Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt I SA/Ke 643/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2017-12-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 138 par. 1 pkt 1, art. 144
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 17, art. 18, art. 64e
journal: Dz.U. 2017 poz 1201
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Artur Adamiec, Sędzia WSA Maria Grabowska, Protokolant Starszy inspektor sądowy Anna Szyszka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi ZPR T.Zakład Przetwórstwa Rolnego sp. z o.o. w T. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia [...] r.: - nr [...] w przedmiocie umorzenia kosztów egzekucyjnych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...]. nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14.06.1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. 2017r., poz. 1257 ze zm.) – dalej K.p.a., oraz art. 17 i 18 w związku z art. 64e ustawy z dnia 17.06.1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz. U. 2017r. poz. 1201 ze zm.) – dalej u.p.e.a., utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w K. z dnia [...]. znak: [...] odmawiające "Z. T." Zakład Przetwórstwa Rolnego sp. z o.o. w C. umorzenia kosztów egzekucyjnych powstałych w wyniku prowadzonego postępowania egzekucyjnego, na podstawie tytułów wykonawczych o nr: Km-265/2005, Rb-2063/2000, Rb-2279/2000, Rb-3776/2000, Rb 203/2001, Rb-780/2001, Wp-77/2014, Wp-74/2014, Wp-62/2014, Wp-380-2003, Km-266/2005, Rb-2064/2000, Rb-2280/2000, Rb-3777/2000, Rb-204/2001, Rb-781/2001, Wp-79/2014, Wp-78/2014, Wp-75/2014, Wp-52/2003, Wp-63/2014, Wp-382/2003, Rb-2065/2000, Rb-2281/2000, Rb-3778/2000, Rb-205/2001, Rb-782/2001, Wp-81/2014, Wp-80/2014, Wp-76/2014, Wp-64/2014.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że postępowanie egzekucyjne wobec "Z. T." Zakład Przetwórstwa Rolnego sp. z o.o., prowadzone jest na podstawie tytułów wykonawczych o wskazanych numerach wystawionych przez wierzyciela - Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział K. z tytułu nieuregulowania składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, FP i FGŚP.

Jak wynika z akt sprawy, w celu wyegzekwowania dochodzonych należności organ egzekucyjny dokonał zajęć rachunków bankowych Spółki oraz zajęcia wierzytelności przysługującej Spółce z Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad z tytułu odszkodowania za wywłaszczenie działki.

Pismem z dnia 04.05.2017r. Spółka złożyła wniosek o umorzenie wszelkich należności ZUS z tytułu naliczonych kosztów egzekucyjnych powstałych w wyniku prowadzonego postępowania egzekucyjnego.

Postanowieniem z dnia 31.07.2017r., nr 106/2017 organ egzekucyjny - Dyrektor Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K. odmówił umorzenia kosztów egzekucyjnych.

Rozpoznając zażalenie na powyższe postanowienie Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. w pierwszej kolejności przywołał treść art. 64e § 1 i 2 u.p.e.a. i wskazał, że istnieje kilka niezależnych przesłanek umorzenia kosztów egzekucyjnych, a spełnienie tylko jednej powoduje, że organ egzekucyjny może umorzyć te koszty. Umorzenie kosztów egzekucyjnych oparte jest na konstrukcji uznania administracyjnego. Odmowa umorzenia kosztów egzekucyjnych nie narusza prawa zarówno wtedy, gdy wystąpiły przesłanki ich umorzenia, jak i wtedy, gdy nie miały one miejsca (por. wyrok NSA z dnia 13 stycznia 1998r. sygn. akt I SA/Łd 1811/96, publ. Lex Polonica). Prawem do umorzenia kosztów egzekucyjnych dysponuje w tym przypadku organ egzekucyjny, który może, ale nie musi, koszty te umorzyć. Organ zauważył, iż zastosowanie instytucji uznania administracyjnego możliwe jest dopiero w sytuacji, gdy zostanie stwierdzone istnienie przesłanek, od których wystąpienia przepis uzależnia podjęcie rozstrzygnięcia korzystnego dla strony. Wtedy to, korzystając z uznania administracyjnego, organ wydający decyzję dokonuje wyboru rozstrzygnięcia i może, mimo istnienia przesłanek, odmówić uwzględnienia wniosku.

Dyrektor podkreślił, że w przypadku stwierdzenia braku przesłanek, wymienionych w art. 64e § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zawsze skutkować to będzie odmową uwzględnienia wniosku. W takim przypadku organ nie ma bowiem możliwości wyboru między pozytywnym, a negatywnym dla strony rozstrzygnięciem.

Organ odwoławczy wskazał, iż organ egzekucyjny dokonał zajęć rachunków bankowych Spółki oraz zajęcia wierzytelności przysługującej Spółce z Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad z tytułu odszkodowania za wywłaszczenie działki.

W związku z powyższym zostały naliczone koszty egzekucyjne z tytułu opłat za dokonane czynności egzekucyjne w wysokości 26 262,29 zł., a wysokość opłat została ustalona w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Na ich wysokość nie miała wpływu ilość i czas podjętych działań przed dokonaniem czynności, a jedynie rodzaj czynności i fakt jej dokonania.

Następnie podkreślono, że postępowanie w sprawie udzielenia przedmiotowej ulgi nakłada na stronę obowiązek wykazania przesłanek koniecznych do jej zastosowania, ponieważ postępowanie takie jest prowadzone na jej wniosek, nie zaś z urzędu. Zatem w interesie zobowiązanego ubiegającego się o ulgę w postaci umorzenia kosztów egzekucyjnych jest właściwe i rzetelne udokumentowanie wniosku, wskazanie przesłanek do jej udzielenia oraz rzetelne przedstawienie organom wszystkich okoliczności sprawy. Rolą zaś organu jest zweryfikowanie danych wskazanych we wniosku przez Zobowiązanego, a następnie ich ocena pod kątem zaistnienia przesłanek określonych przepisem art. 64e § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Kierując się przesłankami wynikającymi z treści w/w przepisu oraz przedstawionym orzecznictwem sądów administracyjnych, organ drugiej instancji, przeanalizował dokumentację zgromadzoną w postępowaniu dotyczącym odmowy umorzenia w/w kosztów egzekucyjnych i dokonał ponownej oceny pod kątem występowania w/w przesłanek.

Zdaniem organu we wniosku o umorzenie kosztów egzekucyjnych zobowiązana Spółka nie wykazała przesłanek warunkujących umorzenie kosztów egzekucyjnych, a podnoszone w nim argumenty dotyczyły kwestii umorzenia zobowiązań z tytułu nieopłaconych składek. Postępowanie w sprawie umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek jest natomiast odrębnym postępowaniem, prowadzonym przez wierzyciela - Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K..

Analizując wystąpienie pierwszej z przesłanek (art. 64e § 2 pkt 1 u.p.e.a.) organ wskazał, iż za udzieleniem ulgi w postaci umorzenia kosztów egzekucyjnych nie mogą przemawiać niepowodzenia zobowiązanego w prowadzonej działalności gospodarczej. Przedsiębiorca powinien zakładać istnienie ryzyka (skutków ryzyka gospodarczego, którego konsekwencją jest możliwość wystąpienia trudności finansowych), a także mieć świadomość konieczności regulowania należności publicznoprawnych w wyznaczonych prawem terminach.

Organ podał, iż spółka posiada majątek ruchomy oraz nieruchomości, na których dokonano zabezpieczenia dochodzonych przez wierzyciela wierzytelności. Ponadto organ egzekucyjny wskazał, iż Spółka uzyskuje przychody z prowadzonej działalności gospodarczej. Nie zostało też zakończone postępowanie egzekucyjne na podstawie art. 59 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, tj. nie stwierdzono, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. W związku z tym nie można uznać, że przesłanka ta została spełniona.

