Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 1158/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2010-08-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 10, art. 77, art. 79
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 153
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Leszek Kiermaszek, Sędzia WSA Włodzimierz Kubik, Protokolant st. sekretarz sądowy Beata Bieroń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 sierpnia 2010 r. sprawy ze skargi A. P. oraz J.P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zmiany sposobu użytkowania obiektu 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. nr [...] z dnia [...] r., 2) orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, 3) zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżących solidarnie kwotę 500 (pięćset) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Jak wskazuje analiza akt administracyjnych, organy nadzoru budowlanego, w wyniku pisma z dnia [...] 2005 r. wniesionego przez S. P., prowadziły postępowanie w przedmiocie budynku gospodarczego zlokalizowanego w J. na posesji T. K. przy ulicy [...] na działce nr [...]. W dniu [...] 2005 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ż. wydał dwie decyzję, gdzie decyzją nr [...] nakazał T.K. zamurować otwory okienne zlokalizowane w ścianie budynku gospodarczego od strony działki S. P., a decyzją nr [...] umorzył postępowanie w sprawie zmiany użytkowania tego budynku gospodarczego. W uzasadnieniu tej ostatniej decyzji organ stwierdził, iż wprawdzie T. K. i jego zięć W. M. prowadzą dzielność gospodarczą, ale dotyczy to innego pomieszczenia, gdzie inwestorzy posiadają stosowne pozwolenie na użytkowanie. Z kolei w stosunku do wskazywanego pomieszczenia przeprowadzone postępowanie nie udowodniło, aby dokonano zmiany sposobu użytkowania z budynku gospodarczego na zakład produkcyjny. Wobec uchylenia tej decyzji w wyniku wniesienia odwołania przez S. P., w ponownym postępowaniu organ pierwszej instancji uzyskawszy informację z Komisariatu Policji w J. decyzją nr [...] z dnia [...] r. powtórnie umorzył postępowanie w sprawie, stwierdzając w uzasadnieniu, iż z posiadanych oświadczeń funkcjonariuszy Policji wynika, że wielokrotnie wzywani byli na posesję przy ulicy [...] i kontrolując nieruchomość nie potwierdzili faktu prowadzenia produkcji w przedmiotowym pomieszczeniu. Zatem nie można potwierdzić zmiany sposobu użytkowania tego pomieszczenia w niedozwolony sposób.

Rozpatrując złożone odwołanie, Ś. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia [...] r. utrzymał w decyzję organu pierwszej instancji. W wyniku złożonej przez S. P. skargi, rozpatrując sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 7 lutego 2007 r. (sygn. akt II SA/Gl 628/050) uchylił wymienione powyżej decyzje organów nadzoru. W uzasadnieniu wyjaśnił, że umorzenie postępowania w przypadku sprawy dotyczącej samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu będzie dopuszczalne wtedy, gdy ustalenia faktyczne wykluczą dokonanie zmiany sposobu użytkowania w rozumieniu art. 71 Prawa budowlanego. Dalej stwierdził, że w analizowanej sprawie organy w istocie nie przeprowadziły postępowania dowodowego, a rozstrzygniecie oparto na informacjach uzyskanych jednie z notatki Zastępcy Komisariatu Policji w J.. Sąd stwierdził, że w nie podjęto nawet próby przesłuchania świadków, niezaangażowanych spór sąsiedzki, ograniczając się jedynie do odebrania sprzecznych wyjaśnień stron. Z uwagi na rozbieżność w tych zeznaniach konieczne było ich zweryfikowanie innymi środkami dowodowymi, tym bardziej, że dołączone do akt sprawy zdjęcia czytelnie wskazują na zakres prowadzonej na posesji działalności gospodarczej z użyciem sprzętu ciężkiego. Nie rozważono, czy możliwe jest ograniczenie prowadzonej działalności gospodarczej tylko do wskazywanego pomieszczenia. Reasumując Sąd stwierdził, że w sprawie nie zostało przeprowadzone postępowanie wyjaśniające w zakresie, jaki jest konieczny dla ustalenia wszystkich okoliczności sprawy, co mogło mieć istotny wpływ na treść wydanego rozstrzygnięcia.

Prowadząc postępowanie ponownie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ż. przesłuchał w sprawie zgłoszonych świadków, a następnie decyzją nr [...] z dnia [...] r. umorzył postępowanie w sprawie sposobu użytkowania budynku gospodarczego dobudowanego do budynku mieszkalnego zlokalizowanego przy ulicy [...] w J.. W uzasadnieniu powtarzając ustalenia poczynione w poprzednich postępowaniach stwierdził, iż ustalono ponad wszelką wątpliwość, także na podstawie zeznań wskazanych świadków, że prowadzona przez T. K. działalność polega na przeróbce kłód drewna na deski i prowadzona jest w pomieszczeniu, dla którego posiada pozwolenie na takie użytkowanie. Tam umieszczona jest pilarka taśmowa tnąca kłody drewna o długości ok. 4m na deski, docinane następnie na wymaganą długość. Z kolei z tych desek zbijane są boki przyszłych skrzyń, co odbywa się na placu przed budynkiem, gdzie także składowane są gotowe, przygotowane do transportu elementy. Wskazał, iż brak jest racjonalnej potrzeby, by deski te przenosić do przedmiotowego pomieszczenia gospodarczego (kilkanaście metrów po przekątnej) i ponownie wynosić celem ułożenia na placu w oczekiwaniu na transport. Podkreślił, iż zeznający świadkowie podkreślili absurdalność i brak logiki takiego postępowania. W przedmiotowym pomieszczeniu gromadzone jest jedynie drewno będące odpadem, służące jako opał w budynku mieszkalnym. Uznając dalsze prowadzenie postępowania za bezprzedmiotowe, na podstawie art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego organ wydaje decyzję o jego umorzeniu, co uczyniono w niniejszej sprawie.

Odwołanie od powyższej decyzji złożyli S. P. oraz A. i J. P.. W wyniku jego rozpatrzenia Ś. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia [...] r. utrzymał w mocy decyzję pierwszej instancji, potwierdzając w uzasadnieniu prawidłowość ustaleń poczynionych w postępowaniu przez ten organ.

W wyniku złożenia przez odwołujących się skargi na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, działając w trybie art. 54 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi Ś. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia [...] r. uchylił własną decyzję z dnia [...] r. oraz decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ż. z dnia [...] r. i przekazał sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia wyjaśnił, że podstawowe kryteria oceny i postępowania, i decyzji zawiera wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach dnia 7 lutego 2007 r. którym uchylono poprzednie decyzje organów nadzoru. Podstawowym zaleceniem Sądu było usunięcie niedomogów postępowania dowodowego podczas ponownego rozpatrzenia sprawy. Nie ulega wątpliwości, że postępowanie dowodowe powinno być przeprowadzone z udziałem stron postępowania. Stąd też w ocenie organu odwoławczego rozważenia wymagał udział w sprawie A. i J. P., którzy ze względu na negatywne oddziaływanie obiektów i urządzeń wykorzystywanych przez T. K. żądali w tej sprawie uprawnień strony. Tymczasem organ pierwszej instancji tej kwestii nie rozważył. Organ odwoławczy uznając wymienionych za strony postępowania, z uwagi na ich sąsiedztwo (przez drogę) z posesją inwestora (oddziaływanie na ich nieruchomość czynności obróbki drewna prowadzonych, przynajmniej częściowo w pomieszczeniu gospodarczym, na co wskazuje przechowywanie tam sprzętu oraz odpadów poprodukcyjnych), nie mógł wpłynąć na zmianę tego, iż postępowanie przeprowadzone przez organ pierwszej instancji wykonane było z ich pominięciem, przez co nie mogli oni bezpośrednio prezentować swego stanowiska w sprawie. Dodatkowo organ drugiej instancji wskazał, iż organ pierwszej instancji ograniczył postępowanie dowodowe jedynie do przesłuchania dwóch świadków wskazanych przez inwestora, postępując wbrew zasadzie prawdy obiektywnej i nie przeprowadzając dowodu nawet z przesłuchania stron odwołujących się, mimo przesłuchania w sprawie T. K.. Uchylając zatem wymienione powyżej decyzje organ pierwszej instancji przeprowadzić powinien ponownie postępowanie z uwzględnieniem wskazań zawartych w przywołanym powyżej wyroku Sądu.

Kolejną decyzją nr [...] z dnia [...] r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ż., przywołując w podstawie pranej art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.jedn. Dz.U. z 2006, Nr 156, poz. 1118 ze zm.) umorzył postępowanie w sprawie zmiany sposobu użytkowania budynku gospodarczego dobudowanego do budynku mieszkalnego w J. przy ulicy [...]. W uzasadnieniu organ powtórzył swoje stanowisko zaprezentowane w poprzedniej decyzji, odwołał się do ustaleń faktycznych poczynionych w poprzednich postępowaniach, a nadto stwierdził, iż przesłuchany w ponownie prowadzonym postępowaniu świadek J. W. podał, iż w pomieszczeniu będącym przedmiotem postępowania prowadził działalność gospodarczą zmarły ojciec inwestora, używając do tego pił tarczowych, a działalność ta polegała na chałupniczej produkcji wyrobów drzewnych na potrzeby "A". Obecnie w pomieszczeniu tym, pozostające tam piły służą do cięcia drewna opałowego. Wykorzystywanie tego pomieszczania dla obecnie prowadzonej działalności gospodarczej uznał za nieracjonalne, zaś manipulowanie w nim deskami o długości ok. 4 m mocno utrudnione. Dodał, że docinanie desek do wymaganej długości następuje w pryzmach w pomieszczeniu, gdzie znajduje się pilarka tarczowa, nie zaś w pomieszczeniu z piłami tarczowymi. Uznając, że świadek ten posiada wiedzę praktyczną i znajomość procesów technologicznych organ uznał jego zeznania za wiarygodne i na tej podstawie stwierdził, że fakt gromadzenia w przedmiotowym pomieszczeniu drewna na opał nie może świadczyć o jego wykorzystywaniu i użytkowaniu na cele produkcyjne. Dalsze prowadzenie postępowania w sprawie zmiany sposobu użytkowania pomieszczenia należało ocenić jako bezprzedmiotowe, a postępowanie umorzyć w świetle art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Pismem z dnia [...] 2009 r. A. i J. P. oraz S. P. złożyli odwołanie (nazwane "zażaleniem"), domagając się uchylenia wymienionej powyżej decyzji, a nadto na podstawie art. 24 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego wnieśli o wyłączenie z prowadzenia tego postępowania Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ż., podnosząc wątpliwości co do jego bezstronności w sprawie z uwagi na celowe i rażące naruszanie prawa i domagając się pociągnięcia go odpowiedzialności dyscyplinarnej. W uzasadnieniu przywołując kasacyjną decyzję Ś. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. dodali, że w decyzji tej organ odwoławczy wskazał jak powinno wyglądać ponowne postępowanie przed organem pierwszej instancji i jakie wątpliwości powinny w nim być wyjaśnione. Tym niemniej po przekazaniu akt do pierwszej instancji – organ nie wykonywał żadnych czynności procesowych czy też technicznych, stąd skierowana skarga na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Także pisma kierowane do organu pozostały bez reakcji, a jedyną czynnością, którą organ pierwszej instancji wykonał było przesłuchanie jednego świadka, przy czym bez udziału A. i J. P., którym nie przyznano statusu strony w tym postępowaniu, uniemożliwiając im czynne uczestniczenie w prowadzonych czynnościach, np. przy przesłuchaniu świadka. Dodatkowo odwołujący podnieśli, że T. K. nie posiada pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania pomieszczeń gospodarczych, gdyż także w przypadku poprzednio przywołanego pozwolenia, w wyniku kontroli, zostało ono uchylone przez Starostę Ż., jako wydane z rażącym naruszeniem prawa. Podkreślono, że nie wyjaśniono, w jaki sposób możliwe jest wykorzystywanie jednego pomieszczenia jako tartak i jako miejsca zbijania palet, tym bardziej że przerabiana jest w nim duża ilość drewna, o czym świadczy dołączona dokumentacja fotograficzna.

Zaskarżoną w niniejszym postępowaniu decyzją Ś. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu uznał, że organ pierwszej instancji podjął wszelkie niezbędne kroki zmierzające do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Dodał, iż organ zastosował się do wskazań zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 7 lutego 2007 r. uzupełniając materiał dowodowy we wskazanym kierunku. Podkreślił, iż kluczowe dla rozstrzygnięcia tej sprawy miało oświadczenie J.W., który, zgłaszając się do organu pierwszej instancji bez specjalnego wezwania i uprzedzony o karnej odpowiedzialności za składanie fałszywych oświadczeń, wyjaśnił, iż inwestor T. K. prowadząc swoją działalność gospodarczą wciąga pojedyncze kłody drewna do pomieszczenia z pilarką taśmową, na której przecina je na deski służące do produkcji elementów skrzyń. Dodał, iż zajmując się kiedyś produkcją elementów z drewna zna technologię obróbki drewna i technologicznie bezsensownym byłoby przenoszenie desek z pomieszczenia z pilarką do pomieszczenia gospodarczego przy budynku mieszkalnym, tym bardziej, że drzwi wejściowe do niego są wąskie, a wymiary desek duże (4m x 6m), co uniemożliwia swobodne manewrowanie deską. Wyjaśnił, że znajdujące się w tym pomieszczeniu piły tarczowe zostały tam zamontowane przez ojca obecnego inwestora do prowadzonej wówczas własnej działalności. Organ odwoławczy analizując zebrany w sprawie materiał dowodowy, podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, co do wiarygodności zeznań samego zainteresowanego – T. K., podkreślającego, iż istnieje możliwość prowadzenia działalności gospodarczej na 23 m², dołączając na tę okoliczność stosowną dokumentację zdjęciową. Odnosząc się z kolei do dokumentacji zdjęciowej przedłożonej przez odwołujących się zainteresowany wyjaśnił, że nie potwierdza ona w żaden sposób innego sposobu użytkowania spornego pomieszczenia do sposobu deklarowanego przez niego, czyli jako pomieszczenia gospodarczego. Organ odwoławczy stwierdził, iż zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie potwierdził prowadzenia w pomieszczeniu gospodarczym przylegającym do budynku mieszkalnego działalności gospodarczej, wręcz przeciwnie udowodnił jej prowadzenie tylko w pomieszczeniu przeznaczonym na warsztat. Nadto odwołujący nie dostarczyli, mimo wezwania organu, dokumentów potwierdzających zmianę sposobu użytkowania tego pomieszczenia, a z kolei organ nie był zobowiązany do samodzielnego ich poszukiwania, wbrew twierdzeniom zainteresowanych. Strony bowiem nie zostały pozbawione możliwości zgłaszania inicjatywy dowodowej w swoim dobrze rozumianym interesie prawnym.

Odnosząc się do złożonego wniosku o wyłączenie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ż., stwierdził, iż sprawę załatwiono w odrębnym postanowieniu – odmawiając wyłączenia, a w zakresie wniosku o pociągnięcie Inspektora do odpowiedzialności dyscyplinarnej – stwierdził, iż nie posiada w tym zakresie stosownych kompetencji, nie będąc bezpośrednim jego przełożonym.

Za nieuzasadnioną uznał także skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ż., gdyż organ podjął wymagane czynności celem wyjaśniania sprawy, które umożliwiły mu wydanie przewidzianego w sprawie rozstrzygnięcia – kontrolowanej w tym postępowaniu decyzji nr [...] .

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wnieśli S. P. oraz A. i J. P.. Zarzucając tej decyzji naruszenie zasad porządku prawnego i art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez nieuwzględnienie wskazań zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 7 lutego 2007 r. sygn. akt II SA/Gl 628/06, tj. nie przeprowadzenia postępowania dowodowego na okoliczność rodzaju i rozmiaru działalności gospodarczej prowadzonej przez T. K. na posesji przy ulicy [...] w J., a przez to nie ustalenie czy doszło do zmiany sposobu użytkowania w świetle art. 71 ust. 1 Prawa budowlanego, nie ustalenie czy i jakie uciążliwości wiążą się z "działalnością przedmiotowego przedsięwzięcia oraz w jaki sposób oddziałują one na sąsiednie działki", a także naruszenie art. 7, art. 10, art. 28, art. 78 i art. 79 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez przeprowadzenie postępowania dowodowego bez udziału wszystkich stron postępowania, w tym skarżących, co naruszyło prawo stron do czynnego udziału w postępowaniu i nie wyjaśniło sprawy w sposób wyczerpujący w oparciu o całokształt materiału dowodowego. Wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej i zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu podkreślili, że w ocenie organu drugiej instancji, utrzymującego w mocy decyzję organu pierwszej instancji umarzającą postępowanie w sprawie zmiany sposobu użytkowania pomieszczenia gospodarczego, organ pierwszej instancji prowadząc postępowanie zastosował się do zaleceń Sądu zawartych w wyroku z dnia 7 lutego 2007 r. Jednak w ocenie skarżących decyzja tego organu zapadła z rażącym naruszeniem prawa i powinna zastać wyeliminowana z obrotu prawnego, z uwagi na całkowite pominięcie i całkowite niewykonanie wskazań Sądu zamieszczonych w wymienionym powyżej wyroku. Wbrew twierdzeniom organów, w ocenie skarżących, organ pierwszej instancji nie przeprowadził rzetelnego i wyczerpującego postępowania dowodowego na okoliczność ustalenia faktycznego stanu sprawy. Nie podjęto próby przesłuchania świadków nie zaangażowanych w spór sąsiedzki, ograniczając się jedynie do odebrania sprzecznych wyjaśnień stron i nie zweryfikowano ich innymi środkami dowodowymi. Nadto, organy nie oceniły nawet w sposób dokładny materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy, nie odnosząc się do materiału zdjęciowego dostarczonego przez strony, bardzo jednoznacznie dokumentującego zakres prowadzonej na posesji działalności gospodarczej z użyciem sprzętu ciężkiego. Nie wyjaśniły, czy rozmiary pomieszczenia, gdzie prowadzona by ta działalność gospodarcza jest na tyle wystarczająca, by możliwe było ograniczenie tej działalności tylko do tego pomieszczenia. Zdaniem skarżących organy nie przeprowadziły postępowania, które mogłoby udzielić odpowiedzi na wszystkie nurtujące pytania, nie wyjaśniły więc w sposób wystarczający podnoszonych w sprawie wątpliwości. Skarżący dodali, że nieliczne zgromadzone w sprawie dowody przeprowadzone zostały w całości bez ich udziału. Zwrócono wprawdzie uwagę na tę okoliczność w decyzji organu drugiej instancji uchylającej własną decyzję i decyzję organu pierwszej instancji w trybie samokontroli, czyli w trybie art. 54 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ale pomimo, iż organ odwoławczy decyzją z dnia [...] r. przyznał skarżącym prawo stron tego postępowania, to jednak nadal przed organem pierwszej instancji skarżący nie zostali tak potraktowani i nie uczestniczyli w czynnościach przeprowadzanych przez organ. Dodali, iż Powiatowy Inspektor nie prowadził w ogóle postępowania przez pewien czas i stąd konieczna była skarga na jego bezczynność, zakończona zobowiązaniem go przez organ wyższego stopnia do załatwienia sprawy w terminie 30 dni.

Skarżący nadto zwrócili uwagę na brak konsekwencji organu odwoławczego, który najpierw uwzględniając złożoną skargę, w decyzji uchylającej decyzję organu pierwszej instancji i przekazującej sprawę do ponownego rozpatrzenia, najpierw uznał skarżących małżonków P. za strony tego postępowania, a następnie, mimo, iż organ pierwszej instancji w ponownym postępowaniu nie potraktował tak skarżących, uznał tę decyzję za prawidłową. Niedopuszczalne w ich ocenie jest takie postępowanie, a nadto oparcie decyzji tylko na zeznaniach jednego świadka oraz wyjaśnieniach inwestora (nie przeprowadzonych w ich obecności) nie można uznać za dogłębne wyjaśnienie sprawy. Zarzucili, iż organ pierwszej instancji nie przesłuchał właścicieli nieruchomości położonych w sąsiedztwie, skarżących się na uciążliwości związane z prowadzoną przez T. K. działalnością. Wyjaśnili także, iż w sprawie istotny pozostaje fakt, iż działka inwestora oraz działki sąsiednie znajdują się na terenie, który w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego oznaczony jest symbolem 135.A.MN1 – gdzie dopuszcza się lokalizację tylko takich obiektów produkcyjnych i usługowych, których oddziaływanie nie przekracza granic nieruchomości, do której inwestor posiada tytuł prawny. Nie ulega wątpliwości, iż takim obiektem nie może być tartak, czy stolarnia, które znacząco oddziaływają na środowisko. W tym zakresie organy zresztą nie przeprowadziły żadnego postępowania. Twierdzeniom świadka J. W. trudno zaś, w ich ocenie, dać wiarę, bowiem nie pozostaje on w tej sprawie obiektywny.

W podsumowaniu skarżący dodali, iż w zakresie działalności gospodarczej prowadzonej w pomieszczeniu z pilarką taśmową, także zapadł wyrok, którym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w sprawie o sygn. II SA/Gl 826/05 z dnia 6 lipca 2006 r. uchylił zapadłe w sprawie decyzje.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wnosząc o oddalenia skargi, podtrzymał dotychczasową argumentację. Wyjaśnił, iż oświadczenia przesłuchanych w sprawie J. W. oraz T. K. nie potwierdziły wykorzystywania wskazywanego pomieszczenia gospodarczego na cele prowadzonej działalności gospodarczej. Dodał nadto, iż strony powiadomione o możliwości zapoznania się z zebranym w sprawie materiałem dowodowym nie skorzystały z tego prawa i przedstawienia własnego stanowiska. Nadto powtórzył, iż wbrew oczekiwaniom strony skarżącej, organ nie jest zobowiązany do poszukiwania dowodów obalających poczynione ustalenia, skoro strona nie została pozbawiona w tym zakresie inicjatywy i powinna we własnym interesie wykazać dbałość o przedstawianie dowodów na potwierdzenie własnych twierdzeń.

Pismem z dnia [...] 2010 r. skarżący, odnosząc się do argumentów zawartych w odpowiedzi na skargę, wyjaśnili, że oparcie ustaleń faktycznych jedynie na "oświadczeniach" bez jakiegokolwiek przeprowadzenia dowodów bezpośrednich z udziałem stron postępowania narusza obowiązujące reguły dowodowe. W ich odczuciu nadal podstawy problem nie został wyjaśniony. Zdaniem skarżących w sprawie powinien zostać przeprowadzony podstawowy, bezpośredni dowód, a mianowicie oględziny z udziałem wszystkich zainteresowanych stron postępowania.

Pismem z dnia [...] 2010 r. swoje stanowisko zaprezentował uczestnik postępowania – T.K., który stwierdził, iż po uchyleniu poprzednich rozstrzygnięć wyrokiem z dnia 7 lutego 2007 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ż. przeprowadził wnikliwą kontrolę jego posesji dokonując analizy wszystkich procesów technologicznych. Przesłuchał także świadków nie związanych ze sprawą, a wzywany na konfrontację z nimi S.P. nie stawił się. Wyjaśnił, iż skarżący małżonkowie P. nie graniczą z jego posesją bezpośrednio, gdyż dzieli ich droga gminna oraz podwórko. Niezrozumiały jest dla niego upór z jakim usiłują oni wpływać na działania organu nadzoru z uwagi na nadmierną uciążliwość prowadzonej przez niego dzielności, podczas gdy innym bezpośrednio graniczącym z nim sąsiadom nie przeszkadza ona i nie wnoszą żadnych zastrzeżeń. Odnosząc się bezpośrednio do kwestii wykorzystywania pomieszczenia gospodarczego do prowadzonej działalności gospodarczej, stwierdził, iż zainteresowani nie mają w tym zakresie żadnego dowodu, nawet przedłożone zdjęcia takiego faktu nie dokumentują. Podniósł dodatkowo, iż skarżący małżonkowie P. nigdy nie byli stroną prowadzonego postępowania, a poprzez swoje działania uniemożliwiają mu normalne funkcjonowanie prowadzenie działalności.

Postanowieniem z dnia 4 marca 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę S. P. z powodu braku uiszczenia wymaganego wpisu od skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrując niniejszą sprawę ze skargi A. i i J. P. zważył, co następuje :

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z zapisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) - sądy administracyjne powołane są do badania zgodności z prawem decyzji, postanowień, czynności i innych aktów administracyjnych. Zatem kontrolują czy organy administracyjne wydające zaskarżone akty nie dopuściły się naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego i to naruszenia mającego bądź mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy czy stanowiącego podstawę wznowienia postępowania, albo wreszcie naruszenia prawa uzasadniającego ich nieważność, albowiem jedynie wówczas jest możliwe uchylenie kwestionowanej decyzji bądź stwierdzenie jej nieważności (art.145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1271 ze zm.)). Przy czym, po myśli art.134 tej ustawy, sądy te nie są związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przystępując do szczegółowych rozważań w pierwszej kolejności podkreślić należy, iż sprawa powyższa rozpoznawana jest ponownie wskutek uchylenia poprzednich decyzji Wojewódzkiego i Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 7 lutego 2007 r.(Sygn. akt II SA/Gl 628/06). Wypada w tym miejscu przypomnieć, że przepis art. 153 cytowanej już powyżej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi, że ocena prawna i wskazania co dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Postanowienia tego artykułu oznaczają więc, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, w którym zostało wydane oraz poza zakres postępowania administracyjnego, w którym zostało wydane zaskarżone rozstrzygnięcie. Zasięgiem jego oddziaływania objęte zostaje bowiem przyszłe postępowanie administracyjne w sprawie, a także postępowanie sądowoadminsitracyjne. .

