Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 842/09
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2010-10-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 25 ust. 1, art. 7 ust. 1 i 2, art. 17 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2008 nr 170 poz 1051
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jednolity
article: art. 4
journal: Dz.U. 2008 nr 44 poz 262
law: Ustawa z dnia 29 lutego 2008 r. o zmianie ustawy o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej oraz ustawy o opłacie skarbowej
journal: Dz.U. 2007 nr 46 poz 310
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 marca 2007 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakie powinny spełniać wnioski  w sprawach dotyczących płatności do gruntów rolnych i płatności cukrowej.
article: art. 5 ust. 1, art. 7 ust1, art. 17 ust. 1 pkt 2 lit "a", art. 59.
journal: Dz.U. 2007 nr 35 poz 217
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej - Tytuł zmieniony przez art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 lutego 2008 r. (Dz.U.08.44.262) na: "o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego"

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Kabat- Rembelska Sędzia NSA Hanna Kamińska Sędzia del. WSA Maria Jagielska (spr.) Protokolant Piotr Suchoń po rozpoznaniu w dniu 7 października 2010 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej J. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. z dnia 24 czerwca 2009 r. sygn. akt III SA/Wr 692/08 w sprawie ze skargi J. G. na decyzję Dyrektora D. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia [...] września 2008 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności do gruntów rolnych oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 24 czerwca 2009 r, sygn. akt III SA/Wr 692/08, Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. oddalił skargę małoletniej J. G., działającej przez przedstawicieli ustawowych B. i T. G., na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia [...] 2008 r. nr [...] w przedmiocie płatności do gruntów rolnych.

Za podstawę rozstrzygnięcia Sąd przyjął następujący stan sprawy. W dniu [...] 2007 r. małoletnia J. G. złożyła do Biura Powiatowego ARiMR w O. dwa wnioski (jeden według wzoru obowiązującego w 2006 roku, drugi według wzoru obowiązującego w 2007 roku) o przyznanie płatności do gruntów rolnych na rok 2007. Wnioski te zawierały takie same deklaracje w odniesieniu do numerów, oznaczeń, powierzchni działek ewidencyjnych i rolnych oraz deklaracji rośliny w plonie głównym. Jednocześnie wnioskodawczyni wskazała, iż wnioski złożone są na różnych formularzach z powodu, jej zdaniem, uzasadnionych wątpliwości co do legalności nowego wzoru druku. Wskazała, iż w sprawie znajduje zastosowanie ustawa z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru (Dz.U. z 2004 r., Nr 6, poz. 40) tym samym w ocenie wnioskodawczyni, rozpoznanie sprawy powinno nastąpić na podstawie formularza wniosku obowiązującego w 2006 roku.

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w O., w oparciu o art. 7 ust. 1, art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. Nr 35, poz. 217 ze zm.) - dalej ustawa o płatnościach (...) oraz art. 4 ustawy z dnia 29 lutego 2008 r. o zmianie ustawy o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej oraz ustawy o opłacie skarbowej (Dz.U. Nr 44, poz. 262), decyzją z dnia [...] 2008 roku przyznał stronie jednolitą płatność obszarową na rok 2007 w kwocie [...] zł, wyjaśniając, iż wypełniony przez wnioskodawcę, nieobowiązujący druk nie został uwzględniony przy przyznawaniu płatności do gruntów rolnych.

W odwołaniu od powyższej decyzji, strona domagała się zmiany decyzji organu I instancji poprzez przyznanie jej dodatkowo płatności uzupełniających do łąk. Zdaniem strony, decyzja została wydana bez podstawy prawnej, gdyż formularz

Sygn. akt II GSK 842/09

wniosku, który otrzymała od ARiMR pocztą, celem jego złożenia przy ubieganiu się o płatności do gruntów za rok 2007, został wprowadzony niekonstytucyjnym rozporządzeniem, a w przedmiotowej sprawie powinien zostać zastosowany formularz obowiązujący uprzednio, tj. w roku 2006, zgodnie z którym stronie należała się też płatność uzupełniająca do łąk, bez względu na wcześniejsze posiadanie lub nieposiadanie bydła.

