Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2080/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-12-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Insfrastruktury i Budownictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 256 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Rząsa, Sędziowie sędzia WSA Joanna Borkowska (spr.), sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi J. K. i J. K. na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2017r. znak [...] Minister Infrastruktury i Rozwoju ( dalej organ ) po rozpatrzeniu wniosku J.K., działającego w imieniu własnym oraz jako pełnomocnik J.K. o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] lipca 2015 r., nr [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Komisji Odwoławczej do Spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia [...] września 1972 r., nr [...] oraz utrzymanej przez nią w mocy decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. Wydział Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej z dnia [...] czerwca 1972 r., nr [...] o wywłaszczeniu za odszkodowaniem nieruchomości położonej w K. przy ul. [...], o pow. 4234 m2, ujawnionej w księdze wieczystej nr KW [...], stanowiącej własność A.K. - utrzymał w mocy decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju.

Stan sprawy był następujący :

Decyzją z dnia [...] czerwca 1972 r., nr [...] Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. Wydział Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej orzekło o wywłaszczeniu za odszkodowaniem nieruchomości położonej w K. przy ul. [...], o pow. 4234 m2, ujawnionej w księdze wieczystej nr KW [...], stanowiącej własność A.K.

Decyzją z dnia [...] września 1972 r., nr [...] Komisja Odwoławcza do Spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska po rozpatrzeniu odwołania A.K. oraz Parafii Rzymsko-Katolickiej w K. od ww. decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. Wydział Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej z dnia [...] czerwca 1972 r., utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję.

Pismem z dnia 31 grudnia 2012 r. J.K., działający w imieniu własnym oraz jako pełnomocnik J.K. wystąpił do Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. Wydział Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej z dnia [...] czerwca 1972 r. nr [...] o wywłaszczeniu za odszkodowaniem nieruchomości położonej w K. przy ul. [...], o pow. 4234 m2, ujawnionej w księdze wieczystej nr KW [...], stanowiącej własność A.K.

Pismem z dnia 5 kwietnia 2013 r. wnioskodawcy sprecyzowali, że wnoszą także o stwierdzenie nieważności decyzji Komisji Odwoławczej do spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Gospodarki Terenowej Ochrony Środowiska z dnia [...] września 1972 r., nr [...] utrzymującej w mocy ww. decyzję Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. Wydział Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej z dnia [...].06.1972 r.

Decyzją z dnia [...] lipca 2015 r., nr [...] Minister Infrastruktury i Rozwoju odmówił stwierdzenia nieważności ww. decyzji Komisji Odwoławczej do spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia [...] września 1972 r., nr KW [...] oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. Wydział Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej z dnia [...] czerwca 1972 r. nr [...].

Pismem z dnia 12 sierpnia 2015 r. J.K., działającego w imieniu własnym oraz jako pełnomocnik J.K. wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej ww. decyzją Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] lipca 2015 r., nr [...]. W uzasadnieniu wniosku podniesiono, że ww. decyzja Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] lipca 2015 r. narusza art. 156 § 1 pkt 2 Kpa w zw. z art. 16 ust. 1 i art. 21 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości a także narusza przepisy art. 107 § 3 Kpa.

Po rozpatrzeniu wniosku J.K., działającego w imieniu własnym oraz jako pełnomocnik J.K. oraz zbadaniu akt sprawy, Minister Infrastruktury i Budownictwa stwierdził, że w postępowaniu administracyjnym prowadzonym w trybie nadzoru o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej, organ prowadzący to postępowanie ma obowiązek rozpatrywać sprawę w granicach określonych w art. 156 § 1 Kpa, to znaczy, że nie może rozpatrywać sprawy co do jej istoty, jak w postępowaniu odwoławczym.

W przedmiotowym postępowaniu nadzorczym Minister Infrastruktury i Budownictwa ponownie bada sprawę dotyczącą stwierdzenia nieważności decyzji Komisji Odwoławczej do Spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia [...] września 1972 r., nr [...] oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. Wydział Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej z dnia [...] czerwca 1972 r., nr [...] o wywłaszczeniu za odszkodowaniem nieruchomości położonej w K. przy ul. [...], o pow. 4234 m2, ujawnionej w księdze wieczystej nr KW [...], stanowiącej własność A.K. , pod kątem występowania wad wymienionych w art. 156 § 1 Kpa.

Wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości oraz przyznania z tego tytułu odszkodowania dokonano na podstawie przepisów ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1961 r. nr 18, poz. 94), zatem w aspekcie zgodności z przepisami przytoczonej ustawy należy ocenić zaskarżone decyzje.

