Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 884/08
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2009-04-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 7
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 28 ust. 3a
journal: Dz.U. 2007 nr 11 poz 74
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jedn.
article: par.  3 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2003 nr 141 poz 1365
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Cysek (spr.) Sędzia NSA Joanna Kabat -Rembelska Sędzia del. WSA Maria Jagielska Protokolant Anna Wróblewska po rozpoznaniu w dniu 23 kwietnia 2009 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M.D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 20 marca 2008 r. sygn. akt V SA/Wa 2165/07 w sprawie ze skargi M. D. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] maja 2007 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Objętym skargą kasacyjną wyrokiem z dnia 20 marca 2008 r., sygn. akt V SA/Wa 2165/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalił skargę M.D. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (działającego w imieniu Zakładu Ubezpieczeń Społecznego, dalej ZUS lub Zakład) z dnia [...] maja 2007 r., nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] kwietnia 2007 r., nr [...], którą odmówiono skarżącej umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych wraz z odsetkami w łącznej kwocie 10.224,60 zł.

Sąd I instancji oparł się na stanie faktycznym ustalonym w postępowaniu administracyjnym, podnosząc w szczególności, iż M.D. pismem z dnia [...] lutego 2007 r. wnosiła o umorzenie wyżej wskazanych należności, powołując się na swą trudną sytuację materialną i rodzinną.

W okresie od dnia [...] marca 1996 r. do dnia [...] kwietnia 2005 r. wnioskodawczyni prowadziła działalność gospodarczą w zakresie obrotu nieruchomościami. Zatrudniała pracowników. Na jej koncie powstała zaległość za okres od czerwca 2003 r. do kwietnia 2005 r. W czasie składania wniosku była zatrudniona jako sekretarka w M. S.K.i P. na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony, w wymiarze 1/4 etatu. Z tego tytułu otrzymywała wynagrodzenie w wysokości 250 zł brutto miesięcznie.

Zgodnie z PIT-11 płatniczka osiągnęła w 2006 r. dochód w wysokości 1458,80 zł, a według PIT-R w listopadzie 2006 r. uzyskała dochód z tytułu pełnienia obowiązków społecznych i obywatelskich w wysokości 300 zł.

M.D. nie figuruje w rejestrze podatników podatku od nieruchomości, podatku rolnego i podatku od środków transportowych na terenie Gminy K.(zaświadczenie z dnia [...] lutego 2007 r.). Na dzień [...] lutego 2007 r. nie posiadała również zaległości podatkowych w Urzędzie Skarbowym K.N.H.. Nie ponosi nadto wydatków związanych z utrzymaniem mieszkania, gdyż opłaty w tym zakresie uiszcza jej ojciec. Jest rozwódką i wychowuje 15-letnią córkę, na rzecz której zasądzono alimenty w wysokości 300 zł. Córce przyznano też do dnia 31 sierpnia 2007 r. zasiłek rodzinny w wysokości 64 zł, a we wrześniu 2006 r. pobierała ona zasiłek rodzinny z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego w kwocie 100 zł. Córka otrzymywała ponadto w okresie od września do grudnia 2006 r. stypendium szkolne w formie refundacji wydatków na edukację w wysokości 268 zł. Zgodnie ze złożonym oświadczeniem M.D. korzysta z pomocy finansowej matki i brata, nie korzysta natomiast z pomocy społecznej. Nie posiada nieruchomości ani wartościowego majątku ruchomego.

W decyzji kończącej postępowania administracyjne wskazano, iż zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie dawał podstaw do przyjęcia, że zachodzą przesłanki umorzenia należności składkowych określone w art. 28 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn. Dz.U. z 2007 r. Nr 11, poz. 74 ze zm.): dalej u.s.u.s.

Organ zarzucił na wstępie, że brak jest podstaw do stwierdzenia całkowitej nieściągalności. Zadłużenie figurujące na koncie płatniczki nie było jeszcze kierowane do przymusowego dochodzenia i Zakład ma nadal prawo dochodzenia należności składkowych w ramach postępowania egzekucyjnego w administracji. ZUS, jako dysponent środków publicznoprawnych, winien w zakresie dysponowania nimi podchodzić z należytą ostrożnością i przez cały okres "uprawniający" zobowiązany jest do podejmowania wszelkich działań zmierzających do wyegzekwowania składek.

