Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 794/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-10-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art.3 § 3
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art.61 a § 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art.138
journal: Dz.U. 1990 nr 30 poz 179
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Borowiec (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek Sędzia del. WSA Arkadiusz Windak Protokolant st. asystent sędziego Łukasz Mazur po rozpoznaniu w dniu 4 października 2016 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A.N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 listopada 2014 r. sygn. akt II SA/Wa 637/14 w sprawie ze skargi A.N. na postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia 23 grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia dyscyplinarnego 1) oddala skargę kasacyjną; 2) zasądza od A.N. na rzecz Komendanta Głównego Policji kwotę 120 (słownie: sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 24 listopada 2014 r. sygn. akt II SA/Wa 637/14 oddalił skargę A.N. na postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia 23 grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia dyscyplinarnego.

Wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Komendant [...] Policji orzeczeniem z dnia 27 grudnia 2001 r. nr [...] uznał [...] A.N. winnym popełnienia zarzucanego mu przewinienia dyscyplinarnego, polegającego na tym, że w okresie 2000 – 2001 r. w [...], biorąc udział w zorganizowanej grupie przestępczej mającej na celu popełnianie przestępstw i przekraczając swoje uprawnienia jako funkcjonariusz Policji, informował członków grupy o działaniach Policji przeciwko tej grupie, a w szczególności w dniu [...] lutego 2001 r. informował R.P. o planowanym zatrzymaniu go w mieszkaniu i uzgadniał z nim jego alibi odnośnie zdarzeń, o które R.P. był podejrzany, tj. o przestępstwo określone w art. 258 § 1 w zbiegu z art. 231 § 1 w związku z art. 11 § 2 Kodeksu karnego, i wymierzył mu karę dyscyplinarną wydalenia ze służby.

Komendant Wojewódzki Policji z siedzibą w [...], po rozpatrzeniu odwołania obwinionego, orzeczeniem z dnia 6 marca 2002 r. nr [...] zaskarżone orzeczenie utrzymał w mocy.

W związku z powyższym Komendant [...] Policji rozkazem personalnym z dnia 18 marca 2002 r. nr [...], zwolnił A.N. ze służby w Policji z dniem 23 marca 2002 r. Jako podstawę prawną zwolnienia podał art. 41 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. Nr 30, poz. 179 ze zm.).

Następnie Sąd Rejonowy [...] wyrokiem z dnia 21 lipca 2010 r. sygn. akt [...] uniewinnił A.N. od popełnienia postawionego mu w sprawie karnej opisanego powyżej czynu. Powołany wyrok uprawomocnił się w dniu 22 października 2010 r.

W dniu 22 lutego 2011 r. A.N., powołując się na art. 145 ust. 1 pkt 5 i 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej w skrócie "K.p.a.") oraz okoliczność wydania wyroku uniewinniającego z dnia 21 lipca 2010 r. sygn. akt [...], złożył do Komendanta Wojewódzkiego Policji z siedzibą w [...] wniosek o wznowienie postępowania dyscyplinarnego.

Komendant Wojewódzki Policji z siedzibą w [...] postanowieniem z dnia 28 marca 2011 r. nr [...] odmówił wznowienia postępowania dyscyplinarnego w przedmiotowej sprawie z uwagi na złożenie wniosku o wznowienie z uchybieniem terminu określonego w art. 135r ust. 5 ustawy o Policji, tj. po upływie 5 lat od dnia uprawomocnienia się orzeczenia dyscyplinarnego.

Komendant Główny Policji postanowieniem z dnia 27 maja 2011 r. nr [...] odmówił przyjęcia zażalenia A.N. na powyższe postanowienie z dnia 28 marca 2011 r. nr [...], ze względu na to, że wniesienie zażalenia nastąpiło po upływie terminu określonego w art. 135r ust. 9 ustawy o Policji.

Wnioskiem z dnia 4 listopada 2013 r. A.N. wystąpił do Komendanta Głównego Policji o stwierdzenie nieważności orzeczenia Komendanta Wojewódzkiego Policji z siedzibą w [...] z dnia 6 marca 2002 r. nr [...] oraz utrzymanego nim w mocy orzeczenia Komendanta [...] Policji z dnia 27 grudnia 2001 r. nr [...], na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. Wskazał, że w jego ocenie przedmiotowe orzeczenia zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa, tj.:

- art. 134 ustawy o Policji, poprzez wymierzenie obwinionemu przez Komendanta [...] Policji najsurowszej kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby, pomimo braku dowodów popełnienia przez niego zarzuconych mu czynów, co zostało potwierdzone uniewinniającym wyrokiem Sądu Rejonowego [...] z dnia 21 lipca 2010 r., sygn. akt [...] oraz usankcjonowanie tej decyzji przez Komendanta Wojewódzkiego Policji z siedzibą w [...],

- § 24 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 19 grudnia 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu udzielania wyróżnień oraz przeprowadzania postępowania dyscyplinarnego w stosunku do policjantów (Dz. U. z 1998r.Nr 4, poz. 14), poprzez wydanie i utrzymanie w mocy orzeczenia wyłącznie w oparciu o materiał z postępowania przygotowawczego prowadzonego przez Prokuraturę, przy braku własnych ustaleń organu w tym zakresie,

- § 21 pkt 1 cyt. rozporządzenia, poprzez jego pominięcie i niezawieszenie postępowania dyscyplinarnego do czasu zakończenia postępowania karnego.

Komendant Główny Policji postanowieniem z dnia 19 listopada 2013 r. nr [...], na podstawie art. 61a § 1 K.p.a., odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia Komendanta Wojewódzkiego Policji z siedzibą w [...] z dnia 6 marca 2002 r. nr [...] oraz utrzymanego nim w mocy orzeczenia Komendanta [...] Policji z dnia 27 grudnia 2001 r. nr [...] o uznaniu A.N. winnym zarzucanych mu czynów i wymierzeniu kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby.

Komendant Główny Policji, po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, postanowieniem z dnia 23 grudnia 2013 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 K.p.a., zaskarżone postanowienie utrzymał w mocy. W uzasadnieniu postanowienia podał, że w niniejszej sprawie nie jest możliwe wydanie rozstrzygnięcia we wskazanym przez wnioskodawcę trybie art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., albowiem do spraw dyscyplinarnych policjantów, które całościowo są unormowane w rozdziale 10 ustawy o Policji, przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie mają zastosowania. Przepis art. 135p ust. 1 powołanej ustawy stanowi, że w zakresie nieuregulowanym w niniejszej ustawie do postępowania dyscyplinarnego stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego, dotyczące wezwań, terminów, doręczeń i świadków, z wyłączeniem możliwości nakładania kar porządkowych. W postępowaniu dyscyplinarnym do świadków nie stosuje się również art. 184 Kodeksu postępowania karnego. W ustawie o Policji brak jest odesłania do przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Orzeczenie wydane w postępowaniu dyscyplinarnym nie jest decyzją administracyjną, o której mowa w Kodeksie postępowania administracyjnego. K.p.a.

W konsekwencji Komendant Główny Policji uznał, że w sprawie zasadnie przyjęto, iż brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia przedmiotowego wniosku z dnia 4 listopada 2013 r. w trybie administracyjnym.

Powyższe postanowienie stało się przedmiotem skargi A.N. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:

1) art. 61 § 1 K.p.a., poprzez jego błędną wykładnię, to jest stwierdzenie, iż w niniejszej sprawie brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpoznania żądania skarżącego,

2) art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., poprzez jego błędną wykładnię i stwierdzenie, że:

- przepisy K.p.a. nie mają zastosowania do spraw dyscyplinarnych policjantów;

- przepisy dotyczące spraw dyscyplinarnych policjantów w żadnym wypadku nie odsyłają do K.p.a.;

- orzeczenie wydane w postępowaniu dyscyplinarnym nie jest decyzją administracyjną w świetle przepisów K.p.a. i dlatego nie ma możliwości stwierdzania nieważności orzeczenia;

- z uwagi na zawartą w ustawie o Policji regulację szczególną do postępowania dyscyplinarnego policjantów nie stosuje się przepisów K.p.a.;

- odmowa wszczęcia postępowania wynika z braku podstawy materialnoprawnej do rozpoznania żądania.

3) art. 7 w zw. z art. 77 K.p.a., poprzez brak wnikliwej oceny sprawy, pobieżne potraktowanie zdarzeń faktycznych i prawnych, które doprowadziły do wydania rozstrzygnięcia całkowicie sprzecznego z porządkiem prawnym o wydaleniu skarżącego ze służby w Policji, bazując wyłącznie na postępowaniu prowadzonym przez Prokuraturę, które to postępowanie zakończyło się wyrokiem uniewinniającym;

4) art. 107 K.p.a., poprzez niewskazanie podstawy prawnej postanowienia, brak uzasadnienia faktycznego zaskarżonego rozstrzygnięcia, to jest między innymi niewskazanie przez organ, w jaki sposób możliwe jest doprowadzenie do przywrócenia stanu zgodnego z prawem, to jest przywrócenia skarżącego do służby w Policji;

5) art. 134 ustawy o Policji, poprzez zaaprobowanie wymierzenia przez Komendanta [...] Policji skarżącemu najsurowszej kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby, pomimo braku dowodów popełnienia przez niego zarzucanemu mu przez Prokuraturę Rejonową [...] czynu, co zostało potwierdzone uniewinniającym wyrokiem Sądu Rejonowego [...] z dnia 21 lipca 2010 r. sygn. akt [...] oraz usankcjonowanie tej decyzji przez Komendanta Wojewódzkiego Policji z siedzibą w [...];

6) § 24 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 19 grudnia 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu udzielania wyróżnień oraz przeprowadzania postępowania dyscyplinarnego w stosunku do policjantów, poprzez zaaprobowanie wydania i utrzymania w mocy orzeczenia wyłącznie w oparciu o materiał z postępowania przygotowawczego prowadzonego przez Prokuraturę, z pominięciem całokształtu okoliczności sprawy oraz nieprzeprowadzeniem własnego postępowania dowodowego w sprawie, co w konsekwencji doprowadziło do wydania orzeczenia bez uwzględnienia zasad własnej oceny czynu wynikającej z § 27 cyt. rozporządzenia i wydanie orzeczenia z naruszeniem przytoczonego przepisu;

7) § 21 pkt 1 cyt. rozporządzenia, poprzez akceptację jego pominięcia, to jest niezawieszenie postępowania dyscyplinarnego do czasu prawomocnego zakończenia postępowania karnego w sprawie A.N., co w świetle materiału dowodowego przedstawionego przez Prokuraturę, znajdującego się w aktach niniejszej sprawy, jest oczywiste;

8) art. 135e ustawy o Policji, poprzez niedostrzeżenie przez organ faktycznego braku odrębnego postępowania dyscyplinarnego;

9) art. 135f ustawy o Policji, poprzez niedostrzeżenie przez organ, iż skarżący nie miał prawa przejrzenia akt postępowania dyscyplinarnego;

10) art. 135i ustawy o Policji, poprzez niedostrzeżenie przez organ, że po przeprowadzeniu czynności dowodowych i uznaniu, że zostały wyjaśnione wszystkie istotne okoliczności sprawy, skarżącego nie zapoznano z aktami postępowania dyscyplinarnego oraz niedostrzeżenie, że dopiero po zapoznaniu obwinionego z aktami postępowania dyscyplinarnego wydaje się postanowienie o zakończeniu czynności dowodowych oraz sporządza sprawozdanie;

11) art. 135p ustawy o Policji, gdyż organ nie dostrzegł, że jedynie w zakresie nieuregulowanym w niniejszej ustawie do postępowania dyscyplinarnego stosuje się odpowiednio przepisy K.p.k., dotyczące wezwań, terminów, doręczeń i świadków.

Wskazując na powyższe zarzuty wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia.

W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał na tożsamość zarzutu postawionego mu w postępowaniu dyscyplinarnym i w postępowaniu karnym oraz wyjaśnił, że określony w ustawie o Policji termin dotyczący wznowienia postępowania dyscyplinarnego nie mógł być przez niego zachowany, gdyż uniewinniający wyrok karny zapadł po jego upływie. Odmiennie byłoby w przypadku, gdyby wcześniej uwzględniono jego wniosek i zawieszono postępowanie dyscyplinarne do czasu zakończenia postępowania karnego. W ocenie skarżącego, brak możliwości wzruszenia orzeczenia dyscyplinarnego jest sprzeczny z konstytucyjną zasadą Państwa Prawa.

Komendant Główny Policji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W uzasadnieniu wyroku podał, że Komendant Główny Policji trafnie zastosował przepis art. 61a § 1 K.p.a. i odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczeń dotyczących skarżącego wydanych w postępowaniu dyscyplinarnym wskazując, iż brak jest podstawy materialnoprawnej do wszczęcia i prowadzenia postępowania w tym przedmiocie.

W ocenie Sądu pierwszej instancji, rozstrzygnięcie organu jest prawidłowe, gdyż w rozdziale 10 ustawy o Policji zawierającym kompleksową regulację odpowiedzialności dyscyplinarnej policjantów zawarte jest wyłącznie odesłanie do zastosowania w postępowaniu dyscyplinarnym odpowiednio przepisów Kodeksu postępowania karnego, dotyczących wezwań, terminów, doręczeń i świadków, z wyłączeniem możliwości nakładania kar porządkowych (art. 135p ust. 1 ustawy o Policji). Brak jest odesłania do stosowania w postępowaniu dyscyplinarnym przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Uprawnienia w tym zakresie nie przewidują również przepisy rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 19 grudnia 1997r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu udzielania wyróżnień oraz przeprowadzenia postępowania dyscyplinarnego w stosunku do policjantów. Orzeczenie wydane w postępowaniu dyscyplinarnym nie jest decyzją administracyjną w rozumieniu przepisów K.p.a. i dlatego nie ma możliwości wszczęcia postępowania administracyjnego o stwierdzenie jego nieważności w trybie art. 156 K.p.a. Z tego względu Komendant Główny Policji nie mógł w ogóle, z przyczyn proceduralnych, przystąpić do rozpatrzenia wskazanych we wniosku z dnia 4 listopada 2013 r. zarzutów dotyczących orzeczeń wydanych w postępowaniu dyscyplinarnym. W związku z powyższym, w postępowaniu sądowym zarzuty skargi dotyczące ewentualnej sprawy o stwierdzenie nieważności orzeczenia wydanego w postępowaniu dyscyplinarnym nie mogły być w ogóle rozważane.

Ponadto Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że w świetle przepisów ustawy o Policji jedynym trybem weryfikacji prawomocnego orzeczenia wydanego w postępowaniu dyscyplinarnym jest wznowienie postępowania (art. 135r tej ustawy). Przy czym może być on zastosowany w terminie 5 lat od daty uprawomocnienia się orzeczenia (art. 135r ust. 5 cyt. ustawy).

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej w skrócie "P.p.s.a."), skargę oddalił.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł A.N., reprezentowany przez radcę prawnego i zaskarżając wyrok w całości, na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a. zarzucił naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na treść orzeczenia, a mianowicie:

1) art. 145 § 1 ust. 2 P.p.s.a., poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy skarżący wykazał, iż postępowanie organu dotknięte było wadami stanowiącymi o nieważności orzeczeń wydanych w sprawie ustalenia odpowiedzialności dyscyplinarnej skarżącego, co Sąd pierwszej instancji usankcjonował zaskarżonym wyrokiem;

2) art. 61 § 1 K.p.a., poprzez jego błędną wykładnię, to jest stwierdzenie, iż w niniejszej sprawie brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpoznania żądania skarżącego i usankcjonowanie stanowiska organu, iż orzeczenie dyscyplinarne nie jest decyzją administracyjną w rozumieniu przepisów K.p.a. i dlatego nie ma możliwości wszczęcia postępowania administracyjnego o stwierdzenie nieważności w trybie art. 156 K.p.a.

3) art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., poprzez jego faktyczne niezastosowanie z powodu zaaprobowania stanowiska, iż jego zastosowanie jest niemożliwe, albowiem:

- przepisy K.p.a. nie mają zastosowania do spraw dyscyplinarnych policjantów,

- przepisy dotyczące spraw dyscyplinarnych policjantów w żadnym wypadku nie odsyłają do przepisów K.p.a.,

- orzeczenie wydane w postępowaniu dyscyplinarnym nie jest decyzją administracyjną w świetle przepisów K.p.a., dlatego nie ma możliwości stwierdzenia nieważności orzeczenia,

- z uwagi na zawartą w ustawie o Policji regulację szczególną, do postępowania dyscyplinarnego policjantów nie stosuje się przepisów K.p.a.,

- odmowa wszczęcia postępowania wynika z braku podstawy materialnoprawnej do rozpoznania żądania.

Wskazując na powyższe podstawy kasacyjne wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej w skrócie "P.p.s.a."), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 P.p.s.a. w rozpoznawanej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez sąd drugiej instancji, który w odróżnieniu od sądu pierwszej instancji nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.

W niniejszej sprawie skarga kasacyjna została oparta na podstawie określonej w art. 174 pkt 2 P.p.s.a. – naruszeniu określonych przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i ustawy Kodeks postępowania administracyjnego. Przy czym istota podniesionych w niej zarzutów sprowadza się do zakwestionowania stanowiska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który zaaprobował stwierdzenie Komendanta Głównego Policji, że skoro przepisy zarówno ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, jak i rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 19 grudnia 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu udzielania wyróżnień oraz przeprowadzenia postępowania dyscyplinarnego w stosunku do policjantów, nie przewidują możliwości wzruszenia prawomocnego orzeczenia wydanego w postępowaniu dyscyplinarnym w oparciu o art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a, to jedyną formą załatwienia wniosku A.N. było postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności przedmiotowego orzeczenia, wydane na podstawie art. 61a § 1 K.p.a.

Z uwagi na sposób sformułowania zarzutów skargi kasacyjnej przypomnieć należy, iż podstawą skargi kasacyjnej z art. 174 pkt 2 P.p.s.a. jest naruszenie przez sąd przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ramach tej podstawy, należy powołać przepisy postępowania, którym uchybił sąd pierwszej instancji, uzasadnić ich naruszenie i wykazać, że uchybienia te mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie autor skargi kasacyjnej, stawiając zarzut naruszenia art. 61 § 1 i art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., nie dostrzegł, że powołane przepisy są stosowane przez organ administracji publicznej, a nie sąd administracyjny, który prowadzi postępowanie w oparciu o przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Adresatem zarzutu naruszenia przepisów postępowania może być tylko wojewódzki sąd administracyjny. W postępowaniu kasacyjnym przedmiotem kontroli jest wyrok sądu pierwszej instancji, a nie akt administracyjny. W przypadku, gdy wojewódzki sąd administracyjny instancji nie dostrzegł naruszenia przez organ przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (przez ich zastosowanie bądź niezastosowanie), to sam naruszył przepisy zobowiązujące go do kontroli legalności działalności administracji publicznej. Jako podstawę kasacyjną należało zatem wskazać przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w powiązaniu z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, których naruszenia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie dostrzegł.

W rozpoznawanej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny, uwzględniając uchwałę NSA z dnia 26 października 2009 r. sygn. akt I OPS 10/09 uznał, że motywy powołanych wyżej zarzutów pozwalają na ich rozpoznanie.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. przyjął, że nie mógł on odnieść skutku zamierzonego przez autora skargi kasacyjnej.

Prawomocne orzeczenie wydane w postępowaniu dyscyplinarnym może być wyeliminowane z obrotu prawnego tylko w przypadkach i w sposób przewidziany w konkretnej ustawie, czy też wydanym na jej podstawie rozporządzeniu. Przykładowo możliwość wzruszenia prawomocnego orzeczenia wydanego w postępowaniu dyscyplinarnym w trybie wznowienia postępowania przewidują: ustawa o Policji (art. 135 r-s), ustawa o Straży Pożarnej (art. 124k), rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 27 maja 2002 r. w sprawie warunków i trybu przeprowadzania postępowania dyscyplinarnego wobec funkcjonariuszy Biura Ochrony Rządu (§ 40), czy też rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie przeprowadzania postępowania dyscyplinarnego wobec funkcjonariuszy Straży Granicznej (§ 38 ust. 1).

W niniejszej sprawie przepisy ustawy o Policji (art. 132 – 144a) oraz rozporządzenia wykonawczego (na dzień wydania zaskarżonych w sprawie postanowień było to rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 listopada 2003 r. w sprawie szczegółowego trybu wykonywania czynności związanych z postępowaniem dyscyplinarnym w stosunku do policjantów – Dz. U. Nr 198, poz. 1933), zawierają regulację materialnoprawną i procesową postępowania dyscyplinarnego policjantów. Jest to regulacja obejmująca wszczęcie, przebieg oraz formę zakończenia postępowania dyscyplinarnego. Ustawa o Policji nie zawiera ogólnego odesłania do Kodeksu postępowania karnego, ale odesłanie ograniczone przedmiotowo; zgodnie z art. 135p ust. 1 zdanie pierwsze w zakresie w niej nieuregulowanym do postępowania dyscyplinarnego stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego, dotyczące wezwań, terminów, doręczeń i świadków, z wyłączeniem możliwości nakładania kar porządkowych. Omawiana ustawa, jak i powołane rozporządzenie, w tym zakresie nie zawierają jakiegokolwiek odesłania do przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. W konsekwencji oznacza to, że brak jest podstawy materialnoprawnej do wzruszenia prawomocnego orzeczenia wydanego w postępowaniu dyscyplinarnym w trybie stwierdzenia nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.

Uprawnienia do stosowania przepisów tego Kodeksu do postępowania dyscyplinarnego policjantów nie dają również przepisy art. 1 pkt 1 i 2 K.p.a. Sprawa odpowiedzialności dyscyplinarnej policjantów nie jest sprawą indywidualną rozstrzyganą w formie decyzji administracyjnej. Podlega ona kognicji sądu administracyjnego w oparciu o art. 3 § 3 P.p.s.a., który stanowi, że sądy administracyjne orzekają w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują kontrolę sądową. Takim przepisem szczególnym jest art. 138 ustawy o Policji. Zgodnie z jego treścią, od orzeczenia oraz postanowienia kończącego postępowanie dyscyplinarne policjantowi przysługuje prawo wniesienia skargi do sądu administracyjnego.

Powołany w uzasadnieniu skargi kasacyjnej fakt, iż Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 4 listopada 2003 r. sygn. akt II SA 1374/02 oddalił skargę A.N. na orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji z siedzibą w [...] z dnia 6 marca 2002 r. nr [...] utrzymujące w mocy orzeczenie Komendanta [...] Policji z dnia 27 grudnia 2001 r. nr [...] w przedmiocie kary dyscyplinarnej, wbrew twierdzeniu jej autora nie oznaczał, że orzeczenie to stanowiło decyzję administracyjną, o której mowa w art. 104 i art. 107 K.p.a. i podlegało kognicji sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 1 P.p.s.a. Jak wyżej podano, przedmiotowe orzeczenie zostało poddane kontroli pod względem legalności w oparciu o art. 3 § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 138 ustawy o Policji.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd pierwszej instancji zasadnie uznał, że skoro w sprawie brak było podstawy materialnoprawnej do zastosowania przez Komendanta Głównego Policji postępowania nadzorczego dotyczącego stwierdzenia nieważności orzeczenia wydanego w postępowaniu dyscyplinarnym o wymierzeniu skarżącemu kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby, to postanowienie wydane na podstawie art. 61a § 1 K.p.a. o odmowie wszczęcia postępowania w tym przedmiocie prawa nie narusza. Z tego względu zarzut skargi kasacyjnej dotyczący niezastosowania w sprawie art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. okazał się niezasadny.

Chybiony okazał się zarzut naruszenia art. 61 § 1 K.p.a., gdyż przepis ten nie był w tej sprawie stosowany. Podstawę rozstrzygnięcia organu stanowił bowiem art. 61a § 1 K.p.a. Zauważyć należy, iż wprawdzie argumentacja zarzutu nawiązuje do tego przepisu, to jednak ogranicza się ona wyłącznie do polemiki ze stanowiskiem Sądu pierwszej instancji i nie zawiera jakichkolwiek rozważań jurydycznych.

Na uwzględnienie nie zasługiwał także zarzut naruszenia art. 145 § 1 ust. 2 P.p.s.a., poprzez jego niezastosowanie. Uszło uwadze skarżącego po pierwsze to, że ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie zawiera określonej przez autora skargi kasacyjnej jednostki redakcyjnej art. 145 § 1 ust. 2, lecz art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Ostatnio powołany przepis stanowi, że sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Po drugie, że przepis ten określa uprawnienie orzecznicze sądu administracyjnego i jest tzw. przepisem wynikowym. Warunkiem jego zastosowania przez sąd jest dostrzeżenie zaistnienia przyczyn wymienionych w art. 156 K.p.a. lub w innych przepisach. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie wynika, aby taka sytuacja wystąpiła w rozpoznawanej sprawie. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny nie może zarzucić Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie naruszenia tego przepisu. Po trzecie, że powołanie wyłącznie art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. jako podstawy skargi kasacyjnej nie jest wystarczające do podważenia zaskarżonego wyroku, gdyż przepis ten nie może stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej. Skarżący, chcąc postawić zarzut naruszenia powołanego przepisu, jest zobowiązany bezpośrednio powiązać ten zarzut z zarzutem naruszenia innych przepisów, którym jego zdaniem uchybił Sąd pierwszej instancji w toku rozpoznania sprawy. W niniejszej sprawie warunki te nie zostały przez autora skargi kasacyjnej spełnione.

Ubocznie wskazać należy, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zasadnie wyjaśnił, że jedynym trybem możliwości wzruszenia prawomocnego orzeczenia wydanego w postępowaniu dyscyplinarnym jest wznowienie postępowania. Przy czym ustawodawca w art. 135r ust. 5 ustawy o Policji przyjął konstrukcję temporalnego ograniczenia prawa do wznowienia postępowania dyscyplinarnego, bez względu na przesłanki wznowienia, a także niezależnie od rodzaju przewinienia dyscyplinarnego, czy wymierzonej kary dyscyplinarnej. Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 14 czerwca 2016 r. sygn. akt SK 18/14 (Dz. U. 2016/1242) orzekł, że art. 135r ust. 5 ustawy o Policji w zakresie, w jakim uniemożliwia wznowienie postępowania dyscyplinarnego, zakończonego orzeczeniem o uznaniu funkcjonariusza Policji winnym popełnienia przewinienia dyscyplinarnego wypełniającego jednocześnie znamiona przestępstwa i wymierzającego karę dyscyplinarną wydalenia ze służby, po upływie okresu pięciu lat od uprawomocnienia się tego orzeczenia, nawet w sytuacji, gdy został on następnie w postępowaniu karnym dotyczącym tego samego czynu prawomocnie uniewinniony, jest zgodny z art. 45 ust. 1 w związku z art. 2 w związku z art. 77 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3, art. 60 w związku z art. 31 ust. 3 oraz z art. 77 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

W konsekwencji Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i w oparciu o art. 184 P.p.s.a. podlega oddaleniu.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1, art. 205 § 2 i art. 209 P.p.s.a. oraz § 14 ust. 2 pkt 2 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (t.j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 490 ze zm.).