Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt SA/Rz 2136/01
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2004-03-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 634  Sprawy kombatantów, świadczenia z tytułu pracy przymusowej
Hasła tematyczne: Kombatanci
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Powołane przepisy: article: art. 1 ust. 2, art. 21 ust. 2 pkt 4, art. 25 ust. 2
journal: Dz.U. 1997 nr 142 poz 950
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 14 listopada 1997 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Śliwa /del./ Sędziowie WSA Zbigniew Czarnik /spr./ AWSA Jolanta Ewa Wojtyna Protokolant ref. staż. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w dniu 10 marca 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi M. K. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] września 2001 Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień wdowy po kombatancie skargę oddala


UZASADNIENIE

SA/Rz 2136/01

U Z A S A D N I E N I E

Decyzją z [...] września 2001 r., [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] stycznia 2001 r., mocą której pozbawił M. K. uprawnień wdowy po kombatancie. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że pozbawienie uprawnień po kombatancie nastąpiło z tego powodu, że w świetle obowiązującego prawa były mąż wnioskującej M. K. pełnił służbę w organach bezpieczeństwa publicznego i to był jedyny tytuł, który stanowił podstawę przyznania uprawnień przez ZBOWiD dla wdowy. Uprawnienia takie nie podlegają ochronie w obowiązującym prawie i z tego powodu, na skutek weryfikacji przyznanych przez ZBOWiD uprawnień dla M. K. należało tych uprawnień ją pozbawić.

Z rozstrzygnięciem Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych nie zgodziła się M. K. W skardze na decyzję Kierownika do NSA OZ w Rzeszowie podniosła, że jest zaskoczona taką decyzją. Zdaniem skarżącej pozbawienie jej uprawnień kombatanckich jest naruszeniem zasady nie działania prawa wstecz. Skarżąca uważa również, że pozbawienie jej uprawnień na podstawie działalności nieżyjącego męża jest naruszeniem zasad postępowania administracyjnego, gdyż nieżyjąca osoba nie może się bronić, ani niczego wyjaśniać. Tym bardziej nie może przedłożyć żadnych dokumentów. W skardze nadto wskazała, że decyzja przez nią zaskarżona ignoruje wyroki NSA, które przywołała we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Na tej podstawie zażądała uchylenia decyzji Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych i skierowania sprawy do tego organu celem ponownego jej rozpatrzenia.

W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o oddalenie skargi argumentując jak w uzasadnieniu własnej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie jest właściwy do rozpoznania skargi M. K., bowiem skarga ta nie została rozpoznana przez NSA OZ w Rzeszowie do 1 stycznia 2004 r. Sąd rozpoznając skargę stosownie do przepisu art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) nie jest związany zarzutami, wnioskami oraz powołaną w skardze podstawą prawną i orzeka w granicach danej sprawy.

Sąd oddalając skargę miał na względzie następująca argumentację.

Uprawnienia żony kombatanta maja charakter pochodny co oznacza, że żonie takie uprawnienia przysługują jeżeli mogłyby przysługiwać mężowi. Konsekwencją pochodnego charakteru uprawnień żony jest to, że uprawnienia takie nie przysługują jeżeli mąż kombatant zostałby takich uprawnień pozbawiony lub jak ma to miejsce w sytuacji skarżącej, zmarły mąż nie mógłby uprawnień posiadać albo na skutek weryfikacji zostałby uprawnień pozbawiony.

W sprawie rozpoznawanej przez Sąd fakt śmierci męża skarżącej nie skutkuje rozpoznawaniem sprawy osoby nieżyjącej, jak wskazuje w skardze M. K. Oznacza natomiast, że prawo skarżącej do nabycia uprawnień jest oceniane przez organy przez pryzmat działalności męża w przeszłości i oceny jej z punktu widzenia obowiązujących w chwili orzekania uregulowań ustawy.

W tym więc sensie organ wydając zaskarżoną decyzją nie naruszył prawa dokonując negatywnej oceny uprawnień skarżącej. W istocie decyzja Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych stwierdza, że mąż skarżącej nie prowadził w przeszłości działalności, która byłaby podstawą przyznania uprawnień kombatanckich zarówno dla niego gdyby żył, jak i dla jego żony jeżeli jest wdową. Z tą druga sytuacją mamy do czynienia w skardze rozpatrywanej przez Sąd.

Dokonując oceny decyzji wydanych przez Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych Sąd mógł wypowiedzieć się i to uczynił na temat zgodności zaskarżonej decyzji z prawem. Zdaniem Sądu taka zgodność istnieje i z tego powodu skarga nie mogła być uwzględniona.

Przepis art. 21 ust. 2 pkt 4 ustawy z 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego /Dz. U. Nr 142, z 1997 r., poz. 950 ze zm./ stanowi jednoznacznie, że uprawnienia określone w tej ustawie nie przysługują osobie, która wykazuje działalność określoną w art. 1 ust. 2 jeżeli w latach 1944-1956 pełniła służbę lub funkcję albo była zatrudniona m. in. w strukturach Urzędów Bezpieczeństwa, a także nadzorujących te jednostki organach zwierzchnich.

Analiza akt sprawy w sposób jednoznaczny wskazuje, że mąż skarżącej od 28 maja 1945 r. do 31 grudnia 1946 r. działał w ramach WUBP w R. Okoliczności te wynikają z życiorysu załączonego do akt ZBOWiD-u oraz zaświadczenia Komendy Wojewódzkiej Milicji Obywatelskiej w R. (k-5). Te okoliczności przesądziły o pozbawieniu skarżącą uprawnień, bowiem stosownie do treści art. 25 ust. 2 ustawy o kombatantach osoby, które działały m. in. w Urzędzie Bezpieczeństwa Publicznego są pozbawiane uprawnień kombatanckich. Zdaniem Sądu takie rozwiązanie przyjęte w ustawie o kombatantach prawa nie narusza, a wskazuje tylko, że uprawnień takich nie mogą otrzymać wszyscy, którzy działali w ramach struktur działających przeciw niepodległości państwa polskiego. Do takich jednostek niewątpliwie należał Urząd Bezpieczeństwa Publicznego. Stanowisko Sądu odnoszące się do oceny zgodności zaskarżonej decyzji z prawem znajduje uzasadnienie w orzecznictwie (np. uchwale SN z 25.01.1996 r., AZP 32/95.

Mając na uwadze powyższe i treść art. 151 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd orzekł jak na wstępie.