Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 1109/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2014-02-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a, c, 152, art. 200, art. 205 par. 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 15 ust. 2
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 993
law: Ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych - tekst jedn.
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 80
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 13 lutego 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak, Sędzia NSA Teresa Rutkowska, , Protokolant Pomocnik sekretarza – Bartosz Adamus, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 stycznia 2014 roku sprawy ze skargi I. P. na decyzję Wojewoda [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymeldowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...], nr [...]; 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku; 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej – I. P., kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Wojewoda [...], na podstawie przepisu art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t.j. Dz. U. z 2006 r. nr 139, poz. 993 ze zm.) i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 t.j.), po rozpatrzeniu odwołania I.P. od decyzji Wójta Gminy N. z dnia [...] r. nr [...] orzekającej o wymeldowaniu I.P. z pobytu stałego w posesji L. [...] w gminie N., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny:

W dniu 1 lutego 2013 r. organ meldunkowy wszczął na wniosek Z.P. postępowanie administracyjne w sprawie wymeldowania I.P. z pobytu stałego w posesji L. [...] w gminie N.

Decyzją z dnia 11 lipca 2013 r. Wójt Gminy N. orzekł o wymeldowaniu skarżącej ze wskazanej posesji, podnosząc, że trwale i dobrowolnie opuściła miejsce dotychczasowego pobytu stałego.

W odwołaniu skarżąca wniosła o uchylenie powyższej decyzji i orzeczenie o odmowie wymeldowania. Skarżąca wyjaśniła, że stan zdrowia oraz patologiczna sytuacja rodzinna, w której nie było żadnej możliwości zapewnienia koniecznej opieki zmusiły ją do opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu, wobec czego nie można uznać, że było to opuszczenie dobrowolne. Skarżąca oświadczyła także, że nie wyraża zgody na rozwód z mężem – Z.P., na którym ciąży obowiązek sprawowania nad nią opieki.

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. Wojewoda [...] utrzymał w mocy powyższe rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu organ wskazał, że w postępowaniu administracyjnym, dotyczącym wymeldowania danej osoby, badaniu podlega jedynie przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego. Aby uznać pobyt danej osoby za pobyt stały, należy fizycznie zamieszkiwać pod oznaczonym adresem i mieć wolę stałego w nim przebywania. W ocenie organu odwoławczego organ I instancji prawidłowo ocenił stan faktyczny sprawy, a dokonane ustalenia pozwalają przyjąć, że decyzja o wymeldowaniu skarżącej z dotychczasowego miejsca zameldowania została podjęta zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Organ wyjaśnił, że skarżąca opuściła miejsce zameldowania na pobyt stały we wrześniu 2012 r. w związku z nasileniem objawów choroby (w 2009 r. zdiagnozowano u niej stwardnienie rozsiane) i związanym z tym pobytem w szpitalu. Po zakończonej hospitalizacji skarżąca nie powróciła do miejsca pobytu stałego, ale zamieszkała u rodziców, w miejscowości K. [...] w gminie K., gdzie przebywa do dzisiaj. Choroba, na którą cierpi skarżąca sprawiła, że wymaga stałej opieki i pomocy w codziennym funkcjonowaniu, którą obecnie zapewniają jej rodzice. Odwołująca podnosi, iż opuszczenie przez nią miejsca zamieszkania nie było dobrowolne ani trwałe, jednocześnie deklaruje, że zamierza powrócić do spornego lokalu, kiedy pozwoli jej na to zdrowie.

Odnosząc się do treści odwołania Wojewoda [...] uznał, że choć w przedmiotowej sprawie opuszczenie miejsca pobytu nie było spowodowane bezprawnym działaniem osób trzecich, to jednak uwarunkowane było sytuacją niezależną od skarżącej. Niewątpliwie bezpośrednią przyczyną opuszczenia lokalu przez skarżącą było pogorszenie jej stanu zdrowia i pobyt w szpitalu, a dalsza nieobecność w miejscu zameldowania na pobyt stały spowodowana była koniecznością przebywania w miejscu, gdzie możliwe jest zapewnienie jej opieki. W związku z powyższym skarżąca skoncentrowała swoją aktywność życiową w miejscowości K. [...], gdzie realizuje swoje podstawowe czynności życiowe, mieszka, nocuje, spożywa posiłki, przyjmuje korespondencję, a więc wszystkie istotne dla niej zdarzenia natury bytowej i emocjonalnej. Istotne jest, iż od tej sytuacji minął już niemal rok, a skarżąca pomimo, że posiada klucze do przedmiotowej posesji i swobodny do niej dostęp, nie powróciła do poprzedniego miejsca pobytu. Brak utrudnień w korzystaniu z lokalu potwierdza również oświadczenie złożone przez skarżącą w dniu 27 czerwca 2013r., w którym stwierdziła, że nie zamierza składać powództwa posesoryjnego przeciwko wnioskodawcy

