Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1965/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-12-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6140 Nadanie stopnia i tytułu naukowego oraz potwierdzenie równoznaczności dyplomów, świadectw i tytułów
Skarżony organ: Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Banasiewicz Sędziowie WSA Daniela Kozłowska WSA Jolanta Rudnicka (spr.) Protokolant Joanna Grzyb po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 listopada 2005 r. sprawy ze skargi P. K. na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] września 2004 r. nr [...] w przedmiocie nadania stopnia doktora habilitowanego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] marca 2004 r., nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów na rzecz P. K. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sadowego.


UZASADNIENIE

I SA / Wa 1965 /04

U Z A S A D N I E N I E

Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów decyzją nr [...] z dnia [...] września 2004 r. utrzymała w mocy swoją decyzję z dnia [...] marca 2004 r. odmawiającą zatwierdzenia uchwały Rady Wydziału Nauk Humanistycznych Katolickiego Uniwersytetu L. z dnia [...] listopada 2003 r. o uznaniu dyplomu Wydziału [...] Uniwersytetu [...] w M., wydanego 16 lipca 2003 r. dr P. K., jako równorzędnego stopniowi naukowemu doktora habilitowanego nauk humanistycznych w dyscyplinie [...] nadawanemu w Rzeczypospolitej Polskiej.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż rozpatrywana uchwała Rady Wydziału w przedmiocie nostryfikacji podjęta została z naruszeniem obowiązującego prawa, gdyż przedmiotem uznania w Polsce za równorzędny stopniowi naukowemu może być jedynie dyplom świadczący o uzyskaniu za granicą równorzędnego stopnia naukowego. Powołano art. 6 umowy między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Federalnej Niemiec o uznaniu ekwiwalencji w szkolnictwie wyższym z dnia 23 lipca 1997 r. / Dz. U. 1998, nr 92, poz. 584 /, w którym zawarty jest schemat ekwiwalencyjny i wymienia się dwa odrębne stopnie naukowe tj. doktor i doktor habilitowany. Podkreślono, że przedłożony przez skarżącego do nostryfikacji dyplom odpowiada w swej treści ściśle systemowi z jednym stopniem naukowym doktora, bo stanowi wyłącznie o wąsko zakreślonym zakresie przedmiotowym prawa do nauczania w szkole wyższej. Następnie zaś , jako jedną z konsekwencji przyznanego uprawnienia do nauczania w dyplomie dodaje się petitem informacyjnie dwie klauzule tj. uprawnienie do dołączenia do już posiadanego stopnia doktora określenia "habilitatus" oraz do używania nazwy "Privatdozent", wskazującej na posiadane uprawnienie do wykładania w szkole wyższej.

Centralna Komisja podkreśliła również, iż w tej szczególnej sytuacji, gdy dr P. K. jest doktorem [...],[...],[...] oraz [...] nie sprecyzowano, którego ze stopni doktora uzupełniające określenie "habilitatus" ma dotyczyć. Ponadto z treści dyplomu w pełni odpowiadającej systemowi jednego stopnia naukowego /doktor/ oraz celowi postępowania habilitacyjnego prowadzonego wyłącznie co do nadania prawa do nauczania a nie do nadania wyższego stopnia naukowego, zgodnie z ustawą o uniwersytecie kraju związkowego Nadrenia – Palatynat z dnia 23 maja 1995 r., przyznano dr P. K. prawo nauczania w szkole wyższej / rodzaj uprawnienia zawodowego/.

Uzasadniając zaskarżoną decyzję organ powołał się na art. 5 ust. 6 i 7 wskazanej wyżej umowy między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Federalnej Niemiec, który to przepis stanowi, iż używanie w Polsce stopni i tytułów naukowych wymaga nostryfikacji, która musi prowadzić do rzeczywistej ekwiwalencji. Zdaniem organu w przedmiotowej sprawie taka ekwiwalencja nie zachodzi z uwagi na zakres i cel postępowania habilitacyjnego prowadzonego na Uniwersytecie [...] w M. oraz w sytuacji obowiązywania jednego stopnia naukowego, odmiennego od obowiązującego w Polsce systemu dwóch stopni naukowych, z których stopień wyższy jest nadawany w wyniku prowadzonego na innych zasadach i w innym celu postępowania habilitacyjnego. W ocenie organu zbieżność brzmienia określeń " habilitowany" ma charakter wyłącznie zewnętrzny, w tradycyjnym systemie niemieckim można dodać do nazwy stopnia określenie "habilitowany", zaś w polskim systemie oznacza wyższy stopień naukowy, co nie daje żadnych podstaw do stwierdzenia rzeczywistej ekwiwalencji. Zatem żaden dyplom wydany w kraju, w którym nadaje się tylko jeden stopień naukowy doktora nie może być uznany, jako dowód uzyskania tam innego, wyższego stopnia naukowego - doktora habilitowanego.

