Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 808/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2017-03-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 135, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 200, art. 205
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 81c ust. 2
journal: Dz.U. 2016 poz 290
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 28 marca 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Jolanta Rosińska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski Protokolant Specjalista Anna Kośka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 marca 2017 roku sprawy ze skargi A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...] znak: [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku przedłożenia ekspertyzy technicznej 1) uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...]; 2) zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. na rzecz A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł. kwotę 600 (sześćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. LS


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. uchylił w całości postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...] i nałożył na A Sp. z o.o. z siedzibą w Ł. obowiązek przedłożenia, w terminie do dnia 30 listopada 2016 r., ekspertyzy technicznej.

Jak wynika z akt sprawy pismem z dnia 18 maja 2016 r. Miejski Konserwator Zabytków zwrócił się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z prośbą o przeprowadzenie kontroli utrzymania w należytym stanie technicznym i estetycznym budynku, usytuowanego w Ł. przy ul. A 23.

W toku przeprowadzonych oględzin stwierdzono, że budynek jest IV kondygnacyjny mieszkalny z poddaszem niemieszkalnym. Budynek jest użytkowany i znajduje się w bezpośrednim sąsiedztwie ciągu pieszo-jezdnego ulicy A. Na nieruchomości zlokalizowany jest ponadto budynek lewej oficyny i poprzecznej oficyny, które wraz z budynkiem frontowym posiadają jeden nr budynku w obrębie i stanowią konstrukcyjnie jedną całość. Na elewacji budynku frontowego od ulicy stwierdzono: pęknięcie ściany od gzymsu aż do poziomu parteru w pionie okien po lewej stronie prześwitu bramowego, występujące w nadprożach otworów okiennych i podokiennych, nadokniach i gzymsach, zarysowanie ukośne ściany nad drzwiami balkonowymi I p. a oknem II p., luźne odparzone tynki na wszystkich kondygnacjach na skrajnych filarach budynku oraz na gzymsie nad parterem i gzymsie dachowym, skorodowane z ubytkami obróbki blacharskie, a w szczególności gzymsu nad parterem, ubytki tynku i powłok malarskich, powłoki malarskie w części I p. zabrudzone, ubytki w tynku w płycie balkonowej, zacieki, zmurszenia powłok malarskich. W prześwicie bramowym stwierdzono: pęknięcia ścian nośnych, ubytki tynku aż do cegły na filarze, ubytki w powłokach malarskich, spękania podłużne nadproża łukowego od strony podwórza. Na klatce schodowej frontowej stwierdzono: spękania ścian w nadprożach i podokiennikach w pionie okien klatki schodowej, wytarte drewniane stopnie schodowe, stare zacieki na ścianach klatki schodowej na poddaszu, spękane podłużnie i poprzecznie strop odcinkowy spocznika między partem a I p., spękane nadproże z rysą przechodząca na spocznik piętrowy. Na elewacji budynku frontowego od strony podwórka stwierdzono: złuszczone i odparzone tynki, ubytki tynku aż do cegieł, zarysowanie ściany w pionie okien klatki schodowej. Spękania przechodzą od gzymsu aż do parteru, zawilgocenie z wykwitem (zielony nalot) na ścianach w poziomie przy gruncie, przeciek z kieli dachowej w okolicach rury spustowej z zaciekiem na elewację. Na elewacji lewej oficyny od strony podwórza stwierdzono: miejscowo luźne odparzenia tynków, niewielkie ubytki tynku aż do cegły. Na elewacji poprzecznej oficyny stwierdzono: zarysowania w okolicach nadproży okiennych i podokienników w pionie klatki schodowej w poziomie parteru i I p., zarysowanie ściany od gzymsu aż do parteru w pierwszym pionie okien po lewej stronie klatki schodowej, pęknięcie narożnika klatki schodowej w przyziemiu. Na klatach schodowych oficyn stwierdzono: niewielkie spękania tynku, stare zacieki, niewielką korozję stopek belek stalowych biegów schodowych, znacznie wytarte stopnie schodowe z piaskowca. Ponadto, stwierdzono, że elewacja budynku frontowego swoim wyglądem i nieodpowiednim stanem technicznym powoduje oszpecenie otoczenia. Sąsiednie nieruchomości posiadają wyremontowane elewacje. Stan techniczny budynku budzi wątpliwości ze względu na stwierdzone spękania ścian w okolicach nadproży i podokienników oraz swoim wyglądem szpeci otoczenie. W dniu kontroli nie udostępniono pomieszczeń strychowych i piwnicznych z uwagi na brak posiadanych przez administratora kluczy do tych pomieszczeń.

