Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 1281/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2011-01-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Nadzór budowlany
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 2
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c, art. 134 par. 1, art. 200
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 93 pkt 7
journal: Dz.U. 2000 nr 106 poz 1126
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity.
article: art. 7 ust. 3
journal: Dz.U. 2003 nr 80 poz 718
law: Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw
journal: Dz.U. 2004 nr 93 poz 888
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane
article: art. 54, art. 55, art. 57 ust. 1, ust. 6 i ust. 7, art. 59, art. 59f ust. 1, art. 59g ust. 5
journal: Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: art. 68 par. 2
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
article: art. 7, art. 77
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stefan Kłosowski (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Henryk Dolecki,, Sędzia WSA Maria Mysiak, Protokolant Michał Iwanowski, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 16 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi P. R. W. i A. E. W. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...], II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego P. R. W. kwotę [...] złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...]r. Nr [...] wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) oraz art. 57 ust. 7 ustawy Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, póz. 1118 z późn. zm.), utrzymał w mocy postanowienie Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r. Nr [...], wymierzające inwestorom A. i P. W. karę w wysokości [...] złotych z tytułu nielegalnego przystąpienia do użytkowania pawilonu handlowo - usługowego na działce nr [...] przy ul. [...] w [...].

W uzasadnieniu powyższego postanowienia wskazano, iż postępowanie administracyjne w sprawie nielegalnego użytkowania budynku przy ulicy [...] w [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego wszczął z urzędu w związku z pismem E. J. z dnia

[...] r.. Z ustaleń dokonanych przez organ I instancji wynikało, że przedmiotowy budynek został wybudowany na działkach nr [...] i [...], obręb [...]

w [...] na podstawie pozwolenia na budowę z dnia [...]r. Nr [...] wydanego przez Prezydenta Miasta, gdzie jako inwestorów wskazano A. W. i P. W. Następnie decyzją Prezydenta Miasta z dnia [...]r. w/w decyzja w zakresie inwestycji prowadzonej na działce gruntu nr [...] została przeniesiona na Spółkę A. W zakresie działki nr [...] inwestorami pozostali nadal A. i P. W.

W dniach [...]r. oraz [...]r. pracownicy Inspektoratu Nadzoru Budowlanego przeprowadzili kontrole budynku przy ul. [...] w [...], podczas których stwierdzili, że parter budynku na działce nr [...] użytkowany jest jako sklep [...] (podczas kontroli prowadzona była sprzedaż, pomieszczenie sklepu było w pełni wyposażone). Fakt użytkowania obiektu budowlanego został utrwalony w formie dokumentacji zdjęciowej.

W trakcie postępowania administracyjnego, A. W. i P. W. nie przedłożyli żadnych dokumentów potwierdzających legalne użytkowanie obiektu. Twierdzili, że nie są inwestorami, ani właścicielami nieruchomości. P. W. przedłożył umowę z dnia [...]r. dotyczącą użyczenia przedmiotowego budynku, zawartą pomiędzy I. D. W. i P. W. W aktach administracyjnych sprawy znajduje się też pismo z rejestru gruntów, sporządzone przez Starostwo Powiatowe w [...], wskazujące, że współwłaścicielami działki gruntu nr [...] obręb [...], znajdującej się przy ulicy [...] w [...] byli A. W. – w udziale [...], I. W. - w udziale [...], K. W. – w udziale [...] oraz M. W. - w udziale [...].

Ze znajdującego się w aktach administracyjnych odpisu skróconego aktu zgonu z dnia [...]r., Nr [...] wystawionego przez Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w [...] wynikało, że I. D. W. zmarła w dniu [...]r. Zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...]r., sygn. akt [...] spadek po I. W. nabył w całości syn S. F. W. Z zaświadczenia wystawionego przez Sąd Rejonowy [...] w [...] z dnia [...]r. wynika, że P. W. został ustanowiony opiekunem prawnym małoletniego S. W.

W Wydziale [...] Urzędu Miasta [...] organ I instancji ustalił, że P. R. W. zarejestrował działalność gospodarczą pod nazwą Przedsiębiorstwo A. i jako miejsce wykonywania tej działalności podał adres; ul. [...] w [...]. Działalność została zarejestrowana od [...]r. Wcześniej tj. od [...]r. pod tym adresem była prowadzona działalność przez Przedsiębiorstwo B., jako adres zamieszkania i adres prowadzonej działalności wskazano - ul. [...] w [...].

