Wyrok NSA oz. w Krakowie, sygn. akt SA/Kr 1648/94
NSA oz. w Krakowie
Data orzeczenia: 1995-10-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Powołane przepisy: article: art. 1 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 1989 nr 4 poz. 23
law: Ustawa z dnia 31 stycznia 1989 r. o opłacie skarbowej.
Teza: Urzędy Skarbowe są uprawnione do oceny charakteru czynności cywilnoprawnej dla celów opłaty skarbowej.

TEZY

Urzędy Skarbowe są uprawnione do oceny charakteru czynności cywilnoprawnej dla celów opłaty skarbowej.


SENTENCJA

skargę oddala.


UZASADNIENIE

W dniu 20 maja 1991 r. Andrzej Ż. zawarł z PPU "B." Sp. z o.o. w K. umowę o nieprzysparzające korzystanie z rzeczy, w której zobowiązał się oddać w użytkowanie na czas nieograniczony samochodów osobowy marki "Dacia", a Spółka zobowiązała się w zamian do wypłaty jemu "zwrotu stawek odpisów amortyzacyjnych".

Decyzją z dnia 22 grudnia 1993 r. Urząd Skarbowy w K. działając m.in. na podstawie par. 67 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 2 października 1991 r. w sprawie opłaty skarbowej /Dz.U. nr 90 poz. 405/ ustalił solidarnie stronom umowy obowiązek uiszczenia opłaty skarbowej w wysokości 400.000 zł, tj. według stawki 1 procent, którą zastosował do równowartości odpisów amortyzacyjnych za okres 10 lat.

Od powyższej decyzji Andrzej Ż. wniósł odwołanie. Decyzją z dnia 11 kwietnia 1994 r. Izba Skarbowa w K. utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję.

Skargę na ostateczną decyzję złożyli zarówno Andrzej Ż., jak i Spółka. Wnieśli o jej uchylenie względnie stwierdzenie jej nieważności jako wydanej bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Powtórzyli przy tym argumentację zawartą w odwołaniu. Dodatkowo zauważyli, że umowa o nieprzysparzające korzystanie z rzeczy jest umową nienazwaną, gdyż oparta jest na nieodpłatnym przeniesieniu posiadania. Nie podlega więc opłacie skarbowej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Opłacie skarbowej podlegają czynności cywilnoprawne wymienione w sposób wyczerpujący w art. 1 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 31 stycznia 1989 r. o opłacie skarbowej. Jedną z nich jest umowa najmu.

Zgodnie z art. 659 Kc przez tę umowę wynajmujący zobowiązuje się oddać najemcy rzecz do używania na czas oznaczony lub nieoznaczony, a najemca zobowiązuje się płacić wynajmującemu umówiony czynsz /par. 1/. Czynsz może być przy tym oznaczony w pieniądzach lub rzeczach oznaczonych co do gatunku /par. 2/. Z treści umowy o nieprzysparzające korzystanie z rzeczy wynika, iż czynsz został ustalony w pieniądzach i stanowi on równowartość odpisów amortyzacyjnych, jakich dokonuje się od wynajętej rzeczy jako środka trwałego. Wprawdzie rzecz została oddana do używania i pobierania pożytków /korzystania/, co sugerowało istnienie umowy dzierżawy lub użytkowania, lecz rzecz ruchoma sama przez się nie może przynosić pożytków; koniecznym jest w tym celu włączenie jej do przedsiębiorstwa. Pożytki przynosi wówczas nie rzecz ruchoma, a przedsiębiorstwo jako całość /zob. wyrok III SA 1144/93 z dnia 20 maja 1994 r. - Monitor Podatkowy 1994 nr 11 str. 347-348/.

Organy podatkowe błędnie więc zakwalifikowały tę umowę jako umowę odpłatnego użytkowania. Rozstrzygnięcia odpowiadają jednak w sumie prawu.

Zgodnie z par. 55 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 lutego 1989 r. w sprawie opłaty skarbowej /Dz.U. nr 9 poz. 52 ze zm./, które obowiązywało w dacie powstania obowiązku jej uiszczenia /tj. w dacie zawarcia umowy najmu/ wysokość opłaty skarbowej od tej umowy wynosi również 1 procent.

Podstawą obliczenia tej opłaty jest wartość świadczeń najemcy za okres 10 lat /zob. art. 5 ust. 1 pkt 4 oraz art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. "b" i ust. 5 ustawy z dnia 31 stycznia 1989 r. o opłacie skarbowej.

Urzędy Skarbowe są uprawnione do oceny charakteru czynności cywilnoprawnej dla celów opłaty skarbowej.