Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 342/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2022-12-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6149 Inne o symbolu podstawowym 614
Hasła tematyczne: Oświata
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję II i I instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit a
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 122
journal: Dz.U. 2021 poz 1082
law: Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Mierzejewski Sędziowie: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak Sędzia WSA Jolanta Sudoł (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 15 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi S. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z dnia 17 grudnia 2021 r., nr SKO.423.6.2021 w przedmiocie dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta Chojnice z dnia 29 października 2021 r., nr WE.4453.4.2021; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku na rzecz skarżącego S. P. 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 17 grudnia 2021 r. (nr SKO.423.6.2021) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Słupsku utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta Chojnice z dnia 29 października 2021 r. (nr WE.4453.4.2021), którą organ pierwszej instancji odmówił S. P. (dalej także jako - "strona" albo "skarżący") przyznania dofinansowania kosztów kształcenia pracownika młodocianego - M. L.

Z akt sprawy wynikają następujące okoliczności faktyczne i prawne:

W dniu 24 września 2021 r. do organu pierwszej instancji wpłynął wniosek S. P. z dnia 20 września 2021 r. o przyznanie dofinansowania kosztów kształcenia pracownika młodocianego M. L. z tytułu ukończenia nauki zawodu po zdaniu egzaminu zawodowego.

We wniosku wskazano, że kształcenie było prowadzone w zawodzie mechanik pojazdów samochodowych w zakładzie pracy prowadzonym przez S. P. (M. przy ul. [...] w C.), na podstawie zawartej w dniu 1 września 2018 r. przez S. P. oraz M. L. umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego i obejmowało okres 3 lat, to jest okres od dnia 1 września 2018 r. do dnia 31 sierpnia 2021 r. Wskazano, że egzamin zawodowy został zdany przez M. L. w dniu 8 września 2021 r., na dowód czego do wniosku załączono wydane przez Okręgową Komisję Egzaminacyjną w G. świadectwo potwierdzające uzyskanie w dniu 8 września 2021 r. przez M. L. kwalifikacje w zawodzie -w zakresie kwalifikacji "Diagnozowanie i naprawa podzespołów i zespołów pojazdów samochodowych" wyodrębnionej w zawodach Mechanik pojazdów samochodowych oraz Technik pojazdów samochodowych oraz wydany przez Okręgową Komisję Egzaminacyjną w G. w dniu 8 września 2021 r., dyplom potwierdzający kwalifikacje zawodowe M. L. w zawodzie Mechanik pojazdów samochodowych.

Organ pierwszej instancji rozpatrzył przedmiotowy wniosek negatywnie stwierdzając, że przyznanie dofinansowania nie jest możliwe z uwagi na niespełnianie wymogów wynikających z art. 122 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe (tekst jednolity: Dz.U. z 2021r., poz. 1082 - dalej powoływanej w skrócie jako "ustawa"). Ze wskazanego przepisu wynika bowiem, że jeżeli wnioskodawca jest rzemieślnikiem, aby więc otrzymać dofinansowanie powinien skierować młodocianego pracownika, którego kształcił na egzamin czeladniczy (prowadzony przez Komisję Egzaminacyjną Izby Rzemieślniczych), a nie na egzamin zawodowy (prowadzony przez Okręgową Komisję Egzaminacyjną w G.). Tym samym organ pierwszej instancji uznał, że błąd pracodawcy i skierowanie pracownika M. L. na niewłaściwy egzamin, zgodnie z aktualnym brzmieniem art. 122 ww. ustawy pozbawiło go prawa do otrzymania dofinansowania kosztów kształcenia, pomimo, że takie kształcenie w rzeczywistości miało miejsce.

Po rozpatrzeniu odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Słupsku (dalej w skrócie jako - "Kolegium") decyzją z dnia 17 grudnia 2021 r. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Kolegium podniosło, że S. P. jest rzemieślnikiem w rozumieniu przepisu art. 2 ustawy z dnia 22 marca 1989 r. o rzemiośle (tekst jednolity: Dz.U. z 2018 r., poz. 1267), zgodnie z którym rzemieślnikiem jest osoba fizyczna, która zawodowo wykonuje działalność gospodarczą, z wykorzystaniem swoich zawodowych kwalifikacji i pracy własnej, w imieniu własnym i na własny rachunek, jeżeli jest ona mikroprzedsiębiorcą, małym przedsiębiorcą albo średnim przedsiębiorcą w rozumieniu ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (tekst jednolity: Dz.U. z 2021 r., poz. 162 ze zm.). W świetle powyższego, w ocenie Kolegium, przynależność do izby rzemieślniczej nie jest warunkiem uznania osoby fizycznej (pracodawcy) za rzemieślnika w rozumieniu art. 122 ust. 1 pkt 2 ustawy. Tym samym, organ pierwszej instancji zasadnie ocenił, że w sprawie nie została spełniona przesłanka z art. 122 ust. 1 pkt 2 ustawy w brzmieniu obowiązującym od 1 września 2019 r. w postaci zdania przez młodocianego egzaminu zawodowego czeladniczego.

Kolegium nie podzieliło wyrażonego w odwołaniu stanowiska, że w przedmiotowej sprawie zastosowanie powinien mieć art. 122 ust. 1 pkt 2 ustawy w brzmieniu sprzed nowelizacji (obowiązującym przed 1 sierpnia 2019 r.) w którym to stanie prawnym - co przyznał organ - zdanie egzaminu przed okręgową komisją egzaminacyjną byłoby wystarczającą przesłanką dla przyznania stronie wnioskowanego dofinansowania. Wskazano, że okoliczności faktyczne przedmiotowej sprawy są bezsporne, a jedynie zdanie przez młodocianego niewłaściwego egzaminu skutkowało odmową wypłaty dofinansowania. Kolegium podkreśliło, że poza sporem pozostaje to, iż cykl kształcenia młodocianego pracownika odbył się częściowo według stanu obowiązującego przed 1 września 2019 r., a częściowo według stanu po nowelizacji. S. P. zawarł bowiem z młodocianym pracownikiem umowę w dniu 1 września 2018 r., w której zawarto zapis, że nauka zawodu młodocianego pracownika kończy się egzaminem potwierdzającym kwalifikacje zawodowe składanym przed właściwą Okręgową Komisją Egzaminacyjną.

Kolegium zaznaczyło, że organy mają obowiązek działać na podstawie przepisów prawa (art. 6 k.p.a.). Zatem uwzględniając brak przepisów intertemporalnych, które towarzyszyłyby wprowadzonym od 1 września 2019 r. zmianom w ustawie - Prawo oświatowe, organy miały w przedmiotowej sprawie obowiązek zastosować art. 122 tej ustawy w brzemieniu obowiązującym na dzień złożenia wniosku o dofinansowanie, to jest na dzień 20 września 2021 r. Kolegium wskazało jednocześnie, że po zmianie przepisów pracodawca miał czas na dostosowanie łączącej strony umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego do stanu prawnego obowiązującego od dnia 1 września 2019 r., który uzależnił przyznanie dofinansowania od statusu przedsiębiorcy i rodzaju zdanego przez młodocianego egzaminu. Na mocy przeprowadzonej nowelizacji organ przy dofinansowaniu kosztów młodocianego pracownika winien bowiem także wymagać potwierdzenia zdania przez młodocianego pracownika właściwego egzaminu: w przypadku zatrudnienia u pracodawcy będącego rzemieślnikiem - egzaminu czeladniczego (art. 122 ust. 1 pkt 2 lit. a), albo w przypadku zatrudnienia u pracodawcy niebędącego rzemieślnikiem - egzaminu zawodowego (art. 12 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy).

W odróżnieniu od wcześniejszej redakcji przepisu art. 122 ww. ustawy, która zezwalała na skutecznie ubieganie się przez pracodawcę o dofinansowanie kosztów kształcenia młodocianego pracownika w sytuacji udokumentowania zdania przez pracownika któregokolwiek egzaminu, o którym mowa w rozporządzeniu z dnia 29 maja 1996 r. w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania. Analizowana zmiana treści tego przepisu ustawy spowodowała zatem konieczność weryfikacji przez organy czy pracodawca jest rzemieślnikiem oraz czy w związku z wynikami takiego ustalenia, młodociany pracownik zdał właściwy egzamin wyszczególniony rozłącznie w przepisach (art. 122 ust. 1 pkt 2 lit. a oraz lit. b).

W ocenie Kolegium wskazana weryfikacja została prawidłowo przeprowadzona przez organ pierwszej instancji, co wyłączyło możliwość przyznania dofinansowania.

W skardze na powyższą decyzję złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, działający przez profesjonalnego pełnomocnika S. P. powołał się na następujące orzecznictwo sądów administracyjnych:

- wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 lutego 2014 r. ( sygn. akt II GSK 1691/12) oraz z dnia 16 października 2012 r. (sygn. akt I FSK 1996/11), w których wskazano, że w sytuacji zmiany przepisów na mniej korzystne dla podmiotu, przy jednoczesnym braku przepisów przejściowych należy stosować normę względniejszą, co w przedmiotowej sprawie powinno przejawiać się w rozpoznaniu wniosku skarżącego o dofinansowanie zgodnie z brzmieniem przepisu art. 122 Prawa oświatowego przed nowelizacją;

- wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 30 czerwca 2021 r. (sygn. akt IV SA/Po 419/21), w którym wskazano, że rozstrzygnięcie sprawy w oparciu o regulację prawną aktualną na dzień złożenia wniosku o dofinansowanie kosztów młodocianego pracownika oraz aktualną na dzień wydania skarżonych decyzji, stanowi o naruszeniu prawa, które miało istotny wpływ na wynik sprawy;

- wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 maja 2018 r. (sygn. akt I OSK 2942/17), w którym wskazano, że przepisy art. 195 § 1 Kodeksu pracy dotyczące podstawowych elementów treści umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego nie zwierają wymogu wskazania w umowie o pracę właściwej komisji egzaminacyjnej, a także wskazano, że pracodawca nie posiada narzędzia umożliwiającego wyegzekwowanie zdawania przez młodocianego egzaminu w konkretnym trybie i nie jest odpowiedzialny za skierowanie młodocianego pracownika na właściwy egzamin - który to wyrok w ocenie pełnomocnika świadczy o nietrafności podniesionego w zaskarżonej decyzji argumentu organu, że skarżący miał czas na dostosowanie łączącej strony umowy o pracę do nowego stanu prawnego;

- wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 25 czerwca 2020 r. (sygn. akt IV SA/Po 75/20) i z dnia 7 sierpnia 2019 r. (sygn. akt IV SA/Po 324/19) oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 24 czerwca 2020 r. (sygn. akt III SA/Kr 609/20), w których sądy uznały, że odmowa zwrotu pracodawcy kosztów kształcenia młodocianego pracownika jest sprzeczna z zasadą sprawiedliwości społecznej jako naruszająca ratio legis art. 122 ust. 1 ustawy, zgodnie z którym ustawodawca dąży do wynagradzania pracodawców, którzy podejmują się dodatkowo oprócz prowadzenia własnej działalności gospodarczej, kształcenia młodocianych pracowników.

W skardze zakwestionowano także przyjęte przez organ odwoławczy stanowisko, że brak zrzeszenia się skarżącego w izbie rzemieślniczej lub cechu nie ma znaczenia w sprawie. Skarżący nie twierdzi, że brak przynależności oznacza utratę atrybutu bycia rzemieślnikiem. Wskazał jednak, że zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 stycznia 2017 r. w sprawie egzaminu czeladniczego, egzaminu mistrzowskiego oraz egzaminu sprawdzającego przeprowadzanych przez komisje egzaminacyjne izb rzemieślniczych (Dz.U. z 2017 r., poz. 89 ze zm.) uczeń skarżącego nie mógł zgłosić się na egzamin organizowany przez izbę rzemieślniczą. Na tego rodzaju egzamin mogą bowiem zgłosić się wyłącznie młodociani pracownicy zatrudnieni u rzemieślników zrzeszonych.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Słupsku wniosło o jej oddalenie, nie znajdując podstaw do zmiany swojego stanowiska.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.; dalej powoływanej w skrócie jako "p.p.s.a.") stanowiący, że sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Oceniając wydane w sprawie decyzje w wyżej wskazanym zakresie kognicji Sąd w składzie rozpoznającym sprawę uznał, że wniesiona skarga jest zasadna.

W niniejszej sprawie organy obu instancji odmówiły przyznania skarżącemu dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika zasadniczo z tej przyczyny, że nie spełnił on przesłanek z art. 122 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo oświatowe w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 września 2019 r., gdyż M. L. (młodociany pracownik pobierający naukę zawodu u rzemieślnika - skarżącego) nie zdał egzaminu czeladniczego (wymaganego w świetle obowiązujących od dnia 1 września 2019 r. regulacji) lecz egzamin zawodowy przed Okręgową Komisją Egzaminacyjną w G.

W sprawie nie ma wątpliwości co do tego, że cykl kształcenia młodocianego pracownika rozpoczął się przed dniem 1 września 2019 r., bowiem umowa o pracę z młodocianym pracownikiem M. L. w celu przygotowania zawodowego została zawarta w dniu 1 września 2018 r.

Z umowy tej wynika, że nauka zawodu będzie trwała 3 lata (36 miesięcy) od dnia 1 września 2018 r., nie dłużej jednak niż do dnia 31 sierpnia 2021 r. W umowie zostało zawarte postanowienie, że nauka zawodu kończy się egzaminem potwierdzającym kwalifikacje zawodowe składanym przed właściwą Okręgową Komisją Egzaminacyjną oraz że młodociany zobowiązany jest przystąpić do egzaminu czeladniczego po zakończeniu nauki zawodu lub sprawdzającego po zakończeniu przyuczenia.

W dniu 8 września 2021 r. M. L. zdał egzamin zawodowy przed Okręgową Komisją Egzaminacyjną w G. potwierdzający kwalifikacje w zawodzie Mechanik pojazdów samochodowych, a także kwalifikacje w zawodzie w zakresie kwalifikacji "Diagnozowanie i naprawa podzespołów i zespołów pojazdów samochodowych" wyodrębnionej w zawodach Mechanik pojazdów samochodowych oraz Technik pojazdów samochodowych.

Wskazać dalej należy, że zgodnie z art. 122 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (w brzemieniu obowiązującym przed 1 września 2019 r.) pracodawcom, którzy zawarli z młodocianymi pracownikami umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego, przysługuje dofinansowanie kosztów kształcenia, jeżeli:

1) pracodawca lub osoba prowadząca zakład w imieniu pracodawcy albo osoba zatrudniona u pracodawcy posiada kwalifikacje wymagane do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych określone w przepisach w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania;

2) młodociany pracownik ukończył naukę zawodu lub przyuczenie do wykonywania określonej pracy i zdał egzamin, zgodnie z przepisami, o których mowa w pkt 1.

Natomiast zgodnie z art. 122 tej ustawy w brzmieniu obowiązującym od 1 września 2019 r. - znowelizowanym na skutek wejścia w życie przepisów ustawy z dnia 22 listopada 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo oświatowe, ustawy o systemie oświaty oraz niektórych innych ustaw (art. 1 pkt 55 lit. a; Dz. U. z 2018 r., poz. 2245), pracodawcom, którzy zawarli z młodocianymi pracownikami umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego, przysługuje dofinansowanie kosztów kształcenia, jeżeli:

1) pracodawca lub osoba prowadząca zakład w imieniu pracodawcy albo osoba zatrudniona u pracodawcy posiada kwalifikacje wymagane do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych określone w przepisach w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania;

2) młodociany pracownik ukończył naukę zawodu i zdał:

a) w przypadku młodocianego zatrudnionego w celu przygotowania zawodowego u pracodawcy będącego rzemieślnikiem - egzamin czeladniczy zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 3 ust. 4 ustawy z dnia 22 marca 1989 r. o rzemiośle,

b) w przypadku młodocianego zatrudnionego w celu przygotowania zawodowego u pracodawcy niebędącego rzemieślnikiem - egzamin zawodowy.

Zdaniem organu pierwszej instancji przy podejmowaniu rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie należało stosować wyłącznie prawo nowe. Kolegium wskazało, że ustawodawca wprowadzając od 1 września 2019 r. zmianę w ustawie - Prawo oświatowe nie ustanowił przepisów przejściowych, przy czym w czasie zawarcia umowy z młodocianym pracownikiem obowiązywały przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 maja 1996 r. w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania, które regulowały w sposób nie budzący wątpliwości kwestie zdania egzaminu przed właściwą komisją egzaminacyjną. W związku z tym, że młodociany pracownik nie zdał egzaminu czeladniczego dofinansowanie kosztów kształcenia nie mogło być więc zdaniem organów przyznane skarżącemu, który jest rzemieślnikiem.

Sąd powyższego stanowiska nie podziela.

Należy mieć na uwadze, że rozstrzyganie indywidualnych spraw administracyjnych następuje co do zasady na podstawie aktualnego stanu faktycznego i prawnego. Zasada ta została sformułowana w doktrynie i orzecznictwie jako nakaz określonego działania skierowany do podmiotów upoważnionych do stosowania prawa administracyjnego (zob. w tej materii m.in.: M. Krawczyk, Zasada aktualności a stosowanie prawa administracyjnego, Kraków 2013, s. 52). Podkreślenia jednakże wymaga, że dla adresata działań administracji publicznej bezwzględne stosowanie tej zasady może - wbrew pozorom - powodować konsekwencje podobne do tych, jakie niesie z sobą wsteczne działanie prawa (zob. szerzej: Z. Kmieciak, Glosa do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 września 1999 r.; sygn. akt I SA/Wr 926/98; publ. OSP 2000, Nr 5, poz. 83, s. 277). Chodzi o to, że chwila orzekania nie jest tożsama z chwilą, w której adresat ten podejmował relewantne zachowanie, przewidując określone skutki prawne. Z tego też względu wskazuje się na potrzebę kształtowania rozwiązań zorientowanych na ochronę spraw będących w toku, dodając przy tym, że zmiana stanu prawnego, która nastąpiła po zawiązaniu stosunku administracyjnoprawnego, powinna być uwzględniana tylko o tyle, o ile nie pogarsza sytuacji adresata działań jurysdykcyjnych; w przeciwnym razie dochodzić może do naruszenia norm konstytucyjnych, a także do wydatnego osłabienia funkcji predyktywnej prawa. Z pewnością prawa związana jest zasada bezpieczeństwa prawnego, przy czym pewność prawa to nie tylko stabilność przepisów prawa, ale także warunki dla możliwości przewidywania działań organów państwa i związanych z nimi zachowań obywateli (zob. w tej materii m.in.: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 30 czerwca 2022 r.; sygn. akt III SA/Kr 252/22; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy Sąd wskazuje, że wprawdzie sam egzamin młodocianego pracownika, który niejako dopełnia stan faktyczny opisany w hipotezie stosowanej normy materialnej, miał miejsce pod rządami nowego prawa, ale kluczowa i zależna od skarżącego czynność, zorientowana na zrealizowanie wspomnianego stanu, a mianowicie zawarcie umowy o określonej treści, - została dokonana wcześniej (przed 1 września 2019 r.). Co nadto istotne, przed dniem 1 września 2019 r. przystąpiono też do wykonywania umowy - rozpoczął się cykl szkolenia młodocianego pracownika.

Zdaniem Sądu, ewentualną powinność następczego dostosowania się do nowego prawa można by postrzegać jako ingerencję w już istniejący stosunek prawny. W ocenie Sądu, w sytuacji braku reguł intertemporalnych, konstytucyjna zasada sprawiedliwości społecznej wywodzona z art. 2 Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.) wymaga, aby podmiot, która spełnił wymagania przewidziane w art. 122 ust. 1 ustawy - Prawo oświatowe zgodnie z przepisami obowiązującymi przed dniem 1 września 2019 r., miał możliwość podejmowania starań według tego stanu prawnego i otrzymania zwrotu kosztów kształcenia młodocianego pracownika. Należy w tym miejscu podkreślić za Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Poznaniu (zob. wyrok z dnia 25 marca 2021 r.; sygn. akt II SA/Po 732/20; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl), że stosowanie zasad prawa może doprowadzić do ich swoistej kolizji. W tym przypadku doszło do kolizji zasady praworządności wyrażonej w art. 7 Konstytucji RP i art. 6 k.p.a. (nakazującej orzekanie wedle stanu prawnego obowiązującego w momencie orzekania) z zasadą sprawiedliwości społecznej ustanowioną w art. 2 Konstytucji RP. Argumentem przemawiającym za przyznaniem warunkowego pierwszeństwa zasadzie sprawiedliwości społecznej w tym przypadku jest ratio legis przepisu art. 122 ust. 1 ustawy - Prawo oświatowe, zgodnie z którym ustawodawca dąży do wynagradzania pracodawców, którzy podejmują się dodatkowo, oprócz prowadzenia własnej działalności gospodarczej, kształcenia młodocianych pracowników.

Należy mieć nadto na uwadze, że w realiach sprawy nie jest istotne, czy młodociany pracownik zdał egzamin zgodnie z § 11 ust. 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 maja 1996 r. w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagrodzenia (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r., poz. 2010 ze zm.), czy egzamin w trybie przepisów regulujących zasady przeprowadzania egzaminu potwierdzającego kwalifikacje w zawodzie. W stanie prawnym obowiązującym przed dniem 1 września 2019 r. w treści art. 122 ust. 1 ustawy - Prawo oświatowe ustawodawca nie sprecyzował bowiem wymogów, co do obowiązku zdawania konkretnego rodzaju egzaminu. W ocenie Sądu zawarte w art. 122 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo oświatowe (co należy podkreślić - w brzmieniu obowiązującym przed 1 września 2019 r.) sformułowanie "[...] i zdał egzamin, zgodnie z odrębnymi przepisami [...]" odnosi się do wszystkich tych odrębnych przepisów, które pozwalają młodocianemu zdać egzamin po zakończeniu nauki. Należy mieć nadto na uwadze, że rozporządzenie, o którym mowa, zostało wydane na podstawie delegacji ustawowej zawartej w ustawie - Kodeks pracy, a nie w ustawie - Prawo oświatowe czy ustawy o systemie oświaty. Nie przewiduje ono nadto żadnych konsekwencji w przypadku zdania przez młodocianego zatrudnionego u pracodawcy będącego rzemieślnikiem egzaminu zawodowego.

Zdaniem Sądu, w tych okolicznościach nie jest dopuszczalna odmowa przyznania dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika tylko z powodu niespełnienia po dniu 1 września 2019 r. zaostrzonej - w porównaniu za stanem prawnym obowiązującym w dniu zawarcia umowy - przesłanki w postaci zdania przez młodocianego pracownika egzaminu określonego rodzaju. Odnośna przesłanka powinna być oceniana wedle stanu prawnego obowiązującego w dniu zawarcia umowy (w realiach sprawy - 1 września 2018 r.).

W ocenie Sądu, z przyczyn wyżej wskazanych uznać należy, że decyzja organu odwoławczego, jak i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego (art. 122 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo oświatowe), które uzasadnia ich uchylenie.

W tym stanie sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w związku z art. 135 p.p.s.a.

O zwrocie kosztów postępowania w łącznej wysokości 697 zł orzeczono w punkcie 2 sentencji wyroku na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018 r., poz. 265), na które złożyła się kwota uiszczonego od skargi wpisu (200 zł), opłata skarbowa od pełnomocnictwa (17 zł) oraz wynagrodzenie pełnomocnika (480 zł).

Rozpatrując sprawę ponownie organy, z uwagi na treść art. 153 p.p.s.a., zobligowane będą uwzględnić ocenę prawną sformułowaną w niniejszym wyroku.