Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA 3823/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2004-04-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Skarżony organ: Rada Gminy
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność zaskarżonego aktu

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia Zofia Flasińska ( spr.) Sędziowie Wojciech Mazur Anna Szymańska Protokolant Sylwia Czenskowska po rozpoznaniu w dniu 20 kwietnia 2004 r. sprawy ze skargi E. i M. M. na uchwałę Rady Gminy W. z dnia [...] sierpnia 2002 r. Nr [...] w przedmiocie zarzutu do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego 1. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały, 2. zasądza od Rady Miasta W. na rzecz E. i D. M. kwotę 10 zł (dziesięć zł) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, 3. zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku.


UZASADNIENIE

E. i M. M. wnieśli zarzut do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego W. Wysokiego i Niskiego Zachodniego wskazując na sprzeczność jego ustaleń z warunkami zabudowy ich działki nr [...] z obrębu [...]. Skarżący wskazali na to, że zgodnie z wydaną decyzją zatwierdzającą plan realizacyjny i pozwolenie na budowę segmentu mieszkalnego w zabudowie bliźniaczej przy ul. [...] dojazd do działki miał być zapewniony drogą projektowaną przez Gminę, przebiegającą wzdłuż działek położonych przy ul. [...] a ul. [...]. Jednak droga ta nie powstała i nie została też umieszczona w wyłożonym projekcie planu. Zapewnienie im dostępu do drogi publicznej stanowi ich uprawnienie a wyłożony projekt planu bez tej drogi narusza ich prawa.

Rada Gminy W. uchwałą nr [...] z [...] sierpnia 2002 r. odrzuciła ten zarzut powołując się na art. 10 ust. 1 pkt. 2 oraz art. 33 ustawy z 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym ( tekst jedn. Dz. U. nr 15 z 1999 r. poz. 139zezm.).

W uzasadnieniu tej uchwały Rada Gminy wskazała, iż pozwolenie na budowę budynku skarżących wydano w oparciu o ustalenia planu szczegółowego zagospodarowania przestrzennego W. Zachodniego, zatwierdzonego zarządzeniem nr [...] Prezydenta W. z [...].04.1983 r. Plan ten przewidywał obsługę komunikacyjną działki nr [...]od strony projektowanej ulicy wewnątrzosiedlowej równoległej do ulic [...] i [...]. Ulica ta jednak do chwili obecnej nie została zrealizowana.

Aktualnie obowiązujący Miejscowy Plan Ogólny Zagospodarowania Przestrzennego W. zatwierdzony uchwałą nr [...] Rady W. z [...].09.1992 r. ( Dz. Urz. Woj. [...] nr [...] poz. [...] ze zm.) nie reguluje kwestii komunikacji wewnątrzosiedlowej. Dla tego terenu określa jedynie jako funkcję podstawową - utrzymanie i rozwój funkcji mieszkaniowych. Zrealizowane na jego podstawie inwestycje wywołały nieodwracalne skutki prawne i faktyczne. Usytuowanie zrealizowanych obiektów uniemożliwia przeprowadzenie drogi publicznej łączącej ul. [...] z ul. [...].

Do przedmiotowej działki może być zapewniony dojazd drogą wewnętrzną albowiem ustalenia projektu planu w rozdziale 16 umożliwiają realizacje dodatkowej sieci komunikacji drogowej i pieszej w terenach funkcjonalnych w zależności od potrzeb. Ustalenia te określają warunki, zasady i standardy zagospodarowania terenu w zakresie realizacji dróg wewnętrznych.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego E. i D. M. ponowili zastrzeżenia podniesione w zarzucie do projektu planu. Zdaniem skarżących brak drogi do ich działki powoduje konieczność korzystania z uprzejmości sąsiadów przy ul. [...]. Jednak nadal nie mogą wjechać samochodem na swoją działkę do garażu. Muszą parkować na ul. [...]. Z tego względu domagają się zapewnienia im dostępu do drogi publicznej. Brak tego dostępu ogranicza ich prawo własności.

W odpowiedzi na skargę Rada W. wniosła o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej uchwale. Nadto Rada podała, iż realizacja ulicy mającej zapewnić skarżącym dostęp do drogi publicznej wymagałoby wykupienia przez gminę gruntów nieruchomości sąsiednich, które zostały zabudowane w sposób uniemożliwiający budowę drogi publicznej. Ponadto droga zapewniająca dostęp do nieruchomości skarżących nie miałaby charakteru drogi publicznej lecz wewnętrznej. Budowa dróg wewnętrznych nie leży w zakresie działania gminy. Odpowiednie zapisy projektu planu w § 96 i 97 zawierają ustalenia dotyczące możliwości budowy dróg wewnętrznych. Uzyskanie dostępu do drogi publicznej może nastąpić np. w postępowaniu cywilnym poprzez ustanowienie drogi koniecznej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga jest uzasadniona.

Stosownie do treści art. 10 ust. 1 pkt. 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym ( dz. U. nr 15 z 1999 r. poz. 139 ze zm.) w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego ustala się w zależności od potrzeb linie rozgraniczające ulice, place oraz drogi publiczne wraz z urządzeniami pomocniczymi.

Jak wynika z art. 93 ust. 3 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami ( tekst jedn. Dz. U. nr 46 z 2000 r. poz. 543 ze zm.) podział nieruchomości nie jest dopuszczalny, jeżeli projektowane do wydzielenia działki gruntu nie mają dostępu do drogi publicznej. Oznacza to, że każda działka budowlana musi mieć dostęp do drogi publicznej, przy czym dostęp do drogi publicznej oznacza możność dojścia i dojazdu. Za dostęp do drogi publicznej uważa się również wydzielenie drogi wewnętrznej.

Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego ma m. in. uporządkować sprawy obsługi komunikacyjnej na terenie objętym planem.

Żądanie skarżących umieszczenia w projekcie planu ciągu pieszo -jezdnego od ulicy [...] do ulicy [...] w celu zapewnienia dostępu do drogi publicznej z ich działki opierało się na decyzji zatwierdzającej plan realizacyjny i pozwoleniu na budowę segmentu mieszkalnego. Zgodnie z tą decyzją budynek mieszkalny jak i wjazd do garażu został usytuowany frontem do tej projektowanej ulicy. Ponadto zarezerwowano teren pod tę nową ulicę. W wyłożonym projekcie planu znajduje się fragment tej ulicy od ulicy [...] do działki nr [...].

Jak wykazali skarżący nie ma przeszkód w terenie, aby wprowadzić do projektu planu sięgacz od ulicy [...] w kierunki ul. [...], który obsługiwałby conajmniej 9 działek, albowiem na działkach [...] aż do działki [...] nie ma żadnych zabudowań.

Tymczasem w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały stwierdzono, że zrealizowane obiekty uniemożliwiają przeprowadzenie drogi publicznej łączącej ul. [...] z ulicą [...]. Kwestia ta wymaga wyjaśnienia wobec odmiennych twierdzeń skarżących, potwierdzonych znajdującymi się w aktach rysunkami planu tego terenu.

Skarżący wyraźnie podkreślają, iż wystarczy im droga o szerokości 4,5 m. Z dołączonego projektu planu jak i z uchwalonego planu dla części tego terenu wynika, że plan ten przewiduje drogi wewnętrzne, ciągi pieszo- jezdne oraz sięgacze dojazdowe. Te szlaki komunikacyjne nie muszą mieć statusu dróg gminnych w rozumieniu ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych. Zgodnie bowiem z art. 7 tej ustawy do dróg gminnych zalicza się drogi lokalne nie zaliczone do innych kategorii z wyłączeniem dróg wewnętrznych.

Przepis art. 10 ust. 1 pkt 2 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym mówi o ulicach, planach oraz drogach publicznych. Oznacza to, że w planie ustala się w zależności od potrzeb nie tylko sieć dróg publicznych w rozumieniu ustawy o drogach, ale również ulice czy drogi wewnętrzne, które nie muszą mieć statusu dróg publicznych w rozumieniu tej ustawy.

Wyłożony do publicznego wglądu projekt planu jak i uchwalony plan dla znacznej części tego terenu przewiduje drogi dojazdowe, ciągi pieszo - jezdne, drogi wewnętrzne oraz sięgacze dojazdowe, które nie mają parametrów dróg publicznych o których mowa w rozporządzeniu Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie ( dz. U. nr 43 poz. 430).

Szerokość jezdni ciągu pieszo - jezdnego ustalono na 6 m - § 92 i § 93 planu, dróg wewnętrznych na 4,5 - § 96 planu, sięgaczy dojazdowych na 4,5 m-§ 97 planu z tym, że długość sięgaczy zgodnie z planem może wynosić od 50 m do 500 m i musi stanowić dojazd do więcej niż jednej działki budowlanej.

Zaskarżona uchwała nie zawiera wyczerpującego uzasadnienia faktycznego i prawnego w tym zakresie w szczególności, gdy na nieodległym terenie planu przewidziano sięgacze.

Ponadto w świetle art. 93 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami ustanowienie służebności drogowej czyli tzw. drogi koniecznej jest wyjątkiem od zasady tzn. ustala się ją wtedy, gdy nie ma możliwości wydzielenia drogi wewnętrznej.

Wobec tego Rada winna wnikliwie rozpatrzeć zarzut skarżących i szczegółowo wyjaśnić i rozważyć wszystkie okoliczności faktyczne i prawne a następnie dać temu wyraz w uzasadnieniu uchwały. Brak takiego uzasadnienia uniemożliwia ocenę jej legalności.

Mając na uwadze powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 147 § 1 i art. 200 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153 poz. 1270) w zw. z art. 97 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153 poz. 1271) orzekł jak w sentencji.