Postanowienie NSA, sygn. akt I GZ 415/22
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-11-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Przywrócenie terminu
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 83 par. 3, art. 86 par. 1, art. 141 par. 2 i 3
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Piotr Pietrasz po rozpoznaniu w dniu 23 listopada 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia B. L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 24 lutego 2022 r.; sygn. akt I SA/Kr 1131/21 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi B. L. na decyzję Dyrektora Małopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Krakowie z dnia 21 czerwca 2021 r. nr [...] w przedmiocie płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami postanawia: oddalić zażalenie.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 24 lutego 2022 r., sygn. akt I SA/Kr 1131/21 po rozpoznaniu wniosku B. L. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 30 listopada 2021 r. sygn. akt I SA/Kr 1131/21 w sprawie ze skargi B. L. na decyzję Dyrektora Małopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Krakowie z dnia 21 czerwca 2021 r. nr [...] w przedmiocie płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami na rok 2020 postanowił odmówić przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 30 listopada 2021 r. sygn. akt I SA/Kr 1131/21.

W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że odpis ww. wyroku został przesłany Skarżącej wraz z pouczeniem m.in. o możliwości zgłoszenia w terminie 7 dni od doręczenia odpisu wyroku wniosku o sporządzenie jego uzasadnienia. Przesyłka pocztowa zawierająca odpis wyroku i pouczenie została odebrana przez skarżącą dnia 7 grudnia 2021 r.

Skarżąca dnia 9 grudnia 2022 r. dokonała przelewu kwoty 100 złotych na konto WSA w Krakowie tytułem "UZASADNIENIE WYROKU ISA.KR1131.21 Z DNIA 30.11.2021 WSA".

Pismem procesowym datowanym na dzień 8 lutego 2022 r. (data nadania– 10 lutego 2022 r.) skarżąca podniosła, że pismem nadanym przesyłką poleconą z dnia 14 grudnia 2021 r. wniosła o sporządzenie i doręczenie pisemnego uzasadnienia ww. wyroku. Powyższą przesyłkę Skarżąca omyłkowo skierowała do Dyrektora Małopolskiego OR ARiMR w Krakowie. Wobec powyższego skarżąca wniosła o przywrócenie terminu na złożenie wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia ww. wyroku.

Sąd I instancji wskazał, że zgodnie z art. 141 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325; dalej: p.p.s.a.) w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku. Jak wynika z przepisów art. 85, art. 86 § 1, art. 87 p.p.s.a. przywrócenie terminu jest uwarunkowane łącznym spełnieniem wskazanych w nich przesłanek. Brak choćby jednej z nich uniemożliwia zaś przywrócenie terminu. W ocenie Sądu w rozpatrywanej sprawie nie wszystkie przesłanki przywrócenia terminu zostały spełnione.

Sąd I instancji wskazał, że przyczyna uchybienia terminu, polegająca na błędnym odczytaniu prawidłowego adresata wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, ustała dnia 7 lutego 2022 r. w chwili uzyskania opinii adwokata. Zatem Skarżąca składając wniosek dnia 10 lutego 2022 r. o przywrócenie terminu, dochowała siedmiodniowego terminu, o którym mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a. (siedmiodniowy termin na złożenie wniosku upłynął z dniem 14 lutego 2022 r.). Wraz z wnioskiem złożyła również wniosek o sporządzenie uzasadnienia, zatem spełniła także wymóg określony w art. 87 § 4 p.p.s.a.

Jednak przedstawione we wniosku okoliczności mające usprawiedliwić brak winy w uchybieniu terminu, w ocenie Sądu nie usprawiedliwiają dokonania czynności złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z uchybieniem terminu.

Analizując przesłankę braku winy w uchybieniu terminu w kontekście powyższych rozważań Sąd uznał, że Skarżąca tej przesłanki nie uprawdopodobniła. Nie wykazała obiektywnie niezależnych przyczyn, które uniemożliwiły złożenie wniosku w terminie. Podkreślił, że Skarżąca wbrew temu co podniosła w uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu, została wraz z doręczeniem odpisu wyroku w należyty i pełny sposób pouczona o terminie i wszelkich okolicznościach dotyczących złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia. W szczególności została pouczona, że "wniosek złożony po upływie 7 dni jest bezskuteczny (nie wywołuje skutków prawnych)". Oczywistym przy tym jest, że autorem uzasadnienia wyroku jest sędzia sprawozdawca, podpisuje je trzech sędziów orzekających w sprawie, a adresatem wniosku winien być sąd, który wydał wyrok.

Sporządzenie przez Sąd uzasadnienia wyroku w przypadku oddalenia skargi zależy wyłącznie od terminowego wniesienia wniosku o jego sporządzenie. Dochowując należytej staranności Skarżąca powinna była zatem trzymać pieczę nad prowadzoną sprawą przez kontrolę terminów procesowych, w tym wypadku terminowego przesłania pisma procesowego na właściwy adres. Twierdzenia Skarżącej zawarte we wniosku nie uprawdopodabniają same z siebie braku winy w uchybieniu terminu. Sąd stwierdził, że złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku do organu, którego decyzja była przedmiotem zaskarżenia, stanowiło niedopełnienie ciążącej na niej powinności należytego dbania o swoje interesy w swoim dobrze pojętym interesie. Przedstawione przez Skarżącą okoliczności w żadnej mierze nie wykazują braku winy w podjętych przez Skarżącą działaniach. Nie można skutecznie powoływać się na brak winy w uchybieniu terminu, jeśli nie zaistniały przeszkody uniemożliwiające dokonanie czynności w sposób prawidłowy.

Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła B. L. zaskarżając postanowienie w całości i wnosząc o jego uchylenie.

Skarżąca podkreśliła, że dokonała błędnej interpretacji pisma które otrzymała z WSA w Krakowie będąc przekonana, że skoro odwołanie od decyzji należy wnosić do WSA w Krakowie za pośrednictwem Dyrektora OR ARiMR, a także ewentualne dalsze pisma w tej sprawie należy także wnosić za jego pośrednictwem. Nie mając wiedzy prawniczej kierowała się dotychczasowym postępowaniem dotyczącym odwołania od decyzji. W żadnym miejscu w pouczeniu nie jest wskazane, że wniosek należy złożyć do WSA w Krakowie. W niniejszym postępowaniu nie było winy skarżącej a jedynie brak wiedzy do kogo należy przesłać pismo. Skarżąca nie była w sposób wyraźny poinformowana, że tę informację należy przesłać wprost do WSA w Krakowie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie jest zasadne.

Zgodnie z art. 141 § 2 p.p.s.a. w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku. Uzasadnienie wyroku sporządza się w terminie czternastu dni od dnia zgłoszenia wniosku. W myśl art. 141 § 3 p.p.s.a. odmowa sporządzenia uzasadnienia wyroku następuje postanowieniem wydanym na posiedzeniu niejawnym.

Podnieść również należy, że regułą w postępowaniu sądowym jest bezskuteczność czynności podjętych przez stronę po terminie. Niniejsza zasada nie ma jednak charakteru bezwzględnego. Zgodnie bowiem z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1). W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu ( art. 87 § 2). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4). Z powołanych wyżej regulacji wynika, że aby wniosek o przywrócenie uchybionego terminu mógł zostać uwzględniony, przywołane przesłanki muszą być spełnione łącznie.

Jak trafnie wskazał to Sąd pierwszej instancji, warunkiem zachowania 7-dniowego terminu do złożenia wniosku o doręczenie uzasadnienia wyroku oddalającego skargę jest skierowanie wniosku w tym terminie do właściwego sądu. Odpis sentencji wyroku został doręczony skarżącej wraz z pouczeniem w dniu 7 grudnia 2021 r. Termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku upływał zatem z dniem 14 grudnia 2021 r. Skarżąca natomiast wniosek o sporządzenie i doręczenie pisemnego uzasadnienia wyroku nadała przesyłką poleconą w dniu 14 grudnia 2021 r. do Dyrektora Małopolskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Krakowie.

Zdaniem NSA należy podzielić ocenę Sądu I instancji, że przedstawione we wniosku o przywrócenie terminu okoliczności nie usprawiedliwiają braku winy w uchybieniu terminu na dokonanie czynności złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z uchybieniem terminu.

Zgodnie z art. 6 p.p.s.a. sąd administracyjny w razie uzasadnionej potrzeby udziela stronom występującym bez profesjonalnego pełnomocnika niezbędnych pouczeń co do czynności procesowych i skutków ich zaniedbań.

W niniejszej sprawie z pouczenia skierowanego do skarżącej wynika, że: "Zgodnie z art. 141 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718), pisemne uzasadnienie powyższego wyroku może zostać sporządzone na wniosek, zgłoszony przez stronę w terminie 7 dni od dnia doręczenia niniejszego odpisu, przy czym oddanie pisma w placówce P.P. SA (będącej operatorem wyznaczonym w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe), albo placówce pocztowej operatora świadczącego pocztowe usługi powszechne w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, albo polskim urzędzie konsularnym jest równoznaczne z wniesieniem go do sądu (art. 83 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2016 r. poz. 718)."

Przepis art. 83 § 3 p.p.s.a. jest jasny, językowo zrozumiały. Uzależnienie zachowania terminu wniesienia pisma do sądu, od oddania tego pisma w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z 2012 r. Prawo pocztowe zapewnia jednakowe wymagania formalne dla wszystkich uczestników procesu. Użyty w tym przepisie kategoryczny zwrot "oddanie pisma (...) jest równoznaczne z wniesieniem go do sądu" oznacza to, że wnosząc w ten sposób skargę do sądu strona skarżąca uzyskuje pewność co do daty wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego z wszelkimi konsekwencjami z tym związanymi.

W ocenie NSA, skarżąca wbrew temu co podniosła w uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu, została wraz z doręczeniem odpisu wyroku w należyty i pełny sposób pouczona o terminie i wszelkich okolicznościach dotyczących złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia. Z powyższego pouczenia wynika, że wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku należy złożyć do Sądu. Ponadto oczywistym przy tym jest, że autorem uzasadnienia wyroku jest sędzia sprawozdawca, podpisuje je trzech sędziów orzekających w sprawie, a adresatem wniosku winien być sąd, który wydał wyrok.

W konsekwencji powyższego należało uznać za zasadne stanowisko Sądu I instancji, który uznał, że skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia. Sąd I instancji oceniając wniosek prawidłowo stwierdził, że nie została spełniona przesłanka braku winy wymieniona w art. 86 § 1 p.p.s.a. warunkująca przywrócenie skarżącej terminu. Skarżąca bowiem nie uprawdopodobnił w sposób wystarczający, iż nie ponosi winy w uchybieniu terminu.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia