Postanowienie WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 655/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2009-02-18 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6135 Odpady
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Odmówiono przyznania prawa pomocy co do całości wniosku
Powołane przepisy: article: art. 245 par. 2, art. 246 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wiesław Jakubiec – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 18 lutego 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. i M. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] nr[...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...]w przedmiocie usunięcia odpadu w postaci wraku autobusu z działki nr [...] przekazania odpadu do stacji demontażu oraz przedłożenia do wglądu dokumentów potwierdzających przekazanie odpadu uprawnionej do jego odbioru firmie postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy.


UZASADNIENIE

W odpowiedzi na wezwanie o uzupełnienie braku skargi poprzez uiszczenie wpisu sądowego w wysokości 100 zł, skarżący złożyli na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie im prawa pomocy w zakresie zwolnienie z kosztów sądowych i ustanowienie adwokata wskazując w uzasadnieniu, że łączny ich dochód wynosi 2.195 zł, z czego od 2000 roku ok. 1000 zł miesięcznie wydają na korespondencję z Sądem.

W piśmie z dnia 16 lutego 2009 r. wnioskodawcy oświadczyli, że nie stać ich na żadne opłaty sądowe, bowiem na dotychczasowe koszty postępowań ich syn dla nich musiał zaciągnąć kredyt, który obecnie spłacają. Wyjaśnili, że każdego dnia wysyłają ponad pięć listów, a koszt każdego z nich (wraz z kserem) to 10 zł. Poinformowali, że z lekarstw kupują jedynie te "ratujące życie", a nadto- ponoszą następujące wydatki: opłata za energię elektryczną- 100-200 zł; gaz z butli- 50 zł

Prawo pomocy w zakresie całkowitym może być przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym - zwanej dalej u.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)).

Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zdaniem Sądu wnioskodawcy nie wykazali bowiem, że konieczność poniesienia przez nich jedynego na obecnym etapie postępowania kosztu sądowego (wpisu sądowego od skargi w wysokości 100 zł) mogłoby spowodować uszczerbek w ich koniecznym utrzymaniu. Wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien być sporządzony w sposób rzetelny, powinny znaleźć się w nim wszelkie informacje niezbędne do oceny sytuacji majątkowej wnioskodawcy i okoliczności te -na żądanie Sądu- winny być należycie udokumentowane (art. 255 u.p.s.a.). W ocenie Sądu wnioskodawcy nie wyjaśnili i nie udokumentowali kilku istotnych okoliczności, które mogą kształtować ich sytuację finansową np. nie udokumentowali wysokości wydatków swojej rodziny; nie przedłożyli aktualnych zaświadczeń o uzyskiwanych dochodach; nie wykazali wskazywanego we wniosku faktu swojego zadłużenia i jego wysokości; nie udowodnili również dlaczego nie mogą sfinansować przedmiotowego opłat sądowych ze źródła, z którego czerpali (i czerpią) środki na pokrycie kosztów w innych postępowaniach; nie udokumentowali, iż w ciągu miesiąca na postępowania przed Sądem wydatkują kwotę 1.000 zł (w ocenie Sądu niewiarygodny jest podawany przez nich fakt, że na opłatę za jeden list do Sądu wydatkują kwotę 10 zł, nadto- z akt sprawy wynika, że większość swoich pism procesowych skarżący składają do akt osobiście w biurze podawczym Sądu lub zbiorczo w jednej kopercie do kilku spraw).

Przyznanie prawa pomocy, to w istocie "kredytowanie" kosztów postępowania z budżetu Państwa (czyli jest to dodatkowe obciążenie innych obywateli) i dlatego winno być udzielane wyjątkowo. W przypadku ubogiego społeczeństwa, jakim jest społeczeństwo polskie, prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku oraz pozbawionych (obiektywnie) możliwości uzyskania środków na ten cel z jakichkolwiek źródeł. Koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie rodziny, które powinny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. Do oceny możliwości uiszczenia przez skarżących kosztów sądowych nie jest istotne źródło, z którego czerpią oni środki na koszty swego utrzymania (może to być m.in. wsparcie finansowe najbliższej rodziny czy pożyczka od osób trzecich).

Z treści wniosku wynika, że skarżący nie mają nikogo na utrzymaniu, uzyskiwany przez nich dochód miesięczny netto wynosi 2.195 zł, a jedyne wskazywane (ale nie udokumentowane) stałe wydatki: opłata za energię elektryczną i gaz to koszt ok. 250 zł (wysokość wydatków na leki nie została określona). W ocenie Sądu osiągane przez nich miesięczne dochody są wystarczające aby sfinansować zarówno ich niezbędne wydatki, jak i należne w sprawie opłaty sądowe.

Ustosunkowując się do wniosku o ustanowienie adwokata wskazać należy, iż w orzecznictwie podkreśla się, iż ustanowienie stronie w toku postępowania przed sądem administracyjnym I instancji pełnomocnika z urzędu powinno mieć charakter zupełnie wyjątkowy, bowiem sąd ten obowiązany jest czuwać nad tym by stronom występującym w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego udzielać potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych oraz pouczać ich o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań (art. 6 u.p.s.a.). Sąd z urzędu zobowiązany jest do wzięcia pod uwagę wszelkich naruszeń prawa jakie stwierdzi badając daną sprawę. Wskazane uregulowania gwarantują, że niezależnie od błędnie lub nieudolnie formułowanych przez wnioskodawców zarzutów czy braku ich zaangażowania w postępowanie sądowoadministracyjne (skarżący nie mają obowiązku uczestniczenia w posiedzeniach Sądu) akt organu będące przedmiotem zaskarżenia zostanie wszechstronnie przez Sąd zbadany pod względem jego zgodności z prawem.

Na marginesie wskazać należy, iż Naczelny Sąd Administracyjny oceniając w wielu innych sprawach sytuację skarżących (zob. sygn. akt II OZ 562/08, II OZ 635/08, II OZ 583/08, II OZ 932/08) uznawał, iż ich sytuacja materialna nie uzasadnia zastosowania wobec nich instytucji prawa pomocy w żadnym zakresie.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 u.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.