Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 2757/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-08-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 8a
journal: Dz.U. 2019 poz 288
law: Ustawa z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu,  Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony  Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin - tekst jedn.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c, art. 119 pkt 2, art. 120
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Walawski, Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Sędzia WSA Iwona Maciejuk (spr.), , , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 21 sierpnia 2020 r. sprawy ze skargi C. B. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] października 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyłączenia stosowania przepisów ustawy uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] października 2019 r. nr [...], na podstawie art. 8a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r.

o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2019 r. poz. 288 ze zm.), zwanej dalej również ustawą o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...), odmówił wyłączenia stosowania wobec C. B. art. 15c, art. 22a i art. 24a powołanej wyżej ustawy.

W uzasadnieniu organ przedstawił informacje zawarte we wniosku strony. Organ ustalił, że C.B. został zwolniony ze służby w Policji w dniu [...] stycznia 2017 r., posiada prawo do emerytury, której wysokość ustalono z uwzględnieniem odpowiednio art. 15c powołanej ustawy.

Organ wskazał, że z pisma z dnia [...] czerwca 2017 r. Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu tj. informacji o przebiegu służby wynika, że wnioskodawca pełnił służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b ustawy, w okresie służby od dnia [...] lutego 1989 r. do dnia [...] grudnia 1989 r. Całkowity okres służby ww. wynosi 27 lat, 10 miesięcy i 26 dni, z czego okres służby na rzecz totalitarnego państwa wynosi 10 miesięcy i 13 dni. Do wysługi emerytalnej został zaliczony również okres pełnienia służby w ramach zasadniczej służby wojskowej, który trwał 1 rok, 11 miesięcy i 15 dni. Organ podał, że z kopii akt osobowych przekazanych pismem z dnia [...] lutego 2018 r., przez Instytut Pamięci Narodowej - Komisję Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu nie wynika, aby Pan C. B. nierzetelnie wykonywał zadania i obowiązki w okresie pełnienia służby po dniu 12 września 1989 r.

Minister wskazał, że Komendant Główny Policji w piśmie z dnia [...] marca

2018 r., opierając się na zebranej dokumentacji również ocenił, że C. B. rzetelnie wykonywał zadania i obowiązki w okresie pełnienia służby w Policji. Komendant Główny Policji po dokonaniu analizy przebiegu służby wnioskodawcy,

a w szczególności uwzględnieniu informacji dotyczących stanowisk służbowych zajmowanych w trakcie służby, uzyskanych awansów w stopniu służbowym, podwyżek dodatku służbowego, opinii służbowych ze wskazaniem okresów opiniowania i ogólnej oceny, a także informacji o przyznanym odznaczeniu (Srebrny Medal za Długoletnią Służbę), stwierdził, że zadania i obowiązki wykonywane przez C. B. po dniu 12 września 1989 r. były realizowane w sposób rzetelny. Nie stwierdzono kar dyscyplinarnych, ani prowadzonych wobec ww. postępowań karnych lub karno-skarbowych. Podał, że z materiału dowodowego wynika również, iż wnioskodawca był członkiem [...]. Jednocześnie pismem z dnia [...] sierpnia 2019 r. Komendant Główny Policji poinformował, że po dokonaniu ponownej weryfikacji archiwalnej, w dokumentacji widnieje zapis o tym, że ww. w dniu [...] czerwca 2016 r., w ramach wykonywania obowiązków służbowych w powyżej wskazanej [...] "(...) brał udział w realizacji czynności dotyczących podłożenia urządzeń wybuchowych w pięciu budynkach na terenie podległym KPP [...] (...) ".

Organ przytoczył art. 8a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...). Podał, że wskazane przesłanki muszą być spełnione łącznie.

Odnosząc się do pierwszej z przesłanek organ wskazał, że krótkotrwałość musi być każdorazowo oceniana indywidualnie, wszelako z zastrzeżeniem, że winna być ona rozpatrywana przede wszystkim w ujęciu bezwzględnym, jako długość okresu służby na rzecz totalitarnego państwa. Dodatkowo organ winien ocenić powyższą przesłankę w aspekcie proporcjonalnym, tj. w porównaniu stosunku służby na rzecz totalitarnego państwa do całości okresu służby byłego funkcjonariusza. Podał, że krótkotrwałość jest wprawdzie pojęciem nieostrym, w zakresie którego trudno określić choćby przybliżoną definicję, jednak powołując się na wykładnię językową stwierdził, że krótkotrwałość jest tożsama z nietrwałością, przelotnością lub chwilowością.

Analizując drugą z przesłanek organ wskazał, że pojęcie rzetelności w ujęciu określającym postawę oraz jakość wykonywania zadań i obowiązków zawodowych definiować należy jako sumienne, solidne i dokładne wykonywanie swojej pracy - przyjętych na siebie obowiązków.

Rzetelne wykonywanie obowiązków służbowych oznacza ich realizację na najwyższym poziomie. Postawa rzetelnego funkcjonariusza charakteryzuje

się wzorowością w działaniu służbowym, nie tylko w zakresie podejmowania

i nienagannej realizacji zadań obligatoryjnych, ale także wykazywania inicjatywy

i realizowania obowiązków dodatkowych.

Organ stwierdził, że zwrot "szczególnie z narażeniem zdrowia i życia" traktować należy jako dodatkowy czynnik wpływający na ocenę wartości rzetelnej służby funkcjonariusza. Zauważył jednak, że warunek "narażenie zdrowia i życia" odnosi się do kwalifikacji narażenia rozumianej jako stwierdzenie istnienia zagrożenia innego niż normalne następstwo pełnienia służby, przy założeniu, że w jej istotę wpisane jest ryzyko zagrożenia życia i zdrowia. Z perspektywy ustawowej regulacji ważne jest, aby zagrożenie nie było normalnym następstwem służby, czy też nie miało charakteru hipotetycznego, ale było rzeczywiste, dowiedzione i miało charakter wyjątkowy.

Minister wskazał, że jego zadaniem jest stwierdzenie, czy w świetle zgromadzonego materiału dowodowego ww. przesłanki można uznać za spełnione, oraz ustalenie, czy zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek.

Odnosząc się do konieczności ustalenia w sprawie, że stanowi ona szczególnie uzasadniony przypadek, umożliwiający wyłączenie względem wnioskującego stosowania przepisów ogólnych, to jest art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej zdaniem organu spełnienie tego warunku postrzegać należy przez pryzmat całkowitego braku jakichkolwiek faktów, mogących stawiać rzetelność służby osoby zainteresowanej pod znakiem zapytania. Organ wskazał, że "szczególnie uzasadniony przypadek" znalazł się w ustawie obok dwóch pozostałych przesłanek. Oznacza to, że krótkotrwałość służby na rzecz państwa totalitarnego i rzetelność służby pełnionej po dniu 12 września 1989 r., pełnionej nawet z narażeniem zdrowia i życia nie wystarczą do oceny, czy zastosowanie art. 8a ustawy zaopatrzeniowej jest zasadne.

Minister wskazując, że całkowity okres pełnionej przez C. B. służby wynosi 27 lat, 10 miesięcy i 26 dni, zaś służba pełniona na rzecz totalitarnego państwa to okres 10 miesięcy i 13 dni, co stanowi około 3% ogółu służby, stwierdził, że w przedmiotowej sprawie została spełniona przesłanka stypizowana w art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...).

Organ wskazał, że w dokumentacji otrzymanej z Komendy Głównej Policji nie zakwestionowano rzetelnego wykonywania obowiązków służbowych po dniu 12 września 1989 r. Zaznaczył też, że w aktach sprawy nie stwierdzono wprawdzie istnienia zaświadczenia potwierdzającego pełnienie przez wnioskodawcę służby z narażeniem zdrowia i życia, jednak mając na uwadze posiadanie przez ww. pełnej wysługi emerytalnej (75%) i związany z tym brak celowości ubiegania się o takie zaświadczenie, nie można wykluczyć, że istniały podstawy do jego wydania. Ponadto realizowanie przez zainteresowanego zadań w [...] może w ocenie organu wskazywać prawdopodobieństwo zaistnienia sytuacji, w których wystąpiło bezpośrednie zagrożenie zdrowia i życia.

Minister stwierdził, że wnioskodawca w toku pełnionej służby został odznaczony jedynie Srebrnym Medalem za Długoletnią Służbę. Powyższe wyróżnienie zdaniem organu niewątpliwie zasługuje na aprobatę, jednakże nie jest wystarczające do stwierdzenia, iż służba pełniona przez niego charakteryzowała się szczególnymi osiągnięciami wyróżniającymi go na tle pozostałych funkcjonariuszy. Minister podkreślił, że rzetelność wykonywania zadań i obowiązków, w kontekście roty złożonego ślubowania, należy do standardowych powinności policjanta. Stąd też nie można uznać za wyjątkową sytuację przypadek, w którym funkcjonariusz otrzymywał w czasie pełnienia służby nagrody albo inne gratyfikacje z tego tytułu. Minister wskazał,

że uprawnienie z art. 8a ustawy ma charakter wyjątkowy i dotyczy wyłącznie osób, które w czasie swojej służby położyły dla Państwa nacechowane ofiarnością

i poświęceniem zasługi. Zarówno postawa i osiągnięcia C. B. w służbie, jak również charakter i warunki jej pełnienia, w ocenie Ministra Spraw Wewnętrznych

i Administracji, nie dowodzą, aby przedmiotowa sprawa stanowiła szczególnie uzasadniony przypadek, pozwalający na skorzystanie z uprawnień wynikających z powyższego przepisu ustawy, skutkujących wyłączeniem stosowania względem wnioskodawcy ogólnie obowiązującego prawa.

Decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] października 2019 r. nr [...] stała się przedmiotem skargi C. B. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący zarzucił nieprawidłową interpretację dotycząca spełnienia przesłanek z art. 8a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...). Wskazał, że pierwsza przesłanka dotycząca krótkotrwałej służby, o której mowa wyżej została spełniona. Potwierdzają to zarówno źródła IPN oraz te z archiwum KWP [...]. Spełnienie przesłanki zostało również potwierdzone w zaskarżonej decyzji - jak wyliczono stanowiła ona jedynie 3% całkowitej służby. Skarżący podniósł, że nie może się zgodzić z uzasadnieniem decyzji co do braku spełnienia drugiej przesłanki mówiącej o "rzetelnym wykonywaniu obowiązków po dniu 12.09.1989r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia". Wskazał, że jego służba była wykonywana rzetelnie, nie budziła żadnych wątpliwości pod względem jakościowym, moralnym jak również honorowym. Podał, że nigdy nie naruszył jakichkolwiek przepisów ani zasad. Został odznaczony Srebrnym Medalem za długoletnią służbę. Wszystkie dokumenty potwierdzające te fakty dostępne są w jego aktach. W związku z powyższym pierwsza część drugiej przesłanki została spełniona co również przyznał Minister w zaskarżonej decyzji.

Skarżący wskazał, że Minister w zaskarżonej decyzji ma jednak wątpliwości co do spełnienia drugiej części drugiej przesłanki o treści "(...) w szczególności z narażeniem zdrowia i życia". Brak spełnienia tego przepisu uzasadnia tym, że ten warunek odnosi się do kwalifikacji narażenia zagrożenia innego niż następstwo pełnienia służby, przy założeniu, że w jej istotę wpisane jest ryzyko zagrożenia życia i zdrowia. Skarżący stwierdził, że należy brać pod uwagę literalne brzmienie tego przepisu. Warunek mówiący o narażeniu życia i zdrowia został według skarżącego spełniony. Skarżący przedstawił informacje dotyczące służby. Podniósł, że poza rzetelnym wykonywaniem obowiązków wykazywał chęć służby ponad standardowe zadania, także na takie, w których jego życie i zdrowie było narażone. Jest to wyrazem poświęcenia i oddania się służbie w większym stopniu niż "tylko" wykonywanie obowiązków wynikających z zajmowanego stanowiska. Skarżący nie zgodził się z uzasadnieniem decyzji, że czynności, które wykonywał nie cechowały się ofiarnością oraz poświęceniem.

Skarżący wskazał też m.in., że w uzasadnieniu decyzji nawet nie wspomniano, że pracował przez wszystkie lata jako technik-kryminalistyki, nigdy nie zmieniając wydziału ani charakteru pracy. Skarżący przedstawił informacje dotyczące charakteru pracy technika kryminalistyki. Podkreślił, że cała jego kariera w Policji to pomoc obywatelom. Podniósł, że nie może zgodzić się z decyzją, albowiem nie uwzględnia ona m.in. przedstawionych w skardze aspektów pełnionej służby. Podniósł, że jeśli w sprawach pozostawionych przez przepisy uznaniu administracyjnemu interes społeczny nie stoi temu na przeszkodzie i leży to w możliwości organu administracji, organ ten ma obowiązek załatwić sprawę w sposób pozytywny dla strony (wyrok NSA z 20 marca 2002 r., sygn. akt V SA 2036/01, niepubl.; wyrok NSA z 30 czerwca 2000 r., sygn. akt V SA 2880/99, niepubl.). Powołując się na art. 7 § 1 i art. 80 k.p.a. zarzucił, że organ niewłaściwie i nieobiektywnie ocenił materiał dowodowy nie uwzględniając jego zasług wynikających nie tylko ze służby jako technik, ale także jako członek i dowódca grupy minersko-pirotechnicznej co było czymś więcej niż tylko służba. Według skarżącego było to poświęcenie swojego czasu, zdrowia i życia dla innych. Wniósł o zmianę decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji.

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga podlegała uwzględnieniu.

Stosownie do treści art. 8a ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...), minister właściwy do spraw wewnętrznych, w drodze decyzji,

w szczególnie uzasadnionych przypadkach, może wyłączyć stosowanie art. 15c,

art. 22a i art. 24a w stosunku do osób pełniących służbę, o której mowa w art. 13b, ze względu na: (pkt 1) krótkotrwałą służbę przed dniem 31 lipca 1990 r. oraz (pkt 2) rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r.,

w szczególności z narażeniem zdrowia i życia. Zgodnie z art. 8a ust. 2 tej ustawy, do osób, o których mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednio przepisy art. 15, art. 22 i art. 24 (ust. 2).

Zgodnie z art. 11 powołanej ustawy, w sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się przepisy ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, Kodeksu postępowania administracyjnego oraz przepisy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Decyzja wydawana przez organ na podstawie art. 8a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...) ma charakter decyzji uznaniowej. Zakres badania decyzji posiadającej cechy uznania administracyjnego sprowadza się do oceny, czy wydanie decyzji zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, z odpowiednim zachowaniem procedury administracyjnej. Wybór natomiast rozstrzygnięcia w ramach uznania administracyjnego, dokonywany na podstawie kryteriów słuszności i celowości pozostaje poza kontrolą sądowoadministracyjną

(v. wyrok NSA z dnia 23 stycznia 2009 r. sygn. akt II OSK 1488/08, orzeczenia.nsa.gov.pl).

Kontrola zaskarżonej decyzji przez sąd administracyjny sprowadza się zatem do oceny, czy zaskarżona decyzja nie nosi cech dowolności, czy organ wybrał prawnie dopuszczalny sposób rozstrzygnięcia i czy wyboru tego rozstrzygnięcia dokonał po ustaleniu i rozważeniu wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności.

W sprawie niniejszej organ dokonał istotnych ustaleń stanu faktycznego, co do okresów pełnienia służby oraz rzetelności wykonywania zadań i obowiązków. Minister stwierdził, że w sprawie spełniona została przesłanka krótkotrwałej służby przed dniem 31 lipca 1990 r. Sąd ocenę organu podziela. Całkowity okres służby pełnionej przez skarżącego wynosi 27 lat, 10 miesięcy i 26 dni. Służba na rzecz totalitarnego państwa, o którym mowa w art. 13b ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...) pełniona była zaś przez okres 10 miesięcy i 13 dni. Okres około 3% ogółu służby był okresem krótkotrwałym.

Ustawodawca wymaga też, aby osoba, w odniesieniu do której organ może zastosować art. 8a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...) rzetelnie wykonywała zadania i obowiązki po dniu 12 września 1989 r., wskazuje przy tym, że to rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków ma miejsce w szczególności wówczas, gdy służba była pełniona z narażeniem zdrowia i życia.

Minister w sprawie niniejszej nie kwestionował, wbrew twierdzeniom skargi,

że skarżący rzetelnie wykonywał zadania i obowiązki po 12 września 1989 r. Organ powołał się w tym zakresie na pismo Komendanta Głównego Policji. Zgodzić należy

się ze skarżącym, że ustawodawca nie wymaga w art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy, aby przez rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po 12 września 1989 r. rozumieć wyłącznie przypadek pełnienia służby z narażeniem zdrowia i życia. Gdyby tak było ustawodawca wprost wskazałby to w powołanym przepisie. Dodanie przez ustawodawcę, po zwrocie "rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r.", zwrotu "w szczególności" "z narażeniem zdrowia i życia" stanowi jeden z przykładów takiego wykonywania zadań i obowiązków, który uprawnia do przyjęcia, że te zadania

i obowiązki były wykonywane rzetelnie. Brzmienie art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy nie zawęża tym samym rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków wyłącznie do służby pełnionej z narażeniem zdrowia i życia.

Niezależnie od powyższego zauważyć należy, że w sprawie tej Minister wskazał, iż mimo że w aktach sprawy nie stwierdzono istnienia zaświadczenia potwierdzającego pełnienie przez wnioskodawcę służby z narażeniem zdrowia i życia, jednak mając na uwadze posiadanie przez ww. pełnej wysługi emerytalnej (75%) i związany z tym brak celowości ubiegania się o takie zaświadczenie, nie można wykluczyć, że istniały podstawy do jego wydania. Ponadto realizowanie przez zainteresowanego zadań w [...] może w ocenie organu wskazywać prawdopodobieństwo zaistnienia sytuacji, w których wystąpiło bezpośrednie zagrożenie zdrowia i życia. Organ nie kwestionował zatem w decyzji spełnienia przesłanki określonej w art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...)

Odnosząc się natomiast do twierdzenia organu, że sprawa ta nie stanowi szczególnie uzasadnionego przypadku, wskazania wymaga, że ocena organu w tym zakresie wymyka się w istocie sądowej kontroli. Minister uznał bowiem, że odznaczenie Srebrnym Medalem za Długoletnią Służbę nie jest wystarczające do stwierdzenia,

że służba skarżącego charakteryzowała się szczególnymi osiągnięciami wyróżniającymi go na tle pozostałych funkcjonariuszy. Organ nie wskazał jednak, jakie osiągnięcia miałyby, czy mogłyby zostać uznane przez organ za wyróżniające skarżącego na tle pozostałych funkcjonariuszy. Organ nie doprecyzował też, czy ocenę swoją w tym zakresie odnosi do funkcjonariuszy danej jednostki, czy też wszystkich funkcjonariuszy Policji. Organ stwierdził, że zarówno postawa i osiągnięcia strony w służbie, jak również charakter i warunki jej pełnienia nie dowodzą, aby sprawa ta stanowiła szczególnie uzasadniony przypadek, pozwalający na skorzystanie z uprawnień wynikających

z art. 8a ustawy. Minister nie przedstawił jednak żadnych faktów dotyczących służby skarżącego, charakteru tej służby i warunków jej pełnienia, które zdaniem organu

nie pozwalają na zastosowanie art. 8a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...). Uchybienia we wskazanym wyżej zakresie przepisom art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organ nie przybliżył postawy skarżącego, która w jego ocenie nie przemawia za uznaniem tego przypadku za szczególnie uzasadniony. Nie sposób na podstawie tak ogólnie ujętej argumentacji (pewnej ogólnej formuły) stwierdzić, że ocena organu, co do braku szczególnie uzasadnionego przypadku jest uzasadniona.

Uzasadnienie zaskarżonej decyzji w tym zakresie nie spełnia wymogów art. 107 § 3 k.p.a., co stanowi uchybienie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uzasadnienie decyzji nie wskazuje faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, które nie pozwalałyby przyjąć, że w sprawie - mimo spełnienia przesłanki krótkotrwałości służby przed dniem 31 lipca 1990 r. oraz spełnienia przesłanki rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r. - brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego i wyłączenia stosowania wobec niego art. 15c, art. 22a i art. 24a tej ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...). Z tego względu zaskarżona decyzja, jako wydana

z naruszeniem granic uznania administracyjnego, nie mogła się ostać.

Warto w tym miejscu wskazać, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowany jest pogląd, zgodnie z którym nawet brak spełnienia któregoś z kryteriów wskazanych w punktach 1 i 2 art. 8a ust. 1 ustawy nie wyłącza automatycznie możliwości spełnienia przesłanki "szczególnie uzasadnionych przypadków", lecz wymaga zbadania, czy służba określonej osoby była służbą charakteryzującą się bezpośrednim zaangażowaniem w realizację zadań i funkcji państwa totalitarnego, czy też nie miała takiego charakteru, tj. była np. działalnością ograniczającą się do zwykłych, standardowych działań, czynności podejmowanych i wykonywanych w każdej służbie publicznej, tj. służbie na rzecz państwa jako takiego, a tym samym nie ma – z punktu widzenia aksjologicznych podstaw demokratycznego państwa prawnego – żadnych konotacji negatywnych (v. wyrok NSA z dnia 21 maja 2020 r. sygn. akt I OSK 1669/19, orzeczenia.nsa.gov.pl).

Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 grudnia 2019 r. sygn. akt I OSK 1895/19 (orzeczenia.nsa.gov.pl), unormowanie zawarte w art. 8a ust. 1 ustawy należy wykładać jako dany przez ustawodawcę organowi administracji publicznej instrument służący wszechstronnemu zbadaniu sprawy określonego funkcjonariusza w celu zweryfikowania, czy funkcjonariusz ten objęty ustawowym domniemaniem "służby na rzecz totalitarnego państwa" jest w istocie osobą, której wysokość świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego powinna być ustalana na podstawie restrykcyjnych przepisów znajdujących aksjologiczne uzasadnienie wyłącznie do tych osób, które angażowały się w sposób bezpośrednio ukierunkowany na realizowanie charakterystycznych dla ustroju państwa totalitarnego jego zadań i funkcji i których prawa – z tego właśnie względu – zostały nabyte niesłusznie z perspektywy aksjologii demokratycznego państwa prawnego.

Ustaleń takich w aspekcie szczególnie uzasadnionego przypadku organ nie dokonał. Organ nie wyjaśnił przy tym dlaczego Srebrny Medal za Długoletnią Służbę nie przemawia za uznaniem przypadku skarżącego za przypadek szczególnie uzasadniony. Minister nie przedstawił żadnych faktów dotyczących służby skarżącego, charakteru tej służby i warunków jej pełnienia, które zdaniem organu nie pozwalają na zastosowanie art. 8a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...).

Ponownie rozpoznając sprawę, organ dokona wyczerpującej oceny co do tego, czy sprawa skarżącego stanowi szczególnie uzasadniony przypadek w rozumieniu art. 8a ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...). Wyrażając ocenę w tym zakresie, organ powinien przywołać fakty dotyczące służby skarżącego, jego postawy, charakteru służby, warunków jej pełnienia i odnieść powyższe do ustawowej przesłanki. Oceny tej organ powinien dokonać również w kontekście czasu trwania służby na rzecz totalitarnego państwa przed 31 lipca 1990 r., w szczególności biorąc pod uwagę charakter pełnionej w tym okresie służby. Wnikliwa ocena przebiegu całej służby skarżącego w zestawieniu z czasem jej pełnienia przed 30 lipca 1990 r. powinna stanowić punkt wyjścia do rozważań, czy przypadek skarżącego stanowi szczególnie uzasadniony przypadek w rozumieniu art. 8a ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...). Organ uzasadni decyzję w sposób odpowiadający wymogom art. 107 § 3 k.p.a., tj. m.in. wskaże fakty, które uznał za udowodnione, dowody, na których się oparł, przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Uzasadnienie decyzji – stanowiące wyraz zindywidualizowanej oceny przypadku wnioskodawcy – nie powinno pozostawiać wątpliwości dlaczego organ rozstrzygnął sprawę strony w taki a nie inny sposób. Zależnie od dokonanej ponownie, wyczerpującej oceny, organ podejmie stosowną decyzję.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie,

na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 119 pkt 2 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), orzekł jak w wyroku.