Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 388/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-09-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 80, art. 105 par. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 50, art. 51, art. 54, art. 55
journal: Dz.U. 2013 poz 1409
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Kowalska (spr.), , Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Protokolant st. sekr. sąd. Magdalena Banaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 września 2015 r. sprawy ze skargi Spółdzielni [...] na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. zasądza od [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej Spółdzielni [...]kwotę 760 zł (siedemset sześćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r., nr [...],[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., 267) – dalej jako: k.p.a., oraz na podstawie art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 z późn. zm.) – dalej jako: Prawo budowlane, po rozpatrzeniu odwołania S. "[...]", utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] z dnia [...] czerwca 2014 r., nr [...], umarzającą postępowanie administracyjne prowadzone w ramach nadzoru budowlanego w sprawie dotyczącej zabudowań na terenie nieruchomości przy ul. C. w W., należących do firmy A. – M. P.

Powyższe rozstrzygniecie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

Postępowanie administracyjne w sprawie zabudowań na terenie nieruchomości przy ul. C. w W., prowadzone na wniosek K. B., zostało zakończone decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] z dnia [...] kwietnia 2001 r., nr [...], umarzającą postępowanie w ww. sprawie. Następnie wskutek odwołania złożonego przez K. B., [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] sierpnia 2006 r., nr [...], uchylił ww. decyzję z dnia [...] kwietnia 2001 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

W międzyczasie organy nadzoru budowlanego prowadziły postępowanie w ramach nadzoru budowlanego w sprawie dotyczącej zabudowań na terenie nieruchomości przy ul. C. w W., należących do firmy A. – M. P., wszczęte na wniosek S. "[...]". Ostatecznie postępowanie to zakończone zostało decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2014 r., nr [...], którą organ II instancji uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] z dnia [...] września 2013 r, nr [...], i umorzył postępowanie administracyjne pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, iż postępowanie jest bezprzedmiotowe, bowiem tożsame postępowanie zostało już wszczęte na wniosek K. B. W jego toku wydano decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] nr [...] z dnia [...] kwietnia 2001 r. W obrocie prawnym znajduje się decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z dnia [...] lutego 2006 r., w stosunku do której organ I instancji nie zajął dotąd stanowiska.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r., nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...], działając na podstawie art. 104 i art. 105 § 1 k.p.a. oraz art. 83 ust. 1 Prawa budowlanego, umorzył postępowanie administracyjne prowadzone w ramach nadzoru budowlanego.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że z protokolarnych ustaleń dokonanych podczas kilkukrotnych wizji przeprowadzanych na terenie nieruchomości przy ul. C. wynika, iż na posesji stanowiącej działkę nr ew. [...] z obrębu [...] istnieją następujące zabudowania warsztatu samochodowego wraz z zapleczem socjalnym:

– obiekt nr 1– pawilon handlowo-biurowy,

– obiekt nr 2 – pawilon handlowy o nazwie "salon sprzedaży i obsługi samochodów",

– obiekt nr 3 – wiata – hala magazynowa,

– obiekt nr 4 – wiata – hala magazynowa (wiata obudowana).

Zgodnie z dokumentacją przedłożoną przez właściciela firmy M. P. zabudowania, których był on inwestorem (tj. obiekty nr 1, 2 i 4) zostały w 1999 r. przyjęte do użytkowania przez Burmistrza Gminy [...]. Z dokumentacji tej wynika, że:

– decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 1999 r. udzielono pozwolenia na użytkowanie części pomieszczeń biurowych na parterze tj. "pawilonu handlowo-biurowego" o pow. 66,60 m2, (na ogólną; powierzchnię 132,20 m2) (część obiektu nr 1);

– potwierdzaniem przyjęcia do użytkowania znak: [...] z dnia [...] lutego 1999 r. dopuszczono do użytku pawilon handlowy o nazwie "salon sprzedaży i obsługi samochodów" w W. przy ul. C., dz. nr ew. [...] – część, obręb [...] (obiekt nr 2);

– potwierdzeniem przyjęcia do użytkowania znak: [...] z dnia [...] lutego 1999 r. dopuszczono do użytku wiatę – halę magazynową (wiata obudowana) w W. przy ul. C., dz. ew. nr [...] – część, obręb [...] (obiekt nr 4).

Z informacji uzyskanych w trakcie oględzin, jak i oświadczenia M. P. z dnia [...] lipca 2013 r. wynika, że wiata – hala magazynowa oznaczona w aktach sprawy jako obiekt nr 3 powstała w latach 60-tych ub. wieku. Z uwagi na fakt, iż M. P. nie był inwestorem ww. obiektu, nie legitymuje się więc ani pozwoleniem na jego budowę, ani potwierdzeniem przyjęcia go do użytkowania. Właściciel firmy A. dzierżawi jedynie część wiaty – hali magazynowej od właściciela hali S. "[...]" na potrzeby prowadzonej przez siebie działalności. Fakt istnienia tej hali (obiektu nr 3) jak całości potwierdza zdjęcie lotnicze wykonane 1997 r. pobrane z Centralnego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej załączone do protokołu PINB z ustnie przyjętych wyjaśnień z dnia [...] lipca 2013 r., jak również amatorska fotografia nieruchomości złączona do protokołu PINB z dnia [...] lipca 2013 r. wykonana przed rozpoczęciem inwestycji przez M. P., opatrzona datą z datownika [...].06.1992 r. (zdjęcie nr 6).

W dniu [...] lutego 2013 r. przeprowadzono ponowne oględziny na nieruchomości przy ul. C. celem sprawdzenia, czy I piętro budynku pawilonu handlowo-biurowego jest użytkowane mimo zapisu w decyzji nr [...] z dnia [...] lutego 1999 r. ("udzielam pozwolenia na użytkowanie części pomieszczeń biurowych na parterze o pow. 66,60 m2 (na ogólną pow. 132,20 m2). Użytkowanie pozostałej części budynku o pow. 65,60 m2 może nastąpić po uprzednim uzyskaniu pozwolenia na użytkowanie w trybie przepisów art. 54 Prawa budowlanego.). Ustalono, że pomieszczenia na I piętrze budynku są: "wykończone w całości, lecz nie użytkowane". Podczas kontroli nie stwierdzono również występowania w obiekcie nieprawidłowości, prowadzenia jakichkolwiek robót budowlanych, jak również zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia. powołując się na orzecznictwo, organ stwierdził, że jeżeli budowa obiektu budowlanego została zakończona, ale formalnie nie zgłoszona do użytkowania, roboty budowlane nie są kontynuowane, a obiekt budowlany nie jest użytkowany, to brak jest jakichkolwiek podstaw prawnych dla ingerencji ze strony organów nadzoru budowlanego. Upływ kilkunastu lat od zakończenia budowy do zawiadomienia o tym fakcie organów nadzoru budowlanego nie stoi na przeszkodzie do przyjęcia tego zawiadomienia i dopuszczeniu obiektu do użytkowania, jeżeli spełnione zostaną warunki wynikające z art. 57 ustawy Prawo budowlane.

Inwestor M. P. oświadczył do protokołu z ustnie złożonych wyjaśnień z dnia [...] grudnia 2012 r., jak również do protokołu złożonego pod odpowiedzialnością karną z dnia [...] lipca 2013 r., że po dacie przyjęcia do użytkowania przedmiotowych obiektów budowlanych nie wykonywał w nich żadnych robót budowlanych, mających na celu rozbudowę, nadbudowę, przebudowę, czy wybijanie otworów okiennych.

Inwestor oświadczył, że otwory okienne w hali warsztatowej należącej do firmy A. – M. P. zostały wykonane w okresie budowy hali, tj. w latach 1997 – 1999 i w takim stanie hala została przyjęta do użytkowania przez Wydział Architektury i Nadzoru Budowlanego w Dzielnicy [...] w 1999 r. Na potwierdzenie powyższych oświadczeń w dniu [...] lipca 2013 r. przedłożył do akt sprawy Inwentaryzację zabudowań: "Budynek salonu sprzedaży i obsługi samochodów", na której to dokumentacji pawilon handlowy (obiekt nr 2) posiada otwory okienne w aktualnie istniejącym rozmieszczeniu. Dodatkowo, do protokołu z dnia [...] lipca 2013 r. i z dnia [...] września 2013 r. M. P. dołączył amatorskie zdjęcia (łącznie 10 szt.), na których widoczne są okna przedmiotowego pawilonu handlowego "na przestrzał" (zdjęcia z "Dni Otwartych SUZUKI" nr 1, 8, 9 i 10). Przedmiotowe zdjęcia opatrzone są datą z datownika [...].06.2000 r. Część przedłożonych fotografii (zdjęcia nr 3, 4 i 5) jednocześnie obrazuje wiatę – halę magazynową (obiekt nr 4) w fazie budowy, co pozwala na potwierdzenie rzeczywistej daty wykonania zdjęć, a tym samym istnienia w owym czasie przedmiotowych otworów okiennych. W dniu [...] września 2013 r. inwestor przedłożył do akt sprawy oświadczenie P. S. – pracownika zatrudnionego w firmie M. P. latach 1999 – 2001, dotyczące istnienia w owym czasie okien w elewacji zachodniej i północnej obiektu.

