Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2378/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-03-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Nadzór budowlany
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność zaskarżonego aktu
Powołane przepisy: article: art. 10 par. 1,  art. 35, art. 30 par. 4 i 5
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły (spr.), , Sędzia WSA Ewa Machlejd, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Protokolant st. sekr. sąd. Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 marca 2011 r. sprawy ze skargi C. Z. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2010 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz uchyla poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej C. Z. kwotę 500 zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej przez C. Z. jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] września 2010 r. Nr [...] uchylająca -w oparciu o art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej: k.p.a.), decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] Nr [...] z dnia [...] czerwca 1999 r. i przekazująca sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, w następującym stanie faktycznym:

Pismem z 16 czerwca 1998 r. S. Z. zwrócił się "o zatrzymanie dobudowy do budynku gospodarczego realizowanej przez J. Z." na działce przy ul. [...] w [...].

W dniu 10 lipca 1998 r. Komisja budowlana Urzędu Gminy [...], Zespołu Architektury i Nadzoru Budowlanego przeprowadziła oględziny na ww. terenie i do protokołu z tych oględzin stwierdziła pobudowanie fragmentu muru o długości 4 m i wysokości 1,80 m, mającego stanowić (według oświadczenia właścicieli – C. i J. Z.), schowek na narzędzia.

Następnie, postanowieniem z [...] lipca 1998 r. na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414), Burmistrz Gminy [...] wstrzymał roboty budowlane przy realizacji składziku na narzędzia gospodarcze przy ul. [...], z uwagi na ich prowadzenie bez pozwolenia na budowę. I dalej, decyzją z [...] sierpnia 1998 r. Burmistrz Gminy [...] -na podstawie art. 48 Prawa budowlanego- nakazał C. i J. Z. rozbiórkę obiektu budowlanego określonego jako murowany składzik na narzędzia gospodarcze. W uzasadnieniu organ wskazał na usytuowanie ww. obiektu niezgodnie z warunkami technicznymi oraz, że wykonanie każdego obiektu kubaturowego wymaga zgody właściwego organu w formie decyzji. Po rozpatrzeniu odwołania C. i J. Z. od tej decyzji, Wojewoda [...] decyzją z [...] września 1998 r. uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że organ I instancji nie wyjaśnił w sposób jednoznaczny charakteru i przeznaczenia obiektu, co stanowi ewidentną sprzeczność z art. 7, art. 8 i art. 9 k.p.a. Zauważył, że sporny obiekt nie stanowi składziku na narzędzia, a jedynie fragment osłony – ogrodzenia.

W dniu 8 kwietnia 1999 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie [...] ponownie przeprowadził oględziny na ww. działce, podczas których stwierdził do protokołu, iż na przedmiotowej posesji znajduje się składzik/wiata na narzędzia gospodarcze o wymiarach 1,75 m x 4,20 m i wysokości 1,80 m, wykonany z cegły i pokryty konstrukcją drewnianą i papą. Na podstawie takich ustaleń w dniu [...] czerwca 1999 r. organ ten wydał decyzję, którą w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 1 i 4, art. 52 w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 1 lit. a i art. 30 ust. 1 pkt 1 oraz art. 5 ust. 1 pkt 6 Prawa budowlanego z 1994 r. oraz § 12 ust. 6 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 10, poz. 49), nakazał C. i J. Z. rozbiórkę murowanego składziku na narzędzia. W uzasadnieniu decyzji podał, iż sporny obiekt został wzniesiony w 1998 r. bez dopełnienia obowiązku zgłoszenia i bez zgody właściciela sąsiedniej nieruchomości.

