Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1372/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-10-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6460 Znaki towarowe
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 154, art. 169
journal: Dz.U. 2003 nr 119 poz 1117
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Protokolant st. ref. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 października 2012 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy "[...]" oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r. Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej na skutek wniosku C. sp. z o.o. z siedzibą w P. (wnioskodawca, uczestnik postępowania) przeciwko J. K. prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą "C." z siedzibą w W. (uprawniony, skarżący) działając na podstawie art. 169 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2003 r., Nr 119, poz. 1117 z późn. zm.- dalej p.w.p.) oraz art. 98 k.p.a. w związku z art. 256 ust. 2 p.w.p. stwierdził wygaśnięcie prawa ochronnego na znak towarowy "CERMAG" o numerze R [...] z dniem 4 października 2006 r.

Do wydania tej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

W dniu [...] marca 2009 r. do Urzędu Patentowego RP wpłynął wniosek C. sp. z o.o. z siedzibą w P. o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy słowny "CERMAG" o numerze R[...] z powodu jego nieużywania. Powyższe prawo ochronne zostało udzielone na rzecz J. K. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą "C." w W. w dniu [...] października 2001 r. z pierwszeństwem od 31 marca 1993 r. Sporny znak towarowy "C." został przeznaczony do oznaczania następujących towarów i usług w klasach 1, 2, 6,8, 11, 17, 19, 20, 21, 37 i 39: kleje; produkty malarskie; metalowe materiały budowlane;narzędzia do układania płytek ceramicznych; instalacje sanitarne, armatura, aparaty oświetleniowe, grzewcze, urządzenia, wykładziny łazienkowe klimatyzacyjne, wykładziny łazienkowe; materiał uszczelniania i izolowania;materiały budowlane: płytki i kształtki ceramiczne, elewacyjne, podłogowe, ścienne, basenowe, glazura i terakota, tynki mineralne; meble, meble łazienkowe; naczynia, wyroby ze szkła, porcelany, fajansu, przybory toaletowe; usługi budowlane; usługi transportowe i magazynowania.

Jako podstawę prawną swojego żądania wnioskodawca wskazał art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p. stwierdzając, że uprawniony nie używa spornego znaku w sposób rzeczywisty dla towarów i usług objętych ochroną. Swój interes prawny w domaganiu się stwierdzenia wygaśnięcia spornego prawa uzasadnił tym, że [...] lutego 2009 r. C. sp. z o.o. z siedzibą w W. wniosła przeciwko niemu do Sądu Okręgowego w [...] pozew o zakazanie naruszania spornego prawa ochronnego. Wskazał, iż J. K. w dniu [...] marca 1997 r. jako główny udziałowiec C. sp. z o.o. z siedzibą w W. w związku z podwyższeniem kapitału zakładowego tej spółki wniósł do niej tytułem aportu sporne prawo ochronne. Następnie w dniu [...] października 2007 r. spółka ta zmieniła nazwę na C. sp. z o.o. Precyzując interes prawny uczestnik postępowania powoływał się na postępowania sądowe w przedmiocie nieuczciwej konkurencji oraz art. 20 i 22 Konstytucji RP oraz art. 6 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Wskazał też, że w dniu [...] września 2008 r. zgłosił w Urzędzie Patentowym RP znak towarowy słowny "CERMAG CERAMIC Style" o numerze Z[...] przeznaczony do oznaczania usług w klasie 35 i 42, zaś Urząd przeciwstawił powyższemu zgłoszeniu sporny znak towarowy (pisma z [...] lutego 2010 r. i z [...] października 2010 r.) Podniósł, że umowa licencyjna zawarta przez uprawnionego w dniu [...] listopada 2001 r. z C. sp. z o.o. z siedzibą w W. nie dotyczy używania spornego znaku, lecz słowno-graficznego znaku "CERMAG" o numerze R[...]. Zakwestionował wiarygodność i ważność pozostałych dwóch umów licencyjnych stwierdzając, iż przedstawione przez uprawnionego faktury sprzedaży VAT dotyczą produktów sprzedawanych pod markami innych producentów, takich jak S., O., K. Zdaniem wnioskodawcy uprawniony nie przedstawił żadnych dowodów potwierdzających, że sporny znak był umieszczany bezpośrednio na towarach. Również katalog zawierający ofertę C. sp. z o.o. (tom l, karty 21-84) zawiera wyłącznie produkty sygnowane znakami innych producentów. Uprawniony nie wytwarza też żadnych towarów opatrzonych spornym znakiem.

Uprawniony wnosząc o oddalenie wniosku przedłożył faktury VAT oraz zawarte przez niego następujące umowy licencyjne:

- umowę z dnia [...] listopada 2001 r. zawartą z C. Sp. z o.o. z siedzibą w W. dotyczącą używania znaku słowno-graficznego "CERMAG" o numerze R[...];

- dwie umowy z dnia [...] października 2007 r. zawarte z C. sp. z o.o. z siedzibą w W. oraz z C. C. sp. z o.o. z siedzibą w W. dotyczące używania znaku spornego.

