Postanowienie NSA, sygn. akt I OPP 17/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-03-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6100 Nabycie mienia państwowego z mocy prawa przez gminę
Hasła tematyczne: Przewlekłość postępowania
Skarżony organ: Prezes Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
Treść wyniku: Stwierdzono przewlekłość postępowania i przyznano od Skarbu Państwa odpowiednią sumę pieniężną
Powołane przepisy: article: art. 1 ust. 1, art. 2 ust. 1, art. 12 ust. 2, art. 14
journal: Dz.U. 2004 nr 179 poz 1843
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA: Włodzimierz Ryms (sprawozdawca), Sędziowie NSA: Zofia Flasińska, Marek Stojanowski, po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi A. Z. na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w sprawie ze skargi A. Z. na decyzję Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia [...] czerwca 2013 r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji, sygn. akt I SA/Wa 1895/13 postanawia: 1. stwierdzić przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie, 2. przyznać A. Z. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie sumę pieniężną w wysokości 3 000 (trzy tysiące) zł, 3. zwrócić A. Z. opłatę 100 (sto) zł z kasy Naczelnego Sądu Administracyjnego.


UZASADNIENIE

Skarżący A. Z. wniósł skargę na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w sprawie z jego skargi na decyzję Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia [...] czerwca 2013 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji. Skarżący, żądając przyznania kwoty 20 000 zł, podniósł, że postępowanie toczy się od 2010 r.

Z akt sprawy wynika, że skarga wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy została przekazana przez organ do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w dniu 2 sierpnia 2013 r. Skarżący w dniu 12 sierpnia 2013 r. uiścił wpis od skargi. Zarządzeniem z dnia 3 września 2013 r. skierowano sprawę do wyznaczenia na rozprawę, według kolejności wpływu. Zarządzeniem z dnia 25 lutego 2014 r. wyznaczono termin rozprawy na dzień 10 kwietnia 2014 r. W dniu 10 kwietnia 2014 r. odroczono termin rozprawy, z uwagi na wadliwe zawiadomienie uczestników postępowania. Zarządzeniem z dnia 28 kwietnia 2014 r. wezwano strony postępowania do nadesłania stosownych pełnomocnictw. Po nadesłaniu pełnomocnictw, zarządzeniem z dnia 5 czerwca 2014 r. skierowano sprawę do wyznaczenia rozprawy. Zarządzeniem z dnia 9 lipca 2014 r. wyznaczono termin rozprawy na dzień 3 września 2014 r. Wyrokiem z dnia 3 września 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę. Uzasadnienie wyroku zostało sporządzone i podpisane w dniu 18 września 2014 r. W dniu 7 listopada 2014 r. odpis wyroku wraz z uzasadnieniem został wysłany do skarżącego. W dniu 17 grudnia 2014 r. skarżący złożył skargę kasacyjną. W dniu 23 stycznia 2015 r. wysłano druk reklamacyjny w sprawie dowodu doręczenia skarżącemu odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem. W dniu 3 lutego 2015 r. skarżący wniósł skargę na przewlekłość postępowania tej sprawie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga o stwierdzenie, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym nastąpiła przewlekłość postępowania może być uwzględniona, jeśli są podstawy do przyjęcia, że na skutek działania lub bezczynności sądu naruszone zostało prawo strony do rozpoznania jej sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki; Dz. U. Nr 179, poz. 1843 ze zm., zwanej dalej ustawą). Konieczne jest więc ustalenie, że wystąpiła zwłoka w postępowaniu sądowym (przewlekłość postępowania) oraz że zwłoka w postępowaniu sądowym jest nieuzasadniona. Stosownie do art. 2 ustawy, o nieuzasadnionej zwłoce można mówić wówczas, jeśli postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne, uwzględniając ocenę terminowości i prawidłowości czynności sądowych, ale także zachowań stron, a w szczególności strony, która zarzuca przewlekłość postępowania. Ocena ta nie może być oderwana od obowiązku sądu rozpoznawania wszystkich spraw wniesionych do sądu bez nieuzasadnionej zwłoki, przy zachowaniu zasady rozpoznawania spraw według kolejności ich wpływu oraz uwzględnieniu przepisów nakazujących rozpoznawanie niektórych rodzajów spraw w ustawowo określonych terminach.

Ustawa nie określa wprost, jaki okres oczekiwania na rozpoznanie sprawy należy uznać za nieuzasadnioną zwłokę. Pewna wskazówka wynika jednak z art. 14 ustawy, który stanowi, że skarżący może wystąpić z nową skargą w tej samej sprawie po upływnie 12 miesięcy. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się więc, że ustawodawca uznał za przewlekłe takie postępowanie, które trwa dłużej niż 12 miesięcy.

Prawo strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki zostało naruszone. Od czasu wpływu skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie do wyznaczenia pierwszego terminu rozprawy upłynęło 9 miesięcy, następnie rozprawa w dniu 10 kwietnia 2014 r. została odroczona z uwagi na wadliwe zawiadomienie stron postępowania. Kolejny termin rozprawy został wyznaczony dopiero zarządzeniem z dnia 9 lipca 2014 r. na dzień 3 września 2014 r. Tak długiego oczekiwania na wyznaczenie kolejnego terminu rozprawy nie usprawiedliwia okoliczność, iż strony zostały zobowiązane do nadesłania stosownych pełnomocnictw. Po upływie ponad roku, wyrokiem z dnia 3 września 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę. Uzasadnienie wyroku zostało sporządzone i podpisane w dniu 18 września 2014 r., jednakże odpis wyroku wraz z uzasadnieniem został wysłany do skarżącego dopiero dnia 7 listopada 2014 r., a zatem prawie po upływie dwóch miesięcy od jego sporządzenia. Postępowanie reklamacyjne w sprawie dowodu doręczenia skarżącemu odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem, zostało wszczęte dopiero w dniu 23 stycznia 2015 r., a zatem po upływie ponad dwóch miesięcy od nadania przesyłki sądowej i ponad miesiąca od wniesienia skargi kasacyjnej przez skarżącego. Sąd nie podejmował dalszych czynności w sprawie ustalenia terminu doręczenia skarżącemu odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem. Z uwagi na brak zwrotnego poświadczenia doręczenia odpisu wyroku skardze kasacyjnej nie nadano dotychczas dalszego biegu.

Te wszystkie okoliczności, a zwłaszcza to, że poszczególne czynności sądowe były podejmowane przez WSA w Warszawie ze zwłoką, spowodowały, że skarga oczekiwała ponad 12 miesięcy na rozpoznanie, a skardze kasacyjnej wniesionej w dniu 17 grudnia 2014 r. nie nadano jeszcze dalszego biegu, mimo upływu ponad trzech miesięcy od jej wniesienia. Okres oczekiwania na zakończenie postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym nie został spowodowany jedynie liczbą spraw wpływających do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przekraczającą możliwość szybszego ich rozpoznania, ale przede wszystkim znacznym odstępem pomiędzy poszczególnymi czynnościami sądowymi. Nie można także pominąć, że zaskarżona decyzja została wydana w toku ponownego rozpatrzenia sprawy przez organy administracji i za szybkim rozpoznaniem sprawy przemawiało jej znaczenie dla strony wnoszącej skargę.

Mając powyższe względy na uwadze należy uznać, że w postępowaniu w tej sprawie nastąpiła przewlekłość postępowania w rozumieniu art. 2 ust. 1 ustawy.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 12 ust. 2 ustawy uwzględnił skargę i stwierdził, iż w tej sprawie w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie nastąpiła przewlekłość postępowania oraz przyznał skarżącemu jako odpowiednią sumę pieniężną od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego kwotę 3 000 zł (art. 12 ust. 4 ustawy). Określając wysokość sumy pieniężnej z tytułu przewlekłości postępowania Sąd miał na uwadze przedmiot rozpoznawanej sprawy, czas trwania postępowania, uwzględniając także to, że zaskarżona decyzja została wydana w toku ponownego rozpatrzenia sprawy przez organy administracji.

O zwrocie opłaty od skargi na przewlekłość postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 17 ust. 3 ustawy.