Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 1162/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2009-12-01 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 18, art. 19 ust. 1, art. 33 pkt 1, art. 33 pkt 9, art. 34 par. 1,
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.
article: art. 7, art. 75 par. 1, art. 77 par.1, art. 80
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Golec, Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Płusa (sprawozdawca), Sędzia WSA Anna Wesołowska, Protokolant Ewa Chojnacka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi T. S.A. z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uznania zarzutów na postępowanie egzekucyjne oddala skargę


UZASADNIENIE

Naczelnik Urzędu Skarbowego W. na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego w dniu 29 kwietnia 2008 r. przez Wójta Gminy P. jako wierzyciela, wszczął postępowanie egzekucyjne wobec T. S.A. - zwanej dalej "Spółką", poprzez doręczenie w dniu 26 maja 2008 r. odpisu ww. tytułu wykonawczego wraz z zawiadomieniem o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego, skierowanym do Banku H.. W wyniku zastosowanego środka egzekucyjnego, uzyskano środki pieniężne, które w pełni pokryły egzekwowane należności.

W piśmie z dnia 30 maja 2008 r. Spółka wniosła zarzut w postępowaniu egzekucyjnym oparty na podstawie z art. 33 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954, z późn. zm.) - powoływanej dalej jako "u.p.e.a." Spółka wskazała na nieistnienie egzekwowanego obowiązku z uwagi na brak doręczenia decyzji określającej zobowiązanie w podatku od nieruchomości.

Stosownie do art. 34 § 1 u.p.e.a., Naczelnik Urzędu Skarbowego W. jako organ egzekucyjny pismem z dnia 10 czerwca 2008 r. zwrócił się do wierzyciela, tj. Wójta Gminy P. o zajęcie stanowiska.

Wierzyciel postanowieniem z dnia [...] lipca 2008 r. uznał za nieuzasadniony zarzut nieistnienia obowiązku, podniesiony w piśmie Spółki z dnia 30 maja 2008 r. W ocenie wierzyciela, przedmiotowa decyzja podatkowa została wysłana do jednostki organizacyjnej wskazanej w piśmie Spółki z listopada 2007 r. oraz na wskazany tam adres i skutecznie doręczona, zgodnie ze zwrotnym poświadczeniem odbioru, w dniu 17 grudnia 2007 r.

Na powyższe postanowienie Spółka wniosła zażalenie, które Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. rozpatrzyło postanowieniem z dnia [...] listopada 2008 r. utrzymując zaskarżone postanowienie mocy.

Po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela w przedmiocie zgłoszonych zarzutów Naczelnik Urzędu Skarbowego W., zgodnie z art. 34 § 4 u.p.e.a., postanowieniem z dnia [...] grudnia 2008 r. uznał wniesiony zarzut nieistnienia egzekwowanego obowiązku podatkowego - za nieuzasadniony. W uzasadnieniu Naczelnik Urzędu Skarbowego powołał się na stanowisko wierzyciela, które zgodnie z art. 34 § 1 u.p.e.a. jest dla organu egzekucyjnego wiążące w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1 u.p.e.a., tj. wykonanie lub umorzenie w całości lub w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku.

W zażaleniu na powyższe postanowienie Spółka powtórzyła argumenty przedstawione w jej piśmie z dnia 30 maja 2008 r. a dotyczące braku doręczenia decyzji, na podstawie której wystawiony został tytuł wykonawczy.

Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2009 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy przytoczył brzmienie art. 26 § 1, art. 29 § 1 oraz art. 34 § 1 u.p.e.a. oraz powołał się na stanowisko wierzyciela - Wójta Gminy P. odnośnie zgłoszonego przez Spółkę zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym, wyrażone w postanowieniu z dnia [...] lipca 2008 r.

Wyjaśnił, iż stosownie do zacytowanych przepisów, organ egzekucyjny nie może badać zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, a zarzut oparty na twierdzeniu, że obowiązek nie istnieje (art. 33 pkt 1 u.p.e.a.) nie może być uwzględniony przez organ egzekucyjny, gdy wierzyciel nie potwierdzi tego zarzutu. Powołując się na art. 34 § 4 u.p.e.a. Dyrektor Izby Skarbowej zwrócił uwagę, iż powyższe postanowienie z dnia [...] lipca 2008 r. zawierające stanowisko wierzyciela zostało utrzymane w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K..

Wskazał ponadto, że jeżeli wierzyciel odpowiada na zapytanie organu egzekucyjnego twierdząco uznając, że obowiązek podatkowy istnieje, to rzeczą organu egzekucyjnego jest uznanie prowadzonego postępowania egzekucyjnego za zasadne. Organ ten bowiem nie może podważyć wypowiedzi wierzyciela, gdyż wówczas musiałby przeprowadzić pełną kontrolę istniejących decyzji, na podstawie których wystawiono tytuł wykonawczy, do czego żadnym przepisem organ egzekucyjny nie jest uprawniony. Skoro organ egzekucyjny nie ma możliwości weryfikacji stanowiska wierzyciela, a w odniesieniu do zarzutów wymienionych w art. 33 pkt 1-5 u.p.e.a. stanowiskiem tym jest związany, prawidłowe było przyjęcie przez Naczelnika Urzędu Skarbowego W., że zarzut dotyczący nieistnienia obowiązku objętego tytułem wykonawczym nie może być skutecznie podnoszony.

W skardze na powyższe postanowienie Spółka wniosła o jego uchylenie oraz o uchylenie poprzedzającego je postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego W., a także o zwrot kosztów postępowania.

Zaskarżonemu postanowieniu Spółka zarzuciła naruszenie:

- art. 33 pkt 9 w związku z art. 19 ust. 1 u.p.e.a., przez odmowę uznania zarzutu wobec egzekucji prowadzonej przez niewłaściwy organ egzekucyjny; Naczelnik Urzędu Skarbowego W. nie jest organem właściwym w sprawach egzekucji należności podatkowych należnych od Spółki;

- art. 33 pkt 1 u.p.e.a., przez odmowę uznania zarzutu wobec prowadzonej egzekucji na podstawie niedoręczonej decyzji podatkowej, a więc w sytuacji, w której nie istniał obowiązek egzekwowany na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przez Wójta Gminy P.;

- art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 34 § 1 u.p.e.a. oraz w związku z art. 18 tej ostatniej ustawy, polegające na błędnym ustaleniu, że postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] listopada 2008 r. utrzymujące w mocy postanowienie wierzyciela o odmowie uznania zarzutu nieistnienia egzekwowanego obowiązku jest prawomocne; postanowienie to zostało zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, a Sąd wyrokiem z dnia 24 kwietnia 2009 r. postanowienie to uchylił.

Uzasadniając pierwszy z podniesionych zarzutów Spółka wskazała na regulacje zawarte w art. 5 ust. 6 pkt 7 oraz art. 5 ust. 9b ustawy z dnia 21 czerwca 1996 r. o urzędach i izbach skarbowych (Dz. U. z 2004 r. Nr 121, poz. 1267, z późn. zm.) oraz § 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 19 listopada 2003 r. w sprawie terytorialnego zasięgu działania oraz siedzib naczelników urzędów skarbowych i dyrektorów izb skarbowych (Dz. U. Nr 209, poz. 2027).

Stwierdziła, iż na podstawie powyższych przepisów właściwym dla niej organem podatkowym, a więc również organem egzekucyjnym, jest Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W.. Organem egzekucyjnym nie jest natomiast Naczelnik Urzędu Skarbowego W.. Dodała, iż stanowisko to znajduje potwierdzenie w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 31 stycznia 2008 r., sygn. akt I SA/Ol 603/07.

