Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 633/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2011-10-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 ust. 1 pkt 2, ust. 2 pkt 2, art. 4 pkt 4 i 6a, art. 33 ust. 1, 2 i 10, art. 87 ust. 1 i 2, art. 92 ust. 1 i 4, art. 42 ust. 1, art. 48, art. 73 ust. 1
journal: Dz.U. 2007 nr 125 poz 874
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity
article: § 3 ust. 1, 3-5, § 4 ust. 1
journal: Dz.U. 2009 nr 86 poz 721
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 5 czerwca 2009 r. w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych.
article: art. 3 ust. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2007 nr 39 poz 251
law: Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach - tekst jednolity
article: art. 8, art. 9, art. 10 § 1, art. 79 § 1 , art. 107 § 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Sędziowie Sędzia WSA Elwira Brychcy (spr.) Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska Protokolant St. sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 października 2011 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] 2011 r. Nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym; o d d a l a s k a r g ę


UZASADNIENIE

Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w P. decyzją z dnia [...] 2010r. na podstawie art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2007r. Nr 125, poz. 874 z późn. zm.) nałożył na A. B. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Zakład Oczyszczania Terenu "B." z siedzibą w K. karę pieniężną w wysokości 5.000 zł.

Organ I instancji stwierdził, że przedsiębiorca wykonywał przewóz na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia naruszając tym samym przepis art. 92 ust. 1 i 4 ustawy o transporcie drogowym. Powyższe ustalenie wyprowadził z następującego stanu faktycznego. W dniu 24 sierpnia 2010r. w miejscowości K. na drodze krajowej nr 25 przy ul. P. zastał zatrzymany do kontroli samochód marki Volvo o dopuszczalnej masie całkowitej 18.000 kg, którym kierował K. M., za pomocą którego Zakład Oczyszczania Terenu A. B. wykonywał przewóz drogowy odpadów na własne potrzeby. Kierowca okazał do kontroli dokument przewozowy, prawo jazdy, dowód osobisty, ubezpieczenie OC i dowód rejestracyjny. Kierowca wykonując przewóz drogowy poruszając się z wysypiska śmieci nie posiadał w pojeździe podczas kontroli wypisu z zaświadczenia na wykonywanie przewozów drogowych na potrzeby własne. W toku przesłuchania zeznał, że nigdy nie został wyposażony w wypis z zaświadczenia na przewozy drogowe na potrzeby własne.

Nadto organ ustalił, że do dnia 20 października 2010r. przedsiębiorca nie został zarejestrowany w bazie Biura Obsługi Transportu Międzynarodowego, zatem nie posiadał licencji na międzynarodowy transport drogowy rzeczy, jak również nie posiadał zaświadczenia na wykonywanie międzynarodowych przewozów drogowych na potrzeby własne. Nadto przedsiębiorca nie posiadał zaświadczenia na wykonywanie krajowych przewozów drogowych rzeczy na potrzeby własne, jak i licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy.

Ostatecznie organ przyjął, że przedsiębiorca naruszył art. 87 ust. 2 w zw. z art. 33 ust. 1 – 5 ustawy o transporcie drogowym i wypełnił znamiona czynu z punkt 1.4 załącznika do ustawy o transporcie drogowym, tj., wykonywał przewóz na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia. W konsekwencji nałożenie kary w wysokości 2.000 zł sankcjonuje wykonywanie przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia.

Nadto w wyniku kontroli zatrzymanego pojazdu organ I instancji ustalił, że wykonywano przewóz drogowy bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych. Kierowca nie okazał odcinka kontrolnego opłaty za przejazd po drogach krajowych i zeznał, że przedsiębiorstwo nigdy nie wyposażało go w kartę opłaty za przejazd do drogach krajowych. Naruszono zatem przepis art. 87 ust. 1 w zw. z art. 42 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym oraz §3 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 5 czerwca 2009r. (Dz.U. Nr 86, poz. 721). W konsekwencji nałożono karę w wysokości 3.000 zł zgodnie z punktem 4.1 załącznika do ustawy o transporcie drogowym. Organ i instancji stwierdził również, że w ustalonych okolicznościach faktycznych sprawy nie ma podstaw do wyłączenia odpowiedzialności przedsiębiorcy za stwierdzone naruszenia.