Zgodnie z oświadczeniem M. P. złożonym pod odpowiedzialnością karną w dniu [...] lipca 2013 r. od czasu przyjęcia do użytkowania należących do niego obiektów nie wykonywał on w nich żadnych robót budowlanych.

Odnosząc się do dokumentów załączonych przez S. "[...]" do odwołania z dnia [...] kwietnia 2013 r., w szczególności rysunków z "projektu technicznego – rzut parteru", organ zauważył, że rysunki te stanowią załącznik do dokumentacji projektowej będącej integralną częścią pozwolenia na budowę budynku socjalno-biurowego (obiektu nr 1), a nie pawilonu handlowego o nazwie "salon sprzedaży i obsługi samochodów" (obiekt nr 2), co do którego skarżący wnosi zarzut "samowolnego wybicia otworów okiennych". W projekcie tym skupiono się na uszczegółowieniu elementów budynku objętego wnioskiem o pozwolenie na budowę, a pozostałe obiekty zobrazowano w sposób szkicowy. Tym samym, okna istniejące w pawilonie handlowym nie zostały na nim wrysowane, gdyż budynek ten nie był przedmiotem opracowania projektu. Powyższa praktyka stosowana przez projektantów ma na celu pokazanie usytuowania obiektu stanowiącego zakres opracowania względem pozostałych zabudowań na przedmiotowej lub sąsiedniej nieruchomości.

Organ uznał, że kwestia zbadania zgodności zrealizowanej inwestycji z zatwierdzonym projektem budowlanym i udzielonym pozwoleniem na budowę została dokonana przez organ architektury i nadzoru budowlanego na etapie przyjmowania budynków do użytkowania. Fakt wydania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie części pawilonu handlowo-usługowego, jak również nie zgłoszenie przez organ sprzeciwu w sprawie przystąpienia do użytkowania pozostałych dwóch obiektów, potwierdza, że spełnione zostały warunki wynikające z przepisów obowiązującej wówczas ustawy Prawo budowlane uprawniające organ do przyjęcia ww. zabudowań do użytkowania. Z chwilą przyjęcia do użytkowania tych budynków, decyzje udzielające pozwolenia na ich budowę zostały "skonsumowane", a budynki usankcjonowane przez organ administracji architektoniczno-budowlanej w istniejącej wówczas formie architektonicznej. Weryfikacja rozstrzygnięć wydawanych przez organy administracji architektoniczno-budowlane zgodnie z art. 83 ust. 1 ustawy Prawo budowlane nie należą do kompetencji organu nadzoru budowlanego. Dodatkowo zaznaczył, że S. "[...]" zarówno w postępowaniach dotyczących udzielania pozwoleń na budowę przedmiotowych obiektów, jak i przyjmowaniu ich do użytkowania posiadała przymiot strony, co uprawniało ją do wnoszenia uwag, zastrzeżeń i odwołań na każdym etapie trwania postępowań.

Reasumując powyższe, w uwagi na fakt, iż obiekty znajdujące się na terenie nieruchomości przy ul. C. w W., należące do firmy A. – M. P. zostały przyjęte do użytkowania przez Urząd Gminy [...] i do dnia dzisiejszego istnieją w niezmienionej formie architektonicznej, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...] nie znalazł podstaw do prowadzenia postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie i umorzył je jako bezprzedmiotowe.

Odwołanie od powyższej decyzji wniosła S. "[...]".

