Wyrok NSA, sygn. akt I FNP 1/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-10-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Oddalono skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia
Powołane przepisy: article: art. 285a par. 3
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Dożykiewicz Sędzia NSA Marek Kołaczek (sprawozdawca) Sędzia WSA del. Agnieszka Jakimowicz po rozpoznaniu w dniu 23 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi S.K. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 marca 2018 r., sygn. akt I FSK 702/16, oddalającego skargę kasacyjną S. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 15 grudnia 2015 r., sygn. akt I SA/Bd 907/15 w sprawie ze skargi S.K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia 3 września 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania 1) oddala skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku, 2) zasądza od S. K. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 8 marca 2018 r., sygn. akt I FSK 702/16, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną S. K. (dalej: "skarżący" lub "strona skarżąca") od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z 15 grudnia 2015 r., sygn. akt I SA/Bd 907/15, w sprawie ze skargi S.K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy z 3 września 2015 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania.

Od tego wyroku, który stał się prawomocny w chwili ogłoszenia, strona skarżąca wniosła skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, zaskarżając wskazany wyrok w całości i zarzucając mu na podstawie art. 285a § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej w skrócie "p.p.s.a.") niezgodność z art. 9 w zw. z art. 10 i art. 132 ust. 1 lit. b dyrektywy 2006/112/WE, poprzez przyjęcie, że Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej N. (dalej w skrócie również jako "Zakład") nie jest w rozumieniu polskiego tekstu dyrektywy 2006/112/WE ośrodkiem medycznym i diagnostycznym świadczącym opiekę medyczną oraz inną odpowiednio uznaną placówką o podobnym charakterze. W oparciu o powyższe strona wniosła o stwierdzenie, iż takie stanowisko jest sprzeczne z art. 9, w zw. z art. 10, i art. 132 ust. 1 lit. b/ dyrektywy 2006/112/WE, orzeczenie, że skarżący i członkowie byłego Niepublicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej N. w wyniku naruszenia ww. przepisów ponoszą stratę, bowiem nie uzyskują zwrotu podatku nadpłaconego, a tym samym mają prawo do odszkodowania zgodnie z prawem EWG w kwocie wynikającej ze złożonej korekty deklaracji VAT. Ponadto zwrócono się o zasądzenie na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych.

Jednocześnie zastrzeżono, że w przypadku niepodzielenia zarzutów strony, Sąd winien wystąpić do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej: "Trybunał" lub "TSUE") o rozstrzygnięcie wstępne, czy podmiot, który dysponuje niezbędnymi materiałami i infrastrukturą do prowadzenia bezpośrednio i niezależnie działalności w zakresie opieki szpitalnej i medycznej, a ponadto jest placówką oficjalnie uznaną przez krajowe prawodawstwo, jest ośrodkiem medycznym i diagnostycznym świadczącym opiekę medyczną ewentualnie inną odpowiednio uznaną placówką o podobnym charakterze, o której mowa w art. 132 ust. 1 lit. b dyrektywy 2006/112/WE, jest osobą o której mowa w art. 9 tej dyrektywy, gdy nie zachodzą warunki wyłączające samodzielność, o których mowa w art. 10 dyrektywy 2006/112/WE.

W uzasadnieniu podnoszono, że wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 marca 2018 r., sygn. akt I FSK 702/16 jest niezgodny z prawem, sprzeczny z ogólnie przyjętymi standardami rozstrzygnięć, co jest oczywiste i nie wymaga analizy prawniczej. Wywodzono bowiem, że podatnikiem podatku od wartości dodanej jest z mocy prawa osoba, gdy działa jako producent, handlowiec, usługodawca, pozyskujący zasoby naturalne, rolnik lub osoba wykonująca wolny zawód. Zdaniem autora skargi jest bezsporne w świetle dołączonych dowodów, że Zakład działa jako usługodawca w zakresie opieki medycznej, podobnie jak pozostałych 14 Niepublicznych Zakładów Opieki Zdrowotnej N. Jest w tej sytuacji bezsporne, że celem zasadniczym odmowy uznania Niepublicznych Zakładów Opieki Zdrowotnej N. przez NSA jest odmowa zwrotu podatku od wartości dodanej, co jest szkodą wyrządzona członkom Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej N., która w okresie działania tych zakładów wynosi 4.200.000 zł.

W odpowiedzi na powyższą skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie oddalenie. Ponadto wniósł o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem wyroku NSA z 8 marca 2018 r., sygn. akt I FSK 702/16, nie zasługuje na uwzględnienie.

Przed odniesieniem się do stanowiska strony należy w pierwszej kolejności wskazać, że instytucja procesowa skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, uregulowana w Dziale VIIa ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jest szczególnego rodzaju nadzwyczajnym środkiem prawnym o charakterze procesowym, służącym zaskarżeniu prawomocnego orzeczenia niezgodnego z prawem (por. L. Bagińska, Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, Warszawa 2009, s. 10–12; tak również SN w wyroku z 9.03.2006 r., II BP 6/05, OSNP 2007/3–4, poz. 42).

W przypadku gdy skarga wnoszona jest od orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego - tak jak ma to miejsce w niniejszej sprawie - niezgodność z prawem Unii Europejskiej musi przybierać formę kwalifikowaną, tj. rażącego naruszenia prawa (art. 285a § 3 p.p.s.a.). Oznacza to, że skarga nie może dotyczyć każdego naruszenia prawa, ale tylko takiego, które polega na oczywistej i rażącej obrazie prawa, mającej elementarny i kwalifikowany charakter, niewymagającej głębszej analizy prawniczej. Niezgodność ta może również wynikać ze sprzecznego z obowiązującymi standardami orzekania oraz z dokonania oczywiście błędnej wykładni lub wadliwego zastosowania prawa. Naruszenie norm prawa Unii Europejskiej (art. 285a § 3 p.p.s.a.) ma dotyczyć konkretnej normy prawa Unii Europejskiej, która była stosowana w rozpoznawanej sprawie lub powinna być stosowana, przy czym naruszenie takiej normy ma charakter rażący (wyrok NSA z 22 marca 2017 r., I FNP 3/16).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej należy zauważyć, że argumentacja zaprezentowana w analizowanej skardze sprowadzała się w istocie do podważenia dokonanej przez Naczelny Sąd Administracyjny oceny zajętego przez Sąd I instancji stanowiska w zakresie określenia prawnopodatkowego charakteru Niepublicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej N. W ocenie autora tejże skargi, zaskarżony wyrok NSA naruszać miał art. 9 w zw. z art. 10 i art. 132 ust. 1 lit. b dyrektywy 2006/112/WE. Naruszenie to miało mieć przy tym postać kwalifikowaną, gdyż wyrok NSA był - zdaniem autora skargi - "[...] niezgodny z prawem, sprzeczny z ogólnie przyjętymi standardami rozstrzygnięć, co jest oczywiste i nie wymaga analizy prawniczej.".

Mimo że strona postuluje "oczywistość" naruszenia ww. norm prawa unijnego, to w istocie jej wywody w żaden sposób nie wskazują na ową rażącą, z "góry widoczną" wadliwość zaprezentowanej przez NSA argumentacji. Poza odwoływaniem się przez stronę do wyroków TSUE odnoszących się do zasady neutralności podatku VAT, czy też wprost do regulacji dyrektywy 2006/112/WE, trudno jest doszukiwać się argumentów mających świadczyć o tym, że stanowisko przyjęte w zaskarżonym wyroku w istocie naruszało ww. normy prawa Unii Europejskiej i to jeszcze w sposób rażący. Strona zresztą pomija w całości argumenty, które legły u podstaw rozstrzygnięcia wyroku I FSK 702/16, a w których wskazano, że niepubliczny zakład opieki zdrowotnej będący zakładem (oddziałem) spółki jawnej nie jest podatnikiem podatku od towarów i usług. W treści zaskarżonego wyroku wskazywano przy tym, że stanowisko to znajduje oparcie nie tylko w bogatym orzecznictwie NSA, ale również w orzecznictwie TSUE, czego przykładem jest wyrok Trybunału z 23 marca 2006 r. w sprawie C-210/04 Ministero dell'Economia e delle Finanze i Agenzia delle Entrate (Zb. Orz. 2006 s. I-2803), co zdaje się pomijać autor skargi.

W tych okolicznościach trudno jest mówić o wykazaniu przez stronę nie tylko tego, że w zaskarżonym wyroku doszło do rażącego naruszenia norm prawa unijnego, ale w ogóle tego, że wypowiedź Sądu kasacyjnego naruszała wyszczególnione w skardze przepisy dyrektywy 2006/112/WE. Argumenty zaprezentowane w rozpatrywanej skardze stanowią dość luźną polemikę ze stanowiskiem Sądu drugiej instancji. Strona w istocie ponawia zaprezentowaną w toku postępowania sądowoadministracyjnego argumentację, ocenioną przez Sąd I instancji, jak i NSA w treści zaskarżonego wyroku.

Oczekuje zarazem by zarzucana sprzeczność z normami prawa unijnego została potwierdzona ewentualnym rozstrzygnięciem TSUE, które miałoby dopiero zapaść wskutek pytania prawnego skierowanego przez NSA w ramach niniejszego postępowania. Tymczasem takie postępowanie nie może znaleźć uzasadnienia w świetle omawianej regulacji. Nawet zresztą gdyby Trybunał wydał korzystne dla strony rozstrzygniecie, nie świadczyłoby to automatycznie o tym, że w zaskarżonym wyroku doszło do rażącego naruszenia prawa, o którym mowa w art. 285a § 3 p.p.s.a. Nie stanowi bowiem niezgodności z prawem wybór jednej z możliwych interpretacji przepisów prawa, choćby a posteriori okazała się ona nieprawidłowa (por. wyroki NSA z: 26 sierpnia 2011 r., I GNP 1/11, 15 maja 2012 r., II FNP 3/12 i II FNP 4/12 i przywołane tam orzecznictwo).

Nie było zatem podstaw aby przyjmować, że skarga strony jest uzasadniona. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 285k § 1 p.p.s.a., oddalił skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia. O kosztach postępowania orzeczono w myśl art. 204 pkt 1 w zw. art. 285l tej ustawy.