Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 536/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2006-03-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 630  Obrót towarami z zagranicą, należności celne i ochrona przed nadmiernym  przywozem towaru na polski obszar celny
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Syg.akt I SA/Kr 536/03 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 14 marca 2006 r Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Kutzner ( spr.) Sędziowie WSA Tadeusz Wołek AWSA Dorota Dąbek Protokolant Agnieszka Słaboń po rozpoznaniu na rozprawie w dniu [...] 2006 r sprawy ze skargi K.D na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 25 lutego 2003 r nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za prawidłowe i odmowy zwrotu cła skargę oddala


UZASADNIENIE

W dniu [...]. 2002 r na podstawie zgłoszenia celnego [...].sztuk maszynek do strzyżenia zostało objęte procedurą składu celnego , a następnie towar ten - na wniosek K. D. prowadzącego działalność gospodarczą pod Firmą "T" - w dniu [...].2002 r zostało dopuszczone do obrotu na polskim obszarze celnym na podstawie zgłoszenia celnego SAD nr OGL [...].

Pismami z dnia [...]. i [...]..2002 r skarżący wniósł o uznanie zgłoszenia celnego SAD nr [...]. za nieprawidłowe w części dotyczącej przedmiotowych maszynek do strzyżenia oraz zwrotu cła . W/w wyjaśnił , że "w wyniku technicznej pomyłki przy wystawianiu dokumentu SAD , rozchodowano towar z niewłaściwej dostawy". Podczas przyjmowania do składu celnego towaru objętego zgłoszeniem celnym z dnia [...].2002 r SAD [...]. stwierdzono niedobór [...].sztuk maszynek do strzyżenia i w sprawie korekty tego dokumentu wszczęto odrębne postępowanie.

Skarżący stwierdził , że zaistniała pomyłka została skorygowana poprzez wystawienie w dniu [...]. 2002 r dokumentu SAD [...]. i " rozchodowanie maszynek do strzyżenia ( ... ) z dostawy z dnia 2001-[...]. SAD [...].".

Naczelnik Urzędu Celnego I decyzją z dnia [...]. 2002r:

- uznał zgłoszenie celne SAD [...]. z dnia [...]..2002 r za prawidłowe oraz

- odmówił zwrotu cła uiszczonego od [...]. sztuk maszynek do strzyżenia .

W uzasadnieniu wydanej decyzji organ celny stwierdził , że po przyjęciu przedmiotowego zgłoszenia celnego nie dokonano jego weryfikacji , nie przeprowadzono również rewizji celnej towaru i zostało ono uznane za zgodne z załączonego do niego dokumentami , a towar w nim ujęty został dopuszczony do obrotu na polskim obszarze celnym . Należności celne wyliczone zgodnie z tym zgłoszeniem zostały uiszczone.

W toku postępowania wyjaśniającego skarżący przedstawił następujące dokumenty :

1. kwit wydania towarów ze składu celnego nr [...].z dnia [...].2002 r dotyczący wyprowadzenia ze składu celnego innych towarów objętych zgłoszeniem celnym [...]. z dnia [...]..2002 r ;

2. kartę 8 zgłoszenia celnego [...].z dnia [...].2002 r dotyczącą objęcia procedurą dopuszczenia do obrotu [...].sztuk maszynek do strzyżenia z dostawy PES [...]., a objęte uprzednio procedurą składu celnego według dokumentu SAD [...].z dnia [...].2001 r ;

3. polecenie przelewu z dnia [...].2002 r oraz kwit nr [...].uiszczenia należności celno-podatkowych do SAD-u nr [...].

4. kwit wydania towarów ze składu celnego nr [...].z dnia [...].2002 r dotyczący [...].sztuk maszynek do strzyżenia z dostawy PES [...].objętych procedurą składu celnego według SAD [...]., a dopuszczonych do obrotu na polskim obszarze celnym według SAD [...].z dnia [...].2002 r.

Ponadto skarżący wyjaśnił , że stan towaru stwierdzony w kwicie nr [...].z dnia [...].2002 r różni się od stanu stwierdzonego w dokumencie SAD nr [...]. z dnia [...].2002 r , gdyż w w/w zgłoszeniu celnym ujęte są maszynki do strzyżenia model z dostawy PES [...]., natomiast w w/w kwicie brak jest zapisu o wydaniu tego towaru.

