Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 12/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2021-04-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6117 Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich, ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 15zzs4 ust. 3
journal: Dz.U. 2020 poz 374
law: Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
article: art. 112, art. 116, art. 107 § 1, § 2 pkt 2, art. 108 § 1 i art. 116 § 1, § 2, § 4, art. 187 § 1, art. 188
journal: Dz.U. 2020 poz 1325
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.
article: art. 134 § 1, art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Nikodem (spr.) Sędziowie WSA Barbara Rennert WSA Waldemar Inerowicz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 30 kwietnia 2021 r. sprawy ze skargi P.B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności osób trzecich za zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za IV kwartał 2013 roku oddala skargę


UZASADNIENIE

Naczelnik Urzędu Skarbowego we [...] decyzją z [...] grudnia 2019 r. orzekł o solidarnej z "X" Sp. z o.o. i drugim członkiem zarządu M. D. odpowiedzialności podatkowej członka zarządu Spółki P. B. za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za IV kwartał 2013 r. w kwocie należności głównej [...] zł wraz z odsetkami za zwłokę w kwocie [...]zł obliczonymi na dzień wydania decyzji.

Naczelnik Urzędu Skarbowego we [...] przeprowadził wobec "X" Sp. z o.o. kontrolę podatkową w zakresie podatku od towarów i usług za okres od 1 kwietnia 2013 r. do 31 grudnia 2013 r.

Następnie decyzją z [...] listopada 2018 r. organ określił dla "X" Sp. z o.o. w zakresie podatku od towarów i usług, m.in. za IV kwartał 2013 r. nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy w wysokości [...] zł oraz zobowiązanie podatkowe w wysokości [...] zł. Decyzja stała się ostateczna.

Wobec braku uregulowania przez "X" Sp. z o.o. należności w podatku od towarów i usług organ [...] stycznia 2019 r. wystawił i przekazał do realizacji tytuł wykonawczy nr [...], na podstawie którego wszczęto wobec przedmiotowej Spółki postępowanie egzekucyjne. Postępowanie egzekucyjne zgodnie z właściwością prowadził Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w [...]. Postępowanie to okazało się jednak bezskuteczne, gdyż nie doprowadziło do zaspokojenia należności Skarbu Państwa.

Postanowieniem z [...] września 2019 r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w [...] umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec majątku zobowiązanej Spółki.

Z uwagi na nieuregulowanie przez Spółkę należnych kwot podatku, postanowieniem z [...] października 2019 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego we [...] wszczął z urzędu wobec P. B. członka zarządu "X" Sp. z o.o. postępowanie podatkowe w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej za zaległości podatkowe spółki solidarnie ze spółką i drugim członkiem zarządu M. D. w podatku od towarów i usług za IV kwartał 2013 r. w kwocie należności głównej [...] zł wraz z odsetkami za zwłokę od tej zaległości.

Następnie powołaną na wstępie decyzją z [...] grudnia 2019 r. organ orzekł o solidarnej z "X" Sp. z o.o. i drugim członkiem zarządu M. D. odpowiedzialności podatkowej członka zarządu Spółki P. B. za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za IV kwartał 2013 r. wraz z odsetkami za zwłokę obliczonymi na dzień wydania decyzji.

W odwołaniu strona wniosła o uchylenie decyzji i skierowanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.

Postanowieniem z [...] listopada 2020 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej odmówił uwzględnienia wniosków zgłoszonych przez podatnika.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej decyzją z [...] listopada 2020 r., na podstawie m.in. art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1325 ze zm. – dalej: "O.p.") utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu organ w pierwszej kolejności dokonał weryfikacji rozstrzyganej sprawy pod kątem przedawnienia zobowiązania podatkowego spółki i wyjaśnił, że Naczelnik Urzędu Skarbowego we [...], w związku ze wszczęciem 1 czerwca 2018 r. postępowania karnego skarbowego w sprawie, w której podejrzenie popełnienia przestępstwa lub wykroczenia skarbowego wiąże się z niewykonaniem zobowiązań podatkowych "X" Sp. z o.o. w podatku od towarów i usług za II, III i IV kwartał 2013 r., pismem z [...] czerwca 2018 r. zawiadomił "X" Sp. z o.o. o zawieszeniu 1 czerwca 2018 r. biegu terminu przedawnienia ww. zobowiązań podatkowych. Korespondencja została doręczona spółce (w trybie zastępczym) 25 czerwca 2018 r. Według informacji uzyskanych od Naczelnika Urzędu Skarbowego we [...] ww. postępowanie nadal się toczy. Biorąc pod uwagę powyższe organ stwierdził, że z uwagi na datę zawieszenia 1 czerwca 2018 r. biegu terminu zobowiązania podatkowego spółki w podatku od towarów i usług za IV kwartał 2013 r., nie uległo ono przedawnieniu 31 grudnia 2019 r. i jest nadal wymagalne. Przy ustaleniu, iż zobowiązanie podatkowe "X" Sp. z o.o. w podatku od towarów i usług za IV kwartał 2013 r. jest wymagalne, organ odwoławczy dokonał analizy przedmiotowej sprawy w całości pod kątem prawidłowości orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej P. B. jako osoby trzeciej za zaległość podatkową spółki.

