Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SAB/Po 91/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2020-12-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
659
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Stwierdzono przewlekłe prowadzenie postępowania
Stwierdzono, że przewlekłość postępowania nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa
Umorzono postępowanie co do zobowiązania organu do wydania aktu
Zasądzono od organu sumę pieniężną z art. 149 § 2 p.p.s.a
Zasądzono zwrot kosztów postępowania

SENTENCJA

Dnia 3 grudnia 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz (spr.) Asesor WSA Jan Szuma po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 3 grudnia 2020 roku sprawy ze skargi A. A. na przewlekłość Wojewody w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt stały I. umorzyć postępowanie w zakresie zobowiązania organu do załatwienia wniosku skarżącej z dnia [...] maja 2018 roku, II. stwierdzić, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, III. stwierdzić, że przewlekłe prowadzenie postępowania nie nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa, IV. przyznać skarżącej od organu sumę pieniężną w kwocie [...]- zł ([...] złotych), V. zasądzić od organu na rzecz skarżącej kwotę [...]- zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

W dniu [...].05.2018 roku A. A. wystąpiła do Wojewody z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na pobyt stały na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

W dniu [...].08.2018 roku A. A. złożyła swój wniosek na formularzu zawierającym informacje o poprzednich pobytach oraz aktualnym pobycie cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Pismem z dnia [...].03.2019 roku organ wezwał A. A. do uzupełnienia materiału dowodowego m.in. do przedłożenia oryginałów aktu urodzenia Wnioskodawczym, aktu urodzenia ojca oraz aktu urodzenia babci D. A. celem weryfikacji ich autentyczności. Ponadto Strona została poinformowana o terminie zakończenia postępowania, który został wyznaczony na [...].11.2019 roku.

W dniu [...].04.2019 roku A. A. poinformowała, iż oryginały aktów urodzenia ojca i babci zostały złożone w Urzędzie Miasta [...] w związku z toczącym się postępowaniem w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt stały z wniosku jej brata K. A.. Jednocześnie odmówiła przedłożenia oryginału swojego aktu urodzenia. Ponadto w dniach [...].04.2019 roku i [...].04.2019 roku A. A. dwukrotnie złożyła pismo, w którym poinformowała, iż złożone dokumenty są wystarczające do podjęcia decyzji o udzieleniu Jej zezwolenia na pobyt stały.

W dniu [...].05.2019 roku A. A. wniosła ponaglenie na niezałatwienie sprawy w terminie.

Pismem z dnia [...].05.2019 roku organ zwrócił się do Wojewody [...] o udostępnienie kopii akt postępowania w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt stały ojcu wnioskodawczyni O. A. oraz bratu wnioskodawczyni K. A.. oraz potwierdzonych za zgodność z oryginałem: aktów urodzenia O. A. oraz D. A..

W dniu [...].06.2019 roku A. A. przedłożyła tłumaczenie aktu urodzenia.

Pismem z dnia [...].08.2019 roku organ ponownie zwrócił się do Wojewody [...] z prośbą o udostępnienie kopii akt postępowania w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt stały O. A. – oraz K. A. oraz o przesłanie potwierdzonych za zgodność z oryginałem: aktu urodzenia O. A. i D. A..

Pismem z dnia [...].11.2019 roku A. A. została ponownie wezwana o przedłożenie oryginału aktów urodzenia ojca celem weryfikacji autentyczności dokumentu. Jednocześnie została poinformowana, iż termin zakończenia postępowania został wyznaczony na [...].04.2020 roku z uwagi na trwające postępowanie wyjaśniające i konieczność uzupełnienia materiału dowodowego.

W dniu [...].12.2019 roku A. A. odmówiła przedłożenia oryginału aktu urodzenia ojca.

W dniu [...].12.2019 roku A. A. została poinformowana o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów w uzgodnionym terminie.

W dniu [...].01.2020 roku A. A. zapoznała się z materiałem dowodowym zgromadzonym w postępowaniu o udzielenie Jej zezwolenia na pobyt stały i przedłożyła oryginał aktu urodzenia ojca O. A., który został poddany weryfikacji pod względem autentyczności. Po dokonaniu czynności, dokument wraz z wynikiem weryfikacji został zwrócony do organu [...].01.2020 roku.