Od tej decyzji, pismem z 9 lipca 1999 r., C. i J. Z. wnieśli w terminie odwołanie, żądając w nim uchylenia zaskarżonej decyzji i wyrażenia zgody na pozostawienie obiektu małej architektury, tj. wiaty na narzędzia gospodarcze i inne przedmioty. Wskazali, iż celem właściwego zagospodarowania i uporządkowania działki postanowili postawić wiatę na urządzenia gospodarczo-rolnicze o powierzchni 6,3 m² i wysokości 1,80 m. Wyjaśnili, iż wobec nieznajomości przepisu, nie zgłosili budowy do właściwego organu, a przyznali jednocześnie, że przystąpili do budowy ogrodzenia-wiaty w maju 1998 r. Na koniec odwołujący się zwrócili się o wyjaśnienie, czy wiata o powierzchni 6,3 m² to budynek kubaturowy, czy obiekt małej architektury.

Decyzją z [...] września 2010 r., wydaną po rozpatrzeniu odwołania C. i J. Z., [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, iż organ I instancji dokonał niewłaściwej kwalifikacji wykonanych robót budowlanych, a także zastosował nieprawidłowy tryb postępowania. Rozwijając powyższe organ wskazał, iż przedmiotowy w sprawie murowany składzik na narzędzia nie należy do kategorii obiektów budowlanych wskazanych w art. 29 ust. 1 pkt 1, jednakże zaliczyć go należy do kategorii obiektów wskazanych w art. 29 ust. 1 pkt 2 w jego obecnym brzmieniu, tj. do wolno stojących parterowych budynków gospodarczych, wiat i altan oraz przydomowych oranżerii (ogrodów zimowych) o powierzchni zabudowy do 25 m². Wskazując na powyższe organ przywołał art. 2 ustawy zmieniającej z dnia 16 kwietnia 2004 r. (Dz. Nr 93, poz. 888), będący przepisem przejściowym, który winien być w sprawie uwzględniony. Następnie organ podał, że ustawą z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 80, poz. 718), dodano do ustawy art. 49b, zgodnie z którym właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Wyjaśnił, iż przepis ten winien być w sprawie uwzględniony, na podstawie art. 7 pkt 2 ww. ustawy zmieniającej. Na koniec organ podał, że ze względu na znaczny upływ czasu PINB dla [...] powinien dokonać ponownych oględzin w celu ustalenia aktualnego stanu faktycznego w przedmiotowej sprawie.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ww. decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego pełnomocnik skarżącej – C. Z., córka M.Z., wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowego.

W uzasadnieniu skargi M.Z. wskazała w pierwszej kolejności na przewlekłe postępowanie, które miało miejsce w sprawie oraz na zmianę stanu faktycznego, do której doszło pomiędzy decyzją organu I instancji a decyzją organu odwoławczego. Podała, że w dniu 9 sierpnia 1999 r. C. i J. Z. darowali jej przedmiotową w sprawie nieruchomość, a to oznacza, że to ona – M. Z. winna być stroną dalszego postępowania. I dalej córka skarżącej (a zarazem jej pełnomocnik) podała, że w dniu 30 stycznia 2006 r. zmarł J. Z., a to oznacza, że w tym dniu utracił on przymiot strony postępowania. Następnie, córka skarżącej zarzuciła organowi odwoławczemu nie zastosowanie w sprawie art. 136 k.p.a. i nie przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego, mającego na celu wyjaśnienie ww. rozbieżności. Na koniec wskazała, że zarówno organ I instancji jak i II instancji przeprowadziły postępowanie w oparciu o niewłaściwie zastosowaną podstawę prawną. Podała, że skład na narzędzia został wybudowany przez J. Z. w 1994 r., natomiast w 1998 r. doszło wyłącznie do rozbudowy części ogrodzenia, na które wówczas nie wymagane było pozwolenie na budowę ani zgłoszenie. Na tej też podstawie stwierdziła, iż do niniejszego stanu faktycznego winny mieć zastosowanie przepisy Prawa budowlanego z 1974 r. Nadto zaznaczyła, że nakaz rozbiórki winien być stosowny tylko w sytuacji, gdy nie jest możliwe doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem, na co organy orzekające nie zwróciły uwagi.

