Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 834/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2019-11-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. b, c, art. 200
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 24 par. 1 pkt 5, art. 145 par. 1 pkt 5
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 26 listopada 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki Sędziowie Sędzia WSA Monika Krzyżaniak (spr.) Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski Protokolant starszy sekretarz sądowy Ewa Cieślik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 listopada 2019 roku sprawy ze skargi W. G. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uchylenia po wznowieniu postępowania decyzji w sprawie udzielenia pomocy finansowej producentowi rolnemu, w którego gospodarstwie rolnym powstały szkody w uprawach rolnych 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] r. nr [...] i postanowienie Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] roku [...]; 2. zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz W. G. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją nr [...] z dnia [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 145 § 1 pkt 5 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm. - dalej jako: "k.p.a."), oraz § 13r rozporządzenia Rady Ministrów z 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U. z 2015 poz. 187 ze zm. - dalej jako: "rozporządzenie"), Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w W. z [...] nr [...] w przedmiocie uchylenia ostatecznej decyzji tego organu z dnia [...] nr [...] w sprawie udzielenia W.G. pomocy finansowej za szkody w uprawach rolnych oraz odmowie przyznania tej płatności.

Jak wynika z akt sprawy, 16 października 2018 r. W.G. złożył wniosek o udzielenie pomocy finansowej producentowi rolnemu, w którego gospodarstwie rolnym powstały szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w 2018 r. suszy lub powodzi, ubiegając się o przyznanie płatności do powierzchni 1,36 ha uprawy, na której wystąpiły szkody w wysokości co najmniej 30% danej uprawy i nie mniej niż 70% danej uprawy. Do wniosku strona dołączyła:

- kopię protokołu nr 28 z oszacowania zakresu i wysokości szkód w gospodarstwie rolnym lub dziale specjalnym produkcji rolnej spowodowanych wystąpieniem niekorzystnego zjawiska atmosferycznego, sporządzonego w dniu 04.10.2018 r. przez komisję gminną ds. szacowania szkód w gospodarstwach rolnych lub działach specjalnych produkcji rolnej powołaną przez Wojewodę [...],

- wykaz działek ewidencyjnych i powierzchni upraw, na których wystąpiły szkody.

Zgodnie z ww. protokołem oraz wykazem działek ewidencyjnych i powierzchni upraw, na których wystąpiły szkody, powierzchnia do której strona ubiegała się o przyznanie pomocy, znajduje się na działce ewidencyjnej nr 347, położonej w województwie [...], powiecie [...], gminie C. Na działce prowadzona była uprawa trawy w uprawie polowej na zielonkę.

W dniu [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w W. wydał decyzję nr [...], w której przyznał stronie wnioskowaną pomoc w wysokości 340 zł. Na podstawie art. 107 § 4 k.p.a. odstąpiono od uzasadnienia decyzji jako wydanej zgodnie z wnioskiem. Decyzja została doręczona stronie 25 października 2018 r. i uprawomocniła się 9 listopada 2018 r.

W dniu 29 października 2018 roku do Biura Powiatowego ARiMR w W. wpłynęło pismo Wojewody [...] z dnia 23 października 2018 roku, znak [...], kierowane do Przewodniczącej Gminnej Komisji ds. szacowania szkód w gospodarstwach rolnych na terenie Gminy C. i do Wójta Gminy C., przesłane do wiadomości Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w W. W piśmie tym Wojewoda wskazał w nawiązaniu do pisma z dnia 08.10.2018 r., znak [...], że zgodnie z treścią Komunikatu dotyczącego bezzwłocznego doszacowania w uprawach wg najnowszych wskazań IUNG z dnia 27 września br., opracowanego przez ŁUW w Ł., można było doszacować wyłącznie uprawy niewykopanych ziemniaków i buraków cukrowych w uprawach towarowych. Tymczasem Gminna Komisja, pomimo zgłoszonego sprzeciwu do powiadomienia Wójta o zamiarze wszczęcia procedury szacowania szkód, oprócz ziemniaków oszacowała szkody w trwałych użytkach zielonych oraz w trawach na gruntach ornych. Wojewoda podniósł, iż sytuacja ta dotyczy 23 gospodarstw rolnych, która jest niezgodna z Komunikatem oraz Wytycznymi dla Komisji szacujących straty opracowanymi przez MRiRW. Szkody obejmujące II pokos łąk mogły być szacowane w tym samym czasie, gdy były szacowane zboża w m-cu lipcu br. po wcześniejszych wskazaniach monitoringu suszy w zbożach, które uznaje się jako uprawy o analogicznych wymaganiach wodnych w odniesieniu do użytków zielonych. W aspekcie powyższego, Wojewoda podniósł, iż protokoły z oszacowania szkód gospodarstw od nr 27 do nr 51, z wyjątkiem nr 37, są zweryfikowane negatywnie, ponieważ nie można uznać strat w plonie II pokosu traw oszacowanych od 28 września do 2 października br., tj. po upływie długiego okresu czasu od zakończenia technologicznego okresu zbioru.

Do akt sprawy złożono także Komunikat z 27 września 2018 r., dotyczący bezzwłocznego doszacowania strat w uprawach wg najnowszych wskazań IUNG, z którego wynika, że doszacowanie dotyczyć ma ziemniaka i buraka cukrowego oraz załączono procedurę postępowania związaną z szacowaniem szkód w gospodarstwach rolnych dotkniętych niekorzystnymi zjawiskami atmosferycznymi, umożliwiającą poszkodowanym korzystanie z pomocy łagodzącej skutki klęsk żywiołowych.

Postanowieniem z 20 listopada 2018 r. nr [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w W., na podstawie art 145 § 1 pkt 5 k.p.a., wznowił postępowanie administracyjne zakończone ostateczną decyzją nr [...] z dnia [...] Postanowienie doręczono stronie 23 listopada 2018 r.

Decyzją z [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w W. uchylił własną decyzję ostateczną nr [...] z [...] w sprawie udzielenia pomocy finansowej producentowi rolnemu, w którego gospodarstwie rolnym powstały szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w 2018 r. suszy lub powodzi - szkody obejmującej co najmniej 30% i mniej niż 70% danej uprawy i odmówił W.G. przyznania tej płatności. Uchylenie decyzji nastąpiło na podstawie art 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Za nową okoliczność nieznaną organowi w dniu wydania decyzji uznano okoliczności ujawnione w piśmie Wojewody [...] z dnia 23 października 2018 r., znak [...], kierowanym do Przewodniczącej Gminnej Komisji ds. szacowania szkód w gospodarstwach rolnych na terenie Gminy C. i do Wójta Gminy C., przesłanym do wiadomości Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w W. W tym w szczególności zawarcie w piśmie informacji, iż zgodnie z treścią Komunikatu dotyczącego bezzwłocznego doszacowania strat w uprawach wg najnowszych wskazań IUNG z dnia 27 września b.r. opracowanego przez ŁUW w Ł., można było doszacować wyłącznie uprawy niewykopanych ziemniaków i buraków cukrowych w uprawach towarowych.

W dniu 10 stycznia 2019 r. strona złożyła odwołanie od decyzji organu I instancji, zaskarżając również postanowienie z 20 listopada 2018 r. w sprawie wznowienia postępowania o udzielenie pomocy finansowej. Zaskarżonej decyzji W.G. zarzucił naruszenie art. 145 § 1 pkt 5 w zw. z art. 149 § 1, art. 6, art. 7, art. 8 § 1, art. 10 § 1, art. 9, art. 81, art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 k.p.a., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania w sprawie.

W uzasadnieniu strona podniosła, że w jej ocenie brak było podstaw do wznowienia postępowania w oparciu o przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., albowiem nie zostały one w niniejszej sprawie spełnione. Próba wznowienia postępowania jest bowiem związana z rzekomym ujawnieniem się informacji dotyczących zastosowania określonej wykładni prawa (dotyczącej możliwości i zakresu szacowania strat w określonych rodzaju upraw) przez komisje dokonującą szacowania strat, która to wykładnia została uznana za błędną w piśmie sporządzonym z upoważnienia Wojewody [...] z 29 października 2018 r. i przekazanym organowi wydającemu zaskarżoną decyzję. Zdaniem strony, nie ujawniły się żadne nowe okoliczności, czy dowody dotyczące stanu faktycznego, a jedynie co do odmiennej wykładni prawa. Strona podniosła, iż Komunikat z 27 września 2018 r. został opublikowany, zatem w dniu sporządzenia protokołu oszacowania strat tj. 04.10.2018 r., członkowie komisji szacującej straty winni byli dokonać właściwej wykładni przepisów prawa. Strona nie może ponosić odpowiedzialności za ewentualne zaniechania czy niedopatrzenia członków komisji w tym zakresie, nawet jeśli w okresie późniejszym uznano, że dokonana wykładnia prawa była nieprawidłowa, zwłaszcza, że kierownik BP ARiMR taką wykładnię (dokonaną przez komisję szacunkową) przy ocenie wniosku, do którego był załączony protokół oszacowania zaakceptował. Skarżący podniósł także, że zaskarżona decyzja narusza art. 10 § 1 k.p.a., wskazując, że nie został powiadomiony o możliwości wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia art. 81 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 8 § 1 k.p.a., art. 9 k.p.a. oraz art. 6 k.p.a.

Dyrektor OR ARiMR w Ł., po zapoznaniu się z aktami sprawy oraz powyższym odwołaniem, stwierdził w zaskarżonej decyzji z [...], że okolicznością niesporną w sprawie jest, iż na podstawie przeprowadzonych w dniu 4 października 2018 roku w gospodarstwie rolnym W.G. oględzin działek, Komisja Gminną ds. szacowania szkód w gospodarstwach rolnych lub działach specjalnych produkcji rolnej powołana przez Wojewodę [...] stwierdziła wystąpienie szkody z powodu suszy na powierzchni 1,36 ha działki ewidencyjnej nr 347, na której prowadzona była uprawa trawy w uprawie polowej na zielonkę, przy czym straty plonu w roku wystąpienia szkody wyniosły 40%. Na powierzchni pozostałych upraw prowadzonych w gospodarstwie tj. łubin słodki na nasiona suche o pow. 1,43 ha, jęczmień jary na ziarno o pow. 2,36 ha, pszenica zwyczajna jara na ziarno o pow. 1,87, nie stwierdzono szkód.

Organ odwoławczy wskazał dalej, że bezspornym jest również, że wnioskodawca nie zgłaszał szkód z powodu suszy w uprawie ziemniaka ani buraka oraz że upraw takich nie posiadał, nie były one deklarowane we wniosku o przyznanie płatności w ramach systemu wsparcia bezpośredniego.

Organ odwoławczy powołując następnie treść § 13r ust. 1, 3, 4, 5 i 6 pkt 1 i 2, 5 5 ust. 5 i ust. 8 rozporządzenia Rady Ministrów z 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań ARiMR wskazał, że treść protokołu szacowania szkód określa § 5 ust. 5 i ust. 8 oraz § 13r ust. 5 rozporządzenia. Z § 5 ust. 5 rozporządzenia wynika, zdaniem organu, uprawnienie Wojewody do weryfikacji protokołów.

Warunkiem udzielenia pomocy jest przedłożenie prawidłowego i ważnego (obowiązującego) protokołu szacowania szkód. W przypadku gdy zostanie ujawnione, że protokół ten został wyeliminowany z obrotu prawnego przez jego unieważnienie czy anulowanie, dokument traci przymiot protokołu sporządzonego w trybie określonym w § 5 ust. 5 rozporządzenia. Agencja nie jest uprawniona do udzielenia pomocy, w przypadku gdy protokół szacowania szkód zostanie unieważniony, albowiem po pierwsze jest to warunek przyznania pomocy, a ponadto Agencja nie jest uprawniona do samodzielnego dokonywania ustaleń i szacowania szkód w zakresie, w jakim czyni to Komisja. To uprawnienie jest zarezerwowane dla organów powołanych do tych czynności zgodnie z rozporządzeniem i przepisami regulującymi zasady funkcjonowania takich organów, czy też quasi organów.

Organ odwoławczy podniósł, iż Wojewoda [...] jako organ powołujący Komisję, jest jej organem nadzorczym i jest uprawniony do badania legalności i zgodności z obowiązującym prawem i przyjętymi procedurami sporządzonych przez Komisję, protokołów szacowania szkód. Zwrócił przy tym uwagę, że zgodnie z przyjętymi procedurami, które Wojewoda przedstawił, protokół szacowania przed wydaniem go rolnikowi winien zostać okazany celem weryfikacji Wojewodzie i dopiero zweryfikowany i przyjęty bez zastrzeżeń przez Wojewodę może zostać wydany (doręczony) rolnikowi. Zdaniem Dyrektora OR ARiMR, biorąc pod uwagę powyższe pismo Wojewody z 23 października 2018 r., doręczone do Biura Powiatowego ARiMR w dniu 29 października 2018 r., oznacza stwierdzenie nieważności i anulowanie protokołu szacowania szkód jako wydanego sprzecznie z przyjętą procedurą i negatywnie zweryfikowanego przez Wojewodę. Ponieważ sprzecznie z ww. procedurą tenże protokół został wydany rolnikowi przed jego weryfikacją przez Wojewodę, a rolnik złożył go niezwłocznie wraz z wnioskiem o przyznanie płatności, organ wydał decyzję o przyznaniu pomocy w dniu [...] Pismo Wojewody z 23 października 2018 r., doręczone do Biura Powiatowego ARiMR w dniu 29 października 2018 r., stanowi zatem nowy dowód w sprawie nieznany organowi w dniu wydania decyzji, zaś wynikająca z niego okoliczność negatywnego zweryfikowania protokołu szacowania szkód, który wydany został sprzecznie z przyjętą procedurą oraz jego unieważnienie przez Wojewodę, ma istotny wpływ na wynik sprawy.

W tych okolicznościach faktycznych organ II instancji stwierdził, iż w sprawie spełniona została przesłanka z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. warunkująca wznowienie postępowania. Z uwagi na to, że w konsekwencji ujawnionego nowego dowodu w sprawie, uznać należało protokół z szacowania szkód za anulowany i unieważniony przez uprawniony do tego organ nadzorczy nad Komisją, brak jest protokołu szacowania szkód. Istnienie prawidłowego, zweryfikowanego i obowiązującego protokołu szacowania szkód stanowi warunek konieczny przyznania płatności na podstawie § 13r rozporządzenia. W związku z powyższym wyeliminowanie z obrotu protokołu szacowania szkód, o czym organ dowiedział się w dniu 29.10.2018 r. oznacza, że rolnik nie jest uprawniony do płatności. Stąd uchylenie przez organ I instancji ostatecznej decyzji nr [...] z [...], wydanej przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w W. w sprawie udzielenia pomocy finansowej producentowi rolnemu i odmowa przyznania W.G. tej płatności, jest w ocenie organu odwoławczego prawidłowe.

Organ II instancji zgodził się z zarzutem W.G. dotyczącym naruszenia przez organ I instancji zasady czynnego udziału strony w postępowaniu, jednak w opinii organu odwoławczego, powyższe uchybienie nie stanowi przesłanki do wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji. Powołując wyroki NSA z 24 listopada 2015 r., sygn. akt II OSK 747/14, oraz z dnia 21 listopada 2014 r., sygn. akt. II OSK 1098/13 oraz w wyrok z 17 maja 2016 r., sygn. akt I OSK 1994/14, Dyrektor OR ARiMR podniósł, że strona nie wskazała, jakiej konkretnie czynności procesowej nie mogła dokonać, jakiego dowodu w sprawie nie mogła przedstawić i jaki wpływ na wynik sprawy mogło mieć uchybienie organu. W związku z powyższym organ odwoławczy uznał, iż naruszenie organu I instancji nie miało wpływu na wynik sprawy. W toku postępowania odwoławczego strona została bowiem poinformowana o przysługującym jej prawie czynnego udziału w prowadzonym postępowaniu oraz możliwości zapoznania się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zwrot kosztów postępowania wedle norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 145 § 1 pkt 5, w związku z art. 107 § 1 pkt 6 i § 3, art. 16 § 1 i art. 149 § 1 k.p.a. W uzasadnieniu podniósł, że w całości nie zgadza się ze stanowiskiem organu II i I instancji wyrażonym w decyzjach tych organów w kwestii istnienia w stanie faktycznym sprawy przesłanek do wznowienia postępowania administracyjnego w oparciu o art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. W.G. wskazał, że 16 października 2018 r. złożył wniosek o udzielenie pomocy finansowej producentowi rolnemu, w którego gospodarstwie rolnym powstały szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w 2018 r. suszy lub powodzi - szkody na powierzchni uprawy, obejmujące co najmniej 30% i nie mniej niż 70% uprawy. Wniosek był kompletny, zwierał także protokół oszacowania szkód (z 04.10.2018 r.) sporządzony przez komisję powołaną przez wojewodę właściwego ze względu na miejsce wystąpienia szkód. W toku prowadzenia postępowania organ nie stwierdził występowania jakichkolwiek nieścisłości czy też błędów, w związku z czym Kierownik BP ARiMR przyjął, iż deklaracja zawarta we wniosku odzwierciedla stan faktyczny, uwzględnił w całości wniosek strony i - na podstawie § 13 rozporządzenia decyzją z [...]nr [...] przyznał pomoc w kwocie 340 zł. Postępowanie wznowiono w oparciu o art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., powołując się na otrzymane przez organ w dniu 29 października 2018 r. pismo sporządzone z upoważnienia Wojewody [...] dotyczące zakazu doszacowywania II pokosu łąk w okresie po 28 września 2018 r., odnoszące się do Komunikatu dotyczącego bezzwłocznego doszacowania strat w uprawach według najnowszych wskazań lUNG z dnia 27 września 2018 r. opracowanym przez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi. W ocenie strony skarżącej, jak wynika z kontekstu uzasadnienia decyzji, zdaniem organu rzeczone pismo ujawniło, że w świetle obowiązujących w dacie sporządzenia protokołu szacowania szkód w uprawach, nie było dopuszczalne szacowanie szkód w uprawie łąk, podczas gdy komisja powołana przez właściwego wojewodę do szacowania szkód takie szkody w sporządzonym przez siebie protokole oszacowała. Jednocześnie strona podkreśliła, że organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie wskazał jako spornych, jakichkolwiek innych okoliczności dotyczących stanu faktycznego lub mających rzekomo dotyczyć stanu faktycznego. Biorąc powyższe pod uwagę, zdaniem strony w sprawie brak jest podstaw do wznowienia postępowania. Próba wznowienia postępowania jest związana z rzekomym ujawnieniem się informacji dotyczących zastosowania określonej wykładni prawa (dotyczącej możliwości i zakresu szacowania strat w określonych rodzaju upraw) przez komisje dokonującą szacowania strat, która to wykładnia została uznana za błędną w piśmie z 29.10.2018 r., sporządzonym z upoważnienia Wojewody [...] i przekazanym organowi wydającemu zaskarżoną decyzję. Tymczasem w ocenie strony nie ujawniły się żadne nowe okoliczności, czy dowody dotyczące stanu faktycznego, a jedynie co do odmiennej wykładni prawa. W ocenie strony, Komunikat z dnia 27 września 2018 r. był opublikowany i w dniu sporządzenia protokołu oszacowania strat tj. 04.10.2018 r. członkowie komisji szacującej straty winni byli dokonać właściwej wykładni przepisów prawa. Strona nie może zaś ponosić odpowiedzialności za ewentualne zaniechania czy niedopatrzenia członków komisji w tym zakresie, nawet jeśli w okresie późniejszym uznano, że dokonana wykładnia prawa była nieprawidłowa, zwłaszcza, że kierownik BP ARiMR taką wykładnię (dokonaną przez Komisję) przy ocenie wniosku, do którego był załączony protokół oszacowania, zaakceptował.

W związku z powyższym, zdaniem skarżącego, wskazanie przez organ innego sposobu wykładni przepisów niż uprzednio przyjęty przy tworzeniu i ocenie protokołu szacowania szkód w uprawach, nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania. Próba wznowienia postępowania w oparciu o wskazaną okoliczność stanowi, w ocenie strony, naruszenie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. w związku z wyrażoną w art. 16 § 1 k.p.a. zasadą trwałości decyzji administracyjnych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie z uwagi na upływ terminu 30 dni od doręczenia decyzji na złożenie skargi do Sądu, a w przypadku niepodzielenia przez Sąd ww. ustalenia, o oddalenie skargi jako niezasadnej, z uwzględnieniem stanowiska wyrażonego w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) – c) p.p.s.a.). Przy czym, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami skargi ani jej wnioskami, z zastrzeżeniem art. 57a, który w niniejszej sprawie nie ma zastosowania.

Badając sprawę w tak zakreślonych granicach kompetencji Sąd doszedł do przekonania, iż zaskarżona decyzja, jak i decyzja organu I instancji w przedmiocie uchylenia po wznowieniu postępowania ostatecznej decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w W. z dnia [...] w sprawie udzielenia pomocy finansowej producentowi rolnemu, w którego gospodarstwie rolnym powstały szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w 2018 r. suszy lub powodzi – szkody na powierzchni uprawy, obejmujące co najmniej 30% i mniej niż 70% danej uprawy oraz odmowy przyznania W.G. tej płatności, zostały wydane z naruszeniem prawa i nie mogły być utrzymane w obrocie prawnym. Wadliwość decyzji organu I i II instancji przesądza konieczność wyeliminowaniem z obrotu prawnego również postanowienia z 20.11.2018 r. o wznowieniu postępowania.

Zaskarżona decyzja oraz decyzja organu I instancji zostały wydane w trybie nadzwyczajnym, jakim jest wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną, unormowanym w art. 145 i nast. k.p.a. Postępowanie prowadzone w tym trybie jest szczególnym i samodzielnym postępowaniem, mającym na celu stworzenie prawnej możliwości ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i ponownego rozstrzygnięcia sprawy zakończonej ostateczną decyzją administracyjną, jeżeli postępowanie przed organem było dotknięte kwalifikowanymi wadami procesowymi, wyliczonymi wyczerpująco w art. 145 § 1 k.p.a., art. 145a § 1 k.p.a. i art. 145b § 1 k.p.a.

Stosownie do treści 149 § 1 k.p.a., w razie dopuszczalności wznowienia postępowania organ wydaje postanowienie o wznowieniu postępowania. Zgodnie zaś z § 2 tego artykułu, postanowienie takie stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przesłanek wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Z kolei na podstawie art. 150 § 1 k.p.a., organem właściwym w sprawach wymienionych w art. 149 jest organ, który wydał w sprawie decyzję w ostatniej instancji.

W pierwszej kolejności skład orzekający dokonując sądowej kontroli legalności zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej stwierdził, iż w wydaniu decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w W. z [...], uchylającej po wznowieniu postępowania ostateczną decyzję z [...] nr [...] w sprawie udzielenia pomocy finansowej producentowi rolnemu, w którego gospodarstwie rolnym powstały szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w 2018 r. suszy lub powodzi - szkody obejmującej co najmniej 30% i mniej niż 70% danej uprawy oraz odmowy przyznania W.G. tej płatności, brał udział pracownik, który wydał ostateczną decyzję z [...], tj. W.L. – Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w W.

Jak wynika z akt sprawy W.L. – Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. wydała decyzję z [...] nr [...] o przyznaniu W.G. pomocy finansowej o wartości brutto 340 zł stanowiącej równowartość 78,98 euro, a następnie po wznowieniu z urzędu w dniu 20 listopada 2018 r. postępowania, decyzją z [...] roku uchyliła ostateczną decyzję z [...] nr [...] i odmówiła W.G. przyznania tej pomocy. Zatem zarówno decyzja ostateczna wydana w trybie zwykłego postępowania administracyjnego, jak i decyzja wydana w trybie nadzwyczajnym w I instancji, wydane zostały przez W.L. – Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W.

W tym stanie rzeczy w ocenie Sądu, wykładania art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. nie pozostawia wątpliwości, iż W.L. – Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. biorąc udział w wydaniu decyzji w sprawie przyznania pomocy finansowej producentowi rolnemu, w którego gospodarstwie rolnym powstały szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w 2018 r. suszy lub powodzi, podlegała wyłączeniu od udziału w postępowaniu o wznowienie postępowania zakończonego tą właśnie decyzją wydaną w postępowaniu "zwykłym". Pod pojęciem: "w której brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji" należy rozumieć również sytuacje, w których pracownik organu kontroluje w trybie nadzwyczajnym, prawidłowość decyzji wydanej z jego udziałem w trybie zwykłym, pomimo że kontrola decyzji przeprowadzana w trybach nadzwyczajnych ograniczona jest tylko do określonych przesłanek.

Zaskarżona decyzja, w rozumieniu art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a., to taka decyzja, która została objęta środkiem zaskarżenia. Kodeks postępowania administracyjnego normuje system weryfikacji rozstrzygnięć w toku instancji oraz weryfikację poza tokiem instancji, w trybach nadzwyczajnych. W ten system weryfikacji rozstrzygnięć organów administracji wpisane są środki zaskarżenia. Środki zaskarżenia są to instytucje procesowe, za pomocą których uprawnione podmioty mogą żądać weryfikacji rozstrzygnięć, co może doprowadzić do ich wzruszenia. Nadzwyczajnym trybem wzruszania decyzji ostatecznych jest tryb wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną. Wznowienie postępowania jest instytucją procesową, dającą możliwość ponownego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia decyzją sprawy, od której nie służy odwołanie w administracyjnym toku postępowania, jeżeli decyzja taka zawiera wadę określoną w art. 145 § 1 k.p.a. (240 § 1 O.p. - v. WSA w Lublinie w wyroku z 18 listopada 2016 r., I SA/Lu 329/16).

Stwierdzić należy, że kontrola decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym jak i nadzwyczajnym, ma swoje źródło w tym samym stanie faktycznym. Wymaga więc oceny tych samych okoliczności i dowodów, a czasami nawet ustosunkowania się do tych samych zarzutów, choć stawianych w innych celach. Konsekwentnie, przesłanki obligatoryjnego wyłączenia pracownika mają zastosowanie także we wszystkich nadzwyczajnych trybach postępowania administracyjnego. Celem przepisu art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. jest bowiem uniknięcie sytuacji, w której ten sam pracownik orzekałby w sprawie i rozpoznawał środek zaskarżenia od decyzji, w wydaniu której brał udział, nawet jeśli zarzut wyłączenia dotyczy decyzji wydanych w dwóch różnych trybach postępowania administracyjnego. Instytucja uregulowane w art. 24 k.p.a. ma stwarzać warunki do bezstronnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy przez pracownika organu administracji, a także sam organ oraz eliminowania jakichkolwiek wątpliwości tym zakresie wśród uczestników postępowania. Przepisy prawa procesowego o wyłączeniu pełnią zatem funkcję gwarancyjną. Z założenia mają chronić bezstronność i obiektywizm orzekania, zapewniając warunki "uczciwego procesowania" (W. Chróścielewski, Organ administracji publicznej w postępowaniu administracyjnym, Dom Wydawniczy ABC, s.12, oraz glosa do uchwały składu 7 sędziów NSA z 22.02.2007 r. sygn. lI GPS 2/08, "Zeszyty Naukowe Sądownictwa Admin." 2007, nr 3, s. 137).

Sąd podziela pogląd, że określenie "brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji", zawarte w art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a., dotyczy również udziału pracownika w postępowaniu w trybach nadzwyczajnych, takich jak wznowienie postępowania. Istotą instytucji wznowienia postępowania jest bowiem ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy, która została zakończona decyzją ostateczną, w sytuacji gdy zaistniały podstawy wznowienia postępowania. Żądanie wznowienia postępowania należy zatem uznać za środek zaskarżenia, składany w nadzwyczajnym trybie postępowania administracyjnego (por. także wyroki NSA z 23 sierpnia 2016 r., II FSK 2078/14; z 3 lutego 2016 r., II GSK 1825/14 oraz z 27 października 2015 r., I FSK 1133/14). Również w wyroku z 28 listopada 2017 r., II FSK 2954/15 NSA przyjął, że omawiany przepis stosuje się do sytuacji, gdy ta sama osoba uczestniczy w wydaniu decyzji w sprawie zarówno w postępowaniu przed organem pierwszej instancji, jak i w postępowaniu prowadzonym przez organ odwoławczy, a także do przypadków, kiedy zaskarżenie decyzji ostatecznej realizowane jest w trybach nadzwyczajnych (wyrok NSA z 23.08.2016 r., II FSK 2078/14). Słusznie wskazuje się w doktrynie, że "ustawodawca nie ogranicza się (...) wyłącznie do środka zaskarżenia w postaci odwołania, ale używa sformułowania o charakterze ogólnym. Chodzi tu zatem o środki zaskarżenia zwyczajne, jak również nadzwyczajne" (J. Brolik, R. Dowgier, L. Etel, C. Kosikowski, P. Pietrasz, M. Popławski, S. Presnarowicz, W. Stachurski, Ordynacja podatkowa. Komentarz, LEX 2013).

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 4 lipca 2017 r. (II FSK 506/17) podkreślił, że dla dokonania prawidłowej wykładni art. 130 § 1 pkt 6 O.p. (odpowiednio art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a.), należy mieć na uwadze cel wprowadzenia przesłanki wyłączenia pracownika organu. Jak przy tym zaznaczył Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu 7 sędziów z dnia 22.07.2007 r. sygn. II GPS 2/06, na tle regulacji zawartej w art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a., istotą tego unormowania, podobnie zresztą jak odpowiadających mu przesłanek wyłączenia sędziego w procedurze cywilnej (art. 48 § 1 pkt 5 k.p.c.) i karnej (art. 40 § 1 pkt 6 k.p.k.), jest wyeliminowanie wszelkich zastrzeżeń co do bezstronności i obiektywizmu przy rozpoznawaniu określonej sprawy, na co w swoim orzecznictwie zwracał uwagę Trybunał Konstytucyjny (por. wyroki z dnia: 20 lipca 2004 r. sygn. akt SK 19/02 i 13 grudnia 2005 r. sygn. akt SK 53/04). Orzekając o zgodności art. 24 w zw. z art. 141 § 1 k.p.a. z art. 2 i art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, w wyroku z 7 marca 2005 r. sygn. akt P 8/03 Trybunał podkreślił, że instytucja wyłączenia pracownika ma charakter procesowy, gwarantuje stronie obiektywne rozstrzygnięcie sprawy przez jej poddanie instancyjnej kontroli w postępowaniu administracyjnym, a następnie - kontroli sądowej. Z wyjątkiem podejmowania czynności niecierpiących zwłoki z uwagi na interes społeczny lub ważny interes strony (art. 24 § 4 k.p.a.) podlegający wyłączeniu pracownik nie może dokonywać innych czynności niezbędnych do załatwienia sprawy w formie decyzji ani w nich uczestniczyć, a tym bardziej wydawać decyzji w imieniu organu administracji publicznej lub za ten organ.

Uznanie, że w przypadku nadzwyczajnego środka zaskarżenia jakim jest wznowienie postępowania, nie ma zastosowania instytucja wyłączenia pracownika unormowana w art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. może zatem prowadzić, tak jak w niniejszej do sytuacji, w której ten sam pracownik dokonał oceny własnego rozstrzygnięcia, zawartego w zaskarżonej decyzji ostatecznej. Z punktu widzenia obiektywizmu i bezstronności w relacjach z jednostką, której gwarancją są przepisy o wyłączeniu pracownika jest to nie do przyjęcia.

W świetle przedstawionej argumentacji Sąd uznał, że w niniejszej sprawie zaszła konieczności uchylenia decyzji z [...] (utrzymującej w mocy decyzję wydaną z naruszeniem art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a.) oraz poprzedzającej ją decyzji z [...]wobec naruszenia art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a., gdyż zarówno decyzja ostateczna z [...] podjęta w trybie zwykłym, jak i decyzja [...] wydana w sprawie niniejszej, tj. w postępowaniu wznowieniowym, zostały podpisane (wydane) przez tego samego pracownika tj. W.L. – Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. Stanowi to naruszenie prawa z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a.

Niezależnie od powyższego Sąd dokonał również oceny, czy w sprawie zaistniała wskazana przez organ przesłanka wznowienia postępowania. Brak takiej przesłanki wskazywałby bowiem, że w spawie niezasadnie wszczęto z urzędu postępowanie wznowieniowe.

Przypomnieć zatem należy, że przepis art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. może mieć zastosowanie, gdy spełnione są łącznie trzy przesłanki. Po pierwsze, ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody, istotne dla sprawy, są nowe. Drugą przesłanką jest istnienie "nowych okoliczności faktycznych", "nowych dowodów" w dniu wydania decyzji ostatecznej. Trzecią przesłanką jest, że "nowe okoliczności faktyczne", "nowe dowody", nie były znane organowi, który wydał decyzję (tak w wyroku NSA z 17 grudnia 1997 r., III SA 77/97, Lex numer 32672).

W rozpatrywanej sprawie nie ulega wątpliwości, że decyzja Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z [...] była decyzją ostateczną, kończącą sprawę o przyznanie skarżącemu pomocy finansowej dla producentów rolnych poszkodowanych przez suszę w 2018 r. Została ona bowiem doręczona skarżącemu w dniu 25 października 2018 r. i nie zostało od niej wniesione odwołanie.

Jak podnosi się w orzecznictwie, każda decyzja administracyjna wydana przez uprawniony organ korzysta z domniemania prawidłowości, a decyzja ostateczna – z bardzo silnej ochrony mającej na celu stabilizację ukształtowanej nią sytuacji prawnej adresata. W rozumieniu art. 16 § 1 k.p.a. ostatecznymi są decyzje, od których nie służy odwołanie, a ich uchylenie lub zmiana, stwierdzenie nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub w ustawach szczególnych. Oznacza to, że organy administracji publicznej korzystając z możliwości weryfikacji ostatecznych decyzji obowiązane są przy wydawaniu stosownych orzeczeń, przestrzegać obowiązujących rygorów prawnych (np. wyrok NSA w sprawie II GSK 2008/13 z dnia 16.12.2014 r. opublik. www.nsa.gov.pl) .

Jak to zostało wskazane powyżej, wznowienie postępowania daje możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej ostateczną decyzją, jeżeli została ona wydana w postępowaniu dotkniętym przynajmniej jedną z wad określonych w art. 145 § 1 lub w sytuacji przewidzianej w art. 145a k.p.a. Wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia następuje w formie postanowienia, będącego wyłącznie aktem procesowym wskazującym przesłanki uzasadniające wznowienie postępowania i stanowi podstawę do przeprowadzenia przez organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 1 i 2 k.p.a.). Stwierdzenie rzeczywistego wystąpienia w sprawie przyczyny wznowienia i wynikających z tego skutków dla rozstrzygnięcia sprawy jest rezultatem ustaleń dokonanych po wydaniu takiego postanowienia zawartych w decyzji, o której mowa w art. 151 k.p.a., a zatem okoliczność wydania w sprawie postanowienia o wznowieniu postępowania nie przesadza o faktycznym istnieniu nowych okoliczności lub dowodów mogących mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy.

Zgodnie z art. 151 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. organ administracji publicznej /.../ po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 wydaje decyzję, w której: 1/ odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b, albo 2/ uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy.

W rozstrzyganej sprawie, w wydanym 20 listopada 2018 r. postanowieniu o wznowieniu postępowania, jako przyczynę wznowienia organ wskazał podstawę wymienioną w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., jednak bez przytoczenia treści przepisu i bez wskazania jakie konkretnie istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji i nieznane temu organowi, wyszły w sprawie na jaw. Następnie zaś, bez poinformowania strony w trybie art. 10 k.p.a. o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym w postaci chociażby pisma Wojewody [...] z 23.10.2018 r., komunikatu [...] Urzędu Wojewódzkiego dotyczącego bezzwłocznego doszacowania strat w uprawach ziemniaków i buraków cukrowych, jak i wskazaniami IUNG z 27.09.2018 r., w dniu [...] wydana została decyzja o uchyleniu decyzji dotychczasowej przyznającej skarżącemu pomoc w wysokości 340 zł i odmowie jej przyznania. Takie działanie organu niewątpliwie stanowiło naruszenie art. 8 § 1, 9 i 10 § 1 k.p.a.

W tym miejscu podkreślić należy, że uchylenie decyzji ostatecznej z uwagi na wystąpienie przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 uwarunkowane jest łącznym spełnieniem następujących przesłanek:

1/ ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody są istotne dla sprawy;

2/ okoliczności faktyczne lub dowody są nowe;

3/ okoliczności faktyczne lub dowody istniały w dniu wydania decyzji ostatecznej;

4/ okoliczności faktyczne lub dowody nie były znane organowi, który wydał decyzję.

Jeżeli którykolwiek z tych warunków nie został spełniony, niemożliwym jest uchylenie decyzji ostatecznej, zaś jej uchylenie jest działaniem niezgodnym z prawem. Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 21 czerwca 2017 r. o sygn. akt I GSK 468/17 (dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem https://orzeczenia.nsa.gov.pl) pod pojęciem nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów, o których mowa w powyższym przepisie, należy rozumieć zarówno okoliczności lub dowody nowo odkryte, jak również po raz pierwszy zgłoszone. Istotnym jest jednak, aby ujawnione w sprawie nowe okoliczności lub nowe dowody istniały w dniu wydania decyzji. Natomiast przez nową okoliczność istotną dla sprawy należy rozumieć taką okoliczność, która mogła mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy, co oznacza, że w sprawie zapadłaby decyzja co do swej istoty odmienna od rozstrzygnięcia dotychczasowego. Chodzi zatem o okoliczności istotne w takim znaczeniu, że ich istnienie lub brak bezpośrednio wpływają na treść rozstrzygnięcia. Okoliczności te muszą więc być prawotwórcze, z punktu widzenia znajdującego zastosowanie w sprawie przepisu prawa materialnego. Równocześnie taka "nowa, istotna okoliczność" musi istnieć w dniu wydania decyzji ostatecznej i nie być znana organowi, który wydał decyzję.

W niniejszej sprawie, z uzasadnienia decyzji organu I instancji wynika, iż jako nową, nieznaną organowi okoliczność, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. uznano treść pisma Wojewody [...] z 23 października 2018 r., skierowanego do Przewodniczącej Gminnej Komisji ds. Szacowania Szkód w gospodarstwach rolnych na terenie Gminy C., oraz komunikat [...] Urzędu Wojewódzkiego dotyczący bezzwłocznego doszacowania strat w uprawach ziemniaków i buraków cukrowych, wystosowany w oparciu o wskazania IUNG z 27 września 2018 r.

Zdaniem Sądu, w świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego brak jest jednak podstaw do przyjęcia, że w rozpoznawanej sprawie zaszła powołana przez organ przesłanka do wznowienia postępowania, gdyż w dniu wydania pierwotnej decyzji z [...] o przyznaniu skarżącemu pomocy finansowej nie zaistniała jeszcze okoliczność faktyczna, w postaci wykrycia nieprawidłowości w działalności Gminnej Komisji ds. Szacowania Szkód, którą organ powołał jako uzasadnienie wznowienia postępowania. Pismo Wojewody [...] wskazujące na wadliwość postępowania Komisji szacującej szkody jest datowane na 23 października 2018 roku, a więc po wydaniu decyzji ostatecznej o przyznaniu pomocy. Nie stanowi więc okoliczności istniejącej w dacie wydania decyzji.

Mimo zatem, iż w dacie wydania decyzji tj. [...] istniał Komunikat [...] Urzędu Wojewódzkiego z 27 września 2018 roku, to informacji w nim zawartych nie można było uznać za "nową okoliczność nieznaną organowi", który wydał decyzję. W niniejszej sprawie nie ujawniły się bowiem żadne nowe okoliczności, czy dowody dotyczące stanu faktycznego, a jedynie co najwyżej doszło do odmiennej oceny prawnej znanych i już ocenionych faktów i dowodów. Rację ma strona skarżąca, że Komunikat z dnia 27 września 2018 r. został opublikowany, a zatem w dniu sporządzenia protokołu oszacowania strat tj. 4 października 2018 r. członkowie komisji szacującej straty winni byli znać ten komunikat i dokonać właściwej wykładni przepisów prawa. Strona nie może natomiast ponosić odpowiedzialności za ewentualne zaniechania, czy niedopatrzenia członków komisji w tym zakresie, nawet jeśli w okresie późniejszym uznano, że dokonana ocena prawa była nieprawidłowa, zwłaszcza, że kierownik BP ARiMR taką wykładnię dokonaną przez komisję szacunkową przy ocenie wniosku, do którego był załączony protokół oszacowania zaakceptował.

Wskazać także należy, że warunkiem udzielenia pomocy, o którą na podstawie § 13r ust 1 pkt 2 rozporządzenia wystąpił skarżący wnioskiem z 16 października 2018 r., było przedłożenie protokołu oszacowania strat w gospodarstwie rolnym sporządzonego przez Komisję ds. oszacowania szkód w gospodarstwach rolnych lub działach specjalnych produkcji rolnej powołanej przez Wojewodę [...] zarządzeniem nr 99/2015 z 22 kwietnia 2015 r. Taki protokół z 04.10.2018 r. stanowił załącznik do wniosku skarżącego. W oparciu o niego, zgodnie z § 13r ust. 6 pkt 1 powołanego rozporządzenia, decyzją Kierownika BP ARiMR w W. z dnia [...] została skarżącemu przyznana wnioskowana pomoc.

Niezrozumiała dla Sądu i nieznajdująca żadnego potwierdzenia w materiale dowodowym sprawy jest - podniesiona po raz pierwszy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji - argumentacja Dyrektora OR ARiMR w Ł., jakoby nową okolicznością, nieznaną organowi w dniu [...], był fakt, iż protokół szacowania szkód w gospodarstwie rolnym skarżącego z 4 października 2018 r. został przez Wojewodę [...] unieważniony. Brak jest w załączonych do Sądu aktach administracyjnych dokumentu, który potwierdzałby taką okoliczność.

W sposób nietrafny, na uzasadnienie swojego stanowiska, organ odwoławczy wskazuje przy tym na wynikający z procedury postępowania dotyczącego szacowania szkód w gospodarstwach rolnych objętych niekorzystnymi zjawiskami atmosferycznymi, obowiązek komisji, aby każdorazowo przed wydaniem rolnikowi protokołu szacowania szkód, protokół ten podlegał obligatoryjnej weryfikacji przez Wojewodę.

Z treści § 5 ust. 2 pkt 2 lit a w zw z § 5 ust. 5 rozporządzenia Rady Ministrów z 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczególnego zakresu i sposobu realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wynika, że potwierdzania przez wojewodę wymagają jedynie protokoły stwierdzające szkody, których rozmiar przekracza 30 % średniej rocznej produkcji rolnej lub 3.350 zł w środkach trwałych. Wskazać wypada, że zbieżna z treścią powyższego uregulowania informacja umieszczona została także na końcu protokołu szacowania szkód z 8 października 2018 roku, w którym wskazano: "protokół sporządzono w dwóch jednobrzmiących egzemplarzach, z których jeden otrzymuje wojewoda właściwy ze względu na miejsce wystąpienia szkód, a drugi producent rolny, przy czym w przypadku szkód powyżej 30 % średniej rocznej produkcji rolnej lub 3.350 zł w środkach trwałych producent rolny otrzymuje protokół potwierdzony przez wojewodę". Określony w protokole z

04.10.2018 r. procent szkód w gospodarstwie rolnym skarżącego nie przekroczył wartości 30%, a zatem brak było przepisów nakładających na Gminną Komisję obowiązek przedłożenia tego protokołu do zatwierdzenia przez wojewodę. W związku z powyższym, wysuwana przez Dyrektora OR ARiMR w Ł. argumentacja w istotny sposób narusza zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa. Ta wyrażona w art. 8 k.p.a., jedna z kluczowych zasad postępowania administracyjnego, wyznacza standardy funkcjonowania organów administracji publicznej, które powinny działać w taki sposób, aby podstawy ich działania były zrozumiałe dla obywateli, a skutki niedopełnienia obowiązków służbowych, czy niewłaściwego prowadzenia postępowania nie działały na niekorzyść obywateli. Tymczasem analiza akt niniejszego postępowania wznowieniowego oraz uzasadnień rozstrzygnięć wydanych w jego toku nasuwa konstatację o próbie przerzucenia na obywatela błędów lub zaniechań popełnionych przez członków Gminnej Komisji ds. Szacowania Szkód, czy też pracowników wojewody. Ujawnione przez organ nadzoru błędy w działalnych podległych mu komisji lub jego pracowników, nie mogą jednak stanowić podstawy do eliminacji z obrotu prawnego - w trybie wznowienia postępowania - ostatecznej decyzji administracyjnej przyznającej skarżącemu pomoc, korzystającej z ochrony wynikającej z art. 16 k.p.a.

Podkreślić jednocześnie należy, iż Sąd nie znalazł podstaw do odrzucenia skargi, zgodnie z wnioskiem organu zawartym w odpowiedzi na skargę. W ocenie Sądu, skarżący nie przekroczył bowiem ustawowego terminu do wniesienia skargi. Skoro decyzja została mu doręczona w dniu 18.07.2019 r., to 30-dniowy termin upływał w dniu 17.08.2019 r. Z uwagi na to, że była to sobota, termin na wniesienie skargi upływał w poniedziałek 19.08.2019 r. (art. 83 § 2 p.p.s.a.). Jak wynika z akt sprawy, skarga nadana została na poczcie w dniu 19.08.2019 r., a więc z zachowaniem ustawowego terminu.

Reasumując, w sprawie należało przede wszystkim uznać, że zaszła konieczności uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji z [...] wobec naruszenia przez organ I instancji art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. Brak było ponadto podstaw do wydania decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., bowiem nie wykazano w postępowaniu zaistnienia wskazanej w tym przepisie przesłanki wznowienia postępowania. Doprowadziło to do naruszenia art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. i skutkowało koniecznością uchylenia także postanowienia o wznowieniu postępowania.

Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i c w zw. z art. 135 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. O zwrocie skarżącemu kosztów postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 i 205 p.p.s.a., a obejmują one uiszczony wpis od skargi w wysokości 200 zł.

k.ż.