- liczne faktury VAT z 2008 r. wystawione za usługi budowlane, transportowe oraz sprzedaż towarów objętych ochroną spornego znaku.

Pomimo, iż żadna z w/w licencji nie została wpisana do rejestru uprawniony podniósł, że C. sp. z o.o. ( z siedzibą w W.) była upoważniona do używania spornego znaku bowiem J. K. jest jedynym udziałowcem w tej spółce oraz prezesem jej zarządu a zarazem uprawnionym. Dlatego też używanie to należy zaliczać na poczet uprawnionego. Ponadto wskazał, że prowadzone przez niego przedsiębiorstwo oraz C. sp. z o.o. z siedzibą w W. jest liderem na rynku płytek ceramicznych i artykułów wyposażenia łazienek, zaś jego dostawcami są czołowi producenci z Polski oraz uznani producenci z wielu krajów europejskich, głownie z Włoch, Niemiec, Hiszpanii, a nawet z Chin.

Kwestionując interes prawny wnioskodawcy skarżący powoływał się m.in. na następujące okoliczności I tak ;

- pozew przeciwko C. sp. z o.o. z siedzibą w P. o zakazanie naruszania spornego prawa , który został wycofany, wobec czego Sąd Okręgowy w [...] postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2009 r. umorzył postępowanie.

- wyrok Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] listopada 2009 r. (sygn. akt [...]) zakazujący C. sp. z o.o. z siedzibą w P. zaniechania naruszania spornego prawa.

- wyrok Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia [...] marca 2010 r. (sygn. akt [...]) oddalający apelację C. sp. z o.o. z siedzibą w P. od wyroku Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] listopada 2009 r.

- postanowienie Sądu Najwyższego z dnia [...] grudnia 2010 r. odmawiające przyjęcia skargi kasacyjnej C. sp. z o.o. z siedzibą w P. do rozpoznania.

Ponadto uprawniony stwierdził, że prowadzi nieprzerwanie działalność gospodarczą pod firmą C. J. K., (odpis z ewidencji działalności gospodarczej z dnia [...] września 2010 r.) i jego zdaniem zakres ochrony spornego znaku obejmuje wskazaną w świadectwie ochronnym sprzedaż towarów oraz świadczenie usług, a nie wytwarzanie tych towarów.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r. Urząd Patentowy RP powołując się na art. 169 ust. 1 pkt. 1 oraz art. 169 ust. 2 p.w.p. stwierdził wygaśnięcie prawa ochronnego udzielonego na znak towarowy "CERMAG" o numerze R[...] z dniem 4 października 2006 r.

W uzasadnieniu, organ uznał interes prawny wnioskodawcy za wykazany z uwagi na przeciwstawienie w postępowaniu o rejestrację znaku "CERMAG CERAMIC Style" znaku spornego jako przeszkody w rejestracji a także wobec faktu toczącego się pomiędzy stronami postępowania sądowego przed Sądem Okręgowym w [...] oraz treści art. 20 i 22 Konstytucji RP i art. 6 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Organ przywołał treść art 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p. i stwierdził, że udzielenie ochrony na znak towarowy wiąże się z obowiązkiem jego używania, zaś celem instytucji stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego jest eliminowanie praw ochronnych udzielonych na te oznaczenia, które nie są faktycznie używane w obrocie gospodarczym. Zgodnie z doktryną i orzecznictwem używanie znaku musi mieć miejsce na terytorium Polski, powinno mieć jednoznaczny charakter, konieczne jest również by było to rzeczywiste i poważne oraz dotyczyło towarów objętych prawem ochronnym. Przez rzeczywiste używanie należy rozumieć nakładanie oznaczenia na towar i wprowadzanie tak oznaczonych towarów do obrotu. Niespełnienie jednego z tych warunków w określonym przedziale czasowym może prowadzić do utraty prawa ochronnego poprzez stwierdzenie jego wygaśnięcia.

Powołując się na przepisy art 169 ust. 6 p.w.p. art. 154 i art. 153 ust. 1 p.w.p. wskazał, iż ciężar dowodu używania prawa ochronnego spoczywa na uprawnionym z prawa do znaku, który powinien wykazać, że znaku używał lub jeśli znaku nie używał, musi udowodnić, że miał ku temu ważne powody. Natomiast pojęcie rzeczywistego używania znaku nie jest w ustawie Prawo własności przemysłowej wyjaśnione w sposób jednoznaczny i wyczerpujący. Zgodnie z art. 153 ust. 1 p.w.p. tej ustawy używanie znaku polega na używaniu go w sposób zarobkowy lub zawodowy. Z kolei artykuł 154 w/w ustawy wskazuje, iż używanie znaku towarowego polega w szczególności na: umieszczaniu tego znaku na towarach objętych prawem ochronnym lub ich opakowaniach, oferowaniu i wprowadzaniu tych towarów do obrotu, ich imporcie lub eksporcie oraz składowaniu w celu oferowania i wprowadzania do obrotu, a także oferowaniu lub świadczeniu usług pod tym znakiem, umieszczaniu znaku na dokumentach związanych z wprowadzaniem towarów do obrotu lub związanych ze świadczeniem usług oraz na posługiwaniu się znakiem w celu reklamy. Istotne jest żeby znak towarowy był używany w sposób rzeczywisty. Urząd Patentowy odwołał się do orzecznictwa, gdzie było rozważane pojęcie używania znaku ( wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 maja 2006 r. ,sygn. akt II GSK 70/06, wyrok z dnia 10 października 2006 r. , sygn akt II GSK 173/06, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 maja 2007 r. , sygn. akt VI SA/Wa 455/07). Według orzecznictwa obowiązkowi rzeczywistego używania znaku czyni zadość tylko takie używanie, które pozostaje w związku fizycznym lub pojęciowym z towarem lub usługą. Oznacza to konieczność nakładania zarejestrowanego oznaczenia na towar i wprowadzania do obrotu. Jednocześnie używanie znaku towarowego powinno pozostawać w zgodzie z działalnością przedsiębiorstwa, zaś obowiązkowi rzeczywistego używania czyni zadość jedynie używanie znaku w obrocie gospodarczym. Z kolei według doktryny rzeczywiste używanie znaku towarowego oznacza konkretne działanie, mające za przedmiot znak, a polegające na jego realnym odniesieniu do określonego towaru lub usługi. Chodzi o korzystanie ze znaku w sposób odpowiadający jego podstawowej funkcji (oznaczenia pochodzenia towarów lub usług).Używanie rzeczywiste ma polegać na bezpośrednim udostępnieniu towarów lub usług ich odbiorcom. Obowiązek używania wymaga pełnego korzystania ze znaku, przez udostępnienie towarów lub usług ze znakiem ich odbiorcom (por. Obowiązek używania znaku towarowego, Studium z prawa polskiego na tle prawnoporównawczym, M.Trzebiatowski, Wydawnictwo CH. Beck Warszawa 2007, s. 95 -101).

Analizując przedstawione w sprawie dowody organ stanął na stanowisku, że umowa zawarta z C. sp. z o.o. z siedzibą w W. dotyczyła używania znaku słowno-graficznego "CERMAG" o numerze R[...], który nie jest przedmiotem niniejszego postępowania, natomiast przedstawione przez uprawnionego umowy licencyjne zawarte z C. sp. z o.o. z siedzibą w W. oraz z C. C. sp. z o.o. z siedzibą w W. zostały uznane przez Sąd Okręgowy w [...] w wyroku z dnia [...] listopada 2009 r., sygn. akt [...], (karty 159 i 169, tom II) jako uprawniające te podmioty jako osoby trzecie w rozumieniu art. 169 ust. 4 pkt 3 p.w.p. do posługiwania się spornym znakiem.

Co do przedstawionych przez uprawnionego kopii faktur VAT, katalogu zawierającego ofertę C. sp. z o.o. oraz umów dotyczących świadczenia usług Urząd Patentowy stwierdził, że w analizowanym okresie sporny znak towarowy nie był używany w Polsce w sposób niedwuznaczny, rzeczywisty i poważny w rozumieniu art. 169 ust. 1 pkt. 1 p.w.p. Zdaniem organu przestawione przez uprawnionego dokumenty nie stanowią dowodu potwierdzającego wprowadzenie towarów na rynek i świadczenie usług sygnowanych znakiem spornym "CERMAG". Żadna spośród przedstawionych przez uprawnionego faktur VAT wystawionych za sprzedaż towarów nie zawiera jakiegokolwiek produktu oznaczonego nazwą "CERMAG". W powyższych dokumentach większość towarów określona została ich nazwą rodzajową, np. zaprawa klejowa, silikon sanitarny, bez użycia nazwy własnej produktów. Natomiast pozostała część z tych faktur dotyczy produktów innych firm, sygnowanych innymi niż sporny znak oznaczeniami takimi jak S., G., M., O., T., K., S. Nazwa "CERMAG" pojawia się we wskazanych powyżej fakturach jedynie przy określeniu sprzedawcy, czyli wystawcy faktur. Przy tym Urząd Patentowy zaznaczył, że zgodnie z orzecznictwem stosowanie znaku w firmie, czyli nazwie handlowej, nie stanowi rzeczywistego używania znaku towarowego. Z faktur przedstawionych przez uprawnionego w żaden sposób nie wynika, że sporne oznaczenie było używane do sygnowania towarów i usług objętych ochroną. Dokumenty te dotyczą produktów sprzedawanych pod markami innych producentów. Należy zauważyć, że uprawniony przyznał w trakcie postępowania, że dostawcami sprzedawanych przez niego towarów są producenci z Polski oraz Włoch, Niemiec, Hiszpanii i Chin oraz potwierdził, że nie produkuje żadnych towarów, lecz sprowadza produkty firm zagranicznych i polskich, a następnie oferuje te towary sygnowane znakami tamtych firm, zamieszczając na nich także swój znak. Jednak zdaniem organu, uprawniony nie przedstawił żadnych dowodów potwierdzających stanowisko, jakoby sporny znak był umieszczany bezpośrednio na towarach. Również analiza dwóch katalogów produktowych firmy C. sp. z o.o. (tom I, k. 21-84; tom III, k.1-129) wskazuje, że przedmiotem sprzedaży tej spółki są wyłącznie produkty sygnowane znakami innych producentów, takich jak Ceramika P., T., A., L., I., N., czy G. Żaden z towarów prezentowanych w powyższych katalogach nie jest w jakikolwiek sposób oznaczany znakiem "CERMAG". Ponadto z przedłożonego przez uprawnionego zaświadczenia o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej wynika, że nie prowadzi on działalności w zakresie towarów i części usług objętych ochroną spornego znaku. W zaświadczeniu tym nie wskazano jako przedmiotu działalności produkcji żadnego towaru oraz nie wskazano usług transportowych i magazynowania.

Odnosząc się do stanowiska uprawnionego , który twierdził, że zakres ochrony spornego znaku obejmuje wskazaną w świadectwie ochronnym sprzedaż towarów, a nie wytwarzanie tych towarów organ uznał, iż klasy 1-34 Międzynarodowej klasyfikacji towarów i usług obejmują produkcję wskazanych w tych klasach towarów, natomiast usługi sprzedaży tych towarów klasyfikowane są odrębnie w klasie 35. Co do przedstawionych przez uprawnionego faktur VAT wystawione przez C. sp. z o.o. z siedzibą w W. oraz C. C. sp. z o.o. z siedzibą w W. za świadczenie usług budowlanych, transportowych oraz wykonanie prac glazurniczych (k. 88, 99, 106, 116-119, tom I; k. 326-340, tom II; k. 165-169, tom III) organ zauważył, iż w tych dokumentach powyższe usługi również nie zostały oznaczone znakiem "CERMAG". Faktury te zawierają jedynie nazwy rodzajowe usług, czyli usługi budowlane, usługi transportowe, transport własny, oraz wykonanie prac glazurniczych. Nazwa "Cermag" pojawia się w nich jedynie przy określeniu sprzedawcy, czyli C. sp. z o.o. oraz C. C. sp. z o.o. Wobec powyższego organ uznał, że umowy dotyczące robót budowlanych zawarte przez C. C. sp. z o.o z siedzibą w W. (k. 148164, tom III) również nie stanowią dowodów używania spornego znaku w zakresie usług. Część spośród wskazanych powyżej faktur dotyczy bowiem usług świadczonych na podstawie w/w umów. Także naklejki, taśmy oraz zdjęcia zawierające znak "CERMAG" (k. 141-147, tom III) nie stanowią dowodów potwierdzających używanie tego znaku. Tu organ powołał się na orzecznictwo sądowe , z którego wynika , że dokumenty, zwłaszcza zamówienia, faktury, potwierdzenia dostawy lub sprzedaży, a także etykiety, opakowania i podobne dowody rzeczowe świadczące o rzeczywistym występowaniu towarów lub usług w obrocie, powinny mieć podstawowe znaczenie dowodowe. Decydujące znaczenie mają faktury, gdyż same etykiety, przywieszki, wieszaki, torebki czy plomby do odzieży oraz zdjęcia sklepów nie dowodzą rzeczywistej sprzedaży towarów ze znakiem, ani nie obrazują jej pomiarów. Bez faktur same materiały reklamowe, np. kalendarzyki, lub wizytówki, zdjęcia z logo, mogą odgrywać jedynie rolę pomocniczą (por. M. Trzebiatowskl, Obowiązek używania...,s.472 oraz wyrok WSA w Warszawie z 15 października 2010 , sygn akt VI SA/Wa 1425/10). Również karta gwarancyjna dotycząca baterii F. (k. 146-147, tom III) nie potwierdza używania znaku "CERMAG" w rozumieniu art. 169 ustawy Prawo własności przemysłowej. Wynika z niej bowiem, że baterie te zostały wyprodukowane przez zakłady I. dla sieci sprzedaży C. W tej sytuacji organ uznał, że dokument ten nie potwierdza używania spornego znaku dla oznaczania armatury w klasie 11. Sporny znak "CERMAG" został bowiem przeznaczony do oznaczania produkcji tych towarów, a nie ich sprzedaży. Powyższa karta gwarancyjna mogłaby natomiast ewentualnie stanowić dowód uzupełniający, ale dotyczący używania znaku w zakresie usług sprzedaży armatury (klasa 35), lecz ochrona spornego znaku "CERMAG" nie obejmuje takich usług.

Uzasadniając termin wygaśnięcia organ uznał, że skoro sporny znak został zgłoszony w dniu 31 marca 1993 r., zaś jego rejestracja nastąpiła z dniem [...] października 2001 r. zatem w myśl art. 169 ust. 1 pkt 1 pw.p. stwierdzono wygaśnięcie prawa ochronnego na znak towarowy "CERMAG" o numerze R[...] z dniem [...] października 2006 r., czyli pięć lat po dniu wydania decyzji o udzieleniu prawa ochronnego.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję wniósł J. K.

Zarzucił naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7, art. 8, art. 9, art. 77 § 1, art. 80 i 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 256 ust. 1 p.w.p. oraz przepisów prawa materialnego tj. art. 169 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 p.w.p. oraz 154 p.w.p. i wniósł o uchylenie decyzji Urzędu Patentowego z dnia [...] kwietnia 2011 r., nr [...] w całości.

Zdaniem skarżącego Urząd Patentowy nie dokonał lub dokonał błędnej analizy dowodów przedstawionych w sprawie, które potwierdzają fakt używania znaku towarowego przez uprawnionego; skupił się na udowadnianiu faktu, który został przyznany przez uprawnionego, że nie jest producentem i w związku z tym nie nakłada znaku na wyprodukowane przez siebie towary; nie wziął pod uwagę usługowego charakteru znaku oraz wyroku Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] listopada 2009 r., uznającego, że spółka C. została uznana za naruszyciela przedmiotowego znaku; nie wziął pod uwagę zapisów Świadectwa Ochronnego znaku towarowego CERMAG o numerze R[...], które potwierdzają sprzedaż wyrobów oraz świadczenie usług wymienionych w wykazie, nie zaś produkcję towarów.

Skarżący podnosi, iż Urząd Patentowy pominął fakt wykonywania usług, które znajdują się w wykazie towarów. Pominięcie tego faktu miało istotny wpływ na końcowy wynik sprawy i podjęcie zaskarżonej decyzji administracyjnej bowiem istnieje możliwość wygaśnięcia prawa ochronnego do znaku towarowego w części. Ponadto umowy licencyjne istnieją w obrocie i nigdy nie zostały wypowiedziane przez żadną ze stron. Fakt funkcjonowania w obrocie umów licencyjnych został potwierdzony przez wyrok Sądu Okręgowego w [...]. W ocenie skarżącego świadczy to o tym , że organ praktycznie nie wziął pod uwagę następujących dowodów:

a) faktury za usługi budowlane,

b) faktury za usługi transportowe,

c) faktury sprzedaży,

d) katalogi dla klientów.

Natomiast żaden z przedstawionych przez uprawnionego w sprawie dokumentów nie ma charakteru działalności wewnątrz-organizacyjnej, dokumentacji produkcyjnej lub instrukcji wewnętrznych, bowiem faktury wystawiane są samodzielnym i niezależnym podmiotom (a nie wewnątrz organizacji), a katalogi kierowane są do klientów zewnętrznych chcących nabyć określony towar (nie ma to związku z dokumentacją produkcyjną czy instrukcjami wewnętrznymi).

Co do naruszenia prawa materialnego to, zdaniem skarżącego Urząd Patentowy popełnił typowy błąd subsumcji, co wyraziło się w tym, że stan faktyczny ustalony w sprawie błędnie uznano za odpowiadający stanowi hipotetycznemu przewidzianemu w normie prawnej. Powołując się na literaturę skarżący zauważył, że sporny znak towarowy jest używany i realizuje trzy podstawowe funkcje znaku towarowego czyli oznaczenie pochodzenia, reklamową i gwarancyjną. Tak więc uprawniony ; używa znaku towarowego sprzedając produkty ujęte w wykazie i towarów określonych marek , wykonując usługi budowlane ujęte w wykazie towarów określonych marek, co wynika z faktur, jak również magazynuje i transportuje te produkty. Magazyny i samochody opatrzone są oznaczeniem CERMAG, a ich umiejscowienie i wygląd zewnętrzny nie budzi wątpliwości, że dochodzi tam do wykonywania usług magazynowych i transportowych, właśnie pod tym znakiem. Jako dowody skarżący dołączył do skargi stosowne zdjęcia samochodów i magazynów. W związku z tym, zdaniem skarżącego znak CERMAG uzyskuje przymioty znaku usługowego., co zostało zupełnie pominięty przez organ. Powyższe uwagi dotyczą w równym stopniu usług budowlanych, zwłaszcza , że uprawniony prowadzi działalność usługową: usługi budowlane; usługi transportowe i magazynowania, a jego działalność w tym zakresie jest rzeczywista i poważna i co istotne, wśród konsumentów (odbiorców usług) istnieje przekonanie o związku pomiędzy znakiem i usługami nimi nim opatrywanymi, a podmiotem od którego dane usługi pochodzą co wypełnia dyspozycję z art. 154 p.w.p

W ocenie strony znak towarowy CERMAG był używany przez skarżącego w ten sposób, że skarżący umieszczał na opakowaniach, oferował i wprowadzał do obrotu, importował, eksportował, składował w celu oferowania i wprowadzania do obrotu i świadczył usługi pod tym znakiem. Nie ulega wątpliwości ponadto, że umieszczał znak towarowy CERMAG na dokumentach związanych z wprowadzaniem towarów do obrotu lub związanych ze świadczeniem usług. Niepodważalny jest także fakt posługiwania się znakiem towarowym CERMAG w celach reklamy.

W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy wnosił o jej oddalenie, przywołując argumentacje zawartą w decyzji.

Uczestnik postępowania wnosił o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 z 2002 r. poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne sprawują więc kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem ich zgodności z obowiązującym w dacie ich wydania prawem materialnym i przepisami procesowymi.

Ponadto, co wymaga podkreślenia w myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, dalej zwanej p.p.s.a.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Badając w ten sposób zaskarżoną decyzję Sąd nie stwierdził naruszenia prawa, zatem skarga nie jest uzasadniona.

Przed podjęciem dalszych rozważań przypomnieć należy jako wskazówkę interpretacyjną wszelkich przepisów dotyczących znaków towarowych, że istota znaku towarowego polega na możliwości odróżniania oznaczonych nim towarów i usług jednego przedsiębiorstwa od towarów i usług innego przedsiębiorstwa, co słusznie zauważył Urząd Patentowy. Uprawniony, który uzyskał prawo ochronne, nabywa prawo wyłącznego używania znaku w sposób zarobkowy lub zawodowy na całym obszarze Rzeczypospolitej. Służące uprawnionemu prawo wyłącznego używania znaku stanowi także jego obowiązek, bowiem nieużywanie znaku powoduje, że otwiera się możliwość dla innych podmiotów, mających w tym interes prawny, żądania stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego. Celem znaku towarowego jest bowiem odróżnianie towarów i usług wedle ich pochodzenia, a cel ten może być realizowany tylko wtedy, gdy znak nakładany jest na towary/usługi, a towary/usługi trafiają do klienteli.

Zgodnie z art. 154 p.w.p. używanie znaku polega w szczególności na umieszczaniu znaku na towarach objętych prawem ochronnym lub ich opakowaniach, oferowaniu i wprowadzaniu tych towarów do obrotu, ich imporcie lub eksporcie, składowaniu w celu oferowania i wprowadzania do obrotu, umieszczaniu znaku na dokumentach związanych z wprowadzaniem towarów do obrotu, posługiwała się nim w celu reklamy.

Ugruntował się pogląd, że używanie znaku musi charakteryzować się łącznym występowaniem trzech cech: 1/ jego celem ma być odróżnianie towarów, 2/ ma odbywać się z zamiarem wywołania u klienteli i konkurentów reakcji kojarzenia znaku z towarem, 3/ znak ma być stosowany dla towarów zarejestrowanych (vide; Urszula Promińska "Ustawa o znakach towarowych" Komentarz Wyd.Pr. PWN Warszawa 1998 str. 55).

Wskazanie w art. 154 p.w.p. sposobów używania znaku nie jest wyczerpujące, jednak niewątpliwie przepis wymienia najważniejsze sposoby używania znaku. Zasadniczo chodzi o wprowadzanie do obrotu towarów ze znakiem. Znak jest obecny w obrocie gospodarczym i używany w rozumieniu ustawy wówczas, gdy dochodzi do rzeczywistego kontaktu znaku z klientelą (U. Promińska tamże s. 57).

Jak wynika z powyższego, w istocie rzeczy znak towarowy "adresowany jest" do klienteli i spełnia swoją rolę wtedy, gdy towar opatrzony znakiem zostaje wprowadzony do obrotu. W doktrynie przyjmuje się, że używanie znaku prowadzić ma do tego, aby odbiorca na rynku mógł łączyć określony towar z oznaczeniem (por. R. Skubisz "Prawo znaków towarowych. Komentarz" W. Sp. z o.o. Warszawa 1997 s. 211). Chodzi tu o rzeczywiste używanie znaku polegające na bezpośrednim udostępnianiu towarów lub usług ich odbiorcom. Takie rozumienie pojęcia "używanie znaku" będzie wskazówką interpretacyjną do wszelkich dalszych rozważań.

Mając to na uwadze należy stwierdzić, że organ zasadnie uznał wygaśnięcie praw do znaku CERMAG o numerze R[...] z powodu nieużywania.

