Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 2253/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-02-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 54
journal: Dz.U. 2020 poz 1427
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Marta Waksmundzka-Karasińska, Sędziowie sędzia WSA Matylda Arnold-Rogiewicz (sprawozdawca), sędzia WSA Piotr Przybysz, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 28 lutego 2022 r. sprawy ze skargi L.T. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] lipca 2021 r. nr [...] w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne oddala skargę.


UZASADNIENIE

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. postanowieniem z 9 lipca 2021 r. – po rozpatrzeniu zażalenia L.T. (dalej: "Skarżący", "Zobowiązany") na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w N. z [...] kwietnia 2021 r. w sprawie skargi na czynność egzekucyjną – utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.

Z akt sprawy wynika, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w N. prowadzi postępowanie egzekucyjne wobec majątku Skarżącego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z 28 stycznia 2021 r. wystawionego przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. obejmującego należności z tytułu podatku od towaru i usług za maj 2014 r. należnego od firmy R. sp. z o.o. w wysokości 612.303,00 zł należności głównej wraz z odsetkami i kosztami egzekucyjnymi.

W ramach prowadzonego postępowania organ egzekucyjny zawiadomieniem z 25 lutego 2021 r. nr [...] dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w [...] S.A. Zawiadomienie o zajęciu rachunku bankowego wraz z odpisami tytułów wykonawczych zostało doręczone Zobowiązanemu 16 marca 2021 r., a dłużnikowi zajętej wierzytelności za pośrednictwem systemu OGNIVO 25 lutego 2021 r. W odpowiedzi na powyższe zawiadomienie [...] poinformował o braku środków na rachunku Zobowiązanego.

W dniu 9 marca 2021 r. zawiadomieniem nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w N. dokonał czynności egzekucyjnej w postaci zajęcia udziałów Zobowiązanego w R. sp. z o.o z siedzibą w W. Zawiadomienie o zajęciu doręczono Spółce 22 marca 2021 r., a Zobowiązanemu 29 marca 2021 r.

Naczelnik Urzędu Skarbowego w N. pismem z 9 marca 2021 r. wystąpił do Sądu Rejonowego dla W. [...] Wydział Gospodarczy KRS o złożenie do akt rejestrowych Spółki przedmiotowego zawiadomienia o zajęciu udziałów.

Pismem z 23 marca 2021 r. Skarżący wniósł zarzuty do postępowania egzekucyjnego oraz wniosek o umorzenie, zaś pismem z 29 marca 2021 r. złożył skargę na czynność egzekucyjną w postaci zajęcia udziałów w firmie R. sp. z o.o. W przedmiotowej skardze Zobowiązany podniósł, że czynności egzekucyjne prowadzone są na podstawie wadliwie wystawionego tytułu wykonawczego. Skarżący poinformował o wniesieniu zarzutów do prowadzonego postępowania oraz wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego, w związku z czym w opinii Skarżącego organ egzekucyjny powinien powstrzymać się od dokonywania czynności egzekucyjnych. Zdaniem Skarżącego wobec wadliwości wszczęcia i prowadzenia egzekucji - konsekwentnie doszło do dokonania czynności egzekucyjnej z naruszeniem ustawy. Ponadto, powołując się na naruszenie art. 64 § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r. poz. 1427 u.p.e.a.) Skarżący podniósł, że koszty egzekucyjne w wysokości 40.106,97 zł zostały naliczone bezpodstawnie oraz nie zostały określone w tytule wykonawczym.

Postępowanie egzekucyjne zostało zawieszone postanowieniem z 7 kwietnia 2021r. Pismem z 7 kwietnia 2021r. organ egzekucyjny przekazał wniesione zarzuty oraz wniosek o umorzenie postępowania do rozpatrzenia Wierzycielowi - Naczelnikowi [...] Urzędu Skarbowego w W.

Organ egzekucyjny 26 kwietnia 2021 r. wydał postanowienie w sprawie skargi na czynność egzekucyjną, w którym uwzględnił skargę w części dotyczącej braku doręczenia Zobowiązanemu odpisu wniosku o dokonanie w Krajowym Rejestrze Sądowym wpisu o zajęciu art. 96 j § 3 u.p.e.a., natomiast w pozostałym zakresie skargę oddalił.

Tego samego dnia Naczelnik Urzędu Skarbowego w N. przekazał Zobowiązanemu odpis wniosku o dokonanie wpisu o zajęciu udziałów w Krajowym Rejestrze Sądowym. Wniosek doręczono Zobowiązanemu 19 maja 2021 r.

W zażaleniu Skarżący, podtrzymał swoje stanowisko zawarte w skardze z 29 marca 2021 r. Ponadto, Zobowiązany wskazał, że czynności egzekucyjne zostały dokonane w okolicznościach wadliwie wszczętego i prowadzonego postępowania egzekucyjnego.

W uzasadnieniu wymienionego na wstępie zaskarżonego postanowienia Dyrektor Izby Administracji Skarbowej powołał się na art. 54 § 1 i § 2 u.p.e.a. oraz orzecznictwo sądów administracyjnych i stwierdził, że w sprawie organ podjął czynności egzekucyjne, tj. działanie zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego, którym w tym przypadku była egzekucja z udziału w spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością. Ocenie pod względem zgodności z prawem podlegały wyłącznie kwestie formalnoprawne dotyczące prawidłowości postępowania organu w związku z zajęciami udziału w spółce "R.", realizowanymi na podstawie zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego udział w spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością u dłużnika zajętej wierzytelności z 9 marca 2021 r.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej powołał się na art. 96j u.p.e.a. i stwierdził, że akta przedmiotowego postępowania potwierdzają, że organ egzekucyjny dokonał czynności egzekucyjnych zgodnie z wyżej powołanymi przepisami z wyjątkiem braku doręczenia Zobowiązanemu odpisu wniosku o dokonanie w Krajowym Rejestrze Sądowym wpisu o zajęciu udziału. Podejmując czynności egzekucyjne Naczelnik Urzędu Skarbowego w N. wystawił 9 marca 2021 r. zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego udziały w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością u dłużnika zajętej wierzytelności tj. "R.". Zawiadomienie zostało doręczone Zobowiązanemu 29 marca 2021 r., a spółce 22 marca 2021 r. Z akt sprawy wynika również, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w N. wystąpił do Sądu Rejonowego dla W. o dokonanie wpisu o zajęcie udziału w spółce R. przekazując ww. zawiadomienie o zajęciu udziałów. Zawiadomienie doręczono do Sądu 22 marca 2021 r. W postanowieniu z [...] kwietnia 2021 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w N. uwzględnił skargę na czynność egzekucyjną w części dotyczącej braku doręczenia Zobowiązanemu odpisu wniosku o dokonanie wpisu oraz niezwłocznie nadesłał go przy piśmie z 26 kwietnia 2021 r. Zobowiązany otrzymał przedmiotowy wniosek 19 maja 2021 r.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonemu postanowieniu Skarżący zarzucił naruszenie:

-art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 kpa. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez błędne jego zastosowanie polegające na utrzymaniu w mocy postanowienia organu I instancji, podczas gdy organ II instancji powinien był zastosować art. 138 § 1 pkt 2 kpa;

- art. 54 § 1-5a, art. 64 § 4, art. 96j u.p.e.a. poprzez wszczęcie postępowania w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną w celu naprawienia błędów organu, czy uzupełnienie przez organ nie dokonanych przez niego czynności nakazanych prawem;

Skarżący zarzucił również, że dokonane czynności egzekucyjne nastąpiły w okolicznościach wadliwie wszczętego prowadzonego postępowania na podstawie wadliwie wystawionego tytułu wykonawczego. Według Skarżącego wniesione do postępowania zarzuty powinny powstrzymać organ od dokonywania czynności egzekucyjnych. Ponadto, Skarżący zarzucił organowi egzekucyjnemu bezpodstawne naliczenie kosztów egzekucyjnych z naruszeniem art. 64 par. 4 u.p.e.a.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi - ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi - przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie.

Skarga złożona w niniejszej sprawie została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do przepisu art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (art. 134 § 2 p.p.s.a.).

Sąd rozpoznając skargę korzysta ze wszystkich dowodów zebranych w toku postępowania administracyjnego, gdyż rozpoznaje sprawę na podstawie akt sprawy.

Badając zgodność z prawem zaskarżonego postanowienia w świetle wskazanych kryteriów Sąd uznał, że skarga podlega oddaleniu, albowiem zaskarżony akt odpowiada prawu, zaś zarzuty skargi są bezpodstawne.

Przedmiotem sporu pomiędzy stronami w rozpoznawanej sprawie jest zasadność oddalenia skargi na zajęcie prawa majątkowego stanowiącego udział Skarżącego w R. Sp. z o.o.

Zdaniem Skarżącego zastosowany środek egzekucyjny przeprowadzono wadliwie, gdyż nie doręczono mu odpisu wniosku o dokonanie w Krajowym Rejestrze Sądowym wpisu o zajęciu udziału. Późniejsze naprawienie ww. braku przez organ egzekucyjny, zdaniem Skarżącego, było zaś niedopuszczalne.

Organy uważają, że zaskarżone rozstrzygnięcie jest prawidłowe, zaś zarzuty stawiane przez Skarżącego są niezasadne.

W powyżej zarysowanym sporze rację należy przyznać organom.

Przepis art. 54 § 6 u.p.e.a. stanowi, że w wypadku uwzględnienia skargi na czynność egzekucyjną za zasadną organ egzekucyjny: 1) uchyla zaskarżoną czynność egzekucyjną w całości albo w części, 2) usuwa stwierdzoną wadę czynności egzekucyjnej.

Po myśli wskazanego przepisu, Naczelnik Urzędu Skarbowego w N. częściowo uznał skargę Skarżącego na czynność egzekucyjną, a to w odniesieniu do niedoręczenia zobowiązanemu odpisu wniosku o dokonanie w Krajowym Rejestrze Sądowym wpisu o zajęciu udziałów. Usuwając tę wadę, jednocześnie doręczył ww. odpis Skarżącemu. Zniwelowanie omawianej wady było w pełni zgodne z powołanym powyżej i jednoznacznym przepisem art. 54 § 6 u.p.e.a., czyniąc czynność egzekucyjną całkowicie prawidłową. Wedle przepisu art.96j § 3 u.p.e.a., organ egzekucyjny jednocześnie z przesłaniem spółce zawiadomienia o zajęciu, kieruje bowiem do sądu rejestrowego wniosek o dokonanie w Krajowym Rejestrze Sądowym wpisu o zajęciu udziału, zawiadamiając zobowiązanego, że nie wolno mu odebrać należności z tytułu zajętego udziału w spółce ani rozporządzać zajętym udziałem oraz doręcza zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony, a także odpis wniosku o dokonanie wpisu w Krajowym Rejestrze Sądowym. Wszystkie wymagane czynności ostatecznie więc wykonano. Rację miał zatem Dyrektor Izby Skarbowej w W. oddalając zażalenie Skarżącego na postanowienie Naczelnik Urzędu Skarbowego w N.

Uzupełniająco należy wyjaśnić Skarżącemu, że skarga na czynności egzekucyjne przewidziana w przepisie art. 54 u.p.e.a. służyć może wyłącznie weryfikacji przeanalizowanych powyżej kwestii formalnoprawnych związanych z czynnością egzekucyjną. Jego § 1 stanowi wszak, iż zobowiązanemu przysługuje skarga na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego. Podstawą skargi jest: 1) dokonanie czynności egzekucyjnej z naruszeniem ustawy; 2) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, w ramach którego dokonano czynności egzekucyjnej. Ponadto § 2 ww. przepisu wskazuje, że skarga na czynność egzekucyjną określa zaskarżoną czynność egzekucyjną, zakres żądania i jego uzasadnienie.

Co więcej, całkowicie słusznie wskazywał Skarżącemu Dyrektor Izby Skarbowej w W., że skarga na czynności egzekucyjne jest samoistnym środkiem ochrony prawnej, mającym wszakże charakter subsydiarny (komplementarny). Inaczej mówiąc, nie może on być stosowany w tych wypadkach, w których u.p.e.a. przewiduje inne środki ochrony prawnej, np. zarzuty, zażalenie, żądanie wyłączenia rzeczy lub prawa spod egzekucji, skargę do sądu powszechnego (tak celnie [w:] uzasadnieniu wyroku NSA z 12 stycznia 1999 r., sygn. akt III SA 4503/97, wyroku NSA z 17 kwietnia 2000 r., sygn. akt III SA 827/99, oraz wyroku WSA w Warszawie z 18 stycznia 2007 r., sygn. akt III SA/Wa 3474/06). Ostatnie wątpliwości w tej mierze usunęła nowelizacja przepisu art. 54 § 1 u.p.e.a. dokonana od 30 lipca 2020 r.

W świetle powyższych uwag Skarżący nie może skutecznie w niniejszej sprawie podnosić zarzutów nakierowanych na podważanie zasadności wystawionych przeciwko niemu tytułów wykonawczych, tudzież podważać istnienia egzekwowanego obowiązku. Te kwestie mogą być przedmiotem odrębnych postępowań, zainicjowanych wniesionymi przez Skarżącego zarzutami oraz wnioskiem o umorzenie postępowania egzekucyjnego.

Nie może wreszcie Skarżący skutecznie kwestionować w niniejszej sprawie wysokości kosztów egzekucyjnych. Ich prawidłowość i zasadność pozostaje bowiem przedmiotem odrębnego postępowania w sprawie kosztów egzekucyjnych.

Konkludując należy stwierdzić, że wszystkie zarzuty sformułowane w skardze okazały się niezasadne. Ponadto Sąd, działając z urzędu, nie dopatrzył się naruszenia przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania uzasadniających uwzględnienie skargi.

Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.