Dyrektor D. Oddziału Regionalnego ARiMR we W. decyzją z dnia [...] 2008 r. utrzymał w mocy decyzję zaskarżoną wskazując, iż podstawą prawną określającą warunki i tryb udzielania producentom płatności bezpośrednich jest ustawa z dnia [...] 2007 roku o płatnościach (...). Nie godząc się z zarzutem strony, iż zaskarżona decyzja została wydana bez podstawy prawnej w zakresie wprowadzenia nowego formularza wniosku, organ odwoławczy podał, iż zgodnie z art. 25 ust. 6 powołanej ustawy ustawodawca udzielił ministrowi właściwemu do spraw rolnictwa upoważnienia do wydania rozporządzenia określającego szczegółowe wymagania, jakie powinny spełniać wnioski w sprawach dotyczących płatności. Na tej podstawie Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wydał [...] 2007 r. rozporządzenie w sprawie szczegółowych wymagań, jakie powinny spełniać wnioski w sprawach dotyczących płatności do gruntów rolnych i płatności cukrowej (Dz. U. Nr 46, poz. 310), obowiązujące od 15 marca 2007 r., gdzie w § 6 przyjęto, iż: "Wniosek o przyznanie płatności do gruntów rolnych i płatności cukrowej na rok 2007 składa się na formularzu sporządzonym zgodnie ze wzorem określonym na podstawie przepisów dotychczasowych". Zatem zgodnie z art. 25 ust. 6 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach (...) w związku z § 6 cyt. rozporządzenia wnioski w sprawach dotyczących płatności do gruntów rolnych i płatności składa się na formularzu sporządzonym zgodnie ze wzorem określonym w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 30 marca 2004 r. w sprawie wzorów wniosków o przyznanie płatności oraz szczegółowych warunków przyznania płatności (Dz. U. Nr 52, poz. 523 ze zm.), a dokładniej z załącznikiem nr 1 do rozporządzenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we W., oddalając skargę J. G. stwierdził, że kwestią sporną jest stan prawny jaki znajdował zastosowanie w sprawie w zakresie składania wniosków o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych za 2007 rok, albowiem zdaniem strony skarżącej w sprawie należało zastosować wzór wniosku wprowadzony w 2006 roku rozporządzeniem Ministra

Sygn. akt II GSK 842/09

Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 30 października 2006 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie wzorów wniosków o przyznanie płatności oraz szczegółowych warunków przyznawania płatności (Dz. U. z 2006 r. Nr 203, poz. 1501), w oparciu o który wywodzi (poza uwzględnioną przez organy, przyznaną jednolitą płatnością obszarową) dodatkowe roszczenie na 2007 rok o płatność uzupełniającą do łąk według zasad obowiązujących w 2006 roku, nie godząc się w istocie ze zmianą stanu prawnego, w wyniku której wprowadzono między innymi tzw. płatność zwierzęcą.

W ocenie Sądu I instancji w przedmiotowej sprawie o przyznanie płatności do gruntów rolnych na 2007 rok, w tym w zakresie płatności uzupełniających, obowiązuje nowa ustawa z dnia 26 stycznia 2007 roku o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego zmieniona ustawą z dnia 29 lutego 2008 r. o zmianie ustawy o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej oraz ustawy o opłacie skarbowej. WSA wskazał, iż na mocy regulacji zawartej w art. 4 ustawy zmieniającej, do postępowań wszczętych a niezakończonych decyzją ostateczną w dniu wejścia w życie ustawy zmieniającej stosuje się przepisy dotychczasowe, co oznacza, że w takim przypadku stosuje się ustawę z dnia 26 stycznia 2007 roku w jej brzmieniu pierwotnym. Zatem, skoro skarżąca złożyła oba wnioski w dniu 27 marca 2007 r. i do dnia wejścia w życie ustawy zmieniającej (tj. do 15 marca 2008 r.) postępowanie nadal toczyło się, to słusznie organy wskazały również na normę przytoczonego art. 4 ustawy zmieniającej.