Pismem z dnia [...].02.2020 roku, Wojewoda wezwał A. A. do osobistego stawiennictwa w dniu [...].04.2020 roku, celem złożenia wyjaśnień w sprawie.

W związku z wprowadzeniem [...].03.2020 roku, na terytorium Polski stanu epidemicznego, a następnie [...].03.2020 roku stanu epidemii, przesłuchanie wnioskodawczyni zaplanowane na [...].04.2020 roku z przyczyn niezależnych od organu zostało odwołane.

W dniu [...].05.2020 roku A. A. została poinformowana o wyznaczeniu nowego terminu przesłuchania na dzień [...].07.2020 roku.

W dniu [...].05.2020 roku, Wojewoda [...] przekazał kopie akt postępowania w przedmiocie udzielenia O. A. zezwolenia na pobyt stały. Wojewoda [...] nie udzielił odpowiedzi czy akt urodzenia O. A. został poddany weryfikacji autentyczności w toku postępowania.

W dniu [...].07.2020 roku A. A. została przesłuchana.

Pismem z dnia [...].07.2020 roku wnioskodawczyni została poinformowana o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów w uzgodnionym terminie.

W dniu [...].08.2020 roku A. A. zapoznała się z materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie.

Decyzją z dnia [...].09.2020 roku Wojewoda odmówił udzielenia A. A. zezwolenia na pobyt stały.

Pismem z dnia [...].08. 2020 roku pełnomocnik A. A. wniósł skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę w sprawie z wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt stały na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...].05.2018 roku, zarzucając naruszenie art. 35 k.p.a. poprzez naruszenie terminów do załatwienia sprawy. w konsekwencji pełnomocnik skarżącej wniósł o:

1. zobowiązanie Wojewody do wydania decyzji o udzielenie zezwolenia na pobyt stały na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,

2. stwierdzenie, że Wojewoda dopuścił się przewlekłości postępowania w zakresie rozpoznania wniosku skarżącej z dnia [...].05.2018 roku, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa,

3. na podstawie art. 154 § 6 p.p.s.a. przyznanie skarżącej od Wojewody sumy pieniężnej w wysokości [...] zł (dwa tysiące sześćset złotych),

4. zasądzenie od Wojewody na rzecz skarżącego kosztów postępowania administracyjnego, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych,

5. dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z załączonych dokumentów.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik podniósł, że postępowanie administracyjne przed organem I instancji toczy się od 2 lat 3 miesięcy bez rezultatu, gdy tymczasem art. 35 Kodeksu postępowania administracyjnego i art. 210 ustawy o cudzoziemcach wskazują określone terminy rozpatrywania spraw administracyjnych o zezwolenie na pobyt stały przez organy I i II instancji, które w sprawie A. A. zostały wielokrotnie przekroczone. Z powyższych względów nie można przyjąć, że Wojewoda działał w niniejszej sprawie wnikliwie i szybko, czy też bez zbędnej zwłoki. Sposób postępowania organu I instancji w sprawie zainicjowanej wnioskiem skarżącej jest nie do zaakceptowania. Na dzień złożenia niniejszej skargi do WSA, strona skarżąca nie otrzymała informacji, dlaczego sprawa nie została rozpoznana w ustalonym terminie [...].05.2020 roku ani jaki jest nowy przewidywany termin jej zakończenia. Biorąc natomiast pod uwagę całokształt okoliczności sprawy, nie ulega wątpliwości, że organ I instancji dysponuje wszelkimi dokumentami pozwalającymi na podjęcie merytorycznej decyzji bez zbędnego przedłużania postępowania.