Opisaną na wstępie decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r., nr [...], [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ odwoławczy zwrócił uwagę, że postanowieniem nr [...] z dnia [...] września 2014 r. zlecił on przeprowadzenie postępowania uzupełniającego poprzez ustalenie, czy dach na obiekcie nr 4 został wykonany zgodnie z projektem budowlanym, ustalenie czy odprowadzenie wód z ww. budynku zostało wykonane zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym, ustalenie czy inwestor prowadząc roboty budowlane przy ww. obiekcie również wykonał jakieś roboty budowlane przy budynku nr 3, a jeśli tak – to jakie roboty i kiedy zostały wykonane.

M. P. wezwany w charakterze świadka złożył wyjaśnienia pod rygorem art. 233 § 1 k.k. w dniu 29 września 2014 r.

W dniu [...] października 2014 r. przeprowadzono oględziny w sprawie zgodności wykonania dachu na obiekcie nr 4 z dokumentacją projektową, odprowadzenia wód opadowych z ww. budynku, wykonania robót przy budynku nr 3, prowadzenia robót budowlanych przy obiekcie nr 4 na działce przy ul. C. w W. Ustalono, że na posesji istnieją budynki oznaczone w projekcie technicznym zatwierdzonym decyzją Urzędu Gminy [...] nr [...] z dnia [...] listopada 1996 r. o pozwoleniu na budowę wchodzące w skład zabudowy prowadzonej działalności firmy A. – M. P. Obiekt nr 4 wg. projektu posiada dach dwuspadowy o różnych ramionach trójkątów. Krótsze ramię wg. projektu (przyprostokątna trójkąta) posiada długość 2,85 m, a w rzeczywistości ta odległość wynosi 2,92 m. Projekt nie określa jednoznacznie rzędnej kalenicy. Wysokość od poziomu terenu do kalenicy (wierzchu) ustalono na podstawie jej skali. Wynosi ok. 5,80 m. Wysokość od poziomu terenu do spodu wystającej kalenicy wynosi 5,75 m. Wysokość (zmierzona) wewnątrz budynku od poziomu posadzki do spodu stropu podwieszonego wynosi 4,27 m, a wg. projektu 4,30 m. Powyżej opisana część dachu jest od strony północnej. Wzdłuż gzymsu północnego zamontowana jest rynna, do której odprowadzane są wody opadowe z ww. części dachu, a dalej odprowadzane poprzez rurę spustową. Z pozostałej część dachu wody opadowe odprowadzane na teren firmy. Z powyższego wynika, że połacie dachowe zostały wykonane zgodnie z projektem budowlanym opisanym wyżej. Nie ustalono zgodności w zakresie odprowadzenia wód opadowych przez rurę spustową z mniejszej połaci z uwagi na fakt, że projekt budowlany nie wskazuje takiej obróbki blaszanej. Obiekt oznaczony nr 3 stanowi także część zabudowy związanej z prowadzeniem firmy A. – M. P. Porównując projekt budowlany opisany wyżej ze stanem rzeczywistym stwierdzono, że w zakresie powierzchni zabudowy, wysokości budynek nie uległ zmianie. Nie stwierdzono istnienia zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia. Powyższy projekt nie przedstawia obiektu nr 3 do realizacji, a jedynie wskazuje, że budynek ten jest istniejący. Podczas oględzin nie były wykonywane żadne roboty budowlane. M. P. oświadczył, że budynek nr 3 wedle jego wiedzy istnieje od lat 60-tych ubiegłego wieku i jest w niezmienionym kształcie od dnia jego zakupu.

W ocenie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...] dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego i prawnego niniejszej sprawy, której przedmiotem jest legalność zabudowań na terenie nieruchomości przy ul. C. w W., należących do firmy A. – M. P.

Na terenie nieruchomości przy ul. C. w W. istnieją 4 obiekty budowlane: 1. pawilon handlowo-biurowy, 2. salon sprzedaży i obsługi samochodów, 3. hala magazynowa – wiata, 4. hala magazynowa – wiata obudowana.

Jak wynika z dokumentacji znajdującej się w aktach sprawy, decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 1999 r. Burmistrz Gminy [...] udzielił pozwolenia na użytkowanie części pomieszczeń biurowych o pow. 66,60 m2 na parterze pawilonu handlowo-biurowego. Do użytku został przyjęty pawilon handlowy "Salon sprzedaży i obsługi samochodów". Na potwierdzenie braku sprzeciwu Urząd Gminy [...] wydal w dniu [...] lutego 1999 r. potwierdzenie zgłoszenia do użytkowania tego obiektu. Zastała również przyjęta do użytkowania wiata hala magazynowa (potwierdzenie przyjęcia do użytkowania z dnia [...] lutego 1999 r.). Natomiast druga hala magazynowa została pobudowana w latach 60. ubiegłego wieku. M. P. nie był inwestorem tego obiektu i nie posiada dokumentacji budowlanej, jest on jedynie dzierżawcą części wiaty – hali magazynowej.

