Wyrok NSA, sygn. akt FSK 2488/04
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2005-06-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Izba Skarbowa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 122, art. 187 par. 1
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz. 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Teza: W postępowaniu podatkowym ciężar dowodowy z mocy art. 122 w zw. z art. 187 par. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./ obciąża organy podatkowe, chyba że przepisy szczególne bądź inicjatywa samej strony przesuną go na podatnika.

TEZY

W postępowaniu podatkowym ciężar dowodowy z mocy art. 122 w zw. z art. 187 par. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./ obciąża organy podatkowe, chyba że przepisy szczególne bądź inicjatywa samej strony przesuną go na podatnika.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w dniu 16 czerwca 2005 r. na rozprawie w Wydziale I Izby Finansowej skargi kasacyjnej Jerzego B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 6 maja 2004 r., I SA/Łd 785/03, w sprawie ze skargi Jerzego B. na decyzję Izby Skarbowej w Ł. z dnia 25 kwietnia 2003 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiąc czerwiec i lipiec 1999 r. - uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania WSA w Łodzi; (...).


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 6.05.2004 r., I SA/Łd 785/03, Wojewódzki Sąd Administracyjnym Łodzi oddalił skargę Jerzego B. na decyzję Izby Skarbowej w Ł. z dnia 25.04.2003 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiąc czerwiec i lipiec 1999 r.

Rozstrzygnięcie to zapadło na tle następującego stanu faktycznego i prawnego:

Opisaną wyżej decyzją utrzymano w mocy decyzję pierwszoinstancyjną, którą określono Jerzemu B. zobowiązanie w podatku od towarów i usług za miesiące czerwiec i lipiec 1999 r. w łącznej kwocie 17.981 zł.

W jej uzasadnieniu wyjaśniono, że podatnik ujął w ewidencji zakupu oraz deklaracji VAT-7 kwoty podatku naliczonego z faktur wystawionych przez firmę "S." - Sławomir S., jednakże kontrahent ten nie posiadał dokumentacji podatkowej za lata 1999-2000 z powodu jej utraty w wyniku kradzieży i nie posiadał również wystawionych faktur dokumentujących transakcje sprzedaży dla Jerzego B. Powołując się zatem na treść par. 54 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 grudnia 1997 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 156 poz. 1024 ze zm./ wskazano, że przedmiotem transakcji potwierdzonych spornymi fakturami była odzież, dzianina i tkanina, a faktury VAT opatrzone były podpisem osoby uprawnionej do wystawiania i ich podpisywania. Organy podatkowe nie były w stanie jednak ustalić, czy przedmiotowa sprzedaż została uwzględniona w prowadzonych przez zbywcę rejestrach oraz czy należny podatek został uiszczony wobec braku dokumentacji podatkowej Sławomira S.

W skardze na powyższą decyzję wniesiono o jej uchylenie, podnosząc jednocześnie zarzuty naruszenia:

- art. 19 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym w związku z par. 54 ust. 4 pkt 2 i ust. 9 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 grudnia 1997 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym - poprzez bezzasadne pozbawienie podatnika prawa do odliczenia podatku naliczonego, mimo że ustalony stan faktyczny nie dawał podstaw do zastosowania wynikających z powołanego rozporządzenia ograniczeń;

- art. 122, art. 180 par. 1, art. 187 par. 1, art. 210 par. 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa.

W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa w Ł. wniosła o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko, przyznając jednocześnie, że kontrahent podatnika zajmował się handlem towarami różnymi /a nie towarami własnymi, jak błędnie wskazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji/.

W głosie do protokołu z dnia 28.04.2004 r. skarżący powołał się dodatkowo na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27.04.2004 r., K 24/03, w którym stwierdzono m.in., że par. 48 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z 22.03.2002 r. /tożsamy w swej treści z par. 54 ust. 4 cyt. rozporządzenia z 1997 r./ jest niezgodny z art. 92 ust. 1 i art. 217 Konstytucji.

Uzasadniając oddalenie skargi Sąd I instancji wskazał, że bezspornym w sprawie było, iż w badanym okresie podatnik dokonał odliczenia podatku naliczonego z faktur wystawionych przez firmę "S." Sławomira S. oraz, że wystawca faktury nie posiadał ich kopii.