Odwołanie od decyzji organu I instancji wniósł A. B. zarzucając naruszenie art. 48 w zw. z art. 3 ustawy o transporcie drogowym poprzez objęcie kontrolą pojazdu dokonującego przewozu odpadów komunalnych lub nieczystości ciekłych. Nadto zarzucił naruszenie art. 6 kpa, art. 7 kpa, art. 8 kpa, art. 9 kpa, art. 79 §1 i §2 kpa, art. 77 §1 i §2 kpa, art. 78 §1 kpa, art. 107 §3 kpa. Odwołujący się wyjaśnił, że kontrolowany przewóz nie podlegał przepisom ustawy o transporcie drogowym. Ponadto podkreślał, że powinien być zawiadomiony o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu ze świadków, biegłych lub oględzin na siedem dni przed terminem czynności oraz należało umożliwić mu udział w przeprowadzeniu dowodu. Podniósł, że żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu, a które zawarł we wniosku z dnia 15 listopada 2010r., należało uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy.

Główny Inspektor Transportu Drogowego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 4 pkt 4, art. 33, art. 42 ust. 1, art. 87 ust. 1, 3, art. 92 ust. l, 2 i 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007r. Nr 125, poz. 874 z późn. zm.) oraz § 3 ust. 1-5 i § 4 ust. 1-3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 5 czerwca 2009 r. w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz. U. Nr 86, poz. 721) oraz na podstawie lp. 1.4, lp. 4.1 załącznika do ustawy o transporcie drogowym utrzymał zaskarżoną decyzję organu I instancji w mocy.

W motywach rozstrzygnięcia organ II instancji wskazał na treść art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym definiującego niezarobkowy przewóz drogowy. Nadto przytoczył przepis art. 33 ust. 1-3 ustawy o transporcie drogowym dotyczący przewozów drogowych na potrzeby własne, które mogą być wykonywane po uzyskaniu zaświadczenia potwierdzającego zgłoszenie przez przedsiębiorcę prowadzenia przewozów drogowych jako działalności pomocniczej w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej. Nadto organ wskazał, że obowiązek uzyskania zaświadczenia nie dotyczy przewozów drogowych wykonywanych:

1) w ramach powszechnych usług pocztowych;

1) przez podmioty, niebędące przedsiębiorcami, o których mowa w art. 3 ust. 2 pkt 3, z tym że w przypadku działalności wytwórczej w rolnictwie dotyczącej upraw rolnych oraz chowu i hodowli zwierząt, ogrodnictwa, warzywnictwa, leśnictwa i rybactwa śródlądowego obowiązek uzyskania zaświadczenia nie dotyczy rolnika w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 1998 r. Nr 7, poz. 25, z późn. zm.);

2) przez przedsiębiorców posiadających uprawnienia do wykonywania transportu drogowego.

Nadto organ wskazał, że stosownie do treści art. 87 ustawy o transporcie drogowym podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego, z zastrzeżeniem ust. 4, jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, kartę opłaty drogowej, kartę kierowcy, zapisy urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku oraz zaświadczenie albo oświadczenie, o których mowa w art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. Nr 92, poz. 879, z 2005 r. Nr 180, poz. 1497 oraz z 2007 r. Nr 99, poz. 661), a ponadto podczas przewozu drogowego wykonywanego na potrzeby własne kontrolowany jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać na żądanie uprawnionego organu kontroli, oprócz odpowiednich dokumentów wymaganych przy takim przewozie, określonych w ust. 1, wypis zaświadczenia, o którym mowa w art. 33 ust. 10 ustawy.

Zgodnie z art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, kto wykonuje przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 15000 złotych.

Organ II instancji ustalił, że kierowca nie okazał wypisu z zaświadczenia na wykonywanie krajowego lub międzynarodowego przewozu drogowego na potrzeby własne bądź wypisu z licencji na wykonywanie krajowego bądź międzynarodowego transportu drogowego rzeczy, w związku z czym organ I instancji zasadnie stwierdził w protokole kontroli naruszenie z tytułu lp. 1.7 załącznika do ustawy o transporcie drogowym.

Organ ustalił, że przedsiębiorcy A. B. nie zostało wydane zaświadczenie na przewozy drogowe na potrzeby własne oraz nie została udzielona licencja na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy. Nadto nie zostało udzielone zaświadczenie na wykonywanie międzynarodowych przewozów drogowych na potrzeby własne lub licencja na wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego rzeczy.

Konsekwencją tego rozwiązania jest treść lp. 1.4 załącznika do ustawy, który karą 2.000 zł sankcjonuje wykonywanie przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia.

Organ odwoławczy stwierdził, że w przedmiotowym stanie faktycznym zachodzą przesłanki do uznania, iż w chwili kontroli doszło do naruszenia przepisów prawa w zakresie wykonywania przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia.

