Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 593/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2007-09-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6092 Melioracje wodne, opłaty melioracyjne
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Niecikowski Sędziowie WSA Wojciech Jakimowicz / spr. / AWSA Kazimierz Bandarzewski Protokolant Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 września 2007 r. sprawy ze skargi J. C. na postanowienie Marszałka Województwa [...] z dnia 17 marca 2005 r. nr [...] w przedmiocie stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów - skargę oddala -


UZASADNIENIE

Marszałek Województwa [...] postanowieniem z dnia 17 marca 2005 r., znak: [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 i art. 17 pkt 4 k.p.a. w związku z art. 34 § 1 i 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity Dz.U. Nr 110, poz. 968 z 2002 r. ze zm.) i w związku z art. 164 ust. 9 i art. 178 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz.U. Nr 115, poz.1229 ze zm.) utrzymał w mocy Postanowienie Związku Spółek Wodnych w G. z dnia [...] grudnia 2004 r. w sprawie nie uznania zarzutów J. C. na prowadzone wobec zobowiązanego postępowanie egzekucyjne.

W uzasadnieniu postanowienia Marszałek Województwa [...] podniósł, że w dniu [...] grudnia 2004 r. do Marszałka Województwa [...] wpłynęło pismo przekazujące zażalenie J. C. na postanowienie Związku Spółek Wodnych w G. wydane w dniu [...] grudnia 2004 r. w sprawie nie uznania zarzutów J. C. na prowadzone wobec zobowiązanego postępowanie egzekucyjne. Wyżej wymienione pismo zawierało: zarzut skierowany do Urzędu Skarbowego, pismo Urzędu Skarbowego w G. do ZSW G., nakaz płatniczy z dnia [...] sierpnia 2004 r., postanowienie ZSW w G. z dnia [...] grudnia 2004 r., Statut Gminnej Spółki Wodnej w L., załącznik nr 1 do Statutu, tj. wykaz członków Spółki Wodnej W. za 2004 r.

Podczas rozpatrywania sprawy stwierdzono, że J. C. wraz z innymi mieszkańcami wsi W. nadal jest członkiem Spółki Wodnej W. wchodzącej w skład Gminnej Spółki Wodnej w L., która wchodzi w skład Związku Spółek Wodnych w G.. Oświadczenie o wystąpieniu z w/w Spółki Wodnej J. C. wraz z innymi mieszkańcami wsi z dnia [...] marca 2000 roku nie jest prawomocne, gdyż zgodnie z rozdziałem 3 "Członkowie Spółki" 11 pkt 4 Statutu Gminnej Spółki Wodnej w L., członek spółki może wystąpić ze Spółki w drodze uchwały Walnego Zgromadzenia Delegatów Spółki podjętej na wniosek członka spółki. Protokół z dorocznego Walnego Zgromadzenia Delegatów Gminnej Spółki Wodnej w L. z dnia [...] stycznia 2001 roku, przekazany jako materiał uzupełniający mówi, iż wniosek mieszkańców wsi został odrzucony jednogłośnie. Zarząd Gminnej Spółki Wodnej w L. motywuje swoją decyzję tym, że wystąpienie miałoby negatywny wpływ na funkcjonowanie urządzeń melioracyjnych na obiekcie W.. Oznacza to w ocenie organu drugiej instancji, że J. C. wraz z innymi członkami wsi W. był i nadal jest zobowiązany do uiszczania opłat melioracyjnych na rzecz Spółki Wodnej W..

Podniesiono, że zgodnie z rozdziałem 3 "Członkowie Spółki" 15 pkt 2 poz. 2 Statutu Gminnej Spółki Wodnej w L., członkowie Spółki wpłacają swoje zobowiązania na podstawie wykazów złożonych u sołtysów, a jedynie do członków zamieszkałych poza terenem działania spółki wysyłane są nakazy płatnicze. Zgodnie z Uchwałą nr 7c Walnego Zgromadzenia Delegatów z dnia [...] stycznia 2001 roku termin płatności minął [...] czerwca 2001 roku. Po tym okresie J. C. otrzymywał upomnienia wzywające do zapłaty. Oznacza to, że argument skarżącego, iż po złożeniu oświadczenia wypowiadającego członkostwo nie otrzymywał żadnych wezwań do zapłaty, a co za tym idzie fakt wystąpienia nie był negowany, jest bezpodstawny.