Wobec powyższego Wojewoda [...] uznał, że pomimo tego, iż opuszczenie posesji nie było w pełni dobrowolne, w tym sensie, że było spowodowane chorobą, istotny jest brak podejmowania przez skarżącą działań, które umożliwiłyby jej ponowne zamieszkanie w spornym lokalu. Organ odwoławczy, podobnie jak organ meldunkowy, uznał, że okoliczności faktyczne zaistniałe w niniejszej sprawie nie pozwalają na realizację woli powrotu do spornego lokalu wyrażanej przez skarżącą, a na ocenę tę składa się wiele elementów. Przede wszystkim w sprawie bezsprzecznie dowiedziono, że odwołująca od września 2012 r. nie zamieszkiwała i nie koncentrowała swoich interesów życiowych w przedmiotowej posesji, nie podejmowała żadnych prób powrotu.

Wojewoda wskazał, że między stronami, istnieje głęboki konflikt trwający od co najmniej kilku lat. W rodzinie Państwa P. wielokrotnie interweniowała policja (na wezwania obu stron), zapadły również wyroki skazujące ich syna – K. za znęcanie się nad matką oraz młodszym bratem, a w Sądzie Okręgowym w Ł. rozpatrywana jest apelacja wnioskodawcy od wyroku skazującego go za znęcanie się nad żoną i młodszym synem. Fakt kierowania przez strony wzajemnych oskarżeń, w tym również takich, które pozostają bez związku z prowadzoną sprawą meldunkową, ukazuje jak silny jest to spór. Istnienie tego konfliktu należy zdaniem organu odwoławczego uwzględnić w ocenie zebranego materiału dowodowego. Organ wskazał, że skarżąca deklaruje, że zamierza ponownie zamieszkać w przedmiotowym mieszkaniu, jednak przy aktualnym stanie faktycznym oznaczałoby to wspólne zamieszkanie w lokalu z mężem i synami, z którymi jest silnie zwaśniona. Z opisu nieruchomości zawartego w protokole z oględzin wynika, iż w budynku jest tylko jeden pokój, gdzie znajduje się wersalka, na której sypia Z.P. oraz kuchnia, gdzie znajduje się łóżko piętrowe, na którym sypiają synowie Państwa P., a także łazienka i toaletą. Zdaniem Wojewody trudno przyjąć, że w obecnej sytuacji rodzinnej skarżąca będzie dzieliła nie tylko niewielką przestrzeń mieszkaniową, ale także miejsce do spania z mężem, z którym jest w tak silnym konflikcie i który chce rozwiązania ich małżeństwa. Skarżąca twierdzi co prawda, że zajmie jedno z miejsc na łóżku piętrowym, a mąż kupi drugie łóżko dla syna, jednak wnioskodawca w żadnym razie nie przychylił się do tych propozycji żony. Wobec powyższego zdaniem organu odwoławczego nie istnieją realne możliwości na ponowne zamieszkanie skarżącej w przedmiotowej posesji w rozumieniu art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Przewlekły i postępujący charakter choroby, na którą cierpi skarżąca oraz aktualny stan jej zdrowia opisany w dostarczonej dokumentacji medycznej w ocenie organu odwoławczego pozwalają na stwierdzenie, że skarżąca nie jest w stanie samodzielnie funkcjonować, a w domu męża nie może liczyć na pomoc i opiekę w chorobie, które to wsparcie ze względu na jej niesamodzielność życiową jest niezbędne. W ocenie organu odwoławczego stan zdrowia skarżącej nadal uzasadnia jej pobyt poza miejscem stałego zameldowania, gdyż wnioskodawca konsekwentnie deklaruje, że odmawia powrotu skarżącej do swojego domu (z załączonej do akt sprawy kopii aktu notarialnego wynika, że wnioskodawca jest jedynym właścicielem nieruchomości Lipiny 7) i opieki nad nią, nie wyobraża sobie wspólnego z nią zamieszkiwania - w sądzie rejonowym w Ł. toczy się sprawa o rozwód Państwa P.