W dniu 27 czerwca 2016 r. do organu I instancji wpłynęły protokoły z dnia 21 maja 2016 r. przeglądu pięcioletniego obiektu budowlanego znajdującego się w Ł. przy ul. A 23.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. zawiadomił w dniu 8 lipca 2016 r. o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie stanu technicznego budynku mieszkalnego wielorodzinnego frontowego, zlokalizowanego w Ł. przy ul. A 23.

Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., na podstawie art. 81c ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo Budowlane (jednolity tekst: Dz. U z 2016r. poz.290 ze zm.) oraz art. 123 K.p.a. (t.j. Dz. U. z 2016r. poz. 23 z późn. zm.), zobowiązał A Sp. z o .o. z siedzibą w Ł. do przedłożenia w terminie do dnia 31 października 2016r. "ekspertyzy technicznej dotyczącej stanu technicznego budynku mieszkalnego wielorodzinnego zlokalizowanego na nieruchomości przy ul. J. A 23 (dz. nr 212/1, obręb [...], nr budynku w obrębie: [...]) ze szczególnym uwzględnieniem elewacji frontowej wraz z kolorystyką, ścian nośnych nadproży, sporządzonej przez odpowiednio uprawnioną osobę wraz z projektem architektoniczno-budowlanym określającym jednoznaczny sposób usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości stanu technicznego i estetycznego uzgodnionym z Miejskim Konserwatorem Zabytków". W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że na podstawie przeprowadzonych oględzin na nieruchomości oraz materiałów zebranych w toku postępowania wyjaśniającego powziął wątpliwości co do stanu technicznego budynku mieszkalnego przy ul. A 23 w Ł.. Przeprowadzona kontrola wykazała nieprawidłowości stanu technicznego i estetycznego przedmiotowego budynku. Wątpliwości budzi nieodpowiedni stan ścian nośnych w szczególności w pionie klatek schodowych i nadproży. Spękania ścian występujące w pionie klatek schodowych zarówno po stronie zewnętrznej jak i wewnętrznej mogą świadczyć, iż spękania te są wgłębne i postępują przez całą szerokość muru ceglanego. Spękania ścian zostały zignorowane i nie uwzględnione w przeglądach budowlanych budynków z maja 2016r. Nieprawidłowości w zakresie ścian nośnych i nadproży są niebezpieczne i mogą negatywnie oddziaływać na pozostałe elementy konstrukcyjne budynku a przede wszystkim na jego stateczność. Nie są to powierzchowne spękania tynku o czym świadczy przemieszczenie rys z elementów nadprożowych na stropy odcinkowe w klatce schodowej frontowej. Konstrukcja budynku wymaga wzmocnienia. Jednakże bez dokonania odkrywek i badań organ nie może jednoznacznie wskazać jakie czynności należy podjąć w celu wyeliminowania zagrożenia. Organ podkreślił, że stwierdzenie przez osobę dokonującą przeglądu budynku, iż budynek nadaje się do dalszej eksploatacji nie oznacza, że nieodpowiedni stan techniczny przedmiotowego budynku pozostanie bez interwencji służb nadzoru budowlanego. Tym bardziej w sytuacji, w której przeglądy budowlane okresowe nie odzwierciedlają faktycznego stanu technicznego. Stwierdzone nieprawidłowości stanu technicznego stwarzają zagrożenie dla życia i zdrowia użytkowników nieruchomości jak również ciągu pieszo-jezdnego ulicy A. Organ nadmienił, że nieruchomość przy ul. A 23 w Ł. figuruje w gminnej ewidencji zabytków Ł. pod nr 300 (budynek frontowy z oficyną południową) i objęty jest opieką Miejskiego Konserwatora Zabytków, wobec czego wszelkie roboty budowlane należy prowadzić w uzgodnieniu z nim. Ponadto, nieodpowiedni stan estetyczny elewacji przedmiotowego budynku od strony ulicy A powoduje, że w sposób znaczący odbiega ona od otoczenia sąsiadujących nieruchomości. Projekt architektoniczno-budowlany obejmujący swoim zakresem również estetykę elewacji i uzgodniony z Konserwatorem Zabytków pozwoli rozwiać wątpliwości w zakresie elewacji. W celu wydania w przedmiotowej sprawie decyzji administracyjnej konieczne jest dokonanie ustaleń i przeprowadzenie postępowania dowodowego. Wobec powyższego niezbędne jest zatem nałożenie na właściciela przedmiotowej nieruchomości na podstawie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego ekspertyzy technicznej dotyczącej stanu technicznego budynku mieszkalnego wielorodzinnego wraz z projektem architektoniczno - budowlanym określającym jednoznaczny sposób usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości stanu technicznego i estetycznego. Z uwagi na fakt, iż przedmiotowa nieruchomości (budynek frontowy) figuruje w gminnej ewidencji zabytków miasta Ł. pod nr 300 oraz ze względu na usytuowanie na obszarze układu urbanistycznego Ogrody Sukiennicze Nowego Miasta, przedmiotowy budynek objęty jest ochroną konserwatorską. W związku z powyższym projekt architektoniczno – budowlany należy uzgodnić z Miejskim Konserwatorem Zabytków.

Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła A Sp. z o.o. z siedzibą w Ł.. W zażaleniu podniesiono, że przepis art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego jest przepisem szczególnym, którego zastosowanie powinno mieć miejsce w wyjątkowych okolicznościach, w szczególności, gdy organ za pomocą dostępnych mu środków dowodowych oraz własnej specjalistycznej wiedzy (ponadprzeciętnej) nie jest w stanie wyjaśnić kwestii wątpliwych. Niedopuszczalne jest bowiem korzystanie przez organ z uprawnień płynących z tego przepisu w każdym przypadku, w którym ocenie powinien podlegać stan techniczny budynku lub jego elementów. Podkreślono również, że organ nie próbował nawet we własnym zakresie zweryfikować stanu technicznego budynku przynajmniej w odniesieniu do części elementów, na które wskazuje w zaskarżonym postanowieniu. Wskazano, że organ dysponuje aktualnymi przeglądami pięcioletnimi przedmiotowych budynków, z których to dokumentów wynika jaki jest ich stan techniczny. Dokumenty te zostały przygotowane przez osoby posiadające stosowne uprawnienia, są rzetelne i wiarygodne. Organ w sposób dowolny ustalił, że nie odpowiadają one rzeczywistości, ograniczając się do takiego stwierdzenia i nie wskazując zakresu w jakim informacje tam zawarte są niezgodne ze stanem faktycznym, przy czym w zasadzie się do nich nie odniósł. Niezrozumiała jest dla Spółki ocena organu, wedle której stan techniczny elewacji frontowej jest nieodpowiedni, w kontekście jednoczesnego uprzedniego braku zobowiązania strony do poprawy ich stanu, jak miało to miejsce w przypadku innej nieruchomości. Zdaniem strony organ myli stan techniczny elewacji z jej estetyką, a niezadowolenie Miejskiego Konserwatora Zabytków i podmiotów zajmujących się programem rewitalizacji Ł. było przyczyną wszczęcia postępowania i przeprowadzenia kontroli. Niewłaściwa estetyka budynku nie pozwala natomiast na skorzystanie z uprawnienia przewidzianego w przepisie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego.

