Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2219/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-04-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6239 Inne o symbolu podstawowym 623
Hasła tematyczne: Działalność gospodarcza
Skarżony organ: Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno  Spożywczych
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 145 par 1 pkt 1 lit a-c, pkt 2,  art. 134 par 1, art. 170, art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 3 pkt 10 c, art. 40a ust 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2017 poz 2212
law: Ustawa z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych - tekst jedn.
article: art. 107 par 3
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aneta Lemiesz Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Grzelak (spr.) Sędzia WSA Danuta Szydłowska Protokolant st. sekr. sąd. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi P. R. na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych z dnia [...] października 2018 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

P. R. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą: [...] P.R., (skarżący) wniósł do tutejszego Sądu skargę na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno- Spożywczych (GIHJARS) z [...] października 2018 r., utrzymującą w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych (WIJHARS) z [...] czerwca 2018r.wymierzającą skarżącemu P. R. karę pieniężną w wysokości 1.500 zł za wprowadzenie do obrotu zafałszowanej partii artykułu rolno-spożywczego o nazwie:

"[...]", a'1 kg wyprodukowanej w dniu 18 maja 2016 r., w ilości 5 kg (5 opakowań jednostkowych a'1 kg), oznakowanej datą minimalnej trwałości: "Najlepiej spożyć przed końcem: 05/2018" i numerem partii: "Nr partii: [...]" o wartości brutto 245,40 zł.

Powyższa decyzja została wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257, ze zm., dalej kpa), art. 21 i art. 40a ust. 1 pkt 4, art. 4 ust. 1, art. 3 pkt 5 i 10 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2212, ze zm., dalej: ustawa o jakości ), art. 7 ust. 1 lit. a, art. 9 ust. 1 lit. j i h, art. 17 ust. 1, art. 18 ust. 1, art. 26 26 ust. 2 lit. a rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1169/2011 z dnia 25 października 2011 r. w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności, zmiany rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1924/2006 i (WE) nr 1925/2006 oraz uchylenia dyrektywy Komisji 87/250/EWG, dyrektywy Rady 90/496/EWG, dyrektywy Komisji 1999/10/WE, dyrektywy 2000/13/WE Parlamentu Europejskiego i Rady, dyrektyw Komisji 2002/67/WE i 2008/5/WE oraz rozporządzenia Komisji (WE) nr 608/2004 (Dz.U. L304 z 22.11.2011, str. 18, ze zm, dalej: rozporządzenie UE ), § 17 ust, 1 oraz § 2 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 listopada 2006 r. w sprawie legalnych jednostek miar (Dz. U. z 2016 r., nr 225, poz,1638 ze zm., dalej: "rozporządzenie w sprawie legalnych jednostek miar"), art, 8 ust. 1, art. 16 i art. 17 ust. 1 rozporządzenia (WE) Nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz. Urz.WE L 31 z 01.02.2002, str. I, z późn. zm.; Dz. Urz. Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 6, str. 463, ze zm., dalej: "rozporządzenie (WE) 178/2002")

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:

W dniach [...] i [...] maja oraz [...] i [...] czerwca 2016 r. upoważnieni inspektorzy WIJHARS w [...], przeprowadzili kontrolę w zakresie jakości handlowej herbaty oraz herbatek owocowych w zakładzie produkcyjnym w [...], ul. [...], należącym do P. R. działającego w momencie przeprowadzania kontroli pod nazwą firmy [...], Firma Przemysłowo-Handlowa P. R., [...].

W wyniku kontroli oznakowania ww. artykułu rolno-spożywczego stwierdzili następujące nieprawidłowości:

1. wydłużenie daty minimalnej trwałości "[...]" w stosunku do dat minimalnej trwałości wszystkich surowców użytych do jej wytworzenia, co jest niezgodne z art. 7 ust. 1 lit. a rozporządzenia 1169/2011,

2. brak informacji o ilości płatków oraz pączków róży, co jest niezgodne z art. 22 ust. 1 rozporządzenia 1169/2011,

3. brak w nazwie informacji o rodzaju herbaty, tj. herbata czarna, co jest niezgodne z art. 17 ust. 1 rozporządzenia 1169/2011,

4. brak informacji o kraju pochodzenia środka spożywczego, co jest niezgodne z art. 26 ust. 2 lit. a rozporządzenia 1169/2011,

5. brak sposobu przygotowania herbaty, co jest niezgodne z art. 9 ust. 1 lit. j rozporządzenia 1169/2011,

6. podanie w wykazie składników określenie "aromat", podczas gdy do produkcji zastosowano dwa aromaty, tj. aromat różany i aromat rumowy, co narusza art. 18 ust. 1 rozporządzenia 1169/2011,

7. podanie niepełnej nazwy firmy oraz brak wskazania adresu głównego miejsca wykonywanej działalności, co jest niezgodne z art. 9 ust. 1 lit. h rozporządzenia 1169/2011,

8. podanie jednostki miary określający masę netto wyrobu używając oznaczenia jednostki "KG", co jest niezgodne z § 17 ust. 1 oraz § 2 pkt 2 rozporządzenia w sprawie legalnych jednostek miar

Wyniki kontroli stanowiły podstawę do wszczęcia wobec skarżącego przedsiębiorcy postępowania administracyjnego w przedmiocie niewłaściwego oznakowania przedmiotowej partii ww. środka spożywczego o nazwie: "[...]"

Po przeprowadzeniu przedmiotowego postępowania, organ |I instancji w decyzji z [...] czerwca 2018r. wskazał, że w zakresie nieprawidłowości w kolejności wskazanej powyżej stwierdzono, że:

1. W oznakowaniu herbaty "[...]", podano datę minimalnej trwałości "Najlepiej spożyć przed końcem: 05/2018", podczas gdy poszczególne jej składniki posiadały następujące daty minimalnej trwałości: aromat różany "30.06.2016" - okres przechowywania krótszy o 23 miesiące; aromat rumowy "2017-01" - okres przechowywania krótszy o 16 miesięcy; pączki róży "07.2017"" - okres przechowywania krótszy o 10 miesięcy; herbata czarna "12.2017" - okres przechowywania krótszy o 5 miesięcy; płatki róży " 12/2017" - okres przechowywania krótszy o 5 miesięcy natomiast producent nie posiadał żadnych dokumentów uprawniających go do znakowania produktu finalnego dłuższym okresem przechowywania niż jego poszczególne składniki,

2. brak informacji o ilości płatków oraz pączków róży, co jest niezgodne z art. 22 ust. 1 rozporządzenia (UE) Nr 1169/2011, w myśl którego: "Oznaczenie ilości składnika lub kategorii składników użytych do wytwarzania lub przygotowania danego środka spożywczego jest obowiązkowe, gdy dany składnik lub dana kategoria składników:

a) występują w nazwie środka spożywczego lub są zwykle kojarzone z tą nazwą przez konsumenta;

b) są podkreślone w etykietowaniu słownie, obrazowo lub graficznie; lub

c) są istotne w celu scharakteryzowania danego środka spożywczego i odróżnienia go od produktów, z którymi mógłby być mylony ze względu na jego nazwę lub wygląd",

3. brak w nazwie informacji o rodzaju herbaty, tj. herbata czarna, co jest niezgodne z art. 17 ust. 1 do rozporządzenia (UE) Nr 1169/2011 oraz informacji ojej aromatyzowaniu, co narusza pkt 1 części A załącznika VI do rozporządzenia (UE) Nr 1169/2011. Zgodnie z art. 17 ust. 1 ww. rozporządzenia: "Nazwą środka spożywczego jest jego nazwa przewidziana w przepisach. W przypadku braku takiej nazwy nazwą środka spożywczego jest jego nazwa zwyczajowa, a jeśli nazwa zwyczajowa nie istnieje lub nie jest stosowana, przedstawia się nazwę opisową tego środka spożywczego". W myśl zaś pkt 1 części A załącznika VI do rozporządzenia (UE) Nr 1169/2011: "Nazwa danego środka spożywczego zawiera dane szczegółowe dotyczące warunków fizycznych tego środka spożywczego lub szczególnego przetwarzania, jakiemu został on poddany (np. sproszkowany, ponownie zamrożony, liofilizowany, głęboko mrożony, zagęszczony, wędzony), bądź dane takie towarzyszą nazwie, we wszystkich przypadkach, w których pominięcie takiej informacji mogłoby wprowadzić nabywcę w błąd",