Sąd I instancji podkreślił, iż ustawa z dnia 26 stycznia 2007 roku weszła w życie z dniem ogłoszenia, tj. 27 lutego 2007 roku, z wyjątkiem art. 25 ust. 4, 5 i 7, które weszły w życie z dniem 15 marca 2008 roku (art. 60). Na mocy art. 59 tej ustawy utraciła moc ustawa z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru (Dz. U. z 2004 r. Nr 6, poz. 40, z późn. zm.), czyli wbrew przekonaniu skarżącej z dniem 27 lutego 2007 roku dawna ustawa już nie obowiązywała, z zastrzeżeniem wynikającym z art. 53 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r., zgodnie z którym: "Do postępowań w sprawach przyznania płatności lub płatności cukrowej, wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe." Oba wnioski o przyznanie płatności na 2007 rok wpłynęły do organu I instancji w dniu [...] 2007 r., gdy postępowanie jeszcze nie było zainicjowane, wobec czego cytowany art. 53 ust.1 nie znajdował zastosowania. Sąd I instancji zważył również, iż

Sygn. akt II GSK 842/09

strona skarżąca nie przeczy, że nie spełnia nowych, wprowadzonych na mocy omawianych przepisów ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. oraz wymienionego rozporządzenia przesłanek do przyznania jej płatności uzupełniających, podtrzymując tezę, iż powinna być jej przyznana płatność według zasad obowiązujących według stanu prawnego w 2006 roku. Tymczasem rozporządzenie Rady Ministrów z 14 marca 2006 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnościami uzupełniającymi w 2006 r., przewidujące w § 1 ust. 1 pkt 9 lit.a), że płatnością uzupełniającą objęte są również rośliny przeznaczone na paszę uprawiane na łąkach

i pastwiskach, nie obowiązywało w 2007 roku, zostało bowiem wydane na mocy art.

2 ust. 5 pkt 1 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r., która utraciła moc z dniem 27 lutego

2007 r. W sprawie nie można było zastosować art. 58 ustawy z dnia 26 stycznia 2007

r., gdyż ten dopuszcza stosowanie czasowe niektórych przepisów wykonawczych,

ale wydanych tylko na podstawie art. 2 ust. 6 oraz art. 6 ust. 10 pkt 1 i 2 ustawy z

dnia 18 grudnia 2003 r. Wbrew twierdzeniom skargi, zmiana stanu prawnego w

omawianym zakresie nie wynika w żadnym razie z rozporządzeń normujących

kwestię wzoru wniosku, a została ukształtowana ustawą z 2007 r. i wydanym na jej

podstawie rozporządzeniem z dnia 13 marca 2007 r. Brak więc podstaw prawnych do

rozpoznania sprawy na mocy przepisów obowiązujących na rok 2006, na które

powołuje się strona skarżąca. Nie można również zgodzić się z zarzutem

niekonstytucyjności nowej ustawy, gdyż powołane regulacje nie naruszały praw

nabytych za lata poprzednie. W ocenie Sądu nie złamano zatem zasady lex retro non

agit.

Sąd I instancji zważył dodatkowo, na tle brzmienia art. 25 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r., że rolnik składa wnioski w sprawach dotyczących płatności, na formularzach opracowanych i udostępnionych przez Agencję. Na podstawie art. 25 ust. 6 minister właściwy do spraw rolnictwa określa, w drodze rozporządzenia, szczegółowe wymagania, jakie powinny spełniać wnioski, o których mowa w ust. 1, mając na względzie zabezpieczenie przed nieuzasadnionym przyznawaniem płatności lub płatności cukrowej, zawarcie we wnioskach danych niezbędnych do prawidłowego przyznania płatności lub płatności cukrowej oraz przepisy Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 pkt 1. WSA podkreślił, że na dzień składania wniosku przez stronę skarżącą obowiązywało od dnia 15 marca 2007 r. rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 marca 2007 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakie powinny spełniać wnioski w sprawach dotyczących