Zgodnie z treścią art. 2 ust. 2 ustawy wywłaszczeniowej z dnia 12 marca 1958 r. o wywłaszczenie mógł się ubiegać zainteresowany organ administracji państwowej, instytucja państwowa lub przedsiębiorstwo państwowe. Wnioskodawcą wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości była [...] Fabryka [...] w K. , zatem jako przedsiębiorstwo państwowe, będące wykonawcą narodowych planów gospodarczych - podmiot uprawniony, stosownie do art. 2 ust. 2 ustawy wywłaszczeniowej.

Przesłankę dopuszczalności wywłaszczenia wskazywał art. 3 ustawy wywłaszczeniowej z dnia 12 marca 1958 r., zgodnie z którym wywłaszczenie było dopuszczalne, jeżeli wywłaszczana nieruchomość była ubiegającemu się o wywłaszczenie niezbędna na cele użyteczności publicznej, na cele obrony Państwa albo dla wykonania zadań określonych w zatwierdzonych planach gospodarczych.

Natomiast zgodnie z art. 3 ust. 2 ustawy na obszarze miasta lub osiedla mogła być również wywłaszczona nieruchomość lub kompleks nieruchomości niezbędny dla planowanej realizacji na ich terenie budownictwa ogólno miejskiego i zorganizowanego budownictwa mieszkaniowego.

Jak wynika z treści decyzji z dnia [...] czerwca 1972 r., wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości dokonano dla wykonania zadań określonych w zatwierdzonych planach gospodarczych tj. pod budowę osiedla awaryjnego [...] Fabryki [...] w K.

Natomiast z akt sprawy wynika, iż zaskarżona decyzja Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. Wydział Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej z dnia [...] czerwca 1972 r., nr [...] została wydana w oparciu o decyzję Wydziału Budownictwa, Urbanistyki i Architektury Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w K. z dnia [...] sierpnia 1971 r., znak [...] o zatwierdzeniu planu realizacyjnego, potwierdzającą niezbędność wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości na wskazany cel.

Pomimo, iż ww. decyzja z dnia [...] sierpnia 1971 r. została uchylona decyzją Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w K. z dnia [...] kwietnia 1972 r., znak [...] organ wskazał, że decyzją z dnia [...] kwietnia 1972 r., nr [...] Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w K. zatwierdziło plan realizacyjny - ogólny osiedla awaryjnego [...] Fabryki [...] w B.

W związku z powyższym, zdaniem organu, prawidłowa jest ocena zawarta w decyzji Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] lipca 2015 r., iż błędne wskazanie przez organ wywłaszczeniowy w decyzji z dnia [...] czerwca 1972 r. nieobowiązującej w dacie wywłaszczenia decyzji z dnia [...] sierpnia 1971 r. skoro w obrocie prawnym funkcjonowała decyzja Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w K. z dnia [...] kwietnia 1972 r., nie może być oceniane jako rażące naruszenie prawa.

Jednocześnie odnosząc się do zarzutu skarżących naruszenia prawa przy wydawaniu decyzji Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w K. z dnia [...] kwietnia 1972 r. organ zauważył, iż kwestia legalności ww. decyzji z dnia [...] kwietnia 1972 r. nie podlega ocenie w tym postępowaniu, natomiast może być przedmiotem odrębnego postępowania prowadzonego przez właściwy organ.

W tym stanie rzeczy organ uznał, że przesłanka określona w art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. została spełniona, a co za tym idzie zarzut skarżących dokonania wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości w oderwaniu od dyspozycji przepisu art. 3 ustawy wywłaszczeniowej jest bezzasadny.

Nadto, Minister Infrastruktury i Budownictwa wskazał, że zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy wywłaszczeniowej z dnia 12 marca 1958 r. przed wszczęciem postępowania wywłaszczeniowego ubiegający się o wywłaszczenie obowiązany był wystąpić do właściciela o dobrowolne odstąpienie nieruchomości i w razie porozumienia, zawrzeć z nim w formie prawem przepisanej umowę nabycia nieruchomości za cenę nie wyższą od ustalonej według zasad odszkodowania przewidzianych w niniejszej ustawie lub umowę zamiany nieruchomości według zasad tej ustawy.

W aktach archiwalnych sprawy zachowało się pismo [...] Fabryki [...] w K. z dnia [...] stycznia 1972 r., nr [...] skierowane do właścicielki przedmiotowej nieruchomości - A.K. , z którego wynika, że przed wszczęciem postępowania wywłaszczeniowego wnioskodawca wywłaszczenia wystąpił do właścicieli z propozycją spotkania w celu odbycia w dniu 24 stycznia 1972 r. rozmów dotyczących uzgodnienia dobrowolnego wykupu przedmiotowej nieruchomości.

W aktach archiwalnych sprawy zachował się również protokół z dnia 24 stycznia 1972 r., z którego wynika że [...] Fabryka [...] w K. przeprowadziła z mężem właścicielki przedmiotowej nieruchomości – S.K. rozmowy dotyczące sprzedaży tejże nieruchomości. Jednakże po przeprowadzeniu spotkania nie doszło do zawarcia dobrowolnej umowy sprzedaży.

