Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 959/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2015-12-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6144 Szkoły i placówki oświatowo-wychowawcze
6392 Skargi  na  uchwały rady powiatu  w przedmiocie ...  (art. 87  i  88  ustawy o  samorządzie powiatowym)
Hasła tematyczne: Oświata
Skarżony organ: Rada Powiatu
Treść wyniku: odrzucono skargę w stosunku do
Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1
journal: Dz.U. 2014 poz 1647
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych - tekst jednolity
article: art. 147 par 1,art. 53 par 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 87 ust. 1
journal: Dz.U. 2001 nr 142 poz 1591
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - t. jedn.
article: art. 59 ust. 1, art. 62 ust. 5, art. 58 i 59
journal: Dz.U. 2004 nr 256 poz 2572
law: Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Makowska, Sędzia WSA Maria Mysiak (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Anita Jałoszyńska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi R. M., W. S., A. M., A. B., K. B. na uchwałę Rady Powiatu w Wałczu z dnia 28 kwietnia 2015 r. nr VII/35/2015 w przedmiocie włączenia II Liceum Ogólnokształcącego im. ks. prof.Józefa Tischnera w Wałczu do Zespołu Szkół nr 4 Rolnicze Centrum Kształcenia Ustawicznego im. Władysława Broniewskiego w Wałczu z siedzibą przy ul. Południowej 10a I. odrzuca skargę A. B., II. oddala skargi R. M., W. S., A. M., K. B., III. zwraca A. B. uiszczony wpis od skargi w kwocie [...] ([...]) złotych.


UZASADNIENIE

Rada Powiatu w W. uchwałą Nr [...] z dnia [...] r.

w sprawie włączenia II Liceum Ogólnokształcącego

w W. do Zespołu Szkół [...] Rolnicze Centrum Kształcenia Ustawicznego im. w W. z siedzibą przy ul. P., na podstawie art. 12 pkt 8 lit. "i" ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2013 r. poz. 595 ze zm.) oraz art. 5c pkt 1 w związku z art. 62 ust. 5 ustawy dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.), postanowiła w § 1 ust. 1, że z dniem 1 września 2015 r. włącza się II Liceum Ogólnokształcącego w W. do Zespołu Szkół [...] Rolnicze Centrum Kształcenia Ustawicznego w [...] z siedzibą przy ul.[...] . W ust. 2 § 1 uchwały wymieniono szkoły, które z dniem 1 września 2015 r. wchodzić będą w skład Zespołu.

W § 2 Rada Powiatu w [...] postanowiła, że: Zespół Szkół określony w § 1 przejmie wszelkie należności i zobowiązania II Liceum Ogólnokształcącego w W.; majątek Liceum staje się w całości majątkiem Zespołu Szkół; pracownicy Liceum z dniem 1 września 2015 r. stają się pracownikami Zespołu Szkół.

W § 3 Rada Powiatu w W. wykonanie uchwały powierzyła Zarządowi Powiatu w W..

Pismem z dnia [...] r. R. M., W.S. A. M., A. B. i K. B., działając na podstawie art. 87 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym, wezwali Radę Powiatu w W. do usunięcia naruszenia prawa, wskazując na jej niezgodność z art. 62 ust. 5, art. 59 ust. 2 w zw. z art. 62 ust. 5 , art. 59 ust. 1 i 6 oraz art. 59 ust. 1 w zw. z art. 63 ustawy o systemie oświaty.

W odpowiedzi na powyższe wezwanie Rada Powiatu w W. w dniu

[...] r. podjęła uchwałę Nr VIII/37/2015, w której odmówiła uwzględnienia wezwania rodziców uczniów II Liceum Ogólnokształcącego w W. do usunięcia naruszenia prawa.

R. M. , W. S., A. M., A. B.

i K. B. jako rodzice uczniów II Liceum Ogólnokształcącego w W., w oparciu o art. 87 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r.

o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2013 r., poz. 595 ze zm.) oraz art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), w dniu 20 lipca 2012 r. zaskarżyli uchwałę Rady Powiatu w W. z dnia 28 kwietnia 2015 r. w sprawie włączenia II Liceum Ogólnokształcącego w W. do Zespołu Szkół [...] Rolnicze Centrum Kształcenia Ustawicznego w W. z siedzibą przy ul. [...] .

Zaskarżonej uchwale zarzucili rażące naruszenie przepisów prawa materialnego, mające zasadniczy i decydujący wpływ na wynik sprawy, a to:

art. 62 ust. 5 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U.

z 2004 r., Nr 256, poz. 2572 ze zm., dalej "uoso") poprzez jego błędną wykładnię

i niewłaściwe zastosowanie, polegające na uznaniu, że w przypadku włączenia szkoły do zespołu szkół nie znajduje zastosowanie art. 59 ust. 6 tej ustawy, podczas gdy stosownie do tych przepisów włączenie szkoły do zespołu szkół jest równoznaczne z jej przekształceniem, co powoduje, że w przypadku włączenia jednej szkoły do innego zespołu szkół niezbędnym i koniecznym jest dochowanie procedury określonej w art. 59 ust. 1 ustawy o systemie oświaty,

art. 59 ust. 2 w zw. z art. 62 ust. 5, art. 59 ust. 1 i 6 powołanej wyżej ustawy poprzez zaniechanie zasięgnięcia opinii organu nadzoru pedagogicznego

o planowanym działaniu polegającym na włączeniu II Liceum Ogólnokształcącego w [...] do Zespołu Szkół [...] Rolnicze Centrum Kształcenia Ustawicznego w [...] z siedzibą przy ul. [...] ,

art. 59 ust. 1 i 6 w zw. z art. 63 powołanej wyżej ustawy poprzez określenie daty włączenia II Liceum Ogólnokształcącego w [...] do Zespołu Szkół [...] Rolnicze Centrum Kształcenia Ustawicznego w [...] z siedzibą przy ul. [...] na dzień [...] r., podczas gdy przekształcenia szkoły dokonuje się z końcem roku szkolnego, który trwa do [...] .

Wskazując na powyższe uchybienia, na podstawie art. 147 § 1 P.p.s.a., wnieśli o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały Rady Powiatu w [...] oraz o zasądzenie na rzecz skarżących zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisach.

W uzasadnieniu skargi podnieśli, że art. 62 ust. 5 uoso kształtuje procedury postępowania w trzech potencjalnych przypadkach:

wyłączenia z zespołu szkół lub placówek niektórych szkół łub placówek,

włączenia do zespołu szkół lub placówek innych szkół lub placówek,

rozwiązania zespołu.

Spośród tych trzech potencjalnych przypadków, w odniesieniu do dwóch: wyłączenia szkół łub placówek z zespołu oraz rozwiązania zespołu, przepis ten wyłącza stosowanie art. 58 i 59 uoso. Wyłączenie stosowania art. 58 i 59 uoso nie dotyczy zatem włączenia do zespołu szkół lub placówek innych szkół lub placówek.

W ocenie skarżących, nieobejmowanie treścią normatywną zdania drugiego

art. 62 ust. 5 uoso przypadku włączenia szkoły do innego zespołu jest oczywiście celowym zabiegiem ustawodawcy. Włączenie szkoły do zespołu jest bowiem równoznaczne z jej przekształceniem. Przekształcenie szkoły to niewątpliwie zmiana dowolnego z elementów aktu założycielskiego szkoły (czy jej statutu), mim. adresu, m.in. organów, nazwy (m.in. wyrok NSA z dnia 18.03.2014 r., I OSK 3045/13, wyrok NSA z dnia 14.12.2011 r., I OSK 1656/11). Przekształcenie szkoły to również zmianą jej formy organizacyjnej. Zespół szkół jest inną formą organizacyjną jednostek oświatowych niż szkoła, która stanowi odrębną, autonomiczną jednostkę organizacyjną systemu oświaty. Zespół zaś to twór wielopodmiotowy, rządzący się odmiennymi regułami funkcjonowania w obrocie prawnym, niż w przypadku szkoły istniejącej poza zespołem.

Dalej skarżący podnieśli, że w następstwie takiej błędnej interpretacji nie wykonano dyspozycji art. 59 ust. 6 uoso i nie dochowano wymaganej procedury,

a w szczególności:

- nie dokonano w stosownym czasie (tj. do dnia 28 lutego br.) powiadomienia wszystkich rodziców o planowanym włączeniu (przekształceniu) szkoły - co wynika

z oświadczeń rodziców, załączonych do skargi jako dowody; obowiązek powiadomienia wszystkich rodziców jest w ocenie utrwalonych poglądów orzecznictwa sądowo-administracyjnego jednym z głównych warunków prawidłowo przeprowadzonej procedury (m.in. wyrok NSA z dnia 7.10.2009 r., I OSK 374/09, wyrok WSA w Opolu z dnia 15.12.2008 r., II SA/Op 255/08, wyrok NSA z dnia 24.10.2013 r., I OSK 1276/13),

- nie uzyskano wymaganej art. 59 ust. 2 uoso opinii organu sprawującego nadzór pedagogiczny co do zamiaru przekształcenia.

Skarżący wskazali również, że zaskarżona uchwała uchybia dyspozycji art. 59 ust. 1 w zw. z art. 63 uoso, ponieważ jako datę włączenia przyjęto 1 września 2015 r., podczas gdy ustawowym terminem takiego działania może być wyłącznie koniec roku szkolnego, tj. 31 sierpnia każdego roku (wyrok WSA w Poznaniu z dnia 21.11.2012 r., IV SA/Po 1010/12, wyrok NSA z dnia 28.05.2013 r., I OSK 205/13). W tym ostatnim orzeczeniu Naczelny Sad Administracyjny wskazał, że niemożliwa jest modyfikacja terminów bezwzględnie obowiązujących, a do takich zalicza się termin wskazany w art. 63 uoso.

W odpowiedzi na skargę Rada Powiatu wniosła o jej oddalenie uzasadniając, że w sprawie nie doszło do naruszenia interesu prawnego skarżących.

Rada wyjaśniła, że w stanie faktycznym sprawy sytuacja rodziców uczniów oraz samych uczniów nie ulega pogorszeniu. Uczniowie będą kontynuować naukę w tej samej szkole. Mimo funkcjonowania w ramach zespołu szkół zachowana zostanie tożsamość szkoły, jej patron oraz tradycja. Projekt arkusza organizacji pracy II Liceum Ogólnokształcącego na rok szkolny 2015/2016 został opracowany przez jego dotychczasowego dyrektora, uczniowie II Liceum Ogólnokształcącego będą nauczani przez tę samą kadrę pedagogiczną, co w latach ubiegłych. Należy zatem wykluczyć możliwość spadku jakości świadczonych usług edukacyjnych. Nadto siedziba II Liceum Ogólnokształcącego położona jest w pobliżu głównej siedziby Zespołu Szkół, co w istocie sprowadza się do pokonania jednego przejścia dla pieszych. Co więcej, siedziba Zespołu Szkół znajduje się w najbliższym sąsiedztwie dworca autobusowego i kolejowego, co stanowi dodatkowe udogodnienie dla przyjezdnych uczniów. Włączenie II Liceum Ogólnokształcącego do Zespołu Szkół otworzy uczniom II Liceum Ogólnokształcącego możliwość korzystania z nowoczesnego kompleksu boisk sportowych (m in. do piłki nożnej, siatkowej czy koszykówki).

Następie Rada przedstawiła argumenty przemawiające za przyjętym rozwiązaniem przez pryzmat interesu publicznego oraz motywy, które, jej zdaniem, legły u podstaw wniesienia skargi.

W przypadku, gdyby Sąd nie podzielił stanowiska w sprawie braku legitymacji procesowej skarżących, Rada zakwestionowała zasadność zarzutu skarżących o niewłaściwym zastosowaniu art. 62 ust. 5 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty poprzez jego błędną wykładnię. Zdaniem Rady wyłączenie zastosowania przepisów art. 58 i art. 59 o systemie oświaty do rozwiązania zespołu szkół oraz wyłączenia szkoły z zespołu szkół, z równoczesnym pominięciem takiego zabiegu co do włączenia szkoły do zespołu szkół, nie oznacza jeszcze, że każdorazowo w przypadku włączenia szkoły do zespołu szkół należy przeprowadzić procedurę likwidacyjną opisaną w art. 59 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty. Pogląd ten byłby słuszny, gdyby ustawodawca wyłączył jedynie stosowanie art. 59 ww. ustawy. Wyłączenie stosowania przepisów art. 58 oraz art. 59 ustawy o systemie oświaty wobec sytuacji włączenia szkoły do zespołu szkół byłoby bezcelowe z dwóch powodów. Po pierwsze, oczywistym pozostaje fakt, że włączenie szkoły do zespołu szkół nie prowadzi do zakończenia działalności statutowej szkoły włączanej. Po drugie zaś, w przeciwieństwie do szkół wyłączanych poza zespół szkół, ustrój szkoły włączanej do zespołu szkół został wprost określony w art. 62 ust. 1 i 4 ustawy o systemie oświaty,

w których ustawodawca przyznał prymat statutowi zespołu szkół. Organ prowadzący zatem nie jest związany ani terminem utworzenia placówki, ani nie jest zobligowany do zawiadamiania rodziców uczniów. Rozróżnienie sytuacji prawnej dla tych dwóch przypadków nie znajdowałoby żadnego racjonalnego uzasadnienia, skoro dla sytuacji rodziców uczniów szkoły włączanej bez znaczenia pozostaje, czy szkoła będzie funkcjonować w istniejącym zespole szkół czy w zespole szkół nowo tworzonym.

Rada podkreśliła też, iż skarżona uchwała, nie ingeruje w akt założycielski

II Liceum Ogólnokształcącego. Włączenie szkoły do zespołu nie jest równoznaczne ze zmianą siedziby szkoły włączanej. Żaden z przepisów obowiązującego prawa nie stoi na przeszkodzie, aby zespół szkół posiadał dwie siedziby. Według wykładni autorskiej Ministerstwa Edukacji Narodowej nie ma przeszkód formalnoprawnych aby zespół szkół mieścił się w kilku obiektach, jeżeli nie stwarza to zagrożenia dla prawidłowego funkcjonowania tej jednostki (tak: odpowiedź z dnia 12 marca 2012 r. na interpelację nr 2172). W obliczu wcześniej wskazywanego wzajemnego położenia obiektów przy ul. [...] oraz ul. [...] w [...] oraz braku uszczuplenia bazy dydaktycznej ryzyko zaburzenia prawidłowego funkcjonowania Zespołu Szkół nie występuje.

Rada Powiatu wyjaśniła również, że przy założeniu, iż w niniejszej sprawie zastosowanie znajduje procedura określona w przepisach art. 59 ustawy o systemie oświaty, za chybiony uznać należy zarzut skarżących dotyczący naruszenia art. 59

ust. 2 tej ustawy, mający polegać na zaniechaniu zasięgnięcia opinii organu nadzoru pedagogicznego o planowanym włączeniu II Liceum Ogólnokształcącego do Zespołu Szkół. Pismem z dnia 18 lutego 2015 r. Zarząd Powiatu w [...] zawiadomił ego Kuratora Oświaty, czyli miejscowo właściwy organ nadzoru pedagogicznego o zamiarze włączenia II Liceum Ogólnokształcącego do Zespołu Szkół, wnosząc równocześnie o wydanie opinii w przedmiocie włączenia. W odpowiedzi Kurator Oświaty pismem z dnia [...] r. zaniechał wydania przedmiotowej opinii, stwierdzając brak zastosowania art. 50 ust. 1 oraz art. 59 ust. 2 ustawy o systemie oświaty do niniejszej sprawy. Zdaniem Rady już samo zawiadomienie właściwego organu nadzoru pedagogicznego wraz z wnioskiem o wydanie opinii należy poczytywać za spełnienie wymogu zasięgnięcia opinii.

Za chybiony Rada uznała również zarzut strony skarżącej dotyczący naruszenia art. 59 ust. 1 i 6 w z art. 63 wyżej powołanej ustawy poprzez niewłaściwe określenie terminu włączenia II Liceum Ogólnokształcącego do Zespołu Szkół. Ustawodawca wprowadzając w art. 59 ust. 6 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty wymóg odpowiedniości, wskazał na możliwość dostosowywania przez organy stanowiące jednostek samorządu terytorialnego atrybutów czynności faktycznych i prawnych do różnych sytuacji faktycznych. W przypadku włączenia szkoły do zespołu szkół dochodzi jedynie do zmiany formy funkcjonowania szkoły włączanej oraz jej likwidacji jako samodzielnej jednostki budżetowej. Oznaczenie dnia 1 września danego roku jako terminu włączenia szkoły do zespołu szkół pozwala na zrównanie sytuacji szkoły włączanej z sytuacją szkoły likwidowanej. Takie określenie daty włączenia szkoły powoduje, że w okresie [...] r. II Liceum Ogólnokształcące funkcjonuje jako samodzielna szkoła, zaś począwszy od 1 września 2015 r. funkcjonować będzie w ramach struktur Zespołu Szkół. To właśnie z początkiem roku szkolnego 2015/2016, a nie z końcem roku szkolnego 2014/2015 Zespół Szkół stanie się pracodawcą dla dotychczasowych nauczycieli II Liceum Ogólnokształcącego w [...] , a dyrektor szkoły tego zespołu przejmie nadzór organizacyjny nad szkołą włączaną do zespołu.

W dalszej części uzasadnienia odpowiedzi na skargę Rada wyjaśniła, że organ prowadzący dokonał czynności warunkujących skuteczne włączenie II Liceum Ogólnokształcącego do Zespołu Szkół poprzez prawidłowe zawiadomienie o zamiarze włączenia szkoły do zespołu szkół organu wykonawczego Powiatu Wałeckiego, właściwego kuratora oświaty oraz rodziców uczniów.

W dniu [...] r. uchwała Rady Powiatu w [...] z dnia [...] r. Nr IV/23/2015 w sprawie zamiaru włączenia II liceum Ogólnokształcącego

do Zespołu Szkół została przekazana do wykonania Zarządowi Powiatu w [...] , czym jednocześnie wypełniony został obowiązek poinformowania o zamiarze włączenia organu wykonawczego jednostki samorządu terytorialnego.

Pismem z dnia [..] r. o przedmiotowym włączeniu zawiadomiono Kuratora Oświaty, występując o sporządzenie opinii, o której mowa w art. 59 ust. 2 ustawy o systemie oświaty. W odpowiedzi na zawiadomienie Kurator Oświaty odstąpił od wydania opinii, argumentując, że w niniejszym przypadku nie znajdują zastosowania przepisy art. 59 ww. ustawy.

Ponadto zarówno uchwała intencyjna, jak i uchwala właściwa w sprawie włączenia II Liceum Ogólnokształcącego do Zespołu Szkół były przedmiotem opiniowania przez związki zawodowe. Pismami z dnia [...] r. oraz z dnia

[...] r. założenia przedmiotowych aktów prawnych zaopiniował Związek Nauczycielstwa Polskiego Oddział w [...] , a pismami z dnia [...] r. oraz

z dnia [...] r. podobnej czynności dokonała Międzyzakładowa Komisja NSZZ "Solidarność'' Pracowników Oświaty i Wychowania w [...] .

Odnosząc się zaś do zawiadomienia skarżących, tj. rodziców uczniów,

o zamiarze włączenia II Liceum Ogólnokształcącego do Zespołu Szkół, Rada, wskazując na wyrok Sądu Najwyższego z dnia 18 kwietnia 2012 r., sygn. akt. V CSK 215/11, stwierdziła, że zostali oni prawidłowo zawiadomieni o zamiarze włączenia

II Liceum Ogólnokształcącego do Zespołu Szkół. Przesyłki zaadresowane na W. S., A. M. i K. B. nadane w placówce pocztowej w dniu [...] r. awizowane były w dniach [...] r., co stwarzało realną możliwość zapoznania się z zawiadomieniem o zamiarze włączenia II liceum Ogólnokształcącego do Zespołu Szkół w dniu 18 i 19 lutego 2015 r. W przypadku R. M. ego adres wskazany w skardze jest niezgodny z tym, który organ uzyskał z dokumentacji szkolnej przekazanej przez dyrektora szkoły. Nieuprawniony jest wniosek, że to organ winien poszukiwać aktualnego adresu pobytu rodzica ucznia, skoro sam zainteresowany nie zadbał, aby ten adres wskazać. Odmienne zapatrywanie czyniłoby proces zawiadamiania niemożliwym do przeprowadzenia. Przesyłkę zaadresowaną na A. B. w dniu [...] r. podjął, jej mąż R. B.

W związku z tym, że zawiadomiono wszystkich skarżących, nie doszło do naruszenia ich interesu prawnego, dlatego brak jest przesłanek do stwierdzenia po stronie skarżących legitymacji procesowej, toteż skarga winna podlegać oddaleniu.

Na rozprawie w dniu [...] r. pełnomocnik organu wskazał,

że zachodzi wątpliwość czy skarżący są rodzicami uczniów II Liceum Ogólnokształcącego, ponieważ okoliczność ta mogłaby zostać potwierdzona tylko aktami stanu cywilnego. Nadto cofnął wniosek o przeprowadzenie dowodów z zeznań świadków.

Sąd postanowił, na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.– Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej "P.p.s.a.", oddalić wnioski dowodowe zawarte w odpowiedzi na skargę, albowiem Sąd orzeka na podstawie akt administracyjnych sprawy bez potrzeby przeprowadzania dowodu z tych akt.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. z w a ż y ł, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrole działalności organów administracji publicznej. Jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

Z kolei w świetle art. 147 § 1 P.p.s.a., Sąd, jeżeli uwzględni skargę na uchwałę lub akt jednostek samorządu terytorialnego, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, iż zostały one wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności.

Rozpoznając skargę na uchwałę rady powiatu wnoszoną w trybie art. 87 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) – dalej "u.s.p.", sąd administracyjny zobowiązany jest do badania, czy skarga spełnia wymagania formalne, tj. czy sprawa objęta skargą należy do właściwości sądu (uchwała z zakresu administracji publicznej), czy został wyczerpany tryb postępowania przed organem (czy organ był wzywany do usunięcia naruszenia prawa) oraz czy został zachowany termin do wniesienia skargi. Następnie, gdy wymagania te zostały spełnione, Sąd przystępuje do badania legitymacji skarżących. Zgodnie bowiem z brzmieniem art. 87 ust. 1 u.s.p. uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą podjętą przez organ powiatu w sprawie z zakresu administracji publicznej. Skargę do sądu administracyjnego można wnieść po bezskutecznym wezwaniu organu do usunięcia naruszenia prawa.

O bezskuteczności wezwania można mówić zarówno wtedy, gdy organ nie uwzględnił wezwania, jak i wówczas, gdy nie zajął w kwestii wezwania do usunięcia naruszenia prawa żadnego stanowiska. Skuteczność natomiast wniesienia skargi do sądu zależy od uprzedniego wyczerpania trybu wezwania właściwego organu samorządu powiatu do usunięcia naruszenia prawa wywołanego uchwałą lub zarządzeniem podjętych w sprawie z zakresu administracji publicznej.

Sąd stwierdził, że w niniejszej sprawie, w sytuacji podjęcia przez Radę Powiatu W. w dniu [...] r. uchwały w sprawie rozpatrzenia wezwania do usunięcia naruszenia prawa, złożone w dniu 10 lipca 2015 r. skargi zostały wniesione we właściwym trybie z zachowaniem ustawowego terminu do zaskarżenia uchwały, o jakim mowa w art. 53 § 2 P.p.s.a.

W dalszej kolejności, przechodząc do materialnych przesłanek skarg wniesionych na podstawie przepisu art. 87 ust. 1 u.s.p., należało zbadać, czy podjęcie zaskarżonej czynności prawnej przez organ samorządu gminy (uchwały) dotyczy sprawy z zakresu administracji publicznej, czy strony posiadają legitymację skargową do wniesienia skargi w trybie wskazanego przepisu oraz, czy nastąpiło obiektywne naruszenie prawa zaskarżoną uchwałą.

Sąd analizując powyższe przesłanki uznał, że sprawa mieści się w szeroko rozumianym określeniu sprawy z zakresu administracji publicznej, użytym w art. 87 ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym, ponieważ przez sprawy z zakresu administracji publicznej należy rozumieć wszelkie akty, czynności, działania i sprawy załatwiane przez organy administracji, które nie mają charakteru cywilnoprawnego.

Z treści art. 87 ust. 1 u.s.p. wynika, iż skargę w trybie tych przepisów może wnieść skutecznie tylko ta osoba, która wykaże się naruszeniem własnego interesu prawnego lub uprawnienia wskutek uchwalonych przepisów prawa miejscowego lub podjętych czynności prawnych i faktycznych z zakresu administracji publicznej. Zaskarżeniu w tym trybie podlega zatem uchwała organu samorządu powiatowego nie tylko niezgodna z prawem, ale i jednocześnie godząca w sferę prawną skarżącego - wywołująca dla niego negatywne konsekwencje prawne, np. zniesienia, ograniczenia, czy też uniemożliwienie realizacji jego uprawnienia lub interesu prawnego. Składając skargę, musi on zatem wykazać, że został naruszony jego własny interes prawny polegający na istnieniu bezpośredniego związku pomiędzy zaskarżoną uchwałą, a własną, indywidualną i prawnie chronioną sytuacją. O tym, czy istnieje taki interes prawny decyduje przepis prawa materialnego, który kształtuje sytuację prawną skarżącego, tym samym gwarantując mu ochronę prawną. Brak takiej ochrony w przepisach prawa ległych u podstaw rozstrzygnięcia danej sytuacji prawnej, powoduje, że strona ma wyłącznie interes faktyczny, który nie daje legitymacji do zaskarżania uchwał i innych aktów organu samorządu powiatowego.

W przedmiotowej sprawie wszyscy skarżący wywodzą swój interes prawny

z treści przepisu art. 59 ust. 1 ustawy dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty

(Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.) – dalej "ustawa", który stanowi: "Szkoła publiczna, z zastrzeżeniem ust. 1a i 2, może być zlikwidowana z końcem roku szkolnego przez organ prowadzący szkołę, po zapewnieniu przez ten organ uczniom możliwości kontynuowania nauki w innej szkole publicznej tego samego typu, a także kształcącej w tym samym lub zbliżonym zawodzie. Organ prowadzący jest obowiązany, co najmniej na 6 miesięcy przed terminem likwidacji, zawiadomić o zamiarze likwidacji szkoły: rodziców uczniów (w przypadku szkoły dla dorosłych – uczniów), właściwego kuratora oświaty oraz organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego właściwej do prowadzenia szkół danego typu."

W tym miejscu zasadnym jest wyjaśnić, w związku z zarzutem pełnomocnika organu podniesionym na rozprawie, że Sąd nie ma wątpliwości, iż skarżący są rodzicami uczniów szkoły włączanej do zespołu. Wystarczającym dowodem potwierdzającym tą okoliczność są znajdujące się w aktach sprawy listy uczniów

II Liceum Ogólnokształcącego w [...] sporządzone przez dyrektora tej placówki (wydruk z dziennika elektronicznego z dnia [...] r.). Na listach tych pod pozycjami 23, 42, 43, 56 i 89 podano imiona i nazwiska uczniów oraz dane rodziców, które zgodne są z danymi osobowymi skarżących.

Skarżący zatem, jako rodzice uczniów szkoły włączanej do zespołu, mogą powoływać się na przepis art. 59 ust. 1 ustawy, jako stanowiący podstawę ich interesu prawnego w zaskarżeniu uchwały w tej sprawie.

Do rozstrzygnięcia pozostaje kwestia czy wskazany przepis znajduje zastosowanie w procedurze włączenia placówki oświatowej do zespołu szkół.

Zdaniem skarżących o zastosowaniu przepisu art. 59 ust. 1 ustawy w procedurze włączenia placówki oświatowej do zespołu szkół przesądza art. 62 ust. 5 ustawy, który stanowi: "Organ prowadzący zespół szkół lub placówek albo szkół i placówek może wyłączyć z zespołu niektóre szkoły lub placówki, włączyć do zespołu inne szkoły lub placówki, a także może rozwiązać zespół. W przypadku wyłączenia szkół lub placówek z zespołu oraz rozwiązania zespołu przepisów art. 58 i 59 nie stosuje się."

Zgodzić należy się ze stanowiskiem skarżących, że brzmienie przepisu art. 62 ust. 5 ustawy nie pozostawia wątpliwości, iż wyłączenie stosowania przepisów art. 58

i 59 ustawy dotyczy tylko przypadków wyłączenia szkół lub placówek z zespołu oraz rozwiązania zespołu. Natomiast nie dotyczy przypadku włączenia szkoły do zespołu. Skoro zaskarżona uchwała postanawia o włączeniu szkoły do zespołu szkół,

to w procedurze poprzedzającej włączenie zastosowanie znajdują uregulowania art. 58 i 59 ustawy.

Przytoczony powyżej przepis art. 59 ust. 1 ustawy stwarza określone uprawnienia dla rodziców uczniów, co oznacza, że mają oni interes prawny

w zaskarżeniu uchwały w sprawie włączenia szkoły do zespołu szkół.

Powyższe stwierdzenie obliguje Sąd do skontrolowania czy interes skarżących został naruszony zarówno w procedurze podejmowania zaskarżonej uchwały, jak również jej postanowieniami.

Skarżący zasadnie wywodzą, że zgodnie z art. 59 ust. 1 ustawy o zamiarze włączenia szkoły do zespołu szkół powinni zostać zawiadomieni co najmniej na

6 miesięcy przed terminem planowanego włączenia. Wskazać przy tym należy,

że określony w art. 59 ust. 1 ustawy termin ma charakter materialnoprawny,

co oznacza, iż nie może zostać przywrócony, a jego niedochowanie przesądza

o bezskuteczności zawiadomienia.

W przedmiotowej sprawie, mając na uwadze termin włączenia szkoły ustalony na dzień 1 września 2015 r., zawiadomienia rodziców uczniów należało dokonać najpóźniej w dniu 28 lutego 2015 r. Zawiadomienia o zamiarze włączenia II Liceum Ogólnokształcącego w [...] do Zespołu Szkół [...] Rolnicze Centrum Kształcenia Ustawicznego w [...] skierowano do skarżących listami poleconymi nadanymi w dniu [...] r.

Tylko w przypadku A. B. zawiadomienie dotarło zgodnie z przepisem art. 59 ust. 1 ustawy, tj. co najmniej na 6 miesięcy przed terminem planowanego włączenia, bowiem w dniu 16 lutego 2015 r. przesyłkę zawierającą zawiadomienie odebrał dorosły domownik ([...] ). A. B. nie może zatem skutecznie powoływać się na naruszenie jej interesu prawnego. Nie doszło bowiem do naruszenia przepisu, naruszenie którego przekładać miało się na naruszenie jej interesu prawnego. A. B. została powiadomiona na co najmniej 6 miesięcy przed terminem planowanego włączenia II Liceum Ogólnokształcącego w [...] do Zespołu Szkół [...] Rolnicze Centrum Kształcenia Ustawicznego w [...] .

Sąd stwierdzając, że interes prawny A. B. nie został naruszony zakażoną uchwałą - na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a P.p.s.a., jej skargę odrzucił, nadto orzekł o zwrocie uiszczonego wpisu – na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a.

Natomiast odnośnie pozostałych skarżących, tj. R. M. , W. S., A. M.i K. B., Sąd stwierdził, że nie można przyjąć, iż zostali oni zawiadomieni o planowanym włączeniu najpóźniej w dniu [...] r. Żadne z wymienionych skarżących nie odebrało przesyłki z zawiadomieniem i po awizowaniu w dniach [...] r. przesyłki zostały zwrócone do nadawcy z adnotacją "zwrot nie podjęto w terminie".

Zdaniem Sądu do zawiadomień tych stosować należy przepisy o doręczeniu przesyłek, a nie przepisy regulujące złożenie innej osobie oświadczenia woli. Przyjąć zatem należy, że zawiadomienia zostały doręczone skarżącym w dniach [...] r., tj. z naruszeniem art. 59 ust. 1 ustawy.

Stwierdzenie powyższe odnosi się również do skarżącego R. M. . Bez znaczenia pozostaje bowiem fakt, że znajdujący się w dokumentacji szkolnej adres R. M. jest niezgodny z adresem wskazanym w skardze skoro i tak kierowana do niego przesyłka z zawiadomieniem o planowanym włączeniu szkoły została doręczona po 28 lutego 2015 r. Tylko w sytuacji gdyby można było uznać, że list został doręczony R. M. przed 28 lutego 2015 r., zachodziłaby podstawa do przyjęcia, że został on w terminie powiadomiony o zamiarze włączenia szkoły do zespołu.

Opisane powyżej nieprawidłowości w zawiadomieniu rodziców dzieci stanowią wystarczającą podstawę do stwierdzenia, że interes skarżących został naruszony. Wskazane naruszenie prawa otwiera drogę do kontroli zaskarżonej uchwały, jednak samo w sobie nie jest na tyle istotne aby skutkowało stwierdzeniem jej nieważności. Należy mieć tu na uwadze, że Rada Powiatu W. w rezultacie wywiązała się z nałożonego przepisem art. 59 ust. 1 ustawy obowiązku powiadomienia rodziców uczniów o zamiarze włączenia szkoły do zespołu. Nastąpiło to co prawda z opóźnieniem, jednak na tyle niewielkim (3 do 4 dni), że nie uniemożliwiło rodzicom uczniów obserwowania procesu włączenia szkoły do zespołu, dokonania wyboru między kontynuowaniem przez dziecko nauki w szkole włączonej do zespołu, a kontynuowaniem nauki w innej szkole oraz zaskarżenia uchwały.

Sąd natomiast nie podziela zarzutu skargi o braku powiadomienia Kuratora Oświaty w S. o zamiarze włączenia II Liceum Ogólnokształcącego w [...] do Zespołu Szkół [...] Rolnicze Centrum Kształcenia Ustawicznego w [...] . Z akt sprawy wynika, że pismem z dnia [...] r. Zarząd Powiatu w [...] zawiadomił ego Kuratora Oświaty o zamiarze włączenia II Liceum Ogólnokształcącego do Zespołu Szkół, wnosząc równocześnie o wydanie opinii w przedmiocie włączenia. W odpowiedzi Kurator Oświaty pismem dnia [...] r. zajął stanowisko, że w przypadku włączenia szkoły do zespołu szkół nie stosuje się przepisów art. 58 i 59. Według Kuratora czynności włączenia bądź wyłączenia z zespołu są dla szkoły "zasadniczo prawnie obojętnie", ponieważ nie powodują konieczności zmiany bądź ustalenia na nowo ich aktów założycielskich oraz statutów.

W takiej sytuacji uznać należało, że Rada Powiatu W. wykonała ciążący na niej, z mocy art. 59 ust. 2 ustawy, obowiązek zasięgnięcia opinii organu sprawującego nadzór pedagogiczny. Tym samym chybione okazały się podniesione

w skardze zarzuty naruszenia art. 59 ust. 2 w zw. z art. 62 ust. 5, art. 59 ust. 1 i 6 ustawy.

Zdaniem Sądu, wbrew zarzutowi skargi, prawidłowo również w zaskarżonej uchwale określono datę włączenia szkoły do zespołu na dzień 1 września 2015 r.

Nie można zgodzić się ze skarżącymi, że dniem włączenia powinien być podany

w art. 63 ustawy dzień zakończenia roku szkolnego, tj. 31 sierpnia 2015 r. Przywołane przez skarżących, dla potwierdzenia swojego stanowiska, wyroki sądów administracyjnych odnoszą się do przypadku likwidacji (przekształcenia) szkoły. Wówczas przepis art. 59 ust. 1 ustawy jednoznacznie stanowi, że likwidacji szkoły dokonuje się z końcem roku szkolnego. Natomiast w przypadku włączenia szkoły

do zespołu nie następuje jej likwidacja i wówczas zasadnym jest, aby funkcjonowała

do końca roku szkolonego w dotychczasowej formie organizacyjnej, a rozpoczęcie działalności w nowej formie organizacyjnej nastąpiło z dniem rozpoczęcia roku szkolnego, tj. w przedmiotowej sprawie z dniem [...] r.

Reasumując, Sąd dokonując kontroli zaskarżonej uchwały nie stwierdził takiego naruszenia prawa, które dawałoby podstawę do uwzględnienia skarg R. M. , W. S., A. M. i K. B., dlatego skargi oddalił – na podstawie art. 151 P.p.s.a.