Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 860/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-11-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 138  par. 2, 136, 10
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 137
journal: Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Skiba Sędziowie: WSA Elżbieta Lenart WSA Iwona Kosińska (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 listopada 2010 r. sprawy ze skargi I. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] marca 2010 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołań J. S., I. S. i R. S., uchylił decyzję Starosty L. z dnia [...] października 2009 r. nr [...], orzekającą o odmowie zwrotu nieruchomości położonej w W. w [...] przy ul. [...], stanowiącej działkę ewidencyjną nr [..] i część działki ewidencyjnej nr [..] oraz umarzającą postępowanie w sprawie zwrotu nieruchomości stanowiącej część działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...].

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że Starosta L. decyzją z dnia [...] października 2009 r. orzekł o odmowie zwrotu nieruchomości położonej w W. w [...] przy ul. [...], stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...] i część działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] oraz umorzył postępowanie w sprawie zwrotu nieruchomości stanowiącej część działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...]. Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem J. S., I. S. i R. S. złożyli odwołania, w których zakwestionowali prawidłowość rozstrzygnięcia organu I instancji i wnieśli o uchylenie decyzji Starosty L. Po ich rozpatrzeniu organ II instancji stwierdził, że przedmiotowa nieruchomość stanowiąca dawną działkę nr [...] o powierzchni [..] m2 została przejęta na rzecz Skarbu Państwa na podstawie ustawy z dnia 22 maja 1958 r. o terenach dla budownictwa domów jednorodzinnych w miastach i osiedlach (Dz. U. Nr 31, poz. 138) w związku z uchwałą Prezydium Rady Narodowej W. z dnia [...] października 1964 r. nr [...] w sprawie wyznaczenia terenów dla budownictwa jednorodzinnego. Na obszarze określonym w tej uchwale dokonano podziału i wprowadzono nowy stan własności na terenach budownictwa jednorodzinnego pod nazwą [...], co zostało potwierdzone w decyzji Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej W. z dnia [...] kwietnia 1972 r. nr [...]. Wskazana decyzja Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej W. wydana została na podstawie § 19 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 12 grudnia 1958 r. w sprawie postępowania przy podziale i rozgraniczaniu nieruchomości na terenach budownictwa domów jednorodzinnych. Pismami z dnia 15 stycznia 2001 r., 4 grudnia 2000 r., 12 sierpnia 2003 r. oraz 15 sierpnia 2003 r. J. S., I. S. i R. S., jako spadkobiercy poprzedniej właścicielki przedmiotowej nieruchomości B. S., wystąpili o zwrot przejętej na rzecz Państwa nieruchomości o powierzchni [...] m2, stanowiącej obecnie działki o numerze [...]. Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] marca 2004 r. wyznaczył jako organ właściwy do załatwienia sprawy zwrotu przedmiotowej nieruchomości Starostę L., który decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...] odmówił zwrotu nieruchomości położonej w W., stanowiącej część działki nr [...] z obrębu [...] oraz umorzył postępowanie w sprawie zwrotu nieruchomości położonej w W., stanowiącej część działki nr [...] z obrębu [...]. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] uchylił tę decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Po ponownym przeprowadzeniu postępowania Starosta L. decyzją z dnia [...] października 2009 r. ponownie orzekł o odmowie zwrotu przedmiotowych nieruchomości stanowiących działkę ewidencyjną nr [...] i część działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] oraz umorzył postępowanie w sprawie zwrotu nieruchomości stanowiącej część działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...].

Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem J. S., I. S. i R. S. złożyli odwołania. W ich uzasadnieniach podnieśli, że część działki, której dotyczy wniosek o zwrot jest bezprawnie wykorzystywana jako dojazd i parking oraz wskazali, że stan faktyczny i prawny drogi nie zmienił się od kilkudziesięciu lat.