Ponadto, w piśmie z dnia 21 lutego 1972 r., nr [...] [...] Fabryka [...] w K. wystąpiła ponownie do właścicielki przedmiotowej nieruchomości - A.K. z ofertą dobrowolnego odstąpienia nieruchomości.

Dokonując oceny całości materiału dowodowego, należy wskazać, iż wnioskodawca wywłaszczenia poczynił starania w celu dobrowolnego nabycia nieruchomości objętych wnioskiem wywłaszczeniowym, a zatem Minister Infrastruktury i Rozwoju w decyzji z dnia [...] lipca 2015 r. prawidłowo ocenił, że rokowania o dobrowolne nabycie nieruchomości zostały przeprowadzone zgodnie z art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r.

Jak wynika z treści art. 15 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego następowało na wniosek podmiotu ubiegającego się o wywłaszczenie, w którym należało wskazać m.in. nieruchomość z oznaczeniem księgi wieczystej lub zbioru dokumentów, cel wywłaszczenia z uzasadnieniem konieczności nabycia, powierzchnię nieruchomości, dotychczasowy sposób zagospodarowania, osobę właściciela oraz wyniki rokowań.

Zachowany wniosek wywłaszczeniowy [...] Fabryki [...] w K. z dnia 14 sierpnia 1972 r. spełniał określone prawem wymogi formalne.

Minister Infrastruktury i Budownictwa zauważył, że organ prowadzący postępowanie zobowiązany był do zbadania spełnienia wymogów formalnych wniosku, zatem skoro wszczęte zostało postępowanie należy przyjąć, iż organ takiej oceny dokonał, uznając, iż spełnione zostały ustawowe przesłanki dotyczące wniosku. Jednocześnie brak jest aktualnie podstaw do kwestionowania, iż wniosek ten nie spełniał wymogów formalnych.

Zgodnie z treścią art. 16 ww. ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o wszczęciu postępowania zawiadamiano za dowodem doręczenia właściciela (posiadacza) nieruchomości i osoby, którym służyły na nieruchomości ograniczone prawa rzeczowe. Odpis zawiadomienia wywieszano na tablicy ogłoszeń właściwej rady narodowej gromadzkiej (miejskiej, osiedla). Osoby zainteresowane, których miejsce pobytu było nieznane, zawiadamiano za pomocą obwieszczenia wywieszonego na tablicy ogłoszeń prezydium właściwej rady narodowej gromadzkiej.

Pismem z dnia 31 marca 1972 r., nr [...] Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. zawiadomiło strony o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego m.in. odnośnie nieruchomości położonej w K. przy ul. [...], o pow. 4234 m2, ujawnionej w księdze wieczystej KW nr [...], stanowiącej własność A.K. .

Na tej podstawie Minister Infrastruktury i Budownictwa stwierdził, iż wymogi z art. 16 ww. ustawy wywłaszczeniowej zostały spełnione.

Zgodnie z treścią art. 18 ust. 2 ustawy wywłaszczeniowej o miejscu i terminie rozprawy zawiadamia się co najmniej na 7 dni naprzód wnioskodawcę, właściciela (posiadacza) nieruchomości oraz osoby zainteresowane.

Pismem z dnia 9 maja 1972 r., nr [...] zawiadomiono o terminie i miejscu rozprawy wywłaszczeniowo odszkodowawczej wyznaczonej na dzień 16 maja 1972 r.

W aktach archiwalnych sprawy, znajdują się zwrotne potwierdzenia odbioru, z których wynika że właścicielka przedmiotowej nieruchomości – A.K. odebrała zawiadomienie o rozprawie wywłaszczeniowo-odszkodowawczej w dniu 12 maja 1972 r., a zatem na 4 dni przed wyznaczonym terminem rozprawy. Minister Infrastruktury i Budownictwa zauważył, że mimo ww. uchybień proceduralnych w rozprawie wywłaszczeniowo-odszkodowawczej brał udział S.K., będący mężem właścicielki przedmiotowej nieruchomości - A.K. , a zatem naruszenie terminu wskazanego w art 18 ust. 2 ustawy wywłaszczeniowej nie może stanowić, w przedmiotowej sprawie rażącego naruszenia prawa.

Zgodnie z art. 21 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. odszkodowanie ustalało się na podstawie wyników rozprawy po wysłuchaniu na niej opinii biegłych powołanych przez organ wywłaszczeniowy. Opinia biegłych powinna była zawierać szczegółowe uzasadnienie.

