Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 388/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-05-31 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 124 ust. 1 A
journal: Dz.U. 1997 nr 115 poz 741
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Rząsa, Sędziowie sędzia WSA Alina Balicka (spr.), sędzia WSA Anita Wielopolska, Protokolant st. sekr. sąd. Paweł Konopelski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 maja 2017 r. sprawy ze skargi D. R. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości oddala skargę


UZASADNIENIE

Przedmiotem kontroli sądowodaministracyjnej była decyzja Wojewody [...] z [...] listopada 2016 r. nr [...], wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm., dalej "k.p.a.") oraz art. 9a i art. 124 ust. 1a ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2015 r. poz. 1774 ze zm., dalej również "u.g.n."), utrzymująca w mocy decyzję Starosty [...] z [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie części nieruchomości położonej w miejscowości D., gmina C., oznaczonej jako działki nr [...] o powierzchni 8,8200 ha w części dotyczącej 34 m2, nr [...] o powierzchni 4,4400 ha w części dotyczącej powierzchni 146 m2 i nr [...] o powierzchni 0,8200 ha w części dotyczącej powierzchni 82 m2 (dalej również "nieruchomość"), stanowiącej własność D. R. (dalej również "skarżący") oraz nadania rygoru natychmiastowej wykonalności tej decyzji.

Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie sprawy.

[...] S.A. z siedzibą w L. (dalej również "Spółka", "uczestnik postępowania") wnioskiem z 14 lipca 2016 r. wystąpiła o udzielenie, stosownie do treści art. 124 ust. 1a u.g.n. zezwolenia na niezwłoczne zajęcie ww. nieruchomości oraz nadanie tej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, w celu przebudowy odcinka istniejącej napowietrznej linii elektroenergetycznej SN, kolidującej z inwestycją "Budowa dwutorowej linii [...] z czasową pracą jednego toru na napięciu 220 kV w relacji [...]", której inwestorem jest [...] S.A. z siedzibą w K. (dalej "[...] S.A.").

Starosta [...] (dalej również "organ pierwszej instancji", "Starosta") decyzją z [...] września 2016 r. działając na podstawie art. 124 ust. 1a u.g.n. udzielił zezwolenie na niezwłoczne zajęcie części nieruchomości zgodnie z wnioskiem Spółki oraz nadał tej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.

Wojewoda [...] (dalej również "organ odwoławczy", "Wojewoda") - po rozpatrzeniu odwołania D. R. od powyższej decyzji - decyzją z [...] listopada 2016 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie Wojewoda wskazał, że decyzją Starosty z [...] września 2016 r. nr [...] ograniczono sposób korzystania z części nieruchomości poprzez zezwolenie Spółce na przebudowę odcinka istniejącego odcinka napowietrznej linii elektroenergetycznej SN.

W ocenie organu odwoławczego zasadne było udzielenie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości celem szybkiego zrealizowania powyższej inwestycji. [...] S.A. zamierza wybudować nowe połączenie elektroenergetyczne, które jest celem publicznym i inwestycją celu publicznego w rozumieniu art. 6 pkt 2 u.g.n., a ponadto inwestycją o znaczeniu lokalnym i regionalnym, który zwiększy pewność i jakość zasilania w energię elektryczną.

Wojewoda podkreślił, że inwestycja ta leży w interesie społecznym oraz stanowi ważny interes strony i ważny interes gospodarczy. Budowa linii ma zapewnić stały dopływ energii do licznych gospodarstw domowych oraz przedsiębiorstw na znacznym obszarze, a więc ma służyć zaspokojeniu potrzeb społecznych i gospodarczych gminy. Wybudowanie linii i jej eksploatacja jest konieczna dla poprawy niezawodności i sprawności operacyjnej funkcjonowania systemu elektroenergetycznego oraz niezawodności zasilania w energię elektryczną tej części gminy. Ponadto, niezrealizowanie przedmiotowej inwestycji uniemożliwi realizację dwutorowej linii elektroenergetycznej [...], czego skutkiem będzie zahamowanie rozwoju regionu.

Organ podzielił stanowisko Spółki oraz organu pierwszej instancji, że wydanie decyzji w trybie art. 124 ust.1a u.g.n. pozwoli Spółce na szybkie uzyskanie pozwolenia na budowę, tj. przebudowę linii elektroenergetycznej zlokalizowanej na przedmiotowych działkach w pasie technologicznym. W dalszej kolejności, w przypadku niezrealizowania inwestycji w oznaczonym terminie spowoduje, że środki finansowe na budowę linii elektroenergetycznej wykorzystane zostaną w sposób efektywny, a nawet Spółka poniesie dotkliwe straty.

