Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2720/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-12-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1, 145a par 1, 146 par. 1 i 2, 145 par. 1 pkt 5, 151 par. 1 pkt 1 kpa, art. 151 ustawy z dnia 30.08.2012 r. ppsa, art. 149 par 1 i 2 kpa
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirosław Gdesz Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Dargas Sędzia WSA Marta Kołtun – Kulik (spr.) Protokolant referent stażysta Beata Lewandowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa Budownictwa [...] "[...]"[...] Sp. z o. o. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] marca 2014 r., nr [...], po rozpoznaniu odwołania [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...], od decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] listopada 2013 r., nr [...] - utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Zaskarżona decyzja Wojewody została wydana w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i ocenę prawną sprawy.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r., nr [...] Prezydent [...] ustalił lokalizację drogi powiatowej dla inwestycji - [...]. Ww. decyzją objęto m.in. działkę nr [...] z obrębu [...], która po podziale stanowiła działki o nr: [...], z czego, ww. inwestycją objęto jedynie działkę nr [...]. Powyższa decyzja o ustaleniu inwestycji drogowej została utrzymana w mocy decyzją Wojewody [...] z dnia [...] września 2009 r., nr [...].

W dniu [...] listopada 2009 r. zostało wszczęte postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania za nieruchomość położoną w [...], przy ul. [...]. Na potrzeby tego postępowania został sporządzony operat szacunkowy z dnia [...] marca 2010 r. przez rzeczoznawcę majątkowego A. Z., w którym określono wartość rynkową wyżej opisanej nieruchomości na kwotę [...] zł.

Decyzją z dnia [...] maja 2011 r., nr [...], Prezydent [...] orzekł o: 1) ustaleniu odszkodowania z tytułu wygaśnięcia hipoteki ustanowionej na rzecz Banku [...], obciążającej prawo użytkowania wieczystego nieruchomości przejętej na rzecz [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...] - w wysokości [...] zł, oraz wypłacie kwoty odszkodowania na rachunek [...] sp. z o.o. 2) ustaleniu odszkodowaniu w wysokości [...] zł z tytułu wygaśnięcia prawa użytkowania wieczystego przejętej na rzecz [...] nieruchomości, obliczone jako różnica pomiędzy wartością prawa użytkowania wieczystego w wysokości [...] zł a wysokością odszkodowania z tytułu wygaśnięcia hipoteki obciążającej prawo użytkowania wieczystego niniejszej nieruchomości w kwocie [...] zł; 3) ustaleniu odszkodowania za prawo własności gruntu nieruchomości przejętej na rzecz [...], obliczone jako różnica pomiędzy wartością prawa własności gruntu a wartością prawa użytkowania wieczystego gruntu, oraz przyznaniu ustalonego w ten sposób odszkodowania w wysokości [...] zł na rzecz Skarbu Państwa, reprezentowanego przez Prezydenta [...]. Powyższa decyzja stała się ostateczna w dniu [...] czerwca 2011 r.

Pismem z dnia 22 czerwca 2013 r. [...] sp. z o.o. złożyło do Prezydenta [...] wniosek o wznowienie, na podstawie art. 147 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a., postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Prezydenta [...] z dnia [...] maja 2011 r., oraz uchylenie tej decyzji w części dotyczącej ustalenia odszkodowania za część budynku studia filmowego oraz o wydanie w tej części nowej decyzji ustalającej odszkodowanie za cały obiekt, zaś w przypadku braku możliwości uchylenia decyzji we wznowionym postępowaniu - stwierdzenie wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa we wskazanym zakresie. We wniosku o wznowienie postępowania Spółka powołała się na zajście przesłanki wymienionej w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., tj. wyjście na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji z dnia [...] maja 2011 r., a nieznanych organowi w dniu wydawania tej decyzji.

