Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 688/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2014-06-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6293 Przejęcie gospodarstw rolnych
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ja decyzję tego samego organu
Powołane przepisy: article: art. 145
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 153
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Agnieszka Nawara-Dubiel Sędziowie : Sędzia WSA Waldemar Michaldo Sędzia WSA Jacek Bursa (spr.) Protokolant : Teresa Jamróz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi G. F., Z. F. i W. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 14 stycznia 2011 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji po wznowieniu postępowania I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję tego samego organu; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżących G. F., Z. F. i W. F. kwotę 491 zł (czterysta dziewięćdziesiąt jeden złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

G. F., W. F. i Z. F., reprezentowani przez radcę prawnego K. M. złożyli w dniu 9 maja 2008 r., na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., wniosek o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławcze w [...] z dnia 22 maja 2006 r., znak [...], utrzymującą w mocy decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 14 grudnia 2005 r., znak [...], odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Urzędu Dzielnicowego [...] z dnia 16 grudnia 1977 r., nr [...], zatwierdzającej umowę nr [...] z dnia 11 listopada 1977 r. zawartą między W. F. a Spółdzielnią [...] z siedzibą we W. w przedmiocie nabycia przez Spółdzielnię gospodarstwa rolnego o pow. 1,4593 ha, położonego os. [...], oznaczonego jako działki ewidencyjne nr [...], [...] i [...] obr. [...].

We wniosku wskazano, że wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne, istotne dla sprawy, nieznane organowi administracji publicznej w chwili wydania decyzji w postaci zeznań świadka S. K.. Podniesiono, że dowód ten rozstrzyga wątpliwości, których nie można było rozwiać za pomocą dokumentów (niemożliwe bowiem było udowodnienie nieistnienia upoważnienia). W rozmowie przeprowadzonej ze S. K. skarżący uzyskali informację, że ww. decyzja z dnia 16 grudnia 1977 r. została wydana bez upoważnienia.

Jednocześnie wskazano, że uzasadnione jest nie tylko wznowienie postępowania w przedmiotowej sprawie, ale również stwierdzenie nieważności decyzji z dnia 16 grudnia 1977 r., nr [...], z uwagi na rażące naruszenie prawa.

Decyzją z dnia 14 lipca 2008 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] odmówiło wznowienia postępowania z uwagi na wszczęcie postępowania sądowego ze skargi na decyzję z dnia 22 maja 2006 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji z 16 grudnia 1977 r. Takie stanowisko zostało zaakceptowane przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], rozpoznające wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy i decyzją z dnia 30 października 2008 r. utrzymano w mocy decyzję tego samego Kolegium Odwoławczego z dnia 14 lipca 2008 r. Od tej ostatniej decyzji wniesiono skargę i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 25 lutego 2009 r., sygn. akt II SA/Kr 31/09 uchylił obie decyzje (z 14 lipca 2008 r. i 30 października 2008 r.) wskazując na dopuszczalność wszczęcia postępowania wznowieniowego po wniesieniu skargi do sądu administracyjnego.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z dnia 20 lipca 2009 r. wznowiło postępowanie w sprawie.

Decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławcze w [...] z dnia 3 września 2010 r., sygn. akt [...], orzeczono o odmowie uchylenia decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 22 maja 2006 r., znak [...], utrzymującej w mocy decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 14 grudnia 2005 r., znak [...], odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Urzędu Dzielnicowego [...] z dnia 16 grudnia 1977 r., nr [...], zatwierdzającej umowę nr [...] z dnia 11 listopada 1977 r. zawartą między W. F. a Spółdzielnią [...] z siedzibą we W. w przedmiocie nabycia przez Spółdzielnię gospodarstwa rolnego o pow. 1,4593 ha, położonego os. [...], oznaczonego jako działki ewidencyjne nr [...], [...] i [...] obr. [...].

W uzasadnieniu decyzji opisano przebieg postępowania w sprawie oraz wskazano, że strony dotrzymały miesięcznego terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, określonego w art. 148 § 1 K.p.a., gdyż fakt rozmowy ze S. K. miał miejsce w dniu 25 kwietnia 2008 r., a wniosek o wznowienie złożony został w dniu 21 maja 2008 r. Kolegium Odwoławcze wskazało na zakończenie postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, rozpoznającym skargę kasacyjną od wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 28 marca 2008 r. w sprawie II SA/Kr 1072/07. Podkreślono, że w swoim wyroku Naczelny Sąd Administracyjny odniósł się także do kwestii podnoszonej obecnie przez wnioskodawców, tj. braku upoważnienia S. K. do wydawania decyzji z upoważnienia Naczelnika Urzędu Dzielnicowego [...]. W uzasadnieniu decyzji powołano się na przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a." i wskazano, że w sprawie nie ujawniły się nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody.

Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy w ustawowym terminie złożyli G. F., W. F. i Z. F., reprezentowani przez radcę prawnego K. M., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i rozpoznanie sprawy co do istoty, w tym przeprowadzenie dowodów wnioskowanych przez Stronę. Zaskarżonej decyzji zarzucono:

a) błędną wykładnię art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a. oraz art. 133 § 1 zdanie 1 P.p.s.a. w zw. z art. 193 P.p.s.a. poprzez przyjęcie, że wiedza Naczelnego Sądu Administracyjnego o ujawnieniu się nowych dowodów w sprawie i oddalenie skargi kasacyjnej stoi na przeszkodzie uchyleniu decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 22 maja 2006 r.;

b) naruszenie art. 153 P.p.s.a. poprzez niezastosowanie się przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] do oceny prawnej wyrażonej w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, poprzez przyjęcie, że ujawnienie nowych dowodów należy uznać za naruszenie prawa, o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a.;

c) naruszenie art. 149 § 2 K.p.a., poprzez nieprzeprowadzenie postępowania co do istoty sprawy;

d) naruszenie art. 10 § 1 K.p.a.;

e) naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i 78 § 1 K.p.a.

W uzasadnieniu wniosku wskazano, że art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a. znajduje zastosowanie jedynie do postępowania przed wojewódzkimi sądami administracyjnymi, a nie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Z porównania daty wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie i daty wniosku o wznowienie postępowania z uwagi na odkrycie nowych dowodów wynika, że nowe dowody nie były znane Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie w chwili rozpatrywania skargi wnioskodawców. Ponadto podkreślono, że podstawy wznowienia można podzielić na okoliczności, które wykazują cechy naruszenia prawa i te, które takich cech nie wykazują. Przesłanka z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. nie podważa legalności postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Urzędu Dzielnicowego [...] z dnia 16 grudnia 1977 r. Strony podniosły również, że z art. 133 § 1 zdanie pierwsze P.p.s.a. wynika, że sądy administracyjne badając legalność zaskarżonych rozstrzygnięć administracyjnych dokonują ich kontroli w oparciu o stan faktyczny ustalony w toku postępowania administracyjnego, nie są natomiast uprawnione do kontroli rozstrzygnięcia na podstawie okoliczności faktycznych, które ujawniły się już po wydaniu ostatecznej decyzji administracyjnej. Podkreślono, że Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzygał o domniemaniu legalności decyzji Naczelnika Urzędu Dzielnicowego [...] z dnia 16 grudnia 1977 r. nie biorąc pod uwagę nowych dowodów ujawnionych w sprawie. We wniosku zaznaczono również, że Kolegium Odwoławcze powinno przeprowadzić czynności dowodowe i dopiero po ich przeprowadzeniu ustalić, czy doszło do zmiany stanu faktycznego, czy też zmiany takiej nie ma.

Decyzją z dnia 14 stycznia 2011 r. znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], po rozpatrzeniu wniosku G. F., W. F. i Z. F. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 3 września 2010 r., znak [...], orzekającą o odmowie uchylenia decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 22 maja 2006 r., znak [...], utrzymującej w mocy decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 14 grudnia 2005 r., znak [...], odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Urzędu Dzielnicowego [...] z dnia 16 grudnia 1977 r., nr [...], zatwierdzającej umowę nr [...] z dnia 11 listopada 1977 r. zawartą między W. F. a Spółdzielnią [...] z siedzibą we W. w przedmiocie nabycia przez Spółdzielnię gospodarstwa rolnego o pow. 1,4593 ha, położonego os. [...], oznaczonego jako działki ewidencyjne nr [...], [...] i [...] obr. [...], działając na podstawie art. 149 § 2 k.p.a. w zw. z art. 151 § 1 pkt 1 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 3 września 2010 r. znak [...].

W uzasadnieniu wskazano, że instytucja wznowienia postępowania, uregulowana w przepisach art. 145 - 153 K.p.a., jest instytucją procesową mającą na celu stworzenie prawnej możliwości przeprowadzenia ponownego postępowania wyjaśniającego i ponownego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, w której została już wydana decyzja ostateczna. Wznowienie postępowania pozwala na wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji ostatecznej, po wydaniu której ujawniła się wadliwość postępowania, na którym oparto ostateczne rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej albo, gdy powstały później okoliczności, które pozbawiają znaczenia przesłanki, na jakich oparto rozstrzygnięcie sprawy.

Zgodnie z przepisem art. 145 §1 pkt 5 K.p.a., w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 17 maja 2000 r. (I SA/Lu 9/00, LEX nr 51768), nowe okoliczności, o jakich mowa w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., przedstawiają określony stan faktyczny i prawny, który istniał w chwili wydawania przez organ decyzji ostatecznej, lecz nie był on znany organowi z niezależnych od tego organu przyczyn, mający wpływ na status prawny strony, tj. zakres jego praw i obowiązków, a w konsekwencji na treść merytorycznego rozstrzygnięcia.

W myśl przepisu art. 151 § 1 K.p.a., organ administracji publicznej, o którym mowa w art. 150 K.p.a., po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 wydaje decyzję, w której:

1) odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145a, albo

2) uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145a, i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy.

Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 3 września 2010 r., znak [...] odmówiło uchylenie decyzji dotychczasowej, tj. decyzji tego organu z 22 maja 2006 r., znak [...] wskazując, że w sprawie nie wystąpiły nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody.

Dalej podniosło Kolegium Odwoławcze, że w tej sprawie nie bez znaczenia była okoliczność, że w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Urzędu Dzielnicowego [...] z dnia 16 grudnia 1977 r., nr [...], zatwierdzającej umowę nr [...] z dnia 11 listopada 1977 r. zawartą między W. F. a Spółdzielnią [...] z siedzibą we W. wypowiadał się Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznający skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 28 marca 2008 r., sygn. akt II SA/Kr 1027/08. W wyroku z dnia 25 stycznia 2010 r., sygn. akt I OSK 1524/09 Naczelny Sąd Administracyjny odnosząc się do braku upoważnienia S. K. do wydawania decyzji z upoważnienia Naczelnika Urzędu Dzielnicowego [...] stwierdził, że każda decyzja ostateczna, a taką jest decyzja Naczelnika Urzędu Dzielnicowego [...] z dnia 16 grudnia 1977 r. korzysta z domniemania legalności oraz działania w warunkach art. 6 K.p.a., czyli działania organów administracji publicznej na podstawie przepisów prawa, a każde naruszenie prawa, któremu strona nadaje charakter rażącego musi znajdować odzwierciedlenie w treści powszechnie obowiązującego prawa i wynikać z prostego zestawienia treści rozstrzygnięcia z przepisem prawa. Wobec zaś tego, że nie ma możliwości odtworzenia brzmienia normy prawnej, czyli zapisów obowiązującego w dacie wydania kwestionowanej decyzji z dnia 16 grudnia 1977 r. statutu Urzędu Dzielnicowego [...], nie sposób jest podnieść zarzutu dotyczącego rażącego naruszenia prawa.

Zgodnie z art. 153 P.p.s.a., ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Jak wskazuje się w orzecznictwie (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 16 czerwca 2009 r., sygn. akt II SA/Ol 443/09, opub. w LEX nr 501813), przepis ten ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że ani organ administracji publicznej ani sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane. Skutki wyroku sądu administracyjnego dotyczą każdego nowego postępowania prowadzonego w zakresie danej sprawy i obejmują zarówno postępowanie sądowo-administracyjne, w którym orzeczenie to zostało wydane; postępowanie administracyjne, w którym zapadło zaskarżone rozstrzygnięcie administracyjne; przyszłe postępowanie administracyjne, w tym także w sprawie stwierdzenia nieważności aktu i wznowienia postępowania administracyjnego oraz ewentualne przyszłe postępowanie sądowo-administracyjne, w tym także przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w przypadku ewentualnego rozpoznawania skargi kasacyjnej od ponownego wyroku sądu pierwszej instancji. Skutkiem wyroku sądu administracyjnego w toku każdego z tych postępowań jest zakaz formułowania nowych ocen prawnych - sprzecznych z wyrażonym wcześniej przez sąd administracyjny poglądem, a Sąd zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania poprzez treść nowego wyroku (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 17 marca 2009 r., sygn. akt I SA/Łd 1230/08, opub. w LEX nr 493588). W świetle powyższego Kolegium Odwoławcze związane jest przedstawioną powyżej oceną prawną wyrażoną w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 27 marca 2008 r., sygn. akt II SA/Kr 1072/07 oraz wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 stycznia 2010 r., sygn. akt I OSK 1524/09. Przywołany przepis ma charakter bezwzględnie obowiązujący, a w nowym postępowaniu administracyjnym w zakresie danej sprawy organ administracji nie jest uprawniony do wyrażania odmiennych ocen niż te, wynikające z oceny przedstawionej przez Sąd w zakresie dotyczącym sprawy zakończonej ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 22 maja 2006 r., znak [...], która była przedmiotem kontroli w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

Odnosząc się do zarzutu wniosku dotyczącego związania Kolegium Odwoławczego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 25 lutego 2009 r., sygn. akt II SA/Kr 31/09, Kolegium Odwoławcze wskazało, że w wyroku została rozstrzygnięta kwestia zbiegu nadzwyczajnego trybu administracyjnego, tj. wznowienia postępowania oraz trybu sądowego. W powołanym wyroku Sąd stwierdził jedynie, że w przypadku złożenia wniosku o wznowienie postępowania po wniesieniu skargi do sądu administracyjnego na decyzję, której dotyczy wniosek o wznowienie, gdy wskazaną podstawą wznowienia jest ujawnienie nowych okoliczności lub dowodów istniejących w dniu wydania decyzji a nieznanych organowi (art. 145 § 1 pkt. 5 K.p.a.) wszczęcie postępowania jest dopuszczalne. Sąd nie odniósł się natomiast do kwestii samego postępowania po wznowieniu postępowania.

Z powyższą decyzją nie zgodzili się G. F., W. F. i Z. F., reprezentowani przez radcę prawnego K. M., którzy w dniu 18 marca 2011 r. złożyli do sądu administracyjnego skargę.

Zaskarżonej decyzji zarzucono:

1) błędną wykładnię art. 153 P.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a. oraz w zw. z art. 133 § 1 zd. 1 P.p.s.a. i art. 193 P.p.s.a., poprzez przyjęcie, że ocena prawna wyrażona w wyroku Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 25 stycznia 2010 r. oraz wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 27 marca 2008 r. wiąże Samorządowe Kolegium Odwoławcze w ten sposób, że uniemożliwia przeprowadzenie postępowania dowodowego co do nowego dowodu pozwalającego na odtworzenie treści Statutu Urzędu Dzielnicowego [...] obowiązującego w 1977 r., który to dowód został ujawniony po dniu 27 marca 2008 r., czyli po ogłoszeniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie;

2) naruszenie art. 153 P.p.s.a. poprzez niezastosowanie się przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] do oceny prawnej wyrażonej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 25 lutego 2009 r. (sygn. akt II SA/Kr 31/09);

3) błędną wykładnię art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a. poprzez przyjęcie, że dowód z zeznań S. K. nie stanowi nowego dowodu w niniejszej sprawie;

4) naruszenie art. 149 § 2 K.p.a., albowiem pomimo wznowienia postępowania nie przeprowadzono postępowania co do istoty sprawy;

5) naruszenie art. 10 § 1 K.p.a., albowiem w obu instancjach nie zapewniono skarżącym wypowiedzenia się co do zebranych materiałów i zgłoszonych żądań przed wydaniem decyzji;

6) naruszenie art. 7, 77 § 1 i 78 § 1 K.p.a. wobec niewyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy, przez nieprzeprowadzenie dowodu wnioskowanego przez skarżących.

Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji z dnia 14 stycznia 2011 r. w całości, uchylenie poprzedzającej ją decyzji Kolegium Odwoławczego z dnia 3 września 2010 r. w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że Kolegium Odwoławcze nie było związane wyrokami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 27 marca 2008 r. w sprawie II SA/Kr 1072/07 oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 stycznia 2010 r. w sprawie I OSK 1524/09, gdyż nowy dowód w postaci zeznań świadka S. K. ujawnił się dopiero po ogłoszeniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 27 marca 2008 r. Zdaniem skarżących przeprowadzenie dowodu wnioskowanego przez strony mogło doprowadzić do ustalenie innego niż dotychczas stanu faktycznego sprawy - obalenia domniemania legalności decyzji Naczelnika Urzędu Dzielnicowego [...] z dnia 16 grudnia 1977 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze powinno przeprowadzić czynności dowodowe i dopiero po ich przeprowadzeniu ustalić, czy doszło do zmiany stanu faktycznego.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] podtrzymało swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wyrokiem z dnia 27 kwietnia 2012 r., sygn. akt II SA/Kr 671/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę G. F., Z. F. i W. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 14 stycznia 2011 r. znak [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji po wznowieniu.

W uzasadnieniu wskazano, że - w ocenie Sądu - fakt ustalenia adresu zamieszkania S. K. nie stanowi okoliczności faktycznej spełniającej przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. Zdaniem Sądu okoliczność ujawnienia adresu osoby, która podpisała decyzję z 1977 r. nie ma istotnego znaczenia dla sprawy. Dalej Sąd wyjaśnił, że nowe okoliczności faktyczne mogą stanowić podstawę wznowienia postępowania, o ile są dla sprawy istotne, a zatem muszą dotyczyć przedmiotu sprawy oraz mieć znaczenie prawne, mające więc w konsekwencji wpływ na zmianę treści decyzji w kwestiach zasadniczych. Natomiast fakt ustalenia adresu zamieszkania S. K. nie stanowi okoliczności mającej znaczenie w sprawie zakończonej wydaniem decyzji w dniu 22 maja 2006 r. którą odmówiono unieważnienia decyzji wydanej przez S. K. działającego z upoważnienia Naczelnika Urzędu Dzielnicowego [...] z dnia 16 grudnia 1977 r. Okoliczność ta w ogóle nie była przedmiotem postępowania zakończonego wydaniem decyzji z dnia 22 maja 2006 r. Nadto Sąd wskazał, że w istocie skarżącym nie chodzi o to, iż ustalili oni adres zamieszkania S. K., ale o to, że ewentualne odebranie zeznania od tej osoby mogłoby wykazać, że osoba ta wydając w dniu 16 grudnia 1977 r. decyzję działała bez upoważnienia Naczelnika Urzędu Dzielnicowego. Tym samym to nie tyle ustalenie adresu zamieszkania świadka, ale jego potencjalne zeznania mogłyby – jak wynika z treści skargi skarżących – mieć istotne znaczenie dla ustalenia zaistnienia przesłanki nieważności ww. decyzji z grudnia 1977 r. Tych jednak zeznań, traktowanych jako dowód nadal nie ma i oczywiście nie było ich w dacie wydawania decyzji z dnia 22 maja 2006 r. Natomiast okoliczność faktyczna ustalenia adresu zamieszkania S. K. nie miała istotnego znaczenia dla wydania decyzji z dnia 22 maja 2006 r. Decyzją z dnia 22 maja 2006 r. odmówiono unieważnienia innej decyzji z dnia 16 grudnia 1977 r. i ani skarżący, ani Sąd nie jest w stanie ustalić, jakie znaczenie dla tej sprawy miałby sam fakt ustalenia adresu zamieszkania S. K.. Jak zostało to już wyżej podkreślone, okolicznością faktyczną, która stanowiłaby przesłankę wznowienia postępowania musi być taka okoliczność, która sama w sobie (samodzielnie) ma wpływ i to istotny dla rozstrzygnięcia danej sprawy. Tej cechy istotności nie spełnia okoliczność faktyczna, która sama nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia, ale może stanowić podstawę do przeprowadzenia kolejnego dowodu (lub ustalenia kolejnej okoliczności faktycznej), która z kolej może (ale nie musi) mieć jakieś (ale niekoniecznie istotne) znaczenie w sprawie. Sąd w tej sprawie nie bada znaczenia nowego dowodu, jakim ewentualnie byłyby zeznania S. K., ale – nawet przyjmując stanowisko skarżących, że S. K. prawdopodobnie zeznałby, iż wydając przedmiotową decyzję z dnia 16 grudnia 1977 r. działał bez upoważnienia – byłoby wielce wątpliwym, aby nawet ten dowód mógł podważyć ustalenia zawarte w decyzji z dnia 22 maja 2006 r. poprzez wykazanie, że decyzja z dnia 16 grudnia 1977 r. została wydana przez osobę niebędącą upoważnioną.

Zdaniem Sądu w sprawie zasadny jest zarzut naruszenia art. 10 K.p.a., ale brak zapoznania stron z materiałem dowodowym i umożliwienia im złożenia dodatkowych wyjaśnień, tylko wtedy ma znaczenie, gdy to uchybienie mogło wpłynąć na wydanie decyzji o odmiennej treści niż ta, którą organ wydał. Tymczasem nie ulega wątpliwości, że w tej sprawie skarżący mieli prawo bieżącego wglądu w toczące się postępowanie. Tylko istotne naruszenie przepisów proceduralnych uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji, a w okolicznościach tej sprawy naruszenie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze art. 10 K.p.a. takiej wady nie generuje.

W związku z powyższym, mając na uwadze okoliczności tej sprawy i oceniając zgodność z prawem działania organu administracyjnego, Sąd uznał, że ani przeprowadzona z urzędu ocena legalności działania organu, ani zarzuty zawarte w skardze nie uzasadniają wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji. Dlatego, na podstawie art. 151 P.p.s.a., wniesiona skarga została oddalona.

Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wywiedli skarżący. Przedmiotowy wyrok został zaskarżony w całości. Jednocześnie wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd pierwszej instancji oraz o zasądzenie na rzecz skarżących od organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.

Zakwestionowanemu wyrokowi zarzucono:

1. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 P.p.s.a.), to jest art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 P.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 P.p.s.a. oraz w zw. z art. 135 P.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. poprzez przekroczenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie granic swojej kognicji, polegającej na orzekaniu w sprawie wznowienia postępowania w oparciu o przesłankę ujawnienia się "nowych okoliczności faktycznych", podczas gdy skarżący zainicjowali postępowanie wznowieniowe w oparciu o przesłankę ujawnienia się "nowych dowodów";

2. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 P.p.s.a.), to jest art. 151 P.p.s.a w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b lub c P.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. poprzez oddalenie skargi na skutek błędnej wykładni art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. polegającej na przyjęciu, że ujawnienie się źródła dowodowego nie stanowi przesłanki wznowieniowej;

3. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 P.p.s.a.), to jest art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 P.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez nierozpoznanie całokształtu okoliczności sprawy i nieodniesienie się do wszystkich zarzutów podnoszonych przez skarżących w skardze z dnia 17 marca 2011 r.,

4. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy (art. 74 pkt 2 P.p.s.a.), to jest art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 P.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 P.p.s.a. oraz w zw. z art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez przekroczenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie granic swojej kognicji, polegającej na dokonaniu w uzasadnieniu skarżonego wyroku oceny mocy dowodowej, z jakiej korzystałby dowód z zeznań świadka S. K. w razie jego przeprowadzenia oraz ewentualnego wpływu tego dowodu na ustalenia faktyczne dokonane w sprawie przez organy administracji publicznej,

5. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 P.p.s.a.), to jest art. 151 P.p.s.a w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 10 § 1 K.p.a. poprzez oddalenie skargi pomimo naruszenia przez organy administracji publicznej art. 10 § 1 K.p.a., polegającego na niezapewnieniu skarżącym wypowiedzenia się co do zebranych materiałów i zgłoszonych żądań przed wydaniem decyzji, czym naruszono prawo skarżących do czynnego udziału w postępowaniu i pozbawiono ich informacji, iż dowód od którego zależał wynik sprawy nie zostanie przeprowadzony.

W uzasadnieniu skarżący podnieśli, że podstawą skargi o wznowienie postępowania był nowy dowód w postaci zeznań wskazywanego przez nich świadka, a nie, jak przyjął to Sąd, nowa okoliczność faktyczna w postaci ustalenia adresu zamieszkania świadka. Powyższe oznacza, że Sąd nie odniósł się do istoty sprawy. Dalej wskazano, że zeznań świadka nie było w dniu 22 maja 2006 r. Zaś stanowisko Sądu, że wyjście na jaw nowego dowodu w postaci zeznań świadka może stanowić podstawę do wznowienia postępowania jedynie w sytuacji, gdy dana osoba przed wydaniem ostatecznej decyzji w sprawie złożyła zeznania w jakimś postępowaniu, a z zeznań tych sporządzono protokół, opiera się na błędnej wykładni art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. z powodu niewłaściwej interpretacji pojęcia "nowego dowodu". W ocenie skarżących pojęcie "dowodu" może być rozumiane wielorako, także jako źródło dowodowe. Zatem pojęcie "nowego dowodu" należy rozumieć także jako nowe źródło dowodu, albowiem zeznania świadka będą miały miejsce we wznowionym postępowaniu.

Konkludując skarżący podnieśli, że dowód z zeznań świadka S. K., który skarżący powołali we wniosku o wznowienie postępowania, jest dowodem nowym, nieznanym organowi administracji publicznej w dacie wydania decyzji ostatecznej, której dotyczył ten wniosek. Dowód ten istniał przy tym w dacie wydania tej decyzji, ponieważ organ prowadzący postępowanie mógł się zapoznać z zeznaniami ww. osoby (tj. przesłuchać świadka), czego nie uczynił, gdyż ani organ, ani skarżący nie znali adresu świadka. Wskazali także, że Sąd pierwszej instancji dokonał błędnej wykładni art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., a błąd ten polegał na przyjęciu, że przepis nie dotyczy dowodu z zeznań świadka, który do chwili wydania decyzji nie składał zeznań. Spowodowało to, iż Sąd uznał, że dowód z zeznań świadka, nie byłby nowym dowodem w rozumieniu wspomnianego przepisu, albowiem osoba ta przed wydaniem decyzji z dnia 22 maja 2006 r. nie złożyła zeznań w innym postępowaniu. Spowodowało to, że Sąd błędnie podzielił stanowisko organów administracji publicznej, że w sprawie której dotyczył wniosek o wznowienie postępowania nie zachodziła określona w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. przesłanka wznowienia postępowania. Z tego powodu Sąd ten oddalił skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a., pomimo że skarga ta zasługiwała na uwzględnienie, albowiem w postępowaniu którego dotyczył wniosek o wznowienie zachodziła określona w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. podstawa wznowienia postępowania. Z tego względu Sąd pierwszej instancji powinien był uchylić skarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b lub c P.p.s.a.

Nadto, w ocenie skarżących, w postępowaniu administracyjnym, którego dotyczyła skarga, doszło do rażącego naruszenia przepisów proceduralnych. Naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem przeprowadzenie przedmiotowego dowodu mogłoby prowadzić do dokonania odmiennych, niż wcześniej ustaleń faktycznych, a co za tym idzie wydania w sprawie innego rozstrzygnięcia. Istniała zatem podstawa do uchylenia skarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. Sąd pierwszej instancji nie rozpoznał jednak skargi w granicach tego zarzutu, co mogło mieć wpływ na rozstrzygnięcie postępowania sądowoadministracyjnego.

Kolejnym zarzutem, do którego nie odniósł się Sąd pierwszej instancji, był zarzut błędnej wykładni art. 153 P.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a. oraz w zw. z art. 133 § 1 zd. 1 P.p.s.a. i art. 193 P.p.s.a., poprzez przyjęcie, że ocena prawna wyrażona w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 stycznia 2010 r., sygn. akt I OSK 1524/09, oraz wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 27 marca 2008 r., sygn. akt II SA/Kr 1072/07, wiąże Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] w ten sposób, że uniemożliwia przeprowadzenie postępowania dowodowego co do nowego dowodu pozwalającego na odtworzenie treści Statutu Urzędu Dzielnicowego [...] obowiązującego w 1977 r.

W ocenie skarżących sądy administracyjne nie są uprawnione do kontroli rozstrzygnięć na podstawie okoliczności faktycznych, które zaistniały po wydaniu ostatecznej decyzji administracyjnej. Tymczasem w przedmiotowej sprawie ustalenie adresu świadka miało miejsce po ogłoszeniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Oznacza to, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 27 marca 2008 r., sygn. akt II SA/Kr 1072/07, ani Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie orzekając w sprawie o sygn. akt II SA/Kr 1072/07 nie mogły uchylić decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 22 maja 2006 r. z tego powodu, że po wydaniu tej decyzji ujawnił się nowy dowód w sprawie, albowiem dowód ujawnił się po ogłoszeniu wyroku przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. Zagadnienie to nie stanowiło bowiem przedmiotu rozpoznania przez sądy administracyjne. Zaś z treści kontrolowanej decyzji wynika, że motywem jakim kierował się organ przy jej wydaniu było wadliwe przyjęcie, że ocena prawna wyrażona we wskazanych wyżej wyrokach uniemożliwiała we wznowionym postępowaniu przeprowadzenie nowego dowodu. Sąd zaś nie ustosunkował się do tego zarzutu.

W ocenie skarżących Sąd naruszył także przepis art. 141 § 4 P.p.s.a., albowiem nie odniósł się do wszystkich zarzutów podniesionych w skardze. Podniesiono także zarzut naruszenia art. 10 K.p.a., gdyż skarżący nie zostali zapoznani z aktami sprawy ani nie zostali poinformowani, że sprawa zostanie rozstrzygnięta bez przeprowadzenia czynności dowodowych.

Wyrokiem z dnia 9 kwietnia 2014 r., sygnatura I OSK 2572/12, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie do ponownego rozpoznania oraz zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] solidarnie na rzecz G. F., Z. F. i W. F. kwotę 460,00 (czterysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, że na uwzględnienie zasługuje przede wszystkim zarzut naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 P.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 P.p.s.a. oraz w zw. z art. 135 P.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. poprzez przekroczenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie granic swojej kognicji, polegającej na orzekaniu w sprawie wznowienia postępowania w oparciu o przesłankę ujawnienia się "nowych okoliczności faktycznych", podczas gdy skarżący zainicjowali postępowanie wznowieniowe w oparciu o przesłankę ujawnienia się "nowych dowodów" oraz zarzut naruszenia art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 P.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez nierozpoznanie całokształtu okoliczności sprawy i nieodniesienie się do wszystkich zarzutów podnoszonych przez skarżących w skardze z dnia 17 marca 2011 r. Rację ma bowiem autor skargi kasacyjnej, że Sąd pierwszej instancji w zasadzie nie odniósł się do meritum sprawy. Jak wynika bowiem z akt sprawy we wniosku z dnia 9 maja 2008 r. o wznowienie postępowania jako podstawę wznowienia skarżący wskazali przesłankę w postaci ujawnienia się, ich zdaniem, nowego dowodu w postaci zeznań świadka S. K.. W kontrolowanej decyzji jak i decyzji ją poprzedzającej stwierdzono, że w sprawie nie wystąpiły nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. Zatem obowiązkiem Sądu pierwszej instancji było rozważenie, także przez pryzmat zarzutów skargi, w której wyraźnie wskazywano m. in. na błędną wykładnię powyższego przepisu poprzez przyjęcie, że dowód z zeznań wskazanego świadka nie stanowi nowego dowodu w niniejszej sprawie, czy wskazywany przez skarżących dowód może być uznany za "nowy dowód" w rozumieniu 145 § 1 pkt 5 K.p.a. Tymczasem w uzasadnieniu zakwestionowanego orzeczenia takiej oceny brak, a obszerny wywód Sądu z niezrozumiałych powodów skupia się na okoliczności faktycznej w postaci ujawnienia adresu wnioskowanego świadka, wskazując, że kwestia ta nie stanowi okoliczności mającej znaczenie w sprawie zakończonej wydaniem decyzji z dnia 22 maja 2006 r. Wprawdzie rację ma Sąd pierwszej instancji, że okoliczność ta jest bez znaczenia dla merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, jednakże nie zmienia to faktu, że Sąd nie odniósł się do tego, czy w tej konkretnej sprawie organy administracji związane były w takim zakresie jak opisują oceną prawną wyrażoną w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 stycznia 2010 r. (I OSK 1524/09) oraz czy wskazywany przez skarżących dowód można uznać za "nowy dowód" w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. Nadto wskazano, że co do zasady Sąd pierwszej instancji nie miał obowiązku szczegółowo ustosunkowywać się do wszystkich zarzutów skargi, ale jego powinnością było odniesienie się do wszystkich tych zarzutów istotnych z punktu widzenia treści kontrolowanej decyzji. Jednakże powyższego w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku także zabrakło. Wskazane przez Naczelny Sąd Administracyjny uchybienia, w tym w szczególności uchybienie przepisowi art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 P.p.s.a. poprzez nieprzeprowadzenie kontroli zaskarżonej decyzji oraz art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez sporządzenie wadliwego uzasadnienia, niezawierającego wszystkich niezbędnych elementów, o których mowa w tym przepisie, z uwagi na swoją doniosłość stanowią wystarczającą podstawę do uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.

Natomiast zarzut naruszenia art. 151 P.p.s.a w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b lub c P.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. poprzez oddalenie skargi na skutek błędnej wykładni art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. polegającej na przyjęciu, że ujawnienie się źródła dowodowego nie stanowi przesłanki wznowieniowej, nie zasługuje na uwzględnienie. Okoliczności tej bowiem Sąd pierwszej instancji nie oceniał, a takiego znaczenia nie można nadać lapidarnemu twierdzeniu, że "tych jednak zeznań, traktowanych jako dowód nadal nie ma i oczywiście nie było ich w dacie wydawania decyzji z dnia 22 maja 2006 r.". Ze zdania tego bowiem nic nie wynika, a w uzasadnieniu orzeczenia brak jest jakichkolwiek rozważań w tym przedmiocie, poza oceną hipotetycznych zeznań świadka, co wykraczało poza zakres przedmiotowej sprawy. Tej ostatniej kwestii dotyczy zarzut zawarty w punkcie 4 wniesionej skargi kasacyjnej. Wprawdzie wyrażoną przez Sąd pierwszej instancji ocenę dowodu w postaci zeznań świadka o hipotetycznej treści należy uznać za przedwczesną, jednakże powyższe nie miało wpływu na wynik sprawy, bowiem kwestia ta została podniesiona jedynie marginalnie. Zatem także i zarzut naruszenia art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 P.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 P.p.s.a. oraz w zw. z art. 141 § 4 P.p.s.a. nie zasługuje na uwzględnienie jako niemający wpływu na wynik sprawy.

Na uwzględnienie nie zasługuje także zarzut naruszenia art. 151 P.p.s.a w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 10 § 1 K.p.a. poprzez oddalenie skargi pomimo naruszenia przez organy administracji publicznej art. 10 § 1 K.p.a., polegającego na niezapewnieniu skarżącym wypowiedzenia się co do zebranych materiałów i zgłoszonych żądań przed wydaniem decyzji, czym naruszono prawo skarżących do czynnego udziału w postępowaniu i pozbawiono ich informacji, iż dowód od którego zależał wynik sprawy nie zostanie przeprowadzony. Jak wynika z utrwalonego w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego poglądu, zarzut naruszenia art. 10 § 1 K.p.a. przez niezawiadomienie strony o zebranym materiale dowodowym i możliwości składania wniosków może odnieść skutek wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, iż zarzucane naruszenie uniemożliwiało jej dokonanie konkretnych czynności procesowych (patrz: wyrok NSA z dnia 18 maja 2006 r., sygn. akt II OSK 831/05, publ. ONSAiWSA 2006/6/157). Tymczasem wniosek o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadka S. K. został zawarty już we wniosku o wznowienie postępowania oraz ponownie we wniosku z dnia 20 sierpnia 2009 r. Na inne konkretne czynności, których z powodu naruszenia art. 10 § 1 K.p.a., przed wydaniem decyzji ostatecznej nie dokonano, skarga kasacyjna nie wskazuje. Zatem zarzut ten należy uznać za niemający wpływu na wynik sprawy.

Podsumowując NSA wskazał, iż rozpoznając sprawę ponownie Wojewódzki Sąd Administracyjny przeprowadzi prawidłową kontrolę legalności zaskarżonej decyzji przez pryzmat ewentualnego zaistnienia przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 P.p.s.a. w postaci wyjścia na jaw istotnych dla sprawy nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi, który wydał decyzję, mając na uwadze, że imię i nazwisko osoby podpisującej decyzję z dnia 16 grudnia 1977 r. było znane zarówno samym stronom jak i organom orzekającym w sprawie także w dacie wydania decyzji z dnia 22 maja 2006 r., a kwestia ujawnienia adresu strony, jak już wyżej wskazano, nie ma znaczenia dla merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, oraz odniesie się do kwestii związania organu oceną prawną wyrażoną przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 25 stycznia 2010 r. w opisywanym przez organ zakresie. Przy czym kontroli tej dokona w sposób rzetelny, odnosząc się także do argumentów strony skarżącej zawartych w złożonej skardze.

Ponadto NSA zauważył, iż przedmiotowa sprawa była rozpoznawana po rozłączeniu jej z wcześniej połączoną sprawą o sygn. akt II SA/Kr 635/11 dot. innego rozstrzygnięcia w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji po wznowieniu postępowania i w zaskarżonym wyroku zasadnie wskazano, iż w przypadku gdy toczą się dwa odrębne wznowieniowe postępowania administracyjne, pomiędzy tymi samymi stronami i dotyczące wznowienia postępowania zakończonego tą samą decyzją, organ powinien rozważyć celowość ich połączenia. Aktualność tego twierdzenia należy zweryfikować rozpoznając ponownie skargę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Stosownie do art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a.", sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" - "c" oraz kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych. Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.

Ponadto wskazać należy, że niniejsza sprawa rozpoznawana jest przez Sąd I instancji ponownie, po uchyleniu poprzedniego wyroku przez Naczelny Sąd Administracyjny. Zgodnie zatem z art. 190 p.p.s.a. Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że za uzasadniony należy uznać pierwszy zarzut skargi, dotyczący błędnej wykładni art. 153 P.p.s.a. poprzez przyjęcie, że ocena prawna wyrażona w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 stycznia 2010 r. wiąże Samorządowe Kolegium Odwoławcze w ten sposób, że uniemożliwia przeprowadzenie postępowania dowodowego co do nowego dowodu pozwalającego na odtworzenie treści Statutu Urzędu Dzielnicowego [...] obowiązującego w 1977 r., który to dowód został ujawniony po dniu 27 marca 2008 r., czyli po ogłoszeniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie.

W uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 stycznia 2010 r., I OSK 1524/09, wyrażony został pogląd, że "treść statutu powinna zostać zbadana przez Sąd I instancji, jednak zarzutu tego nie można uznać za usprawiedliwiony. Istota problemu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się bowiem do tego, iż z uwagi na upływ czasu nie sposób jest zweryfikować, czy istotnie S. K. jako Kierownik Wydziału Rolnictwa, Leśnictwa i Skupu w Urzędzie Dzielnicowym [...] posiadał upoważnienie do wydawania decyzji w przedmiocie zatwierdzania umów o przejęciu gospodarstw rolnych. W Archiwum Urzędu Miasta nie odnaleziono w aktach osobowych S. K. imiennego upoważnienia do wydawania decyzji w tym konkretnym zakresie. Ponadto, z informacji udzielonej na żądanie Naczelnego Sądu Administracyjnego przez Archiwum Urzędu Miasta wynika, że w miejskich zasobach archiwalnych brak jest statutu Urzędu Dzielnicowego dla [...], który obowiązywałby w dacie wydania kwestionowanej w trybie nieważnościowym decyzji.

