Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1412/22
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-09-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6152 Lokalizacja innej inwestycji celu publicznego
Hasła tematyczne: Zagospodarowanie przestrzenne
Skarżony organ: Minister Rozwoju
Treść wyniku: Oddalono skargi kasacyjne
Powołane przepisy: article: art. 133, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c, art. 151, art. 182 par. 2, art. 183, art. 185, art. 184, art. 189
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 7, art. 77, art. 80, art. 108, art. 138
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zofia Flasińska Sędziowie: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz (spr.) Sędzia del. WSA Piotr Broda po rozpoznaniu w dniu 13 września 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skarg kasacyjnych M.W., D. M. i W. M., E.N. oraz Stowarzyszenia X od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 stycznia 2022 r. sygn. akt VII SA/Wa 1987/21 w sprawie ze skarg E. I.i A. K., M. W., D. M. i W. M., Gminy [...], E. N., Z.A. na decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia [...] października 2018 r. znak [...] w przedmiocie ustalenia lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej oddala skargi kasacyjne.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z 14 stycznia 2022 r., VII SA/Wa 1987/21, oddalił skargi E. I., A.K., M.W., D. M. i W.M., Gminy [...], E. N., oraz Z. A. na decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia 30 października 2018 r. znak [...] w przedmiocie ustalenia lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej.

Powyższy wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

Wojewoda Mazowiecki decyzją z dnia 17 lipca 2018 r. Nr [...], znak [...], na podstawie art. 5 ust. 1, art. 8 i art. 25, w zw. z art. 2 ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. o przygotowaniu i realizacji strategicznych inwestycji w zakresie sieci przesyłowych (Dz. U. z 2018 r. poz. 404, dalej: specustawa, specustawa przesyłowa) oraz na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm., dalej: k.p.a.), po rozpatrzeniu wniosku X S.A. w [...] (dalej: inwestor):

I. ustalił lokalizację strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej dla inwestycji pn.: "budowa linii 400 kV wraz ze zmianą układu sieci NN pomiędzy [...] a [...] (pomiędzy nacięciami linii [...] - [...], [...] - [...], [...] - [...])",na działkach ewidencyjnych wymienionych w decyzji;

II. zatwierdził linie rozgraniczające teren strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej, o której mowa w art. 8 ust. 1 specustawy, oznaczone linią przerywaną w kolorze różowym na 49 arkuszach mapy do celów projektowych w skali 1:1000, stanowiących załączniki nr 1 - 49 do decyzji, obejmujących wskazane w decyzji nieruchomości;

III. ograniczył sposób korzystania z wymienionych nieruchomości, oznaczone wypełnieniem w kolorze żółtym na 49 arkuszach mapy do celów projektowych w skali 1:1000, stanowiących załączniki nr 1 - 49 do decyzji, obejmujących wymienione w decyzji nieruchomości;

IV. na podstawie art. 25 specustawy wskazał, że decyzja o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej podlega natychmiastowemu wykonaniu.

Ponadto Wojewoda w ww. decyzji określił: warunki techniczne realizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej; warunki wynikające z potrzeb ochrony środowiska i ochrony zabytków, w tym dotyczące przeciwdziałania poważnym awariom przemysłowym; warunki ochrony przeciwpożarowej dla strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej; wymagania dotyczące ochrony interesów osób trzecich; zatwierdzenie podziałów nieruchomości, o których mowa w art. 19 ust. 1 specustawy; oznaczenie nieruchomości, na których jest planowana budowa stacji elektroenergetycznej, w stosunku do których decyzja o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej ma wywołać skutek, o którym mowa w art. 19 ust. 3-5 specustawy; oznaczenie nieruchomości, w stosunku do których decyzja o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej ma wywołać skutek, o którym mowa w art. 22 ust. 1 specustawy - ograniczenie w korzystaniu z nieruchomości, na działkach ewidencyjnych według poniższego zestawienia; termin wydania nieruchomości lub opróżnienia lokali i innych pomieszczeń.

Działając natomiast na podstawie art. 8 ust. 1 pkt 9 specustawy, określił termin wydania nieruchomości na 120 dzień od dnia, w którym ta decyzja stała się ostateczna.

Wskazał jednocześnie, że do gruntów objętych decyzją o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej, nie stosuje się przepisów o ochronie gruntów rolnych i leśnych - art. 18 specustawy: do usuwania drzew i krzewów znajdujących się na nieruchomościach objętych decyzją o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej, z wyjątkiem drzew i krzewów usuwanych z nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków, nie stosuje się przepisów o ochronie przyrody w zakresie obowiązku uzyskiwania zezwoleń na ich usunięcie oraz opłat z tym związanych; koszty wycinki i uprzątnięcia drzew oraz krzewów, w tym drzew i krzewów znajdujących się na gruntach będących w zarządzie Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe ponosi inwestor; drewno pozyskane z wycinki drzew i krzewów znajdujących się na gruntach będących w zarządzie Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe, staje się nieodpłatnie własnością Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe.

Od decyzji Wojewody Mazowieckiego odwołania wnieśli: E. N.; A. G.; I. O.; R. K., J. M., E. D., Z. C., J. D., K.M., K. Z., J. Z., R. P., K. P., P. K. działająca w imieniu swojego ojca A. D., W. K., M.B.P. S,., M. K., W. S., S. G., R. Ł., H. M., H. L., Wójt Gminy [...], K..B., A. M., M.W., D.S., J. Z., E. I., A. K., E.R.; R.R., E.S., Stowarzyszenie [...], M.S.W. S., M.M., S.K., D. M., M.S., Z. A..

W wyniku rozpoznania powyższych odwołań Minister Inwestycji i Rozwoju, decyzją z dnia 30 października 2018 r. - na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 5 ust. 4 specustawy - uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej znajdującego się na stronie 63 zapisu stanowiącego treść pkt 8 określającego termin wydania nieruchomości i orzekł w tym zakresie poprzez odmowę określenia terminu wydania nieruchomości lub opróżnienia lokali i innych pomieszczeń (pkt I), a w pozostałej części zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy (pkt II).

Minister wskazał, że odwołania złożone przez E. W., E. Z., P.R., zostały rozpatrzone odrębnymi rozstrzygnięciami umarzającymi postępowanie odwoławcze, bowiem skarżący po wezwaniu nie wykazali interesu prawnego. Odwołanie B.Ł. pozostało bez rozpatrzenia, bowiem skarżący nie uzupełnił braku formalnego odwołania poprzez złożenie podpisu. Natomiast R. W. oraz Ł. G. złożyli odwołania z uchybieniem terminu, co skutkowało wydaniem postanowień stwierdzających uchybienie terminu do ich złożenia. Następnie Minister stwierdził, że projektowana inwestycja mieści się w wykazie strategicznych inwestycji w zakresie sieci przesyłowych określonych w załączniku do specustawy (pozycja nr [...]) a złożony przez inwestora wniosek o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji przedmiotowej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej zawiera elementy wskazane w art. 4 ust. 1 i 2 specustawy. Wojewoda prawidłowo też poinformował strony o wszczętym postępowaniu, podał jego podstawę prawną, pouczył o prawie do składania wniosków, uwag lub zastrzeżeń oraz wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, wskazując miejsce, w którym strony mogą zapoznać się z aktami sprawy, a zatem należycie i wyczerpująco poinformował strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, będących przedmiotem postępowania administracyjnego, które mogły mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków. Minister wskazał, że kontrolowana decyzja, z zastrzeżeniem uchybienia, o którym organ wskazał poniżej, czyni zadość wymogom art. 8 ust. 1 specustawy.

Zdaniem Ministra decyzja Wojewody wymaga dokonania korekty merytoryczno-reformacyjnej, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Organ pierwszej instancji w pkt 8 wyznaczył termin wydania nieruchomości lub opróżnienia lokali i innych pomieszczeń, o którym mowa w art. 8 ust. 1 pkt 9 specustawy, na 120 dzień od dnia, w którym decyzja o ustaleniu lokalizacji przedmiotowej strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej stanie się ostateczna. Natomiast decyzja Wojewody dotyczy nieruchomości w stosunku do których sposób wykonywania prawa własności został jedynie ograniczony poprzez zapewnienie inwestorowi prawa do wejścia na jej teren celem wykonania niezbędnych robót budowlanych, o których mowa w art. 22 ust. 1 specustawy. Minister podniósł, że w art 8 ust. 1 specustawy wymienione zostały elementy, jakie decyzja ta powinna zawierać. Należą do nich m.in. oznaczenie nieruchomości, na których jest planowana budowa stacji elektroenergetycznej (art. 8 ust. 1 pkt 7) oraz nieruchomości, przez które urządzenia przesyłowe mają przebiegać (art. 8 ust. 1 pkt 8). O ile w odniesieniu do pierwszej kategorii nieruchomości ustawodawca w art. 19 ust. 3-5 specustawy przewidział skutek w postaci przeniesienia prawa własności na rzecz Skarbu Państwa, o tyle w przypadku drugiej kategorii stanowi on w art. 22 ust. 1 specustawy tego prawa poprzez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości przewodów i urządzeń służących do przesyłania energii elektrycznej, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń. W tym zakresie ustawodawca ustanowił także odesłanie do art. 124 ust. 2 i 5-8 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Ustanowienie dwóch odrębnych kategorii nieruchomości na których realizowana jest inwestycja polegająca na budowie sieci przesyłowej, w tym innych form władania nimi, nakazuje zdaniem Ministra przyjęcie odmiennych regulacji dotyczących warunków korzystania z nich przez inwestora przy wykonywaniu prac budowlanych. Odnoszą się one m.in. do obowiązku ustanowienia terminu udostępnienia nieruchomości, o którym stanowi art. 8 ust. 1 pkt 9 specustawy, dotyczącego nieruchomości podlegających wydaniu lub opróżnieniu.

Minister wskazał, że należy odróżnić od siebie obowiązek wydania nieruchomości, o którym wprost stanowi art. 8 ust. 1 pkt 9 specustawy od udostępnienia jej celem wykonania czynności polegających na założeniu i konserwacji urządzeń służących do przesyłania energii elektrycznej. O tej formie władania nieruchomością, która nie prowadzi wszakże do przejęcia prawa własności nad nią, stanowi art. 22 ust. 1 specustawy w zw. z art. 124 ust. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Z art. 124 ust. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie wynika, jakoby decyzja wydawana na tej podstawie musiała zawierać termin udostępnienia nieruchomości. Wprost przeciwnie, w orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazano, że wyznaczenie terminu na tej podstawie nie znajduje oparcia w przepisach prawa.

Wobec powyższego, termin wydania nieruchomości lub opróżnienia lokali i innych pomieszczeń, wynikający z art. 8 ust. 1 pkt 9 specustawy dotyczy tych nieruchomości, co do których decyzja o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej ma wywołać skutek określony w art. 19 ust. 3-5 tej ustawy. Błędne zatem w tym względzie jest w ocenie Ministra orzeczenie w pkt 8 zaskarżonej decyzji 120-dniowego terminu wydania nieruchomości lub opróżnienia lokali i innych pomieszczeń.

Uchybienie w postaci określenia w decyzji o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej terminu z art. 8 ust. 1 pkt 9 specustawy w stosunku do nieruchomości wskazanych w art. 22 ust. 1 specustawy, winno w ocenie Ministra skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji w tym zakresie i odmową określenia takiego terminu.

Badając zgodność z prawem pozostałej części zaskarżonej decyzji, organ odwoławczy stwierdził, że czyni ona zadość innym wymogom specustawy oraz, że brak było podstaw do zakwestionowania decyzji poza częścią uchyloną i ustaloną w punkcie I niniejszej decyzji.

Skargi na opisaną wyżej decyzję wnieśli E. I., A. K., Z. A. i E. N., M. W., W. M. i D. M., a także Gmina [...].

Skarżące E. I. i A. K. w uzasadnieniu złożonej skargi zaznaczyły, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Minister pomija ich kluczowe argumenty i posługuje się gotowymi wyjaśnieniami zaczerpniętymi z pism inwestora. Podały, że Wojewoda Mazowiecki pismem datowanym na dzień 21 czerwca 2018 r. powiadomił właścicieli nieruchomości objętych inwestycją o wszczęciu postępowania, ale pisma te zostały nadane dużo później tj. około 12-13 lipca. Podniosły, że biorąc pod uwagę, iż był to okres wyjazdów wakacyjnych w konsekwencji docierały do właścicieli nieruchomości tak jak to miało miejsce w ich przypadku dziesięć bądź więcej dni po wydaniu decyzji o ustaleniu lokalizacji dla procedowanego przedsięwzięcia, tym samym pozbawiając ich prawa udziału w toczącym się postępowaniu administracyjnym. Skarżące uważają też, że w uzasadnieniu decyzji Wojewoda wyraźnie faworyzuje inwestora wyznaczając termin wydania nieruchomości na najkrótszy z możliwych ujęty w art. 8 ust. 1 pkt 9, natomiast Minister idzie o krok dalej i uchylając decyzję Wojewody o w tym zakresie nie wyznacza terminu wydania nieruchomości, co w konsekwencji ma prowadzić do jego skrócenia, a co jest niezgodne ze specustawą i bezwzględnie ogranicza ich prawa nawet te bezpośrednio wynikające ze specustawy. Zdaniem skarżących niedopuszczalnym i niezrozumiałym byłby fakt nie stosowania wymogu ostateczności decyzji środowiskowej w procedowaniu inwestycji, która zawsze znacząco oddziałuje na środowisko. W Mazowieckim Urzędzie Wojewódzkim doszło również do szeregu celowych według ww. skarżących zaniechań, zaniedbań, utrudnień.

Skarżąca podała, że B. K. nie jest jej domownikiem i osobiście nigdy nie otrzymała zawiadomienia o wszczęciu postępowania dostarczonego w dniu 13 lipca 2018 r. Odebrała natomiast zawiadomienie o wszczęciu postępowania odnośnie lokalizacji ww. inwestycji dnia 27 lipca 2018 r. tj. dziesięć dni po wydaniu zaskarżonej decyzji, co ewidentnie jej zdaniem narusza art. 7.1.2 specustawy i art. 10 k.p.a.

Skarżące E. N. i Z. A. zaskarżonej decyzji naruszenie art. 7 ust. 1 pkt 2 specustawy w zw. z art. 6, 8, 9 10 § 1 k.p.a., art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 7 ust. 1 pkt 2 specustawy, art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 7 i art. 77, art. 80 k.p.a., art. 8 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 8 ust. 1 pkt 8 w zw. z art. 22 ust. 1 specustawy oraz art. 8 ust. 1 pkt 8 w zw. z art. 22 ust. 1 i 2 specustawy, błędną wykładnię przepisu art. 8 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 8 ust. 1 pkt 8 specustawy oraz naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a.

