Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt I SA/Wr 142/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2020-05-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 33 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2019 poz 1438
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Marta Semiczek (sprawozdawca) Sędziowie: sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska sędzia WSA Kamila Paszowska-Wojnar po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 maja 2020 r. przy udziale sprawy ze skargi W. K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uznania za niezasadny zarzutu nieistnienia obowiązku dot. postępowania egzekucyjnego oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia 28.11.2019 r. o nr [...] w przedmiocie uznania za nieuzasadniony zarzutu nieistnienia obowiązku z tytułu podatku od towarów i usług za 12.2011 r. oraz odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Naczelnik Urzędu Skarbowego W. prowadzi wobec W. K. (dalej Strona, Zobowiązany) postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego o nr [...] wystawionego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego W. w dniu 16.10.2019 r. Organ egzekucyjny zawiadomieniem z dnia 17.10.2019 r. o nr [...] dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w banku mBank.

W dniu 06.05.2019 r. do organu egzekucyjnego wpłynęło pismo, zatytułowane "odwołanie", które zostało przez organ egzekucyjny zakwalifikowane jako zarzut nieistnienia obowiązku, złożony w oparciu o przepis art. 33 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2019 r., poz. 1438 ze zm., dalej: u.p.e.a.). W piśmie tym Zobowiązany powoływał się na uchylenie w dniu 29.09.2019 r. przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we W. decyzji Naczelnika D. Urzędu Celno-Skarbowego we W. i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji z uwagi na brak materiału dowodowego mogącego potwierdzić zarzuty firmanctwa.

Organ I instancji uznał postanowieniem zarzut za bezzasadny.

W zażaleniu Zobowiązany podtrzymał zarzut podniesiony w piśmie z dnia 25.10.2019 r., tj. zarzut wygaśnięcia lub nieistnienia zobowiązania w podatku od towarów i usług za miesiąc grudzień 2011 r. Ponadto wniósł także zarzut braku doręczenia upomnienia, braku wymagalności zobowiązania oraz zarzut błędu co do osoby zobowiązanego.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymując w mocy zaskarżone postanowienie wskazał, że Naczelnik D. Urzędu Celno-Skarbowego we W. w dniu 26.06.2018 r. siedem decyzji w sprawie zobowiązań podatkowych za poszczególne okresy lat 2010-2013. W tym także decyzję nr [...] w sprawie określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za grudzień 2011 r. oraz umorzenia postępowania kontrolnego za poprzednie miesiące 2011 r.

W dniu 30 czerwca 2018 zostały wniesione odwołania od pięciu decyzji. Natomiast od decyzji nr [...] (dotyczącej m. inn. grudnia 2011) odwołanie nie zostało wniesione. W związku z tym decyzja ta stała się ostateczna, a określony nią obowiązek wykonalny. Organ zaznaczył, że w treści decyzji Naczelnika D. Urzędu Celno-Skarbowego we W. znajduje się pouczenie o możliwości wniesienia przez Pana odwołania.

Dalej organ wskazał, że na skutek wniesionego odwołania została uchylona decyzja dotycząca podatku dochodowego od osób fizycznych za 2011 r ale nie decyzja dotyczącą podatku VAT.

W ocenie organu kwestia barku dowodów na prowadzenie przez Zobowiązanego działalności gospodarczej w latach 2011-1013 była zbadana przez Naczelnika D. Urzędu Celno-Skarbowego przed wydaniem decyzji z dnia 26.06.2018 r. o nr [...] w sprawie określenia zobowiązania w podatku VAT za grudzień 2011 r.

Ponadto powyższa kwestia mogła być przedmiotem odwołania w postępowaniu podatkowym. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej we W. w postępowaniu w sprawie zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne nie jest uprawniony do badania zasadności określonego decyzją obowiązku podatkowego.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów zawartych w zażaleniu Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wskazał, że zostały one podniesione po upływie 7 dniowego terminu wynikającego z art. art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a.

