Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 307/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2015-10-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Joanna Brzezińska Sędziowie: Sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz (spr.) Sędzia WSA Leszek Tyliński Protokolant asystent sędziego Dawid Myszyński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 października 2015 r. sprawy ze skarg "A" Sp. z o. o. w B. i H. R. na decyzję Wojewody K.-P. z dnia ... 2015 r. nr ... w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę oddala skargi.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] stycznia 2015 r., znak: [...], Wojewoda [...], po rozpatrzeniu odwołań spółki F. (dalej: "spółki F."; "skarżącej spółki"), spółki P. (dalej: spółka P.) w B. i H. R. (dalej: "skarżącej"), A. Z. i S. Z., utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...] sierpnia 2011 r., nr [...], znak: [...], zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę dla spółki A. budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażem podziemnym, z instalacjami wewnętrznymi wraz z towarzyszącą infrastrukturą obejmująca drogi i chodniki wewnętrzne, zieleń na działkach nr ewid. [...]/1, [...]/4, [...]/5 obręb [...] przy ul. [...] w B.

Organ II instancji oparł swoje rozstrzygnięcie o następujący stan faktyczny:

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r., znak: [...], nr [...], Prezydent Miasta B. zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia spółce A. na realizację inwestycji w zakresie wyżej określonym. Od decyzji tej odwołania wnieśli spółka F. (wskazując na spodziewane zacienienie znacznej części sąsiednich działek będących w dyspozycji spółki oraz zacienienie budynków przez nią wykorzystywanych), spółka P. (wskazując na spodziewane zacienienie oraz naruszenie ładu architektonicznego okolicy) oraz H. R., A. Z. i S. Z. – mieszkańcy sąsiedniej posesji (wskazując na spodziewane uciążliwości zarówno w trakcie budowy budynku, jak i związane z późniejszym jego zasiedleniem dużą ilością lokatorów). Decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r., znak: [...] Wojewoda [...] utrzymał decyzję pierwszoinstancyjną w mocy. Rozstrzygnięcie organu odwoławczego spółka F. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B., który wyrokiem z dnia 4 lipca 2012 r., sygn. akt II SA/Bd 278/12, uchylił zaskarżoną decyzję i stwierdził, że nie podlega ona wykonaniu, wskazując, że Wojewoda [...] naruszył przepisy art. 7, 77 i 107 § 3 k.p.a., jako że nie odniósł się do całości zarzutów wskazanych w odwołaniu oraz nie wziął pod uwagę wszystkich okoliczności faktycznych w sprawie. Na powyższy wyrok spółka A. wniosła skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który z kolei oddalił ją wyrokiem z dnia 17 kwietnia 2014 r., sygn. akt II OSK 2816/12, stwierdzając, że w decyzjach wydanych w obu instancjach nie rozważono właściwie sprawy w kontekście zasady równości obywateli i ochrony interesów osób trzecich oraz że w dokumentacji projektowej zabrakło analizy w zakresie nasłonecznienia w stosunku do obiektów mogących powstać w przyszłości na działkach sąsiednich.

Uzasadniając decyzję utrzymującą rozstrzygnięcie organu I instancji w mocy Wojewoda [...] wskazał, że zgodnie z dyspozycją art. 15 i art. 136 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r., poz. 267) – dalej: "k.p.a." oraz art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) – dalej: "p.p.s.a." w niniejszej sprawie możliwe było przeprowadzenie dodatkowego postępowania dowodowego w celu uzupełnienia materiałów pozwalających na wykluczenie zastrzeżeń, wątpliwości i uchybień wskazanych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. w wyroku o sygn. akt II SA/Bd 278/12. Organ przytoczył brzmienie art. 32 ust. 4 pkt 1 i 2, art. 35 ust. 1 oraz art. 35 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r., poz. 1409) – dalej: "p.b.", a także § 12 ust. 1 i 2, § 13 ust. 1 i 2, § 60 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r., nr 75, poz. 690) – dalej "r.w.t.", jak również § 2, § 10 ust. 1 i 2, § 15 ust. 1, § 25 i § 26 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz. U. z 2003 r., nr 169, poz. 1650) – dalej "r.o.p.b.". Wyjaśnił, że po sprawdzeniu przedłożonego przez inwestora projektu budowlanego pod kątem spełniania warunków zawartych w powyższych przepisach uznać go należy za bezspornie zachowujący wszystkie odległości i parametry określone decyzją o warunkach zabudowy. Według organu sporządzony projekt zagospodarowania terenu pozostaje w zgodzie z § 12 ust. 1 pkt 1 r.w.t. W zakresie spełnienia wymagania określonego w § 13 ust. 1 pkt 1 r.w.t. organ dokonał analizy nasłonecznienia dla istniejących budynków, w tym pominiętego wcześniej tzw. budynku wagi, stwierdzając, że cień rzucany przez projektowany budynek na budynek wagi nie zmienia stanu istniejącego, gdyż wnętrze budynku ze względu na jego konstrukcję i orientację względem stron świata pozostaje praktycznie cały czas zacienione. W odniesieniu do zarzutów spółki F. organ odwoławczy wskazał, że od początku postępowania w sprawie do dnia ponownego orzekania przez organ odwoławczy nie ujawniła ona, jaki jest jej zamiar w zakresie inwestycji na działkach sąsiadujących z nieruchomością inwestora, podczas gdy inwestor, w związku z zapadłymi wyrokami, przedstawił przykładowy sposób zagospodarowania działek, świadczący o spełnieniu wymogów określonych w § 13, § 56, § 58, i § 60 r.w.t. Przyznając, że planowany budynek będzie powodował pewne ograniczenia w dostępie światła słonecznego, organ stwierdził, że mimo to zostaną zachowane normy w zakresie długości nasłonecznienia poszczególnych pomieszczeń. Wytłumaczył, że zgłoszone przez spółkę braki w wykonanej analizie szkicu oddziaływania planowanej inwestycji na dostęp światła słonecznego, polegające na pominięciu danych dotyczących istnienia otworów okiennych w budynkach należących do spółki F., zostały przez inwestora uzupełnione, mimo iż nie był on do tego zobligowany obowiązującymi przepisami prawa. Podnoszoną przez spółkę okoliczność spadku wartości działek o numerach ewid. [...]/2, [...]/5 i [...]/2 organ uznał za nieistotną dla rozpatrywanej sprawy i mającą ewentualne znaczenie w postępowaniu przed sądem cywilnym. Wobec zgłoszonej kwestii zakłócenia spływu wód opadowych na terenie przyległym do planowanej inwestycji organ wyjaśnił z kolei, że w projekcie branży sanitarnej przyjęto rozwiązania, które zapewniają odprowadzenie wód deszczowych do sieci miejskiej na warunkach uzgodnionych z gestorem sieci i zapobiegają ewentualnym immisjom na nieruchomości sąsiednie, w tym nieruchomości spółki F. Zarzuty spółki P. dotyczące zacienienia budynków doń należących organ oddalił, wskazując, że cień zaprojektowanego budynku pojawi się ok. godz. 9, zniknie po godz. 15 i będzie się pokrywał z cieniem rzucanym przez budynki spółki P.; że zacieniana będzie część nieruchomości niezabudowanej, gdyż okna budynków należących do spółki P. znajdują się od innej strony niż planowany budynek; oraz że problem zaburzenia ładu architektonicznego w związku z realizacją inwestycji dotyczy ustaleń zawartych decyzji o warunkach zabudowy i zarzuty w tej kwestii nie mogą zostać rozpoznane. Tej samej argumentacji organ użył w odniesieniu do zarzutów H. R., A. Z. i S. Z., podnosząc ponadto, iż wszelkie tego typu zastrzeżenia powinny być zgłaszane na etapie wydawania decyzji o warunkach zabudowy, a nie w terminie późniejszym, czyli przy wydawaniu decyzji o pozwoleniu na budowę. Wskazał ponadto, iż nałożył na inwestora obowiązki w postaci przestrzegania właściwej technologii realizacji robót, aby nie spowodować destrukcji ośrodka gruntowego i uszkodzeń sąsiadującej zabudowy (m.in. poprzez wykonanie stosownej dokumentacji przed rozpoczęciem robót i prowadzenie monitoringu stanu technicznego sąsiedniej zabudowy w trakcie realizacji inwestycji), więc obawy odwołujących się dotyczące zagrożenia substancji ich nieruchomości uznać należy za nieuzasadnione. W odniesieniu do zastrzeżeń odwołujących się dotyczących spodziewanych utrudnień komunikacji drogowej organ wyjaśnił, że Zarząd Dróg Miejskich i Komunikacji Publicznej, pod wskazanymi przezeń warunkami, wyraził pozytywną opinię w zakresie obsługi projektowanego budynku, a wszelkie zakłócenia w możliwości wjazdu na swoją posesję po realizacji inwestycji będzie można zgłaszać zarówno do Zarządu, jak i samego właściciela lub zarządcy spornej nieruchomości; ewentualne uciążliwości lub zniszczenia związane z samym procesem budowy będą mogły stanowić podstawę wytoczenia powództwa cywilnego.