W konsekwencji skład orzekający w niniejszej sprawie związany jest oceną i wskazaniami wyrażonymi w przywołanym powyżej wyroku i nie może oceniać odmiennie kwestii przez ten Sąd wówczas przesądzonych. Rozważenia w obecnym postępowaniu sądowoadministracyjnym wymaga więc prawidłowość wydania nowych decyzji przez organy nadzoru budowlanego w wyniku kolejnego, ponownego rozpoznania sprawy w kontekście sformułowanych przez Sąd uprzednio wskazań. Analiza uzasadnienia wymienionego powyżej wyroku musi doprowadzić do stwierdzenia, że Sąd uchylając poprzednie decyzje organów nadzoru budowlanego zobowiązał je jednocześnie do jednoznacznego i wyczerpującego wyjaśnienia i ustalenia stanu faktycznego sprawy i dopiero w oparciu o tak dogłębnie i bezspornie ustalony stan faktyczny dokonanie oceny, czy postępowanie w sprawie zmiany sposobu użytkowania pomieszczenia gospodarczego przylegającego do budynku mieszkalnego należy uznać za bezprzedmiotowe, czy też potwierdzi ono zgłoszenia skarżących, co spowodować powinno zastosowanie w sprawie art. 71 ust. 1 ustawy Prawo budowlane.

Z przedłożonych składowi orzekającemu akt sprawy nie wynika jednak by przed wydaniem kolejnych rozstrzygnięć w sprawie organy nadzoru budowlanego, w szczególności zaś organ pierwszej instancji przeprowadził postępowanie wyjaśniające zgodnie z oceną prawną i wskazaniami zawartymi w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 7 lutego 2007 r. Dokonując dokładnej analizy przeprowadzonych w tym postępowaniu czynności przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ż. należy stwierdzić w pierwszym rzędzie, iż brak jest w aktach protokołu z przeprowadzonych oględzin przedmiotowego pomieszczenia gospodarczego, co do sposobu użytkowania którego toczy się spór. Jedyny protokół oględzin tego miejsca przeprowadzony został w dniu [...] 2005r.. W dalszych postępowaniach, czy to po uchyleniu decyzji przez Sąd, czy to po decyzji wydanej w trybie samokontroli przez organ odwoławczy, organ pierwszej instancji nie przeprowadził już oględzin przedmiotowego pomieszczenia gospodarczego. Słuszny zatem pozostaje zarzut skarżących, iż organy nie przeprowadziły podstawowego dowodu w sprawie. W pierwszym i jednym protokole oględzin miejsca stwierdzono, że w pomieszczeniu przylegającym do budynku mieszkalnego zlokalizowane są dwie piły tarczowe, które służą do cięcia drewna na opał i nie są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Jednocześnie dodano, że pomieszczenie to było "swego czasu użytkowane jako warsztat (...)". Ustalenia tego protokołu powtarzane są w kolejno wydanych w tej sprawie decyzjach, łącznie z decyzjami wydanymi w kontrolowanym etapie. Umknęło także uwadze organowi pierwszej instancji, że już w pierwszej decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. uchylającej wówczas decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ż. z dnia [...] r. i przekazującej sprawę do ponownego rozpatrzenia, zawarto stwierdzenie, iż z uwagi na uciążliwość prowadzonej działalności gospodarczej, o czym świadczą liczne skargi sąsiadów, należy doprowadzić do takiego stanu, by działalność gospodarcza prowadzona była tylko w tym pomieszczeniu, na który uzyskano pozwolenie na zmianę sposobu użytkowania. Dlatego też w przypadku kwestionowanego pomieszczenia, bezpośrednio przylegającego do budynku mieszkalnego, należy dobrowolnie albo przez ingerencję organu nadzoru budowlanego doprowadzić do "rozbrojenia" go ze sprzętu produkcyjnego, tak by pomieszczenie to odpowiadało pojęciu "pomieszczenie gospodarcze" ("obiekt gospodarczy") w rozumieniu § 3 pkt 8 i pkt 13 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim odpowiadać powinny budynki i ich usytuowanie. Pomimo wyraźnego i jednoznacznego wskazania, organ pierwszej instancji nie wykonał wówczas tego obowiązku, a przynajmniej w dostępnych aktach brak jakiegokolwiek śladu w tym zakresie. Organ nie zastosował się także do wskazań zawartych w uzasadnieniu wymienionego powyżej wyroku i nie dokonał sprawdzenia, jak wygląda przedmiotowe pomieszczenie w chwili obecnej. W istocie więc organ nie ustalił w sposób jednoznaczny i nie budzący wątpliwości stanu faktycznego dotyczącego użytkowania spornego pomieszczenia. Nie przeprowadzono także w istocie dalszego zaleconego, dokładnego postępowania dowodowego. Nowe działania organu pierwszej instancji w tym zakresie sprowadziły się jedynie do przesłuchania trzech świadków, a mianowicie zainteresowanego – inwestora T. K. oraz J. W. i J. P.. Wbrew wskazaniom zawartym w wyroku by doprowadzić do przesłuchania świadków niezaangażowanych bezpośrednio w spór sąsiedzki, nie tylko nie przeprowadzono – chociażby dla przeciwwagi zeznaniom właściciela posesji przy ulicy [...] w J. – przesłuchania skarżących, czyli S. P. czy małżonków P.. Nie podjęto także nawet próby wezwania i przesłuchania innych osób, chociażby wymienianych zięcia i córki zeznającego w sprawie, już po kolejnym uchyleniu decyzji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji w trybie art. 54 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, J. W., którzy według oświadczenia tego ostatniego pozostają sąsiadami inwestora. Nie przesłuchano jako świadków w tym postępowaniu bezpośrednich sąsiadów prowadzącego działalność gospodarczą T. K., stąd tylko według twierdzeń samego zainteresowanego jego działalność nie jest uciążliwą dla otoczenia. Poza wskazaniami, tym razem organu odwoławczego, pozostało także potraktowanie, w prowadzonym przez organ pierwszej instancji postępowaniu, skarżących A. i J. P.. Pomimo wyraźnego uznania tych ostatnich za stronę toczącego się postępowania, organ pierwszej instancji nadal uporczywie pomijał ich w toku postępowania, nie informując o przeprowadzanych czynnościach i możliwości zajęcia stanowiska w sprawie. Zgodnie zaś z art. 79 Kodeksu postępowania administracyjnego strona powinna być zawiadomiona o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu ze świadków, biegłych czy oględzin, ma także prawo brać udział w przeprowadzeniu dowodu. Naruszono tym samym art. 10 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego.

W końcu należy także wskazać na fakt, iż pomimo dołączenia do akt sprawy bogatej dokumentacji zdjęciowej przedstawianej przez skarżących, organy nie odniosły się do niej w żadnym miejscu, nie dokonały jej oceny, w kontekście zgłaszanych uciążliwości.

Mając na uwadze powyższe, uznać trzeba, że organy orzekające w sprawie nie realizując wskazań Sądu, w konsekwencji naruszyły przepisy art. 7, art. 10 § 1 , art. 77 § 1, art. 79 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego, także art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Dlatego też z tego powodu Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą, gdyż w efekcie nie jest możliwa merytoryczna ocena prawidłowości umorzenia postępowania w przedmiocie zmiany sposobu użytkowania pomieszczenia gospodarczego na posesji przy ulicy [...] w J.. W tych okolicznościach należy uznać ją za co najmniej przedwczesną, ponownie naruszającą wskazane powyżej przepisy.

Z przytoczonych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1, lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Na podstawie art. 152 cytowanej ustawy określono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. O kosztach postępowania Sąd orzekł na zasadzie art. 200 tej ustawy.

Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organy uwzględnią wskazania zawarte zarówno w wymienionym wyroku z dnia 7 lutego 2007 r., jak również powyżej wymienione i w sposób dokładny i wyczerpujący przeprowadzą postępowanie dowodowe, zmierzające do jednoznacznego ustalenia stanu faktycznego sprawy i dopiero po ustaleniu koniecznych dla rozstrzygnięcia okoliczności podejmą stosowne decyzje.

.