który oczekiwał tylko na powrót z urlopu dotychczasowego opiekuna. Co więcej dr hab. E. M.-W. wycofała się z funkcji opiekuna naukowego w momencie wykonania większej części pracy nad rozprawą doktorską i nie udzieliła jakichkolwiek odpowiedzi na zapytania odwołującego z dnia [...] i [...], dotyczące spotkania w celu omówienia jego statusu na studiach doktoranckich oraz uzupełnienia wpisów do indeksu, jak również podejmowała próby zastraszania odwołującego w celu zaniechania zwrócenia się do władz [...] Uniwersytetu Medycznego z prośbą o wyjaśnienie kwestii godzin dydaktycznych przeprowadzonych przez niego na drugim roku studiów doktoranckich. Odnosząc się do zaproponowanej przez dr hab. E. M.-W. kandydatury dr hab. n. med. R. T. H. na nowego opiekuna naukowego, odwołujący uznał, że nie obliguje to władz uczelni do wyznaczenia tegoż właśnie kandydata, ale zmusza do wskazania innej osoby opiekuna naukowego, czego nie uczyniły, co w konsekwencji uniemożliwiło mu nadrobienie zajęć seminaryjnych z nowym opiekunem oraz przygotowanie dokumentacji do wszczęcia przewodu doktorskiego. Nadto, nie wzięto pod uwagę możliwości zmiany tematyki rozprawy doktorskiej odwołującego zgodnie z zainteresowaniami badawczymi przyszłego opiekuna naukowego, a jego prośba o zachowanie dotychczasowego tematu mogła być zmodyfikowana. Dodatkowo, Kierownik Studium Doktoranckiego nie przedstawił podstaw prawnych i dowodów na to, że obecny temat jest własnością intelektualną dotychczasowego opiekuna.

W dalszej części uzasadnienia odwołujący szeroko odniósł się do kwestii nie zaliczenia przez niego seminarium i zarzucanego mu nie zrealizowania tematu środowiskowych zagrożeń zdrowia. Nadmienił, że opiekun naukowy dr hab. E. M.-W. nigdy nie wspominała o wymogu sporządzenia przeglądu literatury czy dyskusji literatury na temat badań do pracy doktorskiej na drugim roku studiów doktoranckich. Wspominała tylko, zmieniając wcześniejsze ustalenia, co do toku prac nad rozprawą doktorską o sporządzeniu wykazu literatury na dany temat i uczyniła to dopiero w miesiącu [...]. Zauważyć również należy, iż wspomniane prezentacje i obliczenia, które obecnie są krytykowane, zyskały akceptację opiekuna naukowego jako materiał do prezentacji przy otwieraniu przewodu doktorskiego (wstępny projekt pracy doktorskiej dołączony do sprawozdania za I roku studiów doktoranckich, przedstawiony jeszcze w miesiącu [...]). Materiały te stanowią przy tym zaledwie punkt wyjścia do dalszego opracowania wyników, a nie stanowią gotowej już pracy doktorskiej, zatem ich podważanie przez opiekuna naukowego i porównanie do prac licencjackich czy magisterskich jest nieuzasadnione. Odwołujący dodał, że mimo nieodpowiedzialnego postępowania dr hab. E. M.-W., jej uwagi i sugestie dotyczące zmian w projekcie pracy doktorskiej zostały przez niego w pełni zrealizowane.

Bezzasadny jest również zarzut Kierownika Studium Doktoranckiego rzekomego podawania przez odwołującego nieprawdziwej informacji o tym, że część rozprawy doktorskiej włącznie z obliczeniami została wykonana. Odwołujący nie pisał, że to on sam zbierał dane, co nie zmienia faktu, że przy korzystaniu z zebranych już danych nie ma potrzeby ich ponownego zbierania. Zaznaczył, że opiekun naukowy już udzielił odwołującemu zgody na wykorzystanie wspomnianych danych oraz sam uwzględnił jego osobę jako uczestnika projektu, o czym świadczy umowa o dzieło wystawiona przez [...]UM, datowana na dzień [...] oraz na dzień [...]. Do tej pory odwołujący nie wykorzystał wyników badań pochodzących z projektu Unii Europejskiej do własnych celów, poza przygotowaniem prezentacji, którą zleciła mu wykonać koordynator tegoż projektu dr hab. E. M.-W..

Zdaniem odwołującego, zaktualizowany projekt pracy doktorskiej wraz z obliczeniami został dołączony do jego pisma z dnia [...], oznaczonego jako odwołanie. Natomiast dr hab. E. M.-W. sprzecznie z wytycznymi dziekanatu żądała poczynienia obliczeń do pracy doktorskiej już w momencie poprzedzającym składanie dokumentacji do wszczęcia przewodu doktorskiego. Jak poinformował odwołującego Dziekanat Wydziału Lekarskiego w K. [...]UM, na etapie wszczęcia przewodu nie są wymagane obliczenia do pracy doktorskiej. O tym fakcie dr hab. E. M.-W. była przez odwołującego wielokrotnie informowana, mimo to poleciła wykonanie obliczeń, co też zostało wykonane i załączone do pisma z dnia [...], oznaczonego jako odwołanie, od decyzji o skreśleniu po raz pierwszy z listy doktorantów. Zdaniem odwołującego, przygotowanie rozprawy do wszczęcia stanowi drugą wersję, zmienioną znacznie pod względem merytorycznym w stosunku do pierwszej wersji, co jasno obrazuje zarówno włożoną w konspekt pracę, jak i uwzględnienia uwagi opiekuna naukowego oraz innych pracowników zakładu. Dodatkowo, dr hab. M.-W., zgodnie ze skargą odwołującego z dnia [...] skierowaną do Rektora [...]UM, sprzecznie z obowiązującymi przepisami Regulaminu Studiów Doktoranckich wyznaczyła mu do prowadzenia na pierwszym roku studiów doktoranckich 108 godz. dydaktycznych, co stanowi przekroczenie ustawowego limitu 90 godzin dydaktycznych rocznie i znalazło potwierdzenie w sprawozdaniu za ten rok. Natomiast na drugim roku studiów doktoranckich wyznaczyła mu ok. 200 godzin dydaktycznych, co również stanowi przekroczenie powyższego ustawowego limitu 90 godzin dydaktycznych rocznie i w zamian za to, zadeklarowała zaliczenie seminarium doktoranckiego z opiekunem naukowym na drugim roku studiów doktoranckich, następnie wycofała się z tejże deklaracji oraz nie powiadomiła w stosownym czasie kierownictwa studium doktoranckiego Wydziału Lekarskiego w K. o swojej rezygnacji z opieki naukowej nad studiami doktoranckimi. Odwołujący podniósł, że Kierownik Studium Doktoranckiego podjął kuriozalną decyzję, że nie będzie z nim rozmawiać uniemożliwiając mu zasięgnięcie szczegółowych informacji, co do przedłużenia okresu studiów doktoranckich i w konsekwencji uniemożliwiając mu złożenie wniosku o przedłużenie studiów doktoranckich. Zarzut Kierownika Studium Doktoranckiego, co do rzekomej dowolnej interpretacji i rzekomego wypaczania sensu osobistej z nim rozmowy oraz pracownikami sekretariatu jest zdaniem odwołującego bezpodstawny i nie poparty żadnymi dowodami. Dodatkowo podawanie nieprawdziwych informacji, a tym bardziej "rzekome" podawanie nieprawdziwych informacji nie może stanowić przesłanki regulaminowej do skreślenia z listy doktorantów. Przy tym regulaminy studiów doktoranckich innych uczelni niż [...]UM dopuszczają przeniesienie części obowiązków na kolejne lata studiów, urlop dziekański oraz powtarzanie roku. Odwołujący przyznał, że wprawdzie obrona doktoratu na innej uczelni nie zwalniała go z obowiązków doktoranta, jednakże powinna zostać wzięta pod uwagę jako dodatkowy czynnik zaburzający tok jego studiów doktoranckich. W świetle przytoczonych przez odwołującego faktów i argumentów decyzję organu pierwszej instancji należy uznać za bezzasadną, a argumentację przytoczoną w piśmie z dnia [...], oznaczonym jako odwołanie od decyzji o skreśleniu po raz pierwszy z listy doktorantów za w pełni zasadną. Ponadto, odwołujący w oparciu o art. 24 § 1 ust. 4 i 5 oraz art. 24 § 3 K.p.a., złożył wniosek o wyłączenie Kierownika Studium Doktoranckiego od udziału w postępowaniu w tej sprawie.

Decyzją Nr [...] z dnia [...], Rektor [...] Uniwersytetu Medycznego w K., utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji podzielając dokonane w niej ustalenia faktyczne i poczynione rozważania prawne. W jej uzasadnieniu wskazał, że podstawą skreślenia odwołującego z listy słuchaczy stanowiło nie wywiązywanie się z nałożonych na doktoranta Regulaminem Studiów Doktoranckich obowiązków określonych w § 11 ust. 1, 3, 4, 7 i 9 tego Regulaminu, w tym brak zaliczenia "Seminarium z opiekunem" i brak wszczęcia przewodu doktorskiego do dnia [...], a także brak jakiegokolwiek postępu w przygotowaniu rozprawy doktorskiej. Organ uznał, że w sprawie zostało przeprowadzone szczegółowe postępowanie wyjaśniające, które nie potwierdziło stawianych przez odwołującego zarzutów. Nadto, odmienne i subiektywne interpretowanie przez odwołującego dokonanych przez organ pierwszej instancji ustaleń nie może stanowić podstawy do zmiany decyzji, gdyż kwestie przedstawione w odwołaniu były wielokrotnie wyjaśniane w pismach skierowanych do odwołującego między innymi z dnia [...], znak [...] i z dnia [...], znak [...].