Nadto w toku postępowania strona nie przedstawiła żadnego dowodu wskazującego, iż w dniu kontroli uiściła wymaganą opłatę za przejazd po drogach krajowych. Jednocześnie organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z lp. 4.1 załącznika do ustawy o transporcie drogowym karta dobowa lub tygodniowa, która w chwili rozpoczęcia kontroli nie znajdowała się w pojeździe, a przedstawiona została w terminie późniejszym, nie stanowi dowodu uiszczenia opłaty. To samo dotyczy innej karty, która w chwili rozpoczęcia kontroli nie znajdowała się w pojeździe, a zakupiona została w dniu kontroli lub dniach następnych.

W tym stanie rzeczy organ II instancji zważył, iż organ I instancji prawidłowo ocenił materiał dowodowy i zgodnie z prawem nałożył karę pieniężną w wysokości 3.000 zł za naruszenie lp. 4.1. załącznika do ustawy o transporcie drogowym.

Odnosząc się do argumentów strony organ odwoławczy wskazał, że nie mogą być one uwzględnione.

Nie jest kwestionowany fakt, że kontrolowany przewóz był wykonywany w ramach usług polegających na przewozie odpadów komunalny zdefiniowanych przez ustawę z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz.U. z 2007 r. Nr 39, poz. 251, z późn. zm). W trakcie postępowania administracyjnego strona pismem z dnia 10 września 2010 r. przedstawiła decyzję Starosty K. z dnia [...] 2003 r. zezwalającą przedsiębiorstwu A. B. na prowadzenie działalności w zakresie transportu i zbierania odpadów komunalnych.

W związku z powyższym jak stanowi art. 3 ust. 2 pkt. 2 ustawy o transporcie drogowym do przewozów drogowych wykonywanych w ramach usług polegających na przewozie odpadów komunalnych lub nieczystości ciekłych stosuje się odpowiednio przepisy ustawy dotyczące niezarobkowego przewozu drogowego. Następnie organ przytoczył przepis art. 33 ust. 1 ustawy konstytuujący regułę, zgodnie z którą przewozy drogowe na potrzeby własne mogą być wykonywane wyłącznie po uzyskaniu stosownego zaświadczenia. Natomiast przepis art. 33 ust. 2 ustawy o transporcie drogowym wskazuje wyjątki od obowiązku posiadania zaświadczenia na przewozy drogowe na potrzeby własne. Zwolnienia z posiadania przedmiotowego zaświadczenia dotyczą trzech grup przewozów drogowych. Katalog zwolnień od obowiązku uzyskania zaświadczenia na przewozy drogowe na potrzeby własne, określony w art. 33 ust. 2 ustawy ma charakter zamknięty. Zatem usługi polegające na przewozie odpadów komunalnych lub nieczystości ciekłych nie zostały wyłączone z obowiązku uzyskania zaświadczenia na przewozy drogowe na potrzeby własne i z tego powodu przedsiębiorca w trakcie kontroli winien okazać wymagane zaświadczenie.

Nie uznano również twierdzeń strony, iż inspektorzy transportu drogowego zgodnie z art. 48 ustawy o transporcie drogowym nie mają uprawnień do zatrzymywania do kontroli pojazdów, dokonujących przewozu odpadów komunalnych lub nieczystości ciekłych w ramach wykonywania usług. Inspekcja Transportu Drogowego jest służbą kontrolną powołaną do kontroli przestrzegania przepisów w zakresie przewozów drogowych przy uwzględnieniu zakresu przedmiotowego stosowania ustawy wynikającego z art. 3 ustawy. Oznacza to, że inspektorzy transportu drogowego nie mają uprawnień do zatrzymywania do kontroli pojazdów, które są wyłączone spod stosowania przepisów ustawy o transporcie drogowym. Przepis art. 3 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym wskazuje na przypadki przewozów, do których w ogóle nie stosuje się przepisów ustawy.

Zaznaczono, że wyliczenie wyłączeń spod zakresu przedmiotowego ustawy stanowi katalog zamknięty i nie podlega rozszerzeniu. Natomiast przepis art. 3 ust. 2 ustawy o transporcie drogowym zawiera katalog przewozów drogowych, które nie są wyłączone spod zakresu przedmiotowego ustawy, lecz do których należy stosować odpowiednio przepisy ustawy dotyczące niezarobkowego przewozu drogowego. Katalog niniejszy tworzą cztery rodzaje przewozów, w tym między innymi przewozy w ramach usług polegających na przewozie odpadów komunalnych lub nieczystości ciekłych. W związku z powyższym organ odwoławczy nie widzi podstaw do wyłączenia stosowania ustawy o transporcie drogowym w stosunku do rozpatrywanego przewozu. Bezspornym jest, że na dzień kontroli strona nie posiadała zaświadczenia na wykonywanie przewozu na potrzeby własne oraz licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy.

