Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 90/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2018-05-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6552
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 27 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2015 poz 349
law: Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz  Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020
article: art. 35 ust. 5
journal: Dz.U. 2014 poz 1153
law: Ustawa z dnia 28 września 1991 r. o lasach
journal: Dz.U.UE.L 2014 nr 227 poz 69  art. 63 ust. 1
law: Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiające zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu  Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich  oraz zasady wzajemnej zgodności.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Drwal (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Robert Hałabis, Sędzia WSA Ewa Ibrom, Protokolant Starszy asystent sędziego Małgorzata Olejowska, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 15 maja 2018 r. sprawy ze skargi A. Z. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie wsparcia na zalesienie oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2017 r., nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej – Dyrektor ARiMR) utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B. P. z dnia [...] września 2017 r., nr [...] w sprawie przyznania wsparcia na zalesienie w ramach działania "Inwestycje w rozwój obszarów leśnych i poprawę żywotności lasów objętego PROW na lata 2014-2020".

Stan tej sprawy przedstawiał się następująco.

W dniu 1 sierpnia 2016 r. do Biura Powiatowego ARiMR wpłynął wniosek A. Z. o przyznanie wsparcia na zalesienie na rok 2016. Strona zadeklarowała do płatności działki ewidencyjne Nr [...] oraz [...] (województwo: l. , powiat b. , gmina M. P., obręb Ł.) o łącznej powierzchni 1,89 ha. W dniu 5 października 2016 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. P. wydał postanowienie o spełnieniu warunków do przyznania wsparcia na zalesianie. A. Z. złożył w dniu 10 maja 2017 r. oświadczenie o wykonaniu zalesienia zgodnie z planem zalesienia. W gospodarstwie rolnika przeprowadzono w okresie od 6 do 11 lipca 2017 r. kontrolę (wizytację) i stwierdzono nieprawidłowości. Beneficjent nie wykonał ogrodzenia uprawy leśnej w całości zgodnie z planem zalesienia, co miało wpływ na wysokość płatności.

Decyzją organu I instancji z dnia [...] września 2017 r. przyznano rolnikowi wsparcie na zalesienie do powierzchni 1,89 ha w wysokości 8.983,85 zł (w tym 546,84 zł z tytułu wykonania ogrodzenia uprawy leśnej 2-metrową metalową siatką na odcinku o długości 97 m.b.).

Organ II instancji rozpatrując odwołanie wyjaśnił, że we wniosku o przyznanie wsparcia zadeklarowano wykonanie zabezpieczenia sadzonek drzew przed zwierzyną. Zalesiony teren miał być ogrodzony 2-metrową metalową siatką o długości 672 mb. Wykonanie ogrodzenia o obwodzie 97 m.b. świadczyło o nieprawidłowym wykonaniu planu zalesienia, a to uzasadniało – świetle obowiązujących przepisów prawa – zastosowanie sankcji. Kwota administracyjnej kary stanowiła różnicę między kwotą, którą należy wypłacić beneficjentowi w oparciu o wniosek rolnika oraz kwotą podlegającą wypłacie po sprawdzeniu kwalifikowalności wniosku. W sprawie miał zastosowanie art. 63 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) Nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 227 z 31.07.2014, str. 69, z późn. zm.). Przepis ten upoważniał organ do nałożenia na rolnika kary administracyjnej, która w tym przypadku wynosiła 5.071,50 zł.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie strona zarzuciła naruszenie:

- § 13 ust. 1 pkt 2 lit. d rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 8 maja 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy w ramach działania "Inwestycje w rozwój obszarów leśnych i poprawę żywotności lasów" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (j.t. Dz. U. z 2015 r., poz. 655 ze zm.), poprzez błędną wykładnię tego przepisu i uznanie, że wykonanie ogrodzenia uprawy leśnej chroniącego zalesiony obszar nieruchomości (i dokonane zgodnie ze stanem posiadania) może mieścić się w definicji "niewykonania ogrodzenia zalesionego gruntu", w sytuacji gdy z wykładni językowej oraz celowościowej wspomnianego uregulowania (zabezpieczenie uprawy przed zwierzyną) wynika wprost, że niewykonanie ogrodzenia dotyczy wyłącznie przypadku, gdy "nie zostało wykonane ogrodzenie zalesionego gruntu" (...) "którego wykonanie zostało przewidziane w planie zalesienia";

