Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 1822/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2022-07-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne: Ochrona zdrowia
Skarżony organ: Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 50 ust. 16, art. 50 ust. 18
journal: Dz.U. 2017 poz 1938
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Herman Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik (spr.) Sędzia WSA Marzanna Sałuda po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 12 lipca 2022 r. sprawy ze skargi H. P. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 20 października 2021 r. nr 661/12/2021/KL w przedmiocie obowiązku poniesienia kosztów świadczeń opieki zdrowotnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z 20 października 2021 r., nr 661/12/2021/KL Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia, działając na podstawie art. 50 ust. 16 i 18, art. 102 ust. 5 pkt 24 oraz ust. 7 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (tj. Dz. U. z 2021 r., poz. 1285 ze zm.) oraz art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.), stwierdził obowiązek poniesienia przez H. P. kosztów udzielonych jej świadczeń opieki zdrowotnej.

W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że na podstawie art. 61 § 4 k.p.a. informował pismem z 6 lipca 2021 r. Stronę o wszczęciu z urzędu postępowania mającego na celu wydanie decyzji administracyjnej ustalającej obowiązek poniesienia kosztów świadczeń opieki zdrowotnej udzielonych jej, jako osobie nieuprawnionej do świadczeń finansowanych ze środków publicznych; zgodnie z art. 50 ust. 18a ustawy była informowana o możliwości zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego, jako członek rodziny w terminie 30 dni od dnia odebrania zawiadomienia o wszczęciu postępowania. Zgodnie z informacją zawartą w Centralnym Wykazie Ubezpieczonych prowadzonym przez NFZ, korespondencja była kierowana na adres: zamieszkania - ul. [...], [...] S., zameldowania - ul. [...], [...] K. Pomimo dwukrotnego awizowania korespondencji, przesyłki nie zostały podjęte. Zatem na podstawie art. 44 § 4 w związku z § 1, § 2 i § 3 k.p.a. uznano przesyłkę za doręczoną w dniu 22 lipca 2021 r. pod adresem zamieszkania. Natomiast pismem z 27 sierpnia 2021 r. Strona została poinformowana o zakończeniu postępowania; doręczenie 1 września 2021 r.; Strona nie udzieliła odpowiedzi na powyższe pismo oraz nie skorzystała z prawa wglądu w akta sprawy

Natomiast organ w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy ustalił, że z posiadanych przez NFZ danych wynikało, że Strona miała udzielone świadczenia opieki zdrowotnej sfinansowane przez NFZ (szczegóły w tabeli na str. decyzji) w dniach 15 maja i od 19 do 20 maja 2017r. w Poradnia K w Z. oraz złożyła oświadczenia o przysługującym świadczeniobiorcy prawie do świadczeń opieki zdrowotnej, w których potwierdziła, że we wskazanych dniach była osobą ubezpieczoną. – na łączną kwotę [...]zł. Podczas gdy z informacji przekazanych przez ZUS zawartych w Centralnym Wykazie Ubezpieczonych prowadzonym przez NFZ wynika, że w tych dniach nie była zgłoszona do ubezpieczenia zdrowotnego w NFZ i nie posiadała prawa do świadczeń zdrowotnych finansowanych przez Narodowy Fundusz Zdrowia.

Organ także zauważył, że Strona nie udzieliła odpowiedzi na korespondencję oraz nie przedstawiła dokumentów potwierdzających, że w ww. dniach była osobą ubezpieczoną lub uprawnioną do świadczeń finansowanych przez NFZ.

Kwestionując powyższą decyzję Strona wniosła skargę żądając jej uchylenia oraz zasądzenia kosztów postępowania. Podniosła zarzuty:

1. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj.:

a) art. 10 § 1 k.p.a w zw. z art. 44 § 1, 2, 3 i 4 k.p.a oraz art. 61 § 4 k.p.a przez pozbawienie strony możliwości obrony jej praw na skutek niedoręczenia jej w sposób skuteczny zawiadomienia o wszczęciu postępowania w niniejszej sprawie, lecz przyjęcie w miejsce tego domniemania doręczenia na skutek podwójnej awizacji przesyłki, podczas gdy brak odbioru awizowanej przesyłki nie był okolicznością zawinioną przez Skarżącą;

b) art. 7, art. 77 § 1 k.p.a oraz art. 107 k.p.a poprzez niepodjęcie przez organ wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a to brak ustalenia, iż Skarżąca jako osoba uprawniona do pobierania renty rodzinnej w czasie zamieszkiwania w Polsce podlegała ubezpieczeniu zdrowotnemu i powinna mieć odprowadzoną składkę na ubezpieczenie zdrowotne z tego tytułu, a ograniczenie się wyłącznie do weryfikacji informacji znajdujących się w Centralnym Rejestrze Ubezpieczonych dotyczących czasookresu, w którym Skarżąca podlegała ubezpieczeniu zdrowotnemu z zupełnym pominięciem ustalenia przyczyn i podmiotów innych niż Skarżąca, z których zaniechania wynikał brak odprowadzenia składki zdrowotnej od renty rodzinnej Skarżącej w 2017 r., a w konsekwencji brak prawa do świadczeń zdrowotnych po jej stronie;

c) art. 7, art. 77 § 1 k.p.a oraz art. 107 k.p.a poprzez niepodjęcie przez organ wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, a w szczególności poprzez brak ustalenia okoliczności przemawiających za tym, że Skarżąca w chwili składania oświadczenia o podleganiu ubezpieczeniu zdrowotnemu i przysługującym jej prawie do świadczeń opieki zdrowotnej działała w usprawiedliwionym błędnym przekonaniu, że posiada prawo do świadczeń opieki zdrowotnej;

d) art. 80 k.p.a poprzez przyjęcie przez organ dowolnych ustaleń, nie wynikających z treści zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, że istnieją podstawy do zobowiązania Skarżącej do zwrotu kosztów za udzielone świadczenie opieki zdrowotnej przy braku podstaw zwalniających Skarżącą od tego obowiązku;

e) art. 80 k.p.a poprzez brak wszechstronnego rozważenia zgromadzonego materiału dowodowego z pominięciem faktu, iż oświadczenie Skarżącej o przysługującym jej prawie do świadczeń opieki zdrowotnej złożone w maju 2017 r. nie było kwestionowane przez podmiot leczniczy ani przez NFZ, aż do wszczęcia postępowania w tej sprawie, a Skarżąca nigdy nie była informowana o braku podlegania ubezpieczeniu co dodatkowo utwierdziło ją w dotychczasowym przekonaniu, iż podlega ubezpieczeniu zdrowotnemu co wskazuje, iż przekonanie Skarżącej o podleganiu ubezpieczeniu było w pełni usprawiedliwione;

f) art. 8 k.p.a poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób podważający zaufanie Skarżącej do władzy publicznej.

2. naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj.:

a) art. 50 ust. 16 i 18 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, iż istnieją podstawy materialnoprawne do zobowiązania Skarżącej do zwrotu kosztów za udzielone świadczenia opieki zdrowotnej;

b) art. 50 ust. 17 w zw. z ust. 16 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych poprzez ich niezastosowanie w sytuacji, gdy w momencie składania pisemnego oświadczenia o przysługującym prawie do świadczeń opieki zdrowotnej Skarżąc pozostawała w usprawiedliwionym błędnym przekonaniu, że posiadała prawo do świadczeń opieki zdrowotnej.

Nadto, Skarżąca na podstawie art. 61 § 2 ust. 1 oraz art. 61 § 3 p.p.s.a wniosła o wstrzymanie wykonalności zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu zaakcentowała pobyt w USA w latach 2021 do 2017. Podkreśliła, że wiedziała, że musi udać się do ZUS i złożyć wniosek w związku z jej przyjazdem do Polski aby ZUS zaczął odprowadzać składkę zdrowotną od wypłacanej jej renty rodzinnej; uzyskała w ZUS informację, że ma "odwiesić składkę zdrowotną" i w tym celu wspólnie ze swoją córką i synem udała się do Oddziału ZUS w S. - pracownik przygotował stosowny wniosek i przedłożył Skarżącej do podpisu, skserował dokument, wydał go Stronie i pouczył ją, że w przypadku korzystania ze świadczeń zdrowotnych powinna się legitymować tym dokumentem. Ze względu na fakt, iż od wielu lat miała założony [...] 15 maja 2017 r. udała się na konsultację lekarską, która wykazała konieczność pilnej jego wymiany co nastąpiło 19 i 20 maja 2017r., a 30 maja i 12 lipca 2017r. była na kontroli. Zatem Skarżąca wskazała, że mało prawdopodobne więc było aby została skierowana do zabiegu wymiany [...] wyłącznie na podstawie jej oświadczenia bez weryfikacji, czy rzeczywiście jest osobą ubezpieczoną.

Nadto wskazała, że nie zachodzą przesłanki do zastosowania domniemania doręczenia z art. 44 k.p.a. pism procesowych organu. NFZ nie kierował korespondencji na rzeczywisty adres zamieszkania skarżącej. W dniu 20 lutego 2012 r. Strona wymeldowała się z pobytu stałego z adresu; [...] K., ul. [...]. Natomiast adres ul. [...], [...] S. jest adresem zamieszkania syna, z którym skarżąca mieszkała w 2017 r. W okresie od początku lipca do końca sierpnia 2021 r. syn skarżącej przebywał w swoim domku letniskowym i nie wiedział, że przesyłka pocztowa oczekuje na odbiór i została awizowana. Skarżąca mieszkała wówczas już w M. Zatem kierowanie zawiadomienia o wszczęciu postępowania na ww. adresy nie może zatem zostać uznane za prawidłowe, a ich podwójna awizacja pod ww. adresami w Polsce nie pozwala na uznanie, że z dniem 22 lipca 2021 r. nastąpiło zastępcze doręczenie. Dalej Strona wyjaśniła, że po spędzeniu w Polsce kilku miesięcy w 2017 r. zdecydowała się powrócić do Stanów Zjednoczonych i mieszkała tam aż do 24 sierpnia 2020 r. We wrześniu 2020 r. wróciła na stałe do Polski i ponownie dokonała w ZUS stosownego zgłoszenia w celu "odwieszenia jej składki zdrowotnej". Rzeczywiście skarżąca podała, wówczas adres w S. przy ul. [...]. Już wówczas skarżąca planowała zamieszkać wraz ze swoją córką M.K. w M., ale mieszkanie córki było wówczas jeszcze wynajmowane. Z tego względu miała znowu przez jakiś czas mieszkać wraz z synem. Następnie opisała hospitalizację z grudnia 2020 r.