W ocenie skarżącej postępowanie organu narusza wszelkie wskazane powyżej normy regulujące czas trwania postępowania administracyjnego. Przekroczenie terminów przez Wojewodę (nawet z pominięciem okresu COVID-19) jest niewątpliwe i niedopuszczalne, zaś tak duża zwłoka w rozpoznaniu sprawy nie znajduje żadnego uzasadnienia w przepisach prawa. Organy administracji publicznej nie mogą również w nieskończoność powoływać się na braki kadrowe. Właściwa organizacja zadań i zapewnienie odpowiedniego personelu należy bowiem do zadań publicznych, które nie mogą być realizowane ze szkodą dla jednostki. Dlatego też przyznanie sumy pieniężnej na rzecz skarżącej jest środkiem sprawiedliwym i stanowi formę rekompensaty za zwłokę w załatwieniu sprawy. Okoliczności sprawy wskazują na potrzebę zadośćuczynienia skarżącej za oczekiwanie na rozpoznanie i zakończenie jej sprawy. Tym bardziej, że skarżącej wielokrotnie odmówiono zatrudnienia na podstawie umowy o pracę ze względu na brak stałego pobytu. Przedłużające się postępowanie administracyjne miało bardzo negatywny wpływ na życie zawodowe skarżącej i zdyskredytowało szanse na uzyskanie lepszego stanowiska pracy. W chwili złożenia wniosku skarżąca posiadała kartę pobytu w związku z pracą wydaną na okres ważności [...].08.2016 - [...].08.2019 roku. Wniosek o zezwolenie na pobyt stały został złożony [...].05.2018 roku. Z uwagi na toczące się postępowanie z wniosku o stały pobyt i ustawowo zagwarantowane terminy zakończenia takiej sprawy skarżąca nie składała kolejnego wniosku o pobyt czasowy i pracę, licząc, że w ciągu roku zostanie podjęta decyzja w jej sprawie i tym samym jej sytuacja pobytowa i zawodowa będzie jasna. osoby posiadające stały pobyt są zwolnione z posiadania dokumentów legalizujących pracę (zezwolenia na pracę, oświadczenia o powierzeniu wykonywania pracy). Tymczasem przedłużające się postępowanie w niniejszej sprawie spowodowało, że skarżącej najpierw w styczniu 2019 roku odmówiono zatrudnienia na stanowisku "młodszego specjalisty ds. jakości" w firmie [...], gdzie przeszła etapy rekrutacji ale przedstawiciel pracodawcy odmówił jej podjęcia zatrudnienia z uwagi na konieczność uzyskania dodatkowych dokumentów legalizujące pracę (a nie pobyt). Ponadto pracodawca, z którym skarżąca miała zawartą umowę o pracę z dnia [...].07.2019 roku – firma [...] z siedzibą w [...], po upływie terminu jej ważności nie przedłużył dalszego zatrudnienia. Skarżąca pozostawała 1 miesiąc bez wynagrodzenia za pracę. Kolejna umowa o pracę została z nią zawarta w dniu [...].10.2019 roku znowu na czas określony do dnia [...].08.2020 roku. Brak wydania przez organ I instancji decyzji w terminie znacznie skomplikował kwestie zatrudnienia i legalizacji pracy skarżącej.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga okazała się zasadna.

Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy Wojewoda dopuścił się przewlekłości w prowadzonym postępowaniu w przedmiocie udzielenia pozwolenia na pobyt stały na terenie Rzeczypospolitej.

Stosownie do art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 roku, poz. 1302 ze zm.; dalej: "P.p.s.a.") skargę – w tym także skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania – można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Na mocy art. 37 § 1 pkt 2 K.p.a., środkiem zaskarżenia w rozumieniu art. 52 § 1 P.p.s.a. w przypadku przewlekłego prowadzenia postępowania przez organ jest instytucja ponaglenia.

Z akt sprawy wynika, że strona wniosła ponaglenie na działania Wojewody pismem z dnia [...] maja 2019 roku, które zostało uwzględnione postanowieniem Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...].11.2019 roku, nr [...] uznającym wskazane ponaglenie za nieuzasadnione (k. 135 akt adm.). W tym stanie rzeczy należało więc uznać, że przesłanka formalna do wniesienia skargi została spełniona. Kwestia ta nie była przy tym sporna między stronami.

W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że nie Sąd nie mógł się przychylić do wniosku strony o zobowiązanie organu do załatwienia sprawy w określonym terminie. W tym bowiem względzie Wojewoda wydał decyzję z dnia [...] września 2020 roku, nr [...], w której rozstrzygnął merytorycznie wniosek A. A. o zezwolenia na pobyt stały na terytorium Rzeczypospolitej (pkt I wyroku). Nie wyłączyło to natomiast obowiązku skontrolowania przebiegu prowadzonego postępowania administracyjnego pod względem jest sprawności. Konieczne pozostaje w tym zakresie wyjaśnienie, że do czasu nowelizacji K.p.a. i P.p.s.a. dokonanej ustawą z dnia 7 kwietnia 2017 roku o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 roku, poz. 935), pojęcia "bezczynność", jak i "przewlekłość", nie były zdefiniowane ustawowo. Pojęcie bezczynności rozumiane było przede wszystkim jako niewydanie w terminie decyzji administracyjnej (por. wyrok NSA z dnia 5 lipca 2012 roku, sygn. akt II OSK 1031/12 – wszystkie wskazane w niniejszym wyroku orzeczenia dostępne są na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl), natomiast przez pojęcie "przewlekłego prowadzenia postępowania" rozumiano prowadzenie postępowania w sposób nieefektywny przez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. wyrok NSA z 26 listopada 2013 roku, sygn. akt I OSK 2704/13). W wyniku wskazanej nowelizacji ostatecznie bezczynność zdefiniowana została jako niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a. lub przepisach szczególnych, ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 K.p.a. (art. 37 § 1 pkt 1 K.p.a.), a przewlekłość jako prowadzenie postępowania dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (art. 37 § 1 pkt 2 K.p.a.). Definicja przewlekłości postępowania zawarta w art. 37 § 1 pkt 2 K.p.a. pozostaje bardzo ogólna. Pojęcie przewlekłości odnosi się bowiem do sposobu prowadzenia postępowania. Przewlekłość postępowania może polegać na jego prowadzeniu w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, bądź wykonywanie czynności pozornych, ewentualnie mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy (por. wyrok NSA z dnia 5 lipca 2012 roku, sygn. akt II OSK 1031/12). Pojęcie "przewlekłość postępowania" obejmuje zatem opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy. Mogą zatem wystąpić sytuacje, w których organ administracji wykonuje zasadne czynności procesowe, lecz następuje to w sposób niesprawny, nieudolny i opieszały (np. poszczególne czynności przedzielone są długimi stanami stagnacji procesowej) lub też podejmuje czynności pozorujące prowadzenie postępowania – np. wzywa strony do przedstawienia dokumentów nieposiadających żadnego (względnie doniosłego) znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, lub też może wystąpić kombinacja tych stanów. Omawiana opieszałość może też sprowadzać się do braku podjęcia jakichkolwiek czynności w sprawie, co w przypadku upływu terminu ustawowego do załatwienia sprawy ulegnie przekształceniu w stan bezczynności, tj. niezałatwienia sprawy w terminie (art. 37 § 1 pkt 1 K.p.a.). Stany faktyczne poddawane ocenie sądowej mogą więc kwalifikować się zarówno do bezczynności, jak i przewlekłości postępowania, bowiem niewydanie decyzji w terminie wynikającym z przepisów prawa jest zwykle następstwem owej przewlekłości. Przy czym przewlekłość może wystąpić również w granicach biegnących terminów ustawowych, np. wskazanych w art. 35 § 3 K.p.a., gdyż w takiej sytuacji niewątpliwie postępowanie prowadzone jest dłużej niż to niezbędne do załatwienia sprawy (art. 37 § 1 pkt 2 K.p.a.), a zatem czynności procesowe nie charakteryzują się koncentracją niezbędną w świetle art. 12 § 1 K.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 3 sierpnia 2017 roku, sygn. akt II OSK 2548/16).

Przenosząc poczynione wywody na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że zarzut przewlekłego prowadzenia postępowania okazał się zasadny. W tym względzie należy podkreślić, że Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców postanowieniem z dnia [...] listopada 2019 roku, nr [...] uznał za zasadne ponaglenie na niezałatwienie w terminie określonym w art. 35 §3 K.p.a. postępowania wniosku z dnia [...] maja 2018 roku w sprawie o udzielenie zezwolenia na pobyt stały i wyznaczył termin rozpoczęcia wniosku do dnia [...] lutego 2020 roku oraz zarządził wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie oraz stwierdził, że niezałatwienie sprawy w terminie nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa.

Uwzględniając określone w art. 35 K.p.a. terminy załatwienia sprawy należy przyjąć, iż postępowanie o udzielenie zezwolenia na pobyt stały należy do kategorii spraw szczególnie skomplikowanych, do których odwołuje się art. 35 § 3 K.p.a. W myśl art. 210 ustawy z dnia [...] grudnia 2013 roku o cudzoziemcach (t.j. Dz. U. z 2020 roku, poz. 35) postępowanie w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt stały powinno zakończyć się nie później niż w ciągu 3 miesięcy od dnia jego wszczęcia, a postępowanie odwoławcze - w ciągu 2 miesięcy od dnia otrzymania odwołania. Czas trwania postępowania w sprawie o udzielenie zezwolenia na pobyt stały bezpośredni wpływ ma również obowiązek nałożony na wojewodę na mocy art. 207 ustawy o cudzoziemcach, zgodnie z którym przed wydaniem decyzji o udzieleniu cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt stały wojewoda zwraca się do stosownych służb o ustalenie zagrożenia dla obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego. Informacje te przekazywane są do organu I instancji w ciągu 30 dni, a w szczególnie uzasadnionych przypadkach ww. termin może być przedłużony do 60 dni.

W rozpoznawanej sprawie należy uwzględnić, że już Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców postanowieniem z dnia [...] listopada 2019 roku, nr [...] stwierdził, że organ I instancji dopuścił się bezczynności, którą należy utożsamić z niezałatwieniem sprawy w terminie, o której mowa w art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a., stanowiącej podstawę do uznania ponaglenia za uzasadnione. W tym kontekście należy dostrzec, że Wojewoda przede wszystkim podjął pierwsze czynności w sprawie dopiero po 10 miesiącach od złożenia wniosku przez A. A.. Skarżąca złożyła bowiem wniosek o zezwolenie na pobyt stały pismem z dnia [...] maja 2018 roku, a wezwanie do uzupełnienia przedmiotowego wniosku zostało skierowane pismem z dnia [...] marca 2019 roku. Taka sytuacja pozostaje niedopuszczalna z punktu widzenia zasad dobrej administracji i nie może być ona uzasadniana w sposób skuteczny przez organ administracji brakami kadrowymi oraz nadmierną ilością składanych wniosków w przedmiocie pobyty stałego. Co więcej Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wyznaczył termin rozpatrzenia wniosku do dnia [...] lutego 2020 roku i ten termin również nie został dotrzymany. W tym względzie organ administracji wskazuje na pewna sekwencję czynności podejmowanych w sprawach z zakresu pozwolenia na pobyt stały. Niemniej jednak biorąc pod uwagę, ze Wojewoda posiadał informacje o toczącym się postępowaniu przed Wojewodą [...] w przedmiocie udzielenia pozwolenia na pobyt stały ojca i brata wnioskodawczyni, pewne czynności związane z chociażby z przesłuchaniem bądź intensyfikacją czynności związanych z uzyskaniem dokumentów potwierdzających polskie pochodzenie przodków wnioskodawczyni mogły być podejmowane sprawniej i w sposób bardziej zdecydowany, co z pewnością miałoby wpływ na szybkość prowadzonego postępowania. Organ w treści odpowiedzi na skargę zaznaczył, że w chwili obecnej nie dysponuje wystarczającym personelem pozwalającym na bieżące i terminowe załatwianie wszystkich podań wpływających do organu, których liczba lawino wzrasta. Odnosząc się do tego argumentu podkreślić należy, że bez znaczenia w kwestii bezczynności organu (czy przewlekłości) pozostaje to, że do rozpatrzenia były inne sprawy i organ dokonywał czynności według kolejności ich wpływu, bowiem bez znaczenia są ewentualne kłopoty kadrowe danej jednostki (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 16 stycznia 2019 roku, sygn. akt: III SAB/Po 22/18, LEX 2617144).