Organ odwoławczy uznał, że z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy nie wynika, aby po otrzymaniu zgody na użytkowanie dokonano w obiektach zmian bądź przeróbek poprzez dodatkowo wykonane roboty budowlane, na które wymagana byłoby zgoda organu architektoniczno-budowlanego.

Zdaniem organu, w niniejszym przypadku nie ma możliwości do prowadzenia jakiegokolwiek postępowania w sprawie prawidłowości wykonania inwestycji, ponieważ została wydana decyzja o pozwoleniu na użytkowanie budynku (obiekt nr 4). W sytuacji funkcjonowania w obrocie prawnym decyzji o pozwoleniu na użytkowanie organ nie ma podstaw w szczególności do procedowania w trybie art. 50 i 51 Prawa budowlanego, które to przepisy stosuje się wyłącznie na etapie realizacji inwestycji bądź już jej zrealizowania ale przed formalnym jej zakończeniem poprzez przyjęcie do użytkowania. Wydanie zgody na pozwoleniu na użytkowanie powoduje usankcjonowanie danego stanu faktycznego, jest swoistym potwierdzeniem legalności obiektu budowlanego, którego to pozwolenie dotyczy. Nie można prowadzić postępowania legalizacyjnego w stosunku do obiektu, którego legalność potwierdza inny akt administracyjny.

Mając na uwadze fakt, że drugi obiekt został wykonany w latach 60-tych ubiegłego wieku, a obecny posiadacz wykonał jedynie roboty budowlane, które nie wymagają pozwolenia na budowę, brak jest również podstaw do podejmowania w stosunku do tego obiektu rozstrzygnięcia nakazowego w oparciu o art. 51 Prawa budowlanego.

Konkludując, organ powiatowy dokonał już kontroli w zakresie omawianych budynków, zatem nie ma podstaw prawnych do ponownego przeprowadzenia postępowania w tym zakresie.

Skargę na decyzję z dnia [...] grudnia 2014 r., nr [...], wniosła S. "[...]". Skarżąca zaskarżyła decyzję w całości i wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, a także o zasądzenie kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Wskazanej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów prawa, w szczególności :

I. prawa procesowego mającego istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia:

1) art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w związku z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez zaniechanie rozpatrzenia całego materiału dowodowego i przyjęcie dowolnych ustaleń wbrew treści zebranego materiału dowodowego,

2) art. 8, art. 10, art. 79 § 2 k.p.a. w związku z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez uniemożliwienie stronie czynnego udziału w przedmiotowym postępowaniu, zwłaszcza w postępowaniu uzupełniającym zainicjowanym przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz niepełne i lakoniczne uzasadnienie zaskarżonej decyzji.

II. prawa materialnego, mającego istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia – art. 50 i art. 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że pozostająca w obrocie prawnym ostateczna decyzja o pozwoleniu na użytkowanie jest przeszkodą do wszczęcia postępowania na podstawie przepisów art. 50 i 51 w stosunku do robót budowlanych wykonanych po otrzymaniu ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego.

W uzasadnieniu skargi strona skarżąca rozwinęła postawione na wstępie zarzuty.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie i prowadzi do uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, bowiem zostały one wydane z naruszeniem przepisów postępowania: art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Poddaną kontroli Sądu decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2014 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...], umarzającą, na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., postępowanie administracyjne prowadzone w ramach nadzoru budowlanego w sprawie dotyczącej zabudowań na terenie nieruchomości przy ul. C. w W.

Zdaniem Sądu, błędne jest stanowisko orzekających w sprawie organów, które legło u podstaw wydanych decyzji, że przyjęcie budynku do użytkowania, wyrażone niezgłoszeniem przez właściwy organ sprzeciwu w sprawie przystąpienia do użytkowania, potwierdza legalność obiektu budowlanego i wyklucza możliwość prowadzenia przez organy nadzoru budowlanego procedury w oparciu o art. 50-51 Prawa budowlanego.

