Wyrok NSA oz. w Łodzi, sygn. akt SA/Ł 2450/95
NSA oz. w Łodzi
Data orzeczenia: 1996-02-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 626  Ustrój samorządu terytorialnego, w tym referendum gminne
Hasła tematyczne: Samorząd terytorialny
Administracyjne postępowanie
Działalność gospodarcza
Powołane przepisy: article: art. 40 ust. 3, art. 41 ust. 2
journal: Dz.U. 1996 nr 13 poz. 74
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 11 grudnia 1995 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o samorządzie terytorialnym.
Teza: 1. Artykuł 40 ust. 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym /Dz.U. 1996 nr 13 poz. 74/ nie daje podstaw do podejmowania przez radę gminy lub zarząd działający na podstawie art. 41 ust. 2 uchwał o charakterze indywidualnym, mających charakter decyzji administracyjnych.

2. Okoliczność, że w związku z prowadzeniem działalności gospodarczej przez konkretne osoby, do czego uprawnia je wpis do ewidencji działalności gospodarczej, dochodzi do zakłócenia porządku i spokoju publicznego, nie może stanowić podstawy do podjęcia przez zarząd uchwały zobowiązującej właścicieli dyskoteki do jej zamknięcia w określonych dniach.

TEZY

1. Artykuł 40 ust. 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym /Dz.U. 1996 nr 13 poz. 74/ nie daje podstaw do podejmowania przez radę gminy lub zarząd działający na podstawie art. 41 ust. 2 uchwał o charakterze indywidualnym, mających charakter decyzji administracyjnych.

2. Okoliczność, że w związku z prowadzeniem działalności gospodarczej przez konkretne osoby, do czego uprawnia je wpis do ewidencji działalności gospodarczej, dochodzi do zakłócenia porządku i spokoju publicznego, nie może stanowić podstawy do podjęcia przez zarząd uchwały zobowiązującej właścicieli dyskoteki do jej zamknięcia w określonych dniach.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił na podstawie art. 207 par. 5 Kpa w związku z art. 216a par. 1 Kpa i art. 68 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368/ skargę Wójta Gminy T. na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody (...) z dnia 1 września 1995 r. w przedmiocie stwierdzenia nieważności zarządzenia Zarządu Gminy T. w sprawie zamknięcia dyskoteki.


UZASADNIENIE

W związku z incydentem, do jakiego doszło w dniu 5 sierpnia 1995 r. w dyskotece "K." w P., mając na względzie zagrożenie bezpieczeństwa i porządku publicznego, Zarząd Gminy T. zarządzeniem z dnia 8 sierpnia 1995 r. /bez numeru/, wydanym na podstawie art. 40 ust. 3 i art. 41 ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym /omyłkowo podano rok 1995/, postanowił zobowiązać właścicieli dyskoteki do zamknięcia lokalu w dniach 11 i 12 sierpnia 1995 r. Ponadto Zarząd Gminy postanowił skierować do Prezydium Rady Gminy wniosek o rozpatrzenie na najbliższej sesji Rady Gminy sprawy tymczasowego lub całkowitego zamknięcia dyskoteki "K.".

Wojewoda (...) rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia 1 września 1995 r. /Or. III.0914/44/94/, na podstawie art. 91 ust. 2 i 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym /Dz.U. nr 16 poz. 95 ze zm./, stwierdził nieważność zarządzenia Zarządu Gminy T. z dnia 8 sierpnia 1995 r. w sprawie zamknięcia lokalu "K.". W uzasadnieniu podał, że właściciele lokalu "K." w P. rozpoczęli działalność gospodarczą w 1994 r. i uzyskali wpis do ewidencji działalności gospodarczej na podstawie ustawy z dnia 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej /Dz.U. nr 41 poz. 324 ze zm./. Zgodnie z wpisem przedmiotem ich działalności gospodarczej jest organizowanie dyskotek, imprez rozrywkowych i okolicznościowych. Przepisy ustawy o działalności gospodarczej nie przewidują instytucji zakazu prowadzenia działalności, a tym samym organów, które mogłyby takie zakazy wprowadzać. Wpis do ewidencji może ulec wykreśleniu tylko w wypadkach przewidzianych w art. 19 ust. 1 i 2 tej ustawy. Wykreślenie z ewidencji następuje w drodze decyzji administracyjnej, a do jej wydania jest uprawniony tylko wójt. Tym samym zarządzenie Zarządu Gminy było niezgodne z prawem, gdyż ani ustawa o samorządzie terytorialnym, ani ustawa o działalności gospodarczej nie dają Zarządowi uprawnień do wydawania indywidualnych decyzji administracyjnych i zobowiązywania zainteresowanych do zaprzestania działalności gospodarczej.

Wójt Gminy T. zgodnie z uchwałą Rady Gminy T. zaskarżył rozstrzygnięcie nadzorcze do sądu administracyjnego, wnosząc o jego uchylenie. W skardze podniósł, że w czasie trwania dyskoteki był zakłócany spokój, co zagrażało porządkowi i bezpieczeństwu ludzi. W tej sytuacji była podstawa do podjęcia decyzji w przedmiocie zamknięcia lokalu "K.".W odpowiedzi na skargę Wojewoda wnosił o jej oddalenie, utrzymując, że przepisy ustawy o działalności gospodarczej nie przewidują zakazu prowadzenia tej działalności i tym samym Zarząd nie ma uprawnień do wprowadzania nakazów zamykania lokali.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze nie narusza prawa, a tym samym skarga nie jest zasadna. Zarządzenie Zarządu Gminy T. rażąco narusza nie tylko przepisy ustawy z dnia 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej /Dz.U. nr 41 poz. 324 ze zm./, ale także art. 40 ust. 3 oraz art. 41 ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym /Dz.U. 1996 nr 13 poz. 74/.

Zarządzenie Zarządu Gminy T. z dnia 8 sierpnia 1995 r., wydane na podstawie art. 40 ust. 3 i art. 41 ust. 2 ustawy o samorządzie terytorialnym, zobowiązuje właścicieli dyskoteki "K." do zamknięcia lokalu w dniach 11 i 12 sierpnia 1995 r. Zgodnie z art. 40 ust. 3 ustawy o samorządzie terytorialnym rada gminy może wydawać przepisy porządkowe, jeżeli jest to niezbędne dla ochrony życia lub zdrowia obywateli oraz dla zapewnienia porządku, spokoju i bezpieczeństwa publicznego, w zakresie nie uregulowanym w odrębnych ustawach lub innych przepisach powszechnie obowiązujących. Zarządzenie Zarządu Gminy T. nie zawiera przepisów powszechnie obowiązujących i wkracza w materię uregulowaną odrębnymi przepisami.

Przepisy porządkowe, o jakich mowa w art. 40 ust. 3 ustawy samorządowej, to przepisy powszechnie obowiązujące, o charakterze generalnym i abstrakcyjnym.

Artykuł 40 ust. 3 natomiast nie daje podstaw do podejmowania przez radę gminy lub zarząd działający na podstawie art. 41 ust. 2 uchwał o charakterze indywidualnym, mających w istocie charakter decyzji administracyjnych.

W strukturze organizacyjnej gminy do wydawania decyzji administracyjnych jest uprawniony wójt gminy /wyjątkowo, na podstawie przepisów odrębnych, zarząd gminy/, a decyzje takie muszą zawsze mieć ustawową podstawę materialnoprawną. Przy ich wydawaniu obowiązuje tryb postępowania określony przepisami kodeksu postępowania administracyjnego. Okoliczność, że w związku z prowadzeniem działalności gospodarczej przez konkretne osoby, do czego uprawnia je wpis do ewidencji działalności gospodarczej, dochodzi do zakłócenia porządku i spokoju publicznego, nie może stanowić podstawy do podjęcia przez zarząd uchwały zobowiązującej właścicieli dyskoteki do jej zamknięcia w określonych dniach.

Zgodnie z zasadą wolności gospodarczej, podniesioną do rangi zasady konstytucyjnej, podejmowanie i prowadzenie działalności gospodarczej jest wolne i dozwolone każdemu na równych prawach, z zachowaniem warunków określonych przez przepisy prawa /art. 1 ustawy o działalności gospodarczej/. Podmiot gospodarczy jest obowiązany spełniać przewidziane prawem warunki prowadzenia działalności gospodarczej, dotyczące ochrony przed zagrożeniem życia i zdrowia ludzkiego, a także inne warunki określone w przepisach budowlanych, sanitarnych, przeciwpożarowych i dotyczących ochrony środowiska /art. 3 ust. 1 tej ustawy/. Wynika z tego jasno, że wszelkie ograniczenia prowadzenia działalności gospodarczej muszą mieć podstawę w przepisach prawa, a te nie przewidują możliwości wprowadzania ani w drodze przepisów porządkowych, ani też w drodze decyzji administracyjnej zakazu prowadzenia określonej działalności gospodarczej przez podmiot gospodarczy, a do tego sprowadza się w istocie zobowiązanie do zamknięcia dyskoteki.

Podkreślić także można wyjątkowo niestaranną formę "zarządzenia", a w szczególności sposób podania podstawy prawnej /w tym błąd co do daty ustawy o samorządzie terytorialnym/.

Ze względu na niezasadność skargi, na podstawie art. 207 par. 5 Kpa w związku z art. 216a par. 1 Kpa i art. 68 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368/, orzeczono jak w sentencji.