Pismem z dnia 18 lutego 2015 r. H. R. zaskarżyła powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. W uzasadnieniu skargi wskazała, iż decyzja ustalająca warunki zabudowy dla spornej inwestycji została powzięta [...] listopada 2007 r., podczas gdy skarżąca dowiedziała się o tym fakcie dopiero 4 lipca 2011 r., co uniemożliwiło jej odwołanie się od tej decyzji we właściwym czasie. Wskazała, że rozmiar planowanej inwestycji uniemożliwia uczynienie zadość wymaganiom zawartym w przepisach prawa dotyczącym osób trzecich, powodując liczne uciążliwości podczas robót budowlanych. Wskazała, że jej posesja jest oddzielona od granicy głównego wjazdu na plac budowy o ok. 5 m, a ulica, przy której realizowana ma być inwestycja, jest wąską ulicą brukową o złym stanie technicznym, przez co nie nadaje się do zwiększonego ruchu pojazdów. Jak zauważyła, wzmożony ruch na pobliskich ulicach utrzyma się również po zakończeniu budowy w związku z zasiedleniem planowanego budynku, a ponadto sam proces budowy spowoduje uszkodzenie okolicznych budynków, w tym budynku zamieszkiwanego przez skarżącą.

Decyzję Wojewody [...], pismem z dnia 20 lutego 2015 r., zaskarżyła również spółka F., wnosząc o jej uchylenie w całości. Decyzji zarzuciła naruszenie:

- art. 136 w zw. z art. 138 k.p.a., polegające na przeprowadzeniu postępowania dowodowego w znacznej części, co w istocie spowodowało naruszenie zasady dwuinstancyjności wskazanej w treści art. 15 k.p.a.;

- art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., poprzez wydanie decyzji bez przeprowadzenia postępowania dowodowego w zakresie wpływu decyzji na zagospodarowanie sąsiednich działek należących do spółki F., dzięki czemu inwestor został w stosunku do niej uprzywilejowany, gdyż pozwolenie na budowę wyłącza możliwość swobodnego zagospodarowania działek nr [...]/2, [...]/5 i [...]/2, co stanowi ograniczenie możliwości korzystania z prawa własności, ewentualnie prawa użytkowania wieczystego; spółka F. zarzuciła w szczególności nierozważenie, czy na działce sąsiedniej z planowaną inwestycją w przypadku jej realizacji możliwym będzie wzniesienie budynku o tożsamych parametrach i w tożsamej odległości od granicy działki, jak zakłada zatwierdzony decyzją projekt;

- art. 153 w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez niezastosowanie się przez organ do wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny (oraz Naczelny Sąd Administracyjny) zawartych w uzasadnieniu wyroku z dnia 4 lipca 2012 r.;

- art. 8 oraz 107 § 3 k.p.a. poprzez nieustosunkowanie się organu odwoławczego do zarzutów spółki F. podniesionych w odwołaniu z 23 sierpnia 2011 r., mimo obowiązku równego traktowania obu stron, i utrzymanie w mocy decyzji, która uprzywilejowuje inwestora w stosunku do dysponentów sąsiednich działek, gdyż pozwolenie na budowę wydane przez inwestora wyłącza możliwość zagospodarowania działki nr [...]/2, [...]/5 oraz [...]/2;

- zaniechania zbadania i oceny, z naruszeniem art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a., wpływu inwestycji i jej uciążliwości w stosunku do przyległych nieruchomości w kwestii zacienienia powierzchni przeznaczonych na pobyt ludzi w aspekcie § 13 r.w.t., mając na uwadze odległość planowanego obiektu od granicy działki spółki F., jak również jego wysokość.

- art. 5 ust. 1 pkt 8 i 9 u.p.b. poprzez nierozważenie niniejszej sprawy w kontekście zasady równości obywateli i ochrony interesów osób trzecich;

- § 25 r.o.p.b., poprzez przyjęcie, iż brak Polskiej Normy w zakresie oświetlenia światłem dziennym stanowi wystarczającą przesłankę do przyjęcia, iż zacienienie – brak dostępu światła słonecznego w pomieszczeniach zakładu pracy – pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie;

- art. 32 ust. 1 oraz art. 64 ust. 2 Konstytucji RP poprzez utrzymanie w mocy decyzji zatwierdzającej dokumentację projektową, której realizacja wyłączy całkowicie możliwość zagospodarowania pierzei położonej na działce spółki F., przylegającej do działki inwestorskiej.