Na podstawie powyższych ustaleń Inspektor Nadzoru Budowlanego działając na podstawie art. 57 ust. 7 w związku z art. 59f ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006r., Nr 156, poz. 1118 ze zm.) postanowieniem z dnia [...]r., Nr [...], wymierzył inwestorom A. W. i P. W. karę z tytułu nielegalnego przystąpienia do użytkowania w/w pawilonu handlowo – usługowego przy ulicy [...] w [...], w wysokości [...] zł. Przedmiotowy obiekt usługowo-handlowy, zgodnie z załącznikiem do ustawy Prawo budowlane, organ I instancji zaliczył do kategorii XVII - budynki handlu, gastronomii i usług), i wyliczył karę przyjmując iloczyn stawki opłaty i współczynnik wielkości obiektu budowlanego podwyższoną dziesięciokrotnie (art. 59f ust. 1 ustawy Prawo budowlane).

Zażalenie na powyższe postanowienie organu I instancji wnieśli A. W. i P. W., reprezentowani przez pełnomocnika R. W. Strony zarzuciły organowi I instancji błędy w ustaleniach faktycznych, mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, pominięcie w postępowaniu pozostałych inwestorów, objęcie postępowaniem osoby nie będącej inwestorem oraz naruszenie procedury postępowania przez uniemożliwienie stronom, przed wydaniem postanowienia kończącego postępowanie, wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszenia żądań.

W uzasadnieniu powyższych zarzutów A. W. i P. W. wskazują, że nie mogą ponosić wspólnie (solidarnie) odpowiedzialności majątkowej ani osobistej, ponieważ z dniem [...]r. nie są małżeństwem w rozumieniu Kodeksu rodzinnegoi opiekuńczego, w zakresie skutków jakie małżeństwo wywołuje, mają bowiem wyłączoną ustawową wspólność majątkową małżeńską, stwierdzoną aktem notarialnym. Ponadto wyrokiem Sądu Okręgowego [...] w [...] z dnia [...] r., sygn. akt [...] orzeczono separację stron, co skutkowało powstaniem między małżonkami rozdzielności majątkowej.

Wskazano też, że od dnia [...] r. P. W. nie jest współwłaścicielem w żadnej części nieruchomości zabudowanej oznaczonej jako działka gruntu nr [...], położonej w [...], przy ul[...], bowiem swój udział w nieruchomości przeniósł na inne osoby. Natomiast A. W. od tej samej daty jest współwłaścicielem w/w nieruchomości tylko w [...] części, która nie obejmuje tej powierzchni, którą organ I instancji uznał, za użytkowaną nielegalnie. P. W. od [...]r. użytkował powierzchnię przedmiotowej nieruchomości na działalność handlową, na podstawie umowy użyczenia, zawartej z nabywcą jego udziałów. Nie ujawnienie tych faktów w toku postępowania przed organem I instancji pozostaje - w opinii składających zażalenie - w rażącym konflikcie z treścią art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Zdaniem A. W. i P. W., przedmiotowym postępowaniem powinni być objęci wszyscy współwłaściciele nieruchomości, a ewentualną karą obciążeni personalnie winni, jeżeli w ogóle udowodnione zostanie istnienie przesłanek do zastosowania kary i nie nastąpi przedawnienie orzekania. Na dzień sporządzania zażalenia współwłaścicielami nieruchomości byli: A. W., małoletni K. W., małoletni M. W., a także małoletni S. W. (spadkobierca po I. W.). Uczestnikami postępowania powinny być wszystkie w/w osoby, z tym, że małoletnich reprezentować powinni ustawowi przedstawiciele, a w imieniu S. W., sądownie ustanowiony dla niego przedstawiciel prawny.

Żalący się zarzucili ponadto organowi I instancji nie uwzględnienie z urzędu przedawnienia ukarania grzywną oraz błędne przyjęcie, że karę z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego wymierzana jest inwestorom, bowiem ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane w żadnym miejscu nie wskazuje inwestora jako podmiotu podlegającego karze z tego tytułu.

Ponadto strony podnosiły, że nie doręczono im ani innym uczestnikom postępowania postanowień o wymierzeniu kary, w sposób przewidziany przez art. 44

§ 1 pkt 1, § 2 i § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Po rozpatrzeniu powyższego zażalenia Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...]r. Nr [...] utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji z dnia [...]r.

Organ II instancji powołując się na zgromadzony w sprawie materiał dowodowy uznał, że bezsprzecznie świadczy on o przystąpieniu do użytkowania przedmiotowego obiektu budowlanego. Decyzja Prezydenta Miasta z dnia [...] r., Nr [...], dotycząca pozwolenia na budowę wydana została na inwestorów: A. W. i P. W. Wprawdzie decyzją Prezydenta Miasta z dnia [...] r., pozwolenie na budowę przeniesione zostało w zakresie działki nr [...] na Spółkę A. z siedzibą w [...] przy ul. [...], jednak w zakresie działki nr [...], objętej niniejszym postępowaniem, inwestorami pozostają nadal A. W. i P. W. Zgodnie z przepisami ustawy Prawo budowlane to inwestorzy wyłącznie zobowiązani do zgodnego z prawem zakończenia procesu budowlanego, w tym do przyjęcia do użytkowania obiektu budowlanego, o czym zresztą zostali pouczeni w w/w decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...]r.

Odnosząc się do podniesionego w zażaleniu zarzutu przedawnienia wymierzenia kary grzywny, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że zgodnie z art. 59g ustawy Prawo budowlane, do kar nakładanych w przypadku stwierdzenia w trakcie obowiązkowej kontroli, o której mowa w art. 59a ust. 2, niezgodności obiektu budowlanego z projektem zagospodarowania działki lub terenu oraz z projektem architektoniczno-budowlanym, stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy Ordynacja podatkowa. Jednakże w stosunku do kar z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego orzekanych na podstawie art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego, nie mają zastosowania przepisy w/w ustawy dotyczące przedawnienia zobowiązań podatkowych.

W zakresie postawionego zarzutu uniemożliwienia stronom wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszenia żądań, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podkreślił, iż strony zostały powiadomione o możliwości zapoznania się z aktami sprawy w trybie art. 10 Kpa.

W przedmiocie zarzutu nieprawidłowego doręczenia zaskarżonego postanowienia wszystkim stronom postępowania, organ II instancji przyznał,

iż faktycznie po raz pierwszy postanowienie to nie zostało skutecznie doręczone stronom postępowania. Jednak następnie INB wysłał stronom" postanowienie w sposób właściwy, za pośrednictwem pełnomocnika - R. W. Małoletni K. W., M. W. i S. W. nie byli inwestorami przedmiotowego obiektu budowlanego, zatem nie byli stronami niniejszego postępowania i nie powinni otrzymać rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie.

Reasumując organ II instancji uznał, że w sprawie brak jest podstaw prawnych do uchylenia zaskarżonego postanowienia z przyczyn podnoszonych w zażaleniu,

a wyliczona kwota kary została ustalona przez organ I instancji w sposób prawidłowy.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego A. E. W. działająca osobiście i P. W. - reprezentowany przez pełnomocnika R. W., wnieśli o uchylenie w całości postanowienia Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r. Nr [...]. Zaskarżonemu postanowieniu postawili zarzuty:

- naruszenia przepisów postępowania administracyjnego przez "skierowanie

sprawy na etap postępowania przed organ II instancji, przed datą prawidłowego doręczenia stronom postanowienia organu I instancji z dnia [...] r.",

- nie rozpoznania przez organ I instancji wniosku P. W. z dnia

[...]r. o zawieszenie postępowania administracyjnego, w związku

z zawiadomieniem Prokuratora o uzasadnionym podejrzeniu popełnienia przestępstwa, mającego związek ze sprawą,

- uniemożliwienia stronom zapoznania się z aktami sprawy, wytworzonymi po dniu

[...]r.

- naruszenie prawa materialnego tj. ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, poprzez nie zastosowanie instytucji przedawnienia orzekania, w związku

z odpowiednim stosowaniem przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa.

- naruszenie art. 7 Kpa przez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i pominięcie stanów faktycznych w zakresie użytkowania przedmiotowego budynku, zaistniałych po [...] roku, tj. po zbyciu nieruchomości na rzecz osób trzecich.

- objęcie karą osób nie będących właścicielami tej części nieruchomości, która była użytkowana bez pozwolenia.

