Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt I SA/Bk 61/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2021-03-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6531 Dotacje oraz subwencje z budżetu państwa, w tym dla jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Oświata
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 26 ust. 2, art. 34 ust. 1, art. 43 ust. 2 pkt 1, art. 47
journal: Dz.U. 2020 poz 2029
law: Ustawa z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych - t.j.
article: art. 3 § 2 pkt 4
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Dariusz Marian Zalewski (spr.), Sędziowie asesor sądowy WSA Marcin Kojło, sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz, , po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 marca 2021 r. sprawy ze skargi C. Sp.z o.o. w Ł. na czynność Prezydenta Miasta B. w przedmiocie wypłaty zaniżonej kwoty dotacji oświatowej za miesiąc grudzień 2020 r. oddala skargę


UZASADNIENIE

I. Rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym

1. W dniu [...] stycznia 2021 r. C. sp. z o.o. (dalej również jako: Spółka, Skarżąca), reprezentowana przez adw. W. O., wniosła do tut. Sądu skargę na czynność dokonaną przez Prezydenta Miasta B. w postaci wypłaty zaniżonej kwoty dotacji oświatowej za miesiąc grudzień 2020 r. dla słuchaczy Szkoły Policealnej C. w B.

2. Skarżąca wniosła o stwierdzenie bezskuteczności wypłaty zaniżonej dotacji oświatowej w miesiącu grudniu 2020 r. oraz o uznanie obowiązku wypłaty przez organ na rzecz Skarżącej dotacji we właściwej kwocie oraz o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym stosownie do treści art. 119 pkt 2 p.p.s.a.

3. Skarżąca jako podstawę prawną wniesienia skargi podała art. 47 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 17 zwanej, dalej jako: u.f.z.o.) oraz art. 50 § 1 w związku z art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami powszechnymi (tj. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.) w związku z art. 53 § 2, art. 54 § 1 oraz art. 57 § 1 p.p.s.a.

W ocenie Skarżącej, poprzez dokonaną czynność doszło do naruszenia art. 34 ust. 1 w zw. z art. 26 ust. 2 u.f.z.o. w związku z § 10 ust. 9-13 Rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie szczególnych rozwiązań w okresie czasowego ograniczenia funkcjonowania jednostek systemu oświaty w związku z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 (Dz.U. z 2020 r., poz. 493, dalej jako: Rozporządzenie MEN), poprzez nieprzekazanie w miesiącu grudniu 2020 r. dotacji w pełnej wysokości, tj. wysokości równej kwocie przewidzianej na jednego ucznia w części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostki samorządu terytorialnego na ilość słuchaczy wskazanych przez szkoły, w terminie do 15 grudnia 2020 r. na rachunki bankowe szkół, podczas gdy szkoły spełniły wymagane przepisami prawa przesłanki do otrzymania dotacji, a tym samym brak było podstaw do zaniżenia kwoty jej wypłacenia.

W uzasadnieniu Skarżąca wskazała, że jest organem prowadzącym szkoły niepubliczne, dla których wypłacana jest dotacja oświatowa, o której mowa w art. 26 ust. 2 u.f.z.o. Podkreśla, iż skargę należy uznać za złożoną w terminie, ponieważ zgodnie z art. 34 u.f.z.o. dotacja wypłacana jest do ostatniego dnia danego miesiąca z tym że części za styczeń i za grudzień są przekazywane w terminie odpowiednio do dnia 20 stycznia oraz do dnia 15 grudnia roku budżetowego, zatem dotacja za miesiąc grudzień 2020 r. winna zostać wypłacona w całości do 15 grudnia 2020 r.

Skarżąca zwróciła uwagę na problematykę związaną z kognicją sądów administracyjnych w przedmiotowej sprawie. Zaznaczyła, iż zgodnie z treścią art. 47 u.f.z.o. do kognicji sądów administracyjnych należą wszystkie czynności podejmowane przez organ dotujący dotyczące ustalenia wysokości lub przekazania dotacji i stanowią czynność z zakresu administracji publicznej podlegającą kognicji sądów administracyjnych. Autor skargi podkreślił, że sądownictwo administracyjne odrzuca jednak skargi na czynność wypłaty zaniżonej dotacji przyjmując, iż czynność polegająca na samej wypłacie środków pieniężnych z tytułu dotacji, czyli jedynie czynność techniczna, polegająca na przelaniu środków pieniężnych na rachunek bankowy podmiotu prowadzącego szkołę, nie podlega kognicji sądów administracyjny (por. postanowienie NSA z dnia 25 lutego 2014 r., II GSK 304/14; wyrok NSA z dnia 13 grudnia 2019 r., I GSK 2128/19; postanowienie NSA z dnia 30 stycznia 2020 r., I GSK 32/20 – wszystkie przytoczone w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w CBOSA - http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Właściwą zaś droga dochodzenia roszczenia związanego z wypłatą dotacji, będącego w istocie roszczeniem o zapłatę, jest droga postępowania cywilnego, przed sądem powszechnym (por. postanowienie WSA w Białymstoku z 30 stycznia 2019 r., I SA/Bk 2/19).