Wspomnianą na wstępie decyzją z dnia [...] nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. K.p.a., uchylił w całości postanowienie organu I instancji i nałożył na A Sp. z o.o. z siedzibą w Ł. obowiązek przedłożenia, w terminie do dnia 30 listopada 2016 r., ekspertyzy technicznej dotyczącej stanu technicznego budynku mieszkalnego wielorodzinnego, zlokalizowanego w Ł. przy ul. A 23 (dz. nr 212/1, obręb [...], nr budynku w obrębie: [...]), ze szczególnym uwzględnieniem elewacji frontowej wraz z kolorystyką, ścian nośnych, nadproży, sporządzonej przez odpowiednio uprawnioną osobę, wraz z projektem architektoniczno-budowlanym określającym jednoznaczny sposób usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości stanu technicznego i estetycznego, uzgodnionym z Miejskim Konserwatorem Zabytków. Oceniając legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia organ stwierdził, że w analizowanej sprawie zaistniała przesłanka wymieniona w art. 81c ust. 2 ustawy Prawo budowlane, uprawniająca Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. do nałożenia obowiązku przedłożenia ekspertyzy technicznej. Protokół przeglądu pięcioletniego stanu sprawności technicznej, wartości użytkowej i estetyki budynku mieszkalnego wielorodzinnego zawiera informację w uwagach i wnioskach końcowych, że "Budynek nadaje się do użytkowania. Zaleca się dokonywanie bieżących napraw i właściwej konserwacji budynku celem niedopuszczenia do degradacji technicznej obiektu, a tym samym utraty jego wartości użytkowej", niemniej jednak z uwagi na występowanie rozbieżności pomiędzy zapisami protokołu, a ustaleniami dokonanymi w toku oględzin przeprowadzonych w dniu 20 czerwca 2016 r. w zakresie dotyczącym stanu ścian nośnych przedmiotowego obiektu, nie jest możliwe jednoznaczne stwierdzenie, czy istnieją podstawy do nakazywania właścicielowi obiektu wykonania robót budowlanych, a jeżeli tak, to wówczas w jakim zakresie obowiązek ten winien być nałożony, aby doprowadzić budynek mieszkalny wielorodzinny do stanu zgodnego z prawem. Podczas oględzin ujawnione zostały nieprawidłowości w postaci spękań w pionie klatek schodowych i nadproży, gdy tymczasem w protokole przeglądu pięcioletniego odnotowano z kolei: "Ściany nośne - murowane z cegły ceramicznej pełnej o zróżnicowanej grubości. Nie stwierdzono spękań i deformacji. Raz do roku dokonać przeglądu. Wczesne wykrywanie" oraz "Klatki schodowe - wejście do klatek schodowych z podwórka. Drzwi wejściowe do klatek wymieniono na PCV. W lewej oficynie schody betonowe na belkach stalowych z wierzchnią warstwą lastryka. W poprzecznej oficynie betonowe bez wierzchniej warstwy lastryka. Balustrady metalowe. Na ostatniej kondygnacji schody drewniane z drewnianą balustradą. Tynki cementowo-wapienne. Drobne zwietrzenia tynku. Stolarka okienna drewniana typu krosnowego. Parapety drewniane. Do wymiany na stolarkę z PCV w miarę posiadanych środków finansowych. Malowanie klatki farbą emulsyjną z olejną lamperią. Stan zadawalający. (...)". Z przedmiotowego protokołu nie wynika nadto, by ocenie poddane zostały takie elementy spornego obiektu jakimi są nadproża, których z kolei zły stan techniczny stwierdzony został przez organ stopnia powiatowego. Zdaniem organu rozbieżności odnoszące się do stanu technicznego ścian nośnych budynku, a nade wszystko negatywne następstwa związane z brakiem eliminacji ewentualnych nieprawidłowości, wymagają zgromadzenia pełnego materiału dowodowego. Mając na względzie, że określenie stanu technicznego obiektu, a następnie ewentualne określenie robót budowlanych koniecznych do wykonania, celem doprowadzenia go do stanu zgodnego z przepisami Prawa budowlanego, wiązać się będzie najprawdopodobniej z ingerencją w konstrukcję budynku oraz z odkrywkami, a co za tym idzie z koniecznością wykonania stosownej ekspertyzy wraz z obliczeniami statycznymi oraz zaprojektowaniem ewentualnego wzmocnienia ścian budynku, stropu, dachu. Tego rodzaju zakres wiadomości specjalistycznych oraz stopień skomplikowania przekracza kompetencję organu do dokonywania samodzielnych ustaleń. Elewacja budynku w sposób znaczący odbiega ponadto od istniejącej w bezpośrednim sąsiedztwie zabudowy. Stan elewacji frontowej powoduje znaczne obniżenie walorów estetycznych budynku, a nadto negatywnie wpływa na walory krajobrazowe. Mając na względzie, iż sporny budynek figuruje w gminnej ewidencji zabytków Ł. oraz objęty jest ochroną konserwatorską (znajduje się w obszarze układu urbanistycznego Ogrody Sukiennicze Nowego Miasta) projekt architektoniczno-budowlany winien być uzgodniony z Miejskim Konserwatorem Zabytków. Organ stwierdził, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. w sposób niekompletny określił obszar analizowany, bowiem zaniechał wskazania nazwy miejscowości, w której przedmiotowy budynek się znajduje, jak również z uwagi na znaczny upływ czasu przewidziany na wykonanie nałożonego obowiązku, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił w całości postanowienie organu I instancji i orzekł jak na wstępie.

Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wniosła A Sp. z o.o. z siedzibą w Ł. zaskarżając je w części dotyczącej nałożonego obowiązku. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego - przepisu art. 81c ust. 2 ustawy Prawo budowlane poprzez nałożenie na skarżącą obowiązku dostarczenia ekspertyzy technicznej dotyczącej stanu technicznego budynku podczas gdy brak jest uzasadnionych wątpliwości co do stanu technicznego budynku, przedłożono do akt protokoły przeglądu pięcioletniego z dnia 21 maja 2016 roku co do stanu technicznego przedmiotowej nieruchomości, z którego wynika, że stan techniczny jest dobry, ponadto istniała możliwość poczynienia stosownych ustaleń co do stanu technicznego budynku przez sam organ pierwszej instancji. Strona podniosła, że wątpliwości co do stanu technicznego powiązano ze spękaniami ścian w okolicach nadproży oraz podokienników, a także ze spękaniami ścian nośnych, przy czym ekspertyzy organ zażądał w znacznie szerszym zakresie - w zakresie całego budynku ze szczególnym uwzględnieniem pewnych elementów, w tym elewacji, co do których wątpliwości nie stwierdzono. Dodatkowo, zdaniem strony skarżącej kolorystyka nie mieści się w zakresie pojęciowym stanu technicznego, a tylko jego dotyczyć może obowiązek nałożenia na określone podmioty ekspertyzy technicznej. Strona skarżąca zarzuciła także naruszenie przepisów postępowania administracyjnego tj. przepisu art. 7 K.p.a. w zw. z przepisem art. 8 K.p.a. poprzez zobowiązanie do przedłożenia ekspertyzy podczas gdy z protokołów przeglądu pięcioletniego wynika jaki jest stan techniczny przedmiotowego budynku, przerzuceniu obowiązku ustalenia stanu technicznego przedmiotowego budynku na stronę podczas gdy organ ma możliwość ustalenia stanu technicznego budynku i jego oceny, nadto wyznaczenie zbyt krótkiego terminu na przedłożenie ekspertyzy. Strona skarżąca zarzuciła ponadto naruszenie art. 77 § 1 K.p.a. poprzez brak rozważenia całokształtu materiału dowodowego zebranego w sprawie, przepisu art. 80 K.p.a. poprzez dokonanie oceny spełnienia przesłanek umożliwiających zobowiązanie do przedłożenia przedmiotowej ekspertyzy na podstawie wybranych okoliczności i dowodów a nie całokształcie materiału dowodowego. Strona na tej podstawie wniosła o uchylenie punktu 2 zaskarżonego postanowienia tj. dotyczącego nałożenia na Spółkę obowiązku dostarczenia ekspertyzy technicznej we wskazanym terminie, o zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 roku, poz. 1066 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 roku, poz. 718 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi, normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej.

Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla ją w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.).

Podstawę materialnoprawną wydanych w sprawie rozstrzygnięć stanowił art. 81c ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r., poz. 290 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem organy administracji architektoniczno – budowlanej i nadzoru budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, mogą nałożyć, w drodze postanowienia, na osoby, o których mowa w ust. 1, obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Koszty ocen i ekspertyz ponosi osoba zobowiązana do ich dostarczenia. Z uwagi na to, że w powyższym przepisie ustawodawca posłużył się zwrotem "może nałożyć" obowiązek dostarczenia odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz, zastosowanie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego pozostawione zostało uznaniu organu administracyjnego. Uznanie administracyjne oznacza, że organ może, choć nie jest do tego zobowiązany, nałożyć na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego obowiązek sporządzenia i dostarczenia odpowiedniej dokumentacji. Podkreślenia wymaga, że przepis art. 81c ustawy ma jedynie charakter dowodowy i ma na celu ustalenie okoliczności faktycznych sprawy.

Charakter dowodowy omawianego postanowienia prowadzi do wniosku, że postępowanie, w którym jest ono podejmowane, stanowi część innego toczącego się już postępowania, bądź może stanowić element wyjaśnienia okoliczności dających podstawę do wszczęcia postępowania na podstawie przepisów Prawa budowlanego. Nałożony w drodze postanowienia obowiązek sporządzenia i dostarczenia w odpowiednim terminie ocen i ekspertyz organ winien szczegółowo wykazać w jego motywach. Jednocześnie jego stanowisko powinno mieć dostateczne potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym. Zarówno określenie zakresu żądanej przez organ oceny technicznej lub ekspertyzy jak również uzasadnienie podjętych działań w trybie art. 81c ust. 2, musi oparte być na szczegółowej analizie stanu faktycznego sprawy i wymaga wyczerpującego uzasadnienia.

W przedmiotowej sprawie organ I instancji wszczął postępowanie w sprawie nieodpowiedniego stanu technicznego budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. A 23 w Ł.. W oparciu o powołany przepis art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego organy administracji nałożyły na skarżącą Spółkę obowiązek przedłożenia ekspertyzy technicznej dotyczącej stanu technicznego tego budynku wraz z projektem architektoniczno-budowlanym określającym sposób usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości stanu technicznego i estetycznego. Ponadto, z treści uzasadnienia rozstrzygnięć organów administracji wynika, iż projekt architektoniczno-budowlany powinien określać zakres robót koniecznych do wykonania w celu doprowadzenia budynku do stanu zgodnego z przepisami Prawa budowlanego. Odnosząc się do tak ujętych rozstrzygnięć organów obydwu instancji wskazać należy, że powołany art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego nie daje podstaw do żądania sporządzenia projektu architektoniczno-budowlanego. Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że powołany w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania art. 61 Prawa budowlanego odnosi się wyłącznie do pewnych stanów faktycznych i zmierza do doprowadzenia obiektu budowlanego do należytego stanu technicznego. Celem tego przepisu, podobnie jest zresztą art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego, nie jest doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem, bowiem w tym zakresie zastosowanie znajduje art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Również art. 81c ustawy, jak już wspomniano, ma jedynie charakter dowodowy i ma na celu wyłącznie ustalenie istotnych okoliczności faktycznych sprawy. Zaskarżone rozstrzygnięcie w zakresie nałożenia obowiązku sporządzenia projektu architektoniczno-budowlanego wykracza zatem poza ramy zastosowanej w sprawie normy prawnej art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego. W tym zakresie organy administracji dopuściły się naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.

Sąd uznał ponadto, że w sprawie doszło także do naruszenia przepisów postępowania tj. art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. poprzez niewyjaśnienie istotnych okoliczności sprawy w zakresie przesłanek zawartych w art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego. Wskazane naruszenie przepisów postępowania administracyjnego miało istotny wpływ na wynik sprawy.

W przedmiotowej sprawie organy w oparciu o ustalenia dokonane podczas oględzin przedmiotowego budynku mieszkalnego wielorodzinnego z dnia 20 czerwca 2016 r. nałożyły na skarżącą Spółkę obowiązek przedłożenia ekspertyzy technicznej dotyczącej stanu technicznego całego budynku ze szczególnym uwzględnieniem elewacji frontowej wraz z kolorystyką. Nie może umknąć jednak uwadze, że w toku postępowania administracyjnego Spółka przedłożyła protokoły sporządzonego w dniu 21 maja 2016 r. przeglądu pięcioletniego budynku przy ul. A 23 - części frontowej, części lewej i poprzecznej oficyny, które to części, jak ustaliły organy, stanowią konstrukcyjnie jedną całość. Autor protokołów, S. S., posiadający stosowne uprawnienia (technik budowlany w spec. konstr. budowlanej), opisał stan poszczególnych elementów budynku (m.in. dachów, kominów, strychów, ścian nośnych, ścian działowych, stropów, fundamentów, klatek schodowych, instalacji budynku itp.). Wskazał, że budynek nadaje się do użytkowania i nie stanowi zagrożenia dla bezpieczeństwa ludzi i mienia, nadto zalecił dokonywanie bieżących napraw i właściwej konserwacji budynku celem niedopuszczenia do degradacji technicznej obiektu. Organy administracji w zaskarżonych rozstrzygnięciach stwierdziły z kolei, że w zgromadzonym materiale dowodowym wystąpiły rozbieżności w zakresie stanu ścian nośnych przedmiotowego obiektu, nadto w przedłożonych protokołach brak jest odniesienia się do stanu technicznego nadproży, których zły stan techniczny stwierdzono podczas oględzin w dniu 20 czerwca 2016 r. Tak sformułowane stanowisko organów administracji nie dawało, w ocenie sądu, podstaw do nałożenia na skarżącą Spółkę obowiązku sporządzenia ekspertyzy technicznej w tak szerokim zakresie, bowiem obejmującym wszystkie elementy budynku usytuowanego na działce nr 212/1 przy ul. A 23 w Ł.. Podkreślenia wymaga, że poza powołanymi rozbieżnościami organy nie zakwestionowały pozostałych ustaleń wynikających z przedłożonych przez skarżącą Spółkę protokołów przeglądu pięcioletniego i w żaden sposób się do nich nie odniosły. Zakresem ekspertyzy technicznej nakazały przy tym objąć całą nieruchomość. Uzasadnienie wydanych rozstrzygnięć nie wyjaśnia zatem w sposób wyczerpujący zakresu żądanej ekspertyzy pod kątem wskazanych w art. 81c ust. 2 "uzasadnionych wątpliwości".

Należy zgodzić się również ze stanowiskiem skargi, że wątpliwości budzi także objęcie nałożonym obowiązkiem sporządzenia ekspertyzy technicznej oceny budynku pod kątem estetycznym. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że przez należyty stan estetyczny obiektu budowlanego należy rozumieć utrzymanie w dobrym stanie elewacji i wyglądu obiektu oraz innych jego elementów, jak też zapewnienie harmonii pomiędzy wyglądem obiektu a otoczeniem naturalnym i stworzonym przez człowieka. W razie zaś stwierdzenia, iż estetyka budynku odbiega od obowiązujących w ocenie organu standardów i powoduje oszpecenie otoczenia organ ten władny jest w oparciu o art. 66 Prawa budowlanego nałożyć decyzją na właściciela lub zarządcę obowiązek usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. W orzecznictwie sądowym podkreśla się także, że w inspektoratach nadzoru budowlanego na stanowiskach inspektorów nadzoru zatrudniane są osoby, które mają co najmniej uprawnienia budowlane w ograniczonym zakresie. A zatem kontrolując wykonanie nieskomplikowanych robót budowlanych, inspektor nadzoru budowlanego jest w stanie samodzielnie określić prawidłowość wykonania tych robót (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 17 listopada 2015 r. sygn. akt II SA/Łd 824/15, Lex nr 1945284). Skoro zatem organ uznał, że przedmiotowy budynek szpeci, to de facto dokonał tej oceny w ramach własnych uprawnień i nie wiadomo czemu w tym zakresie zlecił sporządzenie ekspertyzy. Tym bardziej, że prawidłowa ścisła interpretacja art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego dotyczy, jak już wspomniano, jedynie stanu technicznego budynku, nie zaś jego wyglądu.

Mając powyższe na uwadze wskazać należy, że organy rozpoznające niniejszą sprawę dopuściły się naruszenia przepisów prawa materialnego, jak i przepisów postępowania, co niewątpliwie miało wpływ na wynik sprawy i uzasadniało uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia organu I instancji.

Ponownie prowadząc postępowanie organ nadzoru budowlanego w sposób jednoznaczny określi, czy w sprawie niezbędne jest przedłożenie ekspertyzy technicznej dotyczącej stanu technicznego budynku celem doprowadzenia obiektu budowlanego do należytego stanu technicznego i w jakim zakresie. Organ powinien skonkretyzować swoje wątpliwości co do stanu technicznego budynku, a więc określić na czym one polegają i z jakich ustaleń wynikają. Następnie rozważyć, czy wątpliwości te jest w stanie wyjaśnić samodzielnie. W przypadku negatywnej odpowiedzi na to pytanie wydając postanowienie na podstawie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego organ winien je szczegółowo uzasadnić, w szczególności co do niemożności wyjaśnienia wskazanych wątpliwości we własnym zakresie oraz co do niezbędności uzyskania żądanej oceny technicznej, w celu rozstrzygnięcia sprawy co do istoty.

Mając powyższe na uwadze sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, w zw. z art. 135 p.p.s.a orzekł, jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i 205 p.p.s.a.

JK