Odnośnie zarzutu dotyczącego naruszenia art. 33 pkt 1 u.p.e.a. Spółka podtrzymała prezentowane w toku dotychczasowego postępowania stanowisko o nieistnieniu egzekwowanego obowiązku w związku brakiem skutecznego doręczenia decyzji podatkowej, która stanowiła podstawę wystawienia tytułu wykonawczego, przytaczając na poparcie tego zarzutu obszerną argumentację.

Uzasadniając zarzut naruszenia wymienionych w skardze przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego Spółka powołała się na fakt uchylenia przez WSA w Krakowie wyrokiem z dnia 24 kwietnia 2009 r., sygn. akt I SA/Kr 220/09 postanowienia SKO w K. z dnia [...] listopada 2008 r. utrzymującego w mocy postanowienie Wójta Gminy P. z dnia [...] lipca 2008 r. Zdaniem Spółki, oznacza to, że wypowiedź wierzyciela co do zarzutu nieistnienia egzekwowanego obowiązku nie ma charakteru prawomocnego, w związku z tym rozstrzygnięcie Dyrektora Izby Skarbowej w W. nie zostało wydane po uzyskaniu wiążącej odpowiedzi wierzyciela w sprawie istnienia egzekwowanego obowiązku.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wnosząc o oddalenie skargi podtrzymał prezentowane w zaskarżonym postanowieniu stanowisko odnośnie zarzutu naruszenia art. 33 pkt 1 u.p.e.a.

W zakresie zarzutów dotyczących naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego powołał się na art. 34 § 4 u.p.e.a., z którego to przepisu wynika, iż organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów po otrzymaniu ostatecznego postanowienia wierzyciela - co w niniejszej sprawie miało miejsce.

Natomiast odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 33 pkt 9 u.p.e.a. Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, iż ani w piśmie zawierającym zarzuty, ani w zażaleniu, Spółka nie podnosiła zarzutu prowadzenia egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny, a zatem kwestia ta nie była rozpatrywana przez Naczelnika Urzędu Skarbowego W., jak też przez Dyrektora Izby Skarbowej w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga jest niezasadna.

W pierwszym jej punkcie Spółka zarzuca zaskarżonemu postanowieniu Dyrektora Izby Skarbowej w W. naruszenie art. 33 pkt 9 w związku z art. 19 § 1 u.p.e.a., poprzez odmowę uznania zarzutu wobec egzekucji prowadzonej przez niewłaściwy organ egzekucyjny. Uszło jednak uwadze Spółki, iż nie zgłaszała ona w toku postępowania przed organem egzekucyjnym zarzutu opartego na podstawie z art. 33 pkt 9 u.p.e.a. podnosząc ten zarzut po raz pierwszy dopiero w skardze do sądu administracyjnego. Nie mieli więc możliwości odniesienia się do tego zarzutu ani organ egzekucyjny, ani wierzyciel, ani też Dyrektor Izby Skarbowej.

Należy ponadto zwrócić uwagę, iż art. 33 u.p.e.a. przewiduje zamknięty katalog okoliczności - wymienionych w pkt 1-10 tego artykułu, które mogą być podstawą do wniesienia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Żadne inne okoliczności, czy też powody nie mogą stanowić podstawy do wniesienia tych zarzutów. Z powyższego unormowania wynika, iż zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym są sformalizowanym środkiem prawnym. Służy on jedynie w fazie wszczęcia tego postępowania, co oznacza, iż nie można podnosić nowych zarzutów na dalszych etapach postępowania. Obowiązuje siedmiodniowy termin na zgłaszanie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, liczony od dnia doręczenia zobowiązanemu tytułu wykonawczego (art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a.). Spółka w doręczonym jej tytule wykonawczym o terminie tym została pouczona. W związku z powyższym, co do zasady, nie jest możliwe formułowanie nowych zarzutów na późniejszych etapach postępowania, gdyż prowadziłoby do obejścia wspomnianego wyżej siedmiodniowego terminu. Innymi słowy, postępowanie w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym może toczyć się jedynie w ramach nakreślonych przez zgłaszającego te zarzuty w terminie otwartym na ich zgłoszenie.

Postawienie zarzutu opartego na podstawie z art. 33 pkt 9 u.p.e.a. dopiero na etapie skargi do sądu administracyjnego było więc spóźnione i nie mogło przynieść zamierzonego przez Spółkę rezultatu, tj. uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia organu egzekucyjnego. Co więcej, z wyżej przedstawionych względów, zasadność tego zarzutu w ogóle nie mogła podlegać merytorycznej ocenie Sądu.

Niezasadny jest także drugi w zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 33 pkt 1 u.p.e.a., poprzez odmowę uznania zarzutu wobec egzekucji prowadzonej na podstawie niedoręczonej decyzji podatkowej, a więc w sytuacji, w której nie istniał obowiązek egzekwowany na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przez Wójta Gminy P..

Odnośnie powyższego zarzutu Sąd w pełni podziela stanowisko i uzasadniającą je argumentację przedstawioną przez Dyrektora Izby Skarbowej w W.. Otóż prawidłowo wyjaśnił on, iż organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela (tak też było w rozpoznawanej sprawie). Stosownie do art. 29 u.p.e.a., organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej; organ ten nie jest jednakże uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Natomiast w myśl art. 34 § 1 u.p.e.a., zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 pkt 1-7, 9, 10, (...), organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1-5 wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca.

W rozpoznawanej sprawie organ egzekucyjny wystąpił do wierzyciela - Wójta Gminy P. o zajęcie takiego stanowiska wobec zgłoszonego przez Spółkę w piśmie z dnia 30 maja 2008 r. zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym. Jako podstawa tego zarzutu wskazany został art. 33 pkt 1 u.p.e.a., natomiast jego uzasadnienie, podobnie jak w skardze, oparte było na twierdzeniu, iż egzekwowany obowiązek nie istniał, albowiem Spółce nie została doręczona decyzja Wójta Gminy P. w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2007 r.

W postanowieniu z dnia [...] lipca 2008 r. Wójt Gminy P. uznał ten zarzut za nieuzasadniony. Zdaniem wierzyciela, powyższa decyzja doręczona została prawidłowo, a tym samym zarzut nieistnienia obowiązku jest bezzasadny.

Postanowienie to zostało utrzymane w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. postanowieniem z dnia [...] listopada 2008 r.

W związku z powyższym, mając na względzie zacytowane wyżej przepisy, a zwłaszcza art. 34 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny będąc związany stanowiskiem wierzyciela co do zgłoszonego przez Spółkę zarzutu, nie mógł ani stanowiska tego kwestionować, ani też prowadzić samodzielnych ustaleń w tym zakresie.

Niezasadny jest również zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. w związku z art. 34 § 1 i art. 18 u.p.e.a., polegającego na błędnym ustaleniu, że postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] listopada 2008 r. jest prawomocne, podczas gdy od postanowienia tego Spółka wniosła skargę do sądu administracyjnego, która została następnie uwzględniona.

Stosownie bowiem do art. 34 § 4 u.p.e.a., organ egzekucyjny po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów (...).

Jak więc wynika z tego przepisu, warunkiem dalszego procedowania przez organ egzekucyjny w przedmiocie zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym jest otrzymanie ostatecznego postanowienia wierzyciela. Taki też przymiot - ostateczności, miało wspomniane wyżej postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K..

Natomiast w świetle powyższego przepisu, w celu kontynuowania tego postępowania nie jest konieczne czynienie ustaleń, czy na ostateczne postanowienie w sprawie stanowiska wierzyciela została złożona skarga do sądu administracyjnego, ani też w przypadku złożenia takiej skargi, oczekiwanie na prawomocne zakończenie postępowania sądowoadministracyjnego.

W tym stanie rzeczy, mając na względzie powyższe rozważania i wnioski, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), orzekł jak w sentencji.