Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 326/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2009-08-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6190 Służba Cywilna, pracownicy mianowani, nauczyciele
Hasła tematyczne: Oświata
Skarżony organ: Kurator Oświaty
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 10 ust. 2 pkt 5, art. 10 ust. 2a
journal: Dz.U. 1997 nr 56 poz 357
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela - t.jedn.
article: art. 7 ust. 1, art. 7 ust. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 19 poz 239
law: Ustawa z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy - Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Stankowski ( spr ) Sędziowie NSA Paweł Miładowski WSA Bożena Popowska Protokolant st.sekr. sąd. Małgorzata Błoszyk po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 26 sierpnia 2009 r. sprawy ze skargi K.T. na decyzję Wielkopolskiego Kuratora Oświaty w Poznaniu z dnia 24 marca 2009 r. nr [...] w przedmiocie nadania stopnia awansu zawodowego, uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta i Gminy M. z dnia 05 marca 2009 r. nr [...] /-/B. Popowska /-/J. Stankowski /-/P. Miładowski


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 2 października 2000 r. nr [...] Dyrektor Publicznego Gimnazjum w M. na podstawie art. 9b ust. 4 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (tekst jedn. Dz.U. z 1997 r. Nr 56, poz. 357, z 1998 r. Nr 98, poz. 668, z 1998 r. Nr 162, poz. 1118, z 2000 r. Nr 12 poz. 136, z 2000 r. Nr 19, poz. 239 oraz Dz. U. z 2000 r. Nr 22, poz. 291 - dalej KN) w zw. z art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2000 r. Nr 19, poz. 239 - dalej: ustawa zmieniająca) nadał K.T. stopień nauczyciela kontraktowego oraz określił, że posiada on kwalifikacje - "wyższe magisterskie z przygotowaniem pedagogicznym" i może być zatrudniony w: szkole podstawowej, gimnazjum, szkole ponadgimnazjalnej i zawodowej. Decyzja ta nie miała uzasadnienia. Od decyzji skarżący nie złożył odwołania (k. 27 akt administracyjnych).

Dnia 28 września 2005 r. K.T. wytoczył przed Sądem Rejonowym w K. - Sądem Pracy (dalej Sąd Pracy) powództwo przeciwko Zespołowi Szkół w K. przy ul. Ż., w którym wniósł o: uznanie go nauczycielem mianowanym z mocy prawa w dniu 1 września 1993 r.; wypłatę różnicy (wynagrodzenia) między nauczycielem kontraktowym a mianowanym zgodnie z art. 30 ust. 1 KN - to jest kwoty 11.297,52 zł; wypłatę różnicy między kwotą już zasądzoną a kwotą, jaką by otrzymał jako nauczyciel mianowany (9.510,80 zł z odsetkami od dnia 1 września 2003 r.); wypłatę różnicy między kwotą już zasądzoną nagrody jubileuszowej a nagrodą, jaką by otrzymał jako nauczyciel mianowany (1.201,53 zł z odsetkami od dnia 1 września 2003 r.; k. 2 akt administracyjnych).

Postanowieniem z dnia 7 października 2005 r. sygn. [...] Sąd Rejonowy w K. Sąd Pracy, na podstawie art. 464 § 1 K.p.c. przekazał sprawę z powództwa K.T. Prezydentowi Miasta K..

Pismem z dnia 5 listopada 2005 r. K.T. wniósł do Prezydenta Miasta K. o "nadanie mu stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego", wskazując, że stał się nauczycielem mianowanym dnia 31 sierpnia 1993 r. i że zaszeregowanie go przez Dyrektora Gimnazjum w M. jako nauczyciela kontraktowego "było oczywistym błędem" (k. 30 akt administracyjnych).

Postanowieniem z dnia 6 stycznia 2006 r. nr [...] Prezydent Miasta K. na podstawie art. 65 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. - dalej: K.p.a.) przekazał wniosek K.T. "do Urzędu Miasta i Gminy M.".

Postanowieniem z dnia 20 lutego 2006 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. na podstawie art. 144 w zw. z art. 127 § 2 i art. 138 § 2 K.p.a. uchyliło zaskarżone postanowienie i sprawę przekazało do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

Prezydent Miasta K. postanowieniem z dnia 15 maja 2006 r. nr [...] przekazał wniosek K.T. "do Urzędu Miasta i Gminy M." (k. 32-34, 37 akt administracyjnych).

Decyzją z dnia 26 czerwca 2006 r. nr [...] Burmistrz Miasta i Gminy M., na podstawie art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zm. ustawy Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2000 r. Nr 19, poz. 239 ze zm.), art. 9b ust. 4 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela i art. 104 K.p.a., odmówił nadania K.T. stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego (k. 40 akt administracyjnych).

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia 9 sierpnia 2006 r. nr [...] uchyliło zaskarżoną decyzję, a sprawę przekazało do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji (k. 41-42).

Burmistrz Miasta i Gminy M. decyzją z dnia 7 września 2006 r. nr 4340/10/2006 na podstawie art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zm. ustawy Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2000 r. Nr 19, poz. 239 ze zm.), art. 9b ust. 4 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela i art. 104 K.p.a. ponownie odmówił nadania K.T. stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego.

Decyzją z dnia 18 października 2006 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało Burmistrza decyzję w mocy.

Wyrokiem z dnia 27 czerwca 2007 r. o sygn. IV SA/Po 901/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji, stwierdził nieważność decyzji Burmistrza Miasta i Gminy M. z dnia 7 września 2006 r. nr [...], jak również stwierdził nieważność decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 9 sierpnia 2006 r. nr [...]. Nadto uchylił decyzję Burmistrza Miasta i Gminy M. z dnia 26 czerwca 2006 r. nr [...]. W uzasadnieniu Sąd wskazał na potrzebę dokonania ustaleń czy w dniu 31 sierpnia 1993 r. K.T. spełniał pozostałe wymogi do mianowania (nie tylko wynikające z treści art. 10 ust. 2 zd. 1 i zd. 2 in princ. w brzmieniu obowiązującym dnia 31 sierpnia 1993 r.) i czy zachował uprawnienia wynikające z mianowania na dzień 6 kwietnia 2000 r. (art. 7 ust. 1 ustawy zmieniającej).

Decyzją Burmistrza Miasta i Gminy M. nr [...] z dnia 5 października 2007 r. ponownie odmówiono zmiany decyzji nr 1 z dnia 2 października 2007 r. wydanej przez dyrektora Publicznego Gimnazjum w M. nadającej K.T. stopień awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego. Powołując się na art. 9b ust. 4 KN w zw. z art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy KN oraz zmianie niektórych innych ustaw oraz art. 155 K.p.a. organ doszedł do przekonania, że K.T. w dniu 31 sierpnia 1993 r. nie spełniał przesłanek do uzyskania mianowania (zatrudnienie na czas nieokreślony w pełnym wymiarze zajęć przez okres 3 lat oraz posiadanie wymaganych kwalifikacji).

K.T. odwołał się od tej decyzji wnosząc o jej zmianę. Podniósł on, że posiadał pełne kwalifikacje do nauki języka angielskiego zgodnie z § 3 pkt 3, 7 oraz § 2 pkt 3 Rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 października 1991 r.

Decyzją Wielkopolskiego Kuratora Oświaty z dnia 14 grudnia 2007 r. nr 142 na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i 104 K.p.a. w zw. z art. 9b ust. 7 pkt 2 KN i 31 pkt 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty zaskarżoną decyzję utrzymano w mocy. Organ odwoławczy podzielił stanowisko Burmistrza Miasta i Gminy M. i uznał, że K.T. w badanym okresie (lata 1991-1993) nie posiadał kwalifikacji do nauczania języka angielskiego. Ukończył jedynie kurs metodyczny języka angielskiego w wymiarze 40 godzin. Nie daje to podstaw do uznania kwalifikacji zawodowych zgodnie z obowiązującymi w tym czasie przepisami, to jest rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 października 1991 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli nie mających wyższego wykształcenia.

W wyniku skargi K.T. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 19 czerwca 2008 r. nr IV SA/Po 31/08 uchylił zaskarżoną decyzję Wielkopolskiego Kuratora Oświaty w Poznaniu oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta i Gminy M. z dnia 5 października 2007 r. nr [...]. Sąd wskazał, iż organy naruszyły przepisy prawa materialnego. Podkreślił, że skarżący w okresie od 1 września 1990 r. do 31 sierpnia 1993 r. był zatrudniony w Szkole Podstawowej nr 2 w O. w charakterze nauczyciela języka angielskiego, z tym, że: w okresie od 1 września 1990 r. do 30 września 1990 r. skarżący był zatrudniony na czas określony w wymiarze 10/18, od 1 października 1990 r. do 31 sierpnia 1991 r. w wymiarze 16/18, a od 1 września 1991 r. do 31 sierpnia 1993 r. w wymiarze 18/18. Zdaniem Sądu, skoro skarżący rozpoczął pracę jako nauczyciel języka angielskiego od dnia 1 września 1990 r., to w stosunku do niego należało zastosować rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 8 maja 1989 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli niemających wyższego wykształcenia (Dz. U. z 1989 r. Nr 34, poz. 189). Rozporządzenie to w § 1 ust. 1 stanowi, że kwalifikacje do zajmowania stanowiska nauczyciela w szkołach i innych placówkach oświatowo - wychowawczych, o których mowa w art. 3 pkt 1 i 2 KN, z uwzględnieniem § 2 - 12, posiada osoba, która legitymuje się dyplomem ukończenia studiów wyższych o kierunku zgodnym z nauczanym przedmiotem lub rodzajem prowadzonych zajęć albo dyplomem ukończenia studiów wyższych o kierunku zbliżonym do tego przedmiotu lub zajęć, dającym wiedzę merytoryczną z ich zakresu, oraz posiada przygotowanie pedagogiczne. Zgodnie z § 3 wyżej cytowanego rozporządzenia kwalifikacje do nauczania w szkołach podstawowych posiada również osoba, która legitymuje się dyplomem ukończenia studiów wyższych o dowolnym kierunku oraz posiada przygotowanie pedagogiczne określone w § 1 ust. 2 pkt 2. Powołując powyższe przepisy Sąd doszedł do przekonania, że skarżący spełniał wymogi określone w § 3 rozporządzenia i posiadał kwalifikacje do nauczania w szkołach podstawowych. K.T. ukończył wyższe studia magisterskie dzienne na Wydziale Z. w A.R. we W. i w dniu 20 marca 1981 r. uzyskał tytuł magistra inżyniera zootechniki. Skarżący legitymuje się zatem dyplomem ukończenia studiów wyższych. Nadto posiada również przygotowanie pedagogiczne w myśl § 1 ust. 2 rozporządzenia (skarżący w dniu 2 lipca 1991 r. uzyskał świadectwo ukończenia studium pedagogicznego organizowanego przez WOM w K. i tym samym uzyskał kwalifikacje do nauczania, w myśl cytowanego rozporządzenia). Wskazując na powyższe Sąd uznał, że skarżący spełniał warunki określone w art. 10 ust. 2 pkt 7 zd. 2 KN i z dniem 31 sierpnia 1993 r. stał się nauczycielem mianowanym z mocy prawa.

Ponownie rozpoznając sprawę decyzją z dnia 5 marca 2009 r. nr 4340-8/2009 Burmistrz Miasta i Gminy M., na podstawie art. 9b ust. 4 KN w zw. z art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy Karta Nauczyciela oraz art. 155 K.p.a., odmówił zmiany decyzji Dyrektora Publicznego Gimnazjum w M. nr 1 z dnia 2 października 2000 r. nadającej K.T. stopień awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego. W uzasadnieniu organ podkreślił w szczególności, że skarżący został zatrudniony w Publicznym Gimnazjum w M. w dniu 1 września 1999 r. zgodnie z organizacją pracy szkoły, w wymiarze 8/18 jako nauczyciel języka angielskiego i wychowawca klasy w wymiarze 1/18. Następnie Burmistrz wyjaśnił, że zawarcie w nowej szkole z nauczycielem umowy o pracę, bez względu na jej rodzaj, mimo, że w poprzedniej szkole uzyskał on mianowanie z mocy prawa, oznacza nawiązanie z nim stosunku pracy z mianowania, chyba że zachodzą okoliczności, w których przewidziane jest zawieranie z nauczycielem umowy o pracę. Nawiązanie z nauczycielem stosunku pracy następuje, gdy nie spełnia on wszystkich warunków określonych w art. 10 ust. 2 KN. W tym miejscu organ zaznaczył, że jednym z wymienionych tam warunków jest posiadanie kwalifikacji do zajmowania danego stanowiska. Wymagania dotyczące kwalifikacji nauczycieli nauczających języków określone zostały w § 7 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 października 1991 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli nie mających wyższego wykształcenia (Burmistrz powołał brzmienie tego aktu prawnego z dnia 1 września 1999 r., to jest z daty, kiedy skarżący nawiązał stosunek pracy w Gimnazjum). Zdaniem organu przedstawione przez K.T. dokumenty nie potwierdzają kwalifikacji do nauczania języka angielskiego. Z powodu ich braku mógł być on zatrudniony w Gimnazjum w M. jedynie na podstawie umowy o pracę. W konsekwencji, w związku z wejściem w życie ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy Karta Nauczyciela oraz zmianie niektórych innych ustaw, K.T. uzyskał stopień awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego. Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy zmieniającej tylko nauczyciele zatrudnieni - w dniu wejścia jej w życie - na podstawie mianowania uzyskali z tym dniem z mocy prawa stopień nauczyciela mianowanego. Odpowiednio, nauczyciele zatrudnieni na podstawie umowy o pracę (jak skarżący) uzyskali stopień nauczyciela kontraktowego.

W odwołaniu od decyzji skarżący zarzucił sprzeczność rozstrzygnięcia z wcześniejszymi decyzjami Wielkopolskiego Kuratora Oświaty jak też prawomocnymi orzeczeniami Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Poznaniu (wyrok z dnia 19 czerwca 2008 r. sygn. akt IV SA/Po 31/08; wyrok z dnia 27 czerwca 2007 r. sygn. akt IV SA/Po 901/06). Wniósł jednocześnie o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zmianę decyzji nr [...] z dnia 2 października 2000 r. w trybie art. 155 K.p.a. w zw. z art. 7 ust. 1 ustawy zmieniającej KN. W piśmie z dnia 18 marca 2009 r. uzupełniającym odwołanie K.T. podniósł, że stosunek pracy w nowej szkole stanowi kontynuację poprzedniego stosunku pracy i a jego nawiązanie następuje przez mianowanie. Zdaniem skarżącego wszystkie zawarte z nim umowy o pracę skutkowały w istocie zawiązaniem stosunku pracy przez nominację.

Decyzją z dnia 24 marca 2009 r. nr [...] Wielkopolski Kurator Oświaty, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., art. 9b ust. 7 pkt 2 KN i art. 31 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.), utrzymał decyzję w mocy. Organ podkreślił, że zawarcie w nowej szkole z nauczycielem umowy o pracę, bez względu na jej rodzaj, pomimo, że w poprzedniej szkole uzyskał on mianowanie z mocy prawa, oznacza nawiązanie z nim stosunku pracy na podstawie mianowania, chyba że zachodzą okoliczności, w których przewidziane jest zawieranie z nauczycielem umowy o pracę. Przesłanki nawiązania z nauczycielem stosunku przez mianowanie zawarte są w art. 10 ust. 2 oraz ust. 2a i 2b KN (w brzmieniu obowiązującym w dacie 1 września 1999 r.). Wielkopolski Kurator Oświaty zaznaczył przy tym, że z nauczycielem, który nie spełnia wszystkich warunków określonych w art. 10 ust. 2 KN stosunek pracy nawiązuje się na podstawie umowy o pracę. Zdaniem organu, skoro w dniu 1 września 1999 r. K.T. nie posiadał kwalifikacji do zajmowania stanowiska nauczyciela języka angielskiego (w myśl § 7 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 października 1991 r.), to mógł on zostać zatrudniony w Gimnazjum w M. tylko na podstawie umowy o pracę, a nie na podstawie mianowania. W rezultacie, w dacie 6 kwietnia 2000 r. - to jest w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy KN - skarżący nie był zatrudniony na podstawie mianowania i nie miał do niego zastosowanie art. 7 ust. 1 tej ustawy.

W skardze K.T. zażądał uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Burmistrza Miasta i Gminy M.. Jednocześnie wniósł o zmianę decyzji z dnia 2 października 2000 r. zgodnie z art. 155 K.p.a. w zw. z art. 7 ust. 1 ustawy zmieniającej z dnia 18 lutego 2000 r. Domagał się również zasądzenia na jego rzecz kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi K.T. powtórzył dotychczasową argumentację w sprawie, zaznaczając, że zaskarżone orzeczenie pozostaje w sprzeczności w prawomocnymi wyrokami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. Przesądzono w nich, że w dniu 31 sierpnia 1993 r. skarżący stał się nauczycielem mianowanym z mocy prawa. Skoro tak, to zawierane po tej dacie umowy o pracę były w istocie równoznaczne z aktem mianowania. K.T. podniósł też, że w dniu 1 września 1999 r. posiadał pełne kwalifikacje do zajmowanego stanowiska nauczyciela zgodnie z art. 9 ust. 1 pkt 1 KN.

W odpowiedzi na skargę Wielkopolski Kurator Oświaty w Poznaniu wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Podkreślił, że skarżący w dniu 1 września 1999 r. nie posiadał wymaganych kwalifikacji do zajmowania stanowiska nauczyciela języka obcego w gimnazjum w myśl § 7 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 października 1991 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem organy nie dokonały prawidłowej wykładni prawa materialnego.

Na wstępie należy wskazać, że wbrew wnioskowi skarżącego Sąd nie może uchylić zaskarżonej decyzji i orzec o istocie sprawy ("zmienić" decyzji). Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd administracyjny uprawniony jest do uchylenia, stwierdzenia nieważności albo stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa. Nie może natomiast we własnym zakresie rozstrzygać sprawy administracyjnej. Błędny wniosek skargi nie ograniczył jednakże badania sprawy w jej całokształcie, gdyż zgodnie z art. 134 § 1 ustawy Sąd nie był nim związany.

Zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 27 czerwca 2007 r. o sygn. akt IV SA/Po 901/06 wskazał na konieczność badania czy K.T. w dniu 31 sierpnia 1993 r. spełniał pozostałe wymogi mianowania (poza tymi, które rozważył Sąd) oraz czy zachował uprawnienia wynikające z mianowania na dzień 6 kwietnia 2000 r. (art. 7 ust. 1 ustawy zmieniającej KN). Ponownie rozpoznając sprawę zarówno Burmistrz Miasta i Gminy M., jak i Wielkopolski Kurator Oświaty skoncentrowali się na przesłankach mianowania skarżącego z mocy prawa w dniu 31 sierpnia 1993 r. uznając, że nie zostały one spełnione (m. in. brak dostatecznych kwalifikacji nauczyciela w latach 1991-1993). Po rozpoznaniu kolejnej skargi K.T. Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 19 czerwca 2008 r. o sygn. akt IV SA/Po 31/08 uchylając decyzje obu instancji - wbrew stanowisku organów - uznał, że zostały przesłanki mianowania skarżącego w dniu 31 sierpnia 1993 r.

Mając na względzie wskazania zawarte w wyroku z dnia 27 czerwca 2007 r. o sygn. akt IV SA/Po 901/06 jedyną kwestią, jaka wymagała wyjaśnienia było to, czy K.T. zachował uprawnienia wynikające z mianowania na dzień 6 kwietnia 2000 r. (nauczycielem mianowanym stał się bezspornie z mocy prawa dnia 31 sierpnia 1993 r.). Tego dnia wchodziła bowiem w życie ustawa z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2000 r. Nr 19, poz. 239 ze zm.), a zgodnie z art. 7 ust. 1 tej ustawy nauczyciele zatrudnieni w dniu jej wejścia w życie na podstawie mianowania "z tym dniem uzyskują z mocy prawa stopień nauczyciela mianowanego i stają się nauczycielami zatrudnionymi na podstawie mianowania". W konsekwencji należało rozstrzygnąć czy nawiązując stosunek pracy z Gimnazjum w M., co miało miejsce 1 września 1999 r., skarżący stał się (i pozostał) ponownie nauczycielem mianowanym czy stosunek pracy nawiązano z nim jedynie na podstawie umowy o pracę.

Organy trafnie zwróciły uwagę, że zgodnie z art. 10 ust. 2a KN stosunek pracy z nauczycielem nawiązuje się przez mianowanie również w przypadku ponownego zatrudnienia nauczyciela mianowanego, jeżeli spełnia wymagania, o których mowa w art. 10 ust. 2 pkt 1-6 KN, a przerwa w pracy w szkole nie przekraczała 5 lat. Jednym z wymagań, do których odwołuje się ten przepis (art. 10 ust. 2 pkt 5) jest posiadanie kwalifikacji do zajmowania danego stanowiska.

Odwołując się do tego kryterium zarówno Burmistrz Miasta i Gminy M., jak i Wielkopolski Kurator Oświaty stwierdzili, że K.T. nie posiadał kwalifikacji do nauczania języków obcych w gimnazjum (zgodnie ze stanem prawnym obowiązującym w dniu 1 września 1999 r.). Stąd - zdaniem organów - nawiązanie stosunku pracy w Gimnazjum w M. mogło nastąpić tylko na podstawie umowy o pracę (art. 10 ust. 3 KN).

Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcia organy nie dokonały jednak interpretacji przepisu art. 10 ust. 2 pkt 5 KN, do którego odwołuje się art. 10 ust. 2a KN. Zgodnie z art. 10 ust. 2 pkt 5 KN nauczyciel powinien posiadać wymagane kwalifikacje do zajmowania "danego stanowiska".

Ustawa KN nie posługuje się pojęciem "stanowiska" w sposób konsekwentny. W najszerszym tego słowa rozumieniu posługuje się tym pojęciem dla oznaczenia stanowiska nauczyciela w ogólności (np. art. 9 ust. 1), w nieco węższym w odniesieniu do podstawy zatrudnienia. Te pojęcia są jednak nieadekwatne dla określenia pojęcia "danego stanowiska" w rozumieniu art. 10 ust. 2 pkt 5 KN. "Dane stanowisko", o którym mowa w tym przepisie, jest pojęciem szczególnym i węższym niż wykonywanie zatrudnienia nauczyciela mianowanego. Nie jest ono jednak pochodną nauczanego przedmiotu (jak mogą sugerować art. 11 i 14 ust. 1 KN), gdyż w innych przepisach Karta Nauczyciela nie wiąże już ze szczegółowo określonym przedmiotem nauczania (kwalifikacji) skutków prawnych (z jednym wyjątkiem dotyczącym "stanowiska nauczyciela religii" - por. art. 28 ust. 2a). W wyrokach z dnia 5 lutego 2002 r. sygn. akt I PKN 849/00 publ. OSNP-wkł. 2002/18/5 oraz z dnia 1 lipca 1998 r., I PKN 217/98 publ. OSNAPiUS 1999 r. nr 15, poz. 479 - rozważając pojęcie "stanowiska" w kontekście art. 18 ust. 1 KN - Sąd Najwyższy stwierdził, że należy je interpretować zgodnie z art. 42 tej ustawy. Przepis ten dotyczy tygodniowego wymiaru zajęć, który odnosi do poszczególnych stanowisk pracy. W przepisie tym wyróżnia się stanowiska nauczycielskie w różnych typach (rodzajach) szkół, np. nauczyciele przedszkoli, szkół podstawowych, gimnazjów, kolegiów nauczycielskich, praktycznej nauki zawodu, wychowawcy w świetlicach i internatach itp. Konsekwentnie pojęciem "stanowiska" - w takim znaczeniu - prawodawca posłużył się w rozporządzeniu z dnia 10 października 1991 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli (...). Warunki i kwalifikacje do "zajmowania stanowisk" nauczyciela uregulowane zostały w § 1 - 5 rozporządzenia. W dalszych przepisach zawarto wymagania, jakie powinna posiadać osoba podejmująca się nauczania określonych przedmiotów, języków obcych bądź prowadzenia określonego rodzaju zajęć (np. bibliotekarskich, wychowania fizycznego). Nie są to już jednak kwalifikacje "do zajmowania danego stanowiska" nauczyciela wymienionego w art. 42 KN w rozumieniu art. 10 ust. 2 pkt 5 KN, a kwalifikacje do podejmowania określonej aktywności na stanowisku nauczyciela (np. nauczyciela gimnazjum). Na marginesie można dodać, że w ten sposób uporządkowana została również treść późniejszych rozporządzeń dotyczących kwalifikacji nauczycieli, w tym aktualnie obowiązującego rozporządzenia z dnia 12 marca 2009 r. (Dz. U. z 2009 r. Nr 50, poz. 400).

W ocenie Sądu w tej sprawie należało zatem skoncentrować się na ustaleniu czy K.T. w dniu 1 września 1999 r., w więc kiedy podejmował pracę w Gimnazjum w M., posiadał kwalifikacje do "zajmowania stanowiska nauczyciela w gimnazjach" określone w § 2a rozporządzenia z 1991 r. Do kwalifikacji tych odwołuje się bowiem art. 10 ust. 2 pkt 5 w zw. z art. 10 ust. 2a KN.

Uzupełniając powyższy wywód Sąd na marginesie wskazuje, że w żaden sposób nie podważa ani nie różnicuje znaczenia kwalifikacji zawodowych, jakie powinni posiadać nauczyciele zgodnie z przepisami wykonawczymi do art. 9 KN. Sąd zwraca jedynie uwagę, że część z nich stanowi niejako kwalifikacje "bazowe" odnoszące się wprost do "stanowiska nauczyciela" w danej placówce (pojęcie to należy interpretować w powiązaniu z art. 42 KN), a część wymagana jest w przypadku podjęcia przez nauczycieli nauczania określonego przedmiotu (wymienionego w rozporządzeniu), aktywności bądź zajęć. Mianowanie nauczyciela uzależnia się od spełnienia przez niego kwalifikacji do zajmowania danego stanowiska.

Abstrahując od powyższej interpretacji pojęcia "danego stanowiska", o jakim mowa w art. 10 ust. 2 pkt 5 KN, umknęło uwadze organów, że według treści umowy o pracę z dnia 1 września 1999 r. zawartej przez skarżącego z Publicznym Gimnazjum w M. stanowisko K.T. określone zostało wprost jako "nauczyciel (wychowawca) Publicznego Gimnazjum". Nie ma natomiast w umowie mowy o przedmiocie nauczania (tak jak np. w przypadku umowy z dnia 31 sierpnia 1994 r. z Technikum Kolejowym w O.).

Odnosząc się natomiast do argumentacji zawartej w skardze, Sąd stwierdza, że częściowo nie zasługiwała ona na uwzględnienie. Skarżący powołuje się w niej na uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 27 maja 1993 r. sygn. akt I PZP 14/93. Uchwała ta została jednak podjęta w dacie, gdy obowiązywał przepis art. 10 ust. 2 pkt 8 KN, który przewidywał nawiązanie stosunku mianowania w odniesieniu do nauczyciela mianowanego ponownie podejmującego pracę w zawodzie. Regulacja zawarta w tym przepisie została jednak zastąpiona zmodyfikowanym unormowaniem z art. 10 ust. 2a KN.

Mając na względzie powyższe, Sąd - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - orzekł jak w sentencji wyroku. Pominięto rozstrzygnięcie o wykonalności decyzji, gdyż z uwagi na jej odmowny charakter nie podlega ona wykonaniu.

/-/B. Popowska /-/J. Stankowski /-/ P. Miładowski

za nieobecnego Sędziego

/-/ B. Popowska

mb