Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt I SA/Rz 297/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2022-07-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 27
journal: Dz.U. 2017 poz 2137
law: Ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa - tekst jedn.
journal: Dz.U.UE.L 2013 nr 347 poz 549 art. 64 ust. 2
law: Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013z dnia 17 grudnia 2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej,  zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr  814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008(1)
journal: Dz.U.UE.L 1986 nr 181 poz 6 art. 15 ust. 1
law: Dyrektywa Rady z dnia 12 czerwca 1986 r. w sprawie ochrony środowiska, w szczególności gleby, w przypadku wykorzystywania osadów  ściekowych w rolnictwie (86/278/EWG).

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S.WSA Piotr Popek /spr./, Sędzia WSA Jacek Boratyn, Sędzia WSA Małgorzata Niedobylska, Protokolant sekr. sąd. Sabina Długosz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lipca 2022 r. sprawy ze skargi S.S. na decyzję Dyrektora Podkarpackiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Rzeszowie z dnia 10 marca 2022 r., nr 9009-2022-000144 w przedmiocie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej PROW 2014-2020 na rok 2020 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Dyrektora Podkarpackiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Rzeszowie na rzecz skarżącego S.S. 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi S. S. (dalej: wnioskodawca/skarżący) jest decyzja Dyrektora Podkarpackiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej w skrócie: Agencja) w Rzeszowie z dnia 10 marca 2022r. nr 9009-2022-000144 utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji [...] z dnia 15 grudnia 2021 r., nr 0171- 2021-008203 w przedmiocie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej PROW 2014-2020 na rok 2020.

Powyższa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym:

W dniu 27 maja 2020 r. do Biura Powiatowego Agencji [...] wpłynął wniosek strony o przyznanie m.in. płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej na rok 2020 (PROW 2014-2020). Wnioskodawca zadeklarował w czwartym roku 5-letniego zobowiązania pakiet 4 - Cenne siedliska i zagrożone gatunki ptaków na obszarach Natura 2000 i w jego ramach realizację wariantu:

• 4.5- Półnaturalne łąki świeże na łącznej powierzchni 0,59 ha obejmującej działkę rolną J1

oraz pakiet 5 - Cenne siedliska poza obszarami Natura 2000 i w jego ramach realizację wariantów:

• 5.1 - Zmiennowilgotne łąki trzęślicowe na łącznej powierzchni 8,53 ha obejmującej działki rolne: AA1, AB1, AC1, AE1, G1, H1, L1, M1, N1, O1, Q1, V1, W1, X2;

• 5.5 - Półnaturalne łąki świeże na łącznej powierzchni 10,19 ha obejmującej działki rolne: A1, AD1, B1, C1, D1, E1, F1, I1, K1, R1, S1, T1 i Y1.

W dołączonych załącznikach graficznych, wnioskodawca zaznaczył granice zadeklarowanych działek rolnych w granicach poszczególnych działek ewidencyjnych oraz obszary niekoszenia zgodnie z planem rolno-środowiskowo-[...]) w wariancie 5.1 ma pozostać w 2020 w całości niekoszona.

W dniu 2 października 2020 roku pełnomocnik strony – R. S. złożył do organu I instancji informację, że na działce ew. nr [...] położonej w miejscowości P.(działka rolna A1) strona pozostawiła 15-20% nieskoszonej powierzchni zgodnie z wymogami programu rolno-środowiskowo-klimatycznego, natomiast nieznani sprawy wykosili tę powierzchnię działki oraz zebrali siano. Jednocześnie poinformował, że zostało w tej sprawie złożone zawiadomienie o popełnieniu wykroczenia na komisariat Policji w N.Ż. dołączając jego kopię.

W dniu 7 grudnia 2020 roku pełnomocnik strony złożył do organu informację, że na działkach ew. o nr: [...], [...],, [...],położonych w miejscowości P. (działka rolna C1) strona pozostawiła powierzchnię niekoszoną wynoszącą 0,18 ha zgodnie z wymogami programu rolno-środowiskowo-klimatycznego, natomiast nieznani sprawy tę powierzchnię wykosili oraz zebrali siano, o czym zawiadomiła w/w organ policji dołączając kopie tego zawiadomienia.

W dniach 16-23 grudnia 2020 r. w gospodarstwie wnioskodawcy odbyła się kontrola na miejscu w ramach działania RŚK, zapowiedziana telefonicznie w dniu 14 grudnia 2020 r. Kontrola przeprowadzona została w obecności pełnomocnika strony. Dane pokontrolne zostały zawarte w raporcie z czynności kontrolnych nr [...].

Do raportu pełnomocnik strony złożył oświadczenie, że działki rolnej O1, na której stwierdzono fakt wykoszenia producent nie wykosił, a najprawdopodobniej wykoszenia dokonał sąsiad.

W ramach kontroli ujawniono, że na działce O1, w wariancie 5.1 naruszone zostały wymogi zakodowane R_5_1_3 i R_5_1_4, zaś na działkach A1 i C1 w wariancie 5.5 naruszony został wymóg zakodowany R_5_5_1 1, które oznaczają:

R_5_l_3 - rolnik wykonuje koszenie w odpowiednim terminie (użytkowanie kośne i kośno- pastwiskowe);

R_5_l__4 - rolnik przestrzega częstotliwości koszenia (użytkowanie kośne i kośno- pastwiskowe);

R_5_5_11 - rolnik przestrzega wymogu pozostawienia 15-20% powierzchni nieskoszonej (użytkowanie kośne i kośno-pastwiskowe).

W świetle poczynionych ustaleń Kierownik Biura Powiatowego Agencji w Jaśle decyzją z dnia 1 marca 2021 r. nr 0171-2021- 002684 przyznał stronie płatność rolno-środowiskowo-klimatyczną na rok 2020 w łącznej wysokości [...],69 zł stanowiącej płatność do:

- wariantu 4.5 w wysokości [...],97 zł do powierzchni stwierdzonej wynoszącej 0,59 ha,

- wariantu 5.1 w wysokości [...],12 zł do powierzchni stwierdzonej wynoszącej 10,18 ha - wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości [...],16 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia i nałożył sankcję w wysokości [...],05 zł w związku ze stwierdzonymi naruszeniami wymogów na działce rolnej O1 (dz. ew. nr [...],),

- wariantu 5.5 w wysokości [...],60 zł do powierzchni stwierdzonej wynoszącej 8,51 ha, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości [...],17 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia i nałożył sankcję w wysokości [...],10 zł ze względu na stwierdzenie naruszenia wymogu oznaczonego kodem: R_5_5_11 na działkach rolnych: A1 (dz. ew. nr [...],) i C1 (dz. ew. [...],, [...],, [...],).

