Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 824/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2022-11-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 17 ust. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 111
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Czarny-Drożdżejko Sędzia WSA Jakub Makuch (spr.) Sędzia WSA Katarzyna Marasek-Zybura po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 9 listopada 2022 r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu z dnia 11 lutego 2022 r., znak SKO-NP-4115-809/21 w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi J. P. (dalej: "skarżący") jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu z 11 lutego 2022 r. (znak SKO – NP-4115- 809/21) utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza Miasta G. z 7 grudnia 2021 r. (znak [...]), którą odmówiono skarżącemu przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.

Decyzja ta zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

Wnioskiem z 21.09.2021 skarżący wystąpił o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia w związku z opieką nad niepełnosprawną matką. Organ ustalił, że niepełnosprawna jest wdową, a całkowita niezdolność do pracy i samodzielnej egzystencji powstała w październiku 2001 r. (zaświadczenie ZUS z 10.11.2021 r.)

Pismem z 28.09.2021 r. organ I instancji wezwał skarżącego aby podał, czy wobec złożonego żądania przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, wnosi zarazem o wszczęcie odrębnego postępowania w sprawie uchylenia decyzji z 12.11.2020 r. o przyznaniu specjalnego zasiłku opiekuńczego na okres 1.11.2020 – 31.10.2021 r. oraz decyzji z 17.09.2021 r. o przyznaniu specjalnego zasiłku opiekuńczego na okres 1.11.2021 – 31.10.2022 r. W odpowiedzi na to wezwanie skarżący w piśmie z 14.10.2021 r. oświadczył, że z dniem przyznania świadczenia pielęgnacyjnego rezygnuje z prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego.

Pismem z 28.09.2021 r. Burmistrz Miasta G. wezwał skarżącego o wskazanie powodów braku wypełniania obowiązku alimentacyjnego przez pozostałe osoby zobowiązane do alimentacji jego matki, tj. przez siostrę i brata skarżącego, a w szczególności o wykazanie, czy powody te mają obiektywny, niezależny od tych osób, charakter.

W odpowiedzi na to wezwanie skarżący podał, że jego siostra mieszka ok. 300 km od miejsca zamieszkania matki, ma 53 lata, własną rodzinę (męża i dziecko), choruje na nadciśnienie tętnicze, ma problem z kręgosłupem i żylakami. Osoba ta nie posiada orzeczenia o niepełnosprawności, a jej sytuacja materialna i zdrowotna nie pozwala na zadośćuczynienie obowiązkowi alimentacyjnemu i całodobowe zaopiekowanie się matką. Z kolei brat skarżącego mieszka w R. (ok 2 km od skarżącego), prowadzi własną działalność gospodarczą, ma rodzinę, nie posiada orzeczenia o niepełnosprawności, a jego sytuacja materialna i zdrowotna nie pozwala na zadośćuczynienie obowiązkowi alimentacyjnemu.

Organ I instancji wskazał, że z przeprowadzonego w sprawie wywiadu środowiskowego wynika, iż matka skarżącego, ze względu na stan zdrowia i wiek wymaga pomocy innych osób. Wszystkie czynności w gospodarstwie domowym wykonuje skarżący. W ramach sprawowanej opieki nad matką skarżący: robi zakupy, organizuje wizyty lekarskie, wykupuje recepty, podaje leki, robi pranie, prasuje, myje naczynia, sprząta, przygotowuje posiłki. Nadto skarżący pomaga matce w myciu, ubieraniu/rozbieraniu i czesaniu. Z wywiadu wynika także, iż matka skarżącego z reguły nie opuszcza domu, wyjątkiem w tym względzie jest ładna pogoda, kiedy to syn pomaga jej wyjść na zewnątrz. Pracownik socjalny przeprowadzający wywiad zaznaczył, że matka skarżącego samodzielnie spożywa posiłki, a poruszając się korzysta z laski. W toku wywiadu skarżący podał, że nie jest w stanie podjąć zatrudniania, gdyż jego matka wymaga całodobowej opieki, którą on zapewnia. Jak podał, matka sama w domu zostać nie może.

Po przedstawieniu stanu sprawy, organ I instancji jako podstawę odmowy przyznania skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego wskazał art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych (dalej u.ś.r.), akcentując, że niepełnosprawność matki skarżącego nie powstała w okresach wskazanych w tym przepisie.