Wydanie decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości ma na celu umożliwienie Spółce przeprowadzenie inwestycji w planowanym terminie oraz zabezpieczenie gospodarki przed ciężkimi stratami w przypadku awarii energetycznej. Istotne, zdaniem organu odwoławczego jest również zabezpieczenie interesu społecznego, gdyż zagrożenie ciągłości dostawy energii ma charakter realny, a w przypadku zaistnienia tego faktu spowoduje duże straty. Tym samym, Wojewoda stwierdził, że w niniejszej sprawie zostały spełnione przesłanki określone w art. 108 k.p.a. uprawniające organ do wydania decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości z rygorem natychmiastowej wykonalności.

Odnosząc się do zarzutu odwołania dotyczącego odmowy zawieszenia postępowania administracyjnego, Wojewoda uznał, że jest on nieusprawiedliwiony. Organ odwoławczy wskazał, że żadna ze stron nie wystąpiła o zawieszenia postępowania w sprawie, jak również organ pierwszej instancji nie wydał rozstrzygnięcia w sprawie zawieszenia postępowania. Ponadto organ odwoławczy wywiódł, że wydanie decyzji nie zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Takim zagadnieniem wstępnym nie jest ani postępowanie sądowoadministacyjne, którego przedmiotem jest kontrola legalności uchwały nr [...] Rady Gminy C. z [...] marca 2015 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla fragmentu przebiegu dwutorowej linii elektroenergetycznej [...] na terenie Gminy C., ani postępowanie odwoławcze dotyczące decyzji Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z [...] kwietnia 2015 r. o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia (powyższej inwestycji).

W konsekwencji Wojewoda stwierdził, że organ pierwszej instancji w sposób obszerny opisał charakter spornej inwestycji, jej zakres i znaczenie jako inwestycji o charakterze publicznym i strategicznym. Ustalenia organu uzasadniały podjęcie decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości z rygorem natychmiastowej wykonalności.

D. R. wywiódł do Sądu skargę na decyzję Wojewody [...] z [...] listopada 2016 r.

Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 8, art. 9, art. 77 § 1, art. 107 § 3 k.p.a., art. 138 § 2 k.p.a. w związku z art. 124 ust. 1a u.g.n. poprzez błędne przyjęcia, że wydanie decyzji zezwalającej na niezwłoczne nieruchomości w części jest niezbędne do realizacji interesu społecznego, ważnego interesu strony oraz ważnego interesu gospodarczego.

Uzasadniając zarzuty skargi skarżący podniósł, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja zostały wydane jako niezbędne do wystąpienia przez Spółkę z wnioskiem o pozwolenie na budowę inwestycji celu publicznego, która już istnieje i spełnia swoje zadanie (przesyła energię elektryczną). W ocenie skarżącego, na nieruchomości stanowiącej jego własność nie ma konieczności wykonywania długotrwałych prac związanych z inwestycją, w tym nie ma potrzeby wyburzenia istniejących zabudowań lub przeprowadzenia intensywnej wycinki, "brak decyzji środowiskowej do budowy linii średniego napięcia".

Skarżący dodał, że wbrew twierdzeniom Spółki, proces budowlany linii energetycznej [...] nie jest na takim etapie jak zostało to stwierdzone we wniosku. [...] S.A. w piśmie z 27 lipca 2016 r. wycofały wniosek o wydanie decyzji o ustalenie lokalizacji odcinka ww. linii, a Minister Infrastruktury i Budownictwa [...] września 2016 r. "uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie organu pierwszej instancji".

Zdaniem skarżącego wydanie ostatecznej decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości w dostateczny sposób zabezpiecza interes Spółki i interes społeczny, dlatego wydanie decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości uznać należy za "zbędną interwencję ograniczającą konstytucyjne prawo własności".

W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Wojewoda [...] w odpowiedzi na skargę podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) w związku z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., dalej również "p.p.s.a."), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Podkreślić należy, że dokonując kontroli legalności zaskarżonego aktu, sąd, stosownie do treści art. 134 p.p.s.a. nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przepis ten umożliwia sądowi wszechstronne i obiektywne zbadanie sprawy niezależnie od podniesionych zarzutów.

Sąd, stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie, uchylając decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi:

a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

W razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).

Mając na uwadze powyższe kryteria Sąd uznał, że skarga D. R. na decyzję Wojewody [...] z [...] listopada 2016 r. w przedmiocie niezwłocznego zajęcia nieruchomości nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 124 ust. 1a u.g.n. starosta wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, na wniosek podmiotu, który będzie realizował cel publiczny, udziela - po wydaniu decyzji zezwalającej na ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości dla inwestycji liniowej celu publicznego, opisanej w art. 124 ust. 1 u.g.n. - w drodze decyzji zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości w przypadkach określonych art. 108 k.p.a. lub w przypadku uzasadnionym ważnym interesem gospodarczym. Decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności.

Z treści powyższych przepisów wynika, że decyzję tę uzasadniać powinny szczególne okoliczności wskazujące na potrzebę niezwłocznego rozpoczęcia prac budowlanych realizujących cel publiczny, dla którego ograniczony został właścicielom nieruchomości sposób korzystania z niej. Na te szczególne okoliczności wskazuje art. 108 k.p.a., w myśl którego rygor natychmiastowej wykonalności może być nadany decyzji, gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego albo dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami bądź też ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony oraz art. 124 ust. 1a u.g.n. pod postacią okoliczności "uzasadnionych ważnym interesem gospodarczym".

Nawiązanie w treści art. 124 ust. 1a u.g.n. do decyzji wydanej w oparciu o art. 124 ust. 1 u.g.n. wskazuje na subsydiarny charakter decyzji opartej na art. 124 ust. 1a u.g.n. wobec decyzji wydanej w trybie art. 124 ust. 1 u.g.n. Oznacza to, że decyzja o niezwłocznym zajęciu nieruchomości jest podporządkowana decyzji o zezwoleniu na ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości. Nierozerwalny związek decyzji o zezwoleniu na niezwłoczne zajęcie nieruchomości z decyzją, o której mowa w art. 124 ust. 1 u.g.n. oznacza również, że zezwolenie na zajęcie nieruchomości dotyczyć może jedynie powierzchni objętej ograniczeniem sposobu korzystania z nieruchomości, nawet wtedy, gdy w samej decyzji o zezwoleniu na zajęcie nieruchomości zakres zajęcia nie został powtórzony.

W rozpoznawanej sprawie skarżący kwestionuje konieczność wydania decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości celem zabezpieczenie interesu społecznego i ważnego interesu strony. W ocenie skarżącego nie ma potrzeby przeprowadzenia inwestycji, gdyż inwestycja ta "już istnieje i spełnia swoje zadanie (przesyła energię elektryczną)", jak również nie ma potrzeby wyburzania istniejących zabudowań czy przeprowadzenia "intensywnej wycinki". Skarżący podniósł, że [...] S.A. wycofała wniosek o wydanie decyzji o "ustaleniu lokalizacji odcinka przedmiotowej dwutorowej napowietrznej linii energetycznej [...]" i inwestycja ta nie jest na takim etapie jak "wskazane we wniosku". Dodał, że decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości w sposób dostateczny zabezpiecza interes [...] S.A. oraz interes społeczny.

W ocenie Sądu argumenty skarżącego w żaden sposób nie podważają legalności zaskarżonej decyzji Wojewody [...] z [...] listopada 2016 r. w przedmiocie udzielenia [...] S.A. z siedzibą w L. zezwolenia na niezwłoczne zajęcie części nieruchomości, położonej w miejscowości D., gmina C., oznaczonej jako działki nr [...] o powierzchni 8,8200 ha w części dotyczącej 34 m2, nr [...] o powierzchni 4,4400 ha w części dotyczącej powierzchni 146 m2 i nr [...] o powierzchni 0,8200 ha w części dotyczącej powierzchni 82 m2, stanowiącej własność skarżącego D. R.

Chybiony jest zarzut skarżącego, że nie ma potrzeby przeprowadzenia prac modernizacyjnych w istniejącej linii elektroenergetycznej. Zarówno Wojewoda, jak i Starosta obszernie i jasno uzasadnili dlaczego istotne jest przeprowadzenie przebudowy linii średniego napięcia, kolidującą z planowaną nową linią. Organy wskazały w szczególności na konieczność zaopatrzenia w energię elektryczną gospodarstw domowych na terenie gminy i zapewnienie zapobieżeniu awarii w dostawie energii. Dlatego w ocenie Sądu, lakoniczne twierdzenie skarżącego stanowi jedynie polemikę z zasadnością przeprowadzenia modernizacji linii elektroenergetycznej i należało uznać je jako subiektywne przekonania skarżącego co do celowości przeprowadzenia prac.

Sąd za niezrozumiałe uznał natomiast twierdzenie skarżącego w zakresie procesu budowlanego linii energetycznej [...]. Skarżący załączył do skargi kopię decyzji Ministra Infrastruktury i Budownictwa z [...] września 2016 r. w sprawie ustalenia lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej dla inwestycji "Budowa odcinków linii [...] (z czasową pracą jednego toru na napięciu 220 kV w relacji [...])" na działkach położonych w gminach K., R., C., powiat [...] i w mieście O., w województwie [...]. Decyzja ta została wydana na wniosek [...] S.A. Skarżący przedstawiając ww. decyzję nie wykazał jednak znaczenia decyzji dla oceny zaskarżonej decyzji. Trudno tym samym podzielić wątpliwości skarżącego, że to na jakim etapie jest realizacja nowej linii elektroenergetycznej czyni niemożliwym udzielenie zezwolenia innemu podmiotowi na zajęcie nieruchomości celem przebudowy istniejącej linii.

W ocenie Sądu w pełni usprawiedliwione jest stanowisko organów administracji, że realizacja inwestycji przez Spółkę podyktowana jest interesem społecznym, wyjątkowo ważnym interesem wnioskodawcy oraz ważnym interesem gospodarczym, a w konsekwencji - wobec spełnienia przesłanek określonych w art. 124 ust. 1a u.g.n. - zasadne było udzielenie jej zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości wraz z rygorem natychmiastowej wykonalności decyzji. Wydanie tej decyzji służyć ma szybkiemu i terminowemu przeprowadzeniu prac polegających na przebudowie istniejącej linii elektroenergetycznej. Organy zasadnie przyjęły, że przeprowadzenie tych prac ma doniosłe znaczenie nie tylko dla samej Spółki, ale również dla gospodarstw domowych i przedsiębiorstw, które korzystają z tej linii oraz rozwoju regionu (co najmniej powiatu [...]). Zaakcentować należy, że szybkie i terminowe przeprowadzenie prac będzie możliwy z uwagi na nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, o czym nie rozstrzyga organ w postępowaniu dotyczącym ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości. Dlatego nietrafny jest zarzut skarżącego, że ostateczna decyzja Wojewody z [...] listopada 2016 r. w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości w sposób dostateczny zabezpiecza interes Spółki i interes społeczny.

W świetle dokonanych przez organy ustaleń faktycznych i prawnych zarzuty skargi o naruszeniu przepisów art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 9 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 124 ust. 1 u.g.n., Sąd uznał za pozbawione podstaw prawnych. Zarzuty naruszenia przepisów postępowania, aby mogły odnieść zamierzony skutku powinny być sformułowane w sposób, aby możliwe było ustalenie jakich uchybień dopuściły się organy i jaki to miało wpływ na wynik sprawy. Analogicznie Sąd ocenił zarzut naruszenia art. 138 § 2 k.p.a. Skarżący stawiając zarzut naruszenia tego przepisu nie wskazał, nie sformułował żadnych konkretnych uchybień, które świadczyłyby o tym, że organ odwoławczy powinien uchylić decyzję organu pierwszej instancji w całości i przekazać sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia. Podkreślić należy, że zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Sąd uchyla decyzję, jeśli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie nie miało to miejsca. Sąd, działając w oparciu o art. 134 p.p.s.a., nie dostrzegł, aby organy administracji niedokładnie wyjaśniły stanu faktyczny sprawy, nie zebrały i nie rozpatrzyły materiału dowodowego w sprawie, tj. naruszyły art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a. Uzasadnienie swojego stanowiska organy przedstawiły mając na względzie art. 107 § 3 k.p.a. Organy administracji publicznej prowadził postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej (art. 8 k.p.a.) oraz informowały stron o okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy, które mogły mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących oraz nie udzieliły niezbędnych wyjaśnień i wskazówek stronie (art. 9 k.p.a.). W ocenie Sądu organy czyniąc zadość art. 124 ust. 1a u.g.n. zbadały wszystkie przesłanki wymienione tym przepisie w odniesieniu do nieruchomości stanowiącej własność skarżącego i trafnie uznały, że zostały one spełnione. Decyzja Starosty w sposób szczegółowy określa przedmiot ograniczenia i jego terytorialny zakres, w tym jednoznacznie wskazuje przebieg inwestycji przez nieruchomość.

W tym stanie rzeczy Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.