Do skargi córka skarżącej załączyła kopię odpisu skróconego aktu zgonu J. Z. oraz wypisu aktu notarialnego z 9 sierpnia 1999 r. umowy darowizny.

W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Na wstępie Sąd wyjaśnia, iż uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone orzeczenie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie tego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego (ewentualnie – stwierdzenie jego wydania z naruszeniem prawa, v. art. 145 § 1 p.p.s.a.).

Zgodnie natomiast z unormowaniem art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd dokonując oceny zaskarżonego aktu rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, iż sąd, dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji ma prawo i obowiązek uwzględnić również okoliczności, wprawdzie nie wskazane w skardze jako zarzut, ale mające wpływ na tę ocenę. Jednocześnie zaznaczyć trzeba, iż sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (§ 2 art. 134).

Stosownie zaś do treści art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Badając zaskarżoną decyzję w granicach określonych przepisami powołanych wyżej ustaw, Sąd uznał, iż skarga zasługuje na uwzględnienie. Uwzględniając skargę Sąd za konieczne uznał wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji w oparciu o art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. oraz decyzji ją poprzedzającej na zasadzie art. 135 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c tej ustawy.

-Przed rozwinięciem powyższego wskazać trzeba, iż zaskarżona decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego została wydana w sprawie wszczętej w 1998 r. W sprawie tej wydano kilka decyzji, w końcu w dniu [...] czerwca 1999 r. zapadła decyzja organu I instancji, tj. Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie [...], nakazująca C. i J. Z. rozbiórkę spornego obiektu. Odwołanie C. i J. Z. od decyzji z [...] czerwca 1999 r., organ I instancji przekazał organowi odwoławczemu -w trybie art. 133 k.p.a.- przy piśmie z 20 lipca 1999 r. Odwołanie to zostało wniesione z zachowaniem terminu i nie zawierało żadnych braków formalnych, a tym samym w dniu jego wpłynięcia do organu odwoławczego, skutecznie wszczęło postępowanie odwoławcze (co nastąpiło [...] lipca 1999 r.). Od tego momentu nic w sprawie się nie działo przez ponad 10 lat, bo decyzja w II instancji wydana została dopiero [...] września 2010 r. Przy czym z akt sprawy nie wynika, aby istniały jakiekolwiek powody uniemożliwiające wydanie decyzji w II instancji. Nie wynika też, aby postępowanie to było zawieszone. Nadto, [...]WINB -prowadząc postępowanie odwoławcze ponad 10 lat- nie podejmował przez ten czas żadnych czynności dowodowych i nie uzupełniał akt sprawy w żaden sposób, w żadnym kierunku. Organ ten nie informował także stron tego postępowania ani razu o powodach niezałatwienia sprawy w terminie, do czego obliguje go art. 36 k.p.a.

Zatem, trzeba w tym miejscu zwrócić uwagę na przewlekłe, niczym nie uzasadnione, działanie organu odwoławczego w sprawie. Należy jednocześnie w tym miejscu przypomnieć, iż zgodnie z art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania, o czym stanowi ww. artykuł w § 3. Przytoczone przepisy organ odwoławczy naruszył w sprawie w sposób rażący, albowiem inaczej nie można ocenić załatwienia odwołania po ponad 10 latach od jego wniesienia.

Trzeba w tym miejscu również wskazać, iż przed wydaniem decyzji załatwiającej odwołanie z [...] lipca 1999 r., [...]WINB nie pouczył stron postępowania o uprawnieniach, jakie gwarantuje im art. 10 § 1 k.p.a. Stosownie zaś do treści tego przepisu, organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Zgodnie z § 2 art. 10, organy administracji publicznej mogą odstąpić od zasady określonej w § 1 tylko w przypadkach, gdy załatwienie sprawy nie cierpi zwłoki ze względu na niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego albo ze względu na grożącą niepowetowaną szkodę materialną. Żadna z tych sytuacji, uzasadniających odstąpienie od zasady wyrażonej w § 1 cyt. przepisu, nie miała w sprawie miejsca (w żadnym miejscu swojego uzasadnienia organ odwoławczy na nią nie wskazał.

Te wszystkie naruszenia, związane z rażącą przewlekłością organu odwoławczego w niniejszej sprawie, spowodowały w efekcie nie zapewnienie udziału wszystkim stronom tego postępowania, a także - błędne określenie kręgu stron i -co najważniejsze, z uwagi na skutek- rozpatrzenie odwołania osoby nieżyjącej oraz skierowania decyzji do tej osoby.

-Powyższe było wynikiem przede wszystkim tego, iż orzekając po ponad 10 latach od wniesienia odwołania, [...]WINB nie pokusił się o ponowne ustalenie stanu faktycznego sprawy, który przez ten czas, mógł z oczywistych powodów ulec zmianie i jak wskazuje treść skargi, uległ zmianie - co najmniej w zakresie stron tego postępowania.

Decyzja I Instancji nakładała obowiązek rozbiórki na ówczesnych właścicieli nieruchomości – C. i J. Z.. Osoby te, jako posiadające niewątpliwie wówczas interes prawny, pismem z 16 lipca 1999 r. wniosły odwołanie. W dniu 9 sierpnia 1999 r. C. i J. Z. przenieśli własność nieruchomość ze spornym obiektem w drodze umowy darowizny na córkę – M. Z. Okoliczność ta została podniesiona przez pełnomocnika skarżącej i potwierdzona załączoną do skargi kopią wypisu z aktu notarialnego z 9 sierpnia 1999 r. Zatem, z dniem 9 sierpnia 1999 r. jako strona postępowania winna być traktowana również M. Z. C. i J. Z. wprawdzie w tej dacie przestali być właścicielami terenu ze sporną zabudową, ale należy mieć na względzie, iż ich interes prawnym w sprawie od tego momentu uzasadniony był tym, iż decyzja I instancji na nich nałożyła obowiązek wykonania rozbiórki. Dopóki więc decyzja ta pozostawała w obrocie prawnym, winni być traktowani jako strona postępowania. Następnie, wskazać trzeba, iż w dniu [...] stycznia 2006 r. (a w tej dacie nadal postępowanie odwoławcze nie zostało zakończone decyzją), zmarł J. Z., co również zostało wskazane w skardze i wykazane załączoną do skargi kopią odpisu skróconego aktu zgonu. Okoliczność ta związana ze śmiercią strony w trakcie trwania postępowania administracyjnego, jak i poprzednia - związana z interesem prawnym w sprawie M. Z., nie była znana organowi. Przy czym, w ocenie Sądu, w dużej mierze było to wynikiem wadliwego działania tego organu, który przed wydaniem decyzji nie wykonał obowiązku jaki nakłada na niego art. 10 § 1 k.p.a. Nie można zaś wykluczyć, iż postępowanie zgodne ze wskazanym unormowanie, pozwoliłoby organowi na prawidłowe ustalenie stron postępowania przed wydaniem decyzji, w tym powzięcia informacji o śmierci jednej ze stron. W sprawie niniejszej tak się jednak nie stało. W efekcie, wadliwe prowadzenie postępowania przez [...]WINB doprowadziło do sytuacji rozpatrzenia przez ten organ odwołania (m.in.) osoby zmarłej i skierowania decyzji wydanej po rozpatrzeniu tego odwołania (m.in.) do osoby zmarłej.