Sygn. akt II GSK 842/09

płatności do gruntów rolnych i płatności cukrowej, wydane na mocy art. 25 ust. 6 ustawy. Rozporządzenie to odpowiada upoważnieniu ustawowemu i nie wprowadza żadnych samoistnych warunków do przyznania omawianych płatności. Nie narusza także prawa dyspozycja § 6, zgodnie z którą wniosek składa się na formularzu sporządzonym według wzoru określonego na podstawie przepisów dotychczasowych. Zastosowany w cyt. przepisie zabieg techniki legislacyjnej WSA uznał za dopuszczalny, oznaczający, że nowe rozporządzenie, w zakresie wzoru wniosku, recypuje na swój grunt dotychczas funkcjonujące rozwiązanie prawne. Skoro ostatnio obowiązujący wzór był wprowadzony do obrotu prawnego rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 25 stycznia 2007 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie wzorów wniosków o przyznanie płatności oraz szczegółowych warunków przyznawania płatności (Dz. U. Nr 23, poz. 141) § 1 ust. 2 - od dnia ogłoszenia tego aktu tj. od dnia 12 lutego 2007 r. (§2) do dnia utraty jego mocy wraz z uchyleniem ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r, co nastąpiło 27 lutego 2007 r. - tym samym, na tle redakcji § 6 rozporządzenia z dnia 14 marca 2007 r. wzór ten obowiązywał w dacie składania wniosku przez stronę skarżącą. Nie oznacza to więc, że organy stosowały w rzeczy samej nieobowiązujące już rozporządzenie z dnia 25 stycznia 2007 r., lecz że zastosowały wzór wniosku jaki obowiązywał na mocy § 6 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 marca 2007 r.

W skardze kasacyjnej J. G. zaskarżyła powyższy wyrok w całości, wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych, zarzucając:

1. naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez:

a) niewłaściwe zastosowanie przepisów art. 2 ust. 5, art. 7 ust. 1 i 2, art. 17 ust. 1 pkt 2 lit. a), art. 19 ust. 3, art. 25 ust. 6 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz przepisów rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 25 stycznia 2007 r. i § 1, 4 i 6 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 marca 2007 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakie powinny spełniać wnioski w sprawach dotyczących płatności do gruntów rolnych i płatności cukrowej, poprzez ich zastosowanie mimo ich niezgodności z art. 32 i 92 ust. 1 Konstytucji RP;

Sygn. akt II GSK 842/09

b) niezastosowanie przepisów art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru i przepisów rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 30 października 2006 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie wzorów wniosków o przyznanie płatności oraz szczegółowych warunków płatności, a także

2. naruszenie przepisów postępowania: art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej p.p.s.a.), poprzez nieustosunkowanie się do wszystkich zarzutów zawartych w odwołaniu skarżącej oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz pkt 2 w/w ustawy poprzez oddalenie skargi mimo naruszenia przez organ administracji przepisów prawa tj. art. 8 Kpa. poprzez prowadzenie postępowania w sposób podważający zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli, art. 107 § 1 k.p.a. poprzez brak prawidłowej podstawy prawnej rozstrzygnięcia, art. 62 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na rozpoznaniu dwóch wniosków skarżącej (złożonych na dwóch formularzach) w jednym postępowaniu, zakończonym wydaniem jednego rozstrzygnięcia.

Kasator skazał m. in., iż WSA we W. rozpoznając skargę, nie zbadał wnikliwie i wyczerpująco podstawowego zarzutu, tj. zarzutu niekonstytucyjności przepisów rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dn. 25.01.2007 r. i z dn. 14.03.2007 r., a także ustawy z dn. 26.01.2007 r. Wzór wniosku zastosowany w 2007 r. przez Agencję nie mógł być uznany za "obowiązujący w 2007 r.", ponieważ wprowadzony został niekonstytucyjnym rozporządzeniem - wydanym bez delegacji ustawowej w "starej" ustawie (z 2004 r.) w zakresie płatności "zwierzęcej", a ujętej w nowym formularzu. Z uwagi na podniesione wyżej wątpliwości co do zgodności z Konstytucją RP tych nowych uregulowań, kasator wniósł o rozważenie przez NSA możliwości skierowania w tym zakresie pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego, w szczególności celem zbadania, czy delegacja zawarta w ustawie z 2004 r. pozwalała Ministrowi na wydanie rozporządzenia wprowadzającego "formularz 2007" i wprowadzającego nową regulację - przyznanie płatności uzupełniających do łąk tylko dla części podmiotów uprawiających dotychczas łąki.

Nadto, jak wynika z uzasadnienia skargi kasacyjnej, WSA we W. przeprowadził postępowanie w sposób mało wnikliwy i bez pełnego rozważenia

Sygn. akt II GSK 842/09

zarzutów skarżącej, zwłaszcza w przedmiocie oceny konstytucyjności nowych regulacji prawnych, na podstawie których zapadły zaskarżone decyzje.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna nie opiera się na usprawiedliwionych podstawach zatem podlega oddaleniu.

Na wstępie stwierdzić należy, że stosownie do dyspozycji art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jedynie pod rozwagę z urzędu nieważność postępowania, której w przedmiotowej sprawie nie stwierdzono.

Autor skargi kasacyjnej oparł ją na podstawach wskazanych w art. 174 pkt 1) i pkt 2), zarzucając w ramach naruszenia prawa procesowego nieustosunkowanie się do wszystkich zarzutów skargi i identyfikując tę wadę jako naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. oraz nieprawidłowe oddalenie skargi, mimo naruszenia przez organ wskazanych przepisów procedury administracyjnej, wskazując jako naruszony art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" oraz pkt 2 p.p.s.a.

Odnosząc się do wskazywanych naruszeń prawa procesowego, należy zauważyć, że stosownie do treści art. 174 pkt 2) p.p.s.a., kasator obowiązany jest uzasadnić naruszenie w sposób, który wskazywałby na istotny wpływ wytkniętych uchybień na wynik sprawy. Podnosząc zaaprobowanie przez Sąd I instancji milczącego sposobu załatwienia przez organ w jednej sprawie dwóch wniosków oraz nieprecyzyjnego powołania podstawy prawnej autor skargi kasacyjnej nie przyporządkowuje tej konstatacji do konkretnego przepisu prawa procesowego, jaki został przez ten Sąd naruszony. Przyjmując jednak, iż opisane działanie mieści się w powołanych w petitum skargi kasacyjnej przepisach prawa procesowego, należy stwierdzić, iż kasator nie wykazał w jaki sposób wadliwe procesowo działanie Sądu zadecydowało o niekorzystnym dla skarżącej wyniku sprawy. Innymi słowy, dla możliwości uwzględnienia skargi kasacyjnej ze względu na uchybienie przepisom prawa procesowego, należało wykazać, że gdyby nie doszło do naruszenia przez Sąd powołanych w skardze kasacyjnej przepisów procesowych, wyrok Sądu byłby inny ( B. Dauter [w] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgodka-Medek; Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Komentarz, WoltersKluwer wyd.ll str. 387). Temu wymogowi skarga kasacyjna nie zadośćuczyniła.

Sygn. akt II GSK 842/09

Zarzuty naruszenia prawa materialnego koncentrują się wokół wadliwego zastosowania wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach (...) i niekonstytucyjnych, zdaniem kasatora, przepisów rozporządzeń Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi wydanych z upoważnienia tej ustawy oraz niezastosowania art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru i rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 30 października 2006 r. Jak wynika z uzasadnienia postawionych zarzutów, skarżąca nie zgadza się z załatwieniem jej sprawy na podstawie wniosku złożonego zgodnie z przesłanym jej przez Agencję obowiązującym w 2007 r. formularzem, dowodząc iż przepisy, które go wprowadziły są sprzeczne z Konstytucją.

Na wstępie należy przypomnieć, że obowiązujący w Rzeczypospolitej Polskiej system prawny oparty jest na znajdującej swoje oparcie w art. 7 Konstytucji RP zasadzie legalizmu zwanej też zasadą praworządności. Definiując najkrócej to pojęcie powiedzieć można, że oznacza ono obowiązek przestrzegania prawa przez organy administracji, przy czym dotyczy to zarówno przepisów prawa procesowego, jak też materialnego ( tak samo: M.Jaśkowska, A. Wróbel Kodeks postępowania administracyjnego; Komentarz; Zakamycze 2005, str.128 ). Obowiązek działania praworządnego wyraża nie tylko zakaz podejmowania decyzji bez podstawy prawnej, lecz jak stwierdził w wyroku z dnia 5 marca 2001 r. Trybunał Konstytucyjny, równocześnie wyraża nakaz podejmowania rozstrzygnięć w oparciu o wiążące organ normy prawne ( sygn. akt P 12/00 ; OTK ZU 2001, Nr 3, poz. 47 ). Jak już wyżej zaznaczono, organ administracji, stosując prawo, obowiązany jest ustalić w pierwszym rzędzie obowiązujący go stan prawny na dzień wydania rozstrzygnięcia, przy uwzględnieniu ewentualnych przepisów przejściowych w razie gdy w toku prowadzonego postępowania administracyjnego zmienił się stan prawny.

W przedmiotowej sprawie postępowanie administracyjne w przedmiocie dochodzonych płatności do gruntów rolnych na 2007 r. zostało zainicjowane wnioskiem skarżącej w dniu [...] 2007 r. Wniosek ten został złożony na dwóch formularzach - według wzoru obowiązującego w dacie złożenia i wzoru z 2006 r.; fakt złożenia jednego wniosku na dwóch formularzach przyznaje autor skargi kasacyjnej. Co należy podkreślić, treść deklaracji obu wniosków była jednakowa i nie powinno budzić wątpliwości, że skarżąca uruchomiła jedno postępowanie administracyjne w przedmiocie przyznania płatności do gruntów rolnych na 2007 rok,

Sygn. akt II GSK 842/09

zatem rozstrzygnięcie sprawy powinno było nastąpić, zgodnie z zasadą legalizmu, w oparciu o obowiązujące na dzień złożenia wniosku przepisy, co odnosi się również do obowiązku rozpatrzenia wniosku złożonego zgodnie z art. 25 ust. 1 ustawy o płatnościach czyli na formularzu opracowanym i nadesłanym przez Agencję. Obowiązującą od dnia 27 lutego 2007 r. ustawą była wówczas ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej, ( dalej -ustawa o płatnościach), która w art. 59 stwierdziła utratę mocy ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru. Jak trafnie wyjaśnił Sąd I instancji podstawą rozstrzygnięcia, a więc przyznania skarżącej płatności bezpośredniej był art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach z 2007 r. Z kolei przepis art. 7 ust. 2 regulował przyznanie płatności uzupełniającej przysługującej do powierzchni upraw chmielu, roślin przeznaczonych na paszę na trwałych użytkach zielonych i innych roślin. Rodzaje tych roślin oraz szczegółowe warunki i tryb przyznania płatności uzupełniającej zostały określone w wydanym na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 2 lit. "a" ustawy o płatnościach rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2007 r. Organ ten skorzystał również z ustawowego upoważnienia do wydania rozporządzenia określającego szczegółowe wymagania jakim powinny odpowiadać wnioski w sprawach płatności, wydając w dniu 14 marca 2007 r. stosowne rozporządzenie, które weszło w życie następnego dnia. To ostatnie rozporządzenie wydane zostało z upoważnienia art. 25 ust. 6 ustawy o płatnościach i określało w sposób kompletny warunki jakim powinny odpowiadać składane wnioski o płatności. Jednocześnie akt ten nie ustalił nowego, w stosunku do ostatnio obowiązującego, wzoru formularza na jakim wnioski miały być składane, odsyłając w § 6 do tych właśnie "dotychczasowych" przepisów tj. rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 25 stycznia 2007 r. Mimo, iż akt ten jako wydany na podstawie m.in. art. 5 ust. 1 ustawy z 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności cukrowej utracił moc obowiązującą z dniem 27 lutego 2007 r. tj. z dniem wejścia w życie nowej ustawy o płatnościach, przyjęty przezeń wzór formularza stał się na mocy § 6 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 marca 2007 r. jako "określony na podstawie dotychczasowych przepisów" obowiązujący na rok 2007. Jak prawidłowo stwierdził WSA, tego rodzaju zabieg techniki legislacyjnej bywa stosowany i uznawany jest za poprawny.

Sygn. akt II GSK 842/09

Nie zasługuje na aprobatę argumentacja skargi kasacyjnej opierająca się na stwierdzeniu, że skoro formularz wniosku został wprowadzony rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 25 stycznia 2007 r. wydanym, jak twierdzi kasator, z naruszeniem delegacji ustawowej zawartej w ustawie z 2004 r. to oznacza, że obowiązujące od 27 lutego 2007 r. prawo ( powołane w petitum skargi kasacyjnej przepisy ) jest niekonstytucyjne bo posłużyło się aktem prawnym przyjętym w niekonstytucyjny sposób. Przede wszystkim za błędny należy uznać pogląd, że rozporządzenie z 25 stycznia 2007 r. wprowadzało formularz wniosku o płatności za 2007 r. bowiem akt ten stał się nieobowiązujący z dniem wejścia w życie ustawy z 2007 r. i nie mógł dokonać wprowadzenia żadnych treści normatywnych do obowiązującego od dnia 27 lutego 2007 r. porządku prawnego. Ponadto, jak już była o tym wyżej mowa, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, korzystając z upoważnienia ustawy o płatnościach ( art. 25 ust. 6 ) wydał obowiązujące dla płatności za 2007 r. rozporządzenie, w którym ustalił sposób składania wniosku i określił jak ma wyglądać formularz tego wniosku, odnosząc go do ostatnio obowiązującego wzoru. Kwestia ewentualnej niekonstytucyjności rozporządzenia wydanego na podstawie nieobowiązującej w dacie złożenia wniosku ustawy nie mogła i nie może być przedmiotem rozważań Sądu w przedmiotowej sprawie, wobec faktu utraty przez ten akt mocy obowiązującej jeszcze przed datą złożenia wniosku o płatności przez skarżącą. Nadto atakowanie przepisów dotyczących wzoru formularza jest o tyle nieskuteczne, że jak trafnie podkreślał Sąd I instancji, zasady płatności zostały określone wyłącznie w ustawie oraz w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2007 r. w określonym przez ustawę zakresie.

Rozporządzenie dotyczące wniosków w sprawach płatności ustala jedynie kwestie wymogów jakim składane wnioski powinny odpowiadać i nie kreuje wobec podmiotów ubiegających się o płatności żadnych praw ani obowiązków, te bowiem wynikają, w stanie faktycznym i prawnym znajdującym zastosowanie w przedmiotowej sprawie, z obowiązujących na dzień złożenia wniosku przepisów ustawy o płatnościach i rozporządzenia w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą (...).

Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela zarzutu skargi kasacyjnej co do tego, że Sąd I instancji nie zbadał dość dokładnie zarzutu niekonstytucyjności rozporządzeń Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 25 stycznia 2007 r. oraz z dnia 14 marca 2007 r. i ustawy o płatnościach. Czego dowodzi lektura uzasadnienia

Sygn. akt II GSK 842/09

zaskarżonego wyroku, WSA rozprawił się przede wszystkim z zarzutami dotyczącymi prawidłowości zastosowania ustawy o płatnościach z 2007 r. oraz wyczerpująco wyjaśnił dlaczego obowiązującym wzorem formularza był wzór według rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 25 stycznia 2007 r., a także omówił przyczyny, dla których nie można było uznać, że organy stosowały nieobowiązujące prawo.

Reasumując, ocena Sądu I instancji, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji nie doszło do naruszenia prawa, nie budzi wątpliwości. Organ rozstrzygnął sprawę przyznania płatności zainicjowaną przez skarżącą w oparciu o obowiązujące przepisy, a fakt złożenia dwóch wniosków o płatności na 2007 r. w stosunku do tych samych działek nie oznacza, że organ miał do rozstrzygnięcia dwie różne sprawy administracyjne. Prawidłowe jest zatem stanowisko WSA, że prowadzone przez organ postępowanie objęło oba wnioski.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.

12