Powołując się zatem na treść par. 54 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 grudnia 1997 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 156 poz. 1024 ze zm./ wskazano, że gdy nabywca posiada fakturę lub fakturę korygującą nie potwierdzoną kopią u sprzedawcy, faktura ta nie stanowi podstawy do obniżenia podatku należnego. Wyjaśniono, że zwrot "nie potwierdzoną kopią u sprzedawcy" oznacza, że sprzedawca fizycznie jej nie posiada. Uznano zatem, że organy podatkowe prawidłowo przyjęły, że spełnione zostały przesłanki wymienione w powołanym przepisie.

Nie uznano poglądu skarżącego, że brak kopii faktury u sprzedawcy musi mieć miejsce w momencie wystawienia faktury czy dniu złożenia przez podatnika deklaracji VAT-7, bowiem z przyjętej przez ustawodawcę metody fakturowej wynika, że zasadniczą podstawą do obniżenia kwoty podatku należnego stanowi prawidłowo wystawiona faktura. W związku z czym sprzedawca nie tylko wystawia fakturę, ale ma także obowiązek przechowywania dowodów księgowych przez określony okres /np. par. 56 ust. 1 cyt. rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 grudnia 1997 r., art. 74 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości - Dz.U. nr 121 poz. 591 ze zm./.

Przyznano rację skarżącemu, że wyłączenie możliwości obniżenia podatku należnego o podatek naliczony ma miejsce wówczas, gdy podatnik jest w posiadaniu faktury niepotwierdzonej kopią u sprzedawcy i jednocześnie sprzedawca nie uwzględnił wykazanych w przedmiotowej fakturze sprzedaży i podatku należnego w deklaracji dla podatku od towarów i usług /par. 54 ust. 9 cyt. rozporządzenia/. Jednakże wskazano, że w przypadku braku kopii faktury u sprzedawcy to również rzeczą podatnika było wykazanie, że sprzedawca uwzględnił wykazaną sprzedaż w deklaracji VAT-7.

Za niesporne uznano, że Sławomir S. złożył deklarację VAT-7 za czerwiec 1999 r., jednak brak jakiejkolwiek dokumentacji źródłowej u sprzedawcy za cały 1999 r. nie pozwalał na ustalenie, że zostały spełnione przesłanki z par. 54 ust. 9 cyt. rozporządzenia. W związku z tym wskazano, że nie istniała obiektywna możliwość stwierdzenia, czy podatek należny wykazany w deklaracji podatkowej za czerwiec 1999 r. stanowi odzwierciedlenie podatku naliczonego zawartego w spornych fakturach.

Odnosząc się do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 kwietnia 2004 r. wskazano, że nie może on mieć mocy wiążącej w rozpoznawanej sprawie, gdyż dotyczył przepisów, które nie zostały zastosowane w sprawie przez organy podatkowe. Podniesiono, że w pkt 3 wyroku Trybunał Konstytucyjny wskazał, że niezgodność z Konstytucją wymienionych przepisów nie stanowi podstawy zwrotu podatku określonego w ostatecznej decyzji organów podatkowych lub uiszczonego w wyniku ich zastosowania. Co więcej, Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 16 czerwca 1998 r., U 9/97 - OTK 1998 nr 4 poz. 51, orzekł, że par. 54 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 grudnia 1997 r. (...) nie jest niezgodny z art. 92 i art. 217 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

Wyrok ten zaskarżony został skargą kasacyjną Jerzego B., który, powołując się na zarzuty:

- naruszenia prawa materialnego, tj. art. 19 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./ w zw. z par. 54 ust. 4 pkt 2 i ust. 9 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 grudnia 1997 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 156 poz. 1024/ przez ich błędną wykładnię, oraz

- postępowania, tj. art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "c" ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez usanowanie popełnionych przez organy podatkowe naruszeń przepisów art. 122, art. 187 par. 1 i art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926/, w tym w szczególności w kwestii ciężaru dowodu,

- wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania w sprawie.

