Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 528/07
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2008-03-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6210 Dodatek mieszkaniowy
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 77 § 1, art. 107 § 3, art. 7, art. 8
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Janina Antosiewicz Sędziowie NSA Joanna Banasiewicz (spr.) Anna Łukaszewska-Macioch Protokolant Michał Zawadzki po rozpoznaniu w dniu 10 marca 2008r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 27 września 2006 r. sygn. akt II SA/Kr 282/03 w sprawie ze skargi R. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie do ponownego rozpoznania; 2. odstępuje od zasądzenia od R. B. na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 27 września 2006 r., sygn. akt II SA/Kr 282/03 po rozpoznaniu skargi R. B. uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego.

Wyrok został wydany w następujących okolicznościach sprawy:

Prezydent Miasta K. decyzją z [...], nr [...] na podstawie art. 2, art. 7 ust. 1 i 5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. Nr 71, poz. 734) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz.U. Nr 156, poz. 1817) przyznał R. B. dodatek mieszkaniowy w wysokości 77, 96 zł miesięcznie na okres od 1 stycznia 2003 r. do 30 czerwca 2003 r. W uzasadnieniu organ I instancji podał, że zgromadzony materiał dowodowy uzasadnia przyznanie dodatku mieszkaniowego w tej wysokości.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., po rozpatrzeniu odwołania zainteresowanego, decyzją z dnia [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu wskazani, że R. B. zajmuje lokal przy ul. [...] w K. o pow. [...] m kw. i prowadzi jednoosobowe gospodarstwo. W ocenie organu odwoławczego organ I instancji prawidłowo przyjął dochód wnioskodawcy, a następnie prawidłowo wyliczył wysokość należnego dodatku mieszkaniowego.

Od tej decyzji skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł R. B., zarzucając, że decyzja jest krzywdząca i nie zabezpiecza mu minimum socjalnego do życia.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie z argumentacją jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylając zaskarżoną decyzję stwierdził, że organ odwoławczy, jak i organ I instancji poprawnie zastosowały obowiązujące przepisy art. 2, art. 3 ust. 1–3, art. 6 ust. 1, ust. 6–7 ustawy z 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych oraz § 2 ust. 2 i § 3 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych, jednakże istotne wątpliwości budzi sposób obliczenia wysokości ryczałtu na zakup opału, stanowiącego część dodatku mieszkaniowego, dokonany przez organ odwoławczy.

Z załączonych do akt sprawy dokumentów wynika, że w mieszkaniu R. B. brak jest instalacji ciepłej wody, w związku z czym skarżący, przy spełnieniu pozostałych przesłanek, jest uprawniony do odpowiedniego ryczałtu. Organ II instancji dokonując powtórnego obliczenia ryczałtu przyjął dwie różne kwoty stanowiące cenę za 1 kWh energii cieplnej. Wskazał bowiem, że cena 1 kWh energii cieplnej wynosiła 0,33 zł, jednakże dokonując obliczenia stosownie do § 3 ust 2 cyt. rozporządzenia przyjął, że cena za 1 kWh energii wynosi 0,32 zł, a należna kwota ryczałtu na zakup opału wynosi 20 x 0,32 = 6,40 zł.

Podkreślając, że do generalnych zasad postępowania należy zasada prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.), którą precyzuje art. 77 § 1 k.p.a. – Sąd I instancji stwierdził, że organy administracji publicznej zobowiązane są do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, a art. 107 § 3 k.p.a. obliguje je do prawidłowego sporządzenie uzasadnienia. Zdaniem Sądu organ odwoławczy nie poczynił z należytą starannością wszystkich ustaleń istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, w tym przypadku obliczenia wysokości ryczałtu na zakup opału, a w efekcie być może również wysokości dodatku mieszkaniowego, przy czym bez znaczenia jest, że błędy w ustaleniach dokonanych przez organ odwoławczy odnoszą się do niewielkich kwot.

Zdaniem Sądu w szczególności w sprawach z zakresu pomocy społecznej, w których ustawodawca nakazuje ustalać świadczenia z dokładnością do 1 gr. staranność taka powinna być zachowana. Nadto ma to znaczenie ze względu na zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa wyrażoną w art. 8 k.p.a.

Uznając, że kontrola sądowa wykazała, że zaskarżona decyzja organu II instancji narusza prawo, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji.

Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wniosło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., zaskarżając ten wyrok w całości i zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie obrazę art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi:

1) polegające na błędnym przyjęciu, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. dokonało błędów w ustaleniach wysokości ryczałtu na zakup opału wpływających na ustalenie rzeczywistych wydatków na mieszkanie, będących z kolei podstawą do wyliczenia wysokości dodatku mieszkaniowego, podczas gdy podana kwota ceny za 1 kWh w wysokości 0,33 zł. jest bowiem zwykłym błędem pisarskim i nie ma wpływu na rozstrzygnięcie sprawy, co z kolei stanowi naruszenie art. 113 k.p.a., w myśl którego oczywista omyłka nie jest wadą istotną decyzji i może być w każdym czasie sprostowana w drodze postanowienia;

2) przez uchylenie decyzji Kolegium, choć w postępowaniu przed organami obu instancji nie doszło do naruszenia przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a zwłaszcza art. 7 art. 77, 107 § 3 k.p.a.

Wskazując na powyższe Kolegium wniosło o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnego w K. do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych.

Jak podkreślono w uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesione przez sąd różnice w określeniu ceny za 1 kWh nie miały wpływu na wynik sprawy. Podana kwota ceny za 1 kWh w wysokości 0,33 zł. jest bowiem błędem pisarskim. Kolegium zaskarżoną decyzją utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, z której bezsprzecznie wynikało, że organ przyjął cenę 1 kWh w wysokości 0,32 zł., czego Kolegium nie kwestionowało, a na co Sąd w ogóle nie zwrócił uwagi.

Sąd nie może uchylić decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. w sytuacji popełnienia przez organ błędu pisarskiego nie mającego wpływu na wynik sprawy, albowiem zgodnie z art. 113 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna zasługiwała na uwzględnienie.

Należy podzielić stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylając zaskarżonym wyrokiem decyzję tego organu z dnia [...] naruszył przepisy postępowania.

Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla tę decyzję, jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania niż naruszenie dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało w decyzji z dnia [...] dwie, różniące się wysokością ceny za 1 kWh energii elektrycznej, bowiem podało, że cena ta wynosi 0,32 zł., zaś dokonując obliczenia ryczałtu przyjęło cenę 0,33 zł. Zdaniem Sądu I instancji w tej sytuacji uznać należało, że naruszona została zasada prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.) i precyzujący tę zasadę art. 77 § 1 k.p.a., który zobowiązuje organy administracji publicznej do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz art. 107 § 3 k.p.a. – poprzez nieprawidłowe sporządzenie uzasadnienia. Organ odwoławczy nie poczynił z należytą starannością wszystkich ustaleń istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, zaś wysokość ryczałtu na zakup opału wpływa na ustalenie rzeczywistych wydatków na mieszkanie, będących z kolei podstawą wyliczenia wysokości dodatku mieszkaniowego. Niezachowanie należytej staranności w ustaleniach naruszyło także wyrażoną w art. 8 k.p.a. zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uznał, że należało uchylić zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a.

Powyższe stanowisko nie mogło być uznane za prawidłowe. Jak słusznie podniesiono w skardze kasacyjnej uwadze Sądu I instancji uszło, iż stwierdzone w uzasadnieniu decyzji odwoławczej rozbieżności we wskazaniu ceny za 1 kWh energii elektrycznej nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy, a więc nie wystąpiły w sprawie przesłanki do zastosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, choć istotnie omyłkowo podało ceny za 1 kWh w wysokości 0,33 zł (co może ulec sprostowaniu w trybie art. 113 § 1 k.p.a.), to dokonując wyliczeń wysokości należnego ryczałtu przyjęło cenę taką samą jak organ I instancji (0,32 zł) i wyliczyło ten ryczałt w takiej samej kwocie (20 x 0,32 zł = 6,40 zł). W konsekwencji utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że organ I instancji prawidłowo wyliczył wysokość dodatku mieszkaniowego.

Powyższe naruszenie przez Sąd I instancji przepisów postępowania miało istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem jego wynikiem było nieuzasadnione uchylenie zaskarżonej decyzji.

Z przedstawionych względów skarga kasacyjna została uwzględniona, wobec czego Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku. Odstępując na zasadzie art. 207 § 2 tej ustawy od zasądzenia od R. B. zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., Sąd miał na uwadze trudną sytuację materialną skarżącego.