O ile jednak zasadne jest założenie, że analiza statutu Urzędu Dzielnicowego mogłaby pomóc w udzieleniu jednoznacznej odpowiedzi, czy zakres spraw wyznaczonych przepisem art. 37 ust. 1 ustawy o przekazywaniu gospodarstw rolnych na własność Państwa za rentę i spłaty pieniężne nie został zastrzeżony do wyłącznej aprobaty osoby piastującej funkcję organu, to brak faktycznej możliwości posłużenia się dokumentem nie może, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wywołać skutku w postaci podważenia legalności wydanej decyzji, jak tego domaga się autor skargi kasacyjnej".

Podkreślić jednak należy, że powyższy pogląd został wyrażony w postępowaniu sądowo administracyjnym, w którym badano legalność decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 22 maja 2006r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej zatwierdzenia umowy w przedmiocie przekazania gospodarstwa rolnego. W postępowaniu tym oceniano zatem zgodność z prawem decyzji, która została wydana w oparciu o materiał dowodowy, który nie obejmował nowego dowodu jakim są zeznania świadka S. K.. Skoro skarżący zgłosili wniosek o wznowienie postępowania nieważnościowego z uwagi na nowy dowód pozwalający ich zdaniem m.in. na odtworzenie treści Statutu Urzędu Dzielnicowego [...] obowiązującego w 1977 r., który to dowód został ujawniony po dniu 27 marca 2008 r., czyli po ogłoszeniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie i nie był przedmiotem oceny i rozważań w postępowaniu nieważnościowym – zarówno administracyjnym, jak i sądowym – to poglądy prawne wyrażone w tym postępowaniu, co do niemożliwości ustalenia treści statutu, nie są wiążące w rozumieniu art. 153 p.ps.a. Wyrażono je bowiem w postępowaniu, w którym dowód ten w ogóle nie był oceniany. Istota postępowania wznowieniowego, zainicjowana okolicznościami o jakich stanowi art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. sprowadza się natomiast do tego, że nowy dowód, czy nowa okoliczność, dotychczas nieuwzględnione w sprawie, mogą doprowadzić do dokonania ustalenia nowego, czy odmiennego stanu faktycznego, niż ustalony dotychczas, w oparciu o dotychczas przeprowadzone dowody.

Trafny jest również zarzut błędnej wykładni art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., poprzez przyjęcie, że dowód z zeznań S. K. nie stanowi nowego dowodu w niniejszej sprawie. Zaznaczyć przy tym należy, w tym zakresie rozważania organu były lakoniczne, gdyż jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, zasadniczym powodem rozstrzygnięcia było powołanie się przez organ na poglądy zawarte w uzasadnieniu w/w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 stycznia 2010 r., I OSK 1524/09, o czym była mowa powyżej.

Wskazać natomiast należy, że zgodnie z przepisem art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję.

W przedmiotowej sprawie, jako podstawę wznowieniową, skarżący wskazali istnienie nowego dowodu, tj. dowodu z zeznań S. K., który to dowód istniał w dniu wydawania decyzji, lecz nie był znany organowi. W ocenie Sądu rozpoznającego sprawę, nie może budzić wątpliwości, że zeznanie świadka jest dowodem w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Należy natomiast odróżnić istnienie dowodu od jego przeprowadzenia. Okoliczność, że do chwili obecnej nie utrwalono zeznań S. K., czy to w formie protokołu, czy też na jakimś innym nośniku informacji, nie może być interpretowane jako brak dowodu. Zarówno w postępowaniu administracyjnym, jak i cywilnym oraz karnym, pierwsza faza postępowania dowodowego polega na zgłoszeniu określonego dowodu, np. z zeznań świadka i wskazania jakie sporne fakty za pośrednictwem tego dowodu mają zostać udowodnione. Kolejną fazą jest przeprowadzenie dowodu, czyli przesłuchanie świadka. Dowodem w rozumieniu przepisów, jest zatem pewien zasób informacji, w jakimś istotnym dla sprawy temacie, który posiada określona osoba. Przesłuchanie tej osoby i utrwalenie jej zeznań, nie jest stworzeniem dowodu, lecz wyłącznie jego przeprowadzeniem.

Na tym etapie postępowania bez znaczenia też jest, czy zdaniem organu określony dowód wniesie coś do sprawy, czy też nie. Dopóki taki dowód nie jest przeprowadzony, prawidłowe dokonanie takiej oceny nie jest w ogóle możliwe. Tak więc jeśli w przedmiotowej sprawie skarżący na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., złożyli wniosek o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją, uzasadniając go okolicznością, że wyszedł na jaw nowy dowód w postaci zeznań świadka S. K., istotny dla sprawy i nieznany organowi administracji publicznej w chwili wydania decyzji, oraz wskazali jakie istotne dla sprawy fakty chcą za jego pomocą wykazać, to obowiązkiem organu było wznowić postępowanie w sprawie (co nastąpiło w dniu 20 lipca 2009 roku) i we wznowionym postępowaniu dowód ten przeprowadzić.

Mając zatem na uwadze powyższe rozważania, w ponownie prowadzonym postępowaniu organ przeprowadzi dowód zeznań świadka S. K., dokona jego oceny oraz ponownie ustali istotny dla sprawy stan faktyczny, przy uwzględnieniu w materiale dowodowym również w/w nowego dowodu i dopiero wtedy dokona rozstrzygnięcia sprawy.

Kończąc wskazać również należy, że organ weźmie pod uwagę pogląd NSA wyrażony w niniejszej sprawie i obszernie przytoczony w części historycznej uzasadnienia, iż w przypadku gdy toczą się dwa odrębne wznowieniowe postępowania administracyjne, pomiędzy tymi samymi stronami i dotyczące wznowienia postępowania zakończonego tą samą decyzją, organ powinien rozważyć celowość ich połączenia. Jak natomiast wynika ze stanowiska skarżących wyrażonego na rozprawie w dniu 17 czerwca 2014 roku, postępowanie wznowieniowe, które było poddane kontroli w sprawie II SA/Kr 635/11 nie zostało zakończone i toczy się nadal.

Mając na uwadze powyższe, orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O kosztach sąd orzekł na podstawie art. 200 w/w ustawy.