Po rozpatrzeniu odwołań organ II instancji przywołał treść art. 136 ust. 3 oraz art. 137 w związku z art. 216 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603, ze zm.) i wyjaśnił, że w rozpatrywanej sprawie, stosownie do art. 11 ustawy z dnia 22 maja 1958 r., z gruntów objętych podziałem 33% ogólnej powierzchni przechodziło na własność Państwa bez odszkodowania z przeznaczeniem na cele użyteczności publicznej oraz działki budowlane umożliwiające prezydiom rad narodowych prowadzenie właściwej gospodarki terenami. Przejście tych gruntów na własność Państwa następowało z dniem uprawomocnienia się decyzji o zatwierdzeniu podziału. Ze zgromadzonego przez Starostę L. materiału dowodowego wynika, że dawna działka nr [...] o powierzchni [...] m2, po podziale wchodziła w skład działek o numerach: [...]. Na własność B. S. przekazano działki nr [...] o łącznej pow. [...] m2, co stanowiło 67% powierzchni dawnej działki nr [...], a na rzecz Państwa przejęto obszar o powierzchni [...] m2, czyli 33% przedmiotowego gruntu. Z nieruchomości objętej wnioskiem o zwrot została przejęta cała działka nr [...] o powierzchni [..] m2 oraz część o powierzchni [...] m2 działki nr [...] o ogólnej powierzchni [...] m2. Z kolei według "Wykazu powierzchni przechodzących bez odszkodowania na własność Państwa" Ks. Rob. [...], mapy sytuacyjnej z projektowanym podziałem nieruchomości wyznaczonych na cele budownictwa jednorodzinnego wpisanej do ewidencji w składnicy geodezyjnej w dniu [...] kwietnia 1972 r. nr [...] i rejestru pomiarowego nowego stanu własności, sporządzonego w oparciu o projekt podziału obszaru [...], wyznaczonego na cele budownictwa jednorodzinnego Uchwałą Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] października 1964 r. nr [...], Ks. rob. [...], działka oznaczona po podziale nr [...] o powierzchni [...] m2 przeznaczona została pod poszerzenie ulicy [...], natomiast działka nr [...] o powierzchni [...] m2 stała się w wyniku podziału własnością osób trzecich jako działka budowlana. Aktualnie nieruchomość przejęta na rzecz Państwa w stanowi część działki nr [...] oraz część działki nr [...] w obrębie [...]. W tej sytuacji Wojewoda uznał, że wymieniona we wnioskach o zwrot działka oznaczona aktualnie nr [...] nie wchodziła w skład dawnej działki nr [..]. W związku z powyższym brak jest podstaw do merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie zwrotu przedmiotowej działki na wniosek spadkobierców B. S. Zatem organ I instancji zasadnie umorzył postępowanie w tej części. Natomiast część działki nr [...] o powierzchni [....] m2 w wyniku dokonanego podziału stała się własnością osób fizycznych jako działka budowlana. Stan własności przedmiotowej nieruchomości przez osoby fizyczne potwierdza aktualny wypis z ewidencji gruntów i budynków. Organ odwoławczy zauważył przy tym, że zgodnie z przyjętym orzecznictwem sądów postępowanie administracyjne o zwrot wywłaszczonej nieruchomości może się toczyć wyłącznie wtedy, gdy Skarb Państwa (albo jednostka samorządu terytorialnego) jest właścicielem nieruchomości. Zatem zwrot wywłaszczonej nieruchomości niebędącej własnością Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego nie przysługuje, niezależnie od faktu, czy dana nieruchomość jest zbędna na cel określony w decyzji wywłaszczeniowej, czy też nie. W rozpoznawanej sprawie ani Skarb Państwa, ani jednostka samorządu terytorialnego nie są właścicielami przedmiotowej nieruchomości. W związku z tym żądanie jej zwrotu nie mogło zostać uwzględnione, gdyż stanowi ona obecnie własność osób fizycznych. Natomiast w kwestii możliwości zwrotu nieruchomości stanowiącej obecnie część działki nr [...] w obrębie [...] organ I instancji stwierdził, że na części tej nieruchomości zrealizowano parking, ponadto służy ona jako droga dojazdowa do nieruchomości oznaczonych jako działki nr [...], które nie