W niniejszej sprawie stosownie do ww. art. 21 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. organ wywłaszczeniowo-odszkodowawczy przeprowadził stosowną rozprawę w dniu 16 maja 1972 r. Jak wynika z protokołu przeprowadzonej rozprawy właściciele zawnioskowanych do wywłaszczenia nieruchomości, w tym także S.K., występujący w imieniu własnym oraz A.K., brali w niej aktywnie udział korzystając z praw strony. Natomiast z protokołu rozprawy nie wynika, aby brali w niej udział biegli, którzy sporządzili opinie szacunkowe i dokonali wyceny zawnioskowanych do wywłaszczenia gruntów. Minister Infrastruktury i Budownictwa wskazał, że mimo braku udziału biegłych rzeczoznawców na rozprawie, biegli brali udział w postępowaniu wywłaszczeniowo-odszkodowawczym poprzez sporządzenie operatów szacunkowych.

Zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy odszkodowanie za grunty rolne powinno odpowiadać cenom ustalanym za grunty rolne przeznaczone do sprzedaży z zapasów Państwowego Funduszu Ziemi. Cena sprzedaży nieruchomości ustalana była w oparciu o zarządzenie Ministra Rolnictwa z dnia 15 grudnia 1969 r. w sprawie ceny, warunków i trybu sprzedaży państwowych nieruchomości rolnych (M.P. z 1969 r., nr 53, poz. 424). Zgodnie z tym zarządzeniem cena 1 ha gruntów klasy I położonych w Okręgu I strefy miejskiej wynosiła 3,60 zł za jeden metr kwadratowy.

Jednakże w związku z rozbieżnościami pomiędzy wycenami wartości drzew i krzewów, znajdujących się na przedmiotowej nieruchomości sporządzony został protokół uzgodnień z dnia 31 stycznia 1972 r. pomiędzy biegłymi L.P. oraz S.S., z którego wynika, iż biegli uzgodnili wartość odszkodowania za grunt w wysokości 15 242,40 zł, natomiast za drzewa i krzewy w wysokości 25 100 zł. A zatem w wysokości w jakiej organ wywłaszczeniowy przyznał odszkodowanie za grunt oraz drzewa i krzewy z tytułu wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości.

Opinie dotyczące wartości ogrodzenia zlokalizowanego na przedmiotowej nieruchomości sporządzili: biegły do spraw wywłaszczeniowych Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. A.P. w opinii szacunkowej z dnia 15 listopada 1971 r. na kwotę 9 949 zł oraz biegły do spraw wywłaszczeniowych Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. T.O. w opinii szacunkowej z dnia 16 listopada 1971 r. na kwotę 10 945 zł. Wobec rozbieżności pomiędzy opiniami biegłych sporządzono protokół uzgodnień z dnia 20 maja 1972 r. pomiędzy biegłymi A.P. a T.O., zgodnie z którym wartość odszkodowania uzgodniono na kwotę 10 455 zł. Zatem, zdaniem Ministra Infrastruktury i Budownictwa, Minister Infrastruktury i Rozwoju prawidłowo ocenił w decyzji z dnia [...] lipca 2015 r., że odszkodowanie z tytułu wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości zostało ustalone na podstawie obowiązujących ówcześnie przepisów prawa, na podstawie opinii biegłego i po przeprowadzeniu rozprawy.

Nadto, w ocenie organu, decyzja Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. Wydział Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej z dnia [...] czerwca 1972 r., nr [...], zawiera ustalenie przedmiotu wywłaszczenia i wysokość należnego odszkodowania, wskazuje na czyj wniosek nastąpiło wywłaszczenie, posiada uzasadnienie faktyczne i prawne oraz pouczenie o środkach odwoławczych.

Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że w przedmiotowej sprawie nie można uznać, iż Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. wywłaszczając przedmiotową nieruchomość dopuściło się rażącego naruszenia prawa, a więc takiego naruszenia, które pozostawałoby w oczywistej sprzeczności z przepisami prawa i miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie.

Od ww. decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. Wydział Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej z dnia [...] czerwca 1972 r" nr [...] odwołanie złożyła m. in. A.K. - właścicielka przedmiotowej nieruchomości.

Organ odwoławczy, tj. Komisja Odwoławcza do Spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska decyzją z dnia [...] września 1972 r., nr [...] utrzymała w mocy ww. decyzję z dnia [...] czerwca 1972 r. W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] września 1972 r. organ odwoławczy ustosunkował się do zarzutów skarżącej dotyczących odszkodowania.

Reasumując, Minister Infrastruktury i Rozwoju w decyzji z dnia [...] lipca 2015 r., prawidłowo ocenił, iż w przedmiotowej sprawie brak jest podstaw do uznania, że decyzja Komisji Odwoławczej do Spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia [...] września 1972 r., nr [...] oraz utrzymana przez nią w mocy decyzja Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. Wydział Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej z dnia [...] czerwca 1972 r., nr [...] są obarczone wadą rażącego naruszenia prawa.