-Dostrzegając taki stan rzeczy, wskazać trzeba, iż Kodeks postępowania administracyjnego nie zawiera normy, która by wprost regulowała kwestię skutków prawnych skierowania decyzji do osoby zmarłej. Niemniej w orzecznictwie sądów administracyjnych wyrażany jest pogląd, że skutkiem traktowania przez organy publiczne osób zmarłych jako stron postępowania jest uznanie podjętych w takiej sytuacji decyzji za wydane z rażącym naruszeniem prawa (por. wyrok NSA z 16 lipca 2010 r., sygn. akt I OSK 1290/09, lex nr 589870; wyrok NSA z 11 marca 2008 r., sygn. akt I OSK 1959/06, lex nr 505429; wyrok NSA z 20 września 2002 r. sygn. akt I SA 428/01, OSP 2004/3/33). Pogląd ten skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela. Zważyć należy, że status strony, w rozumieniu art. 28 k.p.a., przysługujący osobie fizycznej wygasa z chwilą jej śmierci. Jak stanowi art. 30 § 1 k.p.a. zdolność prawną i zdolność do czynności prawnych ocenia się według przepisów prawa cywilnego, o ile przepisy szczególne nie stanowią inaczej. Stosownie zaś do art. 8 Kodeksu cywilnego zdolność prawną ma każdy człowiek od chwili urodzenia. Z chwilą śmierci zdolność prawna wygasa. W związku z powyższym nie ulega wątpliwości, że zmarły, jako osoba niemająca zdolności prawnej nie może być podmiotem praw i obowiązków z zakresu prawa administracyjnego, a skoro tak to w stosunku do takiej osoby nie można ani wszcząć, ani prowadzić postępowania, jak również nie można skierować do niej podjętych rozstrzygnięć. W wyroku z 11 marca 2008 r. (sygn. akt I OSK 1959/06, powyżej już wskazanym), Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że jeżeli organ administracji wydał decyzję z naruszeniem przepisu art. 30 § 4 i 5 k.p.a., art. 97 § 1 pkt 1 k.p.a. bądź art. 105 k.p.a., jak też doręczył decyzję osobie zmarłej, to wadliwość takiej decyzji pozwala na ewentualne jej uchylenie jeżeli jest ona badana w trybie odwoławczym, zaś sądowi administracyjnemu dokonującemu kontroli legalności na stwierdzenie nieważności takiego rozstrzygnięcia. Skierowanie decyzji do zmarłej strony, tj. osoby, która w danym momencie nie miała już przymiotu strony, jest wadliwością decyzji, która nie podlega konwalidacji.

Kierując się powyższym Sąd przypomina, iż zaskarżona decyzja z [...] września 2010 r. została wydana na skutek rozpatrzenia odwołania m.in. J. Z. i do niego została skierowana, choć osoba ta w dacie orzekania przez organ odwoławczy nie żyła i nie mogła być w związku z tym traktowana jako strona. Z tego też powodu stwierdzić trzeba, że skoro w niniejszej sprawie doszło do rozpatrzenia odwołania m.in. osoby zmarłej oraz wydania i skierowania decyzji w stosunku do tej osoby zmarłej (a więc osoby nie mogącej być już stroną), to należało przyjąć, że rozstrzygnięcie to jest obarczone wadą, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. co skutkować musiało stwierdzeniem nieważności tego aktu, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Jednocześnie Sąd wyjaśnia, iż dokonując takie oceny miał na uwadze, iż zaskarżona decyzja ma charakter typowo kasacyjny, tj. została wydana na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., a więc uchyla decyzję I instancji i przekazuje sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Niemniej, w ocenie Sądu, powyżej opisane naruszenie kwalifikowało tę decyzję do wyeliminowania z obrotu prawnego.

-Niezależenie od powyższego Sąd zauważa, iż skarżona decyzja jako wydana pominięciem strony postępowania M. Z. kwalifikowała się do wzruszenia również na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.

Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. W wyroku z 27 marca 2009 r. (sygn. akt II OSK 151/09, lex nr 486351), Naczelny Sąd Administracyjny zawarł tezę, iż zasadą jest, że sąd administracyjny z urzędu uchyla zaskarżony doń akt administracyjny, gdy stwierdzi wystąpienie przesłanki do wznowienia postępowania administracyjnego. Zatem, dla konieczności zastosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. nie ma znaczenia okoliczność, czy strona, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, złożyła wniosek o jego wznowienie. W każdym bowiem przypadku sąd powinien uwzględnić wystąpienie przesłanki stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania - także tej, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Podzielając pogląd wyrażony w przytoczonym wyroku NSA, Sąd orzekając w niniejszej sprawie uznał, iż wzruszenie zaskarżonej decyzji w sprawie winno nastąpić także z powyżej przedstawionego powodu -związanego z niezapewnieniem M. Z. udziału w postępowaniu- w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. Przy czym Sąd orzekając zastosował dalej idący skutek i stwierdził nieważności zaskarżonej decyzji, z przyczyn powyżej przedstawionych.

-W ocenie Sądu, zmiana stanu prawnego oraz kręgu stron na etapie trwającego rażąco długo postępowania odwoławczego, uzasadniała uchylenie w sprawie również decyzji I instancji.

Nadto, za uchyleniem tej decyzji przemawiało także jej wydanie z naruszeniem przepisów procesowych, w tym art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a., w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z [...] czerwca 1999 r. -nakazująca rozbiórkę murowanego składziku na narzędzia- nie zawiera prawidłowego uzasadnienia faktycznego, ani prawnego. Nie wyjaśnia dokonanej kwalifikacji spornego obiektu do kategorii tych obiektów, o których mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1 lit. a Prawa budowlanego. Nie wyjaśnia również zasadności zastosowanego w sprawie trybu postępowania. W konsekwencji nie wynika z niej, aby została ona poprzedzona wyczerpująco przeprowadzonym postępowaniem wyjaśniającym.

-Prowadząc ponownie postępowanie w sprawie, organ nadzoru budowlanego stopnia powiatowego winien w pierwszej kolejności ustalić w sposób prawidłowy krąg stron postępowania. Winien przy tym pamiętać, iż wskutek śmierci osoby fizycznej gasną jej prawa lub obowiązki, o ile mają charakter osobisty i niezbywalny, a pozostałe przechodzą na inne osoby, stosownie do ich uprawnień w tym zakresie. Winien także mieć na względzie, iż przeniesienie praw zbywalnych dokonane z zachowaniem wymagań prawnych powoduje, że nabywca wstępuje do postępowania w miejsce poprzedniej strony z mocy prawa (v. art. 30 § 4 k.p.a.).

Następnie, organ winien -w ramach postępowania dowodowego- ponownie przeprowadzić oględziny na spornej nieruchomości i raz jeszcze ustalić okoliczności faktyczne odnoszące się do zrealizowanego przedsięwzięcia. Dopiero bowiem po uzupełnieniu materiału dowodowego w sposób wyczerpujący (zgodnie z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.), organ winien dokonać raz jeszcze oceny sprawy, w tym dokonać kwalifikacji obiektu i ustalić tryb prowadzenia postępowania, a w szczególności winien wyjaśnić, czy na wykonanie spornego zamierzenia w dacie jego realizacji konieczna była zgoda organu.

Jednocześnie, mając na względzie treść skargi, Sąd w tym miejscu zauważa, iż brak jest powodów, dla których sprawa winna być prowadzona na podstawie Prawa budowlanego z 1974 r. Z protokołów oględzin na nieruchomości z 10 lipca 1998 r. oraz z 8 kwietnia 1999 r., a także treści odwołania C. i J. Z. z 16 lipca 1999 r. wynika, że składzik na narzędzia (jak określił ten obiekt organ) o wymiarach 1,75 m x 4,20 m i wysokości 1,80 m został zrealizowany -bez zgody organu- w 1999 r., ale jego budowa rozpoczęła się w maju 1998 r., co przyznał J. Z. w ww. odwołaniu. Stąd też Sąd nie znajduje powodów, dla których należałoby przyjąć, iż sporny obiekt został wykonany w 1994 r., jak podnosi się w skardze, oraz, że z tego powodu zastosowanie znajduje art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r.

Z wymienionych powodów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i c oraz pkt 2, art. 135, art. 152 i 200 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.