Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 487/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-02-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3a § 1 pkt 1, art. 15 § 1, art. 29 § 1, art. 33, art. 34, art. 59 § 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2014 poz 1619
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity
article: art. 8, art. 21 § 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2015 poz 613
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Waldemar Śledzik Sędziowie Sędzia WSA Aneta Lemiesz (spr.) Sędzia WSA Agnieszka Olesińska po rozpoznaniu w dniu 21 lutego 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi B. D. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę


UZASADNIENIE

Naczelnik Urzędu Skarbowego W. wszczął postępowanie egzekucyjne wobec B. D. (dalej Skarżąca lub Strona) na podstawie własnych tytułów wykonawczych nr [...] i nr [...] z dnia 20 maja 2015 r., obejmujących zaległości w podatku od towarów i usług za I kw. 2012 r. oraz II i IV kw. 2013 r., w łącznej kwocie należności głównej 371,00 zł. Jako podstawę prawną obowiązku dochodzonego tytułami wykonawczymi wierzyciel wskazał dokument, o którym mowa w art. 3a § 1 ustawy.

W dniu 27 maja 2015 r., na poczet należności objętych ww. tytułami wykonawczymi, organ egzekucyjny, działając na podstawie art. 80 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2014 r. poz. 1619 z późn. zm., dalej ustawa egzekucyjna), sporządził zawiadomienie nr [...], o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego, które skierował do [...] S.A.

W odpowiedzi na zawiadomienie o zajęciu, odebrane w dniu 8 czerwca 2015 r., [...] S.A. poinformował, że w sprawie wystąpił zbieg egzekucji administracyjnych, w związku z czym Bank zwrócił się o wskazanie organu prowadzącego łączną egzekucję z rachunku.

Pismem z dnia 16 czerwca 2015 r., Strona wniosła zarzuty do postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] i nr [...]. wskazując, że zobowiązanie objęte ww. tytułami wykonawczymi nie istnieje (art. 33 § 1 pkt 1 ustawy egzekucyjnej). Wyjaśniła, że zobowiązania wskazane w tytułach wykonawczych powstały wskutek błędnie wypełnionych deklaracji VAT- 7K. Stwierdziła, że korekty kilkunastu deklaracji prostujące wcześniejsze pomyłki przesłała do wierzyciela w grudniu 2014 r. i lutym 2015 r.

Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2015 r., nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego W. uznał za bezzasadne zarzuty zgłoszone w piśmie z dnia 16 czerwca 2015 r.

W uzasadnieniu postanowienia organ egzekucyjny wskazał, że:

- zaległość w VAT za I kw. 2012 r., w wysokości 188.00 zł wynika z korekty deklaracji złożonej przez Stronę w dniu 16 grudnia 2014 r.,

- zaległość w VAT za II kw. 2013 r., w wysokości 149,00 zł wynika z korekty deklaracji złożonej przez Stronę w dniu 3 marca 2015 r.,

- zaległość w VAT za IV kw. 2013 r., w wysokości 34,00 zł wynika z korekty deklaracji złożonej przez Stronę w dniu 3 marca 2015 r.,

W związku z powyższym, organ egzekucyjny uznał zarzut nieistnienia egzekwowanego obowiązku za bezzasadny.

Na powyższe postanowienie Strona pismem z dnia 10 września 2015 r. wniosła zażalenie do Dyrektora Izby Skarbowej w W.. Wskazała, że tytuły wykonawcze nr [...] i nr [...] zostały wystawione dla zobowiązań nieaktualnych, które zostały już uwzględnione w korektach deklaracji. Stwierdziła, że kwota 188,00 zł z tytułu wykonawczego nr [...] została ujęta w korekcie deklaracji za IV kw. 2014 r., a kwota 183,00 zł z tytułu wykonawczego o nr [...] została rozliczona za I kw. 2014 r. Ponadto Skarżąca podniosła, że nie jest możliwe złożenie poprawnych korekt deklaracji na podstawie obecnie obowiązujących druków deklaracji VAT-7K, w związku z czym Strona zastosowała własne rozwiązanie tego problemu, kierując się prostą w tej sytuacji logiką w wyższości stanu faktycznego nad niepotrzebną biurokracją.

Dyrektor Izby Skarbowej w W. postanowieniem z dnia [...] grudnia 2015 r., nr [...], utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.

Organ odwoławczy uznał, że w przedmiotowej sprawie nie ulega wątpliwości, iż w momencie wszczęcia postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] i nr [...] z dnia 20 maja 2015 r., zaległość w podatku od towarów i usług za I kw. 2012 r., II kw. 2013 r. i IV kw. 2013 r., wynikała z korekt deklaracji VAT-7K, złożonych przez Stronę odpowiednio w dniach 16 grudnia 2014 r. oraz 3 marca 2015 r. Korekty deklaracji złożone w ww. dniach są ostatnimi korektami, dotyczącymi I kw. 2012 r., II kw. 2013 r. i IV kw. 2013 r., jakie Skarżąca złożyła do dnia wydania postanowienia. Naczelnik Urzędu Skarbowego W. nie wydał dotychczas decyzji określającej wysokość zobowiązania ciążącego na Stronie w podatku od towarów i usług za wyżej wskazane okresy. Dlatego zobowiązania które Skarżąca sama wskazała w korektach deklaracji jako kwoty podlegające wpłacie do urzędu skarbowego, istnieją i mogą być dochodzone w postępowaniu egzekucyjnym.

Dyrektor Izby Skarbowej w W. wskazał, że powinnością organu egzekucyjnego nie jest ocena poprawności złożonych przez Stronę korekt deklaracji podatkowych. Oceniając istnienie egzekwowanego obowiązku, Naczelnik Urzędu Skarbowego W. miał obowiązek ustalić czy zobowiązanie jest egzekwowane na podstawie dokumentu określonego w art. 3a § 1 ustawy egzekucyjnej, czy nie zostało w innej wysokości niż dokumentach będących podstawą wystawienia tytułach wykonawczych zadeklarowane w kolejnych korektach deklaracji VAT-7K oraz czy w sprawie nie została wydana przez organ podatkowy decyzja określająca wysokość zobowiązania w podatku od towarów i usług. Takie okoliczności w sprawie nie wystąpiły. Co więcej, na takie okoliczności nie wskazała również Zobowiązana w złożonym piśmie z zarzutami z dnia 16 czerwca 2015 r. oraz w zażaleniu z dnia 10 września 2015 r.

Biorąc pod uwagę przedstawione okoliczności faktyczne i prawne organ odwoławczy stwierdził, że w sprawie nie wystąpiły okoliczności wskazane przez Skarżącą, tj. nieistnienie egzekwowanego obowiązku, wobec czego brak jest podstaw do uchylenia postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] sierpnia 2015 r.

Kwestionując prawidłowość wydanego ww. rozstrzygnięcia, pismem z dnia 12 stycznia 2016 r. Strona wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na ww. postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W..

Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie art. 121 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, poprzez naruszenie zasady nakazującej prowadzenie postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych poprzez wydanie rozstrzygającego postanowienia bez należytego zbadania sprawy bez uwzględnienia wniosków i dowodów strony, które wskazywały na bezprzedmiotowość wystawionych tytułów wykonawczych, a co za tym idzie wszczęcie egzekucji pomimo nieistnienia zobowiązania.

W związku z powyższym Skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania.

W uzasadnieniu przedmiotowej skargi podtrzymała te same argumenty co w uzasadnieniu zażalenia z dnia 10 września 2015 r. Stwierdziła, że tytuły wykonawcze nr [...] i nr [...], zostały wystawione dla zobowiązań nieaktualnych, które zostały już uwzględnione w korektach deklaracji.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Na wstępie należy wskazać, że złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do obowiązującego od dnia 15 sierpnia 2015r. nowego brzmienia przepisu art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016r. poz. 718, dalej jako "p.p.s.a."). Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

Ponadto wskazać należy, że kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., stosownie do art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) - c) p.p.s.a.). Przy czym, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami skargi ani jej wnioskami.

W świetle akt sprawy wyżej określone przesłanki nie zachodzą.

Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. [...] w przedmiocie uznania za bezzasadne zarzutów wniesionych przez Skarżącą w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] i nr [...] z dnia 20 maja 2015 r.

Zgodnie z przepisem art. 33 ustawy egzekucyjnej zobowiązany może wnieść zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, przy czym podstawą zarzutu mogą być wyłącznie okoliczności (przesłanki) wymienione w tym przepisie (w punktach 1-10).

Dla porządku wskazać należy, że zgodnie z art. 33 § 1 pkt 1 ww. ustawy podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku.

Wyjaśnić trzeba, że co do zasady zarzut ten, zgodnie z art. 34 § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela. Ponieważ jednak w rozpoznanej sprawie wierzycielem i organem egzekucyjnym jest ten sam organ, tj. Naczelnik Urzędu Skarbowego W., zbędne było wydawanie odrębnych rozstrzygnięć w sprawie stanowiska wierzyciela i zarzutów. Stanowisko to jest zgodne z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 czerwca 2007r, sygn. akt I FPS 4/06 (ONSAiWSA 2007/5/112), w której stwierdzono, że bezprzedmiotowe jest wydanie postanowienia zawierającego stanowisko wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, o których mowa w art. 34 ustawy egzekucyjnej w przypadku, gdy wierzycielem jest Skarb Państwa, reprezentowany przez kierownika statio fisci – naczelnika urzędu skarbowego, który jednocześnie jest organem egzekucyjnym.

Prawidłowo więc postąpił Naczelnik Urzędu Skarbowego W. rozpoznając zarzuty Skarżącej bez uprzedniego wydawania postanowienia zawierającego stanowisko w przedmiocie zarzutów.

Sąd w tym miejscu zauważa, że na mocy art. 29 § 1 ustawy egzekucyjnej organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej; organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Organ egzekucyjny ustala więc czy egzekucja oznaczonego obowiązku jest dopuszczalna, a więc czy istnieje obowiązek wskazany w treści tytułu wykonawczego.

W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się na przykładzie podatków, że warunkiem stosowania przymusu administracyjnego jest ciągłe istnienie źródła kreującego ten obowiązek, jako możliwy do wyegzekwowania, a więc istnienie albo decyzji, z której on wynika, albo stosownej deklaracji podatkowej (zeznania). Natomiast wymagalność obowiązku (w rozumieniu art. 59 § 1 pkt 2 ab initio ustawy egzekucyjnej) oznacza istnienie stanu, w którym zobowiązany powinien już wykonać ciążącą na nim skonkretyzowaną powinność, a mimo to uchyla się od niej, a właściwe organy mają wobec takiej postawy zobowiązanego żądania przymusowego spełnienia ciążącej na nim powinności (zob. wyrok WSA w Warszawie z 6 listopada 2007r. sygn. akt III SA/Wa 1469/07, LEX nr 361255).

W tej sprawie organ egzekucyjny zbadał podstawę egzekwowanego obowiązku i wyjaśnił, że zaległość w podatku od towarów i usług za I kw. 2012 r., II kw. 2013 r. i IV kw. 2013 r., wynikała z korekt deklaracji VAT-7K, złożonych przez Panią B. D. odpowiednio w dniach 16 grudnia 2014 r. oraz 3 marca 2015 r. Korekty deklaracji złożone w ww. dniach są ostatnimi korektami, dotyczącymi I kw. 2012 r., II kw. 2013 r. i IV kw. 2013 r., jakie zobowiązana złożyła do dnia wydania niniejszego postanowienia. Naczelnik Urzędu Skarbowego W. nie wydał dotychczas decyzji określającej wysokość zobowiązania ciążącego na Pani B. D. w podatku od towarów i usług za wyżej wskazane okresy. Dlatego zobowiązania które Podatniczka sama wskazała w korektach deklaracji jako "kwoty podlegające wpłacie do urzędu skarbowego". Zatem zaległości w podatku od towarów i usług za okresy wskazane w zaskarżonym postanowieniu istnieją i mogą być dochodzone w postępowaniu egzekucyjnym.

Tak więc w tej sprawie tytuł wykonawczy wystawiono w oparciu o złożoną przez stronę skarżącą deklarację, co wynika ze wskazania w pozycji 3 jako podstawy prawnej obowiązku – dokumentu, o którym mowa w art. 3a § 1 pkt 1 ustawy egzekucyjnej.

Zgodnie z tą regulacją w zakresie zobowiązań powstałych między innymi w przypadkach określonych w art. 8 i art. 21 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, stosuje się egzekucję administracyjną, jeżeli wynikają one z deklaracji lub zeznania złożonego przez podatnika lub płatnika, jeżeli w deklaracji, w zeznaniu, zostało zamieszczone pouczenie, że stanowią one podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego oraz wierzyciel przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego przesłał zobowiązanemu upomnienie, o którym mowa w art. 15 § 1 ustawy egzekucyjnej.

Faktem także jest, że organ egzekucyjny nie miał obowiązku dokonywać oceny poprawności złożonych przez zobowiązaną korekt deklaracji podatkowych. Oceniając istnienie egzekwowanego obowiązku, Naczelnik Urzędu Skarbowego W. musiał tylko ustalić czy zobowiązanie jest egzekwowane na podstawie dokumentu określonego w art. 3a § 1 ustawy egzekucyjnej, czy nie zostało określone w innej wysokości niż w dokumentach będących podstawą wystawienia tytułów wykonawczych oraz czy w sprawie nie została wydana przez organ podatkowy decyzja określająca wysokość zobowiązania w podatku od towarów i usług.

Biorąc pod uwagę przedstawione okoliczności faktyczne i prawne, należy stwierdzić, że w sprawie nie wystąpiły okoliczności wskazane przez Panią B. D., tj. nieistnienie egzekwowanego obowiązku.

Reasumując organy orzekające w sprawie działały na podstawie obowiązujących przepisów, a okoliczności sprawy zostały szczegółowo wyjaśnione stronie skarżącej.

Wobec powyższego brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.