W uzasadnieniu skargi skarżący wyjaśnili, że mają świadomość, iż zbywając

w dniu [...]r. nieruchomość (obiekt budowlany przy ul. [...] w [...]) powinni byli zawiadomić o tym organ administracji, aby przenieść zezwolenie na budowę na nowych inwestorów. Zaniechanie to było skutkiem braku wiedzy na temat procedury. Uważają jednak, że nawet gdyby powyższe zaniedbanie skutkowało karą administracyjną, to ukaranie za nie mogłoby być zasadne, ale nie może być zasadne karanie kogoś za nielegalne użytkowanie, kto od [...] lat nie jest właścicielem użytkowanego obiektu budowlanego. Istotne w sprawie jest również

i to, że A. i P. W. nie pozostają we wspólności ustawowej małżeńskiej, a więc - według skarżących - nie mogą być ukarani ani zobowiązani wspólnie ani solidarnie.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego udzielając odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując merytoryczną argumentację i prawne uzasadnienie, wynikające z treści zaskarżonej decyzji.

W piśmie procesowym z dnia [...]r, skarżący potrzymali wnioski

i twierdzenia zawarte w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W przypadku uchylenia zaskarżonego postanowienia wnieśli o uwzględnienie skargi na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, bowiem w sprawie wystąpiła przyczyna określona w art. 156 § 1 pkt 4 Kpa. Według skarżących stroną postępowania administracyjnego powinien być również małoletni S. W. - spadkobierca zmarłej I. W. Ponadto P. W. w dniu wszczęcia postępowania administracyjnego nie miał ani czynnej ani biernej legitymacji procesowej w tym postępowaniu, bowiem od [...]r. nie był właścicielem ani współwłaścicielem przedmiotowej nieruchomości.

Zdaniem skarżących nie można obarczać byłego inwestora skutkami nie zgłoszenia zmiany inwestora i ukarać go grzywną w sytuacji, gdy nie jest już właścicielem nieruchomości. Według skarżących, z przepisów ustawy Prawo budowlane nie wynika kto ma uzyskać zezwolenie na użytkowanie obiektu budowlanego. W ocenie skarżących - logika wskazuje, że powinien je uzyskać każdoczesny inwestor, natomiast nie posiadacz zależny, bowiem odmienna sytuacja prowadziłaby do naruszenia praw właściciela obiektu. W dalszej części pisma powtórzono zarzuty niewyjaśnienia okoliczności dotyczących ustalenia własności przedmiotowego budynku oraz solidarnego wymierzenia kary, mimo zniesienia wspólności małżeńskiej skarżących.

Jednocześnie skarżący poinformowali Sąd, że od [...]r. obiekt przy ulicy [...] w [...] użytkowany jest legalnie, bowiem pismem z dnia [...]r. zawiadomiono organ o zakończeniu budowy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia

30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U.

Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Sąd uchyla zaskarżony akt w przypadku stwierdzenia naruszenia przez organ administracji przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, mających wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a).

Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi.

Dokonana przez Sąd kontrola zaskarżonej decyzji w zakresie jej zgodności

z prawem doprowadziła do wniosku, że skargę należy uwzględnić, choć z innych powodów niż te, które zostały w niej podniesione. Zarzuty skargi są bowiem

w większości nietrafne.

W szczególności nietrafne są podnoszone zarzuty w zakresie niewłaściwego określenia przez organy nadzoru budowlanego stron postępowania. Stronami postępowania opartego na art. 57 ust.7 Prawa budowlanego są bowiem inwestorzy,

tj. osoby, na rzecz których wydane zostało pozwolenie na budowę lub ich następcy prawni – w przypadku przeniesienia tego pozwolenia na inne osoby lub podmioty. Wynika to jednoznacznie z treści art. 57 ust.1 określającego m.in. adresata wskazanego w tym przepisie obowiązku. Zatem to inwestorzy ponoszą odpowiedzialność związaną z przystąpieniem do użytkowania budowanego obiektu z naruszeniem obowiązujących w tym zakresie przepisów.

Inwestorami wybudowanego obiektu handlowo-usługowego w [...] przy ul. [...], są E. W. i P. W. Tym samym są oni stronami wszczętego z urzędu przez organ nadzoru budowlanego postępowania w sprawie nielegalnego użytkowania w/w budynku, czyli z naruszeniem art. 54 i art. 55 Prawa budowlanego. Zmiany własnościowe dotyczące nieruchomości – jeśli nie towarzyszyło im przeniesienie na nowych właścicieli pozwolenia na budowę, nie mają wpływu na prawa i obowiązki oraz odpowiedzialność inwestorów czyli tych, na rzecz kogo wydane zostało pozwolenie na budowę. Nie będąc jednak związany podniesionymi w skardze zarzutami Sąd stwierdza w niniejszej sprawie inne naruszenia prawa, mające wpływ na jej rozstrzygnięcie, które okazało się wadliwe.

W przedmiotowej sprawie, jak wynika z treści zaskarżonego postanowienia jako jego podstawa prawna został powołany art. 57 ust.7 ustawy Prawo budowlane

w brzmieniu wprowadzonym ustawą z dnia 16 kwietnia 2004r. o zmianie ustawy Prawo budowlane (Dz. U. z 2004r. Nr 93, poz. 888), które weszło w życie 31 maja 2004r.

Zgodnie z tym przepisem, w przypadku stwierdzenia przystąpienia

do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części z naruszeniem przepisów art. 54 i art. 55 ustawy, właściwy organ wymierza karę z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego. Do kary tej stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące kar, o których mowa w art. 59f ust. 1 tej ustawy, z tym że stawka opłaty podlega dziesięciokrotnemu podwyższeniu.

Regulacje prawne, dotyczące przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego, ewoluowały w związku z nowelizacjami ustawy Prawo budowlane. Szczególnie istotna była nowelizacja wprowadzona ustawą z dnia 27 marca 2003r.

o zmianie Prawa budowlanego (Dz. U. Nr 80, poz. 718), która weszła w życie 11 lipca 2003r.. Przed tą nowelizacją art. 57 ust.7 nie obowiązywał, a art. 54 § 1 i § 2 Prawa budowlanego stanowił, że zgłoszenie przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego powinno nastąpić co najmniej 14 dni przed zamierzonym terminem przystąpienia do użytkowania. Zgodnie zaś z przepisem art. 93 pkt 7 Prawa budowlanego nielegalne przystąpienie do użytkowania obiektu budowlanego (w tym także bez wymaganego zawiadomienia o zakończeniu budowy) traktowane było jak wykroczenie.

Zmiana ustawy Prawo budowlane dokonana nowelizacją z dnia 27 marca 2003r. spowodowała dodanie do przepisu art. 57 Prawa budowlanego ustępu 6 zgodnie z którym, zawiadomienie o zakończeniu budowy lub wniosek o udzielenie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego, stanowią wezwanie właściwego organu do przeprowadzenia obowiązkowej kontroli. Nowelą tą dodano także do tego przepisu ust.7 stanowiący, że w przypadku stwierdzenia przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części z naruszeniem art. 54 i art. 55 ustawy właściwy organ obowiązany jest do dokonania bezzwłocznej obowiązkowej kontroli obiektu.

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. wprowadziła też przepis intertemporalny, ustanawiający generalną zasadę stosowania do spraw wszczętych przed dniem wejścia jej w życie przepisów dotychczasowych, precyzując w art. 7 ust. 3, że do obiektów budowlanych, w odniesieniu do których przed dniem wejścia w życie ustawy wydano pozwolenie na budowę, nie stosuje się przepisów o obowiązkowej kontroli budowy po zawiadomieniu o zakończeniu budowy lub złożeniu wniosku o pozwolenie na użytkowanie.

Uznać zatem należy, że obowiązujące przepisy art. 57 ust. 6 i 7 Prawa budowlanego znajdują zastosowanie tylko do tych obiektów, w odniesieniu do których pozwolenie na budowę wydano po dacie wejścia w życie ustawy nowelizującej tj. po 11 lipca 2003 r. Do spraw związanych z nielegalnym użytkowaniem obiektów budowlanych, które zostały wzniesione na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę wydanych przed 11 lipca 2003 r. należało stosować przepisy dotychczasowe. Obiekty wzniesione przed dniem 11 lipca 2003 r. nie podlegały bowiem obowiązkowej kontroli, zatem przyjąć należy, że wyłączono wobec nich stosowanie przepisów o karze, będącej konsekwencją obowiązkowej kontroli. Przepis art. 57 ust.7 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 16 kwietnia 2004r. o zmianie ustawy Prawo budowlane, który stanowił podstawę zaskarżonej decyzji, nie ma zatem zastosowania do obiektów wybudowanych na podstawie pozwolenia na budowę wydanego przed 11 lipca 2003r.

Ratio legis tych ograniczeń w zakresie stosowania obowiązkowej kontroli

i związanej z tym kary za istotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego lub inne rażące naruszenia warunków pozwolenia na budowę w związku z postępowaniem dotyczącym przystąpienia do użytkowania obiektów budowlanych (art. 54-59 Prawa budowlanego) należy w ocenie Sądu wiązać z zasadą zaufania do państwa, wyrażoną w art. 2 Konstytucji RP. Kluczowe znaczenie w zakresie regulowanym w/w przepisem ma zasada lex retro non agit, zgodnie z którą akty normatywne nie powinny obowiązywać w stosunku do stosunków prawnych zaistniałych i trwających w czasie do wejścia w życie nowej regulacji prawnej (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 18 października 2006 r. sygn. akt P 27/05).

Pogląd powyższy zaakceptowało orzecznictwo sądów administracyjnych (vide. wyrok NSA z 28 listopada 2008 r. II OSK 923/07, czy też wyrok WSA w Krakowie

z dnia 5 października 2009 r., sygn. akt II SA/Kr 1219/09, a także wyrok tut. Sądu z dnia 4 lipca 2010r. sygn. akt II SA/Sz 638/10, opublikowane w bazie internetowej orzeczeń NSA – orzeczenia.nsa.gov.pl).

Organy obu instancji zastosowały przepis art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego

w brzmieniu wprowadzonym ustawą z 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. nr 156, póz. 1118 ze zm.) do zdarzenia polegającego na przystąpieniu do użytkowania pawilonu handlowo – usługowego znajdującego się w [...] przy ul. [...], na działce oznaczonej nr [...], zrealizowanego – bezspornie - na podstawie pozwolenia na budowę wydanego decyzją z dnia [...]r.

Należy też zauważyć, iż z uzasadnienia obu postanowień nie sposób odczytać jaka data została ustalona przez organ jako moment przystąpienia do nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego z naruszeniem przepisu art. 54 i art. 55 Prawa budowlanego. Nie sposób zatem przyjąć, że organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy oraz zastosowały właściwą podstawę prawną podjętego rozstrzygnięcia.

Błędna ocena organów obu instancji doprowadziła w niniejszej sprawie do wydania zaskarżonego postanowienia z naruszeniem przepisów prawa materialnego

i procesowego mającego istotny wpływ na wynik sprawy.

W związku z zarzutem skargi odnoszącym się do przedawnienia możliwości wymierzenia kary na podstawie art. 57 ust.7 Prawa budowlanego i stanowiskiem organu w tym zakresie stwierdzić też należy, iż odesłanie w przepisie art. 59g ust.5 Prawa budowlanego do odpowiedniego stosowania przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) uzasadnia odpowiednie stosowanie rozdziału 8 tej ustawy "Przedawnienie". Na gruncie art. 57 ust. 7 ustawy – Prawo budowlane art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej należy ograniczyć do sytuacji, w której inwestor złożył wniosek o udzielenie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego, a organ nie przeprowadził obowiązkowej kontroli. Doręczenie decyzji o wymierzeniu kary po upływie trzech lat od dnia przystąpienia do użytkowania obiektu jest objęte przedawnieniem. W razie gdy inwestor nie złożył wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie obiektu odpowiednio należy stosować art. 68 § 2 Ordynacji podatkowej, który stanowi o przedawnieniu jeżeli decyzja została doręczona po upływie 5 lat od dnia przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego. Takie stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia [...]r. sygn. akt [...].

Z powyższego wynika, iż organy obu instancji nie rozważyły niniejszej sprawy

z uwzględnieniem ewolucji przepisów Prawa budowlanego, dotyczących skutków nielegalnego przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego i nie poczyniły niezbędnych do tego ustaleń faktycznych, dotyczących m.in. daty wydania pozwolenia na budowę i daty przystąpienia do użytkowania przedmiotowego obiektu.

Stanowi to istotne naruszenie powołanych przepisów prawa budowlanego oraz art. 7 i 77 kpa, mające wpływ na wynik sprawy.

Z powodów stwierdzenia wyżej wymienionych uchybień mających wpływ

na wynik sprawy, Sąd odstąpił od oceny pozostałych zarzutów skargi i na podstawie

art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 powołanej ustawy.