Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 415/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2008-09-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Finanse publiczne
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 42 ust. 1, art. 42 ust. 5 pkt 1, art. 42 ust. 5 pkt 2
journal: Dz.U. 2005 nr 249 poz 2104
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych
journal: Dz.U. 1991 nr 30 poz 127
law: Ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości - tekst jedn.
journal: Dz.U. 1997 nr 115 poz 741
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.
journal: Dz.U. 1964 nr 16 poz 93
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Piotr Piszczek, Sędzia WSA - Danuta Dopierała (spr.), Asesor WSA - Joanna Gierak - Podsiadły, Protokolant - Urszula Chojnacka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 września 2008r. sprawy ze skargi P. P. Z. P.D."R." w T. na decyzję Ministra Finansów z dnia ... listopada 2007 r. nr ... w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wniosku o umorzenie zaległej i bieżącej opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej przez P. państwowe - Z. w T. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest decyzja Ministra Finansów z ... listopada 2007 r. nr ... utrzymująca w mocy decyzję Wojewody ... z ... sierpnia 2007 r. nr ... w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego wszczętego na wniosek z ... lipca 2007 r. o umorzenie zaległej i bieżącej opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości.

Skarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym:

Pismem z 25 lipca 2007 r. P. państwowe Z. T. (dalej powoływane jako: "P."), reprezentowane przez Zarządcę, zwróciło się do Prezydenta Miasta T. o umorzenie zaległej i bieżącej opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości. Do wniosku załączono plan naprawczy dla Przedsiębiorstwa obejmujący dwa etapy: odzyskanie płynności finansowej i uzyskanie zdolności kredytowej oraz podniesienie rentowności sprzedaży poprzez obniżenie kosztów produkcji i podjęcie działań zmierzających do zwiększenia sprzedaży i przeorientowania rynku zbytu zagranicznego na rynek krajowy. Podkreślono, iż realizacja pierwszego etapu będzie możliwa dzięki uzyskaniu pożyczki lombardowej w ... Agencji Rozwoju Regionalnego S.A. (obecnie trwa procedura rozpatrywania wniosku). Do uzyskania zdolności kredytowej koniecznym warunkiem będzie pozytywne rozpatrzenie wniosków złożonych do Prezydenta Miasta T. w sprawie umorzenia zaległości podatkowych oraz do Marszałka Województwa ... w sprawie umorzenia zaległości z tytułu opłaty produktowej i środowiskowej. Realizacja drugiego etapu nastąpi przez modernizację parku maszynowego ze środków uzyskanych z kredytu obrotowo-inwestycyjnego. Zaznaczono, iż realizacja ww. planu naprawczego pozwoli stworzyć bazę umożliwiającą stały rozwój Przedsiębiorstwa, wzrost jego wartości, zmianę wizerunku oraz przeprowadzenie procesu prywatyzacji.

Pismem z 13 sierpnia 2007 r. wniosek został przekazany według właściwości do ... Urzędu Wojewódzkiego w K..

W wyniku rozpatrzenia wniosku Wojewoda ... decyzją z ... sierpnia 2007 r. wydaną na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej powoływanej jako: "k.p.a.", umorzył postępowanie administracyjne.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że w przedmiotowej sprawie brak jest podstaw prawnych do zastosowania wnioskowanej ulgi, w szczególności podstawy takiej nie stanowi unormowanie art. 42 i 43 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 249, poz. 2104 ze zm.), dalej powoływanej jako: "ustawa o finansach publicznych". Zaznaczył, iż zasady przyznawania ulg i umorzeń z tytułu opłat za użytkowanie wieczyste nieruchomości Skarbu Państwa określają przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tj. Dz.U. z 2004 r., Nr 261, poz. 2603 ze zm.), dalej powoływanej jako: "ustawa o gospodarce nieruchomościami". W tym zakresie powołał treść art. 71 ust. 4 oraz art. 219 ustawy o gospodarce nieruchomościami podkreślając, iż w rozpatrywanej sprawie nie znajdują one zastosowania. Skoro bowiem ww. przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami przewidują rozłożenie na raty oraz odroczenie terminu płatności opłat z tytułu użytkowania wieczystego jedynie przy spełnieniu określonych przesłanek, to umorzenie, rozłożenie na raty lub odroczenie terminu w przypadkach w tej ustawie niewskazanych, na zasadach określonych w art. 42 ustawy o finansach publicznych, nie jest prawnie dopuszczalne.

W odwołaniu od powyższej decyzji Strona wniosła o jej uchylenie w całości zarzucając naruszenie art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. oraz błędną interpretację art. 42 ustawy o finansach publicznych w zw. z art. 71 i 219 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Podkreślił, iż organ niezasadnie wydał rozstrzygnięcie o umorzeniu postępowania w oparciu o przepis art. 105 § 1 k.p.a. bowiem rozpatrywana sprawa jest sprawą administracyjną, a jej podstawę materialnoprawną stanowi art. 42 ustawy o finansach publicznych.

W wyniku przeprowadzenia postępowania odwoławczego Minister Finansów, decyzją z ... listopada 2007 r., powołując w podstawie prawnej art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. oraz art. 8 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej (tj. Dz. U. z 2007 r. Nr 65, poz. 437 ze zm.) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Wojewody ....

Podzielając stanowisko organu pierwszej instancji podkreślił, iż skoro nakładanie podatków, innych danin publicznych, określenie podmiotów, przedmiotów opodatkowania i stawek podatkowych, a także ulg i umorzeń oraz kategorii podmiotów zwolnionych od podatków następuje w drodze ustawy (art. 217 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej), to właśnie w ustawach nakładających podatki oraz inne daniny publiczne powinny zostać ujęte również regulacje dotyczące stosowania ulg i umorzeń oraz wymienione kategorie podmiotów zwolnionych od podatku. W przypadku opłat rocznych z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości zasady przyznawania ulg i umorzeń powinny zatem określać przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami. Organ podkreślił, iż z treści art. 219 ust. 1 tej ustawy wynika, że zaległe w dniu wejścia w życie ustawy zobowiązania od osób prawnych lub fizycznych z tytułu opłat za użytkowanie wieczyste nieruchomości gruntowej lub należności z tytułu nabycia własności budynków, innych urządzeń i lokali mogą być rozłożone na nieoprocentowane raty roczne płatne przez okres 10 lat, a odsetki od tych należności mogą być umarzane. Natomiast art. 219 ust. 2 przewiduje możliwość umorzenia - zaległych w dniu wejścia w życie ustawy - zobowiązań jednostek organizacyjnych z tytułu opłat za zarząd nieruchomości oraz odsetek od tych należności, jeśli jest to uzasadnione sytuacją finansową jednostek. Z powyższych przepisów wynika więc, że ulgi w postaci rozłożenia na raty czy umorzenia, ustawodawca przewidział wyłącznie dla określonych zobowiązań - zaległych w dniu wejścia w życie ustawy, tj. w dniu 1 stycznia 1998 r. - przy spełnieniu ustawowych przesłanek.

W świetle powyższego, zdaniem organu odwoławczego, objęte wnioskiem z 25 lipca 2007 r. należności z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości nie kwalifikują się do umorzenia w trybie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Ponadto organ zauważył, iż należności pieniężne z tytułu opłaty za użytkowanie wieczyste mają charakter cywilnoprawny, co uniemożliwia stosowanie ulg w spłacie tych należności w trybie postępowania administracyjnego. Stosownie bowiem do postanowień art. 42 ust. 5 ustawy o finansach publicznych, umorzenie należności o charakterze cywilnoprawnym następuje na podstawie przepisów prawa cywilnego. Z tych względów postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie stało się bezprzedmiotowe i jako takie podlega umorzeniu na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Z. w T., reprezentowany przez Zarządcę, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości zarzucając naruszenie:

- art. 219 ustawy o gospodarce nieruchomościami w zw. z art. 42 ust. 5 ustawy o finansach publicznych poprzez błędne przyjęcie, iż należności z tytułu użytkowania wieczystego nie mogą być umorzone w oparciu o przepisy ustawy o finansach publicznych,

- art. 105 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, iż postępowanie w niniejszej sprawie stało się bezprzedmiotowe.