Nadto organ I instancji podał, że na przeszkodzie przyznaniu skarżącemu żądanego świadczenia stoi także art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b) u.ś.r. Wg tego przepisu, świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę

ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, świadczenia pielęgnacyjnego lub zasiłku dla opiekuna. W ocenie Burmistrza, nie jest dopuszczalne jednoczesne przyznanie i wypłata kilku świadczeń, natomiast stronie przysługuje prawo wyboru świadczenia. Warunkiem jednak wypłaty świadczenia pielęgnacyjnego jest rezygnacja ze świadczenia konkurencyjnego.

W odwołaniu od opisanej wyżej decyzji skarżący zarzucił:

- naruszenie art. 17 ust 1b u.ś.r. poprzez brak uwzględnienia niekonstytucyjności tego przepisu;

- błędne zastosowanie art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b) u.ś.r. poprzez przyjęcie, że okoliczność pobierania przez skarżącego zasiłku dla opiekuna – stanowi negatywną przesłankę przyznania świadczenia pielęgnacyjnego;

- niezastosowanie art. 27 ust. 5 w zw. z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b) u.ś.r. poprzez brak uwzględnienia, że w razie zbiegu uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego i zasiłku dla opiekuna, osoba ma prawo wyboru jednego ze świadczeń.

Decyzją z 11.02.2022 r. r. organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Podzielając zarzuty odwołania dotyczące niekonstytucyjności art. 17 ust. 1b) u.ś.r. stwierdził, że w sprawie ustaleniu podlegało to, czy spełnione zostały wszystkie przesłanki przyznania świadczenia pielęgnacyjnego i nie występują przesłanki negatywne. SKO w Nowym Sączu wskazało, że skarżący mieszka z niepełnosprawną matką, a także z żoną oraz dwojgiem dzieci. Matka skarżącego legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, ma nadciśnienie, przeszła dwa udary, porusza się przy pomocy laski, a stan jej zdrowia wymusza pomoc w codziennym funkcjonowaniu (w higienie osobistej, ubieraniu, czesaniu, podawaniu leków, przygotowaniu posiłków, praniu, prasowaniu, zakupach). Organ II instancji wskazał, że skarżący wykonuje wymienione wyżej czynności, a nadto, wykupuje leki, organizuje wizyty lekarskie, podaje leki, wyprowadza matkę na spacer. Kolegium Odwoławcze zauważyło, iż skarżący od 2010 r. nie pracuje, zaś opiekę sprawuje od 2012 r. Wg oświadczeń skarżącego, opieka ta jest codzienna i całodobowa, co wyklucza możliwość podjęcia przez niego pracy. W ocenie Kolegium Odwoławczego, stwierdzony w postępowaniu zakres opieki sprawowanej przez skarżącego nad matką, nie jest tego rodzaju, aby wymuszał rezygnację z zatrudnienia, w tym prowadzenia gospodarstwa rolnego. SKO w Nowym Sączu podkreśliło, że takie czynności jak pomoc w higienie osobistej, podanie leków, przygotowanie posiłków, robienie zakupów, organizowanie wizyt lekarskich – odnoszą się do prowadzenia gospodarstwa domowego i nie mogą być uznane za wymagające całodobowej dyspozycyjności odwołującego się. Są to typowe czynności dnia codziennego, wykonywane przez osoby pracujące zawodowo. Wg organu odwoławczego, zakres i rozmiar czasowy opieki sprawowanej przez skarżącego nad matką, z którą wspólnie mieszka, jest do pogodzenia z zatrudnieniem, choćby w niepełnym wymiarze. Kolegium nie kwestionowało tego, że matka skarżącego wymaga pomocy, a skarżący pomoc tę zapewnia, jednak to nie pozwala przyjąć, że zakres świadczonej opieki, wyklucza zatrudnienie skarżącego. Zauważył organ II instancji, że z materiału dowodowego sprawy nie wynika, aby matka skarżącego była osobą obłożnie chorą, leżącą, niezdolną do samodzielnego załatwiania potrzeb fizjologicznych, pozbawioną kontaktu z bliskimi - a przez to wymagającą ciągłego dozoru opiekuna. Nie zachodzą okoliczności wskazujące, że matka skarżącego nie może sama bytować przez część dnia tj. w czasie, w którym skarżący mógłby podjąć zatrudnienie. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że skarżący może uzyskać pomoc w opiece nad matką w formie usług opiekuńczych. SKO w Nowym Sączu zwróciło też uwagę, że poza skarżącym, zobowiązanymi do alimentacji niepełnosprawnej – są także inne jej dzieci (syn i córka). Podkreśliło, że wyjaśnienia skarżącego, iż osoby te nie mogą w żaden sposób opiekować się matką, nie zostały poparte dowodami. Wg Kolegium Odwoławczego, to, że osoby zobowiązane do alimentacji mieszkają poza miejscem zamieszkania osoby niepełnosprawnej, czy pracują zawodowo - nie stanowi okoliczności obiektywnych, pozwalających "anulować" obowiązek alimentacyjny. Obowiązek ten, nie musi polegać na osobistym staraniu, możliwe jest łożenie środków finansowych na osobę uprawnioną.

Na koniec organ odwoławczy zwrócił uwagę, że skarżący nie pracuje od 2010 r., zaś od 2012 r. sprawuje opiekę nad matką, która od 2013 r. legitymuje się orzeczeniem kwalifikującym ją do osób o znacznym stopniu niepełnosprawności. Powyższe okoliczności, wg organu, wzmacniają wniosek, co do braku możliwości przyjęcia związku przyczynowo-skutkowego między zaniechaniem aktywności zawodowej skarżącego, a koniecznością sprawowania opieki nad matką.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na opisaną wyżej decyzję skarżący zarzucił naruszenie art. 17 ust. 1 u.ś.r. wskazując na wadliwe przyjęcie przez organ, że niepodejmowanie przez niego pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką, nie wypełnia ustawowej przesłanki przyznania świadczenia.

Skarżący – powołując się na judykaty sądowoadministracyjne – podkreślił, że warunku "stałej" opieki nie można rozumieć jako wykonywania opieki nieustannie i przez 24 godziny na dobę, zaś – w rozumieniu wskazanego wyżej przepisu – ma to być opieka stała w sensie trwałości, a "długotrwała" w sensie rozciągłości w czasie. W sprawowaniu opieki chodzi przede wszystkim o pomoc w zapewnieniu normalnych, podstawowych i codziennych potrzeb egzystencjalnych osobie, których – z uwagi na niepełnosprawność – osoba ta nie jest w stanie sobie sama zapewnić. Skarga akcentowała, że nie sposób przyjąć, iż skoro opieka świadczona przez skarżącego nie jest wykonywana przez całą dobę, to tym samym nie można mówić o opiece "stałej i długoterminowej" w rozumieniu art. 17 ust. 1 u.ś.r.

Odpowiadając na skargę, organ odwoławczy domagał się jej oddalenia, podtrzymując wyrażoną w zaskarżonej decyzji argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Na wstępie należy zaznaczyć, że sprawa – zgodnie z wnioskiem skarżącego – została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej: P.p.s.a.). Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy.

Sądowoadministracyjna kontrola zaskarżonej decyzji wykazała, że decyzja ta nie narusza ani przepisów postępowania, ani prawa materialnego w stopniu, nakazującym wyeliminowanie tego aktu z obrotu prawnego. Skarga, jako niezasadna, podlegała zatem oddaleniu.

Materialnoprawną podstawę decyzji wydanych przez organy obu instancji stanowił art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2020 r., poz. 111 ze zm., dalej: ustawa). Z przepisu tego wynika, że świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje matce albo ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka, osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej lub innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2020 r. poz. 1359, dalej: K.r.o.), ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności, jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji.

W prowadzonym postępowaniu organy administracji ustaliły, że matka skarżącego dysponuje orzeczeniem Lekarza Orzecznika ZUS z 18.03.2002 r stwierdzającym, iż jej niezdolność do pracy oraz samodzielnej egzystencji powstała w październiku 2001 r. Niezdolność do samodzielnej egzystencji jest przy tym traktowana na równi z orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności (por. art. 5 pkt 1a ustawy z 27.08.1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych; Dz. U. 2021 r., poz. 573). Spełniona została tym samym jedna z przesłanek z art. 17 ust. 1 ustawy uprawniająca do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. W sprawie nie było również sporne to, że skarżący sprawuje opiekę nad matką. Istota ocenianego przypadku sprowadzała się natomiast do rozstrzygnięcia tego, czy zakres stwierdzonej w tej sprawie opieki uzasadniał rezygnację skarżącego z jakiejkolwiek aktywności zawodowej. W tak zarysowanym sporze, w ocenie Sądu, rację należało przyznać Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w Nowym Sączu, które przyjęło, że zakres opieki sprawowanej przez skarżącego nad matką nie uzasadnia rezygnacji z pracy.