W dniu [...] P. T. wniósł skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach podnosząc zarzuty zaprezentowane w odwołaniu i domagając się zmiany niekorzystnego dla niego rozstrzygnięcia. Powołał się również na złożoną przez niego nową skargę na opiekuna naukowego z dnia [...], która nie została uwzględniona przy wydaniu zaskarżonej decyzji oraz na nie rozpatrzenie wniosku o wyłączenie ze sprawy dotychczasowego opiekuna naukowego i kierownika studium doktoranckiego, którym w odwołaniu postawił zostały konkretne zarzuty braku bezstronności w jego sprawie.

W odpowiedzi na skargę Rektor [...] Uniwersytetu Medycznego w K. wniósł o jej oddalenie skargi i w szczegółowych wywodach podtrzymał stanowisko zajęte w sprawie. Zaznaczył, że postępowanie wyjaśniające nie potwierdziło zarzutów sprecyzowanych przez skarżącego, co wynika z kolejnych pism opiekuna naukowego datowanych na dzień: [...] i [...],[...] i [...] oraz [...]. Złożony wniosek o wyłączenie Kierownika Studium Doktoranckiego i Opiekuna Naukowego był również przedmiotem pisemnych wyjaśnień dokonanych przez organ. Informacja o sposobie rozpatrzenia wniosku została doręczona skarżącemu w treści kolejnych skierowanych do niego pism z dnia: [...],[...] i dwukrotnie z dnia [...].

W pismach z dnia [...] i [...] skarżący poinformował, że wystosował do Rektora [...] Uniwersytetu Medycznego w K. skargę na bezczynność organu pierwszej instancji w zakresie zamiany opiekuna naukowego, której domagał się we wniosku z dnia [...] oraz złożył wniosek o zasądzenia należnych mu kosztów postępowania.

Na rozprawie pełnomocnik organu administracji publicznej wniósł o oddalenie skargi i przywołał argumentację zaprezentowaną w odpowiedzi na skargę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje:

W świetle przepisów art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta - jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie prawidłowości zastosowania przez organy administracji publicznej przepisów obowiązującego prawa, zarówno prawa materialnego, jak też przepisów postępowania. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów.

Sąd administracyjny nie rozważa kwestii, czy akt organu administracji publicznej jest słuszny, lecz czy mieści się w granicach obowiązującego prawa materialnego i procesowego.

Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W tak określonym zakresie kognicji Sąd uznał, że decyzja będąca przedmiotem skargi nie narusza prawa.

W niniejszej sprawie Sąd nie stwierdził naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, nie stwierdził również naruszenia przepisów prawa procesowego, które miało bądź mogło mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, w tym przepisów wskazanych przez skarżącego.

Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja Rektora [...] Uniwersytetu Medycznego w K. Nr [...] z dnia [...], która utrzymała w mocy decyzję Nr [...] Kierownika Studium Doktoranckiego Wydziału Lekarskiego [...] Uniwersytetu Medycznego w K. z dnia [...] w sprawie skreślenia skarżącego z listy słuchaczy drugiego roku stacjonarnych Studiów Doktoranckich tego Wydziału. Jako przyczynę skreślenia podano nie wypełnienie obowiązków doktoranta polegających na zaliczeniu "Seminarium z opiekunem", brak wszczęcia przewodu doktorskiego do dnia [...], a także brak jakiegokolwiek postępu w przygotowaniu rozprawy doktorskiej w ramach obowiązującego programu studiów.

Podstawę materialno-prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym. Ustawę tą stosuje się do publicznych i niepublicznych szkół wyższych (art. 1 ust. 1), a więc niewątpliwie odnosi się ona również do [...] Uniwersytetu Medycznego w K. (dawniej [...] Akademii Medycznej im. [...], por. ustawa z dnia 30 marca 2007 r. - Dz. U. Nr 99, poz. 659).

W rozdziale 3 omawianej ustawy zawarte zostały unormowania dotyczące studiów doktoranckich prowadzonych przez jednostki organizacyjne uczelni.

Kwestie związane ze skreśleniem z listy uczestników studiów doktoranckich uregulowane są w art. 197 ust. 4 i 5 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym.

Zgodnie z treścią art. 197 ust. 1 omawianej ustawy doktorant jest obowiązany postępować zgodnie z treścią ślubowania i regulaminem studiów doktoranckich. Przepis art. 189 ust. 2 tej samej ustawy stosuje się odpowiednio, więc doktorant, podobnie jak student jest obowiązany w szczególności do:

1) uczestniczenia w zajęciach dydaktycznych i organizacyjnych zgodnie z regulaminem studiów;

2) składania egzaminów, odbywania praktyk i spełniania innych wymogów

przewidzianych w planie studiów;

3) przestrzegania przepisów obowiązujących w uczelni.

Nadto, do podstawowych obowiązków doktorantów, poza obowiązkami określonymi w art. 197 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, należy realizowanie programu studiów doktoranckich oraz prowadzenie badań naukowych i składanie sprawozdań z ich przebiegu, co wynika z art. 197 ust. 3 omawianej ustawy. Doktoranci, którzy nie wywiązują się z wymienionych powyżej obowiązków mogą zostać skreśleni z listy uczestników studiów doktoranckich. Istotnym jest, że użyte w treści tego przepisu słowo "mogą" oznacza pozostawienie organowi administracji publicznej swobody w korzystaniu z tego rodzaju prawa. Decyzję o ich skreśleniu podejmuje kierownik studiów. Od tej decyzji służy odwołanie do rektora, a jego decyzja jest ostateczna (art. 197 ust. 4 i 5 omawianej ustawy).

Nie ulega wątpliwości, że organizację i tok studiów doktoranckich oraz związane z nimi prawa i obowiązki doktoranta doprecyzowuje w rozpatrywanej sprawie Regulamin Studiów Doktoranckich w [...] Uniwersytecie Medycznym w K., stanowiący załącznik nr 1 do Uchwały Nr [...] Senatu [...] Akademii Medycznej z dnia [...], zwany dalej w skrócie Regulaminem.

Powtarza on zasadę, że doktorant jest zobowiązany do postępowania zgodnie z treścią ślubowania i regulaminem (art. 197 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym) oraz składa pisemne oświadczenie o zapoznaniu się z jego treścią (por. § 5, § 11 pkt 3 i § 20 Regulaminu). Przewiduje również sankcję w postaci skreślenia z listy uczestników studiów doktoranckich (§ 12 ust. 1 Regulaminu). Według tego przepisu, skreślenie z listy uczestników studiów doktoranckich następuje, gdy doktorant nie wywiązał się z obowiązków określonych w Regulaminie oraz innych przepisach powszechnie obowiązujących, a więc ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym.

Zgodnie z § 5 ust. 5 Regulaminu okresem zaliczeniowym na studiach doktoranckich jest rok akademicki, który trwa od 1 października do 30 września następnego roku kalendarzowego i składa się z semestru zimowego i letniego, zimowej i letniej sesji egzaminacyjnej oraz okresu wolnego od zajęć dydaktycznych. Na mocy § 11 ust. 9 Regulaminu warunkiem zaliczenia roku studiów jest uzyskanie wszystkich zaliczeń i złożenie egzaminów określonych w planie i programie danego roku oraz przedłożenie Kierownikowi zatwierdzonego przez opiekuna naukowego sprawozdania, po zakończeniu sesji letniej każdego roku studiów (§ 11 ust. 7).

Stosownie do treści art. 207 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, do decyzji podjętych przez organy uczelni w indywidualnych sprawach studentów i doktorantów stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego między innymi do decyzji podejmowanych przez organy uczelni w indywidualnych sprawach, a także w sprawach nadzoru nad działalnością uczelnianych organizacji studenckich oraz samorządu studenckiego, jak również przepisy o zaskarżaniu decyzji do sądu administracyjnego. Odpowiednie stosowanie przepisów oznacza bądź stosowanie ich wprost bądź z modyfikacjami, a w pewnych sytuacjach może w ogóle wykluczać ich stosowanie, jeżeli przepisy regulujące daną materię samodzielnie (odrębnie) kształtują określone kwestie proceduralne.

Jak wynika z utrwalonego orzecznictwa sądów administracyjnego (wyrok NSA z dnia 25 czerwca 2002 r. sygn. I SA 106/02, wyrok NSA z dnia 12 czerwca 2001 r. sygn. I SA 2521/00, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń NSA) odpowiednie stosowanie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego ma zapewnić tylko minimum procedury, niezbędnej dla załatwienia sprawy i zachowania zagwarantowanych ustawowo uprawnień strony, przy uwzględnieniu specyfiki szkoły wyższej.

W ramach tej odpowiedniości nie sposób oczekiwać, aby uczelnia publiczna działała tak, jak organ administracji publicznej, gdyż została powołana do zupełnie innych zadań, których zakres wynika z art. 4 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym. Zatem odpowiednie stosowanie przepisów K.p.a. oznacza, iż pewne jego regulacje znajdą zastosowanie wprost, inne z pewnymi modyfikacjami, natomiast jeszcze inne z uwagi na specyfikę podmiotu jakim jest uczelnia publiczna nie będą miały zastosowania przed tym organem, który tylko pełni funkcję organu administracji publicznej w ściśle określonym zakresie spraw wyznaczonych w art. 207 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym.

Przesłanka wyłączenia pracownika z powodu brania przez niego udziału w wydaniu decyzji nawiązuje w swej istocie do zasady dwuinstancyjności postępowania i zasady hierarchicznego podporządkowania organów orzekających.

Na podstawie art. 197 ust. 4 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym kierownik podejmuje decyzję o skreśleniu z listy uczestników studiów doktoranckich i powierza rektorowi rozpatrzenie odwołania od takiej decyzji (ust. 5). Jak wynika z treści art. 24 § 3 K.p.a., stanowiącego podstawę żądania skarżącego wyłączenia od udziału w jego sprawie opiekuna naukowego i kierownika studium doktoranckiego, bezpośredni ich przełożony jest obowiązany na żądanie osób sprawujących powołane funkcje lub na żądanie strony albo z urzędu wyłączyć je od udziału w postępowaniu, jeżeli zostanie uprawdopodobnione istnienie okoliczności nie wymienionych w § 1 K.p.a., które mogą wywołać wątpliwość, co do bezstronności konkretnego pracownika. Stąd do przyjęcia jest pogląd skarżącego, iż organem uprawnionym do rozstrzygnięcia kwestii wyłączenia pracownika pełniącego funkcję kierownika studium doktoranckiego jest rektor.

Przypomnieć przyjdzie, że w niniejszym postępowaniu ponownie przeprowadzonym i rozpatrzonym przez kierownika studium doktoranckiego, w wyniku zastosowania art. 138 § 2 K.p.a., pierwszoinstancyjna decyzja została wydana przez ten sam jednoosobowy organ. Nie można tu jednak mówić o "pierwszej" lub "drugiej" instancji, dlatego nie ma najmniejszego znaczenia fakt, czy stan faktyczny sprawy zostanie ustalony w postępowaniu prowadzonym po raz pierwszy, czy po raz drugi.

W klasycznym modelu postępowania administracyjnego odwołanie rozpatruje inny organ, oczywiście w innym składzie osobowym. Na tym polega zasada i jednocześnie gwarancja procesowa, że nikt nie może być sędzią we własnej sprawie, bo z wydanym poprzednio rozstrzygnięciem zwykle się identyfikuje przy jego ponownej ocenie. Omawiana przesłanka wyłączenia pracownika nie podlega jakiejkolwiek ocenie, co do jej wpływu na obiektywne rozpatrzenie odwołania w konkretnej sprawie, gdyż ma charakter bezwzględny. Skoro prawo do ponownego rozpatrzenia sprawy przez ten sam organ jest wyjątkiem od klasycznego modelu postępowania odwoławczego, to zgodnie z zasadą exceptiones non sunt extentendae wyjątku tego nie można interpretować rozszerzająco, a tym bardziej nie można go przenosić na inne instytucje postępowania, jak np. wyłączenie pracownika lub członka organu kolegialnego. W takiej sytuacji sprawa jest zawsze drugi raz rozpoznawana z odpowiednim stosowaniem przepisów dotyczących odwołań od decyzji, oczywiście z pominięciem przepisów ściśle powiązanych z procedowaniem w systemie nadrzędności organu wyższego stopnia nad niższym oraz z wykorzystaniem wprost lub z nieodzowną modyfikacją innych przepisów postępowania odwoławczego.

W rozpatrywanej sprawie wskazywane przez skarżącego powody wyłączenia wnioskowanych pracowników od udziału w postępowaniu nie zaistniały, co zostało skarżącemu zakomunikowane w dwóch pismach Prorektora ds. Szkolenia Podyplomowego [...] Uniwersytetu Medycznego w K. z dnia [...] ([...] - dotyczy kierownika i [...] - dotyczy opiekuna naukowego). Wobec powyższego fakt, iż w zakresie zgłoszonego przez skarżącego wniosku o wyłączenie kierownika i opiekuna naukowego od rozpoznania sprawy wypowiedział się organ odwoławczy (prorektor) nie skutkuje uchybieniem przepisom postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nawet brak wyłączenia osoby piastującej funkcję organu jednoosobowego z powodu wątpliwości, co do jej bezstronności nie oznacza, iż decyzja przez nią wydana pozostaje poza wszelką kontrolą. Okoliczności, dotyczące podstaw wyłączenia są bowiem przedmiotem oceny przez sąd administracyjny. W tej sprawie trudno jednak uznać, aby zaskarżona decyzja nosiła cechy braku bezstronności w sytuacji, gdy skarżący zaliczył tylko pierwszy rok studiów doktoranckich i nie wypełnił podstawowych obowiązków doktoranta drugiego semestru w ramach programu drugiego roku studium doktoranckiego.

Okoliczność w niniejszej sprawie, iż osoba sprawująca funkcję jednoosobowego organu pierwszej instancji nie brała udziału w wydaniu zaskarżonej decyzji, w ocenie Sądu orzekającego wystarczająco wskazuje, że nie miała ona wpływu na treść tego ostatniego rozstrzygnięcia.

Z przedstawionych Sądowi akt sprawy wynika, iż oba organy orzekające podjęły rozstrzygnięcie w przedmiocie skreślenia skarżącego z listy słuchaczy drugiego roku studiów doktoranckich Wydziału Lekarskiego w K., w oparciu o art. 197 ust. 4 i 5 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, zgodnie z którym kierownik studiów może skreślić doktoranta z listy uczestników studiów doktoranckich, w przypadku niewywiązywania się z obowiązków określonych w art. 197 ust. 1-3 omawianej ustawy, więc nie realizowania programu studiów doktoranckich (...) i składania sprawozdań z ich przebiegu, czyli również nie postępowania zgodnie z regulaminem studiów doktoranckich i treścią ślubowania. Uczestnikom studiów doktoranckich przysługują nie tylko uprawnienia, ale są na nich nałożone także obowiązki.

Nie ulega wątpliwości, że podstawowym obowiązkiem doktoranta jest uczestniczenie w zajęciach dydaktycznych i organizacyjnych zgodnie z regulaminem studium, odbywanie praktyk zawodowych w formie prowadzenia zajęć dydaktycznych lub uczestniczenie w ich prowadzeniu, składanie egzaminów, odbywanie praktyk i spełnianie innych wymogów przewidzianych w planie studiów, w tym realizowanie programu studiów doktoranckich oraz prowadzenie badań naukowych i składanie sprawozdań z ich przebiegu, jak również przestrzeganie przepisów obowiązujących w uczelni, co wynika z art. 197 ust. 1-3 omawianej ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym.

Wspomniane obowiązki znajdują odzwierciedlenie w treści przytoczonego już wcześniej Regulaminu (nieuzyskania zaliczenia semestru lub roku w określonym terminie - § 5 ust. 5 w związku z § 11 ust. 4 i 7 lit. a i lit. d, ust. 8 i 9 oraz § 12 ust. 1).

Dokonana przez Sąd analiza zebranych w sprawie dokumentów prowadzi do wniosku, że do dnia zakończenia roku akademickiego 2007/2008 tj. 30 września 2008 r. skarżący nie uzyskał zaliczenia dwóch obowiązkowych przedmiotów zgodnie z planem studiów na drugi rok tj. "Seminarium doktoranckiego z opiekunem 30 godzin" i "Wszczęcie przewodu doktorskiego" (indeks doktoranta nr [...] str. 5 i 13). Okoliczność powyższa skutkowała nie zaliczeniem drugiego roku studiów doktoranckich (por. karta egzaminacyjna i indeks nr [...]). Jako przyczynę skreślenia skarżącego z listy doktorantów podano nie zaliczenie przedmiotów obowiązujących w ramach programu studium, tym samym naruszenie § 11 ust. 1, 3, 4, 7, 9 i § 12 ust. 1 Regulaminu.

Bezspornie skarżący do dnia [...], a więc do zakończenia sesji letniej, nie zrealizował obowiązku zaliczenia drugiego semestru drugiego roku studiów doktoranckich oraz nie wykazywał postępów w pracy naukowej, chociaż w tym okresie miał opiekuna naukowego. Świadczą o tym, zawarte w aktach sprawy dokumenty w postaci karty egzaminacyjnej i indeksu nr [...], opinie i wyjaśnienia opiekuna naukowego skarżącego oraz pisma Kierownika Studium Doktoranckiego.

Doktoranci, którzy nie wywiązują się z wymienionych obowiązków mogą zostać skreśleni z listy uczestników studiów doktoranckich. Wprawdzie decyzja podejmowana w tym zakresie ma charakter decyzji uznaniowej a nie obligatoryjnej, lecz taki zapis wynika z poszanowania przez ustawodawcę zasady autonomii wyższej uczelni.

W utrwalonym od lat orzecznictwie sądowym i piśmiennictwie przyjmuje się, że w przypadku, gdy prawo materialne pozostawia rozstrzygnięcie organu uznaniu administracyjnemu, czyli umożliwia organowi wybór rodzaju rozstrzygnięcia, obowiązkiem organu jest załatwić sprawę po dokładnym wyważeniu interesu społecznego i słusznego interesu strony (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 18 listopada 1993 r. sygn. akt III ARN 49/93,OSNC 1994/0/181).

Przekazanie tej kwestii do uznania organów uczelni umożliwia uwzględnienie różnych nadzwyczajnych okoliczności uniemożliwiających doktorantowi wywiązanie się z podstawowych obowiązków z przyczyn od niego niezależnych lub trudnych do przewidzenia. Regulamin przewiduje możliwość przedłużenia studiów w przypadkach wymienionych w jego § 15. Ponadto trzeba przypomnieć, że na gruncie art. 61 K.p.a. regulującego tryb wszczęcia postępowania administracyjnego i mającego zastosowanie do postępowań w indywidualnych sprawach studentów, orzecznictwo i doktryna przyjęły regułę, zgodnie z którą w sytuacji, kiedy przepisy prawa nie wskazują trybu wszczęcia postępowania, postępowanie w sprawie ustalenia sytuacji prawnej jednostki w zakresie jej uprawnień powinno być wszczęte na wniosek (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2004, s. 338-339).

Z przekazanych akt administracyjnych sprawy oraz uzasadnienia decyzji będących przedmiotem skargi wynika, iż skarżący nie wystąpił z takim wnioskiem do kierownika, chociaż w treści pisma z dnia [...], oznaczonego jako odwołanie, powoływał się na chorobę rodziców i załączył dwie karty leczenia szpitalnego w okresach: [...] (matki) i [...] (ojca). Fakt ten potwierdza treść odpowiedzi na skargę z dnia [...].