Skarżący zakwestionował stanowisko Ministra Finansów odnośnie cywilnoprawnego charakteru należności z tytułu opłat za użytkowanie wieczyste nieruchomości stojąc na stanowisku, iż przedmiotowe w sprawie należności nie są objęte hipotezą art. 42 ust. 5 pkt 2 ustawy o finansach publicznych, lecz hipotezą art. 42 ust. 5 pkt 1 tej ustawy. Ustawodawca jednoznacznie traktuje te należności w kategorii należności o charakterze administracyjno-prawnym, skoro rozłożenie na raty i umorzenie odsetek następuje - zgodnie z art. 219 ustawy o gospodarce nieruchomościami - na podstawie decyzji administracyjnej właściwego organu. Z tych względów decyzja Ministra Finansów w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego z przyczyn określonych w art. 105 § 1 k.p.a., jest wadliwa.

Jednocześnie Skarżący zauważył, iż wbrew stanowisku organu odwoławczego, w rozpatrywanej sprawie nie ma zastosowania art. 42 ust. 7 ustawy o finansach publicznych. Nie można bowiem przyjąć, że ustawa o gospodarce nieruchomościami zawiera jakiekolwiek postanowienia odnośnie umarzania, odraczania i rozkładania na raty należności z tytułu opłat za użytkowanie wieczyste, których dotyczy niniejsze postępowanie.

W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Ustosunkowując się do zarzutów skargi organ ponownie stwierdził brak podstaw prawnych do umorzenia, wnioskowanej przez P., zaległej i bieżącej opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości, w trybie postępowania administracyjnego - z uwagi na cywilnoprawny charakter tej należności. W ocenie Ministra przepis art. 42 ust. 5 ustawy o finansach publicznych stanowi ugruntowanie zasady, iż do stosunków cywilnoprawnych powinny mieć zastosowanie odpowiednie przepisy prawa cywilnego, a nie wkraczanie w tę sferę prawa administracyjnego. Stąd, zdaniem organu, decyzja o umorzeniu postępowania jako bezprzedmiotowego jest prawidłowa, a zarzut skargi odnośnie naruszenia art. 105 § 1 k.p.a., należy uznać za bezpodstawny.

Organ podkreślił, iż jakkolwiek ustawa o gospodarce nieruchomościami przewiduje rozłożenie na raty należności z tytułu opłat za użytkowanie wieczyste nieruchomości gruntowej lub należności z tytułu nabycia własności budynków oraz umorzenie odsetek od tych należności w drodze decyzji administracyjnej (art. 219 ust. 1 ustawy), to jednak dotyczy to wyłącznie należności zaległych w dniu wejścia w życie ww. ustawy, tj. w dniu 1 stycznia 1998 r. - przy spełnieniu ustawowych przesłanek. Wnioskowane przez P. umorzenie zaległej i bieżącej opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości nie kwalifikuje się do umorzenia w trybie postępowania administracyjnego przewidzianego przepisami art. 219 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

W dniu 18 sierpnia 2008 r. wpłynęło pismo procesowe przedsiębiorstwa państwowego Z. w T. w likwidacji informujące, że z dniem 1 sierpnia 2008 r. P. postawiono w stan likwidacji. W załączeniu przedłożono - potwierdzoną za zgodność z oryginałem - kserokopię Zarządzenia Wojewody ... z dnia ... lipca 2008 r. nr ... w sprawie likwidacji przedsiębiorstwa państwowego pod nazwą Z. w T.. Zgodnie z treścią § 3 ww. Zarządzenia wyznaczono likwidatora Przedsiębiorstwa, który z dniem otwarcia likwidacji przejmuje wykonywanie praw i obowiązków organów Przedsiębiorstwa w zakresie niezbędnym do przeprowadzenia likwidacji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z dyspozycją art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) - dalej powoływanej jako: "p.u.s.a." oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem - legalności. Przedmiotem tej kontroli są konflikty w sferze stosunków administracyjnoprawnych sensu largo, tj. spory co do zgodności z prawem działania organu administracji publicznej w sferze, w jakiej został on upoważniony do kształtowania uprawnień i obowiązków osoby fizycznej, osoby prawnej lub innej jednostki organizacyjnej niepowiązanej z tym organem ani więzami zależności organizacyjnej, ani podległości służbowej. Jedną ze stron tych stosunków jest organ administracji publicznej, drugą zaś podmiot, którego sytuacja prawna - na mocy norm prawa obowiązującego - została powiązana z sytuacją prawną organu w ten sposób, że organ może w sposób władczy i jednostronny konkretyzować jego prawa i obowiązki. Kontrola działalności administracji publicznej ma charakter ograniczony, co polega na tym, że są nią objęte jedynie działania administracji wskazane w ustawie, i to dopiero po dopełnieniu przez skarżącego określonych warunków. Wynika to przede wszystkim z przepisów wyznaczających zakres właściwości sądów administracyjnych oraz postanowień procesowych określających przesłanki dopuszczalności skargi oraz granice postępowania sądowoadministracyjnego (J. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Komentarz 2004, s. 14 - 16).

Mając na względzie powyższe, tj. dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji Ministra Finansów w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu na podstawie ww. ustaw, badając zaskarżone orzeczenie pod względem jego zgodności tak z przepisami prawa materialnego, jak i przepisami postępowania administracyjnego, Sąd w składzie orzekającym nie stwierdził naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji i na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę - jako niezasadną - oddalił.

Sąd zważył, iż kwestią sporną w sprawie niniejszej pozostaje dopuszczalność umorzenia zaległej i bieżącej opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości na podstawie art. 42 ustawy o finansach publicznych. Zgodnie z art. 42 ust 1 tej ustawy należności pieniężne, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej, przypadające państwowym jednostkom budżetowym (...), mogą być umarzane w całości lub w części, a ich spłata odraczana lub rozkładana na raty (...), gdy:

1) osoba fizyczna - zmarła, nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawiła ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów, albo pozostawiła przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej wysokość 6.000 zł;

2) osoba prawna - została wykreślona z właściwego rejestru osób prawnych przy jednoczesnym braku majątku, z którego można by egzekwować należność, a odpowiedzialność z tytułu należności nie przechodzi z mocy prawa na osoby trzecie;

3) zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty wyższej od kosztów dochodzenia i egzekucji tej należności lub postępowanie egzekucyjne okazało się nieskuteczne;

4) jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej uległa likwidacji.

Z kolei w myśl art. 42 ust. 5 ustawy, umorzenie należności oraz odroczenie terminu spłaty całości lub części należności albo rozłożenie płatności całości lub części należności na raty następuje:

1) w odniesieniu do należności o charakterze administracyjno-prawnym - na podstawie decyzji uprawnionego organu;

2) w odniesieniu do należności o charakterze cywilnoprawnym - na podstawie przepisów prawa cywilnego, w formie pisemnej.

Biorąc powyższe pod uwagę wskazać należy, iż użytkowanie wieczyste jest prawem rzeczowym pośrednim między prawem własności a prawami rzeczowymi ograniczonymi, do którego stosuje się w drodze analogii odpowiednie przepisy o własności. Jak wielokrotnie podkreślano w orzecznictwie, z punktu widzenia społeczno-ekonomicznego użytkowanie wieczyste, w swej treści i wykonywaniu, jest bardzo zbliżone do prawa własności. W wyniku nowelizacji kodeksu cywilnego, jak i przepisów ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce nieruchomościami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1991 r., Nr 30, poz. 127 ze zm.), zastąpionej od 1 stycznia 1998 r. przez ww. ustawę z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 115, poz. 741 ze zm.), doszło do wprowadzenia istotnych zmian, w wyniku których przesądzony został cywilnoprawny charakter użytkowania wieczystego (v. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 7 maja 1998 r., III CZP 11/98, LEX nr 33249). Prawo użytkowania wieczystego jest unormowane zarówno w ustawie z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. nr 16, poz. 93 ze zm.), Księga druga: Własność i inne prawa rzeczowe, Tytuł II. Użytkowanie wieczyste (art. 232 - 243), jak i w ustawie o gospodarce nieruchomościami, przy czym Kodeks cywilny określa treść, zakres i zasady wykonywania prawa użytkowania wieczystego, natomiast ustawa o gospodarce nieruchomościami (Rozdział 3. Sprzedaż i oddawanie w użytkowanie wieczyste - art. 27 - 36) określa przede wszystkim sposób powstania tego prawa oraz zasady i tryb ustalania opłat z tytułu wykonywania tego prawa - (v. M. Wolanin, Ustawa o gospodarce nieruchomościami, Komentarz, Wydawnictwa C. H. Beck, Warszawa 1998, s. 152.). Opłaty te stanowią świadczenie wzajemne należne właścicielowi gruntu (Skarbowi Państwa lub jednostce samorządu terytorialnego). Zgodnie z art. 238 Kodeksu cywilnego, wieczysty użytkownik uiszcza "opłaty roczne". Natomiast według ustawy o gospodarce nieruchomościami za oddanie nieruchomości gruntowej w użytkowanie wieczyste pobiera się "pierwszą opłatę" i "opłaty roczne" (art. 71 ust. 1 ustawy). Ustalenie należnych opłat następuje in concreto w umowie o oddaniu gruntu w wieczyste użytkowanie. Opłaty roczne z tytułu użytkowania wieczystego mają charakter cywilnoprawnego świadczenia okresowego. Należy je więc spełniać periodycznie, a w razie aktualizacji opłat należy spełniać świadczenie podwyższone (v. E. Gniewek, Kodeks cywilny. Księga druga. Własność i inne prawa rzeczowe. Komentarz, Zakamycze, 2001; komentarz do art. 238 k.c.).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt sprawy niniejszej Sąd stwierdza, iż brak jest podstaw do rozpatrzenia wniosku z 25 lipca 2007 r. o umorzenie zaległej i bieżącej opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości w trybie art. 42 ust. 1 w zw. z ust. 5 pkt 1 ustawy o finansach publicznych i rozstrzygnięcia sprawy poprzez wydanie decyzji uprawnionego organu. U podstaw kontrolowanej sprawy nie leży bowiem określony stosunek administracyjno-prawny, charakteryzujący się występowaniem organu państwowego lub społecznego wobec innego uczestnika z pozycji wykonywania władzy zwierzchniej w ramach zarządzającej działalności Państwa, lecz sprawa, której przedmiotem są należności o charakterze cywilnoprawnym. Zgodnie natomiast z treścią art. 42 ust. 5 pkt 2 ustawy o finansach publicznych zastosowanie wnioskowanej ulgi następuje w odniesieniu do należności o charakterze cywilnoprawnym - na podstawie przepisów prawa cywilnego, w formie pisemnej.

W świetle powyższego za uprawnione uznać należy stanowisko organu orzekającego, iż wobec braku w rozpatrywanej sprawie konfliktu w sferze stosunków administracyjno-prawnych, postępowanie w sprawie, wszczęte przed organem administracji - jako bezprzedmiotowe - podlegało umorzeniu na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. W orzecznictwie utrwalony jest pogląd, iż przesłanka bezprzedmiotowości występuje, gdy brak jest podstaw prawnych do merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy w ogóle bądź nie było podstaw do jej rozpoznania w drodze postępowania administracyjnego. Bezprzedmiotowość postępowania oznacza brak któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego skutkującego tym, iż nie można załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Jest to orzeczenie formalne, kończące postępowanie bez jego merytorycznego rozstrzygnięcia. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego to brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji państwowej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu (v. wyrok NSA z dnia 24 kwietnia 2003 r., III SA 2225/01, LEX nr 82196).

Bez wpływu na powyższą ocenę pozostaje, przewidziana w art. 219 ustawy o gospodarce nieruchomościami, możliwość rozkładania na raty spłaty zaległych zobowiązań m.in. z tytułu opłat za użytkowanie wieczyste i zarząd nieruchomością wykonywany do dnia 1 stycznia 1998 r. Zgodnie z ust. 1 art. 219 ww. ustawy, zaległe w dniu wejścia w życie ustawy zobowiązania osób prawnych lub fizycznych z tytułu opłat za użytkowanie wieczyste nieruchomości gruntowej (...) mogą być rozłożone na nieoprocentowane raty roczne przez okres 10 lat, a odsetki od tych należności mogą być umarzane. Natomiast, art. 219 ust. 2 ustawy przewiduje możliwość umorzenia zaległych w dniu wejścia w życie ustawy, zobowiązań jednostek organizacyjnych z tytułu opłat za zarząd nieruchomości oraz odsetek od tych należności. Omawiany przepis może być zastosowany jedynie wtedy, jeżeli jest to uzasadnione sytuacją finansową tych osób. Rozłożenie zobowiązań na raty i umorzenie odsetek następuje w drodze decyzji, która może być wydawana z urzędu lub na wniosek uprawnionego podmiotu. Odpowiednio, wojewoda lub zarząd gminy może odmówić rozłożenia zaległości na raty lub umorzenia odsetek, jeżeli wnioskodawca nie udowodni przesłanki kondycji finansowej. Przepis ten wyłącza stosowanie w tym zakresie przepisów Kodeksu cywilnego o umarzaniu wierzytelności (v. M. Wolanin, Ustawa o gospodarce nieruchomościami, Komentarz, Wydawnictwa C. H. Beck, Warszawa 1998, s. 371).

Z powyższego wynika, czego nie kwestionuje sam Skarżący, iż będąca przedmiotem wniosku z 25 lipca 2007 r. zaległa i bieżąca opłata roczna nie kwalifikuje się do umorzenia w trybie postępowania administracyjnego na podstawie szczególnego uregulowania zawartego w art. 219 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Wnioskowane należności nie stanowią bowiem zobowiązań zaległych w dniu wejścia w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami, tj. w dniu 1 stycznia 1998 r.

Podkreślania przy tym wymaga, iż sam fakt uregulowania w ustawie o gospodarce nieruchomościami instytucji rozkładania na raty i umarzania określonych zobowiązań w trybie decyzji administracyjnej, nie pozwala przyjąć poglądu prezentowanego przez Skarżącego, iż co do zasady opłaty za użytkowanie wieczyste należy traktować jako należności administracyjno-prawne, dla których zastosowanie znajduje art. 42 ust. 1 w zw. z ust. 5 pkt 1 ustawy o finansach publicznych. Jak słusznie bowiem zauważył organ orzekający w odpowiedzi na skargę, unormowanie zawarte w art. 219 ustawy o gospodarce nieruchomościami wskazuje, iż ustawodawca odstąpił już w obszarze całej ustawy (począwszy od jej wejścia w życie, tj. od 1 stycznia 1998 r.) od możliwości stosowania przez organy administracyjne w formie decyzji administracyjnej ulg i umorzeń w spłacie należności z tytułu opłat za użytkowanie wieczyste, z wyjątkiem tych, które zostały określone w cyt. wyżej przepisie. Z kolei unormowanie zawarte w art. 219 i art. 71 ustawy o gospodarce nieruchomościami wskazuje na zastosowanie art. 42 ust. 7 ustawy o finansach publicznych, zgodnie z którym przepisów ust. 1 - 6 art. 42 tej ustawy nie stosuje się do należności, których umarzanie spłaty, odraczania spłaty oraz rozkładania na raty określają odrębne przepisy.

Konkludując Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Zarówno argumentacja skargi, jak i analiza akt sprawy nie ujawniła bowiem wad tego rodzaju, że mogłyby one mieć wpływ na podjęte rozstrzygniecie. Wydając rozstrzygnięcie organy działały na podstawie przepisów prawa, a stwierdziwszy wystąpienie przesłanki bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego, prawidłowo podjęły decyzję o jego umorzeniu w trybie art. 105 § 1 k.p.a.

Mając na względzie powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.