Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 710/17
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-08-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 9, art. 76 § 1 i 2, art. 77, art. 145 § 1 pkt 5
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 3 ust. 1 i 2 pkt 1 i 2
journal: Dz.U. 2008 nr 170 poz 1051
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jednolity
article: art. 7 ust. 1, art. 17 ust. 1 i 3
journal: Dz.U. 2009 nr 116 poz 975
law: Ustawa z dnia 25 czerwca 2009 r. o rolnictwie ekologicznym.
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 316 poz 65 art. 27 ust. 1
law: Rozporządzenie Komisji (WE) NR 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady  (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów  wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007  w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina
article: art. 174 pkt 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Skoczylas Sędzia NSA Andrzej Kisielewicz Sędzia del. WSA Małgorzata Grzelak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 8 sierpnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M. T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 10 listopada 2016 r., sygn. akt III SA/Łd 720/16 w sprawie ze skargi M. T. na decyzję Dyrektora Łódzkiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Łodzi z dnia [...] czerwca 2016 r., nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, wyrokiem z dnia 10 listopada 2016 r. sygn. akt III SA/Łd 720/16, oddalił skargę M.T. na decyzję Dyrektora Łódzkiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] czerwca 2016 nr [...] r. w przedmiocie uchylenia decyzji dotychczasowej w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2012 i przyznaniu płatności w pomniejszonej wysokości.

Sąd I instancji za podstawę wyrokowania przyjął następujące ustalenia:

Decyzją z [...] grudnia 2012 r., Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [..] przyznał M.T. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, w tym: jednolitą płatność obszarową, płatność uzupełniającą oraz płatność zwierzęcą do powierzchni zgłoszonej w treści wniosku strony z 14 maja 2012 r. o przyznanie płatności za rok 2012. Decyzja została doręczona M.T. w dniu 10 grudnia 2012 r.

Postanowieniem z17 listopada 2015 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Z. wznowił z urzędu postępowanie zakończone powyższą decyzją, dołączył do akt przedmiotowej sprawy raport z czynności kontrolnych przeprowadzonych w dniu 22 lipca 2013 r. w gospodarstwie rolnym M.T.

W efekcie przeprowadzonego postępowania, decyzją z [...] stycznia 2016 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Z. uchylił ww. decyzję dotychczasową z [...] grudnia 2012 r. i przyznał stronie jednolitą płatność obszarową w pomniejszonej wysokości oraz płatność uzupełniającą i płatność zwierzęcą do powierzchni zadeklarowanej w treści wniosku.

Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Łodzi, po rozpoznaniu odwołania M.T. od powyższej decyzji, utrzymał w mocy zakwestionowane rozstrzygnięcie na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 124 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz.Urz.UE.L.2009. 30.16), art. 2 pkt 23, art. 26 ust. 1, art. 27 ust. 1, art. 32 ust. 1, art. 57 ust. 3, art. 58, art. 73 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz.Urz.UE.L.2009.316.65), art. 2 lit. b/ i c/ rozporządzenia Komisji (WE) nr 1120/2009 z dnia 29 października 2009r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania systemu płatności jednolitej przewidzianego w tytule III rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników (Dz.Urz.UE.L.2009.214.1), art. 3, art. 7 ust. 1, 1a, i ust. 2, art. 30 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (tekst jednolity: Dz.U. z 2012 r. poz. 1164 ze zm.) w zw. z art. 60 ust. 2 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. z 2015 r. poz. 308), § 1 ust. 1 pkt 5, § 4, § 6 ust. 2 rozporządzenia z dnia 11 marca 2010 r. w sprawie minimalnych norm (Dz.U. z 2010 r. Nr 39, poz. 211 z późn. zm.). W uzasadnieniu decyzji z 27 czerwca 2016 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego wyjaśnił, że w niniejszej sprawie nową okolicznością, istotną dla sprawy, było ustalenie, że na zadeklarowanych przez stronę we wniosku działkach rolnych oznaczonych nr ewidencyjnymi: 155(AC), 245 (AE), 157 (T) i 212 (Y) nie była prowadzona działalność rolnicza zgodnie z normami. Według organu odwoławczego, wskazana okoliczność istniała już w dniu wydania decyzji z dnia 6 grudnia 2012r., lecz nie była organowi znana. Zdaniem Dyrektora Oddziału Regionalnego, zgromadzony w toku czynności kontrolnych materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, że stan w jakim znajdowały się grunty w dniu kontroli, jest efektem kilkuletniego braku rolniczego użytkowania przedmiotowych gruntów (zgodnie z opinią inspektorów przeprowadzających czynności kontrolne, okres zaniechania użytkowania rolniczego przedmiotowych działek wynosi, co najmniej 2 lata). W związku z powyższym stwierdził, że w przypadku jednolitej płatności obszarowej powierzchnia zgłoszona we wniosku o przyznanie płatności wynosiła 46,44 ha, natomiast powierzchnia stwierdzona w toku postępowania, kwalifikująca się do objęcia płatnością, wyniosła 44,84 ha (do objęcia płatnością nie kwalifikują się bowiem działki rolne: AC o pow. 0,25 ha, AE o pow. 0,20 ha, T o pow. 1,05 ha i Y o pow. 0,10 ha). Tym samym, różnica pomiędzy powierzchnią zgłoszoną a powierzchnią stwierdzoną wyniosła 1,60 ha, co stanowi 3,5682 % powierzchni stwierdzonej. Po przytoczeniu art. 58 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 organ odwoławczy podniósł, że w rozpatrywanej sprawie różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną przekroczyła 3% powierzchni stwierdzonej, powierzchnia stwierdzona, tj. 44,84 ha, została pomniejszona o dwukrotność zawyżenia, tj. 3,20 ha (1,60 ha x 2 = 3,20 ha), co dało powierzchnię 41,64 ha, na którą została naliczona płatność JPO. Stawka płatności JPO na jeden hektar gruntu w 2012 roku wynosiła 732,06 zł.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. 2016.718 ze zm., dalej: p.p.s.a.) oddalił skargę M.T. na powyższą decyzję. Według WSA, trafnie organ uznał, że były podstawy faktyczne i prawne do wznowienia postępowania oraz wydania zaskarżonej decyzji. W ocenie Sądu I instancji, w świetle przedstawionych okoliczności faktycznych prawidłowy jest pogląd organu, że warunkiem przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na dany rok kalendarzowy jest prowadzenie działalności rolniczej na zgłoszonych do płatności gruntach zgodnie z wymogami dobrej kultury rolnej. Sąd podzielił stanowisko organu, że skarżąca na dzień wydania rozstrzygnięcia w sprawie przyznania płatności za rok 2012 nie użytkowała rolniczo zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności działek rolnych AC, AE, T i Y. Za niezasadny WSA uznał zarzut strony naruszenia przez organy przepisów procesowych przez nierozpatrzenie całego materiału dowodowego, jak też nieudzielenie skarżącej koniecznych pouczeń. Sąd I instancji podkreślił, że na osobie ubiegającej się o przyznanie płatności ciąży obowiązek, aby udzielane informacje były zgodne z rzeczywistością. Zdaniem WSA, organ nie uchybił również obowiązkowi wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego. Sąd I instancji wskazał, że w przypadku, gdy sfera faktów jest niesporna i ustalona w sposób zupełny, a więc dający podstawę do zastosowania przepisu prawa materialnego – a zdaniem WSA, z taką sytuacją mamy do czynienia na gruncie tej sprawy - za niezasadne uznał Sąd stawianie organom administracji zarzutu nieprawidłowego przeprowadzenia postępowania dowodowego. Odwołując się natomiast do art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemu wsparcia bezpośredniego WSA stwierdził, że tym postępowaniu organ nie ma obowiązku aktywnego poszukiwania dowodu. Ciężar dowodu spoczywa nie na organie, tylko na stronach oraz innych osobach uczestniczących w postępowaniu. Sąd podkreślił także, że w rozpoznawanej sprawie skarżąca oprócz protokołu z kontroli gospodarstwa rolnego przeprowadzonej w dniu 4 grudnia 2012 r. przez jednostkę certyfikującą Bioekspert nie przedstawiła żadnych innych dowodów potwierdzających inny stan faktyczny od tego, który został ustalony przez organy administracji. Tymczasem, jak słusznie uznano w zaskarżonej decyzji, kontrole przeprowadzane przez jednostkę certyfikującą odbiegają celami i sposobem realizacji od kontroli przeprowadzanych przez ARiMR.

M.T. złożyła skargę kasacyjną od powyższego wyroku, zaskarżając orzeczenie w całości oraz wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenie:

I. przepisów procedury dotyczących prowadzonego postępowania:

- art. 7 w zw. z art. 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.; powoływanej dalej, jako: k.p.a.), poprzez niewyjaśnienie dokładnie stanu faktycznego i naruszenie tym samym zasady słusznego interesu obywateli oraz nieprzeprowadzenie postępowania, co do wszystkich istotnych okoliczności faktycznych;

- art. 9 k.p.a. poprzez naruszenie zasady, iż organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego;

- art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. poprzez nieuzasadnione przyjęcie, iż w sprawie zaistniała przesłanka do wznowienia postępowania, tj. wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję.

Z ostrożności procesowej wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., tj. wydania zaskarżonej decyzji z rażącym naruszeniem prawa.

II. przepisów prawa materialnego, tj.:

2.1. naruszenie art. 3, art. 7 ust. l i 2, art. 30 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008 r. Nr 170, poz.1051 ze zm.);

2.2. naruszenie § 1 ust. 1, § 4, § 6 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 7 kwietnia 2004 r. w sprawie minimalnych wymagań utrzymywania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej (Dz. U. Nr 65, poz. 600 ze zm.);

2.3. naruszenie art. 2, art. 19, art. 21 oraz art. 68 i 71a rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników;

2.4. naruszenie art. 2, art. 14, art. 25, art. 26, art. 28, art. 32, art. 34, art. 35, art. 54, art. 58, art. 71, art. 73, art. 74, art. 86 i art. 87 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemów wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 2009.316.65);

2.5. naruszenie pkt 53 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (DZ. Urz. UE L 2009.30.16);

2.6. naruszenie art. 124 ust. l i 2 rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 z 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. Urz. UE L 2009.30.16).

Argumentację na poparcie zarzutów postawionych w petitum skargi kasacyjnej przedstawiono w jej uzasadnieniu. Pismem z dnia 20 stycznia 2017 r. skarżąca kasacyjnie zrzekła się rozprawy.

Organ nie udzielił odpowiedzi na skargę kasacyjną.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Oceniając wniesiony środek zaskarżenia w granicach określonych treścią art. 183 § 1 p.p.s.a. i nie dostrzegając przy tym przesłanek nieważności postępowania, o których mowa w § 2 tego przepisu należy stwierdzić, że skarga kasacyjna M.T. nie ma usprawiedliwionych podstaw, dlatego nie mogła odnieść skutku sformułowanego w jej wnioskach. Brak zasadności skargi kasacyjnej ma swoje źródło w jej wadach formalnych oraz merytorycznej nietrafności stawianych zarzutów.

Na wstępie wymaga wyjaśnienia, że Naczelny Sąd Administracyjny, stosownie do art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a. rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, w składzie trzech sędziów, ponieważ skarżąca kasacyjnie zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony - w tym przypadku organ - w terminie czternastu dni od doręczenia odpisu skargi kasacyjnej, nie zażądał przeprowadzenia rozprawy.