Odnosząc się do powyższych dowodów Naczelnik Urzędu Celnego stwierdził , że zgodnie z Regulaminem funkcjonowania składu celnego w którym znajdował się przedmiotowy towar "kwit wydania jest wystawiony w momencie przygotowywania wydania towaru ze składu celnego na podstawie pisemnej dyspozycji wydania towaru od składającego. Prowadzący skład celny ma obowiązek uzyskać na nim potwierdzenie odbioru towaru w momencie fizycznego wydania , a po przedstawieniu przez osobę upoważnioną do dysponowania towarem formularza zgłoszenia celnego lub decyzji organu celnego zawierającego zgodę na podjęcie towaru ze składu".

W ocenie organu celnego , z analizy zgłoszenia celnego wynika , że kwit wydania nr [...].został wpisany do zgłoszenia celnego , a zatem został sporządzony przed zgłoszeniem towaru do objęcia procedurą dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym w dniu [...]..2002 r ( prawidłowa data powinna być [...].2002 r ) . Kwit ten powinien zawierać wszystkie pozycje towarowe ujęte w zgłoszeniu celnym z dnia [...]..2002 r nr SAD nr [...]., w tym również przedmiotowe maszynki do strzyżenia . Oznacza to - zdaniem organu celnego - że kwit został sporządzony w dniu następnym po odprawie celnej , a więc niezgodnie z regulaminem składu celnego.

Powołane przez skarżącego pozostałe dokumenty są dowodem potwierdzającym fakt dopuszczenia do obrotu w dniu [...]..2002 r i wyprowadzenia ze składu celnego w tym samym dniu - [...].sztuk maszynek do strzyżenia, ale pochodzących z innej dostawy PES [...].

W świetle powyższych ustaleń Naczelnik Urzędu Celnego stwierdził , że brak jest podstaw do uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe , a w konsekwencji do zwrotu uiszczonego cła.

Dyrektor Izby Celnej, po rozpatrzeniu odwołania skarżącego od w/w decyzji , utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie decyzją z dnia [...].2003 r .

Organ odwoławczy wskazując na art.70 § 1 Kodeksu celnego podniósł , że ustalenie zakresu weryfikacji zgłoszenia celnego poprzez rewizję celną jest prawem organu celnego , natomiast stosownie do art.73 § 2 w/w Kodeksu w wypadku nie przeprowadzenia weryfikacji zgłoszenia celnego , podstawą do zastosowania procedury celnej są dane zawarte w zgłoszeniu.

W rozpatrywanej sprawie zgłoszenie celne SAD nr [...].zostało przyjęte bez przeprowadzania jego weryfikacji . Twierdzenia o jego nieprawidłowości skarżący oparł na tym , że nieprawidłowe było zgłoszenie celne [...].z dnia [...]..2002 r obejmujące towar procedurą składu celnego. W tej sprawie Naczelnik Urzędu Celnego I decyzją z dnia [...]..2002 r nr [...].uznał zgłoszenie celne [...]. z dnia [...]..2002 r za prawidłowe i decyzja ta została utrzymana w mocy przez Dyrektora Izby Celnej ( decyzja II instancji z dnia [...]..2002 r ).

W związku z powyższym należy stwierdzić , że procedurą składu celnego objęto ilość towaru zadeklarowaną w tym zgłoszeniu.

Dyrektor Izby Celnej stwierdził , że kwit wydania nr [...].z dnia [...]..2002 r powołany jako dowód na okoliczność nieprawidłowości zgłoszenia celnego SAD nr [...].dotyczącego objęcia [...].sztuk maszynek do strzyżenia procedurą dopuszczenia do obrotu , został sporządzony dzień po objęciu w/w towaru wnioskowaną procedurą , co było nie zgodne z regulaminem składu celnego , a zatem jego wystawienie było nieprawidłowe. Pozostałe dowody powołane w postępowaniu przed organem I instancji słusznie zostały zakwestionowane , bowiem dotyczyły wyprowadzenia ze składu celnego maszynek do strzyżenia , ale pochodzących z innej dostawy tj, PES [...].

W ocenie organu odwoławczego uznanie zgłoszenia celnego SAD nr [...].z dnia [...]..2002 r za nieprawidłowe powodowałoby , że odpowiedzialnością za nieprawidłowości powstałe po stronie skarżącego przy objęciu towaru procedurą składu celnego obciążone byłyby organy celne.

Dyrektor Izby Celnej nie zgodził się z zarzutami skarżącego dotyczącymi naruszenia przepisów proceduralnych , gdyż postępowanie w rozpatrywanej sprawie zostało przeprowadzone zgodnie z zasadami określonymi w Ordynacji podatkowej.

Na powyższą decyzję wpłynęła skarga do Naczelnego Sądu Administracyjnego , w której skarżący zarzucił naruszenie art.65§1 pkt.1 Kodeksu celnego poprzez zaniechanie kontroli zgłoszenia celnego SAD nr [...].z dnia [...].2002 r , przez co organ ten nie wykonał ciążących na nim ustawowych obowiązków. Pomimo nie przeprowadzenia weryfikacji celnej , organ celny działając na podstawie art.65 § 4 Kodeksu celnego mógł - na podstawie przedłożonych dowodów - uznać dokonane zgłoszenie celne za nieprawidłowe. W ocenie skarżącego , organ celny pominął te dowody , a wystarczyło proste porównanie dokumentów księgowych skarżącego , składu celnego oraz odbyć wizytę w składzie celnym , aby stwierdzić , że wartości wskazane w w/w zgłoszeniu celnym są niezgodne ze stanem faktycznym. Organy celne obu instancji swoim działaniem naruszyły art.187 Ordynacji podatkowej , gdyż nie zebrały i nie rozpatrzyły w sposób wyczerpujący całego materiału odwodowego.

Ponadto skarżący zarzucił tym organom naruszenie art.122 Ordynacji podatkowej poprzez to , że dysponując wystarczającym materiałem dowodowym z niewiadomych przyczyn nie uwzględniły go przy podejmowaniu decyzji. W szczególności organy te nie wyjaśniły kwestii kluczowej , czyli nieprawidłowości dokumentu urzędowego niezgodnego ze stanem faktycznym. Konsekwencją zawinionych uchybień organów celnych była - zdaniem skarżącego - błędna ocena zarówno żądania skarżącego , jak i stanu faktycznego.

Jako główną przesłankę negatywnego rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieprawidłowości dokumentu niezgodnego ze stanem faktycznym , organy powołały okoliczność , iż nie została przeprowadzona weryfikacja zgłoszenia celnego SAD nr [...]. z dnia [...]..2002 r . Skarżący zarzucił , że brak weryfikacji zgłoszenia celnego i kontroli , także po zwolnieniu towarów , wynikał tylko i wyłącznie z zaniechania organów celnych i świadczy o przerzucaniu na skarżącego negatywnych konsekwencji takiego postępowania. Sposób działania organów celnych narusza zasadę zaufania do organów państwa .

Reasumując skarżący zarzucił , że działania organów obu instancji spowodowały , iż w obrocie prawnym funkcjonuje dokument sprzeczny ze stanem faktycznym , a sprzeczność ta świadczy o wadliwości tego dokumentu.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej odrzucenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Organ celny stwierdził , że zgłoszenie celne SAD [...]. z dnia [...].2002 r zostało dokonane na właściwym formularzu , zwierało wszystkie elementy niezbędne do zastosowania procedury dopuszczenia towaru do obrotu na polskim obszarze celnym i były do niego dołączone stosowne dokumenty. Wobec powyższego Naczelnik Urzędu Celnego był zobligowany do jego przyjęcia , która to czynność została dokonana bez weryfikacji tego zgłoszenia , co zostało odnotowane w tym dokumencie. Takie działanie organu I instancji było zgodne z art.70 § 1 Kodeksu celnego , który stanowi , że organ celny po przyjęciu zgłoszenia celnego może przystąpić do jego weryfikacji , co jest jego uprawnieniem. Tym samym organ celny nie jest zobligowany do dokonania weryfikacji zgłoszenia celnego. Odstąpienie przez organ I instancji od weryfikacji przedmiotowego zgłoszenia nie stanowi - wbrew twierdzeniom skarżącego - naruszenia obowiązków.

Art.65 § 4 Kodeksu celnego daje możliwość reformowania zgłoszenia celnego, jednak w ocenie Dyrektora Izby Celnej , zebrany w sprawie materiał dowodowy nie pozwalał na uwzględnienie wniosku skarżącego o uznaniu w/w zgłoszenia celnego za nieprawidłowe .

Odnosząc się do twierdzeń i dowodów przedstawionych przez skarżącego , Dyrektor Izby Celnej stwierdził , że fakt sporządzenia kwitu nr [...]., na podstawie którego - wedle oświadczenia skarżącego , miało nastąpić wydanie towaru ze składu celnego do zgłoszenia SAD nr [...].w dniu [...]..2002 r , tj. jeden dzień po dokonaniu w/w zgłoszenia celnego , nakazuje negatywnie ocenić jego wartość dowodową , istnieją bowiem wątpliwości co do prawidłowości sporządzenia tego kwitu.

Drugi z powołanych kwitów wydania towaru ze składu celnego tj. kwit nr [...].z dnia [...]..2002 r , jak również zgłoszenie celne nr [...].z dnia [...]..2002 r , dotyczą wprawdzie maszynek do strzyżenia w ilości [...].sztuk , ale pochodzących z dostawy nr [...]., podczas gdy maszynki objęte spornym zgłoszeniem pochodziły z dostawy PES nr [...].

Dodatkowo Dyrektor Izby Celnej podniósł , że wartość maszynek do strzyżenia objętych kwitem nr [...]. ( tj. [...].USD ) oraz zgłoszeniem celnym SAD nr [...].różniła się od wartości maszynek do strzyżenia objętych zgłoszeniem SAD nr [...]. ( wartość wynosiła [...].USD ). W obu wyżej wskazanych zgłoszeniach zostały powołane inne faktury zakupu ( w pierwszym zgłoszeniu jest nr [...]. z dnia [...]..2001 r , w drugim - nr [...]. z dnia [...]..2001 r ) .

W związku z powyższym nie można zgodzić się z twierdzeniem skarżącego , że maszynki do strzyżenia objęte zgłoszeniem SAD nr [...].na skutek technicznej pomyłki zostały skorygowane w ramach zgłoszenia celnego SAD nr [...].

Dyrektor Izby Celnej podtrzymał również swoje stanowisko w zakresie braku podstaw do uznania , iż w rozpatrywanej sprawie postępowanie było prowadzone z naruszaniem zasad określonych w Ordynacji podatkowej.

W piśmie procesowym z dnia [...] 2006 r skarżący podniósł , iż w dniu [...] 2002 r sporne maszynki do strzyżenia nie mogły być objęte procedurą wprowadzenia do obrotu , gdyż wszystkie maszynki do strzyżenia z dostawy [...] zostały już przed tą datą wyprowadzone ze składu celnego zgodnie z obowiązującymi procedurami. W/w wskazał , iż brak [...] sztuk maszynek do strzyżenia stwierdzony w trakcie przyjmowania towaru do składu celnego został udokumentowany stosownym protokołem , którego prawdziwości nikt nie kwestionował.

W ocenie skarżącego " naruszenie wewnętrznych procedur" dotyczących prowadzenia składu celnego nie ma większego znaczenia w sprawie i okoliczność ta nie może być podstawą zakwestionowania wiarygodności dokumentów. Organ celny miał obowiązek dokonać korekty zgłoszenia celnego na podstawie art.83 Kodeksu celnego , skoro w niniejszej sprawie udowodniono nieprawdziwość danych , w oparciu o które dokonano zgłoszenia celnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył , co następuje :

Sprawy , w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r i postępowanie nie zostało zakończone , zgodnie z art.97 Przepisów wprowadzających ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r , Nr 153, poz.1271 ze zm.) , podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ) .

Stosownie do art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem . Oznacza to , że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność z prawem zaskarżonej decyzji . Usunięcie z obrotu prawnego decyzji może nastąpić tylko wtedy , gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania , że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art.145§ 1 w/w ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Stanowisko skarżącego nie ma uzasadnienia w obowiązujących przepisach.

Stosownie do art.60 § 1 Kodeksu celnego każdy towar , który ma być objęty procedurą celną , powinien zostać zgłoszony do tej procedury. Zgłoszenie celne w formie pisemnej powinno zostać dokonane na właściwym formularzu , zgodnym ze wzorem przewidzianym do objęcia towaru określoną procedurą celną i powinno zawierać wszystkie elementy niezbędne do objęcia towaru procedurą, do której jest zgłaszany ( art.64 § 1 w/w Kodeksu ).

Zgłoszenie celne , zgodnie z art.3 § 1 pkt.24 w/w ustawy , jest to czynność poprzez którą osoba wyraża w wymaganej formie i w określony sposób , zamiar objęcia towaru określoną procedurą.

Przepisy dotyczące obejmowania towarów procedurą celną i dokonywania zgłoszenia celnego są w swym charakterze zbliżone do deklaracji podatkowych , gdyż przyjęcie zgłoszenia celnego powoduje , stosownie do art.65 § 3 Kodeksu celnego , z mocy samego prawa objęcie towaru wnioskowaną procedurą celną i określenie kwoty wynikającej z długu celnego .

A zatem, analogicznie jak w przepisach podatkowych, jeżeli zobowiązanie o charakterze finansowym ( celne czy podatkowe ) powstaje z dniem zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa wiąże powstanie takiego zobowiązania , należność ( celna czy podatkowa ) wynikająca ze zgłoszenia celnego , czy z zeznania podatkowego , jest należna , chyba że organ ( urząd celny, czy organ podatkowy) wyda decyzję rozstrzygającą inaczej o przeznaczeniu towaru lub o wysokości długu celnego , czy wysokości podatku .

Taka konstrukcja zgłoszenia celnego ma kluczowe znaczenie , bowiem podmiot dokonujący zgłoszenia towaru do określonej procedury ma obowiązek prawidłowego oznaczenia wszystkich danych wpisywanych do dokumentu SAD. Oznacza to , że podmiot ten zobligowany jest do podjęcia szczególnej staranności przy ustalaniu tych danych .

W rozpatrywanej sprawie skarżący uzasadnia swój wniosek o uznanie zgłoszenia celnego z dnia [...] 2002 r nr [...] za nieprawidłowe faktem stwierdzonego niedoboru [...] sztuk maszynek do strzyżenia w momencie przyjmowania towaru do składu celnego , a objętego zgłoszeniem celnym z dnia [...] 2002 r SAD [...]. Przedmiotowe maszynki były ujęte w dokumencie [...]. Głównym dowodem na tę okoliczność - zdaniem skarżącego - jest protokół nr [...]z dnia [...] 2002 r , sporządzony po objęciu przedmiotowego towaru procedurą składu celnego.

Powyższa argumentacja i dowody nie mogły odnieść skutku , gdyż wszczęte z inicjatywy skarżącego postępowanie w sprawie uznania zgłoszenia celnego [...] 2002 r [...] zostało rozstrzygnięte prawomocną decyzją Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] 2003 r uznającą przedmiotowe zgłoszenie celne za prawidłowe . Wobec powyższego - zgodnie z art.65 § 2 i 3 Kodeksu celnego - należy przyjąć , że procedurą składu celnego została objęta ilość towaru zadeklarowana w tym dokumencie . Podważanie wiążącej mocy danych wynikających z dokumentu SAD [...] w postępowaniu dotyczącym innego zgłoszenia celnego tj. nr SAD [...]jest niedopuszczalne .

Nie mogła odnieść skutku również argumentacja dotycząca zgłoszenia celnego z dnia [...] 2002 r SAD [...], gdyż zgłoszenie to dotyczyło maszynek do strzyżenia z innej dostawy tj. [...], objętej kwitem wydania nr [...], różniących się wartością ([...]USD ) i fakturą zakupu ( TPO [...] z dnia [...].2001 r ) .

Maszynki do strzyżenia objęte tym zgłoszeniem, nie były tożsame z maszynkami do strzyżenia objętymi zgłoszeniem celnym z dnia [...] 2002 r SAD nr [...], opisanymi w [...], kwicie wydania [...], o wartości [...]USD , zakupionych według faktury TPO [...] z dnia [...] 2001 r.

W toku prowadzonego postępowania tak przed organami celnymi , jak i w postępowaniu sądowym , skarżący przyznał , że zaistniała sytuacja jest wynikiem

" błędu technicznego " " błędu wirtualnego ".

"Naruszenie wewnętrznych procedur" prowadzenia składu celnego i wadliwego sporządzania dokumentacji dotyczącej towaru celnego , wbrew twierdzeniu skarżącego , że nie ma istotnego znaczenia w sprawie , ma bardzo istotne znaczenie , co najmniej z dwóch powodów : po pierwsze - dokumenty sporządzane nie zgodnie z Regulaminem prowadzenia składu celnego nie są wiarygodne , a po drugie - skutki wadliwego prowadzenia składu celnego obciążają korzystającego z tego składu , czego przykładem jest niniejsza sprawa.

Za nieuzasadniony należy uznać zarzut pominięcia dowodu polegającego na przeprowadzeniu porównania dokumentów księgowych ze stanem faktycznym w składzie celnym , bowiem fakt istnienia niedoboru towarów w składzie celnym nie uzasadnia automatycznie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe . Dopóki w obrocie prawnym będzie funkcjonowała decyzja Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] 2002 r uznająca zgłoszenie celne SAD nr [...] za prawidłowe , dopóty dane wynikające z tego dokumenty , w tym co do ilości i rodzaju przyjętego do składu celnego towaru , będzie wiążąca .Dowodu tego , ani wynikającego z treści tego dokumentu domniemania , nie może obalić protokół nr [...].

Odnośnie weryfikacji zgłoszenia celnego Sąd w całości podtrzymał stanowisko organów celnych , zgodnie z którym weryfikacja jest uprawnieniem tych organów i tylko od nich zależy , czy z uprawnienia tego skorzystają i w jakim zakresie . W żadnym przypadku nie jest to ich obowiązek.

W świetle powyższych ustaleń należy stwierdzić , że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem , gdyż ani argumentacja skargi , ani też analiza akt sprawy nie ujawniła wad tego rodzaju , które mogły mieć wpływ na wynik sprawy , dlatego Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 , orzekł jak w sentencji.