W trakcie postępowania nie stwierdzono również, aby badane decyzje z dnia [...] września 1972 r. oraz z dnia [...] czerwca 1972 r. naruszały pozostałe przesłanki określone w art. 156 § 1 Kpa. Decyzje te wydane zostały przez organy właściwe rzeczowo i miejscowo oraz powołano w nich prawidłową podstawę prawną. Nie dotyczyły one również sprawy rozstrzygniętej poprzednio inną decyzją administracyjną i zostały skierowane do osób będących stroną postępowania. Również wykonanie tych decyzji, w dacie ich wydania, nie prowadziło do czyny zagrożonego karą, ani też nie zawierały wady powodującej ich nieważność z mocy prawa. Zaskarżone decyzje były ponadto wykonalne w dacie ich wydania (ich mocą ustalono odszkodowanie, a adresat mógł skutecznie je wyegzekwować). W związku z tym nie ma podstaw do stwierdzenia nieważności przedmiotowych decyzji.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, zaskarżoną decyzją, Minister Infrastruktury i Budownictwa uznał, że decyzja Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] lipca 2015 r., nr [...] nie narusza prawa i znajduje uzasadnienie w zebranym materiale dowodowym.

Z decyzją tą nie zgodzili się J.K. i J.K., wnosząc skargę do Wojewódzkiego sądu Administracyjnego w Warszawie oraz wnioskując o uchylenie decyzji Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] czerwca 2017 r. znak: [...] i decyzji Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] lipca 2015 r, znak: [...] oraz o merytoryczne rozpatrzenie jego wniosku z dnia 31.12.2012 r. przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Ministra Infrastruktury i Budownictwa. Uzasadniając skargę zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego oraz przepisów ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016r., poz. 1066 tj.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, badając prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni.

Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przy czym na podstawie art. 134 § 1 cytowanej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga podlegała oddaleniu, bowiem Sąd nie stwierdził, aby w kontrolowanym postępowaniu dopuszczono się uchybień wskazanych w skardze, jak również innych naruszeń przepisów prawa materialnego i procesowego, które Sąd ma obowiązek uwzględnić z urzędu, nie będąc związany wnioskami i zarzutami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718).

Przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w którym zaskarżoną decyzją orzekł Minister Infrastruktury i Budownictwa było stwierdzenie nieważności decyzji Komisji Odwoławczej do Spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia [...] września 1972 r., nr [...] oraz utrzymanej przez nią w mocy decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. Wydział Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej z dnia [...] czerwca 1972 r., nr [...] o wywłaszczeniu za odszkodowaniem nieruchomości położonej w K. przy ul. [...], o pow. 4234 m2, ujawnionej w księdze wieczystej nr KW [...], stanowiącej własność A.K.

Sąd podziela stanowisko Ministra Infrastruktury i Budownictwa, że jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego jest zasada trwałości decyzji administracyjnych, wyrażona w art. 16 § 1 Kpa. Decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, są ostateczne Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub w ustawach szczególnych.

W postępowaniu administracyjnym prowadzonym w trybie nadzoru o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej, organ prowadzący to postępowanie ma obowiązek rozpatrywać sprawę w granicach określonych w art. 156 § 1 Kpa, to znaczy, że nie może rozpatrywać sprawy co do jej istoty, jak w postępowaniu odwoławczym.

Celem postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest jedynie ustalenie, czy dana decyzja dotknięta jest jedną z wad enumeratywnie wymienionych w przepisie art. 156 § 1 Kpa (por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 28 maja 1985 r., sygn. I SA 89/85, publ. ONSA 1985/1/30, wyrok NSA w Warszawie z dnia 22 maja 1987 r" sygn. IV SA 1062/86, publ. ONSA 1987/1/35).

Zgodnie z art. 156 § 1 Kpa, organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która została wydana bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że rażące naruszenie prawa zachodzi wtedy, gdy treść decyzji administracyjnej jest jednoznacznie sprzeczna z treścią przepisu prawa i gdy taka decyzja nie może być zaakceptowana przez organy praworządnego państwa. O tym, czy miało miejsce rażące naruszenie prawa, decyduje przede wszystkim oczywistość tego naruszenia prowadząca do nadania prawa lub jego odmowy wbrew wszystkim przesłankom przepisu (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 16 marca 2005 r., sygn. akt ISA/Wa 188/05).

Za rażące należy uznać takie naruszenie prawa, w wyniku którego powstają skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności (wyrok NSA w Warszawie z dnia 30 listopada 1999 r" sygn. akt V SA 876/99).

W niniejszej sprawie do takich naruszeń nie doszło.

Sąd podziela ocenę Ministra Infrastruktury i Budownictwa, że iż w przedmiotowej sprawie brak jest podstaw do uznania, że decyzja Komisji Odwoławczej do Spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia [...] września 1972 r., nr [...] oraz utrzymana przez nią w mocy decyzja Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. Wydział Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej z dnia [...] czerwca 1972 r., nr [...] są obarczone wadą rażącego naruszenia prawa.

Wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości oraz przyznania z tego tytułu odszkodowania dokonano na podstawie przepisów ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1961 r. nr 18, poz. 94), zatem w aspekcie zgodności z przepisami przytoczonej ustawy należy ocenić zaskarżone decyzje.

Zgodnie z treścią art. 2 ust. 2 ustawy wywłaszczeniowej z dnia 12 marca 1958 r. o wywłaszczenie mógł się ubiegać zainteresowany organ administracji państwowej, instytucja państwowa lub przedsiębiorstwo państwowe. Wnioskodawcą wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości była [...] Fabryka [...] w K. , zatem jako przedsiębiorstwo państwowe, będące wykonawcą narodowych planów gospodarczych - podmiot uprawniony, stosownie do art. 2 ust. 2 ustawy wywłaszczeniowej.

Przesłankę dopuszczalności wywłaszczenia wskazywał art. 3 ustawy wywłaszczeniowej z dnia 12 marca 1958 r. Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy wywłaszczenie było dopuszczalne, jeżeli wywłaszczana nieruchomość była ubiegającemu się o wywłaszczenie niezbędna na cele użyteczności publicznej, na cele obrony Państwa albo dla wykonania zadań określonych w zatwierdzonych planach gospodarczych. Zgodnie z art. 3 ust. 2 ustawy na obszarze miasta lub osiedla mogła być również wywłaszczona nieruchomość lub kompleks nieruchomości niezbędny dla planowanej realizacji na ich terenie budownictwa ogólno miejskiego i zorganizowanego budownictwa mieszkaniowego.

Jak wynika z treści decyzji z dnia [...] czerwca 1972 r., wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości dokonano dla wykonania zadań określonych w zatwierdzonych planach gospodarczych tj. pod budowę osiedla awaryjnego [...] Fabryki [...] w K. . Nadto, zaskarżona decyzja Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. Wydział Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej z dnia [...] czerwca 1972 r., nr [...] została wydana w oparciu o decyzję Wydziału Budownictwa, Urbanistyki i Architektury Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w K. z dnia [...] sierpnia 1971 r., znak [...] o zatwierdzeniu planu realizacyjnego, potwierdzającą niezbędność wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości na wskazany cel. Pomimo, iż ww. decyzja z dnia [...] sierpnia 1971 r. została uchylona decyzją Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w K. z dnia [...] kwietnia 1972 r., znak [...] należy wskazać, że decyzją z dnia [...] kwietnia 1972 r., nr [...] Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w K. zatwierdziło plan realizacyjny - ogólny osiedla awaryjnego [...] Fabryki [...] w B.

W związku z powyższym, zdaniem Sądu. prawidłowa jest ocena zawarta w decyzji Ministra Infrastruktury i Budownictwa., iż błędne wskazanie przez organ wywłaszczeniowy w decyzji z dnia [...] czerwca 1972 r. nieobowiązującej w dacie wywłaszczenia decyzji z dnia [...] sierpnia 1971 r. skoro w obrocie prawnym funkcjonowała decyzja Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w K. z dnia [...] kwietnia 1972 r., nie może być oceniane jako rażące naruszenie prawa.

Słusznie też wskazał organ odnosząc się do zarzutu skarżących naruszenia prawa przy wydawaniu decyzji Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w K. z dnia [...] kwietnia 1972 r., że kwestia legalności ww. decyzji z dnia [...] kwietnia 1972 r. nie podlega ocenie w tym postępowaniu, natomiast może być przedmiotem odrębnego postępowania prowadzonego przez właściwy organ. W tym stanie rzeczy, Minister Infrastruktury i Budownictwa słusznie uznał, że przesłanka określona w art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. została spełniona, a co za tym idzie zarzut skarżących dokonania wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości w oderwaniu od dyspozycji przepisu art. 3 ustawy wywłaszczeniowej jest bezzasadny.

Zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy wywłaszczeniowej z dnia 12 marca 1958 r. przed wszczęciem postępowania wywłaszczeniowego ubiegający się o wywłaszczenie obowiązany był wystąpić do właściciela o dobrowolne odstąpienie nieruchomości i w razie porozumienia, zawrzeć z nim w formie prawem przepisanej umowę nabycia nieruchomości za cenę nie wyższą od ustalonej według zasad odszkodowania przewidzianych w niniejszej ustawie lub umowę zamiany nieruchomości według zasad tej ustawy.