Odnosząc się do treści odwołania organ II instancji nie podzielił stanowiska strony w kwestii dotyczącej naruszenia przez organ I instancji art. 79 §1 k.p.a. w odniesieniu do czynności przesłuchania świadka (kierowcy). Wskazano, że w przedmiotowej sprawie będzie miał zastosowanie art. 73 ust. 1 pkt. 4 ustawy o transporcie drogowym, który stanowi, iż w toku kontroli inspektor może przesłuchiwać świadków i zasięgać opinii biegłych, a przepis art. 79 k.p.a. doznaje wyłączenia ze względu na wyjątkowy charakter czynności kontrolnych przeprowadzonych przez inspektorów inspekcji transportu drogowego.

Na poparcie powyższego stanowiska organ II instancji przytoczył fragment uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 lipca 2010 r. (sygn. akt VI SA/WA 731/10).

Ponadto organ odwoławczy uznał, że na stronie ciąży obowiązek uiszczania opłaty drogowej przewidziany w art. 42 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym. Z obowiązku tego ustawodawca wyłączył tylko wyraźnie wskazane przypadki. Powyższy katalog ma charakter zamknięty, co oznacza, że pojazdy lub podmioty w nim niewymienione nie mogą korzystać ze zwolnienia od uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych.

Organ II instancji stwierdził, że organ I instancji nie naruszył zasad postępowania administracyjnego wynikających z kodeksu postępowania administracyjnego. W sposób wszechstronny dokonał oceny stanu faktycznego, działał w granicach i zgodnie z przepisami prawa. Tym samym organ I instancji jako organ administracji publicznej prowadził postępowanie w sposób pogłębiający zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli, a tym bardziej nie naruszając fundamentalnej zasady działania organu administracji publicznej w demokratycznym państwie prawa, o którym mowa w art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W przedmiotowej sprawie organ I instancji wypełnił obowiązek wynikający z art. 7 oraz 77 Kpa i zgromadził w aktach sprawy dowody, które są konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy oraz dopuścił jako dowód wszystko, co może przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie jest sprzeczne z prawem. Organ I instancji ocenił zaistniały stan faktyczny na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona czym nie naruszył art. 80 Kpa.

Nadto organ odwoławczy wskazał, że nie ma zastosowania treść art. 92a ust. 4 i art. 93 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym gdyż okoliczności sprawy i dowody zgromadzone w sprawie jednoznacznie nie wskazują, że podmiot wykonujący przewóz nie miał wpływu na powstanie naruszenia.

Organ odwoławczy wyjaśnił, iż kary pieniężne w transporcie drogowym określono w sposób sztywny w ramach poszczególnych przewinień, a decyzja wydawana na podstawie tych przepisów ma związany, a nie uznaniowy charakter. Jednocześnie organ nie ma możliwości dowolnego kształtowania wysokości poszczególnych kar pieniężnych bowiem zostały one ściśle określone w załączniku do ustawy o transporcie drogowym.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł A. B. domagając się jej uchylenia w całości i zarzucając naruszenie przepisów postępowania w szczególności art. 6, 7, 8, 77 § 1 i 2, 79 § 1, 107 § 3, 80 kpa oraz art. 48, art. 92 ust. 1 i 4 ustawy o transporcie drogowym. Skarżący podnosił zarzuty takie, jak w odwołaniu, w szczególności w jego ocenie w dniu kontroli nie był wykonywany przewóz w ramach usług polegających na odbiorze odpadów komunalnych lub nieczystości ciekłych, w związku z czym skarżący nie powinien podlegać przepisom ustawy o transporcie drogowym. Zarzucił, że nie mógł brać udziału w przesłuchaniu kierowcy w trakcie kontroli, do czego miał pełne prawo. Zdaniem skarżącego zaskarżona decyzja narusza art. 48 ustawy o transporcie drogowym zgodnie, z którym Inspekt Transportu Drogowego, powołany został do kontroli przestrzegania przepisów w zakresu transportu drogowego oraz niezarobkowego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego wykonywanego pojazdami samochodowymi z wyjątkiem pojazdów, o których mowa w art. 3 ustawy, a więc również pojazdów dokonujących przewozów odpadów komunalnych lub nieczystości ciekłych w ramach wykonywanych usług.

W ocenie skarżącego całokształt okoliczności daje podstawę do twierdzeń, że zaszło naruszenie art. 107 §3 kpa. w zakres w jakim nie wskazano okoliczności uzasadniających fakt przewozu odpadów komunalnych kontrolowanym pojazdem.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego powołując się na uzasadnienie decyzji II instancji wniósł o jej oddalenie. Organ podkreślił, że usługi polegające na przewozie odpadów komunalnych lub nieczystości ciekłych nie zostały wyłączone z obowiązku uzyskania zaświadczenia na przewozy drogowe na potrzeby własne i z tego powodu przedsiębiorca w trakcie kontroli winien okazać wymagane zaświadczenie. Nadto usługi świadczone przez skarżącego nie zostały wyłączone z obowiązku opłaty za przejazd po drogach krajowych i z tego powodu przedsiębiorca winien również okazać dowód uiszczenia opłaty drogowej.

