Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 526/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2021-12-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Geodezja i kartografia
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 24a;
journal: Dz.U. 2020 poz 2052
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - t.j.
article: art. 107; art. 105 § 1, § 2; art. 138 § 1 pkt 2; art. 61 § 1; art. 156 § 1 pkt 2; art. 98 § 1;
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak Sędziowie Sędzia WSA Ewa Ibrom Sędzia WSA Iwona Tchórzewska (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 7 grudnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi I. W. na decyzję Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] lipca 2021 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów do ewidencji gruntów i budynków I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego na rzecz I. W. kwotę [...]zł ([...] złotych) z tytułu zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2021 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania I. W., Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego uchylił w całości decyzję Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2021 r., nr [...] w przedmiocie odrzucenia zarzutów wniesionych do ewidencji gruntów i budynków obrębu Ł., gm. Ł. w odniesieniu do działek nr [...] i [...] i umorzył postępowanie pierwszej instancji w całości.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wskazał, że Starosta B. zarządzeniem nr [...] z dnia [...] stycznia 2019 r. na podstawie art. 24a ustawy z 17 maja 1989 roku – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2021 r. poz. 1990 z późn. zm., dalej także jako "p.g.k"), zarządził modernizację ewidencji gruntów i budynków dla obrębu ewidencyjnego [...], wchodzącego w skład jednostki ewidencyjnej [...] Ł.. Po wykonaniu prac wykonawca modernizacji sporządził projekt operatu opisowo-kartograficznego ewidencji gruntów i budynków. Projekt operatu został wyłożony do wglądu osób zainteresowanych w okresie od dnia [...] lipca 2020 r. do dnia [...] lipca 2020 r. w siedzibie Starostwa Powiatowego w B.. Po upływie okresu wyłożenia oraz terminu przewidzianego na rozpatrzenie uwag do projektu, dane objęte modernizacją w projekcie operatu opisowo-kartograficznego stały się danymi ewidencji gruntów i budynków. Informacja Starosty [...] w tej kwestii została w dniu [...] grudnia 2020 r. opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa L. pod pozycją [...]. Każdy, czyjego interesu prawnego dotyczyły dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków ujawnione w operacie opisowo-kartograficznym, mógł w terminie 30 dni od dnia ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa zgłaszać zarzuty do tych danych.

W dniu [...] września 2020 r. za pośrednictwem poczty elektronicznej do Starostwa Powiatowego w B. wpłynęło pismo, w którym pełnomocnik I. W. opisała niezgodności zaistniałe w wykonanej modernizacji w zakresie działek nr [...] i nr [...]. W piśmie wskazano na zmniejszenie o około 1,5 m szerokości działki nr [...], a także podniesiono, że zgodnie z operatem droga biegnąca wzdłuż działki nr [...] obecnie nie należy do strony. Natomiast droga ta była już w posiadaniu dziadka, a następnie ojca skarżącej, którzy nie wiedzieli, że nie jest ona w całości przypisana do ich gospodarstwa. W piśmie wniesiono o uregulowanie opisanych kwestii.

Starosta B. zawiadomieniem z dnia [...] listopada 2020 r. poinformował stronę o prowadzeniu postępowania administracyjnego w sprawie zarzutów do danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków gminy Ł. ujawnionych w wyniku przeprowadzonej modyfikacji w odniesieniu do przebiegu granicy działek nr [...] i [...]. Organ wskazał, że postępowanie zostało wszczęte na wniosek złożony w dniu [...] września 2020 r. przez I. W..

W wyniku przeprowadzonego postępowania Starosta B. decyzją z dnia [...] czerwca 2021 r. odrzucił zarzuty wniesione do ewidencji gruntów i budynków obrębu Ł., gm. Ł. w odniesieniu do działek nr [...] i [...].

