Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 1023/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2005-09-01 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
6411 Rozstrzygnięcia nadzorcze dotyczące gminy; skargi organów gminy na czynności nadzorcze
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Radzicka Sędzia NSA Stanisław Małek /spr./ Sędzia WSA Barbara Drzazga Protokolant masz. Maria Kasztelan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 01 września 2005 r. sprawy ze skargi Gminy Kórnik na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...]sierpnia 2004 r. Nr [...] w przedmiocie zbycia udziałów w spółce z udziałem gminy; o d d a l a s k a r g ę /-/ B.Drzazga /-/ G.Radzicka /-/ St.Małek


UZASADNIENIE

Rada Miejska w Kórniku uchwałą z dnia 28 lipca 2004 r. Nr XXIX/334/2004 na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. g ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tj. Dz.U. 2001, Nr 142, poz. 1591 ze zm.) wyraziła zgodę na zbycie posiadanych przez Gminę Kórnik udziałów w kapitale zakładowym spółki pod nazwą "A" Sp. z o.o. z siedzibą w C., w ilości [...], o łącznej wartości [...]zł.

Przepis § 2 uchwały stanowi, że zbycie udziałów może nastąpić po uwzględnieniu § 9 umowy spółki oraz następujących zasad:

" ust. 1 Zbycie nastąpi na rzez "A" Sp. z o.o. tj. Wspólnika lub na rzecz spółek z jego grupy (tj. spółek, w których organy zarządzające kontrolowane są przez Wspólnika, lub w których wspólnik posiada więcej niż 50 % udziałów).

ust. 2 W przypadku jeżeli do zbycia na rzecz podmiotów wskazanych w ust. 1 nie dojdzie, wyraża się zgodę na zbycie udziałów na rzecz innej osoby wskazanej przez Burmistrza Gminy, przy zachowaniu procedury wskazanej w § 9 ust. 2 Umowy Spółki.

ust. 3 Zbycie udziałów, o którym mowa w ust. 1 i ust. 2 nastąpi za cenę [...] po [...] zł za 1 udział.

ust. 4 W przypadku jeżeli do zbycia za cenę wskazaną w ust. 3 nie dojdzie wyraża się zgodę na zbycie udziałów na zasadach wskazanych w § 9 ust. 2 Umowy Spółki tj. na podstawie wartości udziałów z ostatniego bilansu Spółki"

Wykonanie uchwały powierzono Burmistrzowi.

W uzasadnieniu wskazano, że uchwała z dnia 21 grudnia 1993 r. Nr XII/77/93 Rada Miasta i Gminy w Kórniku powołała spółkę, której celem była organizacja i eksploatacja komunalnego wysypiska śmieci we wsi C. Gmina objęła w spółce [...] udziały z [...], na jaki został podzielony kapitał spółki. Wartość nominalna jednego udziału wynosiła [...]zł.

Wysypisko zostało zapełnione i w obecnych granicach nie ma możliwości dalszej jego eksploatacji. W związku z powyższym uznano, iż cel, dla którego powołano spółkę nie może być realizowany. Aktualna ilość posiadanych przez Gminę głosów nie pozwala na kierowanie spółką. Powstały również rozbieżności pomiędzy zainteresowanymi stronami w zakresie rozbudowy wysypiska śmieci oraz kierunków rozwoju spółki.

Wojewoda Wielkopolski na podstawie art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591 ze zm.) zaskarżonym rozstrzygnięciem nadzorczym stwierdził nieważność powyższej uchwały. Stwierdził, że na podstawie art. 30 powołanej ustawy organ wykonawczy gospodaruje mieniem komunalnym gminy. Wykonywanie obowiązków we wskazanym zakresie następuje na podstawie obowiązujących przepisów oraz uchwał rady gminy, która na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. g uprawniona jest do określania zasad wnoszenia, cofania i zbywania udziałów i akcji. Wskazany przepis stanowi jedyne ograniczenie wyłącznej kompetencji organu wykonawczego gminy w zakresie gospodarowania mieniem komunalnym. Wojewoda uznał, że Rada Miejska w Kórniku nie miała kompetencji do podjęcia przedmiotowej uchwały.

Gmina Kórnik wniosła skargę, domagając się uchylenia rozstrzygnięcia nadzorczego. Stwierdziła, że stanowisko organu nadzoru jest bezpodstawne w świetle art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. g. Nie zawiera bowiem uzasadnienia wskazującego na brak kompetencji Rady do podjęcia przedmiotowej uchwały. Zgodnie z powołanym przepisem do wyłącznej właściwości rady gminy należy podejmowanie uchwał w sprawach majątkowych gminy, przekraczających zakres zwykłego zarządu, dotyczących określenia zasad wnoszenia, cofania i zbywania udziałów i akcji. Przepis ten nie definiuje pojęcia sprawy majątkowej przekraczającej zakres zwykłego zarządu, ani nie statuuje ramowych warunków uchwały dotyczącej wspomnianych zasad. Stąd, Rada Gminy mając na uwadze treść wyroku NSA z dnia 19 maja 2000 r., sygn. III SA 432/00, Lex 48010 uznała, że zbycie udziałów w Spółce "A" należy do jej kompetencji.

Skarżąca Gmina podniosła też, że nie została zawiadomiona o wszczęciu postępowania nadzorczego, przez co została pozbawiona "ochrony swojego interesu".

W odpowiedzi na skargę Wojewoda Wielkopolski wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu podtrzymał argumenty podniesione w rozstrzygnięciu nadzorczym. Wyjaśnił, że zgodnie z treścią art. 30 ust. 2 pkt 3 ustawy o samorządzie gminnym organ wykonawczy działa w zakresie "otwartej" normy kompetencyjnej, którą ogranicza jedynie art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. g. Wskazany przepis określa sprawy majątkowe, które przekraczają zakres zwykłego zarządu mieniem komunalnym. Do takich spraw z pewnością należy indywidualnie określony przedmiot uchylonej uchwały. Jednakże art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. g ma charakter generalny. Wobec czego zasady dotyczące zbycia udziałów powinny mieć charakter ogólny. Taka regulacja zapewnia możliwość działania (gospodarowanie mieniem komunalnym) przez powołany organ gminy.

Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna. Stosownie do przepisu art. 169 ust. 1 Konstytucji RP - jednostki samorządu terytorialnego wykonują swoje zadania za pośrednictwem organów stanowiących i wykonawczych. Ustawa o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) stanowi (art. 11a), iż organami gminy są rada gminy i wójt (burmistrz, prezydent miasta).

Katalog spraw należących do wyłącznej właściwości rady gminy został określony w przepisie art. 18 ust. 2. Zakres działania rady gminy w punktach od 1 do 14 tworzy wyliczenie zamknięte, za wyjątkiem punktu 15, zgodnie, z którym do kompetencji rady gminy należy stanowienie w innych sprawach zastrzeżonych ustawami.

Przepis art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. g, będący materialną podstawą podjętej uchwały stanowi, iż do wyłącznej właściwości rady gminy należy podejmowanie uchwał w sprawach majątkowych gminy, przekraczających zakres zwykłego zarządu, dotyczących określania zasad wnoszenia, cofania i zbywania udziałów i akcji.

Organ nadzoru słusznie stwierdził, iż zaskarżona uchwała jest sprzeczna z prawem (art. 91 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym). Uchwała nie spełnia bowiem wymogów powołanego przepisu art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. g, gdyż nie określa zasad obrotu udziałami i akcjami.

Użyte w tym przepisie sformułowanie "Określenie zasad" oznacza konieczność ustalania ogólnych norm postępowania (zasad), którymi powinien kierować się organ gminy przy wnoszeniu, cofaniu, zbywaniu udziałów i akcji. Normy te wprawdzie mogą dotyczyć konkretnych sytuacji, ale powinny zachować charakter generalny.

W oparciu o te zasady organ gminy (wójt, burmistrz, prezydent miasta), zgodnie z przepisem art. 30 ust. 2 pkt 3 podejmuje określone działania związane z obrotem udziałów i akcji.

Tymczasem zaskarżona uchwała nie określa zasad w powyższym znaczeniu, tylko wskazuje na konkretne działania, jakie Burmistrz Gminy winien podjąć, zbywając udziały Gminy w spółce "A".

Skarżąca Gmina słusznie stwierdziła, iż kompetencja rady gminy do ustalania zasad dotyczy zarówno sytuacji, kiedy chodzi o zbycie udziałów w jednej spółce, czy też w nieokreślonej liczbie. Istotne jest jednak, aby określone zasady miały ogólny, a więc generalny charakter norm postępowania przy zbywaniu udziałów.

Wbrew wyrażonemu w skardze poglądowi uznać należy, iż organ nadzoru wykazał, iż podjęta uchwała Rady Miejskiej w Kórniku Nr XXIX/334/2004 (w rozstrzygnięciu nadzorczym błędnie wskazano numer XXVII/334/2004) jest sprzeczna z przepisem art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. g ustawy o samorządzie gminnym.

Strona skarżąca słusznie wskazuje, iż wbrew wymogom przepisu art. 61 § 4 kpa w związku z art. 91 ust. 5 ustawy o samorządzie gminnym organ nadzoru nie zawiadomił Gminy o wszczęciu postępowania.

W sprawach dotyczących rozstrzygnięcia organ nadzoru stosuje się odpowiednio przepisy o zaskarżeniu do sądu administracyjnego decyzji w indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej (art. 98 ust. 4 ustawy o samorządzie gminnym). Brak zawiadomienia strony o wszczęciu postępowania nie stanowi podstawy do uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego skoro skarżąca Gmina poza ogólnym stwierdzeniem, iż została pozbawiona na tym etapie postępowania możliwości ochrony swojego interesu, nie przedstawiła konkretnych zarzutów, które mogły mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia.

Z tych powodów, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji wyroku.

/-/ B.Drzazga /-/ G.Radzicka /-/ St.Małek

MK