mają dostępu do drogi publicznej. Podczas oględzin działki nr [...], przeprowadzonych w dniu [...] maja 2007 r. ustalono, że część działki porośnięta jest trawą i drzewami, zaś na części znajduje się ogrodzenie nieruchomości przyległej. Organ I instancji uznał w zaskarżonej decyzji, że pomimo niezrealizowania na przedmiotowej nieruchomości celu wywłaszczenia, tj. poszerzenia ulicy [...], właściciele powstałych w wyniku podziału działek nr [...] wykorzystują ją zgodnie z przeznaczeniem wynikającym z dokonanego podziału jako dostęp do drogi publicznej, zatem brak jest podstaw do zwrotu tej nieruchomości. To stanowisko organ II instancji uznał za wadliwe. Wojewoda podniósł, że w jego ocenie art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami wyraźnie formułuje przesłanki zwrotu wywłaszczonej nieruchomości stanowiąc, że brak realizacji celu wywłaszczenia w odpowiednim terminie obliguje organ do jej zwrotu. Nadto nie ma znaczenia sposób wykorzystania nieruchomości objętej roszczeniem o zwrot, jeśli owo faktyczne zagospodarowanie nie stanowi przeszkody do zwrotu. W aktach sprawy brak jest dowodów wskazujących na zagospodarowanie działki nr [..] zgodnie z celem wywłaszczenia, tj. poszerzenie ulicy [...]. Potwierdzeniem innego przeznaczenia działki nr [...] jest wypis z ewidencji gruntów, zgodnie z którym jest ona oznaczona jako zurbanizowane tereny niezabudowane (Bp). Organ odwoławczy wskazał, że fakt, iż nieruchomość jest wykorzystywana jako dojazd do innych działek, nie stanowi, w jego ocenie, przesłanki odmowy jej zwrotu. Dowodem wskazującym na realizację celu wywłaszczenia może być jednie ustalenie, że przedmiotowa nieruchomość stanowi drogę w rozumieniu art. 2a ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych. W tej sytuacji Wojewoda uznał, że niezbędnym jest przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego przez organ I instancji zmierzającego do wykazania w sposób niebudzący wątpliwości realizację bądź brak realizacji celu wywłaszczenia na omawianej działce. Niezależnie od tego zauważył, że w aktach sprawy brak jest zawiadomienia o którym mowa w art. 10 kpa, informującego strony o zgromadzeniu całości materiału dowodowego, stanowiącego podstawę do zakończenia sprawy decyzją administracyjną oraz o możliwości zapoznania się ze zgromadzoną dokumentacją oraz wypowiedzenia w sprawie. Mając na uwadze powyższe Wojewoda stwierdził, że rozstrzygnięcie organu I instancji narusza art. 10 kpa. Ponadto narusza art. 7 i art. 77 § 1 kpa zobowiązujące organ administracyjny do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i rozstrzygnięcia jej po zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący. Rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy zgodnie z prawem wymaga bowiem przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części. Mając powyższe na uwadze, organ odwoławczy uchylił w całości decyzję Starosty L. nr [...].

Na decyzję Wojewody [...] skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła I. S. W uzasadnieniu skargi podniosła, że nie zgadza się z rozstrzygnięciem organu odwoławczego i chce zwrotu całej nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] o powierzchni [...] m2. Skarżąca podniosła, że to Skarb Państwa odebrał jej poprzedniczce prawnej nieruchomość i ponosi za to pełną odpowiedzialność. Wskazała, że do 1983 r. H. S. płaciła podatek za całą nieruchomość o powierzchni [....] m2, bo takie dostawała roczne nakazy. Podkreśliła, że organ I instancji prowadził całe postępowanie bardzo opieszale, bez udostępnienia stronom zebranych materiałów oraz dowodów. Wyjaśniła również, że skarga jej oparta jest na podstawie art. 229, 136-142 i 216 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (j.t. z 2004 r. Dz. U. Nr 261, poz. 2603, ze zm.).

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wskazuje na niezasadność skargi.