- zasad prowadzenia postępowania, które doprowadziło organ do błędnych ustaleń faktycznych poprzez:

a) uznanie, że strona, nie wykonała zalesienia zgodnie z wymogami planu zalesienia, w sytuacji gdy zalesienie zostało dokonane zgodnie z planem, również w zakresie ogrodzenia uprawy leśnej;

b) wydanie decyzji wewnętrznie sprzecznej i uznającej, że zalesienie zostało wykonane zgodnie z planem zalesienia, że ogrodzenie nie zostało częściowo wykonane w sytuacji, gdy strona wykonała ogrodzenie całej uprawy i wyłącznie zalesionego terenu;

- art. 15 k.p.a. poprzez zaniechanie merytorycznego rozpatrzenia sprawy i ograniczenie się do kontroli decyzji wydanej przez organ I instancji z pominięciem żądań strony podnoszonych w toku postępowania, w tym odnośnie:

a) podnoszonej przez stronę okoliczności dokonania całościowego ogrodzenia uprawy leśnej, zgodnie z dokonanym przez stronę zalesieniem oraz stanem posiadania nieruchomości, na której dokonano zalesienia;

b) pozostawienia poza oceną organu dokumentu w postaci zaświadczenia wydanego przez nadleśniczego o wykonaniu przez skarżącego zalesienia zgodnie z planem zalesienia;

c) opinii prywatnej sporządzonej przez geodetę W. S. w sprawie przeprowadzania pomiarów za pomocą urządzeń GPS na terenach zalesionych i zakrzewionych ze względu na wielodrożność sygnału GPS i zakłóceń jakie wywołują drzewa w oparciu o wytyczne Głównego Geodety Kraju nr [...];

d) konieczności powołania biegłego celem ustalenia okoliczności wymagających wiedzy specjalnej;

- art. 84 § 1 k.p.a. poprzez niezastosowanie tego unormowania w sprawie, mimo że stwierdzenie okoliczności, czy ogrodzenie zostało wykonane poza deklarowanymi działkami, wymagało wiadomości specjalnych, co skutkowało bezpodstawnym stwierdzeniem, że ogrodzenie zostało wykonane poza deklarowanymi działkami;

- art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., polegające na braku podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy;

- art. 78 k.p.a. poprzez pominięcie wyjaśnień strony składanych na etapie postępowania wyjaśniającego w szczególności w zakresie niedokładności pomiarów GPS w terenach zakrzewionych i zalesionych;

- art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewskazanie w uzasadnieniu motywów podjętego rozstrzygnięcia, jak również niewyjaśnienie podstaw na jakich organ się oparł, a jedynie ograniczeniu się do lakonicznego wskazania, iż pozostała część ogrodzenia została wykonana poza deklarowanymi działkami i dlatego odmówiono wsparcia na zalesienie we wskazanej części, a także na niewskazaniu podstaw prawnych orzeczenia i wskazania dopuszczalnych metod dokonywania pomiarów geodezyjnych przez organ;

- art. 8 w zw. z art 107 § 3 k.p.a. poprzez nienależyte uzasadnienie zaskarżonego rozstrzygnięcia, zawarcie w nim zbyt ogólnikowych stwierdzeń, które nie odnosiły się do złożonych przez stronę uwag wskazanych w protokole kontroli, a także do złożonych w piśmie z 27 lipca 2017r. uwag dotyczących wniosków z przeprowadzonej przez organ kontroli, brak realizacji zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz uniemożliwienie dokonania kontroli zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.

Sąd zważył, co następuje.

Skarga nie jest zasadna.

Zaskarżona decyzja z dnia [...] grudnia 2017 r. zgodna jest z przepisami prawa.

Podstawowe zasady przyznawania płatności z tytułu zalesienia gruntów unormowane zostały w ustawie z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020. W myśl art. 3 ust. 1 pkt 8 cyt. ustawy, program obejmuje inwestycje w rozwój obszarów leśnych i poprawę żywotności lasów. Szczegółowe kwestie płatności z tytułu zalesienia gruntów uregulowano w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 8 maja 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy w ramach działania "Inwestycje w rozwój obszarów leśnych i poprawę żywotności lasów" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2015 r. poz. 655). W myśl § 7 ust. 1 cyt. rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 8 maja 2015 r. wysokość wsparcia na zalesienie ustala się jako iloczyn stawek wsparcia na zalesienie oraz powierzchni gruntu, do którego przysługuje wsparcie na zalesienie, z tym że w przypadku wsparcia na zalesienie z tytułu wykonania ogrodzenia gruntu - jako iloczyn stawek wsparcia na zalesienie oraz długości tego ogrodzenia, po uwzględnieniu zmniejszeń lub wykluczeń wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości lub niezgodności.

Stosownie do § 13 ust. 1 pkt 2 lit. d/ omawianego rozporządzenia, kierownik biura powiatowego Agencji, w drodze decyzji, odmawia przyznania wsparcia na zalesienie, jeżeli podmiot ubiegający się o przyznanie tego wsparcia nie wykonał zalesienia zgodnie z wymogami planu zalesienia - z tym, że gdy nie zostało wykonane ogrodzenie zalesionego gruntu lub zabezpieczenie drzewek 3 palikami, którego wykonanie zostało przewidziane w planie zalesienia, odmawia się przyznania wsparcia na zalesienie jedynie w części przeznaczonej na wykonanie tych czynności.

Zgodnie z art. 63 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) Nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 227 z 31.07.2014, str. 69, z późn. zm.), na wnioskodawcę może być nałożona kara administracyjna.

Z powyższego przepisu wynika, że:

- płatności oblicza się na podstawie kwot uznanych za kwalifikujące się podczas kontroli administracyjnych, o których mowa w art. 48;

- właściwy organ sprawdza wniosek o płatność otrzymany od beneficjenta i określa kwoty, które kwalifikują się do wsparcia a ponadto określa:

a) kwotę, którą należy wypłacić beneficjentowi w oparciu o wniosek o płatność i decyzję w sprawie przyznania dotacji;

b) kwotę, którą należy wypłacić beneficjentowi po sprawdzeniu kwalifikowalności wydatków we wniosku o płatność;

- jeżeli kwota określona zgodnie z akapitem drugim lit. a) przekracza kwotę określoną zgodnie z lit. b) tego akapitu o więcej niż 10 %, do kwoty określonej zgodnie z lit. b) należy zastosować karę administracyjną;

- kwota kary jest równa różnicy między tymi dwiema kwotami, ale nie może przekraczać kwoty całkowitego wycofania wsparcia;

- nie stosuje się jednak kar, jeżeli beneficjent może wykazać, w sposób satysfakcjonujący właściwy organ, że nie ponosi winy za włączenie niekwalifikującej się kwoty, lub jeśli właściwy organ z innego powodu jest przekonany o tym, że beneficjent nie ponosi winy.

Bezspornym jest w sprawie, że skarżący dokonał zalesienia zadeklarowanego obszaru o pow. 1,89 ha (zasadzenia drzew iglastych i liściastych na działkach nr [...] i [...]). W tym zakresie skarżący nie kwestionuje rozstrzygnięcia organu, że płatność należało ustalić z uwzględnieniem pow. 0,53 ha (zalesionej drzewkami iglastymi) oraz pow. 1,36 ha (obsadzonej drzewkami liściastymi).

Spór powstaje na tle prawidłowości wykonania ogrodzenia zalesionego terenu (o pow. 1,89 ha) i przyznania płatności w pomniejszonej wysokości.

Zgodnie z planem zalesienia Nr [...] z dnia 27 lipca 2016 r. (opracowanym przez Nadleśnictwo M.) zalesione działki powinny być ogrodzone metalową siatką o długości 672 m.b. (k. 37 i 38 akt adm.). Granice działek rolnych objętych planem zalesienia przedstawia "mapa zalesieniowa działek [...] i [...]" (k. 33 akt adm.). Część graficzna planu zalesienia ilustruje granice gruntów objętych planem zalesienia (granice te oznaczono linią niebieską).

W trakcie przeprowadzonej kontroli terenowej stwierdzono, że uprawa leśna prawidłowo została ogrodzona 2-metrową siatką metalową o długości 97 m.b. Ujawnioną nieprawidłowość oznaczono kodem ZGR 12 "Zadeklarowana długość siatki w granicach gruntu przeznaczonego do zalesienia jest większa niż długość stwierdzona w granicach gruntu przeznaczonego do zalesienia". Wyniki wizytacji utrwalono w raporcie z czynności kontrolnych. Raport ten jednoznacznie wskazywał, że na działce nr [...] długość ogrodzenia wynosi 97 m.b. Natomiast na działce ewidencyjnej nr [...] stwierdzona długość wynosiła "0 m.b." (k. 104 akt adm.). Raport z kontroli wskazywał, że "uprawa została ogrodzona siatką metalową o długości 756 m. Część grodzenia wykonano poza deklarowanymi działkami". Skarżący w dniu 11 lipca 2016 r. był obecny podczas kontroli i zapoznał się z jej wynikami. Zgłosił również uwagi odręcznie naniesione w końcowej części raportu sporządzonego przez upoważnionych kontrolerów.

Powyższe ustalenia nie zostały skutecznie podważone przez skarżącego. Zgłaszając w piśmie z dnia 27 lipca 2017 r. (k. 110 akt adm.) zastrzeżenia do raportu z czynności kontrolnych skarżący podniósł między innymi, że ogrodzenie powierzchni zalesionej i zalesienie zostało wykonane w obszarze granic dotychczasowego użytkowania działek rolnych, że ogrodzenie wykonano wzdłuż granic użytkowania działek, które to "należy uznać za granice prawne nieruchomości". Powyższe zastrzeżenia strony potwierdzają tylko ustalenia faktyczne organu (poczynione z poszanowaniem przepisów art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.), że skarżący nie wykonał w całości ogrodzenia uprawy leśnej i nie zrealizował prawidłowo całego planu zalesienia w ramach działania pod nazwą "Inwestycje w rozwój obszarów leśnych i poprawę żywotności lasów" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020.

Plan zalesienia gruntów położonych w granicach wspomnianych działek ewidencyjnych, nie przewidywał, aby zabezpieczenie założonej uprawy leśnej przed zwierzyną polegać miało na wykonaniu ogrodzenia posadowionego na terenie sąsiednich nieruchomości.

W tych okolicznościach organy ARiMR słusznie argumentują i podkreślają, że skarżący nie wykonał ogrodzenia uprawy leśnej zgodnie z planem zalesienia.

Organ zasadnie przyjął na podstawie art. 63 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) Nr 809/2014, że w tym przypadku kwota kary administracyjnej stanowi różnicę między kwotą, którą należy wypłacić beneficjentowi wyłącznie w oparciu o wniosek o przyznanie wsparcia na zalesienie a kwotą, którą trzeba wypłacić beneficjentowi po sprawdzeniu kwalifikowalności wniosku.

Zaskarżoną decyzją przyznano skarżącemu wsparcie za zalesienie gruntu o powierzchni 1,89 ha w wysokości 8.983,85 zł (w tym 546,84 zł z tytułu wykonania ogrodzenia uprawy leśnej 2-metrową metalową siatką na odcinku liczącym 97 m.b.).

Płatność z tytułu wykonania ogrodzenia o długości 97 m.b. organ ustalił z uwzględnieniem stawki 8,82 zł za 1 m.b. (określonej w załączniku nr 4 do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 8 maja 2015 r.). Pierwotną płatność w wysokości 855, 54 zł (97m.b. x 8,82 zł) pomniejszono do kwoty 546,84 zł (z tytułu zastosowanej korekty – 36,0823 %). Stawki płatności do drzew iglastych i liściastych wynikały ze wspomnianego załącznika nr 4 zatytułowanego "Wysokość stawek pomocy na zalesienie" (stawka płatności do gatunków drzew iglastych i liściastych wynosi odpowiednio 6.553 zł oraz 7.152 zł za 1 ha). Kwota pomocy po sprawdzeniu kryteriów kwalifikowalności wniosku o przyznanie wsparcia na zalesienie, wynosiła 14.055,35 zł (pow. zalesiona drzewkami iglastymi 0,53 ha x 6.553 zł) + (pow. zalesiona drzewkami liściastymi 1,36 ha x 7.152 zł) + (97 m.b. siatki x 8,82 zł/m.b.). Korekta (w wysokości wyżej określonej) stanowiła zatem różnicę pomiędzy kwotą deklarowaną do wsparcia i kwotą, którą należało wypłacić po sprawdzeniu kwalifikowalności wniosku (5.071,50 zł : 14.055,35 zł x 100 % = 36,0823 %). Kwota wsparcia w świetle deklaracji zawartej we wniosku wynosiła 19 126, 85 zł ( 0,53 ha x 6.553 zł) + ( 1,36 ha x 7.152 zł) + (672 m.b. siatki x 8,82 zł). Przedeklarowanie kwoty wsparcia przekraczało zatem 10 – procentowy limit, o którym mowa w art. 63 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) Nr 809/2014 i uzasadniało zastosowanie kary administracyjnej w wysokości 5 071,50 zł rzutującej na ostateczną na kwotę płatności (8.983,85 zł). Kwotę 14.055,35 zł należało bowiem pomniejszyć o wysokość kary (5 071,50 zł).

Niezasadny jest zarzut, że zaskarżoną decyzję wydano z naruszeniem § 13 ust. 1 pkt 2 lit. d/ rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 8 maja 2015 r. poprzez błędną wykładnię tego przepisu i uznanie, że wykonanie ogrodzenia uprawy leśnej chroniące zalesiony obszar nieruchomości i dokonane zgodnie ze stanem posiadania może mieścić się w definicji "niewykonania ogrodzenia zalesionego gruntu". Skarżący twierdzi, że z wykładni językowej oraz celowościowej wspomnianego uregulowania (gwarantującego zabezpieczenie uprawy przed zwierzyną) wynika wprost, że niewykonanie ogrodzenia dotyczy wyłącznie przypadku, gdy w ogóle nie zostało wykonane ogrodzenie zalesionego gruntu. Dokonanej przez skarżącego bardzo szerokiej interpretacji wspomnianego unormowania nie sposób zaakceptować. Po pierwsze, zaaprobowanie takiego stanowiska prowadziłoby do wniosku, że wykonanie każdego ogrodzenia (chroniącego młode sadzonki drzew), niezależnie od jego usytuowania (na działce stanowiącej własność beneficjenta bądź poza granicami takiej działki) zawsze spełniałoby warunki, od których zależy przyznanie płatności. Po drugie, pomijałoby wymogi określone w planie zalesienia. W niniejszej sprawie plan zalesienia nie przewidywał usytuowania ogrodzenia na sąsiednich działkach graniczących z nieruchomością stanowiącą własność skarżącego.

Stwierdzone w czasie kontroli na miejscu nieprawidłowości (brak ogrodzenia uprawy leśnej zgodnie z planem zalesienia w realizacji planu zalesienia) musiały być uwzględnione przez organ przy rozpoznawaniu wniosku skarżącego o przyznanie płatności.

Bez znaczenia jest w świetle poczynionych przez organ ustaleń, że skarżący złożył w Biurze Powiatowym ARiMR w B. P. oświadczenie o wykonaniu zalesienia zgodnie z planem zalesienia (k. 84 akt adm.). Podobnie trzeba ocenić zaświadczenie Nadleśnictwa M. z dnia 9 maja 2017 r. potwierdzające realizację zalesienia zgodnie z planem zalesienia (k. 85 akt adm.). Stosownie do art. 35 ust. 5 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz. U. z 2014 r. poz. 1153), nadleśniczy, na wniosek właściciela gruntu przeznaczonego do zalesienia, sporządza plan zalesienia i potwierdza wykonanie zalesienia zgodnie z planem zalesienia w przypadku zalesienia objętego przepisami o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej lub przepisami o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, lub przepisami o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020.

Wspomniane zaświadczenie (potwierdzenie) wydawane przez nadleśniczego nie jest wiążące dla organu ARiMR w zakresie wykonania planu zalesienia. Jak wyjaśnia Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 3 lutego 2009 r. sygn. akt II GSK 722/08, współdziałanie nadleśniczego w postępowaniu o przyznanie płatności na zalesienie gruntów rolnych ogranicza się do potwierdzenia w drodze zaświadczenia okoliczności faktycznej dotyczącej, nadleśniczy nie prowadzi postępowania administracyjnego w indywidualnej sprawie, nadleśniczy nie jest organem współdziałającym w rozumieniu art. 106 § 5 k.p.a. i potwierdzeniu wykonania planu zalesienia nie można przypisać wiążących skutków. Podobne stanowisko wyraził WSA w Gdańsku w prawomocnym wyroku z dnia 2 lipca 2012 r. sygn. akt I SA/Gd 229/12.

Niezasadny jest zarzut skargi, że z naruszeniem art. 15 k.p.a. i zasady dwuinstancyjności postępowania organ nie dokonał oceny dokumentu w postaci zaświadczenia wydanego przez nadleśniczego o wykonaniu przez skarżącego zalesienia zgodnie z planem zalesienia. Istotą administracyjnego toku instancji jest dwukrotne rozstrzygnięcie tej samej sprawy. W tym zakresie rozstrzygnięcie organu odwoławczego nie ograniczyło się tylko do zbadania zarzutów podniesionych w odwołaniu od decyzji organu I instancji, czego dowodzi szczegółowe uzasadnienie skontrolowanej decyzji z dnia [...] grudnia 2017 r. spełniające wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a.

W piśmie Kierownika Biura Kontroli na Miejscu ARiMR z dnia 20 lipca 2017 r. (k. 92 -93 akt adm.) odniesiono się do zastrzeżeń skarżącego wniesionych do raportu z czynności kontrolnych. Nie uwzględniono uwag z powodu ich niezasadności i wyjaśniono między innymi, że do kontroli działek rolnych wykorzystuje się odbiorniki GPS, które poddawane są wcześniej testom walidacji. Stwierdzono również, że przebieg granic referencyjnych działek nr [...] i [...] w Systemie Identyfikacji Działek Rolnych (LPIS) wykorzystywanym przez organy ARiMR zawiera wektorowe granice oraz powierzchnię maksymalnego obszaru. System ten oparty jest na bazie danych przetworzonych z ewidencji gruntów i budynków odnośnie działek referencyjnych. We wspomnianym piśmie wyjaśniono ponadto, że przebieg granic w bazie LPIS jest tożsamy z przebiegiem granic ujawnionych w bazie ewidencji gruntów i budynków.

W tych okolicznościach nie można zarzucać, że nie odniesiono się do złożonych przez stronę uwag wskazanych w protokole kontroli i tym samym naruszono wyrażoną w art. 8 k.p.a. zasadę, że organ administracji publicznej ma obowiązek prowadzić postępowanie w sposób budzący jego zaufanie uczestników do władzy publicznej.

O wadliwości zaskarżonej decyzji nie świadczy – co wyżej wykazano – pismo skarżącego z 27 lipca 2017r. Z opinii prywatnej z dnia 24 lipca 2017 r. – dołączonej przez skarżącego - sporządzonej przez geodetę W. S. w sprawie przeprowadzania pomiarów za pomocą urządzeń GPS na terenach zalesionych i zakrzewionych (k. 111 akt adm.) wynikało jedynie, że działki nr [...] i [...] znajdują się na terenach zalesionych i ze względu na wielodrożność sygnału GPS i zakłóceń jakie wywołują drzewa, pomiar jest niedokładny i średni błąd "pomiaru punktu" może wynosić 5 metrów (i więcej). Opinia ta z uwagi na ogólnikowość zawartych w niej spostrzeżeń również nie stanowiła dowodu, że raport z kontroli zleconej przez organ ARiMR zawiera błędne ustalenia. W odpowiedzi na stanowisko skarżącego wyrażone w dniu dnia 27 lipca 2017 r. oraz opinię W. S. w piśmie organu z dnia 11 sierpnia 2017 r. (k.116 akt adm.) wyjaśniono, że brak jest podstaw do uwzględnienia zastrzeżeń do raportu z czynności kontrolnych.

