Uchwała Składu Pięciu Sędziów NSA, sygn. akt FPK 10/01
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 2001-10-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Hasła tematyczne: Podatki inne
Podatek od nieruchomości
Podatkowe postępowanie
Samorząd terytorialny
Powołane przepisy: article: art. 3 ust. 4, art. 5 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 1991 nr 9 poz. 31
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych.
article: art. 240 par. 1 pkt 5
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz. 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
article: art. 22 ust. 1
journal: Dz.U. 2001 nr 79 poz. 856
law: Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 8 czerwca 2001 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o samorządowych kolegiach odwoławczych.
Teza: Odmówić udzielenia odpowiedzi na przedstawione pytanie prawne.

TEZY

Odmówić udzielenia odpowiedzi na przedstawione pytanie prawne.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny przy udziale Wiesława Czerwińskiego prokuratora Prokuratury Krajowej w sprawie z odwołania Wiktora G. od decyzji Przewodniczącego Zarządu Gminy P. z dnia 30 kwietnia 2001 r. (...) w przedmiocie podatku od nieruchomości po rozpoznaniu w dniu 17 października 2001 r. na posiedzeniu jawnym pytania prawnego pełnego składu Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. zgłoszonego na podstawie art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych /Dz.U. 2001 nr 79 poz. 856/, o następującym brzmieniu:

Czy w świetle przepisu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych /Dz.U. nr 9 poz. 31 ze zm./ budynek letniskowy winien być zaliczony do kategorii budynków mieszkalnych, o których mowa w tym przepisie?

podjął następującą uchwałę:


UZASADNIENIE

Przedstawione do wyjaśnienia zagadnienie prawne wyłoniło się na tle następującego stanu faktycznego:

W dniu 20 marca 2001 r. Wiktor G. zwrócił się do Urzędu Gminy w P. o zmianę decyzji ostatecznych Wójta tej Gminy ustalających wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za lata 1999-2001. W uzasadnieniu wniosku podano, że budynek położony w O.-N. - Gmina P., zbudowany na terenach rekreacyjnych służy wyłącznie celom mieszkalnym, a zatem wniosek o zmianę wspomnianych decyzji znajduje oparcie w wykładni przyjętej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 marca 1998 r., I SA/Gd 1476/96 oraz w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 12 lipca 2000 r., III RN 207/00.

Postanowieniem z dnia 3 kwietnia 2001 r. (...) Wójt Gminy P. na podstawie art. 240 par. 1 pkt 5 i art. 243 par. 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./ wznowił z urzędu postępowanie w sprawie podatku od nieruchomości położonej w O.-N., będącej własnością Wiktora G.

Decyzją z dnia 30 kwietnia 2001 r. (...), Przewodniczący Zarządu Gminy P. odmówił zmiany decyzji ostatecznych w sprawie podatku od nieruchomości za lata 1999, 2000, i 2001. W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że uchwały Rady Gminy P. dotyczące podatku od nieruchomości za lata 1999, 2000 i 2001 różnicowały wysokość stawek podatku od budynków letniskowych i od budynków mieszkalnych. Wiktor G. uzyskał pozwolenie na budowę budynku letniskowego i dopiero przedłożenie decyzji o zmianie przeznaczenia budynku z letniskowego na mieszkalny pozwoliłoby zastosować stawkę ustaloną dla budynków mieszkalnych.

W odwołaniu od tej decyzji Wiktor G. wniósł o jej uchylenie zarzucając, że sporny budynek wykorzystywany jest na cele mieszkalne przez okres całego roku. Ponadto ponownie powołał się na wykładnie przyjętą w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 marca 1998 r., I SA/Gd 1476/96 oraz w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 12 lipca 2000 r., III RN 207/00.

Skład orzekający Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., rozpoznając odwołanie Wiktora G., powziął wątpliwość sprowadzającą się do pytania, czy w świetle przepisu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych /Dz.U. nr 9 poz. 31 ze zm./ budynek letniskowy winien być zaliczony do kategorii budynków mieszkalnych, o których mowa w tym przepisie?

Wątpliwość ta skłoniła skład orzekający Kolegium do wystąpienia z wnioskiem do pełnego składu Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. o zwrócenie się w tej kwestii z pytaniem prawnym do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Pełny skład Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. uwzględnił powyższy wniosek i w dniu 24 lipca 2001 r., na podstawie art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych /Dz.U. 2001 nr 79 poz. 856/ podjął uchwałę o wystąpieniu do Naczelnego Sądu Administracyjnego z przedstawionym na wstępie pytaniem prawnym. W uzasadnieniu uchwały Samorządowego Kolegium Odwoławczego podkreślono, że brak jest w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych definicji budynku mieszkalnego oraz pozostałych budynków, w tym budynku letniskowego. W pozwoleniach na budowę określano je jako budynki letniskowe, ponieważ na tych terenach ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie przewidywały budownictwa mieszkaniowego przeznaczonego na pobyt stały ludzi.

Podniesiono następnie, że w kwestii opodatkowania budynków letniskowych wystąpiła rozbieżność w orzecznictwie sądowoadministracyjnym. Wskazano, że NSA w wyroku z dnia 9 października 1992 r. SA/Gd 1169/92 /Przegląd Orzecznictwa Podatkowego 1994 nr 5 poz. 96/ wyraził pogląd, iż o zaliczeniu budynku do kategorii budynków mieszkalnych bądź letniskowych przesądza ich podstawowa funkcja, która znajduje swój wyraz w usytuowaniu w miejscu przeznaczonym pod zabudowę, w którym określa się rodzaj obiektu budowlanego. Budynek będący w świetle tych kryteriów budynkiem letniskowym, nie może być uznany za budynek mieszkalny w rozumieniu ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych. Z kolei w wyroku NSA z dnia 5 stycznia 1995 r. SA/Wr 1949/94 /Wspólnota 1995 nr 27 str. 24/ wyjaśniono, że stawki podatkowe w podatku od nieruchomości od budynków mieszkalnych i ich części nie mają zastosowania dla celów opodatkowania domów letniskowych, do których należy stosować stawki przewidziane w art. 5 ust. 1 pkt 3 /obecnie art. 5 ust. 1 pkt 4/ powołanej ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Podobne stanowisko NSA zajął w wyroku z dnia 21 listopada 1991 r., SA/Kr 1231/91 /nie publ./.

Odmienne stanowisko NSA zajął w wyroku z dnia 4 marca 1998 r. I SA/Gd 1476/96 /OSP 1999 z. 2 poz. 24/. W orzeczeniu tym wyrażono pogląd, że to, co ustawodawca określił jako budynki mieszkalne, różnicowane może być przez radę gminy jedynie w ramach stawki maksymalnej z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych /Dz.U. nr 9 poz. 31 ze zm./, budynek mieszkalny bowiem nie może być jednocześnie zaliczony do pozostałych w rozumieniu pkt 3 tego przepisu. Wyrok ten spotkał się z krytyczną glosą A. Borodo /OSP 1999 z. 2 poz. 24/, który przychylił się do stanowiska NSA sformułowanego we wcześniej powołanych orzeczeniach.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych /Dz.U. 2001 nr 79 poz. 856/, Kolegium w pełnym składzie może wystąpić do Naczelnego Sądu Administracyjnego z pytaniem prawnym, jeżeli od odpowiedzi na nie zależy rozstrzygnięcie sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie wskazywał, że może udzielić odpowiedzi na pytanie prawne samorządowego kolegium odwoławczego tylko wówczas, gdy pytanie to, przy zachowaniu wszelkich innych prawem przewidzianych warunków, będzie zmierzało do objaśnienia w związku z prowadzonym postępowaniem treści przepisu, który ma zastosowanie w tym postępowaniu i determinuje rozstrzygnięcie sprawy /por. m.in. uchwały NSA z dnia 27 listopada 1995 r., VI SA 16/95 - ONSA 1996 Nr 2 poz. 52, z dnia 15 lipca 1996 r. OPK 15/96 - ONSA 1997 Nr 1 poz. 12 i z dnia 10 września 2001 r., FPK 7/01, dotychczas nie publik./.

Przytoczone na wstępie pytanie nie spełnia tego warunku.

Jak już wskazano, zaskarżona w trybie odwołania decyzja Przewodniczącego Zarządu Gminy P. z dnia 30 kwietnia 2001 r. została wydana w postępowaniu toczącym się w związku z wznowieniem postępowania w sprawie. Z treści powołanego wyżej postanowienia o wznowieniu postępowania z dnia 3 kwietnia 2001 r. wynika, że jako jego podstawę przyjęto art. 240 par. 1 pkt 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja Podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./, a więc przepis, który dopuszcza wdrożenie tego trybu postępowania, jeżeli "wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nie znane organowi, który wydał decyzję". W postanowieniu nie wskazano nowych dowodów lub okoliczności, które w ocenie organu podatkowego wydającego ten akt uzasadniały wznowienie postępowania na podstawie wymienionego ostatnio przepisu procesowego. Mając jednak na uwadze, że postanowienie to zostało podjęte w związku z przytoczonym na wstępie pismem Wiktora G. z dnia 20 marca 2001 r. należy przyjąć, iż za owe okoliczności uznano zmianę wykładni przepisów podatkowych, na którą powołano się w tym piśmie.

W związku z powyższym stanowiskiem organu podatkowego należy zauważyć, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, iż nowa wykładnia prawa nie stanowi przesłanki do wznowienia postępowania, nie jest bowiem nowym dowodem ani nowym faktem w rozumieniu przepisów określających podstawy tego wznowienia /por. m.in. wyroki NSA z dnia 7 września 1982 r., SA/Kr 588/82 - ONSA 1982 Nr 2 poz. 83, z dnia 13 lipca 1994 r., III SA 1800/93 - ONSA 1995 Nr 3 poz. 114 i z dnia 21 grudnia 1994 r., III SA 640/94 - Przegląd Orzecznictwa Podatkowego 1996 nr 3 poz. 109/. Stanowisko to zostało zaakceptowane w literaturze postępowania administracyjnego i postępowania podatkowego /por. m.in. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 1996, str. 638; M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Kraków 2000, str. 812 oraz J. Zimmermann, Ordynacja podatkowa. Komentarz, Toruń 1998, str. 322, R. Mastalski, J. Zubrzycki, Ordynacja podatkowa. Komentarz, Wrocław 2000, str. 275/.

Skład NSA rozpoznając przedstawione na wstępie pytanie prawne podziela tę wykładnię i w związku z tym stwierdza, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. w ramach toczącego się w sprawie postępowania odwoławczego powinno w pierwszej kolejność rozważyć dopuszczalność wszczęcia i prowadzenia tego postępowania w trybie wznowienia postępowania, a następnie podjąć rozstrzygnięcie uwzględniające prawidłową wykładnię przepisów określających podstawę tego wznowienia. Podjęcie powyższych czynności procesowych spowoduje, iż w sprawie nie wystąpi potrzeba stosowania przepisów podatkowych, które są przedmiotem wątpliwości podniesionych w przytoczonym wyżej pytaniu prawnym.

Z przytoczonych wyżej względów Naczelny Sąd Administracyjny odmówił udzielenia odpowiedzi na przedstawione pytanie prawne.