Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 949/01
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2005-02-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 620  Ochrona zdrowia, w tym sprawy dotyczące chorób zawodowych, zakładów opieki zdrowotnej, uzdrowisk, zawodu lekarza, pielęg
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Lechowski Sędziowie AWSA Dorota Dąbek sprawozdawca NSA Wiesław Kisiel Protokolant Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lutego 2005 r sprawy ze skargi K. "[...] " Spółka z o.o. w [...] na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia 21 lutego 2001 r Nr : [...] w przedmiocie choroby zawodowej skargę oddala


UZASADNIENIE

Uzasadnienie.

Decyzją z dnia 21.02.2001r., sygn. [...] , [...] Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] , działając na podstawie art. 4 pkt 5 i art. 12 ustawy z dnia 14.03.1985r. o Inspekcji Sanitarnej, art. 138 §1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego oraz w związku z § 10 ust. 1 i 3 Rozporządzenia Rady Ministrów z 18.11.1983r. w sprawie chorób zawodowych, utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] .2001r., znak [...] w sprawie stwierdzenia u S. S., byłego pracownika K. [...] Sp. z o.o. w [...] choroby zawodowej słuchu. W uzasadnieniu wskazano, że choroba zawodowa S. S. została stwierdzona przez zakład służby zdrowia uprawniony do klinicznego rozpoznawania chorób zawodowych, tj. orzeczenia [...] Ośrodka Medycyny Pracy - Poradnię Chorób Zawodowych w [...] na podstawie przeprowadzonych specjalistycznych badań. W dochodzeniu epidemiologicznym ustalono, że S. S. był ostatnio tj. w latach 1993-1999 zatrudniony w K. [...] sp. z o.o. w [...] na stanowisku frezer w wydziale matrycowni, a wcześniej w latach 1965-1993 w Fabryce Maszyn [...] s.a. na stanowisku tokarz - frezer. Jak wynika z ustaleń postępowania wyjaśniającego oraz zgromadzonego w postępowaniu materiału w postaci charakterystyk zakładu pracy, wyników badań środowiska pracy i charakterystyki środowiska pracy, w okresie 28 lat wykonywania pracy zawodowej S. S. był narażony na szkodliwe działanie hałasu o natężeniu od 81 do 92,8 dB. Przekroczenie najwyższych dopuszczalnych norm hałasu występowało okresowo. Wobec istnienia związku przyczynowego pomiędzy rozpoznanym schorzeniem a warunkami pracy, nie znaleziono podstaw do zmiany decyzji organu I instancji. Powołanie się zaś przez odwołującą się K. [...] sp. z o.o. w [...] na treść Wytycznych Metodologicznych w sprawie rozpoznawania chorób zawodowych uznano za nieuzasadnione.

Na decyzję tę wniósł skargę pracodawca K. "[...] " Sp. z o.o. w [...].

W skardze podnosi, że organ Inspekcji Sanitarnej dokonał naruszenia prawa poprzez

uchybienia formalne i merytoryczne przejawiające się w sprzeczności ustaleń stanowiących podstawę decyzji z całością zebranego w sprawie materiału poprzez:

- pominięcie charakterystyki narażenia zawodowego, w szczególności jej punktu 3, z którego jednoznacznie wynika, ze przekroczenie dopuszczalnych norm na stanowisku frezera podczas pracy w K. [...] miało charakter jednorazowy i wystąpiło jedynie w IV kwartale 1996r., a przez pozostały 6 letni okres nie występowało,

- nie przeprowadzenie analizy wyników pomiarów środowiska pracy w zakresie hałasu w latach 1994-1999

-nieuwzględnienie faktu zatrudnienia S. S. w [...] w okresie [...].05.1990-[...].06.1990 w warunkach szkodliwych

-pominięcie w rozstrzygnięciach akcentowanego w odwołaniu faktu nie przeprowadzenia postępowania epidemiologicznego wymaganego przez §5 pkt l Rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych

- przyjęcie za bezsporne stopniowego pogarszania się słuchu przez 10 lat wyłącznie na podstawie wywiadu ze S. S., bez sprawdzenia tego faktu i wbrew kartom badań kontrolnych z lat 1983, 1990, 1994, 1996, 1998, które świadczą o braku przeciwwskazań lekarskich do wykonywania zawodu frezera, jak też faktu niezgłaszania się i nie pozostawania w leczeniu laryngologicznym.

W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o jej oddalenie stwierdzając, że w zawarte w niej wywody nie znajdują uzasadnienia. W zebranym w sprawie materiale dowodowym choroba zawodowa rozpoznana została przez jednostkę służby zdrowia upoważnioną po myśli §7 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych do jej orzeczenia. Organy Inspekcji Sanitarnej zobowiązane są w toku prowadzonego postępowania do ustalenia, czy w środowisku pracy występowały czynniki szkodliwe dla zdrowia wywołujące rozpoznaną choroby. Organ w sposób nie budzący wątpliwości ustalił fakt występowania w środowisku pracy S. S. czynnika szkodliwego dla zdrowia, jakim był hałas. Nie jest prawdą, że pominięto dowód z charakterystyki pracy, w uzasadnieniu decyzji powołano bowiem ten dowód. Jego ocena jednoznacznie wskazuje na istnienie w środowisku p racy hałasu. Fakt ten potwierdza przeprowadzone postępowanie wyjaśniające i załączone do akt

wyniki badań środowiska pracy. Nie można też podzielić poglądu skarżącego, że twierdzenie o stopniowo pogarszającym się przez 10 lat nie jest poparte dowodami, ponieważ w aktach sprawy znajduje się dokumentacja lekarska potwierdzająca ten fakt.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art 97 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1271), sprawy w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarga w niniejszej sprawie została złożona w 2001 r., a więc przed dniem 1 stycznia 2004r. W konsekwencji podlega rozpoznaniu zgodnie z wyżej wskazaną zasadą.

W ocenie sądu złożona w niniejszej sprawie skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do §1 ust. 1 Rozporządzenia Rady Ministrów dnia 18.11.1983r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. nr 65, poz. 294 z późn. zm.), "za choroby zawodowe uważa się choroby określone w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia, jeżeli zostały spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy". Na pojęcie choroby zawodowej składają się zatem dwa elementy: istnienie schorzenia wymienionego w przedmiotowym wykazie oraz istnienie związku przyczynowego objętej wykazem choroby z warunkami wykonywanej pracy.

W pozycji 15 wykazu chorób zawodowych wymieniono "uszkodzenie słuchu wywołane działaniem hałasu". Jeżeli zatem u danej osoby stwierdzone zostanie tego typu schorzenie spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy, stanowi ono chorobę zawodową w rozumieniu cytowanych przepisów. W niniejszej sprawie przeprowadzone przez [...] Ośrodek Medycyny Pracy Poradnia Chorób Zawodowych w [...] badania doprowadziły do wydania w dniu [...] grudnia 2000r. orzeczenia lekarskiego o rozpoznaniu u S. S. choroby zawodowej -zawodowego uszkodzenia słuchu. Rozpoznanie choroby było następstwem przeprowadzonych badań audiometrycznych oraz analizy stanowiska pracy. Powyższe orzeczenie zostało wydane na podstawie przeprowadzonych badań specjalistycznych i konsultacji przez zakład służby zdrowia upoważniony do rozpoznawania chorób zawodowych - zgodnie z § 7 cyt. wyżej Rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych. Orzekające w sprawie organy administracyjne uznały to orzeczenie lekarskie za wiarygodne, opierając na nim swoje rozstrzygnięcia o istnieniu choroby zawodowej.

Przeprowadzone w niniejszej sprawie postępowanie wyjaśniające (m.in.charakterystyki zakładu pracy, wyniki badań środowiska pracy i charakterystyka środowiska pracy) wykazało, że w środowisku pracy S. S. występował hałas. Ustalono zatem, że S. S. pracował w warunkach narażających na powstanie choroby zawodowej.

W ocenie Sądu postępowanie dowodowe zostało przez organy administracyjne przeprowadzone w sposób prawidłowy, zgodnie z zasadami art. 7 i 77 kpa. Organy administracyjne w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły cały zebrany materiał dowodowy, opierając swe rozstrzygnięcie na wiarygodnej opinii biegłych. Orzeczenie lekarskie wydawane na użytek postępowania w sprawie chorób zawodowych jest bowiem w istocie opinią w rozumieniu art. 84 §1 kpa (tak m.in. NSA w wyroku z 21 września 2001r., sygn. akt I S.A. 2870/00; z dnia 14 kwietnia 1999r., sygn. akt I S.A. 1931/98; z dnia 5 listopada 1998r., sygn. akt I S.A. 1200/98, LEX nr 45833) i jak każdy dowód winno być przez organ wszechstronnie ocenione, w granicach wskazanych w art. 80 kpa. W ocenie Sądu organ administracyjny w niniejszej sprawie ten obowiązek wypełnił należycie. Zaskarżona decyzja została w sposób prawidłowy uzasadniona. Organ wyjaśnił zarówno podstawy prawne, jak i faktyczne swojego rozstrzygnięcia.

Biorąc zatem pod uwagę treść § 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18.11.1983r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz.294 z późn. zm.), z którego wynika, iż o uznaniu schorzenia za chorobę zawodową decydują: zamieszczenie schorzenia w wykazie chorób zawodowych oraz ustalenie, że schorzenie zostało spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy, należy stwierdzić, że ponieważ w niniejszej sprawie doszło do pozytywnego ustalenia, że stwierdzona u pracownika choroba jest wymieniona w wykazie chorób zawodowych, jak również, że praca była wykonywana w warunkach narażających na jej powstanie, prawidłowo organy Inspekcji Sanitarnej, działając na podstawie § 10 tego Rozporządzenia, wydały orzeczenia o stwierdzeniu choroby zawodowej. Należy bowiem przyjąć istnienie domniemania związku przyczynowego między chorobą zawodową a warunkami pracy. Pogląd taki wielokrotnie był prezentowany w orzecznictwie Sądu Najwyższego (np. wyrok SN z 3.02.1999r.,IIIRN 110/98, Prok. i Pr. 1999/7-8/56; także wyrok z 19.07.1984r., II PRN 9/84, OSNCP 1985/4, poz.531).

Mając na uwadze istnienie domniemania związku przyczynowego, w ocenie Sądu niezasadny jest zarzut wadliwego postępowania wyjaśniającego w niniejszej sprawie jako niewystarczającego do przyjęcia istnienia związku przyczynowego pomiędzy schorzeniem a wykonywaną pracą. Konstrukcja domniemania związku przyczynowego oznacza, że nie musi on być udowodniony i istnieje, dopóki nie zostanie obalony. Zarzuty zawarte w skardze tego domniemania nie obalają.

W szczególności bez znaczenia prawnego jest zarzut skarżącego, iż nie uwzględniono faktu zatrudnienia S. S. w [...], w bardzo zresztą krótkim okresie, bo od [...] .05.1990 do [...] .06.1990 w warunkach szkodliwych. Zgodnie z treścią §10 ust. 3 pkt 2 w/w Rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych, decyzję w sprawie choroby zawodowej wysyła się zakładowi pracy, w którym pracownik był ostatnio narażony na działanie czynnika wywołującego rozpoznaną chorobę zawodową. Prawidłowo zatem organy administracyjne uznały, że to skarżący jest stroną niniejszego postępowania.

Niezasadny jest też zarzut skarżącego, że pominięto treść punktu 3 charakterystyki narażenia zawodowego, z którego jednoznacznie wynika, że przekroczenie dopuszczalnych norm na stanowisku frezera podczas pracy w Kuźni Glinik miało charakter jednorazowy i wystąpiło jedynie w IV kwartale 1996r., a przez pozostały 6 letni okres nie występowało. Powołany przez skarżącego jako uzasadnienie braku podstaw do rozpoznania schorzenia zawodowego słuchu argument braku istotnego narażenia na hałas ponadnormatywny, jest niezgodny z prawem. Zgodnie bowiem z utrwaloną linią orzeczniczą sądu administracyjnego wystąpienie czynników szkodliwych w środowisku pracy nie musi wynikać z przekroczenia dopuszczalnych norm - wystarczy wystąpienie w środowisku pracy czynnika, który jest szkodliwy choćby dla jednego pracownika ze względu na jego osobniczą wrażliwość (wyrok NSA z dnia 7 stycznia 1994r., I SA 1640/93, ONSA 1995/1/28). Należy podkreślić, że przyjmowane i utrwalone w orzecznictwie domniemanie związku przyczynowego pomiędzy chorobą zawodową, a warunkami narażającymi na jej powstanie (por. np. cyt. powyżej wyrok SN z dnia 3 lutego 1999r., III RN 1 10/98, Prok.i Pr. 1999/7-8/56), może być obalone poprzez wykazanie, że w konkretnym przypadku schorzenie powstało na skutek innych przyczyn. Tego jednak skarżący w niniejszej sprawie nie zrobił.

Niezasadne są także zarzuty skargi co do braku przeprowadzenia analizy wyników pomiarów środowiska pracy w zakresie hałasu w latach 1994-1999 oraz pominięcia w rozstrzygnięciach akcentowanego w odwołaniu faktu nie przeprowadzenia postępowania epidemiologicznego wymaganego przez §5 pkt l Rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych. Organy administracyjne wymogów tych dopełniły, powołując się na ich wyniki w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Nieuzasadniony jest także zarzut skargi przyjęcia stopniowego pogarszania się słuchu przez 10 lat wyłącznie na podstawie wywiadu ze S. S.. W aktach sprawy (k. 1 2) znajduje się bowiem dokumentacja medyczna potwierdzająca ten fakt. Bez znaczenia prawnego jest także zarzut skargi, iż ustaleniom tym przeczą karty okresowych badań kontrolnych z lat 1983, 1990, 1994, 1996, 1998. Z kart tych wynika bowiem jedynie - co zresztą przyznaje sam skarżący - brak przeciwwskazań lekarskich do wykonywania zawodu frezera. Nie świadczą one jednakże o braku schorzenia słuchu, albowiem okresowe badania kontrolne nie obejmowały specjalistycznych badań słuchu. Także zatem ten zarzut nie obala istnienia związku przyczynowego pomiędzy warunkami występującymi w środowisku pracy a stwierdzonym schorzeniem zawodowym.

Podsumowując zatem należy stwierdzić, że poza sporem w niniejszej sprawie było, że S. S. narażony był w środowisku swej pracy na hałas. Spór dotyczył jedynie wielkości tego narażenia. W ocenie narażenia organy administracyjne prawidłowo wzięły pod uwagę rodzaj, stopień i czas narażenia zawodowego, spełniając dyspozycję §1 ust. 2 Rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych. Przyjęto cały okres zatrudnienia - zarówno w Fabryce Maszyn "[...] ", jak i K. "[...] " oraz wzięto pod uwagę wrażliwość osobniczą organizmu. Wszystkie te elementy wskazują na istnienie związku przyczynowego pomiędzy warunkami pracy, a rozpoznaną chorobą zawodową.

Wobec powyższego przyjąć należy, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa, zapadła po należytym wyjaśnieniu sprawy. W ocenie Sądu nie doszło w niniejszej sprawie do naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, ani też do naruszenia przepisów postępowania, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z tego powodu skarga została oddalona, w oparciu o 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Mając powyższe na uwadze, Sąd orzekł jak w sentencji.