Postanowieniem z dnia [...] lipca 2013 r., nr [...] Prezydent [...] wznowił postępowanie administracyjne. Organ wskazał, że w przedmiotowej sprawie spełnione zostały wszystkie przesłanki formalne. Strona wnioskująca dowiedziała się o przyczynie wznowienia - wyjściu na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów w dniu [...] maja 2013 r., a z wnioskiem o wznowienie postępowania wystąpiła w dniu [...] czerwca 2013 r. (czyli został zachowany termin jednego miesiąca); posiada legitymację do złożenia wniosku - bowiem była stroną postępowania zakończonego decyzją Prezydenta [...] z dnia [...] maja 2011 r., oraz powołała się na ustawową przesłankę wznowienia postępowania precyzując, iż "wyszły na jaw istotne dla sprawy okoliczności faktyczne oraz dowody istniejące w dniu wydania decyzji lecz nie znane organowi wydającemu decyzję, powodujące bezzasadne i niezgodne z przepisami nieuwzględnienie przez organ wydający decyzję przy ustalaniu odszkodowania dotyczącego budynku [...] (na rysunku załączonym do operatu obiekt oznaczony jako nr [...]) części budynku, jako całości inwestycji, o charakterze [...], poprzez nieobjęcie tej części budynku oszacowaniem i w konsekwencji ustaleniem odszkodowania, a polegające na ujawnieniu się okoliczności związanych z cechami funkcjonalnymi i wzajemną zależnością wszystkich części budynku - inwestycji [...], jak i jej uzupełnienia w postaci części [...], która w konsekwencji nie posiada samodzielnego charakteru funkcjonalnego." Pismem z dnia 22 września 2013 r., działający - w imieniu [...] - profesjonalny pełnomocnik podtrzymał stanowisko wyrażone we wniosku o wznowienie postępowania wskazując, że biegły określił wartość nieruchomości metodą wyceny odtworzeniowej, tymczasem jest to niekorzystna metoda dla strony postępowania, ponadto - przy sporządzaniu wyceny nieruchomości nie oparto się na transakcjach dotyczących obiektów [...] i podobnych, o których dane zawarte są w Rejestrze Cen dla Rzeczoznawców Majątkowych w Powiatowym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej [...], które to, winny stanowić podstawę pozyskania danych o transakcjach przyjętych do porównania dla potrzeb oszacowania wartości nieruchomości. Pełnomocnik [...] wniósł o dopuszczenie dowodu z uzupełniającej opinii biegłego rzeczoznawcy majątkowego – A. D. (nr uprawnień [...]), zawierającej wycenę całości obiektu nr [...] posadowionego na nieruchomości wycenianej, włącznie z budynkiem o charakterze [...], dodatkowo z uwzględnieniem odrębnego oszacowania części [...] objętego odszkodowaniem. Wycena ta została sporządzona w oparciu o metodę porównawczą i określa wartość rynkową także nieruchomości objętej odszkodowaniem, w wyniku czego wskazuje, iż wartość ta a zatem odszkodowanie z tego tytułu winno być większe aniżeli ustalone na podstawie opinii sporządzonej przez rzeczoznawcę majątkowego A. Z.

Decyzją z dnia [...] listopada 2013 r., nr [...], Prezydent [...] odmówił uchylenia decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] maja 2011 r., nr [...] w części dotyczącej ustalenia odszkodowania za część budynku [...] oraz wydania w tej części nowej decyzji ustalającej odszkodowanie za cały obiekt oraz odmówił stwierdzenia, że powołana decyzja (z dnia [...] maja 2011 r.) we wskazanej części wydana została z naruszeniem prawa.

Pismem z dnia 14 grudnia 2013 r. [...] Sp. z o.o. złożyło odwołanie od ww. decyzji Prezydenta [...].

Wojewoda [...], decyzją z dnia [...] marca 2014 r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy wskazał na treść art. 151 § 1 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej, o którym mowa w art. 150, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2, wydaje decyzję, w której:

1) odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b, albo

2) uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b, i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy.