Wobec powyższego organ odwoławczy uznał, że opuszczenie przez skarżącą miejsca stałego pobytu w posesji L. [...] nosi cechy trwałości. Nie ma możliwości oszacowania, czy i ewentualnie kiedy zakończy się proces usamodzielnienia się skarżącej oraz, czy będzie ona mogła w ogóle samodzielnie egzystować, a więc czy będzie miała możliwość powrotu do miejsca pobytu stałego. Nie można zatem utrzymywać zameldowania osoby jedynie na pewnych przypuszczeniach, co do stanu faktycznego, który może mieć miejsce w przyszłości.

Zarzuty odwołania Wojewoda [...] uznał je za niezasadne. Odnosząc się do stwierdzenia odwołującej, iż poprzez wniosek o wymeldowanie wnioskodawca pragnie zalegalizować bezprawne pozbawienie małżonki prawa do mieszkania wskazał, iż organy prowadzące ewidencje ludności nie ustalają i nie rozstrzygają kwestii spornych powstałych między małżonkami, w tym dotyczących uprawnień do korzystania i zamieszkania w lokalu, do którego prawo przysługuje jednemu małżonkowi. Organy gminy prowadząc ewidencję ludności stwierdzają jedynie okoliczności faktyczne związane z pobytem poszczególnych osób w określonych miejscowościach pod oznaczonymi adresami, w danym czasie, a celem obowiązku meldunkowego jest zapewnienie prawidłowego funkcjonowania rejestrów ewidencji ludności.

W skardze z dnia 20 września 2013 r. I.P. zarzuciła naruszenie prawa materialnego tj. art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Wskazała, że zmiana miejsca zamieszkania nie nastąpiła w sposób dobrowolny oraz nie cechuje się charakterem trwałym. Skarżąca została zmuszona do zmiany miejsca zamieszkania w związku z chorobą. Skarżąca deklaruje chęć powrotu do lokalu.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.

Postanowieniem z dnia 15 listopada 2013 r. referendarz sądowy przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów i oddalił wniosek w zakresie ustanowienia adwokata.

Na rozprawie w dniu 30 stycznia 2014 r. pełnomocnik skarżącej poparła skargę i wyjaśniła, że skarżąca ma zamiar powrotu do spornego lokalu. Skarżąca korzysta z opieki ośrodka pomocy społecznej i obecnie przebywa w mieszkaniu rodziców. Pełnomocnik wskazała, że ojciec skarżącej nadużywa alkoholu i znęca się nad nią.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga I.P. jest zasadna.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 powołanej ustawy).

Stosownie zaś do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 t.j. ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

W myśl natomiast przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawa prawną. Oznacza to, że Sąd bierze z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia prawa proceduralnego i materialnego niezależnie od podnoszonych w skardze zarzutów, jednakże tylko w granicach sprawy, w której skarga została wniesiona.

Oceniając wydane w sprawie rozstrzygnięcie przy zastosowaniu powyższych kryteriów Sąd uznał, że zaskarżona decyzja Wojewody [...] z dnia [...] r. jak i poprzedzająca ją decyzja Wójta Gminy N. z dnia [...] r. w przedmiocie wymeldowania I.P. z pobytu stałego w miejscowości L. [...] gm. N. naruszają przepisy postępowania administracyjnego w stopniu powodującym konieczność ich uchylenia.

Podstawę materialnoprawną wydanych decyzji stanowi przepis art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t.j. Dz. U. z 2006 r. nr 139, poz. 993 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem, organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się przy tym, że o opuszczeniu miejsca pobytu stałego w rozumieniu art. 15 ust. 2 ww. ustawy można mówić wówczas, gdy opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne. Dla zaistnienia przesłanki "opuszczenia miejsca pobytu stałego" konieczne jest, aby fizycznemu przebywaniu osoby w innym miejscu, niż miejsce pobytu stałego, towarzyszył zamiar stałego związania się z tym innym miejscem, urządzenia w nim swego trwałego centrum życiowego (por. m.in. wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2001 r., sygn. akt V SA 3169/00, niepublikowany; wyrok NSA z dnia 10 lutego 1989 r., sygn. akt SA/Wr 789/88, ONSA 1989/2/72).

Zamiar taki określa się na podstawie obiektywnych, możliwych do stwierdzenia okoliczności. Zamiar ten ma bowiem istotne znaczenie przy ocenie, czy do opuszczenia lokalu rzeczywiście doszło. Przez termin "zamiar" w przypadku opuszczenia miejsca pobytu należy pojmować nie tylko wolę wewnętrzną, ale wolę dającą się określić na podstawie obiektywnych, możliwych do stwierdzenia okoliczności.

Dla jego oceny istotne znaczenie mieć będą więc faktyczne ustalenia poczynione w sprawie przez organ, stwierdzone i istniejące w sprawie okoliczności potwierdzające wolę wewnętrzną zainteresowanego opuszczenia lokalu. Ustalenie zatem, czy nastąpiło opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu wymaga przeprowadzenia prawidłowego postępowania dowodowego, zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego. W ocenie Sądu, takiego postępowania organy jednak w sposób prawidłowy nie przeprowadziły.

Niewątpliwie, w całej rozciągłości podzielić należy pogląd Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wyrażony w wyroku z dnia 22 września 2005 r. (sygn. akt IV SA/Wa 600/05, Lex nr 192912), w świetle którego miejsce stałego pobytu danej osoby to miejsce, w którym osoba ta stale realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe, tj. w szczególności mieszka, nocuje, spożywa posiłki, wypoczywa, przechowuje rzeczy niezbędne do codziennego funkcjonowania (odzież, żywność, meble), przyjmuje wizyty członków rodziny lub znajomych, utrzymuje chociażby okazjonalne kontakty z sąsiadami, przyjmuje i nadaje korespondencję. Miejscem stałego pobytu jest równocześnie miejsce, w pobliżu którego lub w możliwie jak najmniejszym oddaleniu od którego zameldowany stara się koncentrować miejsce pracy lub nauki (ewentualnie miejsce dojazdu do miejsc pracy lub nauki), miejsca robienia zakupów i korzystania z usług, opieki medycznej, itd.

O stosownym opuszczeniu może być mowa dopiero wtedy, gdy całokształt zachowań zameldowanego będzie wskazywał na to, iż lokal, w którym był na stałe zameldowany, przestał być miejscem koncentracji jego interesów życiowych.

Odnosząc powyższe do rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że organy administracji nie wyjaśniły dostatecznie stanu faktycznego sprawy, zatem nie było podstaw do wydania decyzji o wymeldowaniu skarżącej z pobytu stałego ze spornego lokalu na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności. Postępowanie administracyjne prowadzone przez upoważnione organy na podstawie powołanej ustawy podlega procedurze określonej przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 t.j.). Zasady ogólne postępowania zostały określone w art. 6-16 k.p.a. Jednymi z naczelnych zasad postępowania są sformułowane w art. 7 k.p.a. zasada dochodzenia prawdy obiektywnej, nakładająca na organy prowadzące postępowanie obowiązek wszechstronnego zbadania sprawy pod względem faktycznym i prawnym oraz w art. 10 k.p.a. zasada czynnego udziału stron w postępowaniu. Zasady te realizuje szereg przepisów szczegółowych, a zwłaszcza przepisy o postępowaniu dowodowym i przepisy o tzw. gwarancjach czynnego udziału w postępowaniu. Nakładają one na organ administracji obowiązek dopuszczania jako dowodu w sprawie wszystkiego, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem w sprawie mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny (art. 75 § 1 k.p.a.). Istotne znaczenie ma przy tym właśnie zachowanie gwarancji czynnego udziału strony w tak dokonywanych czynnościach postępowania dowodowego (art. 10 § 1 w zw. z art. 78, art. 79, art. 83 i art. 86 k.p.a.).

Przepisy procedury administracyjnej statuują także obowiązek wyczerpującego zebrania, rozpatrzenia i oceny całego materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.). Jedynie bowiem na podstawie całokształtu materiału dowodowego organ może ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona (80 k.p.a.).

Treść uzasadnienia decyzji powinna więc dokumentować wypełnienie przez organ wymienionych obowiązków procesowych i odnosić się do zakresu przeprowadzonego postępowania w sprawie. Wydanie prawidłowej decyzji, w każdym przypadku poprzedzać powinno więc dokładne ustalenie stanu faktycznego i prawnego istotnego w sprawie (stosownie do art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.), zaś sama decyzja powinna być należycie uzasadniona – stosownie do wymogów art. 107 § 1 i § 3 k.p.a.

Przechodząc do oceny prawidłowości rozstrzygnięć organów administracji, wskazać należy na te naruszenia procedury administracyjnej, które dotyczą prowadzonego postępowania dowodowego. W ocenie Sądu organ meldunkowo nieprawidłowo przesłuchał strony postępowania już na wstępnym etapie postępowania, co stanowi naruszenie art. 86 i art. 79 k.p.a. Stosownie do treści art. 86 k.p.a., jeżeli po wyczerpaniu środków dowodowych lub z powodu ich braku pozostały niewyjaśnione fakty istotne do rozstrzygnięcia sprawy, organ administracji publicznej dla ich wyjaśnienia może przesłuchać stronę. Do przesłuchania stron stosuje się przepisy dotyczące świadków, z wyłączeniem przepisów o środkach przymusu. Przesłuchanie strony jest więc możliwe dopiero w sytuacji, gdy organ ustalił stan faktyczny sprawy za pomocą innych środków dowodowych i nadal istnieją niewyjaśnione wątpliwości istotne dla rozstrzygnięcia. Uznać należy, że jest to dowód o charakterze posiłkowym. Przepis ten powinien być interpretowany jako możliwość przesłuchania strony po spełnieniu przesłanek określonych w tym przepisie. Organ administracji jest zatem zobowiązany do przesłuchania strony, jeżeli wyczerpał inne możliwości ustalenia stanu faktycznego sprawy (por. wyrok NSA z dnia 19 maja 1998 r. sygn. II SA 316/98, niepublik, wyrok WSA w Warszawie z dnia 23 czerwca 2010r. sygn. I SA/Wa 526/10, wyrok WSA w Warszawie z dnia 15 grudnia 2009 r. sygn. I SA/Wa 1197/09, publ. Baza orzeczeń CBOIS). Tymczasem w analizowanej sprawie organ przesłuchał strony już na wstępnym etapie postępowania (k. 12 -15 akt admin.).

Warto również zauważyć, że w przedmiotowej sprawie organ meldunkowy przeprowadził dowód z oględzin lokalu położonego w miejscowości L. [...] gm. N. (k. 137 akt admin.). Jak wynika z protokołu oględzin sporny lokal składa się z kuchni, jednego pokoju, wc i łazienki. Pokój i kuchnia wyposażone są w podstawowe meble m.in. stół, kuchnia gazowa, lodówka. W pokoju znajduje się wersalka, a w kuchni stoi łóżko piętowe, na którym śpią synowie (...). Stosownie do treści art. 85 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej może w razie potrzeby przeprowadzić oględziny. Powołując się na opis nieruchomości zawarty w ww. protokole organy meldunkowe uznały, że wobec braku możliwości dzielenia się niewielką przestrzenią mieszkaniową oraz braku woli wnioskodawcy w celu zakupu dodatkowego miejsca do spania dla skarżącej nie istnieją realne możliwości na ponowne zamieszkanie skarżącej w przedmiotowej posesji. Organy uznały również, że postępujący i przewlekły charakter choroby, na którą cierpi skarżąca oraz aktualny stan zdrowia pozwalają na stwierdzenie, że skarżąca nie jest w stanie sama funkcjonować, a w spornej posesji nie może liczyć na opiekę wnioskodawcy.

W ocenie Sądu powyższe ustalenia naruszają zasady postępowania administracyjnego w ten sposób, że przyjęta ocena zebranego materiału dowodowego ma znamiona oceny dowolnej, nie zaś jak oceny swobodnej, którą statuuje treść art. 80 k.p.a. Powołany przepis nie wyznacza organowi merytorycznych reguł oceny wyników postępowania dowodowego. Oznacza to, że organ prowadzący postępowanie według swojej wiedzy, doświadczenia oraz wewnętrznego przekonania ocenia wartość dowodową poszczególnych środków dowodowych, wpływ udowodnienia jednej okoliczności na inne okoliczności. Oceniając wyniki postępowania dowodowego (wiarygodność i moc dowodów), organ powinien uwzględnić treść wszystkich przeprowadzonych i rozpatrzonych dowodów, wskazując w uzasadnieniu decyzji fakty, które uznał za udowodnione, dowody, na których się oparł oraz przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 marca 2013 r. sygn. II GSK 1940/11, publ. Baza orzeczeń CBOIS). Przede wszystkim zauważyć należy, że w przedmiotowej sprawie skarżąca nie opuściła nieruchomości dobrowolnie. Spowodowane to było postępującą chorobą (stwardnieniem rozsianym) i pobytem w szpitalu. Zatem mamy tu do czynienia ze szczególną sytuacją opuszczenia lokalu, której w świetle przepisu art. 15 ust. 2 ustawy nie można przypisać cechy dobrowolności. Jednocześnie zauważyć należy, że skarżąca w toku prowadzonego postępowania administracyjnego deklaruje chęć powrotu do przedmiotowego lokalu. Tymczasem w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że rezygnacja z prawa do przebywania w lokalu powinna nastąpić w sposób wyraźny, poprzez odpowiednie zachowanie, które w sposób niebudzący wątpliwości wyraża wolę danej osoby. Opuszczeniem jest zatem nie tylko fizyczne nieprzebywanie, ale i zamiar opuszczenia danego lokalu, z jednoczesnym zerwaniem wszelkich związków z lokalem dotychczasowym i założeniem w nowym miejscu ośrodka swoich osobistych i majątkowych interesów. Zdaniem Sądu, zachowaniu skarżącej takiej woli przypisać nie można. Jednocześnie wątpliwości budzi ocena materiału dowodowego przeprowadzona przez organy administracji, które przyjęły, że wobec niewielkiej powierzchni mieszkalnej spornej nieruchomości stanowiska wnioskodawcy, skarżąca nie ma realnej możliwości ponownego zamieszkania w tym lokalu. Podkreślić należy, że stosunki osobiste nie powinny być oceniane w sprawie dotyczącej wymeldowania. W tym bowiem postępowaniu organ zobowiązany jest do ustalenia faktu przebywania czy też jego braku oraz zamiaru osoby. Warto też zauważyć, że do chwili obecnej skarżąca nie skoncentrowała swoich interesów w innym miejscu. Natomiast fakt, że przebywa u swoich rodziców, nie prowadzi do automatycznego uznania, że tam zamieszkuje na stałe. Z zeznań matki skarżącej i jak i samej skarżącej wynika, że pobyt u rodziców spowodowany jest koniecznością opieki nad skarżącą, ma on jednak charakter przejściowy. Ponadto ojciec skarżącej nie akceptuje jej obecności w swoim domu. Tym samym nie można przyjmować, że skarżąca na pewno będzie mogła pozostawać nadal w domu rodziców. Wieloaspektowość stanu przebywania na stałe w danym, lokalu musi prowadzić do wniosku, że sam fakt przejściowej nieobecności czy też występowania nawet regularnych okresów fizycznej nieobecności w miejscu stałego zameldowania nie upoważniają jeszcze do automatycznego stwierdzenia, że zameldowany opuścił je w rozumieniu, jakie nadaje temu terminowi art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji (...).

W świetle powyższych uchybień Sąd uznał, że organ I instancji, a następnie organ II instancji, nie ustaliły prawidłowo stanu faktycznego sprawy, zatem zebrany materiał dowodowy nie dawał podstawy do merytorycznego rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy.

Wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z powyższych rozważań. Rozpoznając sprawę ponownie organ ustosunkuje się do oceny zawartej w uzasadnieniu niniejszego wyroku, w szczególności zwróci uwagę na treść art. 7, art. 10, art. 75, art. 77, art. 79, art. 80, i art. 107 § 3 k.p.a. i obowiązki jakie przepisy te nakładają na organy orzekające w sprawach. Dopiero zebranie materiału dowodowego zgodnie z obowiązującymi przepisami pozwoli na dokonanie oceny spełnienia przesłanek z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych w odniesieniu do szczególnej sytuacji w jakiej znalazła się skarżąca.

Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł o uchyleniu decyzji organów I i II instancji. Na podstawie art. 152 powołanej ustawy Sąd orzekł, że zaskarżona decyzja ta nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Podstawę zasądzenia na rzecz skarżącej kosztów postępowania (wpis sądowy, wynagrodzenie pełnomocnika, opłata skarbowa od pełnomocnictwa) stanowił przepis art. 200, art. 205 § 2 w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r. poz. 461 t.j.).

bg