Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 207/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2006-09-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6117 Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich, ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Skwierzyńska Sędziowie: Sędzia NSA Jerzy Małecki Asesor sądowy Katarzyna Nikodem (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Agnieszka Ratajczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 września 2006r. sprawy ze skargi Firmy A w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zakończenia restrukturyzacji należności publicznoprawnych I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] nr [...] ; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej spółki Firmy A kwotę 12.578,00 zł (dwanaście tysięcy pięćset siedemdziesiąt osiem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; /-/ K. Nikodem /-/ M. Skwierzyńska /-/ J. Małecki


UZASADNIENIE

W dniu [...] 2002 r. przedsiębiorca złożył wniosek w sprawie restrukturyzacji należności publicznoprawnych do Prezydenta Miasta K. Decyzją z dnia [...] nr [...] zgodnie z art. 7 ust. 1 i 3 oraz 18 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców (Dz. U. nr 155, poz. 1287) Prezydent Miasta K. określił warunki restrukturyzacji, kwotę należności objętych postępowaniem restrukturyzacyjnym w zakresie podatku od nieruchomości oraz wysokość opłaty restrukturyzacyjnej. Przedsiębiorca spełnił warunki restrukturyzacji określone w decyzji z dnia [...].

W dniu [...] 2004 r. Prezydent Miasta K. w oparciu o art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2002 r. o warunkach dopuszczalności i nadzorowaniu pomocy publicznej dla przedsiębiorców i art. 21 ust. 2 powołanej wyżej ustawy o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców zwrócił się do Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów o wydanie opinii o projekcie decyzji w sprawie udzielenia pomocy publicznej dla Firmy "A" SA w K. w formie umorzenia należności publicznoprawnych od przedsiębiorców. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów opinii nie wydał.

W dniu [...] 2004r. pismem nr [...] Zarząd spółki zwrócił się do Prezydenta Miasta K. o wydanie decyzji o zakończeniu restrukturyzacji, poprzez umorzenie należności publicznoprawnych objętych postępowaniem restrukturyzacyjnym.

Decyzją nr [...] z dnia [...] Prezydent Miasta K. umorzył postępowanie restrukturyzacyjne dotyczące zaległości objętych restrukturyzacją z tytułu podatku od nieruchomości. W uzasadnieniu decyzji organ restrukturyzacyjny wskazał, że przed wydaniem decyzji o umorzeniu należności jest zobowiązany uzyskać opinię Prezesa Urzędu Konkurencji i Konsumentów. Prezes Urzędu Konkurencji i Konsumentów nie wydał w terminie 14 dni opinii. Zgodnie z art. 64 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (Dz. U. nr 123, poz. 1291) wszelkie postępowania o wydanie opinii uległy umorzeniu. Program pomocowy na restrukturyzację należności przestał obowiązywać z dniem wstąpienia Polski do Unii Europejskiej. Ministerstwo Finansów opracowuje nowy program pomocowy dla przedsiębiorców, który da spółce ponowną możliwość ubiegania się o pomoc publiczną.

Od tej decyzji Spółka złożyła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które decyzją z dnia [...]. Nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Organ odwoławczy uznał, że przepisy prawa nie przewidują zakończenia restrukturyzacji przez umorzenie postępowania w przypadku braku opinii Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów.

Pismem z dnia [...] 2005 r. skarżąca spółka ponowiła wniosek o wydanie decyzji o restrukturyzację wierzytelności Prezydenta Miasta K. w kwocie [...] zł.

Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Prezydent Miasta K. zawiesił postępowanie dotyczące restrukturyzacji należności publicznoprawnych od przedsiębiorców do dnia [...].2005 r., z uwagi na konieczność uzyskania opinii od Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w przedmiotowej sprawie.

Postanowieniem z dnia [...] Prezydent Miasta K. podjął zawieszone postępowanie, a następnie decyzją nr [...] z dnia [...] stwierdził umorzenie należności podlegających restrukturyzacji z tytułu zaległości podatkowych w podatku od nieruchomości objętych restrukturyzacją, ustalonych decyzją o warunkach restrukturyzacji z dnia [...] 2002 r. w kwocie [...] zł oraz odsetek za zwłokę w wysokości [...] zł (liczone na dzień wydania niniejszej decyzji).

Od decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] Spółka złożyła odwołanie, w którym podnosi, że niezgodnie z ustawą o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców przyjęto za należności podlegające restrukturyzacji również odsetki od zaległości z tytułu podatku od nieruchomości za okres od dnia [...] grudnia 2002 r. do dnia [...] kwietnia 2004 r. oraz liczona za okres od dnia [...] maja 2005 r. do dnia [...] września 2005 r. Spółka wniosła o ustalenie odsetek na dzień [...] grudnia 2002 r., tj. na dzień wydania decyzji o warunkach restrukturyzacji w kwocie [...] zł. W opinii odwołującej dniem udzielenia pomocy jest dzień wydania decyzji o warunkach restrukturyzacji, dlatego też nieuzasadnione jest naliczanie odsetek od dnia wydania decyzji o warunkach restrukturyzacji do dnia umorzenia zaległości podatkowych. Nadto strona podnosi, że zgodnie z art. 14 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 siepania 2002r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców (Dz. U. Nr 155, poz. 1287) z dniem wszczęcia postępowania restrukturyzacyjnego ulega wstrzymaniu wykonanie należności objętych tym wnioskiem, równocześnie zawieszeniu ulega bieg przedawnienia tych należności. Dlatego też podatnik nie może być narażony na zwiększenie istniejącej zaległości w wyniku naliczania dalszych odsetek. Strona wskazuje na jeszcze inną interpretację obowiązujących przepisów. Zgodnie z art. 21 ust. 2 w. w. ustawy po upływie 15 miesięcy od dnia doręczenia decyzji o warunkach restrukturyzacji, a w przypadku decyzji o warunkach restrukturyzacji doręczonej przed dniem 31 grudnia 2002 r. nie później niż do dnia 30 kwietnia 2004 r. organ restrukturyzacyjny wydaje decyzję o zakończeniu restrukturyzacji. Fakt niedotrzymania tego terminu przez organ restrukturyzacyjny w żadnym razie nie może obciążać odwołującego, tym samym za całkowicie bezpodstawne uznać należy doliczenie do wartości umarzanego zobowiązania odsetek naliczanych od dnia [...] maja 2004 do dnia wydania decyzji z dnia [...] .

Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 3 ustawy restrukturyzacyjnej, restrukturyzacji podlegają odsetki za zwłokę od zaległości. W decyzji o zakończeniu restrukturyzacji stwierdzającej umorzenie należności podlegających restrukturyzacji należy podać kwotę odsetek za zwłokę podlegających umorzeniu. Odsetki za zwłokę winny być naliczone na dzień wydania decyzji. Wszczęcie postępowania restrukturyzacyjnego nie powoduje przerwania biegu odsetek za zwłokę.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu strona skarżąca wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w części, w jakiej uznaje ona za zaległości podlegające restrukturyzacji odsetki za zwłokę od zaległości liczone za okres od dnia [...] maja 2004 do dnia [...] września 2005 r. w kwocie [...] zł. Decyzji zarzuca naruszenie art. 21 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców (Dz. U. nr 155, poz. 1287) poprzez jego niewłaściwą interpretację, naruszenie art. 54 § 1 pkt 4 oraz 201§ 1 pkt 2 i art. 216 w związku z art. 13 §1 Ordynacji podatkowej oraz naruszenie art. 2 Konstytucji RP.

Strona wskazuje, że ma interes prawny w domaganiu się zgodnego z prawem ustalenia wysokości odsetek podlegających umorzeniu, ponieważ poprzez objęcie odsetek decyzją umorzeniową, skarżący traci szansę ubiegania się przez najbliższe 10 lat o pomoc publiczną na restrukturyzację przedsiębiorstwa przekraczającą pomoc de minimis. Strona podnosi, że organ restrukturyzacyjny był zobligowany do wydania decyzji o zakończeniu restrukturyzacji nie później niż do dnia 30 kwietnia 2004 r. zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców. Bezsporne jest, że decyzja o zakończeniu restrukturyzacji nie została wydana w terminie określonym w powołanym przepisie. Dlatego też, w opinii skarżącej spółki, zgodnie z zasadą zaufania do organów państwa (art. 2 Konstytucji) negatywne skutki takiego uchybienia nie mogą być przerzucone na obywatela. Niewątpliwie naliczanie odsetek za zwłokę jest negatywną konsekwencją niedotrzymania terminu przez organ.

Nadto w skardze strona podnosi, że niezależnie od wskazanych wyżej argumentów należy zwrócić uwagę, że od dnia [...] sierpnia 2005 r. do dnia [...] września 2005 r. postępowanie restrukturyzacyjne zostało z urzędu zawieszone. Zgodnie z art. 54 § 1 pkt 4 oraz art. 201 § 1 pkt 2 i art. 216 w związku z art. 13 § 1 Ordynacji podatkowej odsetek za zwłokę nie nalicza się w przypadku zawieszenia postępowania z urzędu – od dnia wydania postanowienia o zawieszenia postępowania do dnia doręczenia postanowienia o podjęciu zawieszonego postępowania. Zatem naliczenie odsetek za okres, w którym postępowanie zostało zawieszone ewidentnie narusza powołane przepisy.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Organ stwierdził, że restrukturyzacja należności podatkowych zakończyła się umorzeniem zaległości. Postępowanie zarówno przed organem pierwszej jak i drugiej instancji było prowadzone zgodnie z prawem. Odsetki za zwłokę powinny być naliczane na dzień wydania decyzji o zakończeniu restrukturyzacji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Na podstawie art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej jest dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi oraz trafności ich wykładni.

Skarga jest zasadna. W sprawie bezsporny jest stan faktyczny. W dniu [...] października w 2002r. podatnik złożył wniosek o restrukturyzację należności publicznoprawnych w zakresie podatku od nieruchomości na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców (Dz. U. nr 155, poz. 1287). Decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta K. określił warunki restrukturyzacji oraz kwotę należności objętych postępowaniem. Warunki określone przepisami prawa i decyzją zostały przez podatnika spełnione. Decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta K. wydał decyzję o zakończeniu restrukturyzacji należności od przedsiębiorców i stwierdził umorzenie należności podlegających restrukturyzacji oraz należnych odsetek za zwłokę liczonych na dzień wydania decyzji. Organ odwoławczy uznał, że postępowanie restrukturyzacyjne prowadzone było zgodnie z prawem.

Sąd nie podziela tej opinii.

Wobec spełnienia przez Spółkę warunków restrukturyzacji określonych stosowną decyzją Prezydenta Miasta K. organ restrukturyzacyjny zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych winien po upływie 15 miesięcy od dnia doręczenia decyzji o warunkach restrukturyzacji, a w przypadku decyzji o warunkach restrukturyzacji doręczonych przed dniem 31 grudnia 2002r. nie później niż do dnia 30 kwietnia 2004 r. wydać decyzję o zakończeniu restrukturyzacji, w której stwierdza umorzenie należności podlegających restrukturyzacji. Decyzja ta winna zostać wydana po przedłożeniu przez wnioskodawcę informacji o spełnieniu warunków restrukturyzacji, jednak nie wcześniej niż po upływie roku od dnia doręczenia decyzji o warunkach restrukturyzacji.

W niniejszej sprawie organ restrukturyzacyjny był zobowiązany do wydania decyzji o umorzeniu zaległości najpóźniej do dnia 30 kwietnia 2004r., bez względu na fakt, czy Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wywiązał się z obowiązku wydania opinii dotyczącej projektu decyzji o zakończeniu restrukturyzacji. Prezes Urzędu konkurencji i Konsumentów zgodnie z obowiązującym prawem miał 14 dni do wydania opinii, bez możliwości przedłożenia tego terminu.

Opinia ta, w ocenie Sądu, nie była niezbędna do wydania decyzji o zakończeniu restrukturyzacji, ponieważ przepis art. 21 ust. 2 cyt. ustawy stanowi jedynie, że przed wydaniem decyzji o zakończeniu restrukturyzacji, organ restrukturyzacyjny przekazuje projekt decyzji Prezesowi Urzędu Konkurencji i Konsumentów w celu wydania opinii. W związku z czym powołany przepis nakłada na organ restrukturyzacyjny jedynie obowiązek przekazania projektu decyzji o zakończeniu restrukturyzacji w celu wydania opinii. Po upływie 14 dni, przy zachowaniu terminu określonego w art. 21 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy organ był zobligowany do wydania decyzji o zakończeniu restrukturyzacji. Powołane przepisy ustawy zostały zatem naruszone przez organ restrukturyzacyjny, dlatego też skład orzekający w niniejszej sprawie podziela stanowisko skarżącej spółki, że fakt niedotrzymania terminu wydania decyzji o zakończeniu restrukturyzacji przez organ restrukturyzacyjny nie powinien obciążać strony postępowania.

Zgodnie z art. 9 ustawy z 30 sierpnia 2002r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców, do restrukturyzacji stosuje się odpowiednio przepisy Ordynacji podatkowej. Odpowiednie stosowanie nie oznacza stosowania ustawy wprost.

Ustawa o restrukturyzacji nie zawiera regulacji dotyczących biegu odsetek. Nie ma podstaw prawnych, by uznać, że odsetki od zaległości podatkowych nie biegną od dnia wydania decyzji o warunkach restrukturyzacji. W przypadku umorzenia postępowania restrukturyzacyjnego, podatnik jest zobowiązany do zapłaty należności głównej odsetek liczonych do dnia zapłaty. Jednakże zgodnie z powołanym wyżej art. 9 ustawy restrukturyzacyjnej w postępowaniu restrukturyzacyjnym ma odpowiednie zastosowanie art. 54 § 1 Ordynacji podatkowej. Przepisy tegoż art. przewidują nienaliczanie odsetek w sytuacji gdy organ podatkowy pozostaje w zwłoce. Analiza art. 54 § 1 pkt 2, 3, 6 i 7 Ordynacji podatkowej jednoznacznie wskazuje, że przepisy te mają na celu przeciwdziałanie przedłużaniu się prowadzonych postępowań przez organy. Zamiarem ustawodawcy było odciążenie podatnika od płacenia odsetek ustawowych za zwłokę, w sytuacji, niezawinionym przez stronę przedłużaniem się postępowania. Zdaniem Sądu, wskazana regulacja ma odpowiednie zastosowanie w postępowaniu restrukturyzacyjnym. W przypadku gdy organ nie wyda w terminie ustawowym decyzji o zakończeniu postępowania restrukturyzacyjnego bez winy strony, odsetek nie nalicza się od dnia, kiedy upłynął termin do wydania decyzji. W związku z powyższym stanowisko strony, ze od dnia 1 maja 2004r. odsetki od należności objętych restrukturyzacją nie powinny być naliczone jest w pełni uzasadnione.

W tych okolicznościach na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) należało orzec jak w sentencji wyroku.

/-/ K. Nikodem /-/ M. Skwierzyńska /-/ J. Małecki

AR