4. brak informacji o kraju pochodzenia środka spożywczego, co jest niezgodne z art. 26 ust. 2 lit. a rozporządzenia (UE) Nr 1169/2011, zgodnie z którym: "Wskazanie kraju lub miejsca pochodzenia jest obowiązkowe w przypadku gdy zaniechanie ich wskazania mogłoby wprowadzać w błąd konsumenta co do rzeczywistego kraju łub miejsca pochodzenia środka spożywczego, w szczególności gdyby informacje towarzyszące środkowi spożywczemu lub etykieta jako całość mogły sugerować, że dany środek spożywczy pochodzi z innego kraju lub miejsca". W oznakowaniu przedmiotowej herbaty umieszczono logo firmy z napisem "[...]", podczas gdy wyrób został wytworzony w Polsce, a herbata czarna będąca jego podstawowym składnikiem pochodzi z Kenii,

5. brak sposobu przygotowania herbaty, co jest niezgodne z art. 9 ust. 1 lit. j rozporządzenia (UE) Nr 1169/2011, zgodnie z którym obowiązkowe jest podanie instrukcji użycia, w przypadku gdy w razie braku takiej instrukcji odpowiednie użycie danego środka spożywczego byłoby utrudnione,

6. w wykazie składników podano: "aromat" podczas gdy do produkcji zastosowano dwa aromaty tj. aromat różany i aromat rumowy. Powyższe jest niezgodne z art. 18 ust. 1 rozporządzenia (UE) Nr 1169/2011, w myśl którego "wykaz składników rozpoczyna się lub jest poprzedzony właściwym nagłówkiem, który składa się z wyrazu "składniki" lub zawiera ten wyraz. Obejmuje on wszystkie składniki środka spożywczego, w malejącej kolejności ich masy w momencie użycia składników przy wytwarzaniu tego środka spożywczego

7. podano niepełną nazwę firmy oraz nie wskazano adresu głównego miejsca wykonywanej działalności, co jest niezgodne z art. 9 ust. 1 lit. h rozporządzenia (UE) Nr 1169/2011, w myśl którego obowiązkowe jest podanie nazwy lub firmy i adresu podmiotu działającego na rynku spożywczym. W oznakowaniu podano "[...][...], ul. [...]" oraz logo firmy z napisem "[...]", podczas gdy nazwa firmy zawarta we wpisie do CEiDG, w trakcie trwania kontroli, brzmiała: "[...] Firma Przemysłowo-Handlowa P.R.", a adres głównego miejsca wykonywanej działalności to: "ul. [...],[...]",

8. zapis jednostki miary określający masę netto wyrobu określono z zastosowaniem dużych liter, tj.: "KG", co jest niezgodne z § 17 ust. 1 oraz § 2 pkt 2 rozporządzenia w sprawie legalnych jednostek miar. Stosownie do § 17 ust. 1 nazwy jednostek miar pisze się małą literą, natomiast zgodnie z przywołanym powyżej § 2 pkt 2 "jednostki miar będące jednostkami podstawowymi Międzynarodowego Układu Jednostek Miar (SI), (...), mają następujące nazwy i oznaczenia: kilogram określający jednostkę masy o oznaczeniu "kg"".

Z uwagi na stwierdzone nieprawidłowości, WJHARS w dniu [...] czerwca 2016 r. wydał decyzję administracyjną nakazującą poddanie przedmiotowej partii herbaty zabiegowi prawidłowego oznakowania.

W wyniku odwołania wniesionego przez P. R. od tej decyzji, GIJHARS w dniu [...] grudnia 2016 r. umorzył zaskarżoną decyzje w całości i jednocześnie zakazał stronie wprowadzenia do obrotu "[...]" a'l kg. Organ II Instancji zgodził się z zarzutami postawionymi w decyzji WIJHARS. Biorąc jednak pod uwagę okoliczność, że nakaz przeznakowania w chwili wydawania decyzji przez Głównego Inspektora JHARS był niezasadny, bowiem dostosowanie daty minimalnej trwałości przedmiotowej herbaty, tak aby była ona prawidłowa skutkowałoby wprowadzeniem do obrotu artykułu rolno-spożywczego przeterminowanego, zakazał on jej wprowadzenia do obrotu.

Skarga P. R. na ww. decyzję GIJFARS została oddalona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 5 października 2017 r. (sygn. akt. VI SA/Wa 336/17). Wyrok ten, w dniu 7 listopada 2017 r. stał się prawomocny.

W sprawie niniejszej, według WIJHARS , przedmiotowa partia herbaty nie spełnia wymagań zawartych w art. 4 ust. 1 ustawy o jakości handlowej, w myśl którego: "wprowadzane do obrotu artykuły rolno-spożywcze powinny spełniać wymagania w zakresie jakości handlowej, jeżeli w przepisach o jakości handlowej zostały określone takie wymagania, oraz dodatkowe wymagania dotyczące tych artykułów, jeżeli ich spełnienie zostało zadeklarowane przez producenta". Zgodnie z art. 3 pkt 5 ustawy o jakości handlowej. Jakość handlowa to "cechy artykułu rolno-spożywczego dotyczące jego właściwości organoleptycznych, fizykochemicznych i mikrobiologicznych w zakresie technologii produkcji, wielkości lub masy oraz wymagania wynikające ze sposobu produkcji, opakowania, prezentacji i oznakowania, nieobjęte wymaganiami sanitarnymi, weterynatyjnymi lub fitosanitarnymi". Niespełnienie zatem wymagań w zakresie oznakowania jest jednocześnie niespełnieniem wymagań w zakresie jakości handlowej.

Oceniając zebrany materiał dowodowy, WIJHAR uznał, że oznakowanie przedmiotowej herbaty wydłużoną datą minimalnej trwałości w stosunku do okresów przechowywania wszystkich surowców użytych do jej wytworzenia, stanowi naruszenie prawa skutkujące tym, że przedmiotowy produkt należy do artykułów rolno-spożywczych zafałszowanych. W tym zakresie organ odwołał się do art. 3 pkt 10 lit. c ustawy o jakości handlowej, wskazując, że artykuł rolno-spożywczy zafałszowany to "produkt, którego skład jest niezgodny z przepisami dotyczącymi jakości handlowej poszczególnych artykułów rolno-spożywczych, albo produkt, w którym zostały wprowadzone zmiany, w tym zmiany dotyczące oznakowania, mające na celu ukrycie jego rzeczywistego składu lub innych właściwości, jeżeli niezgodności te lub zmiany w istotny sposób naruszają interesy konsumentów finalnych, w szczególności jeżeli w oznakowaniu podano niezgodne z prawdą dane w zakresie składu, pochodzenia, terminu przydatności do spożycia lub daty minimalnej trwałości, zawartości netto lub klasy jakości handlowej ".