Postanowieniem z dnia 6 czerwca 2011r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził swoją niewłaściwość i przekazał sprawę sądowi właściwemu - Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., dalej p.p.s.a.).

Rozpoznając przedmiotową sprawę według wskazanych wyżej kryteriów, Sąd doszedł do przekonania, że skarga jest nieuzasadniona, bowiem zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego oraz utrzymana w mocy na jej podstawie decyzja organu I instancji nie naruszają przepisów prawa materialnego, na których zostały oparte, ani też nie zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy.

W szczególności, w ocenie Sądu, organy administracji wyczerpująco zebrały i wszechstronnie rozpatrzyły cały materiał dowodowy niezbędny do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i na tej podstawie dokonały prawidłowych ustaleń co do okoliczności faktycznych istotnych dla jej rozstrzygnięcia. Ustalenia te Sąd w pełni podziela i czyni integralną częścią swoich ustaleń oraz podstawą dalszych rozważań.

Nie ulega wątpliwości, że w dniu 24 sierpnia 2010r. zatrzymano do kontroli pojazd ciężarowy marki Volvo, który został przystosowany do zbierania i przewozu śmieci należący do A. B. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Zakład Oczyszczania Terenu A. B.. Skarżący zajmuje się zbieraniem i przewozem odpadów z posesji prywatnych oraz podmiotów gospodarczych z miasta K. i jego okolic w oparciu o zezwolenie na prowadzenie działalności w zakresie transportu i zbierania odpadów komunalnych. Nie budzi też wątpliwości, że w dniu kontroli świadczone były usługi polegające na przewozie odpadów komunalnych na wysypisko śmieci.

Słusznie zauważają organy administracji, że odpadami komunalnymi są odpady powstające w gospodarstwach domowych, z wyłączeniem pojazdów wycofanych z eksploatacji, a także odpady niezawierające odpadów niebezpiecznych pochodzące od innych wytwórców odpadów, które ze względu na swój charakter lub skład są podobne do odpadów powstających w gospodarstwach domowych (art. 3 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. o odpadach, Dz.U. z 2010r. Nr 185, poz. 1243).

Wobec powyższego prawidłowo wskazują organy administracji, że zastosowanie znajduje art. 3 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2007r. Nr 125, poz. 874 z późń. zm., dalej utd.), zgodnie z którym do przewozów drogowych wykonywanych w ramach usług polegających na przewozie odpadów komunalnych lub nieczystości ciekłych stosuje się odpowiednio przepisy ustawy dotyczące niezarobkowego przewozu drogowego.

W tym miejscu należy zaznaczyć, że odpowiednie stosowanie oznacza, że do tego rodzaju przewozów stosuje się przepisy ustawy o transporcie drogowym na potrzeby własne z pewnymi modyfikacjami (art. 4 pkt 4 utd.).

Materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia w tym zakresie stanowi więc art. 33 ustawy.

Z treści przepisu art. 33 ust. 1 utd wynika, że przewozy drogowe na potrzeby własne mogą być wykonywane po uzyskaniu zaświadczenia potwierdzającego zgłoszenie przez przedsiębiorcę prowadzenia przewozów drogowych jako działalności pomocniczej w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej.

Oznacza to, że dokumentem tym organ administracji publicznej zaświadcza, że dany przedsiębiorca zgłosił wykonywanie przewozów drogowych jako działalności pomocniczej do prowadzonej działalności gospodarczej. Obowiązek uzyskania zaświadczenia, o którym mowa w powyższym przepisie, dotyczy zatem sytuacji, gdy przedsiębiorca prowadzi działalność gospodarczą o określonym profilu i aby wykonywać ten podstawowy rodzaj działalności gospodarczej prowadzi również przewozy drogowe. Działalność w zakresie przewozów ma wyłącznie charakter służebny do podstawowego rodzaju działalności gospodarczej przedsiębiorcy. Należy jednak podkreślić, że zaświadczenie o wykonywaniu przewozów drogowych na potrzeby własne stanowi potwierdzenie zgłoszenia wykonywania tego rodzaju przewozów drogowych, jednakże samo w sobie nie przesądza o charakterze faktycznie wykonywanego przewozu.