W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji wskazał, że w związku ze złożonym zarzutem co do przebiegu granic działek nr [...] i [...] wykonawca modernizacji przeanalizował ponownie dokumentację i stwierdził, iż granice działki [...] podlegały ustaleniom, w których pełnomocnik właściciela uczestniczył i zaakceptował granice bez zastrzeżeń oraz, że w trakcie wyłożenia operatu opisowo-kartograficznego musiało dojść do nieporozumienia między wykonawcą, a pełnomocnikiem strony. Dane dotyczące działki są niezmienne, zgodne ze stanem ujawnionym w trakcie ustaleń. Działka nr [...] ma szerokość 17,25 m. Granice działki nr [...] częściowo podlegały ustaleniom, natomiast w większości zostały wprowadzone na podstawie operatu z pomiaru stanu władania [...] Wykonawca ponownie przeanalizował przebieg granicy, nie stwierdzając błędów. Powierzchna działki nr [...] przed modernizacją wynosiła 1,95 ha i dokładnie tyle wynosi po modernizacji. Wskazując na powyższe okoliczności, Starosta B. uznał, że zarzut zgłoszony do modernizacji nie ma uzasadnionych podstaw i powinien być odrzucony.

W związku ze wskazaniem przez stronę, że droga gruntowa wykazana w działce nr [...] powinna być włączona do działki nr [...], gdyż od wielu lat jest użytkowana przez rodzinę strony i nastąpiło jej zasiedzenie, Starosta wyjaśnił, że organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków nie jest właściwy do stwierdzenia nabycia prawa własności nieruchomości przez zasiedzenie, a ewentualne użytkowanie drogi przez rodzinę strony nie może mieć żadnego znaczenia w przedmiotowej sprawie. Ewentualny spór co do przebiegu granicy może być rozstrzygnięty w sprawie o rozgraniczenie, a nie w trybie zarzutu do modernizacji. Przekazane prace geodezyjne są weryfikowane, a ich przyjęcie do zasobu oznacza, że odpowiadają one standardom i zostały sprawdzone pod względem prawidłowości ich wykonania. Tak więc przyjęcie nowego operatu sporządzonego w 2020 r. oznaczało, że prace geodezyjne zostały wykonane prawidłowo. Nie oznacza to rozstrzygnięcia sporów granicznych. Modernizacja ewidencji gruntów nie ma prawotwórczego charakteru i nie rozstrzyga sporu granicznego, gdyż temu celowi służy postępowanie rozgraniczeniowe.

I. W. wniosła odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji.

Po rozpatrzeniu odwołania, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego uchylił decyzję Starosty [...] i umorzył postępowanie pierwszej instancji w całości.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy podniósł, że przepisy ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne nie wskazują terminu początkowego na zgłaszanie zarzutów do modernizacji ewidencji gruntów i budynków. W ocenie organu, termin wskazany w art. 24a ust. 9 tej ustawy jest terminem końcowym, za czym przemawia także treść art. 24a ust. 12 p.g.k., zgodnie z którym zarzuty zgłoszone po terminie określonym w ust. 9 traktuje się jak wnioski o zmianę danych objętych ewidencją gruntów i budynków. W związku z tym organ odwoławczy, tak jak organ pierwszej instancji, potraktował pismo skarżącej z dnia [...] września 2020 r. jako zarzut do danych ewidencji gruntów i budynków ujawnionych w operacie opisowo-kartograficznym sporządzonym w ramach modernizacji.

Organ odwoławczy wskazał, że wydając decyzję na skutek zarzutu do modernizacji organ pierwszej instancji w uzasadnieniu swojej decyzji w żaden sposób nie odniósł się do okoliczności podnoszonych przez stronę w piśmie z dnia [...] września 2020 r. W szczególności organ pierwszej instancji całkowicie pominął kwestie dotyczące przynależności do określonej działki drogi wskazywanej przez stronę. Natomiast kwestia ta powinna być przez Starostę jednoznacznie wyjaśniona, co powinno znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji i znajdować potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym, a co nie ma miejsca w niniejszej sprawie. W ocenie organu odwoławczego organ pierwszej instancji nie przedstawił dowodu potwierdzającego, że wykonawca w sposób prawidłowy, mający oparcie w przepisach prawa, wykazał przebieg granic przedmiotowych działek w procesie modernizacji. Zdaniem organu odwoławczego, organ pierwszej instancji nie udowodnił, że dane źródłowe, które zostały wykorzystane do ustalenia granic działek podczas przeprowadzonej modernizacji, są wiarygodne i spełniają obowiązujące standardy w dziedzinie geodezji i kartografii. Jednocześnie organ pierwszej instancji naruszył przepisy postępowania administracyjnego, bowiem nie zebrał w sposób wyczerpujący materiału dowodowego oraz nie dokonał jego rozpatrzenia. Starosta ograniczył bowiem postępowanie jedynie do wystąpienia do wykonawcy o zajęcie stanowiska w sprawie. Starosta naruszył także zasadę swobodnej oceny materiału dowodowego, a z uwagi na brak precyzyjnego i jasnego uzasadnienia decyzji, naruszył także art. 107 k.p.a.

Ponadto organ odwoławczy podniósł, że Starosta B., mimo spoczywającego na nim obowiązku, nie ustalił prawidłowo stron postępowania, gdyż w postępowaniu nie brali udziału właściciele działek sąsiadujących z działkami, których dotyczyły wniesione zarzuty.

Jednocześnie organ odwoławczy wskazał, że w świetle art. 24a ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego postępowanie dotyczące zarzutów do modernizacji gruntów i budynków wszczynane jest z urzędu, a nie na wniosek strony. Natomiast, jak wynika z zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego z dnia [...] listopada 2020 r. oraz z zawiadomienia z dnia [...] maja 2021 r. o zakończeniu tego postępowania, Starosta prowadził postępowanie na wniosek strony, a nie z urzędu.. Mieszanie trybów wszczęcia postępowania jest zaś niedopuszczalne. Prowadzenie przez Starostę postępowania na wniosek strony, a nie z urzędu stanowi rażące naruszenie prawa materialnego. W tej sytuacji zaistniała nieuprawniona zmiana trybu prowadzonego postępowania. W konsekwencji organ pierwszej instancji działał bez podstawy prawnej realnie uzasadniającej wszczęcie i prowadzenie postępowania. W tej sytuacji, zdaniem organu odwoławczego, zaistniały przesłanki do uchylenia decyzji Starosty [...] i umorzenia postępowania przed organem pierwszej instancji, który jest obowiązany wszcząć i przeprowadzić postępowanie w zakresie zarzutów skarżącej, działając z urzędu.

W skardze na decyzję Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego I. W. wniosła o jej uchylenie, zarzucając rażące naruszenie:

1) art. 105 § 1 k.p.a., poprzez umorzenie postępowania Starosty [...] jako bezprzedmiotowego, mimo, że istniały podstawy prawne do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy;

2) art. 24a ust. 10 p.g.k. poprzez błędną wykładnię prowadzącą do wniosku, iż decyzja Starosty wydana w wyniku rozpoznania prawidłowo wniesionych zarzutów, o których mowa w art. 24a ust.9 p.g.k., w sposób rażąco narusza przepisy prawa, co winno skutkować umorzeniem postępowania. Zdaniem skarżącej stanowisko organu pozbawia ją realnej możliwości uzyskania rozstrzygnięcia w przedmiocie zarzutów.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Zaskarżoną decyzją Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego uchylił w całości decyzję Starosty [...] orzekającą o odrzuceniu zarzutów I. W. do ewidencji gruntów i budynków obrębu Ł., gm. Ł. w odniesieniu do działek nr [...] i [...] i umorzył postępowanie pierwszej instancji w całości.

Zarzuty zostały zgłoszone w związku z modernizacją ewidencji gruntów i budynków dla obrębu ewidencyjnego [...], wchodzącego w skład jednostki ewidencyjnej [...] Ł., przeprowadzoną na podstawie zarządzenia Starosty [...] nr [...] z dnia [...] stycznia 2019 r.

Stosownie do art. 24a ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, starosta może zarządzić przeprowadzenie modernizacji ewidencji gruntów i budynków na obszarze poszczególnych obrębów ewidencyjnych (ust. 1). Starosta podaje do publicznej wiadomości informację o rozpoczęciu prac geodezyjnych oraz informuje o trybie postępowania związanego z modernizacją ewidencji gruntów i budynków (ust. 2). Informacje, o których mowa w ust. 2, podlegają wywieszeniu na okres 14 dni na tablicy ogłoszeń w siedzibie starostwa powiatowego (ust. 3). Projekt operatu opisowo-kartograficznego podlega, na okres 15 dni roboczych, wyłożeniu do wglądu osób fizycznych, osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej, w siedzibie starostwa powiatowego (ust. 4). Starosta informuje o terminie i miejscu wyłożenia, o którym mowa w ust. 4, poprzez wywieszenie tej informacji na tablicy ogłoszeń w siedzibie starostwa powiatowego i właściwego urzędu gminy, na co najmniej 14 dni przed dniem wyłożenia, oraz ogłoszenia jej w prasie o zasięgu krajowym (ust. 5). Każdy, czyjego interesu prawnego dotyczą dane ujawnione w projekcie operatu opisowo-kartograficznego, może w okresie wyłożenia projektu do wglądu zgłaszać uwagi do tych danych (ust. 6). Upoważniony pracownik starostwa powiatowego, posiadający uprawnienia, o których mowa w art. 43 pkt 2, przy udziale przedstawiciela wykonawcy prac geodezyjnych związanych z modernizacją ewidencji gruntów i budynków, w terminie 15 dni roboczych od upływu terminu wyłożenia do wglądu projektu operatu opisowo-kartograficznego, rozstrzyga o przyjęciu lub odrzuceniu uwag zgłoszonych do tego projektu, po czym informuje zgłaszającego uwagi o sposobie rozpatrzenia uwag oraz sporządza wzmiankę o treści zgłoszonych uwag i sposobie ich rozpatrzenia w protokole (ust. 7). Po upływie terminu, o którym mowa w ust. 7, dane objęte modernizacją, zawarte w projekcie operatu opisowo-kartograficznego stają się danymi ewidencji gruntów i budynków i podlegają ujawnieniu w bazie danych ewidencji gruntów i budynków. Informację o tym starosta ogłasza w dzienniku urzędowym województwa oraz w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej starostwa (ust. 8). Każdy, czyjego interesu prawnego dotyczą dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków ujawnione w operacie opisowo-kartograficznym, może w terminie 30 dni od dnia ogłoszenia w dzienniku urzędowym województwa informacji, o której mowa w ust. 8, zgłaszać zarzuty do tych danych (ust. 9). O uwzględnieniu lub odrzuceniu zarzutów starosta rozstrzyga w drodze decyzji (ust. 10). Do czasu ostatecznego zakończenia postępowania, o którym mowa w ust. 10, w stosunku do gruntów, budynków lub lokali, których dotyczą zarzuty, dane ujawnione w operacie opisowo-kartograficznym nie są wiążące (ust. 11). Zarzuty zgłoszone po terminie określonym w ust. 9 traktuje się jak wnioski o zmianę danych objętych ewidencją gruntów i budynków (ust. 12).

W okolicznościach sprawy sporządzony w toku modernizacji projekt operatu opisowo-kartograficznego został wyłożony do wglądu osób zainteresowanych w okresie od dnia [...] lipca 2020 r. do dnia [...] lipca 2020 r. Po upływie przewidzianego w art. 24a ust. 5 p.g.k. okresu wyłożenia projektu oraz następnie terminu przewidzianego w art. 24a ust. 7 p.g.k. na rozpatrzenie uwag do projektu, zawarte w projekcie operatu opisowo-kartograficznego dane objęte modernizacją stały się zgodnie z ust. 8 art. 24a p.g.k. danymi ewidencji gruntów i budynków. W dniu [...] grudnia 2020 r. w Dzienniku Urzędowym Województwa L. pod pozycją [...] zostało opublikowane ogłoszenie Starosty [...] z dnia [...] listopada 2020 r. zawierające informację w tym przedmiocie.

W przywołanym już wyżej przepisie ust. 9 art. 24a p.g.k. termin na zgłaszanie zarzutów do danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków ujawnionych w operacie opisowo-kartograficznym określono na 30 dni od dnia ogłoszenia w dzienniku urzędowym województwa informacji, o której mowa w ust. 8. Należy jednak zgodzić się z wyrażonym w zaskarżonej decyzji stanowiskiem, że pismo skarżącej I. W., które wpłynęło do organu w dniu [...] września 2020 r., a zatem przed opublikowaniem informacji Starosty [...] z dnia [...] listopada 2020 r., należało potraktować jako zarzuty do danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków ujawnionych w sporządzonym w trakcie modernizacji operacie opisowo-kartograficznym. P. to zostało bowiem wniesione po upływie terminu przewidzianego na zgłaszanie uwag do danych ujawnionych w projekcie operatu opisowo-kartograficznego oraz po upływie terminu przewidzianego na rozstrzygnięcie uwag, a więc w czasie, gdy na mocy ust. 8 art. 24a p.g.k. dane objęte modernizacją, zawarte w projekcie operatu opisowo-kartograficznego, były już danymi ewidencji gruntów i budynków i podlegały ujawnieniu w bazie danych ewidencji gruntów i budynków. Jak wynika z treści decyzji Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2021 r., w taki sam sposób pismo skarżącej zakwalifikował organ pierwszej instancji, który na podstawie art. 24a ust. 10 p.g.k. odrzucił zarzuty I. W. do ewidencji gruntów i budynków obrębu Ł., gm. Ł. w odniesieniu do działek nr [...] i [...].

Działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego zaskarżoną decyzją uchylił w całości decyzję Starosty [...] i umorzył postępowanie pierwszej instancji w całości. Zgodnie z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. organ odwoławczy wydaje decyzję, w której uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części. W świetle art. 105 § 1 k.p.a. umorzenie postępowania odpowiednio w całości albo w części ma miejsce, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części. Umorzenie postępowania administracyjnego wiąże się z brakiem możliwości merytorycznego rozpoznania sprawy. O bezprzedmiotowości postępowania w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. można mówić wówczas, gdy odpadł jeden z konstytutywnych elementów sprawy administracyjnej. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, o której stanowi art. 105 § 1 k.p.a. oznacza, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie co do istoty. Sprawa administracyjna jest bezprzedmiotowa wtedy, gdy nie ma materialnoprawnych podstaw do władczej, w formie decyzji administracyjnej, ingerencji organu administracyjnego. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego jest bowiem brakiem przedmiotu postępowania powodującym, że nie można wydać decyzji rozstrzygającej na podstawie przepisów prawa materialnego o prawach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. W przypadku bezprzedmiotowości jakiekolwiek rozstrzygnięcie merytoryczne pozytywne czy negatywne staje się prawnie niedopuszczalne (por. Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz pod red. Romana Hausera i Marka Wierzbowskiego, Wydawnictwo C.H.BECK, Warszawa 2015 r., str. 526 oraz powołane tam orzecznictwo, a także wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 września 2019 r., I GSK 1266/19).

W niniejszej sprawie organ odwoławczy uznał postępowanie przed organem pierwszej instancji za bezprzedmiotowe wobec stwierdzenia, że Starosta B. wszczął postępowanie w przedmiocie zarzutów do ewidencji gruntów i budynków na wniosek, a nie z urzędu.

Przepis art. 61 § 1 k.p.a. stanowi, że postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Przepis ten nie stanowi samoistnej normy prawnej będącej podstawą wszczęcia postępowania w danego rodzaju sprawie. O przyjęciu zasady skargowości lub zasady oficjalności przesądzają przepisy prawa materialnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 listopada 2007 r., sygn. akt II OSK 1010/06).

Z przywołanej wyżej treści art. 24a ust. 1 i ust. 2 p.g.k. wynika, że starosta wszczyna z urzędu postępowanie w sprawie modernizacji ewidencji gruntów i budynków. Zgodzić się należy ze stanowiskiem organu odwoławczego, że w konsekwencji także postępowanie w przedmiocie zgłoszonych w oparciu o art. 24a ust. 9 p.g.k. zarzutów do danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków ujawnionych w operacie opisowo-kartograficznym jest postępowaniem wszczynanym z urzędu (por. przywołany w zaskarżonej decyzji wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 12 maja 2010 r., sygn. akt III SA/Kr 782/09).

Sąd nie podziela natomiast oceny organu odwoławczego, że organ pierwszej instancji redagując błędnie pismo zawiadamiające o wszczęciu postępowania w sprawie i wszczynając postępowanie na wniosek, zamiast z urzędu, dopuścił się rażącego naruszenia prawa, co uzasadniało umorzenie postępowania przed organem pierwszej instancji jako bezprzedmiotowego.

Jak podnosi się w orzecznictwie, na organie administracji publicznej ciąży obowiązek przestrzegania przepisów regulujących inicjatywę wszczęcia postępowania. O ile jednak naruszenie bezwzględnej zasady skargowości stanowi rażące naruszenie przepisów prawa procesowego w związku z przepisem prawa materialnego, co obwarowane jest sankcją nieważności decyzji wyrażoną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., o tyle konsekwencje naruszenia zasady oficjalności nie są już tak daleko idące. Inne są bowiem skutki naruszenia omawianych zasad. Jeżeli bowiem przepis materialnoprawny wymaga dla wszczęcia postępowania inicjatywy strony, oznacza to, że wyłącznie w jej gestii leży, czy dojdzie do konkretyzacji uprawnień i obowiązków stron stosunku administracyjnoprawnego w drodze decyzji. Wnioskodawca staje się jednocześnie dysponentem prowadzonego postępowania w granicach zakreślonych art. 105 § 2 k.p.a. czy art. 98 § 1 k.p.a. (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 22 stycznia 2021 r., sygn. akt II SA/Kr 1329/20). Natomiast wszczęcie na wniosek postępowania, które powinno być wszczęte z urzędu stanowi uchybienie, które może, ale nie musi mieć wpływu na wynik sprawy. Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 13 listopada 2007 r., sygn. akt II OSK 1010/06, tylko w razie przyjęcia jako bezwzględnie obowiązującej zasady, zasady skargowości, a zatem dopuszczalności wszczęcia postępowania wyłącznie na wniosek strony, przekroczenie granicy skargowości przez wszczęcie postępowania na wniosek jednostki niebędącej stroną w sprawie, stanowi naruszenie prawa, które można kwalifikować jako naruszenie rażące. W razie gdy przepisy prawa dają podstawę do wszczęcia postępowania z urzędu, nie stanowi podstawy do uchylenia decyzji zainicjowanie takiego postępowania przez jednostkę niemającą statusu strony. Przy tym w niniejszej sprawie organ odwoławczy nie kwestionował przysługiwania skarżącej I. W. statusu strony w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym.

Wskazać także należy, że wszczęcie postępowania w przedmiocie zarzutów do danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków ujawnionych w operacie opisowo-kartograficznym na wniosek strony, zamiast z urzędu, nie może być uznane za skutkujące bezprzedmiotowością tego postępowania. Wymaga podkreślenia, że dopóki istnieje stan faktyczny podlegający uregulowaniu przez organ administracji publicznej, postępowanie nie może być uznane za bezprzedmiotowe. W okolicznościach niniejszej sprawy bezsprzecznie skarżąca I. W. wniosła zarzuty do danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków ujawnionych w operacie opisowo-kartograficznym powstałym w wyniku przeprowadzonej modernizacji. Zatem istnieje przedmiot wszczętego postępowania.

W konsekwencji Sąd uznał, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania – art. 138 § 1 pkt 2 in fine k.p.a. w związku z art. 105 k.p.a., co uzasadniało jej uchylenie. W następstwie uchylenia zaskarżonej decyzji organ drugiej instancji winien ponownie rozpatrzyć odwołanie wniesione przez skarżącą oraz wydać stosowne rozstrzygnięcie, przy uwzględnieniu powyższej oceny.

Z tych wszystkich względów i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm., dalej jako "p.p.s.a.") Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uchylił zaskarżoną decyzję. Orzeczenie w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania uzasadniają przepisy art. 200 p.p.s.a. w związku z art. 205 § 1 p.p.s.a.

Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a. W myśl tego przepisu, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W niniejszej sprawie organ w odpowiedzi na skargę wniósł o rozpoznanie sprawy w postępowaniu uproszczonym, a skarżąca po doręczeniu odpowiedzi na skargę nie wniosła o przeprowadzenie rozprawy.