W aktach archiwalnych sprawy zachowało się pismo [...] Fabryki [...] w K. z dnia [...] stycznia 1972 r., nr [...] skierowane do właścicielki przedmiotowej nieruchomości - A.K. , z którego wynika, że przed wszczęciem postępowania wywłaszczeniowego wnioskodawca wywłaszczenia wystąpił do właścicieli z propozycją spotkania w celu odbycia w dniu 24 stycznia 1972 r. rozmów dotyczących uzgodnienia dobrowolnego wykupu przedmiotowej nieruchomości.

W aktach archiwalnych sprawy zachował się również protokół z dnia 24 stycznia 1972 r., z którego wynika że [...] Fabryka [...] w K. przeprowadziła z mężem właścicielki przedmiotowej nieruchomości – S.K. rozmowy dotyczące sprzedaży tejże nieruchomości. Jednakże po przeprowadzeniu spotkania nie doszło do zawarcia dobrowolnej umowy sprzedaży.

Ponadto, w piśmie z dnia 21 lutego 1972 r., nr [...] [...] Fabryka [...] w K. wystąpiła ponownie do właścicielki przedmiotowej nieruchomości - A.K. z ofertą dobrowolnego odstąpienia nieruchomości.

Minister Infrastruktury i Budownictwa dokonując oceny całości materiału dowodowego, słusznie wskazał, iż wnioskodawca wywłaszczenia poczynił starania w celu dobrowolnego nabycia nieruchomości objętych wnioskiem wywłaszczeniowym, a zatem rokowania o dobrowolne nabycie nieruchomości zostały przeprowadzone zgodnie z art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r.

Jak wynika z treści art. 15 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego następowało na wniosek podmiotu ubiegającego się o wywłaszczenie, w którym należało wskazać m.in. nieruchomość z oznaczeniem księgi wieczystej lub zbioru dokumentów, cel wywłaszczenia z uzasadnieniem konieczności nabycia, powierzchnię nieruchomości, dotychczasowy sposób zagospodarowania, osobę właściciela oraz wyniki rokowań.

Zachowany wniosek wywłaszczeniowy [...] Fabryki [...] w K. z dnia 14 sierpnia 1972 r. spełniał określone prawem wymogi formalne.

W ocenie sądu, Minister Infrastruktury i Budownictwa słusznie zauważył, że organ prowadzący postępowanie zobowiązany był do zbadania spełnienia wymogów formalnych wniosku, zatem skoro wszczęte zostało postępowanie należy przyjąć, iż organ takiej oceny dokonał, uznając, iż spełnione zostały ustawowe przesłanki dotyczące wniosku. Jednocześnie brak jest aktualnie podstaw do kwestionowania, iż wniosek ten nie spełniał wymogów formalnych.

Zgodnie z treścią art. 16 ww. ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o wszczęciu postępowania zawiadamiano za dowodem doręczenia właściciela (posiadacza) nieruchomości i osoby, którym służyły na nieruchomości ograniczone prawa rzeczowe. Odpis zawiadomienia wywieszano na tablicy ogłoszeń właściwej rady narodowej gromadzkiej (miejskiej, osiedla). Osoby zainteresowane, których miejsce pobytu było nieznane, zawiadamiano za pomocą obwieszczenia wywieszonego na tablicy ogłoszeń prezydium właściwej rady narodowej gromadzkiej.

Pismem z dnia 31 marca 1972 r., nr [...] Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. zawiadomiło strony o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego m.in. odnośnie nieruchomości położonej w K. przy ul. [...], o pow. 4234 m2, ujawnionej w księdze wieczystej KW nr [...], stanowiącej własność A.K. . W takim stanie sprawy, zdaniem Sądu, Minister Infrastruktury i Budownictwa słusznie stwierdził, iż wymogi z art. 16 ww. ustawy wywłaszczeniowej zostały spełnione.

Zgodnie z treścią art. 18 ust. 2 ustawy wywłaszczeniowej o miejscu i terminie rozprawy zawiadamia się co najmniej na 7 dni naprzód wnioskodawcę, właściciela (posiadacza) nieruchomości oraz osoby zainteresowane.

Pismem z dnia 9 maja 1972 r., nr [...] zawiadomiono o terminie i miejscu rozprawy wywłaszczeniowo odszkodowawczej wyznaczonej na dzień 16 maja 1972 r.

W aktach archiwalnych sprawy, znajdują się zwrotne potwierdzenia odbioru, z których wynika że właścicielka przedmiotowej nieruchomości – A.K. odebrała zawiadomienie o rozprawie wywłaszczeniowo-odszkodowawczej w dniu 12 maja 1972 r., a zatem na 4 dni przed wyznaczonym terminem rozprawy.

