Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 191/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2021-07-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 34 par 1-3, art. 33 par 2 pkt 1
journal: Dz.U. 2020 poz 1427
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska Sędziowie Sędzia WSA Alicja Polańska (spr.), Sędzia WSA Ewa Wojtysiak po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 15 lipca 2021 r. sprawy ze skargi J. D. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie stanowiska wierzyciela w sprawie zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.


UZASADNIENIE

Sygn. akt I SA/Sz [...]

U Z A S A D N I E N I E

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza B. S. (wierzyciela) z dnia [...] r. nr [...] w sprawie zarzutów egzekucyjnych wniesionych przez J. D. (zobowiązanego) przeciwko tytułowi wykonawczemu nr [...] z dnia [...] r. wystawionemu w związku z obowiązkiem zwrotu nienależnie pobranego świadczenia z pomocy społecznej w kwocie [...]zł, który został ustalony ostateczną decyzją wydaną z upoważnienia Burmistrza B. S. z dnia [...] r. nr [...].

Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że - z uwagi na niedokonanie zwrotu kwoty [...]zł nienależnie pobranego świadczenia z pomocy społecznej - [...] r. wierzyciel skierował do zobowiązanego upomnienie. Nieuiszczenie kwoty wskazanej w upomnieniu (niepodjętego w terminie, pomimo dwukrotnego awizowania), spowodowało wszczęcie postępowania egzekucyjnego przez N. S.. Organ egzekucyjny doręczył zobowiązanemu tytuł wykonawczy wraz z zawiadomieniem o zajęciu wynagrodzenia [...] r. Zobowiązany w piśmie z dnia [...] r. wniósł zarzuty egzekucyjne, w którym podniósł zarzut nieistnienia obowiązku. Uzasadniając podniesiony zarzut, zobowiązany wskazał, że złożył odwołanie od decyzji z dnia [...] r. nr [...] do Samorządowego Kolegium Odwoławczego za pośrednictwem [...] w B. S., którego Kierownik [...] nie przekazał do Kolegium i, co do którego nie otrzymał żadnej odpowiedzi. Przedstawił szereg zastrzeżeń do pracy i postępowania Kierownika [...]. Organ egzekucyjny - na podstawie art. 34 § 1 ustawy z dnia [...] r. o postepowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2020 r. poz. 1427 ze zm.); dalej: "u.p.e.a." - przekazał wierzycielowi zarzuty, celem zajęcia stanowiska.

W ww. postanowieniu z dnia [...] r. wierzyciel, zajmując stanowisko w przedmiocie zarzutów, uznał w całości zarzut za nieuzasadniony i oddalił go. Uzasadniając swoje stanowisko, wierzyciel wyjaśnił, że decyzja przyznająca zasiłek okresowy zobowiązanemu, w wyniku wznowienia postępowania, decyzją z dnia [...] r. nr [...] została przez [...] uchylona i zobowiązanemu przyznano zasiłek w niższej wysokości. Nadto, organ wyjaśnił, że - wbrew twierdzeniom zobowiązanego - odwołanie od decyzji z dnia [...] r. zostało przekazane do Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] r., a Kolegium decyzją z dnia [...] r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Konsekwencją tego było uznanie kwoty wypłaconej na podstawie uchylonej decyzji przyznającej zasiłek za nienależnie pobrane świadczenie. Nienależnie pobrane świadczenie zostało ustalone decyzją [...] dnia [...] r. nr [...], którą ustalono także obowiązek zwrotu tego świadczenia w wysokości [...] zł. Decyzja została wysłana na adres zobowiązanego i, pomimo dwukrotnego awizowania przez operatora pocztowego, nie została przez niego odebrana. Na podstawie art. 44 k.p.a., decyzja ta została uznana za skutecznie doręczoną. Następnie, [...] r. skierowane zostało do zobowiązanego upomnienie dotyczące zwrotu nienależnie pobranego świadczenia, które także, pomimo dwukrotnego awizowania, nie zostało przez niego odebrane.

W zażaleniu na ww. postanowienie zobowiązany zarzucił, że postanowienie zostało wydane w wyniku kłamstwa Kierownika [...] i Burmistrza B. S.. Stwierdził, że nie otrzymał od Kolegium żadnej decyzji ani pisma, a także żadnego upomnienia i pisma od Burmistrza. Nadto, podniósł, że został skrzywdzony na skutek mataczenia przeciwko niemu pracowników organu.

Dalej, organ odwoławczy uzasadniając swoje rozstrzygnięcie w sprawie wskazał, że egzekwowany obowiązek został określony w wystawionym przez wierzyciela tytule wykonawczym z dnia [...] r. nr [...] i stanowi obowiązek zwrotu nienależnie pobranego świadczenia w postaci zasiłku okresowego w kwocie [...]zł. Kwota ta stanowi różnicę między zasiłkiem pobranym za wrzesień 2018 r. na podstawie decyzji z dnia [...] r. nr [...], następnie uchylonej przez organ, a faktycznie przysługującą za ten miesiąc kwotą zasiłku okresowego wynikającą z ostatecznej decyzji nr [...] z dnia [...] r. wydanej w wyniku wznowienia postępowania. Nienależnie pobrane świadczenie zostało ustalone w decyzji Kierownika [...] w B. S. z dnia [...] r. Decyzja ta została doręczona poprzez dwukrotne awizowanie przesyłki (w dniu 24 stycznia i w dniu [...] r.) i w wyniku niezłożenia odwołania przez stronę, stała się ostateczna. Została ona skierowana i doręczona do zobowiązanego na jego adres w [...]. Adres ten pozostaje nadal aktualny, bowiem zobowiązany posługuje się nim (sam wskazuje ten adres) także w tym postępowaniu. Decyzja ustalająca obowiązek zwrotu nienależnie pobranego świadczenia nie została także wzruszona i wyeliminowana z obrotu w nadzwyczajnych trybach. W związku z tym, Kolegium stwierdziło, że istnieje obowiązek ustalony w tej decyzji, którego przymusowa realizacja jest przedmiotem postępowania egzekucyjnego, którego dotyczy złożony przez zobowiązanego zarzut. Zatem, zarzut nieistnienia obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym nie zasługuje na uwzględnienie, więc zaskarżone postanowienie wierzyciela nie narusza prawa.

Organ odwoławczy nie podzielił także argumentacji zobowiązanego co do zarzutów wprowadzenia go w błąd przez pracowników [...] w B. S., nieprzekazania organowi odwoławczemu odwołania od decyzji uchylającej decyzję przyznającą zobowiązanemu zasiłek okresowy i przyznającą ten zasiłek w niższej wysokości oraz nieudzielenia jemu i jego rodzinie wystarczającej pomocy społecznej, wskazując, że nie mają one wpływu na wynik sprawy, a ponadto nie zostały poparte żadnymi dowodami i stanowią jedynie polemikę z wierzycielem.

W skardze na wskazane na wstępie postanowienie organu odwoławczego, skarżący obszernie opisał przebieg procesu przyznania zasiłku, jego pomniejszenia oraz ustalenia obowiązku jego zwrotu w kwocie [...]zł, jak też postępowania - w jego ocenie - niewłaściwego, zarówno wierzyciela, jak i Kierownika [...] w B. S., co skutkowało wadliwym wszczęciem postępowania egzekucyjnego.

Skarżący wniósł o umorzenie kwoty [...]zł niesłusznie dochodzonej w postępowaniu egzekucyjnym, powiększonej o odsetki, gdyż - jak wskazał - od [...] r. w związku z epidemią jest osobą bezrobotną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Przedmiotem zaskarżenia jest utrzymane w mocy przez organ odwoławczy postanowienie wierzyciela, w którym zajął stanowisko w związku z zarzutami, jakie wniósł skarżący do wszczętego wobec niego postępowania egzekucyjnego, na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przez wierzyciela w związku z niedokonaniem przez skarżącego zwrotu części ([...] zł) nienależnie pobranego zasiłku z pomocy społecznej. Nienależnie pobrane świadczenie zostało ustalone decyzją dnia [...] r. nr [...] Kierownika [...] w B. S., którą ustalono także obowiązek zwrotu tego świadczenia.

Na wstępie należy wskazać, że - zgodnie z art. 15 § 1 u.p.e.a. - egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, chyba że przepisy szczególne inaczej stanowią. Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia.

Na podstawie natomiast art. 33 § 1 u.p.e.a., zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej.

Podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest m.in.

nieistnienie obowiązku (art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a.).

Zgodnie także z art. 34 § 1-3 u.p.e.a., organ egzekucyjny niezwłocznie przekazuje wierzycielowi zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej. Wierzyciel wydaje postanowienie, w którym:

oddala zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej;

uznaje zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej:

w całości,

w części i w pozostałym zakresie oddala ten zarzut;

stwierdza niedopuszczalność zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej,

jeżeli:

a) zarzut jest albo był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu podatkowym, administracyjnym lub sądowym.

b) zobowiązany kwestionuje w całości albo w części wymagalność należności pieniężnej z uwagi na jej wysokość ustaloną lub określoną w orzeczeniu, od którego przysługuje środek zaskarżenia.

Mając na uwadze przywołaną regulację prawną, należy stwierdzić, że wierzyciel prawidłowo ocenił w swoim postanowieniu, iż zarzut nieistnienia obowiązku nie zasługiwał na uwzględnienie, dlatego go oddalił.

W zaskarżonym postanowieniu organ odwoławczy prawidłowo wyjaśnił, że w sprawie dotyczącej zasiłku z pomocy społecznej, jaki otrzymał skarżący w zawyżonej wysokości, doszło do wznowienia postępowania i uchylenia decyzji oraz przyznania tego zasiłku skarżącemu w kwocie niższej o [...] zł w stosunku do pierwotnie przyznanej, na mocy decyzji Kierownika [...] w B. S. z dnia [...] r., która została utrzymana w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzja z dnia [...] r. nr [...] Następnie, w sprawie organ ten decyzją dnia [...] r. nr [...] ustalił obowiązek zwrotu tego świadczenia w wysokości [...] zł i ta decyzja stanowiła podstawę do wystawienia wobec skarżącego tytułu wykonawczego, wobec tego, że skarżący nie uiścił wymaganej należności, pomimo wysłania na adres skarżącego upomnienia.

W kwestii doręczenia skarżącemu ww. decyzji o zwrocie świadczenia oraz upomnienia, należało ocenić, że prawidłowo wskazał w zaskarżonym postanowieniu organ odwoławczy, iż skarżący nie odbierał korespondencji, która była kierowana na prawidłowy adres zamieszkania skarżącego ([...], [...]), zatem wierzyciel prawidłowo ocenił, że - na podstawie art. 44 k.p.a. - doszło do zastosowania tzw. fikcji doręczenia, tj. przyjęcia, że przesyłka została doręczona, chociaż adresat jej nie odebrał. Zgodnie bowiem z art. 44 k.p.a., w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego w razie niemożności doręczenia pisma adresatowi osobiście operator pocztowy przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej. Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie 7 dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W przypadku niepodjęcia przesyłki w tym terminie, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż 14 dni od daty pierwszego zawiadomienia. Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia 14 - dniowego okresu przechowywania pisma, a pismo pozostawia się w aktach sprawy.

Taka sytuacja wystąpiła w sprawie, jak wyjaśnił to wierzyciel w wydanym postanowieniu, gdyż przesyłki adresowane do skarżącego pozostawiono w placówce pocztowej, dwukrotnie kierowano do skarżącego zawiadomienia o możliwości ich odbioru (awizo), jednak nie zostały one odebrane, co spowodowało przyjęciem ww. fikcji doręczenia.

Zatem, wbrew argumentacji skarżącego, stanowisko wierzyciela znajduje oparcie w ww. przepisach u.p.e.a. oraz w k.p.a.

Także zarzuty dotyczące wprowadzenia skarżącego w błąd przez pracownika [...] co do braku obowiązku ujawnienia posiadania pojazdu, czy też nieprzyznania wystarczającej pomocy społecznej, nie mogą być oceniane w tym postępowaniu sądowym, gdyż nie dotyczą one przedmiotu zaskarżenia, tj. samego ustalenia istnienia obowiązku, które było przedmiotem postępowania administracyjnego zakończonego decyzją, na podstawie której prowadzona jest egzekucja. Postępowanie sądowe ma na celu kontrolę legalności wszczęcia postępowania egzekucyjnego, a nie powstania podlegającego egzekucji obowiązku (zwrotu [...] zł).

W tej sytuacji, wobec tego, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, skargę jako nieuzasadnioną - na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) - należało oddalić.