W uzasadnieniu spółka podniosła, że zasugerowany przez inwestora sposób zagospodarowania działek nr [...]/2, [...]/5 oraz [...]/2 – pod zabudowę mieszkalną wielorodzinną – zostałby w znacznie ograniczony poprzez realizację planowanej inwestycji z racji na obniżenie atrakcyjności wymienionych działek, a ponadto zakłada on utworzenie pasa drogi wewnętrznej oraz pasa zieleni oddzielającego sugerowane budynki wielorodzinne od inwestycji na terenie posesji należącej do spółki F., podczas gdy to inwestor powinien rozważyć możliwość odsunięcia planowanej inwestycji od jej nieruchomości, do czego organ odwoławczy się nie odniósł. Niesłusznym, w ocenie spółki, było ponowne rozpatrzenie przez organ odwoławczy sprawy administracyjnej, ponieważ był on zobowiązany jedynie do oceny prawidłowości decyzji pierwszoinstancyjnej. Jak podniosła, realizacja spornej inwestycji spowoduje nie tylko brak możliwości zabudowy działek sąsiadujących jakimikolwiek budynkami (również z uwagi na znaczne zacienienie), ale również ograniczy wymagany przez przepisy dostęp światła dziennego do budynków obecnie wykorzystywanych. Spółka F. wskazała, że organ nie wyważył interesów inwestora i właścicieli działek sąsiadujących, do czego był zobowiązany konstytucyjnym obowiązkiem równego traktowania stron; bezpodstawnie również założył, iż na etapie przedmiotowego postępowania muszą istnieć sprecyzowane plany inwestycyjne spółki, podczas gdy to obowiązkiem organu jest zabezpieczenie interesów dysponentów obu działek. Rozwijając zarzut uniemożliwienia zapewnienia pracownikom w pomieszczeniach stałej pracy światła dziennego, spółka F. podniosła, że powoływany przez organ brak Polskiej Normy w zakresie minimalnej wartości współczynnika oświetlenia dziennego nie może być podstawą twierdzenia, iż pracodawca może poprzestać na oświetleniu elektrycznym tych pomieszczeń, ponieważ dla takiej sytuacji muszą wystąpić łącznie przesłanki zawarte w § 25 r.o.p.b., tj. zapewnienie światła dziennego musi być niemożliwe lub niewskazane ze względu na technologię produkcji, która to sytuacja nie występuje w przedmiotowej sprawie. Spółka F. podniosła, że w postępowaniu poprzedzającym wydanie skarżonej decyzji nie dokonano prawidłowej oceny, czy, a jeśli tak, to w jaki sposób, planowana inwestycja nie naruszy prawa sąsiedzkiego, w tym przypadku dostępu do światła słonecznego; że organ nie zbadał, będąc do tego zobligowanym wyrokiem WSA w B. z 4 lipca 2012, czy skarżący nie będą musieli odsunąć się od granicy z działką sąsiednią i czy wówczas nie utracą możliwości zabudowy władającą nieruchomością; oraz że oparł ustalenia dotyczące oceny oświetlenia i nasłonecznienia sąsiednich budynków o analizę nieodpowiadającą wymaganiom zawartym w r.w.t., ponieważ załączona graficzna prezentacja nasłonecznienia nie zawiera danych dotyczących istnienia otworów okiennych w budynkach posadowionych na działce spółki F., a samo wskazanie, iż prezentacja graficzna została sporządzona i złożona przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia zawodowe nie może zwalniać organu od ustalenia prawdy obiektywnej w tym zakresie.

W odpowiedzi na skargi organ wniósł o ich oddalenie w całości, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie sądowej przeprowadzonej w dniu 21 października 2015 r. Sąd połączył sprawy ze skargi społki F. (sygn. akt II SA/Bd 307/15) i H. R. (sygn. akt II SA/Bd 313/15) do rozpoznania pod wspólną sygnaturą II SA/Bd 307/15.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skargi nie zasługują na uwzględnienie.

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) sąd administracyjny kontroluje legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia administracyjnego, czyli jego zgodność z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i procesowego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej p.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, przy czym zaskarżona decyzja może być uchylona tylko wówczas, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego albo inne naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie (art. 145 §1 pkt 1 p.p.s.a.). Ponadto sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.), a także stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 3 p.p.s.a.).

Badając zaskarżoną decyzję w granicach określonych przepisami powołanej wyżej ustawy, Sąd stwierdził, że nie narusza ona obowiązujących przepisów prawa materialnego, ani procesowego Ponadto z treści jej uzasadnienia wynika, iż organ zastosował się do wytycznych zawartych w wyroku zarówno w wyroku WSA w B., sygn. akt II SA/Bd 278/12, jak i wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, sygn. akt II OSK 2816/12, odnosząc się zarówno do wszystkich zarzutów skarżącej spółki podniesionych w odwołaniu, jak i uzupełniając w niezbędnym stopniu oraz prawidłowo analizując materiał dowodowy w sprawie.

Przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu jest decyzja Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2015 r., nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...] sierpnia 2011 r., nr [...], znak: [...] o zatwierdzeniu projektu budowlanego i pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego przez spółkę A.

W ocenie skarżącej spółki realizacja przedmiotowej inwestycji naruszy normy w zakresie odległości budynku od granic działek sąsiednich oraz wymaganego nasłonecznienia pomieszczeń w budynkach posadowionych na tych działkach, a decyzja utrzymująca w mocy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne wydana została z naruszeniem interesów osób trzecich oraz zasady dwuinstancyjności i równego traktowania stron postępowania, a także oparta została o niepełne ustalenia faktyczne. Z kolei w ocenie skarżącej H. R. realizacja inwestycji spowoduje zagrożenie dla istniejących budynków usytuowanych na działkach sąsiednich, a także daleko posunięte uciążliwości komunikacyjne zarówno w czasie budowy przedmiotowego obiektu, jak i po realizacji inwestycji.

Właściwe w sprawie przepisy dotyczące wymogów odległości od działek sąsiednich oraz oświetlenia i nasłonecznienia obiektów planowanych i istniejących na sąsiednich działkach zawiera rozporządzenie Ministra infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r., nr 75, poz. 690) – dalej "r.w.t.". Zgodnie z § 12 ust. 1 r.w.t. jeżeli z przepisów § 13, 60 i 271-273 lub przepisów odrębnych określających dopuszczalne odległości niektórych budowli od budynków nie wynikają inne wymagania, budynek na działce budowlanej należy sytuować w odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie mniejszej niż 4 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy (pkt 1) oraz 3 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy (pkt 2). Jak stanowi z kolei § 13 ust. 1 r.w.t. odległość budynku z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi od innych obiektów powinna umożliwiać naturalne oświetlenie tych pomieszczeń - co uznaje się za spełnione, jeżeli między ramionami kąta 60°, wyznaczonego w płaszczyźnie poziomej, z wierzchołkiem usytuowanym w wewnętrznym licu ściany na osi okna pomieszczenia przesłanianego, nie znajduje się przesłaniająca część tego samego budynku lub inny obiekt przesłaniający w odległości mniejszej niż wysokość przesłaniania - dla obiektów przesłaniających o wysokości do 35 m oraz 35 m - dla obiektów przesłaniających o wysokości ponad 35 m (pkt 1), a ponadto zostały zachowane wymagania, o których mowa w § 57 i 60 r.w.t. (pkt 2) Wysokość przesłaniania, o której mowa w ust. 1 pkt 1, zgodnie z § 13 ust. 2, mierzy się od poziomu dolnej krawędzi najniżej położonych okien budynku przesłanianego do poziomu najwyższej zacieniającej krawędzi obiektu przesłaniającego lub jego przesłaniającej części. § 57 r.w.t. stanowi, iż pomieszczenie przeznaczone na pobyt ludzi powinno mieć zapewnione oświetlenie dzienne, dostosowane do jego przeznaczenia, kształtu i wielkości, z uwzględnieniem warunków określonych w § 13 oraz w ogólnych przepisach bezpieczeństwa i higieny pracy (ust. 1), a w pomieszczeniu przeznaczonym na pobyt ludzi stosunek powierzchni okien, liczonej w świetle ościeżnic, do powierzchni podłogi powinien wynosić co najmniej 1:8, natomiast w innym pomieszczeniu, w którym oświetlenie dzienne jest wymagane ze względów na przeznaczenie - co najmniej 1:12 (ust. 2). Zgodnie z kolei z § 58 ust. 1 r.w.t. dopuszcza się oświetlenie pomieszczenia przeznaczonego na pobyt ludzi wyłącznie światłem sztucznym, jeżeli oświetlenie dzienne nie jest konieczne lub nie jest wskazane ze względów technologicznych i jest uzasadnione celowością funkcjonalną zlokalizowania tego pomieszczenia w obiekcie podziemnym lub w części budynku pozbawionej oświetlenia dziennego. W przypadku, gdy pomieszczenie, o którym mowa w ust. 1, jest pomieszczeniem stałej pracy w rozumieniu ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, dla zastosowania wyłącznie oświetlenia światłem sztucznym, w tym elektrycznym, jest wymagane uzyskanie zgody właściwego państwowego wojewódzkiego inspektora sanitarnego, wydanej w porozumieniu z właściwym okręgowym inspektorem pracy (§ 57 ust. 2 r.w.t.).

Analizując zebrany w sprawie materiał dowodowy, a także samą treść zaskarżonej decyzji pod kątem spełnienia uwarunkowań określonych wyżej przytoczonymi uregulowaniami Sąd doszedł do przekonania, iż w przedmiotowej sprawie Wojewoda [...] słusznie wykluczył istnienie przesłanek uzasadniających uchylenie decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i pozwoleniu na budowę zamierzonego budynku. Projekt ten zgodny jest bowiem zarówno z właściwymi w sprawie przepisami prawa materialnego, jak i ustaleniami wynikającymi z decyzji z dnia [...] listopada 2007 r. o warunkach zabudowy.

Jak wynika z przedstawionej przez inwestora analizy graficznej odległość planowanego na działkach o numerach ewid. [...]/1, [...]/4 i [...]/5 budynku od działek sąsiednich wynosi nie mniej niż 4 m. Za spełniony uznać trzeba tym samym warunek z § 12 ust. 1 pkt 1 r.w.t. Ponadto organ prawidłowo zanalizował warunki nasłonecznienia sąsiednich nieruchomości w oparciu o uzupełnioną przez inwestora dokumentację dotyczącą linijki słońca oraz analizę kąta nasłonecznienia dla wszystkich budynków znajdujących się na sąsiednich działkach znajdujących się we władaniu spółki F., w tym budynku wagi, nieuwzględnionego w pierwotnym opracowaniu inwestorskim. Zarówno z samego uzasadnienia decyzji drugoinstancyjnej, jak i z zebranego w sprawie materiału wynika, iż zacienienie spowodowane realizacją przedmiotowej inwestycji działek sąsiednich nie wykroczy poza określone przepisami prawa wartości maksymalne. Powyższe znajduje potwierdzenie w przedstawionej przez inwestora analizie linijki słońca oraz analizie kątów nasłonecznienia dla pomieszczeń znajdujących się w budynkach wykorzystywanych przez skarżącą spółkę.

Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut spółki F., jakoby zatwierdzone decyzją administracyjną usytuowanie zamierzonego budynku wyłączało możliwość swobodnego zagospodarowania znajdujących się w jej władaniu działek nr ewid. [...]/2, [...]/5 oraz [...]/2 ze względu na odległość planowanego budynku od wymienionych nieruchomości, jak i jego wysokość. Organ odwoławczy, uwzględniając wytyczne zawarte w wyroku WSA w B., sygn. akt II SA/Bd 278/12, uwzględnił przykładowe zagospodarowanie działek należących do skarżącej spółki w postaci zabudowania ich budynkami wielorodzinnymi, prawidłowo stwierdzając jednocześnie, iż przy realizacji tego typu zamierzenia warunki określone w § 13, § 57, § 58 i § 60 r.w.t. zostaną spełnione. Sąd stoi ponadto na stanowisku, będąc w tej kwestii związanym twierdzeniem Naczelnego Sądu Administracyjnego zawartym w wyroku z dnia 17 kwietnia 2014 r., sygn. akt II OSK 2816/12, iż opracowanie dotyczące nasłonecznienia w stosunku do obiektów mogących powstać w przyszłości na działkach sąsiednich może objąć tylko takie plany inwestycyjne właścicieli nieruchomości sąsiednich, które zostaną we właściwy sposób sprecyzowane. Zarzuty spółki F. skierowane zarówno do inwestora, iż przykładowym zagospodarowaniem terenu uczynił usytuowanie na przedmiotowych działkach zabudowy wielorodzinnej, jak i zarzuty skierowane do organu odwoławczego, iż tak określone przykładowe zagospodarowanie zaakceptował, nie mogą zostać uwzględnione, ponieważ to skarżąca spółka, spodziewając się podnoszonych ograniczeń, winna przedstawić skonkretyzowany plan zagospodarowania terenu i dopiero na takiej podstawie mogła wywodzić postulaty dotyczące ewentualnego ograniczenia zamierzonego już przez nią zagospodarowania działek, którymi włada. Trzeba dodać, że organ odwoławczy, będąc związanym wyrokiem WSA w B., sygn. akt II SA/Bd 278/12, uzupełnił materiał dowodowy o opracowanie dotyczące nasłonecznienia obiektów zasugerowanych przez inwestora na działkach nr ewid. [...]/2, [...]/5 oraz [...]/2, choć w świetle przytoczonego wyroku NSA, a także okoliczności, iż w toku całego postępowania skarżąca spółka nie zasygnalizowała zamiaru realizacji jakiejkolwiek inwestycji na przedmiotowych działkach i nie toczy się w tej sprawie żadne postępowanie administracyjne, analiza taka dowodzi jedynie możliwości zabudowania sąsiednich działek w sposób przykładowy.

W kontekście powyższego w podobny sposób ocenić należy zarzut skarżącej spółki odnośnie rzekomego naruszenia przez organ odwoławczy zasady dwuinstancyjności (art. 15 k.p.a.). Stwierdzić należy, że kwestionowane przez spółkę F. przeprowadzenie dowodu uzupełniającego przez organ odwoławczy stanowiło jego obowiązek w obliczu wytycznych zawartych w przywoływanych wyrokach WSA i NSA, a ponadto nie wyczerpywało całego materiału dowodowego. Podstawę prawną takiego działania stanowi przepis art. 136 k.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. W związku z tym stwierdzić należy, iż w niniejszej sprawie przeprowadzenie dowodu z pisma inwestora z dnia 14 listopada 2014 r. uzupełniającego dokumentację o wymagane analizy nie może stanowić podstawy dla twierdzenia, iż organ przeprowadził postępowanie dowodowe w znacznej części lub w całości. Zgodzić się należy z organem., iż przedstawione przez inwestora dokumenty w piśmie z dnia 14 listopada 2014 r. w postaci projektu zagospodarowania terenu skarżącej spółki, linijki słońca, analizy nasłonecznienia z uwzględnieniem kątów 60° dla budynku wagi i pomieszczeń spółki F. stanowią jedynie uzupełnienie projektu budowlanego i ich przeprowadzenie nie narusza zasady dwuinstancyjności postępowania. Wyjaśnić też przyjdzie, iż przedmiotem postępowania odwoławczego nie jest weryfikacja decyzji organu pierwszej instancji, a ponowne rozpoznanie sprawy administracyjnej w jej całokształcie (vide: wyroki NSA z dnia 28 listopada 2014 r., sygn. akt II OSK 1173/13 oraz z dnia 10 grudnia 2014 r., sygn. akt II OSK 1241/13, dostępne na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl).

Mając na uwadze, iż pomieszczenia w budynkach skarżącej spółki użytkowane są jako pomieszczenia pracownicze, odnieść należy się do zarzutu naruszenia przez organ odwoławczy § 25 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (tekst jednolity: Dz. U z 2003 r., nr 169 poz. 1650) – dalej "r.b.h.p.". Zgodnie z przywołanym przepisem w pomieszczeniach stałej pracy należy zapewnić oświetlenie dzienne, chyba że jest to niemożliwe lub niewskazane ze względu na technologię produkcji, a na stosowanie oświetlenia wyłącznie elektrycznego pracodawca uzyskał zgodę właściwego państwowego wojewódzkiego inspektora sanitarnego wydaną w porozumieniu z okręgowym inspektorem pracy. Jak ponadto stanowi § 26 r.b.h.p., oświetlenie dzienne na poszczególnych stanowiskach pracy powinno być dostosowane do rodzaju wykonywanych prac i wymaganej dokładności oraz powinno spełniać wymagania określone w Polskiej Normie (ust. 1) i niezależnie od oświetlenia dziennego w pomieszczeniach pracy należy zapewnić oświetlenie elektryczne o parametrach zgodnych z Polskimi Normami (ust. 2). Rozpoznając zarzut skarżącej spółki, jakoby organ, dokonując oceny sytuacji w aspekcie możliwości wykorzystywania budynków na cele związane z działalnością operacyjną spółki, poprzestał na stwierdzeniu braku wymagań dotyczących oświetlenia światłem dziennym miejsca pracy w związku z brakiem Polskiej Normy w tym zakresie, stwierdzić należy, iż poruszona materia nie jest istotna dla niniejszego postępowania, albowiem dotyczy ona obowiązków skarżącej spółki jako pracodawcy i odnosi się bezpośrednio do jej powinności w zakresie zapewnienia odpowiednich warunków pracy w pomieszczeniach pracowniczych. Przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu jest rozstrzygnięcie utrzymujące w mocy decyzję o pozwoleniu na budowę, a więc rzeczą Sądu jest zbadanie zasadności uznania przez organ odwoławczy spełnienia wszystkich warunków technicznych przez inwestora realizującego przedsięwzięcie budowlane. Przepisy dotyczące bezpieczeństwa i higieny pracy wyznaczają z kolei standardy, jakim powinien odpowiadać zakład pracy, w tym przypadku prowadzony przez skarżącą spółkę. Odnoszą się więc one do innej materii, nieistotnej zarówno z perspektywy inwestora starającego się o udzielenie pozwolenia na budowę, jak i organu badającego spełnienie odpowiednich w sprawie warunków. Realizacja przedsięwzięcia budowlanego przez jeden podmiot nie może zależeć od wypełnienia, bądź nie, przewidzianych przepisami prawa powinności podmiotu odrębnego.

Nie zasługuje ponadto na uwzględnienie zarzut spółki F. dotyczący spodziewanego spadku wartości znajdujących się w jej władaniu działek w związku z realizacją planowanej inwestycji. Słusznie wyjaśnił organ II instancji, iż w postępowaniu o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę takie kwestie nie są brane pod uwagę, a ewentualne roszczenia z tego tytułu mogą być dochodzone na drodze cywilnej. Podnoszone zagadnienie hipotetycznego spadku wartości nieruchomości położonych w otoczeniu terenu projektowanej inwestycji nie może mieć żadnego znaczenia przy rozstrzyganiu podobnej sprawy administracyjnej, bowiem organy administracji publicznej na etapie postępowania o pozwolenie na budowę nie mogą rozważać kwestii, czy wskutek zrealizowania określonej inwestycji na danym terenie wzrośnie albo zmaleje wartość nieruchomości sąsiednich (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 października 2009 r., sygn. akt II OSK 1591/2008, dostępny na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl).

W odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r., poz. 1409) – dalej: "u.p.b.", stwierdzić przyjdzie, iż organ odwoławczy w sposób przekonujący wytłumaczył, dlaczego w jego ocenie realizowana inwestycja nie naruszy interesu osób trzecich, a stanowisko to Sąd w pełni podziela. W odniesieniu z kolei do naruszenia art. 5 ust. 1 pkt 8 u.p.b. stwierdzić przyjdzie, iż, jak wskazano wcześniej, usytuowanie planowanego budynku odpowiada, w ocenie Sądu, dyspozycjom przepisów szczegółowych w tym zakresie,

W odniesieniu do zarzutu, iż przedłożona przez inwestora prezentacja graficzna nie zawiera danych dotyczących istnienia otworów okiennych w budynkach posadowionych na działce skarżącej spółki i ich ewentualnego zwymiarowania, stwierdzić trzeba, iż żaden przepis obowiązującego prawa nie nakłada na inwestora obowiązku zawarcia w opracowaniu tego typu danych.

Powody oddalenia zarzutów naruszenia art. 153 w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. oraz art. 32 ust. 1 i art. 62 ust. 2 Konstytucji RP wynikają wprost z treści niniejszego uzasadnienia.

W ocenie Sądu, decyzja Wojewody [...] została w sposób jasny i wyczerpujący uzasadniona, zawierając w sobie przy tym odniesienie do wszystkich zarzutów podniesionych przez skarżącą spółkę w odwołaniu. Ponadto, w ocenie Sądu, ustalenia faktyczne, na których oparł się organ odwoławczy, zostały w sposób prawidłowy zdekodowane w oparciu o kompletny materiał dowodowy. Z uwagi na to nie zasługują na uwzględnienie zarzuty spółki F. dotyczące naruszenia art. 7, 8, 77, 80, i 107 §3 k.p.a.

W odniesieniu do zarzutu sformułowanego przez H. R., dotyczącego braku świadomości o wydanej w 2007 roku decyzji o warunkach zabudowy, stwierdzić przyjdzie, iż okoliczność ta jest nieistotna dla niniejszej sprawy, albowiem postępowanie będące przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej dotyczy prawidłowości decyzji i zatwierdzeniu projektu i pozwoleniu na budowę. Podnoszona okoliczność, iż będąc stroną postępowania skarżąca nie została w sposób należyty powiadomiona o toczącym się postępowaniu w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy, może być potraktowana jako zarzut wymagający zbadania jedynie w ramach postępowania wznowieniowego dotyczącego ostatecznej decyzji administracyjnej o warunkach zabudowy.

Rozważając z kolei zarzuty dotyczące spodziewanych uciążliwości związanych z realizacją przedmiotowej inwestycji stwierdzić należy, zgadzając się jednocześnie z poczynionymi w tej kwestii uwagami organu odwoławczego, iż inwestor zobowiązany został, na podstawie art. 36 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r., poz. 1409), do przeprowadzenia robót budowlanych w sposób gwarantujący zachowanie bezpieczeństwa ludzi i mienia, z wykorzystaniem właściwej technologii realizacji robót, aby nie spowodować destrukcji ośrodka gruntowego i uszkodzeń sąsiadującej zabudowy oraz naruszenia stateczności skarpy, a ponadto zobowiązany został do prowadzenia stałego monitoringu stanu technicznego sąsiedniej zabudowy. Powyższe w sposób jasny wynika z treści decyzji pierwszoinstancyjnej utrzymanej w mocy zaskarżonym rozstrzygnięciem.

W podobny sposób ocenić należy zarzut skarżącej dotyczący spodziewanych problemów komunikacyjnych spowodowanych realizacją przedmiotowej inwestycji. Jak wynika z akt sprawy, obsługa komunikacyjna planowanego budynku została uzgodniona z Zarządem Dróg Miejskich i Komunikacji Publicznej, który pozytywnie zaopiniował rozwiązania przyjęte w projekcie, wskazując jednocześnie warunki dotyczące lokalizacji poszczególnych zjazdów. Słusznie wskazał organ odwoławczy, iż ewentualne zakłócenia w ruchu wokół inwestycji w trakcie jej realizacji, a także już po zakończeniu budowy, będzie można zgłaszać zarówno do ZDMiKP, jak i do podmiotu zarządzającego zrealizowaną inwestycją, w celu ich usunięcia.

W związku z powyższym, uznając, że zaskarżona decyzja, ani poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie naruszają obowiązujących przepisów prawa w sposób skutkujący koniecznością ich uchylenia albo stwierdzenia nieważności, orzeczono na podstawie art. 151 p.p.s.a. o oddaleniu obu wniesionych skarg.