Nadto ustawodawca przewidział sytuacje wyłączone spod obowiązku posiadania zaświadczenia na przewozy drogowe na potrzeby własne (art. 33 ust. 2 utd.). Zwolnienia z posiadania przedmiotowego zaświadczenia dotyczą trzech grup przewozów drogowych - w ramach powszechnych usług pocztowych, a także przewozów wykonywanych przez podmioty, które nie posiadają statusu przedsiębiorcy, w tym rolnika w rozumieniu ustawy z dnia 20 grudnia 1990r. o ubezpieczeniu społecznym rolników, oraz posiadanie przez przedsiębiorcę uprawnień do wykonywania transportu drogowego. Przewoźnik drogowy posiadający wymaganą licencję na wykonywanie transportu drogowego może zatem wykonywać przewozy drogowe na podstawie posiadanej licencji, pod warunkiem, że zakres licencji jest tożsamy z rodzajem wykonywanych przewozów na potrzeby własne.

W niniejszej sprawie prawidłowo organy administracji ustaliły, że skarżący nie posiadał licencji na wykonywanie krajowego ani międzynarodowego transportu drogowego rzeczy. Wobec powyższego usługi polegające na przewozie odpadów komunalnych lub nieczystości ciekłych nie zostały wyłączone z obowiązku uzyskania zaświadczenia na przewozy drogowe na potrzeby własne i z tego powodu przedsiębiorca w czasie kontroli winien okazać wymagane zaświadczenie.

Brak powyższego zaświadczenia skutkuje naruszeniem art. 87 ust. 2 utd, z którego wynika obowiązek posiadania przy sobie i okazania na żądanie organu kontroli oprócz odpowiednich dokumentów wymaganych przy takim przewozie wypis z zaświadczenia o którym mowa w art. 33 ust. 10 utd. Stosownie do art. 92 ust. 1 utd. kto wykonuje przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów utd. lub przepisów wymienionych w punktach od 1 do 8 powyższego przepisu - podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 15.000 złotych.

Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w art. 92 ust. 1, oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik do ustawy (art. 92 ust. 4 utd.). Z lp. 1.4 załącznika do utd. wynika zaś, że wykonywanie przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 2.000 zł.

Materialnoprawną podstawą zaskarżonego rozstrzygnięcia w drugiej części stanowi art. 42 ust. 1, art. 87 ust. 1, art. 92 ust. 1 w zw. z Lp. 4.1 załącznika do utd oraz §3 ust. 1, 3 – 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 5 czerwca 2009 r. w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz.U Nr 86, poz. 721).

Zgodnie z art. 42 ust. 1 utd. podmioty wykonujące na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przewóz drogowy zobowiązane są do uiszczania opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych, której maksymalna wysokość nie może być wyższa niż równowartość 1.800 euro rocznie, z wyłączeniem:

1) przedsiębiorców wykonujących transport drogowy taksówką;

2) pojazdów transportu kombinowanego;

3) pojazdów realizujących komunikację miejską;

4) zakładów pracy chronionej lub zakładów aktywności zawodowej, w przypadku wykonywania przewozów na potrzeby własne;

5) pojazdów samochodowych o dopuszczalnej masie całkowitej poniżej 12 ton.

Stosownie zaś do art. 87 ust. 1 utd. podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego obowiązany jest m. in. mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, kartę opłaty drogowej.

Rodzaj i stawki opłaty za przejazd po drogach krajowych oraz tryb wnoszenia i sposób rozliczania tej opłaty, a także wzory dokumentów potwierdzających wniesienie tej opłaty reguluje rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 5 czerwca 2009r. w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych. Zgodnie z § 3 powołanego wyżej rozporządzenia - uiszczenie opłaty następuje poprzez nabycie, przez podmiot wykonujący na terenie Rzeczypospolitej Polskiej przewóz drogowy, karty opłaty w jednostce upoważnionej do poboru opłat, zwanej dalej "jednostką" (§3 ust. 1). Pracownik jednostki, dokonując sprzedaży karty opłaty drogowej, wpisuje na rewersie odcinka kontrolnego datę zakupu i składa podpis oraz przedziurkowuje winietę i odcinek kontrolny zgodnie ze wskazaniem podmiotu wykonującego przewóz drogowy, z wyjątkiem karty opłaty dobowej, którą przedziurkować może także podmiot wykonujący przewóz (§3 ust. 2). Karta opłaty składa się z dwóch części:

1) winiety samoprzylepnej, zwanej dalej "winietą", umieszczonej w sposób trwały wewnątrz pojazdu samochodowego, w prawym dolnym rogu przedniej szyby pojazdu; 2) odcinka kontrolnego przechowywanego w pojeździe samochodowym i okazywanego na żądanie osób uprawnionych do kontroli karty opłaty (§ 3 ust. 3). Dowód uiszczenia opłaty stanowi łącznie przedziurkowany odcinek kontrolny i przedziurkowana winieta o tym samym numerze i serii umieszczona w sposób, o którym mowa w ust. 3 pkt 1 (§ 3 ust. 4). Nie stanowią dowodu uiszczenia opłaty: 1) odcinek kontrolny nieprzedziurkowany lub winieta nieprzedziurkowana bądź winieta nieumieszczona trwale w sposób, o którym mowa w ust. 3 pkt 1; 2) uszkodzona winieta lub odcinek kontrolny w sposób uniemożliwiający odczytanie numeru rejestracyjnego pojazdu samochodowego lub daty ważności karty, 3) odcinek kontrolny noszący ślady ingerencji chemicznej lub mechanicznej, 4) odcinek kontrolny zafoliowany (zalaminowany) lub w stanie uniemożliwiającym sprawdzenie umieszczonych na dokumencie zabezpieczeń (§ 3 ust. 5).

Zgodnie z §4 ust. 1 powołanego wyżej rozporządzenia kartę opłaty wypełnia podmiot wykonujący przewóz drogowy przed rozpoczęciem pierwszego przejazdu. Wypełnienie karty opłaty polega na wpisaniu numeru rejestracyjnego pojazdu samochodowego na jej odcinku kontrolnym (ust. 2). Kartą nieprawidłowo wypełnioną jest karta: 1) wypełniona niezgodnie z ust. 2; 2) wskazująca na ingerencję w pola podlegające wypełnieniu (ust. 3).

Zaznaczyć nadto należy, że wprawdzie art. 3 ust. 1 pkt 2 utd. wyłącza z zakresu stosowania przepisów ustawy przewozy drogowe wykonywane pojazdami samochodowymi lub zespołami pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony w transporcie drogowym rzeczy oraz niezarobkowym przewozie drogowym rzeczy, zważyć jednak należy, że jak wynika z protokołu kontroli dopuszczalna masa całkowita kontrolowanego pojazdu przekraczała 12 ton. Oznacza to, że przewóz drogowy wykonywany przedmiotowym pojazdem należącym do skarżącego nie spełniał warunków wyłączających go z zakresu stosowania przepisów utd. Za takim stanowiskiem przemawia również konstrukcja przepisu art. 42 ust. 1 utd. Mianowicie ustawodawca określając krąg podmiotów podlegających obowiązkowi uiszczenia opłaty za przejazd pojazdu po drogach krajowych posłużył się w tym przepisie terminem przewóz drogowy, którego definicję zawiera art. 4 pkt 6a) utd. Zgodnie z powołanym przepisem - przewóz drogowy to transport drogowy lub niezarobkowy przewóz drogowy, a także inny przewóz drogowy w rozumieniu przepisów rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE L 102 z 11.04.2006, str. 1), zwanego dalej "rozporządzeniem (WE) nr 561/2006".

Z brzmienia art. 42 ust. 1 utd w zw. z art. 4 pkt 6a) utd. wynika zatem w sposób jednoznaczny, że wykonywanie niezarobkowego przewozu drogowego po drogach krajowych związane jest z obowiązkiem uiszczenia opłaty za ten przejazd. W tym miejscu wypada dodać, że przepis ten w pkt od 1 do 5 zawiera wyłączenia od obowiązku uiszczenia tej opłaty, a jednym z nich jest wykonywanie przewozu pojazdami o dopuszczalnej masie całkowitej poniżej 12 ton, co oznacza, że wyjątek ten koresponduje z normą art. 3 ust. 1 pkt 2 utd. wyłączającą spod zakresu stosowania utd. przewozy drogowe wykonywane pojazdami samochodowymi lub zespołami pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony w transporcie drogowym rzeczy oraz niezarobkowym przewozie drogowym rzeczy. Warto również dodać, że w niniejszej sprawie, poza sporem jest, że kontrolowany pojazd nie spełniał żadnego z enumeratywnie wymienionych w art. 42 ust. 1 utd. wyłączeń od obowiązku uiszczenia opłaty drogowej.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, stwierdzić należy, że organy administracji drogowej obu instancji, powołując się na prawidłowo zebrany w toku postępowania i wyczerpujący materiał dowodowy słusznie uznały, że skarżący wykonywał kontrolowanym pojazdem marki Volvo o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 12 t, gdyż z dowodu rejestracyjnego pojazdu wynika, że jego dopuszczalna masa całkowita wynosi 18 t, przejazd po drodze krajowej z naruszeniem obowiązku uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych i za co na podstawie art. 92 ust. 1 utd. w zw. z Lp. 4.1 załącznika do utd. nałożyły na przedsiębiorcę karę pieniężną w wysokości 3.000 złotych.

Odnosząc się do zarzutu skarżącego dotyczącego naruszenia art. 48 utd słusznie wskazały organy administracji, że organy inspekcji transportu drogowego nie mają uprawnień do zatrzymywania do kontroli pojazdów wyłączonych spod przepisów ustawy o transporcie drogowym. Z przepisu art. 3 ust. 1 utd wynika, że ustawy nie stosuje się do przewozu drogowego wykonywanego pojazdami samochodowymi lub zespołami pojazdów:

1) przeznaczonymi konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą - w niezarobkowym przewozie drogowym osób;

2) o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony w transporcie drogowym rzeczy oraz niezarobkowym przewozie drogowym rzeczy;

3) zespołów ratownictwa medycznego oraz w ramach usług transportu sanitarnego.

Przewóz w ramach usług polegających na przewozie odpadów komunalnych lub nieczystości ciekłych nie mieści się w katalogu powyżej wskazanych ustawowych wyłączeń. Chybiony jest zatem zarzut skarżącego, że ustawy o transporcie drogowym nie stosuje się do przewozu drogowego prowadzonego w ramach świadczonych przez niego usług.

Nie znalazł także potwierdzenia zarzut skarżącego dotyczący niewłaściwego postępowania organów w odniesieniu do czynności przesłuchania świadka. Słusznie wskazały organy administracji, że nie doszło do naruszenia przepisu art. 79 §1 kpa. Podkreślenia wymaga fakt, że regulacja zawarta w art. 73 ust. 1 utd. zawiera szczegółowe zasady przeprowadzania dowodów w postępowaniu wyjaśniającym, które towarzyszy czynnościom kontrolnym inspektorów transportu drogowego. Tym samym w razie rozbieżności między przepisami kodeksu postępowania administracyjnego w zakresie procedury przeprowadzania określonych dowodów w toku czynności kontrolnych prowadzonych przez inspektorów transportu drogowego pierwszeństwo mają zapisy art. 73 ust. 1 ustawy. Inspektor transportu drogowego, przeprowadzając kontrolę, zarówno drogową, jak i w siedzibie przedsiębiorcy może w szczególności w toku czynności kontrolnych przesłuchać w charakterze świadka kierowcę lub pasażerów. Orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentuje stanowisko, zgodnie z którym przepis art. 73 ust. 1 pkt 1 utd. jest regulacją szczególną wobec art. 79 kpa., której przyjęcie było uzasadnione wyjątkowym charakterem postępowania kontrolnego przeprowadzonego przez inspektorów inspekcji transportu drogowego. Kontrola ta wymaga na ogół przesłuchania świadków w jej trakcie, co wyklucza zastosowanie art. 79 kpa.

Sąd nie znalazł również podstaw do uwzględnienia zarzutów naruszenia zasad postępowania administracyjnego wyrażonych w art. 8, 9, 10 §1 Kpa. Jak wynika z akt sprawy skarżący został zawiadomiony o wszczęciu postępowania administracyjnego oraz o przysługujących mu uprawnieniach i ciążących na nim obowiązkach w tym postępowaniu. Zapewnione również zostało jego prawo do udziału w postępowaniu, o czym świadczą pisma skarżącego składane w toku postępowania przed organami administracji I jak i II instancji.

Za nietrafny uznać również należy zarzut skargi o przekroczeniu przez organy uznania administracyjnego oraz niewyjaśnienia w sposób należyty przyczyn, dla których organ z tego uznania skorzystał, co narusza zdaniem skarżącego również treść art. 107 kpa. Przede wszystkim zauważyć należy, że kary w transporcie drogowym określono w sposób sztywny w ramach poszczególnych przewinień, a decyzje wydawane na podstawie tych przepisów mają związany, a nie uznaniowy charakter. W sytuacji zatem, gdy organy administracji drogowej, tak jak w rozpoznawanej sprawie, stwierdzą wystąpienie konkretnych naruszeń, obowiązane są do zastosowania wobec podmiotów dopuszczających się tych naruszeń – właściwych określonych w załączniku do ustawy o transporcie drogowym norm penalizujących poszczególne naruszenia. Jednocześnie w ocenie Sądu stanowisko wyrażone w tym przedmiocie w zaskarżonej decyzji uzasadnione zostało w sposób wymagany przez normę prawa określoną w przepisie art. 107 § 3 kpa.

Nadto wskazać należy, że w świetle przepisu art. 134 p.p.s.a., Sąd nie dopatrzył się innych naruszeń przepisów prawa materialnego i postępowania, które skutkowałoby uchyleniem zaskarżonej decyzji.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.