Wskutek wniesionego odwołania Dyrektor POR Agencji w Rzeszowie, decyzją z dnia 21 czerwca 2021 r. nr 9009-2021-001032 uchylił w całości decyzję organu I instancji i skierował sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy uwzględniając całokształt zgromadzonego w aktach sprawy materiału dowodowego oraz wytyczne zawarte w decyzji organu odwoławczego organ I instancji uwzględnił przepisy art. 64 ust. 2 lit. d Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w myśl którego w odniesieniu do kar administracyjnych, o których mowa w art. 63 ust. 2, niniejszy artykuł stosuje się w przypadku nieprzestrzegania kryteriów kwalifikowalności, zobowiązań lub innych obowiązków wynikających ze stosowania sektorowego prawodawstwa rolnego, z wyjątkiem tych, o których mowa w rozdziale II niniejszego tytułu art. 67-78 oraz w tytule VI art. 91-101 oraz tych podlegających karom przewidzianym w art. 89 ust. 3 i 4 w myśl którego nie nakłada się kar administracyjnych w przypadku gdy dana osoba może dowieść w sposób zadowalający właściwemu organowi, że nie jest winna niewypełnienia obowiązków, o których mowa w ust. 1, lub właściwy organ w inny sposób przekona się, że nie nastąpiło to z winy danej osoby. Organ uwzględnił, że strona poinformowała przed powiadomieniem o zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu w dniu 2 października 2020 roku odnośnie działki rolnej A1 i w dniu 7 grudnia 2020 roku odnośnie działki rolnej C1, że dokonała stosownych zawiadomień o popełnieniu wykroczenia na komisariacie Policji w N. Uznał w konsekwencji, że stwierdzone podczas kontroli nieprawidłowości nie nastąpiły z winy beneficjenta, a strona w sposób zadowalający dowiodła, że nie jest winna niewypełnienia obowiązków wynikających z realizacji zobowiązania rolno-środowiskowo-klimatycznego w ramach realizacji wariantu 5.5. W związku z powyższym organ I instancji nie nałożył kary za nieprzestrzeganie wymogu pozostawienia od 15-20% powierzchni niekoszonej oznaczonej kodem: R_5_5_11.

W związku z powyższymi ustaleniami Kierownik BP Agencji [...],decyzją z dnia 21 lipca 2021 r. nr 0171-2021-003343 przyznał stronie płatność rolno-środowiskowo-klimatyczną na rok 2020 w łącznej wysokości [...],86 zł stanowiącej płatność do:

- wariantu 4.5 - w wysokości [...],97 zł do powierzchni stwierdzonej wynoszącej 0,59 ha,

- wariantu 5.1 - w wysokości [...],12 zł do powierzchni stwierdzonej wynoszącej 8,50 ha, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości [...],16 zł i nałożył sankcję w wysokości [...],05 zł ze względu na stwierdzone na działce rolnej O1 naruszenia wymogów oznaczonych kodami: R_5_l_3 oraz R 5_1_4

- wariantu 5.5 - do powierzchni stwierdzonej wynoszącej 10,16 ha.

W odwołaniu od w/w decyzji strona nie zgodziła się z rozstrzygnięciem w szczególności w zakresie działki rolnej O1.

W wyniku prowadzonego postępowania odwoławczego, Dyrektor POR Agencji w Rzeszowie decyzją nr 9009-2021-002405 z dnia 4 października 2021 r. uchylił w całości w/w decyzję organu I instancji z dnia 21 lipca 2021 r. i skierował sprawę do ponownego rozpatrzenia. Organ odwoławczy wskazał na konieczność prawidłowego określenia maksymalnego kwalifikowanego obszaru dla działek rolnych: L1 (położonej na dz. ew. nr [...],), C1 (położonej na dz. ew. nr [...],, [...],i [...],A1 (położonej na dz. ew. nr [...],) oraz okoliczności wystąpienia nadzwyczajnych okoliczności lub siły wyższej na działce rolnej O1 w oparciu o cały zebrany materiał dowodowy, w tym dowody złożone przez Stronę w załączeniu do odwołania.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy Kierownik BP Agencji [...],decyzją z dnia 15 grudnia 2021 r. nr 0171-2021-008203 przyznał stronie płatność rolno-środowiskowo-klimatyczną na 2020 r. w łącznej wysokości [...],86 zł do:

- wariantu 4.5 - w wysokości [...],97 zł do powierzchni stwierdzonej wynoszącej 0,59 ha,

- wariantu 5.1 - w wysokości [...],12 zł do powierzchni stwierdzonej wynoszącej 8,52 ha, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości [...],16 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności i nałożył sankcję w wysokości [...],05 zł ze względu na stwierdzone na działce rolnej O1 naruszenia wymogów oznaczonych kodami: R_5_l_3 oraz R_5_l_4.

- wariantu 5.5 - w wysokości [...],77 zł do powierzchni stwierdzonej wynoszącej 10,18 ha.

Organ wskazał również obszary gruntów objęte zobowiązaniem RŚK podjętego w dniu 15 marca 2017 r.:

- w wariancie 4.5 - powierzchnia 0,59 ha,

- w wariancie 5.7 - powierzchnia 8,53 ha,

- w wariancie 5.5 - powierzchnia 10,19 ha.

W odwołaniu strona po raz kolejny zakwestionowała rozstrzygnięcie w zakresie działki rolnej O1. Zarzuciła organowi, że błędnie przyjął, że to po jej stronie leży wina za niewypełnienie obowiązku z tytułu realizacji programu i nałożenie sankcji. Podniosła, że organ nie podjął próby ustalenia personaliów sąsiada oraz jego adresu, a przesłuchanie tej osoby oraz sołtysa J. B. mogłoby wyjaśnić dlaczego dokonano ,,zakoszenia" części spornej działki i kto tego dokonał.

Organ odwoławczy w ramach ponownego rozpoznania sprawy wskutek wniesionego odwołania ponownie przeanalizował okoliczności sprawy i potwierdził w całej rozciągłości stanowisko organu I instancji.

Zdaniem organu odwoławczego ustalona przez Kierownika BP Agencji [...], powierzchnia kwalifikująca się do płatności RŚK w ramach deklarowanych wariantów, nie budzi wątpliwości. Bezspornie w wariancie 4.5 powierzchnia uprawniona do płatności wynosi 0,59 ha. W wariancie 5.1 powierzchnia uprawniona do płatności wyniosła 8,52 ha i wynikała z tego, iż na działce ewidencyjnej nr [...], (działka rolna H1) powierzchnia MKO_TUZ - zweryfikowana po kontroli na miejscu wyniosła 0,26 ha (o 0,01 ha mniej niż powierzchnia deklarowana do płatności na przedmiotowej działce ewidencyjnej.). Natomiast w wariancie 5.5 - powierzchnia uprawniona do płatności wyniosła 10,18 ha i wynikała z tego, iż na działce ewidencyjnej nr [...], (część działki rolnej C1) powierzchnia MKO TUZ - zweryfikowana po kontroli na miejscu wyniosła 0,30 ha (tj. o 0,01 ha mniej niż powierzchnia deklarowana do płatności na przedmiotowej działce ewidencyjnej).

Według organu w przypadku wariantów 5.1 i 5.5 zastosowanie znajdzie przepis art. 18 ust. 6 akapit drugi i trzeci Rozporządzenia Delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 roku uzupełniającego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz.U. UE L 181 z 2014r., dalej Rozporządzenie Komisji nr 640/2014), który stanowi, iż w przypadku gdy różnica między całkowitym obszarem zatwierdzonym a całkowitym obszarem zgłoszonym do objęcia płatnością jest mniejsza lub równa 0,1 ha (jednocześnie nie większa niż 20%) obszar zatwierdzony uznaje się za równy obszarowi zgłoszonemu. Tym samym jako podstawę obliczenia płatności w wariantach 5.1 i 5.5 według organu należy uznać powierzchnię zgłoszoną (tj. zadeklarowaną do płatności), ponieważ zarówno w wariancie 5.1 jak 5.5 różnica między obszarem zatwierdzonym a zgłoszonym do płatności jest mniejsza niż 0,10 ha.

Wskazał dalej organ, że strona realizuje program rolno-środowiskowo-klimatyczny (RŚK), w ramach którego weryfikacji podlega, czy rolnik wypełnia wymogi szczegółowe podjętego zobowiązania. W danym wypadku realizuje strona program w wariantach: 4.5 - Półnaturalne łąki świeże, 5.1 - Zmiennowilgotne łąki trzęślicowe i 5.5 - Półnaturalne łąki świeże, których wymogi szczegółowe zawarte zostały w załączniku nr 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne " objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2015 r., poz. 415, z późn. zm., dalej: rozporządzenie RŚK). Zgodnie z załącznikiem nr 2 cz. IV ust. 6 pkt 2 lit. a-e tego rozporządzenia, w wariancie 4.5 oraz 5.5 w użytkowaniu kośnym i kośno-pastwiskowym, wymogi dodatkowe to: a) częstotliwość koszenia przy użytkowaniu kośnym: jeden lub dwa pokosy w roku; liczba pokosów określona przez eksperta przyrodniczego, b) koszenie w terminie określonym przez eksperta przyrodniczego, przy czym termin ten rozpoczyna się nie wcześniej niż w dniu 15 czerwca i kończy się nie później niż w dniu 30 września, c) zebranie i usunięcie skoszonej biomasy (w tym zakaz pozostawiania rozdrobnionej biomasy); w terminie do 2 tygodni po pokosie biomasa powinna zostać usunięta z działki rolnej lub ułożona w pryzmy, w tym pryzmy balotowe, stogi lub brogi; w przypadku ułożenia biomasy w pryzmy, w tym pryzmy balotowe, stogi lub brogi, powinna ona zostać usunięta z działki rolnej nie później niż do dnia 1 marca kolejnego roku, d) pozostawienie nieskoszonego fragmentu działki rolnej o powierzchni wynoszącej 15-20% powierzchni tej działki; w przypadku stosowania dwóch pokosów w ciągu roku należy pozostawić te same fragmenty działki rolnej nieskoszone, a w dwóch kolejnych latach należy pozostawić inne fragmenty nieskoszone, e) dla działek rolnych nieprzekraczających powierzchni 1 ha jest dopuszczalne zrezygnowanie z pozostawiania powierzchni nieskoszonych i koszenie co roku całej działki rolnej lub pozostawienie nieskoszonego fragmentu działki rolnej o powierzchni 15-20% powierzchni tej działki, jeżeli ekspert przyrodniczy dopuści taką możliwość.

Tymczasem, jak wskazał organ, z raportu z kontroli na miejscu nr 9009-00000037839/20 na działkach rolnych A1 i C1 stwierdzono naruszenie wymogu pozostawienia 15-20% powierzchni niekoszonej (oznaczone w raporcie R_5_5_11). Zauważył jednak organ, że przed kontrolą na miejscu (która miała miejsce w dniach: 16-23 grudnia 2020 r.) strona zgłosiła w Biurze Powiatowym Agencji [...], iż na w/w działkach doszło do skoszenia oraz zebrania siana przez nieznanych sprawców - co zostało potwierdzone stosownymi zawiadomieniami o popełnieniu wykroczenia, odpowiednio z dnia 2 października 2020 r. i z dnia 7 grudnia 2020 r.

Z kolei jak wskazał organ odwoławczy, zgodnie z załącznikiem nr 2 cz. IV ust. 2 pkt 2-6 rozporządzenia RŚK, w wariancie 5.1 wymogi dodatkowe przy użytkowaniu kośnym to: 2) częstotliwość koszenia: jeden pokos co roku, a w przypadkach określonych przez eksperta przyrodniczego co dwa lata; 3) koszenie w terminie określonym przez eksperta przyrodniczego, przy czym termin ten rozpoczyna się nie wcześniej niż w dniu 1 września i kończy się nie później niż w dniu 31 października, a w uzasadnionych przypadkach określonych przez eksperta przyrodniczego, na przykład w sytuacjach wkraczania roślin niepożądanych w tym zbiorowisku - nie wcześniej niż w dniu 15 czerwca i nie później niż w dniu 30 czerwca; 4) zebranie i usunięcie skoszonej biomasy (w tym zakaz pozostawiania rozdrobnionej biomasy); w terminie do 2 tygodni po pokosie biomasa powinna zostać usunięta z działki rolnej lub ułożona w pryzmy, w tym pryzmy balotowe, stogi lub brogi; w przypadku ułożenia biomasy w pryzmy, w tym pryzmy balotowe, stogi lub brogi powinna ona zostać usunięta z działki rolnej nie później niż do dnia 1 marca kolejnego roku; 5) pozostawienie nieskoszonego fragmentu działki rolnej o powierzchni wynoszącej 15-20% powierzchni tej działki; w dwóch kolejnych pokosach (wykonywanych w odstępie roku lub 2 lat) należy pozostawić inne fragmenty nieskoszone; 6) dla działek rolnych nieprzekraczających powierzchni 0,5 ha jest dopuszczalne zrezygnowanie z pozostawiania powierzchni nieskoszonych i koszenie co roku całej działki rolnej lub pozostawienie nieskoszonego fragmentu działki rolnej o powierzchni wynoszącej 15-20% powierzchni tej działki, jeżeli ekspert przyrodniczy dopuści taką możliwość.

Tymczasem jak wskazał organ odwoławczy, zgodnie z zapisami w powołanym wyżej raporcie z kontroli na miejscu, na działce rolnej O1 stwierdzono naruszenie wymogu przestrzegania częstotliwości koszenia, oraz wykonania koszenia w odpowiednim terminie (naruszenie wymogów z załącznika nr 2 cz. IV ust. 2 pkt 2 i 3). Działka ta, zgodnie z planem rolno-środowiskowo-klimatycznym oraz deklaracją we wniosku, w roku 2020 miała pozostać w całości nieskoszona, tymczasem na przedmiotowej działce rolnej stwierdzono 0,08 ha skoszonej powierzchni. Organ zaznaczył, że w dniu kontroli tej działki, strona oświadczyła, że nie wykonywała w roku 2020 żadnych zabiegów agrotechnicznych, zaś część działki skosił najprawdopodobniej sąsiad. Ponadto, strona dołączyła oświadczenie sołtysa wsi Pielgrzymka z dnia 1 sierpnia 2021 r. oraz mapę z oznaczeniem działki ewidencyjnej nr [...], (tj. działki rolnej O1) w kompleksie łąk i dróg wsi P., z którego wynika, że według wiedzy w/w strona w 2020 r. nie kosiła spornej działki, zaś wykoszenie części tej działki stwierdzone w wyniku kontroli na miejscu może być wynikiem wprowadzonych dwa lata temu modernizacji i przesunięcia granic działek o kilka metrów na zachód. Organ odwoławczy uznał za słuszne stanowisko organu I instancji, że nie można uznać wystąpienia względem działki O1 przypadku siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności w kontekście stwierdzonych nieprawidłowości wymogów pakietowych.

Podkreślił organ, że zgodnie z art. 64 ust. 4 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. U. UE L nr 347 z 2013 r., str. 549 ze zm., dalej: rozporządzenie nr 1306/2013), kary administracyjne w przypadku nieprzestrzegania kryteriów kwalifikowalności mogą przybrać jedną z ze wskazanych tam postaci form. Natomiast odstępstwo od zastosowania tych kar występuję wówczas, gdy dana niezgodność jest wynikiem działania siły wyższej. Zgodnie zaś z obowiązującymi przepisami zawartymi w art. 2 ust. 2 rozporządzenia nr 1306/2013 za "siłę wyższą" i "nadzwyczajne okoliczności" mogą zostać uznane w szczególności następujące przypadki:

a) śmierć beneficjenta;

b) długoterminowa niezdolność beneficjenta do wykonywania zawodu;

c) poważna klęska żywiołowa powodująca duże szkody w gospodarstwie rolnym;

d) zniszczenie w wyniku wypadku budynków inwentarskich w gospodarstwie rolnym;

e) choroba epizootyczna lub choroba roślin dotykająca, odpowiednio, cały inwentarz żywy lub uprawy należące do beneficjenta lub część tego inwentarza lub upraw;

f) wywłaszczenie całego lub dużej części gospodarstwa rolnego, jeśli takiego wywłaszczenia nie można było przewidzieć w dniu złożenia wniosku

Zaznaczył organ odwoławczy, ze powyższy katalog zdarzeń, które mogą stanowić w danym przypadku działanie siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajne, jest katalogiem otwartym. Oznacza to więc możliwość uznania przez właściwy organ (Kierownika BP), w wyniku indywidualnego rozpatrzenia danej sprawy, przy uwzględnieniu wszystkich okoliczności faktycznych i dowodów występujących w sprawie, także innego zdarzenia za przypadek działania siły wyższej lub wystąpienia nadzwyczajnych okoliczności. W świetle orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości. ustalenie czy dana sytuacja jest siłą wyższą czy nie, zależy od tego w jakich konkretnych okolicznościach doszło do danego zdarzenia, a więc czy w tych okolicznościach to zdarzenie było nadzwyczajne i nieprzewidywalne, niezależne od podmiotu, który się na nie powołuje i którego następstw nie można było uniknąć mimo zachowania należytej staranności. Jako przypadki okoliczności nadzwyczajnych organ wskazał m.in.:

- zniszczenie upraw przez dzikie zwierzęta,

- zniszczenie upraw w wyniku niekorzystnych warunków atmosferycznych takich jak np. susza, gradobicie, powódź, mróz, piorun, osuwiska ziemi, zalanie na skutek opadów atmosferycznych,

- zniszczenie upraw lub płodów rolnych spowodowane pożarem,

- tymczasowe aresztowanie beneficjenta.

Jak wyjaśnił dalej organ, niezależnie od powyższego, aby daną okoliczność uznać za "siłę wyższą" i "nadzwyczajne okoliczności", rolnik powinien zgodnie z art. 4 ust. 2 rozporządzenia Komisji nr 640/2014 złożyć do Biura Powiatowego Agencji pisemne oświadczenie o zaistniałych okolicznościach, opatrzone czytelnym podpisem i datą złożenia, w terminie 15 dni roboczych od dnia, w którym rolnik lub upoważniona przez niego osoba są w stanie dokonać takiej czynności oraz dostarczyć dowody potwierdzające wystąpienie nadzwyczajnych okoliczności lub siły wyższej. Jeżeli rolnik dokonał powiadomienia w terminie, o którym wyżej mowa i dostarczył do dnia wydania decyzji dowody potwierdzające działanie siły wyższej lub wystąpienie nadzwyczajnych okoliczności, organ Agencji w toku prowadzonego indywidualnego postępowania administracyjnego ustala czy przedstawione przez stronę (wnioskodawcę) dowody potwierdzają wystąpienie nadzwyczajnych okoliczności lub siły wyższej oraz ustala czy grunt w dniu wystąpienia siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności spełniały warunki/wymogi przyznania danej płatności obszarowej oraz czy dana kategoria siły wyższej stanowi przyczynę nie spełnienia warunku kwalifikowalności łub wymogu lub niezgodności w przypadku nie spełnienia wymogów lub norm wzajemnej zgodności. Zatem, jak wskazał organ odwoławczy, aby uznać siłę wyższą lub nadzwyczajną okoliczność muszą zostać spełnione dwa warunki, tj. złożenie oświadczenia o zaistnieniu siły wyższej lub nadzwyczajnej okoliczności w terminie 15 dni od dnia w którym rolnik lub upoważniona przez niego osoba są w stanie dokonać takiej czynności oraz do dnia wydania decyzji przyznającej płatność doręczyć odpowiednie dokumenty potwierdzające wystąpienie siły wyższej lub nadzwyczajnej okoliczności.

Według organu odwoławczego, jak wynika z akt sprawy, strona nie dopełniła czynności formalnego zgłoszenia siły wyższej, tłumacząc to brakiem wiedzy, że doszło do zakoszenia części działki ze względu na położenie geograficzne działki rolnej O1 (położonej na działce ewidencyjnej nr [...],w miejscowości P.) i formalnie o zaistnieniu siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności zawiadomiła organ (pośrednio) w oświadczeniu złożonym jako załącznik raportu z kontroli na miejscu, a następnie w kolejnych odwołaniach od decyzji organu I instancji - które de facto stwierdziły nieprawidłowość na działce rolnej O1 z urzędu, uprzedzając tym samym rolnika.

Co do wskazanych przez stronę dowodów potwierdzających brak jej winy tj. oświadczenia J. B. oraz mapy z oznaczeniem działki nr [...],w kompleksie łąk i dróg wsi P., organ odwoławczy stwierdził, że nie potwierdzają wystąpienia przypadku siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności na działce rolnej O1, które spowodowały naruszenie stwierdzonego w kontroli na miejscu wymogu oznaczonego kodami: R_5_l_3 i R_5_l_4. Co więcej, jak zauważył organ, z oświadczenia J. B. z dnia 1 sierpnia 2021 r., wynika, że prace nad zmianą przebiegu granic ewidencyjnych we wsi Pielgrzymka miały miejsce w roku 2019 (fragment pisma: "wykoszenie północno- zachodniej części działki [...],jest wynikiem zmian wprowadzonych dwa lata temu przez modernizację wsi P."). To na rolniku ciążył obowiązek realizowania wymogów na działce rolnej O1, na której w roku 2020 miał pozostawić całą powierzchnię działki rolnej niewykoszoną i mając na uwadze wspomnianą modernizację granic ewidencyjnych, które wiązały się z lekkim przesunięciem granic w kierunku zachodu - winien, z uwagi na realizowany program rolno-środowiskowo-klimatyczny, zabezpieczyć obszar działki (np. opalikowując obszar) lub częściej odwiedzać i kontrolować działkę nr [...], (biorąc pod uwagę, iż kontrolę taką wykonywał względem działek A1 i C1 - co do których zgłaszał organowi brak swojej winy w niedopełnieniu wymogów).

W konsekwencji, uwzględniając wyniki kontroli na miejscu oraz kontroli administracyjnej, organ odwoławczy potwierdził ustalania organu I instancji co do powierzchni do której przysługuje dochodzona płatność w ramach deklarowanych wariantów i dokonane obliczenia przysługujących płatności z uwzględnieniem pomniejszeń i nałożonych kar, także w zakresie sankcji wieloletnich za lata 2019, 2018 i 2017 w łącznej w wysokości [...],05 zł.

Odnosząc się do zarzutów odwołania w zakresie naruszenia przez organ I instancji przepisów poprzez nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego organ odwoławczy uznał je za bezpodstawne, wskazując, że zgodnie z art. 10a ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r. poz. 1505 z późn. zm., dalej ustawa o Agencji), jeżeli przepisy ustawy lub przepisy odrębne nie stanowią inaczej, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, z wyłączeniem art. 7, art. 9, art. 10, art. 75 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 81 (ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego [t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 735 ze zm., dalej: k.p.a.]) . Ponadto organ podkreślił, że zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r., poz. 2137, dalej: u.w.r.o.w.), do postępowań w sprawach indywidualnych o przyznanie płatności do gruntów rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej mają zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, o ile przepisy tej ustawy nie stanowią inaczej, tj. nie przewidują szczególnej regulacji. Zgodnie zaś z treścią art. 27 u.w.r.o.w. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący "rozpatrzyć" cały materiał dowodowy, a więc ustawodawca zdecydował się na odejście od zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w części 2 art. 7 k.p.a., nakazującej organom administracji publicznej podjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, jak również zrezygnował z wyrażonej w art. 77 k.p.a. zasady postępowania dowodowego, nakładającej na organ obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. W art. 27 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy obowiązek ten został ograniczony jedynie do "rozpatrzenia" materiału dowodowego (całego), wskazanego we wniosku oraz innych dokumentach dołączonych przez wnioskodawcę i innych uczestników postępowania. Tym samym, w świetle powyższego nie ma racji odwołujący, gdyż na organach Agencji nie ciąży obowiązek aktywnego poszukiwania dowodów na poparcie uprawnienia wnioskodawcy do otrzymania płatności. Zgodnie z art. 27 ust. 2 u.w.r.o.w., to na stronie spoczywa obowiązek przedstawiania dowodów oraz dawania wyjaśnień co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; a ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Zdaniem organu odwoławczego organ I instancji w sposób wyczerpujący zbadał i rozpatrzył wszelkie dowody przedstawione przez stronę.

W skardze do tut. Sądu na opisaną wyżej decyzję Dyrektora Podkarpackiego Oddziału Regionalnego Agencji w Rzeszowie z dnia 10 marca 2022 r. skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu wskazał, że istota sporu sprowadza się do udzielenia odpowiedzi czy organ I instancji, a za nim organ drugiej instancji prawidłowo zastosowali sankcję co do działki rolnej O1, na której, podczas kontroli administracyjnej na miejscu stwierdzono "zakoszenie" tej działki na powierzchni około 0,08 ha, podczas gdy zgodnie z planem działalności rolno środowiskowej w 2020 roku działka ta nie powinna być koszona. Według skarżącego organ I instancji błędnie przyjął, że to rolnik sam dokonał skoszenia, natomiast organ drugiej instancji podzielając pogląd skarżącego, że jest to absurdalne ustalenie, poszedł w kierunku, że skarżący nie złożył oświadczenia o zaistnieniu siły wyższej lub nadzwyczajnej okoliczności w terminie 15 dni od dnia, w którym rolnik był w stanie dokonać tej czynności.

Skarżący odwołał się do uregulowań unijnych (wskazanych w załączniku do pierwszego odwołania), jak również opartych na nich uregulowaniach polskich, które wskazują, że aby nałożyć sankcję trzeba udowodnić rolnikowi działanie umyślne. Zdaniem skarżącego przedłożył dowody w postaci oświadczenia sołtysa wsi P., szkic usytuowania działki [...],w kompleksie łąk i dróg polnych, z których wynika, że nie można było zauważyć tego "zakoszenia". Podkreślił, że dwa inne "wykoszenia" zgłosił do prokuratury i te przypadki zostały ostatecznie uwzględnioną przez organy Agencji.

Skarżący podkreślił, że organ drugiej instancji sugeruje, że działki rolne winny być opalikowane, jednak nie wskazał podstawy prawnej takiego wymogu.

Ponadto skarżący podniósł, że nie mogąc uzyskać danych osobowych sąsiada (ustawa o ochronie danych osobowych), który prawdopodobnie dokonał "zakoszenia", sugerował, aby w tym kierunku poczyniła ustalenia Agencja, bo taki dowód mógłby wyjaśnić jakimi motywami kierował się sąsiad kosząc większy areał niż liczy jego działka. Zarzucił więc organom Agencji naruszenie przepisów postępowania, a w szczególności brak wyczerpującego rozpatrzenia wszystkich zgłoszonych i zgromadzonych dowodów co doprowadziło do naruszenia przepisów prawa materialnego o nałożeniu sankcji.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Podkarpackiego Oddziału Regionalnego Agencji w Rzeszowie wniósł o jej oddalenie, z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 1 § ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325, dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m .in. przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 powołanej ustawy). Zakres kontroli sprawowanej przez sądy wynika z treści art. 134 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z tą regulacją sądy rozpoznając skargi nie są związane ich zarzutami, podstawą prawną ani formułowanymi przez strony wnioskami. Sądy te rozpoznają sprawy w granicach danej sprawy biorąc z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia prawa w zakresie określonym w art. 145 § 1 p.p.s.a..

Poddając kontroli skarżoną decyzję Dyrektora POR Agencji w Rzeszowie z dnia 10 marca 2022 r. Sąd doszedł do wniosku, że skarga jest uzasadniona, jako, że organ przy rozstrzyganiu sprawy w sposób istotny naruszył przepisy prawa materialnego w zakresie ich zastosowania w sprawie oraz przepisy prawa procesowego w zakresie prawidłowości oceny okoliczności danej sprawy.

Bezsporne w niniejszej sprawie jest to, że na spornej działce rolnej O1 (działka ewidencyjna nr [...]/2) wystąpiła nieprawidłowość polegająca na naruszeniu wymogu oznaczonego kodami: R_5_l_3 i R_5_l_4, jako, że w/w działka w wariancie 5.1 według planu działalności rolno-środowiskowo-klimatycznej miała pozostać w 2020 w całości niekoszona, a kontrola na miejscu wykazała, że część tej działki o pow. 0.08 ha została wykoszona. Fundamentalną kwestią sporną pozostaje to, czy skarżący może powołać się w niniejszej sprawie na okoliczności depenalizujące obiektywnie stwierdzony przypadek nieprzestrzegania kryteriów kwalifikowalności.

Organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji w tej kwestii odwołał się do treści art. 64 ust. 2 rozporządzenia nr 1306/2013, wskazując, że odstępstwo od zastosowania grożących w takiej sytuacji stronie kar administracyjnych, może nastąpić wówczas, gdy niezgodność jest wynikiem działania siły wyższej. Zgodzić się należy z organem, że ta szeroko omówiona przez organ causa odstąpienia od zastosowania kar administracyjnych nie będzie miała zastosowania w niniejszej sprawie, bowiem choć organ nie kwestionuje, że dany przypadek można postrzegać w kategoriach siły wyższej (podobnie jak to przyjął w odniesieniu do nieprawidłowości na działkach rolnych A1 i C1) w rozumieniu art. 2 ust. 2 rozporządzenia nr 1306/2013, to jednak nie dopełnił aktów staranności wymaganych przepisami prawa do skutecznego powołania się na przypadek wystąpienia siły wyższej (nadzwyczajnej okoliczności). Taką okoliczność rolnik powinien bowiem, zgodnie z art. 4 ust. 2 rozporządzenia Komisji nr 640/2014, zgłosić pisemnie, w terminie 15 dni roboczych od dnia, w którym rolnik lub upoważniona przez niego osoba są w stanie dokonać takiej czynności oraz dostarczyć dowody potwierdzające wystąpienie przypadku siły wyższej (nadzwyczajnej okoliczności) skutkującej powstaniem nieprawidłowości. Powyższe przepisy przewidują zatem możliwość zachowania przez rolnika prawa do pomocy w odniesieniu do obszarów, które były kwalifikowalne w chwili wystąpienia siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności jednak warunkiem tego było, przy przyjęciu, iż działanie osoby trzeciej na jej gruncie wyczerpało znamiona nadzwyczajnych okoliczności, by strona te nadzwyczajne okoliczności zgłosiła w terminie 15 dni roboczych od dnia, w którym beneficjent jest w stanie dokonać tej czynności. Tymczasem w niniejszej sprawie oświadczenie co do "zakoszenia" części działki O1 pełnomocnik skarżącego złożył dopiero do protokołu z czynności kontrolnych, kiedy nieprawidłowość została ujawniona przez kontrolujących, a więc inaczej niż to miało miejsce w przypadku działek rolnych A i C.

Niemniej jednak przywołany wyżej przepis art. 64 ust. 2 rozporządzenia 1306/2013, który reguluje przypadki odstąpienia od nakładania kar administracyjnych nie ogranicza się - jak by to wynikało z wywodów tego organu - do tej jednej causy -wystąpienia siły wyższej, do której zawęził swoje rozważania. Zgodnie ze wzmiankowanym przepisem można odstąpić od wymierzania tych kar w przypadku gdy:

a) niezgodność jest wynikiem działania siły wyższej;

b) niezgodność jest wynikiem oczywistych błędów, o których mowa w art. 59 ust. 6;

c) niezgodność jest wynikiem błędu właściwego organu lub innego organu oraz w przypadku gdy błąd ten nie mógł zostać w rozsądny sposób odkryty przez osobę, której dotyczy kara administracyjna;

d) dana osoba może dowieść w sposób zadawalający właściwemu organowi, że nie jest winna niewypełnienia obowiązków, o których mowa w ust. 1, lub właściwy organ w inny sposób przekona się, że nie nastąpiło to z winy danej osoby;

e) niezgodność jest nieznaczna, w tym w przypadku gdy wyrażona jest w formie progu, który ma zostać ustalony przez Komisję na podstawie ust. 7 lit. b);

f) zachodzą inne przypadki, w których nałożenie kary nie jest właściwe; przypadki te mają być określone przez Komisję zgodnie z ust. 6 lit. b).

Zatem wbrew stanowisku organu odwoławczego, organy Agencji mogły odstąpić od pomniejszenia płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej, nałożenia kary oraz określenia kwoty, jaką producent będzie zobowiązany zwrócić w związku ze stwierdzeniem braku realizacji wymogów w wariancie 5.1 w ramach pięcioletniego zobowiązania rolno-środowiskowo-klimatycznego, co wymagało rozważenia przez organ wszystkich wchodzących w rachubę przypadków.

Na uwagę zasługuje przesłanka wskazana w art. 64 ust. 2 lit. d) w/w rozporządzenia, zgodnie z którą, nie nakłada się kar administracyjnych jeśli dana osoba może dowieść w sposób zadowalający właściwemu organowi, że nie jest winna niewypełnienia obowiązków, o których mowa w ust. 1, lub właściwy organ w inny sposób przekona się, że nie nastąpiło to z winy danej osoby. To właśnie na tę przesłankę, stanowiącą samodzielną causę do ewentualnego odstąpienia od nakładania kar, od początku konsekwentnie powoływał się skarżący, choć nie wskazywał wprost podstawy prawnej swojego stanowiska. Nie może to budzić wątpliwości, skoro beneficjent podkreślał brak zawinienia w wystąpieniu obiektywnie stwierdzonej na działce rolnej O1 nieprawidłowości. Zgodnie z treścią tego przepisu to rolnik jest obowiązany podjąć inicjatywę dowodową dla wykazania i przekonania organu, że nie ponosi winy w zaistnieniu na gruncie stanu sprzecznego z przyjętym na siebie zobowiązaniem RŚK i wymogami realizowanego w jego ramach wariantu. Taką próbę też skarżący podjął, lecz została ona zmarginalizowana i zbagatelizowana przez organy Agencji w niniejszej sprawie czym uniemożliwiono mu wykazania swoich racji. Ocena tych dowodów pod kątem przydatności w toczącym się postępowaniu, a więc istotności dla rozstrzygnięcia sprawy, została dokonana przez pryzmat wystąpienia przypadku siły wyższej (nadzwyczajnej okoliczności), a ten, zdaniem organu odwoławczego, nie mógł być przyjęty, ze względu na brak jego zgłoszenia w odpowiednim czasie i formie właściwemu organowi.

Słusznie także skarżący podnosi, że nie sposób zarzucać mu braku należytej staranności w realizowaniu przyjętego przez siebie zobowiązania RŚK poprzez brak "opalikowania" spornej działki rolnej, bowiem organ nie wskazał żadnego źródła prawnego dla takiego obowiązku, a w okolicznościach sprawy nie sposób przyjąć, żeby skarżący mógł zakładać, że osoba trzecia samowolnie dokona naruszeń w posiadaniu tej działki i dokona wykoszenia wbrew jego woli części działki.

Godzi się zauważyć, że wskazuje skarżący na obiektywne okoliczności niesprzyjające stwierdzeniu i odpowiednio szybkiemu zgłoszeniu organowi nieprawidłowości na działce O1, tak jak to miało miejsce w przypadku działek rolnych A1 i C1, a to ze względu mianowicie na kształt tej działki i usytuowanie jej w odniesieniu do przebiegu drogi gminnej. Jak wywodzi skarżący i na co przedkłada dowody (mapkę sytuacyjną), część wykoszona znajdowała się po przeciwległej stronie działki, której długość wynosi 90 m, co znacznie utrudniało stwierdzenie faktu wykoszenia. Dążąc do naświetlenia organowi okoliczności związanych z wystąpieniem nieprawidłowości na spornej działce bez jego winy, skarżący domagał się przesłuchania w postępowaniu przed organami świadków J. B., który miał wiedzę co do sposobu użytkowania spornej działki w badanym okresie oraz właściciela działki, z którą sąsiaduje działka rolna O1 w części wykoszonej, którego personaliami nie dysponował. Skarżący wskazał, że prowadzona od pewnego czasu modernizacja ewidencji gruntów na obszarze, na którym położona jest sporna działka, mogła się przyczynić do przypadkowego "zakoszenia" przez właściciela sąsiedniej działki części jego działki, co pomogłoby wyjaśnić przesłuchanie tej osoby przez organ o co wnosił do organów obu instancji. Tak więc wskazane przez skarżącego dowody służyły ewidentnie do wykazania, że naruszenie wymogu niekoszenia spornej działki, nie nastąpiło z jego winy.

Przypomnienia wymaga, co tut. Sąd już wielokrotnie sygnalizował w tego typu sprawach, że w szczególności decyzje odmowne lub nakładające sankcje względem wnioskodawcy powinny być przekonująco i jasno uzasadnione, zarówno co do faktów, jak i co do prawa, aby nie było wątpliwości, że wszystkie okoliczności istotne dla sprawy zostały wszechstronnie rozważone i ocenione, a ostateczne rozstrzygnięcie jest ich logiczną konsekwencją. Z decyzji musi zatem wynikać między innymi, że organ nie pozostawił poza swoimi rozważaniami argumentów podnoszonych przez stronę, nie pominął istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy materiałów dowodowych lub nie dokonał oceny tych materiałów wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego. Uzasadnienie takiej decyzji realizować winno, wyrażoną w art 11 k.p.a. zasadę przekonywania, której stosowanie nie wyłącza art. 10a ust. 1 ustawy o Agencji, a zgodnie z którą, organy administracji publicznej powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy, aby w ten sposób, w miarę możności, doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez potrzeby stosowania środków przymusu. Pomimo modyfikacji postępowania prowadzonego przez organy Agencji wynikających z treści art. 27 u.w.r.o.w., organy te nadal zobowiązane przeprowadzić dowody wskazane przez stronę mające istotne znaczenie dla sprawy oraz, zgodnie z treścią art. 107 § 3 k.p.a., mają obowiązek wskazać adresatowi decyzji fakty, które uznały za udowodnione i dowody na których się oparły, oraz dlaczego nie dały wiary twierdzeniom strony czy też nie przyznały mocy dowodowej wskazanym przez niego dowodom.

Niezależnie od powyższego wypada zwrócić uwagę, że organ nie ustosunkował się także do przesłanki z art. 64 ust. 2 lit. f rozporządzenia nr 1306/2013, zgodnie z którą nie nakłada się kary administracyjnej gdy zachodzą inne przypadki, w których nałożenie kary nie jest właściwe; przypadki te mają być określone przez Komisję zgodnie z ust. 6 lit. b). Takim przepisem, w którym Komisja określiła przypadki odstąpienia od nałożenia kary w związku z treścią art. art. 64 ust. 2 lit. f rozporządzenia nr 1306/2013 jest w szczególności przepis art. 15 ust. 1 rozporządzenia Komisji nr 640/2014. Ten akurat przypadek w ocenie Sądu nie będzie miał zastosowania w niniejszej sprawie, bowiem w świetle w/w przepisu wskazanych powyżej kar administracyjnych nie stosuje się w odniesieniu do części wniosku o przyznanie pomocy lub wniosku o płatność, co do których beneficjent poinformował właściwy organ na piśmie, że wniosek o przyznanie pomocy lub wniosek o płatność jest nieprawidłowy lub stał się niepoprawny od czasu jego złożenia, chyba że właściwy organ powiadomił wcześniej beneficjenta o zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu lub o jakichkolwiek niezgodnościach we wniosku o przyznanie pomocy lub wniosku o płatność.

Zawężenie stosowania przepisu art. 64 ust. 2 rozporządzenia nr 1306/2013 pozwalającego na odstąpienie od stosowania kar administracyjnych w przypadku nieprzestrzegania kryteriów kwalifikowalności wyłącznie do sytuacji związanych ze zdarzeniami nadzwyczajnymi (siłą wyższą), pomimo, że nie jest to jedyna causa mogąca skutkować taką decyzją, świadczy o błędnej wykładni i niezastosowaniu w/w przepisu prawa materialnego. Tym bardziej, że argumentacja strony nakierowana była na wystąpienie jakościowo odmiennej sytuacji od tej, na której skupił się i poprzestał w swoich rozważaniach organ odwoławczy.

Reasumując należy więc stwierdzić, że organ odwoławczy nie zebrał niezbędnego materiału dowodowego pomimo wskazywania przez stronę konieczności jego uzupełnienia, co już samo w sobie czyni skonstruowane na podstawie niepełnego materiału dowodowego okoliczności faktyczne dowolnymi, a następcza ocena pomija lub marginalizuje okoliczności oraz twierdzenia skarżącego. Taki sposób prowadzenia postępowania świadczy o obrazie wskazanych wyżej przepisów prawa procesowego, co także uzasadniało uchylenie skarżonej decyzji.

W związku z powyższym, Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a..

Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ odwoławczy, uzupełni materiał dowodowy zgodnie z wnioskami dowodowymi skarżącego, a następnie wszechstronnie rozpatrzy całokształt materiału dowodowy, także przez pryzmat twierdzeń skarżącego, co do braku zawinienia w wystąpieniu stwierdzonej nieprawidłowości, czemu da wyraz w uzasadnieniu swojej decyzji. Zaznaczyć wymaga na marginesie, że wskazanie przez stronę dostatecznie identyfikującego oznaczenia świadka, w tym wypadku – właściciela działki sąsiadującej, przy braku możliwości podania jego personaliów, nie może być podstawą dla organu Agencji, jako organu administracji publicznej, mającego nieskrępowany dostęp do rejestrów publicznych, do odmowy przeprowadzenia dowodu.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.