W sprawie niniejszej nie wystąpiła konieczność powołania przez organ biegłego w celu ustalenia lokalizacji spornego ogrodzenia. Raport z kontroli jest dokumentem urzędowym potwierdzającym, że większa część ogrodzenia została wykonana poza granicami działek należących do skarżącego. Skarga niezasadnie zarzuca, że naruszono art. 84 § 1 k.p.a. poprzez niezastosowanie tego przepisu określającego, że w przypadku, gdy są wymagane wiadomości specjalne organ może zwrócić się do biegłego o wydanie opinii. W niniejszej sprawie przebieg granic działek rolnych nr [...] i [...] pokrywa się z granicami określonymi w bazie danych figurujących w ewidencji gruntów i budynków. Oznacza to, że niecelowym byłoby zasięganie opinii biegłego odnośnie usytuowania tych działek, ich granic, czy też położenia ogrodzenia wykonanego przez skarżącego, który w uwagach do raportu z czynności kontrolnych zgłaszał zastrzeżenie, że zalesiono obszar w granicach faktycznego użytkowania obu działek rolnych. Należy też zauważyć, że w treści skargi skarżący podnosi, że dokonano zalesienie zgodnie "ze stanem posiadania". Uznanie przez organ, że część planu zalesienia wykonano prawidłowo (zasadzono wymagalną ilość drzewek na wyznaczonym do tego terenie) i jednoczesne przyjęcie, że nie wykonano prawidłowego ogrodzenia działek (niezgodnie z planem zalesienia) tylko z pozoru może świadczyć, że decyzja organu jest rozstrzygnięciem wewnętrznie sprzecznym. Ze szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy na zalesianie (z § 3 ust. 1 pkt 2 lit. a/ rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 8 maja 2015 r.) wynika, że pomoc jest przyznawana rolnikowi, jeżeli zobowiązał się on do wykonania zalesienia gruntu zgodnie z wymogami planu zalesienie, a gdy jest to przewidziane w planie zalesienia – wykonania również ogrodzenia lub zabezpieczenia drzewek 3 palikami – w przypadku ubiegania się o przyznanie wsparcia na zalesienie. Z dalszej treści § 3 cyt. rozporządzenia wynika dodatkowo, że pomoc jest przyznawana do gruntów stanowiących własność rolnika albo małżonka (ust. 2 pkt 3). W myśl § 3 ust. 4 ww. rozporządzenia, wsparcie na zalesienie jest przyznawane jednorazowo do gruntów (pkt 1) oraz na wykonanie ogrodzenia, gdy jest ono przewidziane w planie zalesienia (pkt 2). W świetle przytoczonych uregulowań, płatność może być udzielona z tytułu zalesienia gruntu oraz wykonania ogrodzenia. Zatem nie można mówić o wewnętrznej sprzeczności decyzji polegającej na tym, że z jednej strony organ stwierdza zalesienie gruntu zgodnie z planem, a z drugiej strony, że organ zarzuca skarżącemu, że nie wykonano tego planu w zakresie dotyczącym ogrodzenia całego terenu zalesionego.

W świetle powyższych rozważań wyjaśnienia skarżącego składane w trakcie przeprowadzonego postępowania administracyjnego nie mogły mieć decydującego znaczenia w sprawie. Zarzut o wadliwości dokonanych przez kontrolerów ustaleń odnośnie usytuowania ogrodzenia nie został poparty żadnym dowodem. Organ nie naruszył art. 78 § 1 k.p.a. Przepis ten przewiduje, że żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy. Skarżący nie twierdził, że ogrodzenie w całości wykonano w granicach obu działek rolnych. Skarżący wspominał o stanie użytkowania i posiadania. Zatem złożone w dniu 10 maja 2017 r. oświadczenie o wykonaniu zalesienia zgodnie z planem zalesienia nie mogło mieć rozstrzygającego znaczenia w sprawie, podobnie zresztą jak i wspomniane wyżej zaświadczenie Nadleśnictwa M..

Zaskarżona decyzja w sprawie przyznania wsparcia na zalesianie w ramach działania Inwestycje w rozwój obszarów leśnych i poprawę żywotności lasów objętego PROW na lata 2014-2020 w swoim uzasadnieniu wyjaśnia przyczynę zmniejszeń, sposób ich wyliczenia oraz przytacza przepisy prawa, na mocy których organ rozpatrujący rozstrzygnął sprawę.

Zgodnie z art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020, w postępowaniu w sprawie o przyznanie pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie:

1) stoi na straży praworządności;

2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;

3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;

4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji administracyjnej, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisów art. 79a oraz art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.

W myśl art. 27 ust. 2 cyt. ustawy, strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.

Z akt sprawy nie wynika, aby strona przedstawiła jakikolwiek dowód świadczący, że ogrodzenie zalesionego gruntu znajdowało się w całości na terenie działek należących do skarżącego. Jego działania ograniczyły się jedynie do nieskutecznego negowania ustaleń przyjętych przez organy ARiMR.

Na marginesie powyższych rozważań należy odnotować, że zgodnie z raportem z kontroli długość całego wykonanego ogrodzenia wynosiła 756 m.b. (w planie zalesienia przewidziano ogrodzenie o długości dużo mniejszej bo wynoszącej 672 m.b.).

W tym stanie rzeczy skarga pozbawiona usprawiedliwionych podstaw podlegała oddaleniu na mocy art. 151 p.p.s.a.