Z akt sprawy wynika, że na terenie nieruchomości przy ul. C. w W. (działka nr ew. [...] z obrębu [...]) istnieją zabudowania warsztatu samochodowego wraz z zapleczem socjalnym, na które składają się 4 obiekty budowlane: 1. pawilon handlowo-biurowy, 2. salon sprzedaży i obsługi samochodów, 3. hala magazynowa – wiata, 4. hala magazynowa – wiata obudowana.

Zgromadzona w sprawie dokumentacja wskazuje, że decyzja o pozwoleniu na użytkowanie została wydana tylko w stosunku do części obiektu nr 1 (decyzja Burmistrza Gminy [...] z dnia [...] lutego 1999 r. nr [...]). W stosunku do obiektu nr 2 i nr 4 zostały wydane potwierdzenia przyjęcia zgłoszenia do użytkowania (oba z dnia [...] lutego 1999 r.). W stosunku natomiast do obiektu nr 3 – drugiej hali magazynowej – organy ustaliły, że M. P. nie był inwestorem tego obiektu, wybudowanego w latach 60. ubiegłego wieku, i nie posiada dokumentacji budowlanej – jest on jedynie dzierżawcą części wiaty – hali magazynowej.

Stosownie do treści art. 54 i art. 55 Prawa Budowlanego, użytkowanie obiektu budowlanego, na którego wzniesienie wymagane jest pozwolenie na budowę, dozwolone jest – co do zasady – pod warunkiem braku sprzeciwu właściwego organu, wyrażonego w drodze decyzji administracyjnej w określonym terminie (art. 54). Natomiast w odniesieniu do określonych kategorii obiektów budowlanych, a także w pewnych sytuacjach, wymagane jest uzyskanie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie (art. 55 ust. 1). Zawiadomienie o zakończeniu budowy, o którym mowa w art. 54 Prawa budowalnego, dotyczy budowy prowadzonej legalnie, a więc na podstawie pozwolenia na budowę. Prawnie skuteczne jest zawiadomienie o zakończeniu budowy, ale tylko co do obiektów wybudowanych zgodnie z projektem i warunkami pozwolenia na budowę, ewentualnie z późniejszymi zmianami nieodstępującymi w sposób istotny od tych warunków (por.: wyrok NSA z dnia 18 listopada 2010 r., sygn. akt II OSK 1756/09; postanowienie NSA z dnia 16 listopada 2011 r., sygn. akt II OSK 553/10; orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela prezentowane w orzecznictwie sądowoadministracyjnym stanowisko, iż uzyskanie przez inwestora pozwolenia na użytkowanie obiektu pozbawia organy możliwości prowadzenia postępowania na podstawie art. 51 Prawa budowlanego nawet wówczas, gdy w ich ocenie obiekt jest w złym stanie technicznym. Nie jest bowiem dopuszczalne prowadzenie postępowania w tym trybie, w sytuacji, gdy takie postępowanie naprawcze było już prowadzone i zakończono je ostateczną decyzją o pozwoleniu na użytkowanie (por. wyrok NSA z dnia 20 maja 2011 r., sygn. akt II OSK 887/10; CBOSA: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Nieuzasadnione jest jednakże zrównywanie skutków prawnych, jakie wobec możliwości ewentualnego prowadzenia postępowania w oparciu o przepisy art. 50-51 Prawa budowlanego wywołuje wydanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie z zawiadomieniem o zakończeniu budowy. W przypadku, w którym do przystąpienia do użytkowana obiektu budowlanego wymagane było jedynie zgłoszenie na podstawie art. 54 Prawa budowlanego, "milcząca akceptacja" organu wyrażona poprzez niewniesienie sprzeciwu w drodze decyzji odnosi skutek prawny jedynie wobec legalnie prowadzonej budowy. Z tego względu dopuścić należy możliwość prowadzenia przez organy nadzoru budowlanego postępowania naprawczego, o jakim mowa w art. 50-51 Prawa budowlanego, w celu ustalenia, czy dokonane zgłoszenie było skuteczne w świetle prawa, innymi słowy – czy w trakcie realizacji inwestycji nie zostały wykonane roboty budowlane w warunkach samowoli budowlanej (niezgodne z projektem i warunkami pozwolenia na budowę, stanowiące istotne odstępstwo od projektu budowlanego). W sytuacji, gdyby okazało się, że inwestor odstąpił jednak od warunków pozwolenia, nie można byłoby mu czynić zarzutu braku zawiadomienia o zakończeniu budowy, ale jednocześnie w odniesieniu do takiej inwestycji uzasadnione byłoby prowadzenie postępowania, o jakim mowa w art. 50-51 Prawa budowlanego.

Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że organy nadzoru budowlanego orzekające w kontrolowanej sprawie nie ustaliły należycie stanu faktycznego sprawy, czym naruszyły przepisy art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Organy błędnie przyjęły, że fakt wydania w stosunku do obiektów budowlanych oznaczonych numerami 2 i 4 potwierdzeń przyjęcia zgłoszenia do użytkowania z dnia [...] lutego 1999 r. potwierdza legalność tych obiektów budowlanych. W efekcie organy zaniechały ustalenia, czy zgłoszenia w tym zakresie są prawnie skuteczne. Na tym etapie postępowania nie można mówić o jego bezprzedmiotowości (art. 105 § 1 k.p.a.), gdy istnieje zakres sprawy konieczny do ustalenia przez organy nadzoru budowlanego.

Za wadliwą Sąd uznał również argumentacje organów odnoszącą się do bezprzedmiotowości postępowania w zakresie, w jakim dotyczy obiektu nr 3.

Przedmiotem kontrolowanego postępowania, wszczętego na wniosek K. B., jest sprawa legalności zabudowań na terenie nieruchomości przy ul. C. w W. Nieuprawnione zatem jest jakiekolwiek ograniczanie przez organy zakresu tego postępowania wyłącznie do budynków stanowiących własność M. P. Powołana przez organy okoliczność, iż M. P. nie jest właścicielem zlokalizowanej na działce nr ewid. [...] hali magazynowej wybudowanej w latach 60. ubiegłego wieku, a jedynie dzierżawi część wiaty (halę magazynową), nie stanowi o bezprzedmiotowości postępowania prowadzonego w tym zakresie w ramach nadzoru budowlanego. Pamiętać należy, że adresatem rozstrzygnięć wydanych na podstawie art. 50-51 Prawa budowlanego organ nadzoru budowlanego może uczynić inwestora, właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego (art. 52 Prawa budowlanego). Wybór podmiotu zobligowanego do wykonania określonych obowiązków należy do właściwego w sprawie organu i jest on determinowany możliwością ich legalnego wykonania, co zależy od konkretnego stanu faktycznego. Organy administracji, z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., pominęły natomiast kwestię legalności hali magazynowej, której M. P. nie był inwestorem. Wspomnieć w tym miejscu warto o możliwości wyłączenia do odrębnego postępowania sprawy dotyczącej jednego z kilku obiektów budowlanych, którego stan prawny jest odmienny od pozostałych obiektów objętych postępowaniem w ramach nadzoru budowlanego.

Za nieuzasadniony Sąd uznał zarzut uniemożliwienia stronie skarżącej udziału w przedmiotowym postępowaniu. Z akt sprawy wynika, że skarżąca Spółdzielnia była należycie informowana o podejmowanych w sprawie czynnościach i miała zapewniony w nich udział, były jej także doręczane wydane rozstrzygnięcia. W szczególności skarżąca pismem z dnia 17 września 2014 r. została zawiadomiona o oględzinach planowanych na dzień [...] października 2014 r. Przyjęcie ustnych wyjaśnień złożonych przez stronę postępowania do protokołu nie jest zaś czynnością wymagającą udziału pozostałych stron postępowania. Pozostałe strony mogą zapoznać się z takim protokołem, stanowiącym element materiału dowodowego sprawy, jak również wypowiedzieć się co niego, o czym stanowi art. 10 § 1 k.p.a.

Z uwagi na naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej jako: p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Ponownie rozpoznając sprawę, organy uwzględnią przedstawione wyżej stanowisko Sądu. W pierwszej kolejności ustalenia wymagać będzie kwestia, czy przyjęcie zgłoszenia do użytkowania obiektów budowlanych objętych postępowaniem było prawnie skuteczne. W zależności od poczynionych w sprawie ustaleń organ rozważy następnie, czy sprawa wymaga interwencji organów nadzoru budowlanego i w jakim ewentualnie trybie.

Mając powyższe na uwadze, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 135 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku.

O kosztach postępowania Sąd orzekł z punkcie II wyroku na podstawie art. 200, art. 205 § 1 i 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 490).