Prawidłowe jest zatem stwierdzenie, że skarżący nie zaliczył drugiego roku studium doktoranckiego. Powyższa okoliczność, w połączeniu z analizą postępowania skarżącego pozwalała na jego skreślenie z listy doktorantów. Przesłanką pozytywną takiego działania jest fakt nie zaliczenia przedmiotów obowiązujących w ramach programu studium, tym samym naruszenie § 11 ust. 1, 3, 4, 7, 9 i § 12 ust. 1 Regulaminu, a więc do zakończenia sesji letniej, nie zrealizowanie obowiązku zaliczenia drugiego semestru drugiego roku studiów doktoranckich oraz nie wykazywanie postępów w pracy naukowej, zgodnie z przepisami obowiązującymi na uczelni. W świetle powyższych wywodów należało podzielić stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. W tych warunkach zachodziły podstawy do skreślenia z listy uczestników studium doktoranckiego, w oparciu o § 12 ust. 1 Regulaminu, który ma zastosowanie wówczas, gdy doktorant nie wywiązuje się z obowiązków określonych w Regulaminie oraz innych przepisach powszechnie obowiązujących (art. 197 ust. 1-2 i ust. 4 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym).

W ocenie Sądu rozstrzygnięcie to nie narusza przepisów prawa. Wprawdzie organ odwoławczy nie zawarł obszernego wywodu dotyczącego kwestii uznania administracyjnego, lecz wskazał na fakt naruszenia przez skarżącego podstawowych obowiązków doktoranta oraz wyszczególnił wszystkie przedmioty, których zaliczenia nie uzyskał.

Wskazać przyjdzie, że kompetencje organu odwoławczego obejmują zarówno korygowanie wad prawnych decyzji organu pierwszej instancji polegających na niewłaściwie zastosowanym przepisie prawa materialnego, jak i wad polegających na niewłaściwej ocenie okoliczności faktycznych.

W rozpoznawanej sprawie organ odwoławczy, w oparciu o art. 136 K.p.a., z urzędu przeprowadził dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie oraz dokonał powtórnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz prawidłowości zastosowania przepisów prawa zastosowanych w sprawie. Rozpatrzył również i podzielił ustalenia faktyczne, jak i ich ocenę prawną dokonaną przez organ pierwszej instancji rozszerzając granice postępowania dowodowego na istotne dla sprawy okoliczności faktyczne. Podjął również szereg czynności procesowych mających na celu zebranie pełnego materiału dowodowego istotnego dla sprawy i rozpatrzył go oraz dokonał oceny znaczenia i wartości poszczególnych dowodów dla toczącej się sprawy (por. B. Adamiak "Rektyfikacja decyzji w postępowaniu administracyjnym" - Acta Universitatis Wratislaviensis nr 992, Prawo CL III 1998 r., s. 8). Do takiego wniosku prowadzi lektura akt administracyjnych.

Ponowne rozpoznanie merytorycznie sprawy wcześniej rozstrzygniętej decyzją organu pierwszej instancji, spowodowało podjęcie stanowiska zbieżnego ze stanowiskiem organu pierwszej instancji, które skutkowało utrzymaniem w mocy decyzji organu pierwszej instancji (art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a.). W tym miejscu przytoczyć warto słuszne stanowisko, wyrażone w doktrynie, wedle którego "utrzymanie w mocy" decyzji organu pierwszej instancji przez organ odwoławczy jest pewnym skrótem myślowym, że organ drugiej instancji doszedł w wyniku swojego postępowania w sprawie do takiej samej konkluzji, jak organ instancji pierwszej. Natomiast "uchylenie" decyzji pierwszej instancji nie następuje tylko jako negatywny efekt kontroli tamtego aktu, ale dlatego, że organ drugiej instancji doszedł w wyniku swojego postępowania w sprawie do innej konkluzji, niż jego poprzednik w toku instancji" (por. J. Zimmermann, glosa do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 lutego 1996 r., sygn. akt IV SA 846/95, OSP 1997 nr 4, poz. 83).

Odnosząc się do opinii sporządzonych w sprawie i ilości pism wymienianych pomiędzy organem administracji publicznej a skarżącym nie sposób uznać, że był pozbawiony możliwości obrony swoich praw i zgłoszenia żądań w toku postępowania. Dodatkowo Sąd zauważa, że w związku ze zgromadzeniem obszernego materiału dowodowego i aktywnego udziału skarżącego w sprawie ustawodawca przewidział możliwość uwzględniania tylko tych wniosków, które mają istotne znaczenie dla sprawy (por. art. 78 K.p.a.).

Zarzut naruszenia art. 10 K.p.a. przez organy obu instancji w zakresie uchybienia przepisom postępowania administracyjnego nie może być również uwzględniony wobec coraz to nowych zakresowo wniosków składanych przez skarżącego (por. nieterminowość składanych przez doktorantów egzaminów, przewlekłość postępowania o zmianę opiekuna naukowego, wyłączenie osób reprezentujących organ pierwszej instancji od rozpatrywania spraw skarżącego i bezczynność organu pierwszej instancji). Dodać też należy, iż zarzut zawarty w skardze dotyczący naruszenia art. 35 i 36 K.p.a. nie ma w tym postępowaniu znaczenia, przyznanie bowiem nawet zasadności tego zarzutu, nie może w żaden sposób wpływać na rozstrzygnięcie złożonej skargi.