Organ odwoławczy uznał, że bezsporną okolicznością w sprawie pozostaje fakt pełnienia przez P. B. funkcji prezesa zarządu "X" sp. z o.o. w okresie, w którym upływał termin płatności ww. zaległości podatkowej spółki.

Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego organ stwierdził, że P. B. pełnił funkcję członka zarządu "X" sp. z o.o. (poprzednia nazwa "B. " Sp. z o.o.) od dnia powołania, tj. od [...] lutego 2013 r. do odwołania z pełnionej funkcji, tj. do [...] czerwca 2014 r., tj. w terminie płatności podatku od towarów i usług za IV kwartał 2013 r. ([...] styczeń 2014 r.). Stanowisko odwołującego, iż w okresie terminu płatności przedmiotowej zaległości spółki nie był już członkiem zarządu w ocenie organu odwoławczego jest błędne. Zdaniem organu P. B. był świadomy zaprzestania sprawowania funkcji [...] czerwca 2014 r. Jak wynika z treści protokołu Zwyczajnego Zgromadzenia Wspólników "X" sp. z o.o. z [...] czerwca 2014 r. P. B. jako prezes zarządu odczytał protokół o go podpisał. Organ uznał, że był zorientowany, iż odwołano go z dniem [...] czerwca 2014 r. z funkcji członka zarządu "X" Sp. z o.o., gdyż (jak to wynika z treści ww. protokołu) był obecny przy tym odwołaniu. Organ zaznacza, że P. B. złożył rezygnację z funkcji członka zarządu, jednakże nie podano w protokole daty tej rezygnacji. P. B. zeznał także w toku przesłuchania w charakterze świadka [...] lutego 2016 r., że był prezesem Spółki do [...] czerwca 2014 r., natomiast z uwagi na fakt, iż nie informowano go o wszystkich sprawach spółki postanowił w lutym 2014 r. zrezygnować z pełnionej funkcji. Zdaniem organu odwołujący był całkowicie świadomy sprawowanej przez siebie funkcji członka zarządu ww. Spółki do [...] czerwca 2014 r. i aktywnie uczestniczył w sprawach firmy (podpis na sprawozdaniu Spółki za 2013 r.).

W świetle powyższych ustaleń organ stwierdził, że spełniona została pierwsza z pozytywnych przesłanek odpowiedzialności członka zarządu za należności podatkowe spółki.

Odnosząc się do drugiej z pozytywnych przesłanek odpowiedzialności członka zarządu, jaką jest bezskuteczność egzekucji, organ wskazał, że w stosunku do majątku "X" Sp. z o. o. prowadzone było postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego z [...] stycznia 2019 r., wystawionego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego we [...]. Zgodnie z właściwością postępowanie egzekucyjne wobec "X" Sp. z o.o. prowadził Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w [...]. Wobec stwierdzeniu braku efektywności zastosowanych środków egzekucyjnych Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w [...], postanowieniem z [...] [...] 2019 r. umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec "X" Sp. z o.o.

W ocenie organu odwoławczego, działania organu egzekucyjnego wskazują, że zastosowano wszystkie możliwe środki egzekucyjne. Działania podjęte przez organ egzekucyjny wykazały brak jakichkolwiek składników majątkowych spółki podlegających zajęciu, z których byłaby możliwa egzekucja (nie ustalono miejsca postoju pojazdu). Ustalono, że spółka nie mieści się pod wskazanym adresem siedziby (Ł. , [...]), jak też nie prowadzi pod tym adresem działalności. Natomiast brak rachunków bankowych uniemożliwił efektywną realizację zajęcia egzekucyjnego. Także próby pozyskania środków w postaci wierzytelności nie przyniosły rezultatu, gdyż nie stwierdzono żadnych wierzycieli.

