Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 186/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2021-08-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6122 Rozgraniczenia nieruchomości
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Rozgraniczenie nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 105 § 1
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 31 ust. 4, art. 32 ust. 5
journal: Dz.U. 2020 poz 2052
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - t.j.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal, Sędzia WSA Ewa Ibrom (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w dniu 3 sierpnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Z. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] lutego 2021 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. (dalej jako "organ odwoławczy" lub "organ II instancji") utrzymało mocy decyzję Wójta Gminy B. z [...] grudnia 2020 r., nr [...] w zakresie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie rozgraniczenia nieruchomości.

Podstawę faktyczną powyższego rozstrzygnięcia stanowiły następujące ustalenia:

Postanowieniem z [...] września 2016 r. Wójt Gminy B. (dalej jako "organ I instancji") wszczął na wniosek A. T. postępowanie w sprawie ustalenia przebiegu granicy nieruchomości położonej w B. oznaczonej jako działka nr [...], której właścicielem jest A. T. z nieruchomościami oznaczonymi jako działki: nr [...] – stanowiąca własność Z. K., nr [...] – stanowiąca własność J. N. oraz nr [...], której właścicielami są Z. i J. K.

Decyzją z [...] grudnia 2020 r. Wójt Gminy B. (dalej jako "organ I instancji") orzekł o rozgraniczeniu nieruchomości położonej w obrębie wsi B., gmina B. oznaczonej numerem [...], stanowiącej własność A. T. z działkami nr [...] (stanowiącą własność J. N.) i nr [...] (stanowiącą własność Z. i J. K.).

W punkcie drugim decyzji organ I instancji umorzył postępowanie w sprawie ustalenia przebiegu granic pomiędzy działką nr [...], której właścicielem jest A. T., a działką nr [...], stanowiącą własność Z. K. w związku z ugodą zawartą przed geodetą.

W wyniku rozpatrzenia odwołania Z. K. (dalej jako "skarżący"), Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. decyzją z [...] lutego 2021 r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że w świetle przepisów ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2020 r. poz. 2052 z późn. zm.), w razie sporu co do przebiegu linii granicznych, geodeta nakłania strony do zawarcia ugody. Ugoda zawarta przed geodetą posiada moc ugody sądowej. Z czynności ustalenia przebiegu granic sporządza się protokół graniczny lub akt ugody. Organ podkreślił, że ugoda zawarta przed geodetą definitywnie kończy spór graniczny, nie kończy natomiast biegu postępowania administracyjnego. Zawarcie ugody powoduje jednak, że dalsze czynności rozgraniczeniowe stają się zbędne. W takiej sytuacji postępowanie rozgraniczeniowe umarza się jako bezprzedmiotowe na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 z późn. zm.) dalej jako "k.p.a.".

Odnosząc się do sprawy organ odwoławczy podniósł, że rozgraniczeniu w drodze ugody podlegała nieruchomość oznaczona numerem [...] (stanowiąca własność A. T.) oraz nieruchomość oznaczona nr [...] (stanowiąca własność Z. K.). Ugoda została zawarta przed geodetą uprawnionym [...] czerwca 2018 r. Stronami ugody byli A. T. oraz Z. K. Organ odwoławczy podkreślił, że ugoda została podpisana przez właścicieli rozgraniczanych nieruchomości, w tym skarżącego. Podpisanie przez skarżącego ugody kończy sprawę sporu granicznego, a zatem umorzenie postępowania w okolicznościach rozpoznawanej sprawy było w ocenie organu prawidłowe.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Z. K. zaskarżył decyzję organu II instancji w całości.

Skarżący wniósł o "ustalenie pierwotnego stanu granicy". Skarżący zarzucił, że przeprowadzone w wyniku ugody rozgraniczenie jest niesprawiedliwe i nieczytelne.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga jest nieuzasadniona.

Przedmiotem kontroli sądu w niniejszej sprawie jest decyzja w przedmiocie umorzenia postępowania rozgraniczeniowego.

Rozgraniczenie nieruchomości w postępowaniu administracyjnym normują przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2020 r. poz. 2052 z późn. zm.), dalej: "ustawa".

Celem postępowania rozgraniczeniowego jest ustalenie przebiegu granic nieruchomości przez określenie położenia punktów i linii granicznych, utrwalenie tych punktów znakami granicznymi na gruncie oraz sporządzenie odpowiednich dokumentów (art. 29 ust. 1 ustawy). Organem przeprowadzającym rozgraniczenie z urzędu lub na wniosek strony, stosownie do art. 29 ust. 3 i art. 30 ust. 1 wskazanej ustawy, jest wójt (burmistrz, prezydent miasta). W razie sporu co do przebiegu linii granicznych, geodeta nakłania strony do zawarcia ugody. Ugoda zawarta przed geodetą posiada moc ugody sądowej (art. 31 ust. 4). Czynności ustalania przebiegu granic wykonuje geodeta upoważniony przez wymienione organy (art. 31 ust. 1 ustawy). Z czynności ustalenia przebiegu granic sporządza się protokół graniczny lub akt ugody (art. 32 ust. 5 ustawy).

Ugoda zawarta przed geodetą kończy spór graniczny. Zawarcie ugody powoduje, że dalsze czynności rozgraniczeniowe stają się zbędne. Skoro postępowanie rozgraniczenie ma na celu zlikwidowanie sporu o przebieg granicy, a zawarcie przed geodetą ugody co do przebiegu linii granicznych ustala ten przebieg i tym samym likwiduje spór, to z chwilą podpisania ugody, która wyznacza przebieg granicy brak jest przedmiotu postępowania administracyjnego. W orzecznictwie utrwalony jest pogląd, że w przypadku zawarcia przed geodetą ugody, o której mowa w art. 31 ust. 4 ustawy, postępowanie rozgraniczeniowe jako bezprzedmiotowe podlega umorzeniu na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., który stanowi, że gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania (vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego Oddział Zamiejscowy w Krakowie z 19 lipca 1995 r., sygn. akt SA/Kr 2133/94; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 stycznia 2007, sygn. akt I OSK 376/06; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z 19 października 2010 r., sygn. akt III SA/Lu 187/10; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z 19 sierpnia 2020 r. sygn. akt II SA/Ke 336/20; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z 25 listopada 2020 r., sygn. akt II SA/Rz 776/20).

W rozpoznawanej sprawie rozgraniczeniu podlegało kilka nieruchomości. Geodeta upoważniony przez organ wykonał czynności przewidziane w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 14 kwietnia 1999 r. w sprawie rozgraniczenia nieruchomości (Dz.U. z 1999 r. Nr 45, poz. 453). Co do działek oznaczonych numerami [...] i [...], zawarta została ugoda, spisana przez geodetę przeprowadzającego rozgraniczenie i podpisana przez A. T., G. T. – pełnomocnika A. T. oraz Z.K. (k. 42 akt adm.).

Zgodnie z § 21 ust. 1 rozporządzenia, akt ugody powinien zawierać dane, o których mowa w § 20 ust. 1 pkt 1-4, 8, 10 i 12-14, a ponadto: 1) opis przedmiotu sporu z podaniem granic wskazanych przez strony oraz wynikających z dokumentacji, 2) opis wzajemnych ustępstw, 3) szczegółowy opis granicy uznanej za obowiązującą po podpisaniu aktu ugody, 4) informację, że zawarta ugoda posiada moc ugody sądowej.

Jak wynika z akt postępowania administracyjnego, sporządzony przez geodetę dokument ugody odpowiada wymogom, określonym w rozporządzeniu i sporządzony został według wzoru stanowiącego załącznik nr 3 do rozporządzenia, zgodnie z § 21 ust. 2 rozporządzenia. Na dokumencie ugody widnieją własnoręczne podpisy stron (na każdej stronie tego aktu). Z treści ugody (pkt 4) wynika, że strony wskazały odmienny przebieg punktów granicznych, natomiast czyniąc sobie wzajemnie ustępstwa polegające na likwidacji zaistniałego sporu, ustaliły przebieg granicy wzdłuż linii 600-598-597 jako linia prosta na całym odcinku (pkt 5). Punkty graniczne zostały zastabilizowane (pkt 6). Ponadto w dokumencie ugody znajdowała się informacja, że ugoda zawarta przed geodetą posiada moc ugody sądowej (pkt 8). Ugoda zawiera także oświadczenie, że strony uważają spór za wygasły, a ustalone granice uznają za obowiązujące i nie zgłaszają zastrzeżeń do ich przebiegu (pkt 7).

Nie ma zatem podstaw do kwestionowania prawidłowości czynności geodety i faktu spisania postanowień ugody. Wobec zawarcia ugody przed upoważnionym geodetą dalsze postępowanie rozgraniczeniowe stało się bezprzedmiotowe. Prawidłowo zatem organ I instancji umorzył je na podstawie art. 105 § 1 k.p.a.

Decyzja o umorzeniu postępowania administracyjnego wobec zawarcia ugody przed geodetą podlega zaskarżeniu w toku instancji oraz do sądu administracyjnego. Jednak zakres kontroli takiej decyzji – tak instancyjnej, jak i sądowej – ograniczony jest wyłącznie do badania legalności decyzji o umorzeniu postępowania, a nie treści zawartej ugody. Kontrola taka ograniczona jest do faktu zawarcia ugody oraz badania jej warunków formalnych – zgodności aktu ugody z postanowieniami § 21 rozporządzenia Ministrów Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 14 kwietnia 1999 r. w sprawie rozgraniczania nieruchomości, zawierającego wzór ugody i określającego jakie dane winien zawierać akt ugody, a także prawidłowości czynności poprzedzających zawarcie ugody.

Skarżący nie kwestionuje faktu spisania ugody i nie podnosi jakichkolwiek zarzutów co do prawidłowości umorzenia postępowania wobec zawarcia ugody. Kwestionuje czynności ustalenia przebiegu granic i pomiary wykonane na gruncie, zarzucając, że inne dane wynikają z map, a inny jest przebieg granicy na gruncie. Zarzuty te nie mogą być jednak rozpatrywane w sprawie zakończonej decyzją o umorzeniu postępowania rozgraniczeniowego wobec zawarcia ugody.

Wzruszenie ugody zawartej w postępowaniu administracyjnym może nastąpić wyłącznie według zasad określonych przez prawo cywilne, w postępowaniu przed sądem powszechnym. Ugoda graniczna jest bowiem rodzajem umowy określonej przepisami kodeksu cywilnego (art. 917 k.c.). Wywołuje ona skutki prawne od daty jej podpisania przez strony. Uchylenie się od skutków prawnych ugody nastąpić może jedynie w okolicznościach wskazanych w art. 918 k.c.

Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy stwierdzić należy, że prawidłowe jest stanowisko organów, że wobec zawarcia ugody co do nieruchomości oznaczonych jako działki nr [...] i [...] postępowanie administracyjne w tej części podlegało umorzeniu jako bezprzedmiotowe.

Zaskarżona decyzja organu I instancji o umorzeniu postępowania jako bezprzedmiotowego nie narusza zatem prawa.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2395 z późn. zm.).