Uzasadniając zarzuty dotyczące błędnej interpretacji par. 54 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 grudnia 1997 r. wskazano, że przepis ten odnosił się tylko do przypadków, w których odliczenie nastąpiło z faktury, która nie została potwierdzona kopią. Wyjaśniono, że zarówno w postępowaniu podatkowym, jak i w skardze na decyzję Izby Skarbowej podnoszono zarzut ograniczenia się przez organy podatkowe w postępowaniu dowodowym. Ponadto podniesiono, że par. 54 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia nie określa chwili, na którą należy dokonać ustalenia istnienia kopii faktury u sprzedawcy, a w szczególności nie wskazuje, że potwierdzenia tego należy dokonać na moment wszczęcia kontroli podatkowej. Nadto wskazano, że literalna interpretacja omawianego przepisu nie pozwala na przyjęcie, iż odwołuje się on do faktu posiadania kopii faktury przez sprzedawcę. W związku z tym przepis ten sankcjonuje jedynie nieprawidłowy sposób wystawienia przez sprzedawcę faktury, nie zaś naruszenie przez sprzedawcę obowiązku dotyczącego przechowywania faktur. Wskazano, że warunek, aby faktura stanowiąca podstawę do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony była potwierdzona kopią u sprzedawcy, odnosi się do obowiązku wystawienia faktury w momencie dokonania sprzedaży. Późniejsze natomiast naruszenie przez sprzedawcę zasad przechowywania faktur nie pozbawia nabywcy prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wynikający z tych faktur, w przeciwnym razie bowiem nastąpiłoby nieuzasadnione przepisami prawa przerzucenie na podatnika faktycznego ciężaru odpowiedzialności za zdarzenia, na które nie miał jakiegokolwiek wpływu, w związku z czym powołano się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 kwietnia 1998 r., I SA/Wr 294/96.

Podniesiono dalej, że zaskarżony wyrok usankcjonował wadliwie przeprowadzone przez organy podatkowe postępowanie dowodowe - wbrew dyrektywom Ordynacji podatkowej. Ponadto sąd nie odniósł się do kwestii bezzasadnego odstąpienia przez organy podatkowe od możliwości przesłuchania wystawcy spornych faktur, ponadto nie dopuszczono jako dowodu w sprawie wnioskowanych przez podatnika deklaracji VAT-7 sporządzonych i złożonych przez wystawcę zakwestionowanych faktur. W związku z tym w toku postępowania podatkowego nie podjęto nawet prób ustalenia, czy w momencie sprzedaży zostały wystawione zakwestionowane faktury VAT, oraz czy sprzedawca ujął w składanych deklaracjach VAT-7 podatek należny wynikający z faktur.

Ponadto zakwestionowano stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w przedmiocie rozłożenia ciężaru dowodu w postępowaniu podatkowym, że "w przypadku braku kopii faktury u sprzedawcy to jednak również rzeczą podatnika jest wykazanie, że sprzedawca uwzględnił wykazaną sprzedaż /i podatek należny/ w deklaracji VAT-7", które nie jest prawidłowe. Wskazano, że zastosowanie powinny mieć tu ogólne zasady i reguły, wywiedzione z prawa cywilnego /art. 6 Kc/. Podniesiono, że w uzasadnieniu wyroku Sąd bezpodstawnie wywodzi, że w zaistniałym stanie faktycznym to podatnik winien wykazać, że podatek należny wynikający z zakwestionowanych faktur został przez sprzedawcę wykazany w deklaracjach podatkowych. Uznano, że żądanie takie jest co najmniej nieracjonalne, tym bardziej że na gruncie prawa podatkowego art. 6 Kc winien być interpretowany w ten sposób, że obowiązek gromadzenia dowodów co do faktów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy spoczywa na organie podatkowym.

Naczelny Są Administracyjny po rozpoznaniu niniejszej sprawy stwierdził, co następuje:

Skarga kasacyjna jest uzasadniona.

Powodem takiej oceny jest fakt, iż skuteczną okazała się przywołana przez skarżącego podstawa kasacyjna oparta o przepis art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./, tj. zarzut naruszenia przepisów postępowania, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Otóż z treści zastosowanego w sprawie przepisu par. 54 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 grudnia 1997 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 156 poz. 1024 ze zm./ wynika, że "w przypadku gdy nabywca posiada fakturę lub fakturę korygującą nie potwierdzoną kopią u sprzedawcy, faktury te i dokumenty celne nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego". Równocześnie ust. 9 tego przepisu wyłącza prawną dopuszczalność pozbawienia podatnika prawa do rozliczenia podatku naliczonego w opisanym wyżej stanie rzeczy "w przypadku, gdy wystawca faktury lub faktury korygującej uwzględnił wykazaną w niej sprzedaż i podatek należny w deklaracji dla podatku od towarów i usług".

Regulacje te z procesowego punktu widzenia oznaczają zatem konieczność weryfikacji, czy dokonujący sprzedaży towaru bądź usługi wystawca faktury, który nie zachował jej kopii, rozliczył wykazany na tymże dokumencie podatek od towarów i usług.

