Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 1368/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2019-10-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Minister Infrastruktury
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: § 2 ust. 3, § 3 ust. 1 pkt 1, § 9 ust. 2
journal: Dz.U. 2008 nr 153 poz 956
law: Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 13 sierpnia 2008 r. w sprawie udzielania przez Polską Agencję Rozwoju  Przedsiębiorczości pomocy finansowej na wspieranie tworzenia i rozwoju gospodarki elektronicznej w ramach Programu Operacyjnego  Innowacyjna Gospodarka, 2007-2013
article: art. 141 § 4
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Mleczko-Jabłońska Sędzia NSA Janusz Zajda Sędzia del. WSA Cezary Kosterna (spr.) Protokolant Monika Tutak-Rutkowska po rozpoznaniu w dniu 30 października 2019 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej [A] Sp. z o.o. w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 października 2016 r. sygn. akt V SA/Wa 3714/15 w sprawie ze skargi [A] Sp. z o.o. w K. na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu dofinansowania ze środków z budżetu Unii Europejskiej oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

I.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 6 października 2015 r. sygn. akt V SA/Wa 3714/15 oddalił skargę [A] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością (dalej: "Spółka", "Skarżąca" lub "Beneficjent") na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju nr [...] z [...] czerwca 2015 r. w przedmiocie zobowiązania do zwrotu dofinansowania ze środków z budżetu Unii Europejskiej.

II.

Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy:

Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości (dalej: "PARP" lub "organ I instancji") jako pełniąca funkcję Instytucji Pośredniczącej II stopnia zawarła w dniu [...] grudnia 2008 r. ze Spółką umowę nr [...] o dofinansowanie projektu pn. "[...]" (dalej: "umowa" lub "projekt"), zmienioną następnie 4 aneksami.

W wyniku kontroli przeprowadzonej [...] grudnia 2011 r. i [...] czerwca 2013 r. oraz przeprowadzonej [...] sierpnia 2013 r. prezentacji przedmiotu umowy (wytworzonego w ramach projektu systemu) stwierdzono, że projekt nie został zrealizowany zgodnie z postanowieniami umowy, co spowodowało rozwiązanie umowy pismem organu z dnia [...] marca 2014 r. ze skutkiem natychmiastowym. Następnie pismem z dnia [...] czerwca 2014 r Beneficjent został wezwany do zwrotu środków.

Po bezskutecznym upływie terminu do zwrotu PARP przeprowadziła postępowanie administracyjne, zakończone wydaniem [...] lutego 2015 r. decyzji nr [...], którą zobowiązano Beneficjenta do zwrotu w terminie 14 dni od dnia doręczenia ww. decyzji kwoty w wysokości 230 085,00 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w związku z wykorzystaniem jej niezgodnie z przeznaczeniem w myśl art. 207 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. 2013 poz. 885 ze zm., dalej: "ufp") oraz z naruszeniem procedur z art. 207 ust. 1 pkt 2 tej ustawy.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że zgodnie z § 9 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego z 13 sierpnia 2008 r. w sprawie udzielania przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości pomocy finansowej na wspieranie tworzenia i rozwoju gospodarki elektronicznej w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka, 2007-2013 (Dz.U. 2008 nr 153 poz. 956, ze zm., dalej: "rozporządzenie"), PARP mógł udzielić wsparcia na wdrażanie elektronicznego biznesu typu B2B z przeznaczeniem na realizację projektów o charakterze technicznym, informatycznym i organizacyjnym, które prowadzą do realizacji procesów biznesowych w formie elektronicznej. Ponadto, zgodnie z § 9 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia, wsparcie w ramach Działania 8.2 PO IG mogło być udzielone mikroprzedsiębiorcy, małemu przedsiębiorcy lub średniemu przedsiębiorcy, który m.in. realizuje umowy o współpracy z co najmniej dwoma innymi przedsiębiorcami, przy czym umowy te określają warunki i zakres współpracy w odniesieniu do realizowanych wspólnie procesów biznesowych oraz wzajemne prawa i obowiązki przedsiębiorców, oraz planuje rozpoczęcie lub rozwój współpracy w oparciu o rozwiązania elektroniczne, w szczególności przez dostosowanie własnych systemów informatycznych do systemów informatycznych przedsiębiorców, z którymi kooperuje, w celu umożliwienia automatyzacji wymiany informacji między systemami informatycznymi współpracujących przedsiębiorców.

Umowa została zawarta na złożony przez Spółkę wniosek o przyznanie wsparcia w Działaniu 8.2. "Wspieranie wdrażania elektronicznego biznesu typu B2B Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka, 2007-2013". We wniosku zaplanowano utworzenie innowacyjnej i pierwszej w Polsce inteligentnej meczowarki opartej na samouczących się algorytmach, będącej w stanie zastąpić pracę człowieka przy wyszukiwaniu i meczowaniu produktów. Beneficjent wskazał, że porównywarki cen, aby móc prezentować oferty sklepów internetowych muszą meczować bazę produktów sklepu ze swoją bazą, tak aby ich wyszukiwarka pokazywała użytkownikowi, który sklep ma dany produkt w ofercie. Na chwilę złożenia wniosku o dofinansowanie, dopasowanie to odbywa się "ręcznie" - robią to pracownicy poszczególnych porównywarek.

Zgodnie z opisem we wniosku projekt beneficjenta doprowadzić miał do:

– wprowadzenia zautomatyzowanego procesu wyszukiwania produktów dostępnych do kupienia w sieci,

– obniżenia kosztów działalności firm zajmujących się wyszukiwaniem i porównywaniem produktów,

– skrócenia czasu realizacji usługi związanej z wyszukiwaniem produktów,

– realizacji procesów biznesowych w formie elektronicznej, obejmujących co najmniej trzech współpracujących przedsiębiorców.

Partnerami w realizacji projektu miały być firmy [B] S.A. oraz [C] Sp. z o.o. na podstawie umów o współpracy. Spółka wskazała na zakresy tej współpracy.

Według organu I instancji Beneficjent nie opisał, w jaki sposób nastąpi wdrożenie systemu B2B z systemami partnerów, nie opisał także, w jaki sposób następować będzie wymiana danych (automatyczna komunikacja handlowa) pomiędzy Beneficjentem a Partnerami.

Dodatkowo, [A] Sp. z o.o. wskazała we wniosku o dofinansowanie, że w ramach celów projektu na poziomie produktu zrealizowane zostaną:

– wdrożenie systemu B2B w ramach realizacji projektu - 1 szt. - inteligentny mechanizm meczujący bazy produktów sklepów internetowych oraz hurtowi z bazami porównywarek cen oraz sklepów (weryfikacja wskaźnika: protokoły odbioru częściowych prac - składowych, faktury, ewidencja środków trwałych),

– objęcie systemem B2B wdrażanym w projekcie przedsiębiorców - 2 szt. – w wyniku realizacji inwestycji odbiorcami będą firmy zajmujące się porównywaniem cen produktów dostępnych w sieci (weryfikacja wskaźnika: oferta [A] Sp. z o.o., sprawozdanie z działalności, umowy współpracy, faktury),

– wdrożenie procesów biznesowych objętych systemem B2B - 1 szt. - wdrożony system polegał będzie na współpracy wnioskodawcy oraz partnerów projektu w zakresie szybkiego i automatycznego dopasowywania ofert sklepów internetowych i hurtowni z bazami porównywarek (weryfikacja wskaźnika: oferta [D] Sp. z o.o., sprawozdanie z działalności, informacje i statystyki generowane przez system meczujący),

– zakupienie 2 nowych środków trwałych (zakup dwóch serwerów, weryfikacja wskaźnika: protokoły odbioru, faktury, ewidencja środków trwałych).

W ramach celów projektu na poziomie rezultatu [A] Sp. z o.o. wskazała natomiast:

– wzrost sprzedaży z tytułu realizacji projektu w okresie zakończenia projektu tj. XII 2009 o 201 000 zł w odniesieniu do poziomu przed realizacja projektu (weryfikacja wskaźnika: sprawozdanie finansowe, faktury), przy czym Beneficjent wskazał także, że wynikiem projektu jest stopniowy wzrost sprzedaży związany ze stopniowym wzrostem nowych klientów;

– wzrost sprzedaży z tytułu realizacji projektu w pierwszym pełnym roku po zakończeniu realizacji projektu tj. w 2010 r. o 1 170 000 zł w odniesieniu do poziomu przed realizacją projektu (weryfikacja wskaźnika: sprawozdania finansowe, faktury);

– wzrost sprzedaży z tytułu realizacji projektu łącznie w okresie 3 lat od zakończenia realizacji projektu (weryfikacja wskaźnika: sprawozdania finansowe, faktury);

– wzrost liczby nowych kontrahentów [A] Sp. z o.o. o 10 podmiotów (weryfikacja wskaźnika: umowy współpracy z kontrahentami, protokoły ze spotkań). W tym zakresie Beneficjent przewidział podpisanie stałych umów współpracy z firmami zajmującymi się prowadzeniem porównywarek cen oraz sklepami internetowymi, utworzenie 3 nowych miejsc pracy.

W ramach realizowanego projektu, na podstawie § 5 ust. 6 umowy o dofinansowanie Beneficjent otrzymał dofinansowanie ze środków unijnych oraz budżetu państwa (w proporcjach 85% kwoty dofinansowania ze środków europejskich oraz 15% kwoty dofinansowania w formie dotacji z budżetu państwa) w dwóch częściach w łącznej wysokości 230 085,00 zł.

W wyniku kontroli i prezentacji wytworzonego w ramach projektu systemu PARP uznał, iż Beneficjent nie osiągnął wskaźników określonych we wniosku o dofinansowanie, tj. wskaźników produktu: "Liczba wdrożonych systemów B2B", "Liczba przedsiębiorców objętych systemem B2B", "Procesy biznesowe objęte systemem B2B", "Zakupienie 2 nowych środków trwałych", jak również wskaźników rezultatu tj. "Wzrost sprzedaży z tytułu realizacji projektu w okresie zakończenia projektu", "Wzrost liczby nowych kontrahentów [A] Sp. z o.o.", "Utworzenie nowych miejsc pracy w ramach realizacji projektu". Organ podkreślił, że zgodnie z ustaleniami dotyczącymi zaprezentowanego systemu, współpraca Beneficjenta z partnerami polega na wykonaniu narzędzia dla każdego z nich, które pobiera dane ze sklepów internetowych, a następnie przetwarza je po stronie partnera. Proces jaki zachodzi pomiędzy Beneficjentem a partnerami to wyłącznie przygotowanie lub dostosowanie do potrzeb partnera opisanego narzędzia wraz ze wsparciem technicznym na dalszym etapie współpracy. Narzędzie działa wyłącznie po stronie partnera, bez udziału Beneficjenta. Współpraca następuje pomiędzy sklepami internetowymi a porównywarkami cen, przy czym Beneficjent nie ma bezpośredniego wpływu na jej przebieg. Świadczy to o tym, iż nie następuje automatyzacja żadnego procesu pomiędzy Beneficjentem a partnerami. Wykonanie lub dostosowanie narzędzia do automatycznego pobierania i przetwarzania danych odbywa się w sposób ręczny, natomiast jego dalsze działanie występuje wyłącznie po stronie partnerów, bez udziału Beneficjenta. Brak jest stałego systemu teleinformatycznego po stronie Beneficjenta. Beneficjent za każdym razem przygotowuje rozwiązanie pod danego partnera, bazując na wcześniej przygotowanym rozwiązaniu. Jest to sprzeczne z zapisami rozporządzenia. Według tych zapisów przez B2B (Business-to-Business) należy rozumieć relację usługową oraz klasę systemów teleinformatycznych przeznaczonych do automatycznej komunikacji handlowej (wymiany danych) oraz koordynacji działań między przedsiębiorcami, stanowiące niezbędne ogniwo procesów biznesowych tych przedsiębiorców, dotyczące różnego rodzaju współpracy między tymi przedsiębiorcami, w tym również w modelu wirtualnego przedsiębiorstwa, z zastosowaniem e-usług (rozdział 1, §3, ust. 1. pkt 1 rozporządzenia). Tym samym Beneficjent nie zrealizował kluczowego celu projektu w postaci stworzenia systemu o cechach systemu B2B określonych w rozporządzeniu, nie osiągnął także założonego wskaźnika produktu w postaci wdrożenia systemu B2B. Beneficjent nie zrealizował również wskaźników rezultatu, gdyż nie przedstawił żądanej przez organ dokumentacji, między innymi faktur, które świadczyłyby o rzeczywistej współpracy Beneficjenta z nowymi kontrahentami. Również przedstawienie przez Beneficjenta dwóch umów o pracę i jednej umowy zlecenia w sytuacji, gdy Beneficjent zobowiązał się do utworzenia trzech nowych miejsc pracy w oparciu o umowę o pracę wskazuje na brak osiągnięcia wskaźnika rezultatu. Nadto dwa zakupione trwałe środki zostały umieszczone w Warszawie, co również oznaczało naruszenie § 8 ust. 2 umowy o dofinansowanie, według którego Beneficjent zobowiązał się do osiągnięcia założonych celów projektu oraz utrzymania inwestycji na terenie województwa (małopolskiego), w którym został zrealizowany, przez okres 3 lat od dnia zakończenia realizacji projektu.

PARP uznał takie działania Beneficjenta za wykorzystanie dofinansowania niezgodnie z przeznaczeniem. Beneficjent nie dokonał pełnej realizacji projektu zgodnie z zasadami przewidzianymi w umowie o dofinansowanie - w tym w szczególności nie osiągnął założonych w projekcie wskaźników produktu oraz rezultatu, a tym samym nie osiągnął celu projektu, co spełnia przesłanki do zwrotu dofinansowania określone w art. 207 ust. 1 pkt. 1 ustawy o finansach publicznych.

Minister Infrastruktury i Rozwoju (dalej: "Minister", "organ II instancji" lub "organ odwoławczy") w wyniku rozpoznania odwołania, decyzją nr [...] z [...] czerwca 2015 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Wskazał, że poczynione przez organ I instancji ustalenia stanu faktycznego są prawidłowe i znajdują potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym, a podniesione w odwołaniu od decyzji organu I instancji zarzuty nie znajdują uzasadnienia, w związku z czym brak jest podstaw do uchylenia decyzji organu I instancji. Minister zażądał dodatkowych dokumentów od Spółki na okoliczność wykazania osiągnięcia założonych we wniosku o dofinansowanie wskaźników. Dokonał analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego, w wyniku której stwierdził, że Beneficjent naruszył § 3 ust. 1 pkt 1 oraz § 9 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia oraz § 1 pkt 2 umowy, poprzez nierealizowanie systemu B2B zgodnie z wymaganiami określonymi w ww. przepisach i § 3 ust. 1 umowy, tj. niezrealizowanie projektu w pełnym zakresie, w terminie wskazanym w umowie z należytą starannością zgodnie z umową i jej załącznikami, w szczególności z opisem zawartym we wniosku o dofinansowanie. Organ stwierdził brak realizacji wskaźników produktu i rezultatu projektu, co stanowi o naruszeniu § 8 ust. 1 i 2 umowy. Zatem Spółka wykorzystała środki przeznaczone na realizację projektu niezgodnie z umową i przepisami obowiązującymi przy realizacji przedmiotowej umowy w ramach PO IG Działanie 8.2, a więc z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 ufp. W ocenie Ministra w wyniku zaistnienia tych okoliczności spełniona została przesłanka określona w art. 207 ust. 1 pkt 2 ufp umożliwiająca PARP dochodzenie zwrotu środków przekazanego wsparcia w trybie wynikającym z art. 207 ufp. W sprawie została również spełniona przesłanka określona w art. 207 ust. 1 pkt 1 ufp dotycząca wykorzystania dofinansowania niezgodnie z przeznaczeniem określonym w umowie oraz rozporządzeniu, tzn. niestworzenia w ramach projektu systemu B2B, odpowiadającego definicji i warunkom określonym w umowie i przepisach rozporządzenia.

Wskazane okoliczności organ odwoławczy uznał za wpisujące się w definicję nieprawidłowości określoną w art. 2 pkt 7 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1260/1999 (Dz.U. UE z dnia 31.07.2006 r. L 210/25, dalej: "rozporządzenie (WE) 1083/2006").

Organ II instancji odniósł się do wszystkich zarzutów zawartych w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Nie uznał za zasadne przesłuchanie w charakterze świadka Prezesa Zarządu Spółki M. S. oraz powołania biegłego z zakresu informatyki celem sporządzenia opinii na okoliczność, czy określony we wniosku o dofinansowanie system spełnia warunki systemu B2B. Organ odwoławczy wskazał, że w sprawie znajdują się pisemne wypowiedzi M. S. zajmującego stanowisko w sprawie i dotyczące przedmiotu sprawy. Organ podkreślił, że z informacji zawartych we wniosku o dofinansowanie nie da się jednoznacznie stwierdzić, jakie dokładnie procesy będą występowały w ramach mającego powstać systemu B2B oraz pomiędzy którymi z uczestników tych procesów. Natomiast z pkt IV. wniosku o dofinansowanie "Deklaracja wnioskodawcy" ppkt 6 bezspornie wynika, iż Beneficjent wiedział, że projekt musi być zgodny z prawem, w tym z rozporządzeniem. Na etapie procedury aplikacyjnej ocena wniosku o dofinansowanie daje tylko ogólny pogląd o projekcie, zatem Beneficjent nie może w tej sytuacji powoływać się na fakt, że w związku z pozytywną oceną przez ekspertów wniosku o dofinansowanie jest on niejako zwolniony z przestrzegania obowiązujących w tym zakresie przepisów prawa, z której to okoliczności wywodzi naruszenie przez PARP zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów. O prawidłowości realizacji projektu nie decydują informacje zawarte we wniosku o dofinansowanie, ani też jego pozytywna ocena przez ekspertów, ale faktyczna realizacja projektu, której warunkiem sine qua non jest zgodność z przepisami prawa (co w przedmiotowej sprawie w opinii IZ POIG oraz PARP nie miało miejsca). Organ odwoławczy wskazał, że Regionalna Instytucja Finansująca - Małopolska Agencja Rozwoju Regionalnego S.A. (dalej: "RIF") w celu dokonania prawidłowej oceny, czy przedmiotowy system spełnia warunki określone w rozporządzeniu, przeprowadziła jego fizyczną kontrolę. W związku z tym przeprowadzenie wnioskowanego dowodu na okoliczność stwierdzenia przez biegłego czy określony we wniosku o dofinansowanie system spełnia warunki B2B, nie ma wpływu na rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie, ponieważ opis we wniosku o dofinansowanie nie ma decydującego znaczenia dla oceny, czy ostatecznie wytworzony system spełnia warunki określone w Rozporządzeniu PARP.

Dalej organ odwoławczy odniósł się do załącznika do odwołania w postaci dokumentu prywatnego przedstawionego przez Spółkę pn. "Opinia na zasadności wypowiedzenia umowy o dofinansowanie nr [...]" z dnia [...] lutego 2015 r. wskazując, że opinia ta posiada wadę, która nie pozwala uznać jej za wiarygodne źródło informacji. Wynika z niej bowiem, że opiera się ona jedynie na dokumentach przedstawionych opiniującemu przez Beneficjenta, tj.: umowie wraz z załącznikami, dokumentach potwierdzających przebieg kontroli RIF przeprowadzonej [...] czerwca 2013 r. wraz z wnioskami pokontrolnymi, pismach wypowiadających umowę oraz korespondencji PARP do dnia 5 czerwca 2014 r., co oznacza, że sporządzający opinię nie badał systemu, który powstał w ramach projektu, w przeciwieństwie do ekspertów RIF, którym osobiście system ten był prezentowany. Ponadto organ podniósł, że okres trwałości projektu zakończył się 31 marca 2014 r., więc nawet gdyby opinia została wydana w oparciu o badanie systemu, nie byłoby żadnej pewności, że system, który zostałby przedstawiony ekspertowi, byłby tym samym systemem, którego trwałość powinna była zostać utrzymana przez Spółkę zgodnie z § 8 ust. 2 umowy, tzn. przez okres trzech lat od zakończenia.

Organ odwoławczy zauważył, że sama Spółka stwierdziła, że nigdy nie była założeniem projektu współpraca Beneficjenta w ramach systemu z przedsiębiorcami w ww. zakresie B2B. Fakt ten potwierdza, że projekt ten jest niezgodny z przepisami § 3 ust. 1 pkt 1 oraz § 9 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia PARP, z których wynika konieczność takiej współpracy.

W skardze na tę decyzję wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżąca zarzuciła naruszenie:

1. przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj. art. 207 ust. 9 w zw. z ust. 1 pkt 2 oraz w zw. z art. 184 ust. 1 ufp poprzez zastosowanie tych przepisów i uznanie, że Skarżąca spółka naruszyła procedury obowiązujące przy wydatkowaniu środków przeznaczonych na realizację programów i projektów finansowanych ze środków europejskich w sytuacji, gdy w okolicznościach niniejszej sprawy brak jest podstaw do twierdzenia, że Spółka wypełniła przesłanki wskazane w tych przepisach;

2. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania:

– art. 6, 7 i 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. 2017 poz. 1257 ze zm., dalej: "kpa" poprzez wydanie decyzji mimo braku podstaw faktycznych do jej wydania oraz naruszenie zasady prawdy materialnej poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów i dokonanie ustaleń niemających pokrycia w materiale dowodowym;

– art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa poprzez niewyczerpujące rozpatrzenie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i tym samym wydanie decyzji nie w oparciu o całokształt materiału dowodowego;

– art. 75 kpa poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu informatyki, a oparcie się jedynie o zmienne w czasie stanowisko organu, przez co wydana decyzja narusza obowiązek rzetelnego wyjaśnienia sprawy;

– art. 8 kpa poprzez działanie w sposób podważający zaufanie do organów administracji, gdyż działanie organu jest całkowicie nieprzewidywalne dla Beneficjenta a oceny dokonywane są w oderwaniu od ustanowionych przez organ zasad.

III.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2012 poz. 270 ze zm. dalej: "ppsa").

Sąd I instancji podzielił ustalenia faktyczne dokonane przez organy orzekające w sprawie i uznał je za własne. Wskazał na zasadność przeprowadzenia dwóch kontroli, których wyniki nie były, wbrew twierdzeniom Spółki, sprzeczne. W pierwszej kontroli, mimo że była zapowiedziana, Spółka nie przedstawiła wszystkich informacji. WSA opisał przebieg kontroli, przytoczył opinie eksperta organu biorącego udział w kontroli, który stwierdził m.in., że skoro meczowarka dopasowuje asortyment jedynie na podstawie porównania dwóch wartości, to trudno tutaj mówić o inteligentnym i innowacyjnym systemie. Zaznaczył też, że bez dodatkowych informacji technicznych nie może jednoznacznie stwierdzić, jak funkcjonuje wytworzony produkt. WSA opisał też szczegółowo wyniki drugiej kontroli przeprowadzonej 10 czerwca 2013 r. i uzupełnionej prezentacją systemu dokonaną przez Spółkę z udziałem specjalistów ze strony organu. WSA zauważył, że w dacie prezentacji Spółka dostarczyła wyjaśnienia dotyczące zasady funkcjonowania systemu.

Przytaczając te wyjaśnienia WSA za słuszne uznał stwierdzenie organu, że zgodnie z opisem Beneficjenta oraz prezentacją systemu współpraca Beneficjenta z partnerami polega na wykonaniu dla każdego z nich narzędzia, które pobiera dane ze sklepów internetowych a następnie przetwarza je po stronie partnera. Proces, jaki zachodzi pomiędzy Beneficjentem a partnerami to wyłącznie przygotowanie lub dostosowanie do potrzeb partnera wyżej opisanego narzędzia wraz ze wsparciem technicznym na dalszym etapie współpracy. Sąd I instancji zauważył też, że z treści pisma Spółki z [...] sierpnia 2013 r. wynika również twierdzenie, iż zaprezentowany w czasie kontroli system B2B nie był testowany, a jedynie, że w danym czasie z uwagi na brak zlecenia od strony partnera nie był podpięty do żadnej bazy danych, był pusty w tym zakresie. Skarżąca w ten sposób sama przyznała, że żadne procesy biznesowe z nią nie odbywały się w ramach utworzonego systemu. Potwierdziła stwierdzony przez organ sposób działania systemu.

Sąd I instancji stwierdził, że zgodnie z treścią wniosku o dofinansowanie i oświadczeniem Spółki o stosowaniu przepisów dotyczących wsparcia w Działaniu 8.2, Spółka zobowiązała się wykonać projekt zgodnie z treścią rozporządzenia. WSA podzielił twierdzenia Skarżącej, że tworzony projekt – system powinien być zgodny z treścią wniosku. Jednak wniosek o dofinansowanie przedstawiał tylko założenia ogólne projektu i tak też był oceniany. Sam projekt miał powstać i zostać wdrożony po podpisaniu umowy o dofinansowanie. W umowie i aktach wcześniejszych (dokumentach obowiązujących w trakcie trwania konkursu i podczas wykonywania umowy) jednoznacznie odwoływano się do potrzeby stosowania rozporządzenia, w tym rozumienia przygotowywanego projektu według definicji zawartych w tym rozporządzeniu.

WSA przytoczył definicję legalną systemu B2B, zawartą w § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, powtórzoną w § 1 pkt. 2 umowy o dofinansowanie, Zgodnie z wnioskiem Spółka miała stworzyć innowacyjne narzędzie meczujące bazy produktów sklepów internetowych z bazami porównywarek cen oraz sklepów. Jej partnerami w realizacji projektu miały być firmy [B] S.A. oraz [C] Sp. z o.o. Zatem w ocenie WSA prawidłowo został ustalony przez organ fakt, że przedstawiony przez Skarżącą system nie stanowi o tym, aby Skarżąca brała udział w automatycznej wymianie informacji, a okoliczność ta, wbrew zarzutom skargi, jest potwierdzona przez Spółkę w jej pismach skierowanych do organu. Zatem – w ocenie WSA – prawidłowe jest ustalenie, że nie doszło do wytworzenia produktu opisanego w rozporządzeniu i przewidzianego do wykonania we wniosku i umowie o dofinansowanie. Nie jest wymagane też prowadzenie dodatkowego postępowania dowodowego na tę okoliczność. Ustalenia dokonane podczas kontroli organu są potwierdzone cytowanymi przez organy obu instancji pismami Skarżącej i informacjami tam udzielonymi.

W ocenie Sądu I instancji produkt, jaki powstał w ramach projektu nie spełnia wymagań postawionych systemowi B2B określonemu w § 3 ust. 1 pkt 1 oraz § 9 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia, jak i § 1 pkt 2 umowy. Zatem również zaplanowane przez Beneficjenta wskaźniki produktu nie mogą zostać uznane za zrealizowane, gdyż w ramach projektu nie nastąpiło wdrożenie systemu B2B.

WSA zauważył, że organ odwoławczy pismem z [...] kwietnia 2015 r. dodatkowo zwrócił się do skarżącej Spółki o przedstawienie szeregu dokumentów i informacji, wymienił też, jakie dokumenty uzyskano, m.in.:

– informację o dokonaniu kompensaty należności i zobowiązań pomiędzy [A] Sp. z o.o. i [B] S.A. na kwotę 250 902 PLN w dniu 31 grudnia 2011 r.,

– potwierdzenie wykonania przelewu krajowego, nadawca [F] Sp. z o.o., odbiorca [A] Sp. z o.o. na kwotę 17 835 PLN tytułem zapłaty za FV 01/06/2011/ME,

– umowę dopasowania oferty hurtowni do oferty sklepów internetowych z dnia 23 września 2011 r. zawartą pomiędzy [A] Sp. z o.o. a [G] Sp. z o.o.

WSA zauważył, że informacja o dokonaniu kompensaty nie była podpisana, nie było dodatkowych dokumentów pozwalających ją sprawdzić. Ponadto wcześniejsze dokumenty nadesłane przez Spółkę nie dawały podstaw do przyjęcia spełnienia wskaźnika wzrostu sprzedaży z tytułu realizacji projektu w okresie zakończenia projektu, gdyż Spółka przedstawiła: fakturę VAT nr 01/06/2011/ME z dnia 20 czerwca 2011 r. na kwotę 14 500,00 PLN netto, zgodnie z którą nabywcą usługi meczowanie produktów była firma [F] Sp. z o. o oraz fakturę VAT nr 01/12/2011/ME z dnia 19 grudnia 2011 r. na kwotę 190 000,00 PLN netto, zgodnie z którą nabywcą usługi meczowanie bazy danych produktów była firma [B] S.A. Tymczasem organ ustalił, że występują powiązania pomiędzy [A] Sp. z o.o. a kontrahentami z ww. faktur. Prezes Zarządu [A] Sp. z o.o. p. M. S. pełnił jednocześnie funkcję Prezesa Zarządu firmy [B] S.A. oraz posiadał udziały w firmie [F] Sp. z o.o., co nakazywało dokonania potwierdzenia płatności przedstawionych na fakturach, czego Spółka mimo wezwania nie uczyniła. Tym samym Sąd I instancji za zasadne uznał stwierdzenie organu odwoławczego, że przedstawione niepodpisane potwierdzenie kompensaty należności nie może stanowić dowodu w sprawie. Zwłaszcza, że Beneficjent w zakresie sprzedaży usług dla [B] S.A. jak i [F] Sp. z o.o., nie przedstawił, mimo wezwania przez organ odwoławczy, kont rozrachunkowych z tymi kontrahentami, a więc organ nie był w stanie stwierdzić, czy w tym zakresie mogła zostać dokonana chociaż hipotetycznie kompensata należności. Skarżąca nie przedstawiła również zestawienia obrotów i sald, które mogłoby przyczynić się do ustalenia przebiegu transakcji pomiędzy Beneficjentem a jego kontrahentami.

Za prawidłowe uznał też WSA ustalenie organów co do nieosiągnięcia wskaźnika rezultatu, to jest wzrostu nowych kontrahentów do dziesięciu. W ramach działań pokontrolnych Spółka dostarczyła do RIF 9 (a nie 10) umów na dopasowanie oferty hurtowni do oferty sklepów internetowych, a ponadto adres internetowy [...] wskazany w umowie zawartej 11 sierpnia 2011 r. pomiędzy Beneficjentem a [H] Sp. z o.o. nie istnieje. Ponadto:

– pod adresem internetowym [...] wskazanym w umowie zawartej pomiędzy beneficjentem a firmą [B] S.A. 31 stycznia 2011 r. znajduje się katalog zaimportowanych produktów bez cen;

– adresy sklepów internetowych [...] oraz [...], wskazane w umowie zawartej pomiędzy Beneficjentem a [C] Sp. z o.o. 7 lutego 2011 r. nie istnieją, Beneficjent nie mógł zatem wykonać dopasowania ofert sklepów internetowych - klientów zamawiającego do ofert sklepów internetowych [...] oraz [...],

– w umowie zawartej z firmą [I] I.J. w dniu 12 lipca 2011 r. celem dopasowania ofert hurtowni - dostawców zamawiającego do oferty sklepów internetowych prowadzonych przez klientów zamawiającego w celu ich prezentacji w tych sklepach - nie wskazano adresów internetowych. Brak było możliwości weryfikacji realizacji powyższej umowy;

– w umowie zawartej z firmą [J] sp. z o.o. sp. k. w dniu 23 czerwca 2011 r. celem dopasowania ofert hurtowni - dostawców zamawiającego do oferty sklepów internetowych prowadzonych przez klientów zamawiającego w celu ich prezentacji w tych sklepach, nie wskazano adresów internetowych. Brak było możliwości weryfikacji realizacji powyższej umowy;

– pod adresem internetowym [...], który wskazany został w umowie zawartej pomiędzy Beneficjentem a firmą [K] sp. z o.o. w dniu 2 października 2011 r. stwierdzono, że nie znajdowała się tam porównywarka cen, lecz serwis oferujący m.in. listę sklepów internetowych, nie można zatem dopasować ofert hurtowni - dostawców zamawiającego do oferty ww. serwisu;

– podczas weryfikacji w RIF potwierdzono, iż pod adresem internetowym [...]. (adres wskazany w umowie Beneficjenta z [L] Sp. z o.o. zawartej w dniu 30 listopada 2011 r.) znajduje się porównywarka cen. Jednakże zgodnie z opinią RIF, ten klient nie został zaprezentowany w systemie utworzonym w ramach umowy o dofinansowanie nr [...] zaprezentowanym przez Beneficjenta podczas kontroli w dniu [...] czerwca 2013 r.;

– pod adresem internetowym [...], wskazanym w umowie zawartej przez Beneficjenta z firmą [M] w dniu 15 lipca 2011 r. nie znajduje się porównywarka cen, lecz sklep internetowy, nie można zatem dopasować ofert hurtowni - dostawców zamawiającego do oferty ww. sklepu;

– pod adresem internetowym [N]., wskazanym w umowie zawartej przez Beneficjenta z firmą [N] M. Z., R. L. s.c. w dniu 14 września 2011 r. nie znajduje się porównywarka cen, lecz sklep internetowy, nie można zatem dopasować ofert hurtowni - dostawców zamawiającego do oferty ww. sklepu.

WSA zauważył też, że weryfikacja wskaźnika rezultatu powinna być dokonana według zobowiązania Skarżącej, tj. po przedłożeniu umów o współpracy z kontrahentami oraz protokołów ze spotkań (pkt. 14 Biznes Planu). Mimo zobowiązania i wezwania Spółka w wyjaśnieniach z dnia 13 maja 2015 r. stwierdziła: "Nie praktykujemy sporządzania protokołów spotkań z kontrahentami i generalnie nie znamy tego typu praktyki w relacjach biznesowych między przedsiębiorcami". Spółka nie przedstawiła też, mimo wezwania organu, faktur, które świadczyłyby o rzeczywistej współpracy.

WSA za prawidłowe uznał też ustalenie co do braku spełnienia przesłanki wskaźnika: utworzenie 3 nowych miejsc pracy. Zgodnie z pkt 14 Biznes Planu Beneficjent powinien udokumentować osiągnięcie wskaźnika rezultatu umowami o pracę oraz listami płac. Tymczasem Spółka przedstawiła organom dwie umowy o pracę oraz jedną umowę zlecenie, która nie jest i nie może być uznana za umowę o pracę w rozumieniu przepisów Kodeksu pracy, a więc już z samej tylko tej przyczyny należy uznać, iż wskaźnik ten nie został osiągnięty.

Sąd I instancji uznał ustalenia organów za dokonane prawidłowo, co dawało podstawę do zastosowania przepisów prawa materialnego wskazanych w podstawie i uzasadnieniu wydanych decyzji oraz wyżej przywołanych przez Sąd przy opisywaniu ustaleń faktycznych i prawnych organu, w tym z art. 184, art. 207 ust.1 pkt.1 i 2 i ust. 9 ufp.

IV.

[A] sp. z o.o. zaskarżyła omówiony wyrok w całości skargą kasacyjną.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła:

1. na podstawie art. 174 pkt 2 ppsa naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj.:

a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ppsa polegające na uznaniu, że decyzja Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 26 czerwca 2015 r. i utrzymana w mocy decyzja Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości z dnia 2 lutego 2015 r. odpowiadają przepisom prawa pomimo, że organy wydając je naruszyły art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa - poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i dowolną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i w efekcie powyższego naruszenia błędnie przyjęto, że Skarżąca ponosząc wydatki z dofinansowania zgodnie z wnioskiem naruszyła procedury obowiązujące przy wydatkowaniu środków unijnych i żądanie zwrotu środków jest zasadne;

b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ppsa polegające na uznaniu, że działania organów były prawidłowe i nie naruszyły art. 8 kpa - w sytuacji, gdy organ całą odpowiedzialność za ewentualnie nieprawidłowo przyjęty wniosek do realizacji przerzuca na Skarżącą spółkę żądając od niej zwrotu środków, tymczasem Skarżąca zrealizowała projekt zgodnie z wnioskiem w zaufaniu do organu, że skoro wniosek został przyjęty do realizacji w danym kształcie to obowiązkiem Skarżącej jest wykonanie zgodnie z opisem zawartym we wniosku o dofinansowanie;

c) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ppsa w zw. z art. 84 kpa polegające na uznaniu, że w niniejszym przypadku sprawa nie dotyczyła wiadomości specjalnych i nie było konieczne powołanie biegłego i uznanie tym samym, że wiedza organu była wystarczającą do dokonania prawidłowego rozstrzygnięcia, gdy tymczasem ocena projektu na etapie konkursu dokonywana była przez ekspertów, którzy uznali, że projekt spełnia warunki projektu B2B, natomiast po jego wykonaniu urzędnicy ocenili, że nie jest to projekt spełniający warunki działania tj. nie jest to projekt B2B i uznali wszystkie wydatki za niekwalifikowane, w ocenie Skarżącej ocena zrealizowanego projektu wymagała oceny specjalistów informatyków, czego organ nie przeprowadził, a treść opinii biegłego mogła mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy;

d) art. 141 § 4 ppsa w związku z art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ppsa, polegającym na sporządzeniu w pewnym sensie lakonicznego uzasadnienia uniemożliwiającego sprawdzenie, czy Sąd dokonał kontroli legalności działalności organów administracji publicznej i wydanych przez te organy decyzji administracyjnych, którą miał obowiązek przeprowadzić, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż nie odniesienie się do licznych zarzutów stawianych przez Skarżącą w skardze poprzez niewskazanie zastosowanych przepisów prawnych oraz niewyjaśnienie przyjętego przez Sąd sposobu ich wykładni i zastosowania pozbawia Skarżącą możliwości polemizowania z oceną stanu faktycznego i prawnego sprawy, natomiast wnikliwe zapoznanie się z zarzutami, a nie przepisanie ustaleń organu i odniesienie się do nich umożliwiłoby sądowi rzetelne przeanalizowanie sprawy (z dwóch stron) i mogło mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie,

e) art. 151 ppsa poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na oddaleniu skargi Spółki, podczas gdy z uwagi na wady prawne, jakimi obarczone są rozstrzygnięcia zarówno organu II, jak i I instancji, skarga powinna zostać uwzględniona w całości, a decyzje uchylone, które to naruszenie miało istotny wpływ na treść wyroku, bo gdyby Sąd dopatrzył się powyższych uchybień organów wydałby wyrok uchylający decyzję I i II instancji, nie zaś wyrok oddalający.

2. W sytuacji, gdyby Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że nie doszło do naruszeń postępowania administracyjnego i stan faktyczny został ustalony w sposób prawidłowy to Skarżąca kasacyjnie na podstawie art. 174 pkt 1 ppsa zarzuciła naruszenie prawa materialnego tj.

a) art. 207 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 w zw. z art. 184 ust. 1 ufp poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, że działanie Skarżącej stanowi naruszenie procedur obowiązujących przy wydatkowaniu środków unijnych i żądanie ich zwrotu jest zasadne oraz, że dokonała wydatkowania otrzymanych środków niezgodnie z przeznaczeniem w sytuacji, gdy Skarżąca zrealizowała projekt zgodnie z wnioskiem o dofinansowanie,

Podnosząc te zarzuty Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, lub w przypadku, gdyby Sąd uznał, że doszło jedynie do naruszenia prawa materialnego to w trybie art. 188 ppsa o uchylenie zaskarżonego wyroku i merytoryczne rozpoznanie skargi. Wniosła też o zasądzenie na rzecz Skarżącej kosztów postępowania, w tym zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Uzasadniając skargę kasacyjną jej autor skupiła się na twierdzeniach, że Spółka zrealizowała projekt zgodnie z treścią złożonego przez nią wniosku, do czego zobowiązywała ją umowa. Nie zgadza się z tym, że ocenie podlega jedynie wykonanie projektu w oderwaniu od zapisów wniosku o dofinansowanie.

Skarżąca kasacyjnie twierdzi też, że sposób dokumentowania wskaźników rezultatu został określony we wniosku o dofinansowanie, dlatego organy nie miały podstaw do innego niż zapisany we wniosku sposobu weryfikowania wskaźników. Za bezpodstawne uznała domaganie się potwierdzeń zapłaty za wykonane usługi na rzecz podmiotów powiązanych. Twierdzi też, że dostarczyła 10 (a nie jak twierdzi organ – 9) umów z kontrahentami. Skarżąca za nadmierny formalizm uznaje stwierdzenie, że nie utrzymuje 3 miejsc pracy, skoro zatrudnia dwie osoby na umowę o pracę i jedną na umowę zlecenia.

Minister Rozwoju i Finansów wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej.

V.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.

Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 ppsa, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Ze wskazanych przepisów wynika, że wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.

Wychodząc z tego założenia, należy na wstępie zaznaczyć, że wobec niestwierdzenia z urzędu nieważności postępowania (art. 183 § 2 ppsa) Naczelny Sąd Administracyjny dokonał kontroli zaskarżonego wyroku w granicach zakreślonych skargą kasacyjną.

Skarga kasacyjna została oparta na obu podstawach kasacyjnych z art. 174 ppsa i dotyczy wyroku sądu, który uznał za prawidłową decyzję o zwrocie dofinansowania projektu z budżetu Unii Europejskiej, ze względu na brak stworzenia systemu objętego wnioskiem o dofinansowanie i umową (wytworzony przez skarżącego system nie spełnia warunków systemu B2B), co oznacza, że nie został osiągnięty cel projektu.

Gdy w skardze kasacyjnej zarzuca się zarówno naruszenie przepisów prawa materialnego, jak i przepisów postępowania, to zwykle w pierwszej kolejności rozpoznaje się zarzuty naruszenia przepisów postępowania, ponieważ dopiero po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został dostatecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez sąd pierwszej instancji przepis prawa materialnego.

W skardze kasacyjnej jej autor w pierwszej kolejności stawia zarzuty naruszenia przepisów postępowania. W przypadku oparcia zarzutów skargi kasacyjnej na podstawie naruszenia przepisów postępowania wymogiem ich skuteczności jest - oprócz wskazania, w jaki sposób doszło do naruszenia konkretnie wyartykułowanych przepisów postępowania - także wykazanie istotnego wpływu wytkniętego uchybienia na wynik postępowania. Wpływ ten musi być "istotny", a więc skarżący musi wykazać, że następstwa stwierdzonych wadliwości postępowania były tego rodzaju lub skali, iż kształtowały one lub współkształtowały treść kwestionowanego w skardze kasacyjnej orzeczenia. "Przez wpływ, o którym mowa w art. 174 pkt 2 ppsa, należy rozumieć istnienie związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym podniesionym w zarzucie skargi kasacyjnej a wydanym w sprawie zaskarżonym orzeczeniem sądu pierwszej instancji. Przy czym ten związek przyczynowy, jakkolwiek nie musi być realny (uchybienie mogło mieć istotny wpływ), to jednak musi uzasadniać istnienie hipotetycznej możliwości odmiennego wyniku sprawy. Wnoszący skargę kasacyjną powinien więc uprawdopodobnić istnienie wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy" (M. Niezgódka-Medek, komentarz do art. 174 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, opubl. WK, 2016, uwaga 17 i podane tam orzecznictwo).

Istota zarzutów stawianych przez Skarżącą sprowadza się do tego, że zrealizowała projekt objęty finansowaniem zgodnie z wnioskiem, który został uznany na etapie udzielenia wsparcia (zawarcia umowy) za spełniający wymogi objęcia go finansowaniem w ramach Działania 8.2. programu "Wspieranie wdrażania elektronicznego biznesu typu B2B Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka, 2007-2013". Jednak podstawą wydania decyzji o zwrocie, jak i zaskarżonego wyroku wydanego przez Sąd I instancji było ustalenie, że wykonany przez Skarżącą projekt był niezgodny z wymogami rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 13 sierpnia 2008 r. w sprawie udzielania przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości pomocy finansowej na wspieranie tworzenia i rozwoju gospodarki elektronicznej w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka, 2007-2013. Organy i WSA uznały bowiem, że przedstawiony przez Skarżącą projekt nie odpowiada wymogom definicji określonej w § 3 ust. 1 pkt 1 tego rozporządzenia. Zgodnie z tą definicją przez B2B (Business-to-Business) - należy rozumieć relację usługową między współpracującymi przedsiębiorcami realizowaną z wykorzystaniem systemów teleinformatycznych przeznaczonych do automatyzacji procesów biznesowych oraz koordynacji działań między tymi przedsiębiorcami. Tymczasem realizacja projektu przez Skarżącą sprowadzała się do udostępnienia jej partnerom (klientom) narzędzi – oprogramowania umożliwiającego tym klientom dokonywanie automatycznego porównywania ich oferty handlowej z ich sklepów internetowych poprzez porównywarki internetowe z ofertami innych podmiotów oferujących podobne czy takie same produkty, to jest – jak określa sama Skarżąca w skardze kasacyjnej – "narzędzia, które automatyzuje katalogowanie danych w sklepach internetowych i hurtowniach internetowych do jednorodnej postaci, którą partnerzy mogą udostępniać w swoich sklepach lub porównywarkach cen". Skarżąca w istocie nawet nie wskazywała w toku postępowania zmierzającego do wydania decyzji, że pomiędzy nią a jej partnerami istniały stałe relacje biznesowe obsługiwane elektronicznie, w ramach automatyzacji procesów biznesowych i koordynacji między Skarżącą a jej partnerami, co jest istotną cechą B2B zgodnie z treścią rozporządzenia,

Brak stworzenia przez Skarżącą relacji usługowej między nią a jej partnerami, odpowiadającej przytoczonej definicji usługi B2B, a więc brak realizacji celu wsparcia, jakim było wytworzenie usługi B2B, stanowił kluczowe ustalenie faktyczne stanowiące podstawę wydania decyzji. Prawidłowości tego ustalenia Skarżąca nie podważa w skardze kasacyjnej, jak i w istocie nie podważała go wcześniej. Zarzuty skarżącej podniesione w pkt 1. a) petitum skargi kasacyjnej, uwzględniając uzasadnienie tych zarzutów, sprowadzając się bowiem do tego, że w jej ocenie zrealizowała projekt zgodnie z tym, co wskazywała we wniosku, a co zostało ocenione przy ocenie wniosku jako zgodne z wymogami usługi B2B. Ocena, czy Skarżąca wykonała projekt zgodnie z wnioskiem nie miała istotnego znaczenia dla sprawy, ponieważ to fakt niezgodności zrealizowanego projektu z wymogami bezwzględnie obowiązującego prawa (w szczególności przepisami § 2 ust. 3 w zw. z § 3 ust. 1 pkt 1 i § 9 ust. 2 rozporządzenia). Tym bardziej, że Skarżąca zawierając umowę o dofinansowanie zobowiązywała się do realizacji projektu zgodnie z wymogami prawa, w tym omawianego rozporządzenia. Ponieważ to brak realizacji celu wsparcia stanowił wystarczająca podstawę do wydania przedmiotowej decyzji, nie miały istnego znaczenia dla jej wydania stwierdzenia co do nieosiągnięcia wskaźników rezultatu. Należy przy tym zgodzić się z ustaleniami Sądu I instancji i organów, że nie został osiągnięty rezultat w postaci utworzenia 3 miejsc pracy. Za osiągniecie takiego rezultatu nie może być uznane zatrudnienie 2 osób na umowę o pracę w wymiarze 1/5 etatu i zawarcie umowy zlecenia z prezesem zarządu skarżącej Spółki. Równie trafne było zakwestionowanie osiągnięcia wskaźnika wzrostu przychodów. Faktura sama w sobie nie stanowi potwierdzenia uzyskania rzeczywistego przychodu. Również przedstawienie pisemnego potwierdzenia kompensaty niezawierającego żadnych podpisów, a więc niestanowiącego oświadczenia woli czy nawet wiedzy, bez źródłowego udokumentowania księgowego nie może stanowić potwierdzenia uzyskania przychodu. Co do osiągnięcia wskaźnika liczby kontrahentów, to rzeczywiście w aktach sprawy można stwierdzić 10 umów z kontrahentami (a nie 9, jak twierdziły organy), jednak nawet uznanie tego wskaźnika za osiągnięty nie mogło mieć wpływu na wynik sprawy, to jest na nie zrealizowanie celu wsparcia.

Dlatego też zarzut podniesiony w pkt 1. a) petitum skargi kasacyjnej należało uznać za nieuzasadniony. Z tych samych przyczyn za nieuzasadniony należało uznać zarzut podniesiony w pkt 1. c) petitum skargi kasacyjnej jako dotyczący oceny zgodności wniosku o dofinansowanie z wymogami w zakresie B2B i z rzeczywiście zrealizowanym projektem.

Fakt naruszenia przez Skarżącą wymogów rozporządzenia czyni też niezasadnym zarzut podniesiony w pkt 1. b) petitum skargi kasacyjnej. Kwestia naruszenia zasady zaufania wynikającej z art. 8 kpa przez to, że zdaniem Skarżącej organ wprowadził ją w błąd akceptując jej wniosek niezgodny z wymogami prawa w zakresie usługi B2B pozostaje bez wpływu na to, że zrealizowany przez nią projekt nie odpowiadał wymogom prawa. Kwestia ewentualnego zawinienia organu i wyrządzenia Skarżącej szkody to kwestie odpowiedzialności cywilnej pozostającej poza sferą kompetencji organów administracji i sądów administracyjnych. Zatem i ten zarzut należało uznać za nieuzasadniony.

Również nieuzasadniony jest zarzut podniesiony w pkt 1. d) skargi kasacyjnej. Z zarzutem tym nie można się zgodzić. Zgodnie z art. 141 § 4 ppsa: "Uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowiska pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazanie co do dalszego postępowania". W judykaturze prezentowany jest pogląd, że wskazany przepis może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną, jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia (vide: uchwała NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09). Ponadto przyjmuje się, że aczkolwiek uzasadnienie sporządzane jest po wydaniu orzeczenia, sporządzenie go z uchybieniem zasad określonych w art. 141 § 4 ppsa może stanowić mające wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania (por. wyrok NSA z 19 grudnia 2007 r., sygn. akt I OSK 1868/06, LEX nr 417759). Taka sytuacja występuje przede wszystkim wtedy, gdy uzasadnienie orzeczenia sporządzone jest w sposób uniemożliwiający jego kontrolę instancyjną lub gdy motywy zaskarżanego wyroku nie pozwalają stronie na skuteczne wdanie się w spór. Żaden z tych przypadków nie zachodzi w niniejszej sprawie. Nie potwierdzają się zarzucane w skardze kasacyjnej wadliwości, gdyż autor skargi kasacyjnej wdaje się w spór odnośnie do zasadniczych w sprawie problemów i podstaw oddalenia skargi, inna natomiast sprawa, czy czyni to skutecznie. Naczelny Sad Administracyjny stwierdza również, że możliwe było dokonanie wyczerpującej kontroli kasacyjnej zaskarżonego wyroku, stwierdzenie tej przesłanki ewentualnego uchylenia wyroku należy bowiem do sądu kasacyjnego, który najlepiej może ją ocenić ze swojego punktu widzenia. Również nie może być mowy o naruszeniu art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ppsa. Zgodnie z tymi przepisami, wyznaczającymi zakres kompetencji, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki przewidziane w ustawie (art. 3 § 1), przy czym kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (§ 3 ust. 2 pkt 1). Taka właśnie kontrola decyzji administracyjnej została dokonana w sprawie niniejszej. Nawet fakt wadliwości takiej kontroli (co nie miało miejsca w tej sprawie) nie stanowi o naruszeniu tych przepisów.

Konsekwencją stwierdzenia przez Sąd I instancji braku podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji było oddalenie skargi na podstawie art. 151 ppsa, co czyni bezzasadnym zarzut naruszenia tego przepisu.

Zatem, wobec niezasadności zarzutów naruszenia przepisów postępowania, za prawidłowe należało uznać zasadnicze ustalenia faktyczne będące podstawą wydania decyzji co do niezrealizowania celu wsparcia.

Ponieważ cel wsparcia nie został zrealizowany zgodnie z wymogami § 9 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia w sprawie udzielania przez PARP pomocy finansowej na wspieranie tworzenia i rozwoju gospodarki elektronicznej w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka, to jest Skarżąca nie utworzyła i nie utrzymywała w okresie trwałości projektu współpracy z przedsiębiorcami w oparciu o rozwiązania elektronicznego biznesu typu B2B, a więc wykorzystała środki unijne niezgodnie z przeznaczeniem, to organy prawidłowo zastosowały art. 207 ust. 1 pkt 1 ufp w zw. z art. 184 ufp. Zgodnie z tymi przepisami, w przypadku, gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem, podlegają zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji, o której mowa w ust. 9, na wskazany w tej decyzji rachunek bankowy. Zatem zarzut naruszenia przepisów art. 207 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 w zw. z art. 184 ufp jest również nieuzasadniony.

Ze wskazanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 ppsa.