Postanowieniem z [...] września 2019 r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec X. Organ stwierdził, że została spełniona druga z pozytywnych przesłanek odpowiedzialności członka zarządu za zaległości spółki, tj. bezskuteczność egzekucji prowadzonej do majątku zobowiązanej spółki.

Zdaniem organu w rozpatrywanej sprawie nie stwierdzono także istnienia przesłanek egzoneracyjnych. Odwołujący nie wykazał, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości "X" sp. z o.o. lub, że nie zgłoszenie takiego wniosku nastąpiło bez jego winy. Bezspornym jest, że strona jako członek zarządu spółki nie zgłosiła wniosku o ogłoszenie upadłości.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, oceniając czy wniosek o ogłoszenie upadłości winien zostać zgłoszony, odwołał się do przepisów ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U. nr 60. poz. 535 ze zm. - według stanu prawnego obowiązującego do dnia 31 grudnia 2015 r.).

Zdaniem organu nie budzi wątpliwości, że przesłanki do ogłoszenia upadłości spółki wystąpiły pod koniec października 2013 r., gdy termin płatności drugiej z kolei nieuregulowanej należności spółki wobec Skarbu Państwa przypadał na 25 października 2013 r. (nieuregulowane zobowiązanie w podatku od towarów i usług za II kwartał 2013 r. z terminem płatności 25 lipca 2013 r. oraz za III kwartał 2013 r. z terminem płatności 25 października 2013 r.), zatem członek zarządu miał obowiązek najpóźniej w terminie 14 dni po upływie ww. okresu zgłosić do właściwego sądu wniosek o ogłoszenie upadłości spółki.

W niniejszej sprawie "X" Sp. z .o.o., pomimo ustawowego obowiązku, przy powstałych należnościach podatkowych w podatku od towarów i usług za II, III i IV kwartał 2013 r nie uregulowała ich w terminie i miejscu wynikających z przepisów prawa podatkowego.

Organ stwierdził, że to na P. B. jako osobie pełniącej funkcję członka zarządu Spółki w okresie zaistnienia przesłanki do postawienia w stan upadłości "X" Sp. z o.o. spoczywał obowiązek zgłoszenia stosownego wniosku do sądu.

W odniesieniu do drugiej przesłanki niewypłacalności dłużnika, wskazanej w art. 11 ust. 2 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze organ zauważył, że spółka w okresie 2011 i 2012 r. nie była aktywna. Natomiast ustalenia dokonane przez organ podatkowy stanowiące podstawę wydania decyzji wymiarowej dla spółki za okres II, III i IV kwartał 2013 r. jednoznacznie wskazują na jej "ożywienie" w 2013 r. Sprawozdanie finansowe za 2013 r. nie może być uznane za rzetelne w sytuacji gdy organ wydał decyzję i określił zobowiązanie w podatku od towarów i usług na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług. W 2011 i 2012 r. spółka nie była aktywna.

Organ uznał jednak, że te okoliczności pozostają bez wpływu na podjęte rozstrzygniecie, gdyż nawet dobra kondycja finansowa spółki w okolicznościach zaprzestania regulowania wymagalnych zobowiązań w prawidłowych wysokościach, nie stanowi przesłanki uwalniającej zarząd spółki od obowiązku zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości lub wszczęcia postępowania układowego.

Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że wprawdzie odmiennie niż organ pierwszej instancji ustalił właściwy czas, który jego zdaniem obligował zarząd spółki do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości, niemniej pozostaje to bez wpływu na rozstrzygnięcie, gdyż przesłanki obligujące zarząd do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości istniały w okresie, gdy strona pełniła funkcję członka zarządu "X" Sp. z o.o.

Organ odwoławczy uznał, że Spółka od II kwartału 2013 r. (termin płatności 25 lipca 2013 r.) posiada nieuregulowane należności podatkowe, co stanowi o jej niewypłacalności w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze. P. B. winien był zgłosić wniosek o ogłoszenie upadłości spółki, czego nie uczynił i nie można w takim przypadku stwierdzić braku winy odwołującego w niedopełnieniu obowiązków postawienia spółki w stan upadłości. Organ zaznaczył, że okoliczność podnoszona przez stronę - pobytu w szpitalu nie może uwolnić go o odpowiedzialności. Organ stwierdził, że powołane okoliczności nie wskazują na brak winy w niezgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości.

Organ ocenił, że nie zachodzi także druga z przesłanek wyłączających odpowiedzialność podatkową odwołującego w postaci wskazania przez członka zarządu mienia spółki, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości podatkowych podmiotu w znacznej części. W niniejszej sprawie doszło do formalnego stwierdzenia bezskuteczności egzekucji z majątku spółki poprzez wydanie przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w [...] postanowienia z [...] [...] 2019 r. w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego, prowadzonego wobec majątku zobowiązanej "X" Sp. z o.o. Strona na żadnym etapie postępowania prowadzonego przez organy podatkowe obu instancji nie wykazała takiego mienia.

W świetle powyższych ustaleń uznano, że żadna z przesłanek pozwalających na odstąpienie od orzeczenia o odpowiedzialności P. B. za przedstawioną w sentencji decyzji należność podatkową "X" Sp. z o.o.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.

Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:

1) art. 121 O.p. poprzez istotne uchybienia organu prowadzącego postępowanie w ten sposób, że nie wykonał czynności wskazanych przez odwołującego;

2) art. 122 O.p. przez organ podatkowy, który jest obowiązany zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, zwłaszcza gdy odwołujący powołał się na określone i ważne dla niego okoliczności;

3) art. 125 O.p. przez organ podatkowy nie działający w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia;

4) nieprzeprowadzenie czynności na podstawie art. 112 O.p. wobec nabywcy mienia "X" Sp. z o.o. o znacznej wartości.

W uzasadnieniu skargi skarżący rozwinął argumentację poszczególnych zarzutów. Podniósł m.in., że już pod koniec lata 2013 r. złożył rezygnację z pełnienia funkcji członka zarządu. nadto wskazał, że w 2014 r. spółka posiadała nieruchomość w T. [...] o wartości co najmniej [...] mln zł. [...] kwietnia 2015 r. spółka sprzedała nieruchomość W. B., a w tej dacie nie był już członkiem zarządu.

Odpowiadając na skargę organ wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Sprawa została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.), o czym strona została powiadomiona.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. - dalej: "P.p.s.a.") sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a tej ustawy. Innymi słowy, sąd obowiązany jest zasadniczo dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze.

Podstawę prawną rozstrzygania o odpowiedzialności członków zarządu za objęte sporem zaległości podatkowe stanowiły przepisy art. 116, art. 107 § 1, § 2 pkt 2, art. 108 § 1 i art. 116 § 1, § 2, § 4 O.p. w związku z art. 22 ustawy z dnia 10 września 2015 r. o zmianie ustawy Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r. poz. 1649 ze zm.),

Stosownie do art. 116 § 1 O.p. przesłankami orzeczenia o odpowiedzialności członka zarządu, pełniącego funkcję członka zarządu spółki w momencie upływu terminu płatności zobowiązania podatkowego, są:

1) bezskuteczność egzekucji w stosunku do spółki,

2) niewykazanie przez członka zarządu, że złożono we właściwym czasie wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie układowe albo wykazanie braku winy (jakiejkolwiek) w niepodjęciu działań w tym kierunku.

3) niewskazanie przez członka zarządu mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych w znacznej części.

Ciężar dowodu w zakresie przesłanek uwalniających od odpowiedzialności, w świetle art. 116 § 1 O.p., przerzucony jest na stronę, która z powołania się na określony fakt, wyciąga korzystne dla niej skutki prawne. Na organie podatkowym ciąży jedynie obowiązek wykazania przesłanek pozytywnych orzeczenia o odpowiedzialności członka zarządu, tzn. bezskuteczności egzekucji oraz okoliczności pełnienia funkcji członka zarządu w okresie upływu terminu płatności zobowiązania podatkowego.

Organ podatkowy orzekając o odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe jest zobowiązany wykazać okoliczność pełnienia obowiązków członka zarządu w czasie powstania zobowiązania podatkowego, które przerodziło się w dochodzoną zaległość podatkową oraz bezskuteczność egzekucji wobec spółki. Natomiast ciężar wykazania którejkolwiek z okoliczności uwalniających od odpowiedzialności spoczywa na członku zarządu (por. np. wyroki NSA z: 13 kwietnia 2016 r., II FSK 394/14, LEX nr 2019372; 7 kwietnia 2016 r., I GSK 892/14, LEX nr 2081094; 4 sierpnia 2017 r., II FSK 1955/15, LEX nr 2345351; 24 kwietnia 2018 r., II FSK 1044/16, LEX nr 2486096 oraz 12 kwietnia 2018 r., II FSK 2429/17, LEX nr 2494330, Dowgier Rafał Art. 116. {w}: Ordynacja podatkowa. Komentarz aktualizowany. System Informacji Prawnej LEX, 2019).

Postępowanie podatkowe w przedmiotowej sprawie prowadzone było w oparciu o przepisy procedury podatkowej i było zgodne z zasadami określonymi w art. 120 – 129 O.p. oraz przepisami Rozdziału 11 O.p., w zakresie gromadzenia materiału dowodowego, w tym art. 187 § 1 i art. 188 O.p. W trakcie prowadzonego postępowania zostały podjęte wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy oraz wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności sprawy, mających istotne znaczenie dla ustalenia przesłanek orzeczenia solidarnej odpowiedzialności strony jako osoby trzeciej za zaległości podatkowe podatnika (Spółki).

Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy został oceniony w sposób rzetelny. Organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji odniósł się do wszystkich okoliczności faktycznych i prawnych występujących w sprawie oraz w sposób wyczerpujący wyjaśnił podjęte orzeczenie. Organ dokonał wnikliwej analizy materiału dowodowego pod kątem ustalenia wymagalności przedmiotowych zobowiązań podatkowych oraz istnienia przesłanek warunkujących wydanie orzeczenia w przedmiocie solidarnej odpowiedzialności skarżącego jako byłego członka zarządu spółki za zaległości podatkowe tej spółki i uznał, że w przedmiotowej sprawie zaistniała podstawa do wydania takiego orzeczenia w trybie przepisów art. 116 O.p.

Organy podatkowe ustaliły, że przedmiotowe zobowiązania podatkowe nie uległy przedawnieniu, a nadto w sprawie wystąpiły przesłanki pozytywne, tj. pełnienie funkcji członka zarządu spółki w dacie upływu terminu płatności zobowiązań podatkowych oraz bezskuteczność prowadzonej egzekucji wobec spółki. Natomiast skarżący nie wykazał przesłanek egzoneracyjnych, tj. nie wykazał, że we właściwym czasie został zgłoszony wniosek o ogłoszenie upadłości (czy też wniosek o wszczęcie postępowania zapobiegającego upadłości), jak również nie wykazał braku winy w niezgłoszeniu takiego wniosku. Strona nie wskazała również mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowej w znacznej części.

Z akt sprawy bezspornie wynika, że P. B. pełnił funkcję członka zarządu "X" Sp. z o.o. (poprzednia nazwa "B." Sp. z o.o.) od dnia powołania, tj. od [...] lutego 2013 r. do dnia odwołania z pełnionej funkcji, tj. do [...] czerwca 2014 r., tj. w terminie płatności podatku od towarów i usług za IV kwartał 2013 r. ([...] styczeń 2014 r.). Stwierdzenie natomiast skarżącego, że pod koniec lata 2013 r. złożył oświadczenie o rezygnacji z funkcji członka zarządu "X" Sp. z o.o. nie znajduje oparcia w materiale dowodowym sprawy. Okres pełnienia przez P. B. funkcji członka zarządu spółki został ustalony w oparciu o dokumenty, w tym złożone przez skarżącego podpisy jako prezesa spółki, m.in. na sprawozdaniu finansowym spółki za 2013 r., sprawozdaniu zarządu z działalności , a w szczególności z protokołu Zwyczajnego Zgromadzenia Wspólników z [...] czerwca 2014 r. .

Z analizowanych przez organy dokumentów wynika, że skarżący zaprzestał sprawowania funkcji zarządczych w "X" sp. z o.o. z dniem odwołania z funkcji członka zarządu, tj. [...] czerwca 2014 r., czego był świadomy. Jak bowiem wynika z treści protokołu Zwyczajnego Zgromadzenia Wspólników "X" sp. z o.o. z [...] czerwca 2014 r., zgodnie z obranym porządkiem obrad, P. B. jako prezes zarządu odczytał sprawozdanie finansowe i stwierdził, że zarząd nie osiągnął zamierzonych celów. Nadto P. B. podpisał przedmiotowy protokół jeszcze jako prezes. Powyższe oznacza, że świadomie sprawował funkcje zarządcze "X" sp. z o.o. do [...] czerwca 2014 r. i był zorientowany, że odwołano go [...] czerwca 2014 r. z funkcji członka zarządu "X" Sp. z o.o., gdyż był obecny przy tym odwołaniu.

Jak wynika z treści ww. protokołu Zwyczajnego Zgromadzenia Wspólników "X" Sp. z o.o. P. B. złożył rezygnację z funkcji członka zarządu, jednakże nie podano w protokole daty tej rezygnacji. Ponadto skarżący zeznał w toku przesłuchania w charakterze świadka [...] lutego 2016 r., że był prezesem spółki do [...] czerwca 2014 r., natomiast z uwagi na fakt, iż nie informowano go o wszystkich sprawach Spółki, postanowił w lutym 2014 r. zrezygnować z pełnionej funkcji. Skarżący nie przedłożył żadnych dokumentów na okoliczność potwierdzenia rezygnacji z pełnionej funkcji członka zarządu i nie dowiódł, że rezygnacja ta miała miejsce przed datą upływu terminu płatności zobowiązania podatkowego spółki w podatku od towarów i usług za IV kwartał 2013 r. ([...] stycznia 2014 r.).

Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 5 lutego 2020 r. II FSK 1749/19, art. 202 § 4 Kodeksu spółek handlowych stanowi, że poza przypadkami, gdy mandat członka zarządu wygasa z dniem odbycia zgromadzenia wspólników zatwierdzającego sprawozdanie finansowe lub z dniem upływu kadencji, mandat ten wygasa również wskutek śmierci, rezygnacji albo odwołania ze składu zarządu. Użycie w tym przepisie spójnika "albo" oznacza zastosowanie alternatywy rozłącznej, a więc - pomijając przypadek śmierci - mandat członka zarządu wygasa albo wskutek rezygnacji, albo wskutek odwołania ze składu zarządu. A zatem albo członek zarządu składa rezygnację i wówczas zbędne jest podejmowanie uchwały o odwołaniu go ze składu zarządu, gdyż na mocy jednostronnego aktu rezygnacji mandat ten już wcześniej utracił, albo zgromadzenie wspólników podejmuje uchwałę o odwołaniu członka zarządu z jego składu - a wówczas zbędne jest składanie przez niego rezygnacji, gdyż mandat już utracił na mocy jednostronnego aktu zgromadzenia wspólników. Innymi słowy, zgromadzenie wspólników podejmuje uchwałę o odwołaniu członka zarządu tylko wtedy, gdy wcześniej nie złożył on rezygnacji; wcześniejsze złożenie rezygnacji czyni taką uchwałę bezprzedmiotową. Z powyższego wynika, iż w okolicznościach faktycznej i skutkującej prawnie rezygnacji P. B. z funkcji członka zarządu, nie byłoby konieczności podejmowania uchwały Zgromadzenia Wspólników o jego odwołaniu z pełnionej funkcji członka zarządu, a jednak taką uchwałę podjęto i to w obecności P. B..

Podkreślenia wymaga kwestia, że w toku postępowania odwoławczego, skarżący nie przedłożył żadnego dowodu potwierdzającego, że Zgromadzenie Wspólników z [...] czerwca 2014 r. się nie odbyło, czy też, że widniejący na tym dokumencie podpis skarżącego nie jest jego. Należy także zaznaczyć, że w toku przesłuchania w charakterze świadka [...] lutego 2016 r. P. B. sam zeznał, iż był prezesem Spółki do [...] czerwca 2014 r. Zatem skarżący w toku przesłuchania potwierdził datę swojego odwołania z funkcji członka zarządu X" sp. z o.o. Należy także zwrócić uwagę, że ewentualne podważenie ww. dokumentu nie wpłynęłoby na wynik niniejszej sprawy, gdyż P. B. podpisał sprawozdanie finansowe "X" Sp. z o.o. za 2013 r. z datą [...] marca 2014 r. Zatem bezsporny pozostaje fakt pełnienia przez P. B. funkcji prezesa zarządu ww. Spółki w dacie [...] stycznia 2014 r. (termin płatności zobowiązania w podatku od towarów i usług za IV kwartał 2013 r.).

Nie znajduje uzasadnienia zarzut skarżącego, że organ pierwszej instancji nie przeprowadził dowodu z przesłuchania wskazanych przez stronę świadków ani też nie załączył do akt sprawy protokołów z ich przesłuchań. Okres pełnienia funkcji zarządczych P. B. został ustalony na podstawie dokumentów i zeznań skarżącego. Należy także podkreślić, że to właśnie na podstawie uchwały nr [...] z [...] czerwca 2014 r. zamieszczonej w protokole Zwyczajnego Zgromadzenia Wspólników "X" Sp. z o.o. z [...] czerwca 2014 r. (który podpisał także P. B.) Sąd wykreślił w rejestrze przedsiębiorców KRS P. B. ze składu organu reprezentującego przedmiotową Spółkę. Nadto skarżący w trakcie przesłuchania [...] lutego 2016 r. swoimi zeznaniami potwierdził datę odwołania z pełnionej funkcji, tj. [...] czerwca 2014 r. Zatem Sąd podziela stanowisko organów, że prowadzenie dalszego postępowania dowodowego na tę okoliczność było zbędne.

Zaznaczyć należy także, że wewnętrzny podział ról w Spółce nie ma znaczenia przy orzekaniu odpowiedzialności członków zarządu. Jest to indywidualna sprawa pomiędzy osobami sprawującymi funkcje reprezentacyjne Spółki.

W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się (por. wyrok NSA z 23 listopada 2010 r. sygn. akt I FSK 2082/09), że użycie w art. 116 § 2 O.p. sformułowania "pełnienia" obowiązków członka zarządu, a nie ich "wykonywanie", oznacza, że chodzi o zajmowanie stanowiska od momentu powołania do dnia odwołania. Okoliczności związane z faktycznym wykonywaniem lub nie wykonywaniem tych obowiązków nie mają znaczenia dla tej oceny. Wskazując na cel przepisu, który konstruuje odpowiedzialność członka zarządu o charakterze odszkodowawczym, podkreśla się, że podstawą powstania odpowiedzialności jest sam fakt bycia członkiem zarządu. Przesłanka ta, z racji wykładni systemowej, winna być ustalana w oparciu o obiektywnie istniejące kryteria - spełnienie formalnych warunków "pełnienia funkcji członka zarządu". Pełnienie funkcji członka zarządu jest, bowiem funkcją dobrowolną, wymagającą zgody osoby powołanej na to stanowisko (niemożliwym jest powołanie członka zarządu bez jego wiedzy i zgody - skoro art. 19a z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym - Dz. U. Nr 10, poz. 22 ze zm. - wymaga złożenia wzorów podpisów osób upoważnionych do reprezentacji spółki), przy tym członek zarządu może też zrezygnować w każdym czasie ze swojej funkcji (art. 202 § 5 k.s.h. i art. 369 § 6 k.s.h.).

W związku z powyższym organ wykazał okoliczności, które stanowią podstawę odpowiedzialności skarżącego.

Sąd podziela stanowisko organów, że skarżący nie wskazał na okoliczności, które mogłyby go uwolnić od odpowiedzialności za wskazane zaległości. Argumentacja skarżącego, że nie było podstaw do ogłoszenia upadłości "X" sp. z o.o. jest bezzasadna. Jak ustaliły organy, "X" sp. z o.o. od II kwartału 2013 r. (termin płatności [...] lipca 2013 r.) posiadała nieuregulowane należności podatkowe, co stanowiło o jej niewypłacalności w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze. W tym czasie prezesem zarządu "X" Sp. z o.o. był P. B. i to na nim spoczywał obowiązek właściwego wywiązywania się z obowiązków spółki, regulowania w terminach ustawowych zobowiązań podatkowych naliczonych w prawidłowy sposób, kontrolowania sytuacji finansowej i majątkowej spółki. Niewywiązanie się z powyższych zadań nie zwalnia skarżącego z odpowiedzialności. Zobowiązanie z art. 108 § 1 ustawy o podatku od towarów i usług powstaje w momencie wystawienia faktury, z mocy prawa. Wskazać należy, że przepisy Prawa upadłościowego i naprawczego nie uzależniają obowiązku zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości od jednoczesnego ziszczenia się obu przesłanek, o których mowa w art. 11 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze. Każda z tych przesłanek stanowi samodzielną podstawę obligującą zarząd spółki do zgłoszenia w zakreślonym czasie wniosku o ogłoszenie upadłości. W myśl ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze dla określenia, czy istnieją podstawy do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości w związku z niewykonywaniem przez dłużnika zobowiązań, fundamentalne znaczenie ma jedynie ustalenie czy dłużnik ten nie wykonuje zobowiązań, które są wymagalne. Nie ma natomiast znaczenia rozmiar tych zobowiązań i jego relacje do posiadanego przez dłużnika majątku oraz powód niewykonywania wymagalnych zobowiązań. Oznacza to, że nawet dysponujący majątkiem dłużnik będzie uznany za upadłego, jeżeli zaprzestał wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań w prawidłowych wysokościach. W przedmiotowej sprawie spółka zaprzestała regulowania należnych zobowiązań podatkowych, zatem członek zarządu nawet w sytuacji gdyby spółka posiadała majątek (majątek Spółki przewyższałby jej zobowiązania) był zobligowany do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości spółki, a tego nie uczynił. W niniejszej sprawie analiza sprawozdań finansowych nie odniosłaby żadnego skutku w zakresie badania kondycji finansowej spółki. Spółka w 2011 i 2012 r. nie prowadziła działalności gospdarczej, natomiast w 2013 r. rozliczyła faktury nieodzwieciedlające rzeczywiste transakcje. Tym samym sprawozdanie finansowe nie może być podstawą oceny kondycji finansowej spółki, skoro nie może jego uznać za rzetelne.

Nie znajduje uzasadnienia argumentacja skarżącego odnośnie nieruchomości w T. . Z żadnych dokumentów, np. wpisów w Krajowym Rejestrze Sądowym, zgłoszeń identyfikacyjnych i aktualizacyjnych spółki, okazanych przez stronę umów spółki, uchwał zawartych przez "X" Sp. z o.o. nie wynika - jak wskazano w treści uzasadnienia decyzji wymiarowej, aby kiedykolwiek spółka posiadała siedzibę lub miejsce wykonywania działalności pod adresem T. .

Ponadto sam skarżący wskazuje, że spółka obecnie nie jest właścicielem tejże nieruchomości, nie była też w okresie prowadzenia egzekucji wobec spółki, zatem egzekucja z niej nie była możliwa. Aby uwolnić się od odpowiedzialności strona musi wskazać mienie, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości spółki w znacznej części.

Nie mają wpływu na treść rozstrzygnięcia zarzuty skarżącego, iż organ podatkowy nie dokonał żadnych czynności w związku z przysądzeniem na rzecz G. R. przedmiotowej nieruchomości i nie ustalił w tym przedmiocie odpowiedzialności nabywcy z art. 112 O.p. Kwestie te, w ocenie Sądu, nie stanowią rozważań i zakresu przedmiotowego postępowania.

W postępowaniu o orzeczeniu odpowiedzialności osoby trzeciej istotnym natomiast jest ustalenie i stwierdzenie, czy zostało przeprowadzone postępowanie egzekucyjne wobec spółki i czy w jego wyniku stwierdzono bezskuteczność egzekucji. Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. Organy ustaliły bowiem, że postępowanie egzekucyjne do majątku "X" sp. z o.o. zostało przeprowadzone, a w jego wyniku stwierdzono, iż egzekucja zaległych należności spółki jest bezskuteczna, co doprowadziło do wydania postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego.

Ponadto, wbrew zarzutom skarżącego, wskazanie braku winy w niezgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki z powodu pięciodniowego pobytu w szpitalu i dalszej rekonwalescencji, nie stanowi podstawy do stwierdzenia braku winy w niewywiązaniu się z obowiązku zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości spółki. Wniosek ten mógł P. B. złożyć wcześniej, przed [...] lutego 2014 r., tj. przed pobytem w szpitalu. Wniosku takiego skarżący jako członek zarządu "X" Sp. z o.o. nie złożył także po powrocie ze szpitala, tj. po [...] lutego 2014 r., ani też w okresie późniejszym (nawet po okresie rekonwalescencji). Powyższe świadczy o braku nadzoru nad sprawami spółki i niewłaściwym wywiązywaniu się z obowiązków członka zarządu, to z kolei nie przedkłada się na brak winy. Zwrócić należy także uwagę, że jak wykazano w zaskarżonej decyzji "[...]X[...]" Sp. z o.o. stała się niewypłacalna w październiku 2013 r., zatem wniosek o ogłoszenie upadłości spółki winien być zgłoszony w listopadzie 2013 r. Biorąc powyższe pod uwagę, argumenty i dowody strony w przedmiocie braku winy w niezgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości spółki we właściwym czasie, nie znajdują uznania w przedmiotowej sprawie. Zarzuty skarżącego w przedmiocie powyższego są bezzasadne.

Reasumując Sąd stwierdza, że w sprawie podjęto wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego i wnikliwego wyjaśnienia stanu faktycznego w granicach przeprowadzonego postępowania oraz załatwienia sprawy. Dokonano całościowej oceny pełnego materiału dowodowego sprawy. Na jego podstawie zostały wyciągnięte spójne i logiczne wnioski, które z kolei zawarto w treści wydanej decyzji. W uzasadnieniu wydanego orzeczenia, odniesiono się do wszystkich okoliczności, jak i dowodów istotnych w sprawie.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.