W skardze Skarżący podtrzymał dotychczasowe stanowisko. W jego ocenie skoro cały okres badany poddany został uchyleniu, nie udowodniono jego udziału w sprawie, nie przedstawiono wyroku skazującego nie jest możliwe aby nie dokonał czynów w okresie 2010-2013 ale jednak w grudniu 2011 dokonał. Absurdalna sytuacja pomimo złożenia odwołań nie znalazła rozsądnego rozwiązania i Urząd nadal utrzymuje, że pomimo że nie prowadził działalności od 2007r to musi zapłacić VAT za grudzień 2011 i to jeszcze za osobę trzecią (zobowiązanie dotyczy zupełnie innej firmy i nazwiska). Jego zdaniem urzędnicy korzystając z kruczków prawnych wciąż chcą ukarać go za ten jeden miesiąc, pomimo że w całym okresie nie powstaje żadne zobowiązanie a już na pewno nie na jego nazwisko.

Niestety podczas wymiany setki korespondencji w tej sprawie nikt nie zauważył jednego numeru sprawy w której, pomimo, że uchylono wszystkie zarzuty w okresie od 2010-2013, pozostawiono jeden miesiąc grudzień 2011 i wystawiono na niego nakaz windykacyjny oraz zajęcie konta.

W odpowiedzi na skargę Dyrektora Izby Administracji Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Na wstępie należy podkreślić, iż zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2167). stanowiąc w art. 1 § 1 i § 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd stosuje środki przewidziane w art. 145-150 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 poz. 2325. ze zm.) – w skrócie p.p.s.a. Powyższe oznacza, że zaskarżony akt administracyjny może zostać wzruszony przez sąd tylko wówczas, gdy narusza prawo w sposób określony w powołanej ustawie; w przeciwnym razie skarga podlega oddaleniu. Sąd uchyla zaskarżone postanowienie, jeśli stwierdzi, że wydano ją z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub z naruszeniem prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) p.p.s.a.

W ocenie Sądu w niniejszej sprawie okoliczności takie nie zachodzą.

W tym miejscu wskazać należy, że zakres prowadzonego w sprawie niniejszej postępowania wyznaczyła treść zarzutów zgłoszonych przez stronę w stosunku o nr [...] wystawionego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego W. w dniu 16.10.2019 r. Skarżący podniósł w stosunku do prowadzonej egzekucji zarzuty sprowadzające się do twierdzenia o nieistnieniu obowiązku objętego tytułem wykonawczym - art. 33 pkt 1 u.p.e.a.

Badając zaskarżone postanowienie we wskazanym wyżej zakresie, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż przy wydaniu zaskarżonego postanowienia wbrew zarzutom skargi nie doszło do naruszenia przepisów postępowania, w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Wskazać w tym miejscu wypada, że, jak prawidłowo organ egzekucyjny ustalił podstawę prawną egzekwowanego obowiązku stanowi decyzja Naczelnika D. Urzędu Celno-Skarbowego we W. z dnia 26.06.2018 r. nr [...] w sprawie określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za grudzień 2011 r. oraz umorzenia postępowania kontrolnego za poprzednie miesiące 2011 r.

Decyzja ta została doręczona skarżącemu w dniu 29 czerwca 2018r. Wobec nie wniesienia odwołania decyzja ta stała się ostateczna i podlegała wykonaniu. Skarżący nie wykazał, że doszło do wyeliminowania decyzji tej z obrotu prawnego.

Odnosząc się do zarzutu nieistnienia obowiązku określonego w art. 33 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wskazać w pierwszej kolejności należy, że z treści art. 29 § 1u.p.e.a. wynika, że organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym.

Niewątpliwie skoro wierzyciel jest dysponentem postępowania egzekucyjnego, a organ egzekucyjny jest uprawniony jedynie do badania dopuszczalności postępowania egzekucyjnego, to celowe jest - przed rozpoznaniem zarzutów - uzyskanie stanowiska wierzyciela. Z uwagi jednak na fakt, że stanowisko wierzyciela jest wiążące - stanowisko to ustawa poddała kontroli instancyjnej, a w konsekwencji także sądowoadministracyjnej.

