Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1002/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2014-10-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6136 Ochrona przyrody
Hasła tematyczne: Ochrona przyrody
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono decyzję II i I instancji
określono, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana
Powołane przepisy: article: art. 88 ust. 1 pkt 3, art. 89 ust. 1, ust. 3
journal: Dz.U. 2009 nr 151 poz 1220
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirosław Bator Sędziowie: Sędzia WSA Jacek Bursa (spr.) Sędzia WSA Paweł Darmoń Protokolant: Katarzyna Paszko-Fajfer po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 października 2014 r. sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej w A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 14 czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary za zniszczenie drzew I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz strony skarżącej Spółdzielni Mieszkaniowej w A. kwotę 12 212 zł (dwanaście tysięcy dwieście dwanaście złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 10.02.2012r. nr [...], Burmistrz [...] wydał decyzję wymierzającą administracyjną karę pieniężną [...] Spółdzielni Mieszkaniowej w A. w kwocie 519.522,90 zł. za zniszczenie siedmiu sztuk drzew - brzóz brodawkowatych rosnących na terenie działki ozn. nr [...] położonej w A., spowodowane niewłaściwym wykonaniem zabiegów pielęgnacyjnych, jednocześnie odroczono termin płatności wyznaczonej kary pieniężnej na okres trzech lat od dnia wydania decyzji prze organ I instancji, z uwagi na możliwość regeneracji przedmiotowych drzew.

Od tej decyzji odwołanie wniosła [...] Spółdzielnia Mieszkaniowa wskazując na błędne ustalenia faktyczne i wydanie decyzji z naruszeniem norm prawa materialnego i procesowego.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia 14.06.2012 r. nr [...], w oparciu o art. 88 ust. 1 pkt. 3 ust. 3, art. 89 ust. 1, art. 85 ust. 6 ustawy z dnia 16.04.2004 r. o ochronie przyrody (Dz.U. z 2009 r. Nr 151, poz. 1220 ze zm.) oraz rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 22.09.2004 r. w sprawie trybu nakładania administracyjnych kar pieniężnych za usuwanie drzew lub krzewów (Dz.U. Nr 219, poz. 2229) w zw. z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 13.10.2004 r. w sprawie stawek opłat dla poszczególnych rodzajów i gatunków drzew (Dz. U. Nr 228, poz. 2306 ze zm.) oraz obwieszczenia Ministra Środowiska z dnia 14.10.2008 r. w sprawie stawek opłat za usunięcie drzew i krzewów oraz kar za zniszczenie zieleni na rok 2009 (M.P. Nr 82, poz. 725) oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.

W ocenie organu odwoławczego postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy, ustalono fakt posiadania przedmiotowej działki przez spółdzielnię, ustalono okoliczności zniszczenia przedmiotowych drzew, wiek drzew oraz umożliwiono stronie zapoznanie się z aktami sprawy.

Organ szczegółowo przedstawił stan faktyczny, iż pismem z dnia 9.07.2010 r. Stowarzyszenie [...] w W. powiadomiło Burmistrza [...], o zniszczeniu drzew przy budynkach stojących przy ul. W.. Na podstawie wykonanych zdjęć Wydział Ochrony Środowiska, Rolnictwa i Leśnictwa Urzędu Miejskiego w A. ustalił, że drzewa te rosną na terenie działki ozn. nr ewidencyjnym [...] przed blokiem na ul. W., którego zarządcą i jednocześnie współwłaścicielem jest [...] Spółdzielnia Mieszkaniowa. Zostało wszczęte z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie naliczenia administracyjnej kary pieniężnej za zniszczenie drzew w stosunku do [...] Spółdzielni Mieszkaniowej jako zarządcy nieruchomości. Zgodnie z zapisami zawartymi w Centralnej Bazie Danych Ksiąg Wieczystych Ministerstwa Sprawiedliwości działka ozn. nr [...] położona w A. stanowi współwłasność [...] Spółdzielni Mieszkaniowej w A. i osób fizycznych (mieszkańców bloku ul. W.) posiadających odrębną własność do lokalu. W ocenie organu odwoławczego organ I instancji prawidłowo uznał za stronę postępowania [...] Spółdzielnię Mieszkaniową, jako podmiot zlecający wykonanie zabiegów pielęgnacyjnych na drzewach rosnących na tym terenie. Na podstawie posiadanych danych tj. protokołów z oględzin terenu z dnia 15.09.2010 r. i 16.11.2010 r. oraz mapy sytuacyjnej dołączonej do pisma ASM z dnia 30.11.2010 r. dokonano naniesienia przedmiotowych drzew na mapę zasadniczą oraz mapę ewidencyjną co jednoznacznie potwierdza, że drzewa poddane zabiegom pielęgnacyjnym rosną na działce ozn. nr [...]. Potwierdził to również rzeczoznawca, który dokonał naniesienia drzew objętych opinią-ekspertyzą na mapę zasadniczą stanowiącą uzupełnienie do jego opinii - ekspertyzy. W trakcie prowadzonego postępowania przed organem I instancji ustalono, że prace pielęgnacyjne na drzewostanie w wyniku których zostały mocno zredukowane korony 7 szt. drzew - brzóz brodawkowatych zostały wykonane przez D. F. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą "[...]" z siedzibą w K. na zlecenie [...] Spółdzielni Mieszkaniowej. Prace te wg świadka polegały na wykonaniu przycinki drzew. Również przesłuchani w charakterze świadka pilarze oświadczyli, że nie wykonywali pielęgnacji drzew tylko ich przycinkę. W trakcie postępowania ustalono bezspornie, że wiek drzew, na których zostały przeprowadzone zabiegi pielęgnacyjne przekraczał 10 lat, co wynikało również z opinii "Ekspertyzie dendrologicznej dotyczącej 7 sztuk drzew rosnących przy ul. W. w A." wykonanej przez biegłego C. M. (wiek został określony w przedziale 25-30 lat). Ekspertyza ta dostarczyła wiedzy z zakresu oceny wykonania zabiegów pielęgnacyjnych i ich wpływu na dalszy stan zdrowotny drzew. W wykonanej opinii-ekspertyzie zostały określone gatunki drzew, ich wiek i stan zdrowotny. W dniu 16.11.2010 r. przeprowadzono rozprawę administracyjną połączoną z wizją w terenie. Podczas oględzin dokonano ponownego pomiaru obwodów pni drzew na wysokości 130 cm., zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 22 września 2004 r. w sprawie trybu nakładania administracyjnych kar pieniężnych za usuwanie drzew lub krzewów bez wymaganego zezwolenia oraz za zniszczenie terenów zieleni, zadrzewień albo drzew lub krzewów.

Dalej wskazano, iż w związku z wejściem w życie w dniu 20.07.2010 r. tj. przed datą wszczęcia postępowania ustawy z dnia 21 maja 2010 r. o zmianie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 119 poz. 804) wprowadzone zostały zmiany m.in. w ustawie o ochronie przyrody wprowadzającej pojęcie zabiegów pielęgnacyjnych i ich zakresu.

Zgodnie z brzmieniem wprowadzonego w/w ustawą art. 82 ust. 1a ustawy o ochronie przyrody: "Zabiegi w obrębie korony drzewa na terenach zieleni lub zadrzewieniach mogą obejmować wyłącznie:

1) usuwanie gałęzi obumarłych, nadłamanych lub wchodzących w kolizje z obiektami budowlanymi lub urządzeniami technicznymi;

2) kształtowanie korony drzewa, którego wiek nie przekracza 10 lat;

3) utrzymywanie formowanego kształtu korony drzewa".

Organ odwoławczy podkreślił, iż w kwestii wykonywania zabiegów pielęgnacyjnych, brak jest precyzyjnego zapisu mówiącego co to są zabiegi pielęgnacyjne, jak i kiedy powinny zostać wykonane oraz brak jest norm określających jaki % masy korony może zostać usunięty, aby nie spowodować zniszczenia drzew, poprzez zachwianie jego kondycji biologicznej. Dlatego też, w postępowaniu przed organem I instancji oparto się na wykonanej przez biegłego C. M. opinii, która została opracowana na postawie norm jakościowych dotyczących pielęgnacji drzew obowiązujących w sztuce ogrodniczej. Normy te przewidują, iż w uzasadnionych przypadkach tj. m.in. zachowaniem bezpieczeństwa dla ludzi i mienia, jednorazowy zakres redukcji koron to maksymalnie 25-30% ich masy. W przeciwnym razie nadmierna utrata aparatu asymilacyjnego drzew powoduje zachwianie fizjologicznej równowagi drzewa, skutkującej obumieraniem rośliny. Jak zostało podniesione w opinii-ekspertyzie "Istotą zabiegów pielęgnacyjnych w koronie drzewa są cięcia sanitarne czyli fachowe usunięcie gałęzi suchych, połamanych, porażonych przez choroby i szkodniki oraz zagęszczających wnętrze korony." Prace takie powinna wykonywać ekipa specjalistyczna i pod fachowym nadzorem. O wiedzy specjalistycznej i fachowym nadzorze wykonawcy prac nie świadczy wpis do ewidencji działalności gospodarczej lecz uprawnienia, certyfikaty świadczące o specjalistycznej wiedzy w tym zakresie oraz referencje o wykonywaniu tego typu prac bez zastrzeżeń, a co za tym idzie nabyte praktyką doświadczenie w tej dziedzinie. Wykonawca prac związanych z usuwaniem koron drzew D. F. zeznał, że w momencie wykonywania prac na zlecenie ASM w A. nie posiadał żadnych kwalifikacji do oceny prowadzonych przez jego pracowników prac pielęgnacyjnych w drzewostanie. Zlecenie przez Wykonawcę prac pilarzom posiadającym kilkuletnią praktykę w zakresie przycinki drzew oraz praca w Państwowej Straży Pożarnej nie świadczy o posiadaniu przez nich wiedzy i umiejętności specjalistycznych na prowadzenie zabiegów pielęgnacyjnych w drzewostanie. Potwierdza to umowa zlecenia zawarta pomiędzy właścicielem firmy [...] a pilarzem, która nie zawierała zapisu dotyczącego posiadania uprawnień pielęgnacyjnych w stosunku do przycinki drzew.

Dalej dokonując oceny prawnej organ odwoławczy wskazał na art. 88 ust. 1 pkt. 3 ustawy o ochronie przyrody odnoszący się do wymierzenia kary pieniężnej za zniszczenie drzew spowodowane niewłaściwym wykonaniem zabiegów pielęgnacyjnych. Odpowiedzialność ta jest odpowiedzialnością zobiektywizowaną i wystarczy samo wykazanie związku przyczynowego między działaniem określonego podmiotu a zniszczeniem drzew. Istnienie tylko tej jednej przesłanki odpowiedzialności wymaga aby udowodnienie jej spełnienia nie budziło żadnych wątpliwości. W ocenie organu Spółdzielnia nie kwestionowała zniszczenia przedmiotowych drzew na działce będącej w jej zarządzie. Nadto stwierdzono brak podstaw do przeprowadzenia tak radykalnych, bo obejmujących ok. 50-60% masy korony zabiegów pielęgnacyjnych. Dlatego też uznano wykonane zabiegi za działanie, które z uwagi na ich zakres, zagrażają zachowaniu żywotności drzew w latach przyszłych, a więc noszą znamiona zniszczenia drzewa.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższą decyzję złożyła [...] Spółdzielnia Mieszkaniowa zarzucając naruszenie:

- art. 7 oraz art. 8 kpa poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i nie wyjaśnienie wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności w szczególności nie wyjaśnienie, czy doszło do zniszczenia drzew, a jeśli tak to kiedy nastąpiło zniszczenie, nadto nie wyjaśnienie, czy firma wynajęta przez skarżącą prawidłowo wykonała pielęgnację drzew, oraz poprzez przeprowadzenie postępowania odwoławczego w sposób pobieżny bez wyjaśnienia istotnych dla sprawy okoliczności w sposób niebudzący zaufania do władzy publicznej,

- art. 77 oraz art. 80 kpa poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i nie zebranie w całości, co więcej nawet nie rozpatrzenie w całości już zebranego materiału dowodowego,

- art. 136 kpa poprzez jego nie zastosowanie i nie uzupełnienie postępowania dowodowego przez organ odwoławczy w sytuacji gdy zarzuty skarżącej co do decyzji w I instancji wskazały na szereg pytań które organ I instancji, a za nim organ odwoławczy pozostawiły bez odpowiedzi np. czy zniszczenie drzew (jeżeli w ogóle można w niniejszej sprawie mówić o zniszczeniu) mogło zostać spowodowane przez warunki atmosferyczne oraz zbadania, czy zabiegi pielęgnacyjne - do czego wynajął profesjonalną firmę w tym się specjalizującą - zostały wykonane prawidłowo,

- art. 107 § 3 kpa poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i błędne skonstruowanie uzasadnienia faktycznego i prawnego;

- art. 88 ust 1 pkt. 3 w zw. z art. 82 ust 1a ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 roku o ochronie przyrody (Dz. U. Nr 92, poz. 880 ze zm.), poprzez ich wadliwą wykładnię oraz nieprawidłowe zastosowanie i uznanie, iż strona dopuściła się zniszczenia drzew, a zlecone przez skarżącego profesjonalnej firmie prace nie zostały wykonane prawidłowo, a co za tym idzie doszło do zniszczeń 7 drzew w sytuacji gdy prace wykonano prawidłowo, a jeżeli w ogóle doszło do zniszczeń to były one spowodowane warunkami atmosferycznymi,

- art. 88 ust 3 ustawy o ochronie przyrody poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i nie sprawdzenie, czy zaistniały łącznie wszystkie wymagane przepisem przesłanki zastosowania niniejszego przepisu,

- art. 88 ust 5 i ust 6 ustawy o ochronie przyrody poprzez jego niezastosowanie i nieustalenie, czy zachodzi możliwość jego zastosowania, a co za tym idzie umorzenie kary w całości lub w części, w sytuacji gdy drzewa zachowały swoją żywotność,

- art. 5 pkt. 21 w zw. z art. 85 ust 6 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 roku o ochronie przyrody poprzez wadliwą wykładnię użytego w w/w ustawie pojęcia "terenu zieleni", a w rezultacie podwyższenie kary administracyjnej o 100 % stawki opłaty, bowiem organ odwoławczy nie sprawdził czy organ I instancji zastosował prawidłową wykładnię użytego w w/w ustawie pojęcia "terenu zieleni", a co za tym idzie, czy podwyższenia kary administracyjnej o 100 % dokonano w sposób prawidłowy.

W oparciu o powyższe strona skarżąca wniosła o uchylenie decyzji obu instancji i zasądzenie kosztów.

W odpowiedzi na skargę skarżony organ wniósł o jej oddalenie.

Postanowieniem z dnia 30 stycznia 2013r. sygn. II SA/Kr 1643/12 WSA w Krakowie zawiesił postępowanie sądowe, z uwagi na toczące się w Trybunale Konstytucyjnym do sygn. akt SK 6/12 sprawy o zbadanie zgodności z art. 2, art. 21 ust. 1 oraz art. 64 ust. 1-3 Konstytucji RP, m.in. art. 88 ust. 1 i art. 89 ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 roku o ochronie przyrody.

Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia z dnia 1 lipca 2014 r., sygn. akt SK 6/12 orzekł, iż art. 88 ust. 1 pkt 2 i art. 89 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody przez to, że nakładają obowiązek nałożenia przez właściwy organ administracyjnej kary pieniężnej za usunięcie drzewa bez wymaganego zezwolenia w sztywno określonej wysokości bez względu na okoliczność takiego czynu - nie są zgodne z art. 64 ust. 1 i 3 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

Postanowieniem z dnia 9 lipca 2014 r. Sąd podjął postępowanie sądowe w niniejszej sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" - "c" p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych.

Skarga jest zasadna, gdyż zarówno zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], jak również poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji są wadliwe, gdyż zostały wydane w oparciu o art. 89 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody, który to przepis Trybunał Konstytucyjny uznał w w/w wyroku z dnia 1 lipca 2014 r., sygn. akt SK 6/12 za niekonstytucyjny. Oznacza to, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji, wydane zostały z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.)

W pierwszej kolejności wskazać należy, iż wprawdzie art. 89 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody utraci moc obowiązywania z upływem 18 miesięcy od daty ogłoszenia wyroku Trybunału Konstytucyjnego, to jednak sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę uznał, że sama okoliczność przesądzenia przez Trybunał niekonstytucyjności przepisu art. 89 ust 1 ustawy o ochronie przyrody przesądza, iż zaskarżone decyzje są wadliwe. Podkreślić tu należy, iż co do art. 89 ust 1 cyt. ustawy Trybunał stwierdził, iż niekonstytucyjność dotyczy sztywnej wysokości tej kary bez uwzględnienia okoliczności w jakiej ewentualny delikt administracyjny został popełniony, tj. jakie były okoliczności wycięcia lub uszkodzenia drzewa. W kontrolowanej w niniejszym postępowaniu sprawie spór zaś dotyczył takich okoliczności zniszczenia koron drzew jak: warunki atmosferyczne oraz oceny prawidłowości podjętych przez skarżącą spółdzielnię zabiegów pielęgnacyjnych przez wynajętą firmę w celu poprawy stanu drzew. Okoliczności tych organy nie uwzględniły przy wymierzeniu kary administracyjnej, ograniczając się do zastosowania "sztywnej kary" oraz domniemania, iż karę taką ponosi zawsze właściciel i zarządzający posesją, na której się znajdowały drzewa względem których podjęte zostały kwestionowane przez organy administracyjne zabiegi pielęgnacyjne, co w kontekście wskazanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego należy uznać za wadę dyskwalifikującą decyzje organów obu instancji. W ocenie Sądu z tezy zapadłego wyroku TK wynika, iż istotna jest proporcjonalność wymierzonej kary administracyjnej w stosunku do wagi naruszonego dobra, a zatem do podstawowych okoliczności, które winny być uwzględnione przy wymierzeniu kary administracyjnej należą conajmniej stan zdrowotny wyciętego drzewa, rodzaj i rozmiar wyrządzonej szkody, stopień zawinienia sprawcy szkody, jego motywacja i sposób zachowania się, a także jego warunki i właściwości osobiste.

W ocenie Sądu odroczenie przez Trybunał Konstytucyjny utraty mocy obowiązywania powołanego przepisu art. 89 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody nie wpływa na ocenę, iż organ orzekał na podstawie przepisu sprzecznego z normą konstytucyjną, a tym samym orzeczenie to jest wadliwe. Nie można bowiem do stanów faktycznych zaistniałych przed datą wydania wyroku przez Trybunał Konstytucyjny stosować przepisów, których niezgodność z konstytucją Trybunał ten przesądził. Jak podnosi się w orzecznictwie sądowym, przepis prawa uznany przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z konstytucją ma taki charakter od dnia jego wejścia w życie i fakt ten musi być brany pod uwagę przy kontroli aktu administracyjnego (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 16 lutego 2010 r., sygn. akt l FSK 2075/08, opub. w LEX nr 593807; a także w wyroku z dnia 6 lutego 2008 r., sygn. akt II OSK 1745/07). Obowiązywania aktu nie powinno się utożsamiać z obowiązkiem jego stosowania (por. J. Trzciński, Glosa do wyroku TK z dnia 23 października 2007r., P 10/07, ZNSA 2008, nr 1), a stosowanie przez sąd przepisu, który orzeczeniem TK, ostatecznym i powszechnie obowiązującym, został uznany za niezgodny z Konstytucją, nawet, gdy Trybunał odroczył utratę jego mocy obowiązującej, kłóciłoby się z logiką stosowania prawa. Należy przyjąć, że orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z konstytucją kontrolowanej normy umożliwia sądom odstąpienie od zasad wyznaczanych przez reguły determinujące datę, na którą określa się stan prawny miarodajny dla orzekania. Ta autonomia interpretacyjna przysługująca sądom znajduje swoją podstawę w art. 8 Konstytucji RP, będąc wyrazem bezpośredniego stosowania konstytucji poprzez kierowanie się wykładnią zgodną z konstytucją. Byłoby nielogiczne, gdyby dopuszczając - w celu przywrócenia stanu konstytucyjności - możliwość wznowienia postępowania w sprawach już rozstrzygniętych na podstawie norm uznanych za niekonstytucyjne, ustrojodawca dopuszczał dalsze naruszanie konstytucji na przyszłość, przez bezwzględny nakaz dalszego stosowania przepisu już uznanego za niekonstytucyjny (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 marca 2007r., sygn. akt K 8/07, OTK-A 2007, nr 3, poz. 26; także wyrok TK z 23 października 2007, P 28/07, OTK-A 2007, nr 9, poz. 106). Wobec spraw będących w toku sąd administracyjny ma zatem możliwość dokonania oceny rozpatrywanej sprawy z punktu widzenia ochrony praw jednostki i uniknięcia sytuacji, kiedy sąd zadając pytanie prawne orzekałby według niekonstytucyjnych przepisów tylko po to, by następnie strona wniosła o wznowienie postępowania na podstawie procedur, o których mowa w art. 190 ust. 4 Konstytucji RP. Trudno też byłoby uznać za zgodne z zasadą ekonomiki procesowej zawieszenie postępowania przed sądem i oczekiwanie na wykonanie wyroku Trybunału Konstytucyjnego przez ustawodawcę, skoro to wykonanie może trwać bardzo długo. Jeżeli więc Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności podstawy prawnej zaskarżonej decyzji z Konstytucją RP, to obowiązkiem sądu administracyjnego jest wskazanie i tej okoliczności, mogącej być przesłanką późniejszego wniosku strony o wznowienie postępowania administracyjnego (art. 145a kpa).

W sprawie poddanej kontroli Sądu, nie może, więc mieć zastosowania zasada tempus regit actum, ze względu na pozbawienie domniemania konstytucyjności tych przepisów, które stanowiły podstawę prawną zaskarżonej i poprzedzającej decyzji. A zatem skutkiem wyroku Trybunału Konstytucyjnego stwierdzającego niekonstytucyjność przepisów będących podstawą prawną zaskarżonej decyzji, musi być uchylenie zaskarżonej i poprzedzającej decyzji (por. K. Gonera, E. Łętowska, "Wieloaspektowość następstw stwierdzania niekonstytucyjności", PiP 2008, z. 5). Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela w tym względzie poglądy wyrażane w nowszym orzecznictwie sądów administracyjnych (por. np. wyrok NSA z 21 czerwca 2007r., I OSK 1030/06; także wyrok NSA z 23 lutego 2006r., II OSK 1403/05, NSA z 31 stycznia 2008r., II OSK 1599/07, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Także Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 23 marca 2007 r., OSNP 2008, z. 5-6, poz. 61, przyjął stanowisko, że odroczenie na podstawie art. 190 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego nie oznacza, że przepis uznany za niezgodny z Konstytucją musi być stosowany do daty wskazanej przez Trybunał. Nie jest bowiem tak, że do tak oznaczonego dnia jest on zgodny z konstytucją, a od tego dnia staje się on niezgodny. Przepis uznany za niekonstytucyjny, ma ten charakter od dnia jego wydania, a samo odroczenie utraty mocy obowiązującej ma na celu umożliwienie odpowiedniemu organowi stosowną zmianę tegoż przepisu, tak by był on zgodny z konstytucją lub innym aktem nadrzędnym (por. także wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 maja 2009 r., sygn. akt II OSK 290/09). Byłoby przy tym zupełnie nielogicznym i nieuzasadnionym postępowaniem, jak zauważył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 19 maja 2009 r., sygn. akt III SA/Kr 43/09, opub. w LEX nr 558698, gdyby tylko z uwagi na odroczenie mocy obowiązywania niekonstytucyjnych przepisów, tak organy administracyjne jak i sądy byłyby zobowiązane w majestacie prawa do dalszego tolerowania, a wręcz nakazywania jego stosowania i tym samym naruszania konstytucji. Nie można mówić o bezwzględnej konieczność stosowania przepisu niezgodnego z konstytucją tylko dlatego, że kierując się określonymi względami Trybunał Konstytucyjny odroczył moc obowiązywania takiego przepisu.

Uznając zasadność stanowiska zajmowanego przez sądy w przytoczonym wyżej orzecznictwie i uznając, że jego przedmiot obejmuje zakresem stan faktyczny niniejszej sprawy - pomimo odroczenia utraty mocy niekonstytucyjnych przepisów przez TK zachodzi sprzeczność przepisów ustawy zasadniczej z przepisem który sztywno, bez uwzględnienia okoliczności konkretnej sprawy nakazuje organom administracji ustalać wysokość kary pieniężnej, sąd uznał, iż zachodzą podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzję i poprzedzającej jej decyzji organu l instancji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a.

Dodatkowo zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji naruszyły przepisy postępowania tj. art. 7 kpa i art. 77 § 1 kpa w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., w zakresie wykorzystania jako dowodu w sprawie ustaleń opinii biegłego C. M. (ekspertyza dendrologiczna - k. 16-27 akt adm.), w której posłużono się rozumieniem zabiegów w obrębie korony drzewa określonym w art. 82 ust. 1a ustawy o ochronie przyrody – cięcia sanitarne, usunięcie gałęzi suchych i połamanych, czyli przyjęto rozumienie jakie weszło do obrotu prawnego dopiero w dniu 20.07.2010r. na mocy art. 5 pkt 3 ustawy z dnia 21 maja 2010 r. o zmianie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2010 Nr 119, poz. 804), kiedy poddane badaniu w sprawie i zakwestionowane przez organ zabiegi pielęgnacyjne miały miejsce jak ustalono w opinii w grudniu 2009r. Skarżone organy administracyjne także bezzasadnie wykorzystały wskazany przepis, aby wykazać, iż zabiegi jakim poddała drzewa strona skarżąca nie mieściły się w pojęciu zabiegów w obrębie korony drzewa określonych w art. 82 ust. 1a ustawy o ochronie przyrody. Zgodnie z jego brzmieniem zabiegi w obrębie korony drzewa na terenach zieleni lub zadrzewieniach mogą obejmować wyłącznie:

1) usuwanie gałęzi obumarłych, nadłamanych lub wchodzących w kolizje z obiektami budowlanymi lub urządzeniami technicznymi;

2) kształtowanie korony drzewa, którego wiek nie przekracza 10 lat;

3) utrzymywanie formowanego kształtu korony drzewa.

Jednakże w grudniu 2009r. definicja taka jeszcze nie obowiązywała w obrocie prawnym, stąd należało ocenić podjęte działania pielęgnacyjne w oparciu o przepisy wówczas obowiązujące, które wówczas nie wprowadzały tak rygorystycznych norm. W tych okolicznościach czynienie stronie skarżącej zarzutu w postaci niezachowania norm pielęgnacyjnych, jakie jeszcze nie obowiązywały jest również naruszeniem zasady zaufania do władzy publicznej, określonej w art. 8 kpa.

O tym, że uchylona decyzja nie może być wykonywana Sąd orzekł w oparciu o art. 152 p.p.s.a.

O kosztach orzeczono w oparciu o art. 200 p.p.s.a. w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a.