Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 1916/01
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2004-01-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej

SENTENCJA

IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 23 stycznia 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA (del.) Józef Gach (spr.) Sędziowie: WSA Bogusław Wolas NSA (del.) Jan Zając Protokolant: Iwona Sadowska-Białka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 stycznia 2004 r. sprawy ze skargi S. T. na decyzję Izby Skarbowej w K. z dnia 30.07.2001 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiąc czerwiec 1999 r. I. Uchyla zaskarżoną decyzję. II. Zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w K. na rzecz skarżącego koszty postępowania w kwocie 2.900 zł (dwa tysiące dziewięćset złotych).


UZASADNIENIE

W deklaracji VAT - 7 za miesiąc czerwiec 1999 r. S. T. wykazał nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym w kwocie łącznej [...] zł, w tym w kwocie [...] zł do zwrotu bezpośredniego i w kwocie [...] zł do zwrotu pośredniego.

W wyniku przeprowadzonego postępowania podatkowego Urząd Skarbowy w W. stwierdził nieprawidłowość tej deklaracji i decyzją z dnia [...].08.2000 r. określił S. T. za miesiąc czerwiec 1999 r. nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym w kwocie [...] zł, do zwrotu bezpośredniego, zaległość podatkową w podatku od towarów i usług w kwocie [...] zł wraz z odsetkami za zwłokę w kwocie [...] zł [...] gr.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że zgodnie z art. 25 ust. 1 pkt 12 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm.) obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się do nabywanych przez podatnika samochodów osobowych oraz innych samochodów o dopuszczalnej ładowności do 500kg, za wyjątkiem przypadku gdy odsprzedaż stanowi przedmiot działalności gospodarczej podatnika. S. T. naruszył ten przepis, gdyż w deklaracji VAT - 7 za miesiąc czerwiec 1999 r. ujął podatek naliczony z faktury VAT nr [...] z dnia [...].06.1999 r. wystawionej przez M. S. z K. na sprzedaż samochodu osobowego. Za takim rodzajem samochodu przemawia między innymi zapis w książce pojazdu wystawionej przez producenta, iż samochód został wyprodukowany i sprzedany jako osobowy Kombi.

Nadto w myśl art. 33 ust. 1 tej ustawy w przypadku gdy osoba prawna, jednostka organizacyjna nie mająca osobowości prawnej lub osoba fizyczna wystawi fakturę, w której wykaże kwoty podatku, jest obowiązana do jego zapłaty także wówczas, gdy dana sprzedaż nie była objęta obowiązkiem podatkowym.

Z kolei według § 54 ust. 4 pkt 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 grudnia 1997 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 162, poz. 1024 ze zm.) w przypadku gdy wystawiono fakturę, o której mowa w art. 33 ust. 1 ustawy - faktura ta nie stanowi podstawy do obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego.

S. T. naruszył również ostatni z przytoczonych przepisów, gdyż w deklaracji VAT - 7 za miesiąc czerwiec 1997 r. ujął podatek naliczony ([...] zł i [...] zł) z faktur nr 2/[...] i nr 1/[...] z dnia [...].06.1999 r. wystawionych przez Przedsiębiorstwo Handlowe "O." s.c. S. T. i A. R. w W. na sprzedaż środków trwałych i towarów handlowych (albowiem) "Towary te zostały przekazane (...) na mocy ugody likwidacyjnej, a ta nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług (czynność ta nie jest wymieniona w art. 2 ustawy VAT) - faktury VAT: nr 1/[...] /99 oraz nr 2/[...] /99 nie stanowią podstawy do odliczenia podatku, jaki z nich wynika".

Z powyższym rozstrzygnięciem S. T. się nie zgodził i wniósł odwołanie, w którym podniósł, że brak jest podstaw do zakwalifikowania naruszenia art. 33 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym albowiem "Przedsiębiorstwo Handlowe "O." s.c. sporządziła na zakończenie swego bytu organizacyjnego i prawnego remanent w dniu [...].06.1999 r. o godzinie 19.05 - zgodnie z art. 6a ust. 5 ustawy VAT. Remanent ten w ciągu 30 dni przekazano do Urzędu Skarbowego w W. Złożono w ustawowym terminie deklaracje VAT-7 i przedłożono decyzję o wykreśleniu działalności z ewidencji działalności gospodarczej (...).

Te dokumenty potwierdzają, że Urząd Skarbowy w W. błędnie ocenił i zapisał na str. 4 uzasadnienia decyzji "iż w wyniku podziału majątku Spółki przejął Pan na własność w/w środki trwałe oraz towary handlowe spisane na dzień remanentu, tj. [...].08.1999 r. (chyba to błąd maszynowy w dacie). Według stanu remanentowego na dzień likwidacji Spółki nie było żadnych środków trwałych (...). Urząd Skarbowy powołuje się na "ugodę" rozwiązania spółki w przedmiotowej decyzji jako koronny dowód naruszenia przepisów. Inspektorzy dokonujący kontroli w dniu [...].08.1999 r. wybrali do zapisu wstępną ugodę. Zostało to zanegowane we wnioskach i zastrzeżeniach z dnia [...].08.1999 r. Końcowy akapit ze strony 2 i 3 jednoznacznie wyjaśnia jaki dokument był przyjęty do rozliczenia między wspólnikami".

Decyzją nr [...] z dnia 30.07.2001 r. Izba Skarbowa utrzymała w mocy decyzję organu I instancji, co uzasadniła, że "działania udokumentowane spornymi fakturami nr 1/[...] i 2/[...] to w istocie, jak wyżej zostało wspomniane, czynności uregulowane przez art. 875 Kodeksu cywilnego.

Zgodnie z art. w/w 875 § 2 i 3 ustawy Kodeks cywilny z majątku pozostałego po zapłaceniu długów rozwiązującej się spółki cywilnej zwraca się wspólnikom ich wkłady, stosując odpowiednio przepisy o zwrocie wkładów w razie wystąpienia wspólnika ze spółki (tj. art. 871 § 1 Kodeksu cywilnego), natomiast pozostałą nadwyżkę majątku dzieli się pomiędzy wspólników w takim stosunku, w jakim uczestniczyli w zyskach spółki.

Należy zaznaczyć, że w przypadku zgodnego działania wszystkich wspólników zwracane wkłady oraz wypłacane nadwyżki mogą obejmować przedmioty majątkowe odpowiadające swą wartością częściom przypadającym na każdego wspólnika. Wspólnicy spółki "O." podpisując ugodę likwidacyjną porozumieli się i określili co obejmowały (samochód, sprężarka, komputer, towary w Pana przypadku) zwrócone wkłady oraz wypłacone nadwyżki z majątku wspólnego.

Wymienione czynności - zwrotu wkładu oraz wypłata nadwyżki z majątku rozwiązującej się Spółki cywilnej - nie są ani sprzedażą ani czynnościami z nią zrównanymi w oparciu o art. 2 w/w ustawy o podatku od towarów i usług. W efekcie nie jest możliwe odliczenie podatku wykazanego w spornych fakturach nr 1/[...] i 2/[...].

Tut. Izba pragnie dodać, iż w świetle art. 33 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług wystawienie wymienionych faktur (o nr 1/[...] i 2/[...]) nie wywołało po stronie spółki "O." obowiązku zapłaty wykazanego w nich podatku.

W skardze i odpowiedzi na skargę strony zgłosiły przeciwstawne żądania i podtrzymały dotychczas zajmowane stanowiska.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Nie można się zgodzić ze stanowiskiem zajętym w odpowiedzi na skargę, aby ocena przedłożonych przez podatnika dokumentów pozwoliła przyjąć, że ustalenia faktyczne i prawne organu I instancji są prawidłowe.

Po pierwsze między ustaleniami tych organów co starano się wykazać przytaczając obszerne fragmenty zachodzą istotne rozbieżności. Dotyczą one przede wszystkim zastosowania w niniejszej sprawie art. 33 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. Mianowicie organ I instancji przyjął, iż przepis ten ma zastosowanie w tej sprawie, a organ II instancji bez bliższego uzasadnienia - zajął tu stanowisko odmienne.

Po drugie stanowiska te nie są zrozumiałe. Art. 875 § 1 k.c. zgodnie z jego brzmieniem ma zastosowanie "od chwili rozwiązania Spółki" a nie do "rozwiązującej się Spółki", co zdaniem np. organu I instancji mogło trwać stosunkowo długo o czym świadczy choćby to, że w uzasadnieniu decyzji organu I instancji jest mowa o protokole kontroli przeprowadzonej w dniu [...].08.1999 r. w Spółce cywilnej "O.": Gdyby Spółka zaś została rozwiązana, to nie można by już prowadzić w niej kontroli.

Po trzecie, interpretacja niejasnych postanowień umowy z dnia [...].06.1999r. zatytułowanej "ugoda rozwiązania spółki cywilnej PH "O." [...]" i ustalenie jej relacji do zawartej w tym samym dniu umowy zatytułowanej "ugoda ostateczna" nie może być oparta tylko na analizie językowej obszernego fragmentu pierwszej z tych umów. Konieczne jest również zbadanie zamiaru i celu stron, a także kontekstu faktycznego, w jakim umowę zawierano i uzgodniono. Nie można zaś tego uczynić bez przesłuchania stron tych umów, czy też osoby, która pomagała im w ich sporządzeniu. To samo dotyczy kształtu jakie przybrało wykonanie obu umów (art. 65 § 2 k.c.).

Skoro organy podatkowe wbrew dyspozycji art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej nie zebrały pełnego materiału dowodowego, to ich ustalenia faktyczne muszą nosić znamiona dowolności, art. 191 tej ustawy. Powyższe naruszenia postępowania mogły zdaniem Sądu mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Gdyby bowiem okazało się, że przed rozwiązaniem spółki cywilnej zostały zawarte umowy sprzedaży, to skarżący mógł zażądać zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w rozliczeniu za miesiąc czerwiec 1999 r.

Natomiast nie jest zasadny zarzut skargi co do tego, że samochód zakupiony przez skarżącego od M. S. nie był osobowym, lecz ciężarowym.

O rodzaju samochodu w świetle utrwalonej już linii orzecznictwa decyduje treść świadectwa homologacji (zob. uchwały 7 Sędziów NSA z dnia 23.10.2000 r. sygn. akt OPK 17/00 i z dnia 18.12.2000 r. sygn. akt OPK 18/00 oraz wyrok SN z dnia 9.11.2001 r. sygn. akt III RN 194/01).

W aktach sprawy bark jest świadectwa homologacji na samochód ciężarowy. Ciężar dowodu zaś spoczywał tu na skarżącym, gdyż on z faktu stwierdzonego tym świadectwem wywodził dla siebie korzystne skutki prawne.

W tym stanie niniejszej sprawy skarga jest częściowo uzasadniona.

Przy ponownym jednak rozpoznaniu sprawy materiał dowodowy powinien być również uzupełniony o dokumenty obrazujące przeniesienia majątkowe między Spółką "O." a jej drugą wspólniczką. Pozwoli to wyjaśnić nasuwające się wątpliwości co do dokumentów sporządzonych przez tą Spółkę, tj. remanentu likwidacyjnego wynoszącego "0" zł.

Z tego względu Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oraz art. 55 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.) w zw. z art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.).