Zaskarżona decyzja została podjęta przez Prezydium Centralnej Komisji, w trybie § 13 Statutu Komisji, tj. bez merytorycznej oceny dokonywanej przez recenzentów i sekcję wobec stwierdzenia, że uchwała Rady Wydziału będąca przedmiotem postępowania zatwierdzającego została podjęta z naruszeniem obowiązującego prawa.

Na powyższą decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów oraz poprzedzającą ją decyzję tej Komisji z dnia [...] marca 2004 r. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego dr P. K., zarzucając jej naruszenie art. 7, 11, 77, 80 i 107 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego.

W dniu 17 grudnia 2004 r. pełnomocnik skarżącego wniósł pismo uzupełniające skargę wskazując, że organ oprócz wyżej wymienionych przepisów kodeksu postępowania administracyjnego naruszył również art. 6 w zw. z art. 5 ust. 1 i art. 3 ust. 5 umowy między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Federalnej Niemiec o uznaniu ekwiwalencji w szkolnictwie wyższym.

Skarżący wnosił o uchylenie zaskarżonych decyzji i zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącego podniósł, że organ bezpodstawnie przyjął, iż w Nadrenii – Palatynacie, kraju związkowym Republiki Federalnej Niemiec, w którym znajduje się Uniwersytet [...] w M., nadaje się tylko jeden stopień naukowy, zaś dyplom stanowi jedynie o prawie do nauczania w szkole wyższej. Stanowisko to, zdaniem pełnomocnika skarżącego jest błędne, gdyż według § 28 ust. 5 ustawy z 23 maja 1995 r. o uniwersytecie kraju związkowego Nadrenia – Palatynat , stopień "doktor habilitowany" jest stopniem naukowym wyższym niż " doktor".

W uzupełnieniu skargi pełnomocnik skarżącego powołał się na pismo Przewodniczącego Komisji Habilitacyjnej Dziekana Wydziału [...] Uniwersytetu [...] w M. z dnia 29. 04.2004 r., w którym wyjaśnia się, iż przewód habilitacyjny skarżącego przeprowadzono w oparciu o regulamin obowiązujący na Wydziale [...] [...] w M., który ostatecznie wszedł w życie 17.06.2003 r. a przyznany tytuł "habilitatus" oznacza również przyznanie wyższego stopnia naukowego. Załączono również Regulamin habilitacyjny Wydziału [...] Uniwersytetu [...] w M. z dnia 1 lipca 1982 r., określający procedurę uzyskania habilitacji oraz pismo Ministerstwa Nauki, Kształcenia , Badań Naukowych i Kultury Nadrenii Palatynat, w którym podkreślono, że z paragrafu 4 regulaminu habilitacyjnego wynika, iż warunkiem dopuszczenia do habilitacji jest posiadany stopień doktora w dziedzinie, w której kandydat ubiega się o habilitację względnie kwalifikacje do nauczania. Skoro w dyplomie habilitacyjnym osoba habilitowana uzyskuje prawo dodania do posiadanego stopnia "habilitatuts", to stwierdzenie to odnosi się do stopnia doktora stanowiącego podstawę uzyskania habilitacji. W piśmie Ministerstwa wskazano również, że stała komisja ekspertów zainicjowała na posiedzeniu w 2000 r. wprowadzenie zmian w umowie między rządami obu państw z dnia 23 lipca 1997 r., które jednak nie weszły jeszcze w życie.

W odpowiedzi na skargę Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów podtrzymała dotychczasowe stanowisko zajęte w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :

Na wstępie należy stwierdzić, że stosownie do treści art. 13 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153, poz. 1270/ wojewódzkie sądy administracyjne są powołane do rozpoznawania wszystkich spraw sądowoadministracyjnych, z wyjątkiem spraw, dla których zastrzeżona jest właściwość Naczelnego Sądu Administracyjnego. Podkreślić należy, że ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. Wojewódzki sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swojej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów lub czynności organów administracji publicznej. Przy czym kontrola Sądu sprowadza się do zbadania, czy organy administracji nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Sąd oceniając zaskarżoną decyzję, pod względem jej zgodności z prawem, obowiązany jest wziąć pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że niniejsza skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż organ wydający decyzję nie wyjaśnił wszystkich okoliczności faktycznych i prawnych istotnych dla rozstrzygnięcia i mogących mieć wpływ na wynik sprawy.

Zagadnienie stopni i tytułów naukowych reguluje ustawa z dnia 14 marca 2003 r.

"o stopniach i tytule naukowym oraz stopniach i tytule w zakresie sztuki" /Dz. U. 2003, Nr 65, poz. 595/ a zasady uznawania stopni naukowych i stopni w zakresie sztuki nadanych za granicą za równorzędne ze stopniami nadanymi w kraju unormowane są w art. 24 tej ustawy. Przepis ten w ust. 1 stanowi, iż zasady uznawania stopni naukowych i stopni w zakresie sztuki nadanych za granicą za równorzędne ze stopniami, o których mowa w ustawie, określają umowy międzynarodowe.

Niniejszą sprawę należy rozpatrywać w oparciu o umowę między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Federalnej Niemiec o uznaniu ekwiwalencji w szkolnictwie wyższym z dnia 23 lipca 1997 r. / Dz.U. 1998 r., Nr 92, poz. 584/. Zgodnie z art. 8 powyższej umowy została ona zawarta na okres pięciu lat a następnie okres ten przedłuża się automatycznie o kolejne dwa lata, jeżeli żadna z umawiających się stron nie wypowie jej na piśmie w terminie 6 miesięcy. Stosownie do Oświadczenia Rządowego z dnia 26 marca 1998 r. umowa weszła w życie 14 stycznia 1998 r. i jest aktualnie obowiązującym źródłem prawa regulującym zasady uznania ekwiwalencji w szkolnictwie wyższym.

W przedmiotowej sprawie skarżący domagał się uznania stopnia doktora habilitowanego w dziedzinie nauk humanistycznych, w dyscyplinie historia, w specjalności historia Kościoła w starożytności i patrologia, uzyskanego w Uniwersytecie [...] w M. w dniu 16 lipca 2003 r., za równorzędny ze stopniem nadanym w kraju.

Bezsporne jest, iż Uniwersytet [...] należy do uznanych przez Państwo szkół wyższych z prawem nadania stopnia doktora / załącznik nr 3 do wyżej opisanej umowy /. Z kolei według art. 5 ust. 1 umowy tytułami i stopniami naukowymi w rozumieniu umowy są:" każdy tytuł, którego nazwa zawiera człon "dyplomowany", tytuł magistra , licencjata oraz stopień doktora i doktora habilitowanego, przyznany przez niemiecką szkołę wyższą, określoną w art. 1 ust. 1, "czyli jedną ze szkół wymienionych w załączniku nr 1 i załączniku nr 3 umowy. Również w art. 6 umowy wymienia się niemiecki stopień " Dr.habil.", jako odpowiednik polskiego stopnia "doktor habilitowany". W tym kontekście ustalenie Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów, że w Republice Federalnej Niemiec nie ma stopnia " doktor habilitowany " nie daje się pogodzić z zapisami umowy międzyrządowej. Organ ustalił, że system niemiecki jest jednostopniowy bez odniesienia się do postanowień powyższej umowy. Tej sprzeczności nie wyjaśnia też pismo Biura Uznawalności Wykształcenia i Wymiany Międzynarodowej. W sytuacji zaistnienia wątpliwości co do treści umowy międzyrządowej organ mógł zwrócić się o wyjaśnienie do Ministerstwa Sprawiedliwości .

Organ wydający zaskarżoną decyzję nie ustosunkował się do złożonych przez skarżącego pism : Przewodniczącego Komisji Habilitacyjnej - Dziekana Uniwersytetu [...] w M., przedstawiającego stanowisko Komisji Habilitacyjnej Wydziału [...]z dnia 29.04.2004 r., Działu prawnego Uniwersytetu w M. z dnia 14.06.2004, Ministerstwa Nauki, Kształcenia, Badań Naukowych i Kultury, Rektora Uniwersytetu w M., z których jednoznacznie wynika, że w Uniwersytecie [...] w M. przyznawany jest drugi wyższy stopień naukowy doktora habilitowanego. Nie wskazanie przez organ przyczyn, dla których powyższym dokumentom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, skutkuje uznaniem, że organ naruszył art. 107 § 3 kpa.

W aspekcie złożonego przez skarżącego "Regulaminu habilitacyjnego Wydziału [...] Uniwersytetu [...] w M." z dnia 1 lipca 1982 r., zmienionego na mocy rozporządzenia z dnia 15 listopada 1999 r., nie można podzielić stanowiska organu, że brak rzeczywistej ekwiwalencji wynika z innych zasad przewodu habilitacyjnego w obu krajach.

Przy rozpoznawaniu niniejszej sprawy nie można też pominąć przepisów ustawy z dnia 23 maja 1995 r." o uniwersytecie kraju związkowego Nadrenia – Palatynat " , a w szczególności zapisu § 28 ust. 5 ustawy, z którego wynika, że uczelnia ma prawo nadawania stopni akademickich na podstawie uchwalonych regulaminów a ponadto może nadawać inne stopnie niż wymienione w § 28 ust. 1 na podstawie umowy z uczelnią zagraniczną za zgodą odpowiedniego do specjalności ministerstwa / § 28 ust. 2 ww. ustawy/. Nie zostało wyjaśnione przez organ wydający zaskarżoną decyzję, czy oba uniwersytety / Katolicki Uniwersytet [...] i [...] w M./ nie zawarły umowy stosownie do § 28 ust. 2 powołanej wyżej ustawy.

Z uwagi na powyższe Sąd doszedł do przekonania, że wobec nie wyjaśnienia wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności sprawy zaskarżona decyzja narusza przepisy postępowania administracyjnego tj. art. 7 kpa ,77 kpa , 80 kpa oraz 107 kpa a także przepisy prawa materialnego tj. art. 5 ust. 1 i art. 6 Umowy między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Federalnej Niemiec o uznaniu ekwiwalencji w szkolnictwie wyższym .

Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c , art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./, orzekł jak w sentencji wyroku.