Skargę na postanowienie Marszałka Województwa [...] z dnia 17 marca 2005 r., znak: [...] złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie J. C. zarzucając naruszenie prawa materialnego poprzez sprzeczność ustaleń Marszałka Województwa [...] z treścią zebranego materiału dowodowego, w szczególności poprzez przyjęcie braku podstaw do uchylenia uiszczania opłat melioracyjnych na rzecz Spółki Wodnej W., niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych istniejących w sprawie polegających na przyjęciu, iż skarżący był i jest członkiem Spółki wodnej w W., naruszenie przepisów postępowania administracyjnego polegające na obrazie przepisów art. 7 i 8 k.p.a.

W związku z powyższym skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz ewentualnie o jego zmianę i wydanie orzeczenia zwalniającego skarżącego z obowiązku zapłaty kwoty [...] zł. oraz uznania, iż nie jestem on członkiem Spółki Wodnej i nie jest zobowiązany do ponoszenia jakichkolwiek opłat melioracyjnych na rzecz Związku Spółek Wodnych.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że nie jest zasadny pogląd Marszałka Województwa, iż jako mieszkaniec wsi W. skarżący należy do Spółki Wodnej w W., która to wchodzi w skład Gminnej Spółki Wodnej w L., przynależnej do Związku Spółek Wodnych w G.. Podkreślono przy tym, iż nie istnieje jakakolwiek umowa łącząca skarżącego ze Spółką Wodną w W. czy też ze Spółką Wodną w L., z tytułu której zobowiązany byłby on do ponoszenia jakichkolwiek opłat na ich rzecz.

Skarżący podaje, że nie podpisywał jakiegokolwiek zobowiązania członkostwa w przedmiotowej Spółce Wodnej. Faktem jest, że dziadek skarżącego S. C. dobrowolnie przystąpił do przedmiotowej Spółki Wodnej. Jednak już ojciec skarżącego Z. C. zanegował przynależność do przedmiotowej Spółki, która to nadal obciążała go opłatami po zmarłym S. C.. Podniesienie tym samym argumentu, iż jako kolejny następca prawny członka Spółki, skarżący wstępuje w jego prawa i obowiązki, nie znajduje potwierdzenia w odniesieniu do obecnego stanu, bowiem nie skarżący mógł dziedziczyć prawa członkostwa w Spółce w sytuacji, gdy jego ojciec Z. C. nie przynależał dobrowolnie do Spółki Wodnej w W.. Dodatkowo skarżący zwraca uwagę na fakt jego pisemnej rezygnacji z domniemanego członkostwa w Spółce Wodnej i jej usług w dniu [...] marca 2000 r., w której wraz z innymi mieszkańcami wsi podnosił, że nie jest w stanie uiszczać wysokich składek na Spółkę Wodną z powodu braku środków finansowych spowodowanych wysokim bezrobociem w gminie i okolicy, zobowiązując się jednocześnie do dokonywania wymaganych wszelkich prac melioracyjnych na własny koszt i we własnym zakresie.

Skarżący wskazuje także, że jako wątpliwy i niezgodny z prawdą należy uznać argument Marszałka Województwa powołującego się na okoliczność podjęcia uchwały Walnego Zgromadzenia Delegatów Spółki Wodnej w L. zamieszczonej w protokole z dnia [...] stycznia 2001 r., z uwagi na okoliczność, iż jako rzekomy członek Spółki Wodnej skarżący powinien był obligatoryjnie uczestniczyć w przedmiotowym Walnym Zgromadzeniu, a przynajmniej zostać poinformowany o jego miejscu i czasie. Skarżący podkreśla, że w tym okresie nie był zawiadamiany o terminie zwołania Walnego Zgromadzenia. Po odbytym domniemanym Walnym Zgromadzeniu, które miało miejsce [...] stycznia 2001 r. nie został powiadomiony pisemnie ani w żaden inny sposób co do charakteru dalszego członkostwa wobec złożonego wypowiedzenia. Po złożeniu oświadczenia wypowiadającego członkostwo, fakt wystąpienia ze Spółki nie był negowany przez Spółkę Wodną w W.. W powszechnej świadomości mieszkańców nie było bowiem w ogóle wiadomo o podjętej uchwale Walnego Zgromadzenia Delegatów Gminnej Spółki Wodnej w L. odrzucającej rezygnację w Spółce Wodnej. Skarżący twierdzi, że przedmiotowe Walne Zgromadzenie z dnia [...] stycznia 2001 r. nie miało nigdy miejsca.

W ocenie skarżącego żądanie przez Związek Spółek Wodnych w G. kwoty [...] zł za wykonane świadczenia melioracyjne jest bezprawne, a zarazem i bezzasadne. Niezgodny z stanem faktycznym jest pogląd Zarządu Spółki Wodnej w L. podtrzymany następnie przez Marszałka Województwa, iż ewentualna rezygnacja z członkostwa w Spółce miałaby negatywny wpływ na funkcjonowanie urządzeń melioracyjnych na obiekcie W., bowiem w złożonym pisemnym zobowiązaniu skarżący dokonuje corocznie we własnym zakresie bez pomocy Spółki Wodnej konserwacji urządzeń wodnych w swoim gospodarstwie o pow. ok. 10ha, o czym informowany jest każdorazowo organ Spółki Wodnej w G.. W zaistniałej sytuacji skarżący zmuszony jest do ponoszenia podwójnych nakładów finansowych na meliorację gruntu.

Skarżący wskazuje także, że przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego nie był powiadomiony przez Związek Spółek Wodnych w G. o przedmiocie i istocie problemu i grożących konsekwencjach postępowania egzekucyjnego, a w szczególności o tym, że stał się członkiem Spółki Wodnej w L.. Dodatkowo w przekonaniu skarżącego każdy członek Spółki Wodnej ma prawo otrzymać egzemplarz statutu Spółek, a skarżący takiego egzemplarza nie otrzymał pomimo swoich monitów. Skarżący podaje, że statut ten stanowi średniej wielkości opracowanie na kilkadziesiąt stron napisanych bardzo drobnym drukiem i nie sposób dokładnie się z nim zapoznać na miejscu. Pozbawienie doręczenia statutu członkom i tym samym możliwości posiadania treści jest wyraźnym utrudnieniem i stanowi naruszenie uprawnień członkowskich.

Skoro Związek Spółek Wodnych przesłał wraz z pismem ustosunkowującym się do zarzutów skarżącego jako załącznik między innymi Statut Gminnej Spółki Wodnej w L., to powinien dokonać tego w 2 egzemplarzach celem doręczenia skarżącemu jako stronie postępowania. Podobnie skarżący podnosi, że powinien również otrzymać kopię protokołu z Walnego Zgromadzenia Delegatów Gminnej Spółki Wodnej w L. z dnia [...] stycznia 2001 roku.

W odpowiedzi na skargę Marszałek Województwa [...] stwierdził, że nie znajduje podstaw do zmiany wydanego przez siebie postanowienia oraz odniósł się do zarzutów skargi.

