Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 557/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2022-01-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 11, art. 107 § 1, § 3
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 31zq ust. 7, ust. 8
journal: Dz.U. 2020 poz 1842
law: Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Chitrosz-Roicka (sprawozdawca) Sędziowie WSA Wiesława Achrymowicz WSA Andrzej Niezgoda Protokolant specjalista Marta Wawrzecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi A. C. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. znak: [...]


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej: "ZUS") na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm. – dalej: "k.p.a.") oraz art. 31zq ust. 8 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem

i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 1842 ze zm. – dalej: "ustawa o COVID"), utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] lutego 2021 r., znak [...], odmawiającą A. C. prawa do zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek na własne obowiązkowe ubezpieczenia emerytalne i rentowe oraz wypadkowe, dobrowolne ubezpieczenie chorobowe, ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za listopad 2020 r.

Skarżąca w dniu 10 stycznia 2021 r. zwróciła się z wnioskiem o zwolnienie

z obowiązku opłacenia składek za miesiąc listopad 2020 r., a wobec decyzji odmownej, wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy wyjaśniając, że od 1998 r. prowadzi działalność o profilu fotograficznym pod nr PKD 74.20.Z, która jest działalnością główną i nigdy nie była przez nią zmieniana, zaś PKD 18.12.Z został wygenerowany w wyniku błędu migracyjnego, o czym świadczy pismo z Urzędu Statystycznego w [...] z dnia 9 lutego 2021 r.,

Rozpatrując sprawę ponownie ZUS wskazał, że zgodnie z art. 31zo ust. 10 ustawy o COVID płatnikowi składek prowadzącemu na dzień 30 września 2020 r. działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności kodami 47.71.Z, 47.72.Z, 47.81.Z, 47.82.Z, 47.89.Z, 49.32.Z, 49.39.Z, 56.10.A, 56.10.B, 56.21.Z, 56.29.Z, 56.30.Z, 59.11.Z, 59.12.Z, 59.13.Z, 59.14.Z, 59.20.Z, 74.20.Z, 77.21.Z, 79.90.A, 79.90.C, 82.30.Z, 85.51.Z, 85.52.Z, 85.53.Z, 85.59.A, 85.59.B, 86.10.Z, w zakresie działalności leczniczej, polegającej na udzielaniu świadczeń w ramach lecznictwa uzdrowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r.

o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, lub realizowanej w trybie stacjonarnym rehabilitacji leczniczej, 86.90.A, 86.90.D, 90.01.Z, 90.02.Z, 90.04.Z, 91.02.Z, 93.11.Z, 93.13.Z, 93.19.Z, 93.21.Z, 93.29.A, 93.29.B, 93.29.Z, 96.01.Z, 96.04.Z przysługuje prawo do zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, za okres od 1 listopada 2020 r. do 30 listopada 2020 r., wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za ten okres, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek do dnia 30 czerwca 2020 r. i przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w listopadzie 2020 r. był niższy co najmniej o 40%

w stosunku do przychodu uzyskanego w listopadzie 2019 r.

ZUS ustalił, że na dzień 30 września 2020 r. zarówno w bazie REGON, jak

i Centralnej Ewidencji i Informacji Działalności Gospodarczej po stronie skarżącej figurował kod przeważającej działalności skarżącej PKD 18.12.Z, oznaczający działalność jako: "Pozostałe drukowanie", a w sytuacji, gdy kod ten nie został wymieniony przez ustawodawcę jako uprawniający do skorzystania ze zwolnienia

z obowiązku opłacania należności z tytułu ww. składek, zwolnienie przyznane być nie może. Tym samym, podniesiony przez skarżącą we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy argument w postaci błędu, jaki widniał w CEIDG w przedmiocie przeważającego numeru PKD prowadzonej działalności gospodarczej – w ocenie organu – nie zasługiwał na uwzględnienie.

Zdaniem ZUS, skoro na dzień 30 września 2020 r. figurował w CEIDG jako rodzaj przeważającej działalności gospodarczej numer PKD 18.12.Z, zaś jego zmiany na PKD 74.20.Z skarżąca dokonała dopiero w dniu 24 listopada 2020 r., to

w świetle art. 31zo ustawy o COVID skarżącej nie przysługiwało prawo do zwolnienia z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek za miesiąc listopad 2020 r.