Osią sporu pomiędzy skarżącym a organami obu instancji stała się kwestia prawnych konsekwencji nie dokonania zmiany opiekuna naukowego skarżącego w terminie umożliwiającym zaliczenie drugiego semestru drugiego roku studiów doktoranckich. W przekonaniu skarżącego taka zmiana byłaby wskazana wobec różnicy zdań na temat oceny jego pracy związanej z zaliczeniem przedmiotu "Seminarium z opiekunem". Wskazane uchybienie polegające na nie wyznaczeniu nowego opiekuna naukowego, zdaniem skarżącego, stanowi wystarczającą samoistną podstawę do żądania zmiany niekorzystnego dla niego rozstrzygnięcia.

W tym miejscu zauważyć przyjdzie, że na dzień zakończenia semestru letniego skarżący miał wyznaczonego opiekuna naukowego, który sam nie zrezygnował z tej funkcji, jak również nie został zawieszony przez Dziekana Wydziału, po zasięgnięciu opinii Kierownika, co byłoby możliwe w myśl § 10 ust. 6 Regulaminu. Co więcej skarżący, jak wynika z treści jego pisma z dnia [...], oznaczonego jako odwołanie, dowiedział się w miesiącu [...] o postanowieniu opiekun naukowego, co do niezaliczenia przedmiotu "Seminarium z opiekunem". Zatem wniosek o jego zmianę złożony w dniu [...] miał tylko jeden cel zaliczenie semestru letniego z innym opiekunem naukowy. Jednak specyfika okresu zaliczeniowego na studiach doktoranckich, pokrywająca się z rokiem akademickim i okresu wolnego od zajęć dydaktycznych, po zakończeniu sesji letniej doprowadziła do nie uzyskania zaliczenia przedmiotu określonego w planie i programie drugiego roku studium.

Odnosząc się natomiast do podnoszonych w skardze zarzutów dotyczących "niewłaściwych" działań pracowników [...]UM wskazać trzeba, że sąd administracyjny nie dokonuje oceny prawidłowości postępowania osób zatrudnionych w danej uczelni, nie jest też uprawniony do rozwiązywania ewentualnych sporów powstałych między doktorantami a innymi wykładowcami. Sąd administracyjny - jak wyżej wskazano - dokonuje jedynie kontroli zgodności z prawem zaskarżonego aktu organu administracji publicznej.

Bezzasadny jest ponadto zarzut dotyczący braku odpowiedzi na pisma kierowane przez skarżącego. Z analizy dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych sprawy wynika, że organy administracji obu instancji udzielały informacji o podejmowanych w sprawie skarżącego działaniach, w tym również o warunkach zaliczenia przedmiotu oraz odniosły się do kwestii wnioskowanej przez skarżącego zmiany opiekuna naukowego. Wskazują na to pisma kierowane do skarżącego z dnia: [...] znak [...], [...] znak [...], [...] znak [...], [...] znak [...].

Dokonały również oceny wnioskowanych dowodów szczególnie tych wymienionych w piśmie skarżącego z dnia [...], oznaczonym jako odwołanie. Z tych też względów nie mają znaczenia zarzuty skargi w kwestii "naruszenia przepisów" podtrzymane w piśmie procesowym skarżącego z dnia [...]. Zgodnie z art. 135 p.p.s.a. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest niezbędne do końcowego jej załatwienia. Przepis ten jednakże nie mógł znaleźć zastosowania w niniejszej sprawie. W istocie rzeczy, skarga na bezczynność organu nie mieści się w pojęciu "w granicach danej sprawy", gdyż dotyczy innego przedmiotu, a nie skreślenia z listy doktorantów.

Reasumując, decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli odpowiada przepisom prawa materialnego i procesowego, w związku z tym usunięcie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego może nastąpić tylko wówczas, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organy naruszyły prawo powszechnie obowiązujące. W przedmiotowej sprawie brak jest podstaw do stwierdzenia takiego naruszenia.

Zdaniem Sądu, motywy decyzji wydanych w sprawie odzwierciedlają i wyjaśniają tok rozumowania prowadzący do zastosowania przytoczonych przepisów prawa materialnego do faktycznej i rzeczywistej sytuacji skarżącego. Organy obu instancji prawidłowo ustaliły stan faktyczny i prawny sprawy oraz wydały na tej podstawie prawidłowe rozstrzygnięcia. Zaskarżona decyzja odpowiada wymogowi jej zgodności z prawem, co jak podniesiono już na początku niniejszych rozważań, jest wyłącznym kryterium kontroli sądowo-administracyjnej.

Mając na uwadze przedstawione dotychczas okoliczności faktyczne i rozważania prawne, Sąd stanął na stanowisku, iż wniesiona skarga nie zawiera uzasadnionych zarzutów i przy braku naruszeń prawa, które należałoby uwzględnić z urzędu, skargę należało oddalić, na podstawie art. 151 p.p.s.a., co orzeczono w sentencji.