Orzecznictwo ukształtowało jednak pogląd, że gdy organ egzekucyjny jest jednocześnie wierzycielem – potrzeba uzyskania jego stanowiska jest zbędna. Nie ma bowiem potrzeby przedłużania postępowania egzekucyjnego; zarzuty zobowiązanego mogą zostać rozpoznane przez organ egzekucyjny w postanowieniu w sprawie zgłoszonych zarzutów (v. uchwała NSA z dnia 25 czerwca 2007 r., sygn. akt I FPS 4/06). Przyjęcie powyższego stanowiska musi jednak skutkować tym, że w postępowaniu egzekucyjnym – gdy wierzyciel jest jednocześnie organem egzekucyjnym – badanie zasadności zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji, w tym zarzutu nieistnienia obowiązku, może obejmować kwestie zasadności egzekwowanych należności ( wyrok NSA z 25 listopada 2011r sygn. akt IIGSK 1114/10). W doktrynie i orzecznictwie dostrzeżono zatem zasadność odstępstw od reguły, że organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Ponieważ jednak w przypadku obowiązku wynikającego z ostatecznej i prawomocnej decyzji administracyjnej zasadność obowiązku podlega kontroli instancyjnej i kontroli sądowoadministracyjnej, to uznać należy, że organ egzekucyjny nie może i nie powinien wkraczać w merytoryczną ocenę faktycznego powstania egzekwowanego obowiązku.

Zasadnie zatem w sprawie niniejszej organy egzekucyjne przyjęły brak podstaw do uznania zasadności tego zarzutu skoro podstawą tytułu wykonawczego stała się ostateczna i prawomocna decyzja z dnia 26 czerwca 2018r., która była możliwa do zweryfikowania w toku instancji i kontroli sadowadministracyjnej. Organ odwoławczy zasadnie uznał, że dopóki w obiegu prawnym pozostaje decyzja ostateczna organ ten nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Ponadto, jak słusznie również wskazano zarzut nieistnienia obowiązku objętego tytułem wykonawczym, dotyczyć może wyłącznie sytuacji, kiedy owo nieistnienie obowiązku jest następstwem okoliczności, które nastąpiły po wydaniu tego tytułu. Także sam fakt uchylenia innych decyzji wydanych wobec zobowiązanego zapadłych w takim samym stanie faktycznym nie eliminuje z obrotu prawnego decyzji której zobowiązany nie zaskarżył. Każda decyzja wywołuje odrębna skutki podatkowe jedynie odnośnie okresu i rodzaju zobowiązania którego dotyczy. Wobec niezaskarżenia decyzji w przedmiocie podatku VAT za grudzień 2011r. ta decyzja stała się prawomocna i wykonalna. Określone nią zobowiązanie mogłoby zostać uznane za nieistniejące jedynie w wypadku wyeliminowania decyzji w wyniku zastosowania trybu nadzwyczajnego lub wygaśnięcia zobowiązania po wydaniu decyzji np. na skutek umorzenia.

Natomiast przyczyny dla których odwołanie od decyzji nie zostało wniesione nie mają wpływu ani na jej wykonalności ani na istnienie określonego nią zobowiązania.

Biorąc pod uwagę powyższe oraz fakt, że dłużnik nie wskazał okoliczności faktycznych zaistniałych po wystawieniu tytułu wykonawczego, świadczących o wystąpieniu sytuacji powodującej nieistnienie obowiązku, a podniesiony zarzut nieistnienia obowiązku argumentował uchyleniem innych decyzji, stwierdzić należy, że podniesiony zarzut wykonania i nieistnienia obowiązku, jak słusznie zauważył organ odwoławczy sprowadzał się w istocie do kwestionowania prawidłowości decyzji ostatecznej. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej prawidłowo uznał, że ocena przedmiotowej decyzji, nie podlega weryfikacji w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym w oparciu o prawidłowo wystawiony tytuł wykonawczy, bowiem postępowanie egzekucyjne jest postępowaniem wykonawczym w stosunku do postępowania administracyjnego, w toku którego nałożony został podlegający egzekucji obowiązek, a tym samym podniesiony przez skarżącą zarzut nieistnienia obowiązku nie mógł okazać się słuszny.

Z powyższych względów, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji.