Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 726/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2015-10-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 148
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Klotz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz Sędzia WSA Joanna Brzezińska Protokolant Starszy sekretarz sądowy Jakub Jagodziński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 października 2015 r. sprawy ze skargi Spółki A w P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania administracyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] października 2014r o numerze [...] Starosta W. orzekł, na podstawie art. 105 § 1 oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie uchylenia decyzji Starosty W. znak: [...] z dnia [...] grudnia 2008 r. obejmującej pozwolenie na budowę budynku handlowego I. wraz z infrastrukturą techniczną na działkach nr [...],[...],[...],[...],[...],[...] przy ul. T. i ul. [...] M. w W. oraz pozwolenie na rozbiórkę istniejących budynków na działkach 91 i 103 przy ul. [...] M. w W. z uwagi na jego bezprzedmiotowość.

Jak wynika z uzasadnienia decyzji, w dniu [...] listopada 2012 r. B. U., powołując się na przesłanki art. 145 § 1 pkt 5 Kpa, wystąpiła z wnioskiem do Starosty W. o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Starosty W. z dnia [...] grudnia 2008 r. Nr [...], znak [...], zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą firmie K. Sp. z o.o. w P. pozwolenia na budowę budynku handlowego I. wraz z infrastrukturą techniczną przy ul. T. i ul. [...] M. w W. oraz pozwolenia na rozbiórkę istniejących budynków przy ul. [...] M. w W. oraz o uchylenie przedmiotowej decyzji na podstawie art. 151 pkt 1 Kpa.

Jako podstawę złożenia powyższego wniosku, B. U., będąca współwłaścicielką działki nr [...], sąsiadującej z terenem inwestycji, wskazała wyjście na jaw nowej, nieznanej dotąd organowi wydającemu decyzję istotnej dla sprawy okoliczności faktycznej istniejącej w dniu wydania decyzji. Jak podniosła wnioskodawczyni, granice nieruchomości, na której zlokalizowana została inwestycja przebiegają w sposób inny, niż przedstawił to inwestor, co powoduje częściowe zlokalizowanie inwestycji na działce należącej do wnioskodawczyni. Wnioskodawczyni wskazała na postanowienie z dnia [...] listopada 2012 r., sygn. [...], którym Sąd Okręgowy w T. oddalił apelację od postanowienia Sądu Rejonowego w W. z dnia [...] maja 2012 r., sygn. [...] o zasiedzeniu części nieruchomości działki nr [...], na której zlokalizowano obiekt I. W następstwie zasiedzenia z dniem [...] listopada 1983 r. część nieruchomości, na której zlokalizowano sporną inwestycję stała się własnością J. M. S., od której tę nieruchomość nabyli następnie B. i J. U.

Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2012 r., znak [...], Starosta W. wznowił postępowanie zakończone przedmiotową decyzją. Postępowanie to zostało następnie zawieszone postanowieniem z dnia [...] grudnia 2012r., znak [...] do czasu rozstrzygnięcia przez Wojewodę [...] sprawy w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty W. z dnia [...] grudnia 2008r. Nr [...], znak [...].

Decyzją z dnia [...] lutego 2013r., znak: [...].,[...] Wojewoda [...] odmówił stwierdzenia nieważności powyższej decyzji. Decyzja z dnia [...] lutego 2013r. została następnie uchylona w dniu [...] maja 2013 r. przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (nr [...]) w zakresie miejsc postojowych usytuowanych na działce nr [...], w tym zakresie organ stwierdził również nieważność decyzji Starosty W. z dnia [...] grudnia 2008 r. Nr [...], znak [...]. W pozostałej części zaskarżona decyzja utrzymana została w mocy.

W dniu [...] stycznia 2014 r., po wydaniu przez Wojewodę [...] postanowienia z dnia [...] grudnia 2013 r., wyznaczającego Staroście W. 30-dniowy termin do załatwienia sprawy z wniosku B. U., co nastąpiło po rozpoznaniu zażalenia wnioskodawczyni na bezczynność Starosty W., organ, którego bezczynność stwierdzono wydał decyzję nr [...], którą umorzył wznowione postępowanie. Jako przyczynę umorzenia organ wskazał uchybienie przez wnioskodawczynię terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Od decyzji tej odwołanie złożyła następnie wnioskodawczyni.

Po rozpoznaniu odwołania, Wojewoda [...], decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r. Nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

W toku dalszego postępowania, ustalono, że pismem z dnia 14 sierpnia 2014 r., stanowiącym odpowiedź B. U. na wezwanie do złożenia wyjaśnień i przedstawienia dowodów, wezwana złożyła budzące wątpliwości wyjaśnienia. Wskazała bowiem inną niż uprzednio podstawę wznowienia, tj. art. 145 § 1 pkt 4 Kpa.

Biorąc pod uwagę przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 Kpa, Starosta W. uznał, że okoliczność przedstawiona przez B. U. we wniosku wszczynającym postępowanie wznowieniowe nie wyczerpuje tychże przesłanek. Wyrok Sądu Rejonowego w W. bowiem, wydany w dniu [...] maja 2012 r., o stwierdzeniu zasiedzenia nieruchomości, na który powoływała się wnioskodawczyni, nie istniał w dniu wydania decyzji. Za chybiony organ uznał argument wnioskodawczyni, że nabycie prawa do własności spornego gruntu zostało jedynie potwierdzone wyrokiem sądu, bowiem to prawomocne orzeczenie sądu deklaratoryjnie potwierdza nabycie własności z mocy prawa.

Odnosząc się natomiast do powołanego przez stronę art. 145 § 1 pkt 4 Kpa, organ uznał, że stanowi to pomyłkę.

Oceniając z kolei terminowość złożenia wniosku w oparciu o art. 148 Kpa, organ stwierdził, iż we wniosku z dnia [...] listopada 2012 r. B. U. nie wskazała daty, w której dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania, ani na to dowodu. W związku z powyższym, wnioskodawczyni wezwana została do wykazania przesłanek, z których wywodzi interes prawny oraz daty, w jakiej dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia.

Jak wynika z odpowiedzi wnioskodawczyni, wskazała ona, że o wyroku sądu dowiedziała się w listopadzie 2012 r. dowodem na to jest natomiast jego przesłuchanie. Nie wskazała natomiast, mimo wezwania przez organ, czy mowa jest o wyroku Sądu Rejonowego w W. z dnia [...] maja 2012 r. czy też o wyroku Sądu Okręgowego w T. z dnia [...] sierpnia 2014 r.

Organ stwierdził, że B. U. o treści wyroku Sądu Rejonowego w W. dowiedziała się w dniu ogłoszenia wyroku, tj. w dniu [...] maja 2012 r. Data ta uznana została przez organ jako dzień, w którym wnioskodawczyni powzięła informację mogącą stanowić przyczynę wznowienia postępowania, co spowodowało uchybienie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Skarżąca nie ustosunkowała się ponadto do pisma organu, którym wzywano ją do wyjaśnienia udziału pełnomocnika.

W związku z powyższym organ orzekł o umorzeniu postępowania.

Od decyzji odwołanie wniosła B. U. Odwołująca się wniosła o uchylenie zakwestionowanej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Odwołująca się podniosła, że mylnie organ pierwszej instancji przyjął, iż za datę dowiedzenia się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia uznać należy dzień wydania wyroku przez sąd rejonowy, bowiem orzeczenie to mogło zostać zmienione przez sąd drugiej instancji. Odwołująca się zakwestionowała ponadto swój brak współpracy z organem, argumentując, że to organ miał obowiązek dokładnego ustalenia stanu faktycznego sprawy. Podniosła również niezasadność zastosowania art. 64 § 2 Kpa w sytuacji, w której postępowanie zostało już wszczęte. Odwołująca się wskazała, że stan prawny nieruchomości był inny, niż ustalony przez organ pierwszej instancji w grudniu 2008 r. Zasiedzenie części nieruchomości, na której zlokalizowana jest inwestycja nastąpiło bowiem z dniem [...] listopada 1984 r., co wynika z postanowienia sądu. Zatem w dniu wydania decyzji w 2008 r. istniały inne granice nieruchomości, niż wskazane we wniosku inwestora.

Odwołująca się wskazała, że nawet w przypadku uznania, że wniosek o wznowienie postępowania złożony został z uchybieniem terminu, organ postępowanie wznowieniowe winien był wszcząć z urzędu.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2015r. nr [...] Wojewoda [...], na podstawie art. 138 § 2 w zw. Z art. 145 § 1 pkt 5 i art. 148 § 1 Kpa oraz art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 267) uchylił zaskarżoną decyzję w całości, przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

Organ drugiej instancji podniósł, że odwołująca się jako podstawę wniosku o wznowienie wskazała przesłankę z art. 145 § 1 pkt 5 Kpa. Organ odwoławczy podzielił zawarte w odwołaniu stanowisko, że jedynie prawomocne orzeczenie sądu spowodowało w niniejszej sprawie wyjście na jaw nowych faktów, wskazując że postanowieniem z dnia [...] listopada 2012 r. sygn. [...] Sąd Okręgowy w T, oddalił apelację Starosty W, od postanowienia Sądu Rejonowego w W, z dnia [...] maja 2012 r. sygn. akt [...] stwierdzającego, że J. M. S. nabyła własność części nieruchomości położonej w W. przy ul. T. [...], nr działki [...], dla której Sąd Rejonowy w W. prowadzi Księgę Wieczystą Kw Nr [...] stanowiącej pas gruntu przylegający do działek nr [...],[...] i [...] o długości 43,05 metra, o szerokości 0,95 metra, od strony działki [...] przy punkcie [...], biegnący do punktu [...], o powierzchni 13 m², oznaczonej na szkicu sytuacyjnym z dnia [...] maja 2012 r. przez zasiedzenie z dniem [...] listopada 1983 r. B. U. natomiast złożyła wniosek o wznowienie w dniu [...] listopada 2012 r., a zatem zachowała termin, o którym mowa w art. 148 § 1 Kpa. Organ podkreślił, że wnioskodawczyni, w odpowiedzi na wezwanie organu sprecyzowała swój wniosek i udowodniła zachowanie terminu. Odnosząc się do zmiany przez wnioskodawczynię podstawy prawnej żądania wznowienia, organ odwoławczy uznał to za omyłkę pisarską. Również za nieprawidłowe, według Wojewody, należało uznać wywody organu o braku zachowania terminu i przyjęcie przez organ, iż terminem tym był [...] maja 2012 r., gdyż w tej dacie postanowienie sądu było jeszcze nieprawomocne.

Na powyższą decyzję skargę do sądu administracyjnego wniósł uczestnik przedmiotowego postępowania administracyjnego K. sp. z o.o. z siedzibą w P.

Strona skarżąca, zarzucając organowi naruszenie art. 148 § 1 Kpa, wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji.

Jak podniósł pełnomocnik skarżącej, w przypadku badania zachowania terminu do przedłożenia wniosku o wznowienie postępowania, jeżeli okolicznością uzasadniającą wznowienie jest orzeczenie sądu, bez znaczenia jest kwestia prawomocności takiego orzeczenia. W związku z powyższym, w opinii strony skarżącej, organ odwoławczy błędnie uznał, że składając wniosek po 6 miesiącach od dnia wydania przez Sąd Rejonowy w W. postanowienia w przedmiocie zasiedzenia, wnioskodawczyni zachowała wynikający z ustawy termin.

Strona skarżąca podniosła ponadto, że orzeczenie wydane przez Sąd Rejonowy w W. było jedynie orzeczeniem deklaratoryjnym, potwierdzającym zaistniały stan rzeczy. Nową okolicznością faktyczną, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 5 Kpa jest natomiast zasiedzenie, które miało miejsce już w 1983 r. i o którym wnioskodawczyni mogła dowiedzieć się wcześniej.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie wraz z argumentacją zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem oceny Sądu jest decyzja Wojewody [...] wydana w trybie art. 138 § 2 Kpa. Przepis ten stanowi, że organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Zadaniem Sądu było zatem dokonanie oceny zasadności podjęcia przez organ odwoławczy decyzji kasacyjnej, tj. decyzji o uchyleniu decyzji organu I instancji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia temu organowi.

Określona w powołanym przepisie konstrukcja prawna decyzji kasacyjnej oparta została na dwóch przesłankach, które muszą wystąpić łącznie. Mianowicie musi nastąpić: 1) stwierdzenie przez organ odwoławczy, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania oraz 2) uznanie przez organ odwoławczy, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie mu sprawy do ponownego rozpoznania jest wyjątkiem od zasady, wedle której organ odwoławczy ma obowiązek rozpoznania sprawy co do meritum. Powody więc, dla których organ odwoławczy tego rodzaju postanowienie podejmuje, muszą ściśle odpowiadać przesłankom z art. 138 § 2 Kpa. Nie wystarczy przy tym ogólne wymienienie dostrzeżonych czy domniemanych uchybień. Konieczne jest, aby wynikiem stwierdzonych i realnie istniejących wad postępowania przed organem I instancji, konieczne było ponowne przeprowadzenie postępowania.

W piśmiennictwie podkreśla się, że organ odwoławczy – prowadząc postępowanie wyjaśniające powinien dążyć przede wszystkim do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, a tym samym do jej zakończenia. Zatem ilekroć jest to możliwe, powinien on rozstrzygnąć sprawę w sposób określony w § 1 art. 138 Kpa (J. P. Tarno, Uprawnienia decyzyjne organu odwoławczego w świetle znowelizowanego art. 138 k.p.a.; (w:) Analiza i ocena zmian kodeksu postępowania administracyjnego w latach 2010 - 2011, pod red. M. Błachuckiego, T. Górzyńskiej, G. Sibigi, wyd. NSA, Warszawa 2012).

Jeżeli organ II instancji uchyla decyzję organu I instancji na podstawie art. 138 § 2 Kpa i przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, to musi wykazać przesłanki takiego działania, opisane w art. 138 § 2 Kpa. Jeżeli organ II instancji jedynie kwestionuje rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji, lecz nie wskazuje na uchybienia w ustalonym stanie faktycznym i z tej przyczyny nie podnosi potrzeby przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego, to powinien wydać postanowienie reformatoryjne - rozstrzygające co do istoty sprawy w rozumieniu dyspozycji art. 138 § 1 pkt 2 Kpa.

Z prawnego ukształtowania konstrukcji kasacyjnego rozstrzygnięcia organu II instancji wynika, że jedynie kwalifikowana postać naruszenia przepisów postępowania, a zatem takiego naruszenia, które wiąże się z tym, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie uzasadnia wyjątek od zasady merytorycznego orzekania. Inne wady takiego postępowania, jak i decyzji wydanej w pierwszej instancji nie dają organowi II instancji podstaw do wydania decyzji kasacyjnego tego typu. Taki rodzaj decyzji organu II instancji, stanowiący wyłom od zasady merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy, nie może podlegać wykładni rozszerzającej. Co do zasady bowiem, orzeczenie organu odwoławczego winno mieć charakter reformacyjny (określony w art. 138 § 1 Kpa), zaś uprawnienia kasacyjne tego organu mają charakter wyjątkowy (por. wyrok NSA z dnia 11 lutego 2015 r., sygn. II OSK 1663/13).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy należy stwierdzić, że Wojewoda [...] zaskarżoną decyzją wydaną na podstawie art. 138 § 2 Kpa wykazał w jakim zakresie zachodzi konieczność ponownego wyjaśnienia sprawy przez organ I instancji, ponadto jakie czynności należy w sprawie przeprowadzić oraz do wyjaśnienia jakich okoliczności mają one zmierzać.

W ocenie Sądu, organ prawidłowo zastosował w sprawie art. 138 § 2 Kpa wskazując, że konieczny do wyjaśnienia przez organ I instancji zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Wykazał i uzasadnił konieczność przeprowadzenia w sprawie postępowania, którego zakres ma istotny wpływ na wynik sprawy. Konieczność uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie, jest na tyle istotna, że wykracza poza ramy dodatkowego postępowania, które organ II instancji mógł uzupełnić w ramach własnych kompetencji albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Oznacza to, że organ nie mógł w przedmiotowej sprawie skorzystać z rozwiązań art. 136 Kpa.

Podkreślić również należy, że przedmiotowa sprawa dotyczy postępowania prowadzonego w nadzwyczajnym trybie – wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną na wniosek strony. W Kodeksie postępowania administracyjnego nie zostało określone, jakie wymogi musi spełniać podanie o wznowienie postępowania. Brak przepisów szczególnych oznacza, że należy w tym zakresie stosować przepisy o podaniach. Rozważając kwestię wymogów formalnych podania o wznowienie postępowania, należy mieć na względzie rozwiązanie przyjęte w art. 145 § 1 Kpa żądanie wznowienia postępowania może opierać się tylko na jednej z podstaw wyliczonych w art. 145 § 1, art. 145a i art. 145b § 1 K.p.a. Braku przytoczenia podstaw wznowienia nie można kwalifikować jako braku materialnego, który nie podlega uzupełnieniu. Najpierw należy więc wezwać stronę do uzupełnienia braku, a dopiero bezskuteczność wezwania powinna skutkować wydaniem postanowienia o odmowie wznowienia (por. R. Stankiewicz, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Warszawa 2014).

W ocenie Sądu brak formalny wniosku o wznowienie postępowania, polegający na niewskazaniu lub niedokładnym wskazaniu podstawy wznowienia, jest brakiem usuwalnym poprzez wezwanie do jego uzupełnienia. Wskazanie podstawy wznowienia postępowania nie polega przy tym na przepisaniu treści przywołanych powyżej przepisów, ale na skonkretyzowaniu i zindywidualizowaniu tej podstawy. Organ prowadząc postępowanie na wniosek strony związany jest przesłankami wznowieniowymi zawartymi w takim wniosku i nie może odnosić się do innych przesłanek. Jak podkreśla się w orzecznictwie sądowym podana przez stronę w podaniu o wznowienie postępowania podstawa tego wznowienia wiążąco wyznacza granice tego nadzwyczajnego postępowania. Z tego tytułu organ prowadzący postępowanie dla ustalenia istnienia podstaw wznowienia nie może wyjść poza te granice (por. G. Łaszczyca, Cz. Matysz, A. Matar, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz Lex 2010 wyrok WSA w Warszawie z 11 września 2008 r. I SA/Wa 864/08, Lex nr 454075). Wola strony dotycząca zarówno przesłanek, jak i trybu wznowienia decyzji, nie może być dorozumiana.

Skoro organ administracyjny związany jest wolą strony wyrażoną w podaniu, to winien jej udzielać niezbędnej pomocy, mającej na celu właściwe sprecyzowanie zakresu i treści jej żądania (Cz. Martysz /w:/ Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz G. Łaszczyca, cz. Martyn, A. Matan, Zakamycze. 2005. Tom II s. 325). Spełnienie wymogów formalnych co do odniesienia do przepisów ustawy, regulujących materię wznowienia postępowania, jak również do stanu faktycznego sprawy, w której postępowanie miałoby zostać wznowione, jest konieczne m.in. dla możliwości oceny tego, czy wniosek został złożony z zachowaniem ustawowego terminu. Przedmiotowa ocena będzie zaś możliwa jedynie wtedy, gdy wiadomym będzie, z jakich okoliczności faktycznych strona wywodzi określone skutki prawne. Zgodnie bowiem z art. 148 § 1 K.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania.

Podkreślenia przy tym wymaga, że obowiązek precyzyjnego oznaczenia okoliczności faktycznych uzasadniających wznowienie postępowania dlatego obciąża stronę domagającą się wznowienia, albowiem tylko strona może posiadać wiedzę na temat tego, kiedy powzięła wiadomość o istnieniu określonych przesłanek wznowieniowych, a także czy pewne zdarzenia faktyczne wywołały dla niej negatywne konsekwencje.

Podkreślić należy, że strona w przedmiotowej sprawie sprecyzowała jako podstawę wznowienia postępowania przesłankę wynikającą z art. 145 § 1 pkt 5 Kpa. Przepis ten stanowi, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Z przepisem tym koresponduje art. 148 § 1 Kpa., który nakłada dla dopuszczalności wniosku konieczność zachowania wymogów formalnych. Zgodnie z przywołanym przepisem podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania.

W okolicznościach rozpoznawanej sprawy organ pierwszej instancji w pierwszej kolejności zobligowany był ustalić, czy termin na złożenie wniosku o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją został zachowany w oparciu o art. 148 § 1 Kpa. Przepis ten nakłada na stronę obowiązek udowodnienia kiedy i w jakiej dacie dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia postępowania, ze ścisłością dostateczną do ustalenia, że jej podanie wpłynęło przed upływem terminu jednomiesięcznego od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia. Nadto organ administracji obowiązany jest z urzędu badać termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, albowiem wszczęcie postępowania wznowieniowego na wniosek strony, mimo uchybienia terminu, stanowi rażące naruszenie prawa, godzi bowiem w zasadę trwałości decyzji administracyjnych. Przepis art. 148 § 1 Kpa wymaga, aby strona rzeczywiście znalazła się w posiadaniu informacji o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia oraz uprawdopodobniła dochowanie tego terminu.

W przedmiotowej sprawie na ustalenie zachowania terminu na złożenie podania o wznowienie postępowania kluczowe znaczenie ma prawomocne orzeczenie sądu o stwierdzeniu zasiedzenia nieruchomości.

Przypomnieć należy, że postanowieniem z dnia [...] listopada 2012 r. sygn. akt [...] Sąd Okręgowy w T. oddalił apelację uczestnika Skarbu Państwa – Starosty W. od postanowienia Sądu Rejonowego w W. z dnia [...] maja 2012 r. sygn. akt [...] stwierdzającego, że J. M. S. nabyła własność części nieruchomości położonej w Wąbrzeźnie przy ul. T. [...], nr działki [...], dla której Sąd Rejonowy w W. prowadzi Księgę Wieczystą Kw Nr [...] stanowiącej pas gruntu przylegający do działek nr [...],[...] i [...] o długości 43,05 m, o szerokości 0,95 m od strony działki [...] przy punkcie [...], biegnący do punktu [...], o powierzchni 13 m² oznaczonej na szkicu sytuacyjnym z dnia [...] maja 2012 r., sporządzonego przez geodetę H. D. przez zasiedzenie z dniem [...] listopada 1983 r.

Skład Sądu rozpoznającego przedmiotową sprawę całkowicie podziela pogląd wyrażony w orzeczeniu WSA w Bydgoszczy z dnia 22 października 2013 r. sygn. akt II SA/Bd 741/13 (wyrok prawomocny), z którego dowód przeprowadzono na rozprawie. Wyrok ten dotyczył innych stron postępowania, ale odnosił się do decyzji Starosty W. z dnia [...] grudnia 2008 r. znak [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę.

W powyższym wyroku Sąd stwierdził, że: "Orzeczenie sądu o stwierdzeniu zasiedzenia stanowi dowód nabycia prawa własności lecz brak deklaratoryjnego orzeczenia w tym przedmiocie nie pozwala na uznanie, że pierwotny stan własności uległ zmianie. Własność jest prawem, którego istota wiąże się z uprawnieniem do korzystania z rzeczy oraz do rozporządzania nią. Nabycie własności przez zasiedzenie to nabycie tego prawa przez posiadacza, związane z upływem określonego ustawowo terminu i choć nabycie własności dokonuje się w tym przypadku z mocy prawa a orzeczenie sądu stwierdzające ten fakt ma charakter deklaratoryjny to konieczny jest upływ czasu, by doszło do nabycia własności, a więc by posiadacz mógł legitymować się prawem własności. Sam fakt posiadania nieruchomości w okresie biegu terminu zasiedzenia nie wiąże się z prawem posiadacza do korzystania z pełni uprawnień właścicielskich, gdyż wprawdzie jako posiadacz samoistny działa on jak właściciel, ale tym właścicielem nie jest, gdyż nie dysponuje np. prawem do rozporządzania nieruchomością.

Okoliczności potwierdzone prawomocnym wyrokiem należy traktować za udowodnione. Przy czym sam wyrok nie jest nowym dowodem w sprawie nieznanym organowi. Nową okoliczność stanowi stan faktyczny i prawny stwierdzony tym orzeczeniem, który istniał w dacie wydania decyzji ostatecznej, a nie był znany organowi. Prawomocny wyrok sądu stwierdzający nabycie prawa własności nieruchomości przez zasiedzenie stanowi potwierdzenie stanu faktycznego, który istniał w dacie wydania pozwolenia na budowę, a który zmaterializował się wraz z uprawomocnieniem orzeczenia sądu powszechnego. Okoliczności pozwalające na stwierdzenie zasiedzenia stanowią określone fakty prawotwórcze lecz w okresie biegu zasiedzenia prawem tym nie są. Dopiero prawomocne orzeczenie sądu potwierdza nabycie własności z mocy prawa.

Organ rozpoznając wniosek we wznowionym postępowaniu bada wpływ zaistniałej podstawy wznowienia na to postępowanie. Jeżeli doszło do błędnego ustalenia stanu faktycznego, ujawnienie nowych dowodów może prowadzić do ustalenia nowych okoliczności i zmiany oceny stanu faktycznego sprawy. Istotnym natomiast elementem jest, by nowa okoliczność lub nowy dowód istniały w dniu wydania decyzji ostatecznej (por. Wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 8 lipca 2015 r., sygn. akt II SA/Bd 385/15).

W świetle powyższego skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W zaskarżonej decyzji organ prawidłowo wskazał podstawę wznowienia postępowania oraz okoliczności wynikające z prawomocnego wyroku Sądu o stwierdzenie zasiedzenia, które należało wziąć pod uwagę jako nową okoliczność nieznaną organowi w dniu wydania decyzji ostatecznej.

Ostatecznie więc stwierdzić trzeba, że co do zasady zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Z wszystkich wyżej wymienionych względów, na zasadzie art. 151 p.p.s.a., skargę należało oddalić.