Postanowienie WSA w Opolu, sygn. akt I SA/Op 496/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2017-01-02 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6114 Podatek od spadków i darowizn
Hasła tematyczne: Wstrzymanie wykonania aktu
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Odmówiono wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji
Powołane przepisy: article: art. 61 par. 3 i  par. 5
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Marta Wojciechowska po rozpoznaniu w dniu 2 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. N., J. N. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia 18 października 2016 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia zobowiązania w podatku od spadków i darowizn wskutek wniosku skarżących o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji postanawia: odmówić wstrzymania wykonania.


UZASADNIENIE

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z 18 października 2016 r. w przedmiocie ustalenia zobowiązania w podatku od spadków i darowizn, działający w imieniu skarżących – P. N. i J. N. pełnomocnik - zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.

Uzasadniając wniosek wskazał, że wykonanie zaskarżonej decyzji wiązałoby się z koniecznością poniesienia przez skarżących znacznych nakładów finansowych, co z pewnością uniemożliwiłoby im bieżące regulowanie innych zobowiązań finansowych i mogliby popaść w stan zadłużenia. Skutkiem tego wykonanie decyzji pociągałoby za sobą powstanie po stronie skarżących znacznej szkody, co spełnia przesłanki z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) – [zwanej dalej ppsa].

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do art. 61 § 1 ppsa, wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże w myśl art. 61 § 3 tej ustawy po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

Przyznanie ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi zatem odstępstwo od ogólnej reguły, iż ostateczna decyzja administracyjna podlega wykonaniu i objęte jest zakresem uznania Sądu, iż w sprawie zaistniały przesłanki do zastosowania takiej ochrony.

Przesłankami uzasadniającymi zastosowanie przez Sąd tej instytucji procesowej jest niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że w przepisie art. 61 § 3 ppsa chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (por. post. NSA z 20.12.2004 r. sygn. akt GZ 138/04, dostępne na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl., jak i pozostałe powołane poniżej orzeczenia). Trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. post. WSA w Białymstoku z dnia 3 sierpnia 2006 r. sygn. akt II SA/Bk 352/06). Zatem przesłankami warunkującymi wstrzymanie wykonania aktu nie są jakiekolwiek skutki i jakakolwiek szkoda, ale szkoda i skutki kwalifikowane, tzn. przekraczające normalne następstwa związane z wykonywaniem aktu (tak m.in: postanowienie NSA z dnia 22 grudnia 2004 r., OZ 889/04, postanowienie NSA z dnia 8 grudnia 2004 r., OZ 694/04, postanowienie z dnia 9 marca 2005 r., II OZ 52/05).

Sąd w kwestii wstrzymania zaskarżonej decyzji działa wyłącznie na wniosek strony, zatem to wnioskujący zobowiązany jest do uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniających prawdopodobieństwo wywołania skutków wskazanych w art. 61 § 3 ppsa. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym jednolicie przyjmuje się, że dla pozytywnego rozpatrzenia wniosku niezbędne jest przedstawienie konkretnych okoliczności, które uzasadniają wstrzymanie aktu lub czynności. W postanowieniu z dnia 28 stycznia 2013 r., sygn. akt I SA/Gl 7/13 wskazano, że sąd orzeka o wstrzymaniu wykonania decyzji przede wszystkim na podstawie oświadczeń strony. To w jej interesie leży takie sformułowanie wniosku, by powołane w nim okoliczności wskazywały na zajście przesłanek wstrzymania wykonania. Twierdzenia te winny zaś zostać poparte niezbędnym odwołaniem się do materiałów źródłowych, jak również skonkretyzowanych danych, wystarczająco obrazujących sytuację strony. Brak takiego odniesienia uniemożliwia pozytywną weryfikację ich wiarygodności, a w rezultacie – przychylenie się do zgłoszonego żądania (podobnie: postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 22 marca 2011 r., II GSK 373/11, z 3 lutego 2011 r., I OZ 74/11, z 18 marca 2010 r., II FSK 502/09, z 1 października 2009 r., I FSK 1312/08, z 30 lipca 2009 r., I OZ 754/09 i z 16 kwietnia 2009 r., II GSK 257/09). W tymże orzecznictwie akcentuje się – i jest to stanowisko ugruntowane – że to na stronie skarżącej spoczywa obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, tak aby przekonać sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Twierdzenia wnioskującego powinny być też poparte dokumentami źródłowymi, które pozwalają na weryfikację okoliczności faktycznych przytoczonych przez wnioskodawcę (por. postanowienia NSA z 7 marca 2012 r., I FSK 37/2012; z 6 marca 2012 r., I OZ 116/2012; z 29 lutego 2012 r., II FZ 59/2012; z 14 marca 2014 r., II FSK 171/14).

Odnosząc powyższe do stanu tej sprawy wskazać trzeba, że pełnomocnik skarżących w uzasadnieniu zawartego w skardze wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji ograniczył się jedynie do wskazania ogólnikowych zagrożeń, wiązanych z koniecznością poniesienia znacznych nakładów finansowych na pokrycie wymagalnego zobowiązania podatkowego, co uniemożliwiłoby skarżącym bieżące regulowanie innych zobowiązań skarżących i mogłoby powodować popadnięcie w stan zadłużenia.

Oceniając powyższą argumentację Sąd stwierdza, iż jest ona niewystarczająca do uznania, że w niniejszej sprawie zachodzą okoliczności przemawiające za uwzględnieniem wniosku. Z uzasadnienia wniosku nie wynika w żadnym stopniu, czy i w jakim ewentualnie zakresie kwota zobowiązania podatkowego przekracza możliwości płatnicze skarżących. Pełnomocnik nie wykazał bowiem, jaki jest stan majątkowy stron, jakimi środkami finansowymi skarżący dysponują obecnie i w jaki sposób podjęte przez organ czynności wpłyną na ich sytuację majątkową. Skarżący nie przedłożyli w istocie żadnych dokumentów, które pozwoliłyby na zobrazowanie ich aktualnej kondycji finansowej i potwierdziłyby uzasadnioną obawę, że wykonanie zobowiązania podatkowego narazi ich na znaczną szkodę lub nieodwracalne skutki w rozumieniu art. 61 § 3 ppsa. Dysponowanie takim danymi jest natomiast niezbędne, aby dokonać weryfikacji tego, czy wykonanie decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego odbędzie się z uszczerbkiem dla majątku stron, prowadząc do powstania znacznej szkody, bądź powodując trudne do odwrócenia skutki. Obowiązek uregulowania zaległości podatkowych w każdym przypadku, niezależnie od zamożności podatnika, łączy się z obniżeniem jego dochodu. Nie oznacza to jednak automatycznie powstania szkody i to znacznych rozmiarów lub trudnych do odwrócenia skutków, albowiem w przypadku uchylenia decyzji określającej zobowiązanie podatkowe, dochodzi do zwrotu spełnionego świadczenia pieniężnego wraz z odsetkami.

Jak już wyżej wskazano, Sąd nie jest zobowiązany z urzędu ustalać, czy wynikająca z decyzji kwota jest wartością, której utrata stanowi dla skarżących znaczną szkodę. Aby możliwym było podjęcie rozstrzygnięcia, którego domaga się strona skarżąca, to ona musi uprawdopodobnić podnoszone we wniosku okoliczności, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę. Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela stanowisko wyrażone w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 grudnia 2012 r. sygn. akt II GZ 455/12, w którym wskazano, że: "postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności wydawane jest wyjątkowo, na wniosek skarżącego i nie stosuje się w odniesieniu do niego treści art. 49 ppsa. Oznacza to, że w przypadku nieuzasadnienia lub niedostatecznego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności przewodniczący nie ma obowiązku wzywania strony do jego uzupełnienia lub poprawienia, a inicjatywa dowodowa i odpowiedzialność za skuteczność złożonego wniosku spoczywa w całości na wnioskodawcy."

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 ppsa, należało orzec jak w sentencji postanowienia.