Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1175/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-11-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6205 Nadzór sanitarny
Hasła tematyczne: Inspekcja sanitarna
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 103 i 104
journal: Dz.U. 2010 nr 136 poz 914
law: Ustawa z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia - tekst jednolity
article: art. 106 par. 1,  art. 16 par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Gierak – Podsiadły, , Sędzia WSA Mirosława Pindelska (spr.), Sędzia WSA Maria Tarnowska, Protokolant st. ref. Karolina Kaca, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 listopada 2013 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. na decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] marca 2013 r., numer [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za nieprzestrzeganie przepisów w zakresie oznakowania, prezentacji i reklamy suplementów diety skargę oddala.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r., znak: [...], Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny, zwany dalej "PWIS", w [...], na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 27 ust. 4 i art. 46 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz.U. z 2010 r. nr 136, poz. 914 ze zm.), zwanej dalej "ustawą", oraz w związku z art. 16 Rozporządzenia (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiające ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołujące Europejski Urząd ds. bezpieczeństwa żywności oraz ustanawiające procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz.U.WE L 31 z dnia 1 lutego 2002 r.), zwanego dalej "rozporządzeniem", wymierzył firmie [...] Sp. z o.o. karę pieniężną w wysokości 10000 złotych.

W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że w dniu [...] listopada 2012 r. przedstawiciel Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego, zwany dalej "PPIS", w [...] dokonał kontroli sanitarnej w biurze firmy [...] Sp. z o.o. przy ulicy [...] w [...], stwierdzając nieprawidłowości w reklamie suplementów diety umieszczonej na ulotkach suplementów diety pn. "[...]", "[...]", "[...]" i "[...]", co udokumentowano w protokole z kontroli znak: [...]. Ulotki ww. preparatów odwoływały się do właściwości leczniczych produktu, na czego potwierdzenie organ I instancji przytoczył odpowiednie ich treści. Podczas kontroli wykazano również, że nieprawidłowe treści w prezentacji i reklamie dotyczą także suplementu diety pn. "[...]". Nie zaprzestano reklamy prasowej ani prezentacji na stronie internetowej ww. produktu, w których przypisuje się mu właściwości lecznicze, zapobiegania chorobom i odwoływania się do takich właściwości, w szczególności dotyczących chorób nowotworowych.

W wyniku stwierdzenia nieprawidłowości PPIS w [...] pismem z dnia [...] grudnia 2012 r., znak: [...] , wystąpił do PWIS w [...] o nałożenie kary pieniężnej na ww. firmę zgodnie z art. 104 ustawy, w wyniku czego organ ten wszczął postępowanie administracyjne w przedmiocie nałożenia kary, o czym zawiadomił stronę postępowania pismem z dnia [...] grudnia 2012 r., znak [...].

Pismem z dnia [...] stycznia 2012 r. przedstawicielka firmy [...] Sp. z. o.o. poinformowała Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...], iż "(...) suplementy diety: [...],[...],[...]- są wycofane ze sprzedaży od [...].06.2011 r. wraz ze wszelkimi materiałami promocyjnymi" oraz, że "Ulotka dotycząca produktu [...] opisana w protokole z dn. [...].11.2012 jest również wycofana z obrotu od listopada 2011 r.". Strona dodała również, że "Osoba sporządzająca protokół została poinformowana o powyższych faktach w dniu kontroli". W związku z powyższymi kwestiami strona poprosiła o zweryfikowanie zasadności nałożenia kary.

Organ I instancji mając na względzie bezpieczeństwo konsumentów, po dokładnym przeanalizowaniu zebranych w sprawie dokumentów, przytoczył definicję suplementu diety zawartą w art. 3 ust. 3 pkt 39 ustawy. W ocenie PWIS w [...] przedmiotowe preparaty zostały wprowadzone do obrotu jako żywność, dlatego traktowanie ich jako antidotum na wymienione w ulotkach i na stronach internetowych schorzenia m.in. nowotwory, cukrzycę, łuszczycę, nadpobudliwość, depresję, choroby układu trawiennego, choroby serca, reumatyzm, astmę, alergie itp., nie znajduje tu uzasadnienia. Zapobieganie i łagodzenie objawów ww. chorób, które znajdują się w Międzynarodowej Klasyfikacji Chorób ICD-10, jest zadaniem produktów leczniczych, a nie środków spożywczych. Nieprawidłowe jest zatem stosowanie suplementów diety, gdy celem, który konsument pragnie osiągnąć jest terapia opisywanych powyżej schorzeń.

Przywołując treść art. 46 ust. 1 i 2 ustawy i art. 16 rozporządzenia, które dotyczą obowiązku nie wprowadzania konsumenta w błąd, PWIS w [...] stwierdził, że fakt, iż produkty [...] i [...] oraz ulotka produktu [...] zostały wycofane z oferty firmy, nie zwalnia jej z odpowiedzialności za ulotki zawierające nieprawidłowe treści, dostępne w dalszym ciągu w internecie za pośrednictwem strony [...], pod następującymi adresami:

- http://www. [...];

- http://www. [...];

- http://www. [...];

- http://www. [...].

Ponadto PWIS w [...] prześledził ofertę produktów firmy [...]

Sp. z o.o. na stronie internetowej pod adresem: www. [...].pl. Dokładnie przeanalizował aktualną ulotkę informacyjną zamieszczoną na tej stronie dot. preparatu "[...]" i stwierdził jednoznacznie naruszenie art. 46 ustawy. Opisane w aktualnej internetowej prezentacji produktu właściwości pokrywają się w zakwestionowanymi treściami obecnymi na ulotce wycofanej w listopadzie 2011 r. Organ I instancji wskazał, że na stronie internetowej www.ananda.pl znajduje się prezentacja preparatu "[...]", która także narusza treść art. 46 ustawy, sugerując, że ww. suplement diety posiada właściwości wzmacniające odporność organizmu w stanach szczególnego osłabienia lub wycieńczenia wywołanych schorzeniami serca, układu pokarmowego, nowotworami, cukrzycą i nadpobudliwością.

W ocenie organu I instancji, obowiązkiem podmiotu działającego na rynku spożywczym jest stosowanie się do przepisów prawa żywnościowego, w tym do wymagań w zakresie prezentacji oraz reklamy. W związku z tym firma [...]

Sp. z o.o. od początku prowadzenia działalności powinna dążyć do zapewnienia zgodności prezentacji i reklamy wszystkich oferowanych środków spożywczych z obowiązującym ustawodawstwem żywnościowym, a przypadku polecenia usunięcia uchybień - niezwłocznie dokonać pożądanych zmian.

Jak ustalił PWIS w [...], przedsiębiorca naruszył prawo w zakresie prezentacji i reklamy produktów "[...]", "[...]" i "[...]", a mimo wycofania dwóch ostatnich produktów z obrotu - nieprawidłowe treści nadał znajdują się na wyżej wymienionych stronach internetowych.

PWIS w [...], ustalając wysokość kary pieniężnej, postępował zgodnie z art. 104 ust. 2 ustawy. Zgodnie z tym przepisem ustalając wysokość kary pieniężnej, właściwy państwowy wojewódzki inspektor sanitarny uwzględnia stopień szkodliwości czynu, stopień zawinienia i zala-es naruszenia, dotychczasową działalność podmiotu działającego na rynku spożywczym i wielkość produkcji zakładu. Ponadto zgodnie z art. 17 pkt 2 rozporządzenia (...) Państwa Członkowskie ustanawiają również zasady dotyczące środków i kar mających zastosowanie w przypadku naruszenia prawa żywnościowego i paszowego. Ustanowione środki i kary powinny być skuteczne, proporcjonalne i odstraszające.

Organ I instancji wskazał, że stwierdzone nieprawidłowości, o których mowa w niniejszej decyzji dotyczą 4 preparatów, z których "[...]", "[...]" i ""[...]" zostały wycofane przez firmę z obrotu i nie zagrażają bezpośrednio bezpieczeństwu konsumentów, dlatego można je sklasyfikować jako niewielką szkodliwość społeczną czynu. Natomiast alarmujące wydaje się pozostawienie nieprawidłowych oświadczeń na aktualnej ulotce preparatu "[...]", a także nieusunięcie zamieszczonych na stronach internetowych nieprawidłowych treści i nieaktualnych ulotek. Ponadto [...] Sp. z o.o. prowadzi bardzo szeroko zakrojoną działalność na terenie całego kraju, dystrybuuje swoje produkty do wielu sklepów i aptek, a także prowadzi sprzedaż poprzez liczne portale internetowe, a asortyment firmy jest bardzo rozległy. Ponadto niektóre preparaty z oferowanego asortymentu firmy także zawierają niedozwolone oświadczenia sugerujące właściwości lecznicze preparatów (m.in. preparaty pn. "[...]" oraz "[...]").

Organ I instancji przywołał treść art. 103 ust. 1 pkt 1 ustawy, zgodnie z którym kto nie przestrzega wymagań w zakresie znakowania środków spożywczych, w tym w zakresie prezentacji, reklamy i promocji, określonych w art. 27 ust. 4, art. 33 ust. 3 i 4 oraz art. 45-49, a także wymagań w tym zakresie określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 14 ust. 2 pkt 3, art. 22 ust. 1 pkt 3, art. 26 ust. 1 pkt 4, art. 27 ust. 6 pkt 2, art. 39 pkt 3, art. 44 pkt 2, art. 50 ust. 1 i art. 51 podlega karze pieniężnej w wysokości do trzydziestokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej za rok poprzedzający, ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, na podstawie przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej Monitor Polski. Wysokość kary pieniężnej może być wymierzona do pięciokrotnej wartości brutto zakwestionowanej ilości środka spożywczego lub produktu niebędącego żywnością wprowadzonego do obrotu jako żywność.

Zgodnie z powyższą delegacją Dziennik Urzędowy Rzeczypospolitej Polskiej Monitor Polski nr 17 z 2012 r., poz. 63 określa wynagrodzenie za rok 2011 w kwocie 3399,52 zł zatem maksymalny wymiar kary może wynosić 101985,60 PLN.

Mając na uwadze art. 104 ust. 1 ustawy kary pieniężne, o których mowa powyżej, wymierza, w drodze decyzji, właściwy Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny.

Ustalając wysokość kary pieniężnej PWIS w [...] wskazał, że zastosował miarkowanie kary, a także wziął pod uwagę stopień szkodliwości czynu, zakres naruszenia wymagań prawnych, wyjaśnienia złożone w toku postępowania oraz oświadczenie strony dotyczące dostępności omawianych suplementów.

PWIS w [...] zwrócił uwagę, że w dalszym ciągu na stronie internetowej firmy i w reklamach prasowych można znaleźć nieprawidłowe treści dotyczące prezentacji i reklamy wielu produktów tani przedstawianych (np. "[...]" i "[...]"). Jednakże, biorąc pod uwagę niezbyt wysoką szkodliwość czynu w przypadku suplementów, których dotyczy obecne postępowanie, PWIS w [...] nie przychylił się do wniosku PPIS w [...] o nałożenie kary pieniężnej w wysokości 20000 zł, gdyż firma wycofała z obrotu 3 z 4 omawianych powyżej suplementów diety w czerwcu 2011 roku ("[...]", "[...]" i " [...]").

Organ I instancji stwierdził, że nie ulega wątpliwości, iż strona naruszyła obowiązujące przepisy prawa w zakresie prezentacji środków spożywczych, dlatego też stosując się do art. 17 pkt 2 rozporządzenia stwierdził, że kara powinna być skuteczna, proporcjonalna i odstraszająca.

Ustalając wysokość kary organ I instancji wziął pod uwagę szkodliwość czynu - niezagrażąjącą w bezpośredni sposób bezpieczeństwu konsumentów, przy jednoczesnym znaczącym naruszeniu obowiązujących przepisów prawa, co zostało powyżej udowodnione. PWIS w [...] wskazał na fakt, że firma była w przeszłości karana za nieprawidłowe treści w reklamie i prezentacji suplementów pn. "[...]", "[...]" i "[...]" w 2009 i 2010 roku, karami pieniężnymi w wysokości 1000 i 2000 zł. W ocenie PWIS w [...], wymiar kary pieniężnej, tj. kwota 10000 zł za nieprawidłowości stwierdzone w zakresie prezentacji internetowej produktów pn. [...],[...],[...]i [...], która stanowi zaledwie 9,8% górnej granicy kary pieniężnej ustanowionej, prawnie wydaje się właściwą w świetle zebranego materiału dowodowego.

Wobec powyższego PWIS w [...] mając na uwadze stanowisko PPIS w [...] postanowił jak w sentencji, wskazując, że kwotę powyższą należy wpłacić gotówką w kasie lub przelewem na konto Wojewódzkiej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w [...], w terminie 7 dni od dnia uprawomocnienia się decyzji. Nieuregulowanie należności w terminie spowoduje naliczenie odsetek za zwlokę, jak od zaległości podatkowych oraz skierowanie sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego w administracji w trybie i na zasadach określonych w ustawie z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. 2012 r. poz. 1015).

Odwołanie od ww. decyzji złożyła [...] Sp. z o.o., zarzucając organowi I instancji naruszenie art. 7 oraz 77 K.p.a., poprzez wydanie decyzji z pominięciem braku wydania decyzji PPIS stwierdzającej naruszenie wymagań zdrowotnych. Skarżący zarzucił także niewłaściwe zastosowanie art. 104 ust. 1 ustawy w zakresie oceny stopnia szkodliwości czynu oraz produkcji zakładu, informując, że stronę www. [...].pl odwiedziło w przeciągu 11 miesięcy 40867 użytkowników, co zdaniem skarżącego nie stanowi wysokiego wyniku. Skarżący wniósł o uchylenie decyzji organu I instancji w całości i umorzenie postępowania.

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2013 r., znak: [...], Główny Inspektor Sanitarny, zwany dalej "GIS", na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., po rozpatrzeniu ww. odwołania, utrzmał w mocy ww. decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy, przytaczając relację stanu faktycznego sprawy zawartą w decyzji pierwszoinstancyjnej, stwierdził, że organ I instancji dokładnie prześledził ofertę produktów skarżącego na stronie internetowej pod adresem: www. [...].pl. Dokładnie przeanalizował aktualną ulotkę informacyjną zamieszczoną na tej stronie dot. preparatu "[...]" i stwierdził jednoznacznie naruszenie art. 46 ustawy.

Opisane w aktualnej internetowej prezentacji produktu właściwości pokrywają się z zakwestionowanymi treściami obecnymi na ulotce wycofanej w listopadzie 2011 roku.

Organ II instancji wskazał, że na stronie internetowej www. [...].pl znajduje się prezentacja preparatu "[...]", która także narusza treść art. 46 ustawy - sugerując, że ww. suplement diety posiada właściwości wzmacniające odporność organizmu w stanach szczególnego osłabienia lub wycieńczenia wywołanych schorzeniami serca, układu pokarmowego, nowotworami, cukrzycą i nadpobudliwością. W jego ocenie obowiązkiem podmiotu działającego na rynku spożywczym jest stosowanie się do przepisów prawa żywnościowego, w tym do wymagań w zakresie prezentacji oraz reklamy. W związku z tym skarżący od początku prowadzenia działalności powinna dążyć do zapewnienia zgodności prezentacji i reklamy wszystkich oferowanych środków spożywczych z obowiązującym ustawodawstwem żywnościowym, a przypadku polecenia usunięcia uchybień - niezwłocznie dokonać pożądanych zmian.

Ponadto organ II instancji wskazał, że PWIS w [...] ustalił, że skarżący naruszył prawo w zakresie prezentacji i reklamy produktów "[...]", "[...]" i "[...]", a mimo wycofania dwóch ostatnich produktów z obrotu - nieprawidłowe treści nadal znajdują się na wyżej wymienionych stronach internetowych.

Odnosząc się do zarzutu skarżącego, dotyczącego naruszenie art. 7 oraz art. 77 K.p.a. poprzez wydanie decyzji z pominięciem braku wydania decyzji PPIS stwierdzającej naruszenie wymagań zdrowotnych, organ II instancji ocenił, że PWIS w [...] słusznie wskazał, iż swoje decyzje wymierza na podstawie innego aktu prawnego, tj. art. 104 ust. 1 ustawy, bez związku z decyzjami wydawanymi przez PPIS.

Strona zarzuciła także niewłaściwe zastosowanie art. 104 ust. 1 ustawy w zakresie oceny stopnia szkodliwości czynu oraz produkcji zakładu, informując, że stronę www. [...].pl odwiedziło w przeciągu 11 miesięcy 40867 użytkowników, co zdaniem Skarżącego nie stanowi wysokiego wyniku. W ocenie organu odwoławczego, organ I instancji słusznie wskazał, iż powyższa ocena wielkości zainteresowania konsumentów stroną internetową jest subiektywna i nie powinna przesądzać o stopniu szkodliwości czynu.

Skarżący uważa również, że jego działalność na rynku spożywczym została niedostatecznie zbadana, gdyż w przeciągu ostatnich 18 miesięcy nie odnotowano zysku z wycofanych produktów, a także, że wprowadza do obrotu 7 suplementów diety, do kilkunastu punktów sprzedaży na terenie Polski. Zdaniem skarżącego nie stanowi to charakterystyki zakładu o szeroko zakrojonej działalności, a ukazuje jedynie znikomy ułamek procenta wszystkich potencjalnych odbiorców. W tym miejscu GIS podzielił pogląd organu I instancji, iż cena jednostkowa opakowań suplementów oferowanych przez skarżącego jest, dla przeciętnego konsumenta, bardzo wysoka i wynosi w przybliżeniu 100-200 zł. Biorąc pod uwagę fakt wprowadzania przez firmę 7 rodzajów preparatów w tej cenie do kilkunastu punktów, w których odbywa się ich sprzedaż, można stwierdzić, że obrót skarżącego jest obiektywnie wysoki. Na stronie internetowej www. [...].pl umieszczony jest opis szeroko zakrojonej działalności firmy: "Współpracują już z nami najbardziej prestiżowe zielarnie, apteki oraz lekarze i terapeuci medycyny naturalnej a także uzdrowiska i ośrodki SPA." Skarżący prowadzi działalność na terenie całego kraju, dystrybuuje swoje produkty do wielu sklepów i aptek, a także prowadzi sprzedaż poprzez liczne portale internetowe oraz, za pośrednictwem strony internetowej, zachęca potencjalnych przedsiębiorców do partnerstwa w celu rozszerzenia dystrybucji.

Strona informuje dodatkowo, iż ze strony www.[...].pl zostały usunięte nieprawidłowe treści dotyczące preparatów [...] i [...]. Organ I instancji dokonał weryfikacji i potwierdził fakt, iż powyższe stanowi całkowitą nieprawdę. Obydwa produkty można znaleźć na ww. stronie w zakładce pt. "Wspomagające terapię nowotworową", co samo w sobie stanowi naruszenie art. 103 ust. 1 pkt. 1 ustawy.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 104 ustawy, GIS uznał, że organ I instancji, ustalając wysokość kary pieniężnej postępował zgodnie z art. 104 ust. 2 ustawy, oraz art. 17 pkt 2 rozporządzenia.

Stwierdzone nieprawidłowości, o których mowa w niniejszej decyzji dotyczą 4 preparatów, z których "[...]", "[...]" i "[...]" zostały wycofane przez skarżącego z obrotu i nie zagrażają bezpośrednio bezpieczeństwu konsumentów, dlatego można je sklasyfikować jako niewielką szkodliwość społeczną czynu.

Ustalając wysokość kary pieniężnej organ I instancji zastosował miarkowanie kary, a także wziął pod uwagę stopień szkodliwości czynu, zakres naruszenia wymagań prawnych, wyjaśnienia złożone w toku postępowania oraz oświadczenie strony dotyczące dostępności omawianych suplementów. Ponadto organ I instancji, co istotne, zwrócił uwagę, że w dalszym ciągu na stronie internetowej skarżącego oraz w reklamach prasowych można znaleźć nieprawidłowe treści dotyczące prezentacji i reklamy wielu produktów tam przedstawianych (np. "[...]" i "[...]").

GIS zauważył, iż biorąc pod uwagę niezbyt wysoką szkodliwość czynu w przypadku suplementów, których dotyczy obecne postępowanie, organ I instancji nie przychylił się do wniosku PPIS w [...] o nałożenie kary pieniężnej w wysokości 20000 zł, gdyż firma wycofała z obrotu 3 z 4 omawianych powyżej suplementów diety w czerwcu 2011 roku ("[...]", "[...]" i "[...]"). W związku z powyższym organ I instancji wymierzył karę w wysokości 10000 zł.

W związku z tym, ustalając wysokość kary organ I instancji wziął pod uwagę szkodliwość czynu - niezagrażąjącą w bezpośredni sposób bezpieczeństwu konsumentów, przy jednoczesnym znaczącym naruszeniu obowiązujących przepisów prawa, co zostało powyżej udowodnione.

Organ odwoławczy wskazał, że skarżący był w przeszłości karany za nieprawidłowe treści w reklamie i prezentacji suplementów pn. "[...]", "[...]" i [...]" w 2009 i 2010 roku, karami pieniężnymi w wysokości 1000 i 2000 zł.

Podkreślenie wymaga również fakt, iż wymiar kary pieniężnej, tj. kwota 10000 zł za nieprawidłowości stwierdzone w zakresie prezentacji internetowej produktów pn. [...],[...],[...]i [...], która stanowi zaledwie 9,8% górnej granicy kary pieniężnej ustanowionej prawnie wydaje się właściwą w świetle zebranego materiału dowodowego.

Mając na uwadze powyższe GIS stwierdził, iż organ I instancji w prawidłowy sposób zastosował przepisy prawa żywnościowego dotyczące wysokości kary.

Kara wymierzona w niższej wysokości nie spełni zamierzonego skutku prewencyjno- wychowawczego, nie będzie skuteczna, proporcjonalna i odstraszająca.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła [...] Sp. z o.o., wnosząc o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, jako wydanych z rażącym naruszeniem prawa, ewentualnie z ostrożności procesowej - o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a ponadto o zasądzenie na rzecz skarzącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.

Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.

- art. 104 ustawy, poprzez nałożenie kary grzywny, pomimo braku stwierdzenia naruszenia prawa przez organ do tego uprawniony, tj. pomimo braku decyzji PPIS stwierdzającej naruszenie art. 103 ustawy przez Skarżącego i tym samym nałożenie kary grzywny z rażącym naruszeniem prawa;

- art. 104 ustawy, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i nieuwzględnienie przy wymiarze kary stopnia szkodliwości czynu.

Ponadto zaskarzone decyzji zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.

- art. 6, art. 7, art. 8 K.p.a. w zw. z art. 4 ustawy, poprzez dokonanie naruszeń prawa materialnego wskazanych powyżej i w konsekwencji naruszenie podstawowych zasad postępowania administracyjnego, tj. zasady praworządności, zasady prawdy materialnej oraz zasady pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej;

- art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., poprzez utrzymanie w mocy organu pomimo, iż z uwagi na naruszenia wskazane powyżej organ winien był uchylić ww. decyzję i umorzyć postępowanie w pierwszej instancji w całości

W odpowiedzi na skargę GIS ustosunkowując się do zawartych w skardze zarzutów, wniósł o odrzucenie skargi, a w przypadku jej merytorycznego rozpoznania o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny, sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że wykonywana kontrola polega na weryfikacji decyzji lub postanowienia organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ w niniejszej sprawie organy obu instancji prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy oraz nałożyły na skarżącą Spółkę karę grzywny.

W niniejszej sprawie, w związku z postawionymi zarzutami dotyczącymi naruszenia art. 103 i art. 104 ustawy zaistniało do rozważenia następujące zagadnienie prawne, tj. czy wydanie ostatecznej decyzji przez państwowego powiatowego inspektora sanitarnego lub przez organ odwoławczy w przedmiocie stwierdzenia naruszenia przepisów ustawy, stanowi zagadnienie wstępne, od którego zaistnienia uzależnione jest zastosowanie art. 103 i art. 104 ustawy, tj. wymierzenie kary pieniężnej na naruszenie przepisów ustawy.

Strona skarżąca, przedstawiając do rozstrzygnięcia tak określone zagadnie prawne, winna mieć na względzie, że w niniejszej sprawie mamy do czynienia z postępowaniem administracyjnym, które winno toczyć się zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 4 ustawy, do postępowania przeprowadzanego przez organy urzędowej kontroli żywności stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, jeżeli przepisy ustawy nie stanowią inaczej. Dlatego kwestia odpowiedniego zastosowania przepisów art. 103 i art. 104 ustawy winna nastąpić wraz z zastosowaniem właściwych przepisów K.p.a. Stawiając zarzuty w ww. zakresie, strona skarżąca zupełnie pominęła treść art. 106 K.p.a., w którym została uregulowana kwestia zagadnienia wstępnego, a w szczególności okoliczności kiedy w sprawie administracyjnej można w ogóle mówić o wystąpieniu takiego zagadnienia. Precyzuje to treść art. 106 § 1 K.p.a., który stanowi, że jeżeli przepis prawa uzależnia wydanie decyzji od zajęcia stanowiska przez inny organ (wyrażenia opinii lub zgody albo wyrażenia stanowiska w innej formie), decyzję wydaje się po zajęciu stanowiska przez ten organ. A zatem dla uwzględnienia stanowiska strony skarżącej, w niniejszej sprawie wymagało wykazania, czy nałożenie kary pieniężnej przez państwowego wojewódzkiego inspektora sanitarnego uzależnione było od uprzedniego wydania jakiejkolwiek decyzji przez jakikolwiek właściwy organ. Strona skarżąca nie wskazała, że taki wymóg występuje na tle ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia.

W tym miejscu wskazania przez Sąd wymaga, że przepisy ww. ustawy nie przewidują takiego uregulowania, które uzależniałoby wydanie decyzji na podstawie art. 104 ust. 1 ustawy od ostatecznej decyzji innego organu, stwierdzającej naruszenie przepisów ustawy. Takiego wymogu nie przewidują ani przepisy dotyczące kar pieniężnych, tj. art. 103 i art. 104 ustawy, ani inne przepisy tej ustawy, w szczególności dotyczące działalności i wydawanych decyzji przez państwowego powiatowego inspektora nadzoru budowlanego, w tym ze wskazanych przez stronę skarżącą art. 27 ust. 1, art. 8, art. 32, art. 12 ust. 1.

Z treści art. 104 ust. 1 ustawy wynika, że w zakresie wymierzania kar właściwy jest państwowy wojewódzki inspektor sanitarny. A zatem to do jego wyłącznych kompetencji jako organu I instancji należy dokonanie ustalenia czy w konkretnym stanie faktycznym zachodzi hipoteza zawarta w normie prawnej, jaką w tego rodzaju sprawach zawiera art. 103 ust. 1 pkt 1 ustawy, tj. czy skarżąca Spółka nie przestrzega określonych wymagań ustawy zawartych w dyspozycji tej normy prawnej. To do kompetencji tego organu należy dokonanie subsumcji tej normy pod ustalony stan faktyczny sprawy. Mamy więc tu do czynienia z zupełnie osobnym postępowaniem, co nie oznacza, że w takim postępowaniu państwowy wojewódzki inspektor sanitarny nie może korzystać z wprowadzonych do obrotu prawnego ostatecznych decyzji innych organów, które to decyzje korzystają z obowiązującej zasady trwałości aktów administracyjnych, wynikającej z art. 16 § 1 K.p.a.

Jak wynika z akt sprawy PWIS w [...] w ramach posiadanych kompetencji dokonał samodzielnej oceny materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie, stwierdzając, że materiał ten daje podstawę do stwierdzenia, że [...] Sp. z o.o. nie przestrzega wymagań w zakresie znakowania środków spożywczych, w tym w zakresie prezentacji, reklamy i promocji, określonych w art. 27 ust. 4 i art. 46. W wyniku stwierdzenia takich naruszeń ustawy, zgodnie z art. 103 ust. 1 pkt 1, [...] Sp. z o.o. winna podlegać karze pieniężnej w wysokości do trzydziestokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej za rok poprzedzający, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, na podstawie przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski".

W zasadzie w niniejszej sprawie trudno jest polemizować z ustaleniami organów obu instancji w zakresie stwierdzonych naruszeń prawa, ponieważ już z samych twierdzeń strony skarżącej zawartych w skardze wynika, że do takich naruszeń prawa doszło ze strony [...] Sp. z o.o. Strona skarżąca nie wskazuje, że do takich naruszeń nie doszło lecz uzasadnia swoje zarzuty tym, że takie produkty jak [...],[...],[...]zostały wycofane z obrotu od [...] czerwca 2011 r., co zdaniem strony skarżącej oznacza, że pomimo umieszczenia na stronie internetowej informacji naruszających prawo, brak jest możliwości nabycia ww. suplementów. Ponadto strona skarżąca wskazała, że obecnie ww. suplementy nie znajdują się w sprzedaży. W jej ocenie oznacza to, że trudno mówić o jakiejkolwiek społecznej szkodliwości czynu, jak i w sposób znikomy konsument zostaje narażony na wprowadzenie w błąd. Strona skarżąca wskazała, że ulotka informacyjna suplementu diety [...] została wycofana z obrotu w listopadzie 2011 r. Jednak strona skarżąca potwierdziła, że wadliwe informacje na temat tego suplementu diety było dostępne na stronie internetowej.

W ocenie Sądu ww. twierdzenia strony skarżącej w żaden sposób nie przystają do ustaleń organów obu instancji, z których jednoznacznie wynika, że skarżąca Spółka dopuściła się nieprawidłowości w reklamie suplementów diety umieszczonej na ulotkach suplementów diety pn. "[...]", "[...]", "[...]" i "[...]", co udokumentowano w protokole z kontroli znak: [...], a ponadto ulotki ww. preparatów odwoływano się do właściwości leczniczych produktu. Podczas kontroli ustalono również, że nieprawidłowe treści w prezentacji i reklamie dotyczą także suplementu diety pn. "[...]", a którego nie zaprzestano też reklamy prasowej ani prezentacji na stronie internetowej ww. produktu, w których przypisuje się mu właściwości lecznicze, zapobiegania chorobom i odwoływania się do takich właściwości, w szczególności dotyczących chorób nowotworowych. W zasadzie ww. ustalenia można uznać jako bezsporne, ponieważ strona skarżąca im nie zaprzeczyła ani w trakcie postępowania administracyjnego, ani przed Sądem.

Powyższe ustalenia oznaczają, że w niniejszej sprawie zaistniała hipoteza i dyspozycja art. 103 ust. 1 pkt 1 ustawy, uprawniająca na podstawie art. 104 ust. 1 ustawy do nałożenia na skarżącą Spółkę kary pieniężnej przez PIWS w [...], która zgodnie z przepisami nie powinna być większa niż trzydziestokrotne przeciętne wynagrodzenie miesięczne w gospodarce narodowej za rok poprzedzający, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, na podstawie przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski".

W tym zakresie organy obu instancji prawidłowo ustaliły, że dla ustalenia górnej granicy kary w niniejszej sprawie na znaczenie wysokość przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce ogłoszona przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej Monitor Polski nr 17 z 2012 r., poz. 63, w którym określono wynagrodzenie za rok 2011 w kwocie 3399,52 zł. Zasadnie wskazano zatem, że maksymalny wymiar kary w niniejszej sprawie może wynosić 101985,60 PLN.

Ponadto stosownie do treści art. 104 ust. 2 ustawy, PWIS w [...], ustalając wysokość kary pieniężnej, prawidłowo uwzględnił stopień szkodliwości czynu, stopień zawinienia i zakres naruszenia, dotychczasową działalność podmiotu działającego na rynku spożywczym i wielkość produkcji zakładu. Ponadto organy uwzględniły też treść art. 17 pkt 2 rozporządzenia, w którym stwierdza się, że kara powinna być skuteczna, proporcjonalna i odstraszająca.

W ocenie Sądu organy obu instancji prawidłowo oceniły społeczną szkodliwość działalności informacyjnej skarżącej Spółki w zakresie rozprowadzanych suplementów diety lub umieszczonych na stronie internetowej informacji. Sąd zgadza się z wypowiedzianym stanowiskiem organów, że stwierdzone uchybienia prawa w tym zakresie można określić sformułowaniem jako "alarmujące", które wiąże się z zawiadamianiem o grożącym niebezpieczeństwie lub zdarzeniu wymagającym działania; ostrzeganiu lub wywoływaniu poruszenia, niepokoju lub paniki (patrz: Słownik Języka Polskiego). Ponadto należy wskazać, że pomimo wydania przez właściwy organ określonych nakazów skarżąca Spółka nadal zamieszczała na swojej stronie internetowej nieuprawnione informacje o suplementach diety, co też organy wzięły pod uwagę przy miarkowaniu kary. Wymierzając karę wzięto też pod uwagę dotychczasową działalność skarżącej Spółki, wskazując, że była ona w przeszłości karana za nieprawidłowe treści w reklamie w wysokości 1000 zł i 2000 zł, a ponadto uwzględniono też wielkość produkcji zakładu, poprzez uwzględnienie bardzo szerokiej działalności, w ramach której prowadzona jest sprzedaż na terenie całego kraju, w tym preparatów [...]oraz [...], które to preparaty zawierają niedozwolone informacje sugerujące ich właściwości lecznicze. Nie ulega więc wątpliwości, że miarkując wysokość kary organ prawidłowo zastosował art. 104 ust. 2 ustawy.

Z powyższych ustaleń wynika, że skoro wcześniej wymierzane stronie skarżącej kary pieniężne na łączną wysokość 3000 złotych nie odstraszyły skarżącej Spółki od dalszego naruszania obowiązujących, to organy obu instancji zasadnie powołały się na treść cytowanego powyżej art. 17 pkt 2 rozporządzenia, uzasadniając w ten sposób, że wymierzenie [...] Sp. z o.o. kary pieniężnej w wysokości 10000 złotych winno być skuteczne, proporcjonalne i odstraszające, względem zaistniałych w niniejszej sprawie okoliczności faktycznych i prawnych.

Z tych też względów, nie można dopatrzeć się by przy wymierzeniu stronie skarżącej kary pieniężnej doszło do naruszenia art. 6, art. 7, art. 8, art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. Ustalenia organów obu instancji w tym zakresie były prawidłowe, dlatego w zaskarżonej decyzji GIS prawidłowo zastosował art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. utrzymując w mocy decyzję organu I instancji o wymierzeniu [...] Sp. z o.o. kary pieniężnej w wysokości 10000 złotych za stwierdzone naruszenia art. 27 ust. 4 i art. 46 ustawy oraz art. 16 rozporządzenia.

Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.