Mając powyższe na uwadze, Sąd działając na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a. w pkt II wyroku stwierdził, że Wojewoda dopuścił się przewlekłości w prowadzeniu postępowania, które zostało zainicjonowane wnioskiem z dnia [...] maja 2018 roku, a zakończyło się dopiero wydaniem decyzji z dnia [...] września 2020 roku odmawiającej pobytu stałego. Jednocześnie zgodnie z dyspozycją art. 149 § 1a P.p.s.a. Sąd z uwagi na przedział czasowy stwierdzonej przewlekłości stwierdził w pkt III wyroku, że przewlekłość organu nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa. Rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 149 § 1a P.p.s.a. odnieść należy bowiem do wadliwości o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym, mającej miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosków strony i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak i w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa. Stwierdzenie przez sąd rażącego naruszenia prawa i odniesienie tego stanu do zaistniałej przewlekłości prowadzonego przez organ postępowania administracyjnego wymaga zatem zaistnienia szczególnych okoliczności, które z punktu widzenia celów ochrony zapewnianej stronie, powinny być powszechnie uznawane za niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia zasady praworządności (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 31 maja 2019 roku, sygn. akt VII SAB/Wa 18/19). W niniejszej sprawie taka sytuacja nie zaistniała. W trakcie całego postępowania okres braku aktywności procesowej organu nie był ani ciągły, ani na tyle znaczny, by przypisać mu cechę rażącego. Z tych przyczyn Sąd uznał, ze istnieją podstawy do przyznania od organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej z art. 149 § 2 P.p.s.a. (punkt IV wyroku). W tym kontekście podkreślenia wymaga, że z treści art. 149 § 2 P.p.s.a. wyraźnie wynika, że ustawodawca pozostawił sądowi ocenę, czy okoliczności sprawy wskazują na potrzebę zadośćuczynienia skarżącemu za oczekiwanie na rozpoznanie jego żądania, czy też na konieczność zdyscyplinowania organu, który dopuszcza się bezczynności, czy przewlekłości. Sąd, mając na uwadze okoliczności wpływające na stwierdzenie, iż przewlekłe prowadzenie postępowania nie miało charakteru rażącego naruszenia prawa, dostrzegł jednak podstawy do wydania stosownego rozstrzygnięcia w wymienionym wyżej przedmiocie.

Odnosząc się do żądania zasądzenia na rzecz skarżących sumy pieniężnej, wskazać należy, że przy orzekaniu w tym przedmiocie chodzi przede wszystkim o zrekompensowanie, przynajmniej w pewnej mierze, uszczerbku (krzywdy, straty, itd.) jakiej doznała skarżąca na skutek bezczynności (tu: przewlekłości) działania organu administracji (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 maja 2019 roku, sygn. akt: I OSK 3622/18, LEX nr 2680138). Argumentem skarżącej na przyznanie w trybie art. 149 § 2 p.p.s.a. od organu na jej rzecz sumy pieniężnej jest okoliczność nienależytej staranności w realizacji obowiązków ustawowych nałożonych na organ administracji. Takie zachowanie organu I instancji powoduje u skarżącej uszczerbek nie tylko moralny w postaci całkowitej utraty zaufania do organów administracji publicznej, ale także materialny związany z brakiem możliwości swobodnego podejmowania personalnych decyzji zawodowych, które miały wpływ na jej zarobkowanie, w okresie niesprawnego procedowania przez Wojewodę, który załatwiał sprawie przez ponad dwa lata. Całokształt okoliczności rozpoznawanej sprawy przemawia za przyznaniem skarżącej określonej sumy pieniężnej jednakże w niższej wysokości niż wnioskowana, choćby z uwagi na fakt, że skarżąca nie wykazywała w sposób ciągły aktywnej postawy zmierzającej do skompletowania w sprawie dokumentacji będącej podstawą merytorycznego rozstrzygnięcia jej wniosku. Niemniej jednak zachowanie organu mogło spowodować powstanie u skarżącej poczucia i frustracji i rozczarowania działanie organów administracji, które powinny zostać wynagrodzone.

Wobec powyższego, wniesiona w sprawie skarga podlega uwzględnieniu. Sąd, na podstawie art. 149 ust. 1 pkt 3 w zw. z § 1a p.p.s.a., stwierdził, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, a przewlekłość ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Nadto, Sąd na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. przyznał od organu na rzecz skarżących kwotę [...]zł. O kosztach postępowania, na które składa się kwota [...]zł tytułem opłaty sądowej od skargi, kwota [...]zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa oraz kwota [...]zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, Sąd orzekł w pkt V wyroku na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 roku, poz. 1804 ze zm.).