Wyrok NSA, sygn. akt OSK 590/04
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2004-09-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6341 Pozbawienie uprawnień kombatanckich oraz pozbawienie uprawnień dla wdów /wdowców/ po kombatantach
Hasła tematyczne: Kombatanci
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Teza: 1. Pojęcie zatrudnienia użyte w przepisie art. 21 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego /t.j. Dz.U. 2002 nr 42 poz. 371 ze zm./ należy odróżnić od pełnienia służby lub funkcji.

2. Przepisy ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, nie wyłączają możliwości przewidzianej w art. 268a, Kpa tj. upoważnienia w formie pisemnej pracowników kierowanej jednostki do załatwiania spraw, a w szczególności wydawania decyzji w imieniu organu administracji publicznej.

3. Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 22 września 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach dotyczących pozbawienia i przywrócenia uprawnień kombatanckich oraz zasad przeprowadzania weryfikacji tych uprawnień /Dz.U. nr 116 poz. 745/ nie wyłącza również możliwości stosowania przepisu art. 268a Kpa, a wręcz w par. 17 stanowi, że w zakresie nie uregulowanym w rozporządzeniu, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Ponieważ przepis ten nie zawiera określenia "odpowiednio", należy uznać, że stosuje się wprost przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, a więc również powołany art. 268a.

TEZY

1. Pojęcie zatrudnienia użyte w przepisie art. 21 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego /t.j. Dz.U. 2002 nr 42 poz. 371 ze zm./ należy odróżnić od pełnienia służby lub funkcji.

2. Przepisy ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, nie wyłączają możliwości przewidzianej w art. 268a, Kpa tj. upoważnienia w formie pisemnej pracowników kierowanej jednostki do załatwiania spraw, a w szczególności wydawania decyzji w imieniu organu administracji publicznej.

3. Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 22 września 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach dotyczących pozbawienia i przywrócenia uprawnień kombatanckich oraz zasad przeprowadzania weryfikacji tych uprawnień /Dz.U. nr 116 poz. 745/ nie wyłącza również możliwości stosowania przepisu art. 268a Kpa, a wręcz w par. 17 stanowi, że w zakresie nie uregulowanym w rozporządzeniu, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Ponieważ przepis ten nie zawiera określenia "odpowiednio", należy uznać, że stosuje się wprost przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, a więc również powołany art. 268a.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie : Przewodniczący Sędzia NSA Izabella Kulig-Maciszewska (spr.), Sędziowie NSA Zbigniew Rausz, Joanna Runge-Lissowska, Protokolant Mariola Błaszczyk, po rozpoznaniu w dniu 14 września 2004 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku z dnia 11 grudnia 2003 r. sygn. akt II SA/Gd 1415/01 w sprawie ze skargi [...] na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] marca 2001 r. Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku wyrokiem z dnia 11 grudnia 2003 r. w sprawie sygn. akt II SA/Gd 1415/01, oddalił skargę [...] na decyzję kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] marca 2001 r. w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich.

Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach sprawy:

Decyzją z dnia [...] listopada 1998 r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, po rozpatrzeniu wniosku [...] o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy swą decyzję z dnia [...] sierpnia 1998 r. w przedmiocie pozbawienia skarżącego uprawnień kombatanckich na mocy art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. a w związku z art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. a ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. Nr 142, poz. 950 z 1997 r., z późn. zm.). W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że z całości akt sprawy wynika, iż skarżący służył w Urzędzie Bezpieczeństwa, co – zgodnie z wyżej powołanymi przepisami – pozbawia go uprawnień kombatanckich.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Gdańsku na tę decyzję, [...] zarzucił naruszenie art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. a, w związku z art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. a ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, przez przyjęcie, iż był zatrudniony w organach bezpieczeństwa, bowiem w tym okresie nie otrzymywał żądnego wynagrodzenia. Zdaniem skarżącego doszło również do naruszenia § 7 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 22 września 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach dotyczących pozbawienia i przywrócenia uprawnień kombatanckich oraz zasad przeprowadzania weryfikacji tych uprawnień (Dz.U. Nr n116, poz. 745 z 1997 r.). Wbrew dyspozycji tego przepisu skarżący nie został bowiem zaznajomiony z dowodami zgromadzonymi w toku postępowania weryfikacyjnego po jego zakończeniu. Skarżący wskazał również na fakt powołania w decyzji z dnia 6 sierpnia 1998 r., jako podstawy prawnej nieistniejących przepisów.

Rozpoznając skargę Naczelny Sąd Administracyjny, wyrokiem z dnia 23 marca 2000 r. uchylił obie wskazane decyzje Kierownika do Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie Sąd stwierdził, że skarga zasługiwała na uwzględnienie, gdyż rozpatrujący sprawę organ administracji dopuścił się naruszenia przepisów postępowania w sposób mogący mieć wpływ na wynik postępowania. Wyjaśniając bliżej motywy wyroku Sąd wskazał m.in., że wbrew § 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 września 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach dotyczących pozbawienia i przywrócenia uprawnień kombatanckich oraz zasad przeprowadzania weryfikacji tych uprawnień po zakończeniu postępowania, organ już po upływie terminu, w którym skarżący mógł się zapoznać z aktami sprawy, prowadził nadal postępowanie. Dnia 8 czerwca 1998 r. Urząd zwrócił się do Komendy Wojewódzkiej Policji w K. o nadesłanie informacji na temat zatrudnienia skarżącego w Milicji Obywatelskiej. W odpowiedzi, pismem z dnia 20 czerwca 1998 r. Komenda Wojewódzka Policji w K. przekazała informację, że skarżący był zatrudniony w KPMO w J. i w PUBP w J. w oznaczonym czasie. O powyższym piśmie nie zawiadomiono skarżącego, natomiast decyzja pozbawiająca go uprawnień kombatanckich, w której powołano się na treść pisma wydana została dnia [...] sierpnia 1998 r. Sąd wskazał, że postępowanie w przedmiocie weryfikacji uprawnień kombatanckich ma charakter szczególny, prowadzi bowiem do pozbawienia obywatela nabytych przez niego w przeszłości, na podstawie przepisów ówcześnie obowiązującego prawa, uprawnień. Postępowanie w tego rodzaju sprawach musi być prowadzone przy zachowaniu wszelkich wymogów wynikających m.in. z przepisów art. 8 i 9 kpa, które zostały przez organ naruszone.

Ponownie rozpoznając sprawę, Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych poinformował skarżącego o zmianie stanu prawnego, w szczególności o aktualnej treści art. 21 ust. 3 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego i wezwał go do nadesłania w terminie do 24 lipca 2000 r. wszelkich dowodów na okoliczności wskazanych w piśmie.

W związku z tym pismem, skarżący wniósł o zażądanie z Komendy Wojewódzkiej Policji w K. jego akt osobowych, jednocześnie oświadczył, że nie brał udziału w okresie od lutego do grudnia 1945 r. w żadnych działaniach przeciwko formacjom zbrojnego podziemia. Wskazując na zaświadczenia, w których stwierdzono, że pełnił służbę w organach Bezpieczeństwa Publicznego w charakterze funkcjonariusza lub, że był zatrudniony w charakterze funkcjonariusza twierdził, że zaświadczenia te są sprzeczne i nie dają odpowiedzi na pytanie czy był zatrudniony w organach Bezpieczeństwa Publicznego. Podtrzymał przy tym swoje twierdzenie, że nie był zatrudniony w strukturach organów Bezpieczeństwa Publicznego, gdyż nie otrzymywał od lutego do września 1945 r. żadnego wynagrodzenia oraz nie zawarto z nim żadnej umowy w formie pisemnej lub ustnej. Skarżący podkreślił również, że nie spełnia przesłanek art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. a ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego gdyż przepis ten wymaga koniunkcji pomiędzy pełnieniem służby lub funkcji, a zatrudnieniem.

Decyzją z dnia [...] września 2000 r. nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, ponownie pozbawił skarżącego uprawnień kombatanckich. Uzasadniając swą decyzję stwierdził, że w toku ponownie przeprowadzonego postępowania weryfikacyjnego ustalił, że skarżący w 1945 r. pełnił służbę w strukturach Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego oraz, że wezwany nie przedstawił dowodów, aby do tej służby został skierowany przez organizacje niepodległościowe lub był zwerbowany w celu udzielenia im pomocy. Organ wskazał też na zmianę stanu prawnego, z której wynika, że nieistotne stało się wykazywanie, że podczas służby w strukturach Urzędu Bezpieczeństwa, kombatant wykonywał wyłącznie zadania niezwiązane ze zwalczaniem osób lub organizacji walczących o suwerenność i niepodległość Polski.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, skarżący podniósł, że Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych nie odniósł się do jego twierdzeń.

