Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2047/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-04-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Wywłaszczanie nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 137 ust. 1
journal: Dz.U. 1997 nr 115 poz 741
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Aneta Dąbrowska, sędzia WSA Jarosław Łuczaj, Protokolant ref. staż. Luiza Cycling, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 marca 2018 r. sprawy ze skargi M. C. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2017r. nr [...] Wojewoda [...] (dalej: też organ odwoławczy, Wojewoda) utrzymało w mocy decyzję Starosty [...] nr [...] z dnia [...] października 2016r. orzekająca o odmowie, następcom prawnym E. G., zwrotu nieruchomości wywłaszczonej decyzją Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...] nr [...] z dnia [...] lutego 1964r., w części dotyczącej działki nr ew. [...] z obr. [...] w [...] dla której Sąd Rejonowy w [...] prowadzi księgę wieczystą KW [...].

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

W dniu 3 lutego 2005r. do Starosty [...] wpłynął wniosek Państwa B. C., J. C., M. C. i P. C. - spadkobierców E. G. o zwrot nieruchomości przejętej na rzecz Skarbu Państwa na podstawie decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...] nr [...] z dnia [...] lutego 1964r., stanowiącej dawną działkę oznaczoną numerem [...] na mapie nowego podziału działek nr [...], [...], [...] i [...] wchodzących w skład nieruchomości oznaczonej nr rep. ksiąg wieczystych KW nr [...] (obecnie są to działki o nr ew. [...], [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] o łącznej pow. 1824 m2 z obrębu [...] położone w [...]).

Po rozpatrzeniu wniosku w zakresie działki nr ew. [...] z obrębu [...] w [...], dla której Sąd Rejonowy w [...] prowadzi księgę wieczystą nr KW [...], Starosta [...] i decyzją z dnia [...] października 2016r. nr [...] (decyzja częściowa) orzekł o odmowie, następcom prawnym E. G., zwrotu nieruchomości wywłaszczonej decyzją Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...] nr [...] z dnia [...] lutego 1946r., w części dotyczącej tej działki.

Od powyższej decyzji odwołanie w ustawowym terminie, złożył M. C. zarzucając błędne zastosowanie przepisów i orzecznictwa oraz wskazując, że w orzecznictwie sądowoadministacyjnym, utrwalił się pogląd, że brak prawa własności po stronie Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli zbycie nieruchomości nastąpiło po dniu 1 stycznia 1998r., nie stanowi przesłanki negatywnej do orzeczenia zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, zaś na organie administracji ciąży obowiązek doprowadzenia do stanu, w którym Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego władać będzie nieruchomością podlegającą zwrotowi (por. wyrok NSA z dnia 8 maja 2013r., I OSK 2485/11; wyrok NSA z dnia 5 lipca 2013r" I OSK 410/12). W konsekwencji zdaniem odwołującego - prawidłowa wykładnia art. 136 ust. 1 i 3 ustawy powinna prowadzić do wniosku, że wyzbycie się wywłaszczonej nieruchomości przez Skarb Państwa bądź jednostkę samorządu terytorialnego nie stanowi automatycznie przeszkody do dochodzenia zwrotu nieruchomości, a zwłaszcza nie jest dopuszczalne uznanie za taką przeszkodę wyzbycie się nieruchomości z naruszeniem przepisów art. 136 ustawy. Wskazał, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, iż okoliczność wyzbycia się nieruchomości nie może pociągać za sobą negatywnych skutków dla osoby występującej z roszczeniem o jej zwrot (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 sierpnia 2006r., I OSK 879/05). W nawiązaniu do w/w wyroku podkreślił, iż Starosta [...] przed wydaniem kwestionowanej decyzji, winien był podjąć działania zmierzające do odzyskania przez Gminę [...] lub Skarb Państwa władania nieruchomością objętą przedmiotową decyzją. Odwołujący złożył ponadto wniosek z dnia 10 maja 2017r., w którym wniósł o uchylenie decyzji Starosty [...] lub ewentualnie o zawieszenie postępowania, w związku ze złożonym wnioskiem do Samorządowego Kolegium Odwoławczego o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...] nr [...] z dnia [...] lutego 1964 r.