Przede wszystkim przypomnieć należy, że kwestię wydawania przez organ administracji decyzji w postępowaniu odwoławczym reguluje przepis art. 138 § 1 kpa. Przepis ten określa sposoby zakończenia postępowania odwoławczego. Organ odwoławczy może utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji albo uchylić tę decyzję i bądź merytorycznie rozstrzygnąć sprawę, bądź wydać jedno z dwóch rozstrzygnięć procesowych, tj. umorzyć postępowanie pierwszej instancji (art. 138 § 1 pkt 2 kpa) lub przekazać sprawę temu organowi do ponownego rozpoznania (art. 138 § 2 kpa). Kontrolowana decyzja Wojewody [...] z dnia [..] marca 2010 r. jest decyzją kasacyjną, wydaną na podstawie art. 138 § 2 kpa. Przepis ten upoważnia organ odwoławczy do wydania decyzji (kasacyjnej) wówczas, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Dopuszczalność podjęcia przez organ odwoławczy decyzji kasacyjnej związana jest postępowaniem wyjaśniającym (dowodowym), przeprowadzanym przez organ I instancji, co wymaga odniesienia się do wyznaczonego przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego zakresu postępowania dowodowego przed organem II instancji. Granice postępowania wyjaśniającego przed organem odwoławczym są określone przepisem art. 136 kpa. Braki w postępowaniu dowodowym przeprowadzonym przez organ I instancji w sprawie rozstrzygniętej zaskarżoną odwołaniem decyzją tego organu mogą być albo usunięte i uzupełnione przez organ II instancji w granicach określonych w przepisie art. 136 kpa, albo przez organ I instancji po uchyleniu decyzji tego organu i przekazaniu mu sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ odwoławczy. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy przyjąć należy, że trafnie organ II instancji zakwestionował prawidłowość przeprowadzonego przez organ I instancji postępowania wyjaśniającego. Tym samym prawidłowo Wojewoda zastosował przepis art. 138 § 2 kpa, ponieważ zakres postępowania wyjaśniającego, które miałoby być przeprowadzone, jest znaczny i przekracza granice wyznaczone przez art. 136 kpa.

Przede wszystkim, co podnosi także w złożonej skardze skarżąca, jak wynika z akt sprawy, organ I instancji naruszył w niniejszym postępowaniu przepisy art. 10 kpa poprzez niepowiadomienie stron postępowania o zakończeniu przez organ zbierania w sprawie materiałów i dowodów. Postępując w ten sposób organ I instancji uniemożliwił stronom wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszenie ewentualnie dodatkowych żądań. Należy podkreślić, że obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie jest pouczenie strony o prawie zapoznania się z aktami i złożenia końcowego oświadczenia. Brak w aktach dowodu, że organ prowadzący postępowanie pouczył stronę o przysługującym jej prawie, uzasadnia zarzut, że organ naruszył obowiązek ustalony w art. 10 kpa. Realizacją ogólnej zasady czynnego udziału strony w postępowaniu jest stworzenie przez organ administracji publicznej możliwości wypowiedzenia się przez stronę co do przeprowadzonych dowodów. Przeprowadzenie dowodu dopiero wtedy czyni wiarygodną okoliczność faktyczną, gdy strona mogła się wypowiedzieć co do dowodu (wyrok NSA z dnia 5 kwietnia 2001 r., sygn. akt II SA 1095/00, LEX nr 53441). Prawidłowo zatem organ odwoławczy uznał, że wskazane naruszenie przepisów postępowania przez organ I instancji mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy i zwracając przedmiotową sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji nakazał temu organowi przeprowadzenie ponownego postępowania wyjaśniającego z zastosowaniem i poszanowaniem wszystkich zasad postępowania administracyjnego wynikających z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym również zasady czynnego udziału stron w postępowaniu administracyjnym