Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1414/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2012-12-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 59c oraz 59f
journal: Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 5 grudnia 2012 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wojciech Mazur sędzia NSA Małgorzata Stahl sędzia del. NSA Janusz Furmanek /spr./ Protokolant asystent sędziego Michał Zawadzki po rozpoznaniu w dniu 5 grudnia 2012 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 9 marca 2011r. sygn. akt IV SA/Po 811/10 w sprawie ze skargi M. M. na postanowienie Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu z dnia [...] lipca 2010r., nr [...] w przedmiocie kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu do ponownego rozpoznania; 2. zasądza od Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu na rzecz M. M. kwotę 2700 (dwa tysiące siedemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

WYROKIEM Z DNIA 9 MARCA 2011 R. SYGN. AKT IV SA/PO 811/10 WOJEWÓDZKI SĄD ADMINISTRACYJNY W POZNANIU ODDALIŁ SKARGĘ M. M. NA POSTANOWIENIE WIELKOPOLSKIEGO WOJEWÓDZKIEGO INSPEKTORA NADZORU BUDOWLANEGO W POZNANIU Z DNIA [...] LIPCA 2010 R. NR [...] W PRZEDMIOCIE KARY Z TYTUŁU NIELEGALNEGO UŻYTKOWANIA OBIEKTU BUDOWLANEGO.

POWYŻSZE ROZSTRZYGNIĘCIE WYDANE ZOSTAŁO W NASTĘPUJĄCYM STANIE FAKTYCZNYM:

POSTANOWIENIEM Z DNIA [...] MAJA 2010 R. NR [...], NA PODSTAWIE ART. 57 UST. 7, ART. 59 F UST. 1, ART. 59 G UST. 1 I 2 USTAWY Z DNIA 7 LIPCA 1994 R. PRAWO BUDOWLANE (DZ. U. Z 2006 R., NR 156, POZ. 1118 Z POŹN. ZM., DALEJ – PRAWO BUDOWLANE) ORAZ ART. 123 USTAWY Z DNIA 14 CZERWCA 1960 R. KODEKS POSTĘPOWANIA ADMINISTRACYJNEGO (DZ. U. Z 2000 R., NR 98, POZ. 1071 Z PÓŹN. ZM., DALEJ - KPA) POWIATOWY INSPEKTOR NADZORU BUDOWLANEGO DLA MIASTA POZNANIA (DALEJ – PINB) WYMIERZYŁ INWESTOROM: A., M. I M. M. (DALEJ – INWESTORZY) KARĘ Z TYTUŁU NIELEGALNEGO UŻYTKOWANIA ROZBUDOWANEJ CZĘŚCI BUDYNKU HANDLOWEGO PRZY UL. Ł. W POZNANIU, W WYSOKOŚCI 75.000 ZŁ.

W UZASADNIENIU ORGAN WSKAZAŁ, IŻ W DNIU 15 MARCA 2010 R. INWESTORZY ZŁOŻYLI WNIOSEK O WYDANIE POZWOLENIA NA UŻYTKOWANIE ROZBUDOWANEJ CZĘŚCI PAWILONU HANDLOWEGO NA NIERUCHOMOŚCI PRZY UL. Ł. W POZNANIU (DZ. NR [...], ARK. [...], OBR. U.). POWOŁUJĄC SIĘ NA ART. 59 A PRAWA BUDOWLANEGO, ORGAN WSKAZAŁ, IŻ W DNIU 1 KWIETNIA 2010 R. INSPEKTORZY NADZORU BUDOWLANEGO PRZEPROWADZILI OBOWIĄZKOWĄ KONTROLĘ WW. NIERUCHOMOŚCI W CELU STWIERDZENIA JEJ ZGODNOŚCI Z USTALENIAMI I WARUNKAMI OKREŚLONYMI W DECYZJI POZWOLENIA NA BUDOWĘ. KONTROLA WYKAZAŁA, ŻE INWESTYCJA OBJĘTA WNIOSKIEM POZWOLENIA NA UŻYTKOWANIE, ZOSTAŁA WYKONANA NIEZGODNIE Z PROJEKTEM BUDOWLANYM, ZATWIERDZONYM DECYZJĄ POZWOLENIA NA BUDOWĘ (DECYZJA Z DNIA [...] LIPCA 2009 R., NR [...], SYGN. [...] WYDANA PRZEZ PREZYDENTA MIASTA POZNANIA). KONTROLA WYKAZAŁA RÓWNIEŻ, IŻ ROZBUDOWANA CZĘŚĆ PAWILONU HANDLOWEGO JEST UŻYTKOWANA. NA TĘ OKOLICZNOŚĆ WSKAZYWAŁY DOWODY - PROTOKÓŁ Z CZYNNOŚCI KONTROLNYCH ORAZ DOKUMENTACJA FOTOGRAFICZNA. ORGAN STWIERDZIŁ, IŻ W PRZYPADKU STWIERDZENIA W TRAKCIE KONTROLI UŻYTKOWANIA BUDYNKU BEZ WYMAGANEJ DECYZJI POZWOLENIA NA UŻYTKOWANIE, NA PODSTAWIE ART. 59 F UST. 1 PRAWA BUDOWLANEGO WYMIERZA SIĘ KARĘ STANOWIĄCĄ ILOCZYN STAWKI OPŁATY (S), WSPÓŁCZYNNIKA KATEGORII OBIEKTU BUDOWLANEGO (K) I WSPÓŁCZYNNIKA WIELKOŚCI OBIEKTU BUDOWLANEGO (W) ORAZ NA PODSTAWIE ART. 57 UST. 7 STAWKA OPŁATY PODLEGA DZIESIĘCIOKROTNEMU PODWYŻSZENIU. ZGODNIE Z ART. 59 F UST. 2 PRAWA BUDOWLANEGO – STAWKA OPŁATY STANOWIĄCEJ PODSTAWĘ DO OBLICZANIA KARY WYMIERZONEJ W WYNIKU OBOWIĄZKOWEJ KONTROLI WYNOSI 500 ZŁ (PIĘĆSET ZŁOTYCH). W ZWIĄZKU Z POWYŻSZYM ORAZ FAKTEM, IŻ OMAWIANA INWESTYCJA KWALIFIKUJE SIĘ DO "XVII" KATEGORII OBIEKTÓW BUDOWLANYCH - BUDYNKI HANDLU, WEDŁUG ZAŁĄCZNIKA DO PRAWA BUDOWLANEGO, ZAŚ WSPÓŁCZYNNIK KATEGORII OBIEKTU K =15,0 A WSPÓŁCZYNNIK WIELKOŚCI OBIEKTU W = 1,0 KARA WYNOSI 75 000 ZŁ.

PISMEM Z DNIA 18 MAJA 2010 ROKU M. M. ZŁOŻYŁA ZAŻALENIE NA POSTANOWIENIE PINB Z DNIA [...] MAJA 2010 ROKU, ZASKARŻAJĄC JE W CAŁOŚCI I WNOSZĄC O JEGO UCHYLENIE I UMORZENIE NAŁOŻONEJ KARY.

SKARŻĄCA WSKAZAŁA, IŻ ZASKARŻONE POSTANOWIENIE JEST NIESŁUSZNE I JAKO TAKIE WINNO BYĆ UCHYLONE. PODNIOSŁA, IŻ PRZEDMIOTOWA INWESTYCJA BYŁA JEJ PIERWSZYM PRZEDSIĘWZIĘCIEM BUDOWLANYM ORAZ STYCZNOŚCIĄ Z PRAWEM BUDOWLANYM, ZAŚ W TRAKCIE ROZBUDOWY DOSZŁO DO ZWIĘKSZENIA KUBATURY NIERUCHOMOŚCI RAPTEM O 10 M². WSKAZAŁA, IŻ PRZEBUDOWA PRZEDMIOTOWEGO PAWILONU ODBYŁA SIĘ NA ISTNIEJĄCYCH PRZYŁĄCZACH GAZU, ŚCIANKI SZAMBA ORAZ W OPARCIU O WJAZD DO GARAŻU, A KONKRETNIE PODJAZDU DLA OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH. SKARŻĄCA PODKREŚLIŁA, IŻ NIE JEST W STANIE UIŚCIĆ CHOĆBY CZĘŚCI Z NAŁOŻONEJ NA NIĄ KARY PIENIĘŻNEJ, ALBOWIEM OTRZYMUJE RENTĘ PO ZMARŁYM MAŁŻONKU, W WYSOKOŚCI 1.100 ZŁOTYCH MIESIĘCZNIE, A RENTA TA JEST JEJ JEDYNYM ŹRÓDŁEM UTRZYMANIA. WSKAZAŁA RÓWNIEŻ NA ZŁY STAN ZDROWIA GENERUJĄCY KOSZTY ZWIĄZANE Z LECZENIEM I REHABILITACJĄ. ZDANIEM SKARŻĄCEJ NAŁOŻONA KARA JEST ZBYT SUROWA I PRZEKRACZA JEJ MOŻLIWOŚCI FINANSOWE.