Wojewoda po rozpatrzeniu sprawy decyzja z dnia [...] maja 2017r. (o numerze wskazanym na wstępie) utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] października 2016r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ przywołał obowiązujące w sprawie przepisy oraz wskazując na orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 marca 2014r. sygn. P 38/11 wskazał, że nie podlegają zwrotowi na rzecz byłych właścicieli i ich spadkobierców te nieruchomości skomunalizowane, na których jednostki samorządu zrealizowały przed 2004r. i przed dniem złożenia wniosku o zwrot cel określony w decyzji o wywłaszczeniu - niezależnie od tego, czy realizacja inwestycji nastąpiła po upływie 10 lat od chwili wywłaszczenia. Natomiast jeśli w dniu złożenia wniosku o zwrot cel wywłaszczenia nie został zrealizowany, byli właściciele tych nieruchomości oraz ich spadkobiercy zachowują ustawowe uprawnienie do żądania zwrotu, które im przysługiwało przed wejściem w życie ustawy nowelizującej z 2003 roku (Dz. U. z 2004r. Nr 141, poz. 1492). Organ zauważył również, że w niniejszej sprawie nie będzie mieć zastosowania przepis art. 229 u.g.n., gdyż użytkowanie wieczyste zostało ustanowione z mocy prawa tj. ustawą z dnia 7 października 1992r. zmieniającą ustawę o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. Jednak samo zawarcie aktu notarialnego nastąpiło w dniu 2 lutego 1998r. Formalnie więc, ustanowienie użytkowania wieczystego przedmiotowej działki na rzecz [...] nastąpiło w dniu 2 lutego 1998r., tj. po dniu wejścia w życie u.g.n., co oznacza że organ nie był zwolniony z badania realizacji celu wywłaszczenia stosownie do art. 137 ust. 1 u.g.n.

Z ustaleń organu wynika, że celem wywłaszczenia E. G. z jej prawa własności było przeznaczenie działki pod użyteczność publiczną (usługi) na terenach przeznaczonych pod budownictwo domów jednorodzinnych w miastach i osiedlach o czym w/w została poinformowana pismem z dnia 6 października 1962r. przez Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...]. Następnie Kierownik Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...] wydał decyzję nr [...] z dnia [...] lutego 1964r. obejmującą działkę stanowiącą przedmiot roszczenia. Decyzją - na podstawie art. 18 ust. 14 ustawy z dnia 22 maja 1958r. o terenach dla budownictwa domów jednorodzinnych w miastach i osiedlach zatwierdzono podział nieruchomości. Decyzja ta jako ostateczna stanowiła podstawę do ujawnienia prawa własności w księgach wieczystych.

W wykonaniu ww. decyzji nr [...] z dnia [...] lutego 1964r., w grudniu 1967r. został wykonany przez Wojewódzkie Biuro Projektów w Warszawie - projekt budowy pawilonu handlowego w [...] a następnie decyzją Prezydium Rady Narodowej w [...] nr [...] z dnia [...] lutego 1968r. przedmiotowy grunt został przekazany w nieodpłatne użytkowanie na czas nieograniczony przedsiębiorstwu państwowemu - celem pobudowania na nieruchomości pawilonu handlowego murowanego.

Organ zauważył również, że w przedmiotowej sprawie nie mogą mieć zastosowania terminy określone w przepisie art. 137 ust.1 u.g.n. bowiem określony w pkt 1 wskazanego przepisu termin 7 lat (liczony od dnia, gdy decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna) na rozpoczęcie prac związanych z realizacją celu wywłaszczenia obowiązuje dopiero od dnia 1 stycznia 1998r. Natomiast określony w pkt 2 wskazanego przepisu termin 10 lat (liczony od dnia, gdy decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna) na zrealizowanie tego celu, obowiązuje dopiero od dnia 22 września 2004 r. Nie można bowiem bez wyraźnej ku temu podstawy prawnej okoliczności faktycznych zaistniałych przed wejściem w życie danej normy prawnej oceniać przez pryzmat tej normy, ponieważ ocena ta byłaby naruszeniem konstytucyjnie ukształtowanej zasady nie działania prawa wstecz. A w niniejszej sprawie stan faktyczny opisany w powołanym przepisie art. 137 ust.1 u.g.n. zaistniał przed dniem 1 stycznia 1998r. odnośnie prac związanych z rozpoczęciem realizacji celu wywłaszczenia, oraz do stanu faktycznego, który zaistniał przed dniem 22 września 2004r. odnośnie zrealizowania tego celu (stanowisko wielokrotnie prezentowane w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego w tym w wyroku NSA z dnia 3 grudnia 2015r. sygn. I OSK 639/14). Tak wiec terminy te miałyby znaczenie jedynie w sytuacji, gdyby nie podjęto prac związanych z realizacją celu wywłaszczenia przed dniem 1 stycznia 1998r., bądź też nie zrealizowano celu wywłaszczenia przed dniem 22 września 2004r.

W przedmiotowej sprawie - cel wywłaszczenia tj. wybudowanie pawilonu handlowego (pierwotnie drewnianego, później murowanego) przed 22 września 2004r. oraz przed datą złożenia wniosku o zwrot nieruchomości zostało potwierdzone dokumentacją techniczną, zeznaniami świadków, dokumentacją fotograficzną i oświadczeniem wnioskodawców (pismo z dnia 20 lutego 2012r.), co znajduje się w zgromadzonym materiale dowodowym. Ze zgromadzonej dokumentacji wynika bowiem, że pawilon był wybudowany zgodnie z celem wywłaszczenia w latach 70 o czym świadczą: pismo z dnia 10 sierpnia 1973r. [...] o wyznaczeniu terminu sprawdzenia stanu dachu w pawilonie handlowym, umowa dzierżawy działki gruntu dla użytkownika pawilonu handlowego zawarta w dniu 1 października 1991r.

Zdaniem Wojewody przeprowadzone przez Starostę [...] postępowanie dowodowe doprowadziło do wniosku, że działka od początku była przeznaczona pod wybudowanie pawilonu handlowego i takie przeznaczenie miała przez lata. Do dziś wykorzystywana jest i użytkowana przez [...].

Odnosząc się do wniosku o zawieszenie postępowania z powodu złożenia przez stronę wniosku do Samorządowego Kolegium Odwoławczego o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...] nr [...] z dnia [...] lutego 1964r. - organ stwierdza, że w przedmiotowej sprawie zawieszenie postępowania jest pozbawione uzasadnienia prawnego i faktycznego. Wskazał, że zwrot nieruchomości jest niemożliwy z uwagi na chronione wpisem prawo osoby trzeciej. Ponadto organ prowadzący postępowanie administracyjne w sprawie o zwrot nie jest upoważniony do podważania prawidłowości wydanych decyzji, ani też oceny stopnia prawdopodobieństwa stwierdzenia ich nieważności, bądź uchylenia w prowadzonych postępowaniach nadzwyczajnych. Podkreślił przy tym że sama możliwość stwierdzenia nieważności decyzji nie stanowi przesłanki zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., niezależnie od tego na jakim etapie znajduje się postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji.

Niezgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem Wojewody z dnia [...] maja 2017r. M. C. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając jej naruszenie:

1/ art. 136 ust. 3 u.g.n., poprzez uznanie, iż cel wywłaszczenia tj. wybudowanie pawilonu handlowego (pierwotnie drewnianego, później murowanego) stanowi wypełnienie definicji celu na jaki nieruchomość została wywłaszczona.

2/ art. 137 w zw. z art. 136 ust. 3 u.g.n, poprzez uznanie, że cel wywłaszczenia nieruchomości został zrealizowany w terminie ustawowym.

3/ art. 137 w zw. z art. 136 ust. 3 u.g.n poprzez uznanie, iż nie można terminów określonych w art. 137 ust. 1 u.g.n. odnosić do stanu faktycznego opisanego w art. 137 ust. 1 u.g.n., który zaistniał przed dniem 1 stycznia 1998 r. odnośnie prac związanych z rozpoczęciem realizacji celu wywłaszczenia oraz do stanu faktycznego, który zaistniał przed 22 września 2004 r. odnośnie zrealizowania tego celu.

4/ art. 80 k.p.a. poprzez przekroczenie granicy swobodnej oceny dowodów w rozumieniu tego przepisu, albowiem Wojewoda [...] orzekł w oparciu o materiał dowodowy, z którego nie sposób wydobyć stan faktyczny pozwalający na wydanie decyzji o utrzymaniu w mocy decyzji o odmowie zwrotu nieruchomości.

5/ art. 7 w zw. z art. 77 par 1 k.p.a., przez brak wszechstronnego rozpatrzenia całości materiału dowodowego zebranego w sprawie oraz pominięcie dowodu z dokumentu urzędowego w postaci odpisu z treści księgi wieczystej nr [...], celem ustalenia prawidłowego stanu prawnego.

6/ art. 10 par. 1 w zw. z art. 81 k.p.a., polegające na braku zawiadomienia strony przez organ drugiej instancji o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem decyzji, a w konsekwencji nieprawidłowym uznaniu okoliczności faktycznych za udowodnione, pomimo że strony zostały pozbawione prawa zapoznania się z materiałem dowodowym sprawy i ustosunkowania się do niego przed wydaniem decyzji przez Wojewodę.

7/ art. 13 par. 2 w zw. z art. 13 par. 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie czynności skłaniających strony do zawarcia ugody o jakich mowa w tych artykułach, podczas gdy w sprawie uczestniczą strony o spornych interesach.

8/ przepisów k.p.a. poprzez rozpoznania żądania procesowego o zawieszenie postępowania o sygn. akt [...] już po wydaniu decyzji nr [...] z dnia [...].05.2017 r., poprzez wydanie Postanowienia nr [...] Wojewody [...] z dnia [...].06.2017 r. podczas gdy to żądanie winno być rozpatrzone przed wydaniem skarżonej decyzji w postaci właściwie podjętej czynności natury procesowej.

Skarżący w tym samym piśmie złożył również skargę na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2017r. nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postepowania wnosząc o jego uchylenie, bowiem narusza ono zdaniem skarżącego prawo poprzez uznanie, iż wystąpienie z wnioskiem do SKO w [...] o stwierdzenie nieważności decyzji z dn. [...].02.1954 r. w części dotyczącej działki ewid. nr [...] z obr.[...] w [...] nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu tego przepisu.

W uzasadnieniu skarżący szczegółowo uzasadnił podnoszone zarzuty.

Wojewoda [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym orzeczeniu.

Podczas przeprowadzonej przez Sąd w dniu 27 marca 2018r. rozprawy:

- skarżący zanegował prawidłowość udzielonych pełnomocnikowi Gminy Miasta [...]. Podtrzymał skargę i dodatkowo zarzucił naruszenie przez organ art. 77 § 1 k.p.a. przez nie zebranie przez organ w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i nie rozpatrzenie całego materiału dowodowego;

- pełnomocnik uczestnika postępowania Gminy Miasta [...] okazał legitymację adwokacką. Oświadczył, że pełnomocnictwa nie zostały wypowiedziane oraz wniósł o oddalenie wniosków i o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna. Sąd dokonując kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Prawidłowo organy uznały, że w niniejszej sprawie nie ma zastosowania przepis art. 229 u.g.n. stanowiący, iż jeżeli władanie nieruchomości przeniesiono na osobę trzecią przed wejściem w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami i fakt ten ujawniono w księdze wieczystej, to nie ma potrzeby badania przesłanek zwrotu (zbędności nieruchomości dla celów wywłaszczenia), bo i tak zwrot nastąpić nie może (poza sytuacją gdy władającym jest Skarb Państwa albo jednostka samorządu terytorialnego). W niniejszej sprawie rację ma bowiem organ wskazując, że choć użytkowanie wieczyste zostało ustanowione z mocy prawa (art. 2c ust.3 dodany art. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 października 1992r. zmieniającej ustawę o zmianie ustaw o gospodarce nieruchomościami i wywłaszczeniu nieruchomości – Dz. U. Nr 91, poz. 955). To jednak samo zawarcie aktu notarialnego o oddaniu gruntu w użytkowanie wieczyste na rzecz [...] na lat 99 nastąpiło dopiero w dniu 2 lutego 1998r. (akt notarialny Rep. A nr 325/98) a samo ujawnienie prawa w księdze wieczystej nieruchomości (nr [...]) nastąpiło 3 lutego 1998r.- data wpływu wniosku) – a zatem po dniu wejścia w życie u.g.n. w życie, tj. po dniu 1 stycznia 1998r.

Tym samym organy miały obligatoryjny obowiązek zbadania czy zrealizowany został cel wywłaszczenia pod który nastąpiło wywłaszczenie, co też uczyniły, bowiem odjęcie nieruchomości nastąpiło pod użyteczność publiczną (usługi) na terenach przeznaczonych pod budownictwo domów jednorodzinnych w miastach i osiedlach, co jednoznacznie wynika z pisma z dnia 6 października 1962r. (znak: [...]) kierowanego do E. G., w którym wskazano w pkt 6, że "w myśl postanowień planu ogólnego zagospodarowania teren położony przy ul. [...] (działki nr [...] i [...]) przeznaczony jest pod użyteczność publiczną (usługi)"

Należy przy tym zauważyć, że zgodnie z definicją terminu "usługi" zawartą w Encyklopedii PWN "usługi" to ekonomiczna działalność gospodarcza, która nie polega na wytworzeniu dóbr materialnych ale ma charakter świadczeń osób fizycznych i prawnych na rzecz innych osób. Usługi to obok rolnictwa, sektor gospodarki narodowej, który obejmuje następujące działy: transport, łączność, handel, gospodarkę komunalną itp.

Tym samym skoro teren został przeznaczony pod użyteczność publiczną w postaci usług i na tym terenie powstał budynek handlowy a handel jest działem usług to prawidłowo organy uznały, że w sprawie nie występują przesłanki do zwrotu wywłaszczonej działki o obecnym numerze [...], gdyż nie stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu.

Słusznie również organy uznały, że nie został w sprawie naruszony przepis art. 137 u.g.n., gdyż przy badaniu wywłaszczania w tej sprawie nie mają zastosowania przepisy dotyczące terminów realizacji celu wywłaszczenia na nieruchomości. Zgodnie z art. 34 ust. 1 ustawy z 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, nieruchomość wywłaszczona w trybie niniejszej ustawy podlega zwrotowi na rzecz wywłaszczonego właściciela, jeżeli naczelnik powiatu (w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania ww. decyzji: organ do spraw wewnętrznych prezydium wojewódzkiej rady narodowej) ustali, że nieruchomość nie została użyta i jest zbędna na cele, dla których orzeczono wywłaszczenie. Przepis ten obowiązywał do dnia 1 sierpnia 1985 r., kiedy to weszła w życie ustawa z 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (j.t. Dz. U. z 1991 r., nr 30, poz. 127). W ustawie tej do dnia 1 stycznia 1998 r. problematyka zwrotu nieruchomości wywłaszczonych była unormowana w art. 69, w którego ust. 1 wskazano, że nieruchomość wywłaszczona lub jej część podlega zwrotowi na rzecz poprzedniego właściciela lub jego następcy prawnego na jego wniosek, jeżeli stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. W ustawie z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, jak również w ustawie z 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości nie określono szczegółowych warunków uznawania nieruchomości za zbędną na cel wywłaszczenia. Dopiero w ustawie z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, która weszła w życie w dniu 1 stycznia 1998 r., uchylając z tym dniem ustawę o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomościami, w art. 137 ust. 1 zdefiniowane zostały przesłanki zbędności nieruchomości na cel wywłaszczenia poprzez wskazanie, że nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo utraciła moc decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji lub decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, a cel ten nie został zrealizowany. Z dniem 22 września 2004 r. znowelizowano art. 137 ust. 1 pkt 2 poprzez określenie, że nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany. Określony w art. 137 ust. 1 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami termin 7 lat (liczony od dnia, gdy decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna) na rozpoczęcie prac związanych z realizacją celu wywłaszczenia obowiązuje zatem dopiero od dnia 1 stycznia 1998 r. Natomiast określony w art. 137 ust. 1 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami termin 10 lat (liczony od dnia, gdy decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna) na zrealizowanie tego celu, obowiązuje dopiero od dnia 22 września 2004 r. Nie można zatem tych terminów odnosić do stanu faktycznego opisanego w powołanym art. 137 ust. 1, który zaistniał przed dniem 1 stycznia 1998 r. odnośnie prac związanych z rozpoczęciem realizacji celu wywłaszczenia, oraz do stanu faktycznego, który zaistniał przed dniem 22 września 2004 r. odnośnie zrealizowania tego celu. Nie można bowiem, jak słusznie wskazał organ w zaskarżonej decyzji, bez wyraźnej ku temu podstawy prawnej okoliczności faktycznych zaistniałych przed wejściem w życie danej normy prawnej oceniać przez pryzmat tej normy, ponieważ ocena ta byłaby naruszeniem konstytucyjnie ukształtowanej zasady nie działania prawa wstecz. Stanowisko takie było wielokrotnie prezentowane w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego i zostało potwierdzone przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 13 marca 2014 r., sygn. akt P 38/11, który orzekł, iż art. 137 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. u.g.n. w zakresie, w jakim za nieruchomość zbędną uznaje nieruchomość wywłaszczoną przed 27 maja 1990 r., na której w dniu złożenia wniosku o zwrot, a nie później niż przed 22 września 2004 r., zrealizowano cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jest niezgodny z art. 2 w zw. z art. 165 ust. 1 Konstytucji RP ( tak - NSA w wyroku z dnia 3 grudnia 2015 r., sygn. akt. I OSK 639/14).

A zatem terminy o których mowa powyżej miałyby znaczenie jedynie w sytuacji, gdyby nie zostały podjęte prace związane z realizacją celu wywłaszczenia przed dniem 1 stycznia 1998r., bądź też nie zrealizowano by celu wywłaszczenia przed dniem 22 września 2004r. Tymczasem w niniejszej sprawie jak wynika z akt cel wywłaszczenia (usługi – budowa pawilonu handlowego) został zrealizowany przed dniem 22 września 2004r. (na powyższe wskazuje dokumentacja techniczna pawilonu, zeznania świadków, dokumentacja fotograficzna oraz m. in. pisma z dnia 10 sierpnia 1973r. (znak: [...]), z dnia 1 sierpnia 1973r. (znak: [...]), z dnia 24 sierpnia 1973r. (znak: [...]) i umowa dzierżawy działki z dnia 1 października 1991r.