Sąd podziela pogląd Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wyrażony w wyroku z dnia 17 stycznia 2007 r., sygn. akt I SA/Wa 1800/06, w którym wskazano, iż podstaw do stwierdzenia nieważności nie mogą stanowić naruszenia przepisów postępowania (art. 16 ust. 1, art. 17 ust. 1, art. 18 ust. 2 i art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości), które dotyczą procesowych obowiązków organu względem strony, związanych z zapewnieniem jej czynnego udziału w każdym stadium postępowania. Ponadto, mimo ww. uchybień proceduralnych w rozprawie wywłaszczeniowo-odszkodowawczej brał udział S.K., będący mężem właścicielki przedmiotowej nieruchomości - A.K. . W takim stanie rzeczy, Minister Infrastruktury i Budownictwa słusznie przyjął, że naruszenie terminu wskazanego w art 18 ust. 2 ustawy wywłaszczeniowej nie może stanowić, w przedmiotowej sprawie rażącego naruszenia prawa.

Zgodnie z art. 21 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. odszkodowanie ustalało się na podstawie wyników rozprawy po wysłuchaniu na niej opinii biegłych powołanych przez organ wywłaszczeniowy. W niniejszej sprawie stosownie do ww. art. 21 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. organ wywłaszczeniowo-odszkodowawczy przeprowadził stosowną rozprawę w dniu 16 maja 1972 r. Jak wynika z protokołu przeprowadzonej rozprawy właściciele zawnioskowanych do wywłaszczenia nieruchomości, w tym także S.K., występujący w imieniu własnym oraz A.K., brali w niej aktywnie udział korzystając z praw strony. Natomiast z protokołu rozprawy nie wynika, aby brali w niej udział biegli, którzy sporządzili opinie szacunkowe i dokonali wyceny zawnioskowanych do wywłaszczenia gruntów.

Sąd podziela pogląd wyrażony w orzecznictwie sądów administracyjnych, że brak biegłych na rozprawie stanowi wprawdzie naruszenie przepisów ustawy, ale nie może być oceniany w kategoriach przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji wywłaszczeniowo-odszkodowawczej. Nie można przyjąć, iż nieobecność biegłego na rozprawie bez wykazania, że miało to wpływ na wysokość ustalonego odszkodowania, stanowi rażące naruszenie prawa (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 5 maja 2011 r., sygn.. akt I SA/Wa 2345/10, wyrok NSA w Warszawie z dnia 1 września 2011 r., sygn.. akt I OSK 1461/10).Nieobecność biegłych na rozprawie w przypadku braku jakichkolwiek zastrzeżeń co do wysokości odszkodowania ustalonego na podstawie opinii biegłego z listy uprawnionego organu nie może być oceniana w kategoriach rażącego naruszenia prawa.

Zdaniem Sądu, Minister Infrastruktury i Budownictwa, właściwie uznał, że mimo braku udziału biegłych rzeczoznawców na rozprawie, biegli brali udział w postępowaniu wywłaszczeniowo-odszkodowawczym poprzez sporządzenie operatów szacunkowych. Jednocześnie, Sąd podziela pogląd organu, że prawidłowo ocenił Minister Infrastruktury i Rozwoju w decyzji z dnia [...] lipca 2015 r., że odszkodowanie z tytułu wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości zostało ustalone na podstawie obowiązujących ówcześnie przepisów prawa, na podstawie opinii biegłego i po przeprowadzeniu rozprawy.

Rzeczoznawcy, którzy sporządzili operat szacunkowy w przedmiotowej sprawie zostali wybrani z listy Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. , zatem byli osobami uprawnionymi do sporządzenia takich opinii. Nie ma zatem podstaw do kwestionowania ich prawidłowości (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 16 grudnia 2010 r., sygn. akt I SA/Wa 1103/10, wyrok NSA w Warszawie z dnia 7 sierpnia 2009 r., sygn. akt I OSK 1144/08). Decyzja Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. Wydział Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej z dnia [...] czerwca 1972 r., nr [...], zgodnie z art. 22 ust. 1 ustawy posiada elementy wymagane tym przepisem, tj. zawiera ustalenie przedmiotu wywłaszczenia i wysokość należnego odszkodowania, wskazuje na czyj wniosek nastąpiło wywłaszczenie, posiada uzasadnienie faktyczne i prawne oraz pouczenie o środkach odwoławczych.

Reasumując, Sąd podziela ocenę Ministra Infrastruktury i Budownictwa że w przedmiotowej sprawie nie można uznać, iż Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. wywłaszczając przedmiotową nieruchomość dopuściło się rażącego naruszenia prawa, a więc takiego naruszenia, które pozostawałoby w oczywistej sprzeczności z przepisami prawa i miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie.

Również organ odwoławczy, tj. Komisja Odwoławcza do Spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska, która decyzją z dnia [...] września 1972 r., nr [...] utrzymała w mocy ww. decyzję z dnia [...] czerwca 1972 r., prawidłowo w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] września 1972 r. ustosunkowała się do zarzutów skarżącej dotyczących odszkodowania.

Sąd nie znalazł podstaw do uznania za słuszne zarzutów skargi.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w oparciu o art.151 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi