Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 1118/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2013-02-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 par. 1, art. 145 par. 1, art. 134 par. 1, art. 250, art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stefan Kłosowski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz,, Sędzia NSA Iwona Tomaszewska, Protokolant Katarzyna Skrzetuska-Gajos, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 lutego 2013 r. sprawy ze skargi S. W. na decyzję Rektora Uniwersytetu z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zgody na wznowienie studiów I. oddala skargę, II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na rzecz adwokata G. D. kwotę [...] ([...]) złotych zawierającą należny podatek od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] wydaną w oparciu o przepis

art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 171 ust. 3, art. 207 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 572 ze zm.), § 6 ust. 1, § 24 ust. 1 – 2, § 41 ust.2 pkt 1 Regulaminu Studiów Uniwersytetu obowiązującego na podstawie uchwały nr 21/2010 Senatu Uniwersytetu z dnia 31 marca 2010 r. w sprawie uchwalenia Regulaminu Studiów Uniwersytetu, Dziekan Wydziału Teologicznego nie wyraził zgody na wznowienie przez S. W. studiów na V roku studiów na kierunku teologia w systemie studiów stacjonarnych w roku akademickim 2011/2012.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ opisał przebieg postępowania w sprawie, wskazując, że w wyniku rozpoznania wniosku S. W. z dnia [...] r., nie wyraził zgody na przyjęcie go na piąty rok studiów w systemie studiów stacjonarnych w roku akademickim 2011/2012 na kierunku teologia na Wydziale Teologicznym Uniwersytetu w sekcji zamiejscowej w [...].

Rozpoznając odwołanie S. W. od ww. decyzji, Rektor Uniwersytetu postanowieniem z dnia [...].orzekł o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, jednakże postanowieniem z dnia [...] r. organ odwoławczy uwzględnił skargę S. W.

na powyższe postanowienie kierowaną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

i uchylił w całości ww. postanowienie, przekazując sprawę Dziekanowi Wydziału Teologicznego do ponownego rozpatrzenia.

W oparciu o ponownie przeprowadzone postępowanie organ ustalił, iż w dniu

24 kwietnia 2003 r. Senat Uniwersytetu podjął uchwałę, w której wyrażono zgodę na utworzenie Wydziału Teologicznego. Uchwała otworzyła procedurę erygowania Wydziału przez Stolicę Apostolską. Dekret erygujący Wydział w Szczecinie wydano w dniu 9 sierpnia 2003 r. Pismem z dnia 12 czerwca 2003 r. Rektor Uniwersytetu wystąpił z prośbą m.in. do Rektora Uniwersytetu [...] o wyrażenie zgody na przejście od dnia 1 października 2003 r. osób studiujących w sekcjach zamiejscowych Wydziału Teologicznego Uniwersytetu [...] znajdujących się w [...], [...], [...]. i [...] na Wydział Teologiczny Uniwersytetu. Za zgodą stron przejście takie nastąpiło, przy czym dotyczyło ono wyłącznie osób, które w dacie przejścia posiadały status studenta Uniwersytetu [...]. Teczki osób kontynuujących studia, które wyraziły zgodę na przejście, zostały przekazane w październiku i listopadzie 2003 r. Akta S. W. na Wydział Teologiczny nie zostały przekazane, ponieważ nie figurował on na żadnej liście studentów, którzy w dacie utworzenia Wydziału Teologicznego Uniwersytetu byli studentami lub innych uczelni i zostali za swoją zgodą przeniesieni w celu kontynuowania studiów na nowo utworzony Wydział Teologiczny Uniwersytetu. W oparciu o informację uzyskaną od Dziekana Wydziału Teologicznego [...] w piśmie z dnia 26 czerwca 2012 r., ustalono, że S. W. był studentem Uniwersytetu [...] i w roku akademickim 2002/2003 wpisany został warunkowo na piąty rok studiów z obowiązkiem zaliczenia dwóch przedmiotów z roku czwartego, zaś w dniu [...] r. wydano decyzją o skreśleniu go z listy studentów z powodu nie rozliczenia się w terminie z zaliczeń warunkowego wpisu na rok V oraz nie przystąpienia do sesji zimowej piątego roku studiów w roku akademickim 2002/2003.

Przejście studentów Wydziału Teologicznego [...] na Wydział Teologiczny Uniwersytetu z dniem 1 października 2003 r. dotyczyło wyłącznie osób posiadających w dacie przejścia status studenta. Wnioskodawca w dacie utworzenia tego wydziału i w dacie przejęcia studentów innych uczelni, w tym Uniwersytetu [....] nie posiadał statusu studenta, dlatego też nie został przeniesiony na Wydział Teologiczny Uniwersytetu.

Dodatkowo organ wskazał, że zgodnie z § 41 Regulaminu Studiów Uniwersytetu wznowienie studiów może nastąpić w ramach tej samej formy, na tym samym lub pokrewnym kierunku studiów, pod warunkiem, że student ma zaliczony I rok studiów, po przerwie trwającej nie dłużej niż 3 lata – w przypadku studiów pierwszego stopnia lub studiów jednolitych magisterskich.

Wystąpienie łącznie ww. przesłanek otwiera drogę do ewentualnego wznowienia studiów. S. W. nie spełnia podstawowego warunku niezbędnego dla przyjęcia go na V rok studiów tzn. nie posiadał nigdy statusu studenta Uniwersytetu. Powyższa okoliczność stanowi przesłankę negatywną w przedmiocie wznowienia studiów na Wydziale Teologicznym Uniwersytetu. Nawet jeśliby przesłanka ta została spełniona, to nie są spełnione kolejne, ponieważ przerwa w studiowaniu skarżącego trwała dłużej niż 3 lata.

Mając na uwadze, że S. W. w chwili składania wniosku oraz aktualnie nie posiada statusu studenta innej uczelni, nie jest również możliwe przeniesienie go na Wydział Teologiczny Uniwersytetu w trybie art. 171 ust. 3 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym oraz § 24 ust. 1 i 2 Regulaminu Studiów Uniwersytetu.

Od ww. decyzji Dziekana Wydziału Teologicznego S. W. wniósł odwołanie, zarzucając organowi istotne błędy w ustaleniach faktycznych i nie uznanie jego dotychczasowego dorobku naukowego. Podniósł też, że organ I instancji nie uwzględnił zmian organizacyjnych w zakresie podporządkowania organizacyjnego Instytutu Filozoficzno-Teologicznego [...], na którym studiował on teologię i wskutek tego błędnie przyjął, iż skarżący nigdy nie był studentem Uniwersytetu, choć Instytut ten został włączony w struktury Uniwersytetu po utworzeniu na tej uczelni Wydziału Teologicznego. Nie zostały też uwzględnione kulisy skreślenia go z listy studentów Wydziału Teologicznego Uniwersytetu [...] oraz jego starania o umożliwienie mu kontynuacji studiów teologicznych.

Decyzją z dnia [...] r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 Kpa

w związku z art. 171 ust. 3, art. 207 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo

o szkolnictwie wyższym i § 5 ust. 1 i 2, § 24, § 41 Regulaminu Studiów Uniwersytetu z dnia 31 marca 2010 r. obowiązującego na podstawie uchwały

nr 21/2010 Senatu Uniwersytetu z dnia 31 marca 2010 r. w sprawie uchwalenia "Regulaminu Studiów Uniwersytetu", Rektor Uniwersytetu decyzję organu I instancji utrzymał w mocy.

Odnosząc się do argumentacji złożonego przez S. W. odwołania Rektor stwierdził, że nie zawiera ono zarzutów merytorycznych, a jedynie opis przebiegu dotychczasowych studiów odwołującego i jego starań o umożliwienie ich kontynuacji. W ocenie organu odwoławczego trafne jest ustalenie organu I instancji, iż skarżący nie posiadał statusu studenta Uniwersytetu, w związku z czym nie jest możliwe wznowienie przez niego studiów na tym Uniwersytecie. Decyzja Dziekana jest zgodna ze wskazaną w niej podstawą prawną.

Organ odwoławczy stwierdził też, iż w zaistniałej sytuacji właściwym rozwiązaniem przyjęcia S. W. na studia na Uniwersytecie jest jego udział w procesie rekrutacyjnym na zasadach określonych w art. 169 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym oraz przepisów uchwały Senatu Uniwersytetu w sprawie warunków i trybu rekrutacji oraz kryteriów kwalifikacji na I rok studiów.

Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem Rektora Uniwersytetu S. W. wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając organom obu instancji błąd w ustaleniach faktycznych, złamanie konstytucyjnej zasady równości wobec prawa, nieuwzględnienie jego dotychczasowego dorobku naukowego oraz nieuzasadnioną odmowę realizacji zagwarantowanego konstytucyjnie prawa do nauki. W uzasadnieniu skargi skarżący powtórzył argumenty zawarte w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Dodatkowo podniósł, iż organy uwypuklają fakt, że nie miał on wcześniej statusu studenta Uniwersytetu, przemilczając fakt, że Instytut Filozoficzno-Teologiczny [...], z którego skarżący był dwukrotnie usunięty, jest obecnie sekcją Wydziału Teologicznego Uniwersytetu. Skarżący nie może ponosić odpowiedzialności za tak liczne zmiany organizacyjne. Jego wniosek o wpis na piąty rok studiów został rozpatrzony dopiero na wezwanie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim i nikt nie poniósł za to odpowiedzialności, pomimo, że on przez takie postępowanie utracił kilka lat studiów.

W odpowiedzi na skargę Rektor Uniwersytetu podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi jako bezzasadnej, wskazując, iż podnoszone w skardze okoliczności, dotyczące rozpatrzenia wniosku skarżącego przez Dyrektora Instytutu dopiero po orzeczeniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. oraz pomyłka pracownika, która spowodowała wydłużenie postępowania i utratę przez niego kilka lat studiów, są bezprzedmiotowe, ponieważ podanie do Dyrektora Instytutu skarżący złożył długo po upływie 3 lat od skreślenia, bo w dniu 28 sierpnia 2008 r. Zatem gdyby nawet w sposób korzystny dla skarżącego rozpatrywać kwestię wniesienia podania o wznowienie studiów i przyjąć, że złożył on wniosek w tym zakresie w dniu 28 sierpnia 2008r., wówczas także nie jest spełniona wymagana przepisami przesłanka maksymalnie 3 – letniej przerwy w studiowaniu.

Pismem procesowym z dnia [...] r. pełnomocnik skarżącego wniósł

o uchylenie zaskarżonej decyzji Rektora Uniwersytetu, zarzucając jej naruszenie przepisów art. 7 K.p.a., art. 77 § 1 K.p.a. oraz art. 80 K.p.a. w związku

z art. 140 K.p.a. poprzez niewyjaśnienie istotnych okoliczności stanu faktycznego sprawy, zaniechanie wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego oraz dowolną ocenę zebranego materiału.

W ocenie pełnomocnika skarżący w chwili skreślenia go z listy studentów [...] miał status studenta Uniwersytetu. Datą, w oparciu o którą należy dokonywać ustaleń w tym zakresie, jest data podjęcia uchwały w sprawie utworzenia Wydziału Teologicznego, tj. 24 kwiecień 2003 r. W tym dniu skarżący był studentem Uniwersytetu, tym samym powinien posiadać status studenta na nowo tworzonym Wydziale Teologicznym. Natomiast ustalenie okoliczności skreślenia skarżącego z listy studentów jedynie w oparciu o pisemną informację Dziekana Wydziału Teologicznego, bez nadesłania przedmiotowej decyzji, stanowi zaniechanie organu w przedmiocie zebrania materiału dowodowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270) zwanej dalej P.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, czy tez powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.).

Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w nim naruszeń prawa, o których mowa w art. 145 § 1 P.p.s.a.

Przedmiotem kontroli w rozpoznawanej sprawie jest decyzja Rektora Uniwersytetu utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji odmawiającą wyrażenia zgody na wznowienie przez S. W. studiów stacjonarnych na wydziale Teologicznym Uniwersytetu w roku akademickim 2011/2012. Tak prawidłowo zakwalifikowany został jego wniosek z dnia 23 września 2011r. skierowany do Dziekana Wydziału Teologicznego Uniwersytetu "o przyjęcie na piąty rok studiów w Instytucie Filozoficzno-Teologicznym [...] – Sekcji Uniwersytetu".

Sąd podziela stanowisko obu organów orzekających w rozpatrywanej sprawie

i ocenia wydaną przez nie decyzję jako zgodną z prawem.

Prawną podstawę wydania w tej sprawie decyzji odmownej stanowiły wskazane w niej przepisy ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz.U. Nr 164, poz. 1365 ze zm.) oraz regulujący kwestię wznowienia studiów Regulamin Studiów Uniwersytetu z dnia 31 marca 2010 r. obowiązujący na podstawie uchwały nr 21/2010 Senatu Uniwersytetu z dnia 31 marca 2010 r. Wznowienie przez skarżącego studiów mogło nastąpić jedynie w trybie wskazanych przepisów. Zgodnie z § 41 ww. Regulaminu, wznowienie studiów może nastąpić w ramach tej samej formy, na tym samym lub pokrewnym kierunku studiów, pod warunkiem, że student ma zaliczony I rok studiów, po przerwie trwającej nie dłużej niż 3 lata – w przypadku studiów pierwszego stopnia lub studiów jednolitych magisterskich. Przesłanki te muszą być spełnione łącznie, przy czym zasadniczą przesłanką wznowienia studiów na danej uczelni jest oczywiście posiadanie wcześniej statusu studenta Uniwersytetu. Status ten przysługuje także tym studentom innych uczelni, które w odpowiednim trybie zostali włączeni w struktury tej uczelni.

Organy trafnie ustaliły, iż skarżący nie spełnia tej podstawowej przesłanki, tj. nie posiadał nigdy statusu studenta Uniwersytetu. Powyższy fakt potwierdza postępowanie dowodowe przeprowadzone w tym zakresie przez organ

I instancji, z którego wynika, że S. W. posiadał status studenta Uniwersytetu [...], który utracił w związku z decyzją o skreśleniu go z listy studentów z dnia 21 maja 2003 r., tj. jeszcze przed przekazaniem teczek i przeniesieniem studentów tego wydziału (jego sekcji zamiejscowych) na Wydział Teologiczny Uniwersytetu. W trybie właściwego porozumienia między uczelniami do Uniwersytetu z [...] przekazano jedynie dokumenty wraz z przeniesieniem studentów, którzy zaliczyli rok akademicki 2002/2003. Skarżący nie kwestionuje wydania decyzji z 21 maja 2003 r. o skreśleniu go z listy studentów Wydziału Teologicznego Uniwersytetu [...], a jedynie jej słuszność. Nie wnosił też od niej odwołania, wskutek czego stała się ona ostateczna. Okoliczność ta została potwierdzona w piśmie Dziekana Wydziału Teologicznego [...] z dnia 15 maja 2012 r. (k. 40 akt adm.), zatem za bezzasadny uznać należy zarzut skargi, iż organ zaniechał zebrania materiału dowodowego w tym zakresie przez to, że nie zażądał tej decyzji. Okoliczność ta jest bez znaczenia w sytuacji, gdy skarżący faktowi wydania takiej decyzji nie zaprzecza. Nie ulega wątpliwości, iż w związku ze skreśleniem z listy studentów Wydziału Teologicznego [...], akta skarżącego nie zostały przekazane na Wydział Teologiczny Uniwersytetu, a on sam nie był ujęty na żadnej z list studentów przeniesionych na ten wydział.

Decyzja o skreśleniu skarżącego z listy studentów Wydziału Teologicznego [...] nie mogła podlegać weryfikacji przez organ orzekający w niniejszym postępowaniu.

W ocenie Sądu trafne jest stanowisko organów obu instancji, że w efekcie powyższej decyzji skarżący nie nabył statusu studenta Wydziału Teologicznego Uniwersytetu, który został utworzony w dniu 9 sierpnia 2003 r. Zasadniczą bowiem kwestią w postępowaniu dotyczącym prawa do wznowienia studiów na określonej uczelni jest – w świetle powołanych w decyzji przepisów – ustalenie, że ubiegający się o takie prawo posiadał status studenta tejże uczelni lub uczelni, której studenci, w wyniku odpowiednich procedur, zostali przeniesieni na Uniwersytet.

Bez wpływu na rozstrzygnięcie powyższej sprawy są zarzuty skarżącego dotyczące przyczyn i kwestionujące zasadność skreślenia go z listy studentów Uniwersytetu [...] oraz długiego okresu rozpoznawania jego wcześniejszego podania (z 2008 r.) przez Dyrektora Instytutu Filozoficzno-Teologicznego [...]. Słusznie organy Uniwersytetu wskazały, że nie są władne w przedmiotowym postępowaniu badać decyzji o skreśleniu skarżącego z listy studentów. Jeżeli skarżący nie zgadzał się z decyzją wydaną w tym przedmiocie to służyły mu w tym zakresie środki odwoławcze, z których nie skorzystał, w efekcie czego decyzja z dnia 21 maja 2003 r. o skreśleniu go z listy studentów stała się ostateczna. Za właściwy środek procesowy w tym zakresie nie może bowiem być uznane podanie skarżącego z dnia 28 sierpnia 2008r. o przyjęcie na piąty rok Studiów w Instytucie Filozoficzno-Teologicznym [...].

Kwestie te, zgodnie z zastrzeżeniem wynikającym z art. 134 P.p.s.a., nie podlegają również weryfikacji w niniejszym postępowaniu sądowym. Nie są one objęte granicami niniejszej sprawy. Granice te zakreśla bowiem wniosek skarżącego

z dnia 23 września 2011 r. o przyjęcie na piąty rok studiów na Wydziale Teologicznym Uniwersytetu, który w kontekście obowiązujących przepisów ustawy o szkolnictwie wyższym jak i obowiązującego Regulaminu Studiów Uniwersytetu, rozpatrzono jako wniosek o wznowienie studiów.

Podnoszone przez skarżącego zarzuty, dotyczące naruszenia konstytucyjnego prawa do nauki, są w niniejszej sprawie bezprzedmiotowe. Podstawą zaskarżonego rozstrzygnięcia jest ustalenie przez organ Uczelni, iż skarżący nie spełnia wymogów ustawowych oraz regulaminowych dla przyznania mu statusu studenta piątego roku Uniwersytetu w trybie wznowienia studiów (art. 41 Regulaminu studiów ...). Nie pozbawia go to jednak prawa ubiegania się o przyjęcie na wybrany przez siebie kierunek studiów na Uniwersytecie oraz każdej innej wyższej uczelni w Polsce, na zasadach ogólnych.

Również zarzuty podniesione przez pełnomocnika skarżącego nie mogły odnieść skutku. Całkowicie bezzasadne jest jego twierdzenie, że skarżący uzyskał status studenta Uniwersytetu z chwilą podjęcia przez Senat tej uczelni uchwały o wyrażeniu zgody na utworzenie na Uniwersytecie Wydziału Teologicznego, tj. 24 kwietnia 2003 r., kiedy to skarżący posiadał jeszcze status studenta takiego wydziału na [...]. Wbrew twierdzeniom pełnomocnika, organy prowadzące postępowanie w niniejszej sprawie w sposób wyczerpujący zebrały i rozpoznały materiał dowodowy, z którego jednoznacznie wynika, że Wydział Teologiczny Uniwersytetu został erygowany przez Stolicę Apostolską w dniu 3 sierpnia 2003 r. Dopiero po tej dacie wszczęta została procedura przenoszenia na ten wydział studentów studiujących na innych uczelniach, w tym w szczególności na sekcjach zamiejscowych Wydziału Teologicznego Uniwersytetu [...]. W tym czasie S. W. nie posiadał już statusu studenta Uniwersytetu [...], który utracił mocą decyzji wydanej w dniu 21 maja 2003 r. W efekcie nie został ujęty na liście studentów przeniesionych na Wydział Teologiczny Uniwersytetu. Należy też uznać, że w okolicznościach niniejszej sprawy zmiany organizacyjne dotyczące podporządkowania jednostki organizacyjnej, na której skarżący rozpoczął studia teologiczne (Instytut Teologiczny [...].), nie mają żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy.

W świetle powyższego podniesione w skardze zarzuty okazały się bezzasadne, wobec czego Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił.

O kosztach pomocy prawnej udzielonej z urzędu Sąd orzekł na podstawie

art. 250 P.p.s.a.