Art. 169 ust. 1 p.w.p. stanowi, że prawo ochronne na znak towarowy wygasa na skutek nieużywania zarejestrowanego znaku w sposób rzeczywisty dla towarów objętych rejestracją w ciągu nieprzerwanego okresu 5 lat, chyba że istnieją ważne powody jego nieużywania.

Uczestnik postępowania wywodził, że w okresie pięciu kolejnych lat, licząc wstecz od daty złożenia wniosku, uprawniony nie używał na terenie Polski znaku CERMAG dla towarów w klasach 1, 2, 6,8, 11, 17, 19, 20, 21, 37 i 39: kleje; produkty malarskie; metalowe materiały budowlane; narzędzia do układania płytek ceramicznych; instalacje sanitarne, armatura, aparaty oświetleniowe, grzewcze, urządzenia, wykładziny łazienkowe klimatyzacyjne, wykładziny łazienkowe; materiał uszczelniania i izolowania; materiały budowlane: płytki i kształtki ceramiczne, elewacyjne, podłogowe, ścienne, basenowe, glazura i terakota, tynki mineralne; meble, meble łazienkowe; naczynia, wyroby ze szkła, porcelany, fajansu, przybory toaletowe; usługi budowlane; usługi transportowe i magazynowania, zatem prawo ochronne wygasło. Z kolei skarżący podnosił , że używał znaku udzielając na niego licencji, sprzedając towary, wystawiając faktury i świadcząc usługi budowlane, transportowe oraz magazynowe.

Zdaniem Sądu Urząd Patentowy prawidłowo zbadał interes prawny wnioskodawcy, bowiem zgodnie z art. 169 ust. 2 p.w.p. skuteczne wystąpienie z wnioskiem o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego jest uwarunkowane istnieniem interesu prawnego po stronie wnioskodawcy. Organ ustalił, że wnioskodawca (uczestnik postępowania) C. sp. z o.o. z siedzibą w P. ma interes prawny w stwierdzeniu wygaśnięcia prawa ochronnego dla ww. towarów wobec przeciwstawienia w postępowaniu o rejestrację znaku "CERMAG CERAMIC Style" znaku spornego jako przeszkody w rejestracji a także wobec faktu toczącego się postępowania sądowego przed Sądem Okręgowym w [...] treści art. 20 i 22 Konstytucji RP i art. 6 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej.

Badając prawidłowość merytorycznego rozstrzygnięcia wskazać należy, że zgodnie zaś z art. 169 ust. 6 p.w.p. w przypadku wszczęcia postępowania w sprawie wygaśnięcia prawa ochronnego, obowiązek wykazania używania znaku towarowego lub istnienia ważnych powodów usprawiedliwiających nieużywanie znaku spoczywa na uprawnionym z tytułu prawa ochronnego. A zatem to skarżący jako uprawniony powinien był wykazać, iż używał znaku towarowego na terytorium Polski w sposób rzeczywisty poprzez nakładanie oznaczenia na towar i wprowadzanie tak oznaczonych towarów do obrotu. Znak towarowy został zarejestrowany do oznaczania towarów i usług, więc wykazanie używania znaku obejmować powinno towary i usługi objęte prawem ochronnym.

W rozpoznawanej sprawie, w ocenie Sądu organ dokonał analizy całego materiału dowodowego i na podstawie tej analizy dokonał prawidłowego ustalenia , iż sporny znak był nie był używany w okresie wskazanym we wniosku o wygaśnięcie prawa ochronnego, dla oznaczania towarów i usług objętych tym prawem. Jednocześnie organ uzasadnił, dlaczego złożone przez stronę skarżącą dowody nie mogą być uznane za używanie znaku CERMAG w sposób rzeczywisty, a więc w związku fizycznym i pojęciowym z towarem bądź usługą, co oznacza konieczność nakładania zarejestrowanego oznaczenia na towar/usługę i wprowadzenia go do obrotu. Jak zasadnie stwierdził Urząd Patentowy taka sytuacja nie miała miejsca w odniesieniu do kwestionowanego znaku CERMAG o numerze R[...] bowiem żadna spośród przedstawionych przez skarżącego faktur VAT wystawionych za sprzedaż towarów nie zawiera jakiegokolwiek produktu oznaczonego nazwą "CERMAG". Towary były określane nazwą rodzajową, np. zaprawa klejowa, silikon sanitarny, bez użycia nazwy własnej produktów lub też faktury dotyczyły produktów innych firm, sygnowanych innymi niż sporny znak oznaczeniami takimi jak S., G., M., O., T., K., S. Nazwa "CERMAG" pojawia się we wskazanych powyżej fakturach jedynie przy określeniu sprzedawcy, czyli wystawcy faktur. Powyższa okoliczność dotyczy także katalogów firmowych skarżącego oraz innych dokumentów, na co zasadnie wskazał organ w uzasadnieniu decyzji.

Podobnie sprawa przedstawia się w odniesieniu do usług , gdzie faktury zawierają jedynie nazwy rodzajowe usług, czyli usługi budowlane, usługi transportowe, transport własny, oraz wykonanie prac glazurniczych, zaś nazwa "CERMAG" pojawia się w nich jedynie przy określeniu sprzedawcy, czyli C. sp. z o.o. oraz C. C. sp. z o.o. Dlatego, wbrew twierdzeniom skarżącego, umowy dotyczące robót budowlanych zawarte przez C. C. sp. z o.o z siedzibą w W. również nie stanowią dowodów używania spornego znaku w zakresie usług. Ponadto , ze złożonych przez skarżącego dokumentów wynika, że " CERMAG" w umowach i fakturach usługowych była używana jako nazwa przedsiębiorstwa, nie zaś jako znak towarowy. Tym samym nie można podzielić stanowiska skarżącego jakoby znak towarowy CERMAG był używany w zakresie usług w sposób rzeczywisty , zwłaszcza , na co nie zwrócił uwagi Urząd Patentowy , iż przedstawione umowy i faktury w zakresie usług pochodziły z 2008 r., zatem z daty późniejszej niż data wygaśnięcia znaku. Mając na względzie fakt, że rozstrzygnięcie o wygaśnięciu znaku ma charakter deklaratoryjny ( vide wyrok NSA z dnia 21 września 2009 r. , sygn akt II GSK 668/08) przedstawione dowody na używanie znaku w odniesieniu do usług budowlanych nie zasługują na uwzględnienie.

Odnosząc się do zarzutu skargi, iż Urząd Patentowy nie wziął pod wyroku Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] listopada 2009 r., uznającego, że spółka C. została uznana za naruszyciela przedmiotowego znaku; nie wziął pod uwagę zapisów Świadectwa Ochronnego znaku towarowego CERMAG o numerze R[...], które potwierdzają sprzedaż wyrobów oraz świadczenie usług wymienionych w wykazie, nie zaś produkcję towarów, należy stwierdzić , że zarzut ten jest niezasadny. O używaniu znaku nie mogą świadczyć otrzymane świadectwa ochronne bowiem używanie jest stanem faktycznym prowadzącym do realizacji przyznanego prawa ochronnego. Natomiast wydane przez sąd powszechny wyroki nie są wiążące dla Urzędu Patentowego, który władny jest do dokonania własnych ustaleń faktycznych.

Ustosunkowując się pominięcia przez organ umów licencyjnych to , w ocenie Sądu, nie ma podstaw do przyjęcia, że zawierając umowę licencyjną licencjobiorca użył lub używał znaku objętego licencją. Fakt, że licencjobiorca nabył wynikające z licencji prawo używania znaku towarowego CERMAG nie oznacza bowiem, że z prawa tego kiedykolwiek skorzystał, a samo nabycie uprawnienia do używania znaku nie stanowi jego rzeczywistego używania.

W art. 169 ust. 4-5 p.w.p. zawarte są wskazówki określające formy używania znaku oraz wskazujące, jakie formy używania znaku nie wypełniają pojęcia rzeczywistego używania znaku. Jak zaznaczono wyżej używanie musi być rzeczywiste i być związane z udostępnianiem towarów lub usług odbiorcom. Zatem nie każda forma używania znaku zawarta w art. 154 p.w.p. jest wystarczająca dla zachowania prawa ochronnego. Korzystanie ze znaku tylko w działalności wewnątrzorganizacyjnej, umieszczanie znaku w dokumentacji produkcyjnej lub instrukcjach wewnętrznych nie stanowi rzeczywistego używania. Tak samo nie można uznać za rzeczywiste używanie znaku towarowego zastosowanie znaku w firmie, nazwie handlowej czy też używanie znaku wyłącznie w reklamie. Z tych też powodów załączone do skargi fotografie nie mogły być uwzględnione bowiem nie zawierają daty pewnej oraz nie zostały przedstawione w toku postępowania spornego, gdzie ustala się stan faktyczny sprawy.

W tym stanie rzeczy Sąd uznał za nieuzasadniony zarzut niewłaściwej oceny materiału dowodowego i wadliwych ustaleń, bowiem organ prawidłowo ustalił, że nie zostało dowiedzione, iż w badanym okresie skarżący używał w sposób rzeczywisty znak towarowy CERMAG. Z materiału dowodowego wynika, że znak towarowy CERMAG o numerze R[...] przez cały sporny okres nie był używany w sposób rzeczywisty w obrocie w Polsce i nie mógł spełniać swojej ustawowej funkcji tj. nie służył odróżnianiu towarów i usług oraz powiązaniu towarów z producentem lub usługodawcą.

Z powyższych względów Sąd podzielił stanowisko organu co do istnienia uzasadnionych przesłanek do wygaśnięcia prawa ochronnego na sporny znak towarowy z dniem 4 października 2006 r.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.