Dokonując analizy przesłanek z art. 40a ust.1 pkt 4 , 40a ust.4, art. 40a ust 5 ustawy o jakości handlowej WIJHARS uznał, że:

a) stopień szkodliwości czynu wynikający z podania w oznakowaniu przedmiotowej partii herbaty wydłużonej daty minimalnej trwałości w stosunku do dat minimalnych trwałości wszystkich surowców zastosowanych do produkcji jest wysoki. Zaistniało bowiem ryzyko, ze konsumenci zakupili produkt, którego cechy jakościowe mogły ulec pogorszeniu w trakcie przechowywania do daty wyznaczonej w jego oznakowaniu. Zaznaczył, że producent wyznaczając datę minimalnej trwałości daje gwarancję konsumentom, że właśnie do tej daty produkt zachowa odpowiednie cechy jakościowe. Według organu, wszystkie surowce w trakcie wyznaczonego okresu przechowywania "[...]", mogły posiadać zmienione cechy jakościowe wpływające na walory gotowej herbaty. Trudno jest zatem zapewnić aby herbata wyprodukowana z takich surowców przez cały okres przechowywania posiadała odpowiednie cechy jakościowe, w tym, m.in. smak i zapach. Z kolei nieprawidłowość, polegającą na niepodaniu informacji dotyczącej procentowej zawartości płatków oraz pączków róży, zdaniem WIJHARS, cechuje średni stopień szkodliwości czynu. Organ wskazał, że w przypadku produktów smakowych czynnikiem stanowiącym o charakterystyce danego wyrobu są składniki smakowe, odróżniające produkty od innych podobnych na rynku, w związku z tym dla konsumenta istotna będzie informacja o ilościowej zawartości tych składników. W przedmiotowej sprawie konsumenci zostali pozbawieni powyższej informacji, co mogło utrudnić porównanie "[...]" z innymi podobnymi produktami dostępnymi na rynku. Ponadto, w oznakowaniu zabrakło części istotnych dla konsumenta informacji, gdyż nie podano sposobu przygotowania herbaty, a informacja ta powinna być dostępna dla konsumentów ponieważ ma istotne znaczenie dla uzyskania najbardziej pożądanych cech organoleptycznych naparu. Nie podano również w nazwie wyrobu informacji, że herbata jest herbatą czarną aromatyzowaną, a nazwa to jeden z istotniejszych elementów oznakowania i musi w pełni informować nabywców o charakterze danego środka spożywczego. Nadto nie wskazano kraju pochodzenia środka spożywczego, przy czym oznakowanie produktu poprzez zastosowane logo "[...]" mogło sugerować powiązanie tego produktu z Wielką Brytanią. Dodatkowo w oznakowaniu przedmiotowej herbaty podano niepełne dane identyfikujące producenta (nie podano imienia i nazwiska, pomimo, że w świetle obowiązujących przepisów firmą osoby fizycznej jest jej imię i nazwisko) oraz zabrakło w danych firmy podanych na etykiecie przedmiotowej herbaty a także nie wskazano adresu siedziby firmy. Tym samym organ uznał, że odbiorcy mogli mieć trudności ze zidentyfikowaniem podmiotu odpowiedzialnego za nabywany przez nich środek spożywczy. Odnosząc się natomiast do nieprawidłowości takich jak: wskazanie w oznakowaniu składnika "aromat", podczas gdy do produkcji zastosowano dwa różne aromaty oraz podanie określenia masy netto herbaty poprzez zastosowanie jednostki miary pisanej dużymi literami, tj. "KG" WIJHARS stwierdził, iż są to nieprawidłowości jedynie o charakterze formalnym. Niemniej jednak, podkreślił organ, artykuły rolno-spożywcze wprowadzane do obrotu muszą spełniać wymagania jakościowe określone w przepisach prawa żywnościowego oraz dodatkowe wymagania, jeśli ich spełnienie zostało zadeklarowane przez producenta;

Uznając, że zakres naruszenia jest znaczny, organ wskazał, że producent nie wywiązał się z obowiązków jakie nakładają na niego przepisy prawa żywnościowego. Zaznaczył, że przedsiębiorcy działający w sektorze spożywczym zobowiązani są do sprawowania nadzoru nad jakością żywności wprowadzanej przez nich do obrotu handlowego, a nadzór, o którym mowa powyżej, powinien być gwarantem spełnienia wymagań określonych w przepisach prawa. Zgodnie bowiem z art. 17 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 178/2002: "Podmioty prowadzące przedsiębiorstwo spożywcze i podmioty działające na rynku pasz zapewniają, na wszystkich etapach produkcji, przetwarzania i dystrybucji w przedsiębiorstwach będących pod ich kontrolą, zgodność tej żywności lub pasz z wymogami prawa żywnościowego właściwymi dla ich działalności i kontrolowanie przestrzegania tych wymogów". Tym samym, przepis ten nakłada obowiązek kontroli, jak i zarazem zakaz dostarczania takiej żywności, która jest niezgodna z wymaganiami prawa żywnościowego.

WIJHARS stwierdził dalej, że analiza dotychczasowej działalności podmiotu na rynku artykułów rolno-spożywczych wskazuje, że p. P. R. nie był dotychczas kontrolowany przez WIJHARS w [...]. Natomiast z informacji przekazanych przez p. P. R. wynika, że jego przychody są równe obrotom i wyniosły odpowiednio 1 168 170,10 zł w roku 2016 oraz 1 157 261,33 zł w roku 2017 a wartość zakwestionowanego artykułu rolno-spożywczego wynosi 254,40 zł brutto. Według organu uwzględniając powyższe zasadne jest nałożenie na stronę kary pieniężnej w wysokości 1 500,00 zł, stanowiącej 1,3% maksymalnej kary, jaką organ mógł wymierzyć.

Po rozpatrzeniu odwołania skarżącego od powyższej decyzji GIJHARS, opisaną na wstępie niniejszego uzasadnienia decyzją z [...] października 2018r. utrzymał w mocy zakwestionowane rozstrzygnięcie organu I instancji.

Organ odwoławczy stwierdził, że w pełni podziela stanowisko WIJHARS, iż kwestionowana partia herbaty została zafałszowana z uwagi na wydłużenie daty minimalnej trwałości. Pozostałe stwierdzone naruszenia wynikające z nieprawidłowego oznakowania przedmiotowej partii herbaty, świadczą o niewłaściwej jakości handlowej artykułu rolno-spożywczego.

GIJHARS podkreślił, że biorąc pod uwagę, iż wyrób gotowy winien być opatrzony datą minimalnej trwałości zgodną z okresem przydatności do spożycia wszystkich składników wchodzących w jego skład Tym samym, producent przedmiotowej partii herbaty, na jej opakowaniu powinien zamieścić informację o dacie minimalnej trwałości adekwatną do zastosowanych surowców. Wśród użytych składników, najkrótszą datę minimalnej trwałości posiadał aromat różany (30.06.2016), zatem w celu zagwarantowania bezpieczeństwa i odpowiedniej jakości wyprodukowanej przy jego użyciu herbaty, należy dostosować trwałość produktu do deklaracji zawartej w specyfikacji/na etykiecie w/w aromatu różanego. Organ odwoławczy zaakcentował, że przedmiotowa partia herbaty "[...]" została wyprodukowana poprzez zmieszanie kilku surowców w mieszalnikach w odpowiednich proporcjach. W trakcie produkcji herbata nie została poddana żadnym procesom z wykorzystaniem obróbki termicznej, które pozwalałyby na wydłużenie daty minimalnej trwałości. Tym samym wyrób gotowy winien być opatrzony datą minimalnej trwałości zgodną z okresem przydatności do spożycia wszystkich składników wchodzących w jego skład. Tymczasem producent wprowadził na rynek produkt opatrzony datą minimalnej trwałością 05/2018, podczas, gdy jednym ze składników w/w artykułu rolno-spożywczego był aromat różany, który w maju 2018 r. nie powinien znajdować się w obrocie z uwagi na fakt, iż 23 miesiące wcześniej minął jego termin minimalnej trwałości.

Odnosząc się do argumentów skarżącego, że stosownie do art. 17 rozporządzenia 178/2002, każdy podmiot działający na rynku spożywczym odpowiada za zgodność żywności, którą posiada w przedsiębiorstwie pozostającym pod jego kontrolą, z wymogami prawa żywnościowego właściwymi dla jego działalności, organ odwoławczy stwierdził, że ww. regulacja wskazuje na odpowiedzialność producenta za wyprodukowany towar. Nie pozwala jednak na dowolność w działaniu oraz ignorowanie zaleceń producentów stosowanych komponentów. Pokreślił, że przedmiotowa partia herbaty nie została poddana żadnym procesom technologicznym za wyjątkiem mieszania, zatem podważanie badań przechowalniczych dokonanych przez producentów komponentów, czy też ignorowanie ich zaleceń w zakresie utrzymania właściwych cech organoleptycznych, nie jest dopuszczone prawem bez przeprowadzenia własnych badań przechowalniczych. data minimalnej trwałości surowca, określona przez jego producenta, jest datą wiążącą dla dalszych uczestników łańcucha produkcyjnego, za wyjątkiem sytuacji, gdy próby przechowalnicze gotowego wyrobu wskażą na znacznie krótszy termin minimalnej trwałości (np. z uwagi na zastosowane procesy technologiczne). Główny Inspektor stanął na stanowisku, że artykuły rolno-spożywcze po przekroczeniu daty minimalnej trwałości mogą utracić takie walory jak smak, czy zapach zapewniony do tej daty. W przedmiotowej sprawie cała baza surowcowa, używana do wytworzenia herbaty herbaciana róża charakteryzowała się krótszym terminem minimalnej trwałości niż produkt końcowy.