W pierwszej kolejności podkreślić trzeba, że zasadnie zwrócił uwagę organ odwoławczy na to, że matka skarżącego nie jest osobą obłożnie chorą, która wymagałaby permanentnej opieki. Z akt sprawy wynika bowiem niezbicie, że osoba ta nie jest leżąca, porusza się bowiem o własnych siłach, przy pomocy laski. Jak wskazał przy tym sam skarżący, podczas ładnej pogody, pomaga on matce opuścić budynek, w którym mieszka. Jest to więc osoba mobilna, a nadto, jak wynika z akt - kontaktowa (k. 9 i 10 a.a.) i na tyle sprawna, że nie tylko samodzielnie się porusza ale także, bez pomocy innych osób, spożywa przygotowane jej posiłki (k. 10, k. 11 a.a.). Z powyższego wynika więc, że mimo niewątpliwej niepełnosprawności, nie jest to osoba niesamodzielna, czy zależna od innych, a przez to wymagająca stałej troski swojego opiekuna. Jak bowiem wynika z ustalonego stanu faktycznego, szereg czynności związanych z codziennym funkcjonowaniem, matka skarżącego jest w stanie sama realizować, a czynności te obejmują: poruszanie się o lasce, spożywanie posiłków, czy wychodzenie poza dom i tam przebywanie. Ustalenia te poczynione zostały w wyniku bezpośrednio przeprowadzonego dowodu w postaci wywiadu środowiskowego i oświadczenia pochodzącego wprost od skarżącego (k. 11). Te bezpośrednio przeprowadzone dowody pozwalały zasadnie uznać, że przedstawione powyżej ustalenia odzwierciedlają rzeczywisty stan rzeczy. Powyższe, przy uwzględnieniu zakresu, charakteru i skali czynności opiekuńczych (por. niżej), nakazywało wyciągnąć wniosek, że czynności opiekuńcze realizowane przez skarżącego względem matki, nie mogły zostać ocenione jako na tyle absorbujące, aby musiały być czynione przez osobę, która w tym konkretnym celu całkowicie musiałaby zrezygnować z jakiejkolwiek aktywności zawodowej. Jak bowiem wynika z niespornych w sprawie ustaleń, dokonanych w oparciu o spostrzeżenia pracownika socjalnego, jak też podniesionych przez samego skarżącego, zakres jego pomocy matce obejmuje: pomoc w higienie osobistej, podanie leków, przygotowanie posiłków, robienie zakupów, organizowanie wizyt lekarskich, ubieranie, rozbieranie, czesanie, a nadto pranie i prasowanie, mycie naczyń i sprzątanie mieszkania. Mając to na uwadze, w ocenie Sądu trafna była konstatacja Kolegium Odwoławczego, iż przedstawione wyżej czynności opiekuńcze – odnoszą się w istocie do prowadzenia gospodarstwa domowego, stanowiąc przy tym typowe czynności dnia codziennego. Taki natomiast zakres czynności opiekuńczych i stwierdzony charakter tej opieki, nie mógł zostać uznany za wymagający stałej dyspozycyjności skarżącego, która wykluczałaby zupełnie jego aktywność zawodową w sposób realizujący przesłanki przyznania świadczenia z art. 17 ust. 1 u.ś.r. Podkreślić stanowczo należy, że przedstawiony wyżej, a stwierdzony w kontrolowanym postępowaniu zakres opieki (ubieranie, karmienie, pomoc w higienie, podawanie leków), stanowią czynności, które z powodzeniem wykonują także osoby pracujące zawodowo i – w ocenie Sądu – mogą te czynności być realizowane zarówno przed rozpoczęciem pracy, jak i po jej zakończeniu. Z kolei czynności przygotowywania posiłków, sprzątania, robienia zakupów – są wykonywane w każdym gospodarstwie domowym. Oznacza to, że czynności te, i tak wykonuje skarżący w ramach zaspokajania potrzeb gospodarstwa domowego, w którym mieszka razem z żoną i dwójką dzieci. Pozwala to zasadnie przyjmować, że zakupy dla niepełnosprawnej matki, czy przygotowywanie jej posiłków, mogą być wykonywane przy okazji robienia własnych zakupów i przygotowywania własnych posiłków, zwłaszcza, że skarżący i jego matka mieszkają w tym samym domu. Ten sam wniosek odnieść należało także do sprzątania mieszkania, czy mycia naczyń, jak też prania i prasowania. Powyższe prowadzi w konsekwencji do wniosku, że przedstawione wyżej czynności opiekuńcze skarżącego, nie angażują specjalnie dodatkowego czasu opiekuna (por. wyroki WSA w Gdańsku z 15 kwietnia 2021 r. sygn. III SA/Gd 71/21 oraz WSA we Wrocławiu z 18 marca 2021 r. sygn. IV SA/Wr 39/21), a w szczególności nie stanowią takiego czasowego zaabsorbowania, który uzasadniałby całkowitą rezygnację z aktywności zawodowej. Zaprezentowanego wyżej zapatrywania i oceny nie zmienia także treść tabeli (k. 33 a.a.) wskazującej na rodzaj wykonywanych przez skarżącego czynności opiekuńczych względem matki i ich częstotliwość. Analiza bowiem treści tego dokumentu utwierdza jedynie w przekonaniu, że szereg wymienionych w tym dokumencie, a kluczowych zdaniem skarżącego dla tej sprawy czynności opiekuńczych – stanowią w istocie właściwie czynności dnia codziennego, czy prowadzenia gospodarstwa domowego, których zakres (lakonicznie określony jako: "codziennie/wg potrzeb") nie uzasadnia rezygnacji z pracy.

