Postanowienie NSA, sygn. akt I OW 177/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-11-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne: Spór kompetencyjny/Spór o właściwość
Skarżony organ: Starosta
Treść wyniku: Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy: article: art. 130 a ust. 10
journal: Dz.U. 2003 nr 58 poz 515
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym - t. jedn.
article: art. 130 ust. 10h
journal: Dz.U. 2017 poz 1260
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jednoloty
article: art. 12 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2010 nr 152 poz 1018
law: Ustawa z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Marek Stojanowski Sędziowie: sędzia NSA Olga Żurawska - Matusiak sędzia del. WSA Arkadiusz Blewązka (spr.) po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Naczelnikiem Urzędu Skarbowego w [...] a Starostą [...] w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku J. K. o przyznanie kosztów dozoru pojazdu i wynagrodzenia za dozór postanawia wskazać Starostę [...] jako organ właściwy w sprawie.


UZASADNIENIE

Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...], na podstawie art. 22 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017r. poz. 1257 ze zm.), dalej przywoływanej jako "K.p.a.", w związku z art. 4 i art. 15 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018r. poz. 1302), dalej przywoływanej jako "P.p.s.a.", wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Naczelnikiem Urzędu Skarbowego w [...] a Starostą [...] w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku J. K. o przyznanie kosztów dozoru pojazdu i wynagrodzenia za dozór, poprzez wskazanie Starosty [...] jako organu właściwego do wydania postanowienia w trybie art. 102 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2017r. poz. 1201 ze zm.).

W uzasadnieniu wniosku wskazano, że w dniu 29 września 2015r. J. K. zwróciła się do Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] o przyznanie kosztów dozoru pojazdu marki [...] nr rej. [...] i wynagrodzenia za dozór. Pojazd ten usunięty został na prowadzony przez nią parking depozytowy na polecenie Policji w dniu 17 października 2004r., a następnie w dniu 4 czerwca 2005 r. odebrany przez osobę upoważnioną do tej czynności przez Naczelnika Urzędu Skarbowego. Decyzją z dnia [...] maja 2005r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] przejął przedmiotowy pojazd na rzecz Skarbu Państwa na podstawie art. 130a ust. 10 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2003r. poz. 515, ze zm.). Wskazano, że w 2005r. poniesione zostały koszty przechowywania pojazdu w okresie od dnia 26 kwietnia 2005r., tj. od dnia wpływu dokumentów pojazdu do Urzędu Skarbowego, do dnia 4 czerwca 2005r. tj. dnia odebrania pojazdu z parkingu depozytowego.

Organ wskazał, że J. K. powołała się na treść uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 listopada 2010r. sygn. akt I OPS 1/10, zgodnie z którą jako prowadzącej parking depozytowy należy się jej zwrot wydatków i wynagrodzenie za dozór za cały okres przechowywania pojazdu, dlatego też obecnie wnosi o przyznanie wynagrodzenia za pozostały (nieopłacony) okres przechowywania pojazdu w okresie od dnia 17 października 2004r. do dnia 25 kwietnia 2005r.

Organ zwrócił uwagę, że wniosek J. K. jest jednym z ponad 200 wniosków tego samego rodzaju złożonych w 2015r., natomiast w sprawie pierwszego z nich z dnia 25 marca 2015r., Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 3 grudnia 2015r. sygn. akt I OW 171/15, wskazał Starostę [...] jako organ właściwy w sprawie. Z uwagi na powyższe Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] uznał się za niewłaściwy do załatwienia pozostałych wniosków i przekazał je do załatwienia zgodnie z właściwością Staroście [...].

Pismem z dnia 1 grudnia 2016r. Starosta [...] zwrócił Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w [...] 166 otrzymanych wniosków stwierdzając, że w sprawach tych właściwy jest Naczelnik Urzędu Skarbowego, ponieważ w okresie, którego dotyczą wnioski, przepadek samochodów nastąpił na rzecz Skarbu Państwa, a nie na rzecz Powiatu [...].

Konstatując organ wskazał, że przedmiotowy wniosek złożono w 2015r., po nowelizacji art. 130a ustawy Prawo o ruchu drogowym i dodaniu do niego art. 10h, który to przepis wprost wskazuje starostę jako organ właściwy do załatwienia tego rodzaju wniosków. Ponadto uznał, że wniosek dotyczy podobnego stanu faktycznego, co w rozpoznawanej już sprawie o sygn. akt I OW 171/15.

W odpowiedzi na wniosek Starosta [...] wniósł o wskazanie Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] za właściwego do rozpatrzenia wniosku. Przypominając stan faktyczny sprawy wskazał, że w niniejszej sprawie Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] jako organ egzekucyjny dokonał likwidacji przedmiotowego pojazdu, a zatem powinien rozliczyć również koszty postępowania egzekucyjnego, w szczególności że wydał decyzję o przejęciu tego pojazdu przez Skarb Państwa.

Organ podkreślił, że starostowie uzyskali zadania w zakresie występowania z wnioskiem o przepadek na rzecz powiatów pojazdów usuniętych z drogi w okolicznościach wskazanych w art. 130a ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym dopiero z dniem 4 września 2010r., na podstawie ustawy z dnia 22 lipca 2010r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2010r. poz. 1018). Rozwijając ten wątek, przytoczył treść art. 12 ust. 1 powołanej ustawy i wskazał, że przpis ten nie może znaleźć zastosowania w przedmiotowej sprawie, bowiem sprawa przejęcia na rzecz Skarbu Państwa pojazdu została zakończona przed dniem jej wejścia w życie, o czym świdczy fakt przejęcia pojazdu przez Skarb Państwa zgodnie z decyzją z dnia [...] lutego 2005r. i częściowego rozliczenia się z dozorcą pojazdu. Odnosząc się zaś do treści art. 12 ust. 2 omawianej ustawy wskazał, że także i ten przepis nie znajduje zastosowania, gdyż pojazd został przejęty przez Skarb Państwa – Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...], a tym samym sprawa nie mogła zostać przekazana Staroście [...]. Ponadto organ wyjaśnił, że jedynie w przypadku orzeczenia przepadku pojazdu na rzecz powiatu, starostwie mogą wydać decyzję obciążającą kosztami przechowywania właściciela pojazdu, w trybie art. 130a ust. 10h ustawy Prawo o ruchu drogowym. Jednakże w niniejszej sprawie nie może dojść do przepadku pojazdu na rzecz powiatu, ponieważ nastąpił on w 2005r. na rzecz Skarbu Państwa, a sam pojazd został zlikwidowany kilkanaście lat temu.

W ocenie Starosty [...] zaniechania mające miejsce w przeszłości ze strony Urzędu Skarbowego, dotyczące braku zapłaty na rzecz J. K. kosztów dozoru i wynagrodzenia za dozór pojazdu nie mogą powodować obciążenia finansowego powiatu. Podkreślił, że żaden z obowiązujących przepisów nie przewiduje następstwa prawnego powiatu. Organ zaznaczył, że przedmiotowy wniosek, jest jednym z kilkudziesięciu dotyczących nierozliczonych kosztów przechowywania i dozoru pojazdów zlikwidowanych przed kilkunastu laty przez Naczelników Urzędów Skarbowych w [...] i [...] i obejmuje kwotę 1.624.036zł. W tym kontekście wskazał, że zobowiązanie Powiatu z tego tytułu byłoby niemożliwe do zrealizowania w szczególności, że powiaty dysponują ograniczoną pulą dochodów własnych, nie mają przyznanego uprawnienia ustalania własnych podatków i opłat, nie mogą również prowadzić działalności gospodarczej w zakresie wykraczającym poza zadanie o charakterze użyteczności publicznej, a w konsekwencji mają ograniczoną możliwość dofinansowania realizacji zadań z własnych środków.

Podsumowując organ stwierdził, że w demokratycznym państwie prawnym nie można domniemywać obowiązków, zwłaszcza o charakterze finansowym.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sądy administracyjne na podstawie art. 4 P.p.s.a. rozpoznają spory o właściwość. Przez takie spory należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej jednocześnie uznają swą właściwość w konkretnej sprawie (spór pozytywny) lub też żaden z nich nie uważa się za właściwy do załatwienia sprawy (spór negatywny). Spór między organami jednostek samorządu terytorialnego a organami administracji rządowej jest sporem o właściwość rozstrzyganym przez Naczelny Sąd Administracyjny (art. 22 § 2 K.p.a. w związku z art. 15 § 1 pkt 4 P.p.s.a.).

W niniejszej sprawie powstał spór kompetencyjny pomiędzy Starostą [...] a Naczelnikiem Urzędu Skarbowego w [...] o rozpoznanie wniosku J. K. z dnia 29 września 2015r. o wypłatę wynagrodzenia z tytułu kosztów oraz dozoru nad pojazdem usuniętym z drogi publicznej. Stosownie do treści art. 130a ust. 10h ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym, koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 10d i 10i tejże ustawy. Decyzję o zapłacie tych kosztów wydaje starosta. Przepis ten został dodany przez art. 1 pkt 10k ustawy z dnia 22 lipca 2010r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 152, poz. 1018), zmieniającej z dniem 4 września 2010r. ustawę Prawo o ruchu drogowym. W tej ostatnio powoływanej ustawie zmieniającej zamieszczone zostały również regulacje międzyczasowe. Nowela ta w art. 13 rozstrzygnęła o kosztach przechowywania pojazdów, które powstały po upływie terminu, o którym mowa w art. 130a ust. 10 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, w jej dotychczasowym brzmieniu. Rozstrzygając o powyższych kosztach ustawodawca wskazał ogólnie na Skarb Państwa, nie wskazując konkretnego statio fisci. Jednocześnie nie rozstrzygnięto o organie orzekającym w tego rodzaju przypadkach w sposób odmienny, niż uczyniono to w znowelizowanym przepisie art. 130a ust. 10h ustawy Prawo o ruchu drogowym. Zgodnie natomiast z tym przepisem decyzję o zapłacie tych kosztów wydaje starosta. (vide: postanowienie NSA z dnia 17 lipca 2012r. sygn. akt I OW 95/12; postanowienie NSA z dnia 13 lipca 2012r. sygn. akt I OW 93/12; postanowienie NSA z dnia 17 czerwca 2015r. sygn. akt I OW 46/15; postanowienie NSA z dnia 26 marca 2018r. sygn. akt I OW 320/17; postanowienie NSA z dnia 12 kwietnia 2018r. sygn. akt I OW 351/17, www.orzeczenia.nsa.gov.pl ). Pogląd ten wypada zaakceptować także w okolicznościach niniejszej sprawy.

Nadto wypada podkreślić, iż wniosek o przyznanie wynagrodzenia za dozór został złożony w dniu 29 września 2015r., a zatem postępowanie w sprawie zostało wszczęte już po nowelizacji art. 130a ustawy Prawo o ruchu drogowym i dodania do niego art. 130a ust. 10h, w brzmieniu aktualnie obowiązującym. Przepis ten zaś wprost wskazuje starostę jako organ właściwy do załatwienia tego rodzaju wniosków. Tym samym uwzględniając powyższe regulacje stwierdzić należy, że organem właściwym w sprawie jest Starosta [...].

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 15 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.