Ponownie rozpatrując sprawę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] marca 2001 r. nr [...] utrzymał w mocy swoje poprzednie rozstrzygnięcie. Uzasadniając decyzję Kierownik Urzędu odniósł się do pisma Komendy Wojewódzkiej Policji w K. z dnia 20 czerwca 1998 r., z których jednoznacznie wynika, że skarżący w okresie od 1 lutego 1945 r. do 1 października 1945 r. był zatrudniony w charakterze funkcjonariusza w Komendzie Powiatowej Milicji Obywatelskiej w J. oraz w Powiatowym Urzędzie Bezpieczeństwa Publicznego w J.

Zaskarżając powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Gdańsku, skarżący ponownie zarzucił naruszenie prawa materialnego, w szczególności art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. a w zw. z art. 21 pkt 4 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, przepisów proceduralnych – w szczególności § 2, 5 i 7 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 22 września 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach dotyczących weryfikacji tych uprawnień, a także art. 25 ust. 4 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego.

Skarżący wskazał w szczególności, że z treści powołanych przepisów wynika jednoznacznie, iż przed podjęciem przez Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzji o pozbawieniu uprawnień kombatanckich przeprowadza się postępowanie weryfikacyjne. Skarżący zarzucił ponadto, że w piśmie z dnia 29 czerwca organ nie przytoczył pełnej treści art. 21 ust. 3 pkt 1 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. Jest to o tyle istotne – zdaniem skarżącego – że nie został on w pełni poinformowany o zakresie przedmiotowym ewentualnych dowodów, które mógłby złożyć w celu zachowania nabytych uprawnień. W skardze [...] powołał się także na argumentację uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 marca 2000 r. związaną z naruszeniem przepisów kpa.

Skarżący podniósł też, że nie uwzględniono zgłoszonych przez niego wniosków dowodowych. Wykazał ponadto, że złożył oświadczenie, iż nie pracował w organach bezpieczeństwa publicznego. Oświadczenie strony jest jak wywodził, również dowodem w rozumieniu kodeksu postępowania administracyjnego i organ administracji winien tę kwestię wnikliwie rozważyć. Skarżący zarzucił, że w zaskarżonej decyzji, jako jedyny dowód powołano pismo Komendy Wojewódzkiej Policji w K. z dnia 20 czerwca 1998 r., które wydane zostało na podstawie akt osobowych. Zgodnie zaś z § 5 powołanego przez skarżącego rozporządzenia, pełnienie służby lub funkcji stwierdzają na podstawie posiadanych dokumentów właściwe jednostki. Skarżący wykazał też, że pismo Komendy Policji zostało uzyskane w czerwcu 1998 r., zaś drugie postępowanie weryfikacyjne wszczęto we wrześniu 2000 r. Daty te świadczą – zdaniem skarżącego - o braku jakiegokolwiek działania ze strony organu mającego na celu uzyskanie dokumentów świadczących o zatrudnieniu i pełnieniu funkcji lub służby przez skarżącego w urzędzie bezpieczeństwa. Skarżący podniósł też, że Komenda Policji w swym piśmie nie wskazała na podstawie konkretnie jakich dokumentów zgromadzonych w aktach osobowych stwierdziła, że skarżący był zatrudniony jako funkcjonariusz. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wyrokiem z dnia 11 grudnia 2003 r. Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku, oddalił skargę powołując się na art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. a ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. Jak podniósł Sąd, w języku prawniczym określenia "służba" lub "pełnienie funkcji" i "zatrudnienie" nie są synonimami. Pierwsze z tych określeń mają węższy zakres znaczeniowy; są to formy zatrudnienia oparte na stosunku administracyjnoprawnym, natomiast drugie z przeciwstawionych pojęć obejmuje wszelkie formy wykonywania zatrudnienia, w tym zwłaszcza na podstawie umowy o pracę. Wymaganie zatem, aby przepis art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. a wskazanej ustawy miał zastosowanie jedynie do osoby, która równocześnie pełniła służbę lub funkcję i była zatrudniona, jest nietrafne. Osoba pełniąca służbę lub funkcję była już bowiem zatrudniona, tyle że nie na podstawie umowy o pracę, ale decyzji administracyjnej. Mając powyższe na uwadze stwierdził, że skoro skarżący nie kwestionuje, że był funkcjonariuszem urzędu bezpieczeństwa, to jest oczywiste, że ma do niego zastosowanie art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. a ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. Pełniąc służbę lub funkcję w Urzędzie Bezpieczeństwa, skarżący był tym samym zatrudniony w tym Urzędzie. Pozostałe zarzuty skarżącego wydają się – zdaniem Sądu – nieistotne, skoro skarżący jedynej w sprawie istotnej okoliczności nie kwestionuje, mianowicie tego, że był funkcjonariuszem urzędu bezpieczeństwa. Ponadto Sąd wskazał, że stosownie do art. 268a kpa, organ może upoważnić pracowników jednostki organizacyjnej do załatwiania w jego imieniu spraw , w tym do wydania decyzji.

Od wyroku tego skargę kasacyjna złożył [...], zarzucając:

- naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisów art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. a w związku z art. 21 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, polegające na nie przyjęciu przez NSA stanowiska, że skarżący pełnił służbę lub funkcje i był zatrudniony w strukturach Urzędu Bezpieczeństwa, a co za tym idzie, że zachodzą w stosunku do niego podstawy do pozbawienia go uprawnień kombatanckich;

- naruszenie przepisów prawa procesowego mających bezpośredni wpływ na treść rozstrzygnięcia, w tym art. 77 i 80 kpa w związku z art. 59 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, poz. 368 z późn. zm.) , przez przyjęcie, iż skarżący nie kwestionował, że był funkcjonariuszem organu Bezpieczeństwa Publicznego; uchylanie się od rozpoznania istoty sprawy tj. naruszenia art. 7, 8, 75, 76 i 78 kpa oraz § § 2, 5 i 7 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 22 września 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach dotyczących pozbawienia i przywrócenia uprawnień kombatanckich oraz zasad przeprowadzenia weryfikacji tych uprawnień, przez nie wyjaśnienie zarzutu złożonego w skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku dotyczącego pominięcia przez Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych żądania skarżącego udokumentowania lub innego udowodnienia – wskazania dokumentów lub innych dowodów stanowiących podstawę do ustalenia prawdziwości treści wydanego przez Komendę Wojewódzka Policji w K. zaświadczenia z dnia 20 czerwca 1998 r. o pracy, czy też służbie skarżącego w organach Bezpieczeństwa Publicznego, a także zarzucono naruszenie art. 25 ust. 4 w/w ustawy poprzez fakt podpisania zaskarżonej decyzji przez nieuprawnioną do tego osobę.

Jednocześnie skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku do ponownego rozpoznania i pozostawienie temu Sądowi rozstrzygnięcia o zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego; ewentualnie o zmianę zaskarżonego wyroku i uchylenie decyzji Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 14 marca 2001 r. i zasądzenie od organu administracyjnego na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu obszernie przedstawiono dotychczasowy przebieg postępowania i powołano się na dotychczasową argumentację zarzucając, iż w swoich rozważaniach Naczelny Sąd Administracyjny uchylił się od rozpatrzenia istoty zarzutów podniesionych w skardze, skupiając się na wywodach dotyczących źródeł, które mogą lec u podstaw powstania stosunku pracy, służby itp.

Za pozbawione podstaw w zebranym materiale dowodowym oraz jako pozostające w sprzeczności z pismami, a nawet treścią skargi, skarżący uznaje ustalenia Sądu, że [...] nie kwestionuje, iż był funkcjonariuszem Urzędu Bezpieczeństwa. Skarżący przytacza zapis z pierwszej strony uzasadnienia wyroku, zgodnie z którym "Skarżący we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zaprzeczył aby był zatrudniony w organach Bezpieczeństwa Publicznego". Zdaniem skarżącego ocena materiału dowodowego, nie została przeprowadzona należycie. Mimo jego żądań, Komenda Wojewódzka Policji w K. nie wykazała na jakiej podstawie zostało wydane zaświadczenie, że skarżący był funkcjonariuszem Urzędu Bezpieczeństwa. Jeżeli oświadczenia są ze sobą sprzeczne, to w toku postępowania administracyjnego należy je wyjaśnić. Organ administracyjny powinien wskazać dokument urzędowy w postaci rozkazu, powołania, delegowania itp. przez właściwy organ Milicji lub Urzędu Bezpieczeństwa, z którego treści wynikałoby, że skarżący stał się w jakiejś dacie funkcjonariuszem Urzędu Bezpieczeństwa. Zdaniem skarżącego, zarówno organ administracji, jak i Sąd uchyliły się od rozpoznania istoty sprawy. Uchyliły się od dokonania oceny prawidłowości postępowania organu administracji w zakresie ustalenia prawdziwości treści zaświadczenia KW MO w K. wobec kwestionowania jego prawdziwości przez skarżącego.

Ponadto skarżący ponownie podnosi zarzut nieprawidłowego podpisania decyzji o pozbawieniu go uprawnień kombatanckich sugerując, że w tym przypadku nie ma zastosowania art. 268 kpa.

W tym stanie sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje.

W pierwszej kolejności należy wskazać, iż zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), Sąd rozpoznaje sprawę w granicach skargi i z urzędu bierze pod uwagę jedynie nieważność postępowania.

Ponieważ w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania określone w § 2 art. 183 w/w ustawy, Sąd rozpoznał sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Oznacza to, że nawet w przypadku, gdy Sąd dostrzegł naruszenia prawa, które nie zostały wskazane w podstawie zaskarżenia, to nie może ich brać pod uwagę przy rozpoznaniu sprawy. Mając powyższe na względzie, Sąd uznał, że wskazane w skardze podstawy kasacyjne nie są usprawiedliwione.

Sąd dokonał prawidłowej wykładni przepisu art. 21 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (tekst jedn. z 2002 r. Dz.U. Nr 42, poz. 371 z późn. zm.) w zakresie wyjaśnienia użytych w tym przepisie sformułowań " pełniła służbę lub funkcję i była zatrudniona". Szczegółowo Sąd przedstawił swą argumentację, z którą należy się zgodzić. Pojęcie zatrudnienia użyte w tym przepisie należy bowiem odróżnić od pełnienia służby lub funkcji.

W niniejszej sprawie Sąd przyjął, że skarżący pełnił służbę w strukturach urzędu bezpieczeństwa, a więc nie była z nim zawierana umowa o pracę w tych organach.

W sytuacji, gdy Sąd uznał, że sytuacja skarżącego wypełnia dyspozycję powyższego przepisu, to zasadnie stwierdził, że prawidłowo zastosowano przepis art. 25 ust. 2 pkt 1 ppkt a w/w ustawy pozbawiający skarżącego dotychczasowych uprawnień kombatanckich. W tym zakresie nie można zatem zarzucić sądowi błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania powyższego przepisu. Zastosowanie tego przepisu opierało się na ustalonym stanie faktycznym, który to stan kwestionuje skarżący, zarzucając Sądowi naruszenie przepisów postępowania. Zdaniem skarżącego, Sąd bezpodstawnie przyjął, iż nie była kwestionowana przez niego okoliczność służby w organach bezpieczeństwa publicznego. Faktycznie okoliczność ta była podważana przez skarżącego, ale dopiero w toku postępowania weryfikacyjnego. Natomiast w postępowaniu dotyczącym przyznania uprawnień kombatanckich, skarżący nie tylko nie kwestionował tej okoliczności, ale wręcz się na nią powoływał. Wynika to z akt postępowania, w tym z własnoręcznie sporządzonego przez skarżącego życiorysu, w którym skarżący podaje, iż od początku lutego do końca września 1945 r. brał udział w walkach z bandami i reakcyjnym podziemiem na terenie powiatu [...], jako funkcjonariusz posterunku Milicji Obywatelskiej, a następnie Powiatowego Urzędu Bezpieczeństwa w J. Te same dane skarżący podaje w innych dokumentach, jak deklaracja członkowska ZBOWiD z roku 1960 i z roku 1977.

Fakt, że skarżący pełnił służbę w organach Bezpieczeństwa Publicznego jako funkcjonariusz w okresie od 1 lutego 1945 r. do 1 października 1945 r. i brał udział w tym okresie w walkach z bandami i reakcyjnym podziemiem, potwierdza również zaświadczenie Wojewódzkiego Urzędu Spraw Wewnętrznych w K. z dnia 15 maja 1984 r., które to zaświadczenie wydane zostało na wniosek skarżącego.

W tej sytuacji Sąd prawidłowo uznał, że materiał dowodowy składający się głównie z oświadczeń samego skarżącego składanych w latach 1960-1985, w sposób jednoznaczny i nie budzący wątpliwości potwierdza okoliczność, iż skarżący w okresie od lutego do października 1945 r. pełnił służbę w organach bezpieczeństwa publicznego, co stanowi przesłankę, o której mowa w powołanym art. 21 ust. 2 pkt 4 pkt a.

W związku z tym, nie jest trafny zarzut skargi kasacyjnej, iż Sąd naruszył przepisy postępowania nie wyjaśniając podnoszonego w skardze zarzutu o braku udokumentowania źródłowego zaświadczenia wydanego przez Komendę Wojewódzką Policji w K. z dnia 20 czerwca 1998 r.

W świetle zgromadzonego materiału dowodowego, o którym mowa wyżej, zaświadczenie z 20 czerwca 1998 r. jedynie potwierdza ten materiał i w związku z tym nie istniała potrzeba dalszego jego wyjaśnienia. Zwłaszcza, że zgodnie z § 5 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 22 września w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach dotyczących pozbawienia i przywrócenia uprawnień kombatanckich oraz zasad przeprowadzania weryfikacji tych uprawnień (Dz.U. Nr 116, poz. 745) fakt zatrudnienia, pełnienia służby lub funkcji m.in. w strukturach Urzędu Bezpieczeństwa stwierdzają na podstawie posiadanych dokumentów właściwe jednostki organizacyjne Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji.

Należy przy tym dodać, iż w świetle treści przepisu art. 21 ust. 3 pkt 1 powołanej ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. w jego brzmieniu na dzień wydania decyzji, bez znaczenia pozostaje okoliczność, czy skarżący faktycznie brał czynny udział w walce "z bandami i reakcyjnym podziemiem", jak to wynika z powołanego zaświadczenia Urzędu Spraw Wewnętrznych w K. z dnia 15 maja 1984 r., czy też – jak twierdzi obecnie skarżący – nie brał w nich udziału, bowiem chorował i przebywał w szpitalu.

Reasumując należy stwierdzić, iż podnoszone w skardze kasacyjnej zarzuty co do naruszenia przez Sąd przepisów postępowania, które to naruszenie miało doprowadzić do niewyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy, a przede wszystkim czy skarżący był funkcjonariuszem Urzędu Bezpieczeństwa – nie są zasadne. Fakt, że skarżący pełnił służbę w Powiatowym Urzędzie Bezpieczeństwa w J. wynika bowiem wprost ze stosownych oświadczeń, deklaracji złożonych w latach 1960-1977 przez samego skarżącego. Urzędowe zaś zaświadczenia jedynie tę okoliczność potwierdzają.

Odnosząc się do zarzutu skargi kasacyjnej o naruszenie przez Sąd art. 25 ust. 4 w/w ustawy poprzez przyjęcie, iż decyzję o pozbawieniu uprawnień kombatanckich może podpisać inna osoba niż Kierownik Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych, to również należy stwierdzić, że nie jest on zasadny. Sąd trafnie uznał, że przepisy ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, nie wyłączają możliwości przewidzianej w art. 268a tj. upoważnienia w formie pisemnej pracowników kierowanej jednostki do załatwiania spraw, a w szczególności wydawania decyzji w imieniu organu administracji publicznej.

Należy przy tym zwrócić uwagę, iż postępowanie dotyczące pozbawienia uprawnień kombatanckich regulowane jest przepisem art. 25. Zgodnie z delegacją zawartą w ust. 6 tego przepisu wydane zostało rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach dotyczących pozbawienia i przywrócenia uprawnień kombatanckich oraz zasad przeprowadzania weryfikacji tych uprawnień (Dz.U. Nr 116, poz. 745). Rozporządzenie to nie wyłącza również możliwości stosowania przepisu art. 268a kpa, a wręcz w § 17 stanowi, że w zakresie nie uregulowanym w rozporządzeniu, stosuje się przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Ponieważ przepis ten nie zawiera określenia "odpowiednio", należy uznać, że stosuje się wprost przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, a więc również powołany art. 268a.

Z tych wszystkich względów uznając, iż skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, Sąd na zasadzie art. 184 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – orzekł jak w sentencji wyroku.