Wyrok NSA oz. w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 75/02
NSA oz. w Lublinie
Data orzeczenia: 2002-10-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób prawnych
Opłata skarbowa
Powołane przepisy: article: art. 14 ust. 3
journal: Dz.U. 1993 nr 106 poz. 482
law: Obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 20 września 1993 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.
article: art. 10 ust. 3
journal: Dz.U. 1989 nr 4 poz. 23
law: Ustawa z dnia 31 stycznia 1989 r. o opłacie skarbowej.
article: art. 194 par. 1
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz. 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Teza: Nie można podzielić poglądu skarżącego, iż w sytuacji gdy Urząd Skarbowy określił wartość użytkowania wieczystego dla potrzeb wymiaru opłaty skarbowej to decyzja ta wiąże organy podatkowe na podstawie art. 194 par. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./ w zakresie wartości tego prawa określonego na podstawie art. 14 ust. 3 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych /t.j. Dz.U. 1993 nr 106 poz. 482 ze zm./.

Podstawa obliczenia opłaty skarbowej ustalona została bowiem na podstawie art. 10 ust. 3 zd. 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1989 r. o opłacie skarbowej /Dz.U. nr 4 poz. 23 ze zm./ obowiązującego w 1997 r. poprzez zgodne oświadczenia strony i organu podatkowego bez posiłkowania się opinią biegłych.

Decyzja ta nie może zatem stanowić podstawy do ustalenia wartości rynkowej tego prawa dla potrzeb podatku dochodowego od osób prawnych skoro przepis art. 14 ust. 3 tej ustawy reguluje odrębny sposób postępowania, a wobec braku porozumienia stron w tym zakresie przeprowadzony został dowód z opinii biegłych zgodnie z art. 14 ust. 3 zd. 2 ustawy.

TEZY

Nie można podzielić poglądu skarżącego, iż w sytuacji gdy Urząd Skarbowy określił wartość użytkowania wieczystego dla potrzeb wymiaru opłaty skarbowej to decyzja ta wiąże organy podatkowe na podstawie art. 194 par. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./ w zakresie wartości tego prawa określonego na podstawie art. 14 ust. 3 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych /t.j. Dz.U. 1993 nr 106 poz. 482 ze zm./.

Podstawa obliczenia opłaty skarbowej ustalona została bowiem na podstawie art. 10 ust. 3 zd. 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1989 r. o opłacie skarbowej /Dz.U. nr 4 poz. 23 ze zm./ obowiązującego w 1997 r. poprzez zgodne oświadczenia strony i organu podatkowego bez posiłkowania się opinią biegłych.

Decyzja ta nie może zatem stanowić podstawy do ustalenia wartości rynkowej tego prawa dla potrzeb podatku dochodowego od osób prawnych skoro przepis art. 14 ust. 3 tej ustawy reguluje odrębny sposób postępowania, a wobec braku porozumienia stron w tym zakresie przeprowadzony został dowód z opinii biegłych zgodnie z art. 14 ust. 3 zd. 2 ustawy.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Zakładów Produkcji Skórzanej "E." S.A. w Ch. na decyzję Izby Skarbowej w L. Ośrodek Zamiejscowy w Z. z dnia 27 grudnia 2001 r. (...) w przedmiocie określenia podatku dochodowego od osób prawnych za 1997 r. - uchyla zaskarżoną decyzję, (...)


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 27 grudnia 2001 r. Izba Skarbowa w L. Ośrodek Zamiejscowy w Z., po rozpatrzeniu odwołania Zakładów Produkcji Skórzanej "E." SA. w Ch. od decyzji Inspektora Kontroli Skarbowej z dnia 25 września 2001 r. (...) określającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych za 1997 r. w kwocie 1.175.361 zł oraz zaległość podatkową w kwocie 855.263 zł, odsetki za zwłokę w wysokości 1.529.568,10 zł na podstawie art. 233 par. 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./ - utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu podała, że zarzuty strony podniesione w odwołaniu nie zasługiwały na uwzględnienie bowiem nie jest prawdziwe jej twierdzenie, że przedmiotem sprzedaży nie była linia technologiczna do produkcji tektury i opakowań.

Potwierdzają to oprócz dowodów zebranych przez organ pierwszej instancji umowa sprzedaży z dnia 1 maja 1997 r. dotycząca linii technologicznej do produkcji tektury falistej i opakowań z tektury, faktura VAT z 23 kwietnia 1997 r. (...) na kwotę 21.960 zł za montaż linii tekturniczej zgodnie z umową, polecenie przelewu kwoty 21.960 zł tytułem zapłaty za tę fakturę z dnia 22 maja 1997 r., pismo PUH "M." potwierdzające dokonanie montażu i rozruchu linii technologicznej do produkcji tektury. W świetle tych dowodów należało odmówić wiarygodności: oświadczeniu Grażyny Dz. z dnia 29 listopada 2001 r. o braku w Spółce dokumentów montażu maszyn i urządzeń wchodzących w skład linii technologicznej do produkcji tektury i opakowań oraz zestawieniu księgowań na koncie inwestycje "080" za 1997 r. - brak pozycji dotyczącej montażu.

