Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 246/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2012-05-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 28
journal: Dz.U. 2007 nr 11 poz 74
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jedn.
journal: Dz.U. 2003 nr 141 poz 1365
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne

SENTENCJA

Dnia 25 maja 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział III w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Monika Krzyżaniak Sędziowie sędzia NSA Irena Krzemieniewska sędzia WSA Krzysztof Szczygielski (spr.) Protokolant asystent sędziego Adrian Król po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 maja 2012 roku sprawy ze skargi J. R. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zakład Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia [...] nr [...] odmówił J. R. umorzenia należności w łącznej kwocie 32.494,52 zł., w tym składek na FUS ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek za okres 01.2002 r. – 12.2004 r. w kwocie 16.173,52 zł. oraz odsetek od nieopłaconych w terminie w/w składek na FUS ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek naliczonych na dzień 1 sierpnia 2011 r. w kwocie 16.321 zł.

W uzasadnieniu decyzji wyjaśniono, że J. R. w dniu [...] wystąpił o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne (emerytalne i rentowe) oraz ubezpieczenie wypadkowe za okres od 01.01.2002 do 31.12.2004 r. Stwierdził, że zadłużenie wynikało z braku świadomości i właściwego rozeznania w przepisach prawa. Od 31 grudnia 2004 r. zaprzestał prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. Obecnie otrzymuje emeryturę z KRUS w wysokości 775,95 zł. miesięcznie netto. Osiąga także dochód w kwocie 300 zł. z wynajmu lokalu. Jego żona otrzymuje emeryturę w wysokości 1.135,74 zł. netto. Koszty utrzymania domu wynoszą miesięcznie 1600 zł. (opłaty za gaz, prąd, wodę, wywóz nieczystości, telefon, opał, ciepłą wodę). We wniosku wskazał, że jest osobą bardzo chorą, wymagającą stałego leczenia. W związku z leczeniem ponosi koszty w wysokości ok. 300 zł. średniomiesięcznie (koszty zakupu leków, rehabilitacji, dojazdów do lekarzy i szpitali).

Organ I instancji w oparciu o dowody zgromadzone w sprawie ustalił, że wnioskodawca wraz z żoną są współwłaścicielami nieruchomości położonej w B. przy ul. [...]. J.R. jest także właścicielem samochodu marki VW Polo z 2005 r. Organ powołał przepisy art. 28 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. nr 205, poz. 1585 z 2009 r. z późn. zm.), art. 28 ust. 3 a tej ustawy oraz § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. Stwierdził, że podstawą umorzenia należności jest obiektywnie istniejący stan nieściągalności, którego granice wyznacza przepis art. 28 ust. 3 powołanej ustawy, a w przypadku braku stanu nieściągalności określona sytuacja majątkowa i rodzinna, z powodu której płatnik nie ma zdolności do spłaty należności składkowych. Ten brak zdolności do zapłaty zaległych składek w przypadku braku całkowitej nieściągalności musi wynikać z określonych sytuacji wyjątkowych takich jak: nagłe zdarzenie losowe, choroba pozbawiająca dłużnika możliwości uzyskania dochodu, czy sytuację, gdy spłata zadłużenia naruszałaby podstawy egzystencji zobowiązanego i jego rodziny. W przypadku J. R. nie zachodzi stan całkowitej nieściągalności. Pobiera on emeryturę w wysokości 775,95 zł. i uzyskuje dochody z wynajmu. Posiada zatem źródła dochodów umożliwiające spłatę zadłużenia wobec Zakładu. Także od żony zobowiązanego, otrzymującej emeryturę, możliwe jest dochodzenie należności. Przeciwko zobowiązanemu nie prowadzono postępowania egzekucyjnego. Nie został zatem stwierdzony przez właściwy organ brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję. Brak jest tym samym podstaw do stwierdzenia, że w przypadku wdrożenia egzekucji nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne. J.R. nie wykazał, że znajduje się w sytuacji majątkowej i rodzinnej, która uniemożliwia spłatę zadłużenia z powodu okoliczności wywołujących dla niego i jego rodziny zbyt ciężkie skutki. Łączne dochody małżonków wynoszą ok. 2.000 zł. Przy czym dochody w wysokości 1700 zł. są dochodami stałymi z emerytury, które umożliwiają rozplanowanie ponoszonych wydatków. Obecnie Państwo R. nie korzystają z pomocy społecznej. Przy wykazanej wysokości dochodów, nawet przy uwzględnieniu kosztów leczenia ponoszonych w wysokości 450 zł. miesięcznie, przekroczone zostaje kryterium dochodowe uprawniające do świadczeń z pomocy społecznej, które w 2011 r. wynosi dla osoby w rodzinie 351 zł. Wobec powyższego, zdaniem ZUS, dochód uzyskiwany przez zobowiązanego i jego żonę jest dochodem wystarczającym na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych, a spłata należności z tytułu składek nie pozbawi zobowiązanego i jego rodziny możliwości zaspokojenia tych potrzeb. Spłata zadłużenia nie musi nastąpić jednorazowo. Może zostać rozłożona na raty z uwzględnieniem sytuacji finansowej i materialnej dłużnika. J.R. poinformował, że choruje. Otrzymuje jednak emeryturę, tym samym nie wykazał również, że z powodu ciężkiej choroby lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, jest pozbawiony możliwości uzyskiwania dochodu pozwalającego na spłatę zadłużenia.

J. R. wystąpił z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy , podnosząc iż w niniejszej sprawie spełnione zostały przesłanki zarówno z pkt 1 jak i pkt 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. Jest on osobą bardzo chorą. W 2000 roku uległ wypadkowi przy pracy w gospodarstwie. Uszkodzeniu uległa część lędźwiowa kręgosłupa. Wymaga on ciągłej rehabilitacji, co wiąże się często z koniecznymi dojazdami do Rawy Mazowieckiej. Nadto w 2005 r. stwierdzono u niego raka jelita grubego. W tym samym roku przeprowadzono operacje usunięcia nowotworu jelita grubego. Odbył on chemioterapię. Początkowo objawy nowotworowe złagodzono, ale w 2008 r. stwierdzono u zobowiązanego raka prostaty. Od tego czasu poddawany był radioterapii. Leczenie przeciwnowotworowe trwa do dnia dzisiejszego. Nie można zgodzić się z twierdzeniami organu, jakoby wnioskodawca nie wykazał, że pozbawiony jest możliwości uzyskiwania dochodu pozwalającego na spłatę zadłużenia. Został on uznany za osobę o znacznym stopniu niepełnosprawności. Sytuacja materialna, stan zdrowia, konieczność ponoszenia bardzo wysokich kosztów leczenia uniemożliwiają mu spłatę zadłużenia. Także jego małżonka jest osoba chorą i nie ma w chwili obecnej możliwości podjęcia jakiegokolwiek zatrudnienia. Nadto z uwagi na stan zdrowia i możliwości zarobkowe wskazać należy, że wnioskodawca zaciągnął u rodziny pożyczki na pokrycie kosztów dojazdów i opieki medycznej w wysokości około 5.000 zł., które w chwili obecnej zobowiązany jest zapłacić. Pożyczki te spłaca w wysokości około 200 zł. miesięcznie.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia [...] znak [...] utrzymał w mocy decyzję z dnia [...].

Organ odwoławczy uzasadniając swoją decyzję przyjął, że oceniając zebrany w sprawie materiał dowodowy pod kątem przesłanek umorzenia należności określonych w przepisie art. 28 ust. 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych należy stwierdzić, że w przedmiotowej sprawie brak podstaw do stwierdzenia stanu nieściągalności, którego granice wyznacza ten przepis. Zobowiązany i jego małżonka otrzymują emerytury, są współwłaścicielami nieruchomości i samochodu o wartości ok. 18.000 zł. Natomiast rozpatrując zgromadzony materiał dowodowy pod kątem spełnienia przesłanki umorzenia określonej w § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. wskazać należy, że przewlekła choroba zobowiązanego lub konieczność sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny może stanowić przesłankę umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne tylko wtedy, gdy pozbawia zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. W toku postępowania w niniejszej sprawie przedstawiono dokumenty dotyczące leczenia zobowiązanego i jego żony. W piśmie z dnia [...] zobowiązany stwierdził, iż żona nie może podjąć zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania opieki nad nim. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy także stwierdził, że żona jest osobą chorą i nie ma obecnie możliwości podjęcia zatrudnienia. Organ odwoławczy wyjaśnił, że stan zdrowia żony zobowiązanego nie ma w sprawie znaczenia w sytuacji, gdy nie wiąże się z koniecznością sprawowania nad nią opieki przez skarżącego. Z orzeczenia Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia 8 grudnia 2010 r. wynika, że zobowiązany został na stałe zaliczony do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności oraz jest osobą niezdolną do pracy albo zdolną do pracy jedynie w warunkach pracy chronionej. ZUS nie twierdzi, że stan zdrowia umożliwia mu podjęcie zatrudnienia pozwalającego gromadzić środki wystarczające na spłatę zadłużenia, ale że (ze względu na fakt uzyskiwania dochodu w postaci emerytury) nie można uznać, że stan zdrowia pozbawia zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. Wobec tego nie jest spełniona przesłanka umorzenia, o której mowa w § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia. ZUS oceniając materiał dowodowy pod kątem spełnienia przesłanki umorzenia , określonej w § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia wziął pod uwagę następujące okoliczności : z oświadczenia strony o stanie rodzinnym i majątkowym wynika, że likwidacja działalności gospodarczej nastąpiła dnia 31 grudnia 2004 r. Obecnie zobowiązany pobiera emeryturę w wysokości 775,95 zł. Nie pobiera zasiłków lub innych świadczeń z urzędu pracy ani zasiłku z pomocy społecznej. Posiada samochód marki VW Polo wyprodukowany w 2005 r., nie posiada wierzytelności zgromadzonych na rachunku bankowym. Żona zobowiązanego otrzymuje emeryturę w wysokości 1135,74 zł.

Organ odwoławczy wskazał, że przepisy nie wyjaśniają, co należy uważać za zaspokojenie niezbędnych potrzeb życiowych, o których stanowi § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, jednakże dokonując wykładni gramatycznej należy przyjąć, że chodzi tu o niezbędne minimum, a nie o coś na przeciętnym, uśrednionym poziomie. Wskaźnikiem służącym do oceny tego kryterium może być kwota określająca minimum socjalne. Zgodnie z treścią informacji Instytutu Pracy i Spraw Socjalnych z dnia 9 marca 2011 r. o wysokości minimum socjalnego w grudniu 2010 r. – dla gospodarstwa emeryckiego 2 osobowego wartość ta wynosiła razem 1566 zł., tj. 783 zł. na 1 osobę. Średniomiesięczny dochód rodziny J. R. wynosi ok. 2000 zł., tym samym przewyższa kwotę minimum socjalnego. Należy więc stwierdzić, że w niniejszej sprawie nie zachodzi przesłanka do umorzenia należności, o której mowa w § 3 ust. 1 powołanego wyżej rozporządzenia.

Umorzenie należności przez ZUS stanowi wyjątek od zasady powszechnego obowiązku uiszczania składek na ubezpieczenia społeczne, który to wyjątek nie może być interpretowany rozszerzająco. Należności z tytułu składek mają charakter obowiązkowy. Ze środków Funduszu Ubezpieczeń Społecznych pochodzących z płaconych składek finansowane są wypłaty świadczeń z ubezpieczenia emerytalnego, rentowego, chorobowego oraz wypadkowego. Jest zatem sprawą istotną dla obecnych i przyszłych świadczeniobiorców uzyskany przez FUS przychód z tytułu składek ubezpieczeniowych. Każde umorzenie takich składek oznacza, że o tę umorzoną część składek przychód funduszu nigdy się nie zwiększy. Zasadą powinno być płacenie składek, nie zaś ich umarzanie, a konieczność ich spłaty nie powinna być traktowana przez samego dłużnika w hierarchii jego wszystkich innych zobowiązań, w tym także o charakterze prywatnoprawnym, za obowiązek stojący na samym końcu. Trudności finansowe dłużnika uniemożliwiające jednorazową spłatę ciążących na nim zobowiązań nie mogą stanowić podstawy do automatycznego umorzenia należności. Brak jest zakazu prawnego, który stałby na przeszkodzie dopuszczalności spłacania przez dłużnika zaległości z tytułu składek w ramach dobrowolnych wpłat w wysokościach, na które pozwala jego sytuacja majątkową, tj. bez rozłożenia należności z tytułu składek na raty w ramach umowy. Istnieje również możliwość wystąpienia do ZUS – u z wnioskiem o zawarcie układu ratalnego, co z kolei może prowadzić do prawnego ustanowienia wysokości rat spłacanego zadłużenia oraz wpływać na wysokość odsetek.

J. R. wniósł skargę na decyzję ZUS z dnia [...], żądając jej uchylenia. Zarzucił tej decyzji naruszenie:

1) Art. 28 ust. 3 pkt 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych przez jego błędną wykładnię, niewłaściwe przeprowadzenie oceny stanu faktycznego i nieprzeprowadzenie wyczerpującego postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia czy majątek skarżącego jest majątkiem, z którego można egzekwować należności, co jest naruszeniem art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. oraz skutkuje naruszeniem art. 107 § i 3 k.p.a., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie prowadzące do uchybień w uzasadnieniu decyzji,

2) Art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. w związku z art. 28 ust. 3 pkt 6 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych poprzez niepełne zebranie materiału dowodowego i dokonanie błędnej oceny zebranego materiału dowodowego skutkujące uznaniem, iż nie zachodzi przesłanka całkowitej nieściągalności określona w art. 28 ust. 3 pkt 6 ustawy oraz przesłanka z § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne,

3) Art. 28 ust. 3 a ustawy poprzez jego błędną wykładnię skutkującą przekroczeniem granic uznania administracyjnego oraz związane z tym naruszenie przepisów regulujących postępowanie administracyjne, a mianowicie art. 7, art. 11, art. 77, art., 80 i art. 107 § 3 k.p.a.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że samochód J. R. posiada wartość niższą od wskazanej przez ZUS kwoty 18.190 zł. Organ wycenił wartość nie sprawdzając jego stanu technicznego i stopnia zużycia. Samochód ten niezbędny jest skarżącemu, by dojeżdżać do lekarzy i szpitali. Zdaniem skarżącego nielogiczna jest dokonana przez Zakład ocena jego sytuacji materialnej , że osiągając wspólnie z żoną dochody w wysokości ok. 2.000 zł. miesięcznie jest w stanie samodzielnie utrzymać się i nadto ponosić wydatki związane z uiszczeniem zaległości z tytułu składek ZUS. Skarżący jest osobą bardzo chorą. Oprócz kosztów związanych z leczeniem ponosi normalne bieżące koszty utrzymania domu. W ocenie skarżącego ZUS bardzo dowolnie i wbrew zasadom logiki i doświadczeniu życiowemu przyjął, iż skarżący w sytuacji życiowej w jakiej się znalazł ma możliwość podjęcia zatrudnienia.

Zakład Ubezpieczeń społecznych w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenia, powołując się na argumentację wcześniej przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. W myśl zaś § 2 art. 1 tej ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Natomiast w myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( tekst jedn. Dz.U. 2012.270 – dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

Sąd stwierdził, że w niniejszej sprawie Zakład Ubezpieczeń Społecznych wydając zaskarżoną decyzję nie naruszył prawa materialnego, ani przepisów postępowania w stopniu, który miałby wpływ na wynik postępowania. W szczególności nie doszło do naruszenia powołanych w skardze przepisów art. 28 ust. 3 i ust. 3 a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz artykułów 7, 11, 77, 80 i 107 § 3 k.p.a.

Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tj. Dz.U. z 2007 r. Nr 11, poz. 74 ze zm. – dalej : u.s.u.s.)

Wskazać należy, że decyzja w przedmiocie umorzenia opiera się na tzw. uznaniu administracyjnym. Wybór kierunku rozstrzygnięcia może być swobodny, ale nie dowolny, i winien wynikać z wszechstronnego i dogłębnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy. Konsekwencją powyższego jest obowiązek organu administracji publicznej szczególnie starannego prowadzenia postępowania, tak aby czyniło ono zadość obowiązkom płynącym z treści art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. Uzasadnienie zaś decyzji odpowiadać powinno warunkom określonym w art. 107 k.p.a., tak aby strona mogła mieć pewność a sąd mógł ocenić, że wszelkie podniesione przez nią okoliczności zostały wzięte pod uwagę i poddane ocenie w kontekście mających zastosowanie w sprawie przepisów.

W przypadku umorzenia zaległych należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne ograniczeniami swobody uznania są przesłanki sformułowane w art. 28 u.s.u.s. oraz rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne ( Dz.U. nr 141, poz.1365). Ustawa określa dwie kategorie sytuacji, w których nastąpić może umorzenie należności z tytułu składek. W art. 28 ust. 2 u.s.u.s. przewidziana została możliwość umorzenia należności wyłącznie w przypadku ich całkowitej nieściągalności. W ust. 3 a tego artykułu dopuszczono natomiast wyjątek od tej regulacji w postaci umorzenia należności w uzasadnionych przypadkach, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Katalog przesłanek pozwalających na zastosowanie instytucji umorzenia ma charakter precyzyjny, zakreśla wąskie granice swobodnej oceny organu. Jeśli chodzi o możliwość umorzenia " w uzasadnionych przypadkach", to okoliczności przewidziane w art. 28 ust. 3b u.s.u.s. oraz powołanym rozporządzeniu dają organowi szerszy zakres swobody uznania. Nie zmienia to jednak faktu, że w każdym przypadku organ jest zobowiązany do wnikliwej oceny stanu faktycznego z perspektywy określonych w przepisach przesłanek. Ocena taka, przeprowadzona z uwzględnieniem wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktycznych, powinna znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu wydanej decyzji.

W toku postępowania administracyjnego Zakład Ubezpieczeń Społecznych prawidłowo przyjął, iż w niniejszej sprawie brak jest całkowitej nieściągalności.

Zgodnie z art. 28 ust. 3 całkowita nieściągalność zachodzi, gdy:

1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie;

2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze;

3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa;

4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym;

4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym;

5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję;

6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne (28 ust. 3).

Powyższe ustalenie ZUS jest prawidłowe, bowiem skarżący dysponuje znacznym majątkiem w postaci udziału we własności nieruchomości, wymienionym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji samochodem marki Volkswagen o wartości kilkunastu tysięcy złotych, a ponadto skarżący i jego żona otrzymują emerytury. Jak wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego należą do niego ponadto 2 inne pojazdy, to jest samochód ciężarowy marki Robur i ciągnik rolniczy Ursus. Na udziale we współwłasności nieruchomości możliwe jest dokonanie zabezpieczenia hipotecznego należności z tytułu składek. Z kolei wierzytelności z tytułu emerytury i w/w ruchomości stanowić mogą przedmiot zajęcia w postępowaniu egzekucyjnym. Ponadto naczelnik urzędu skarbowego ani komornik sądowy nie stwierdzili braku majątku, z którego można prowadzić egzekucję. Wobec powyższego nie może być uznany za słuszny zarzut skargi, iż majątek skarżącego nie jest majątkiem, z którego można egzekwować należności. Wbrew zarzutom skargi obowiązkiem ZUS – u nie było ustalenie dokładnej wartości należącego do strony samochodu marki Volkswagen. Na potrzeby niniejszej sprawy wystarczające było wykazanie, iż pojazd ten może być przedmiotem ewentualnej egzekucji. Poza tym wyceny dokonano w sposób prawidłowy, w oparciu o dane zawarte w powszechnie akceptowanym w transakcjach handlowych katalogu internetowym Auto Centrum pl.

W niniejszej sprawie – wobec prawidłowego wyłączenia przez organ stosowania przepisów art. 28 ust. 2 i ust. 3 u.s.u.s. – konieczne jest sprawdzenie występowania przesłanek umarzania należności określonych w rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. Rozporządzenie to wydane zostało na podstawie art. 28 ust. 3 b. ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Zgodnie z § 1 rozporządzenia określa ono szczegółowe zasady umarzania przez ZUS należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek.

W myśl § 3 ust. 1 tego rozporządzenia Z.U.S. może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, iż ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku:

1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych,

2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności,

3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych prawidłowo ustalił, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzą przesłanki określone w punktach 2 i 3 w/w rozporządzenia. Strona nie powołuje się na poniesienie strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia. Skarżący otrzymuje świadczenie emerytalne, a zatem nie utracił w związku z chorobą dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

Całkowicie błędny jest zarzut skargi dotyczący przyjęcia przez ZUS, iż zobowiązany powinien podjąć pracę w celu uzyskania środków na opłacenie zaległych składek. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyraźnie wskazano, cyt: " Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie twierdzi, że stan Pana zdrowia umożliwia Panu podjęcie zatrudnienia pozwalającego zgromadzić środki wystarczające na spłatę zadłużenia...".

W ocenie Sądu prawidłowe jest także ustalenie ZUS dotyczące niewystępowania w sprawie przesłanki określonej w § 3 ust. 1 pkt 1 powołanego rozporządzenia. Najogólniej rzecz ujmując, uregulowana w art. 28 u.s.u.s ulga w spłacie zadłużenia, może być przyznana – na podstawie ust. 3 a tego artykułu – tym osobom, których dochód w rodzinie, określony na podstawie przepisów o pomocy społecznej, uzasadnia przyznanie prawa do świadczenia pieniężnego z powodu ubóstwa. Np. korzystanie przez daną osobę z pomocy finansowej państwa świadczyć może o trudnej sytuacji finansowej tej osoby i stanowi istotną okoliczność mogącą przemawiać za uwzględnieniem jej żądania o umorzenie zadłużenia.

ZUS przed wydaniem decyzji dokonał wnikliwej analizy sytuacji materialnej i rodzinnej skarżącego. Uwzględnił podaną przez niego kwotę przeznaczoną na leczenie. Z dokładnych wyliczeń wynikało, że suma bieżących dochodów skarżącego i jego żony przekracza zarówno kryterium dochodowe uprawniające do świadczeń z pomocy społecznej, jak i kwotę minimum socjalnego określoną w corocznej informacji Instytutu Pracy i Spraw Socjalnych.

Zobowiązany nie korzysta z pomocy społecznej. Otrzymuje dochody z emerytury i czynszu najmu lokalu. Ponadto dysponuje majątkiem w postaci dwóch samochodów, ciągnika Ursus i udziału we współwłasności nieruchomości. Jak sam przyznaje spłaca miesięczne raty w wysokości 200 zł. na poczet zaciągniętych prywatnych pożyczek.

W świetle powyższych okoliczności, w ocenie Sądu, nie może być uznany za osobę ubogą, która powinna zostać potraktowana w sposób szczególny i zwolniona z obowiązku uregulowania zaległych składek.

ZUS trafnie przyjął, że opłacenie należności z tytułu zaległych składek , nie jednorazowo lecz ratalnie, nie pozbawiłoby skarżącego i jego rodziny możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych i możliwości leczenia na dotychczasowym poziomie.

Z.U.S. w niniejszej sprawie dokonał prawidłowej oceny całokształtu materiału dowodowego w granicach swobodnego uznania administracyjnego. Odmawiając umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek nie przekroczył granic uznania administracyjnego. Nie można dokonanej ocenie przypisać znamion dowolności. Rozstrzygnięcie mieści się w zakresie wyznaczonym przepisami powszechnie obowiązującego prawa, jak też zachowuje proporcje pomiędzy ważnym interesem strony i interesem społecznym, wyrażającym się koniecznością gromadzenia środków na wypłatę świadczeń osób ubezpieczonych, w tym emerytury skarżącego. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji odpowiada wymogom określonym w art. 107 § 3 k.p.a.

Z powyższych względów, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.

ms