Wyrok NSA, sygn. akt IV SA 805/86
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 1987-02-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Powołane przepisy: article: art. 5 ust. 1 pkt 5, art. 29 ust. 1
journal: Dz.U. 1974 nr 38 poz. 229
law: Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane.
article: par. 15 ust. 3
journal: Dz.U. 1980 nr 17 poz. 62
law: Rozporządzenie Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki.
Teza: Wymagania wynikające z par. 15 ust. 3 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki /Dz.U. nr 17 poz. 62/ należy uznać za spełnione, jeżeli wysokość nowo wznoszonego budynku, mierzona w dowolnie wybranym punkcie części stanowiącej przesłonę ograniczającą dopływ światła dziennego do pomieszczeń mieszkalnych budynku sąsiedniego, będzie równa lub mniejsza od odległości prostopadłego rzutu tego punktu na płaszczyznę terenu mierzonej do ściany budynku sąsiedniego.

TEZY

Wymagania wynikające z par. 15 ust. 3 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki /Dz.U. nr 17 poz. 62/ należy uznać za spełnione, jeżeli wysokość nowo wznoszonego budynku, mierzona w dowolnie wybranym punkcie części stanowiącej przesłonę ograniczającą dopływ światła dziennego do pomieszczeń mieszkalnych budynku sąsiedniego, będzie równa lub mniejsza od odległości prostopadłego rzutu tego punktu na płaszczyznę terenu mierzonej do ściany budynku sąsiedniego.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił na podstawie art. 207 par. 5 Kpa skargę Marii R. na decyzję Dyrektora Wydziału Planowania Przestrzennego, Urbanistyki, Architektury i Nadzoru Budowlanego Urzędu Wojewódzkiego w Radomiu z dnia 11 lipca 1986 r. w przedmiocie pozwolenia na nadbudowę budynku mieszkalnego Ryszarda M.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 6 grudnia 1984 r. Naczelnika Miasta i Gminy w Sz., utrzymaną w mocy przez decyzję Głównego Architekta Wojewódzkiego w Radomiu z dnia 4 stycznia 1985 r., udzielone zostało Ryszardowi M. pozwolenie na dokończenie budowy budynku mieszkalnego, położonego w Sz. przy ul. K. nr 123. Zgodnie z warunkami tego pozwolenia, budynek miał być realizowany w odległości 1,6 m od granicy z działką Marii R. oraz w odległości 4,8 m od jej budynku mieszkalnego na tej działce. Wysokość nowo wznoszonego budynku określono na 4,8 m.

Po wybudowaniu budynku Ryszard M. zwrócił się do Naczelnika Miasta i Gminy Sz. o wydanie mu pozwolenia na jego nadbudowę; decyzją z dnia 20 sierpnia 1985 r. Naczelnik Miasta i Gminy Sz. udzielił Ryszardowi M. takiego pozwolenia, przy czym nadbudowa miała dotyczyć południowej części budynku, a więc pozostawić części budynku od strony działki Marii R. w stanie nie zmienionym.

Decyzją z dnia 29 sierpnia 1995 r. Dyrektor Wydziału Planowania Przestrzennego, Urbanistyki, Architektury i Nadzoru Budowlanego Urzędu Wojewódzkiego w Radomiu stwierdził nieważność decyzji z dnia 20 sierpnia 1985 r. Naczelnika Miasta i Gminy Sz., w uzasadnieniu podając, że w sprawie dotyczącej pozwolenia na budowę /dokończenia robót budowlanych/ zostało rozstrzygnięte, że maksymalna wysokość budynku Ryszarda M. nie może przekraczać 4,8 m, to jest odległości między tym budynkiem, a budynkiem mieszkalnym Marii R.

Decyzją Ministra Administracji i Gospodarki Przestrzennej z dnia 4 listopada 1985 r. powyższa decyzja z dnia 29 sierpnia 1985 r. została uchylona, a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania z uzasadnieniem, że decyzja organu stopnia wojewódzkiego była wydana w trybie nadzoru, podczas gdy w sprawie nie został wyczerpany tok postępowania odwoławczego.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Dyrektor Wydziału Planowania Przestrzennego, Urbanistyki, Architektury i Nadzoru Budowlanego Urzędu Wojewódzkiego w Radomiu decyzją z dnia 11 lipca 1986 nr UAN-II. 8381/152/86 utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Miasta i Gminy Sz. z dnia 20 sierpnia 1985 r. w przedmiocie nadbudowy budynku mieszkalnego Ryszarda M., podając w uzasadnieniu, że nadbudowa budynku dokonana zgodnie z projektem w niczym nie będzie stanowiła uciążliwości dla działki sąsiedniej i znajdującego się na niej budynku, ponieważ nadbudowa nie dotyczy części budynku znajdującej się od strony działki Marii R. Projekt, według którego nadbudowa ma być prowadzona, nie przewiduje zmian powodujących podwyższenie poziomu wierzchu faktycznej przesłony światła, ograniczającej dopływ światła dziennego do budynku Marii R. Poziom ten wynosiłby nadal 4,8 m i był równy odległości miedzy budynkami. W decyzji tej powołano się również na pismo Ministra Administracji i Gospodarki Przestrzennej z dnia 30 listopada 1983 r., w którym podano, że definicja pojęcia "wysokość budynku" zawarta w par. 6 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki /Dz.U. nr 17 poz. 62/, nie znajduje zastosowania przy określaniu odległości między budynkami ze względu na konieczność zapewnienia dopływu światła dziennego. W takich wypadkach odległość miedzy budynkiem należy ustalać od poziomu terenu do wierzchu faktycznej przesłony światła, a - ściślej - od poziomu parapetu najniżej położonego okna od pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi do wierzchu przesłony stworzonej przez ścianę lub dach przeciwległego budynku.

Na powyższą decyzję Maria R. wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarzucając, że nadbudowa ograniczy dopływ światła dziennego do jej budynku.

Dyrektor Wydziału Planowania Przestrzennego, Urbanistyki, Architektury i Nadzoru Budowlanego Urzędu Wojewódzkiego w Radomiu wniósł o oddalenie skargi, podkreślając, że nadbudowa budynku Ryszarda M. nie stworzy żadnych uciążliwości dla budynku Marii R., nie zmieni się bowiem poziom powierzchni faktycznej przesłony światła, ograniczającej dopływ światła do budynku Marii R.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do par. 15 ust. 3 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki /Dz.U. nr 17 poz. 62/ minimalna odległość nowo wznoszonego budynku, ograniczającego dopływ światła dziennego do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi w innym budynku, powinna być równa wysokości tego budynku, lecz nie mniejsza niż 3 m. Wynikające z tego przepisu warunki, związane z zapewnieniem dopływu światła dziennego do budynku na nieruchomości sąsiedniej, zostały zachowane w decyzji z dnia 6 grudnia 1984 r. Naczelnika Miasta i Gminy Sz., w której wysokość i odległość budynku Ryszarda M. od budynku Marii R. określono na 4,8 m. Nowo wznoszony budynek miał być jednakowej wysokości w każdym miejscu, a zatem przesłonę ograniczającą dopływ światła dziennego stanowił wierzch dachu domu Ryszarda M. nad ścianą najbliżej położoną względem budynku Marii R. Powyższa kwestia zresztą została rozstrzygnięta ostateczną decyzją organu administracji państwowej stopnia wojewódzkiego z dnia 4 stycznia 1985 r. i obecnie kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego nie podlega. Jest zatem bezsporne, że wzniesiony przez Ryszarda M. budynek o jednakowej w każdym miejsce wysokości 4,8 m spełnia minimalne wymagania określone w par. 15 ust. 3 omawianego rozporządzenia.

Wyjaśnienia wymaga natomiast, czy powyższe warunki zostaną spełnione w przypadku wykonania nadbudowy części budynku objętej zaskarżoną decyzją. Nie dotyczy ona, co prawda, części budynku Ryszarda M. położonej najbliżej budynku Marii R., niemniej jednak wyjaśnienie, czy po dokonaniu nadbudowy spełnione zostaną wymagania powyższego przepisu, a tym samym, czy nie nastąpi niedopuszczalne zaciemnienie budynku sąsiedniego, stanowi zasadnicze zagadnienie, jeśli się zważy, że w wyniku nadbudowy budynek osiągnie w najwyższym miejscu /kalenica dachu dwuspadowego/ wysokość 8 m.

Powstaje zatem pytanie, od jakich punktów budynku należy mierzyć odległość i wysokość, o której mowa w par. 15 ust. 3 cytowanego rozporządzenia. Biorąc pod uwagę, że określone tym przepisem wymagania co do odległości między budynkami oraz wysokości budynku nowo wnoszonego mają na celu wyłącznie ochronę osób trzecich przed zaciemnieniem znajdujących się w ich budynkach pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi, uznać należy, że wysokość budynku, o której mowa w omawianym przepisie, powinna być mierzona w punkcie stanowiącym przesłonę ograniczającą dopływ światła dziennego do pomieszczeń mieszkalnych budynku sąsiedniego. Odległość między budynkami zaś powinna być określona nie od skraju budynku nowo wznoszonego lecz od prostopadłego rzutu punktu stanowiącego przesłonę światła na płaszczyznę terenu, z tym jednak zastrzeżeniem, że odległość 3 m, o której mowa w rozporządzeniu, dotyczy najbliżej położonych względem siebie ścian budynków.

W rozpoznawanej sprawie należy wziąć pod uwagę okoliczności, że przed dokonaniem nadbudowy omawiany budynek spełniał minimalne wymagania w zakresie dopływu światła dziennego do budynku Marii R., przeto dalsze ewentualne ograniczenie dopływu światła dziennego do jej budynku naruszałoby warunek zawarty w par. 15 ust. 3 omawianego rozporządzenia. Wymagania wynikające z tego przepisu natomiast uznać należy za spełnione, jeżeli wysokość budynku w dowolnie wybranym punkcie części nadbudowanej będzie równa lub mniejsza od odległości prostopadłego rzutu tego punktu na płaszczyznę terenu. W takich bowiem przypadkach nie zmieni się dotychczasowa przesłona ograniczająca dopływ światła dziennego do budynku Marii R.

Jak wynika z projektu technicznego nadbudowy wspomniana wyżej zasada została w odniesieniu do nadbudowanej części budynku zachowana. Trafnie zatem wskazuje organ II instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że nadbudowa nie wpłynie na ograniczenie dopływu światła dziennego do budynku Marii R., a faktyczna przesłona światła dopływającego do tego budynku nie ulegnie zmianie.

Skoro zatem nadbudowa budynku nie spowoduje dalszego ograniczenia dopływu światła dziennego do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi w budynku Marii R., a tym samym wymagania określone w par. 15 ust. 3 omawianego rozporządzenia nie zostały naruszone, a także wobec braku innych naruszeń prawa mogących mieć wpływ na wynik sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 207 par. 5 Kpa skargę oddalił.