POSTANOWIENIEM Z DNIA [...] LIPCA 2010 R. NR [...] WIELKOPOLSKI WOJEWÓDZKI INSPEKTOR NADZORU BUDOWLANEGO (DALEJ – WINB) UTRZYMAŁ W MOCY ZASKARŻONE POSTANOWIENIE.

W UZASADNIENIU ORGAN PRZYTOCZYŁ STAN FAKTYCZNY W SPRAWIE ORAZ WSKAZAŁ, IŻ PRZYSTĄPIENIE DO UŻYTKOWANIA OBIEKTU BUDOWLANEGO BEZ ZAWIADOMIENIA WŁAŚCIWEGO ORGANU O ZAKOŃCZENIU BUDOWY STANOWI NARUSZENIE PRZEPISU ART. 54 PRAWA BUDOWLANEGO. ZGODNIE Z PRZEPISEM ART. 57 UST. 7 TEJ USTAWY W TAKIEJ SYTUACJI NALEŻY WYMIERZYĆ KARĘ Z ART. 59 F UST. 2 PRAWA BUDOWLANEGO. W NINIEJSZEJ SPRAWIE, ZDANIEM ORGANU ODWOŁAWCZEGO, NIE ULEGA WĄTPLIWOŚCI, IŻ INWESTOR PRZED PRZYSTĄPIENIEM DO UŻYTKOWANIA OBIEKTU BYŁ OBOWIĄZANY UZYSKAĆ DECYZJĘ O POZWOLENIU NA UŻYTKOWANIE. W SPOSÓB JEDNOZNACZNY WYNIKAŁO TO Z DECYZJI NR [...] PREZYDENTA MIASTA POZNANIA Z DNIA [...] LIPCA 2004 R. INWESTOR ZŁOŻYŁ WNIOSEK O WYDANIE POZWOLENIA NA UŻYTKOWANIE OBIEKTU W DNIU 15 MARCA 2010 R. JEDNAK Z UWAGI NA FAKT, IŻ W TRAKCIE KONTROLI OBOWIĄZKOWEJ STWIERDZONO UŻYTKOWANIE PRZEDMIOTOWEGO OBIEKTU UZNANO, IŻ INWESTOR NARUSZYŁ PRZEPISY PRAWA BUDOWLANEGO TJ. PRZYSTĄPIŁ DO UŻYTKOWANIA OBIEKTU BUDOWLANEGO PRZED UZYSKANIEM DECYZJI W SPRAWIE POZWOLENIA NA UŻYTKOWANIE PRZEDMIOTOWEGO OBIEKTU BUDOWLANEGO. ZATEM, SKORO ORGAN I INSTANCJI PODCZAS CZYNNOŚCI KONTROLNYCH PRZEPROWADZONYCH W DNIU 1 KWIETNIA 2010 R. USTALIŁ, IŻ INWESTOR DO POWYŻSZEGO WYMOGU SIĘ NIE ZASTOSOWAŁ, TO ZGODNIE Z OBOWIĄZKIEM WYNIKAJĄCYM Z WW. PRZEPISÓW ORAZ ART. 81 UST. 4 PRAWA BUDOWLANEGO, WINIEN NAŁOŻYĆ NA INWESTORA KARĘ. ORGAN WSKAZAŁ, IŻ W ŚWIETLE ZNAJDUJĄCEGO SIĘ W AKTACH SPRAWY MATERIAŁU DOWODOWEGO (DOKUMENTACJA ZDJĘCIOWA ORAZ DOŁĄCZONY PARAGON FISKALNY), NIE BUDZI TAKŻE WĄTPLIWOŚCI FAKT UŻYTKOWANIA OBIEKTU BUDOWLANEGO (PRZEDMIOTOWA ROZBUDOWA BUDYNKU HANDLOWEGO STANOWI JEDNOCZEŚNIE WEJŚCIE DO WCZEŚNIEJ ISTNIEJĄCEJ SALI SPRZEDAŻY). Z ZAŁĄCZONEGO DO AKT PROJEKTU BUDOWLANEGO, A DOKŁADNIE RZUTU PARTERU WYNIKA, IŻ CZĘŚĆ HANDLOWA NIE DYSPONUJE INNYM WEJŚCIEM DLA KLIENTÓW SKLEPU. WOBEC CZEGO PINB SŁUSZNIE STWIERDZIŁ, IŻ NASTĄPIŁO NIELEGALNE UŻYTKOWANIE ROZBUDOWANEJ CZĘŚCI BUDYNKU HANDLOWEGO.

ORGAN WSKAZAŁ, IŻ RÓWNIEŻ WYSOKOŚĆ WYMIERZONEJ KARY NIE BUDZI WĄTPLIWOŚCI ORGANU ODWOŁAWCZEGO. USTAWODAWCA NIE POZOSTAWIŁ ORGANOM NADZORU BUDOWLANEGO ŻADNEJ DOWOLNOŚCI W USTALANIU WYSOKOŚCI KARY Z TYTUŁU PRZYSTĄPIENIA DO UŻYTKOWANIA BEZ UZYSKANIA UPRZEDNIO WYMAGANEJ DECYZJI. ZDANIEM ORGANU ODWOŁAWCZEGO KARA ZOSTAŁA ZATEM NALICZONA PRAWIDŁOWO.

SKARGĘ Z DNIA 18 SIERPNIA 2010 R. NA POSTANOWIENIE WINB Z DNIA [...] LIPCA 2010 ROKU WNIOSŁA M. M., ZASKARŻAJĄC JE W CAŁOŚCI I WNOSZĄC O UCHYLENIE ZASKARŻONEGO POSTANOWIENIA ORAZ POPRZEDZAJĄCEGO JE POSTANOWIENIA PINB Z DNIA [...] MAJA 2010 ROKU; ORZECZENIE, IŻ ZASKARŻONE POSTANOWIENIE ORAZ POSTANOWIENIE JE POPRZEDZAJĄCE NIE PODLEGAJĄ WYKONANIU. ZASKARŻONEMU POSTANOWIENIU SKARŻĄCA ZARZUCIŁA:

1. NARUSZENIE ART. 57 UST. 7 PRAWA BUDOWLANEGO W ZW. Z ART. 7, 8, 9, 10 I 77 § 1 KPA, MAJĄCE WPŁYW NA WYNIK SPRAWY I POLEGAJĄCE NA ZANIECHANIU PODJĘCIA WSZYSTKICH CZYNNOŚCI, NIEZBĘDNYCH DO DOKŁADNEGO WYJAŚNIENIA STANU FAKTYCZNEGO SPRAWY TJ: PRZEPROWADZENIE KONTROLI ZAKOŃCZONEJ PRZEBUDOWY OBIEKTU HANDLOWEGO POD NIEOBECNOŚĆ KIEROWNIKA BUDOWY P. A. S.; BRAKU OŚWIADCZENIA KIEROWNIKA BUDOWY O ZGODNOŚCI OBIEKTU BUDOWLANEGO Z PROJEKTEM BUDOWLANYM I WARUNKAMI POZWOLENIA NA BUDOWĘ ORAZ PRZEPISAMI PRAWA JAK RÓWNIEŻ OŚWIADCZENIA O DOPROWADZENIU DO NALEŻYTEGO STANU I PORZĄDKU TERENU BUDOWY;

2. NARUSZENIE ART. 59 C UST. 1 PRAWA BUDOWLANEGO, MAJĄCE WPŁYW NA WYNIK SPRAWY, POLEGAJĄCE NA BRAKU ZAWIADOMIENIA INWESTORA O TERMINIE OBOWIĄZKOWEJ KONTROLI W PRZEWIDZIANYM TERMINIE;

3. NARUSZENIE ART. 57 UST. 7 PRAWA BUDOWLANEGO W ZW. Z ART. 7 I 77 KPA, MAJĄCE WPŁYW NA WYNIK SPRAWY, POLEGAJĄCE NA ZANIECHANIU WYSŁUCHANIA SKARŻĄCEJ ORAZ KIEROWNIKA BUDOWY, CO Z KOLEI DOPROWADZIŁO DO ROZSTRZYGNIĘCIA PRZEDMIOTOWEJ SPRAWY W ODERWANIU OD WINY INWESTORA.

4. JAKO ZARZUT EWENTUALNY SKARŻĄCA PODNIOSŁA NARUSZENIE ART. 57 UST. 7 ORAZ ART. 59 F PRAWA BUDOWLANEGO, MAJĄCE WPŁYW NA WYNIK SPRAWY, POPRZEZ PRZYJĘCIE, IŻ KARA PIENIĘŻNA ZA SAMOWOLĘ UŻYTKOWĄ WINNA BYĆ WYMIERZANA ZA CAŁY OBIEKT, PODCZAS GDY SKARŻĄCA PRZYSTĄPIŁA DO UŻYTKOWANIA TYLKO CZĘŚCI OBIEKTU O POWIERZCHNI UŻYTKOWEJ 6,97 M2.

W UZASADNIENIU SKARŻĄCA WSKAZAŁA, IŻ W DNIU 1 KWIETNIA 2010 ROKU PRACOWNICY PINB PRZYSTĄPILI OD RAZU DO KONTROLI NIERUCHOMOŚCI KONTROLOWANEJ BEZ WYLEGITYMOWANIA SIĘ ORAZ WCZEŚNIEJSZEGO ZAWIADOMIENIA SKARŻĄCEJ O KONTROLI. NA MIEJSCE KONTROLI SKARŻĄCA UDAŁA SIĘ DOPIERO NA SKUTEK INFORMACJI UZYSKANEJ OD SWOJEJ PRACOWNICY. ORGAN ZATEM NIE DOPEŁNIŁ OBOWIĄZKU WYNIKAJĄCEGO Z ART. 59 C UST. 1 PRAWA BUDOWLANEGO TJ. NIE ZAWIADOMIŁ SKARŻĄCEJ O KONTROLI W TERMINIE I SPOSOBIE PRZEWIDZIANYM W POWYŻSZYM PRZEPISIE. PONADTO KONTROLA BYŁA PRZEPROWADZONA W OBECNOŚCI TRZECH OSÓB – SKARŻĄCEJ ORAZ DWÓCH KONTROLERÓW PINB. ZDANIEM SKARŻĄCEJ ZASADNYM BYŁ RÓWNIEŻ UDZIAŁ KIEROWNIKA BUDOWY. KONTROLERZY UZNALI JEDNAK, IŻ NIE MA TAKIEJ POTRZEBY, Z KTÓRĄ TO OPINIĄ SKARŻĄCA SIĘ NIE ZGADZA, ALBOWIEM NIE DYSPONUJĄC FACHOWĄ WIEDZĄ NIE MOGŁA W NALEŻYTY SPOSÓB SPRAWDZAĆ ZASADNOŚCI ZGŁASZANYCH PRZEZ KONTROLERÓW UWAG, BĄDŹ TEŻ ODPOWIADAĆ NA ICH PYTANIA, A TYM SAMYM ZABEZPIECZYĆ SWOICH INTERESÓW. ZDANIEM SKARŻĄCEJ UCHYBIENIEM ORGANÓW JEST RÓWNIEŻ BRAK W AKTACH SPRAWY OŚWIADCZENIA KIEROWNIKA BUDOWY O ZGODNOŚCI OBIEKTU BUDOWLANEGO Z PROJEKTEM BUDOWLANYM I WARUNKAMI POZWOLENIA NA BUDOWĘ JAK RÓWNIEŻ PRZEPISAMI PRAWA ORAZ O DOPROWADZENIU DO NALEŻYTEGO STANU I PORZĄDKU TERNU BUDOWY. DZIAŁANIA ORGANU ZAŚ CECHUJĄ SIĘ POŚPIECHEM ORAZ NIE PRZYSTAJĄ DO ZASAD POSTĘPOWANIA OKREŚLONYCH W PRZEPISACH KPA.

SKARŻĄCA WSKAZAŁA RÓWNIEŻ, IŻ ORGAN ZANIECHAŁ WYSŁUCHANIA JEJ, A W SZCZEGÓLNOŚCI KIEROWNIKA BUDOWY, PRZYNAJMNIEJ W ZAKRESIE ZASADNOŚCI I USTOSUNKOWANIA SIĘ DO WYNIKÓW KONTROLI. SKARŻĄCA TWIERDZI, IŻ WBREW TWIERDZENIOM ORGANU – NIE PRZYSTĄPIONO DO UŻYTKOWANIA OBIEKTU W ROZUMIENIU PRZEPISU ART. 57 UST. 7 PRAWA BUDOWLANEGO. KIEROWNIK BUDOWY ZAPEWNIAŁ SKARŻĄCĄ, IŻ NIE MA SIĘ CZYM MARTWIĆ – RÓWNIEŻ W ZAKRESIE KWESTII UŻYTKOWANIA PRZEDMIOTU INWESTYCJI. SKARŻĄCA UZYSKAŁA OD KIEROWNIKA BUDOWY ZAPEWNIENIE, IŻ SPRZĘT W POSTACI 2 LODÓWEK, LADY CHŁODNICZEJ ORAZ KOSZA NA CHLEB MOŻNA WSTAWIĆ DO ROZBUDOWANEJ CZĘŚCI I NIE STANOWI TO NARUSZENIA PRZEPISÓW. SKARŻĄCA WYJAŚNIŁA, IŻ WW. SPRZĘT ZOSTAŁ UMIESZCZONY W ROZBUDOWANEJ CZĘŚCI Z BRAKU MIEJSCA W STAREJ CZĘŚCI. ZARÓWNO LADA CHŁODNICZA, JAK I LODÓWKI ORAZ KOSZ NA CHLEB NIE MOGŁY ZOSTAĆ NA ZEWNĄTRZ, A TO ZE WZGLĘDU NA PANUJĄCE O TEJ PORZE WARUNKI ATMOSFERYCZNE. ZE WZGLĘDU NA GABARYTY WW. PRZEDMIOTÓW, NIEMOŻLIWYM BYŁO TAKŻE PRZECHOWANIE ICH W BUDYNKU MIESZKALNYM BĄDŹ TEŻ W STAREJ CZĘŚCI SKLEPU - TAM ODBYWAŁA SIĘ SPRZEDAŻ, ZNAJDOWAŁY SIĘ KASY, ORAZ SKŁADOWANO TOWARY. SKARŻĄCA PRZYZNAŁA, IŻ WW. PRZEDMIOTY ZNAJDOWAŁY SIĘ W OBIEKCIE BUDOWLANYM W CZASIE PRZEPROWADZONEJ KONTROLI, JEDNAK ICH ZGROMADZENIE W OBIEKCIE, BĘDĄCYM PRZECIEŻ FORMALNIE W FAZIE BUDOWY, NIE JEST JEDNAK DZIAŁANIEM ZABRONIONYM PRZEZ PRAWO. PRZEDMIOTY TE SUKCESYWNIE PRZYWOŻONO DO NOWEGO BUDYNKU CHCĄC ZDĄŻYĆ PRZED PLANOWANYM TERMINEM ROZPOCZĘCIA UŻYTKOWANIA BUDYNKU.

POWOŁUJĄC SIĘ NA WYROK WOJEWÓDZKIEGO SĄDU ADMINISTRACYJNEGO W KRAKOWIE Z DNIA 13 MAJA 2008 ROKU SYGN. II SA/KR 227/08 SKARŻĄCA WSKAZAŁA, IŻ NIE MOŻNA ROZSTRZYGAĆ KWESTII ODPOWIEDZIALNOŚCI INWESTORA W ODERWANIU OD WINY. ZDANIEM SKARŻĄCEJ INWESTOR UCZYNIŁ WSZYSTKO CO W JEGO MOCY BY UCZYNIĆ ZADOŚĆ OBOWIĄZKOM PRZEWIDZIANYM PRZEPISAMI PRAWA. SKARŻĄCA UZYSKAŁA ZAPEWNIENIE OD KIEROWNIKA BUDOWY, IŻ OPISANE POWYŻEJ PRZEDMIOTY MOGĄ BYĆ SKŁADOWANE W ROZBUDOWANEJ CZĘŚCI W OWYM CZASIE I NIE MIAŁA PODSTAW BY PODDAĆ W WĄTPLIWOŚĆ ZASADNOŚĆ TEJ OPINII. ORGAN NIE PRZESŁUCHAŁ W TEJ MIERZE SKARŻĄCEJ, ZAŚ KIEROWNIKA BUDOWY PRZESŁUCHAŁ NA INNE OKOLICZNOŚCI. ZDANIEM SKARŻĄCEJ UCHYBIŁ W TEN SPOSÓB POWOŁANYM NA WSTĘPIE PRZEPISOM KPA. ZE ZGROMADZONEGO W SPRAWIE MATERIAŁU DOWODOWEGO NIE WYNIKA, IŻ PRZYSTĄPIONO DO UŻYTKOWANIA OBIEKTU.

SKARŻĄCA WSKAZAŁA RÓWNIEŻ ZARZUTY CO DO PROTOKOŁU KONTROLI PODKREŚLAJĄC, IŻ NIE SPORZĄDZONO GO DLA WYKAZANIA KONKRETNEJ OKOLICZNOŚCI PRZYSTĄPIENIA DO UŻYTKOWANIA OBIEKTU BEZ POZWOLENIA, LECZ DLA WSKAZANIA STANU ROBÓT BUDOWLANYCH PO ICH DEKLAROWANYM ZAKOŃCZENIU. NA TEMAT PRZYSTĄPIENIA DO UŻYTKOWANIA W OWYM PROTOKOLE ZNALAZŁO SIĘ TYLKO JEDNO ZDANIE "PONADTO OBIEKT JEST UŻYTKOWANY PRZED UZYSKANIEM POZWOLENIA NA UŻYTKOWANIE" ZAMIESZCZONE POMIĘDZY INNYMI STWIERDZENIAMI TYCZĄCYMI ZUPEŁNIE ODMIENNYCH KWESTII - PKT. 9.6 PROTOKOŁU. Z PROTOKOŁU NIE WYNIKA, ABY TA KWESTIA BYŁA PRZEDMIOTEM SZCZEGÓLNEGO ZAINTERESOWANIA OSÓB DOKONUJĄCYCH OGLĘDZIN, ABY W SZCZEGÓLNOŚCI ZWRÓCONO NA NIĄ UWAGĘ INWESTORA. Z PROTOKOŁU NIE WYNIKA RÓWNIEŻ, ABY INWESTOROWI DANO MOŻLIWOŚĆ ZAJĘCIA STANOWISKA WOBEC POCZYNIONEGO W PROTOKOLE STWIERDZENIA.

SKARŻĄCA ZAKWESTIONOWAŁA WRESZCIE SPOSÓB NALICZENIA KARY NAŁOŻONEJ PRZEZ ORGAN, W WYNIKU KTÓREGO WYSOKOŚĆ KARY ZOSTAŁA ZAWYŻONA.

W ODPOWIEDZI NA SKARGĘ ORGAN WNIÓSŁ O JEJ ODDALENIE. ODNOSZĄC SIĘ DO ZARZUTÓW ZAWARTYCH W SKARDZE ORGAN WSKAZAŁ, IŻ – PO PIERWSZE Z ART. 59 C UST. 2 PRAWA BUDOWLANEGO NIE WYNIKA, IŻ W OBOWIĄZKOWEJ KONTROLI WINIEN UCZESTNICZYĆ KIEROWNIK ROBÓT BUDOWLANYCH. PO DRUGIE ZAŚ OŚWIADCZENIA KIEROWNIKA BUDOWY O ZGODNOŚCI OBIEKTU BUDOWLANEGO Z PROJEKTEM BUDOWLANYM I WARUNKAMI POZWOLENIA NA BUDOWĘ ORAZ PRZEPISAMI PRAWA ZNAJDUJĄ SIĘ NA OSTATNIEJ STRONIE (STR. 3) DZIENNIKA BUDOWY, KTÓRE ZOSTAŁO SPORZĄDZONE ORAZ OPATRZONE PODPISEM I PIECZĄTKĄ KIEROWNIKA BUDOWY. PO TRZECIE ORGAN WSKAZAŁ, IŻ Z UWAGI NA INTERES STRONY ORAZ SZYBKOŚĆ POSTĘPOWANIA STRONY POSTĘPOWANIA ZOSTAŁY POINFORMOWANE TELEFONICZNIE O TERMINIE PLANOWANEJ KONTROLI OBOWIĄZKOWEJ, CZEGO POTWIERDZENIEM JEST ZAPIS W PROTOKOLE KONTROLI OBOWIĄZKOWEJ Z DNIA 1 KWIETNIA 2010 R., W PKT. 2.0, KTÓRY ZOSTAŁ PODPISANY PRZEZ SKARŻĄCĄ, CO ŚWIADCZY O TYM, IŻ ZGODNIE Z ART. 59 C UST. 1 PRAWA BUDOWLANEGO – SKARŻĄCA ZOSTAŁA ZAWIADOMIONA O TERMINIE KONTROLI OBOWIĄZKOWEJ. PO WTÓRE ORGAN WYJAŚNIŁ, IŻ ZARÓWNO DO PROTOKOŁU KONTROLI OBOWIĄZKOWEJ Z DNIA 1 KWIETNIA 2010 R. JAK I PROTOKOŁU Z DNIA 26 KWIETNIA 2010 R. SPORZĄDZONEGO PO UPRZEDNIM ZAWIADOMIENIU STRON O PRAWIE ZAPOZNANIA SIĘ Z AKTAMI SKARŻĄCA NIE WNIOSŁA ŻADNYCH UWAG, ANI TEŻ NIE WNIOSŁA O UZUPEŁNIENIE MATERIAŁU DOWODOWEGO, CO ZOSTAŁO ODNOTOWANE W POWYŻSZYCH PROTOKOŁACH. W ZAKRESIE ZARZUTÓW DOTYCZĄCYCH WYSOKOŚCI NAŁOŻONEJ KARY ORGAN WSKAZAŁ, IŻ SĄ ONE NIEUZASADNIONE, ALBOWIEM SPOSÓB NALICZANIA WYSOKOŚCI KAR WYNIKA WPROST Z PRZEPISÓW PRAWA I NIE ZALEŻY OD UZNANIA ORGANU. ORGAN WYMIERZAJĄC WYSOKOŚĆ KARY UWZGLĘDNIŁ WYŁĄCZNIE NIELEGALNIE UŻYTKOWANĄ CZĘŚĆ OBIEKTU, A NIE JAK SUGERUJE SKARŻĄCA CAŁY OBIEKT.

W UZASADNIENIU WYROKU ODDALAJĄCEGO SKARGĘ WOJEWÓDZKI SĄD ADMINISTRACYJNY W POZNANIU POWOŁAŁ BRZMIENIE PRZEPISÓW ART. 55 PKT 1, ART. 57 UST. 7, ART. 59 F UST. 1 PRAWA BUDOWLANEGO ORAZ PRZEPISY ART. 7 DO ART. 10, ART. 77 § 1, ART. 11, ART. 107 § 3 KPA.

SĄD STWIERDZIŁ, ŻE W NINIEJSZEJ SPRAWIE ORGANY PRAWIDŁOWO PRZEPROWADZIŁY POSTĘPOWANIE DOWODOWE, WSKUTEK CZEGO DOWIEDZIONO, IŻ MIAŁO MIEJSCE NIELEGALNE UŻYTKOWANIE OBIEKTU PRZEZ INWESTORÓW. KONTROLA, O KTÓREJ MOWA, ZOSTAŁA PRZEPROWADZONA ZGODNIE Z OBOWIĄZUJĄCYMI PRZEPISAMI, W KONSEKWENCJI POWYŻSZYCH OKOLICZNOŚCI SŁUSZNIE I W PRAWIDŁOWEJ WYSOKOŚCI ZOSTAŁA NA SKARŻĄCYCH NAŁOŻONA KARA.

ROZWIJAJĄC POWYŻSZĄ MYŚL SĄD, W ŚWIETLE ZNAJDUJĄCEGO SIĘ W AKTACH SPRAWY MATERIAŁU DOWODOWEGO (DOKUMENTACJA ZDJĘCIOWA, PROTOKÓŁ KONTROLI ORAZ DOŁĄCZONY PARAGON FISKALNY), STWIERDZIŁ, PRZYZNAJĄC W TEJ MIERZE SŁUSZNOŚĆ ORGANOWI, IŻ NIE BUDZI WĄTPLIWOŚCI FAKT UŻYTKOWANIA WW. OBIEKTU BUDOWLANEGO. WYNIKA TO W SZCZEGÓLNOŚCI Z FAKTU, IŻ BĘDĄCA PRZEDMIOTEM NINIEJSZEGO POSTĘPOWANIA DOBUDOWANA CZĘŚĆ BUDYNKU HANDLOWEGO STANOWI JEDNOCZEŚNIE WEJŚCIE DO WCZEŚNIEJ ISTNIEJĄCEJ SALI SPRZEDAŻY. PROJEKT BUDOWLANY NIE WSKAZUJE NA TO, ŻE ISTNIEJE INNE WEJŚCIE DLA KLIENTÓW SKLEPU.

SĄD POWOŁAŁ BRZMIENIE ART. 81 UST. 4 PRAWA BUDOWLANEGO. WSKAZAŁ, IŻ W NINIEJSZEJ SPRAWIE, W KONSEKWENCJI PRZEPROWADZENIA KONTROLI, SPORZĄDZONY ZOSTAŁ PROTOKÓŁ, PODPISANY BEZ ZASTRZEŻEŃ PRZEZ SKARŻĄCĄ. W PROTOKOLE TYM WIDNIEJE ADNOTACJA "OBIEKT JEST UŻYTKOWANY PRZED UZYSKANIEM POZWOLENIA NA UŻYTKOWANIE". W OPARCIU O SPORZĄDZONY PROTOKÓŁ, UZNAWSZY, W ŚWIETLE POWYŻSZYCH USTALEŃ, IŻ NASTĄPIŁO NIELEGALNE UŻYTKOWANIE ROZBUDOWANEJ CZĘŚCI BUDYNKU HANDLOWEGO, ALBOWIEM PRZYSTĄPIONO DO UŻYTKOWANIA OBIEKTU, BEZ WYMAGANEGO PRAWEM POZWOLENIA, ORGAN WYDAŁ POSTANOWIENIE O NAŁOŻENIU NA INWESTORÓW KARY.

WYSOKOŚĆ KARY ZOSTAŁA PRZEZ ORGAN PRAWIDŁOWO I SZCZEGÓŁOWO WYLICZONA W OPARCIU O POWOŁANE PRZEPISY PRAWA. OBIEKT WŁAŚCIWIE ZAKWALIFIKOWANO DO KATEGORII XVII OBIEKTÓW BUDOWLANYCH, PRAWIDŁOWO PRZYJĘTO WSPÓŁCZYNNIK WIELKOŚCI OBIEKTU ORAZ DOKONANO WYLICZENIA KARY NA KWOTĘ 75.000,- ZŁ. ORGAN SŁUSZNIE WSKAZAŁ, IŻ OKREŚLENIE WYSOKOŚCI KARY NIE JEST KWESTIĄ UZNANIOWĄ ORGANU, ALE WYNIKA WPROST Z PRZEPISÓW PRAWA. WZÓR OBLICZANIA ORAZ STAWKI KAR ZOSTAŁY PRECYZYJNIE OKREŚLONE W ART. 57 UST. 7, ART. 59 F PRAWA BUDOWLANEGO, TAK WIĘC: STAWKA OPŁATY LEGALIZACYJNEJ ZOSTAŁA PRZYJĘTA W KWOCIE 500,- ZŁ; OBIEKT ZALICZONO DO KATEGORII XVII OBIEKTÓW BUDOWLANYCH, DLA KTÓRYCH WSPÓŁCZYNNIK KATEGORII WYNOSI K = 15,0; DLA TEJ KATEGORII WSPÓŁCZYNNIK WIELKOŚCI OBIEKTU WYNOSI W = 1,0; A ZATEM: DZIESIĘCIOKROTNOŚĆ ILOCZYNU STAWKI OPŁATY (S) 500,- X WSPÓŁCZYNNIK KATEGORII OBIEKTU BUDOWLANEGO (K) 15,0 X WSPÓŁCZYNNIK WIELKOŚCI OBIEKTU (W) 1,0 DAJE KARĘ W KWOCIE 75.000,00 ZŁ. ORGAN USTALAJĄC WYSOKOŚĆ KARY UWZGLĘDNIŁ WYŁĄCZNIE NIELEGALNIE UŻYTKOWANĄ CZĘŚĆ OBIEKTU, A NIE JAK SUGERUJE SKARŻĄCA CAŁY OBIEKT.

ODNOSZĄC SIĘ DO ZARZUTÓW SKARGI SĄD UZNAŁ, IŻ NIE ZASŁUGUJĄ ONE NA UWZGLĘDNIENIE. WSKAZAŁ, IŻ Z PROTOKOŁU KONTROLI WYNIKA, ŻE SKARŻĄCĄ (WBREW JEJ TWIERDZENIOM) ZOSTAŁA TELEFONICZNIE POWIADOMIONA O TERMINIE KONTROLI (JEJ PODPIS WIDNIEJE NA PROTOKOLE) I OKOLICZNOŚCI TEJ NIE KWESTIONOWAŁA, AŻ DO WNIESIENIA SKARGI W NINIEJSZEJ SPRAWIE.

SĄD PRZYZNAŁ RACJĘ ORGANOWI, IŻ PRZEPISY PRAWA BUDOWLANEGO NIE WYMAGAJĄ UDZIAŁU KIEROWNIKA BUDOWY W PRZEPROWADZANEJ KONTROLI (ARGUMENT A CONTRARIO ART. 59 C UST. 2 PRAWA BUDOWLANEGO). WYMAGANA NATOMIAST JEST NATOMIAST BEZWZGLĘDNIE OBECNOŚĆ INWESTORA, KTÓRA W NINIEJSZEJ SPRAWIE NIE JEST OKOLICZNOŚCIĄ SPORNĄ – SKARŻĄCA BRAŁA UDZIAŁ W KONTROLI.

JAK WYNIKA Z AKT SPRAWY, KIEROWNIK BUDOWY ZŁOŻYŁ OŚWIADCZENIE O ZGODNOŚCI OBIEKTU BUDOWLANEGO Z PROJEKTEM BUDOWLANYM I WARUNKAMI POZWOLENIA NA BUDOWĘ ORAZ PRZEPISAMI PRAWA – OŚWIADCZENIE WIDNIEJE NA STR. 3 DZIENNIKA BUDOWY, ZOSTAŁO SPORZĄDZONE ORAZ OPATRZONE PODPISEM I PIECZĄTKĄ KIEROWNIKA BUDOWY.

W ZAKRESIE ZARZUTÓW DOTYCZĄCYCH NIEWYSŁUCHANIA SKARŻĄCEJ I KIEROWNIKA BUDOWY SĄD ZGODZIŁ SIĘ Z ORGANEM, IŻ ZARÓWNO DO PROTOKOŁU KONTROLI OBOWIĄZKOWEJ Z DNIA 1 KWIETNIA 2010 R. JAK I PROTOKOŁU Z DNIA 26 KWIETNIA 2010 R. SPORZĄDZONEGO PO UPRZEDNIM ZAWIADOMIENIU STRON O PRAWIE ZAPOZNANIA SIĘ Z AKTAMI SKARŻĄCA NIE WNIOSŁA ŻADNYCH UWAG. NIE WNOSIŁA RÓWNIEŻ O UZUPEŁNIENIE MATERIAŁU DOWODOWEGO, CO ZOSTAŁO ODNOTOWANE W POWYŻSZYCH PROTOKOŁACH.

OD POWYŻSZEGO WYROKU M. M. WNIOSŁA SKARGĘ KASACYJNĄ ZASKARŻAJĄC GO W CAŁOŚCI I WNOSZĄC O JEGO UCHYLENIE W CAŁOŚCI I PRZEKAZANIE SPRAWY WOJEWÓDZKIEMU SĄDOWI ADMINISTRACYJNEMU W POZNANIU DO PONOWNEGO ROZPOZNANIA, ZASĄDZENIE NA RZECZ SKARŻĄCEJ KOSZTÓW POSTĘPOWANIA, W TYM KOSZTÓW ZASTĘPSTWA ADWOKACKIEGO, WEDŁUG NORM PRZEPISANYCH. PONADTO WNIOSŁA O ZWOLNIENIE OD KOSZTÓW POSTĘPOWANIA W ZAKRESIE WPISU OD SKARGI KASACYJNEJ.

ZASKARŻONEMU WYROKOWI ZARZUCONO NARUSZENIE PRZEPISÓW POSTĘPOWANIA, MAJĄCYCH WPŁYW NA TREŚĆ ROZSTRZYGNIĘCIA, TJ. ART. 1 P.P.S.A. W ZW. Z ART. 134 § 1 P.P.S.A. ORAZ 141 § 4 P.P.S.A., POLEGAJĄCE NA BRAKU ODNIESIENIA SIĘ PRZEZ SĄD W TREŚCI UZASADNIENIA DO ZARZUTÓW SFORMUŁOWANYCH W TREŚCI SKARGI, A DOTYCZĄCYCH:

1. KWESTIONOWANIA USTALEŃ ORGANÓW JAKOBY DOSZŁO DO UŻYTKOWANIA ROZBUDOWANEGO OBIEKTU BUDOWLANEGO,

2. KWESTII BRAKU WINY INWESTORA, W SZCZEGÓLNOŚCI W ŚWIETLE PRZEDSTAWIONYCH PRZEZ SKARŻĄCĄ OKOLICZNOŚCI FAKTYCZNYCH,

TYM SAMYM W OCENIE STRONY WNOSZĄCEJ SKARGĘ KASACYJNĄ W ŚWIETLE UZASADNIENIA WYROKU NIE MA MOŻLIWOŚCI PRZYJĘCIA, IŻ SĄD DOKONAŁ KONTROLI DZIAŁALNOŚCI ADMINISTRACJI PUBLICZNEJ.

W OCENIE STRONY WNOSZĄCEJ SKARGĘ KASACYJNĄ UZASADNIENIE ZASKARŻONEGO WYROKU NARUSZA ART. 141 § 1 ORAZ ART. 134 § 1 P.P.S.A. PONADTO W ROZPATRYWANEJ SPRAWIE, SĄD NIE ODNIÓSŁ SIĘ DO WSZYSTKICH ZARZUTÓW I ARGUMENTÓW PODNIESIONYCH W SKARDZE. WSKAZANO, IŻ SKARŻĄCA NIE PRZYSTĄPIŁA DO UŻYTKOWANIA ROZBUDOWANEJ CZĘŚCI BUDYNKU HANDLOWEGO PRZY UL. Ł[...] W POZNANIU, PODNOSZĄC W TREŚCI SKARGI ISTOTNE ARGUMENTY NA POPARCIE TEGO STANOWISKA.

W SKARDZE KASACYJNEJ PODNIESIONO, IŻ PODSTAWOWYM ZAGADNIENIEM, OD WYJAŚNIENIA KTÓREGO ZALEŻAŁA OCENA ZGODNOŚCI Z PRAWEM AKTÓW WYDANYCH PRZEZ ORGANY NADZORU BUDOWLANEGO W PRZEDMIOCIE KARY Z TYTUŁU NIELEGALNEGO UŻYTKOWANIA OBIEKTU, JEST TO, CZY DOSZŁO DO UŻYTKOWANIA ROZBUDOWANEJ CZĘŚCI BUDYNKU HANDLOWEGO. W SPRAWIE JEST TO KWESTIA SPORNA, A JEDNOCZEŚNIE PIERWSZORZĘDNA. SKARŻĄCA W TREŚCI SKARGI PODNIOSŁA, ŻE W ROZBUDOWANEJ CZĘŚCI, W CZASIE KONTROLI, ZNAJDOWAŁ SIĘ SPRZĘT W POSTACI 2 LODÓWEK, LADY CHŁODNICZEJ ORAZ KOSZA NA CHLEB. SPRZĘT TEN ZOSTAŁ UMIESZCZONY W TEJ CZĘŚCI ALBOWIEM SKARŻĄCA NIE POSIADAŁA ODPOWIEDNIEJ ILOŚCI MIEJSCA NA PRZECHOWYWANIE TYCHŻE URZĄDZEŃ, NIE MOGŁA ZAŚ ICH PRZECHOWYWAĆ NA ZEWNĄTRZ, NIE NARAŻAJĄC ICH JEDNOCZEŚNIE NA ZNISZCZENIE. RÓWNIEŻ PRZECHOWANIE ICH W STAREJ CZĘŚCI SKLEPU CZY TEŻ BUDYNKU MIESZKALNYM BYŁO NIEMOŻLIWE ZE WZGLĘDU NA ZNACZNE GABARYTY TYCH PRZEDMIOTÓW. ZAZNACZYĆ JEDNOCZEŚNIE NALEŻY, IŻ JEDYNIE STARA CZĘŚĆ SKLEPU BYŁA W TYM CZASIE UŻYTKOWANA. TO TAM ODBYWAŁA SIĘ SPRZEDAŻ, TAM TEŻ ZNAJDOWAŁY SIĘ KASY ORAZ SKŁADOWANO TOWARY. ZGROMADZENIE TYCH PRZEDMIOTÓW W OBIEKCIE, BĘDĄCYM PRZECIEŻ FORMALNIE W FAZIE BUDOWY, NIE JEST JEDNAK DZIAŁANIEM ZABRONIONYM PRZEZ PRAWO, TYM SAMYM BRAK JEST PODSTAWY, W OPARCIU O KTÓRĄ MOŻNA BYŁOBY POCZYNIĆ USTALENIA ODNOŚNIE UŻYTKOWANIA ROZBUDOWANEJ CZĘŚCI OBIEKTU. OPISANE POWYŻEJ PRZEDMIOTY NIE BYŁY WYKORZYSTYWANE DO PROWADZENIA SPRZEDAŻY, NIE BYŁY NAWET PODŁĄCZONE DO PRĄDU.

WSKAZANO, ŻE BRAK JEST USTAWOWEJ DEFINICJI POJĘCIA "PRZYSTĄPIENIE DO UŻYTKOWANIA" CO POWODUJE, ŻE TO, CZY RZECZYWIŚCIE W DANYM PRZYPADKU MA MIEJSCE PRZYSTĄPIENIE DO UŻYTKOWANIA TRZEBA POPRZEDZIĆ SZCZEGÓŁOWYMI USTALENIAMI. TYMCZASEM JEDYNĄ OKOLICZNOŚCIĄ, NA KTÓREJ OPARŁY SIĘ ORGANY ADMINISTRACJI BYŁ WPIS W PROTOKOLE KONTROLI STWIERDZAJĄCY, IŻ "OBIEKT JEST UŻYTKOWANY PRZED UZYSKANIEM POZWOLENIA NA UŻYTKOWANIE". BRAK JEST JEDNAK W TYM ZAKRESIE OPISU NA CZYM OWO UŻYTKOWANIE MIAŁOBY POLEGAĆ, W JAKIM ZAKRESIE DO NIEGO DOSZŁO. W ŚWIETLE ZATEM ARGUMENTACJI PODNIESIONEJ PRZEZ SKARŻĄCĄ ORAZ W BRAKU JAKICHKOLWIEK PODSTAW DO POCZYNIENIA PRZEZ ORGANY USTALEŃ ODNOŚNIE BEZSPRZECZNEJ "SAMOWOLI UŻYTKOWEJ" MOŻNA JEDYNIE MÓWIĆ O POCZYNIENIU PRZYGOTOWAŃ PRZEZ INWESTORA DO UŻYTKOWANIA ROZBUDOWANEJ CZĘŚCI PAWILONU, CO Z KOLEI WYNIKAŁ Z FAKTU OCZEKIWANEJ ZGODY NA POZWOLENIE NA UŻYTKOWANIE OBIEKTU. POWYŻSZĄ ARGUMENTACJĘ ZDAJE SIĘ POTWIERDZAĆ FAKT, IŻ SKARŻĄCA NIE UKRYWAŁA TEJ OKOLICZNOŚCI PRZED KONTROLERAMI NADZORU BUDOWLANEGO.

W OCENIE STRONY WNOSZĄCEJ SKARGĘ KASACYJNĄ SĄD ROZPATRUJĄC PRZEDMIOTOWĄ SPRAWĘ NIE ODNIÓSŁ SIĘ W POWYŻSZYM ZAKRESIE DO TWIERDZEŃ SKARŻĄCEJ.

ZDANIEM SĄDU BEZSPRZECZNYM WYDAJE SIĘ BYĆ FAKT UŻYTKOWANIA, CO WYNIKAĆ MA JEDNAK - JAK STWIERDZONO W UZASADNIENIU - W ZASADZIE JEDYNIE Z FAKTU, IŻ SKARŻĄCA PODPISAŁA BEZ ZASTRZEŻEŃ PROTOKÓŁ KONTROLI. SĄD JEDNAK W OGÓLE NIE ROZPATRZYŁ ARGUMENTACJI SKARŻĄCEJ PRZEDSTAWIONEJ POWYŻEJ. CIĘŻKO ZATEM ORZEC CZY OKOLICZNOŚCI TE ZOSTAŁY PRZEZ SĄD PRZEOCZONE CZY TEŻ UZNANE ZA NIEISTOTNE, CO JEDNAK NIE ZWALNIA SĄDU Z OBOWIĄZKU CHOĆBY KRÓTKIEGO ODNIESIENIA SIĘ DO ICH ZASADNOŚCI LUB TEŻ JEJ BRAKU.

SĄD NIE ODNIÓSŁ SIĘ TAKŻE DO ARGUMENTACJI SKARŻĄCEJ ODNOŚNIE WSKAZANIA, IŻ NIE MOŻNA ROZSTRZYGAĆ KWESTII ODPOWIEDZIALNOŚCI INWESTORA W ODERWANIU OD WINY. BYŁA TO ARGUMENTACJA EWENTUALNA NA WYPADEK GDYBY SĄD UZNAŁ JEDNAK, ŻE DO SAMOWOLI UŻYTKOWEJ DOSZŁO.

SKARŻĄCA WSKAZAŁA W UZASADNIENIU SKARGI, IŻ JAKO OSOBA NIE POSIADAJĄCA WIEDZY FACHOWEJ, KIEROWAŁA SIĘ WSKAZÓWKAMI ORAZ ZALECENIAMI KIEROWNIKA BUDOWY - W TYM RÓWNIEŻ W KWESTII BĘDĄCEJ OSIĄ SPORU A DOTYCZĄCĄ ROZSTRZYGNIĘCIA CZY DOSZŁO DO SAMOWOLI UŻYTKOWEJ CZY TEŻ NIE. SKARŻĄCA BOWIEM UZYSKAŁA ZAPEWNIENIE KIEROWNIKA BUDOWY, IŻ PRZECHOWYWANIE OPISANYM W PKT II A UZASADNIENIA NINIEJSZEJ SKARGI PRZEDMIOTÓW W ROZBUDOWANEJ CZĘŚCI BUDYNKU JEST MOŻLIWE I DOZWOLONE. OKOLICZNOŚĆ TA NIE BYŁA PRZEZ SĄD W OGÓLE ROZPATRYWANA.

NACZELNY SĄD ADMINISTRACYJNY ZWAŻYŁ, CO NASTĘPUJE:

SKARGA KASACYJNA ZAWIERA USPRAWIEDLIWIONE PODSTAWY.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej (§ 1). Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2). Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Uwzględnienie skargi winno zatem mieć miejsce w przypadku naruszenia przez organ prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – dalej cytowanej w skrócie jako p.p.s.a.).

Zarzuty skargi kasacyjnej wniesionej w niniejszej sprawie sprowadzają się do naruszenia przez Sąd I instancji przepisów postępowania, mającego wpływ na treść rozstrzygnięcia, t. j. art. 134 § 1 oraz art. 141 § 4 p.p.s.a.

Z zarzutami tymi należy się zgodzić. Wskazane powyżej przepisy zostały przez Sąd naruszone, a naruszenie ich mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Dokonując kontroli Sąd pierwszej instancji winien mieć na uwadze, że – stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. - Sąd ten rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Brak związania zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że Sąd bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu. Z tych tez przyczyn Sąd obciąża powinność wykazania, iż przeprowadził w sposób pełny i wnikliwy kontrolę legalności zaskarżonej decyzji.

Z powyższych względów szczególne znaczenie przypisuje się uzasadnieniu wyroku, albowiem to ono stanowi odzwierciedlenie dokonania przez Sąd administracyjny oceny zgodności z prawem rozstrzygnięcia organu administracji publicznej. Treść uzasadnienia wyroku winna potwierdzać proces badania przez Sąd legalności zaskarżonego do Sądu rozstrzygnięcia organu.

Art. 141 § 4 p.p.s.a. stanowi, że uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania.

WBREW POWYŻSZEMU OBOWIĄZKOWI UZASADNIENIE ZASKARŻONEGO WYROKU NIE SPEŁNIA TYCH WYMOGÓW.

W ocenie strony wnoszącej skargę kasacyjną Sąd nie rozpoznał sprawy, która została rozstrzygnięta zaskarżoną decyzją. Powyższe stwierdzenie nie jest pozbawione podstaw.

Należy bowiem zauważyć, że przedmiotem oceny Sądu było postanowienie wydane w przedmiocie nałożenia na inwestorów kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego. Zasadnicze więc znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy miało jednoznaczne stwierdzenie, ze miało miejsce nielegalne użytkowanie tego obiektu przez inwestorów. Wniosek ów mógł zostać wyprowadzony jedynie na skutek rzetelnego przeprowadzenia czynności kontrolnych, związanych z wykonywaniem przez organy nadzoru budowlanego przysługujących im uprawnień.

Zgodzić należy się z wywodami skargi kasacyjnej, że w tym aspekcie sprawa nie została przez Sąd rozpatrzona. Po pierwsze organ nie wskazał, na czym polega nielegalne użytkowanie obiektu. Stwierdził jedynie, że obiekt jest użytkowany przed uzyskaniem pozwolenia na użytkowanie. Z dokumentacji fotograficznej też nic nie wynika. Nie przesądza o tym załączony paragon fiskalny. Inwestycja polegała na rozbudowie istniejącej sali sprzedaży, która nadal w tym samym miejscu istnieje i do której, jak wynika z dokumentacji, prowadzi to samo wejście. W "starej" części prowadzono działalność handlową. To też wskazuje, że nic się nie zmieniło w sposobie użytkowania obiektu.

Po drugie przyjmując, że w niniejszej sprawie miało miejsce nielegalne użytkowanie obiektu budowlanego i zasadne jest nałożenia na inwestorów kary z tego tytułu, Sąd nie odniósł się do zastrzeżeń skarżącej, dotyczących sposobu przeprowadzenia kontroli przez organy budowlane. Dotyczyły one kwestii zasadniczej dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, czyli nielegalnego użytkowania nadbudowanej części budynku handlowego.

Podejmując zaskarżone rozstrzygnięcie Sąd I instancji nie doniósł się w ogóle do podnoszonej przez skarżącą w skardze kwestii umieszczenia przez nią w rozbudowanej części sprzętu w postaci dwóch lodówek, lady chłodniczej oraz kosza na chleb, znajdujących się tam podczas kontroli. Skarżąca wskazywała, iż nigdzie indziej nie posiadała wystarczającej ilości miejsca na ich przechowywanie, nie chciała również ich zniszczyć, przechowując je na zewnątrz. Brak jest w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku odniesienia się do powyższych kwestii, mających dla skarżącej zasadnicze znaczenie. W toku postępowania nie wyjaśniono, jakimi pobudkami kierowała się skarżąca, umieszczając sprzęty we wskazanym miejscu, czy faktycznie były one w jakikolwiek sposób użytkowane, czy też – jak podnosiła w toku postępowania – nawet nie zostały podłączone do prądu. Fakt ten był istotny również i z tego względu, że – jak wskazywała skarżąca – uzyskała ona na dokonanie tych czynności pozwolenie organu kontrolującego.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie ulega wątpliwości, że przystąpienie do nielegalnego użytkowania obiektu budowanego czy też jego części nie jest równoznaczne z umieszczeniem w nim sprzętów. Tym samym kwestia ta winna była zostać wyczerpująco wyjaśniona w toku prowadzonego postępowania. Zarówno w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia jak i w treści uzasadnienia wyroku Sądu I instancji brak jest odniesienia się do tej kwestii. Ponadto co należy podkreślić, treść uzasadnienia zaskarżonego wyroku stanowi w istocie powtórzenie argumentacji organu II instancji.

Skoro brak jest ustawowej definicji pojęcia "przystąpienie do użytkowania", to czy rzeczywiście w danym przypadku ma miejsce przystąpienie do użytkowania będzie zależało od ustaleń w każdej z rozpatrywanych spraw. Gdyby w danej sprawie zostało udowodnione nie tylko to, że określone wyposażenie umieszczono w obiekcie lecz ponadto stwierdzono w sposób właściwy, z zachowaniem ustawowych zasad postępowania dowodowego, że są one w tym obiekcie użytkowane, można byłoby uznać, że istotnie została spełniona uzasadniająca wydanie orzeczenia na podstawie art. 57 ust. 7 ustawy Prawo budowlane. Umieszczenie wyposażenia, maszyn, urządzeń w obiekcie budowlanym, nawet jeżeli wiąże się z przytwierdzeniem do tego obiektu, samo w sobie nie uzasadnia jeszcze stwierdzenia o przystąpieniu do użytkowania obiektu.

W ocenie Sądu posłużenie się przez ustawodawcę w art. 57 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623) sformułowaniem "przystąpienie do użytkowania" uzasadnia pogląd, że przez "przystąpienie do użytkowania" w rozumieniu tego przepisu należy rozumieć takie działanie inwestora bądź osób działających z jego upoważnienia, które wskazują na trwały zamiar użytkowania obiektu budowlanego. W przypadku budynku handlowego korzystaniem takim jest prowadzenie działalności handlowej.

Nie można zatem uznać za przystąpienie – w rozumieniu art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego – do użytkowania obiektu handlowego samego tylko umieszczenia sprzętów i koszy w tym obiekcie. Umieszczenie sprzętów i wyposażenia w określonych okolicznościach sprawy może mieć na celu przygotowanie do przyszłego prowadzenia działalności handlowej. Jest bowiem oczywiste, że przed przystąpieniem do użytkowania budynku przeznaczonego do prowadzenia działalności handlowej niezbędne jest jego wyposażenie w określone sprzęty. W takich przypadkach można mówić o podjęciu czynności polegających na przystąpieniu do użytkowania. Takich jednak działań ustawodawca nie objął sankcją z art. 57 ust. 7 ustawy Prawo budowlane. Tym samym do czynności polegających na przygotowaniu do przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego nie może być stosowana kara pieniężna, o której mowa w art. 57 ust. 7 ustawy Prawo budowlane.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy jeszcze raz podkreślić, że braki w ustaleniu stanu faktycznego nie pozwalają na stwierdzenie, że doszło do użytkowana obiektu budowlanego.

Ponadto należy zauważyć, że skarżąca w skardze podnosiła, iż nie mając fachowej wiedzy w zakresie prawa budowlanego nie mogła udzielić organom kontrolującym wszystkich informacji, nie mogła również należycie zweryfikować uwag zgłaszanych przez pracowników a tym samym zabezpieczyć swoich interesów. Dlatego z punktu widzenia skarżącej tak istotnym była obecność kierownika budowy w trakcie kontroli. Wprawdzie faktycznie art. 59c Prawa budowlanego nie wymaga obecności kierownika budowy w trakcie kontroli, co akcentował organ prowadzący postępowanie a za nim Sąd I instancji, niemniej jednak nie ulega wątpliwości, że ustawa Prawo budowlane nie zakazuje jego obecności na rzecz bezwzględnego obowiązku obecności inwestora, czy też złożenia przez niego wyjaśnień. Powyższe wynika chociażby z art. 81a ust. 2 tejże ustawy, zgodnie z którym czynności kontrolne, związane z wykonywaniem uprawnień organów nadzoru budowlanego, przeprowadza się w obecności inwestora, kierownika budowy lub robót, kierownika zakładu pracy lub wyznaczonego pracownika, bądź osób przez nich upoważnionych albo w obecności właściciela lub zarządcy obiektu, a w lokalu mieszkalnym - w obecności pełnoletniego domownika i przedstawiciela administracji lub zarządcy budynku. Oznacza to, że podmiotami uprawnionymi do uczestniczenia przy wykonywaniu czynności kontrolnych są organy nadzoru budowlanego oraz osoby których działania są kontrolowane, oprócz nich mogą również brać w nich udział osoby trzecie.

Wobec powyższej argumentacji skarżącej, podnoszonej zarówno na etapie postępowania odwoławczego, jak i w skardze, mając na względzie ochronę jej słusznego interesu, zasadne byłoby uwzględnienie w trakcie przeprowadzanej kontroli opinii kierownika budowy lub przesłuchania go na okoliczność przystąpienia do użytkowania obiektu. Kwestia ta została również pominięta w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę.

Tym samym jest uzasadniony zarzut braku dokonania przez Sąd kontroli działalności administracji publicznej, określonej w powołanym na wstępie art. 1 ustawy z dnia 15 lipca 2012 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.

Należy zauważyć, iż w skardze kasacyjnej podniesiono zarzut naruszenia art. 1 p.p.s.a., który zawiera definicję legalną sprawy sądowoadministracyjnej. Niemniej jednak nie ulega wątpliwości, iż zarzut ten miał dotyczyć kontroli działalności administracji publicznej sprawowanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, która w niniejszej sprawie nie została dokonana zgodnie z jej ustawowymi założeniami.

Reasumując Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż jasno sprecyzowane zarzuty skargi wniesionej na postanowienie Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu w przedmiocie kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego obligowały Sąd do zbadania jego legalności pod ich kątem.

Do powyższych kwestii sąd administracyjny, jak wynika z uzasadnienia wyroku, nie odniósł się, czym naruszył art. 134 § 1 p.p.s.a.

Ponadto, trafny jest zarzut naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu art. 141 § 4 p.p.s.a., bowiem uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie spełnia kryteriów wskazanych w tym przepisie. Zaskarżony wyrok stanowi jedynie powtórzenie argumentacji przedstawionej w zaskarżonej decyzji organu II instancji wraz z powołaniem przepisów prawa, natomiast brak jest odniesienia się przez Sąd do zarzutów sformułowanych przez skarżącą w skardze.

Tym samym na podstawie art. 185 § 1 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu.

Ponownie rozpoznając sprawę, Sąd uwzględni powyższe stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz odniesie się do zarzutów skarżącej podniesionych w skardze w sposób znajdujący swoje prawidłowe odzwierciedlenie w uzasadnieniu ponownie wydanego wyroku.

O KOSZTACH SĄD ORZEKŁ NA PODSTAWIE ART. 203 PKT 1 P.P.S.A.