Ze względu na sposób sformułowania niniejszej skargi kasacyjnej należy przypomnieć podstawowe zasady rozpoznawania spraw przez Naczelny Sąd Administracyjny. Skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem zaskarżenia. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę związany jest podstawami skargi kasacyjnej. To wnoszący skargę kasacyjną określa granice kontroli orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej oznacza konieczność prawidłowego określenia tych podstaw. Obowiązkiem wnoszącego skargę kasacyjną jest precyzyjne wskazanie przepisów, które jego zdaniem, zostały naruszone i wykazanie, na czym to naruszenie polega, a w przypadku zarzucania uchybień przepisom procesowym należy dodatkowo wykazać, iż to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarga kasacyjna pozbawiona tych elementów uniemożliwia ocenę jej zasadności przez Naczelny Sąd Administracyjny. Wskazanie przepisów, które zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną, zostały naruszone oznacza konieczność określenia konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego. Jeśli dany przepis posiada kilka jednostek redakcyjnych, to powinna być wskazana też konkretna jednostka redakcyjna tego przepisu. Naczelny Sąd Administracyjny nie może w zastępstwie wnoszącego skargę kasacyjną dookreślać, który przepis prawa został naruszony. Braki w zakresie wskazania podstaw kasacyjnych nie podlegają konwalidacji i czynią skargę kasacyjną nieskuteczną uniemożliwiając dokonanie merytorycznej oceny tego środka zaskarżenia przez sąd kasacyjny (wyrok NSA z dnia 18 września 2007 r., II FSK 1007/06 - LEX nr 377587). Pogląd ten, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, należy w pełni podzielić. Ma on zastosowanie również w niniejszej sprawie.

Stosownie do art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Sformułowane w niniejszej skardze kasacyjnej zarzuty oparte zostały na obu podstawach kasacyjnych wymienionych w powyższym przepisie.

W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że zarzuty naruszenia prawa procesowego zostały nieprawidłowo skonstruowane. Skarga kasacyjna jest środkiem odwoławczym składanym od orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego, a zatem zarzucając w naruszenie przepisów postępowania należy wskazać przepisy postępowania sądowego, a nie jedynie przepisy postępowania administracyjnego, których sąd administracyjny nie stosuje. Chcąc zakwestionować sposób prowadzenia postępowania przez organy administracji, autor skargi kasacyjnej powinien powiązać odpowiednie zarzuty naruszenia procedury administracyjnej z właściwymi przepisami regulującymi postępowanie sądowoadministracyjne – a więc w istocie zarzucić, że sąd pierwszej instancji błędnie ocenił zastosowanie przez organ przepisu postępowania administracyjnego. Mimo wadliwej konstrukcji omawianych zarzutów, Naczelny Sąd Administracyjny ocenił je, mając na względzie uzasadnienie uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego w pełnym składzie z dnia 26 października 2009 r., sygn. akt I OPS 10/09 (ONSAiWSA 2010, nr 1, poz. 1).

Obok zarzutów naruszenia zasad postępowania administracyjnego określonych art. 7 i art. 9 k.p.a. autorka skargi kasacyjnej zarzuciła również naruszenie art.77 k.p.a. (w zw. z art. 7 k.p.a.) poprzez niewyjaśnienie dokładnie stanu faktycznego i naruszenie tym samym zasady słusznego interesu obywateli oraz nieprzeprowadzenie postępowania, co do wszystkich istotnych okoliczności faktycznych. Odnosząc się do kwestii prawidłowości skonstruowania przez profesjonalnego pełnomocnika zarzutu naruszenia art. 77 k.p.a. Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że zarówno w petitum skargi kasacyjnej jak i w jej uzasadnieniu, autorka skargi kasacyjnej nie wskazała jednostki redakcyjnej art. 77, który to przepis zawiera cztery paragrafy. W uzasadnieniu zarzutu brak natomiast jednoznacznych wskazówek pozwalających stwierdzić, która z tych jednostek redakcyjnych jest, zdaniem wnoszącej skargę kasacyjną, naruszona przez Sąd I instancji. W związku z tym podzielić należy prezentowane w judykaturze stanowisko, wedle którego w odniesieniu do przepisu, który nie stanowi jednej zamkniętej całości, a składa się z paragrafów, ustępów, punktów i innych jednostek redakcyjnych, wymóg skutecznie wniesionej skargi kasacyjnej jest spełniony wówczas, gdy wskazuje ona konkretny przepis naruszony przez sąd pierwszej instancji, z podaniem konkretnej jednostki redakcyjnej przepisu (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 2 kwietnia 2014 r., sygn. akt I OSK 614/13, LEX nr 1574678; z 14 marca 2013 r., sygn. akt I OSK 1799/12, LEX nr 1295809). Opisany mankament w zasadzie uniemożliwia Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu ustosunkowanie się do treści tak sformułowanego zarzutu.

Odnosząc się natomiast do zarzutów naruszenia art. 7 i art. 9 k.p.a. należy zauważyć, że w postępowaniach w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji, dotyczących przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego zasady postępowania w tym przedmiocie regulują przepisy ustawy o tych płatnościach. Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy o płatnościach, z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy k.p.a. chyba, że przepisy ustawy stanowią inaczej. Według natomiast przepisu art. 3 ust. 2 w pkt 1 i 2 ustawy o płatnościach bezpośrednich, w postępowaniu w sprawach dotyczących płatności bezpośredniej, płatności uzupełniającej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów, pomocy do rzepaku oraz pomocy do plantacji trwałych organ administracji publicznej stoi na straży praworządności oraz jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Porównanie przytoczonej regulacji z zasadami ogólnymi wymienionymi w k.p.a., w tym w art. 7 i art. 9 wskazanymi w rozpoznawanym środku prawnym oznacza, że ustawodawca w omawianej kategorii spraw odstąpił od zasady prawdy obiektywnej wyrażonej art. 7 in fine k.p.a. Konsekwencją odejścia od tej zasady jest również rezygnacja z zasady postępowania dowodowego, wyrażonej w art. 77 § 1 k.p.a. zgodnie, z którą organ administracji publicznej ma obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. W konsekwencji powyższego, zarzut naruszenia art. 7 k.p.a. - w tym poprzez brak wnikliwej analizy całego materiału dowodowego - nie mógł być uznany za trafny. Obowiązek wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego wynika bowiem z treści art. 3 ust. 2 pkt 2 ustawy o płatnościach w ramach wsparcia bezpośredniego. Konkludując należy zauważyć, że wyłączenie we wskazanym przepisie zasady zawartej w art. 7 k.p.a., podobnie jak zasady informowania, oznacza, że zarzut naruszenia tych przepisów przez Sąd I instancji należy uznać za nieusprawiedliwiony, pomijając już nawet zasadniczą kwestię, iż Sąd I instancji kodeksu postępowania administracyjnego nie stosował, więc też nie mógł go naruszyć. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w rozpoznawanej sprawie wymogi określone w art. 3 ust. 1-3 ustawy o płatnościach jak i stosowanych w ograniczonym zakresie przepisach k.p.a. zostały spełnione, a to oznacza, że postępowanie wyjaśniające nie narusza wskazanych w zarzucie przepisów postępowania. Jak trafnie podkreślił Sąd I instancji, skarżąca oprócz protokołu z kontroli gospodarstwa rolnego przeprowadzonej w dniu 4 grudnia 2012 r. przez jednostkę certyfikującą nie przedstawiła żadnych innych dowodów potwierdzających inny stan faktyczny od tego, który został ustalony przez organy administracji. Tymczasem kontrole przeprowadzane przez jednostkę certyfikującą odbiegają celami i sposobem realizacji od kontroli przeprowadzanych przez ARiMR, a dodatkowo odmienny jest również zakres tych kontroli. Naczelny Sąd Administracyjny, w składzie obecnym, podziela pogląd wyrażany w orzecznictwie, że jednostki certyfikujące, co do zasady certyfikują jedynie produkty rolne oraz uprawy i nie mają żadnych odrębnych uprawnień do kwalifikowania konkretnych działek rolnych do przyznawania płatności, ani do określenia sposobu ustalania tej płatności. Nie mogą też weryfikować prawidłowości wniosku złożonego przez producenta. Sporządzony przez jednostkę certyfikującą protokół kontroli nie może zatem stanowić dokumentu, na podstawie, którego inny uprawniony organ nalicza płatności. Uprawnienie do weryfikowania i kwalifikowania poszczególnych działek, jako uprawnionych do płatności obszarowych należy wyłącznie do kierownika biura powiatowego ARiMR zgodnie z regulacjami ustawowymi (patrz m.in. wyrok NSA z dnia 16 grudnia 2014 r., sygn. akt II GSK 1790/13 – publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Z art. 7 ust. 1 ustawy o rolnictwie ekologicznym wynika w sposób oczywisty, że jednostki certyfikujące przeprowadzają kontrolę podmiotów tylko i wyłącznie w ramach systemu kontroli, o którym mowa w art. 27 rozporządzenia 834/2007, czyli w zakresie spełniania warunków określonych w przepisach dotyczących rolnictwa ekologicznego. Wynika to także z art. 2 pkt 5 powyższej ustawy, który wymienia rozporządzenie nr 834/2007 i przepisy UE wydane w trybie tego rozporządzenia, oraz przepisy ustawy i wykonawcze do ustawy, jako "przepisy dotyczące rolnictwa ekologicznego". Odnosząc się zatem do podniesionego w uzasadnieniu skargi kasacyjnej zarzutu naruszenia zasad postępowania administracyjnego poprzez nieuwzględnienie protokołu kontroli jednostki certyfikującej należy zauważyć, że z zestawienia treści art. 17 ust. 1 i 3 ustawy z 2009 r. o rolnictwie ekologicznym z art. 76 § 1 i § 2 k.p.a. wynika, że wykaz gospodarstw ekologicznych sporządzany po kontroli przez jednostkę certyfikującą stanowi dowód tylko i wyłącznie tego, że wymienieni w nim producenci spełnili wymagania dotyczące produkcji ekologicznej. Nie stanowi on natomiast dowodu na podstawie, którego organ przyznający płatność dokonuje ustaleń dotyczących powierzchni działek uprawnionych do płatności, spełniania przez te działki określonych wymagań do płatności bezpośrednich oraz utrzymywania tych działek w dobrej kulturze rolnej.

Odpierając, jako nietrafne, argumenty podane w uzasadnieniu skargi kasacyjnej dotyczące tego, iż kontrole powinny być przeprowadzane przy udziale strony należy zaznaczyć, że podstawą do zakwestionowania przyjętych ustaleń faktycznych nie może być też okoliczność, że skarżąca nie uczestniczyła w czynnościach kontrolnych w terenie. Brak powiadomienia o kontroli jest zgodny z treścią art. 27 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 2009.316.65). W świetle tego przepisu kontrole na miejscu mogą być zapowiadane, jeżeli nie zagraża to celowi kontroli. Zawiadomienie o kontroli następuje z wyprzedzeniem ściśle ograniczonym do koniecznego minimum, nieprzekraczającym 14 dni. Z powyższych regulacji wynika, że kontrole na miejscu nie wymagały zawiadomienia, ani udziału w nich producenta. Prowadzący postępowanie organ może zawiadomić rolnika o przeprowadzeniu kontroli na miejscu, ale nie ma takiego prawnego obowiązku (zob. wyrok NSA z dnia 14 września 2011 r., sygn. akt II GSK 1701/11 oraz wyrok NSA z 26 sierpnia 2014 r., sygn. akt II GSK 953/13, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zawiadomienie rolnika o kontroli jest wykonywane zwykle wtedy, gdy jego obecność jest potrzebna do przeprowadzenia kontroli.

Nie jest także trafny zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. poprzez nieuzasadnione przyjęcie, iż w sprawie zaistniała przesłanka do wznowienia postępowania. W tym kontekście należy zaznaczyć, że zarówno Sąd I instancji jak i organ w uzasadnieniu swoich rozstrzygnięć prawidłowo wskazały, iż podstawą wznowienia postępowań było ustalenie nowej okoliczności, tj. faktu nieużytkowania rolniczo wszystkich zadeklarowanych do płatności działek rolnych. Zasadna jest także konstatacja, że okoliczność ta nie była znana organowi pierwszej instancji przed wydaniem decyzji przyznającej płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2012, ale w dniu jej wydania istniała, a zatem istniała podstawa do wznowienia postępowania administracyjnego.

Zamierzonego przez skarżącą kasacyjnie skutku nie mogły także odnieść zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego. Przede wszystkim w uzasadnieniu skargi kasacyjnej nie przedstawiono w zasadzie żadnej argumentacji na poparcie podniesionych zarzutów prawa materialnego, nie wskazując nawet, co ma wynikać z treści tych przepisów. Należy podkreślić, że podobnie, jak w przypadku zarzutów naruszenia przepisów prawa procesowego, tak i tu skarżąca kasacyjnie nie podaje ani w petitum skargi ani w uzasadnieniu konkretnej jednostki redakcyjnej naruszonego przepisu (przykładowo autorka niniejszej skargi nie wskazała jednostki redakcyjnej art. 73 rozporządzenia Komisji (WE) numer 1122/2009, który to przepis zawiera dwa ustępy. W uzasadnieniu zarzutu brak jednoznacznych wskazówek pozwalających stwierdzić, która z tych jednostek redakcyjnych tekstu prawnego jest, zdaniem autorki skargi kasacyjnej, naruszona przez Sąd I instancji). Dodatkowo strona skarżąca nie wskazała formy naruszenia danego przepisu - błędnej wykładni lub niewłaściwego zastosowania. Obowiązek taki wynika natomiast z art. 174 pkt 1 p.p.s.a. i również w tym przypadku, jak już na wstępie niniejszych rozważań powiedziano, Naczelny Sąd Administracyjny nie może zastąpić strony w precyzowaniu stawianych zarzutów. Wypada przy tym zaakcentować, że argumenty zawarte w uzasadnieniu skargi kasacyjnej odnoszą się wyłącznie do kwestii niewłaściwego ustalenia stanu faktycznego sprawy i jego oceny, a więc naruszenia prawa procesowego. Tymczasem, o czym już była mowa, uzasadnienie skargi kasacyjnej powinno zawierać rozwinięcie podniesionych zarzutów kasacyjnych przez wyjaśnienie, na czym naruszenie prawa polegało i przedstawienie argumentacji na poparcie odmiennej wykładni przepisu niż zastosowana w zaskarżonym orzeczeniu lub uzasadnienie zarzutu niewłaściwego zastosowania przepisu, a w odniesieniu do uchybień przepisom procesowym - wykazanie, że zarzucane uchybienie rzeczywiście mogło mieć wpływ na wynik sprawy (por. wyrok NSA z 12 października 2005 r., sygn. akt I FSK 155/05, także por. J. Drachal, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. R. Hausera, Warszawa 2011, s. 600). Uzasadnienie skargi kasacyjnej powinno przedstawiać argumenty mające na celu wskazanie słuszności podstaw kasacyjnych, czego autorka skargi kasacyjnej nie uczyniła. W orzecznictwie utrwalony jest pogląd, że zarzut naruszenia prawa materialnego nie może być skutecznie uzasadniony próbą zakwestionowania ustaleń faktycznych. W sytuacji, gdy ustaleń tych w skardze kasacyjnej skutecznie nie można było podważyć, zarzut kasacyjny naruszenia prawa materialnego nie może być uznany za usprawiedliwiony jedynie na skutek dokonania przez autorkę rozpoznawanej skargi kasacyjnej, odmiennej od przyjętej przez Sąd I instancji oceny dowodów i wysnucie na tej podstawie innych wniosków, co do stanu faktycznego (zob. wyrok NSA z dnia 16 czerwca 2005 r., sygn. akt OSK 832/04, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Konkludując, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarzuty skargi kasacyjnej nie podważają oceny zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, jako zgodnego z prawem. Sąd ten dokonał analizy wszystkich okoliczności stanu faktycznego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa zasadnie uznając, że w niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia przepisów, które skutkowałoby koniecznością uchylenia a szerzej - wyeliminowania z obrotu prawnego – zaskarżonego rozstrzygnięcia organu.

Z tych względów na podstawie art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.