Zgodnie z brzmieniem art. 14 ust. 3 zd. 2 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych organ podatkowy określi wartość z uwzględnieniem opinii biegłego lub biegłych.

Decyzja Urzędu Skarbowego w sprawie wymiaru opłaty skarbowej od sprzedanego majątku nie ma wpływu na wycenę dokonaną przez biegłych w sprawie niniejszej dla celów podatku dochodowego. Została ona oparta na zgodnych ustaleniach strony i Urzędu Skarbowego bez dokonywania wyceny przez biegłych.

Nieuzasadniony jest więc zarzut naruszenia art. 194 par. 1 ordynacji podatkowej. Przychód ze sprzedaży nieruchomości został ustalony przez organ podatkowy w wysokości wartości rynkowej wynikającej z wyceny powołanych w sprawie biegłych.

Na aprobatę zasługiwało stanowisko Urzędu Skarbowego o nie uznaniu odliczenia od podstawy opodatkowania wydatków na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z przeznaczeniem lokali na wynajem. W 1997 r. Spółka nie była właścicielem ani współwłaścicielem działki lub budynku mieszkalnego wielorodzinnego z przeznaczeniem znajdujących się w nim co najmniej 5 lokali na wynajem. Bez znaczenia pozostaje fakt poniesienia wydatku w kwocie 425.500 zł i dowodu spełniającego wymogi ustawy o VAT ponieważ ustawodawca w przypadku odliczeń opartych na art. 18 ust. 1 pkt 4 uzależnił prawo do nich od spełnienia innych warunków poza prawidłowym udokumentowaniem wydatku.

Na tę decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożyły Zakłady Produkcji Skórzanej "E." S.A. w Ch. wnosząc o jej uchylenie i zarzucając naruszenie prawa materialnego: art. 14 ust. 3 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych /Dz.U. 1993 nr 106 poz. 482 ze zm./, oraz naruszenie przepisów postępowania art. 194 par. 1, art. 191, art. 187, art. 145 par. 2, art. 121 i art. 240 par. 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej.

Izba Skarbowa w L. Ośrodek Zamiejscowy w Z. w odpowiedzi na skargę wnosiła o jej oddalenie i wyjaśniła, że nie doszło do naruszenia art. 14 ust. 3 ustawy z dnia 15 lutego 1991 r. o podatku dochodowym od osób prawnych w brzmieniu obowiązującym w 1997 r. bowiem przy ustalaniu wartości rynkowej przedmiotu sprzedaży organ pierwszej instancji miał na uwadze opinie dwu biegłych:

powołanego przez strony dla ustalenia wartości zastawu bankowego oraz przez Urząd Kontroli Skarbowej. Izba Skarbowa w postępowaniu odwoławczym zebrała dodatkowe materiały od kontrahentów Spółki firmy "M." i "S.-P." w Ch. oraz od biegłego Kazimierza K.

Zgodnie z postanowieniem z dnia 4 grudnia 2001 r. wyznaczyła pełnomocnikowi strony tygodniowy termin do wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego. Postanowienie to pełnomocnik otrzymał 5 grudnia 2001 r., a więc mógł się zapoznać i wypowiedzieć odnośnie całego materiału dowodowego zebranego w postępowaniu odwoławczym.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem - art. 21 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ - stwierdzić należy, iż zaskarżona decyzja narusza prawo materialne, co skutkowało jej uchyleniem.

Zasadnie podnosi skarżący, że organy podatkowe dopuściły się naruszenia prawa materialnego - art. 14 ust. 3 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych /Dz.U. 1993 nr 106 poz. 482 ze zm./ w brzmieniu obowiązującym w 1997 r.

Zgodnie z brzmieniem tego przepisu: jeżeli wartość wyrażona w cenie określonej w umowie znacznie odbiega od wartości rynkowej tych rzeczy lub praw, organ podatkowy wezwie strony umowy do zmiany tej wartości lub wskazania przyczyn uzasadniających podanie ceny znacznie odbiegającej od wartości rynkowej. W razie nieudzielenia odpowiedzi, niedokonania zmiany wartości lub niewskazania przyczyn uzasadniających podanie ceny znacznie odbiegającej od wartości rynkowej organ podatkowy określi wartość z uwzględnieniem opinii biegłych.

Nie ulega wątpliwości, że dla dokonania wyceny linii do produkcji tektury wraz z wytwornicą pary powołany został biegły dr inż. Kazimierz K., którego opinia była podstawą przyjęcia wartości rynkowej.

Okoliczność ta świadczy jednoznacznie o naruszeniu przez organy podatkowe powołanego wyżej przepisu prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy /art. 22 ust. 2 pkt 1 ustawy o NSA/ i skutkowało uchyleniem zaskarżonej decyzji.

Wbrew stanowisku Izby Skarbowej przywołana w odpowiedzi na skargę opinia biegłych powołanych przez stronę dla potrzeb ustalenia wartości zastawu bankowego z dnia 30 kwietnia 1997 r. nie spełnia wymogów art. 14 ust. 3 ww. ustawy. Wymóg ten byłby bowiem spełniony wówczas gdyby do danej sprawy opinie sporządziło co najmniej 2 biegłych powołanych przez organ podatkowy, a nie w sytuacji gdy jako drugą opinię wykorzystuje się opinią zleconą przez stronę dla ustalenia wartości zastawu bankowego.

Opinia ta może być ewentualnie przydatna jako materiał dowodowy stanowiący podstawę wydania opinii przez biegłych powołanych przez organ podatkowy. Pozostałe zarzuty skargi nie zasługiwały na uwzględnienie z następujących powodów:

1/ nie można podzielić poglądu skarżącego, iż w sytuacji gdy Urząd Skarbowy określił wartość użytkowania wieczystego dla potrzeb wymiaru opłaty skarbowej to decyzja ta wiąże organy podatkowe na podstawie art. 194 par. 1 Ordynacji podatkowej w zakresie wartości tego prawa określonego na podstawie art. 14 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.

Podstawa obliczenia opłaty skarbowej ustalona została bowiem na podstawie art. 10 ust. 3 zd. 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1989 r. o opłacie skarbowej /Dz.U. nr 4 poz. 23 ze zm./ obowiązującego w 1997 r. poprzez zgodne oświadczenia strony i organu podatkowego bez posiłkowania się opinią biegłych. Ustalenie stron wynikające z protokołu z dnia 27 sierpnia 1997 r., stanowiło podstawę wydania w dniu 29 sierpnia 1997 r. decyzji w przedmiocie wymiaru opłaty skarbowej.

Taki sposób postępowania przewidywał bowiem powołany wyżej art. 10 ust. 3 zd. 1 ustawy o opłacie skarbowej dla potrzeb wymiaru tej opłaty.

Decyzja ta nie może zatem stanowić podstawy do ustalenia wartości rynkowej tego prawa dla potrzeb podatku dochodowego od osób prawnych skoro przepis art. 14 ust. 3 tej ustawy reguluje odrębny sposób postępowania, a wobec braku porozumienia stron w tym zakresie przeprowadzony został dowód z opinii biegłych zgodnie z art. 14 ust. 3 zd. 2 ustawy.

2/ pełne uzasadnienie w materiale dowodowym zebranym zarówno przez Inspektora Kontroli Skarbowej jak i Izbę Skarbową w postępowaniu odwoławczym, znajduje ustalenie, że przedmiotem umowy między ZPS "E." S.A. a "S.-P." była sprzedaż linii technologicznej do produkcji tektury i opakowań wraz z wytworzoną parą, a nie maszyny i urządzenia.

W tym zakresie organy podatkowe podjęły wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy /art. 122 ordynacji podatkowej/, a zebrane dowody oceniły zgodnie z wymogami art. 191 Ordynacji podatkowej, obszernie i przekonywująco uzasadniając swoje stanowisko w tym zakresie /art. 210 par. 4 ordynacji podatkowej/,

3/ nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 240 par. 1 pkt 4 w związku z art. 145 par. 2 ordynacji podatkowej przez pominięcie pełnomocnika strony w toku postępowania uzupełniającego oraz art. 121, art. 187 i art. 191 ordynacji podatkowej.

Po przeprowadzeniu postępowania uzupełniającego Izba Skarbowa wyznaczyła pełnomocnikowi strony termin do wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego /bezsporne/, a zatem pełnomocnik mógł zapoznać się z tym materiałem i wypowiedzieć się odnośnie całego materiału zebranego w postępowaniu odwoławczym.

W tej sytuacji korespondencja w sprawie dostarczenia uzupełniających danych z ewidencji rachunkowej kierowana bezpośrednio do Spółki nie może być uznana jako naruszenie przepisów postępowania dające podstawy do wznowienia postępowania lub mogące mieć wpływ na wynik sprawy /art. 22 ust. 2 pkt 2 i 3 ustawy o NSA/.

Z tych wszystkich względów oraz na podstawie art. 22 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym należało orzec jak w sentencji. Orzeczenie o kosztach postępowania uzasadnia art. 55 ust. 1 ustawy o NSA.