Producenci surowców przekazując swoje produkty na dalszy etap łańcucha produkcyjnego, nie są w stanie przewidzieć jakim procesom zostaną one poddane oraz z jakimi innymi składnikami będą one mieszane, dlatego określają datę minimalnej trwałości czystego komponentu (nie stanowiącego składnika wyrobu złożonego). Organ II instancji uznał, że zmieszanie aromatu różanego z jakimkolwiek innym składnikiem, nie wpłynie na wydłużenie czasu jego trwałości oraz bezpieczeństwa. Za nietrafny uznał argument skarżącego, że użyte do produkcji przedmiotowej partii herbaty surowce, mimo przekroczenia daty minimalnej trwałości, są wciąż bezpieczne.

W opinii organu odwoławczego, niezależnie od kwestii bezpieczeństwa, walory organoleptyczne przeterminowanych surowców mogą ulec znacznemu pogorszeniu. Pogorszenie walorów organoleptycznych aromatu różanego, aromatu rumowego, pączków róży czy herbaty czarnej, stanowiących bazę surowcową pod produkcję zakwestionowanej herbaty, wpłynie bezpośrednio na pogorszenie jakości sensorycznej zakwestionowanego produktu. Zatem gwarancja producenta, jakoby przedmiotowa partia artykułu rolno-spożywczego "[...]" zachowała odpowiednie właściwości organoleptyczne do maja 2018 r., biorąc pod uwagę fakt, że w tym czasie wszystkie surowce przekroczą termin minimalnej trwałości, jest niewiarygodna. Zważywszy, że polskie prawo zabrania wprowadzania do obrotu zarówno produktów o przekroczonym terminie przydatności do spożycia, jak i produktów o przekroczonej dacie minimalnej trwałości (art. 52 ustawy z 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. z 2017 r., poz. 149 ze zm.): producent poprzez zastosowanie takich produktów złamał tę zasadę. Główny Inspektor uznał, że przedstawione przez stronę wyniki prób trwałościowych nie stanowią dowodu w sprawie z uwagi na fakt, że zakwestionowana przez organ I instancji partia herbaty (wyprodukowana w dniu 18 maja 2016 r.), nie jest tożsama z badaną pod kątem trwałościowym partią herbaty (wyprodukowaną w marcu 2013r.)

Dalej organ podniósł, że w art. 22 ust. 1 rozporządzenia nr 1169/2011 został wskazany obowiązek oznaczania ilości składnika lub kategorii składników użytych do produkcji środka spożywczego, w przypadku gdy:

-występują one w nazwie środka spożywczego lub są zwykle kojarzone z tą nazwą przez konsumenta;

- są one podkreślone w etykietowaniu słownie, obrazowo lub graficznie; lub

-są one istotne w celu scharakteryzowania danego środka spożywczego i odróżnienia go od produktów, z którymi mógłby być mylony ze względu na jego nazwę lub wygląd.

Przenosząc to na stan faktyczny sprawy GIJHARS stwierdził, że według oświadczenia strony (str. 5 Protokołu kontroli nr [...] z dnia [...] czerwca 2016 r.), do wyprodukowania przedmiotowego artykułu rolno-spożywczego wykorzystano następujące składniki: herbata czarna liściasta Kenia Kangaita FOP (0,95 kg), pączki róży (0,025 kg), aromat różany (0,016 kg), płatki róży (0,010 kg), aromat rumowy (0,004 kg).

Producent przedmiotowej partii herbaty zaniechał podania informacji dotyczącej procentowej zawartości płatków oraz pączków róży. Na etykiecie produktu zamieszczono wyłącznie informację: Składniki: czarna herbata liściasta, płatki róży, pączki róży, aromat.

Tymczasem, według organu, w przypadku produktów smakowych czynnikiem stanowiącym o charakterystyce danego wyrobu są składniki smakowe, odróżniające produkty od innych podobnych na rynku, w związku z tym dla konsumenta istotna będzie informacja o ilościowej zawartości tych składników. Organ nie zgodził się z argumentem strony, odwołującej się w tym zakresie do załącznika VIII ust.1 rozporządzenia nr 1169/2011, że skoro pączki płatki róży zostały dodane do przedmiotowej partii herbaty w celach aromatyczno-smakowych nie ma konieczności oznaczania ilości w/w składników w wykazie składników produktu. GIJHARS stanął na stanowisku, że z uwagi na nazwę produktu "[...]", oznaczenie ilości płatków i pączków róży użytych do wytworzenia wyrobu jest niezbędne w celu spełnienia wymagań zawartych w art. 22 ust. 1 rozporządzenia 1169/2011. Natomiast wyjątek wskazany przez skarżącego można zastosować tylko wtedy, gdy informacja o ilościowej zawartości nie będzie wpływała na wybór dokonywany przez konsumenta. Co więcej organ II instancji uznał, że w przedmiotowej sprawie producent dopuścił się naruszenia art. 7 rozporządzenia nr 1169/2011, z uwagi na umieszczenie na etykiecie przedmiotowej partii artykułu rolno-spożywczego nazwy "[...]", co nie jest adekwatne do deklaracji producenta w zakresie użytej do wyprodukowania przedmiotowej partii herbaty bazy surowcowej. Nazwa artykułu sugeruje, że produkt ten składa się w głównej mierze z kwiatów/pączków róż, podczas gdy rzeczywista zawartość tych składników w wyrobie jest znikoma (3,5%). Według GIJHARS należy wziąć pod uwagę, iż na rynku dostępna jest cała gama herbat różanych i o smaku różanym, których często jedynym wyróżnikiem jest zawartość składnika róży w wyrobie. Wybierając herbatę różaną, konsument oczekuje informacji dotyczącej udziału kwiatu róży w recepturze produktu. Organ odwoławczy zgodził się również ze stanowiskiem WIJHARS, który zakwestionował brak w nazwie przedmiotowej herbaty informacji o jej rodzaju, tj. herbata czarna, oraz pominięcie informacji o jej aromatyzowaniu uznając, że narusza to przepisy rozporządzenia 1169/201. W tym zakresie GIJHARS przywołał art. 17 ust. 1 rozporządzenia nr 1169/2011, zgodnie z którym, nazwą środka spożywczego jest jego nazwa przewidziana w przepisach. W przypadku braku takiej nazwy nazwą środka spożywczego jest jego nazwa zwyczajowa, a jeśli nazwa zwyczajowa nie istnieje, lub nie jest stosowana, przedstawia się nazwę opisową tego środka spożywczego. Zważywszy, że wszystkie herbaty mają swoje źródło w roślinie z rodzaju Camelia (Sinesis lub Assamica). Natomiast dopiero zbiór, przetworzenie, przechowywanie, aromatyzowanie, a nawet położenie geograficzne dają podstawę do określania rodzaju, gatunku, czy chociażby formy herbaty i pozwalają na pełne scharakteryzowanie jej rodzaju. Z uwagi na różnice w smaku, właściwościach, a także sposobie zaparzania poszczególnych rodzajów herbat, konieczne jest wskazanie w oznakowaniu rodzajowej nazwy herbaty, w celu dostarczenia konsumentowi informacji ojej podstawowych cechach.

Nazwa danego środka spożywczego zawiera dane szczegółowe dotyczące warunków fizycznych tego środka spożywczego lub szczególnego przetwarzań jakiemu został on poddany (np. sproszkowany, ponownie zamrożony, liofilizowany, głęboko mrożony, zagęszczony, wędzony), bądź dane takie towarzyszą nazwie, we wszystkich przypadkach, w których pominięcie takiej informacji mogłoby wprowadzić nabywcę w błąd (załącznik VI Część A pkt 1 do niniejszego rozporządzenia).

Organ odwoławczy podkreślił, że wyżej cytowany przepis wskazuje jedynie przykładowe warunki fizyczne lub rodzaje przetwarzania, jakim mogą być poddane środki spożywcze i nie tworzy on katalogu zamkniętego. Aromatyzowanie stanowi niewątpliwie jeden z ważniejszych procesów jakiemu poddawane są herbaty. Pominięcie informacji o zastosowanej technologii mogłaby wprowadzić nabywcę w błąd. Tym samym, pominięcie w nazwie przedmiotowej partii herbaty informacji o jej rodzaju (herbata czarna) oraz brak wskazania, że jest to herbata aromatyzowana, naruszają przepisy rozporządzenia 1169/2011.

Następnie organ przywołał art. 26 ust. 2 lit. a rozporządzenia nr 1169/2011,zgodnie z którym wskazanie kraju lub miejsca pochodzenia jest obowiązkowe w przypadku gdy zaniechanie ich wskazania mogłoby wprowadzać w błąd konsumenta co do rzeczywistego kraju lub miejsca pochodzenia środka spożywczego, w szczególności gdyby informacje towarzyszące środkowi spożywczemu lub etykieta jako całość mogły sugerować, że dany środek spożywczy pochodzi z innego kraju lub miejsca.

W tym zakresie wskazał, że w oznakowaniu przedmiotowej herbaty umieszczono logo firmy z napisem "[...]", co sugeruje, że przedmiotowa partia produktu pochodzi z Wielkiej Brytanii. Tymczasem wyrób został wytworzony w Polsce, zaś herbata czarna, będąca jego podstawowym składnikiem, pochodzi z Kenii.

W tej sytuacji organ II instancji uznał, iż zaniechanie wskazania kraju pochodzenia, może wśród konsumentów wywołać przeświadczenie, iż mają do czynienia z herbatą, której krajem produkcji jest Wielka Brytania.

GJHARS wskazał, że odwołujący się podniósł, iż w dokumencie pn. "Atest jakościowy" dla herbaty "[...]", który jest przekazywany jako forma oznakowania (etykietowania) produktu, widnieje wskazanie miejsca pochodzenia wyrobu gotowego: "Kraj pochodzenia: Polska".

W opinii Głównego Inspektora w sytuacji, gdy informacje znajdujące się na etykiecie (w tym nazwa producenta) sugerują nieprawdziwe pochodzenie żywności, wymagane jest podanie informacji o kraju pochodzenia na tej etykiecie. Należy bowiem podkreślić, że konsument, po zapoznaniu się z etykietą herbaty (udostępnionej na życzenie przez sprzedającego), mógłby uznać, że sugestia wskazana w nazwie odzwierciedla prawdę, tzn. że herbata pochodzi z Londynu.

Wobec powyższego zaniechanie wskazania kraju producenta, może wśród konsumentów wywołać przeświadczenie, iż mają do czynienia z herbatą, której krajem produkcji jest Wielka Brytania (art. 7 ust. 1 lit a oraz art. 26 ust. 2 lit. a rozporządzenia 1169/2011).

Główny Inspektor JHARS przychylił się do stanowiska organu I instancji, że brak wskazania instrukcji przygotowania herbaty narusza art. 9 ust. 1 lit. j) rozporządzenia nr 1169/2011, zgodnie z którym obowiązkowe jest podanie instrukcji użycia artykułu rolno-spożywczego, w przypadku gdy w razie braku takiej instrukcji odpowiednie użycie danego środka spożywczego byłoby utrudnione oraz podanie nazwy lub firmy i adresu podmiotu działającego na rynku spożywczym, który wprowadza artykuł do obrotu handlowego. Aby herbata była smaczna i zachowała swoje właściwości, organ podkreślił, że należy przestrzegać reguł jej parzenia. Dbać, by nie zwietrzała, zalewać ją wodą o odpowiedniej temperaturze i czekać, aż nabierze właściwego koloru i aromatu. Aby zachować właściwości herbaty, należy stosować się do reguł jej parzenia, Producent jest zobligowany dostarczyć takie informacje konsumentowi.

Główny Inspektor JHARS nie zgodził się z opinią strony, że herbata jest produktem tak rozpowszechnionym, że każdy przeciętny konsument jest świadomy, w jaki sposób przygotowuje się herbatę do picia. W tym aspekcie organ poniósł, że różne herbaty przyrządza się w odpowiedni dla nich sposób. Nie jest regułą, że herbatę zalewa się wrzącą wodą, jak sugeruje odwołujący, bowiem smak herbaty zależy nie tylko od jej rodzaju, ale także od sposobu jej parzenia. Dla przykładu, herbaty czarne należy zaparzać od 3 do 5 minut, herbaty zielone naciągają około 8 minut, a herbata prasowana - do 10 minut.

Z kolei ze względu na to, że producent podał niepełną nazwę firmy oraz nie wskazał adresu głównego miejsca wykonywanej działalności, organ uznał, że jest to niezgodne z art. 9 ust. 1 lit. h rozporządzenia 1169/2011.

GIJHARS wskazał, że w oznakowaniu podano "[...] , ul. [...]" oraz logo firmy z napisem "[...]", podczas gdy w chwili przeprowadzania kontroli nazwa firmy zawarta we wpisie do CEIDG brzmiała "[...] Firma Przemysłowo- Handlowa P. R.", a adres głównego miejsca wykonywanej działalności to: "ul. [...],[...]".

Główny Inspektor JHARS podkreślił, że zgodnie z art. 12 ust. 2 rozporządzenia 1169/2011 w przypadku żywności opakowanej, a w takiej formie przedmiotowa partia herbaty została wprowadzona do obrotu, obowiązkowe informacje na temat żywności muszą się znajdować bezpośrednio na opakowaniu lub na załączonej do niego etykiecie. Za niedopuszczalną należy uznać praktykę polegającą na wskazywaniu rozbieżnych danych na etykiecie produktu i w dokumentach towarzyszących. Zatem stanowisko skarżącego, że "w dokumencie towarzyszącym produktowi pn. "Atest Jakościowy", który trafia do kontrahenta Strony, określono adres wskazany w CEIDG jako adres zakładu głównego "ul. [...],[...]". Ponadto wskazano również adres biura handlowego tj. "ul. [...],[...], Poland". Widnieje na tym dokumencie również nazwa firmy odwołującego "[...]", "[...] P. R.". Danym tym towarzyszą ponadto: oznaczenie adresu mailowego, numeru telefonu, numeru faksu, NIP, REGON, VAT oraz nr rachunku bankowego Strony" nie stanowi argumentów skutecznie podważających prawidłowe stanowisko organu I instancji.

Organ II instancji uznał za naruszenie fakt, że w wykazie składników podano "aromat", podczas gdy do produkcji zastosowano dwa aromaty, tj. aromat różany i aromat rumowy. Taka praktyka narusza, zdaniem organu odwoławczego, art. 18 ust. 1 rozporządzenia 1169/2011 wedle którego, wykaz składników rozpoczyna się lub jest poprzedzony właściwym nagłówkiem, który składa się z wyrazu "składniki" lub zawiera ten wyraz. Obejmuje on wszystkie składniki środka spożywczego, w malejącej kolejności ich masy w momencie użycia składników przy wytwarzaniu tego środka spożywczego. Tym samym, skarżący powinien posłużyć się liczbą mnogą wyrazu "aromat".

Organ podniósł, że w oznakowaniu zakwestionowanego produktu zapis jednostki miary określający masę netto wyrobu podano używając oznaczenia jednostki "KG", co jest niezgodne z § 17 ust. 1 oraz § 2 pkt 2 rozporządzenia w sprawie legalnych jednostek miar, zgodnie z którym nazwę jednostki miary pisze się małą literą, jeżeli ogólne reguły pisowni polskiej nie stanowią inaczej, a w druku — czcionką prostą.