Wojewoda, ustosunkowując się do prawidłowości stwierdzenia przez organ pierwszej instancji, iż w badanym postępowaniu nie zaszła przesłanka zawarta w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. stwierdził, że stanowisko Prezydenta [...] w tym zakresie jest poparte sądową interpretacją przepisu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. oraz subsumcją zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie do treści wymienionego przepisu. W ocenie organu odwoławczego słusznie przyjęto w decyzji z dnia [...] listopada 2013 r., że nie można uznać za nową, istotną dla sprawy, jeśli nawet nieznaną organowi wydającemu zaskarżoną decyzję, okoliczność, iż na podstawie powstałych po dniu wydania kontrolowanej w ramach wznowienia postępowania decyzji administracyjnej dowodów, istnieje prawdopodobieństwo, że organ orzekający co do istoty w sprawie nadzorowanej orzekłby w odmienny sposób. W szczególności nie może przesądzać o konieczności uchylenia, na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a., decyzji kończącej wznowione postępowanie, sporządzenie pod dniu jej wydania na zlecenie pełnomocnika wnioskodawcy opinii szacunkowej, przyjmującej odmienną metodę i podejście szacowania wartości nieruchomości zajętej na mocy przepisów specustawy drogowej pod inwestycję celu publicznego, od tych, które zawarte były w operacie szacunkowym, na którego treści oparł się organ pierwszej instancji jako na wiarygodnym dowodzie w myśl art. 75 k.p.a., orzekając o ustaleniu odszkodowania za nieruchomość.

Dalej, Wojewoda stwierdził, że okoliczność powołana we wniosku o wznowienie postępowania ujawniła się w aktach sprawy dopiero po dniu sporządzenia operatu szacunkowego z czerwca 2013 r., przez A. D., w dniu złożenia kprzez pełnomocnika [...] Sp. z o.o., tj. w dniu [...] września 2013 r. (data wpływu pisma zawierającego w załączeniu ww. operat), a zatem, należy uznać, że okoliczność przytoczona jako podstawa wznowienia postępowania, odnosząca się do sposobu i zakresu wyceny nieruchomości położonej przy ul. [...] w części odnoszącej się do nieuwzględnienia części budynku [...], nie była znana organowi wydającemu decyzję z dnia [...] maja 2011 r. w tej dacie.

Następnie, organ odwoławczy wskazał, że nie można stwierdzić, iż omawiana okoliczność jest istotna z punktu widzenia postępowania o ustaleniu wysokości odszkodowania za powyższą nieruchomość, gdyż związana jest jedynie z określoną oceną materiału dowodowego, zgromadzonego w sprawie oraz z podejściem zastosowanym w konkretnej opinii szacunkowej, będącej częścią materiału dowodowego w sprawie. Na etapie wznowienia niniejszego postępowania nie ma podstaw do stwierdzenia, że operat szacunkowy przedstawiony przez pełnomocnika wnioskodawcy z czerwca 2013 r., autorstwa A. D. jest w stanie podważyć dotychczasowe ustalenia Prezydenta [...] poczynione w decyzji nr [...] odnośnie odszkodowania na podstawie operatu szacunkowego sporządzonego przez rzeczoznawcę majątkowego A. Z. Nie można zatem uznać powołanej we wniosku o wznowienie postępowania - a sprowadzającej się w istocie do odmiennej od przyjętej przez Prezydenta [...] w decyzji nr [...] subsumcji materiału dowodowego, w tym, operatu szacunkowego z dnia [...] marca 2010 r. - okoliczności polegającej na pominięciu przy przyjęciu przedmiotu, metody i podejścia oraz zakresu wyceny, a tym samym zakresu odszkodowania, części [...] budynku stanowiącego [...], za "istotną dla postępowania okoliczność", o której mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., a co za tym idzie, nie było możliwe uchylenie decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] maja 2011 r. na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a.

Ponadto, Wojewoda podkreślił, że ani strona postępowania ani organ prowadzący postępowanie odszkodowawcze na podstawie specustawy drogowej z dnia 10 kwietnia 2003 r. nie są władni rozstrzygać, czy dana metoda lub podejście szacowania wartości nieruchomości przez rzeczoznawcę majątkowego w operacie szacunkowym jest prawidłowa lub nawet słuszna, a tym bardziej, niemożliwe jest wartościowanie w kontekście art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., która opinia szacunkowa sporządzona na potrzeby postępowania odszkodowawczego (poprzednia czy też kolejna, dołączona do wniosku o wznowienie postępowania zakończonego ostatecznie w trybie zwykłym), jest bardziej przydatna czy też prawidłowa z punktu widzenia przepisu prawa materialnego, będącego podstawą postępowania, w badanym przypadku, art. 12 ust. 4a, ust. 4f oraz art. 18 ust. 1, ust. 1c i ust. 1d ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych. Organ odwoławczy stwierdził, że ocena operatu szacunkowego z dnia [...] marca 2010 r. A. Z. została dokonana przez Prezydenta [...] w decyzji nr [...], a strony nie złożyły kontroperatu do akt sprawy ani na etapie postępowania przed organem pierwszej instancji w badanej sprawie ani po jego zakończeniu, w ramach postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 k.p.a.

Skargę na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2014 r. wniosło [...] Spóła z o.o. z siedzibą w [...], zarzucając:

1. Naruszenie przepisu art. 149 § 2 k.p.a. w związku z art. 151 § 1 k.p.a. poprzez niewłaściwą subsumcję polegającą na nierozstrzygnięciu istoty sprawy, oraz niewłaściwej subsumcji art. 151 § 1 k.p.a. poprzez pominięcie podnoszonego przez Skarżącego zarzutu odnoszącego się do decyzji Prezydenta [...] w kwestii nie uwzględnienia wszystkich dowodów, na które powoływał się Skarżący, nadto poprzez uznanie, iż przedłożony kontroperat szacunkowy oraz wniosek o dopuszczenie dowodu z dodatkowej opinii biegłego celem oszacowania wartości odszkodowania na podstawie prawidłowo, zgodnie z przepisami przyjętej metody, nie może być uwzględniony w toku wznowionego postępowania, co stoi w sprzeczności z orzecznictwem (wyrok WSA w Warszawie z dnia 7 lutego 2008 r., sygn. akt VIII SA/Wa 569/07). Skoro bowiem istotą wznowionego postępowania i uchylenia dotychczasowej decyzji ostatecznej jest powrót sprawy do odpowiedniego stadium zwykłego postępowania instancyjnego i nową decyzję, rozstrzygającą o istocie sprawy, wydaje się, jak gdyby sprawa nie była w danej instancji rozstrzygnięta, to każdorazowo rozważyć należy, czy w świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego istnieją podstawy do uchylenia wadliwej decyzji ostatecznej, czy też zasadne jest wydanie rozstrzygnięcia na podstawie art. 151 § 2 k.p.a. Skarżący nie zgodził się ze stanowiskiem organu, że operat A. D. mógł być przedmiotem weryfikacji zarówno przed wydaniem decyzji z dnia [...] maja 2011 r., jak też w ewentualnym postępowaniu odwoławczym, z czego strona nie skorzystała. Takie stwierdzenie przeczy bowiem zasadzie przewidzianej w powołanych powyżej przepisach, których naruszenie w świetle przedstawionej argumentacji jest zasadne. Nadto, organ administracji stwierdził, iż po przeprowadzeniu analizy i weryfikacji podtrzymuje stanowisko zawarte w dotychczasowej decyzji, iż operat szacunkowy z dnia [...] marca 2010 r., w którym określono wartość rynkową przejętej nieruchomości, stanowiący podstawę ustalenia odszkodowania, został wykonany zgodnie z przepisami obowiązującego prawa. Stwierdzenie to przeczy ustaleniom zawartym w decyzji, albowiem, operat szacunkowy wbrew twierdzeniom organu administracji nie zawiera i nie określa wartości rynkowej nieruchomości lecz ustala jej wartość odtworzeniową, co pozostaje w sprzeczności z przepisami w sprawie zakończonej decyzją administracyjną Prezydenta [...]z dnia [...] maja 2011 r. Skarżący podniósł, że organ wydający [...] maja 2011 r. decyzję odszkodowawczą na str. 9 stwierdził, iż "w celu ustalenia wysokości odszkodowania dnia [...] marca 2010 r. został wykonany przez rzeczoznawcę majątkowego A. Z., operat szacunkowy, w którym określono wartość rynkową nieruchomości przy ul. [...] (..), oraz dalej na str. 10 wskazał, iż z uwagi na brak transakcji działkami zabudowanymi budynkami i budowlami analogicznymi do budynków i budowli posadowionych na działce wycenianej w lokalizacji przedmiotu wyceny i lokalizacjach porównywalnych w operacie oszacowano wartość odtworzeniową nieruchomości." Jednakże, nie uwzględnił faktu, iż wbrew przepisom art. 18 ustawy o gospodarce nieruchomościami w związku z art. 12 ust. 5 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych oraz § 36 ust. 1, 2 i 3 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego oraz pomimo możliwych do uzyskania danych rynkowych dotyczących transakcji, które mogłyby stanowić podstawę zastosowania metody wyceny wartości rynkowej, zastosowana została niekorzystna dla strony postępowania administracyjnego metoda wyceny odtworzeniowa. Podstawą do uzyskania danych o transakcjach na obiektach magazynowo biurowych i podobnych, stanowi Rejestr Cen dla Rzeczoznawców Majątkowych w Powiatowym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej [...], rejestr ten nie został uwzględniony przez organ wydający decyzje, natomiast biegły sporządzający operat szacunkowy, o którym powyżej oraz organ wydający decyzję za źródło porównywalnych transakcji i cen transakcyjnych przyjął "Dane udostępnione przez Biuro Geodezji i Katastru [...]".

2. Nieuwzględnienie zarzutu błędu w ustaleniu okoliczności faktycznych, stanowiących podstawę wydania zaskarżonej decyzji, poprzez przyjęcie, bez dopuszczenia opinii rzeczoznawcy budowlanego w tym zakresie, iż struktura nieruchomości budynkowej - [...] pozwala na jego fizyczny podział, skutkiem którego pozostała po podziale część nieruchomości budynkowej będąca tzw. częścią [...] będzie się nadawała do dalszego wykorzystania, wbrew podnoszonym okolicznościom, wynikającym z załączonych do wniosku o wznowienie dokumentów, iż z uwagi na powiązania konstrukcyjne oraz funkcjonalno - technologiczne, część [...] stanowi niepodzielną całość z pozostałą częścią [...]. Pozostawienie zatem tej części [...], przy jednoczesnym wyburzeniu [...], bez objęcia jej odszkodowaniem, nie jest zasadne tak architektonicznie, technologicznie jak i funkcjonalnie. Jedynym kryterium kwalifikującym wyłączenie części [...] z odszkodowania jest przyjęty przez organ wydający decyzję odszkodowawczą (str. 15 decyzji), za ustaleniami operatu szacunkowego sporządzonego przez biegłego Z. (str. 8, 15, załącznik nr 2A tabela 13), fakt i okoliczność, iż konstrukcja i technologia budowy budynku [...] pozwala na rozbiórkę [...] bez uszkodzenia konstrukcji budynku, to zaś nie oznacza, i nie jest tożsame z możliwością dalszego wykorzystywania w ogóle pozostałej części. Na poparcie słuszności zarzutu w załączeniu Skarżący przedstawił opinię dotyczącą między innymi kwestii konstrukcyjnych budynku dużego [...] wraz z częścią [...] (nie objętą odszkodowaniem), z której wynika, iż na styku budynku [...] (dylatacja), budynek socjalny nie posiada ściany, oddzielająca oba budynki ściana stanowi część konstrukcyjną [...] i zostanie rozebrana w momencie rozbiórki [...], budynek [...] natomiast zostanie bez ściany szczytowej, nadto bez odpowiedniej drogi ewakuacyjnej (schody z klatką schodową) oraz bez kotłowni z całą siecią ogrzewania i dostarczenia ciepłej wody.

Na poparcie powyższych zarzutów Przedsiębiorstwo [...] przedstawiło szczegółowe stanowisko w uzasadnieniu skargi.

W konsekwencji, strona skarżąca wniosła o uchylenie w całości decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 2014 r., nr [...] oraz poprzedzającej jej decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] listopada 2013 r., nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia ostatecznej decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] maja 2011 r., nr [...].

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

W ocenie Sądu skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli Sądu w rozpatrywanej sprawie jest decyzja Wojewody [...] z dnia [...] marca 2014 r., nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] listopada 2013 r., nr [...], którą to decyzją po wznowieniu postępowania administracyjnego odmówiono uchylenia decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] maja 2011 r., nr [...], orzekającej o ustaleniu odszkodowania z tytułu wygaśnięcia hipoteki obciążającej prawo użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w [...], stanowiącej działkę ewidencyjną [...] oraz odszkodowania z tytułu wygaśnięcia prawa użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości i odszkodowania za prawo własności gruntu tej nieruchomości, w części dotyczącej ustalenia odszkodowania za część budynku [...] oraz wydania w tej części nowej decyzji za cały obiekt oraz odmowie stwierdzenia, że powołana decyzja z dnia [...] maja 2011 r., we wskazanej części, została wydana z naruszeniem prawa.

Na wstępie należy zaznaczyć, że postępowanie administracyjne, będące przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie, toczyło się w jednym z nadzwyczajnych trybów postępowania, jakim jest wznowienie postępowania administracyjnego.

Wznowienie postępowania jako instytucja procesowa ma na celu stworzenie prawnej możliwości ponownego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, która zakończona została decyzją ostateczną, i w stosunku do której zaistniała jedna ze wskazanych w art. 145 § 1 i art. 145a § 1 k.p.a. okoliczności będących podstawami wznowienia postępowania.

Kodeks postępowania administracyjnego uzależnia możliwość wznowienia postępowania od wystąpienia w sprawie dwóch przesłanek pozytywnych oraz braku dwóch przesłanek negatywnych. Przesłankami pozytywnymi są rozstrzygnięcie sprawy decyzją ostateczną i wystąpienie jednej z wyliczonych wyczerpująco w art. 145 § 1 i art. 145a § 1 k.p.a. podstaw prawnych wznowienia postępowania administracyjnego. Przesłankami negatywnymi jest przesłanka terminu - art. 146 § 1 k.p.a. oraz przesłanka dotycząca tego, czy treść rozstrzygnięcia sprawy w trybie wznowienia postępowania odpowiadałaby treści decyzji ostatecznej – art. 146 § 2 k.p.a. Tryb wznowienia postępowania uruchamiany jest w wyniku wydania postanowienia na podstawie art. 149 § 1 i 2 k.p.a. Ten akt procesowy otwiera drogę do dalszego postępowania, którego przedmiotem jest badanie rzeczywistego zaistnienia podstawy wznowienia jak i ocena skutków, jakie jej istnienie wywiera na rozstrzygnięcie sprawy.

[...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] domagało się wzruszenia decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] maja 2011 r. z uwagi na wady, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., czemu dali wyraz w swoim wniosku z dnia 22 czerwca 2013 r., uzupełnionym pismem z dnia 22 września 2013 r. W konsekwencji tego, organ pierwszej instancji związany zakresem wniosku Przedsiębiorstwa [...] prowadził postępowanie wznowieniowe w oparciu o powyższe przepisy.

Prezydent [...], po wznowieniu postępowania a następnie po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego uznał, że nie zaistniały podstawy wznowienia wskazane w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., i na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. wydał decyzję odmawiającą uchylenia decyzji ocenianej w postępowaniu wznowieniowym. Taką ocenę organu i jego stanowisko Sąd podziela.

Jak prawidłowo wskazały organy administracji, aby skutecznie wykazać zaistnienie podstawy wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. muszą łącznie wystąpić trzy przesłanki. Po pierwsze, ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody istotne dla sprawy są nowe. Drugą przesłanką jest istnienie "nowych okoliczności faktycznych", "nowych dowodów" w dniu wydania decyzji ostatecznej. Trzecią przesłanką jest, że "nowe okoliczności faktyczne", "nowe dowody" nie były znane organowi, który wydał decyzję".

Należy mieć na uwadze, że lokalizacja drogi powiatowej dla inwestycji pod nazwą: budowa ulicy [...] objęła m.in. działkę [...], która po podziale stanowiła działki ewidencyjne o nr: [...], z tym, że powyższą inwestycją objęto jedynie działkę nr [...].

Prezydent [...]ustalając decyzją z dnia [...] maja 2011 r. wysokość należnego odszkodowania oparł się na operacie szacunkowym z dnia [...] marca 2010 r., sporządzonym przez uprawnionego rzeczoznawcę majątkowego A. Z. Biegły zaś wskazał, że w określonej przez niego wartości wyżej opisanej nieruchomości w wysokości [...] zł mieści się: wartość naniesień budowlanych (w wysokości [...]zł), wartość nasadzeń roślinnych, wartość prawa wieczystego użytkowania gruntu, wartość prawa własności gruntu. Jednocześnie rzeczoznawca wyjaśnił, że wśród naniesień budowlanych znajduje się budynek [...], którego wartość oszacowano w podejściu kosztowym, metodą kosztów odtworzenia, techniką elementów scalonych. Ponadto podkreślił, że z uwagi na konstrukcję i technologię budowy budynku [...], która pozwala na rozbiórkę [...] bez uszkodzenia konstrukcji budynku, w której znajduje się część [...], oszacowano wartość budynku bez części [...].

Tak więc okoliczność, że w wyniku lokalizacji drogi na działce nr [...] kompleks [...] znalazł się w liniach rozgraniczających nowoprojektowanej drogi oraz to, że część [...] tego kompleksu znalazła się na sąsiedniej działce [...] (nie objętej lokalizacją, a tym samym postępowaniem odszkodowawczym) nie jest okolicznością nową dla Prezydenta [...], była znana organowi i istniała w dniu wydania decyzji odszkodowawczej, opartej na ww. operacie szacunkowym z dnia [...] marca 2010 r. Wprawdzie, jak słusznie zauważył Wojewoda, okoliczność powołana we wniosku o wznowienie postępowania dotycząca zakresu wyceny powyższej nieruchomości w części odnoszącej się do nieuwzględnienia części budynku [...] o przeznaczeniu [...] ujawniła się dopiero po dniu sporządzenia kolejnego operatu szacunkowego z czerwca 2013 r., jednakże nie świadczy to o tym, że zaistniała w sprawie istotna okoliczność w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., albowiem dotyczy ona oceny materiału dowodowego. W tym miejscu podniesienia wymaga, że strona skarżąca nie kwestionowała w postępowaniu zwykłym przyznania odszkodowania za budynek [...] usytuowany na działce nr [...] bez części [...] w tym przyjęcia przez biegłego, że konstrukcja budynku [...] pozwala na jego rozbiórkę bez uszkodzenia konstrukcji budynku, w której zlokalizowana była część części [...]. Nie wskazywała także na wzajemne zależności wszystkich części kompleksu [...]. Tak więc prawidłowo Wojewoda stwierdził, że okoliczność, iż istnieje nawet prawdopodobieństwo, że ustalając odszkodowanie organ ustaliłby je w innej wysokości, na podstawie nowego operatu szacunkowego, nie jest istotną dla sprawy nową okolicznością faktyczną w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.

Odnosząc się zaś do zarzutu strony skarżącj dotyczącego przyjęcia przez biegłego A. Z. w czerwcu 2010 r. niewłaściwej metody wyceny (jej zdaniem niekorzystnej dla strony), jak i nie oparcia się przez biegłego na transakcjach dotyczących obiektów [...] i podobnych, Sąd wskazuje na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 stycznia 2014 r., sygn. akt I OSK 1291/13, dostępny na www.orzeczenia.nsa.gov.pl, w którym podkreślono, że rolą organu administracji jest ocena sporządzonej wyceny, ale tylko i wyłącznie pod względem zachowania warunków formalnych dokumentu oraz logiki dowodu, bez wkraczania w sferę wiedzy specjalistycznej. W odwrotnym przypadku należałoby dojść do przekonania, że w tego rodzaju sprawach udział biegłego jest zbędny, a jego miejsce mógłby zająć sam organ. Z tego też względu skład orzekający podzielił stanowisko wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 15 września 2009 r., sygn. akt I OSK 1250/08 (LEX nr 594991), że: "Prowadzący postępowanie nie może wkraczać w merytoryczną zasadność opinii rzeczoznawcy majątkowego, ponieważ nie dysponuje wiadomościami specjalnymi, które posiada biegły. Powinien jedynie zbadać operat szacunkowy pod względem formalnym, że operat taki został sporządzony i podpisany przez uprawnioną osobę, że zawiera wymaganą przepisami prawa treść oraz, że nie zawiera niejasności, pomyłek, czy braków". Tak też uczynił Prezydent [...] w decyzji odszkodowawczej z dnia [...] maja 2011 r.

W utrwalonym już orzecznictwie sądowym istnieje także pogląd, iż jeżeli strona skarżąca podważa operat szacunkowy sporządzony na zlecenie organu, to powinna przedłożyć organowi przeciwdowód z opinii organizacji zawodowej rzeczoznawców majątkowych. Przedsiębiorstwo [...], takiego przeciwdowodu z opinii nie przedłożyło, jak i ewentualnego kontroperatu w postępowaniu zwykłym.

W konsekwencji, w aktualnym stanie faktycznym i prawnym sprawy, zdaniem Sądu, żądanie strony skarżącej sprowadzające się do uchylenia (w wyniku wznowienia postępowania administracyjnego) decyzji odszkodowawczej z dnia [...] maja 2011 r., a w następstwie tego powiększenie kwoty odszkodowania o wartość rynkową nakładów przypadającą na część socjalną w wysokości [...] zł – jest nieuprawnione.

Słusznie więc organ uznał, że brak jest podstaw do uchylenia decyzji z dnia [...] maja 2011 r. w zakresie wskazanym we wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego, gdyż brak jest podstawy wznowieniowej, na którą powoływało się Przedsiębiorstwo [...] sp. z o.o., a która to stanowiła przyczynę wznowienia postępowania przez Prezydenta [...]. W takiej sytuacji organ wydaje decyzję odmawiającą uchylenia decyzji dotychczasowej, o czym stanowi art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. Stwierdzenie zatem przez organ braku podstawy wznowieniowej ma ten skutek, że nie dochodzi do rozstrzygnięcia o istocie sprawy załatwionej dotychczasową decyzją.

Mając powyższe na uwadze Sąd nie dostrzegł naruszeń przez organy obu instancji przepisów prawa procesowego lub materialnego, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy. Wprawdzie, organ pierwszej instancji, opierając się na art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. , zawarł w sposób nieuprawniony w pkt II decyzji rozstrzygnięcie w przedmiocie oceny czy decyzja z dnia [...] maja 2011 r. we wnioskowanej części została wydana z naruszeniem prawa, jednakże nie jest to w ocenie Sądu uchybienie mające wpływ na wynik sprawy.

Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j. t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji

-----------------------

1