W skardze do Sądu skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię, a w rezultacie niezastosowanie art. 31zo ust. 10 ustawy o COVID polegającą na przyjęciu, iż o prowadzeniu przez przedsiębiorcę rodzaju przeważającej działalności gospodarczej na dzień 30 września 2020 r. świadczy oznaczenie numerem PKD, a nie rodzaj faktycznie prowadzonej działalności, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem spowodowało uznanie, iż nie przysługuje jej zwolnienie z opłacania należnych składek ze względu na niespełnienie wymogu prowadzenia działalności na dzień 30 września 2020 r., oznaczonej kodem PKD 74.20.

Wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej oraz zobowiązanie ZUS do wydania decyzji zwalniającej z obowiązku opłacania należnych składek za listopad 2020 r., skarżąca zwróciła się o: "zobowiązanie Urzędu Miasta [...] oraz Urzędu Gminy [...], w których znajdują się jej wnioski do CEIDG o przedstawienie wszystkich złożonych wniosków celem wykazania, iż nie dokonywała przed 30 września 2020 r. zmiany wpisu w postaci zmiany PKD

z 74.20.z na 18.12.Z oraz do złożenia pisma wyjaśniającego podstawę i przyczynę zmiany PKD, a także o przesłuchanie jej na okoliczność rodzaju prowadzonej przeważającej działalności gospodarczej i braku dokonywania zmian PKD".

W uzasadnieniu skargi wskazała, że od 1998 r. prowadzi A. z siedzibą w [...], oznaczoną według PKD numerem 74.20, która zajmuje się wykonywaniem zdjęć w przedszkolach, szkołach, jak również zdjęć indywidualnych i okolicznościowych, świadczeniem profesjonalnych usług fotograficznych, w tym fotografii artystycznej. Zatrudnia wysoko wykwalifikowane grono fotografów, pracujących na renomowanym sprzęcie. Zawsze prowadziła działalność fotograficzną i nigdy nie zmieniała rodzaju prowadzonej przeważającej działalności gospodarczej.

Skarżąca argumentowała, że w dniu 7 maja 1990 r. zgłosiła do rejestru REGON, jako przeważający rodzaj działalności według PKD1998 symbol 74.81 działalność fotograficzna. Z zaświadczenia o numerze identyfikacyjnym REGON

z Krajowego Rejestru Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 10 listopada 1998 r. (według PKD 1998) oraz z dnia 16 października 2006 r. (według PKD 2004) wynika, iż na podstawie złożonego wniosku o nadanie numeru REGON rodzajem prowadzonej przeważającej działalności gospodarczej pod nazwą P. jest działalność fotograficzna 74.81. Kolejno z zaświadczenia

o numerze identyfikacyjnym REGON z Krajowego Rejestru Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 15 grudnia 2008 r. wynika, iż na podstawie złożonego wniosku o nadanie numeru REGON rodzajem prowadzonej przeważającej działalności gospodarczej pod nazwą P. według PKD 2004 jest działalność fotograficzna 74-81, natomiast według PKD 2007 jest działalność fotograficzna 74.20.

Powołując się na pismo Urzędu Statystycznego w [...] z dnia 9 lutego 2021 r. podniosła również, że podczas przenoszenia w dniu 2 grudnia 2011 r. wpisu z Ewidencji Działalności Gospodarczej (EDG) prowadzonej przez Urząd Miasta [...] elektronicznej migracji do CEIDG, powstał błąd. Spowodowane to było faktem, iż w EDG nie było obowiązku wskazywania przeważającego rodzaju działalności gospodarczej wg PKD. Obowiązek taki pojawił się dopiero w 2011 r., kiedy powstała CEIDG. W pozycji "wykonywana działalność gospodarcza (kody PKD) wszystkie wykonywane działalności gospodarcze uszeregowane były w kolejności numerycznej, tak więc PKD 18.12 Z automatycznie został przeniesiony do CEIDG na pierwszym miejscu, jako przeważający rodzaj działalności gospodarczej. Wobec powyższego, zmiana przeważającej działalności gospodarczej odbyła się bez jej udziału, gdyż nie miała świadomości takich działań i w związku z tym nie może ponosić negatywnych konsekwencji tego stanu rzeczy.

W odpowiedzi na skargę ZUS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) "p.p.s.a.", sąd uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; stwierdza – jak to wynika z pkt 2 – nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach; wreszcie, zgodnie z pkt 3 – stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone

w k.p.a. lub w innych przepisach. W razie nieuwzględnienia skargi w całości albo

w części sąd - na podstawie art. 151 p.p.s.a. - oddala skargę odpowiednio w całości albo w części.

Stosownie do art. 134 § 1 powołanej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem niemającym zastosowania

w rozpoznawanej sprawie. Jak zaś stanowi art. 133 § 1 p.p.s.a., sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy, chyba że organ nie wykonał obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2, tzn. nie przekazał wraz ze skargą kompletnych i uporządkowanych akt sprawy.

W pierwszej kolejności wyjaśnić skarżącej należy, że sądy administracyjne nie mają kompetencji do zmiany zaskarżonej decyzji, ani też do zobowiązania organów administracji do wydania rozstrzygnięcia o określonej treści, a jedynie – z przyczyn wskazanych wyżej – władne są do jej wyeliminowania z obrotu prawnego. Sąd administracyjny jest sądem kasacyjnym, sądem prawa i nie dokonuje ustaleń faktycznych w sprawie służących merytorycznemu rozstrzygnięciu. W bezpośredni sposób nie prowadzi też postępowania dowodowego.

Poddając kontroli zaskarżoną decyzję, wskazać należy na uchybienia proceduralne organu rozpoznającego sprawę, które skutkowały tym, że uzasadnienie rozstrzygnięcia sprawy musiałby przejąć sąd administracyjny. Tymczasem zasadą postępowania administracyjnego jest, że sąd administracyjny nie ma kognicji do merytorycznego rozpatrywania sprawy administracyjnej i formułowania uzasadnienia rozstrzygnięcia, a tylko do kontroli prawidłowości działań organu na podstawie kryterium legalności.

W myśl art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 k.p.a., decyzja musi zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne, na które składają się w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn,

z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej,

a także wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.

Uzasadnienie decyzji powinno być skonstruowane w sposób, pozwalający na realizację zasady przekonywania, o której mowa w art. 11 k.p.a. Jednocześnie uzasadnienie powinno umożliwić sądowi administracyjnemu sprawdzenie prawidłowości toku rozumowania organu wydającego decyzję oraz motywów rozstrzygnięcia. Zasada przekonywania nie jest zrealizowana, gdy organ pominie milczeniem niektóre twierdzenia lub nie odniesie się do faktów istotnych dla danej sprawy. Wszelkie okoliczności i zarzuty strony, a zwłaszcza te, które mają znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, muszą być rzetelnie omówione i wnikliwie przeanalizowane.

Z istoty samego uzasadnienia wynika, że powinno ono wskazywać przesłanki, którymi kierował się organ wydając dane orzeczenie, a więc w sposób wyczerpujący wyjaśniać podstawę rozstrzygnięcia i okoliczności, które za takim, a nie innym rozstrzygnięciem przemawiają. Celem uzasadnienia jest przedstawienie procesów myślowych, które doprowadziły organ do wydania danego aktu, wskazanie motywów będących podstawą podjętego przez niego rozstrzygnięcia i wreszcie wskazanie argumentów tłumaczących, dlaczego takie, a nie inne stanowisko było prawidłowe

w określonym stanie faktycznym. Argumentacja zawarta w uzasadnieniu powinna pozwolić – zarówno podmiotowi, którego rozstrzygnięcie bezpośrednio dotyczy, jak

i ewentualnie sądowi kontrolującemu następnie tę decyzję – odczytać kierunek rozważań oraz tok rozumowania organu. Uzasadnienie aktu administracyjnego stanowiąc jego integralną część, wpływa na jego treść. Sporządzenie uzasadnienia jest nie tylko wymogiem formalnym – wynikającym wprost z brzmienia art. 107 § 1 i 3 k.p.a. – ale także ma istotne znaczenie merytoryczne. Przedstawienie toku rozumowania organu administracyjnego wpływa na kontrolę rozstrzygnięcia

w postępowaniu sądowo-administracyjnym.