Organ drugiej instancji stwierdził, że skarżący jest członkiem Spółki Wodnej W., gdyż wstąpił w prawa członkowskie po ojcu, który odziedziczył członkostwo po swoim ojcu (dobrowolnie przystąpił on do w/w Spółki i na jego działce wykonano urządzenia melioracyjne) i z tego powodu skarżący jest zobowiązany do wnoszenia na rzecz tejże Spółki opłat za świadczenia melioracyjne. Mylne jest stwierdzenie, że skarżący jest członkiem Spółki Wodnej W. jedynie na podstawie faktu, iż jest on mieszkańcem wsi W..

Twierdzenie, że oświadczeniem z dnia [...] marca 2000 r. skarżący zrezygnował z członkostwa w Spółce Wodnej W. nie jest zgodne z Rozdziałem 3 Statutu Gminnej Spółki Wodnej w L. pt.: "Członkowie Spółki". Zgodnie bowiem z § 11 ust. 4 Statutu, członek spółki może wystąpić z niej jedynie w drodze uchwały Walnego Zgromadzenia Delegatów Spółki podjętej na wniosek członka Spółki. Rozdział 3 "Członkowie Spółki" § 14 Statutu mówi ponadto: "Następca prawny członka Spółki wstępuje w jego prawa i obowiązki". Brak jest dowodów na to, iż ojciec skarżącego faktycznie i skutecznie wystąpił ze Związku Spółek Wodnych (ZSW), a tylko wtedy jego członkostwo w spółce nie przeszłoby z mocy prawa na skarżącego.

Podano, że skarżący nie miał prawa do uczestnictwa w Walnym Zgromadzeniu Delegatów Gminnej Spółki Wodnej w L.. Jak bowiem sama nazwa wskazuje jest to Zgromadzenie Delegatów, czyli przedstawicieli członków Spółki Wodnej, wybranych na okres 5 lat (w liczbie 1 delegat na nie więcej niż 100 ha zmeliorowanej powierzchni) i to oni biorą udział w zgromadzeniu oraz podejmują decyzje w imieniu członków Spółki. Skarżący, nie będąc Delegatem, nie mógł uczestniczyć w Walnym Zgromadzeniu.

Wskazano w odpowiedzi na skargę, że z dokumentów zgromadzonych w przedmiotowej sprawie wynika, iż Walne Zgromadzenie Delegatów Gminnej Spółki Wodnej w L. odbyło się [...] stycznia 2001 roku (protokół spisany w dniu [...] stycznia 2001 r. z dorocznego Walnego Zgromadzenia Sprawozdawczo-Wyborczego Delegatów Gminnej Spółki Wodnej w L. wraz z listą obecności). Z kolei z pisma ZSW w G. z dnia [...] grudnia 2004 r., znak: [...] wynika, że ZSW wcale nie neguje wykonywania przez skarżącego prac konserwacyjnych na urządzeniach melioracyjnych. Świadczy o tym fakt, iż należne kwoty świadczeń melioracyjnych pomniejszone są o wycenę wykonanych przez skarżącego prac konserwacyjnych. Należy więc z tego wnioskować, że prowadzone przez skarżącego prace są niewystarczające.

Niezgodna ze stanem faktycznym jest również podnoszona przez skarżącego kwestia, iż przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego nie był on powiadomiony przez ZSW w G. o przedmiocie i istocie problemu oraz o grożących konsekwencjach postępowania egzekucyjnego. Na nakazie płatniczym za rok 2004, dołączonym do pisma ZSW w G. z dnia [...] grudnia 2004 r., znak: [...] widnieje bowiem informacja, za co nakaz płatniczy został wystawiony oraz informacja o konsekwencjach nieuiszczenia należności w wyznaczonym terminie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Podstawowa zasada polskiego sądownictwa administracyjnego została określona w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269), zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Zasada, iż sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, została również wyartykułowana w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Z istoty kontroli wynika, że zasadność zaskarżonego postanowienia podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Ze względu na powyższą zasadę oraz treść art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, konieczne jest podkreślenie, że przedmiotem kontroli Sądu w przedmiotowej sprawie było postanowienie Marszałka Województwa [...] z dnia 17 marca 2005 r., znak: [...]. Podkreślić należy, że w świetle art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd nie ma obowiązku, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, do badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu (tak NSA w wyroku z dnia 11 października 2005 r., sygn. akt: FSK 2326/04).

Zaskarżonego postanowienia nie można w ocenie sądu uznać za obarczonego takimi wadami, które uzasadniałyby jego wyeliminowanie z obrotu prawnego. Postanowienie to dotyczyło zajęcia przez wierzyciela stanowiska w zakresie zgłoszonych zarzutów i zostało oparte na regulacjach Statutu Gminnej Spółki Wodnej w L. zatwierdzonego decyzją Starosty G. z dnia [...] grudnia 2003 r., znak: [...]. Decyzja zatwierdzająca statut była wiążąca dla organów rozpatrujących zgłoszone zarzuty, nie była również przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym. Z tego też względu mimo zasadności zarzutów podnoszonych przez skarżącego, a skierowanych do regulacji Statutu Gminnej Spółki Wodnej w L. nie mogły one odnieść skutku na tym etapie postępowania egzekucyjnego. W świetle cytowanych w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia § 11 pkt 4 Statutu Gminnej Spółki Wodnej w L., członek spółki może wystąpić ze Spółki w drodze uchwały Walnego Zgromadzenia Delegatów Spółki podjętej na wniosek członka spółki. Ze znajdującego się w aktach sprawy protokołu z dorocznego Walnego Zgromadzenia Delegatów Gminnej Spółki Wodnej w L. z dnia [...] stycznia 2001 roku, wynika, że wniosek mieszkańców wsi o wystąpieniu ze Spółki został odrzucony jednogłośnie, co w świetle uregulowań obowiązującego statutu oznaczało, że J. C. (będący następcą prawnym członka spółki w myśl § 14 statutu) wraz z innymi członkami wsi W. pozostawał nadal zobowiązany do uiszczania opłat melioracyjnych na rzecz Spółki Wodnej W..

Sąd nie podzielił stanowiska skarżącego w kwestii niepoprawności prowadzonego postępowania egzekucyjnego w zakresie poprzedzającym wydanie zaskarżonego rozstrzygnięcia. Na podstawie art. 34 § 1 i 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wierzyciel uzyskał kompetencję wyłącznie do wyrażenia stanowiska w przedmiocie zgłoszonych zarzutów w formie zaskarżalnego postanowienia, nie miał natomiast podstaw do prowadzenia całego postępowania egzekucyjnego. Z tego względu ewentualne uchybienia w postępowaniu organu egzekucyjnego nie mogą obciążać organu wyrażającego stanowisko w przedmiocie zgłoszonych zarzutów i przesądzać o wadliwości tego postanowienia. Tymczasem wskazywane przez skarżącego uchybienia proceduralne dotyczą postępowania prowadzonego przez organ egzekucyjny, a nie przez wierzyciela, którego postanowienie było przedmiotem kontroli.

W tym stanie rzeczy nie zaistniały podstawy do uchylenia zaskarżonego postanowienia. Nie zaistniały również podstawy do zmiany tego postanowienia. Niezależnie bowiem od tego, że sąd administracyjny wyposażony w kompetencje kasacyjne nie ma możliwości merytorycznej zmiany zaskarżonych do niego aktów, należy na gruncie niniejszej sprawy podkreślić, że w związku z uiszczeniem przez skarżącego egzekwowanej należności postanowieniem z dnia [...] października 2005 r., Nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w G. umorzył postępowanie egzekucyjne. Umorzenie postępowania egzekucyjnego w sprawie oznaczające stwierdzenie jego bezprzedmiotowości skutkuje w ocenie sądu również bezprzedmiotowością czynności podejmowanych w toku tego postępowania.

Okoliczność tę miał sąd również na uwadze dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia.

Z tych powodów sąd skargę oddalił mając na uwadze treść art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270), zgodnie z którym w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala.