Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 223/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2012-12-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 124 ust. 1 pkt 2 lit. b, art. 130 ust. 1, ust. 2, ust. 3
journal: Dz.U. 2005 nr 108 poz 908
law: Ustawa z dnia  20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity
article: par. 8 ust. 6
journal: Dz.U. 2002 nr 236 poz 1998
law: Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi  przepisy ruchu drogowego.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Janowska Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Bogusz Sędzia WSA Elżbieta Naumowicz – spr. Protokolant Sekretarz sądowy Mariola Krzywda po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 7 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Opolskiego Komendanta Wojewódzkiego Policji w Opolu z dnia 13 lutego 2012 r., nr [...] w przedmiocie skierowania na badania psychologiczne oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 28 października 2010 r. Naczelnik Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Wojewódzkiej Policji w Opolu, działając z upoważnienia Opolskiego Komendanta Wojewódzkiego Policji w Opolu, wystosował do Starosty Powiatowego w Strzelcach Opolskich wniosek o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji M. K. w związku z przekroczeniem dopuszczalnej liczby punktów za naruszenia przepisów ruchu drogowego. Organ podał, że M. K. w okresie od 20 lutego 2010 r. do 26 października 2010 r. otrzymał łącznie 26 punktów, w tym za naruszenie obowiązku używania pasów bezpieczeństwa w dniu 20 lutego 2010 r. (2 punkty) oraz za przekroczenie prędkości: w dniu 9 sierpnia 2010 r. (4 punkty), w dniu 10 sierpnia 2010 r. (6 punktów), w dniu 8 września 2010 r. (6 punktów) i w dniu 26 października 2010 r. (8 punktów). Wniosek powyższy przekazany został również do wiadomości Komendanta Powiatowego Policji w Strzelcach Opolskich, który powołując się na przepis art. 124 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.) wydał w dniu 2 listopada 2010 r. decyzję nr [...] o skierowaniu na badanie psychologiczne.

Od decyzji tej odwołanie wniósł M. K., zarzucając, że jest przedwczesna i podnosząc, że w dniu 3 listopada 2010 r. odbył szkolenie, które spowodowało zmniejszenie liczby punktów karnych za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Wyjaśnił, że na szkolenie to zgłosił się w dniu 25 października 2010 r. i w tej dacie nie miał jeszcze przekroczonego limitu punktów. Natomiast po odbyciu szkolenia liczba punktów w ewidencji uległa zmniejszeniu o 6 punktów, w związku z czym pozostała suma nie przekracza ustalonego limitu. Ponadto, punkty przypisane za wykroczenie w dniu 26 października 2010 r. nie powinny być brane pod uwagę, gdyż w dniu 2 listopada 2010 r. skierował do Sądu Rejonowego w Strzelcach Opolskich wniosek o uchylenie powyższego mandatu. Zdaniem odwołującego, ze względu na zasadę domniemania niewinności, do czasu ponownego rozpoznania sprawy nie powinien być traktowany jako osoba, którą należy skierować na badania psychologiczne.

Opolski Komendant Wojewódzki Policji decyzją z dnia 13 lutego 2012 r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Jako podstawę prawną swego rozstrzygnięcia powołał przepisy art. 138 § pkt 1 K.p.a., art. 124 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym i § 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 1 kwietnia 2005 r. w sprawie badań psychologicznych kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami oraz wykonujących pracę na stanowisku kierowcy (Dz. U. z 2005 r., Nr 69, poz. 622). W uzasadnieniu organ odwoławczy zrelacjonował dotychczasowy przebieg postępowania i stwierdził, że w dniu 3 listopada 2010 r. M. K. odbył szkolenie w Wojewódzkim Ośrodku Ruchu Drogowego w Opolu celem zmniejszenia liczby punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego. Poza tym organ wskazał, że w wyniku rozpoznania wniosku M. K. z dnia 2 listopada 2010 r. o uchylenie mandatu karnego za wykroczenie popełnione w dniu 26 października 2010 r., Sąd Rejonowy w Strzelcach Opolskich postanowieniem z dnia [...], sygn. akt [...] odmówił uchylenia prawomocnego mandatu nałożonego w dniu 26 października 2010 r. W związku z powyższym, zdaniem organu odwoławczego, liczba punktów ostatecznych, przypisanych na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć, nie uległa zmianie. Natomiast odjęcie 6 punktów karnych z tytułu odbytego szkolenia nie może mieć miejsca. W tym zakresie Opolski Komendant Wojewódzki Policji podkreślił, że organy administracji publicznej, czyli również organy Policji, stosownie do zasady praworządności określonej w art. 7 Konstytucji RP i powtórzonej w art. 6 K.p.a., mają obowiązek działać na podstawie przepisów prawa i w jego granicach. Brak jest podstaw do uwzględnienia żądania zmniejszenia liczby punktów w ewidencji, po odbyciu szkolenia, ale po przekroczeniu limitu 24 punktów ujętych w ewidencji, gdyż zgodnie z § 8 ust. 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. Nr 236, poz. 1998 ze zm.), zwanego dalej rozporządzeniem z dnia 20 grudnia 2002 r., odbycie szkolenia nie powoduje zmniejszenia liczby punktów otrzymanych za naruszenia ruchu drogowego przez osobę, która przed jego rozpoczęciem dopuściła się naruszeń, za które suma punktów ostatecznych i wpisanych tymczasowo przekroczyła 24. Organ zaakcentował, że stosownie do art. 87 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, powyższe rozporządzenie jest powszechnie obowiązującym prawem, co oznacza obowiązek stosowania tego aktu przez organ Policji.

Na powyższą decyzję M. K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, domagając się uchylenia decyzji organów obu instancji i umorzenia postępowania, ewentualnie uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów rozporządzenia z dnia 20 grudnia 2002 r. oraz art. 138 K.p.a. poprzez ich błędną wykładnię, a nadto naruszenie art. 7 K.p.a. poprzez jego niezastosowanie. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że pomimo jego czynnego udziału w postępowaniu organy nie zbadały sprawy w sposób dogłębny i nie uwzględniły wskazywanych okoliczności faktycznych. Zarzucił, że przepis § 8 ust. 6 rozporządzenia z dnia 20 grudnia 2002 r. został wydany bez podstawy prawnej, a "w najgorszym przypadku z rażącym przekroczeniem delegacji do jego wydania". Podkreślił, że w dniu 25 października 2010 r. dobrowolnie i na własny koszt zgłosił się do Wojewódzkiego Ośrodka Ruchu Drogowego w Opolu w celu odbycia szkolenia i szkolenie to odbył. Zdaniem skarżącego, nie można przyjmować, że szkolenie to odbył dopiero w dniu 3 listopada 2010 r., skoro chęć udziału w nim została zgłoszona znacznie wcześniej. Zwrócił uwagę, że kolejny mandat karny został nałożony w dniu 26 października 2010 r., czyli już po zgłoszeniu się na szkolenie, zatem otrzymanie mandatu nie mogło spowodować przekroczenia liczby 24 punktów karnych. Stwierdził, że nie może odpowiadać za opieszałe działanie Ośrodka, skoro faktyczne zaświadczenie o odbyciu szkolenia otrzymał dopiero w dniu 3 listopada 2010 r., pomimo że chęć wzięcia udziału w szkoleniu wyraził przed otrzymaniem mandatu i okoliczność ta powinna być wystarczająca do uznania, że już w tej chwili powinny zostać obniżone punkty karne. Tym samym bezpodstawnie organy przyjęły, że została przekroczona liczba punktów karnych, przy czym organ odwoławczy nie posiadał faktycznej wiedzy na temat liczby punktów, podczas gdy powinien wziąć pod uwagę fakt odbycia szkolenia jako nową okoliczność faktyczną istotną w sprawie, czego nie uczynił i przez to błędnie zastosował art. 138 K.p.a.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko prezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo podniósł, że rozporządzenie z dnia 20 grudnia 2002 r. nie zostało wydane z przekroczeniem delegacji ustawowej, gdyż § 8 ust. 6 nie pozostaje w sprzeczności z art. 130 ust. 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym, jest natomiast powieleniem i uszczegółowieniem uregulowań ustawowych. Organ podkreślił, że punkty zmniejsza się po przedstawieniu zaświadczenia o odbyciu szkolenia, a w dacie odbycia przeszkolenia liczba punktów przypisanych skarżącemu przekroczyła 24. Poza tym wskazał, że to Policja prowadzi ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, zatem organ z urzędu posiada wiedzę o ilości punktów przypisanych poszczególnym kierowcom.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje;

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w postępowaniu sądowym badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, jak również trafność wykładni tych przepisów oraz prawidłowość przyjętej procedury. Dokonując oceny we wskazanym zakresie sądy administracyjne nie mogą zatem brać pod uwagę argumentów natury słusznościowej czy celowościowej. Z kontrolnej funkcji sądów administracyjnych wynika ponadto, że dokonując oceny działań organów administracji publicznej, nie stanowią one kolejnej instancji w sprawach należących do właściwości tych organów i nie są uprawnione do podejmowania merytorycznych rozstrzygnięć w sprawach podlegających ich ocenie. Wniesienie do sądu administracyjnego skargi na akt wydany przez organ administracji publicznej nie skutkuje przejęciem sprawy administracyjnej w celu wydania końcowego rozstrzygnięcia. Funkcja tego sądu polega bowiem wyłącznie na kontroli wykonywania administracji publicznej przez powołane do tego organy. Oznacza to, że nie jest on uprawniony do podjęcia w sprawie merytorycznego rozstrzygnięcia w przedmiocie praw i obowiązków, w tym nie jest uprawniony do zmiany rozstrzygnięcia podjętego przez organ. Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) zwanej P.p.s.a., uwzględnienie skargi na decyzję administracją następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W razie niewystąpienia wskazanych uchybień, na mocy art. 151 P.p.s.a skarga podlega oddaleniu.

W rozpoznawanej sprawie skarga wniesiona została na decyzję w przedmiocie skierowania skarżącego na badania psychologiczne. Przeprowadzona przez Sąd, według wskazanych powyżej kryteriów, kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że brak jest naruszeń przepisów prawa materialnego bądź procesowego mających wpływ na wynik sprawy w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie jej z porządku prawnego w trybie art. 145 § 1 P.p.s.a.

Materialnoprawną podstawą decyzji wydanych w sprawie przez organy Policji obu instancji był art. 124 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem badaniu psychologicznemu przeprowadzanemu w celu orzeczenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem podlega kierujący pojazdem silnikowym, jeżeli przekroczył liczbę 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 ustawy. Redakcja powołanego uregulowania, w szczególności użyty w nim zwrot, że kierujący pojazdem "podlega" badaniu psychologicznemu, nie pozostawia wątpliwości co do tego, że organ prowadzący postępowanie administracyjne w sprawie skierowania na badania psychologiczne jest zobligowany wydać skierowanie w oparciu o wniosek komendanta wojewódzkiego Policji, który stwierdzi, że ilość punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym przekroczyła liczbę 24. Kategoryczne sformułowanie tego przepisu nie pozostawia organom swobody w dokonywaniu oceny, czy wydać decyzję o skierowaniu na badania psychologiczne, czy też nie. Decyzja ma charakter związany, a organ nie działa w ramach tzw. uznania administracyjnego. Ponadto, na zasadzie § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 1 kwietnia 2005 r. w sprawie badań psychologicznych kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami oraz wykonujących pracę na stanowisku kierowcy (Dz. U. z 2005 r., Nr 69, poz. 622), decyzję o skierowaniu na badania psychologiczne osobie, która przekroczyła liczbę 24 punktów wydaje komendant powiatowy (miejski, rejonowy) Policji w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia, w którym przekroczyła 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Określony w tym przepisie termin wydania przez organ kontroli ruchu drogowego decyzji o skierowaniu na badania psychologiczne jest terminem instrukcyjnym (por. uchwała składu siedmiu sędziów NSA z 20 maja 2010 r., I OPS 12/09, ONSAiwsa 2010 nr 5, poz. 83).

Mając na uwadze z jednej strony przedmiot postępowania w niniejszej sprawie i omówione wyżej związanie organów prowadzących postępowanie administracyjne zapisami ujawnionymi w ewidencji, a z drugiej – sformułowane w skardze zarzuty, dotyczące wadliwego ustalenia stanu faktycznego, w szczególności poprzez błędne określenie liczby punktów wynikającej z ewidencji przez organ odwoławczy, który nie uwzględnił okoliczności uzasadniających odjęcie 6 punktów, wskazać w tym miejscu należy, że zgodnie z § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. Nr 236, poz. 1998 ze zm.), zwanego dalej rozporządzeniem z dnia 20 grudnia 2002 r., które obowiązywało w dacie wydawania rozstrzygnięć przez organy obu instancji, ewidencję punktów karnych prowadzi komendant wojewódzki Policji, będący organem odwoławczym w niniejszej sprawie. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowoadministracyjnym, dokonanie wpisu do ewidencji i usunięcie go z niej stanowią czynność materialno-techniczną podlegającą kontroli sądowej. Strona zainteresowana może domagać się podjęcia czynności polegającej na wykreśleniu punktów przez organ ewidencyjny, a następnie w zależności od tego czy i jakie organ ten zajmie stanowisko, skorzystać ze skargi do sądu administracyjnego kwestionując czynność na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. lub skarżąc bezczynność organu na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 tej ustawy (por. wyroki NSA: z 13 lipca 2006 r., I OSK 1087/05, LEX nr 27543 oraz z 24 października 2012 r., I OSK 1203/11; z 15 września 2010 r., I OSK 1456/09; z 18 sierpnia 2010 r., I OSK 1388/09 - dostępne na stronie internetowej - Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Z lektury akt sprawy nie wynika, że skarżący skorzystał z powyższego uprawnienia i że wystąpił z odrębnym wnioskiem o usunięcie wpisu z ewidencji w związku z odbyciem szkolenia. Zarzut dotyczący prawidłowości przyjętej liczby punktów był natomiast podnoszony przez skarżącego konsekwentnie w toku postępowania dotyczącego skierowania na badania psychologiczne i był on przedmiotem oceny organów, zwłaszcza, że na gruncie niniejszej sprawy zachodzi tożsamość organu prowadzącego ewidencję i organu, który wydał zaskarżoną decyzję. Z tej racji nie może też być mowy o braku wiedzy organu odwoławczego co do ilości punktów ujawnionych w prowadzonej przezeń ewidencji.

Odnośnie powyższego zarzutu na gruncie rozpoznawanej sprawy dodać przyjdzie, że stosownie do art. 130 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym policja prowadzi ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Określonemu naruszeniu przypisuje się odpowiednią liczbę punktów w skali od 0 do 10 i wpisuje do tej ewidencji. Natomiast stosownie do art. 130 ust. 2 tej ustawy punkty za naruszenie przepisów ruchu drogowego wpisane do ewidencji usuwa się po upływie 1 roku od dnia naruszenia, chyba, że przed upływem tego okresu kierowca dopuścił się naruszeń, za które na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć przypisana liczba punktów przekroczyłaby 24 punkty lub w przypadku kierowców, o których mowa w art. 140 ust. 1 pkt 3 – 20 punktów.

Wykaz naruszeń podlegających ewidencji i odpowiadającą im liczbę punktów zawiera załącznik nr 1 do rozporządzenia z dnia 20 grudnia 2002 r. Według § 2 ust. 1 tego rozporządzenia, do ewidencji wpisuje się kierowcę, który dopuścił się naruszenia przepisów ruchu drogowego, natomiast w myśl § 4 ust. 1 wpisu ostatecznego do ewidencji dokonuje się, jeżeli naruszenie zostało stwierdzone prawomocnym wyrokiem sądu, mandatem karnym albo orzeczeniem dyscyplinarnym w sprawie o naruszenie rozpatrywane w postępowaniu dyscyplinarnym. Na podstawie zgromadzonej w sprawie dokumentacji nie jest wątpliwe, że za przekroczenie prędkości od 41 do 50 km/h w dniu 26 października 2010 r. nałożono na skarżącego mandatem karnym kredytowanym grzywnę w kwocie 300 zł oraz przyznano 8 punktów karnych. Zgodnie z art. 98 § 3 zd. trzecie ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia (Dz. U. z 2008 r. Nr 133, poz. 848 ze zm.) mandat ten staje się prawomocny z chwilą pokwitowania jego odbioru przez ukaranego. Natomiast Sąd Rejonowy w Strzelcach Opolskich postanowieniem z dnia [...], sygn. akt [...], odmówił uchylenia powyższego prawomocnego mandatu karnego w trybie art. 101 § 1 ostatnio powołanej ustawy. Od dnia 26 października 2010 r. łączna liczba punktów wpisanych do ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, przypisanych skarżącemu w okresie od 20 lutego 2010 r., a więc w okresie nie przekraczającym jednego roku, za pięć popełnionych w tym czasie wykroczeń drogowych, wynosiła zatem 26. W tych okolicznościach nie jest wątpliwym, że przed upływem jednego roku od dnia 20 lutego 2010 r. skarżący dopuścił się naruszeń, za które liczba punktów, przypisana zgodnie rozporządzeniem z dnia 20 grudnia 2002 r. na podstawie prawomocnych, rozstrzygnięć przekroczyła 24. Oznacza to, że wydanie decyzji w trybie art. 124 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym, dotyczącej skierowania skarżącego na badania psychologiczne było zgodne z prawem i znajdowało uzasadnienie w gromadzonym materiale dowodowym. Oceny tej nie zmienia fakt, że dopiero w toku postępowania zapadło sądowe rozstrzygnięcie dotyczące mandatu z dnia 26 października 2010 r. Postanowienie Sądu Rejonowego z dnia [...] zapadło przed wydaniem zaskarżonej decyzji, a poza tym, jak wywiedziono wyżej, już w dacie wydania decyzji skarżący przekroczył granicę punktów dopuszczalną przepisem stanowiącym podstawę wydania tejże decyzji.

Rozpatrując kwestię możliwości zmniejszenia ilości punktów na skutek odbycia szkolenia należy mieć na względzie, że zgodnie z art. 130 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym kierowca wpisany do ewidencji może na własny koszt uczestniczyć w szkoleniu, którego odbycie spowoduje zmniejszenie liczby punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Z przepisu tego jasno wynika, że dopiero odbycie szkolenia jest przesłanką zmniejszenia liczby punktów ujawnionych w ewidencji. Decydująca i prawnie doniosła jest zatem wyłącznie data przeprowadzenia szkolenia, a nie data zgłoszenia chęci uczestnictwa w szkoleniu, wpisania się na listę czy nawet opłacenia jego kosztów. Tym samym całkowicie pozbawiony znaczenia prawnego jest wskazywany przez skarżącego fakt, że w dniu 25 października 2010 r., czyli w dniu poprzedzającym otrzymanie ostatniego mandatu karnego, wyraził gotowość uczestniczenia w szkoleniu. Z lektury akt wynika wprawdzie, że skarżący wypełnił druk zgłoszenia udziału w szkoleniu dotyczącym zmniejszenia liczby punktów związanych z naruszeniem przepisów ruchu drogowego i druk ten opatrzył datą "25.10.2010 r.", jednak szkolenie to miało miejsce dopiero w dniu 3 listopada 2010 r., czyli już po fakcie ukarania skarżącego mandatem z dnia 26 października 2010 r., co skutkowało przyznaniem 8 punktów karnych. W dacie odbywania szkolenia skarżący posiadał zatem 26 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego, czyli limit 24 punktów określony przepisem art. 124 ust. 1 pkt 2 lit. b został już przekroczony.

Przepis § 8 ust. 6 rozporządzenia z dnia 20 grudnia 2002 r. przewiduje, że odbycie szkolenia nie powoduje zmniejszenia liczby punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego wobec osoby, która przed jego rozpoczęciem dopuściła się naruszeń, za które suma punktów ostatecznych i wpisanych tymczasowo przekroczyła 24. W związku z podnoszonym w skardze zarzutem dotyczącym przekroczenia powyższym przepisem granic upoważnienia ustawowego, odnotować należy zarysowaną w orzecznictwie niejednolitość poglądów na tle zgodności tego przepisu z ustawą oraz konstytucyjności całego aktu wykonawczego. Przeważa jednak aktualnie stanowisko, które skład orzekający podziela, że przepis § 8 ust. 6 rozporządzenia realizuje wytyczne ustawodawcy co do treści aktu oraz kierunku regulacji ustawowej, jest z nią zgodny i mieści się w granicach upoważnienia ustawowego z art. 130 ust. 4 (por. wyroki NSA: z 24 października 2012 r., I OSK 1203/11 - Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych http://orzeczenia.nsa.gov.pl; z 22 marca 2011 r., sygn. I OSK 723/10, LEX nr 990279 i powołane tam orzeczenia). Prezentowane były też zdania przeciwne (np. wyrok NSA z 15 lipca 2010 r., I OSK 885/09, LEX nr 706215 oraz wyrok WSA w Gdańsku z 20 maja 2009 r., III SA/Gd 167/09, LEX nr 547550).

Na gruncie rozpoznawanej sprawy dostrzec trzeba, że kwestia ewentualnego przekroczenia granic upoważnienia ustawowego przy wydaniu powyższego rozporządzenia nie ma decydującego znaczenia. Odczytanie samych tylko uregulowań ustawy Prawo o ruchu drogowym, tj. powołanych wyżej art. 130 ust. 1, 2 i 3 w kontekście art. 124 ust. 1 pkt 2 lit. b wskazuje, że po uzyskaniu 24 punktów karnych kierowca powinien podlegać badaniu pod kątem psychologicznych predyspozycji do kierowania pojazdami, natomiast aby dobrowolne odbycie przez niego szkolenia mogło spowodować zmniejszenie liczby posiadanych punktów karnych, musi się odbyć przed przekroczeniem dopuszczalnej ilości punktów. Niewątpliwie, szkolenie jest przez kierowców odbywane w celu zmniejszenia liczby punktów. Jak już wywiedziono wyżej, odbycie szkolenia jest podstawą do usunięcia punktów z ewidencji. W tej samej jednostce redakcyjnej, tj. art. 130 ustawy, poświęconym instytucji ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego i punktów za te naruszenia, ustawodawca zawarł zarówno regulację dotyczącą usuwania punktów z ewidencji po upływie rocznego okresu (ust. 2 ustawy), jak i regulację dotycząca możliwości obniżenia liczby punktów (ust. 3 ustawy). Z uwagi na przyjętą redakcję, przepisów tych nie można interpretować w oderwaniu od siebie, ale we wzajemnej łączności. Jednocześnie ustawodawca wprowadził zasadę, że przekroczenie w ciągu roku określonego limitu wynoszącego – w zależności od daty uzyskania prawa jazdy – 24 punkty albo 20 punktów, skutkuje wszczęciem postępowań administracyjnych mających zweryfikować predyspozycje i kwalifikacje kierowców. Do tych postępowań należy także skierowanie na badanie psychologiczne określone w art. 124 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym. Nie mają one charakteru represyjnego, lecz prewencyjny. Unormowanie zawarte w art. 130 ust. 2, uniemożliwiające usunięcie punktów z ewidencji w sytuacji przekroczenia w okresie roku ustalonego ich limitu, wpływa na interpretację art. 130 ust. 3, dotyczącego zmniejszenia liczby punktów w wyniku odbycia szkolenia. Prowadzi to do wniosku, że poddając się szkoleniu kierowca nie może doprowadzić do odliczenia punktów, jeśli ich liczba w ciągu roku od daty popełnienia pierwszego, na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć przekroczyła dopuszczalną górną granicę. Szkolenie nie jest już bowiem skuteczne, gdyż nie może zniweczyć stanu faktycznego zaistniałego na skutek przekroczenia określonego ustawowo limitu punktów. W tym stanie faktycznym nie jest już możliwe usunięcie punktów z ewidencji na skutek upływu czasu, otwiera się natomiast możliwość oraz obowiązek wdrożenia przez odpowiednie organy procedur weryfikujących i sprawdzających. Przyjęcie przeciwnego stanowiska prowadziłoby do zaistnienia niemożliwej do zaakceptowania sytuacji, w której poprzez permanentne odbywanie szkoleń, kierowcy uporczywie naruszający przepisy ruchu drogowego mogliby nadal w tym ruchu uczestniczyć, podczas gdy celem rozwiązań przyjętych przez ustawodawcę jest w miarę szybka identyfikacja takich osób i poddanie ich weryfikacji. Regulacja z § 8 ust. 6 rozporządzenia w istocie zawiera zatem postanowienia korelujące z postawieniami ustawy.

Reasumując, wykładnia art. 130 ust. 2 i 3 ustawy we wzajemnym ich powiązaniu stanowi podstawę do przyjęcia, że odbycie przez kierowcę szkolenia nie powoduje zmniejszenia liczby punktów otrzymanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego, jeśli szkolenie kierowca odbył już po przekroczeniu liczby 24 punktów wpisanych do ewidencji, o której mowa w art. 130 ust. 1 ustawy. Wniosek taki jest niezależny od treści § 8 ust. 6 rozporządzenia. Sąd podziela stanowisko, jakie w tej kwestii zajął Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym wyżej wyroku z 24 października 2012 r., I OSK 1203/11 oraz w wyrokach: z 16 grudnia 2010 r., I OSK 275/10, LEX nr 745196; z 22 marca 2011 r., I OSK 723/10, LEX nr 990279; z 31 marca 2011 r., I OSK 1013/10, LEX nr 1079693; z 13 października 2011 r., I OSK 1721/10, LEX nr 1069603, z 9 grudnia 2011 r., I OSK 73/11, LEX nr 1149428; z 15 marca 2012 r., I OSK 419/11; LEX 1136703.

Interpretacja powołanych wyżej art. 130 ust. 1, 2 i 3 oraz art. 124 ustawy Prawo o ruchu drogowym wskazuje z kolei, że po uzyskaniu 24 punktów karnych kierowca powinien podlegać badaniu pod kątem psychologicznych predyspozycji do kierowania pojazdami, aby zaś dobrowolne odbycie przez niego szkolenia, o którym mowa w art. 130 ust. 3 ustawy, mogło zmniejszyć ilość uzyskanych przez niego punktów karnych, musi się ono odbyć przed przekroczeniem tej dopuszczalnej ilości punktów. Późniejsze uczestniczenie w tego rodzaju szkoleniu, tj. już po uzyskaniu liczby 24 punktów karnych, pozostaje bez wpływu na obowiązek poddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji. Wniosek taki, prezentowany dość jednolicie w aktualnym orzecznictwie, skład orzekający podziela, uznając że znajduje on dostateczne uzasadnienie w przepisach ustawy. Odmienna wykładnia powyższych przepisów powodowałaby, że możliwość wydania decyzji, o jakiej mowa w art. 124 ust. 1 pkt 2 lit. b tej ustawy uzależniona byłaby wyłącznie od kierowcy, co pozostawałoby w sprzeczności z celem ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz mogłoby doprowadzić do zagrożenia dla ruchu drogowego, poprzez dopuszczenie do niego kierowców, którzy z różnych przyczyn utracili zdolność bezpiecznego kierowania pojazdami. Stwierdzenie, iż kierowca mógłby w drodze odbycia szkolenia zmniejszyć liczbę punktów karnych (po przekroczeniu limitu 24), niweczyłoby w ogóle możliwość stosowania środka z art. 124 ust. 1 pkt 2 lit. b Prawa o ruchu drogowym, na co trafnie zwrócono uwagę w powoływanym już wcześniej wyroku NSA z 22 marca 2011 r., I OSK 723/10 (LEX nr 990279).

Mając na względzie przedstawione wyżej okoliczności faktyczne i rozważania prawne, na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.