Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1613/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2014-02-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6136 Ochrona przyrody
Hasła tematyczne: Ochrona przyrody
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą decyzję I instancji
Powołane przepisy: article: art. 138 par. 2
journal: Dz.U. 2000 nr 22 poz 268
law: Ustawa z dnia 2 marca 2000 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy o administracji rządowej w województwie.
article: art. 83 ust. 6 pkt 8
journal: Dz.U. 2013 poz 627
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody - tekst jednolity.
article: art. 56 ust. 1
journal: Dz.U. 2007 nr 16 poz 94
law: Ustawa z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym - tekst jednolity.
article: par. 1
journal: Dz.U. 2008 nr 153 poz 956
law: Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 13 sierpnia 2008 r. w sprawie udzielania przez Polską Agencję Rozwoju  Przedsiębiorczości pomocy finansowej na wspieranie tworzenia i rozwoju gospodarki elektronicznej w ramach Programu Operacyjnego  Innowacyjna Gospodarka, 2007-2013
Teza: W sytuacji gdy drzewa i krzewy rosnące w sąsiedztwie linii kolejowej usytuowane są w odległości mniejszej lub równej 15 m od osi skrajnego toru kolejowego, wobec wprowadzenia fikqi prawnej, ze takie ich usytuowanie powoduje zagrożenie bezpieczeństwa ruchu kolejowego, organ wydający decyzję o usunięciu drzew na podstawie art 56 ust 1 ustawy z dnia 28 marca 2003 r o transporcie kolejowym (ti Dz U z 2007 r nr 16 póz 94 ze zm ) nie musi dokonywać ustaleń, ze takie usytuowanie drzew lub krzewów utrudnia widoczność sygnałów i pociągów lub eksploatacje urządzeń kolejowych albo powoduje zaspy śnieżne Powinność taka powstaje dopiero w takim przypadku, gdy wnioskowane do usunięcia drzewa położone są w odległości większej niż 15 m od osi skrajnego toru kolejowego.

TEZY

W sytuacji gdy drzewa i krzewy rosnące w sąsiedztwie linii kolejowej usytuowane są w odległości mniejszej lub równej 15 m od osi skrajnego toru kolejowego, wobec wprowadzenia fikqi prawnej, ze takie ich usytuowanie powoduje zagrożenie bezpieczeństwa ruchu kolejowego, organ wydający decyzję o usunięciu drzew na podstawie art 56 ust 1 ustawy z dnia 28 marca 2003 r o transporcie kolejowym (ti Dz U z 2007 r nr 16 póz 94 ze zm ) nie musi dokonywać ustaleń, ze takie usytuowanie drzew lub krzewów utrudnia widoczność sygnałów i pociągów lub eksploatacje urządzeń kolejowych albo powoduje zaspy śnieżne Powinność taka powstaje dopiero w takim przypadku, gdy wnioskowane do usunięcia drzewa położone są w odległości większej niż 15 m od osi skrajnego toru kolejowego.


SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Tuszyńska (spr.) Sędziowie: NSA Anna Szkodzińska WSA Agnieszka Nawara-Dubiel Protokolant: Katarzyna Zbylut po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lutego 2014 r. sprawy ze skargi [....] S.A. z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 10 października 2013 r., znak: [....] w przedmiocie odmowy wydania zezwolenia na usunięcie drzew i krzewów I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz strony skarżącej [....] S.A. z siedzibą w W. kwotę 360,00 zł (trzysta sześćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Starosta decyzją z dnia 12.08.2013 r., na podstawie art. 56 ust. 1 ustawy z dnia 28.03.2003 r. o transporcie kolejowym (tj. Dz. U. z 2007 r. nr 16, poz. 94 ze zm.) po rozpatrzeniu wniosku "P" S.A. z siedzibą w W. odmówił wydania zezwolenia na usunięcie drzew i krzewów przedstawionych w tabeli tj. 5 sztuk olszy czarnej, 6 sztuk wierzby białej, 15 m2 śliwy tarniny, 2 m2 róży i 3 m2 bzu czarnego.

W uzasadnieniu organ podał, że "P" S.A., zarządca linii kolejowej, wnioskował pismem z dnia 03.06.2013 r. o wydanie zezwolenia na wycięcie drzew i krzewów, w ramach modernizacji linii kolejowej E 30, na podstawie art. 56 ustawy o transporcie kolejowym i rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 7.08.2008 r. w sprawie wymagań w zakresie odległości i warunków dopuszczających usytuowanie drzew i krzewów, elementów ochrony akustycznej i wykonywania robót ziemnych w sąsiedztwie linii kolejowej, a także sposobu urządzania i utrzymania zasłon odśnieżnych oraz pasów przeciwpożarowych (Dz. U. z 2008 nr 153, poz. 955 ze zm.), rosnących w odległości 15 m od osi skrajnego toru, wzdłuż linii kolejowej E30. Usunięcie przedmiotowych krzewów było planowane w związku z modernizacją linii kolejowej, ponadto wnioskodawca informował, że wniosek jest uzasadniony ze względu na zagrożenie ze strony drzew i krzewów dla bezpieczeństwa ruchu kolejowego i bezpieczeństwa infrastruktury kolejowej.

W dniu [...].06.2013 r. organ przeprowadził oględziny, w wyniku których stwierdził, że linia kolejowa na działce [...], na odcinku pomiędzy km 60,700 - 60,910 przebiega w głębokim do 10 m wąwozie. Strome brzegi i porastająca go roślinność krzewiasta tworzy zwarty kobierzec i powoduje, że pobocza linii kolejowej są niedostępne. Roślinność to samosiejki: tarniny, bzu czarnego i róży. Wnioskowane do usunięcia krzewy w ilości 20 m2 są tylko częścią roślinności porastającej projektowaną do wzmocnienia skarpę i zabezpieczenia osuwiska. Organ wskazał, że z uwagi na czas przeprowadzenia oględzin nie można było zweryfikować twierdzeń wnioskodawcy, że roślinność ta powoduje zaspy śnieżne. Nadto organ podał, że wiek wnioskowanych do usunięcia krzewów może przekroczyć 10 lat, natomiast stanowią one tylko niewielką część roślinności, porastającej całą powierzchnię skarpy, której wiek szacuje się do 10 lat i usunięcie jej przed wzmocnieniem skarpy będzie możliwe bez zezwolenia. Organ stwierdził, że roślinność porastająca skarpy zabezpiecza je przed osuwaniem i jest stosowana do ich stabilizacji, natomiast na tym odcinku linii nie ma sygnalizatorów i urządzeń kolejowych, więc krzewy nie utrudniają widoczności sygnalizatorów, nie utrudniają eksploatacji urządzeń kolejowych. Nie utrudniają widoczności pociągów na odległość kilkuset metrów, ponieważ linia na tym odcinku jest prosta.

Z kolei linia kolejowa na odcinku pomiędzy 59,420 - 59,580 km położona na działkach nr: [...] w R., [...] w Z., usytuowana jest na wysokim na ok. 10 m, stromym nasypie. Wnioskowane do usunięcia kilkudziesięcioletnie drzewa rosną u podnóża nasypu, w odległości 12 – 15 m od torów. Ich wierzchołki wyrastają ok. 8 m ponad nasyp. Pomiędzy starymi drzewami rosną podrosty, samosiewy wierzby i olszy, o powierzchni 50 m2, w wieku nieprzekraczającym 10 lat. Ich wierzchołki nie wyrastają ponad nasyp. Na tym odcinku linii nie ma sygnalizatorów i urządzeń kolejowych, więc drzewa nie utrudniają widoczności sygnalizatorów, nie utrudniają eksploatacji urządzeń kolejowych. Nadto organ stwierdził, że stan drzew jest dobry, co świadczy o tym, że "dobrze znoszą nawałnice i burze".

W ocenie Starosty, nie wystąpiły przesłanki wymienione w art. 56 ust. 1 ustawy o transporcie kolejowym. Podkreślił, że przepis ten jest przepisem szczególnym i wyjątkowym, gdyż wprowadza odmienne kryteria niż w ustawie o ochronie przyrody. Ponadto ogranicza prawo własności na nieruchomościach usytuowanych w sąsiedztwie linii kolejowych, bowiem wnosić o usunięcie drzew i krzewów może zarządca infrastruktury kolejowej.

W ocenie organu, wnioskodawca nie dowiódł, że wnioskowane do usunięcia drzewa i krzewy utrudniają widoczność sygnałów i pociągów poruszających się po torach ponieważ ich pnie i korony rosną w takiej odległości, że nie zasłaniają przestrzeni kolejowej ani z nią sąsiadującej. Przejeżdżające pociągi są widoczne na znacznej odległości. Drzewa i krzewy nie utrudniają eksploatacji urządzeń kolejowych ponieważ rosną w bezpiecznej odległości. Tym samym nie spełniają warunków określonych w art. 56 ust. 1 cyt. ustawy.

Odwołanie od decyzji złożyło "P" S.A.. domagając się uchylenia kwestionowanej decyzji i wydania zezwolenia na wycięcie wnioskowanych drzew i krzewów. Strona odwołująca się zarzuciła niewłaściwą wykładnię art. 56 i 54 ustawy o transporcie kolejowym oraz § 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 07.08.2008r. Wskazano, że nieprawdziwe jest twierdzenie organu, że istniejąca roślinność nie utrudnia widoczności nadjeżdżających pociągów. Każdy bowiem, kto znajduje się za drzewem po przeciwległej stronie linii kolejowej, ma utrudnioną widoczność nadjeżdżającego pociągu. Nie została również zbadana przesłanka tworzenia się zasp śnieżnych i to, czy drzewa mogą zagrażać bezpieczeństwu ruchu podczas ekstremalnych warunków pogodowych. Argumentacja, że z uwagi na dobry stan drzew można uznać, że dobrze znoszą nawałnice i burze jest chybiona, albowiem jak pokazuje doświadczenie powalone drzewa zwykle są "dorodne i wiekowe". "P" podkreśliło iż w art. 56 ust. 1 cyt. ustawy posłużono się słowem "utrudnia", a nie "uniemożliwia". Takie sformułowanie powoduje, iż zgodnie z brzmieniem tego przepisu wystarcza, żeby rosnące drzewa i krzewy powodowały, iż widoczność nadjeżdżającego pociągu jest gorsza, niż wtedy, gdyby drzewa i krzewy w tym miejscu nie rosły. Podkreślono, że w sprawie ma zastosowanie rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 07.08.2008r. Sam przepis art. 56 ust. 1 ustawy nie precyzuje, jakie drzewa i krzewy spełniają przesłanki utrudniania widoczności sygnałów, utrudniania widoczności pociągów, powodują zaspy śnieżne, a ustalenie takich drzew jest utrudnione z uwagi na nieprzewidywalność zjawisk przyrody jak i zachowań ludzkich. Dlatego też zostało wydane w/w rozporządzenie, które określa poszczególne wymagania, biorąc pod uwagę zapewnienie bezpieczeństwa ruchu kolejowego, czyli spełnienia przesłanek z ar. 56 ust. 1. Z powyższego wynika, że wszystkie bez wyjątku drzewa i krzewy rosnące w odległości do 15 m od osi skrajnego toru stanowią zagrożenie dla bezpieczeństwa ruchu kolejowego i powinny być usunięte. Nadto strona odwołująca się zarzuciła, że uzasadnienie decyzji organu I instancji jest niezrozumiałe i wewnętrznie sprzeczne.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją

z dnia 10.10.2013 r., znak: [...], na podstawie art. 56 ust. 1 ustawy o transporcie kolejowym oraz rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 07.08.2008r. w sprawie wymagań w zakresie odległości i warunków dopuszczających usytuowanie drzew i krzewów, elementów ochrony akustycznej i wykonywania robót ziemnych w sąsiedztwie linii kolejowej, a także sposobu urządzania i utrzymywania zasłon odśnieżnych oraz pasów przeciwpożarowych (Dz.U. Nr 2013, poz. 435) oraz art. 138 § 2 kpa uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego załatwienia organowi I instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że naruszony został art. 7, art. 77, art. 80 kpa. W razie wniosku o wycięcie drzew i krzewów zlokalizowanych w sąsiedztwie linii kolejowych, bocznic i przejazdów, organ wydający to zezwolenie ma obowiązek zbadać, czy drzewa te i krzewy utrudniają widoczność sygnałów i pociągów lub eksploatację urządzeń kolejowych, albo powodują zaspy śnieżne. Organ I instancji nie dokonał ustaleń odnośnie prawdziwości twierdzeń o tworzeniu się zasp śnieżnych. Nie podjął nawet prób dokonania ustaleń, nawet bez konieczności czekania na śnieg, czy dana roślinność, nachylenie skarpy, jej wysokość, mogą z punktu widzenia choćby dotychczasowej praktyki, czy znajomości przyrody, powodować w okresie opadów śnieżnych zaspy. Oznacza to, że ta część wniosku nie została rozpoznana.

Nadto twierdzenie zawarte w decyzji, iż roślinność rosnąca na działce nr [...], na odcinku 60,700-60,910 nie utrudnia widoczności sygnalizatorów i urządzeń kolejowych oraz nie utrudnia widoczności pociągów jest – zdaniem Kolegium - nieuprawnione. Uzasadnienie organu opierające się na okoliczności, iż linia kolejowa jest prosta, przeto drzewa rosnące wzdłuż tej linii nie zasłaniają widoczności pociągu, jest nielogiczne i bardzo uproszczone. Niebezpieczeństwo braku należytej widoczności pociągu dotyczy sytuacji, gdy osoba znajduje się nie na torach, ale znajduje się wzdłuż torów, za barierą drzew i krzewów. Tylko wówczas jest sens badania możliwości zobaczenia pociągu. Dlatego też taka sytuacja winna stanowić przedmiot rozpoznania i ustalenia, i stwierdzenia, czy istnieje możliwość zobaczenia jadącego pociągu zza bariery drzew. Również stwierdzenie, że niewiele drzew szacuje się na wiek powyżej 10 lat, zaś resztę szacuje się na wiek poniżej 10 lat, co umożliwia wycięcie bez zezwolenia nie jest słuszne, albowiem organ nie określił precyzyjnie wieku drzew. Ponadto art. 56 ust. 1 u.t.k. jest przepisem szczególnym, regulującym w sposób odmienny możliwość usuwania drzew i krzewów, niż to jest uregulowane w np. w ustawie o ochronie przyrody. Ustawa o transporcie kolejowym nie zawiera regulacji dotyczącej wieku drzew i granicy wiekowej, przekroczenie której dopiero nakazuje wystąpienie o wydania w drodze decyzji zezwolenia, zezwoleniem winny być objęte wszystkie drzewa bez względu na ich wiek, o ile spełniają przesłanki przewidziane w art. 56 ust. 1 ustawy. Jako gołosłowne organ II instancji ocenił także twierdzenia, że skoro wnioskowane do usunięcia drzewa są zdrowe i przetrwały tyle lat, to nic nie wskazuje, by mógł zniszczyć je wicher czy nawałnica. Z treści protokołu sporządzonego na wizji w terenie, nie wynika czy osoby przeprowadzające czynności w terenie mają jakiekolwiek uprawnienia do wydania takiej opinii i czy drzewa te były badane zgodnie ze sztuką dendrologiczną, co ewentualnie mogłoby uzasadniać takie wnioski.

Kolegium stwierdziło również, że w sprawie dotyczącej wydania decyzji na podstawie art. 56 ust. 1 u.t.k. mają zastosowanie przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 07.08.2008 r. Paragraf 1 tego rozporządzenia wskazuje minimalną odległość nasadzeń od osi skrajnego toru. Odległość ta "w kontekście brzmienia przepisu art. 53 ust. 1 ustawy staje się być tą odległością niezakłócającą eksploatację linii, a także niepowodującą zagrożenia bezpieczeństwa ruchu kolejowego". Natomiast przepis art. 56 ust. 1 mówiący o ewentualnej możliwości utrudniania przez drzewa i krzewy widoczności sygnałów i pociągów, nie podaje żadnego sprecyzowania okoliczności utrudniających tą widoczność i eksploatację. W tej sytuacji uprawnionym będzie, zdaniem Kolegium, zastosowanie w pierwszym rzędzie odległości wskazującej minimalną odległość usytuowania drzew i krzewów od osi torów, jaką podaje przedmiotowe rozporządzenie. Odległość ta wyznaczona została zapewne ustalona w oparciu o stosowne wyliczenia i znajomość inżynierii budowy linii kolejowych, zaś służyć ma dla zachowania bezpieczeństwa w ruchu kolejowym, w najszerszym znaczeniu tego słowa. Co za tym idzie, istotnie drzewa i krzewy występujące wzdłuż linii kolejowej, nie mogą przekraczać wskazanej w rozporządzeniu, bezpiecznej bariery 15 m od osi torów. W każdej sprawie w sposób indywidualny i profesjonalny winno się zbadać również usytuowanie drzew i krzewów rosnących w odległości większej, niż owe 15 m, bowiem może się i tak zdarzyć, że także i usytuowanie roślinności w odległości znacznie większej niż 15 m może przynieść utrudnienie w widoczności sygnałów czy pociągów, czy eksploatacji urządzeń kolejowych.

Kolegium wskazało, że w trakcie wizji lokalnej, nie określono w jakiej odległości od osi skrajnej torów rosną poszczególne drzewa, podając jedynie, że wszystkie wymienione we wniosku drzewa rosną w odległości do 15 m od osi skrajnego toru kolejowego. Nie podano także czym kierowali się przedstawiciele komisji twierdząc, że drzewa te nie zasłaniają widoczności tak sygnałów i pociągów, jako że stwierdzenie, iż linia kolejowa usytuowana jest w linii prostej, nie jest zadowalającą argumentacją. Również bezpodstawnym jest stwierdzenie zawarte w końcowej części uzasadnienia decyzji, iż drzewa i krzewy nie utrudniają eksploatacji urządzeń kolejowych, ponieważ rosną w bezpiecznej odległości i nie ograniczają widoczności. Organ I instancji nie podał, jaka powinna być ta bezpieczna odległość.

"P" S.A. wniosły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], domagając się jej uchylenia oraz zasądzenia kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów postępowania w szczególności niezastosowanie art. 138 § 1 ust. 2 kpa i niewłaściwe zastosowanie przepisu art. 138 § 2 kpa.

W uzasadnieniu strona skarżąca wskazała, że organ II instancji winien wydać decyzję na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa, albowiem wszystkie okoliczności sprawy niezbędne do podjęcia rozstrzygnięcia zostały ustalone w postępowaniu przeprowadzonym przed organem I Instancji i znajdują odzwierciedlenie w zebranym materiale dowodowym. SKO przyznało, że w sprawie znajduje zastosowanie przepis § 1 rozporządzenia z dnia 07.08.2008 r. zgodnie z którym na gruntach położonych w sąsiedztwie linii kolejowej drzewa i krzewy mogą być usytuowane w odległości nie mniejszej niż 15 m od osi skrajnego toru kolejowego. Zgodnie z tym przepisem wszystkie drzewa i krzewy bez względu na ich wiek, stan i wpływ na bezpieczeństwo ruchu kolejowego powinny być usunięte. Jedynym kryterium branym pod uwagę w tej sprawie jest odległość w jakiej rosną drzewa i krzewy. Do wniosku został załączony dokładny wykaz drzew wraz z mapką na której zostały naniesiony każdy krzak i drzewo objęte wnioskiem. W trakcie wizji lokalnej komisja dokonała taśmą mierniczą dokładnych pomiarów, z których wynikało, że wszystkie drzewa i krzewy objęte wnioskiem znajdują się w odległości nie większej niż 15 m od osi skrajnego toru. Wbrew temu co twierdzi organ II instancji, nie ma znaczenia, w jakiej odległości rosną drzewa od osi skrajnego toru, wystarczy by odległość ta nie przekraczała 15 m.

W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało swoje stanowisko w sprawie. Organ podkreślił, że art. 56 ustawy o transporcie kolejowym posługuje się pojęciem "w razie potrzeby", co wskazuje, że "nie ma obowiązku usuwania drzew i krzewów rosnących w odległości mniejszej niż 15 m od osi torów kolejowych i zawsze gdy zieleń taka występuje w tej odległości trzeba ją usunąć, bowiem warunkiem koniecznym jest stwierdzenie, że zieleń utrudnia widoczność sygnałów, pociągów lub eksploatację urządzeń, albo powoduje zaspy śnieżne". Stąd konieczne jest każdorazowe wykazanie utrudnienia widoczności.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt administracyjny według kryterium zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jego wydania. Zgodnie z treścią art.3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanymi granicami skargi (art. 134 ustawy).

Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Wskazać również należy, że zgodnie z przepisem art. 133 § 1 p.p.s.a. Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, iż sąd przy ocenie legalności decyzji bierze pod uwagą okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego, że "skoro wyrok wydawany jest na podstawie akt sprawy, to tym samym badając legalność zaskarżonej decyzji Sąd ocenia jej zgodność z prawem materialnym i procesowym w aspekcie całości zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym materiału dowodowego" (wyrok NSA W-wa z dnia 9.07.2008 r., sygn. II OSK 795/07, LEX nr 483232).

Podstawą prawną zaskarżonej decyzji był przepis art. 138 § 2 kpa. Zgodnie z nim organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Decyzja przekazująca sprawę do ponownego rozpatrzenia stanowi wyjątek od zasady orzekania i może być podjęta tylko i wyłącznie, jeśli zaistnieją przesłanki wymienione w treści art. 138 § 2 k.p.a. Żadne inne wady decyzji nie dają organowi odwoławczemu podstaw do wydania decyzji kasacyjnej tego typu. Ten rodzaj decyzji stanowiąc wyłom od zasady merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy jest dopuszczony wyjątkowo. Nie można przy jego stosowaniu przyjmować wykładni rozszerzającej.

Dlatego też uznać należy, że decyzja kasacyjna wydana została z naruszeniem tego przepisu.

Dokonanie analizy i syntezy uzasadnienia zaskarżonej decyzji prowadzi do wniosku, że w istocie organ odwoławczy zarzucił organowi I instancji naruszenie art.,7,77 i 80 kpa, polegające na braku prawidłowego ustalenia, że wnioskowane do usunięcia drzewa i krzewy utrudniają widoczność sygnałów i pociągów, powodują tworzenie się zasp śnieżnych oraz nieustaleniu wieku tych drzew. Kolegium zarzuciło również organowi I instancji, że w czasie oględzin nie określono w jakiej odległości od osi skrajnej torów rosną poszczególne drzewa. Organ odwoławczy nie wykazał jednakże dlaczego ustalenia te miałyby być konieczne do wydania rozstrzygnięcia.

Wydaje się, że dokonane przez organ odwoławczy oceny są wynikiem wadliwie przeprowadzonej wykładni przepisu art.56 ustawy o transporcie kolejowym.

Na wstępie rozważań wskazać należy, że drzewa i krzewy – jako elementy składowe środowiska – podlegają ochronie na podstawie przepisów ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U.2013.1232 j.t.). Podstawowym przepisem służącym do ich ochrony jest art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz.U.2013.627 j.t.), który stanowi o konieczności uzyskania zezwolenia na ich usunięcie. Zgodnie z tym przepisem usunięcie drzew lub krzewów z terenu nieruchomości może nastąpić, z zastrzeżeniem ust. 2 i 2a, po uzyskaniu zezwolenia wydanego przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta na wniosek: 1) posiadacza nieruchomości - za zgodą właściciela tej nieruchomości; 2) właściciela urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1 Kodeksu cywilnego - jeżeli drzewa lub krzewy zagrażają funkcjonowaniu tych urządzeń.

W myśl art.83 ust 6 pkt 8) ustawy przepisów ust. 1 i 2 nie stosuje się m.in. do drzew lub krzewów, które utrudniają widoczność sygnalizatorów i pociągów, a także utrudniają eksploatację urządzeń kolejowych albo powodują tworzenie na torowiskach zasp śnieżnych, usuwanych na podstawie decyzji właściwego organu.

Do takich drzew lub krzewów zastosowanie znajduje przepis art. 56 ust.1 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (tj. Dz. U. z 2007 r. nr 16, poz. 94 ze zm.), stanowiący, że w razie potrzeby usunięcia drzew lub krzewów utrudniających widoczność sygnałów i pociągów lub eksploatację urządzeń kolejowych albo powodujących zaspy śnieżne, starosta, na wniosek zarządcy, wydaje decyzję o usunięciu drzew lub krzewów. Przepis ten stanowi zatem autonomiczną podstawę usunięcia drzew i krzewów.

Zwrócić również należy uwagę, że przedmiotem przepisów art.83 i następnych ustawy o ochronie przyrody jest ochrona drzew, a przedmiotem ochrony z art.56 ustawy o transporcie kolejowym jest bezpieczeństwo. Decyzja o usunięciu drzew wydawana jest w celu wyeliminowania zagrożenia, jakie drzewa i krzewy mogą powodować.

Stosownie do treści art.53 ustawy o transporcie kolejowym usytuowanie drzew i krzewów w sąsiedztwie linii kolejowych, bocznic kolejowych i przejazdów kolejowych może mieć miejsce w odległości niezakłócającej ich eksploatacji, działania urządzeń związanych z prowadzeniem ruchu kolejowego, a także niepowodującej zagrożenia bezpieczeństwa ruchu kolejowego. W przepisie art. 54 ustawy zawarto upoważnienie do określenia, w drodze rozporządzenia, między innymi wymagań w zakresie odległości i warunków dopuszczających usytuowanie drzew i krzewów w sąsiedztwie linii kolejowej, biorąc pod uwagę zapewnienie bezpieczeństwa ruchu kolejowego. Na jego podstawie wydane zostało rozporządzenie z dnia 7 sierpnia 2008 r. (Dz.U.2008.153.955 z późn. zm.), które w § 1 statuowało zasadę, że na gruntach położonych w sąsiedztwie linii kolejowej drzewa i krzewy mogą być usytuowane w odległości nie mniejszej niż 15 m od osi skrajnego toru kolejowego. Zapis ten dotyczy zarówno drzew istniejących, jak i ewentualnych nowych nasadzeń. W pierwszym wypadku oznacza on obowiązek usunięcia takich drzew, w drugim – zakaz ich sadzenia.

Zestawienie przepisu § 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 7 sierpnia 2008 r. w sprawie wymagań w zakresie odległości i warunków dopuszczających usytuowanie drzew i krzewów, elementów ochrony akustycznej i wykonywania robót ziemnych w sąsiedztwie linii kolejowej, a także sposobu urządzania i utrzymywania zasłon odśnieżnych oraz pasów przeciwpożarowych (Dz.U.2008.153.955 z późn. zm.) z przepisem art.53 oraz art.56 ust.1 ustawy o transporcie kolejowym prowadzi do wniosku, że hipoteza normy prawnej zawartej w przepisie art.56 ust.1 ustawy o transporcie kolejowym obejmuje dwie grupy stanów faktycznych; jedną – w której drzewa i krzewy usytuowane są w odległości mniejszej lub równej 15 m od osi skrajnego toru kolejowego oraz drugą - w której drzewa i krzewy usytuowane są w odległości większej niż 15 m od osi skrajnego toru kolejowego. W sytuacji, gdy drzewa i krzewy rosnące w sąsiedztwie linii kolejowej usytuowane są w odległości mniejszej lub równej 15 m od osi skrajnego toru kolejowego, wobec wprowadzenia fikcji prawnej, że takie ich usytuowanie powoduje zagrożenie bezpieczeństwa ruchu kolejowego, organ wydający decyzję o usunięciu drzew na podstawie art.56 ust.1 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (tj. Dz. U. z 2007 r. nr 16, poz. 94 ze zm.) nie musi dokonywać ustaleń, że takie usytuowanie drzew lub krzewów utrudnia widoczność sygnałów i pociągów lub eksploatację urządzeń kolejowych albo powoduje zaspy śnieżne. Powinność taka powstaje dopiero w takim przypadku, gdy wnioskowane do usunięcia drzewa położone są w odległości większej niż 15 m od osi skrajnego toru kolejowego.

Jak wynika z treści wniosku, załączonego do niego mapy oraz ustaleń w czasie oględzin, żadne z wnioskowanych do usunięcia drzew i krzewów nie było usytuowane w odległości większej niż 15 m od osi skrajnego toru kolejowego. Dlatego też zarzut SKO w [...], że organ I instancji nie ustalił prawidłowo, czy wnioskowane do usunięcia drzewa i krzewy utrudniają widoczność sygnałów i pociągów, oraz czy powodują tworzenie się zasp śnieżnych, był w realiach rozpatrywanej sprawy niezasadny.

Uzasadnienie decyzji organu odwoławczego jest nadto wewnętrznie sprzeczne. Raz bowiem organ odwoławczy stwierdza, że zezwoleniem winny być objęte wszystkie drzewa bez względu na ich wiek, o ile spełniają przesłanki przewidziane w art. 56 ust. 1 ustawy, by następnie zarzucić organowi I instancji, że nie ustalił wieku tych drzew.

Przyjąć należy, że dla wydania decyzji w sprawie zezwolenia na usunięcie drzew na podstawie art.56 ust.1 ustawy o transporcie kolejowym, ustalenie wieku drzew nie jest konieczne. Jak już wyżej przytoczono, w myśl art.83 ust 6 pkt 8) ustawy o ochronie przyrody przepisów ust. 1 i 2 nie stosuje się m.in. do drzew lub krzewów, które utrudniają widoczność sygnalizatorów i pociągów, a także utrudniają eksploatację urządzeń kolejowych albo powodują tworzenie na torowiskach zasp śnieżnych, usuwanych na podstawie decyzji właściwego organu. W przepisie tym nie nawiązano do art.83 ust 6 pkt 4) tej ustawy (stanowiącego, że przepisów ust. 1 i 2 nie stosuje się do drzew lub krzewów, których wiek nie przekracza 10 lat). Oznacza to, że wyłączenie z pkt 8) dotyczy wszystkich drzew i krzewów, które utrudniają widoczność sygnalizatorów i pociągów, a także utrudniają eksploatację urządzeń kolejowych albo powodują tworzenie na torowiskach zasp śnieżnych – bez względu na ich wiek. Decyzję w trybie art.56 ust. 1 ustawy wydaje się zatem bez względu na wiek drzew. Wiek drzewa jest bowiem cechą prawnie irrelewantną dla powstania zagrożenia dla ruchu kolejowego. Decyzja o zezwoleniu na usunięcie drzew musi obejmować zatem wszystkie wnioskowane do usunięcia drzewa, bez względu na ich wiek. Na prawidłowość takiej wykładni wskazuje również treść przepisów art.56 ust.2 i 3 ustawy o transporcie klejowym, zgodnie z którymi, za usunięcie drzew i krzewów może być ustalone odszkodowanie, należne przecież bez względu na wiek drzew.

Nie jest również zasadny zarzut Kolegium, że w czasie oględzin organ nie określił w jakiej odległości od osi skrajnej torów rosną poszczególne drzewa. Okoliczność ta nie ma istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. W protokole oględzin zawarto bowiem ustalenie, że niespornym jest, że wszystkie wnioskowane do usunięcia drzewa i krzewy usytuowane są w odległości nie większej niż 15 m od osi skrajnego toru kolejowego, co dla wydania decyzji było wystarczające.

Powyższe wskazuje, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem art.138 § 2 kpa, a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Na podstawie art.135 p.p.s.a. kontrolą Sądu objęta została również decyzja organu i instancji. Jej wynik wskazuje, że decyzja Starosty wydana została z naruszeniem art.56 ust.1 ustawy o transporcie kolejowym. Jak już wcześniej podniesiono nieprawidłowa jest taka wykładnia przepisu art.56 ust.1 ustawy, która nakazuje dokonywanie ustaleń, że wnioskowane do usunięcia drzewa lub krzewy utrudniają widoczność sygnałów i pociągów lub eksploatację urządzeń kolejowych albo powodują zaspy śnieżne – również w sytuacji, gdy rosną w odległości nie większej niż 15 m od osi skrajnego toru.

Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organy będą zobowiązane zastosować wyżej przedstawioną wykładnię przepisu art.56 ust.1 ustawy o transporcie kolejowym. Nadto, rzeczą organu I instancji będzie wezwanie wnioskodawcy do uzupełnienia wniosku (przedłożona mapa nie zawiera obszarów 55B i 55C, na których miały być usytuowane drzewa i krzewy wnioskowane do usunięcia) oraz do jego sprecyzowania (z protokołu oględzin wynika, że jedna z nieruchomości wskazanych we wniosku nie jest porośnięta drzewami i krzewami).

Będzie miał również organ na uwadze, że stosownie do treści art.28 kpa interes prawny w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 56 ust. 1 u.t.k. mają wszystkie podmioty, którym przysługuje prawo własności do drzew lub krzewów stanowiących przedmiot postępowania.

Wobec powyższego, na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) oraz art.135 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.

O kosztach orzeczono na podstawie art.200 p.p.s.a