Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SAB/Po 117/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2017-02-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
658
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Administracyjne postępowanie
Przewlekłość postępowania
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Zobowiązano do podjęcia czynności
Powołane przepisy: article: art. 1 par. 1 i 2
journal: Dz.U. 2016 poz 1066
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - tekst jednolity
article: art. 3 par. 1 i 2, art. 52 par. 1, art. 149 par. 1 i 2, art. 154 par. 6, art. 200
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 37 par. 1 i 2 , art. 12, art. 35 par. 1 i 3, art. 36 par. 1 i 2
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędziowie Sędzia WSA Elwira Brychcy (spr.) Sędzia WSA Izabela Paluszyńska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 lutego 2017 r. sprawy ze skargi B. D. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowalnego w przedmiocie wykonania określonych robót budowlanych I. zobowiązuje Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego do załatwienia wniosku B. D. z dnia 7 stycznia 2014r. i to terminie 1 miesiąca od zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem, II. stwierdza, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, III. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa, IV. wymierza organowi grzywnę w kwocie [...]zł ([...] złotych), V. oddala wniosek o przyznanie od organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej, VI. zasądza od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej kwotę [...]zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych.


UZASADNIENIE

Skarżąca B. D. w dniu [...] listopada 2016r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Inspektor Nadzoru Budowlanego zarzucając rażące naruszenie art. 8, art. 12, art. 35 § 1 i art. 36 § 1 ustawy z dnia [...] czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), poprzez rażące przekroczenie terminów do załatwienia sprawy i wniosła o:

1. zobowiązanie organu do wydania merytorycznej decyzji w sprawie rozbiórki i przywrócenia do stanu pierwotnego części budynku zlokalizowanego na działce ewid. nr [...], obręb [...] T. znajdującej się przy ul. [...] w T. oraz w sprawie ocieplenia oraz dokonania zmiany kształtu i funkcji otworów okiennych z prostokątnych na łukowe oraz zmiany otworów drzwiowych w przedmiotowym budynku, w terminie 14 dni od dnia doręczenia organowi odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy

2. stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności i przewlekłości w postępowaniu z rażącym naruszeniem prawa,

3. wymierzenie organowi grzywny w wysokości [...] zł (słownie: trzydzieści tysięcy złotych),

4. przyznanie od Inspektor Nadzoru Budowlanego na rzecz Skarżącej sumy pieniężnej w wysokości [...] zł (słownie: dziewiętnaście tysięcy pięćset złotych), oraz

5. rozstrzygnięcie o kosztach postępowania.

W uzasadnieniu skargi skarżąca przytoczyła stan faktyczny sprawy i podała, że w dniu 7 stycznia 2014 r. złożyła wraz innymi współwłaścicielami działki nr [...] w T. do Inspektor Nadzoru Budowlanego wniosek o wydanie decyzji nakazującej rozbiórkę i przywrócenie do stanu pierwotnego części budynku zlokalizowanego na działce ewid. Nr [...], obręb [...] T. znajdującej się przy ul. [...] w T..

W wyniku, zamurowania części korytarza przez inwestorów doszło bowiem do zmiany parametrów użytkowych istniejącego budynku, a pozostałym współwłaścicielom uniemożliwiono dostęp do dotychczas dostępnych dla nich części korytarza. Nadto jednocześnie inwestorzy niezgodnie z prawem zmienili kształt i wielkość otworów okiennych, drzwiowych oraz balkonowych w budynku.

W związku z brakiem przez 8 miesięcy jakiejkolwiek odpowiedzi organu I instancji, w dniu 8.09.2014 roku skarżąca złożyła zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie do W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P..

W.i Inspektor Nadzoru Budowlanego w P., w związku ze złożonym zażaleniem stwierdził w piśmie z dnia 7.10.2014 roku, że stan sprawy wymaga analizy i wyznaczył nowy termin rozpoznania zażalenia.

W międzyczasie Inspektor Nadzoru Budowlanego pismem z dnia [...] października 2014 roku zawiadomił skarżącą, że wyznaczył nowy termin załatwienia sprawy tj. do dnia 24.10.2014 roku, a w dniu 22.10.2014 roku załatwił sprawę przesyłając pismo zatytułowane "Odpowiedź na wniosek".

W związku z otrzymaną "odpowiedzią na wniosek", w dniu 31.10.2014 roku skarżąca wezwała organ I instancji do usunięcia naruszenia prawa i wydania decyzji nakazującej rozbiórkę i przywrócenie do stanu pierwotnego części budynku zlokalizowanego na działce ewid. nr [...] w T., albo w przypadku stwierdzenia przez organ braku podstaw wydania takiej decyzji o wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania zgodnie z art. 61 a § 1 k.p.a.

Z kolei w dniu 31.10.2014 roku W. Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie za skargę z działu VIII k.p.a. i stwierdził, że organ nie był bezczynny, bo kilka dni wcześniej udzielił "odpowiedzi na wniosek". Nadto organ stwierdził, że skoro jako strona skarżąca żądała wszczęcia postępowania administracyjnego, to obowiązkiem PINB było wszczęcie postępowania, albo zastosowanie art. 61a k.p.a.

Postanowieniem z dnia [...].11.2014 roku PINB w T. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wydania decyzji rozbiórkowej i przywrócenia do stanu pierwotnego. Na skutek wniesionego zażalenia Wielkopolski Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał w dniu [...].12.2014 roku postanowienie, w którym utrzymał zaskarżone postanowienie PINB w T. w mocy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 5.08.2015 roku w sprawie o sygn. akt II SA/Po 178/15 uchylił postanowienie W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].12.2015 roku oraz poprzedzające je postanowienie Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...].11.2014 roku i w uzasadnieniu wskazał, że prace budowlane wykonane przez inwestorów spowodowały zmianę dotychczasowego układu funkcjonalnego korytarza, a ścianka z elementów gazobetonowych wykonana w korytarzu zagrodziła ostatecznie, a nie tylko przejściowo dostęp do balkonu od strony ul. [...]. Powyższe orzeczenie WSA w Poznaniu jest prawomocne.

Inspektor Nadzoru Budowlanego w dniu [...].11.2014 roku zawiadomił o wszczęciu z urzędu postępowania (w rzeczywistości na pierwotny wniosek z dnia 7.01.2014 roku) w sprawie wykonanych robót budowlanych w tym ocieplenia budynku oraz dokonania zmiany kształtu i funkcji otworów okiennych (zmiany kształtów otworów okiennych z prostokątnych na łukowe) w budynku mieszkalnym znajdującym się na działkach [...] i [...] w T. przy P.. S. [...] przez P. U. i M. K., znak [...] roku.

Skarżąca podniosła, że PINB w T. zupełnie niepotrzebnie podzielił sprawę zgłoszoną we wniosku z dnia 7.01.2014 roku na sprawę dotyczącą zabudowy korytarza- znak [...] i sprawę dotyczącą ociepleń i okien oraz drzwi balkonowych-znak [...].

W sprawie zabudowy korytarza PINB w T. otrzymał zwrot akt z WSA w Poznaniu (sygn. II SA/Po 178/15) w dniu [...].11.2015 roku. Od tego dnia powiatowy organ nadzoru budowlanego nie prowadził postępowania, jak również nie informował stron o zwłoce w załatwieniu sprawy. Tymczasem PINB winien podjąć działania zgodnie ze wskazaniami i opinią prawną zawartą w wyroku WSA w Poznaniu.

Wobec bezczynności PINB w T., skarżąca w dniu 29.02.2016 roku złożył do WWINB w P. zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie odnośnie wydania decyzji nakazującej rozbiórkę i przywrócenie do stanu pierwotnego części budynku zlokalizowanego na działce ewid. nr [...] w T., [...].

Postanowieniem z dnia [...].04.2016 roku W. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. (znak [...]) uznał zażalenie za uzasadnione i wyznaczył PINB w T. dodatkowy termin na załatwienie sprawy, tj. termin 60 dni od dnia otrzymania postanowienia. W uzasadnieniu postanowienia WWNB podkreślił, że Inspektor Nadzoru Budowlanego nie panuje nad prowadzonymi postępowaniami w sprawie robót na nieruchomości przy P.. S. [...] i nagminnie myli sprawę znak: [...] (zabudowa korytarza) ze sprawą znak: [...] (ocieplenie i okna). WWINB zauważył, że od dnia zwrotu akt z WSA w Poznaniu PINB w T. nie prowadził postępowania i nie dokonał w nim żadnej czynności. Organ odwoławczy stwierdził, że bierne oczekiwanie przez PINB w T. i nie podjęcie działań po wyroku WSA w Poznaniu jest rażącym naruszeniem prawa.

PINB postanowieniem z dnia [...].02.2016 roku, znak: [...] zawiesił postępowanie w sprawie wykonanych robót budowlanych przez U. i M. K. w budynku przy P.. S. na dz. [...] i [...].

Na skutek zażalenia B. D. PINB postanowieniem z dnia [...].05.20216 roku podjął zawieszone postępowanie.

Następnie zawiadomieniem z dnia [...].06.2016 roku, doręczonym w dniu [...].06.2016 roku, PINB w T. poinformował, że rozdziela prowadzone dotychczas postępowanie administracyjne pod nr [...] w sprawie robót budowlanych w budynku mieszkalnym na działkach [...] i [...] położonych w T. przy P.. S. [...] na dwie odrębne sprawy:

- pod znakiem [...] prowadzona będzie sprawa wykonanych robót budowlanych w budynku mieszkalnym na działce o nr ewid. [...],

- pod znakiem [...] prowadzona będzie sprawa wykonanych robót budowlanych w budynku mieszkalnym na działce o nr ewid. [...].

Decyzją z dnia [...].06.2016 roku Inspektor Nadzoru Budowlanego umorzył postępowania w sprawie wykonanych robót budowlanych związanych ze zmianą sposobu użytkowania parteru i zmiany otworów połączonych z wykonaniem łukowych nadproży okiennych i 2 drzwiowych i ocieplenia elewacji przez P. U. i M. K. budynku położonego na działce o nr ewid. [...] w T. ([...]).

Na skutek złożonego odwołania WWINB w P. decyzją z dnia [...].09.2016 roku uchylił zaskarżoną decyzję PINB w T. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. WWINB w P. w uzasadnieniu swej decyzji słusznie zauważył, że rozdzielenie postępowań w dniu [...].06.2016 roku jest enigmatyczne i wprowadza niepotrzebny chaos np. sugeruje, że PINB prawdopodobnie pod sygn. [...] chce prowadzić postępowanie dotyczące tak elewacji budynku jak i przebudowy korytarza na piętrze dz. nr [...] w T. (prowadzone dotychczas pod sygn. [...]). Domniemanie to potwierdziły akta przesłane przez organ powiatowy do WWINB dotyczące sprawy [...] - przebudowy korytarza.

Reasumując, PINB w T. w zaskarżonej decyzji zaprzeczył własnym ustaleniom poczynionym wcześniej. Takie zachowanie organu I instancji jest nagminne mimo wielu upomnień i wytycznych ze strony W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P.. W związku z powyższym, przedmiotowe postępowanie pracowników Inspektor Nadzoru Budowlanego jest karygodne i zasługuje na wymierzenie organowi wysokiej grzywny, aby w przyszłości nie prowadził postępowania w sposób bezczynny i przewlekły.

Pomimo licznych zastrzeżeń sygnalizowanych np. w piśmie WWINB w P. z dnia [...].10.2015 roku znak [...] oraz postanowieniu WWINB w P. z dnia [...].04.2016 roku, znak [...] powiatowy organ nadzoru bagatelizuje przedmiotową sprawę.

Skarżąca zauważyła, że już w 2011 roku przeprowadzono kontrolę prac budowlanych i mimo wielu skarg oraz składanych środków odwoławczych, do tej pory organ nadzoru w T. nie zakończył przedmiotowej sprawy związanej z pracami budowlanymi wykonanymi przez U. i M. K. w budynku przy P.. S. [...] w T..

W piśmie z dnia [...].10.2015 roku WWINB w P. wytknął Inspektor Nadzoru Budowlanego, że prowadzone przez PINB postępowanie "stanowi przykład naruszenia zasady sprawności" i ekonomiki postępowania oraz wskazuje na "nieprofesjonalne podejście do przepisów prawa i obowiązków z nich wynikających". Pomimo upływu roku czasu PINB w T. nic nie zrobił w sprawie i jej merytorycznie nie zakończył. Co istotne, PINB w T. nie porządkuje akt, ani zupełnie nad nimi nie panuje. Permanentnie organ powiatowy nie rozróżnia sprawy dotyczącej przebudowy korytarza ze sprawą dotyczącą ociepleń i okien, mimo że to organ I instancji tak ją zagmatwał. Sprawa dotycząca ociepleń i okien była dołączona do sprawy, którą rozstrzygał w dniu 5.08.2015 roku WSA w Poznaniu.

W przedmiotowych sprawach okoliczność dotycząca wyczerpania przez Skarżącą trybu zażaleniowego na niezałatwienie sprawy w terminie pozwalające na skuteczne wniesienie skarg, nie budzi wątpliwości, co wynika z przedstawionego powyżej stanu faktycznego.

W odpowiedzi na skargę Inspektor Nadzoru Budowlanego wyjaśnił, że sprawa której dotyczy wniesiona skarga, jest szczególnie złożona i wielowątkowa, dotyczy starej kamienicy posiadającej złożone stosunki własnościowe oraz sprzeczne interesy stron, które zrealizowanie zostały częściowo wbrew woli innych stron. Inspektor szeroko opisał przebieg sprawy. Wskazał na zmieniające się stosunki właścicielskie w przedmiotowej nieruchomości, zakres faktycznie przeprowadzonych różnego rodzaju robót budowlanych i brak ich umocowania w przepisach prawa budowlanego. Uzasadniał dalsze wyłączenie i dzielenie odrębnych czterech postępowań obejmujących poszczególne roboty budowlane i zmiany sposobu użytkowania poszczególnych części budynku objętych wnioskiem skarżącej o przywrócenie stanu poprzedniego części przedmiotowego budynku.

Nadto Inspektor podnosił, że niektóre strony postępowania przewlekały postępowanie wyjaśniające przez np. nie odbieranie kierowanej do nich korespondencji.

Wyjaśnił, że jeżeli strona nie bierze udziału w kontroli z własnego wyboru, mimo prawidłowego powiadomienia, to obiektywnie utrudnia postępowanie poprzez brak aktywnego uczestnictwa w ustaleniu faktów i posiadanych informacji w sprawie, gdyż nie jest do tego zobowiązana ani może to nie leżeć w jej interesie. Kontrole w terenie, na miejscu są po to, aby nie tylko opisać przedmiot kontroli, ale również po to, aby uczestniczące strony mogły wnosić do protokołu posiadane informacje, by ustalić fakty oraz do nich się odnosić celem ich weryfikacji.

Odnosząc się do zarzutu wnioskodawczhyni o braku potrzeby podziału sprawy, informował, iż przeprowadzenie rozdziału zasugerował W. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego pismem z dnia [...].10.2015r. znak [...] polecając dokonanie rozdzielenia akt na odrębne postępowania administracyjne.

Aby uzasadnić i wyjaśnić wątpliwości, Inspektor przedstawił dokonane podziały prowadzonych spraw:

1. Sprawa [...] dotyczyła prowadzonego postępowania dot. budynku na [...] przy placu S. [...] na działce [...] obręb "[...]" w T..

2. Sprawa [...] dotyczyła postępowania jw. prowadzonego w roku 2015 i 2016, które potem zostało rozdzielone na:

1/ [...] dotyczące jedynie robót w budynku ozn. nr [...] znajdującego się na działce [...] wykonywanych przez małż. U. M. K., a następnie:

a) po wszczęciu postępowania z urzędu w sprawie dokonanych samowolnie zmian kształtu 3 okien na I piętrze sprawę wyodrębniono przez nadanie ww. sprawie wg jednolitego rzeczowego wykazu akt znaku [...],

b) pozostała część sprawy, której było prowadzone postępowanie i nie stwierdzono popełnienia samowoli pozostała przy dotychczasowym znaku tj. [...],

1. Dotychczasowe postępowanie ozn. [...] rozdzielono na 2 sprawy :

a) [...] dot. zm. kształtu drzwi balkonowych, wykonania przyległego ocieplenia przez U. M. K. na I piętrze w części budynku znajdującego się na działce nr ewid. [...] w budynku ozn. nr [...],

b) [...] oznaczona została sprawa dokonania samowolnej zmiany sposobu użytkowania części wspólnego korytarza na I piętrze przez małż. U. M. K. w części budynku znajdującego się na działce nr ewid. [...] ozn. nr [...],

2. Osobnym znakiem [...] oznaczono dokonanie samowolnej zmiany sposobu użytkowania części korytarza budynku na kotłownię na parterze budynku przez Państwa J. B. S. znajdującego się na działce [...] w budynku ozn. nr [...]. Po wszczęciu postępowania w sprawie popełnionej samowoli użytkowej sprawa otrzymała nowy znak [...]

Rozdzielenie spraw Inspektor uznał za uzasadnione, konsekwentne oraz potrzebne, gdyż wyodrębnione zostały konkretne sprawy, które następnie były rozstrzygane. Obecnie administracyjny tok postępowania został wyczerpany. Zdaniem tut. organu nie ma rażącej bezczynności, ani celowego przewlekania prowadzenia postępowania przez tut. organ nadzoru budowlanego, a tym bardziej połączonego z rażącym naruszeniem praw. Dlatego żądanie ujęte w punkcie 1 skargi jest bezprzedmiotowe.

W związku z powyższym Powiatowty Inspektor Nadzoru Budowlanego:

1. uznał, że nie ma podstaw do wymierzenia organowi grzywny i w związku z tym wnoszę o oddalenie żądania wymierzenia organowi grzywny,

2. wniósł o oddalenia żądania przyznania od PINB w T. na rzecz Skarżącej żądanej sumy,

3. wniósł o oddalenie żądania uznania dopuszczenia się bezczynności organu i przewlekłości w postępowaniu połączonego z rażącym naruszeniem prawa.

W piśmie procesowym z 20 stycznia 2017r. Skarżąca ustowunkowała się do odpowiedzi organu na jej skargę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016 r., poz. 1066) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) - przywoływanej dalej w tekście jako "P.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Obejmuje ona między innymi orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach niepodejmowania przez organy administracyjne nakazanych prawem aktów lub czynności w sprawach indywidualnych (art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a.).

Przedmiotem skargi B. D. jest bezczynność Inspektor Nadzoru Budowlanego w sprawie wydania decyzji nakazującej rozbiórkę i przywrócenie stanu pierwotnego części budynku zlokalizowanej w T. na działce nr [...].

W pierwszej kolejności warunkiem dopuszczalności skargi na bezczynność organu jest uprzednie wyczerpanie środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącej w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie (art. 52 § 1 P.p.s.a.). W przypadku skargi na bezczynność organu niezbędne jest złożenie zażalenia do organu wyższego stopnia, jak stanowi art. 37 § 1 K.p.a. Organ ten może wyznaczyć dodatkowy termin na załatwienie sprawy (art. 37 § 2 K.p.a.). Dopiero po wyczerpaniu tego trybu strona może wnieść skargę na bezczynność organu. Przy ocenie dopuszczalności skargi na bezczynność organu nie ma znaczenia sposób rozpoznania takiego zażalenia przez właściwy organ wyższego stopnia.

Zgromadzony w rozpoznawanej sprawie materiał dowodowy świadczy o wyczerpaniu przez skarżącą trybu przewidzianego w art. 37 § 1 K.p.a., a tym samym o dopuszczalności skargi na bezczynność PINB. Zatem skarga wniesiona w dniu 24 listopada 2016 r. jest dopuszczalna.

Przechodząc do meritum sprawy wyjaśnić następnie trzeba, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności, wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-4a P.p.s.a. Dla zasadności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność dokonana, a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana zawinioną albo też niezawinioną opieszałością organu, czy też wiąże się z jego przeświadczeniem, że stosowny akt lub czynność w ogóle nie powinny zostać dokonane.

Natomiast z przewlekłym prowadzeniem postępowania mamy do czynienia z reguły wówczas, gdy organ nie załatwi sprawy w wymaganym terminie, a więc w okresie, który można uznać za konieczny dla wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych i prawnych, istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Prowadzi zatem, co prawda, postępowanie ale podejmuje w nim czynności opieszale w tempie nie znajdującym usprawiedliwienia w ich złożoności lub charakterze, podejmuje czynności zbędne, pozorne. Innymi słowy, przesłanką uznania przez Sąd przewlekłości postępowania jest sposób zachowania się organu w trakcie toczącego się postępowania, prowadzący do niezałatwienia sprawy w wymaganym terminie, skutkiem czego jest naruszenia art. 12 K.p.a i art. 35 §1 i 3 K.p.a.

W toku postępowania administracyjnego jedną z podstawowych zasad jest bowiem szybkość postępowania administracyjnego wyrażona w art. 12 § 1 i 2 K.p.a. Jej istota sprowadza się do tego, że organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Natomiast sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie.

W myśl art. 35 § 1 - § 3 K.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a. lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (art. 36 § 1 K.p.a.). Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 K.p.a.).

Sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:

1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;

2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;

3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (art. 149 § 1 P.p.s.a.).

Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a P.p.s.a.).

Przenosząc poczynione wyżej uwagi na grunt sprawy niniejszej w pierwszej kolejności stwierdzić trzeba, że na skutek wniosku z dnia 7 stycznia 2014r. skarżąca B. D. wraz z innymi współwłaścicielami nieruchomości położonej na działce nr [...] w T., wniosła o wydanie decyzji nakazującej rozbiórkę i przywrócenie stanu poprzedniego części, powyżej opisanego, budynku.

Od tego czasu w toku postępowania przed organem nadzoru budowanego zapadły już dwa postanowienia W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego uznające za zasadne zażalenia skarżącej na bezczynność organu I instancji w powyższym zakresie i wyznaczające Inspektor Nadzoru Budowlanego dodatkowy 60-dniowy termin od dnia otrzymania postanowień na załatwienie sprawy (postanowienie WWINB z [...] października 2015r. i [...] kwietnia 2016r.).

Od dnia wydania postanowienia WINB z [...] kwietnia 2016r. PINB zawiadomił strony o wyznaczeniu nowego terminu załatwienia sprawy, podjął zawieszone postępowanie w sprawie wykonania robót budowlanych przez Państwa K. , oraz wyjaśnił, że zwracał się do WINB o zwiększenie obsługi kadrowej organu i wskazywał na brak możliwości korzystania z obsługi prawnej. Następnie PINB umorzył postępowanie w części dotyczącej robót budowlanych związanych ze zmianą sposobu użytkowania części budynku przez Państwa K. ; pismem z [...] czerwca 2016r. udzielił wyjaśnień WINB i [...] listopada 2016r. skarżącej o stanie sprawy. Po wniesieniu skargi na bezczynność przez skarżącą PINB poinformował ją, że sprawy zostaną zakończone, a następnie że dokonał dalszych wyłączeń spraw i prowadzenia ich pod odrębnymi znakami. W dniach [...] i [...] grudnia 2016r. PINB wydał kolejne 4 postanowienia w każdej z wyłączonych spraw o wstrzymaniu z urzędu użytkowania poszczególnych części budynku i nałożeniu obowiązku przedstawienia wymaganej dokumentacji.

Wobec powyższego nie ulega wątpliwości, że od dnia wydania postanowienia WINB z [...] kwietnia 2016r. PINB nie zakończył postępowania w sprawie i w istocie nie podjął żadnych istotnych czynności zmierzających do zakończenia sprawy zainicjowanej wnioskiem skarżącej z 7 stycznia 2014r.

Bezzasadna jest argumentacja PINB, że nie może skutecznie prowadzić sprawy z powodu braku dysponowania pełnymi aktami administracyjnymi, które przekazywane są organom odwoławczym w celu rozpoznawania zażaleń na bezczynność PINB, czy w postępowaniach wpadkowych. PINB ma bowiem możliwość kopiowania akt i przesyłania ich organom odwoławczym w związku z daną sprawą, co skutkuje tym że PINB ma w dyspozycji pełne akta administracyjne i może kontynuować postępowania nadzorcze. Potwierdza to również fakt, że PINB do niniejszej sprawy skargi na bezczynność wniesionej do Sądu przedłożył wraz z odpowiedzią na skargę tylko kopie akt administracyjnych potwierdzonych za zgodność z oryginałem.

Bezzasadna jest także argumentacja PINB dotycząca wpływu na tok postępowania nadzorczego, braku udziału skarżącej w wizjach lokalnych budynku, mimo że czynności te sama inicjowała. Rolą organu jest sprawne podejmowanie czynności procesowych zmierzających do zakończenia sprawy w ustawowym terminie, zatem brak obecności stron w toku tych czynności, uniemożliwienie konfrontacji stanowisk, nie może prowadzić i uzasadniać odstąpienia od zakończenia sprawy.

Z akt administracyjnych sprawy przedłożonych Sądowi wynika, że PINB podejmował czynności pozorowane, albo nie podejmował żadnych czynności istotnych na załatwienia sprawy. Nadto PINB wydzielił kilka spraw dotyczących wniosku skarżącej i w istocie nie wie, jak zakończyć wszystkie wydzielone sprawy. W ocenie Sądu PINB skomplikował stan faktyczny sprawy utrudniając załatwienie wniosku skarżącej z 07 stycznia 2014r.

W ocenie Sądu termin załatwienia sprawy zakreślony wspomnianym wyżej postanowieniem WINB z [...] kwietnia 2016r. upłynął bezskutecznie, a Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego także w dacie złożenia skargi pozostawał bezczynny. Bezczynność ta nie ustała pomimo wydania postanowień z [...] i [...] grudnia 2016r., albowiem PINB nie wydał orzeczenia kończącego sprawę zainicjowaną wnioskiem skarżącej z 07 stycznia 2014r. Okoliczność ta przesądza o bezczynności PINB w tym zakresie. W związku z powyższym w punkcie pierwszym wyroku Sąd na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a. zobowiązał organ do załatwienia wniosku skarżącej B. D. z dnia 07 stycznia 2014 r. w terminie 30 dni od dnia zwrotu akt wraz z prawomocnym wyrokiem. Bezczynność organu w zakresie wniosku z dnia 07 stycznia 2014 r. nie zasługuje na akceptację w demokratycznym państwie prawa.

Nadto Sąd podkreśla, że powyższej wskazane okoliczności sprawy oraz przedłożone akta administracyjne dowodzą, że od dnia wniesienia wniosku skarżącej z 07 stycznia 2014r. PINB prowadzi postępowanie administracyjne w sposób przewlekły. Jak wskazano powyższej w istocie nie ustalił pełnego stanu faktycznego sprawy, komplikuje jej wyjaśnienie, mnoży postępowania nadzorcze, które utrudniają merytoryczne załatwienie sprawy. Wydawał orzeczenia procesowe, które prowadziły do formalnego załatwienia wniosku skarżącej z [...] stycznia 2014r., a nie jej merytorycznego rozstrzygnięcia. Bezspornym zatem jest, że przewlekłość organu nadzorczego I instancji miała charakter rażący, o czym Sąd orzekł w punkcie III wyroku na podstawie art. 149 § 1a P.p.s.a.

W punkcie IV wyroku Sąd w trybie art. 149 § 2 P.p.s.a. wymierzył PINB grzywnę w wysokości [...] zł, uznając, iż będzie ona pełnić rolę prewencyjną i zmobilizuje organ do sprawnego zakończenia zainicjowanych przez organ postępowań i ostatecznego załatwienia wniosku skarżącej. Na wysokość zasądzonej grzywny rzutował w głównej mierze fakt, że niniejsza sprawa jest pierwszą skargą na bezczynność skutecznie wniesioną do sądu administracyjnego, a także to, że w obecnym stanie sprawy stała się ona skomplikowana. Rolą wymierzonej grzywny jest przede wszystkim przywrócenie zaufania skarżącej do organów władzy publicznej i skłonienie organu do sprawnego i efektywnego zakończenia postępowania administracyjnego w sprawie.

W punkcie V wyroku Sąd działając na podstawie art. 149 § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 154 § 6 P.p.s.a. oddalił wniosek skarżącej o przyznanie od organu na jej rzecz sumy pieniężnej w kwocie [...]zł. Sąd podkreśla, że w istocie wadliwe prowadzenie postępowania administracyjnego nie naraziło skarżącej na szkody materialne wymagające odszkodowania. Z drugiej strony wypłata takiej sumy pieniężnej pochodzi ze środków publicznych, co wymaga szczegółowego wykazania naruszenia interesu społecznego uzasadniającego wypłatę tak znacznej kwoty.

O kosztach postępowania należnych skarżącej od organu orzeczono w punkcie VI wyroku mając na względzie regulację art. 200 P.p.s.a. Na zasądzoną kwotę [...]zł składa się wpis sądowy od skargi.