Reasumując, w przedstawionych realiach sprawy, nie sposób podzielić twierdzeń skarżącego, jak i oświadczenia jego matki, iż opiekę sprawuje on całodobowo. Stwierdzony bowiem w tej sprawie stan zdrowia matki skarżącego, co do której nie sposób przyjąć, że może być osobą, która nie może przez pewien czas funkcjonować bez udziału opiekuna (porusza się o własnych siłach, sama spożywa posiłki, jest kontaktowa, wychodzi poza dom), jak też zakres świadczonej przez skarżącego opieki (czynności dnia codziennego, prowadzenie gospodarstwa domowego) nakazywały przyjąć, że w pełni trafnie wywiodło Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu, iż czynności opiekuńcze względem tej osoby, mogą być realizowane zarówno przed rozpoczęciem pracy, jak też i po jej zakończeniu, przez co brak było podstaw by uznać, że opieka skarżącego nad matką uniemożliwia podjęcie jakiegokolwiek zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, w ograniczonym choćby zakresie (czasie). W tym stanie rzeczy, jako celne uznać też należało stanowisko organu odwoławczego o braku istnienia związku przyczynowo-skutkowego między rezygnacją (niepodejmowaniem) przez skarżącego zatrudnienia (innej pracy zarobkowej), a opieką sprawowaną nad matką.

Wobec powyżej zaprezentowanego wniosku i przedstawionej oceny, wyłącznie uzupełniająco wskazać należy, iż trafnie dostrzegł organ odwoławczy również i to, że oprócz skarżącego, niepełnosprawna ma jeszcze syna i córkę, na których w równym stopniu ciąży ustawowy obowiązek alimentacyjny względem rodzica (art. 129 § 1 K.r.o.). Z akt sprawy wynika, że córka niepełnosprawnej ma 53 lata, mieszka 300 km od matki i założyła rodzinę. Osoba ta chorować ma na nadciśnienie, ma żylaki i chory kręgosłup. Wg oświadczenia skarżącego "jej sytuacja materialna i zdrowotna nie pozwala zadośćuczynić obowiązkowi alimentacyjnemu względem matki". Z kolei drugi syn niepełnosprawnej ma 56 lat, mieszka w pobliżu matki, prowadzi działalność gospodarczą i ma swoją rodzinę. Podobnie jak siostra, także "jego sytuacja materialna i zdrowotna nie pozwala zadośćuczynić obowiązkowi alimentacyjnemu względem matki". W ocenie Sądu, zasadnie przyjęło Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu, że przedstawione wyżej okoliczności nie prezentują obiektywnych przyczyn mogących uniemożliwiać wypełnianie przez wskazane wyżej osoby, obowiązku alimentacyjnego względem matki (np. przewlekła choroba, orzeczenie o niepełnosprawności, przebywanie w zakładzie karnym).

Sąd zwraca uwagę, że uczynienie zadość obowiązkowi alimentacyjnemu poprzez zapewnienie matce stosownej opieki i pomocy niewątpliwie przybrać może także postać finansową, tj. przeznaczania części swoich dochodów na pokrycie koniecznych w tym względzie wydatków. Może to polegać np. na opłaceniu opiekunki osoby niepełnosprawnej lub pieniężnego wynagrodzenia tego spośród rodzeństwa zobowiązanego do opieki, które przejmuje na siebie znaczną część obowiązków względem niepełnosprawnego rodzica. Fakt podejmowania pracy zawodowej, nie może – w ocenie Sądu – być postrzegany jako zwolnienie jej z obowiązku alimentacyjnego i przerzucenie tego obowiązku na inne osoby. W realiach ocenianej sprawy, przyznanie skarżącemu przedmiotowego świadczenia przerzucałoby na wszystkich podatników realizację obowiązku alimentacyjnego, który – z mocy prawa – w pierwszej kolejności ciąży na córkach niepełnosprawnej (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 8 października 2021 r. sygn. II SA/Gl 766/21, wyrok WSA w Krakowie z 18 stycznia 2022 r. sygn. III SA/Kr 1148/21, wyrok WSA w Łodzi z 18 lutego 2022 r. sygn. II SA/Łd 894/21, wyrok WSA w Lublinie z 10 lutego 2022 r. sygn. II SA/Lu 807/21).

Reasumując stwierdzić należy, iż SKO w Nowym Sączu zasadnie przyjęło, że w przypadku skarżącego nie został spełniony, wynikający z art. 17 ust. 1 ustawy warunek występowania bezpośredniego związku przyczynowo-skutkowego między sprawowaniem opieki, a rezygnacją z pracy opiekuna. Z przepisu tego wynika, że świadczenie pielęgnacyjne przysługuje tylko tym osobom, które "nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności (...)". Świadczenie to przyznawane jest, aby rekompensować osobie sprawującej opiekę utratę dochodów, wynikającą z konieczności pielęgnacji niepełnosprawnego członka rodziny, wymuszającej rezygnację z pracy lub niepodejmowanie zatrudnienia. Wnioskujący o takie świadczenie musi zatem sprawować stałą opiekę nad osobą niepełnosprawną i być jej niezbędny w tak znacznym wymiarze, że w związku z tym rezygnuje lub nie podejmuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, a między obiema tymi okolicznościami zachodzić musi bezpośredni związek przyczynowo-skutkowy. Sam fakt, że matka skarżącego jest niepełnosprawna w stopniu znacznym nie oznacza jeszcze, że spełnione są przesłanki do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Świadczenie pielęgnacyjne nie jest bowiem przyznawane za samą opiekę nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, gdyż sprawowanie tej opieki wynika z prawnego i moralnego obowiązku, lecz za faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia z powodu konieczności opieki lub za rezygnację z zatrudnienia w celu jej sprawowania. Jak zaś wyżej już wskazano – w tej sprawie brak było podstaw by przyjmować, że zakres opieki świadczonej matce, wymaga całkowitej rezygnacji skarżącego z zatrudnienia.

Odnosząc się do wywodów zawartych w skardze należy zauważyć, że pismo to nie przedstawia argumentacji odnoszącej się do realiów tej konkretnej sprawy. Stwierdzić trzeba, że organy administracji nie czyniły skarżącemu zarzutu, że nie opiekuje się matką przez 24 godziny na dobę. Okoliczność taka w ogóle nie stanowiła przesłanki odmownego rozpatrzenia wniosku skarżącego. Stwierdzenie, że zakres opieki nie jest tego rodzaju, że wymagałby rezygnacji z pracy zarobkowej zostało natomiast uzasadnione innymi, powołanymi wyżej uwarunkowaniami.

Przeprowadzona przez sąd kontrola zaskarżonego rozstrzygnięcia wskazuje, iż zostało ono oparte na dokładnym ustaleniu stanu faktycznego sprawy i szczegółowej analizie zgromadzonego materiału dowodowego. Materiał ten pozwolił na poprawne ustalenie istotnych okoliczności sprawy, w tym zakresu niezbędnej opieki, jak też i liczby osób zobowiązanych do alimentacji matki skarżącego. Poczynione ustalenia znalazły przy tym odzwierciedlenie w poprawnie zastosowanej normie prawnej i właściwie sporządzonym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Mając powyższe na uwadze, sąd oddalił skargę, działając na podstawie art. 151 ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2022 r., poz. 329).