Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 474/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-06-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6463 Wzory przemysłowe
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 77 § 1 i art. 80, art. 9 i art. 10 § 1, art. 154
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Czarnecki Sędzia WSA Grzegorz Nowecki (spr.) Protokolant st. ref. Katarzyna Zielińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi "G." Sp. z o.o. z siedzibą w T. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji stwierdzającej wygaśnięcie prawa z rejestracji wzoru przemysłowego oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...], Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej, po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wniesionego przez spółkę G. Sp. z o.o. z siedzibą w T. (dalej: "skarżąca" lub "strona"), utrzymał w swoją decyzję z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji z dnia [...] listopada 2011 r., stwierdzającej wygaśnięcie prawa z rejestracji wzoru przemysłowego "Kubek" [...]. Jako podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia wskazano art. 154 k.p.a. w związku z art. 252 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117 ze zm., dalej także: "u.p.w.p.") oraz art. 245 ust. 1 u.p.w.p.

Do wydania powyższych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym oraz prawnym.

W dniu [...] września 2004 r. Urząd Patentowy RP wydał decyzję o udzieleniu na rzecz strony prawa z rejestracji wzoru przemysłowego "Kubek", pod warunkiem uiszczenia przez zgłaszającego opłaty za pierwszy okres ochrony obejmujący 1-5 lat ochrony wzoru. Wobec wniesienia powyższej opłaty, prawo z rejestracji uzyskało numer [...]. W treści pouczenia zamieszczonego w decyzji Urzędu wskazano, że za kolejne okresy ochrony wzoru przemysłowego uprawniony winien wnosić opłaty najpóźniej w ostatnim dniu upływającego okresu ochrony albo w ciągu sześciu miesięcy po tym terminie wraz z opłatą dodatkową (art. 224 ust. 4 u.p.w.p.).

Z powodu nieuiszczenia w przewidzianym terminie opłaty za II okres ochrony wzoru przemysłowego, Urząd Patentowy RP wydał w dniu [...] lutego 2011 r. decyzję stwierdzającą wygaśnięcie prawa z rejestracji z dniem [...] marca 2009 r.

W dniu 2 marca 2011 r. strona złożyła od powyższej decyzji wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy i o przywrócenie terminu do zapłaty za drugi okres ochrony udzielonego prawa z rejestracji.

W wyniku rozpoznania tego wniosku, Urząd Patentowy RP w dniu [...] listopada 2011 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Uzasadniając swe rozstrzygnięcie, Urząd stwierdził, że w sprawie przedmiotowego prawa z rejestracji ostatnim dniem pierwszego okresu ochrony wzoru przemysłowego był dzień [...] marca 2009 r., zatem termin do wniesienia opłaty za kolejny okres ochrony upływał w tym właśnie dniu. Urząd wskazał jednocześnie, że wymagana opłata mogła być wniesiona w dodatkowym sześciomiesięcznym terminie, tj. do 1 września 2009 r., z tym zastrzeżeniem, że podlegałaby wówczas zwiększeniu o 30 %. Urząd Patentowy RP stwierdził, że uprawniony nie wniósł wymaganej opłaty w żadnym z powyższych terminów, lecz dopiero wraz z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Organ wskazując, że art. 224 ust. 4 u.p.w.p. nie przewiduje możliwości przywrócenia terminu do wniesienia opłaty za ochronę po upływie sześciu miesięcy od dnia upływu poprzedniego okresu ochrony stwierdził, że termin powyższy należy do terminów prawa materialnego i z tego względu nie podlega przywróceniu bez względu na przyczynę uchybienia. W dalszej części uzasadnienia Urząd Patentowy RP uznał, że w sprawie nie wystąpiły nadzwyczajne okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę do uwzględnienia uchybienia terminu zgodnie z art. 243 ust. 6 u.p.w.p.

We wniosku z dnia 19 grudnia 2011 r. strona, opierając się na art. 154 k.p.a. w zw. z art. 252 u.p.w.p., zażądała uchylenia decyzji Urzędu Patentowego RP z dnia [...] listopada 2011 r. Wskazała, że za uchyleniem powyższej decyzji przemawia jej słuszny interes polegający m.in. na tym, że opakowanie objęte udzielonym prawem z rejestracji jest produkowane i wprowadzane do obrotu przez uprawnionego w szerokim zakresie. Sprzedaż tego opakowania stanowi jedno z zasadniczych źródeł dochodów uprawnionego, więc utrata prawa z rejestracji w zasadniczy sposób zmniejsza atrakcyjność produktu, a także prowadzi do istotnego obniżenia skali dochodów z tytułu jego sprzedaży, co wyraża się milionowymi kwotami. Strona podniosła również, że fakt posiadania ochrony na wytwarzanie i oferowanie innym podmiotom gospodarczym opakowania nie tylko zwiększa wartość poszczególnych produktów, ale także tworzy prestiż i pozycję rynkową uprawnionego, więc utrata tej ochrony wpływa negatywnie na jej sytuację ekonomiczną, co wskazuje na uzasadniony interes uprawnionego w odzyskaniu przedmiotowej ochrony i tym samym utraconego prestiżu i renomy. W opinii strony utrata prawa do wzoru przemysłowego może ułatwić innym podmiotom konkurencyjnym wejście na rynek z analogicznymi produktami i wyparcie jej z tego segmentu rynku.

Zdaniem strony uchylenie decyzji jest uzasadnione również interesem społecznym. Skala konsekwencji prawnych i gospodarczych przekroczenia terminu do uiszczenia opłaty pozostaje w drastycznej dysproporcji do naruszenie, jakiego dopuściła się skarżąca. Przekroczenie terminu na uiszczenie opłaty za drugi okres ochronny wzoru [...] nigdy nie było zamierzeniem strony, a spowodowane zostało istotną reorganizacją firmy, dużymi zmianami kadrowymi oraz koniecznością przeprogramowania komputerów. To ostatnie było następstwem zawirusowania systemów informatycznych, w tym systemu kontroli opłat za ochronę, co jest w ocenie strony okolicznością nadzwyczajną o cechach siły wyższej.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r. Urząd Patentowy RP odmówił uchylenia decyzji z dnia [...] listopada 2011 r. utrzymującej w mocy decyzję z dnia z dnia [...] lutego 2011 r. stwierdzającą wygaśnięcie z dniem [...] marca 2009 r. prawa z rejestracji wzoru przemysłowego nr [...] z powodu niewniesienia w terminie opłaty za II okres ochrony.

W uzasadnieniu decyzji podniesiono, iż decyzja z dnia [...] listopada 2011 r. ma charakter decyzji związanej i jej uchylenie zgodnie z żądaniem strony na podstawie art. 154 k.p.a. prowadziłoby do powstania stanu niezgodnego z obowiązującym prawem. Decyzja z dnia [...] listopada 2011 r. została wydana w sposób prawidłowy, deklaratoryjnie jedynie potwierdzając fakt wygaśnięcia z mocy ustawy prawa z rejestracji wzoru przemysłowego na skutek nieuiszczenia opłaty za kolejny okres ochrony, na podstawie art. 90 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 118 ust. 1 oraz na podstawie art. 224 ust. 4 u.p.w.p. W uzasadnieniu decyzji podkreślono, że ww. przepisy stanowiące podstawę wydania decyzji stwierdzającej wygaśnięcie prawa z rejestracji nie pozwalają na jakikolwiek luz decyzyjny przy ich stosowaniu i wydana na ich podstawie decyzja jest wyłącznie wynikiem uchybienia przez uprawnionego w dochowaniu nieprzywracanego terminu określonego w art. 224 ust. 4 u.p.w.p. Organ stwierdził ponadto, iż ww. decyzji nie uchylić na podstawie art. 154 k.p.a.

W dniu 14 sierpnia 2013 r. do Urzędu Patentowego wpłynął strony wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy od decyzji z dnia [...] czerwca 2013 r., uzupełniony następnie pismem z dnia 13 listopada 2013 r. Skarżąca zarzuciła decyzji z dnia [...] czerwca 2013 r. naruszenie art. 154 k.p.a. poprzez nieuzasadnioną odmowę uchylenia decyzji w sytuacji wykazania przez stronę, że wszystkie przesłanki wymienione w art. 154 k.p.a. zostały spełnione. Strona nie zgodziła się ze stanowiskiem Urzędu jakoby na podstawie art. 154 k.p.a. w przedmiotowej sprawie nie można było uchylić decyzji związanej. We wniosku podkreślono również, że za uchyleniem decyzji o wygaśnięciu prawa niewątpliwe przemawia słuszny interes strony. Ponadto skarżąca zarzuciła naruszenie art. 7 k.p.a. poprzez odmowę uchylenia decyzji w sytuacji, gdy skarżąca wykazała istnienie słusznego interesu strony oraz to, że jest on w przedmiotowej sprawie zgodny z interesem społecznym.

Urząd Patentowy RP w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] czerwca 2013 r.

Organ w uzasadnieniu powołał się na treść art. 154 § 1 i 2 k.p.a., art. 245 ust. 1, art. 90 ust. 1 pkt 3 w związku z art.118 ust. 1, art. 224 ust. 2-4 u.p.w.p. Stwierdził, że ustalony w oparciu o decyzję z dnia [...] listopada 2011 r. stan prawny, tj. wygaśnięcie prawa z rejestracji wzoru przemysłowego [...] jest prawidłowy i zgodny z obowiązującymi przepisami. W takim stanie rzeczy zmiana tego stanu prawnego, tj. uchylenie decyzji z dnia [...] listopada 2011 r. i poprzedzającej ją decyzji dnia [...] lutego 2011 r. doprowadziłoby do wydania rozstrzygnięcia niezgodnego z obowiązującymi przepisami, tj. z art. 90 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 118 ust. 1 oraz z art. 224 ust. 4 u.p.w.p. Naruszenia ww. regulacji prawnych nie sposób usprawiedliwić interesem finansowym strony wyrażającym się w czerpaniu znacznych dochodów z korzystania z prawa z rejestracji wzoru przemysłowego [...].

Urząd Patentowy RP odnosząc się do argumentu o rażącej dysproporcji pomiędzy opóźnieniem w uiszczeniu opłaty i konsekwencjami tego naruszenia stwierdził, że ustawodawca co do zasady przyjął rozwiązanie dotyczące nieprzywracalności terminu do wniesienia opłaty za kolejny okres ochrony prawa z rejestracji wzoru przemysłowego (art. 224 ust. 4 u.p.w.p.) oraz o obowiązku wydania w takim przypadku decyzji stwierdzającej wygaśniecie prawa z rejestracji wzoru przemysłowego (art. 90 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 w zw. z art. 118 ust. 1 u.p.w.p.). Urząd Patentowy RP wskazał, że nie przesądza a priori, iż decyzja ostateczna wydana na podstawie ww. przepisów nie może być zmieniona na podstawie art. 154 k.p.a., ale w przedmiotowej sprawie nie zostały wskazane żadne okoliczności i argumenty pozwalające na uchylenie decyzji z dnia [...] listopada 2011 r. w sposób nie prowadzący do naruszenia ww. przepisów materialnoprawnych zawartych u.p.w.p.

Urząd Patentowy RP uznał za nieuzasadnione zarzuty skarżącej dotyczące przyjęcia przez organ argumentacji wyższości interesu społecznego nad interesem strony w przedmiotowej sprawie. Wyjaśnił, że ustawodawca przyjmując określone rozwiązania w art. 90 ust. 1 pkt 3 oraz 224 ust. 4 u.p.w.p. niejako zadecydował o ochronie interesu społecznego poprzez ochronę interesu osób trzecich, które wraz z wygaśnięciem prawa z rejestracji wzoru przemysłowego mają prawo korzystać z wcześniej chronionego wzoru, a poprzez wydanie decyzji o charakterze związanym i nieprzywracalnego terminu do wniesienia opłaty za kolejny okres ochrony, wzrasta pewność co do stanu prawnego potwierdzonego w decyzji o wygaśnięciu prawa.

Rozwiązanie powyższe wynika z faktu, iż udzielone prawo z rejestracji wzoru przemysłowego daje uprawnionemu niemal nieograniczony monopol korzystania z przedmiotu ochrony oraz ułatwioną ochronę przed jego naruszeniami. Monopol ten, przyznawany na 25 lat od daty zgłoszenia wzoru, jest jednak obwarowany warunkami, których naruszenie powoduje konsekwencje przewidziane w wyżej cytowanych przepisach. Ponadto wygaśnięcie prawa z rejestracji wzoru przemysłowego nie oznacza konieczności zaprzestania produkcji opakowań o określonym wzorze przez dotychczasowego uprawnionego, stwarza jedynie możliwość korzystania przez inne podmioty na rynku z wcześniej chronionego wzoru. Samo jego wykorzystanie nie gwarantuje jednak sukcesu na rynku, a dotychczasowy uprawniony może korzystać z wyrobionej latami pozycji, jak również, korzystając z dotychczasowych doświadczeń, zgłaszać kolejne wzory do rejestracji w Urzędzie Patentowym.

Organ podniósł iż nie podważa doniosłości skutków finansowych dla strony płynących faktu wygaśnięcia prawa z rejestracji wzoru przemysłowego [...]. Stwierdził jednak, że anulowanie tych konsekwencji i uchylenie decyzji z dnia [...] listopada 2011 r. na podstawie art. 154 k.p.a. prowadziłoby do powstania stanu prawnego niezgodnego z obowiązującymi przepisami, tj. art. 90 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 118 oraz z art. 224 ust. 4 u.p.w.p. Tym samym Urząd Patentowy RP uznał również za nieuzasadniony zarzut naruszenia art. 7 k.p.a., gdyż decyzja taka wydana na podstawie normy proceduralnej zawartej w art. 154 k.p.a. prowadziłaby do naruszenia powyższych przepisów materialnoprawnych.

Na decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] listopada 2013 r. strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj.:

1. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, brak dokładnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności istotnych w sprawie i przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów, a w konsekwencji wydanie rozstrzygnięcia w oparciu o błędne ustalenia faktyczne;

2. art. 9 i art. 10 § 1 k.p.a. poprzez brak należytego informowania strony o okolicznościach mających istotny wpływ na ustalenie jej praw oraz możliwości wypowiedzenia się;

3. art. 154 k.p.a. poprzez niezasadnej odmowie uchylenia na tej podstawie decyzji z dnia [...] czerwca 2013 r., oraz poprzedzających ją decyzji z dnia [...] listopada 2011 r. utrzymującej w mocy decyzję z dnia [...] lutego 2011 r.

W uzasadnieniu skargi strona wskazała, że organ nie wezwał jej do przedstawienia dowodów służących poparciu twierdzeń i istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych, do czego jest zobligowany na mocy art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Jej zdaniem Urząd Patentowy RP błędnie ocenił wpływ kondycji finansowej skarżącej na słuszny interes strony postępowania administracyjnego, jako jednej z przesłanek uchylenia decyzji w trybie art. 154 k.p.a. Organ z nieuzasadnionego dla strony założenia o jej silnej pozycji rynkowej, odmówił uznania interesu finansowego jako słusznego interesu strony. Co więcej, odmowa uznania wskazywanych przez stronę przesłanek interesu finansowego i kadrowego nie nastąpiła w drodze postępowania dowodowego, a w drodze arbitralnie przyjętych założeń, wobec czego z całkowitym pominięciem zasady prawdy obiektywnej. Skarżąca na poparcie swego stanowiska powołała się na wyrok NSA z dnia 17 września 2.010 r., I OSK 428/10, wyrok NSA z dnia 9 marca 1981 r., sygn. akt SA 234/81 oraz wyrok NSA z dnia 19 maja 2011 r., sygn. akt II OSK 1265/10.

W ocenie skarżącej organ błędnie ocenił, że strona nie przedstawiła żadnych nowych okoliczności przemawiających za uchyleniem decyzji związanej na podstawie art. 154 k.p.a. Skoro organ wymagał przedstawienia nowych materiałów bądź argumentów mogących wpłynąć na jego ocenę i podjęcie decyzji, to zgodnie z art. 7 i art. 77, a także art. 9 i art. 10 § 1 k.p.a. winien wezwać stronę do przedstawienia tych materiałów, ze wskazaniem jakich okoliczności dotyczy. Jednocześnie organ był obowiązany umożliwić stronie wypowiedzenie się co do zebranego materiału dowodowego, czego w niniejszej sprawie także nie uczynił. Skarżąca powołując się na art. 9, art. 10 § 1 i art. 81 k.p.a. wskazała, że Urząd Patentowy nie poinformował strony o istotnych dla powzięcia decyzji okolicznościach, nie dając tym samym możliwości wypowiedzenia się co do materiału, na którym oparł swoje wnioski. Skarżąca uznała więc, że zasada informowania i czynnego udziału stron w postępowaniu wynikająca z przepisu art. 9 i art. 10 § 1 k.p.a. także została w tym przypadku naruszona.

W ocenie skarżącej analiza materiału dowodowego zebranego w sprawie pozwala na stwierdzenie, że wykazała ona wszystkie przesłanki, wskazane w art. 154 k.p.a., warunkujące uchylenie wcześniejszych decyzji Urzędu Patentowego. Tak jak utrata znacznych korzyści finansowych związanych z potencjalną utratą prawa, stanowi niewątpliwie słuszny interes strony w przedmiotowej sprawie, tak również związana z utratą prawa z rejestracji wzoru przemysłowego konieczność dokonania zwolnień kadrowych bezspornie stanowi o słusznym interesie społecznym. Skarżąca stwierdziła, że analiza materiału dowodowego zebranego w sprawie pozwala na stwierdzenie, że nie tylko wykazała ona swój słuszny interes, ale także dowiodła, iż uchyleniu decyzji nie sprzeciwia się interes społeczny. Wraz ze zmniejszeniem zamówień na opakowania ucieleśniające wzór przemysłowy [...], znacząco zmniejszy się bowiem skala zatrudnienia w przedsiębiorstwie strony.

Jednocześnie skarżąca zwróciła uwagę na sprzeczności twierdzeń organu w odniesieniu do braku możliwości uchylenia przedmiotowej decyzji ze względu na naruszenie przepisów prawa materialnego. Urząd Patentowy RP wskazał bowiem, że nie można uchylić zaskarżonej wcześniej decyzji, gdyż doprowadziłoby to do sytuacji sprzecznej z prawem, jednocześnie twierdząc, iż możliwość uchylenia decyzji istnieje, warunkując to jednak dodatkowymi okolicznościami. Skoro co do zasady, zgodnie z bezspornym stanowiskiem organu i skarżącej, nie można wykluczyć, że decyzja ostateczna, której uchylenie było przedmiotem postępowania administracyjnego, może być zmieniona na podstawie art. 154 k.p.a., zaś wszystkie przesłanki wskazane w przepisie art. 154 k.p.a. zostały spełnione, to organ winien wydać decyzję o uchyleniu decyzji z dnia [...] listopada 2011 r. utrzymującej w mocy decyzję stwierdzającą wygaśnięcie prawa z rejestracji na wzór przemysłowy "Kubek".

Jednocześnie w ocenie skarżącej organ nie wywiązał się z obowiązku wskazanego w art. 9 k.p.a., a mianowicie z należytego informowania strony o okolicznościach mających istotny wpływ na ustalenie jej praw. Skoro organ dopuszczał uchylenie zaskarżonej decyzji, jednak jego zdaniem nie zostały wskazane żadne okoliczności i argumenty pozwalające na uchylenie decyzji, należy przyjąć, że według Urzędu do uchylenia zaskarżonej decyzji niezbędne było wskazanie przez stronę dodatkowych okoliczności. Organ jednak nie poinformował strony, jakie okoliczności nie zostały wykazane. Oznacza to, że organ dopuścił się rażącego naruszenia przepisów postępowania poprzez brak przeprowadzenia postępowania dowodowego i w wyniku zaniechania obowiązku informowania strony co do wymaganych okoliczności mogących znacząco wpłynąć na jej sytuację prawną.

Skarżąca stwierdziła, że okoliczność, czy postępowanie administracyjne zakończone decyzją ostateczną, na mocy której strona nie nabyła prawa, zostało wszczęte na żądanie strony czy też z urzędu, jest bez znaczenia dla zastosowania art. 154 k.p.a. Podobnie, nie ma znaczenia, czy decyzja ostateczna, na mocy której strona nie nabyła prawa, ma charakter decyzji związanej czy uznaniowej. Gdyby zatem uznać, że decyzja, której uchylenia żąda strona, jest decyzją związaną, nadal istnieje możliwość jej uchylenia, w przypadku spełniania przesłanek wskazanych w przepisie art. 154 k.p.a. Skarżąca na poparcie swego stanowiska powołała się na wyrok NSA z dnia 19 maja 2011 r., sygn. akt II OSK 1265/10.

Strona podniosła, że do uchylenia lub zmiany decyzji w trybie art. 154 k.p.a. niezbędne jest zaistnienie łącznie trzech przesłanek: musi być to decyzja ostateczna, decyzja ta nie może tworzyć praw nabytych dla żadnej ze stron postępowania, za jej uchyleniem lub zmianą przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. W ocenie skarżącej zaistnienie wszystkich trzech przesłanek zostało wykazane w toku postępowania i znajduje odzwierciedlenie w materiale dowodowym zebranym w sprawie. Skarżąca zatem uznała, że wbrew stanowisku organu uchylenie decyzji o wygaśnięciu prawa z rejestracji wzoru przemysłowego, a w konsekwencji możliwość dalszego korzystania z prawa z rejestracji, będzie zgodna z przepisami prawa.

W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy RP wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanych przepisów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.

Rozpatrując sprawę w świetle powyższych kryteriów Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu dającym podstawy do jej uchylenia.

W niniejszej sprawie prawo z rejestracji wzoru przemysłowego "Kubek" [...] zostało ukształtowane decyzją Urzędu Patentowego z dnia [...] września 2004 r. tj. w okresie obowiązywania ustawy Prawo własności przemysłowej. Podkreślić należy, iż korzystanie z chronionego wzoru przemysłowego rodzi obowiązek uiszczania opłat za kolejne okresy ochronne w określonych ustawowo terminach, o czym stanowi art. 222 i nast. p.w.p. Nieuiszczenie opłaty okresowej w wymaganym terminie powoduje wygaśnięcie prawa z rejestracji daje Urzędowi Patentowemu podstawę do wydania decyzji stwierdzającej wygaśniecie tego prawa stosownie do unormowań zawartych w art. 90 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 i 4 p.w.p.

W myśl art. 224 ust. 1 p.w.p. termin do uiszczenia opłaty za pierwszy okres ochrony, określonej w decyzji o udzieleniu patentu, wynosi trzy miesiące od daty doręczenia wezwania. Jednocześnie, jak stanowi zdanie drugie ust. 1 art. 224 p.w.p., zgłaszający może uiścić opłatę za dalsze rozpoczęte okresy ochrony lub opłatę wymaganą do przedłużenia ochrony na okresy rozpoczęte przed tym terminem.

Przepis art. 224 ust. 2 p.w.p. stanowi, że opłaty za dalsze okresy ochronne są uiszczane, z zastrzeżeniem ust. 1 tego artykułu ustawy, z góry, nie później niż w dniu, w którym upływa poprzedni okres ochronny, przy czym opłaty za dalsze okresy ochronne mogą być uiszczane w ciągu jednego roku przed tym terminem określonym w ust. 2 (art. 224 ust. 3 p.w.p.). Nadto w ust. 4 art. 224 p.w.p. przewidziano dodatkowy 6-miesięczny termin na uiszczenie opłaty, rozpoczynający bieg po upływie terminu określonego w ust. 2 art. 224 p.w.p. Opłata uiszczona w terminie dodatkowym jest podwyższana o opłatę dodatkową w wysokości 30% opłaty podstawowej.

Jak wynika z akt sprawy i co nie jest sporne, stosowna opłata za drugi okres ochrony wzoru przemysłowego wraz z opłatą dodatkową w wysokości 30% opłaty należnej za ochronę z tytułu uiszczenia opłaty po upływie wyznaczonego terminu zostały wniesione po upływie ustawowych terminów, o których mowa w art. 224 ust. 2 i 4 omawianej ustawy.

Podnieść przy tym należy, iż wprawdzie art. 243 ust. 6 p.w.p. stanowi, że do terminów, do których nie ma zastosowania przepis ust. 1 (tj. terminów niepodlegających przywróceniu) uchybionych z powodu nadzwyczajnych okoliczności, do których stosuje się odpowiednio przepisy o zawieszeniu biegu przedawnienia z powodu siły wyższej i w sprawach tych Urząd Patentowy wydaje, po przedstawieniu przez zainteresowanego odpowiednich dowodów, postanowienie. W niniejszej sprawie, zdaniem Sądu, nie było podstaw do zastosowania powyższego trybu, gdyż treść wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie daje podstaw do przyjęcia, iż zaistniały przesłanki uzasadniające domaganie się strony zastosowania przepisów o zawieszeniu biegu przedawnienia z powodu siły wyższej. Wskazane okoliczności w postaci reorganizacji przedsiębiorstwa skarżącej, jak również kwestie informatyczne nie spełniają definicji siły wyższej, którą należy rozumieć jako nagłe, nieprzewidziane i niezależne od działań strony zdarzenie, któremu nie można było w żaden sposób zapobiec. Podkreślić przy tym trzeba, iż w przypadku skarżącej wniesienie stosownego wniosku wraz z należną opłatą nastąpiło po upływie dwóch lat od pierwotnego terminu uiszczenia należnej opłaty.

Zgodzić się więc należy z organem, że niedopełnienie przez skarżącą obowiązku uiszczenia opłaty za drugi okres ochrony wzoru przemysłowego nie wynikało z okoliczności nadzwyczajnych, których wystąpienia nie można było przewidzieć, czy też im zaradzić, a które mogłyby stanowić podstawę do uwzględnienia uchybienia terminu w myśl art. 243 ust. 6 ustawy p.w.p. albowiem, zgodnie z poglądami wypracowanymi przez orzecznictwo, w tym wspólnotowe, okolicznościami nadzwyczajnymi nie są w szczególności ani sytuacja finansowa, ani określone problemy techniczne, w tym przypadku informatyczne, uprawnionego (patrz wyrok dawniej Sądu Pierwszej Instancji z dnia [...] maja 2009 r. sygn. [...]).

Tym samym wbrew twierdzeniom strony skarżącej, Urząd Patentowy w sposób prawidłowy dokonał oceny przedstawionych przez nią okoliczności faktycznych. Zarzuty naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80, 80 k.p.a. nie są więc zasadne, podobnie jak i naruszenie art. 9 i art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 154 k.p.a.

Naruszenia tych przepisów skarżąca upatruje w stwierdzeniu przez organ, iż nie przedstawiła ona żadnych nowych okoliczności przemawiających za uchyleniem skarżonej decyzji na podstawie art. 154 k.p.a. Zdaniem skarżącej analiza materiału dowodowego zebranego w sprawie pozwala na stwierdzenie, że wykazała ona wszystkie przesłanki, wskazane w tym przepisie, warunkujące uchylenie wcześniejszych decyzji Urzędu Patentowego. W jej ocenie utrata znacznych korzyści finansowych związanych z utratą prawa z rejestracji wzoru przemysłowego, stanowi niewątpliwie słuszny interes strony, podobnie jak konieczność dokonania zwolnień kadrowych bezspornie stanowi o słusznym interesie społecznym.

W ocenie Sądu również i te zarzuty nie zasługują na uwzględnienie. Należy bowiem mieć na uwadze, czy w ogóle zachodzi możliwość uchylenia decyzji organu, mającej charakter decyzji związanej, na podstawie art. 154 k.p.a., a taka właśnie sytuacja ma miejsce w przedmiotowej sprawie. W ocenie Sądu Urząd Patentowy słusznie wywiódł, iż z uwagi na dyspozycję art. 90 ust. 1 pkt 3 ust. 2 i ust. 4 p.w.p., który znajduje odpowiednie zastosowanie także do wzorów przemysłowych, w związku z brakiem przesłanki egzoneracyjnej z art. 243 ust. 6 tej ustawy, organ był związany treścią przepisu nakazującego wydanie jedynej możliwej w takiej sytuacji decyzji, stwierdzającej wygaśnięcie prawa z rejestracji określonego wzoru przemysłowego. W tym przypadku ustawodawca nie pozostawia organowi administracji żadnego wyboru (tzw. luzu decyzyjnego), a podejmowana na podstawie powołanych wyżej przepisów decyzja ma charakter deklaratoryjny, gdyż jedynie potwierdza to co wynika z mocy samego prawa. Jednocześnie ustawodawca ogranicza rygoryzm prawny tej regulacji poprzez możliwość uniknięcia negatywnych tego skutków i uiszczenia opłaty w dodatkowym 6-miesięcznym terminie. Instytucja ta spełnia więc funkcję podobną do przywrócenia terminu podstawowego (por. wyrok NSA z dnia 5 kwietnia 2011 r. sygn.akt: II GSK 405/10).

W rozpatrywanej sprawie Urząd Patentowy słusznie zatem odmówił wzruszenia swojej pierwotnej decyzji z dnia [...] lutego 2011 r., która nie należała do sfery uznaniowości organu, uznając jednocześnie, iż skarżąca na podstawie art. 154 k.p.a. nie może ponownie nabyć prawa z rejestracji wzoru przemysłowego "Kubek" [...]. Będzie to możliwe tylko w odrębnym trybie, tj. nowego postępowania rejestracyjnego określonego przepisami p.w.p.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), skargę oddalił.