Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 3422/05
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2006-11-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Celne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 174, art. 176, art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Kazimierz Brzeziński Sędziowie NSA Tadeusz Cysek Maria Myślińska (spr.) Protokolant Karolina Polkowska po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2006 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Krzysztofa P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 31 sierpnia 2005 r. sygn. akt I SA/Bd 318/05 w sprawie ze skargi Krzysztofa P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w T. z dnia 15 marca 2005 r. (...) w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe oraz określenia kwoty podatku od towarów i usług 1. Oddala skargę kasacyjną. 2. Zasądza od Krzysztofa P. na rzecz Dyrektora Izby Celnej w T. kwotę 1.800 zł. /jeden tysiąc osiemset zł./ tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 31 sierpnia 2005 r., I SA/Bd 318/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę Krzysztofa P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w T. z dnia 15 marca 2005 r., (...) w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe, z następującym uzasadnieniem:

Na podstawie zgłoszenia celnego z dnia 4 lipca 2003 r., SAD (...) objęto procedurą dopuszczenia do obrotu samochód osobowy marki Mazda Xedos 6, o nr nadwozia (...), rok prod. 1997 z jednoczesnym zastosowaniem zwolnienia od cła jako rzeczy osobistego użytku osoby fizycznej zgodnie z art. 1904 par. 1 Kodeksu celnego. W wyniku kontroli zgłoszenia celnego stwierdzono, że strona nieudokumentowała w prawidłowy sposób faktu użytkowania pojazdu w czasie pobytu za granicą przez wymagany okres 6 miesięcy przed dniem zakończenia pobytu za granicą.

Decyzją z dnia 4 listopada 2004 r, (...) Naczelnik Urzędu Celnego w B. uznał powyższe zgłoszenie celne za nieprawidłowe w części dotyczącej całkowitego zwolnienia od cła i określił prawidłową wysokość kwoty długu celnego oraz kwotę podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego.

Decyzją z dnia 15 marca 2005 r. Dyrektor Izby Celnej w B. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, na którą Krzysztof P. wniósł skargę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy podniósł, że zgodnie z par. 3 Ministra Finansów z dnia 10 grudnia 2001 r. w sprawie zwolnienia od cła rzeczy osobistego użytku niektórych osób fizycznych /Dz.U. nr 149 poz. 1667/ dokumentem wymaganym do stwierdzenia podstawy stosowania zwolnienia od cła, w przypadku przywozu środków transportu, jest dowód rejestracyjny wydany na nazwisko osoby fizycznej ubiegającej się o zwolnienie od cła. Z treści par. 5 cyt. rozporządzenia wynika ponadto, że dowód rejestracyjny powinien być wystawiony co najmniej 6 miesięcy przed dniem zakończenia pobytu osoby fizycznej za granicą. Dokumentem potwierdzającym pobyt osoby fizycznej za granicą za zgodą władz kraju pobytu, jest zaświadczenie wydawane przez polskiego konsula /par. 3 ust. 1 pkt 1 i par. 4 cyt. rozporządzenia/.

Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie nie było wątpliwości że skarżący spełnił warunek przebywania za granicą kraju przez wymagany okres 12 miesięcy, co potwierdza zaświadczenie wystawione przez konsula. Kwestią sporną w tej sprawie jest natomiast kwestia zachowania przez skarżącego 6 miesięcznego terminu związanego z rejestracją pojazdu przed zakończeniem jego pobytu za granicą.

Sąd wskazał, że z akt sprawy wynika, iż skarżący zakupił wskazany samochód od włoskiej firmy “L." w dniu 28 listopada 2002 r., a następnie w imieniu skarżącego firma “P.", zajmująca się pośrednictwem w załatwianiu formalności prawnych związanych z rejestracją pojazdów złożyła w dniu 20 grudnia 2002 r. “wniosek o dokonanie aktualizacji zmiany własności" pojazdu, przy czym we wniosku jako właściciela pojazdu wskazano włoską firmę “L.". Dowód rejestracyjny na nazwisko Krzysztof P. wystawiony został w dniu 4 kwietnia 2003 r. zaś jako datę rejestracji wskazano datę złożenia wniosku.

W świetle powyższego Sąd zgodził się z organami celnymi, że brak było podstaw do zwolnienia skarżącego od cła. Ze wskazanych przepisów rozporządzenia wynika, że dokumentem wymaganym do zwolnienia od cła jest dowód rejestracyjny wydany na nazwisko osoby fizycznej i że dowód ten powinien być wystawiony co najmniej 6 miesięcy przed dniem zakończenia pobytu osoby fizycznej za granicą. Skoro dowód rejestracyjny na nazwisko Krzysztof P. wystawiony został w dniu 4 kwietnia 2003 r., a skarżący przebywał za granicą do dnia 23 czerwca 2003 r. to zdaniem Sądu wymagany 6 miesięczny termin nie został zachowany.