Skarżąca Gmina [...] we wniesionej skardze zarzuciła: naruszenie art. 4 ust. 1 pkt 6 specustawy w zw. z art. art.145 § 1 pkt 6 k.p.a.; art. 77 § 1 w zw. z art. 7 k.p.a.

Skarżący M. W. w złożonej skardze podniósł, że inwestor w poniżający sposób dla własności prywatnej wycenia nieruchomości skarżących, rozpatruje ich uwagi i wnioski, odwołania, a nie odpowiednie inwestycje do tego powołane. To inwestor sprawuje kontrolę nad stanowiskami archeologicznymi i wszystkimi pozwolenia na budowę mając ostateczne słowo.

Skarżący D. M. i W. M. w skardze podnieśli, że kwestionowana decyzja faworyzuje inwestora, a Wojewodę wydającego decyzję lokalizacyjną sprowadza tylko i wyłącznie do organu sprawdzającego dokumenty w sprawie. Skarżący podali, że do dnia wniesienia skargi nie były prowadzone z nimi żadne negocjacje w sprawie odszkodowania, nie dostali nawet operatu szacunkowego swoich działek. Proponowana przez inwestora kwota jest rażąco niska na co się nie zgadzają. Skarżący podnieśli, że przedmiotowa inwestycja całkowicie niszczy ich życiowe plany związane z nieruchomością. Domagają się również wydania opinii środowiskowej o wpływie inwestycji na środowisko i ludzi.

W odpowiedzi na ww. skargi Minister wniósł o ich oddalenie oraz zawieszenie postępowania do czasu ostatecznego zakończenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności oraz wznowienia postępowania w stosunku do decyzji Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia 30 października 2018 r., znak: [...].

W dniu 13 listopada 2018 r. do organu odwoławczego wpłynęły wnioski A. K., E. I. i E. N. o stwierdzenie nieważności decyzji Ministra oraz wniosek A.W. o wznowienie postępowania. W dniu 26 listopada 2018 r. do organu odwoławczego wpłynął wniosek M. B. o wznowienie postępowania.

W związku z tym, że powyższe wnioski wpłynęły wcześniej niż skargi na decyzję Ministra, Sąd postanowieniem z dnia 24 maja 2019 r., na podstawie art. 124 § 1 pkt 6 w zw. z art. 56 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) zawiesił postępowanie sądowe do czasu zakończenia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji z 30 października 2018 r. oraz postępowania o wznowienie postępowania zakończonego tą decyzją.

Z uwagi na zakończenie obu wyżej wspomnianych postępowań nadzwyczajnych Sąd postanowieniem z dnia 20 listopada 2020 r. podjął zawieszone postępowanie sądowe. Ponownie zostało ono zawieszone postanowieniem z dnia 15 stycznia 2021 r. z uwagi na śmierć uczestnika postepowania M.K., a następnie podjęte postanowieniem z dnia 31 lipca 2021 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w uzasadnieniu przywołanego na wstępie wyroku oddalającego na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm) - dalej "p.p.s.a." wniesione skargi stwierdził, że nie dopatrzył się w działaniu organu ani naruszenia norm prawa materialnego, ani też naruszenia przepisów postępowania.

Sąd w pełni podzielił stanowisko Ministra co do błędnego orzeczenia w pkt 8 decyzji Wojewody 120-dniowego terminu wydania nieruchomości lub opróżnienia lokali i innych pomieszczeń, a w związku z tym stanowisko co do konieczności wydania przez Ministra w tym zakresie decyzji merytoryczno – reformatoryjnej. Zdaniem Sądu Minister prawidłowo też ocenił, że w rozpoznawanej sprawie wniosek inwestora o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej zawiera wszystkie wymagane elementy. Przy czym podkreślił, że tego rodzaju decyzja ma charakter związany, co oznacza, że w sytuacji, gdy wniosek o ustalenie lokalizacji czyni zadość wymaganiom formalnym i jest zgodny z przepisami prawa, to organ zobligowany jest wniosek uwzględnić i wydać decyzję pozytywną. Oznacza to jednocześnie, że organ związany jest żądaniem zawartym we wniosku i nie może wykroczyć poza jego granice w rozstrzygnięciu podjętym w sprawie. Ponadto, to inwestor swobodnie decyduje, czy konkretny wniosek dotyczyć będzie całej inwestycji, czy tylko jej części (art. 5 ust. 2 ustawy). To zatem inwestor we wniosku o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej, decyduje o jej przebiegu i oraz o wielkości terenu niezbędnego dla jej realizacji. Również inwestor dokonuje wyboru najbardziej korzystnych rozwiązań lokalizacyjnych i następnie techniczno-wykonawczych dla inwestycji, mając na uwadze spowodowanie jak najmniejszych uciążliwości dla właścicieli nieruchomości. Jak wskazał Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 20 lipca 2004 r. sygn. akt SK 11/02, prawa konstytucyjne chronione nie mają charakteru absolutnego. Dopuszczalne jest ze względu na ważny interes publiczny ograniczenie prawa własności. W tym kontekście Sąd wskazał, że planowana inwestycja mieści się w wykazie strategicznych inwestycji w zakresie sieci przesyłowych, określonych w załączniku do ww. ustawy. Tym samym, wniosek inwestora był w świetle obowiązujących przepisów w pełni uprawniony.

Dalej Sąd stwierdził, że nie są zasadne zarzuty podniesione w skargach M. W., D. M., W. M., Wójta Gminy [...], E. I. i A. K..

Zdaniem Sądu zarzuty zawarte we wspólnej skardze E. I. i A. K., stanowią w istocie polemikę ze stanowiskiem ujętym w zaskarżonej decyzji. Wskazana natomiast kwestia doręczenia zawiadomienia oraz kwestia działek leśnych pod drogi dojazdowe dotyczy odwołania E. N., a nie skarżących. Także część argumentacji przedstawionej w skardze stanowi polemikę z odniesieniem się do zarzutów w decyzji Ministra, wskazanych tylko przez E. N. tj. kwestia dotycząca odebrania zawiadomienia skierowanego do E. N. przez B. K. zastrzeżenia co do opinii Szefostwa Służby Ruchu Lotniczego Sił Zbrojnych RP.

Niezasadny jest także w ocenie Sądu, podniesiony przez wszystkich skarżących zarzut pominięcia ich uwag i wniosków, co stanowi naruszenie art. 7 i 77 k.p.a. Nie sposób zdaniem Sądu przyjąć, że organy pierwszej i drugiej instancji rozpoznając niniejszą sprawę nie dopełniły obowiązków przewidzianych w art. 7 i 77 k.p.a., nie wykazując niezbędnej dbałości o dokładne wyjaśnienie sprawy. Wszystkie istotne w sprawie fakty i zdarzenia zostały ustalone oraz w dostateczny sposób rozważone, a motywy podjętego rozstrzygnięcia należycie przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Zdaniem Sądu, materiał zgromadzony w sprawie daje jednoznaczną odpowiedź co do istotnych elementów niezbędnych dla sformułowania oceny prawnej rozpatrywanej sprawy, a nadto zapewnia możliwość oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu. W toku postepowania, nie doszło również do naruszenia przepisów proceduralnych w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W ocenie Sądu organ wyważył również ciężar relacji pomiędzy interesem obywateli i interesem społecznym, co jest konieczne w przypadku realizacji inwestycji przesyłowych, których lokalizacja musi uwzględniać sprzeczne interesy, z jednej strony inwestora, a z drugiej strony osób, których prawa lub interesy mogą być zagrożone lub naruszone w związku z realizacją takiej inwestycji.

Odnosząc się do zarzutu skarżących dotyczącego braku ostatecznej decyzji środowiskowej, Sąd wskazał, że Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska uzasadnił swoje stanowisko co do braku konieczności przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko, wskazując, że posiadane dane na temat przedsięwzięcia pozwoliły wystarczająco ocenić jego oddziaływanie na środowisko. Ponadto ze względu na rodzaj i charakterystykę przedsięwzięcia oraz jego powiązania z innymi przedsięwzięciami, organ środowiskowy stwierdził, że nie ma możliwości kumulowania się oddziaływania przedsięwzięcia z innymi przedsięwzięciami znajdującymi się na obszarze w sposób powodujący istotny wzrost istniejących na tym obszarze uciążliwości. Również organ środowiskowy wskazał, że nie istnieje możliwość negatywnego oddziaływania przedsięwzięcia na obszary wymagające specjalnej ochrony ze względu na występowanie gatunków roślin i zwierząt lub ich siedlisk lub siedlisk przyrodniczych objętych ochroną, w tym obszary Natura 2000 oraz pozostałe formy ochrony przyrody. Natomiast odnośnie weryfikacji prognozowanego oddziaływania przedsięwzięcia na ptaki inwestor, jak zostało wskazane powyżej został zobowiązany do wykonania monitoringu porealizacyjnego. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska po analizie dokumentacji, w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach stwierdził, że zastosowanie wskazanych w decyzji działań zarówno w trakcie realizacji jak i eksploatacji spowoduje, że inwestycja nie będzie znacząco negatywnie oddziaływać na środowisko.

Odnosząc się do zarzutu wydania zaskarżonej decyzji Wojewody na podstawie nieostatecznej decyzji środowiskowej, Sąd zwrócił uwagę, że w art. 4 ust. 1 pkt 5 i art. 14 ust. 1 specustawy brak jest wymogu, aby do wniosku o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji załączyć ostateczną decyzję środowiskową. Przepis stanowi, że wniosek o wydanie decyzji lokalizacyjnej zawiera m.in. decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, wydaną zgodnie ustawą o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie i ten wymóg został przez inwestora wypełniony, bowiem decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach została wydana przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Warszawie w dniu 14 czerwca 2018 r., znak: [...], określająca środowiskowe uwarunkowania dla wariantu III realizacyjnego przedmiotowego przedsięwzięcia. Jakkolwiek decyzja ta została zaskarżona to wskazać należy, że żaden przepis specustawy nie przewiduje, aby składana w postępowaniu o wydanie decyzji lokalizacyjnej decyzja środowiskowa bezwzględnie posiadała przymiot ostateczności. Powyższej oceny nie zmienia zdaniem Sądu okoliczność wniesionych do Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska odwołań od decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Zauważyć bowiem należy, iż zgodnie z art. 25 ust. 1 specustawy, decyzja o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej i decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach podlega natychmiastowemu wykonaniu. Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach podlega natychmiastowemu wykonaniu z mocy samego prawa, co ma ten skutek, że przed upływem terminu wniesienia odwołania decyzja ta ulega wykonaniu, a wniesienie odwołania od niej przez którąkolwiek ze stron nie wstrzymuje jej wykonania. Z tego względu nieostateczna decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach mogła być podstawą wydania decyzji Wojewody Mazowieckiego, jeszcze przed rozpatrzeniem odwołań złożonych od niej do Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, gdyż wywiera skutki prawne takie same jak decyzja ostateczna od daty jej doręczenia stronie.

W zakresie zarzutu E. I. i A.K. w przedmiocie uchylenia terminu 120 dniowego na wydanie nieruchomości bez wskazania kolejnego terminu, Sąd wskazał, że kwestia ta została szczegółowo wyjaśniona wyżej - w stosunku do nieruchomości objętych skutkiem z art. 22 specustawy, który występuje w niniejszej sprawie, terminu się nie wyznacza, bowiem brak jest co do takiego rozstrzygnięcia oparcia w przepisach prawa.

Odnosząc się do podniesionej w skardze E. I. i A. K. kwestii dotyczącej rezerwatu [...], Sąd wskazał, że organ odwoławczy odniósł się do tego zarzutu wskazując, że rezerwat [...] znajduje się w odległości 5 km poza obszarem oddziaływania wariantu realizacyjnego na obszarowe formy ochrony przyrody, co zostało ujęte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko.

Zdaniem Sądu nie jest zasadny wniosek zawarty w skardze M. W. o przeprowadzenie oceny oddziaływania inwestycji na środowisko. Minister nie jest bowiem właściwy do jej przeprowadzenia. Zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 3 specustawy decyzja o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej zawiera warunki wynikające z potrzeb ochrony środowiska i ochrony zabytków, w tym dotyczące przeciwdziałania poważnym awariom przemysłowym. W celu skutecznego zainicjowania postępowania w przedmiocie ustalenia lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej inwestor na podstawie przepisów specustawy obowiązany jest do przedstawienia opinii i uzgodnień oraz decyzji innych organów, wyrażających stanowisko, co do przebiegu przedsięwzięcia i jego lokalizacji w określonym kształcie. Organ właściwy w sprawie lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej dokonuje oceny wniosku pod względem jego kompletności, tj. czy zawiera wszystkie niezbędne elementy wymienione w art. 4 ust. 1 i 2 specustawy w odniesieniu do indywidualnych uwarunkować w konkretnej sprawie. Ponadto organ ten w decyzji lokalizacyjnej wskazuje, jakie warunki wynikające z opinii, uzgodnień i pozwoleń właściwych organów muszą być zachowane przy realizacji inwestycji. Organy orzekające w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji nie są właściwe do oceny prawidłowości postępowania przeprowadzonego przez organ środowiskowy, gdyż kompetencja w tym zakresie przysługuje organom wskazanym w ustawie o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie.

Nie jest zasadny w ocenie Sądu podnoszony w skardze E. I. i A. K. argument związany z degradacją środowiska będącą skutkiem realizacji przedmiotowej inwestycji. Kwestia ta bowiem nie leży w kompetencjach Ministra. W odniesieniu do kwestii środowiskowych, Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Warszawie w decyzji z dnia 14 czerwca 2018 r., znak: [...], stwierdził, że nie istnieje możliwość negatywnego oddziaływania przedsięwzięcia na obszary wymagające specjalnej ochrony ze względu na występowanie gatunków roślin i zwierząt lub ich siedlisk lub siedlisk przyrodniczych objętych ochroną, w tym obszary Natura 2000 oraz pozostałe formy ochrony przyrody. Natomiast odnośnie weryfikacji prognozowanego oddziaływania przedsięwzięcia na ptaki inwestor został zobowiązany do wykonania monitoringu porealizacyjnego.

Odnosząc się do zarzutu zagrożenia ujęcia wody w [...] zaopatrującego w wodę 3 gminy Sąd wskazał, że jak wynika z decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie w [...] w piśmie z dnia 13 kwietnia 2018 r., znak: [...] wypowiedziało się w tej kwestii wskazując, że ze względu na skalę i zakres przedsięwzięcia nie będzie ono stwarzać zagrożeń, jeśli zostanie zrealizowane z uwzględnieniem warunków nałożonych przez Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie w [...] dla osiągnięcia celów środowiskowych jednolitych części wód i będzie się odbywało w sposób zapewniający nienaruszalność przepisów prawnych dotyczących ochrony wód, określonych w planie gospodarowania wodami na obszarze dorzecza [...].

Zdaniem Sądu nie mogły być przedmiotem niniejszego postępowania, podniesione w skargach D. M., W. M., M. W., E. I. i A. K. kwestie związane z ustaleniem wysokości i wypłatą odszkodowań. Mimo, że oczywiście są one związane z decyzją o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowych, to jednak stanowią oddzielne byty i nie podlegają ocenie w postępowaniu o wydanie decyzji lokalizacyjnej.

Nie mógł też w ocenie Sądu zostać uwzględniony podniesiony w skardze E. I. i A. K. zarzut nieuwzględnienia skargi złożonej przez A. W. Interes właścicieli konkretnych nieruchomości, co do kwestionowania decyzji przesądzających o przebiegu inwestycji liniowych, może dotyczyć wyłącznie tych ich odcinków, których przebieg skutkuje bezpośrednią ingerencją w ich prawa podmiotowe - prawo własności. Podnoszenie zaś zarzutów w kontekście rozstrzygnięć organu dotyczących innych nieruchomości nie może być traktowane jako obrona indywidualnego interesu prawnego.

Nie należy również - zdaniem Sądu - do kompetencji Ministra podnoszona we wspomnianych skargach kwestia nielegalności robót budowlanych.

W ocenie Sądu, nie zasługuje także na uwzględnienie skarga wniesiona przez Z. A.. Nie jest zasadny podniesiony w tej skardze zarzut dotyczący rażącego naruszenia czynnego udziału strony w postępowaniu przed Wojewodą Mazowieckim. Skarżąca nie wykazała bowiem na czym istotny wpływ na wynik sprawy miał polegać i jakiej konkretnie czynności, mającej wpływ na wynik sprawy, strona nie mogła dokonać w wyniku naruszenia przez organ przepisu art. 10 k.p.a. Skarżąca nie wykazała również jakich dowodów lub czynności nie mogła dokonać w związku z niezawiadomieniem jej przez Wojewodę o wszczęciu postępowania w sprawie wydania przedmiotowej decyzji lokalizacyjnej. W niniejszej sprawie Wojewoda Mazowiecki wysłał zawiadomienia na adresy wskazane w katastrze nieruchomości. Nawet gdyby przyjąć, że Wojewoda Mazowiecki dopuścił się naruszenia art. 10 k.p.a., to nie można tego naruszenia rozpatrywać w kontekście rażącego naruszenia prawa. Wojewoda prawidłowo poinformował strony o wszczętym postępowaniu, podał jego podstawę prawną, pouczył o prawie do składania wniosków, uwag lub zastrzeżeń oraz wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, wskazując miejsce, w którym strony mogą zapoznać się z aktami sprawy, a zatem należycie i wyczerpująco poinformował strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, będących przedmiotem postępowania administracyjnego, które mogły mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków.

Nie można też zdaniem Sądu podzielić argumentu, że Minister stwierdzając prawidłowość zawiadamiania właścicieli nieruchomości objętych inwestycją oparł się na błędnych ustaleniach faktycznych i lakonicznie uzasadnił swoją decyzję co w konsekwencji stanowi naruszenie art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. Ewentualne naruszenia procedury nie mogą stanowić rażącego naruszenia art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. Jednak zdaniem Sądu postępowanie w sprawie wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji przesyłowej zostało przeprowadzone w sposób zgodny z wymogami k.p.a. i specustawy. Kwestia dotycząca niekomfortowych warunków przeglądania akt w Mazowieckim Urzędzie Wojewódzkim w Warszawie nie podlega natomiast ocenie Ministra.

Odnosząc się do zarzutu wysłania zawiadomień co do innych stron postępowania w terminie po wydaniu decyzji Wojewody Mazowieckiego Sąd zauważył, że interes właścicieli konkretnych nieruchomości, co do kwestionowania decyzji przesądzających o przebiegu inwestycji liniowych może dotyczyć wyłącznie tych ich odcinków, których przebieg skutkuje bezpośrednią ingerencją w ich prawa podmiotowe - prawo własności. Jak już wyżej wspomniano, podnoszenie zaś zarzutów w kontekście rozstrzygnięć organu dotyczących innych nieruchomości nie może być traktowane jako obrona indywidualnego interesu prawnego.

Sąd podkreślił, że podniesiona w skardze kwestia dotycząca uchylenia przez Ministra decyzji w zakresie terminu 120 dniowego na wydanie nieruchomości bez wskazania kolejnego terminu, została wyżej omówiona ze wskazaniem, że w stosunku do nieruchomości objętych skutkiem z art. 22 specustawy, który występuje w niniejszej sprawie, terminu się nie wyznacza, bowiem brak jest oparcia w przepisach prawa. Przywołano tam również na poparcie tej tezy stosowne orzecznictwo.

Odnosząc się do zarzutu nieuprawnionego przyjęcia, że do wykonywania robót budowlanych nie jest wymagane wydanie nieruchomości, Sąd wskazał, że zgodnie z art. 19 ust. 6 specustawy z dniem wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej inwestor uzyskuje prawo do dysponowania nieruchomościami, o których mowa w art. 8 ust. 1 pkt 7 i 8, na cele budowlane w rozumieniu ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, z tym że rozpoczęcie robót budowlanych może nastąpić z dniem, w którym decyzja o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej stała się ostateczna. Natomiast kwestia rzeczywistego wydania nieruchomości inwestorowi pozostaje poza zakresem przedmiotowego postępowania.

Natomiast w zakresie zarzutów i argumentacji przedstawionej w skardze E. N., w omawianym wyroku wskazano, że również w odniesieniu do tej skarżącej aktualne pozostają argumenty Sądu dotyczące konieczności wykazania jaki wpływ na wynik sprawy miało ewentualne naruszenie przez organ art. 10 k.p.a. Odnosząc się do zarzutu skarżącej, dotyczącego doręczenia zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji przedmiotowej inwestycji w dniu 27 lipca 2018 r. (10 dni po wydaniu zaskarżonej decyzji Wojewody, czyli w konsekwencji naruszenia przepisu art. 10 k.p.a., Sąd stwierdził, że jest on nieuzasadniony. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki zawierającej zawiadomienie o wszczęciu postępowania, skierowanej do E.N. wynika, że została ona odebrana w dniu 13 lipca 2018 r. przez dorosłego domownika B. K. szwagierkę, a zatem co najmniej na kilka dni przed wydaniem decyzji Wojewody Mazowieckiego. W związku z czym, nie można przyjąć, że to jest zbyt krótki okres czasu. Taki zarzut należy rozpatrywać w kontekście ewentualnego naruszenia art. 10 k.p.a., które jak już wspomniano, nie miało miejsca. Również i ta skarżąca nie wykazała, jakiej konkretnie czynności, mającej wpływ na wynik sprawy nie mogła dokonać w wyniku naruszenia przez organ przepisu art. 10 k.p.a. Skarżąca wskazuje, że B. K. jest jedynie jej sąsiadką, jednakże organ odwoławczy nie miał podstaw do kwestionowania faktu, czy podjęła się ona doręczenia zawiadomienia E. N., nie miał też podstaw do sprawdzenia, czy B. K.zamieszkuje wraz ze skarżącą. Pełnomocnik skarżącej dołączył do skargi kopie koperty, nr nadawczy [...]. Z opisu naklejki na kopercie wynika, że w środku znajdowało się także zawiadomienie o wszczęciu postępowania lokalizacyjnego. Przesyłka została doręczona E. N. w dniu 27 lipca 2018 r., zatem już po wydaniu decyzji Wojewody Mazowieckiego. Wysłanie drugiego zawiadomienia nie może jednak przesądzać o rażącym naruszeniu art. 10 k.p.a., ponieważ nie wykazano, jaki fakt ten miał wpływ na wynik sprawy. Ponadto należy podkreślić, że naruszenie to nie wystąpiło w przypadku wysłania zawiadomień o wydaniu decyzji i skarżąca skutecznie zrealizowała przysługujące jej uprawnienia, a zatem nawet gdyby przyjąć, że Wojewoda Mazowiecki dopuścił się naruszenia art. 10 k.p.a., to nie można tego naruszenia rozpatrywać w kontekście rażącego naruszenia prawa.

Zdaniem Sądu Wojewoda prawidłowo poinformował strony o wszczętym postępowaniu pismem z dnia 21 czerwca 2018 r. znak: [...], wysyłając zawiadomienia na adresy wskazane w katastrze nieruchomości. Pozostałe strony postępowania zostały poinformowane o powyższym w drodze obwieszczeń w Mazowieckim Urzędzie Wojewódzkim w Warszawie, w Urzędzie Gminy [...], w Urzędzie Gminy [...], w Urzędzie Gminy [...], w Urzędzie Gminy [...], w Urzędzie Miejskim w [...], w Urzędzie Gminy [...], w Urzędzie Gminy [...], na stronach internetowych BIP ww. wskazanych urzędów oraz w prasie o zasięgu ogólnopolskim - gazeta "[...]" z dnia 26 czerwca 2018 r. W przedmiotowym obwieszczeniu organ I instancji zawarł oznaczenie nieruchomości, objętych wnioskiem o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji przedmiotowej strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej, według katastru nieruchomości oraz księgi wieczystej, oraz informację o terminie i miejscu, w którym strony mogą zapoznać się z aktami sprawy. W toku postępowania przed Wojewodą strony postępowania wniosły zastrzeżenia i wnioski, które organ pierwszej instancji przesłał inwestorowi w celu zajęcia stanowiska, a ten ustosunkował się do zagadnień poruszonych przez strony postępowania. Tym samym w świetle powyższego nie można się zgodzić, że Minister stwierdzając prawidłowość zawiadamiania właścicieli nieruchomości objętych inwestycją oparł się na błędnych ustaleniach faktycznych i lakonicznie uzasadnił swoją decyzję co w konsekwencji stanowi naruszenie art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. Ww. skarżąca skorzystała z przysługującego jej prawa strony, skutecznie zaskarżyła decyzję Wojewody, zapoznała się z aktami sprawy w budynku Ministerstwa. Kwestia dotycząca niekomfortowych warunków przeglądania akt w Mazowieckim Urzędzie Wojewódzkim nie podlega natomiast ocenie Ministra.

Zdaniem Sądu także kwestia wysłania zawiadomień co do innych stron postępowania w terminie po wydaniu decyzji Wojewody, nie mogła stanowić skutecznego zarzutu z uwagi na to, że interes właścicieli konkretnych nieruchomości co do kwestionowania decyzji przesądzających o przebiegu inwestycji liniowych może dotyczyć wyłącznie tych ich odcinków, których przebieg skutkuje bezpośrednią ingerencją w ich prawa podmiotowe - prawo własności. Podnoszenie zaś zarzutów w kontekście rozstrzygnięć organu dotyczących innych nieruchomości nie może być traktowane jako obrona indywidualnego interesu prawnego. Natomiast do zarzutu nieuprawnionego przyjęcia, że do wykonywania robót budowlanych nie jest wymagane wydanie nieruchomości, Sąd raz jeszcze wskazał, że zgodnie z art. 19 ust. 6 specustawy z dniem wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej inwestor uzyskuje prawo do dysponowania nieruchomościami, o których mowa w art. 8 ust. 1 pkt 7 i 8, na cele budowlane w rozumieniu ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.

Sąd podkreślił nadto, że w rozpoznawanej sprawie interes ogólny (publiczny) jest na tyle ważny i znaczący, że bezwzględnie wymaga ograniczenia uprawnień indywidualnych podmiotów i powoduje konieczność przedłożenia w tym konkretnym wypadku interesu publicznego nad indywidualny, bowiem w interesie publicznym leży ograniczenie chronionego przez Konstytucję RP prawa własności. Jak dodano w przypadku realizacji celów publicznych niemal zawsze dochodzi do nieuchronnej kolizji interesu publicznego i interesów indywidualnych. Co do zasady, w tego rodzaju sytuacji prymat przyznany zostaje interesowi publicznemu, chyba że zakres planowanej ingerencji w prawo podmiotowe doprowadziłby do naruszenia jego istoty, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Nie ulega wątpliwości, iż projektowana inwestycja stanowi cel publiczny, a jej lokalizacja ustalona została na podstawie stosownego w tym względzie aktu prawnego rangi ustawy. Budowa linii elektroenergetycznej 400 kV wraz ze zmianą układu sieci NN pomiędzy [...] a [...] jest kluczowa dla bezpieczeństwa elektroenergetycznego Polski, dla zapewnienia bezpiecznych i ciągłych dostaw energii elektrycznej do centrum i północno-wschodniej części kraju, w tym do [...]. Brak zgody części właścicieli nieruchomości na realizację przedmiotowej inwestycji, w przebiegu ustalonym w zaskarżonej decyzji, nie stanowi o wadliwości decyzji Wojewody, gdyż przepisy obowiązującego prawa, w tym przepisy specustawy, nie uzależniają wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej na danej nieruchomości od wyrażenia na to zgody podmiotu będącego właścicielem bądź użytkownikiem wieczystym tejże nieruchomości, bądź zawarcia umowy na wejście na teren na którym ma być realizowana inwestycja.

Odnosząc się jeszcze do kwestionowanego przez skarżących przebiegu inwestycji, Sąd wskazał, że z wyjaśnień inwestora wynika, że koncepcja trasy została opracowana przez ekspertów i była weryfikowana z jednostkami planistycznymi w poszczególnych gminach, co stanowiło podstawę do korekty przy uwzględnieniu informacji o planowanych kierunkach rozwoju danych obszarów. Przebieg linii projektowano głównie po terenach łąk, roli i lasów. Jak wynika z topografii, lokalizacja inwestycji przebiega przez tereny o dużej ilości zabudowy rozproszonej, siedliskowej stąd nieuniknionym było zbliżenie inwestycji w okolice jednostkowych budynków mieszkalnych lub kolonii.

Skargi kasacyjne od powyższego wyroku wnieśli: M.W., E. N., D. M. i W.M. oraz Stowarzyszenie [...] w [...].

M. W. zaskarżył powyższy wyrok w całości, zarzucając mu naruszenie:

I. przepisów prawa materialnego w postaci:

1) art. 8 ust. 1 pkt 8 w zw. z art. 22 ust. 1 w zw. z art. 4 ust. 1 pkt 10 specustawy przez ich błędną wykładnią i oddalenie skargi na decyzję organu II instancji - Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia 30 października 2018 r., znak: [...], utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji, która nie określa w swej treści konkretnych części nieruchomości skarżącego, w stosunku do których decyzja wywołuje skutek lub skutki określone w art. 22 ust. 1 ww. ustawy, podczas gdy prawidłowa wykładnia wskazanych przepisów wymaga precyzyjnego oznaczenia i dookreślania części nieruchomości, w stosunku do których decyzja wywołuje skutek lub skutki określone w art. 22 ust. 1 ww. ustawy;

2) art. 8 ust. 1 pkt 9 specustawy przez jego błędną wykładnię i oddalenie skargi na decyzję organu II instancji - Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia 30 października 2018 r, znak: [...], odmawiającą określenia terminu wydania nieruchomości lub opróżnienia lokali i innych pomieszczeń, nie krótszego niż 120 dni od dnia, w którym decyzja o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej stała się ostateczna, podczas gdy zgodnie z przedmiotowym przepisem takie ustalenie jest konieczne;

3) art. 21 ust. 1 Konstytucji RP przez pozbawienie skarżącego konstytucyjnej ochrony własności, co w konsekwencji powoduje, że decyzji można postawić zarzut rażącego naruszenia prawa;

II. przepisów postępowania, które to uchybienia miały istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a przez jego niezastosowanie polegające na nieuwzględnieniu skargi, mimo rażącego naruszenia przez organ II instancji oraz organ I instancji przepisu art. 7 k.p.a. przez niepodjęcie przez organy rozpoznające sprawę wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, co doprowadziło w konsekwencji do nierozpoznania istoty sprawy, a w szczególności:

a) brak weryfikacji jaki podmiot będzie rzeczywiście realizował zamierzenie inwestycyjne opisane przez inwestora, w szczególności w zakresie budowy napowietrznej linii elektroenergetycznej 400 kV na nieruchomości skarżącego,

b) brak wyjaśnienia zasadności lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie budowy napowietrznej linii energetycznej w przebiegu zgodnym z wnioskiem inwestora,

c) brak wyjaśnienia jakie roboty budowlane są niezbędne do przeprowadzenia w świetle art. 5 ust. 1 w zw. z art. 1 ust. 1 w zw. z art. 1 ust. 2 pkt 4 specustawy;

d) brak wyjaśnienia jakie konkretnie części nieruchomości oraz w jakim zakresie oraz na czyją rzecz będą podlegać ograniczeniom określonym w art. 22 ust. 1 specustawy,

e) brak wyjaśnienia, jakie warunki ochrony przeciwpożarowej powinny być spełnione dla strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej;

2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a przez jego niezastosowanie polegające na nieuwzględnieniu skargi, mimo rażącego naruszenia przez organ II instancji oraz organ I instancji przepisu art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez niezebranie w sposób wyczerpujący i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności ograniczenie zakresu dowodowego postępowania do wniosku i twierdzeń inwestora oraz rezygnację z dokonania oceny, czy jakakolwiek okoliczność w postępowaniu została udowodniona;

3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. przez jego niezastosowanie polegające na nieuwzględnieniu skargi, mimo naruszenia przez organ II instancji przepisu art. 138 § 2 k.p.a. przez utrzymanie w mocy decyzji organu l instancji, pomimo że decyzja wydana przez ten organ została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a sprawa nie została przez ten organ rozpoznana w ogóle.

Z uwagi na powyższe zarzuty w ww. skardze kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji, rozpoznanie niniejszej skargi na rozprawie oraz zasądzenie od Ministra na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

E. N. zaskarżyła powyższy wyrok w całości, zarzucając mu naruszenie:

I. przepisów prawa materialnego w postaci:

1) art. 8 ust. 1 pkt 8 w zw. z art. 22 ust. 1 w zw. z art. 4 ust. 1 pkt 10 specustawy przez ich błędną wykładnią i oddalenie skargi na decyzję organu II instancji - Ministra inwestycji i Rozwoju z dnia 30 października 2018 r., znak: [...], utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji, która nie określa w swej treści konkretnych części nieruchomości skarżącego, w stosunku do których decyzja wywołuje skutek lub skutki określone w art. 22 ust. 1 ww. ustawy, podczas gdy prawidłowa wykładnia wskazanych przepisów wymaga precyzyjnego oznaczenia i dookreślania części nieruchomości, w stosunku do których decyzja wywołuje skutek lub skutki określone w art. 22 ust. 1 ww. ustawy;

2) art. 8 ust. 1 pkt 9 specustawy przez jego błędną wykładnię i oddalenie skargi na decyzję organu II instancji - Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia 30 października 2018 r, znak: [...], odmawiającą określenia terminu wydania nieruchomości lub opróżnienia lokali i innych pomieszczeń, nie krótszego niż 120 dni od dnia, w którym decyzja o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej stała się ostateczna, podczas gdy zgodnie z przedmiotowym przepisem takie ustalenie jest konieczne;

3) art. 21 ust. 1 Konstytucji RP przez pozbawienie skarżącego konstytucyjnej ochrony własności, co w konsekwencji powoduje, że decyzji można postawić zarzut rażącego naruszenia prawa;

4) art. 66 ust. 1 pkt 5 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku

i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach

oddziaływania na środowisko, poprzez wydanie zaskarżonej decyzji w oparciu

o raport który zawiera nierzetelne opisy racjonalnych wariantów alternatywnych;

5) naruszenie art. 1 w zw. z art. 2, 3, 4, 7, 8 i 9 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 347/2013 z dnia 17.04.2013 r. w sprawie wytycznych dotyczących transeuropejskiej infrastruktury energetycznej, uchylającego decyzję nr 1364/2006/WE (WE) oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 713/2009, (WE) nr 714 i (WE) 715/2009 (Dz. Urz. UE L 115 z 24.03.2013, s. 39, ze zm.) (dalej: "Rozporządzenie 347/2013"), poprzez wadliwe i błędne zastosowanie przepisów specustawy, które są sprzeczne z istotą regulacji przyjętej w Rozporządzeniu 347/2013 r. - budową inwestycji o charakterze strategicznym w skali Unii Europejskiej.

II. przepisów postępowania, które to uchybienia miały istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a w zw. z art. 3 pkt 11 ustawy Prawo ochrony środowiska, poprzez pominięcie faktycznego i szkodliwego oddziaływania linii 400 kV na zdrowie ludności, z uwzględnieniem współczesnej wiedzy naukowo-badawczej;

2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a w zw. z art. 6 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, poprzez pominięcie degradacji użytkowej i rynkowej wartości nieruchomości (budynki mieszkalne, działki gruntowe), na które wkroczyła bardzo szkodliwa dla zdrowia indukcja magnetyczna;

3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 143, przez pominięcie degradacji użytkowej i rynkowej wartości działek gruntowych, na których "przestrzeń powietrzna" została nasycona bardzo szkodliwą dla zdrowia indukcją magnetyczną;

4) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a przez jego niezastosowanie polegające na nieuwzględnieniu skargi, mimo rażącego naruszenia przez organ II instancji oraz organ I instancji przepisu art. 7 k.p.a. przez niepodjęcie przez organy rozpoznające sprawę wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, co doprowadziło w konsekwencji do nierozpoznania istoty sprawy, a w szczególności:

a) brak weryfikacji jaki podmiot będzie rzeczywiście realizował zamierzenie inwestycyjne opisane przez inwestora, w szczególności w zakresie budowy napowietrznej linii elektroenergetycznej 400 kV na nieruchomości skarżącej,

b) brak wyjaśnienia zasadności lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie budowy napowietrznej linii energetycznej w przebiegu zgodnym z wnioskiem inwestora,

c) brak wyjaśnienia jakie roboty budowlane są niezbędne do przeprowadzenia w świetle art. 5 ust. 1 w zw. z art. 1 ust 1 w zw. z art. 1 ust. 2 pkt 4 specustawy;

d) brak wyjaśnienia jakie konkretnie części nieruchomości oraz w jakim zakresie oraz na czyją rzecz, będą podlegać ograniczeniom określonym w art. 22 ust. 1 specustawy;

e) brak wyjaśnienia, jakie warunki ochrony przeciwpożarowej powinny być spełnione dla strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej;

5) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a przez jego niezastosowanie polegające na nieuwzględnieniu skargi, mimo rażącego naruszenia przez organ II instancji oraz organ I instancji przepisu art 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez niezebranie w sposób wyczerpujący i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności ograniczenie zakresu dowodowego postępowania do wniosku i twierdzeń inwestora oraz rezygnację z dokonania oceny, czy jakakolwiek okoliczność w postępowaniu została udowodniona;

6) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. przez jego niezastosowanie polegające na nieuwzględnieniu skargi, mimo naruszenia przez organ II instancji przepisu art. 138 § 2 k.p.a. przez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, pomimo że decyzja wydana przez ten organ została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a sprawa nie została przez ten organ rozpoznana w ogóle.

Z uwagi na powyższe zarzuty w omawianej skardze kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, rozpoznanie niniejszej skargi na rozprawie oraz zasądzenie od Ministra na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

D. M. i W. M. zaskarżyli powyższy wyrok w całości, zarzucając mu naruszenie:

I. przepisów prawa materialnego w postaci:

1) art. 8 ust. 1 pkt 8 w zw. z art. 22 ust. 1 w zw. z art. 4 ust. 1 pkt 10 specustawy przez ich błędną wykładnią i oddalenie skargi na decyzję organu II instancji - Ministra inwestycji i Rozwoju z dnia 30 października 2018 r., znak: [...], utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji, która nie określa w swej treści konkretnych części nieruchomości skarżącego, w stosunku do których decyzja wywołuje skutek lub skutki określone w art. 22 ust. 1 ww. ustawy, podczas gdy prawidłowa wykładnia wskazanych przepisów wymaga precyzyjnego oznaczenia i dookreślania części nieruchomości, w stosunku do których decyzja wywołuje skutek lub skutki określone w art. 22 ust. 1 ww. ustawy;

2) art. 8 ust. 1 pkt 9 specustawy przez jego błędną wykładnię i oddalenie skargi na decyzję organu II instancji - Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia 30 października 2018 r, znak: [...], odmawiającą określenia terminu wydania nieruchomości lub opróżnienia lokali i innych pomieszczeń, nie krótszego niż 120 dni od dnia, w którym decyzja o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej stała się ostateczna, podczas gdy zgodnie z przedmiotowym przepisem takie ustalenie jest konieczne;

3) art. 66 ust. 1 pkt 5 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku

i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach

oddziaływania na środowisko, poprzez wydanie zaskarżonej decyzji w oparciu

o raport który zawiera nierzetelne opisy racjonalnych wariantów alternatywnych;

4) art. 1 w zw. art. 2 i art. 3 Dyrektywy Parlamentu Europejskiego Rady 2011/92/UE z dnia 13.12.2011 r. w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko (Dz. Urz. UE L 26 z 28.01.2012, s.1) (dalej "Dyrektywa 2011/92/UE") poprzez nieuwzględnienie przez Sąd regulacji zawartych w Dyrektywie 2011/92/UE, a w konsekwencji uznanie, że raport w przedmiocie oddziaływania inwestycji na środowisko jest zgodny z przepisami prawa;

II. przepisów postępowania, które to uchybienia miały istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a w zw. z art. 3 pkt 11 ustawy Prawo ochrony środowiska, poprzez pominięcie faktycznego i szkodliwego oddziaływania linii 400 kV na zdrowie ludności, z uwzględnieniem współczesnej wiedzy naukowo-badawczej;

2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a w zw. z art. 6 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, poprzez pominięcie degradacji użytkowej i rynkowej wartości nieruchomości (budynki mieszkalne, działki gruntowe), na które wkroczyła bardzo szkodliwa dla zdrowia indukcja magnetyczna;

3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 143, przez pominięcie degradacji użytkowej i rynkowej wartości działek gruntowych, na których "przestrzeń powietrzna" została nasycona bardzo szkodliwą dla zdrowia indukcją magnetyczną;

4) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a przez jego niezastosowanie polegające na nieuwzględnieniu skargi, mimo rażącego naruszenia przez organ II instancji oraz organ I instancji przepisu art. 7 k.p.a. przez niepodjęcie przez organy rozpoznające sprawę wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, co doprowadziło w konsekwencji do nierozpoznania istoty sprawy, a w szczególności:

a) brak weryfikacji jaki podmiot będzie rzeczywiście realizował zamierzenie inwestycyjne opisane przez inwestora, w szczególności w zakresie budowy napowietrznej linii elektroenergetycznej 400 kV na nieruchomości skarżącej,

b) brak wyjaśnienia zasadności lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie budowy napowietrznej linii energetycznej w przebiegu zgodnym z wnioskiem inwestora,

c) brak wyjaśnienia jakie roboty budowlane są niezbędne do przeprowadzenia w świetle art. 5 ust. 1 w zw. z art. 1 ust 1 w zw. z art. 1 ust. 2 pkt 4 specustawy;

d) brak wyjaśnienia jakie konkretnie części nieruchomości oraz w jakim zakresie oraz na czyją rzecz, będą podlegać ograniczeniom określonym w art. 22 ust. 1 specustawy;

e) brak wyjaśnienia, jakie warunki ochrony przeciwpożarowej powinny być spełnione dla strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej;

5) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a przez jego niezastosowanie polegające na nieuwzględnieniu skargi, mimo rażącego naruszenia przez organ II instancji oraz organ I instancji przepisu art 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez niezebranie w sposób wyczerpujący i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności ograniczenie zakresu dowodowego postępowania do wniosku i twierdzeń inwestora oraz rezygnację z dokonania oceny, czy jakakolwiek okoliczność w postępowaniu została udowodniona;

6) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. przez jego niezastosowanie polegające na nieuwzględnieniu skargi, mimo naruszenia przez organ II instancji przepisu art. 138 § 2 k.p.a. przez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, pomimo że decyzja wydana przez ten organ została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a sprawa nie została przez ten organ rozpoznana w ogóle.

Z uwagi na powyższe zarzuty w omawianej skardze kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, rozpoznanie niniejszej skargi na rozprawie oraz zasądzenie od Ministra na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Ponadto na podstawie art. 106 § 2 p.p.s.a. wniesiono o wystąpienie przez Naczelny Sąd Administracyjny do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z pytaniem prejudycjalnym: czy budowa linii wysokiego napięcia 400 kV nie zaliczająca się do projektu będącego przedmiotem wspólnego zainteresowania (ang. "proiect of common interest": dalej "PCI") w ramach przepisów unijnych, jest sprzeczna z przepisami Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego Rady (UE) nr 347/2013 z dnia 17.04.2013 r. w sprawie wytycznych dotyczących transeuropejskiej infrastruktury energetycznej, uchylającego decyzję nr 1364/2006/WE oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 713/2009, (WE) nr 714 i (WE) nr 715/2009 (Dz. Urz. UE L 115 z 24.03.2013, s. 39, ze zm.)?

Stowarzyszenie [...] w [...] zaskarżyło powyższy wyrok w całości, zarzucając mu naruszenie:

1) art. 145 § 1 pkt 1 c) p.p.s.a. w zw. z art. art. 7, art. 7b, art. 8 k.p.a. przez podjęcie rozstrzygnięć naruszających najżywotniejszy interes obywateli i powodujących deprecjację zaufania społeczeństwa do władz publicznych;

2) art. 145 § 1 pkt 1 c) p.p.s.a. w zw. z obrazą przez specustawę (Dz.U.2022.273) i organy administracyjne - przepisu wg art. 108 § 1 k.p.a.;

3) art. 145 § 1 pkt 1 a) p.p.s.a. w zw. z przepisami wg art. 3 pkt 11) ustawy POŚ (Dz.U.2021.1973) oraz art. 3.2 Ustawy OOŚ (Dz.U.2021.2373), przez pominięcie oceny faktycznego oddziaływania przedsięwzięcia na zdrowie ludności;

4) art. 145 § 1 pkt 1 a) p.p.s.a. w zw. z przepisem wg art. 72.1 pkt 22) ustawy POŚ (Dz.U.2021.2373), przez wydanie decyzji lokalizacyjnej w oparciu o wadliwą i nie mającą waloru prawomocności decyzję środowiskową RDOS.

5) art. 145 § 1 pkt 1 a) p.p.s.a. w związku z przepisem wg art. 6.2 pkt 2) ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U.2022.503), wskutek emisji przez inwestora X na sąsiednie nieruchomości indukcji 50 Hz o gęstości strumienia magnetycznego, degradującej zdrowie oraz użytkową i rynkową wartość tych nieruchomości.

6) art. 145 § 1 pkt 1 a) p.p.s.a. w zw. z przepisem wg art. 144 w zw. z art. 143 Kodeksu cywilnego (Dz.U.2020.1740), wskutek emisji przez inwestora X na sąsiednie nieruchomości indukcji 50 Hz o gęstości strumienia magnetycznego degradującej zdrowie oraz użytkową i rynkową wartość tych nieruchomości;

7) art. 145 §1 pkt 1 c) p.p.s.a. w zw. z potwierdzeniem przez inwestora, RDOŚ, GDOŚ, Wojewodę i Ministra nieprawdy o braku szkodliwego oddziaływania indukcji 50 Hz o gęstości strumienia magnetycznego B=75420 [nT], co spowodowało zagrożenie zdrowia i życia oraz deprecjację wartości nieruchomości ludności, mające przestępcze znamiona po myśli przepisów wg art. 165 § 1 pkt 1); art. 231 § 1; art. 271 § 1 i art. 294 § 1 w zw. z art. 288 § 1 K.K. - Dz.U.2021.2345;

8) art. 145 § 1 pkt 1 a) p.p.s.a. w zw. z art. 68.3 i art. 68.4 Konstytucji RP, przez wystawienie inwestorowi tytułów prawnych do degradacji zdrowia i życia ludności indukcją 50 Hz o nadmiernej gęstości strumienia magnetycznego.

Z uwagi na powyższe zarzuty w ww. skardze kasacyjnej wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania.

Wraz z petycją z dnia 2 sierpnia 2022 r. Stowarzyszenie [...] wystąpiło do NSA o skierowanie do Trybunału Konstytucyjnego pytania o zbadanie zgodności z konstytucją rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 17 grudnia 2019 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku -Dz.U.2019.2448, w zakresie zalegalizowania wnikania do organizmów ludności przez 24h/dobę indukcji 50Hz o gęstości strumienia magnetycznego B=60 [A/m] x 1257 [nT] = 75 420 [nT].

Sprawę skierowano do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym, na mocy zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II z 29 czerwca 2022 r., stosownie do art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem i zwalczaniem Covid-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r., poz. 2095, ze zm.).

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie należy zauważyć, że sprawę niniejszą rozpoznano na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, który pozwala przewodniczącemu zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku.

Przechodząc do merytorycznego rozpoznania podniesionych we wniesionych środkach odwoławczych zarzutów trzeba wyjaśnić, że stosownie do brzmienia art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której podstawy zostały ujęte w art. 183 § 2 p.p.s.a., jak też podstawy odrzucenia skargi lub umorzenia postępowania przed sądem wojewódzkim (art. 189 p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie nie występują te przesłanki, zatem Naczelny Sąd Administracyjny był związany zarzutami skarg kasacyjnych. Natomiast tak rozpoznawane skargi kasacyjne nie zasługiwały na uwzględnienie, stąd też należało je oddalić.

Przede wszystkim, w ocenie Sądu odwoławczego, zaskarżony wyrok odpowiada prawu, w swych motywach w sposób kompletny i przekonujący (67 stron uzasadnienia) Sąd pierwszej instancji odniósł się do podniesionych zarzutów skarg a przede wszystkim trafnie w okolicznościach tej sprawy uznał, iż zaskarżona decyzja wydana w trybie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. nie narusza prawa materialnego jak i procesowego. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, prawidłowo więc dokonując kontroli jej legalności zastosowano konstrukcję prawną oddalenia skarg na podstawie art. 151 p.p.s.a. Tym samym w realiach tej sprawy nie można skutecznie mówić o naruszeniu prawa skutkującym uchyleniem zaskarżonego wyroku i przekazaniem sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania (art. 185 § 1 p.p.s.a.).

Niezbędne jest w tym miejscu wyjaśnienie podstawowej kwestii, związanej ze skargą Stowarzyszenia [...] na decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju. Skarga ta została odrzucona prawomocnym postanowieniem WSA w Warszawie z 29 listopada 2019 r. IV SA/Wa 16/19. Na dalszym etapie postępowania sądowoadministracyjnego Stowarzyszenie to występowało jako uczestnik postępowania. Stąd też twierdzenia zawarte w skardze kasacyjnej Stowarzyszenia, iż Sąd pierwszej instancji oddalił ich skargę, jest nadużyciem, nie mającym jakiegokolwiek pokrycia w realiach niniejszego postępowania, a przede wszystkim w sentencji zaskarżonego wyroku.

Zatem przypomnieć należy, iż przedmiotem dokonywanej kontroli legalności przez Sąd pierwszej instancji była ostateczna decyzja Ministra Inwestycji i Rozwoju z 30 października 2018 r. ustalająca lokalizację strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej dla inwestycji pn.: "budowa linii 400 kV wraz ze zmianą układu sieci NN pomiędzy [...] a [...] (pomiędzy nacięciami linii [...] - [...], [...] - [...], [...] - [...])", na działkach ewidencyjnych wymienionych w decyzji. Rozstrzygnięcie to wydane zostało na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. jak i ustawy 24 lipca 2015 r. o przygotowaniu i realizacji strategicznych inwestycji w zakresie sieci przesyłowych (Dz. U. z 2018 r. poz. 404 ze zm. - dalej specustawa, specustawa przesyłowa). Nie budzi wątpliwości, iż ta specustawa wprowadza uregulowania szczególne, które mają na celu ułatwienie realizacji inwestycji strategicznych z punktu widzenia interesu Państwa, w tym - między innymi - przez zajmowanie nieruchomości pod ich budowę. W polskim systemie prawnym istnieje szereg uregulowań, które zawierają podobne mechanizmy prawne uzyskiwania przez inwestora tytułu prawnego do nieruchomości (np. inwestycje w zakresie dróg publicznych, lotnisk użytku publicznego, obiektów energetyki jądrowej i inne). Planowana inwestycja mieści się w wykazie strategicznych inwestycji w zakresie sieci przesyłowych, określonych w Załączniku do specustawy przesyłowej, w którym pod pozycją nr [...] wskazano sporną inwestycję. Przywołana wyżej ustawa, jako regulacja o charakterze nadzwyczajnym, ma charakter czasowy. Inwestycje wskazane w Załączniku ustawy, w tym i ta będąca przedmiotem niniejszego postępowania, umożliwiają wypełnienie zobowiązań Polski wobec Unii Europejskiej, polegających w szczególności na efektywnym włączeniu Polski do wspólnego rynku energii elektrycznej.

W sprawie tej wniesiono cztery skargi kasacyjne, zaś w ich treści niektóre z zarzutów są tożsame, stąd też Naczelny Sąd Administracyjny rozpatrywać je będzie łącznie.

We wniesionych skargach kasacyjnych M. W., D. i W. M. oraz E. N. zawarto tożsame zarzuty błędnej wykładni art. 8 ust. 1 pkt 8 w zw. z art. 22 ust. 1 i w zw. z art. 4 ust. 1 pkt 10 specustawy polegający na tym, że w decyzji o lokalizacji strategicznej inwestycji z zakresu sieci przesyłowych nie określono konkretnych części nieruchomości, w stosunku do których decyzja wywołuje skutek określony w art. 22 ust. 1 powołanej ustawy. Inny tożsamy zarzut ww. skarżących kasacyjnie dotyczy błędnej wykładni art. 8 ust. 1 pkt 9 specustawy w zakresie odmowy określenia w zaskarżonej decyzji terminu wydania nieruchomości lub opróżnienia lokali i innych pomieszczeń, a takie ustalenie terminu, jak podniesiono w trzech ww. skargach kasacyjnych, jest konieczne. Jednakże powyższe zarzuty, zdaniem NSA, pozostają całkowicie nieusprawiedliwione.

W odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 8 ust. 1 pkt 8 w zw. z art. 22 ust. 1 i w zw. z art. 4 ust. 1 pkt 10 specustawy zauważyć należy, iż z powołanych przepisów nie wynika, aby w decyzji o lokalizacji strategicznej inwestycji z zakresu sieci przesyłowych w każdym przypadku określać konkretne części nieruchomości, których własność będzie ograniczona na podstawie art. 22 ust. 1 ustawy o przygotowaniu i realizacji strategicznych inwestycji w zakresie sieci przesyłowych. Decydujące w tym zakresie znaczenie ma art. 8 ust. 1 pkt 8 powołanej ustawy, w którym stanowi się, że decyzja o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej musi zawierać oznaczenie nieruchomości, w stosunku do których decyzja ta ma wywoływać skutek, o którym mowa w art. 22 ust. 1 powołanej ustawy. Z przepisu tego nie wynika, aby decyzja ta musiała zawierać oznaczenie konkretnych części nieruchomości, nawet wtedy, gdy inwestor we wniosku o wydanie takiej decyzji, kierując się art. 4 ust. 1 pkt 10 powołanej ustawy, wskazał części nieruchomości, w stosunku do których decyzja ma wywołać skutek, o którym mowa w art. 22 ust. 1 powołanej ustawy. Zauważyć należy, że zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o przygotowaniu i realizacji strategicznych inwestycji w zakresie sieci przesyłowych koniecznym elementem decyzji o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej jest zatwierdzenie linii rozgraniczających teren strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej, z kolei według art. 22 ust. 1 powołanej ustawy, ograniczenia w tym przepisie przewidziane są w odniesieniu do nieruchomości objętych decyzją o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej. Zatem, także linie rozgraniczające teren strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej określają "terytorialny" zakres ograniczeń ustanawianych na podstawie art. 22 ust. 1 specustawy. Nadto, jak wynika z akt sprawy, inwestor dołączył do wniosku o wydanie przedmiotowej decyzji mapę, na której precyzyjnie określony został zasięg inwestycji oraz obszar nieruchomości, na których z mocy art. 22 omawianej ustawy zostanie ograniczone prawo do terenu (co zostało prawidłowo wskazane na stronie 73 decyzji organu pierwszej instancji).

Ponadto, zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy o przygotowaniu i realizacji strategicznych inwestycji w zakresie sieci przesyłowych, decyzja o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej powinna określać warunki techniczne realizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej. Takie warunki techniczne zostały w rozpoznawanej sprawie ustalone. W szczególności warunki te dotyczą m.in. szerokości pasa technologicznego w nawiązaniu do przebiegu linii elektroenergetycznych. Pas technologiczny, o którym mowa, również w decyzji organu pierwszej instancji (patrz strona 73 decyzji) wyznaczany jest w celu prawidłowej obsługi linii elektroenergetycznej. Ten element decyzji o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej także ma znaczenie dla określenia zakresu obciążeń nieruchomości, gdyż wskazuje przebieg linii elektroenergetycznej. Nie zachodzi więc potrzeba dalszego uszczegółowiania zakresu obciążeń nieruchomości przez wskazywanie konkretnych części tych nieruchomości.

Powyższe rozważania nie pozwalają jednocześnie na podzielenie zarzutów skarg kasacyjnych naruszenia prawa procesowego art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 i 80 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie ile konkretnie części nieruchomości oraz w jakim zakresie będzie podlegać ograniczeniom w trybie art. 22 ust. 1 specustawy. Takie zarzuty zgłoszono bowiem w skargach kasacyjnych M. W., D. i W. M. jak i E. N..

Nie są usprawiedliwione podstawy kasacyjne, w których zarzucono naruszenie art. 8 ust. 1 pkt 9 specustawy. W ocenie NSA organ administracji nie ma obowiązku umieszczać w decyzji o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej terminu wydania nieruchomości lub opróżnienia lokali i innych pomieszczeń, gdy decyzja ta ma wywołać jedynie skutek, o którym mowa w art. 22 ust. 1 powołanej ustawy a więc jedynie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości objętej decyzją o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji, jak w tej sprawie. Wówczas bowiem na właścicielu nieruchomości nie ciąży obowiązek wydania nieruchomości, lecz obowiązek umożliwienia wejścia na teren nieruchomości w celu wykonywania określonych w tym przepisie czynności. Podobnie przyjmuje się w orzecznictwie NSA, czego przykładem może być wyrok NSA z 21 listopada 2017 r. II OSK 1928/17. Należy jednoznacznie zaznaczyć, iż termin wydania nieruchomości lub opróżnienia lokali i innych pomieszczeń, o którym stanowi art. 8 ust. 1 pkt 9 specustawy, dotyczy nieruchomości, w stosunku do których decyzja o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej ma wywołać skutek, o którym mowa w art. 19 ust. 3-5 tej ustawy, a z takim przypadkiem nie mamy do czynienia w tej sprawie.

Mając powyższe rozważania na uwadze, stwierdzić należy, iż skoro w okolicznościach tej sprawy nie zachodził przypadek, o którym mowa w art. 19 ust. 3-5 tej specustawy, to trafnie organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji ma podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylił decyzję Wojewody Mazowieckiego w części dotyczącej znajdującego się na stronie 63 zapisu stanowiącego treść pkt 8 określającego termin wydania nieruchomości i w tym zakresie orzekł o odmowie określenia terminu wydania nieruchomości lub opróżnienia lokali i innych pomieszczeń. Prawidłowość zastosowania w tym zakresie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. nie budzi zatem zastrzeżeń Sądu odwoławczego.

Należy w tej sprawie przypomnieć, iż wydanie przez Wojewodę Mazowieckiego w dniu 17 lipca 2018 r. decyzji o ustaleniu lokalizacji przedmiotowej strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej poprzedzono decyzją Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Warszawie z dnia 14 czerwca 2018 r. o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedmiotowego przedsięwzięcia, która stanowiła niezbędny załącznik do wniosku o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji (art. 4 ust. 1 pkt 5 specustawy). Decyzji tej, co jest niesporne, nadano rygor natychmiastowej wykonalności.

Słusznie Sąd pierwszej instancji nie podzielił zarzutów skarg dot. wydania przedmiotowej decyzji w sprawie pomimo nieostatecznego charakteru decyzji środowiskowej. Zauważyć należy, że zgodnie art. 25 ust. 1 specustawy przesyłowej, decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach podlega natychmiastowemu wykonaniu, co oznacza, że jest ona wykonalna przed upływem terminu do wniesienia odwołania, a wniesienie odwołania nie wstrzymuje jej wykonania. Niezależnie zatem od tego, że wniesiono następnie odwołania od decyzji środowiskowej, to decyzja Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Warszawie z dnia 14 czerwca 2018 r. zaopatrzona w rygor natychmiastowej wykonalności mogła wiązać organ wydający w tej sprawie decyzję o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej. Zdaniem Sądu odwoławczego istotnym w niniejszej sprawie jest to, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach została przez inwestora uzyskana oraz, że została ona do wniosku dołączona.

Nie jest także sporne dla Sądu odwoławczego, iż w opisanych wyżej okolicznościach tej sprawy ww. decyzja środowiskowa zaopatrzona w rygor natychmiastowej wykonalności została, co do zasady, wydana a następnie dołączona do wniosku o ustalenie lokalizacji strategicznej inwestycji, co oznacza spełnienie nie tylko wymogu o jakim mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5 specustawy, ale przede wszystkim również realizację przesłanki z art. 72 ust. 1 pkt 22 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Dlatego też nie jest usprawiedliwiony zarzut skargi kasacyjnej Stowarzyszenia [...] naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 145 § 1 pkt 1 a p.p.s.a. w zw. z przepisem art. 72 ust. 1 pkt 22 cyt. wyżej ustawy, przez wydanie decyzji lokalizacyjnej w oparciu o wadliwą i nie mającą waloru prawomocności decyzję środowiskową.

Należy w tym miejscu jednoznacznie zaznaczyć, iż kwestionowanie prawidłowości dołączonej do wniosku inwestora o ustalenie lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej wydanej decyzji środowiskowej, nie może odbywać się w ramach oceny decyzji lokalizacyjnej takiej jaką podjęto w realiach niniejszego postępowania. Wskazywana decyzja środowiskowa podlega bowiem weryfikacji w ramach oceny dokonywanej w postępowaniu środowiskowym z uwzględnieniem przepisów ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Skoro bowiem jest odrębny tryb zaskarżania tej decyzji środowiskowej, to ewentualne wady takiej decyzji muszą być podnoszone w ramach oceny legalności tejże decyzji, lecz nie w ramach niniejszego postępowania. W tej sprawie uwzględnia się bowiem uwarunkowania wydanej decyzji środowiskowej. Oznacza to, że organ wydający w tej sprawie decyzję lokalizacyjną nie może pominąć żadnych obowiązków i uprawnień wynikających z decyzji środowiskowej, gdyż decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach (nawet nieprawomocna) ma charakter sui generis rozstrzygnięcia wstępnego względem przyszłego zamierzenia i pełni względem niego w istocie funkcję prejudycjalną. Takie uwarunkowania uwzględniono w tej sprawie. Natomiast z samej analizy akt sprawy wynika, że Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w [...] uznał - po przeprowadzeniu stosownych badań i analiz - że sporna inwestycja nie będzie znacząco oddziaływać na środowisko. Organ ten zalecił także zastosowanie środków minimalizujących zapewnienie dotrzymania standardów jakości środowiska.

Uwagi powyższe prowadzą zaś do wniosku, iż zarzuty skarg kasacyjnych odnoszące się wprost do wydanej decyzji środowiskowej nie mogą odnieść zamierzonego skutku. Nie jest więc usprawiedliwiony zarzut skarg kasacyjnych D. i W. M. oraz E. N. naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 66 ust. 1 pkt 5 powołanej wyżej ustawy z dnia 3 października 2008 r. poprzez wydanie zaskarżonej decyzji w oparciu o raport, który zawiera nierzetelne opisy racjonalnych wariantów alternatywnych. Kwestionowanie powyższego elementu decyzji środowiskowej nie może odbywać się na tym etapie postępowania inwestycyjnego.

Podobnie nie jest usprawiedliwiony zarzut skargi kasacyjnej D. i W. M. dotyczący naruszenia art. 1 w zw. art. 2 i art. 3 Dyrektywy Parlamentu Europejskiego Rady 2011/92/UE z dnia 13.12.2011 r. w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko (Dz. Urz. UE L 26 z 28.01.2012, s.1) (dalej "Dyrektywa 2011/92/UE") poprzez nieuwzględnienie przez Sąd regulacji zawartych w Dyrektywie 2011/92/UE, a w konsekwencji uznanie, że raport w przedmiocie oddziaływania inwestycji na środowisko jest zgodny z przepisami prawa. Wbrew zarzutom ww. kasacji Sąd nie naruszył ww. regulacji w ramach niniejszego postępowania.

Niemniej jednak na marginesie czynionych rozważań, zaznaczyć należy, iż jednym z podstawowych elementów systemu ochrony środowiska naturalnego w Unii Europejskiej jest obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko. Powyższy wymóg, wprowadzony do wspólnotowego porządku prawnego dyrektywą 85/337/EWG z 27.06.1985 r. w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko naturalne, a obecnie określony w dyrektywie Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/92/UE z 13.12.2011 r. w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko, ma za zadanie zidentyfikowanie, na etapie udzielania zezwoleń na realizację inwestycji, znaczących oddziaływań na środowisko oraz wprowadzenie adekwatnych środków łagodzących i kompensujących. Rezultatem przeprowadzonej oceny oddziaływania na środowisko ma być podjęcie takiej decyzji, w której stosownie do wymogów wynikających z zasady zrównoważonego rozwoju, zostaną w niezbędnym zakresie uwzględnione również cele ekologiczne. Powyższy charakter omawianej instytucji pozostaje w zgodzie z nadrzędną zasadą polityki UE, którą jest, wyrażona w art. 191 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, zasada zapobiegania. W istocie więc przeprowadzenie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko służy przeciwdziałaniu szkodom, jakie mogą powstać w przypadku jego realizacji. Nie budzi wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego, iż w sprawie tej wymaganą prawem ocenę odziaływania inwestycji na środowisko przeprowadzono i w tym zakresie podjęto decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację inwestycji. Decyzja ta jak już wyżej wskazano stanowiła przecież integralną część wniosku inwestora o wydanie przedmiotowej decyzji. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, przy wydawaniu zaskarżonej decyzji nie doszło do naruszenia regulacji ww. Dyrektywy Parlamentu Europejskiego.

Nie jest również usprawiedliwiony zarzut skargi kasacyjnej E. N., naruszenia art. 1 w zw. z art. 2, 3, 4, 7, 8 i 9 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 347/2013 z dnia 17.04.2013 r. w sprawie wytycznych dotyczących transeuropejskiej infrastruktury energetycznej, uchylającego decyzję nr 1364/2006/WE (WE) oraz zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 713/2009, (WE) nr 714 i (WE) 715/2009 (Dz. Urz. UE L 115 z 24.03.2013, s. 39, ze zm.) poprzez wadliwe i błędne zastosowanie przepisów specustawy, które są sprzeczne z istotą regulacji przyjętej w Rozporządzeniu 347/2013 r. - budową inwestycji o charakterze strategicznym w skali Unii Europejskiej.

Przede wszystkim zarzut ten sformułowany został w sposób bardzo ogólny i uniemożliwia to NSA prawidłowe odniesienie się do niego. Każdy z powołanych w tym zarzucie przepisów rozporządzenia nr 347/2013 z dnia 17.04.2013 r. posiada bardzo rozbudowaną konstrukcję wewnętrzną i każda z tych norm dotyczy innej sytuacji prawnej.

Dodatkowo zaznaczyć należy, że skarżąca w konstrukcji tego zarzutu, ani w jego uzasadnieniu nie wskazała dokładnie przepisów, których wadliwe i błędne zastosowanie zarzuciła Sądowi pierwszej instancji, ale wyraziła "opinię" o ich sprzeczności z istotą regulacji przyjętej w rozporządzeniu unijnym. W uzasadnieniu zarzutu zawarta jest ocena, będąca swego rodzaju podsumowaniem analizy przepisów unijnych oraz dokumentów o charakterze branżowym dotyczących systemów przesyłu energii elektrycznej, z której wynika, że inwestycja pn.: budowa linii 400 kV wraz ze zmianą układu sieci NN pomiędzy [...] a [...] (pomiędzy nacięciami linii [...] - [...], [...] - [...], [...] - [...]) nie powinna zostać uznana za inwestycję w ramach projektu będącego przedmiotem wspólnego zainteresowania i korzystać z priorytetowego statusu projektu PCI, o którym mowa w art. 7 rozporządzenia nr 347/2013 oraz w specustawie. Można odnieść wrażenie, że adresatem zarzutu jest nie tyle Sąd pierwszej instancji, co ustawodawca, który zadecydował o włączeniu ww. inwestycji do wykazu inwestycji strategicznych, do której zastosowanie znalazły przepisy specustawy.

Wymaga podkreślenia, że sądy są organami stosującymi ustawy, a w razie kolizji z prawem unijnym ( stosownie do art. 91 ust. 2 i ust. 3 Konstytucji RP ( przyznają pierwszeństwo prawu Unii, często sięgają do metod wykładni prounijnej (wykładnia celowościowa i funkcjonalna). Sądy administracyjne w zakresie, w jakim rozpoznają sprawy, w których obowiązane są stosować przepisy unijne, są sądami unijnymi, a jeżeli mają wątpliwości w przedmiocie wykładni prawa unijnego, to art. 267 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej daje im podstawę do wystąpienia do Trybunału Sprawiedliwości UE z pytaniami prejudycjalnymi. Przedmiotowa sprawa dot. jednak inwestycji, która nie została ujęta na liście unijnej, pozostając poza zakresem rozporządzenia unijnego. Inwestycja ta w momencie jej dodania do załącznika ww. ustawy (ani też później) nie wchodziła w zakres żadnego projektu będącego przedmiotem wspólnego zainteresowania wymienionego na liście unijnej, do którego rozporządzenie unijne znajdowałoby bezpośrednie zastosowanie. O przyznaniu tej inwestycji najwyższego priorytetu strategicznego oraz zastosowaniu w stosunku do niej ( przez włączenie jej do zakresu przedmiotowego stosowania ustawy o przygotowaniu i realizacji strategicznych inwestycji w zakresie sieci przesyłowych ( szczególnych rozwiązań prawnych, usprawniających i przyspieszających procedury związane z procesem inwestycyjnym nie zadecydowało zakwalifikowanie jej do projektów będących przedmiotem wspólnego zainteresowania w ramach budowania transeuropejskiej infrastruktury energetycznej, tylko względy bezpieczeństwa funkcjonowania krajowego systemu elektroenergetycznego.

Twierdzenie skargi kasacyjnej w opisywanym zakresie, iż sporna inwestycja nie została ujęta na unijnej liście projektów wspólnego zainteresowania i, że pozostaje poza zakresem stosowania rozporządzenia nr 347/2013, tak naprawdę nie oznacza jednak, że ustawodawca krajowy nie może uznać tego rodzaju inwestycji za kluczową w zakresie strategicznej infrastruktury energetycznej, aby mogły korzystać z priorytetowej, przyspieszonej ścieżki pozyskiwania decyzji i zezwoleń niezbędnych do ich realizacji.

Realizacji celów i wytycznych rozporządzenia nr 347/2013 służy niewątpliwie ustawa z dnia 24 lipca 2015 r. o przygotowaniu i realizacji strategicznych inwestycji w zakresie sieci przesyłowych, która określa zasady przygotowania i realizacji strategicznych inwestycji w zakresie sieci przesyłowych oraz źródła ich finansowania. Stosownie do uzasadnienia projektu ustawy, celem wprowadzenia zaproponowanych rozwiązań było zapewnienie stabilnych ram prawnych obejmujących całokształt procesu inwestycyjnego w zakresie przedsięwzięć związanych ze strategicznymi inwestycjami w zakresie sieci przesyłowych, w tym z wykorzystaniem środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej, tak aby możliwe było prowadzenie efektywnej działalności w tym zakresie. Przyznanie przez UE dofinansowania do realizacji projektów w zakresie elektroenergetycznych sieci przesyłowych związane jest z koniecznością wypełniania przez państwa członkowskie wytycznych zawartych w rozporządzeniu nr 347/2013 dotyczących transeuropejskiej infrastruktury energetycznej. Według projektodawcy celem ww. rozporządzenia jest m.in. odpowiednie wsparcie strategicznych inwestycji w zakresie elektroenergetyki, w tym inwestycji energetycznych określanych mianem projektów wspólnego zainteresowania PCI i umożliwienie zastosowania przyspieszonej ścieżki pozyskiwania decyzji i zezwoleń niezbędnych do realizacji tych przedsięwzięć (Sejm VII kadencji, druk nr 3475, s. 6(8). Zakresem regulacji ustawowej objęte zostały trzy grupy strategicznych inwestycji: 1) grupa strategicznych inwestycji dotycząca połączenia elektroenergetycznego Polska–Litwa (...); 2) grupa strategicznych inwestycji niezbędnych dla zwiększenia zdolności wymiany mocy pomiędzy systemami elektroenergetycznymi Polski i krajów sąsiednich (w szczególności Republiki Federalnej Niemiec i Republiki Czeskiej) na przekroju synchronicznym; 3) grupa strategicznych inwestycji w zakresie sieci przesyłowych elektroenergetycznych obejmująca inwestycje niezbędne dla wyprowadzenia mocy z odnawialnych źródeł energii, przyjętych w planie rozwoju Krajowego Systemu Przesyłowego. Inwestycja pn.: budowa linii 400 kV wraz ze zmianą układu sieci NN pomiędzy [...] a [...] (pomiędzy nacięciami linii [...] - [...], [...] - [...], [...] - [...]) została dodana do stanowiącego załącznik do ww. ustawy Wykazu strategicznych inwestycji w zakresie sieci przesyłowych na mocy ustawy z dnia 24 lutego 2017 r. o zmianie ustawy o przygotowaniu i realizacji strategicznych inwestycji w zakresie sieci przesyłowych (Dz.U. z 2017 r. poz. 635). Jak wynika z uzasadnienia projektu ustawy zmieniającej, założeniem projektodawcy było wsparcie i objęcie szczególnym nadzorem wymienionych zadań inwestycyjnych, w tym ww. inwestycji, które wymagają priorytetowej, przyspieszonej ścieżki pozyskiwania decyzji i zezwoleń niezbędnych do ich realizacji. Uznanie wskazanych inwestycji za inwestycje o charakterze strategicznym umożliwia skorzystanie z wszelkich instrumentów prawnych przewidzianych ustawą. W uzasadnieniu wskazano, że rozszerzenie istniejącego katalogu strategicznych inwestycji w zakresie sieci przesyłowych miało służyć realizacji najistotniejszego celu polityki energetycznej Polski (Polityka Energetyczna Polski do 2030 roku), jakim jest zapewnienie bezpieczeństwa energetycznego kraju. Wynikało z konieczności wyprowadzenia pełnej mocy z Elektrowni [...], w celu zapewnienia odpowiedniego poziomu pewności zasilania dużych aglomeracji miejskich: warszawskiej i krakowskiej oraz obszarów północno-wschodniej Polski. W ocenie wnioskodawcy projekt ustawy był zgodny z prawem Unii Europejskiej (Sejm VIII kadencji, druk nr 1257).

Zdaniem NSA skarga kasacyjna E. N. nie wykazała, iż ustalenie lokalizacji spornej inwestycji nastąpiło w sposób sprzeczny z prawem unijnym. Jednocześnie przy uwzględnieniu powyższego stanowiska, Naczelny Sąd Administracyjny nie uwzględnił wniosku D. M. i W. M. o wystąpienie przez tutejszy Sąd do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z pytaniem prejudycjalnym: "czy budowa linii wysokiego napięcia 400 kV nie zaliczająca się do projektu będącego przedmiotem wspólnego zainteresowania (ang. "proiect of common interest": dalej "PCI") w ramach przepisów unijnych, jest sprzeczna z przepisami Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego Rady (UE) nr 347/2013 z dnia 17.04.2013 r. w sprawie wytycznych dotyczących transeuropejskiej infrastruktury energetycznej, uchylającego decyzję nr 1364/2006/WE oraz zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 713/2009, (WE) nr 714 i (WE) nr 715/2009 (Dz. Urz. UE L 115 z 24.03.2013, s. 39, ze zm.)?".

Nie zasługuje na uwzględnienie również zarzut skargi kasacyjnej Stowarzyszenia [...] oraz zarzut skargi kasacyjnej D. i W. M. naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w związku z art. 3 pkt 11 Prawo ochrony środowiska, dodatkowo jeszcze Stowarzyszenie powiązało to naruszenia z art. 3 ust. 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku. Zdaniem skarżących kasacyjnie w sprawie pominięto faktyczne szkodliwe oddziaływanie linii 400 kV na zdrowie ludzkie, zaś Stowarzyszenia dodało, że przy ocenie oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko organy powinny dokonać oceny oddziaływania na zdrowie ludzkie, tymczasem inwestor, jak i Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska oraz oba organy wydające w sprawie decyzję pominęli w swych decyzjach analizę aktualnego stanu wiedzy naukowo-medycznej odnośnie faktycznego oddziaływania indukcji 50 HZ na organizmy żywe, w tym na ludzkość. Mając na uwadze ocenę legalności wydanych w tej sprawie decyzji zaznaczyć należy, iż kwestia zagrożenia dla życia i zdrowia planowanej inwestycji była przedmiotem rozważań organów orzekających. Wskazać trzeba, iż w uzasadnieniu swojej decyzji organ pierwszej instancji wyjaśnił, iż ani w świetle badań naukowych, ani w praktyce nie znajdują potwierdzenia podnoszone argumenty o zagrożeniu dla życia i zdrowia ludzi oraz zwierząt wskutek działania pola elektromagnetycznego, związanego z działaniem linii elektroenergetycznych w Polsce. Przedstawiono w tym zakresie szczegółowe wyjaśnienie tej kwestii. Zdaniem Sądu odwoławczego świadczy to - wbrew zarzutom skarg kasacyjnych - o wnikliwym badaniu podnoszonej wyżej kwestii w ramach niniejszego postępowania. Natomiast jak już wyżej zasygnalizowano, zarzuty kierowane przy powoływaniu się na powyższą argumentację również wobec decyzji środowiskowej nie mogą odnieść zamierzonego skutku w tym postępowaniu.

Nie jest także usprawiedliwiony zarzut skarg kasacyjnych Stowarzyszenia [...] " oraz D. i W. M. naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 6 ust. 2 (Stowarzyszenie doprecyzowało jeszcze ten zarzut, iż dot. on art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym). Otóż zauważyć należy, że wedle art. 11 ust. 1 specustawy, w sprawach określonych w niniejszym rozdziale przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie stosuje się, z wyjątkiem art. 57 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (dot. rejestru wydanych decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego - przypomnienie NSA), który stosuje się odpowiednio do decyzji o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej. Oznacza to, że powołany cały przepis art. 6 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie ma w niniejszej sprawie zastosowania. Nie można więc twierdzić, że i ta norma ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym zastała naruszona.

Zarzut skarg kasacyjnych M. W. i E. N., naruszenia art. 21 ust. 1 Konstytucji RP przez pozbawienie skarżących ochrony własności, nie zasługuje na uwzględnienie. Z dyspozycji ww. normy ustawy zasadniczej wynika, że Rzeczypospolita Polska chroni własność i prawo dziedziczenia. Jak wskazał Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 20 lipca 2004 r., sygn. akt SK 11/02 (LEX nr 121570), "prawa konstytucyjnie chronione nie mają charakteru absolutnego. Dopuszczalne jest ze względu na ważny interes publiczny ograniczenie prawa własności. Istotne jest przy tym wskazanie przyczyny ograniczenia oraz zachowanie zasady proporcjonalności". Trybunał Konstytucyjny wielokrotnie podkreślał, że pojmowanie własności jako prawa absolutnego prowadziłoby w wielu wypadkach do naruszenia praw innych podmiotów. Własność nie stanowi 'prawa nieskończonego' (ius infinitum), tzn. wartości absolutnej nie podlegającej żadnym ograniczeniom. Treść prawa własności oraz zakres ochrony tego prawa - jak stwierdził Trybunał Konstytucyjny w orzeczeniu w sprawie K. 1/91 (wyrok TK z 28 maja 1991 r., K. 1/91, OTK w 1991 r., poz. 4) - zamykają się w określonych przez prawo granicach, mających swoją podstawę w przepisach ustawy zasadniczej, w szczególności w zasadzie dobra ogółu, a zatem także dobra wszystkich właścicieli. Istotne znaczenie dla granic prawa własności i zakresu ochrony tego prawa mają też zasady demokratycznego państwa prawnego.

Przepisy ustawowe określające ograniczenia prawa własności, będąc koniecznym składnikiem porządku prawnego, powinny we właściwy sposób równoważyć interesy właścicieli i interes publiczny. Trybunał Konstytucyjny podziela wyrażone w doktrynie przekonanie, że chociaż dobro człowieka jest podstawowym celem działania administracji, to jednak "określone dobro pozostałych jednostek jako grupy społecznej może ważyć na sposobie i rozmiarze ochrony określonego interesu indywidualnego', przy czym 'w pewnych obszarach nie ma innego sposobu zapewnienia interesów indywidualnych niż przez uprzednią ochronę interesu społecznego', choć zarazem 'interes społeczny sprzyjać ma realizacji interesu indywidualnego'.".

Mając powyższe wywody na uwadze w kontekście przedmiotowej sprawy, to zauważyć należy, iż inwestycje przesyłowe stanowią ważny element praktyki gospodarczej. Z punktu widzenia prawnego wyróżniają się swoistymi cechami wynikającymi z faktu, że przebiegają one liniowo przez szereg nieruchomości gruntowych, zajmując przy tym wąski pas pojedynczej nieruchomości. Sama budowa stanowi okresowo niedogodność dla właścicieli lub użytkowników wieczystych nieruchomości, także konserwacja i remonty łączą się z koniecznością wejścia na cudzą nieruchomość w pewnych sekwencjach czasowych. W tym zakresie jest to jakościowo inna sytuacja faktyczna niż np. budowa dróg bądź budowli kubaturowych. Nie ma zatem konieczności nabywania prawa własności, a samo istnienie instalacji przesyłowej, poza szczególnymi przypadkami, pozwala na korzystanie z nieruchomości zgodnie z wolą właściciela lub użytkownika wieczystego. Konsekwencje prawne takich stanów faktycznych sprowadzają się do kwestii korzystania z rzeczy cudzej. Skoro więc w przypadku wskazanym przez skarżących kasacyjnie korzystanie z cudzej rzeczy nie może opierać się na dobrowolności, to kolizje interesu właściciela nieruchomości i interesu przedsiębiorstwa infrastrukturalnego mogą być rozstrzygnięte władczo na płaszczyźnie administracyjnoprawnej, na podstawie określonej decyzji w ramach przedmiotowej specustawy. Niewątpliwie ustawodawca dopuścił w tej sprawie wydawanie decyzji ograniczających prawa właściciela lecz podjęcie takiego rozstrzygnięcia możliwe jest jedynie w celu umożliwienia uprawnionym jednostkom realizacji inwestycji celu publicznego, a więc takich, które są realizowane w interesie społecznym. Jak zaznaczono w tej sprawie sporna inwestycja jest kluczowa dla bezpieczeństwa energetycznego Polski, dla zapewnienia bezpiecznych i ciągłych dostaw energii elektrycznej do centrum i północno-wschodniej części kraju, w tym dla [...]. Tym samym w realiach tej sprawy nie można skutecznie mówić o naruszeniu art. 21 ust. 1 Konstytucji RP. W ocenie Sądu odwoławczego w kwestionowanej decyzji nie przewidziano rozwiązań, które wprowadzają nadmierną a w szczególności nieuzasadnioną ingerencję w prawo własności skarżących kasacyjnie stron. Ingerencja we własność związana z realizacją inwestycji odpowiada tylko jej koniecznemu zakresowi.

Twierdzenie skarg kasacyjnych D. M. i W.M. oraz E. N., że w sprawie doszło do naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 143 k.c. przez pominięcie degradacji użytkowej i rynkowej wartości działek gruntowych, na których "przestrzeń powietrzna" została nasycona bardzo szkodliwą dla zdrowia indukcją magnetyczną, nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem tak sformułowany zarzut wymyka się spod kontroli legalności w odniesieniu do decyzji ustalającej lokalizację strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej. Utrata wartości nieruchomości czy też ewentualna jej degradacja, nie może, w ocenie Sądu odwoławczego, stanowić skutecznego zarzutu w realiach tej sprawy. Kwestie te winny być podnoszone w sytuacji ustalania wysokości wypłaty odszkodowania, lecz ta sprawa - jak słusznie uznał Sąd pierwszej instancji - stanowi oddzielny byt i nie podlega ocenie w postępowaniu o wydanie decyzji lokalizacyjnej.

Natomiast kwestia podnoszonej znacznej szkodliwości dla zdrowia spornej inwestycji, nie może być oceniana na podstawie subiektywnego odczucia stron skarżących kasacyjnie. Przede wszystkim Sąd administracyjny orzeka na podstawie art. sprawy - art. 133 § 1 p.p.s.a. Zaś z tych akt wynika, iż w decyzji środowiskowej, o której było mowa wyżej, wykazano, że przedstawiony raport oceny oddziaływania inwestycji na środowisko spełnia wymogi z art. 66 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie i w jego ramach oceniono wpływ linii 400Kv na zdrowie i życie ludzkie. Tym samym kwestia ta podlegała badaniu i wnikliwej analizie przez uprawniony organ. Badano więc poziomy dopuszczalnego promieniowania w oparciu o obowiązujące przepisy i w efekcie ustalono, że poziomy te uwzględniają aspekty medyczne oddziaływania pół elektromagnetycznych na organizm człowieka i zostały ustalone przy założeniu, iż ciągłe przebywanie osób w dowolnym wieku i stanie zdrowia nie może za sobą pociągać negatywnych skutków dla zdrowia tych osób. Takie wnioski wynikają z akt sprawy. Z kolei wnioski raportu o oddziaływaniu inwestycji na środowisko sporządzonego przez osoby legitymujące się odpowiednią wiedzą, nie mogą być zwalczane jedynie za pomocą samej negacji, niepopartej żadnymi konkretnymi argumentami, gdyż taki sposób argumentowania pozbawia spór charakteru jurydycznego - patrz wyrok NSA z dnia 28 lipca 2016 r. II OSK 1076/15. Tym samym nieusprawiedliwiony jest również zarzut Stowarzyszenia [...] naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 145 § 1 pkt 1 a. p.p.s.a. w zw. z przepisem art. 144 w zw. z art. 143 Kodeksu cywilnego, wskutek emisji przez inwestora X na sąsiednie nieruchomości indukcji 50 Hz o gęstości strumienia magnetycznego degradującej zdrowie oraz użytkową i rynkową wartość tych nieruchomości. Poza tym skarga kasacyjna Stowarzyszenia w powyższym zakresie nie zawiera właściwej argumentacji, pozwalającej na wyprowadzenie odmiennego stanowiska niż wyrażone w zaskarżonym wyroku.

Nie zasługuje także na uwzględnienie kolejny zarzut skargi kasacyjnej Stowarzyszenia [...], obrazy art. 145 §1 pkt 1 c. p.p.s.a. w zw. z potwierdzeniem przez inwestora, RDOŚ, GDOŚ, Wojewodę i Ministra nieprawdy o braku szkodliwego oddziaływania indukcji 50 Hz o gęstości strumienia magnetycznego B=75420 [nT], co spowodowało zagrożenie zdrowia i życia ludności oraz deprecjację wartości nieruchomości, mające przestępcze znamiona po myśli przepisów wg art. 165 § 1 pkt 1; art. 231 § 1; art. 271 § 1 i art. 294 § 1 w zw. z art. 288 § 1 Kodeksu Karnego. Zarzut ten wymyka się spod kontroli sądów administracyjnych. Dokonywanie czynów karalnych, niedozwolonych prawem a podlegających Kodeksowi Karnemu podlega ocenie właściwych organów ścigania. Dopóki więc takie naruszenie prawa nie zostanie potwierdzone odpowiednim prawomocnym wyrokiem Sądu karnego, to twierdzenia skargi kasacyjnej Stowarzyszenia w powyższym zakresie nie mogą być w jakikolwiek sposób uwzględnione bowiem są pozbawione uzasadnienia merytorycznego, a wynikają wyłącznie z prezentowanej linii programowej Stowarzyszenia.

Także kolejny zarzut Stowarzyszenia naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 a. p.p.s.a. w zw. z art. 68 ust. 3 i art. 68 ust.4 Konstytucji RP, przez wystawienie inwestorowi tytułów prawnych do degradacji zdrowia i życia ludności indukcją 50 Hz o nadmiernej gęstości strumienia magnetycznego, musi być oceniany w podobnych kategoriach jak poprzedni zarzut Stowarzyszenia jako nieusprawiedliwiony. W ocenie NSA wartości ustawy zasadniczej związane z zapewnieniem przez władzę publiczną szczególnej opieki zdrowotnej i do zwalczania chorób epidemicznych oraz zapobiegania negatywnym dla zdrowia skutkom degradacji środowiska, nie zostały naruszone wydaniem zaskarżonej decyzji. Odmienne stanowisko skarżącego kasacyjnie Stowarzyszenia stanowi wyłącznie nieuprawnioną polemikę z prawidłowym wyrokiem Sądu pierwszej instancji.

Tym samym wszystkie zarzuty naruszenia prawa materialnego zamieszczone w rozpoznawanych czterech skargach kasacyjnych M. W., D. i W. M., E. N. oraz Stowarzyszenia [...], jawią się jako nieusprawiedliwione.

Mając na uwadze podniesione zarzuty skarg kasacyjnych w odniesieniu do kwestii naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisów postępowania, również i one w realiach tego postępowania nie uzasadniały uwzględnienia wniesionych skarg kasacyjnych.

W powyższym zakresie zarzucono brak weryfikacji jaki podmiot będzie rzeczywiście realizował zamierzenie inwestycyjne, brak wyjaśnienia zasadności lokalizacji strategicznej inwestycji, brak wyjaśnienia jakie roboty są niezbędne w świetle art. 5 ust. 1 w zw. z art. 1 ust. 1 w zw. z art. 1 ust. 2 pkt 4 specustawy (skarga kasacyjna M. W., D. M. i W. M., E. N.) jak i brak wyjaśnienia, jakie warunki ochrony przeciwpożarowej powinny być spełnione dla strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej (skarga kasacyjna D. i W. M., E. N.).

Zarzuty te w istocie zmierzają do wykazania, iż organ wydający decyzję winien badać celowość i zakres lokalizacji planowanej inwestycji, z czym jednak nie można się zgodzić. Również weryfikacja podmiotu, który będzie rzeczywiście realizował sporną inwestycję, nie może odbywać się na tym etapie procesu inwestycyjnego. W sprawie tej skuteczny wniosek inwestora (Spółki X S.A z siedzibą w [...]), uruchomił przedmiotowe postępowania. Przepis art. 4 ust. 1 i 2 specustawy przesyłowej określa elementy konieczne wniosku o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej i w niniejszej sprawie wniosek inwestora o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej zawierał wszystkie wymagane elementy.

Należy również podnieść, iż w ocenie Sądu odwoławczego zaskarżona decyzja ma charakter związany, co oznacza, że w sytuacji, gdy wniosek o ustalenie lokalizacji czyni zadość wymaganiom formalnym i jest zgodny z przepisami prawa, to organ zobligowany jest wniosek uwzględnić i wydać decyzję pozytywną. Oznacza to jednocześnie, że organ związany jest żądaniem zawartym we wniosku i nie może wykroczyć poza jego granice w rozstrzygnięciu podjętym w sprawie. Co istotne, to inwestor swobodnie decyduje, czy konkretny wniosek dotyczyć będzie całej inwestycji, czy tylko jej części, o czym stanowi art. 5 ust. 2 specustawy przesyłowej. Wbrew zarzutom skarg kasacyjnych, to inwestor we wniosku o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej decyduje o przebiegu inwestycji oraz o wielkości terenu niezbędnego dla realizacji inwestycji. Również inwestor dokonuje wyboru najbardziej korzystnych rozwiązań lokalizacyjnych, a następnie techniczno-wykonawczych dla inwestycji, mając na uwadze spowodowanie jak najmniejszych uciążliwości dla właścicieli nieruchomości. Zatem tak naprawdę organ wydający decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji przesyłowej w trybie specustawy przesyłowej nie posiada kompetencji do wyznaczania i korygowania trasy inwestycji, czy też do zmiany proponowanych rozwiązań co do jej przebiegu. Niedopuszczalna jest również ocena racjonalności czy słuszności koncepcji przedstawionej przez inwestora, bowiem miałaby ona charakter pozaprawny. O przebiegu lokalizacji spornej inwestycji decyduje zatem wnioskodawca - inwestor i to on wybiera najbardziej korzystne rozwiązanie lokalizacyjne i techniczno-wykonawcze. Rolą orzekającego w sprawie organu jest sprawdzenie kompletności wniosku w świetle wymogów ustawowych oraz czy koncepcja składającego wniosek mieści się w granicach wyznaczonych przez prawo. Te elementy zostały właściwie zbadane w niniejszym postępowaniu administracyjnym, co trafnie zaaprobował Sąd pierwszej instancji.

Nadto należy dodać, iż zgodnie z art. 1 ust. 1 specustawy przesyłowej, ustawa określa zasady i warunki przygotowania oraz realizacji strategicznych inwestycji w zakresie sieci przesyłowych, zaś w myśl art. 1 ust. 2 pkt 4 tej ustawy strategiczna inwestycja w zakresie sieci przesyłowej to zadanie inwestycyjne wraz z wykonywaniem niezbędnych robót budowlanych w rozumieniu ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane. Zatem z przepisu zawierającego definicję strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej wynika, że decyzja o ustaleniu lokalizacji takiej inwestycji może dotyczyć także innych robót budowlanych niż budowa tej inwestycji, pod warunkiem jednakże, że są one niezbędne do jej wykonania. W tej sprawie decyzja lokalizacyjna dotyczy wyłącznie sieci przesyłowej a nie dotyczy innych robót budowlanych, stąd też organ nie miał potrzeby rozważania czy roboty budowlane związane z siecią dystrybucyjną są robotami budowlanymi niezbędnymi w rozumieniu art. 1 ust. 1 pkt 4 omawianej specustawy.

Natomiast co do kwestii warunków ochrony przeciwpożarowej dla strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej, Sąd odwoławczy wskazuje, że w pkt 3 (strona 60) decyzji Wojewody Mazowieckiego zostały określone warunki ochrony przeciwpożarowej dla ww. inwestycji w zakresie sieci przesyłowej. Organ pierwszej instancji ustalił, że inwestycja powinna być prowadzona i lokalizowana przy uwzględnieniu przeciwpożarowych wymagań techniczno-budowlanych, instalacyjnych i technologicznych wynikających z przepisów odrębnych. Zastrzeżono utrzymanie określonej normami separacji systemu drzewostanu od urządzeń linii elektroenergetycznej.

W sytuacji, gdy tak naprawdę nie występują w sprawie szczególne obostrzenia, które powinny być określone podczas realizacji przedsięwzięcia o charakterystyce linii elektroenergetycznej, za wystarczające i znajdujące swoje oparcie w przepisach prawa należało uznać odesłanie w tym zakresie do przepisów ochrony przeciwpożarowej za wystarczające i znajdujące swoje oparcie w przepisach prawa. Zatem w powyższym zakresie nie można skutecznie zarzucać Sądowi pierwszej instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a.

Wbrew zarzutom skarg kasacyjnych M. W., D. M. i W. M., E. N., w sprawie tej postępowanie administracyjne nie było dotknięte naruszeniem procedury administracyjnej, a to art. 7 i 77 § 1 i 80 k.p.a., a tym bardziej nie były to wady kwalifikowane, jak sugerują to ww. skarżący kasacyjnie. Z akt sprawy wynika, że organ odwoławczy dokonał analizy i oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego zgodnie z zasadami regulującymi postępowanie administracyjne, a więc zgodnie z art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. Ustalone i uwzględnione okoliczności, mające wpływ na podjęte rozstrzygnięcie, dają podstawę do orzeczenia w decyzji ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości - w tym skarżących - i zakresu tego ograniczenia. Organ orzekający wziął pod uwagę w tym zakresie nie tylko stanowisko inwestora, ale badał również wniesione zastrzeżenia i uwagi szeregu osób, do których inwestor się następnie ustosunkował.

Z uwagi na powyższe nie jest również usprawiedliwiony zarzut skarżącego kasacyjnie Stowarzyszenia [...] naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 7b, art. 8 k.p.a. przez podjęcie rozstrzygnięć naruszających najżywotniejszy interes obywateli i powodujących deprecjację zaufania społeczeństwa do władz publicznych. Trudno jednak uznać, iż sporna inwestycja, co wyżej wyraźnie zaznaczono, która jest kluczową dla bezpieczeństwa energetycznego Polski, dla zapewnienia bezpiecznych i ciągłych dostaw energii elektrycznej do centrum i północno-wschodniej części kraju w tym dla [...] - jest jednocześnie inwestycją naruszającą najżywotniejsze interes obywateli i powodującą deprecjację zaufania społeczeństwa do władz publicznych.

Nie zasługiwał na uwzględnienie kolejny zarzut Stowarzyszenia [...]- naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 c p.p.s.a. w zw. z obrazą przez specustawę i organy administracyjne - przepisu art. 108 § 1 k.p.a. Zdaniem skarżącego Stowarzyszenia wprowadzenie do specustawy i decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności spowodowało masowe zagrożenia zdrowia i deprecjację materialnego dorobku społeczeństwa. Zarzut ten wbrew stanowisku kasacji nie oznacza, że w sprawie doszło do naruszenia ww. normy procedury administracyjnej.

Natomiast zgodnie z art. 25 ust. 1 specustawy decyzje o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej i decyzje o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowych podlegają natychmiastowemu wykonaniu.

Organ prawidłowo przyjął, mając na uwadze treść ww. przepisu oraz cel ustawy, że nieostateczna decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach oraz decyzja o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej może stanowić podstawę dalszego procesowania w sprawie dla inwestycji w zakresie sieci przesyłowej. Przyjęcie odmiennej interpretacji byłoby sprzeczne z celami ustawy szczególnej. Zamiarem ustawodawcy było bowiem wyposażenie inwestora w instrumenty pozwalające na sprawną realizację strategicznych przedsięwzięć warunkujących bezpieczeństwo Krajowego Systemu Elektroenergetycznego. Skutkiem nadania nieostatecznej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jak i decyzji o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej rygoru natychmiastowej wykonalności jest to, że taka decyzja mogła zostać załączona do kolejnej decyzji administracyjnej. Decyzja ma zatem moc prawną pozwalającą na wywoływanie wszystkich skutków związanych z jej pozostawaniem w obrocie prawnym (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 maja 2016 r., sygn. akt II OSK 1066/15). Fakt, że skarżący kasacyjnie nie zgadzają się z rozstrzygnięciem, nie oznacza, iż jest ono wadliwe.

Pozostałe zarzuty skarg kasacyjnych dotyczące naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 138 § 2 k.p.a. (kasacja M. W., D. M., W. M., E. N.) pozostają całkowicie nieusprawiedliwione. Jak już wyżej wykazano, w sprawie tej organ odwoławczy prawidłowo zastosował konstrukcję prawną z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., stąd też nie było uzasadnionych przesłanek do zastosowania wskazywanego wyżej przepisu art. 138 § 2 k.p.a.

Zatem również i zarzuty naruszenia przepisów postępowania przywołane we wniesionych czterech skargach kasacyjnych nie mogły odnieść zamierzonego skutku.

Jednocześnie mając na uwadze kierowany do NSA wniosek Stowarzyszenia o wystąpienie do Trybunału Konstytucyjnego o zbadanie zgodności z konstytucją rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 17 grudnia 2019 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku - Dz.U.2019.2448, we wskazanym w piśmie Stowarzyszenia zakresie, zaznaczyć należy, iż ww. rozporządzenie nie obowiązywało w chwili wydawania zaskarżonej decyzji w dniu 30 października 2018 r. Natomiast kontrola legalności dokonywana przez sądy administracyjne odbywa się według stanu prawnego z daty wydania decyzji ostatecznej. Zmiana stanu prawnego czy stanu faktycznego po wydaniu decyzji ostatecznej nie wpływa na wynik sądowej kontroli legalności zaskarżonego aktu. Naczelny Sąd Administracyjny stoi na stanowisku, że w tej sprawie zadanie pytania zgodnie z wnioskiem Stowarzyszenia nie dotyczyłoby sytuacji skarżących kasacyjnie. Tym samym, od rozstrzygnięcia przez Trybunał Konstytucyjny zagadnienia objętego tym pytaniem, a więc przesądzenia kwestii konstytucyjności przepisów rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 17 grudnia 2019 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku, po prostu nie zależy wynik tej sprawy. Zatem brak podstaw do wystąpienia z takim pytaniem.

Reasumując, w tej sprawie wniesione skargi kasacyjne nie zawierały usprawiedliwionych zarzutów, nie pozwalając w efekcie na eliminację z obrotu prawnego zaskarżonego wyroku. Tym samym wszystkie skargi kasacyjne należało oddalić na podstawie art. 184 p.p.s.a.

Z tych powodów orzeczono jak w sentencji.