Odnosząc się natomiast do przesłanek umorzenia omawianych należności wynikających z art. 28 ust. 3a u.s.u.s. oraz rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz.U. Nr 141, poz. 1365), dalej rozporządzenie z dnia 31 lipca 2003 r., wskazano, iż regulacja ta stanowi wyjątek od generalnej zasady umarzania należności na podstawie stwierdzenia ich całkowitej nieściągalności. W przypadkach uzasadnionych ważnym interesem strony Zakład może umorzyć zaległości składkowe, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. W niniejszej sprawie nie wskazano nadzwyczajnych zdarzeń, które uniemożliwiałyby uzyskiwanie przez wnioskodawczynię dochodu pozwalającego na uregulowanie zadłużenia. Co prawda płatniczka jest zatrudniona na 1/4 etatu, a otrzymywane zarobki nie są za wysokie, nie stoi to jednak na przeszkodzie w podjęciu dodatkowego zatrudnienia i pozyskiwania dochodu z innych źródeł.

Oddalając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. podkreślił na wstępie uznaniowy charakter decyzji rozstrzygających w zakresie umorzenia przedmiotowego rodzaju należności.

Sąd I instancji zgodził się następnie ze stanowiskiem wyrażonym w zaskarżonej decyzji, iż w niniejszej sprawie nie zachodził żaden z przypadków stanowiących o całkowitej nieściągalności (art. 28 ust. 3 u.s.u.s. definiujący pojęcie całkowitej nieściągalności użyte w art. 28 ust. 2 omawianej ustawy).

Analizując art. 28 ust. 3a u.s.u.s. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. podkreślił, iż ustawodawca przewidział w nim możliwość umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Możliwość ta dotyczy jednak wyłącznie należności ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek (wg definicji płatnika składek zawartej w art. 4 pkt 2 u.s.u.s.).

W § 3 rozporządzenia z dnia 31 lipca 2003 r. sprecyzowano uzasadnione przypadki umorzenia należności składkowych w nawiązaniu do art. 28 ust. 3a u.s.u.s.

W ocenie Sądu I instancji w zaskarżonej decyzji trafnie przyjęto, że skarżąca nie wykazała, aby w stosunku do niej zastosowanie miały przepisy omawianego rozporządzenia, zaś rozstrzygający organ wziął pod uwagę całość zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego (w szczególności wszystkie złożone przez wnioskodawczynię dokumenty oraz podniesione przez nią okoliczności).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. podkreślił przy tym znaczenie ustalenia, że M. D. jest osobą młodą, wykształconą, nie cierpi na żadne przewlekłe choroby, posiada stałe źródło dochodów i ma możliwość dalszego zarobkowania. Otrzymuje przy tym alimenty i zasiłek rodzinny na córkę. Mieszka zaś z córką w mieszkaniu rodziców, nie ponosząc przy tym kosztów użytkowania lokalu.

Sąd I instancji zauważył również uprzywilejowany charakter omawianych należności i co do zasady pierwszeństwo ich zaspokajania, a ponadto ich dziesięcioletni termin przedawnienia. Według zaskarżonego wyroku, publicznoprawny charakter omawianych należności oraz cele na jakie są one przeznaczane sprawia, iż decyzje w przedmiocie ich umarzania winny być podejmowane ze szczególną starannością i ostrożnością. Interes dłużnika musi być konfrontowany z interesem ogólnospołecznym. Umorzenie należności jest instytucją o charakterze wyjątkowym.

Przy dostrzeganiu możliwości uregulowania zaległych składek – negatywne dla wnioskodawcy rozstrzygnięcie – nie może być uważane za dowolne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oceniając jako pozbawiony dowolności wniosek organu, który wydał zaskarżoną decyzję – w zakresie braku stwierdzenia w przedmiotowej sprawie szczególnych okoliczności dotyczących sytuacji rodzinnej i stanu majątkowego zobowiązanej (§ 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 31 lipca 2003 r.) zaznaczył przy tym, że ciężar dowodu w głównej mierze leży po stronie wnioskującego o umorzenie, skoro do jego inicjatywy należy przedstawienie dowodów oraz okoliczności przemawiających za uwzględnieniem wniosku. Skarżąca pismem z dnia [...] lutego 2007 r. została pouczona o przesłankach i podstawach prawnych wniosku o umorzenie należności składkowych oraz obowiązku wykazania tych przesłanek.

Ustalenia i wnioski powzięte przy wydawaniu zaskarżonej decyzji są legalne zarówno z punktu widzenia prawa procesowego (szczególne zasady swobodnej oceny dowodów art. 80 k.p.a.), jak i prawa materialnego. Nie zostały również naruszone zasady ogólne postępowania administracyjnego – zwłaszcza art. 7 k.p.a.

Sąd I instancji uznał również za chybione zarzuty skargi dotyczące nieważności zaskarżonej decyzji w świetle art. 156 § 1 pkt 6 k.p.a. oraz wyjaśnił, że przy ocenie zgodności z prawem tej decyzji nie mogły mieć znaczenia podniesione przez skarżącą okoliczności związane z powstaniem przedmiotowego zadłużenia.

Składając skargę kasacyjną od opisanego wyżej wyroku M.D. zaskarżyła go w całości wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W. do ponownego rozpoznania oraz "zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych".

Zaskarżanemu wyrokowi zarzucono – w ramach podstawy kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., naruszenie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), dalej: p.u.s.a., "poprzez niedokonanie rzetelnej kontroli decyzji Prezesa ZUS odmawiającej skarżącej umorzenia zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, co skutkowało utrzymaniem w mocy tej decyzji, mimo że wydana została bez dostatecznego wyjaśnienia stanu faktycznego z ewidentnym naruszeniem interesu skarżącej". W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wyeksponowano błędne, wg kasatora, zaakceptowanie przez Sąd I instancji stanowiska wyrażonego w decyzji kończącej postępowanie administracyjne, że nie zachodzą przesłanki opisane w art. 28 ust. 3a u.s.u.s. i § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 31 lipca 2003 r.

Autor skargi kasacyjnej podkreślił, iż decyzja w przedmiocie umorzenia "zaległości ubezpieczeniowych" jest wprawdzie decyzją opartą na podstawie instytucji uznania administracyjnego, ale nie oznacza to "zupełnej dobrowolności" przy jej wydawaniu. Decyzja taka powinna być poparta wnikliwą analizą materiału dowodowego.

Sąd administracyjny winien zaś sprawdzić czy ustalenia dokonane przez organ znajdują odzwierciedlenie w materiale dowodowym, czy zostały powzięte zgodnie z zasadami logicznego rozumienia i doświadczenia życiowego. Według skargi kasacyjnej w przedmiotowej sprawie odnosi się to do ustalenia dochodów skarżącej i sprawdzenia czy dochody te są wystarczające na pokrycie wysokości ciążącego na niej zobowiązania.

Zdaniem kasatora, Sąd I instancji ograniczył się jedynie do zacytowania za organem informacji odnośnie stanu majątkowego skarżącej, nie dokonując sprawdzenia czy wnioski wyciągnięte przez Prezesa ZUS są uzasadnione. Konsekwencją tego była odmowa zastosowania wobec skarżącej dobrodziejstwa przewidzianego w art. 28 ust. 3a u.s.u.s.

Tymczasem prawidłowa analiza winna prowadzić do odmiennego wniosku i "zakwalifikowania skarżącej" jako uzasadnionego przypadku, umożliwiającego umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne.

Ustalenie sytuacji majątkowej skarżącej ograniczyło się jedynie do stwierdzenia, że jest ona zdrowa, pracuje i otrzymuje alimenty na utrzymanie małoletniej córki oraz pomoc rodziny i zasiłek rodzinny. Na tej podstawie organ, a za nim WSA, uznał, że jest ona w stanie pokryć zaległości z tytułu składek bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny. W ocenie autora skargi kasacyjnej rozumowanie to obarczone jest błędem. Nieprawidłowe jest bowiem zakwalifikowanie do środków utrzymania skarżącej alimentów, zasiłku rodzinnego i stypendium małoletniej, ponieważ są to środki służące utrzymaniu dziecka. Skarżąca nie może ich pożytkować na regulowanie własnych zobowiązań. Także pomocy rodziny nie powinno wliczać się do środków utrzymania skarżącej, ponieważ ma charakter sporadyczny i jest wyrazem działania dobrowolnego, a co za tym idzie jest niepewna.

W konsekwencji skarżącej na utrzymanie pozostaje jedynie 250 zł, które, jak wskazuje doświadczenie życiowe, nie tylko nie jest wystarczające na samo utrzymanie, ale z całą pewnością nie jest wystarczające na spłatę zadłużenia w wysokości ponad 10.000 zł.

W ocenie autora skargi kasacyjnej prawidłowa kontrola motywów zaskarżonej decyzji i pochylenie się przez WSA nad indywidualnym problemem skarżącej winno doprowadzić do uchylenia decyzji odmownej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw podlega oddaleniu.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej (a więc nie w całokształcie sprawy), bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nieważność postępowania w ujęciu art. 183 § 2 p.p.s.a. nie występowała, należało zatem ograniczyć się do oceny zasadności zawartych w treści skargi kasacyjnej zarzutów, postawionych w ramach podstawy kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a.

Zgodnie z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. podstawą skargi kasacyjnej jest naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W dotychczasowym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przeważał pogląd (por. np. wyroki: z dnia 18 września 2007 r., sygn. akt II FSK 984/06; z dnia 13 lutego 2007 r., sygn. akt II FSK 329/06; z dnia 8 lutego 2007 r., sygn. akt II FSK 216/06; z dnia 11 stycznia 2006 r., sygn. akt II FSK 104/05 z glosą aprobującą A. Kubiak-Kozłowskiej; z dnia 8 czerwca 2006 r., sygn. akt II OSK 900/05; z dnia 6 kwietnia 2006 r., sygn. akt II OSK 445/05; z dnia 29 czerwca 2005 r., sygn. akt II GSK 88/05 i wiele innych) akcentujący, że w wymienionym przepisie w istocie mowa jest o przepisach regulujących postępowanie przed sądem administracyjnym, a zatem skuteczne powołanie się na omawianą podstawę kasacyjną wymaga skonstruowania zarzutów uchybienia właśnie przepisom regulującym to postępowanie (w szczególności p.p.s.a.), z którym związać można dopiero niedostrzeżenie przez sąd administracyjny naruszenia przez organ administracji publicznej przepisów wiążącej go procedury administracyjnej (np. k.p.a.).

W zarzucie sformułowanym w petitum przedmiotowej skargi kasacyjnej zarzucono zaskarżonemu wyrokowi naruszenie art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. w związku z art. 7 k.p.a., bez wskazania naruszenia przez Sąd I instancji przepisów zawartych w p.p.s.a.

Co do kwestii powoływania się na obrazę art. 1 p.u.s.a. przy konstruowaniu zarzutów skargi kasacyjnej zaznaczyć wypada, iż w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego dominuje stanowisko, wedle którego podnoszenie uchybienia temu przepisowi o charakterze ustrojowym (wyznaczającemu tylko ogólnie funkcje sądu administracyjnego) samodzielnie nie może stanowić wystarczającej i skutecznej podstawy kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. jeżeli nie jest połączone z powołaniem się także na naruszenie przepisów p.p.s.a. Zauważa się przy tym, iż sprzeczność działania sądu administracyjnego z art. 1 p.u.s.a. występowałaby w istocie tylko wtedy, gdyby sąd administracyjny nie dokonał w ogóle kontroli zaskarżonego aktu lub czynności bądź dokonał kontroli, albo z zastosowaniem kryterium innego niż przewidziane przez omawiany przepis, tzn. w szczególności zgodności z prawem (por. wyrok NSA z dnia 23 lipca 2007 r., sygn. akt I OSK 1874/06; wyrok NSA z dnia 9 marca 2007 r., sygn. akt I OSK 1025/06; wyrok NSA z dnia 13 stycznia 2006 r., sygn. akt I FSK 467/06; wyrok NSA z dnia 1 grudnia 2005 r., sygn. akt II FSK 311/05 i inne).

Niezależnie jednak od przedstawionych dotąd zastrzeżeń i przy przyjęciu nawet, że w skardze kasacyjnej w sposób opisowy – poprzez wskazanie na potrzebę uchylenia przez Sąd I instancji decyzji kończącej postępowanie administracyjne zamiast oddalenie skargi na nią – nawiązano do uchybienia przez zaskarżony wyrok także stosownym przepisom p.p.s.a. – skarga kasacyjna nie mogłaby odnieść spodziewanego skutku.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego – wbrew sugestii autora skargi kasacyjnej – nie można się bowiem zgodzić, iż ocena legalności decyzji kończącej postępowanie administracyjne, dokonywana w płaszczyźnie regulacji zawartej w art. 28 ust. 3a u.s.u.s. i § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 31 lipca 2003 r., winna doprowadzić do podważenia trafności tej decyzji i jej wyeliminowania z obrotu prawnego.

Przede wszystkim nie sposób nie podnieść, iż wywody skargi kasacyjnej pomijają istotny element rozumowania przedstawionego w decyzji kończącej postępowanie administracyjne (który uwzględnił także Sąd I instancji) – tzn. spostrzeżenie, iż skarżąca nie wykorzystuje dostatecznie możliwości w zakresie podejmowania zatrudnienia i uzyskiwania z tego tytułu dodatkowych, innych niż dotychczas wykazywane dochodów (250 zł brutto w wyniku zatrudnienia tylko na 1/4 etatu w M. S. K.i P.).

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego stwierdzić należy, iż prawidłowa wykładnia art. 28 ust. 3a u.s.u.s. i § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 31 lipca 2003 r. prowadzi do wniosku, że wynikająca z tych przepisów podstawa umarzania należności ZUS winna mieć zastosowanie tylko do tych dłużników, którzy przekonają o wykorzystaniu w pełni zdolności do pracy i aktywnej postawie w poszukiwaniu źródeł dochodów.

Omawiane uregulowanie nie może być formą premiowania osób, które posiadając zobowiązania finansowe, prezentują postawę pasywną w zakresie dążenia do ich realizacji. Podstawa umorzenia należności ZUS mająca swe źródło w omawianych przepisach została stworzona dla "uzasadnionych przypadków" (art. 28 ust. 3a u.s.u.s.) – a zatem wyjątkowych, a nawet drastycznych, powstałych z przyczyn całkowicie obiektywnych (niezależnych od dłużnika).

Aspekt ten nie może być pomijany przy analizie "stanu majątkowego" zobowiązanego oraz "możliwości zaspakajania niezbędnych potrzeb życiowych dłużnika i jego rodziny" (§ 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 31 lipca 2003 r.).

W przedmiotowym postępowaniu administracyjnym art. 7 k.p.a. miał wprawdzie zastosowanie, ale nie oznaczało to zwolnienia wnioskującego o umorzenie z obowiązku wykazywania okoliczności z zakresu jego sytuacji i postawy rzutujących na możliwość ubiegania się o skorzystanie z dobrodziejstwa przewidzianego na gruncie konkretnej podstawy umarzania należności ZUS (podkreśla to zwłaszcza użyte w § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 31 maja 2003 r. sformułowanie "jeżeli zobowiązany wykaże..."). W niniejszej sprawie skarżąca w żaden sposób nie wykazała, aby w dążeniu do zwiększenia dochodów podejmowała jakiekolwiek starania o zatrudnienie inne niż wynikające z umowy o pracę w wymiarze tylko 1/4 etatu w M.S.K.i P.. Nie przedstawiła też żadnych przeszkód w tym zakresie.

W omawianym stanie rzeczy Prezes ZUS i Sąd I instancji słusznie zatem potraktowali brak podejmowania przez skarżącą dodatkowego (innego niż tylko dotychczasowe) zatrudnienia i zwiększenia w ten sposób dochodów jako istotny argument przemawiający za odmową wydania na jej rzecz, niewątpliwie uznaniowej w swym charakterze, decyzji na gruncie art. 28 ust. 3a u.s.u.s. i § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 31 maja 2003 r. Już z racji na ten argument – wbrew sugestii skargi kasacyjnej – decyzji Prezesa ZUS nie można było przypisać cech dowolności.

Stwierdzić też trzeba, że Prezes ZUS podejmując decyzję kończącą postępowanie administracyjne trafnie powołał się dodatkowo na możliwość ubiegania się przez skarżącą o ratalne uiszczanie zaległości płatniczych powstałych wobec ZUS.

Za nieporozumienie potraktować wypada twierdzenie skargi kasacyjnej, iż w zaskarżanym wyroku zakwalifikowano do "środków utrzymania skarżącej" alimenty, zasiłek rodzinny i stypendium małoletniej. Takie twierdzenie nie ma pokrycia w treści zaskarżonego wyroku. Sąd I instancji nie podnosił też, aby wskazane środki miały być przeznaczane na pokrywanie zobowiązań skarżącej wobec ZUS.

Zobrazowania sytuacji małoletniej córki skarżącej jako członka jej rodziny nie można było utożsamiać z sugestią przeznaczania powołanych środków na utrzymywanie skarżącej, czy też pokrywanie jej zobowiązań wobec ZUS. Środki te mogą być przeznaczane tylko na zaspokajanie niezbędnych potrzeb małoletniej.

Co zaś do pomocy otrzymywanej przez skarżącą ze strony rodziny, to aczkolwiek – jak podnosiła skarga kasacyjna – miała ona charakter dobrowolny i sporadyczny, to mogła mieć znaczenie w zakresie oceny zakresu zaspakajania potrzeb życiowych skarżącej.

W świetle przeprowadzonych już wcześniej wywodów, decydującego znaczenia w sprawie nie mogło mieć akcentowanie wysokości dochodu uzyskiwanego przez skarżącą (kwoty 250 zł) z racji poprzestawania na zatrudnieniu w wymiarze 1/4 etatu w M.S.K.i P..

Z tych wszystkich względów orzeczono jak w sentencji, z mocy art. 184 p.p.s.a.

Na marginesie tylko można dodać, iż orzekanie o przyznaniu wynagrodzenia adwokatowi za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy (jeżeli do tego też zmierzało zawarte w skardze kasacyjnej żądanie zasądzenia kosztów postępowania według "norm przepisanych") należy do wojewódzkich sądów administracyjnych (art. 258 § 2 pkt 2 p.p.s.a.).