Zaakcentowała, że w 2017r. udała się ona do ZUS, gdzie została zapewniona, że dopełniła wszelkich formalności w celu "odwieszenia składki zdrowotnej". Rodzaj wniosku i sposób jego wypełnienia został wskazany jako właściwy przez Inspektora ZUS Oddział w S.. Ponadto uzyskała kopię stosownego wniosku z dnia 7 maja 2017r.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się do podniesionych przez Skarżącą zarzutów podtrzymał stanowisko wyrażone w decyzji, podkreślając, że doręczenie zastępcze w postaci dwukrotnego awizowania przesyłki rodzi skutek prawidłowego oraz skutecznego doręczenia przesyłki stronie, a tym samym domniemanie zapoznania się strony z jej treścią. Organ zaakcentował, iż podjął próbę doręczenia korespondencji pod wskazanymi adresami tj. ul. [...] w K. ( pod którym, zgodnie z informacjami przedstawionymi w skardze Skarżąca nie jest już zameldowana, ale również pod adresem ul. [...] w S., pod którym przesyłki były skutecznie doręczane i przekazywane Skarżącej, czego potwierdzeniem jest fakt, iż zarówno zawiadomienie o zakończeniu postępowania, jak również zaskarżona decyzja zostały doręczone w sposób prawidłowy właśnie pod tym adresem. Zatem chybione jest twierdzenie, iż doręczenie Skarżącej korespondencji pod adresem zamieszkania nie było możliwe.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów organ powołując się na normy z art. 50 ustawy wskazał, że w przypadku niepotwierdzenia prawa do świadczeń opieki zdrowotnej w określony sposób, świadczeniobiorca po okazaniu dokumentu tożsamości może złożyć pisemne oświadczenie o przysługującym mu prawie do świadczeń opieki zdrowotnej, którego wzór określa Rozporządzeniu Ministra Zdrowia (aktualnie obowiązujące rozporządzenie z dnia 4 marca 2021 r.. Dz. U z 2021 r. poz. 4751. Natomiast gdy świadczenie opieki zdrowotnej zostało udzielone pomimo braku prawa do świadczeń opieki zdrowotnej w wyniku złożenia takiego oświadczenia to osoba, której udzielono świadczenia opieki zdrowotnej, jest obowiązana do uiszczenia kosztów tego świadczenia; podlegają one ściągnięciu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji; Prezes Funduszu wydaje decyzję administracyjną ustalającą obowiązek poniesienia kosztów i ich wysokość oraz termin płatności. Natomiast w dniu udzielania świadczeń Skarżąca nie posiadała prawa do świadczeń opieki zdrowotnej, a złożenie oświadczenia o przysługującym prawie do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, pomimo braku takiego prawa skutkuje obowiązkiem pokrycia kosztów ich udzielenia.

Skarżąca wprawdzie wskazała, iż działała w usprawiedliwionym błędnym przekonaniu, iż przysługuje jej prawo do korzystania ze świadczeń opieki zdrowotnej, a zatem doszło do spełnienia przesłanki określonej w art. 50 ust. 17 ustawy; na potwierdzenie przedłożyła stosowne dokumenty, tj. wniosek o zmianę danych adresowych oraz zaświadczenie ZUS z dnia 28.09.2021 r. Jednakże organ wyjaśnił, że w jego ocenie dokumenty przedstawione przez Skarżącą nie stanowią wystarczającego dowodu dla uznania, iż w sprawie doszło do spełnienia warunków, o których mowa w powyższym przepisie. Złożony do ZUS wniosek dotyczy danych adresowych Skarżącej (we wniosku podano aktualny adres Skarżącej, pod którym podjęto próbę doręczenia zawiadomienia o wszczęciu postępowania) i nie może stanowić dokumentu potwierdzającego ubezpieczanie. Jednocześnie wydane przez ZUS zaświadczenie w sposób jednoznaczny potwierdza prawidłową ocenę Organu, albowiem z jego treści wynika, iż składka zdrowotna potrącana jest od dnia 1.10.2020 r. w związku z przesiedleniem się Skarżącej do Polski. Tym samym od tej daty Skarżąca jest osobą ubezpieczoną, a w 2017 r., w którym Skarżącej zostały udzielone świadczenia nie miała ona ubezpieczenia. Jednocześnie Skarżąca nie przedstawiła żadnych innych dowodów na potwierdzenie swoich twierdzeń, a tym samym nie wykazała, iż w dniach udzielania świadczeń pozostawała w błędnym przekonaniu, iż jest osoba ubezpieczoną. Tym samym organ uznał, że zarzuty podniesione przez Skarżącą oraz powołane przez nią dowody pozostają zatem bez wpływu na obowiązek poniesienia kosztów udzielonych świadczeń opieki zdrowotnej. Również za chybiony uznał organ zarzut, iż niemożliwym byłoby dopuszczenie Skarżącej do świadczeń opieki zdrowotnej, bez weryfikacji czy faktycznie jest osobą ubezpieczoną, bowiem złożenie oświadczenie o przysługującym prawie do udzielania świadczeń jest konsekwencją niemożności potwierdzenia prawa do świadczeń w inny sposób. Wynika to wprost z powołanych przepisów prawa. Skoro Skarżąca złożyła stosowne oświadczenie, jej ubezpieczenie nie było w żaden inny sposób weryfikowane przez świadczeniodawców udzielających świadczeń.

Nadto organ podkreślił, iż w decyzji zawarł informacje o możliwości skorzystania Skarżącej z art. 50 ust. 22 ustawy zgodnie, z którym Fundusz może umorzyć w całości albo w części spłatę należności ustalonej w decyzji lub odroczyć spłatę tej należności, lub rozłożyć ją na raty, stosując odpowiednio zasady określone w art. 56-58 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, a tym samym uniknięcia negatywnych dla niej skutków zaskarżonej decyzji.

Natomiast w związku z zawartym w skardze wnioskiem o wstrzymanie przez organ wykonania zaskarżonej decyzji, w dniu 28 grudnia 2021r. zostało wydane postanowienie, w którym organ odmówił wstrzymania wykonania bowiem Skarżąca nie wykazała okoliczności uzasadniających żądanie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.

Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329, dalej jako p.p.s.a.), stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), lit. b) i lit. c) p.p.s.a. Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tym samym, sąd ma prawo i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.

Przy rozstrzyganiu spraw Sąd nie kieruje się zasadami słuszności, sprawiedliwości społecznej, wyjątkowymi, w ocenie skarżącego, okolicznościami, które miałyby uzasadniać niezastosowania jakiegoś przepisu prawa, bądź interpretację sprzeczną z treścią przepisu.

Natomiast przeprowadzone w określonych na wstępie ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem nie można organom zarzucić naruszenia przepisów prawa.

Zatem istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy organ zasadnie stwierdził obowiązek poniesienia przez Skarżącą kosztów udzielonych jej świadczeń opieki zdrowotnej w maju 2017r.

Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 2004r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych; dalej także jako u.ś.o.z. Zgodnie z treścią art. 50 ust. 16 tej ustawy, w przypadku gdy świadczenie opieki zdrowotnej zostało udzielone pomimo braku prawa do świadczeń opieki zdrowotnej w wyniku:

1) posługiwania się kartą ubezpieczenia zdrowotnego albo innym dokumentem potwierdzającym prawo do świadczeń opieki zdrowotnej przez osobę, która utraciła to prawo w okresie ważności karty albo innego dokumentu, albo

1a) potwierdzenia prawa do świadczeń w sposób określony w ust. 3 osób, o których mowa w art. 52 ust. 1, albo

2) złożenia oświadczenia, o którym mowa w ust. 2a albo 6,

- osoba, której udzielono świadczenia opieki zdrowotnej, jest obowiązana do uiszczenia kosztów tego świadczenia, z wyłączeniem osoby, której udzielono świadczenia, o którym mowa w art. 15 ust. 2 pkt 1.

W myśl art. 50 ust.17 u.ś.o.z. obowiązku, o którym mowa w ust. 16, nie stosuje się do osoby, która w chwili przedstawienia innego dokumentu potwierdzającego prawo do świadczeń opieki zdrowotnej albo złożenia oświadczenia o przysługującym jej prawie do świadczeń opieki zdrowotnej działała w usprawiedliwionym błędnym przekonaniu, że posiada prawo do świadczeń opieki zdrowotnej. Zgodnie zaś z treścią art. 50 ust.18 u.ś.o.z. koszty świadczeń opieki zdrowotnej udzielonych w przypadkach określonych w ust. 16, które Fundusz poniósł zgodnie z ust. 15, podlegają ściągnięciu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W myśl art. 50 ust.18a wymienionej ustawy przepisów ust. 16 i 18 nie stosuje się w przypadku dopełnienia obowiązku, o którym mowa w art. 67 ust. 1 i 3, w terminie 30 dni od dnia udzielenia świadczenia albo 30 dni od dnia poinformowania przez Fundusz o wszczęciu postępowania, o którym mowa w ust. 18, jeżeli przyczyną braku prawa do świadczeń opieki zdrowotnej było niezgłoszenie do ubezpieczenia zdrowotnego mimo podlegania takiemu zgłoszeniu.

Natomiast w niniejszej sprawie słuszność należy przyznać organowi, który prawidłowo poinformował stronę o wszczęciu postępowania, możliwości zaznajomienia z aktami i składania wyjaśnień; o jego zakończeniu. Powyższą korespondencję kierował: pod adres w K. ul. [...], pod którym aktualnie Skarżąca nie jest już zameldowana, ale zgodnie z informacją zawartą w Centralnym Wykazie Ubezpieczonych prowadzonym przez NFZ w dacie wszczęcia i prowadzenia postępowania była; również pod adres w S. przy ul. [...], pod którym zgodnie z w/w wykazem zamieszkiwała i przesyłki były skutecznie doręczane i przekazywane Skarżącej, m.in. zawiadomienie o zakończeniu postępowania oraz zaskarżona decyzja; oba w/w pisma zostały doręczone w sposób prawidłowy właśnie pod tym adresem. Tym samym zarzuty skargi należało uznać za chybione w tym zakresie.

Przechodząc do kwestii merytorycznej w ocenie tut. Sądu organ słusznie uznał, że spełnione zostały przesłanki z art. 50 ust.16 u.ś.o.z. do nałożenia na Skarżącą obowiązku poniesienia kosztów świadczeń opieki zdrowotnej udzielonej w dniach 15 i od 19 do 20 maja 2017 r. w Klinice w Z. Świadczenia zostały wykonane po złożeniu przez Skarżącą oświadczenia o przysługującym jej prawie do świadczeń z publicznej opieki zdrowotnej. Zebrany materiał dowodowy wskazuje , że w tym okresie nie była ona zgłoszona do ubezpieczenia zdrowotnego, a tym samym nie miała prawa do świadczeń publicznej opieki zdrowotnej. Skoro nie miała w tym czasie statusu osoby ubezpieczonej to spełnione zostały przesłanki do obciążenia jej kosztami udzielania świadczeń, określone w art. 50 ust.16 u.ś.o.z.

W ocenie sądu nie została spełniona przesłanka odstąpienia od obowiązku uiszczenia przez skarżącą kosztów udzielonych świadczeń opieki zdrowotnej określona w art. 50 ust.18a u.ś.o.z. Nie został bowiem zachowany 30-dniowy termin, o którym mowa w tym przepisie. Zawiadomienie o wszczęciu postępowania określonego w art. 50 ust.18 zostało wysłane na adresy zameldowania i zamieszkania Skarżącej, a skoro nie podjęto ich w terminie doręczenie zostało uznane za skuteczne w trybie art. 44 k.p.a. ze skutkami z tego wynikającymi. Przedstawiane przez Skarżącą w skardze zmiany pobytu, zameldowania i zamieszkiwania w żaden sposób nie mają waloru zwalniającego Stronę od ponoszenia konsekwencji niedochowania należytej staranności w prowadzeniu swoich spraw meldunkowych. Tym bardziej, że były to adresy dzieci Skarżącej, u których przebywała na zmianę nie informując o tym organów; w końcowym efekcie Strona znowu zamieszkała u syna w S. przy ul. [...], a tam była kierowana korespondencja, której doręczenia Strona podważa.

W ocenie sądu termin, o którym mowa art. 50 ust.18a u.ś.o.z. ma charakter terminu prawa materialnego. W przepisie tym określono bowiem, że dokonanie zgłoszenia w terminie 30 dni skutkuje obowiązkiem odstąpienia do stosowania art. 50 ust.16 u.ś.o.z. A contrario oznacza to, że niezachowanie tego terminu czy też nienadesłanie stosownej informacji skutkuje niemożnością odstąpienia od stosowania art.50 ust.16 u.ś.o.z.

Prawidłowo została także rozważona przez organ możliwość odstąpienia od stosowania art. 50 ust. 16 u.ś.o.z. w oparciu o przepis art. 50 ust. 17 u.ś.o.z., a organ odniósł się do tej kwestii w odpowiedzi na skargę. Ten ostatni przepis przewiduje możliwość takiego odstąpienia gdy osoba składająca oświadczenie działała w usprawiedliwionym błędnym przekonaniu, że posiada prawo do świadczeń opieki zdrowotnej.

W orzecznictwie sądowym podkreśla się, że pojęcie "usprawiedliwione przekonanie", o którym mowa w art. 50 ust.17 u.ś.o.z. obejmuje sytuacje gdy brak prawa do świadczeń wynika z działania (zaniechania) innych podmiotów niż osoba składająca oświadczenie np. z przyczyn zawinionych przez płatnika składek bądź też innych osób przy czym każdy przypadek należy traktować indywidualnie (por. wyroki NSA z 6 listopada 2019r., o sygn.. II GSKL 1788/18, 12 grudnia 2019r., II GSK 1001/19 i z 2 grudnia 2020r., II GSKL 997/20). Skorzystanie z dobrodziejstwa tego wyłączenia wiąże się z koniecznością ustalenia istnienia po stronie osoby nieuprawnionej "usprawiedliwionego błędnego przekonania", które należy analizować i oceniać indywidualnie.

Natomiast jak wynika z zebranego materiału dowodowego Skarżąca przedłożyła jako dokumenty: wniosek o zmianę danych adresowych (podała aktualny adres tj. ten, pod którym organ podjął próbę doręczenia zawiadomienia o wszczęciu postępowania) oraz zaświadczenie ZUS z dnia 28 września 2021 r. Powyższe jednak – jak słusznie skonstatował organ - nie mogło stanowić dokumentu potwierdzającego ubezpieczanie. Nadto z wydanego przez ZUS zaświadczenia wynikało, iż składka zdrowotna potrącana jest od dnia 1 października 2020 r. w związku z przesiedleniem się Skarżącej do Polski. Tym samym od tej daty dopiero Skarżąca jest osobą ubezpieczoną. Zatem w 2017 r., w którym Skarżącej zostały udzielone świadczenia nie miała ona ubezpieczenia.

Według oświadczenia w skardze począwszy od 1992 r. była uprawniona do pobierania renty rodzinnej; przebywała w USA w latach 2021 - 2017, a pobieranie składki zdrowotnej z przekazywanej Skarżącej wówczas renty rodzinnej było zawieszone bowiem w związku ze swoim wyjazdem złożyła w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych wniosek o wypłatę renty na rachunek bankowy w Stanach Zjednoczonych.

Skarżąca powołuje się na wniosek z 7 maja 2017r. jako potwierdzający odwieszenie składki zdrowotnej, jednak przed zabiegiem złożyła oświadczenie w trybie art. 50 ust. 16 pkt 2, a nie legitymowała się stosownym wnioskiem jako dokumentem potwierdzającym prawo do świadczeń. Również nie przedstawiła żadnych konkretnych dowodów na potwierdzenie swoich twierdzeń, a tym samym nie wykazała, iż w dniach udzielania świadczeń pozostawała w błędnym przekonaniu, iż jest osobą ubezpieczoną. Nie posiadała bowiem w 2017r. w Polsce żadnego tytułu do świadczeń i w żaden sposób tego ustalenia organu nie obaliła. Powoływany wniosek z 7 maja 2017r. dotyczył wyłącznie zmiany danych adresowych, co wynika z zaznaczenia pierwszej kratki w części III wniosku.

Z uwagi na powyższe, Sąd na podstawie art.151 P.p.s.a skargę oddalił.