Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 162/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-04-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 5
journal: Dz.U. 2011 nr 149 poz 887
law: Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej1)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Przemysław Żmich (spr.) sędzia WSA Małgorzata Boniecka–Płaczkowska sędzia WSA Elżbieta Lenart Protokolant specjalista Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi O. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia "Dobry Start" uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] września 2021 r. nr [...].


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] listopada 2021 r. nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej również: "SKO", "Kolegium", "organ II instancji", "organ odwoławczy"), po rozpatrzeniu odwołania O. A. (dalej również: "odwołująca się", "skarżąca", "strona skarżąca") od decyzji Burmistrza Miasta [...] (dalej również: "Burmistrz", "organ pierwszej instancji") z [...] września 2021 r. nr [...] odmawiającej przyznania świadczenia "Dobry start" na dzieci: D. A., O. A. i I. A., utrzymało w mocy kwestionowaną decyzję.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.

Decyzją z [...] września 2021 r. nr [...], po rozpatrzeniu wniosku O. A. o ustalenie prawa do świadczenia "Dobry start", Burmistrz wydał decyzję odmowną. Uzasadniając swoje stanowisko organ pierwszej instancji wskazał, że stosownie do § 2 pkt 2 lit. d rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 czerwca 2021 r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji rządowego programu "Dobry start" (Dz.U. z 2021 r. poz. 1092, dalej jako: "nowe rozporządzenie"), świadczenie to przysługuje cudzoziemcom posiadającym kartę pobytu z adnotacją "dostęp do rynku pracy". Stwierdził, że dokument ten O. A. posiada od maja 2021 r., wobec czego nie była ona uprawniona do otrzymania świadczenia na małoletnie dzieci za 2019 r.

Organ pierwszej instancji wyjaśnił, że wnioskowane świadczenie określone w programie przysługuje zamieszkującym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej: 1) obywatelom polskim; 2) cudzoziemcom: a) obywatelom Unii Europejskiej, Europejskiego Obszaru Gospodarczego albo Szwajcarii, b) jeżeli wynika to z wiążących Rzeczpospolitą Polską dwustronnych umów międzynarodowych o zabezpieczeniu społecznym, c) przebywającym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie zezwolenia na pobyt czasowy udzielonego w związku z okolicznościami, o których mowa w art. 127 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz.U. z 2020 r. poz. 35 ze zm. – dalej jako: "uc"), jeżeli zamieszkują z dziećmi na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, d) posiadającym kartę pobytu z adnotacją "dostęp do rynku pracy", jeżeli zamieszkują z dziećmi na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, z wyłączeniem obywateli państw trzecich, którzy uzyskali zezwolenie na pracę na terytorium państwa członkowskiego na okres nieprzekraczający 6 miesięcy, obywateli państw trzecich przyjętych w celu podjęcia studiów lub pracy sezonowej oraz obywateli państw trzecich, którzy mają prawo do wykonywania pracy na podstawie wizy.

Przywołując powyższe Burmistrz ocenił, że wniosek O. A. nie podlega uwzględnieniu.

Odwołanie od decyzji organu I instancji, pismem z [...] października 2021 r., wniosła O. A.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], decyzją z [...] listopada 2021 r., utrzymało w mocy decyzję Burmistrza. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ drugiej instancji wskazał, że wnioskiem złożonym [...] września 2019 r. O. A. wystąpiła o przyznanie świadczenia "Dobry stary" na dzieci: D. A. ur. [...] lipca 2007 r., O. A. ur. [...] lipca 2009 r. i I. A. ur. [...] maja 2010 r. Organ przytaczając treść § 2 pkt. 2 lit. a-g rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 maja 2018 r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji rządowego programu "Dobry start" (Dz.U. z 2018 r. poz. 1061 ze zm.) – dalej zwanego "rozporządzeniem" ocenił, że odwołującej się nie można przypisać do żadnej z kategorii cudzoziemców uprawnionych do otrzymywania ww. świadczenia. Wskazał, że O. A. jest obywatelką [...] i uzyskała kartę pobytu z adnotacją "dostęp do rynku pracy’' [...] maja 2021 r., na mocy decyzji nr [...] Komendanta Placówki Straży Granicznej w [...] - zgoda na pobyt ze względów humanitarnych. Zdaniem organu, powyższe determinowało uznanie, że na dzień złożenia wniosku o ustalenie prawa do świadczenia, jak też na datę jego wypłaty odwołująca się nie była do niego uprawniona.

Dalej Kolegium przywołało orzecznictwo sądów administracyjnych, z którego wynika, że w przypadku udzielenia zgody na pobyt czasowy po dacie złożenia wniosku o świadczenie przyjmuje się, że cudzoziemiec spełniał warunki niezbędne do jego pryznania od dnia złożenia wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy. Wskazało na sądową interpretację zwrotu "posiadanie karty pobytu z adnotacją", które zostało wyjaśnione w orzecznictwie sądowoadministracyjnym w oparciu o uzupełnienie wyników wykładni językowej wykładnią celowościowej i systemową. Zauważyło, że w oparciu o powiązanie art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. d ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2020 r. poz. 111 ze zm., dalej jako: "uśr") z art. 244 ust. 1 pkt 11 uc oraz art. 87 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2021 r. poz. 1100 ze zm., dalej "upz"), wykładnia tego sformułowania prowadzi do wniosku, że prawo do uzyskania świadczeń rodzinnych przez cudzoziemca legitymującego się kartą pobytu uzależnione jest od posiadania przez niego uprawnienia do wykonywania pracy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, które może wynikać z posiadanego zezwolenia na pracę, bądź z przepisów zwalniających cudzoziemca z obowiązku posiadania zezwolenia na pracę, nie zaś od adnotacji "dostęp do rynku pracy". W oparciu o przytoczone orzeczenia sądów organ wskazał, że do ustalenia wobec cudzoziemca prawa do świadczeń rodzinnych wymagane jest spełnienie łącznie dwóch warunków: 1) pobyt cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej musi być legalny; 2) cudzoziemiec musi legitymować się uprawnieniem do wykonywania na terytorium Rzeczypospolitej pracy, w oparciu o stosowne zezwolenie na pracę, bądź ex lege - wskutek zwolnienia go z obowiązku legitymowania się takim zezwoleniem. Kolegium powołując się na art. 87 ust. 1 pkt 12 lit. b upz stwierdziło, że ustawowym warunkiem wykonywania pracy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest fakt posiadania zezwolenia na pracę i legalizacja pobytu. Ostatnią przesłankę uznaje się za spełnioną wówczas, gdy cudzoziemiec legalnie przebywa na terytorium Polski m.in. na podstawie art. 108 ust. 1 pkt 2 uc, w sytuacji, gdy przed złożeniem wniosku był uprawniony do wykonywania pracy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Z powyższego, zdaniem SKO wywodzić należy, że od dnia złożenia kolejnego wniosku o udzielenie cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy do daty, w której decyzja w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy stanie się ostateczna, osoba taka podlega ochronie wynikającej z art. 108 ust. 1 pkt 2 uc w zw. z art. 87 ust. 1 pkt 12 lit. b upz, ze względu na legalność pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a tym samym przysługuje jej uprawnienie do legalnego wykonywania pracy. W wyżej opisanej sytuacji cudzoziemiec powinien być traktowany tak samo jak osoba posiadająca kartę pobytu z adnotacją "dostęp do rynku pracy" co determinuje spełnienie przesłanki określonej w art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. d uśr.

Zdaniem organu odwoławczego sytuacja O. A. jest odmienna niż przedstawiona powyżej. Z uzasadnienia decyzji Komendanta Placówki Straży Granicznej w [...] nr [...] z [...] maja 2021 r. wynika bowiem, że występowała ona o legalizację swojego pobytu na terytorium RP dwukrotnie - [...] lipca 2017 r. i [...] sierpnia 2019 r. Złożone wnioski zostały przez Wojewodę [...] rozpatrzone odmownie. Wobec powyższego SKO stwierdziło, że przed uzyskaniem karty pobytu (w maju 2021 r.), pobyt O. A. na terytorium RP nie był legalny, co skutkowało brakiem możliwości skorzystania przez nią z domniemania spełnienia warunków, o których mowa w przepisie § 2 pkt. 2 lit. c rozporządzenia, przed majem 2021 r. W konsekwencji organ ocenił, że wyłączone było zastosowanie w sprawie art. 108 ust. 1 pkt. 2 uc, zgodnie z którym jeżeli termin na złożenie wniosku o udzielenie cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy został zachowany i wniosek nie zawiera braków formalnych lub braki formalne zostały uzupełnione w terminie, pobyt cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej uważa się za legalny od dnia złożenia wniosku do dnia, w którym decyzja w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy stanie się ostateczna. Wywodzone z wyżej wskazanego przepisu domniemanie legalności pobytu, może mieć w ocenie Kolegium miejsce jedynie w przypadku uzyskania decyzji o zezwoleniu na pobyt czasowy, nie zaś zgody na pobyt ze względów humanitarnych. Zdaniem SKO dla rozstrzygnięcia sprawy nie ma również znaczenia fakt posiadania przez dzieci odwołującej się zezwolenia na pobyt stały, gdyż nie są one obywatelami polskimi i jako małoletni nie mają dostępu do rynku pracy. Wskazując na powyższe organ II instancji utrzymał w mocy decyzję Burmistrza Miasta [...] z [...] września 2021 r. nr [...].

Skargę na powyższą decyzję SKO, pismem z [...] grudnia 2021 r., wniosła O. A. kwestionując ją w całości. Zażądała uchylenia zaskarżonej decyzji oraz rozważenia przez Sąd wyeliminowania z obiegu prawnego decyzji Burmistrza, jako dotkniętej analogicznymi wadami. Decyzji zarzuciła naruszenie: 1) § 2 ust. 2 lit d rozporządzenia, poprzez jego błędną wykładnię systemową i celowościową oraz uznanie, że fakt posiadania przez jej małoletnie dzieci zezwolenia na pobyt stały pozostaje bez znaczenia w kontekście uprawnienia do uzyskania świadczenia "Dobry start"; 2) art. 87 ust. 1 pkt 3 upz, poprzez przyjęcie, że dzieci skarżącej nie mają dostępu do rynku pracy, podczas gdy dostęp taki, wynika z posiadania zezwolenia na pobyt stały i nie jest uzależniony od wieku cudzoziemca; 3) art. 3 oraz art. 26 w zw. z art. 2 ust. 2 Konwencji o prawach dziecka przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989 r. (Dz.U. z 1991 r. nr 120 poz. 526 ze zm., dalej jako: "Konwencja"), w zw. z art. 9 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. z 1997 r. nr 78 poz. 483 ze zm., dalej jako: "Konstytucja RP") w zw. z art. 72 Konstytucji RP, poprzez ich niezastosowanie oraz pominięcie przy orzekaniu kierowania się obowiązkiem najlepszego zabezpieczenia interesów jej dzieci co skutkowało odmową przyznania prawa do zabezpieczenia społecznego przewidzianego w Konwencji; 4) art. 71 w zw. z art. 18 w zw. z art. 72 Konstytucji RP poprzez ich niezastosowanie, podczas gdy rodzina skarżącej znajduje się w trudnej sytuacji, jest niepełna i wielodzietna, co w konsekwencji doprowadziło do odmowy przyznania wnioskowanego świadczenia i pozbawienia dzieci skarżącej, pochodzących z rodziny znajdującej się w szczególnie trudnej sytuacji społecznej i materialnej, należnej im ochrony.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga jest uzasadniona, choć z innych względów, niż w niej podniesione.

Jak wynika z art. 5 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz. U. z 2020 r. poz. 821 ze zm.) – dalej zwanej "ustawą" ustawę stosuje się do: 1) osób posiadających obywatelstwo polskie: a) mających miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, b) niemających miejsca zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, ale przebywających na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej; 2) mających miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej obywateli państw członkowskich Unii Europejskiej, państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stron umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym lub Konfederacji Szwajcarskiej oraz członków ich rodzin w rozumieniu art. 2 pkt 4 ustawy z dnia 14 lipca 2006 r. o wjeździe na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, pobycie oraz wyjeździe z tego terytorium obywateli państw członkowskich Unii Europejskiej i członków ich rodzin (Dz.U. z 2019 r. poz. 293), posiadających prawo pobytu lub prawo stałego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej; 2a) osób umieszczonych w pieczy zastępczej na podstawie orzeczenia sądu lub innego organu państwa obcego za zgodą sądu polskiego; 3) cudzoziemców mających miejsce zamieszkania w Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie: a) zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej, b) uzyskania w Rzeczypospolitej Polskiej statusu uchodźcy lub ochrony uzupełniającej; 4) cudzoziemców mających miejsce zamieszkania i przebywających na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie: a) zezwolenia na pobyt stały, b) zezwolenia na pobyt czasowy udzielonego w związku z okolicznością, o której mowa w art. 186 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz.U. z 2020 r. poz. 35); 5) cudzoziemców przebywających na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, którym zostało wydane tymczasowe zaświadczenie tożsamości cudzoziemca.

Wedle art. 3 pkt 2 uc cudzoziemcem jest każdy, kto nie posiada obywatelstwa polskiego, a więc także osoba małoletnia niebędąca obywatelem Rzeczypospolitej Polskiej.

Zaskarżona decyzja kończy postępowanie administracyjne zainicjowane wnioskiem O. A. z [...] sierpnia 2019 r. (data wpływu do organu [...] sierpnia 2019 r.), a więc dotyczy świadczenia z programu "Dobry Start" z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego 2019/2020. Wobec tego zgodnie z § 34 ust. 2 nowego rozporządzenia zastosowanie w niniejszej sprawie mają przepisy dotychczasowe, tj. przepisy (dotychczasowego) rozporządzenia.

Rozporządzenie zostało wydane na podstawie upoważnienia ustawowego zawartego w art. 187a ust. 2 ustawy.

Zgodnie z art. 187a ust. 2 ustawy (w brzmieniu obowiązującym w dacie wejścia w życie rozporządzenia) Rada Ministrów może przyjąć rządowy program wsparcia rodzin z dziećmi. Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe warunki realizacji programu, o którym mowa w ust. 1, uwzględniając potrzebę zapewnienia efektywności tego programu.

Rozporządzenie to określa szczegółowe warunki realizacji rządowego programu "Dobry start" ustanowionego uchwałą Rady Ministrów nr 80 z dnia 30 maja 2018 r. w sprawie ustanowienia rządowego programu "Dobry start" (M.P. z 2018 r. poz. 514). Wedle § 1-3 tej uchwały wsparcie dla rodzin z dziećmi w ponoszeniu wydatków związanych z rozpoczęciem roku szkolnego polega na przyznaniu "na dziecko", raz w roku świadczenia w wysokości 300 zł, bez względu na dochód rodziny.

Z kolei w § 2 rozporządzenia wskazano, że świadczenie "Dobry start’’, przysługuje zamieszkującym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej: 1) obywatelom polskim; 2) cudzoziemcom: a) obywatelom Unii Europejskiej, Europejskiego Obszaru Gospodarczego albo Szwajcarii, b) jeżeli wynika to z wiążących Rzeczpospolitą Polską dwustronnych umów międzynarodowych o zabezpieczeniu społecznym, c) przebywającym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie zezwolenia na pobyt czasowy udzielonego w związku z okolicznościami, o których mowa w art. 127 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2017 r. poz. 2206 i 2282 oraz z 2018 r. poz. 107, 138 i 771), jeżeli zamieszkują z członkami rodzin na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, d) posiadającym kartę pobytu z adnotacją "dostęp do rynku pracy", jeżeli zamieszkują z członkami rodzin na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, z wyłączeniem obywateli państw trzecich, którzy uzyskali zezwolenie na pracę na terytorium państwa członkowskiego na okres nieprzekraczający sześciu miesięcy, obywateli państw trzecich przyjętych w celu podjęcia studiów lub pracy sezonowej oraz obywateli państw trzecich, którzy mają prawo do wykonywania pracy na podstawie wizy, e) przebywającym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie: – zezwolenia na pobyt czasowy, o którym mowa w art. 139a ust. 1 lub art. 139o ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach, lub – dokumentu pobytowego, o którym mowa w art. 1 ust. 2 lit. a rozporządzenia Rady (WE) nr 1030/2002 z dnia 13 czerwca 2002 r. ustanawiającego jednolity wzór dokumentów pobytowych dla obywateli państw trzecich (Dz. Urz. UE L 157 z 15.06.2002, str. 1, z późn. zm.- Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 19, t. 6, str. 3, z późn. zm.), z adnotacją "ICT", wydanego przez inne państwo członkowskie Unii Europejskiej, i gdy celem ich pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest wykonywanie pracy w charakterze pracownika kadry kierowniczej, specjalisty lub pracownika odbywającego staż w ramach przeniesienia wewnątrz przedsiębiorstwa, o którym mowa w art. 3 pkt 13b ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach przez okres nieprzekraczający 90 dni w okresie 180 dni - jeżeli zamieszkują z członkami rodzin na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, z wyłączeniem cudzoziemców, którym zezwolono na pobyt i pracę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres nieprzekraczający dziewięciu miesięcy, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy międzynarodowe o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej.

Porównanie zakresu podmiotowego ustawy i zakresu podmiotowego rozporządzenia wskazuje, że Rada Ministrów w rozporządzeniu z kręgu uprawnionych do świadczenia "Dobry start" wykluczyła cudzoziemców mających miejsce zamieszkania i przebywających na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie zezwolenia na pobyt stały (art. 5 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy).

Do takiej kategorii uprawnionych do świadczenia z rządowego programu "Dobry start" należą obywatele [...] dzieci O. A., tj. D. A., O. A., I. A. Trzeba bowiem mieć na uwadze, że adresatami świadczenia z rządowego programu "Dobry start" są dzieci uczęszczające do szkoły, a nie ich przedstawiciel ustawowy (rodzic), który ma zdolność do czynności procesowych i może ubiegać się o przyznanie tego świadczenia na dzieci (§ 4 ust. 1 i § 10 ust. 1 rozporządzenia).

Z treści decyzji Komendanta Placówki Straży Granicznej w [...] z [...] maja 2021 r. nr [...] w przedmiocie udzielenia O. A. zgody na pobyt ze względów humanitarnych wynika, że wymienione wyżej dzieci O. A. już w 2018 r. uzyskały zezwolenie na pobyt stały na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (decyzje Wojewody [...] z [...] lipca 2018 r.).

Orzekające w sprawie organy nie dostrzegły, że wykluczenie kategorii cudzoziemców, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy świadczy o tym, że rozporządzenie określając w § 2 zakres podmiotowy beneficjentów świadczenia "Dobry start" zostało wydane z przekroczeniem delegacji ustawowej, o której mowa w art. 187a ust. 2 ustawy. Zatem narusza art. 92 ust. 1 Konstytucji RP. Przepis art. 187a ust. 2 upoważniając do przyjęcia rządowego programu wsparcia dla rodzin, obligował Radę Ministrów do określenia w drodze rozporządzenia "szczegółowych warunków realizacji programu" nie zawężając zakresu podmiotowego beneficjentów tego programu. Art. 187a ust. 2 ustawy nie wprowadza nakazu określenia w rozporządzeniu "szczegółowych warunków realizacji programu" tylko dla pewnej kategorii uprawnionych z art. 5 ustawy.

Zatem zawarte w art. 187a ust. 2 ustawy upoważnienie dla Rady Ministrów do wydania rozporządzenia wykonawczego upoważniało jedynie do określenia warunków realizacji programu (wprowadzenia efektywnego trybu postępowania zmierzającego do załatwienia wniosków o przyznanie świadczenia "Dobry start"). Zatem wszelkie przepisy o charakterze materialnoprawnym zawarte w § 2 rozporządzenia, które wykraczają poza zakres delegacji ustawowej, nie są przepisami powszechnie obowiązującymi w rozumieniu art. 87 Konstytucji RP i nie mogły stanowić podstawy prawnej procedowania przez organy w niniejszej sprawie i podstawy prawnej wydanych decyzji kończących postępowanie w sprawie.

Sąd zwraca uwagę, że sądy administracyjne są uprawnione do badania zgodności podustawowych aktów normatywnych z ustawą i Konstytucją (art. 178 ust. 1 Konstytucji RP). W przypadku stwierdzenia takiej niezgodności są zobowiązane do odmowy zastosowania w sprawie przepisów takiego aktu wykonawczego (por. uchwałę składu siedmiu sędziów NSA z 16 stycznia 2006 r. sygn. akt I OSK 5/05).

Faktem jest to, że organ administracji publicznej nie ma uprawnień, aby odmówić zastosowania przepisów rozporządzenia wykonawczego wydanego w celu wykonania ustawy. To uprawnienie organ może uzyskać na skutek prawomocnego wyroku sądu administracyjnego, wydanego w konkretnej sprawie sądowoadministracyjnej.

Zatem w ponownie prowadzonym postępowaniu Burmistrz Miasta [...] weźmie pod uwagę zaprezentowaną w niniejszym wyroku ocenę prawną. Organ I instancji rozpozna wniosek O. A. z [...] sierpnia 2019 r. o przyznanie świadczenia "Dobry start" na rok szkolny 2019/2020 przyjmując, że skarżąca jest podmiotem uprawnionym do ubiegania się o tego rodzaju świadczenia na D. A., O. A., I. A. i że dzieci skarżącej znajdują się w kręgu osób uprawnionych do otrzymania tego świadczenia, skoro należą do kategorii osób wymienionych w art. 5 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy.

Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd zwraca uwagę, że dzieci skarżącej nie mogły być traktowane jako osoby posiadające kartę pobytu z adnotacją "dostęp do rynku pracy". Skarżąca pomija to, że jej dzieci, w dacie wydania zaskarżonej decyzji, nie miały ukończonych 15 lat. Zatrudnianie młodocianych przed ukończeniem 15 roku życia jest zasadniczo zabronione (art. 190 § 2 Kodeksu pracy). Osoby małoletnie niemające ukończonych 15 lat mogą być zatrudniane tylko w celu przygotowania zawodowego (art. 191 § 22 i 23 Kodeksu pracy). Zawarcie umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego z osobą, o której mowa w art. 191 § 22 i § 23, jest dopuszczalne w przypadku wyrażenia na to zgody przez przedstawiciela ustawowego oraz uzyskania pozytywnej opinii poradni psychologiczno-pedagogicznej (art. 191 § 24 Kodeksu pracy). W przypadku osoby, o której mowa w § 23 (nieukończona ośmioletnia szkoła podstawowa, nieukończone 15 lat), wymagane jest również uzyskanie zezwolenia dyrektora ośmioletniej szkoły podstawowej, w której obwodzie mieszka ta osoba, na spełnianie obowiązku szkolnego poza szkołą (art. 191 § 25 Kodeksu pracy). W sytuacji osoby mającej nieukończone 15 lat, zwłaszcza ucznia szkoły podstawowej, trudno zatem mówić o jej dostępie do rynku pracy w rozumieniu art. 87 ust. 1 pkt 3 upz, skoro osoba tak młoda nie może być nawet bezrobotnym (art. 2 ust. 1 pkt 2 upz). O dostępie do rynku pracy można mówić wtedy, gdy dany podmiot ma możliwość samodzielnego i swobodnego wyboru miejsca pracy, osoby pracodawcy, rodzaju wykonywanej pracy (art. 65 ust. 1 Konstytucji RP w zw. z art. 10 § 1 Kodeksu pracy). Małoletni mający ukończone 14 lat nie spełnia tego warunku. Wobec tego w jego przypadku rozważanie kwestii dostępu do rynku pracy jest przedwczesne.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.) – dalej zwanej "ppsa" w zw. z art. 15zzs4 ust. 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2021 r. poz. 2095 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku. O kosztach procesu Sąd nie orzekł, ponieważ skarżąca wnosząc skargę w sprawie z zakresu pomocy i opieki społecznej korzysta ze zwolnienia z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych na mocy art. 239 § 1 pkt 1 lit. a ppsa.