Główny Inspektor nie zgodził się z argumentem strony, iż przepisy rozporządzenia 1169/2011 nie mają zastosowania w sprawie, której przedmiotem jest transakcja poprzedzająca sprzedaż konsumentowi finalnemu. W tym zakresie GIJHARS stwierdził, że w myśl art. 8 ust 1 rozporządzenia 1169/2011 podmiotem działającym na rynku spożywczym odpowiedzialnym za informację na temat żywności jest podmiot, pod którego nazwą lub firmą jest wprowadzany na rynek dany środek spożywczy. Natomiast stosownie do art. 8 pkt 8 ww. rozporządzenia, podmioty działające na rynku spożywczym dostarczające innym podmiotom działającym na rynku spożywczym żywność nieprzeznaczoną dla konsumenta finalnego ani dla zakładów żywienia zbiorowego zapewniają przekazywanie tym innym podmiotom działającym na rynku spożywczym wystarczających informacji, które umożliwią im w stosownych przypadkach spełnienie ich obowiązków dotyczących zapewnienia obecności i rzetelności informacji na temat żywności. Organ przypomniał, że stosownie do art. 3 pkt 4 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno- spożywczych, obrót to czynności w rozumieniu art. 3 pkt 8 rozporządzenia (WE) Nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności. W myśl natomiast art. 3 pkt 8 rozporządzenia (WE) Nr 178/2002, "wprowadzanie na rynek" oznacza posiadanie żywności lub pasz w celu sprzedaży z uwzględnieniem oferowania do sprzedaży lub innej formy dysponowania, bezpłatnego lub nie oraz sprzedaż, dystrybucję i inne formy dysponowania. Ponadto zgodnie z obowiązującym prawem wspólnotowym, podmioty działające na rynku spożywczym i pasz zapewniają, na wszystkich etapach produkcji, przetwarzania i dystrybucji w przedsiębiorstwach będących pod ich kontrolą, zgodność tej żywności lub pasz z wymogami prawa żywnościowego właściwymi dla ich działalności i kontrolowanie przestrzegania tych warunków (art. 17 Rozporządzenia (WE) nr 178/2002),

W podsumowaniu organ odwoławczy stwierdził, że w świetle zebranego materiału dowodowego należy uznać, że organ I instancji prawidłowo ocenił, iż oznakowanie przedmiotowej partii herbaty wyprodukowanej i wprowadzonej do obrotu przez P. R. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą: [...] P. R., [...] nie odpowiada wymaganiom prawa żywnościowego ze względu na nieprawidłowe oznakowanie.

Jednocześnie Główny Inspektor JHARS uznał, że produkt "[...]" stanowi żywność przeznaczoną dla konsumenta finalnego. W tym zakresie podkreślił, że producent nie dostarcza wyprodukowanej przez siebie herbaty do dalszego wykorzystania technologicznego przez właściciela sieci handlowej, lecz bezpośrednio do sprzedaży przez sklep. Producent dystrybuując daną żywność do sklepów, gdzie będzie ona sprzedawana na wagę, jest zobligowany do podania kompleksowych informacji w oznakowaniu produktu.

Organ odwoławczy podkreślił, że wydając przedmiotową decyzję organ I instancji miał na względzie zarówno interes społeczny, jak i słuszny interes obywateli, w szczególności poszanowanie praw konsumenta przy obrocie artykułami rolno-spożywczymi, zgodnie z zasadami obowiązujących przepisów prawa.

Podmiot prowadząc wieloletnią działalność gospodarczą w branży jest profesjonalistą i ciążą na nim obowiązki szczególnej dbałości o wytwarzane produkty, w tym poprawne ich oznakowanie. Obowiązkiem producenta jest rzetelne informowanie konsumenta o wprowadzanym do obrotu wyrobie oraz zapewnienie deklarowanej jakości. Organ II instancji stwierdził, że przedmiotowy produkt jest produktem zafałszowanym w rozumieniu art. 3 pkt 10 lit.c ustawy o jakości handlowej, gdyż podana data minimalnej trwałości jest niezgodna z rzeczywistością oraz w istotny sposób narusza interesy konsumentów. To z kolei uzasadnia nałożenie kary pieniężnej na podstawie art. 40a ust.1 pkt 4 ustawy o jakości handlowej. GIJHARS w całości podzielił argumentację organu I instancji oraz przyjął ją jako własne stanowisko odnośnie do wysokości kary nałożonej na skarżącego.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (WSA) na powyższą decyzję GIJHARS, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania. Zakwestionowanemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie:

1) art. 7 st. 1 lit a rozporządzenia UE Nr 1169 / 2011 poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i przyjęcie, że wprowadzony towar oznaczony był błędną datą przydatności do spożycia, w sytuacji, gdy nie ustalono, jakie były zasady ustalenia terminów przydatności do spożycia składników produktów pod nazwą "[...]", jak też, czy składniki te po dacie były pełnowartościowe

2) art. 22 ust. 1 cyt Rozporządzenia UE poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i uznanie, że producent nie spełnił określonych nim wymogów;

3) art. 17 ust. 1 cyt. Rozporządzenia UE poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i uznanie, że producent nie spełnił określonych nim wymogów

4) art. 26 ust. 2 lit. a Rozporządzenia UE poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i uznanie, że producent nie spełnił określonych nim wymogów;

5) art. 8 ust. 1 lit. j. Rozporządzenia UE poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i uznanie, że producent nie spełnił określonych nim wymogów

6) art. 18 ust 1 Rozporządzenia UE poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i uznanie, że producent nie spełnił określonych nim wymogów

7) art. 9 ust. 1 lit. h Rozporządzenia UE poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i uznanie, że producent nie spełnił określonych nim wymogów

8) § 17 ust. 1 oraz § 2 ust. 2 rozporządzenia w sprawie legalnych jednostek miar poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i uznanie, że producent nie spełnił określonych nim wymogów wszystkie powołane powyżej przepisy w związku z artykułem 145 § 1 pkt 1 iit. a - naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na treść wydanego w sprawie rozstrzygnięcia i w związku z art. 40 a ust. 1 pkt 4 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno – spożywczych.

Nadto zarzucił naruszenie - na podstawie artykułu 145 § 1 pkt. 1 lit. c) ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - przepisów artykułu 7, 77 i 80 kpa, które to naruszenie miało wpływ na treść wydanego w sprawie rozstrzygnięcia, a jest związane z niewyjaśnieniem rzeczywistej odpowiedzialności za wprowadzony do obrotu produkt, w szczególności z prawem producenta do określenia przydatności do spożycia według przyjętych przez niego norm i reguł.

W uzasadnieniu podniesionych zarzutów wskazał, że producent, zarówno w trakcie postępowania kontrolnego, jak też później w trakcie postępowania odwoławczego, nie kwestionował zastosowania w procesie produkcji herbaty składników, które miały oznaczony termin przydatności, jednak w przypadku tych składników upływ czasu nie wpływał na ich walory ani przydatność do użycia - okoliczność ta nie została wyjaśniona przez kontrolujących. Uwadze kontrolujących umknęło, że zastosowanie tych składników nastąpiło w okresie ich trwałości. Powstał nowy produkt, którego terminy przydatności określa producent. Dla skutecznego przypisania, że wprowadził on do obrotu towar, który pozostawał w sprzeczności z deklarowaną jakością, konieczne byłoby przeprowadzenie stosownych badań, czego nie uczyniono, nie wyjaśniono zatem wszystkich istotnych okoliczności sprawy. Zwrócić trzeba uwagę, że trwałość składników określa badanie przechowalnicze lub trwałościowe, skarżący takie badania przeprowadził i dysponował ich wynikami. Podkreślenia wymaga także, że brak jest przepisów pozwalających na jednoznaczne przyjęcie terminów ważności produktów powstałych z połączenia różnych surowców - termin przydatności tak powstałego produktu określa producent, jako podmiot ponoszący odpowiedzialność wobec konsumenta. Skarżący kwestionuje także zasadność wymierzenia kary w przypadku pozostałych uchybień, które o ile zostały popełnione, to mają tak drobny charakter, że nie zachodziła podstawa do wymierzenia kary finansowej, w tym w takiej wysokości. Skarżący wyjaśnił przesłanki wprowadzenia do obrotu herbaty herbaciana róża, wyjaśnił także kwestie związane z trwałością składników użytych do jej wytworzenia. Okoliczności te nie pozwalają na przyjęcie, że producent wprowadził do obrotu zafałszowane towary rolno spożywcze lub nieprawidłowo oznaczone. Zwrócić nadto należy uwagę, ze objęty kontrolą towar nie jest przeznaczony dla konsumenta finalnego, a tym samym, z mocy art. 3 ust. 1, rozporządzenia 1169 / 2011, nie podlega przepisom rozporządzenia. Oznaczenie zawarte na przedmiotowym produkcie nie wpływa na dokonanie przez klienta świadomego wyboru produktu, bowiem klient - rozumiany, jako konsument finalny nie jest adresatem.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Odniósł się do postawionych zarzutów uznając je za niezasadne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Kontrola sądowa sprawowana jest na zasadzie kryterium zgodności z prawem.