Sąd uznał również, że pozostałe podnoszone w skarze zarzuty nie mogą być uznane za podważające prawidłowość wydanego w sprawie rozstrzygnięcia. Należy bowiem wskazać, że:

-- podnoszony w skardze zarzut naruszenia art. 10 k.p.a. choć słuszny, to jednak nie miał wpływu na wynik sprawy, bowiem jak wynika z akt sprawy organ nie prowadził na etapie odwoławczym postępowania uzupełniającego a nadto strona skarżąca nie wykazała by wskazane naruszenie miało jakikolwiek wpływ na wydane w sprawie rozstrzygniecie. Podkreślić przy tym należy, że w orzecznictwie jak i w doktrynie podnosi się, że aby zarzut naruszenia przepisu art. 10 § 1 k.p.a. przez niezawiadomienie strony o zebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków mógł odnieść skutek, stawiająca go strona musi wykazać, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych. (wyrok NSA z dnia 18 maja 2006 r., II OSK 831/05, ONSA WSA 2006, nr 6, poz. 157; OSP 2007, z. 3, poz. 26). Należy przy tym podkreślić, że to na stronie stawiającej powyższy zarzut spoczywa ciężar wykazania istnienia związku przyczynowego między naruszeniem przepisów postępowania a wynikiem sprawy (por. np. wyrok NSA z 17 grudnia 2015 r., II OSK 1014/14, CBOSA i cyt. tam orzecznictwo; Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, pod red. M. Wierzbowskiego i A. Wiktorowskiej, Legalis 2016, wyd. 17, teza 6 do art. 10 in fine). W niniejszej sprawie skarżący nie wykazał powyższego.

- bez znaczenia był fakt rozpoznania wniosku o zawieszenie postępowania po wydaniu decyzji. Należy bowiem zauważyć, że organ obszernie ustosunkował się do wniosku o zawieszenie postępowania w zaskarżonej decyzji, wskazując przesłanki dla których jego zdaniem brak jest podstaw do zawieszenia postępowania w sprawie. Stanowisko organu zawarte w tym zakresie w zaskarżonej decyzji Sąd w całości podziela i przyjmując je za własne. A mając na względzie obszerne wskazanie motywów tego stanowiska opisanych w części historycznej uzasadnienia, zdaniem Sądu nie jest zasadne i celowe jego powtórzenie w tym miejscu.

- w sprawie nie miał zastosowania przepis art. 13 § 2 k.p.a. w związku z ust.1 tegoż paragrafu, w brzmieniu obowiązującym w dniu orzekania przez organy tj. w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 czerwca 2017r. (przepis znowelizowany art. 1 pkt 4 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017r. o zmianie ustawy-kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw -Dz.U. poz. 935- dalej: ustawa nowelizacyjna). Należy bowiem w tym zakresie zwrócić uwagę, na brzmienie przepisu art. 16 ustawy nowelizacyjnej, gdzie ustawodawca wskazał jednoznacznie, że do postępowań administracyjnych wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia niniejszej ustawy ostateczną decyzją lub postanowieniem stosuje się przepisy k.p.a., w brzmieniu dotychczasowym, z tym że do tych postępowań stosuje się przepisy art. 96a-96n ustawy zmienianej w art. 1 (w zakresie mediacji).

Sąd nie dopatrzył się również naruszenia przepisów procedury, w szczególności w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wskazać tutaj należy, iż organy obu instancji przeprowadziły postępowanie na podstawie przepisów prawa (art. 6 k.p.a.) z poszanowaniem zasady prawdy obiektywnej sformułowanej w art. 7 k.p.a. Materiał dowodowy zebrany i rozpatrzony został, zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a., a organy dokonały oceny materiału dowodowego zgodnie z treścią art. 80 k.p.a. Podkreślić także należy, iż wbrew twierdzeniu skarżącego organ odwoławczy wyjaśnił i rozpatrzyły wszystkie okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, w tym poczynił stosowne ustalenia w zakresie istotnych dla sprawy okoliczności. W ocenie Sądu organ również w sposób prawidłowy uzasadnił swoją decyzję i wyczerpująco odniósł się do postawionych zarzutów zawartych we wniesionym odwołaniu.

Z tych wszystkich względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (jt. Dz.U. z 2017r. poz. 1369 z późn. zm.), orzekł jak w sentencji.