Sąd nie zgodził się z zarzutem skarżącego, że organy celne wymierzając mu cło w sytuacji gdy najpierw zwolniły go od tego cła naruszyły art. 121 Ordynacji podatkowej. Z art. 6 Kodeksu celnego wynika prawo organów celnych do podejmowania wszelkich czynności kontroli celnej w każdym miejscu i w każdym czasie. Rozszerzenie tej ogólnej zasady nastąpiło w art. 83 Kodeksu celnego, zgodnie z którym organ celny po zwolnieniu towarów może z urzędu lub na wniosek zgłaszającego dokonać kontroli zgłoszenia celnego. W celu upewnienia się o prawidłowości danych zawartych w zgłoszeniu celnym organ może kontrolować dokumenty i dane handlowe dotyczące operacji przywozu lub wywozu towarów objętych zgłoszeniem. Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów celnych nie może być rozumiana jako brak możliwości wymierzenia cła w przypadku, gdy w wyniku kontroli zgłoszenia celnego zostanie stwierdzone naruszenie prawa.

Sąd nie dopatrzył się także naruszenia art. 122 i 125 Ordynacji podatkowej. Przedstawiona przez organy celne ocena zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego dokonana została w zgodzie z zasadą swobodnej oceny dowodów. Organy celne w sposób wszechstronny rozważyły zebrane w sprawie dowody, uwzględniły wszystkie okoliczności mające znaczenie dla oceny ich mocy i wiarygodności, zaś z analizy materiału dowodowego wyciągnęły poprawne i merytorycznie uzasadnione wnioski.

Skarżący wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku domagając się jego uchylenia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Bydgoszczy oraz zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych zarzucając:

1. na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./ -dalej: p.p.s.a. - naruszenie prawa materialnego:

- poprzez zaakceptowanie błędnej wykładni i zastosowania norm prawa określonych w:

- art. 120, 122, 210 par. 1 pkt 4, 5, 6 Ordynacji podatkowej, art. 30 par. 1 pkt 5, art. 224 par. 4 Kodeksu celnego,

- art. 6 ust. 7, art. 7, art. 15 ust. 4, art. 18, art. 36 ust. 1 i ust. 2 “c", art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./

w efekcie czego zaskarżone decyzje nie zostały uchylone, naruszając dyspozycję art. 145 par. 1 pkt 1 lit. “a" p.p.s.a.;

2. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy:

- art. 134 par. 1 p.p.s.a. polegające na uchyleniu się od rozstrzygania w granicach sprawy.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący podniósł, że jego zdaniem naruszone zostały przepisy art. 120, 122 w zw. z art. 210 par. 1 pkt 4, 5, 6 Ordynacji podatkowej poprzez brak uzasadnienia faktycznego dla określenia wartości celnej towaru w zakresie treści art. 30 par. 1 pkt 5 Kodeksu celnego, bowiem całkowitym milczeniem organ celny pominął w swoich decyzjach kwestię kosztów określonych tą normą prawną, a które to koszty stanowią składnik określenia wartości celnej towaru, brak uzasadnienia faktycznego dla zastosowania art. 222 par. 4 Kodeksu celnego i obciążenie strony odsetkami wyrównawczymi, bowiem organ nie wykazał jakie korzyści finansowe strona uzyskała dokonując zgłoszenia celnego przedmiotowego samochodu z wnioskiem o zwolnienie od cła, ani też nie udowodnił zakresem przeprowadzonego postępowania dowodowego, że strona dokonała zgłoszenia celnego z zamiarem świadomego działania na niekorzyść Skarbu Państwa. Zdaniem skarżącego Sąd I instancji powołał nieobowiązującą normę prawną w zakresie podatku akcyzowego /art. 6 ust. 7, art. 15 ust. 4, art. 18, art. 36 ust. 1 i ust. 2 “c", art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. - o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./, bowiem norma ta została uchylona art. 175 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. - o podatku od towarów i usług /Dz.U. nr 54 poz. 535 ze zm./ i straciła moc obowiązująca, brak uzasadnienia faktycznego zastosowanych norm prawa w zakresie zastosowanej stawki podatku akcyzowego, bowiem organ celny nie uzasadnił jakimi przesłankami kierował się określając stawkę podatku na poziomie 63,1 %. Organ nie wyjaśnił stronie z czego wynika taka, a nie inna stawka opodatkowania, brak uzasadnienia faktycznego dla zastosowanej normy prawnej określonej w art. 21 par. 3 ordynacji podatkowej, bowiem organ powołując w sentencji decyzji tę normę prawną nie uzasadnił, ani też nie wskazał stronie jakimi przesłankami kierował się oraz jakie okoliczności faktyczne uznała za dostatecznie udowodnione przyjmując, że powołana norma prawna winna być zastosowana, co powinno spowodować uchylenie decyzji organów celnych na podstawie art. 145 par. 1 lit. “a" p.p.s.a.

Argumenty na poparcie powyższych zarzutów przedstawione zostały także w piśmie procesowym z dnia 23 stycznia 2006 r.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Celnej w T. wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie podkreślał, że związanie sądu granicami kasacji oznacza konieczność wskazania w kasacji m.in. jej podstaw. Prawidłowe sformułowanie podstaw kasacji polega zaś na powołaniu konkretnych przepisów prawa, którym - zdaniem skarżącego - uchybił Sąd, uzasadnieniu zarzutu ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego - na wykazaniu dodatkowo, że to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy /por. postanowienie NSA z dnia 15 marca 2004 r., FSK 258/04 - Przegląd Podatkowy 2004 nr 7 str. 53/.

Wymaganie określenia podstaw kasacji i ich uzasadnienia obejmuje wskazanie, które przepisy - oznaczone numerem artykułu /paragrafu, ustępu/ ustawy - zostały naruszone, na czym to naruszenie polegało i jaki mogło mieć wpływ na wynik sprawy /postanowienie SN z 11 marca 1997 r. III CKN 13/97 - OSN 1997 nr 8 poz. 114/. Nie stanowi zatem przytoczenia podstawy kasacyjnej zgłoszenie np. zarzutu naruszenia przepisów postępowania bez wskazania konkretnego przepisu, który - zdaniem skarżącego - został naruszony. Nie wystarcza też samo wykazanie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli skarżący nie wykazał, że następstwa tego naruszenia były tego rodzaju lub rozmiarów, że kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanego w kasacji orzeczenia /por. wyrok NSA z dnia 24 czerwca 2004 r., FSK 177/04 - Lex nr 129891/.

W świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego nie budzi również wątpliwości teza, że kasacja nie odpowiadająca wymaganiom ustawowym w zakresie określenia podstaw i ich uzasadnienia zawiera istotny brak, ponieważ uniemożliwia sądowi ocenę zasadności tego środka zaskarżenia. Wymaganie przytoczenia podstaw kasacji i ich uzasadnienia nie jest przy tym równoznaczne z wymaganiami stawianymi pismu procesowemu, nadającymi się do naprawienia w trybie wezwania do uzupełnienia braków formalnych pisma procesowego.

Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną oprzeć można na podstawach:

1. naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;

2. naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Treść art. 183 par. 1 p.p.s.a. wskazuje, że Naczelny Sąd Administracyjny związany jest granicami skargi kasacyjnej, które zakreśla strona skarżąca poprzez wskazanie i uzasadnienie podstaw kasacyjnych, z urzędu bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania, która występuje w sytuacjach opisanych w art. 183 par. 2 p.p.s.a.

Wobec podniesienia przez skarżącą zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania objętych drugą podstawą kasacyjną, ocenę zasadności wniesionej skargi kasacyjnej należy rozpocząć od tych przepisów /por. wyrok SN z 11 maja 2000 r. I CKN 678/98 - Lex nr 50839/.

Podstawowym zagadnieniem w niniejszej sprawie był spór co do tego, że skarżący nie udokumentował w sposób przewidziany prawem faktu użytkowania pojazdu w czasie pobytu za granicą przez wymagany okres 6 miesięcy przed dniem powrotu do kraju.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, podstawa skargi kasacyjnej dotycząca naruszenia przepisów postępowania została sformułowana w sposób, który nie odpowiada regulacjom z art. 174 pkt 2 oraz art. 176 p.p.s.a. Wskazano co prawda, który przepis ustawy procesowej został naruszony /art. 134 par. 1 p.p.s.a./ jednakże zarzut postawiony został bez wykazania w uzasadnieniu skargi kasacyjnej jaki naruszenie tegoż przepisu miało wpływ na wynik sprawy. Wywód skarżącego zawarty w uzasadnieniu tej podstawy skargi kasacyjnej, “że naruszenie art. 134 par. 1 p.p.s.a. skutkuje naruszeniem prawa materialnego i przepisów postępowania" nie jest uzasadnieniem pozwalającym na ocenę tak sformułowanego zarzutu kasacyjnego z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Przede wszystkim autor skargi kasacyjnej w żaden sposób nie podważył ustaleń faktycznych dotyczących użytkowania samochodu podczas pobytu za granicą, udokumentowania podstaw zwolnienia samochodu od cła i zastosowania w tym względzie przepisów rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 10 grudnia 2001 r. -w sprawie zwolnienia od cła rzeczy osobistego użytku niektórych osób fizycznych /Dz.U. nr 149 poz. 1667/. Wbrew zarzutowi naruszenia art. 134 par. 1 p.p.s.a. Sąd I instancji orzekał w granicach sprawy.

Uzasadniając zarzut naruszenia prawa materialnego skarżący podkreślił, iż naruszone zostały przepisy art. 120, 122 w zw. z art. 210 par. 1 pkt 4, 5, 6 Ordynacji podatkowej poprzez:

- brak uzasadnienia faktycznego dla określenia wartości celnej towaru w zakresie treści art. 30 par. 1 pkt 5 Kodeksu celnego, bowiem całkowitym milczeniem organ celny pominął w swoich decyzjach kwestię kosztów określonych tą normą prawną, a które to koszty stanowią składnik określenia wartości celnej towaru,

- brak uzasadnienia faktycznego dla zastosowania art. 222 par. 4 Kodeksu celnego i obciążenie strony odsetkami wyrównawczymi, bowiem organ nie wykazał jakie korzyści finansowe strona uzyskała dokonując zgłoszenia celnego przedmiotowego samochodu z wnioskiem o zwolnienie od cła, ani też nie udowodnił zakresem przeprowadzonego postępowania dowodowego, że strona dokonała zgłoszenia celnego z zamiarem świadomego działania na niekorzyść Skarbu Państwa,

- powołanie nieobowiązującej normy prawnej w zakresie podatku akcyzowego /art. 6 ust. 7, art. 15 ust. 4, art. 18, art. 36 ust. 1 i ust. 2 “c", art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. - o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./, bowiem norma ta została uchylona art. 175 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. - o podatku od towarów i usług /Dz.U. nr 54 poz. 535 ze zm./ i straciła moc obowiązującą,

- brak uzasadnienia faktycznego zastosowanych norm prawa w zakresie zastosowanej stawki podatku akcyzowego, bowiem organ celny nie uzasadnił jakimi przesłankami kierował się określając stawkę podatku na poziomie 63,1 %. Organ nie wyjaśnił stronie z czego wynika taka, a nie inna stawka opodatkowania,

- brak uzasadnienia faktycznego dla zastosowanej normy prawnej określonej w art. 21 par. 3 Ordynacji podatkowej, bowiem organ powołując w sentencji decyzji tę normę prawną nie uzasadnił, ani też nie wskazał stronie jakimi przesłankami kierował się oraz jakie okoliczności faktyczne uznał za dostatecznie udowodnione przyjmując, że powołana norma prawna winna być zastosowana, powyższe naruszenia prawa, zdaniem skarżącego, powinny skutkować uchyleniem decyzji organów celnych na podstawie art. 145 par. 1 lit. “a" p.p.s.a. W ramach tej podstawy kasacyjnej autor skargi kasacyjnej skupił się na wadach uzasadnienia decyzji organu celnego oraz Sądu I instancji nie wskazując jednak przepisów prawa dotyczących tej problematyki, które zostały naruszone przez Sąd. Na marginesie zauważyć należy, że stosowanie przepisów dotyczących podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym pozostaje w zgodzie z art. 69 Kodeksu celnego.

Z powyższego wynika, że w ramach zarzutu naruszenia prawa materialnego autor skargi kasacyjnej podniósł i uzasadnił naruszenie przepisów postępowania kwestionując sposób przeprowadzania postępowania dowodowego i ustalony przez organy celne stan faktyczny. Taki sposób formułowania zarzutu kasacji zwalnia Naczelny Sąd Administracyjny od oceny jego zasadności albowiem podstawa kasacyjna z art. 174 pkt 1 p.p.s.a. zawiera uzasadnienie właściwe dla zarzutu kasacyjnego z art. 174 pkt 2 p.p.s.a., tj. naruszenia przepisów postępowania, a nie prawa materialnego. W tych okolicznościach nie można zarzucić Sądowi I instancji naruszenia art. 145 par. 1 pkt 1 lit. “a" p.p.s.a.

Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej z mocy art. 183 par. 1 p.p.s.a. nie zezwala na wykraczanie w ocenie zasadności zarzutów kasacyjnych ponad to, co i w jaki sposób zarzuca strona.

Brak usprawiedliwionych podstaw kasacyjnych uzasadnia oddalenie skargi kasacyjnej na podstawie art. 184 p.p.s.a. O kosztach orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.