Zdaniem Dyrektora słusznie organ egzekucyjny przyjął, iż nie stwierdzono nieściągalności od zobowiązanego dochodzonego obowiązku. Zobowiązana Spółka nie wykazała również, że nie jest w stanie ponieść kosztów egzekucyjnych bez znacznego uszczerbku dla swojej sytuacji finansowej.

Oceniając przesłankę z art. 64e § 2 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, Dyrektor wyjaśnił, iż przez interes publiczny należy rozumieć przede wszystkim zapewnienie wpływu należnych dochodów do budżetu ZUS, z którego wypłacane są świadczenia dla uprawnionej szerokiej grupy społecznej. W sprawie brak jest przyczyn losowych w powstaniu zaległości, albowiem powstały one w wyniku niepłacenia należnych składek. Umorzenie kosztów egzekucyjnych, które powstały nie na skutek nadzwyczajnej sytuacji, lecz na skutek uchylania się od zapłaty składek nie leży w interesie publicznym.

Organ nie stwierdził również zaistnienia przesłanki z art. 64e § 2 pkt 3 ustawy, bowiem w postępowaniu egzekucyjnym realizowane były nie tylko koszty egzekucyjne, ale również zaległości z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, FP i FGŚP.

Na powyższe postanowienie Spółka złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K..

Wniosła o:

1. uchylenie zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z uwagi na wygaśnięcie zobowiązania, a tym samym nierozpoznanie istoty sprawy, rażące naruszenia przepisów postępowania oraz prawa materialnego mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy, w tym pomnięcie uchylonej przez TK normy prawnej, co należy interpretować jako niewykonanie wyroku TK z 8 października 2013 r.;

2. dokonanie wykładni prokonstytucyjnej i stwierdzenie wygaśnięcia zobowiązań

z tytułu nieodprowadzonych składek uwzględniając zarzut przedawnienia, a tym samym wygaśnięcia zobowiązań z tytułu naliczonych kosztów egzekucyjnych;

3. uwzględnienie żądania Spółki dotyczące umorzenia w całości pozostałych elementów składających się na ustawowo zdefiniowane pojęcie “należności z tytułu składek", w tym w szczególności odsetek za zwłokę, kosztów egzekucyjnych, kosztów upomnienia i dodatkowych opłat;

4. zobowiązanie Dyrektora ZUS w K. do prawidłowego uwzględnienia wniosku skarżącej o ponowne ustalenie istnienia zobowiązania;

5. zobowiązanie Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w K. do przesłania akt prowadzonego z wniosku ZUS postępowania egzekucyjnego sygn. KM 105/17 na okolicznośc wykazania niecelowo prowadzonej egzekucji z nieruchomości;

6. zobowiązanie Dyrektora ZUS w K. do dołączenia do akt sprawy szczegółowo wymienionych przez skarżącą dokumentów, dołączenie wskazanych decyzji Wojewody Ś., dołączenie dokumentacji znajdującej się w aktach sprawy I SA/Ke 490/17;

7. zwrócenie się do TK z pytaniem w przedmiocie stwierdzenia niezgodności

z Konstytucją art. 24 ust. 5 u.s.u.s. oraz art. 79 § 8 Ordynacji podatkowej, o ile Sąd uzna to za konieczne dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy.

W uzasadnieniu skargi Spółka podniosła, iż Dyrektor ZUS prowadził i nadal prowadzi postępowanie egzekucyjne nie wykonując wyroku TK z 8 października 2013r. Zdaniem strony zaległości z tytułu składek uległy przedawnieniu. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej dokonał błędnej kwalifikacji prawnej przy przeprowadzeniu ustaleń w zakresie istnienia zobowiązań z tytułu składek w oparciu o podniesiony przez wnioskodawczynię zarzut przedawnienia roszczeń(zobowiązań podatkowych). ZUS natomiast skoncentrował się wyłącznie na kwestii umorzenia należności, pomijając całkowicie fundamentalną w niniejszej sprawie kwestię istnienia zobowiązań, w oparciu o podniesiony zarzut przedawnienia.

W treści skargi podniesiono również zarzut niewłaściwego zastosowania art. 59 par. 1 pkt 9 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym przedawnienie zobowiązania podatkowego powoduje jego wygaśnięcie.

Skarżąca wskazała nadto na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z 15 maja 2017 r. I SA/Bd 236/17, obszernie przytaczając jego fragmenty. Wynika z nich, że w sytuacji obalenia przez TK konstytucyjności przepisu art. 70 § 6 Ordynacji podatkowej, który jest zbieżny z regulacją art. 24 ust. 5 u.s.u.s., dochodzi do obalenia domniemania konstytucyjności również tego ostatniego przepisu. Skarżąca dodatkowo wskazała na utrwaloną linię orzeczniczą gdzie sądy przyjmują, że ustanowienie zabezpieczenia w formie hipoteki przymusowej lub zastawu skarbowego, nie wyklucza przedawnienia zobowiązania podatkowego i jednocześnie powoduje skutek procesowy, jaki wiąże się z upływem terminu przedawnienia na zasadach ogólnych. Na potwierdzenie swojego stanowiska skarżąca wskazała na wyroki sądów administracyjnych oraz podzieliła stanowisko Rzecznika Praw Obywatelskich w przywołanym zakresie.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor podtrzymał stanowisko przedstawione

w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia i wniósł o oddalenie skargi.

Na rozprawie 21 grudnia 2017 r. Pełnomocnik skarżącej poparł wnioski dowodowe złożone w skardze i dodatkowo wniósł o przeprowadzenie dowodu z akt ksiąg wieczystych wymienionych w pkt 1 na stronie 3 skargi, na okoliczność zasadności prowadzenia egzekucji, a w konsekwencji naliczenia kosztów egzekucyjnych.

Sąd, na podstawie art 106 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowił odmówić przeprowadzenia wnioskowanych dowodów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. zważył, co następuje:

Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo

o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz.U.2017.2188) i art. 134 § 1 ustawy

z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

(t.j. Dz.U.2017.1369 ze zm.), określanej dalej jako "ustawa p.p.s.a.", sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym, jak i procesowym, nie jest przy tym – co do zasady - związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno rozstrzygnięcia uchybiającego prawu materialnemu, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" p.p.s.a.), jak też rozstrzygnięcia dotkniętego wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. "b"), a także wydanego bez zachowania reguł postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. "c").

Granice orzekania wyznaczone są granicami sprawy, czyli ogółem elementów stosunku administracyjnoprawnego będącego przedmiotem zaskarżonego rozstrzygnięcia (por. wyroki NSA: z dnia 20 lipca 2005 r., sygn. akt I FSK 68/05, z dnia 2 listopada 2005r., sygn. akt I FSK 264/05; opublikowane na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia 12 października 2017r. nr 2601-IEE.711.146.2017, wydane na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 K.p.a. oraz art. 17 i 18 w związku z art. 64e ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w K. z dnia 31 lipca 2017r. znak: 106/2017 odmawiające "ZPR T." Zakład Przetwórstwa Rolnego sp. z o.o. w C. umorzenia kosztów egzekucyjnych powstałych w wyniku prowadzonego postępowania egzekucyjnego, na podstawie wskazanych tytułów wykonawczych.

Sąd dokonując kontroli legalności zaskarżonego postanowienia uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem orzeczenie organu nie narusza prawa.

Wskazać na wstępie należy, że na podstawie art. 64e § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny może umorzyć w całości lub w części przypadające na jego rzecz koszty egzekucyjne. Stosownie do brzmienia art. 64e § 2 u.p.e.a. koszty egzekucyjne mogą być umorzone, jeżeli:

1) stwierdzono nieściągalność od zobowiązanego dochodzonego obowiązku lub gdy zobowiązany wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów egzekucyjnych bez znacznego uszczerbku dla swojej sytuacji finansowej;

2) za umorzeniem przemawia ważny interes publiczny;

3) ściągnięcie tylko kosztów egzekucyjnych spowodowałoby niewspółmierne wydatki egzekucyjne.

Umorzenie kosztów postępowania egzekucyjnego stanowi ulgę w spłacie tych kosztów. Ulga ta jest udzielana w ramach tzw. "uznania administracyjnego", na co wskazuje użyty przez ustawodawcę wyraz: "może". Instytucja ta pozwala organowi egzekucyjnemu na swobodny wybór rozstrzygnięcia w razie zaistnienia przesłanek uzasadniających umorzenie kosztów egzekucyjnych. Oznacza to, że organ egzekucyjny może odmówić udzielenia ulgi w umorzeniu w całości lub w części przypadających na jego rzecz kosztów egzekucyjnych nawet w przypadku stwierdzenia zaistnienia okoliczności uzasadniających umorzenie kosztów egzekucyjnych. Katalog przesłanek, od wystąpienia których ustawodawca uzależnia fakultatywne udzielenie ulgi, zawartych w art. 64e § 2 pkt 1-3 u.p.e.a., jest katalogiem zamkniętym.

Zgodnie z orzecznictwem sądowoadministracyjnym kontrola legalności postanowień wydanych w ramach uznania administracyjnego przez sąd, jest ograniczona w tym znaczeniu, że sąd nie może nakazać organowi podjęcia określonego rozstrzygnięcia. Należy to do wyłącznej kompetencji organu administracji. Zatem kontrola ogranicza się do zbadania, czy wydanie postanowienia zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, tzn. czy organ w sposób wyczerpujący zebrał materiał dowodowy i rozważył wszystkie okoliczności mogące mieć wpływ na wybór rozstrzygnięcia o udzieleniu lub odmowie udzielenia wnioskowanego umorzenia.

Ponadto, orzeczenie uznaniowe może być przez sąd uchylone w wypadkach stwierdzenia, że zostało wydane z takim naruszeniem przepisów prawa o postępowaniu lub prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. O tego rodzaju naruszeniach można mówić, gdyby organ pozostawił poza swoimi rozważaniami argumenty podnoszone przez stronę, pominął istotny dla rozstrzygnięcia materiał dowodowy lub dokonał jego oceny wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego.

Dlatego też, w niniejszej sprawie sądowa kontrola postanowienia podjętego w ramach uznania administracyjnego jest ograniczona i sprowadza się jedynie do zbadania, czy organ badał sprawę pod kątem wymienionych w przepisie art. 64e u.p.e.a. przesłanek, jak również tego, czy organ w sposób prawidłowy zebrał i rozważył cały materiał dowodowy w danej sprawie. Sąd nie może więc ingerować w samo rozstrzygnięcie organu, o ile zostało ono w sposób wyczerpujący umotywowane.

Podkreślenia jednocześnie wymaga, że w sprawie udzielenia wnioskowanej ulgi to na stronie spoczywa obowiązek wykazania istnienia przesłanek niezbędnych do uwzględnienia wniosku. Innymi słowy, ciężar dowiedzenia okoliczności skutkujących udzieleniem ulgi spoczywa na zobowiązanym.

Analiza akt przedmiotowej sprawy prowadzi do wniosku, iż organ zasadnie stwierdził, że Spółka nie wykazała przesłanek warunkujących umorzenie kosztów egzekucyjnych. Zarówno we wniosku inicjującym postępowanie administracyjne, jak również w treści skargi wyeksponowane zostały argumenty dotyczące nieistnienia zaległości z tytułu składek. Jak podnosi skarżąca z upływem terminu przedawnienia zobowiązania doszło do jego wygaśnięcia, a tym samym wygaśnięcia zobowiązań z tytułu naliczonych kosztów egzekucyjnych.

Godzi się w tym miejscu ponownie podkreślić, że granice orzekania wyznaczone są granicami sprawy, czyli ogółem elementów stosunku administracyjnoprawnego będącego przedmiotem zaskarżonego rozstrzygnięcia. W sprawach o umorzenie kosztów egzekucyjnych, badane są jedynie okoliczności mające wpływ na ustawowe przesłanki umorzenia, nie zaś okoliczności dotyczące istnienia zaległości, ich wygaśnięcia np. na skutek przedawnienia, czy zasadności prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Te okoliczności bowiem nie wchodzą w zakres sprawy o umorzenie kosztów egzekucyjnych i nie mogą być rozważane, zarówno przez organ administracji jak i w konsekwencji – oceniane w tym kontekście przez Sąd.

Nie mogą zatem odnieść spodziewanego skutku zarzuty skarżącej koncentrujące się na okoliczności wygaśnięcia zobowiązań z tytułu nieodprowadzonych składek oraz sugerujące nierozpoznanie istoty sprawy. Do wskazanych naruszeń, w świetle przestawionej na wstępie argumentacji, na tle przedmiotowej sprawy nie doszło.

Również z powyższych powodów Sąd nie uwzględnił wniosków dowodowych skarżącej, zarówno tych zawartych w skardze, jak i zgłoszonych do protokołu rozprawy. Koncentrowały się one bowiem wokół zagadnienia istnienia zobowiązań skarżącej, która to okoliczność pozostaje poza ramami kontrolowanej sprawy i wykracza poza, zakreślone brzmieniem art. 64e ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, granice oceny zaskarżonego postanowienia.

W konsekwencji też, w ocenie Sądu, nie jest konieczne dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy zwrócenie się do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem w przedmiocie stwierdzenia niezgodności z Konstytucją art. 24 ust. 5 u.s.u.s., a tym bardziej art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej (strona omyłkowo wskazała art. 79 § 8).

Na gruncie kontrolowanej sprawy organ egzekucyjny dokonał zajęć rachunków bankowych Spółki oraz zajęcia wierzytelności przysługującej Spółce z Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad z tytułu odszkodowania za wywłaszczenie działki. W związku z tym zostały naliczone koszty egzekucyjne z tytułu opłat za dokonane czynności egzekucyjne w wysokości 26 262,29 zł.

Zauważenia wymaga, iż, także zasadność, jak i wysokość naliczania kosztów nie podlega badaniu w postępowaniu prowadzonym w sprawie ich umorzenia. Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przewiduje odrębny tryb ustalania kosztów egzekucyjnych, który przewiduje możliwość ich kwestionowania przez zobowiązanego.

W ocenie Sądu słuszne jest stanowisko organu odwoławczego, iż nie ziściła się przesłanka wymieniona w art. 64e § 2 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zgodnie z którym koszty egzekucyjne mogą być umorzone, gdy stwierdzono nieściągalność od zobowiązanego dochodzonego obowiązku lub strona wykaże, że nie jest w stanie ich ponieść bez znacznego uszczerbku dla swojej sytuacji finansowej.

Nie każdy zatem uszczerbek uzasadnia przyznanie ulgi, ale uszczerbek o charakterze kwalifikowanym, przy czym wykazanie przesłanki znacznego uszczerbku ciąży na wnioskującym o umorzenie kosztów egzekucyjnych.

Jak słusznie wskazał organ za udzieleniem ulgi w postaci umorzenia kosztów egzekucyjnych nie mogą przemawiać niepowodzenia zobowiązanego w prowadzonej przez niego działalności gospodarczej. Przedsiębiorca powinien zakładać istnienie ryzyka (skutków ryzyka gospodarczego, którego konsekwencją jest możliwość wystąpienia trudności finansowych), a także mieć świadomość konieczności regulowania należności publicznoprawnych w wyznaczonych prawem terminach.

Z akt sprawy wynika, iż Spółka posiada majątek ruchomy oraz nieruchomości, na których dokonano zabezpieczenia dochodzonych przez wierzyciela wierzytelności, ponadto uzyskuje przychody z prowadzonej działalności gospodarczej. W postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie stwierdzono, że nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne.

W związku z powyższym prawidłowy jest wniosek o braku podstaw do stwierdzenia nieściągalności od zobowiązanego dochodzonego obowiązku. Zobowiązana Spółka nie wykazała również, że nie jest w stanie ponieść kosztów egzekucyjnych bez znacznego uszczerbku dla swojej sytuacji finansowej.

Sąd podziela również zasadność oceny przesłanki z art. 64e § 2 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji tj. przesłanki ważnego interesu publicznego.

Umorzenie kosztów egzekucyjnych w rozpatrywanej sprawie naruszałoby zasadę równego traktowania zobowiązanych i prowadziłoby do promowania negatywnych zachowań kosztem całego społeczeństwa. Byłoby zatem niesprawiedliwe i stanowiłoby nieuzasadnione uprzywilejowanie Spółki w stosunku do pozostałych dłużników oraz bezpowrotną rezygnację z wpływu środków.

Zdaniem Sądu, organy słusznie przyjęły, iż pojęcie ważnego interesu publicznego powinno być oceniane z uwzględnieniem wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, nie może być utożsamiane z subiektywnym przekonaniem wnioskodawcy o zasadności umorzenia kosztów.

Zdaniem Sądu, organ zasadnie przyjął, że przez interes publiczny należy rozumieć przede wszystkim zapewnienie wpływu należnych dochodów do budżetu ZUS, z którego wypłacane są świadczenia dla uprawnionej szerokiej grupy społecznej. W sprawie brak jest przyczyn losowych w powstaniu zaległości, albowiem powstały one w wyniku niepłacenia należnych składek. Umorzenie kosztów egzekucyjnych, które powstały nie na skutek nadzwyczajnej sytuacji, lecz na skutek uchylania się od zapłaty składek nie leży natomiast w interesie publicznym.

Nadto w realiach niniejszej sprawy słusznie wskazano, że ściągnięcie tylko kosztów egzekucyjnych nie spowoduje niewspółmiernych wydatków egzekucyjnych, co stanowiłoby podstawę do umorzenia kosztów egzekucyjnych. W postępowaniu egzekucyjnym realizowane były bowiem nie tylko koszty egzekucyjne, ale przede wszystkim zaległości z tytułu nieopłaconych składek. Nie ziściła się zatem także przesłanka określona w art. 64e § 2 pkt 3 u.p.e.a.

Po przeanalizowaniu akt przedmiotowej sprawy Sąd stwierdził, że wydając zaskarżone postanowienie Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wziął pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, przeanalizował zgromadzony materiał dowodowy, rozważył zasadność umorzenia kosztów egzekucyjnych w kontekście przesłanek wskazanych w art. 64e § 2 pkt 1-3 u.p.e.a. W ocenie Sądu organ uzasadnił w sposób dostateczny okoliczności jakimi kierował się podejmując rozstrzygnięcie, a przy tym prawidłowo przyjął brak przesłanek determinujących na gruncie przedmiotowej sprawy zasadność wniosku o umorzenie kosztów egzekucyjnych. Znamiennym przy tym jest, że sama skarżąca nie podała argumentów, które potwierdzałyby istnienie ustawowych przesłanek uzasadniających zastosowanie wnioskowanej ulgi, koncentrując swoje argumenty wokół okoliczności wygaśnięcia zobowiązań na skutek przedawnienia.

Biorąc pod uwagę powyższe Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369), oddalił skargę.