W ocenie tut. Sądu wniosek ten nie budzi w sprawie zasadniczych kontrowersji. Skarżący kwestionuje wszakże, iż Sąd I instancji bezzasadnie przerzucił na niego ciężar dowodu w postępowaniu podatkowym oraz zaaprobował stanowisko organów podatkowych, iż sporny podatek naliczony nie został przez sprzedawcę rozliczony. Zarzutom tym w kontekście zebranego w sprawie materiału dowodowego trudno odmówić racji.

Uznać bowiem trzeba za chybione twierdzenie zawarte w motywach zaskarżonego wyroku, iż w takiej sprawie jak niniejsza "rzeczą podatnika jest wykazanie, że sprzedawca uwzględnił wykazaną sprzedaż /i podatek należny/ w deklaracji VAT-7". Mianowicie, z określonej przepisem art. 122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./ zasady prawdy obiektywnej wynika przecież obciążający organ podatkowy obowiązek zgromadzenia dowodów dotyczących faktów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy /por.: wyrok NSA z dnia 4 listopada 2003 r., III SA 2763/02 - POP 2004 nr 4 poz. 74 wraz z glosą B. Brzezińskiego do tegoż wyroku, tamże str. 320 i nast.; B. Brzezińskiego, M. Masternak - "O tak zwanym ciężarze dowodu w postępowaniu podatkowym" - Przegląd Podatkowy 2004 nr 5, str. 56 i nast./.

Zasada ta, jak i wynikające z niej obowiązki, prawodawca w sposób jednoznaczny zaadresował bowiem do organów podatkowych, co tym samym wyklucza ich bierność w procesie gromadzenia dowodów w sprawie, jak też jakąkolwiek możliwość przerzucenia na podatnika obowiązku wyjaśniania sprawy. Ten ostatni warunek jest wszakże wyłączony w przypadku, gdy prawo przewiduje regulacje szczególne /vide: rozważania R. Żukowskiego na tle przepisów art. 9a ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz art. 25a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w artykule "Wymagania niemożliwe do spełnienia" - Rzeczpospolita 2001 nr 1 str. 17/ bądź też, gdy sama strona nie wystąpi z inicjatywą dowodową, do której upoważnia ją art. 188 Ordynacji podatkowej. W takim przypadku ciężar dowodu w sposób oczywisty musi bowiem spoczywać na tym, kto formułuje swoje twierdzenia podlegające procesowej weryfikacji /vide: A. Hanusz w artykule "Strony postępowania podatkowego a ciężar dowodu" - Przegląd Podatkowy 2004 nr 9 str. 49 i nast./.

W rezultacie tego dopuszczalny staje się wniosek, iż w postępowaniu podatkowym ciężar dowodowy z mocy art. 122 w zw. z art. 187 par. 1 Ordynacji podatkowej obciąża organy podatkowe, chyba że przepisy szczególne /np. art. 9a ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych bądź art. 25a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych/ bądź inicjatywa samej strony przesuną go na podatnika.

Pozostając jeszcze przy kwestii inicjatywy dowodowej strony zauważyć trzeba, iż jest ona pożądana w ramach akcentowanej przez doktrynę i judykaturę zasady współdziałania podatnika z organami podatkowymi w dochodzeniu do prawdy obiektywnej /vide: wyrok WSA w Warszawie z dnia 26 lutego 2004 r., III SA 1452/02 - Monitor Podatkowy 2004 nr 4 str. 5/. Wydaje się wszakże, że realizacja tej zasady ma charakter akcesoryjny, albowiem nie może ona zwolnić organów podatkowych z obowiązków, o których wyżej była mowa. Znajdzie zaś zastosowanie wtedy, gdy strona posiadać będzie stosowną wiedzę umożliwiającą dojście do prawdy obiektywnej, która przekładać będzie się na jej możliwości dowodowe. W szczególności zaś jej przejawem będzie sytuacja, gdy strona, nie zgadzając się z ustaleniami organu podatkowego, przedstawi dowody popierające swoje stanowisko, do czego jest ona w pełni uprawniona w świetle przepisów art. 180 par. 1 w zw. z art. 188 Ordynacji podatkowej.

Stąd też zwrócić trzeba uwagę na fakt, iż owe współdziałanie strony postępowania podatkowego w procesie dochodzenia do prawdy obiektywnej jest pożądane i winno być oczekiwane w tych przypadkach, w których strona ma realne możliwości ujawnienia i wykazania faktów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Trudno bowiem oczekiwać jej inicjatywy, gdy możliwości takich obiektywnie nie posiada. Taka zaś sytuacja niewątpliwie zachodzi w przypadku dowodzenia takiej okoliczności, jak rozliczenie podatku naliczonego w fakturach otrzymanych od sprzedawcy, który nie zachował ich kopii. Nabywca - w przeciwieństwie do organów podatkowych - nie posiada bowiem jakichkolwiek instrumentów, za pomocą których okoliczność tę mógłby wykazać. Tym samym za nieuprawniony uznać należy przywołany wyżej pogląd Sądu I instancji, dotyczący obowiązków dowodowych strony w roztrząsanym tu zakresie.

Odnosząc zarazem wcześniejsze uwagi do ustalonych w sprawie okoliczności faktycznych zauważyć trzeba, że zarówno Sąd I instancji, jak i organy podatkowe swe wnioski, co do braku podstaw stosowania w sprawie ust. 9 par. 54 cyt. wyżej rozporządzenia oparły wyłącznie na informacji Urzędu Skarbowego właściwego dla sprzedawcy, z której wynikały niewątpliwie dwie okoliczności. Pierwsza, iż tenże złożył deklarację VAT-7 za czerwiec 1999 r. Druga, iż nie posiada on dokumentacji źródłowej za lata 1999-2000 r.

Taki materiał dowodowy jest wszakże, zdaniem tut. Sądu, niewystarczający dla formułowania na tyle kategorycznych wniosków, by legitymowały one podjęcie zaskarżonego wyroku. Otóż z dowodu, na którym oparto całe wnioskowanie /tj. wspomnianym wyżej wywiadzie Urzędu Skarbowego/ nie wynika, jaką kwotę podatku należnego /czyli naliczonego dla nabywców/ wykazał w deklaracji VAT-7 za czerwiec 1999 r. kontrahent skarżącego - Sławomir S. Wbrew bowiem temu co twierdzi Sąd I instancji, okoliczność ta jest istotna. Bez wiedzy w tym zakresie nie da się przecież obiektywnie ocenić, czy sporny podatek został rozliczony. Dotyczy to w szczególności sytuacji, gdy deklarowana przez sprzedawcę kwota podatku należnego byłaby wyższa od naliczonej skarżącemu w spornych fakturach. W takim przypadku od prowadzących sprawę organów podatkowych oczekiwać należałoby podjęcia wszelkich możliwych działań dowodowych dla wyjaśnienia tej kwestii, innymi słowy przyjąć należy, że w sytuacji gdy sprzedawca, nieposiadający kopii faktur, zadeklarował w deklaracji podatkowej VAT-7 podatek należny, koniecznym staje się powinność zbadania, czy w podatku tym zawarty został podatek wynikający z kwestionowanych faktur jego nabywcy, którego to obowiązku - w świetle wcześniejszych uwag - nie da się przerzucić na stronę. Wybór koncepcji przeciwnej prowadziłby zaś do sytuacji, w której przesądzający wynik sprawy wniosek opierałby się na domniemaniu. Domniemanie zaś może, co prawda, wywoływać taki skutek, pod tym jednak warunkiem, że wynikałoby z obowiązujących przepisów prawa. Takowych zaś ani Sąd I instancji, ani organy podatkowe nie wskazały.

Tym samym więc wniosek, iż w okolicznościach sprawy przyjąć należało, że podatek naliczony w spornych fakturach rozliczony nie został przez ich wystawcę, jest przedwczesny co sprawia, iż podjęty w sprawie wyrok jest wadliwy, gdyż narusza przepisy procesowe wskazane w drugim zarzucie skargi kasacyjnej w sposób, który może mieć wpływ na wynik sprawy.

Konstatacja powyższa sprawia zarazem, że zbędne staje się rozważanie kwestii naruszeń prawa materialnego. Dopiero bowiem wtedy, gdy stan faktyczny sprawy wątpliwości budzić nie będzie, możliwe stanie się dywagowanie nad kwestią, czy stanowiące podstawę rozstrzygnięcia przepisy materialnoprawne zinterpretowano i zastosowano w sposób właściwy.

Ta ostatnia uwaga nie zmienia jednak faktu, iż wniesioną w sprawie skargę kasacyjną uznać należało, z przyczyn omówionych wcześniej, za uzasadnioną. Stąd też Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 185 par. 1 oraz art. 203 pkt 1 przywołanej wyżej Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w wyroku.