wynikającej z treści art. 10 kpa. Zasadnie również organ odwoławczy postawił organowi I instancji zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego, czyli art. 137 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (j.t. z 2004 r. Dz. U. Nr 261, poz. 2603, ze zm.). Wyjaśnić bowiem należy, że jak wynika z akt sprawy przedmiotowe postępowanie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości przed organem I instancji prowadzone było na podstawie art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Przepis ten stanowi, że poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli stosownie do przepisu art. 137 tej ustawy stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami definiuje pojęcie zbędności stanowiąc w ustępie 1, że nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu (pkt 1) albo pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany (pkt 2). Przypomnieć należy, że na mocy art. 216 ust. 1 tej ustawy przepisy jej rozdziału 6 działu III (czyli dotyczące zwrotu wywłaszczonych nieruchomości) stosuje się także do nieruchomości przejętych lub nabytych na rzecz Skarbu Państwa na podstawie ustawy z dnia 22 maja 1958 r. o terenach dla budownictwa domów jednorodzinnych w miastach i osiedlach (Dz. U. Nr 31, poz. 138, ze zm.). Organu I instancji ustalił w trakcie postępowania wyjaśniającego, że na części wnioskowanej do zwrotu część działki nr [...] zrealizowano parking, ponadto służy ona jako droga dojazdowa do nieruchomości oznaczonych jako działki nr [...], które nie mają dostępu do drogi publicznej. Działka jest porośnięta trawą i drzewami. Na pozostałej części tej działki znajduje się ogrodzenie nieruchomości przyległej. Te ustalenia faktyczne nie są sporne w sprawie. Zatem całkowicie niezrozumiałe jest stanowisko organu I instancji wyrażone w wydanej decyzji, zgodnie z którym organ ten nie kwestionuje faktu niewykorzystania spornej nieruchomości na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, tj. poszerzenie ulicy [...], jednocześnie wbrew przepisom art. 136 i 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami orzeka, że ze względu na faktyczny sposób wykorzystania tej nieruchomości jako dostępu do drogi publicznej brak jest podstaw prawnych do zwrotu tej nieruchomości. Takie nieznajdujące uzasadnienia prawnego stanowisko organu I instancji prawidłowo organ II instancji uznał za wadliwe, słusznie podkreślając, że brak realizacji celu wywłaszczenia w odpowiednim terminie obliguje organ do jej zwrotu, zaś obecny sposób wykorzystania nieruchomości objętej roszczeniem o zwrot, jeśli owo faktyczne zagospodarowanie nie stanowi przeszkody do zwrotu, nie ma doniosłości prawnej w sprawie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości. W aktach sprawy brak jest dowodów wskazujących na zagospodarowanie działki nr [...] zgodnie z celem wywłaszczenia, tj. poszerzenie ulicy [...]. Potwierdzeniem innego przeznaczenia działki nr [...] jest również wypis z ewidencji gruntów, zgodnie z którym jest ona oznaczona jako zurbanizowane tereny niezabudowane. Zgodnie z prawem Wojewoda wskazał, że fakt, iż nieruchomość jest wykorzystywana jako dojazd do innych działek, nie stanowi w rozpatrywanej sprawie przesłanki odmowy jej zwrotu. Prawidłowo także organ odwoławczy uznał, że dowodem wskazującym na realizację celu wywłaszczenia w stosunku do przedmiotowej nieruchomości może być jednie ustalenie, że stanowi ona drogę w rozumieniu art. 2a ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych. Zasadnie również w tej sytuacji Wojewoda uznał, że niezbędnym jest przeprowadzenie przez organ I instancji postępowania wyjaśniającego zmierzającego do wykazania w sposób niebudzący wątpliwości realizacji bądź braku realizacji celu wywłaszczenia na działce nr [...].

Brak jest także podstaw prawnych do kwestionowania zasadności stanowiska organu II instancji dotyczącego pozostałych działek będących przedmiotem wniosku o zwrot. Jak bowiem wynika z zebranego w sprawie materiału dowodowego dawna działka nr [...] o powierzchni [..] m2 po podziale weszła w skład działek o numerach: [...]. Na własność B. S. przekazano działki nr [...] (obecnie działki oznaczone nr [...]) o łącznej powierzchni [...] m2, co stanowiło 67% powierzchni dawnej działki nr [...], a na rzecz Państwa przejęto działki o nr [...], o powierzchni [...] m2, czyli 33% przedmiotowego gruntu. Z nieruchomości objętej wnioskiem o zwrot, została przejęta na własność Państwa cała działka nr [...] o powierzchni [..] m2 oraz część o powierzchni [...] m2 z działki nr [...] o ogólnej powierzchni [...] m2. W sumie zatem wywłaszczony został obszar o powierzchni [...] m2. Działka nr [...] (obecnie stanowiąca cześć działki oznaczonej numerem [...]) stanowi własność Miasta W. i przeznaczona została pod poszerzenie ulicy [...], natomiast jak ustalił organ cała działka nr [...] o powierzchni [...] m2 (obecnie stanowiąca cześć działki oznaczonej nr [...] w obrębie [...]) w wyniku podziału dokonanego na mocy art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 22 maja 1958 r. o terenach dla budownictwa domów jednorodzinnych w miastach i osiedlach stała się własnością osób fizycznych. Skarżąca zasadnie podnosi, że w tej kwestii zebrana przez organy dokumentacja jest niekompletna. W aktach sprawy brak jest bowiem dokumentów potwierdzających tytuł własności osób fizycznych do przedmiotowej części działki nr [...], co rodzi u skarżącej wątpliwości co do prawidłowości stanowiska organu, że ta część działki nr [...], jako niebędąca własnością Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego nie może podlegać zwrotowi. Również te braki dokumentacji organ I instancji winien uzupełnić przy ponownym rozpatrywaniu sprawy z urzędu lub na wniosek skarżącej w celu wykazania, że spełnione są przesłanki z art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami, który stanowi, że roszczenie, o którym mowa w art. 136 ust. 3 tej ustawy, nie przysługuje, jeżeli przed dniem jej wejścia w życie nieruchomość została sprzedana albo ustanowiono na niej prawo użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej. Oznacza to, że jeżeli w przedmiotowej sprawie dokumenty zebrane przez organ potwierdzą przy ponownym jej rozpatrywaniu, że przedmiotowa część działki nr [...] została sprzedana lub oddana w użytkowanie wieczyste, to nie podlega ona zwrotowi i to niezależnie od tego, czy stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Wobec tego w przypadku potwierdzenia przy ponownym rozpatrywaniu sprawy zaistnienia negatywnej przesłanki z art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami w stosunku do przedmiotowej części działki nr [...], przepisy art. 136 i art. 137 tej ustawy w ogóle nie będą miały zastosowania. Przywołać w tej kwestii można wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 sierpnia 2008 r. sygn. akt I OSK 1179/07, w którym Sąd ten stwierdził, że "Nie jest możliwe wydanie decyzji o zwrocie nieruchomości poprzedniemu właścicielowi, jeśli Skarb Państwa albo gmina nią nie władają. Sam fakt utraty władania nieruchomością przez Skarb Państwa albo gminę stanowił negatywną przesłankę orzeczenia o zwrocie nieruchomości bez badania, czy nieruchomość została wykorzystana na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu." Prawidłowo również organ odwoławczy stanął na stanowisku, że skoro, jak wynika z akt sprawy, działka oznaczona obecnie nr [...] nie wchodziła w skład dawnej działki nr [...], a zatem nigdy nie była własnością poprzedniczki prawnej skarżącej, to brak jest podstaw do wydawania merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie zwrotu przedmiotowej działki na wniosek spadkobierców B. S. Oznacza to, że Starosta L. zasadnie w tej części umorzył postępowanie zwrotowe.

Mając powyższe na uwadze, Sąd stwierdził, że postępowanie odwoławcze w przedstawionej sprawie zostało należycie przeprowadzone. Organ II instancji w oparciu o posiadane dokumenty prawidłowo ustalił stan faktyczny i prawny sprawy i w sposób wyczerpujący przedstawił okoliczności, które przesądziły, że sprawa wymaga ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Wydane rozstrzygnięcie oparte zostało o prawidłowo zinterpretowane przepisy prawa oraz właściwą analizę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, co znalazło prawidłowe odzwierciedlenie w uzasadnieniu wydanej przez organ II instancji decyzji.

Biorąc powyższe pod uwagę Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) orzekł jak w sentencji.