ZUS w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, odmawiając skarżącej prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za listopad 2020 r. przyjął, że jej przeważająca działalność na dzień 30 września 2020 r., zarówno

w bazie REGON jak i Centralnej Ewidencji i Informacji Działalności Gospodarczej, oznaczona była kodem przeważającej działalności PKD 18.12.Z "Pozostałe drukowanie", którego to kodu ustawodawca nie wymienił wśród uprawniających do skorzystania ze zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu wyżej wymienionych składek, natomiast zmiana przeważającego PKD prowadzenia działalności gospodarczej na PKD 74.20.Z dokonała została dopiero w dniu 24 listopada 2020r.

Uzasadnienie przedmiotowej decyzji sprowadza się w zasadzie do tych dwóch konkluzji. Organ zatem poprzestał tylko i wyłącznie na wymogu formalnym, pomijając całkowitym milczeniem treść pisma Urzędu Statystycznego w [...] z dnia 9 lutego 2021 r. i zaniechał zbadania, jaka była rzeczywiście przeważająca działalność skarżącej na dzień 30 września 2020 r.

Sąd w pełni podziela znajdujące potwierdzenie w licznych orzeczeniach sądów administracyjnych (m.in. w wyroku WSA w Szczecinie z 17 czerwca I SA/Sz 372/21) stanowisko, że sformułowanie o prowadzeniu działalności oznaczonej według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaju przeważającej działalności, odnosi się do faktycznie (rzeczywiście) prowadzonej działalności gospodarczej przez płatnika przedmiotowych składek. Inne rozumienie tego pojęcia mogłoby spowodować, że pomoc w postaci zwolnienia z obowiązku uiszczenia składek otrzymałby przedsiębiorca, który posiada co prawda wymieniony przez ustawodawcę (przy założeniu spełnienia pozostałych przesłanek), ale faktycznie nie prowadzi takiej działalności gospodarczej, tj. pomoc publiczną otrzymałaby osoba nieuprawniona, lecz spełniająca formalnie przesłanki do jej uzyskania.

Należy pamiętać, że rejestr podmiotów REGON prowadzony jest dla potrzeb statystyki publicznej, której celem jest zapewnienie rzetelnego, obiektywnego

i systematycznego informowania społeczeństwa, organów państwa i administracji publicznej oraz podmiotów gospodarki narodowej o sytuacji ekonomicznej, demograficznej, społecznej oraz środowiska naturalnego (art. 3 ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej – Dz.U. z 2020 r. poz. 443). Podanie do rejestru danych niezgodnych z rzeczywistością albo ich niezaktualizowanie nie pociąga za sobą zakazu prowadzenia działalności innej niż objętej kodami PKD, wpisanymi w rejestrze podmiotów REGON. Rejestr ma charakter formalny i bazuje na oświadczeniach wiedzy podmiotów obowiązanych do przekazywania danych, które nie podlegają merytorycznej weryfikacji. Nie tworzy on stanu prawnego, także

w obszarze działalności gospodarczej. Jak natomiast wyjaśnił Sąd Najwyższy, m. in. w wyrokach z dnia 7 stycznia 2013 r., II UK 142/12 i z dnia 23 listopada 2016 r., II UK 402/15, oświadczenia wiedzy mają charakter faktów, dlatego mogą być kwestionowane, ponieważ stan nimi stwierdzony jako fakt podlega ocenie

w kategoriach prawdy lub fałszu.

Wskazać należy, że określenie "przeważająca działalność gospodarcza" wyjaśnia rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 listopada 2015 r. w sprawie sposobu i metodologii prowadzenia i aktualizacji krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej, wzorów wniosków, ankiet i zaświadczeń (Dz.U. poz. 2009). W § 9 tego rozporządzenia nawiązano do poziomu przychodów

z poszczególnych rodzajów działalności danej jednostki statystycznej – do procentowego udziału poszczególnych rodzajów działalności w ogólnej wartości przychodów ze sprzedaży lub, jeżeli nie jest możliwe, zastosowanie tego miernika, na podstawie udziału pracujących, wykonujących poszczególne rodzaje działalności, w ogólnej liczbie pracujących.

O przeważającej działalności nie może zatem świadczyć sam wpis do rejestru podmiotów REGON, ponieważ przepisy regulujące funkcjonowanie tej ewidencji określają warunki, które należy wziąć pod uwagę przy ocenie, kiedy i jaka działalność może być uznana za przeważającą. Decyduje jednak o tym podmiot składający oświadczenie wiedzy, w oparciu o wytyczne określone w omawianym rozporządzeniu.

Dlatego dokonując wykładni przepisów dotyczących zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek, nie można pomiąć ww. znaczenia pojęcia przeważającej działalności, jeżeli podważona zostanie aktualność/prawidłowość wpisu w rejestrze podmiotów REGON. Wobec tego należy uznać, że pomoc, o jakiej stanowi ustawa

o COVID oraz rozporządzenie w sprawie wsparcia nie powinna trafiać do podmiotów, które nie prowadzą działalności określonych w tych przepisach jako przeważającej. Tym bardziej nie można jej natomiast przyznawać z pominięciem podmiotów, które pomimo formalnego braku zgłoszenia organowi statystyki publicznej jako przeważającego rodzaju działalności uprawniającej do zwolnienia, rzeczywiście taki rodzaj działalności w analizowanym czasie prowadziły. Takie formalne ograniczenie, wynikające z wpisu w rejestrze podmiotów REGON, nie spełniłoby konstytucyjnego wymogu proporcjonalności odnośnie do celu, jaki zamierzano osiągnąć omawianą regulacją ulgową. Poprzestanie na formalnej treści wpisu w rejestrze podmiotów REGON mogłoby nie pozwolić przyznać pomocy tym, do których została faktycznie skierowana i do nich też tylko powinna trafić.

Nie można też tracić z pola widzenia także tego, że przepisy ustawy o COVID mają na celu m.in. łagodzenie społeczno-gospodarczych związanych

z występowaniem epidemii COVID-19 przez udzielanie różnego rodzaju wsparcia materialnego wielu podmiotom, w tym przedsiębiorcom. Wprowadzane przez ustawodawcę ograniczenia w prowadzeniu działalności gospodarczej, bez względu na formę, w jakiej to następowało, także w związku z przeciwdziałaniem COVID-19, powinny wiązać się z rozwiązaniami mającymi udzielać wymiernego i realnego wsparcia tym, którzy określonymi ograniczeniami są/byli bezpośrednio obejmowani,

a przez to doznali faktycznego, a nie tylko formalnego ograniczenia konstytucyjnego prawa swobody prowadzenia działalności gospodarczej (art. 22 Konstytucji RP)

i możliwości zarobkowania. Określenie form wsparcia należy do ustawodawcy,

a udzielenie ulgi w realizacji fiskalnych obowiązków publicznoprawnych jest jedną

z nich. Takie wsparcie przedsiębiorców stanowi realizację zasady sprawiedliwości społecznej, zwłaszcza że ustawodawca zdecydował się na wprowadzenie rozwiązania prawnego, odnośnie do którego nikt nie miał możliwości wcześniejszego przygotowania się na spełnienie jego warunków, choćby poprzez aktualizację danych.

Sąd orzekający w niniejszej sprawie w całości popiera stanowisko zaprezentowane już m.in. w przywołanym wyroku WSA w Szczecinie z dnia 17 czerwca 2021 r., I SA/Sz 372/21, zgodnie z którym wyłącznie językowy rezultat wykładni § 10 ust. 1 i 2 (w rozpoznawanej sprawie również ust. 2a) rozporządzenia

w sprawie wsparcia prowadzi do wypaczenia celu tych przepisów, którym jest przeciwdziałanie negatywnym skutkom gospodarczym rozprzestrzeniania się wirusa COVID-19, związanym przede wszystkim z okresowo wprowadzanymi na obszarze RP ograniczeniami w prowadzeniu działalności gospodarczej w trakcie pandemii. Choć podstawową metodą interpretacji tekstu prawnego jest wykładnia językowa, to nie ma ona charakteru absolutnego. Odstępstwo od gramatycznej wykładni przepisu prawa jest możliwe a nawet pożądane w sytuacji, gdy rezultaty takiej wykładni podważają ratio legis przepisu, bądź gdy prowadzą do sprzeczności

z fundamentalnymi wartościami konstytucyjnymi.

Według Sądu danych zawartych w rejestrze REGON nie można traktować jako wyłącznego środka dowodowego służącego wykazaniu przeważającego rodzaju prowadzonej działalności, jeżeli wnioskujący podważa prawidłowość tych danych. Przedsiębiorca może te okoliczności wykazać także innymi środkami dowodowymi, podważając formalne i statystyczne znaczenie wpisu w rejestrze podmiotów REGON. Wskazany przepis zawiera rozwiązanie proceduralne, mające na celu usprawnienie procesu przyznawania przez ZUS wsparcia przedsiębiorcom faktycznie prowadzącym określony rodzaj działalności, ale nie stanowi on istotnej modyfikacji procesu dowodowego, obowiązującego w postępowaniu administracyjnym. Oczywiście nie oznacza to, że przedsiębiorca nie powinien na bieżąco, w terminach określonych w przepisach prawa powszechnie obowiązującego, zgłaszać wszelkie zmiany danych w zakresie realizacji obowiązków prawnych nałożonych na określone podmioty, w tym w zakresie danych przekazywanych organom statystyki publicznej, aby podmioty te mogły rzetelnie wykonywać nałożone na nie obowiązki (por. wyrok WSA w Rzeszowie z 27 kwietnia 2021 r., I SA/Rz 214/21; wyrok WSA w Szczecinie

z 18 lutego 2021 r., I SA/Sz 955/20, CBOSA).

Zdaniem Sądu, w § 10 ust. 3 rozporządzenia w sprawie wsparcia (analogicznie do art. 31zo ust. 11 ustawy o COVID) ustawodawca zdecydował

o wprowadzeniu środka dowodowego o charakterze formalnym, za pomocą którego ma nastąpić ustalenie przez organ rzeczywistego zakresu prowadzonej działalności. Środek ten ma charakter domniemania prawnego zakładającego, że wpis w rejestrze podmiotów REGON odpowiada stanowi rzeczywistemu. Domniemanie to należy jednak do kategorii domniemań wzruszalnych.

Postępowanie w sprawie ulgi jest prowadzone na zasadach określonych

w przepisach k.p.a. (art. 31zq ust. 7 i 8 ustawy o COVID), a zgodnie z art. 76 § 3 k.p.a. dopuszczalne jest przeprowadzenie dowodu przeciwko dokumentowi urzędowemu. Dane pozyskiwane przez ZUS w trybie określonym w art. 31zo ustawy o COVID i § 10 rozporządzenia w sprawie wsparcia mają charakter urzędowy

w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a. (art. 43 ustawy o statystyce publicznej) i są dla organu wiążące, lecz przepisy ustawy o COVID nie wyłączyły stosowania w tym postępowaniu normy zawartej w art. 76 § 3 k.p.a., co nie zostało przez organ dostrzeżone.

Oznacza to, że przedsiębiorca, prowadzący rzeczywistą i przeważającą działalność gospodarczą odpowiadającą treści kodów PKD uprawniających do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek (ten warunek ulgi ma charakter materialnoprawny i nie podlega modyfikacji), może podważyć

w niebudzący wątpliwości sposób aktualność wpisu w rejestrze podmiotów REGON odnośnie do faktycznie prowadzonej przeważającej działalności. Obalenie domniemania polega na wykazaniu, że rzeczywisty stan faktyczny jest inny niż wynikający z danych pozyskanych przez organ z rejestru CEIDG/REGON.

Ocena, czy działalność gospodarcza określonego rodzaju jest rzeczywiście wykonywana i w jakich rozmiarach, należy do sfery ustaleń faktycznych. Nie zależy ona od wpisu do rejestru, choć wpis taki potraktowany został przez ustawodawcę jako domniemanie prawne mające na celu uproszczenie postępowania ulgowego. Inicjatywa dowodowa w tej kwestii należy do strony, co w sprawie niniejszej miało miejsce we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, a co zostało poza sferą rozważań organu.

Ponownie rozpoznając sprawę, organ będzie zobligowany przede wszystkim do ustalenia stanu faktycznego sprawy w kontekście twierdzeń i wywodów strony skarżącej, z uwzględnieniem przedstawionej argumentacji Sądu.

Sąd nie uwzględnił wniosku pełnomocnik skarżącej o odroczenie rozprawy, mając na uwadze możliwość ustanowienia pełnomocnictwa substytucyjnego.

Nie kwestionując okoliczności, wskazanych we wniosku o odroczenie rozprawy zauważyć należy, że rozprawa została wyznaczona na godzinę 9:40, zaś wizyta lekarska matki pełnomocnik na godzinę 12:00. Pełnomocnik uzyskała też dostęp do uczestnictwa w rozprawie w sposób zdalny,

Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw.

z art. 135 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.