W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) – c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2018, poz. 1302), zwaną dalej: p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Zdaniem Sądu, żadna z wyżej wskazanych przesłanek w sprawie nie zachodzi.

Dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych, działając w granicach sprawy, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a) WSA stwierdza, że w działaniu organu nie dopatrzył się nieprawidłowości zarówno, gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak w procesie subsumpcji ustalonego stanu faktycznego pod zastosowane w sprawie przepisy prawa materialnego.

W pierwszej kolejności należy przypomnieć, że wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 5 października 2017r., prawomocnym od 7 listopada 2017r., oddalił skargę P. R. na decyzję GIJHARS zakazującą stronie wprowadzania do obrotu artykułu rolno- spożywczego Herbata herbaciana róża", a'1 kg w ilości 4 kg (4 opakowania a'1 kg), oznakowanej numerem partii: "Nr partii: [...]" i datą minimalnej trwałości: "Najlepiej spożyć przed końcem: [...]", wyprodukowanej w dniu 18 maja 2016 r., o wartości brutto 196,32 zł, pod rygorem natychmiastowej wykonalności. Wyrok ten, z mocy art. 170 p.p.s.a. wiąże Sąd w postępowaniu niniejszym. Należy przy tym podkreślić, że przedmiotem ww. rozstrzygnięcia jest ten sam produkt rolno-spożywczy, o którym mowa w sprawie będącej przedmiotem aktualnej kontroli sądowoadministracyjnej (tożsamy numer partii, tożsama data produkcji oraz ta sama data minimalnej trwałości).

Przechodząc do zarzutów P. R. w sprawie niniejszej należy stwierdzić, że nie podważają one prawidłowości decyzji GIJHARS. Zarzuty skargi są w istocie powieleniem argumentów strony zawartych w odwołaniu od decyzji organu I instancji i zostały rozważone przez GIJHARS, czego wyrazem jest stanowisko organu zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Na skarżącego została nałożona kara pieniężna za wprowadzenie do obrotu artykułu-rolno spożywczego zafałszowanego na podstawie ustawy o jakości handlowej. Definicję "artykułu rolno spożywczego zafałszowanego" podana jest w art. 3 pkt 10 lit. c) ustawy o jakości handlowej. W myśl tego przepisu artykuł rolno-spożywczy zafałszowany to produkt, którego skład jest niezgodny z przepisami dotyczącymi jakości handlowej poszczególnych artykułów rolno-spożywczych, albo produkt, w którym zostały wprowadzone zmiany, w tym zmiany dotyczące oznakowania, mające na celu ukrycie jego rzeczywistego składu lub innych właściwości, jeżeli niezgodności te lub zmiany w istotny sposób naruszają interesy konsumentów finalnych, w szczególności jeżeli w oznakowaniu podano niezgodne z prawdą dane w zakresie składu, pochodzenia, terminu przydatności do spożycia lub daty minimalnej trwałości, zawartości netto lub klasy jakości handlowej.

W związku z powyższym w każdym przypadku kiedy podana data minimalnej trwałości jest niezgodna z rzeczywistością mamy do czynienia z zafałszowaniem. Należy podzielić pogląd organu, że na gruncie rozpoznawanej sprawy producent wprowadził na rynek produkt opatrzony datą minimalnej trwałością 05/2018, podczas gdy jednym ze składników w/w artykułu rolno-spożywczego był aromat różany, który w maju 2018 r. nie powinien znajdować się w obrocie z uwagi na fakt, iż 23 miesiące wcześniej minął jego termin minimalnej trwałości. Przedmiotowa partia herbaty "Herbata [...]" została wyprodukowana poprzez zmieszanie kilku surowców w mieszalnikach w odpowiednich proporcjach. W trakcie produkcji herbata nie została poddana żadnym procesom z wykorzystaniem obróbki termicznej, które pozwalałyby na wydłużenie daty minimalnej trwałości. Tego ustalenia organu skarżący nie zakwestionował. Data minimalnej trwałości surowca, określona przez jego producenta, jest datą wiążącą dla dalszych uczestników łańcucha produkcyjnego, za wyjątkiem sytuacji, gdy próby przechowalnicze gotowego wyrobu wskażą na znacznie krótszy termin minimalnej trwałości (np. z uwagi na zastosowane procesy technologiczne). Tym samym wyrób gotowy winien być opatrzony datą minimalnej trwałości zgodną z okresem przydatności do spożycia wszystkich składników wchodzących w jego skład. Strona nie kwestionuje, że w trakcie procesu produkcji herbaty zostały zastosowane składniki o określonych terminach przydatności. Skarżący podniósł, że wobec braku przepisów pozwalających na jednoznaczne wyznaczenie terminów przydatności do spożycia produktów powstałych z połączenia surowców o różnej trwałości - ostateczny termin przydatności określa producent. Kwestię trwałości składników określają badania przechowalnicze, a producent takimi badaniami dysponował natomiast organ nie odniósł się do nich. Odpierając ten zarzut, jako niezasadny należy wskazać, że przedstawione przez stronę badania trwałościowe przeprowadzone na zlecenie strony przez [...] J. G. dotyczą badania pod kątem trwałości partii herbaty wyprodukowanej w marcu 2013 r. a nie 18 maja 2016r. jak to ma miejsce w przedmiotowej sprawie Tym samym, z oczywistych względów, nie można uznać, że dowód ten mógł być przydatny i ewentualnie wpłynąć na treść decyzji wydanej w sprawie niniejszej, co słusznie zauważył organ w zaskarżonej decyzji (str. 7) i powtórzył to w odpowiedzi na skargę. Tak więc również i ten zarzut strony nie mógł prowadzić do uwzględnienia skargi. Sąd podkreśla, że organ trafnie wskazuje, iż zmieszanie aromatu różanego (z przekroczoną datą minimalnej trwałości) z jakimkolwiek innym składnikiem, nie wpłynie na wydłużenie czasu jego trwałości oraz bezpieczeństwa. Należy też podzielić pogląd organu, że artykuły rolno-spożywcze po przekroczeniu daty minimalnej trwałości mogą utracić takie walory jak smak, czy zapach zapewniony do tej daty. W przedmiotowej sprawie cała baza surowcowa, używana do wytworzenia herbaty herbaciana róża charakteryzowała się krótszym terminem minimalnej trwałości niż produkt końcowy. Z kolei walory organoleptyczne przeterminowanych surowców mogą ulec znacznemu pogorszeniu. Pogorszenie walorów organoleptycznych aromatu różanego, aromatu rumowego, pączków róży czy herbaty czarnej, stanowiących bazę surowcową pod produkcję zakwestionowanej herbaty, wpłynie bezpośrednio na pogorszenie jakości sensorycznej zakwestionowanego produktu. Nie można też zgodzić się z twierdzeniem skarżącego, że produkt nie był przeznaczony dla finalnego konsumenta, a tym samym z mocy art. 3 ust. 1 rozporządzenia 1169/2011 nie podlega jego przepisom. W myśl art. 8 ust 1 rozporządzenia 1169/2011 podmiotem działającym na rynku spożywczym odpowiedzialnym za informację na temat żywności jest podmiot, pod którego nazwą lub firmą jest wprowadzany na rynek dany środek spożywczy. Definicja producenta zawarta w ustawie o jakości handlowej, gdzie producentem jest nie tylko osoba fizyczna, osoba prawna czy jednostka organizacyjna zajmująca się produkcją lub paczkowaniem artykułów rolno-spożywczych, ale także wprowadzająca artykuły spożywcze do obrotu. Pojęcie "wprowadzania do obrotu" należy interpretować zgodnie z powszechnie obowiązującym prawem unijnym. W związku z powyższym, "wprowadzenie do obrotu" dotyczy każdego etapu obrotu i nie jest zawężone jedynie do pierwszego wprowadzenia na rynek. Potwierdzenie słuszności tej interpretacji znajdujemy m.in w wyroku ETS (obecnie TSUE) z 23 listopada 2006r. w sprawie C-315/05 wydanym w trybie prejudycjalnym. Wynika z niego,. iż wprowadzający do obrotu może być odpowiedzialny za jakość, nawet w sytuacji , gdy ogranicza się on , jako zwykły dystrybutor do wprowadzania do obrotu produktu w postaci, w jakiej został mu dostarczony przez producenta. Należy zauważyć, że wymogi prawa żywnościowego w zakresie jakości handlowej, w tym oznakowania , odnoszą się do żywności oferowanej konsumentom, dlatego też zapewnienie zgodności z tymi wymaganiami musi być obowiązkowe także na etapie handlu detalicznego. W sytuacji, gdy niezgodność powstała na wcześniejszym etapie obrotu (w tym etapie produkcji) , powinna zostać wyeliminowana w dalszych ogniwach obrotu a możliwość realizacji tego obowiązku jest uzależniona od pozycji rynkowej przedsiębiorcy. Stosownie do art. 8 pkt 8 ww. rozporządzenia, podmioty działające na rynku spożywczym dostarczające innym podmiotom działającym na rynku spożywczym żywność nieprzeznaczoną dla konsumenta finalnego ani dla zakładów żywienia zbiorowego zapewniają przekazywanie tym innym podmiotom działającym na rynku spożywczym wystarczających informacji, które umożliwią im w stosownych przypadkach spełnienie ich obowiązków dotyczących zapewnienia obecności i rzetelności informacji na temat żywności. Należy podkreślić, co słusznie akcentuje organ, że produkt "[...]" stanowi żywność przeznaczoną dla konsumenta finalnego. Producent nie dostarcza wyprodukowanej przez siebie herbaty do dalszego wykorzystania technologicznego przez właściciela sieci handlowej, lecz bezpośrednio do sprzedaży przez sklep.

Zdaniem WSA, organ trafnie wypunktował i uzasadnił w decyzji zarówno I instancji , jak i zaskarżonej, zarzuty naruszenia przepisów wskazywanych przez P. R. zarówno w odwołaniu, jak i (powtórzone) w niniejszej skardze. Decyzja w pełni spełnia wymogi art. 107 § 3 k.p.a. WSA podziela zaprezentowane stanowisko organu i przyjmuje je za własne. Szczegółowe motywy decyzji zostały przedstawione w części historycznej niniejszego uzasadnienia a zatem nie potrzeby powielania ich w tym miejscu. Według WSA, organ trafnie przyjął, że opisane w decyzji uchybienia w zakresie oznakowania spornego produktu: zaniechanie podania informacji dotyczącej procentowej zawartości płatków róży oraz pączków róży; brak w nazwie informacji o jej rodzaju tj. czarna herbata, oraz pominięcie informacji o jej aromatyzowaniu, zaniechanie wskazania kraju producenta, podanie niepełnej nazwy firmy oraz adresu głównego miejsca wykonywanej działalności; niewskazanie w wykazie składników, że do produkcji użyto więcej niż jednego aromatu (w tym konkretnym przypadku dwóch tak więc należało podać nie "aromat" ale "aromaty");podano w zapisie nieprawidłową jednostkę miary używając KG zamiast kg - narusza wskazane w decyzji przepisy rozporządzenia 1169/2011. Tym samym stwierdzenie organu, że oznakowanie przedmiotowej partii towaru nie odpowiada wymaganiom prawa żywnościowego ze względu na nieprawidłowe oznakowanie, jest zgodne z prawem a zarzuty skargi należy potraktować, jedynie jako polemikę z prawidłowym stanowiskiem organu.

Stosownie do art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych. kto wprowadza do obrotu artykuły rolno-spożywcze zafałszowane, podlega karze pieniężnej w wysokości nie wyższej niż 10% przychodu osiągniętego w roku rozliczeniowym poprzedzającym rok nałożenia kary, nie niższej jednak niż 1.000 zł.

Przyjęte przez ustawodawcę brzmienie powyższego przepisu wprowadza mechanizm polegający na tym, że każdy, w stosunku do kogo zostanie ustalone , iż wprowadził do obrotu artykuły rolno-spożywcze zafałszowane podlega karze określonej w tym przepisie ( odpowiedzialność obiektywna).. Natomiast ustalając wysokość nałożonej kary pieniężnej należy uwzględnić przesłanki, o których mowa w art. 40a ust. 5 ustawy o jakości handlowej. Według Sądu, organ wymierzając karę pieniężną wziął je wszystkie pod uwagę i prawidłowo miarkował wysokość sankcji. W szczególności należy podnieść, że ustalając stopień szkodliwości czynu jako wysoki organ uwzględnił rodzaj i charakter naruszonego dobra oraz rozmiar wyrządzonej szkody. GIJHARS stwierdził w treści decyzji, że przedsiębiorca wprowadzał w błąd konsumenta, co do trwałości herbaty swym działaniem polegającym na bezpodstawnym wydłużeniu daty minimalnej trwałości herbaty w stosunku do zastosowanych surowców, a tym samym mogło to mieć wpływ na interes konsumenta. Z tą oceną należy się zgodzić. Niewątpliwie prawo żywnościowe ma na celu ochronę interesów konsumenta i powinno stanowić podstawę do dokonywania przez nich świadomego wyboru związanego ze spożywaną przez nich żywnością. Ponadto w oznakowaniu zabrakło części istotnych informacji dla konsumenta. Rzetelne informacje w oznakowaniu produktów stanowią element bezpieczeństwa żywności, a także mają na celu umożliwienie konsumentom dokonywania świadomych wyborów produktów, zgodnych z ich oczekiwaniami. Według Sądu, organ prawidłowo uznał, że zakres naruszenia jest znaczny a to ze względu na to, iż stwierdzone nieprawidłowości naruszają podstawowe przepisy prawa żywnościowego istotne z punktu widzenia interesów konsumenta. Wysokość kary mieściła się w zakresie przewidzianym przez art. 40a ust.1 pkt 4 ustawy o jakości handlowej. Strona zarzuca, że wymierzenie kary w wysokości sześciokrotnie przewyższającej wartość zakwestionowanego produktu jest karą rażąco surową. Z tym stwierdzeniem nie sposób się zgodzić uwzględniając po pierwsze wszystkie elementy mające wpływ na jej wymiar. W tym fakt, że stanowiła ona 0,13 % przychodu strony i 1,3 % kary maksymalnej. Po drugie, skarżący zdaje się pomijać, że najniższa kara mogła być wymierzona w wysokości 1000 zł (nałożona kara 1500 zł).

W tym stanie rzeczy, skoro żaden z zarzutów nie może być uznany za usprawiedliwiony, a Sąd z urzędu nie dostrzegł innych nieprawidłowości mogących skutkować wyeliminowaniem zakwestionowanej decyzji z obrotu prawnego, wniosek P. R. o uchylenie zaskarżonej decyzji nie mógł zostać uwzględniony.

Ze wskazanych wyżej powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że wniesiona skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw i stosownie do art. 151 p.p.s.a., orzekł o jej oddaleniu.