Skarżąca aprobuje wskazane w skardze stanowisko judykatury, jednakże zwróciła uwagę, iż sądy powszechne w świetle treści art. 47 u.f.z.o. stoją zaś na stanowisku o niedopuszczalności drogi sądowej i odrzucają pozwy o zapłatę zaniżonej/niewypłaconej dotacji. Jako przykład wskazała na postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9 maja 2019 r., IV CSK 490/18 (LEX nr 2679015). Autor skargi zaznaczył, iż składa niniejszą skargę z ostrożności procesowej, aby w zaistniałej sytuacji móc skorzystać z dyspozycji art. 1991 k.p.c.

W ocenie Skarżącej Prezydent Miasta B. wypłacił dotację w zaniżonej kwocie za miesiąc grudzień, nie wskazując jednocześnie z jakich powodów dokonuje zaniżenia dotacji.

Po przytoczeniu treści art. 26 ust. 2 oraz 34 ust. 1 u.f.z.o. Skarżąca wskazała, że z uwagi na fakt, iż w miesiącu, którego dotyczy zaskarżona czynność miało miejsce ograniczenie funkcjonowania dotowanych szkół, organ dotacyjny ustalając wysokość wypłaconej dotacji powinien wziąć pod uwagę także regulacje zawarte w Rozporządzeniu, tj. w §10 ust. 9-13.

Strona stwierdziła, iż prowadzone przez nią szkoły przekazały w miesiącu grudniu 2020 r. organowi dotującemu informację o liczbie słuchaczy, na których dotacja winna zostać przekazana do 15 grudnia 2020 r. w oparciu o stawkę wynikającą z przepisów prawa. Dotacja nie została jednak do 15 grudnia 2020 r. wypłacona w pełnej wysokości. W jej ocenie, biorąc pod uwagę regulacje u.f.z.o. oraz Rozporządzenia MEN, organ niesłusznie wypłacił dotację w zaniżonej kwocie. Tym samym działanie organu jest – w jej ocenie - niezgodne z obowiązującymi przepisami. Organ dotujący jest zobowiązany do wypłaty części dotacji za grudzień do 15 grudnia 2020 r., a tym samym nie może dowolnie decydować o wypłacie dotacji.

Autor skargi zaznaczył, że wypłacenie dotacji w zaniżonej kwocie, bez wcześniejszego wskazania z jakich powodów do takiego zaniżenia dojdzie, pozbawia Stronę możliwości złożenia jakichkolwiek wyjaśnień oraz ustosunkowania się do zarzutów organu administracji. Dodatkowo wskazał, że gmina/powiat bez wydania decyzji nie może samodzielnie dokonać potrącenia z kolejnej transzy dotacji, a zwrot kwot dotacji następuje w drodze decyzji, za wyjątkiem art. 34 ust. 3 u.f.z.o. Przesłanką wydania takiej decyzji jest stwierdzenie, że dotacja została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem lub została pobrana nienależnie lub w nadmiernej wysokości zgodnie z ustawą o finansach publicznych. Na potwierdzenie swojej tezy powołał się na wyrok WSA w Szczecinie z dnia z dnia 13 grudnia 2012 r., I SA/Sz 701/12.

4. W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta B. wniósł o odrzucenie skargi, a z ostrożności procesowej, na wypadek nieuwzględnienia tego wniosku, o oddalenie skargi jako bezzasadnej.

Odnośnie wniosku o odrzucenie skargi organ stoi na stanowisku, że skarga powinna podlegać odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., albowiem sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Podkreślił, że czynność w postaci wypłaty dotacji w zaniżonej kwocie nie stanowi czynności ani aktu wymienionych w art. 3 p.p.s.a., nie jest ona objęta właściwością sądu administracyjnego. Wskazał, że potwierdza to jednolite orzecznictwo sądów administracyjnych.

II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:

1. Podstawą skierowania sprawy do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym był art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 374 ze zm.) oraz § 1 pkt 1 i 2 oraz § 3 Zarządzenia nr 39 Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 października 2020 r. w sprawie odwołania rozpraw oraz wdrożenia w Naczelnym Sądzie Administracyjnym działań profilaktycznych służących przeciwdziałaniu potencjalnemu zagrożeniu zakażenia wirusem SARS-CoV-2 w związku z objęciem Miasta Stołecznego Warszawy obszarem czerwonym.

Z § 3 Zarządzenia Prezesa NSA nr 39 wynika, że wynikające z § 1 pkt 2 skierowanie do załatwienia na posiedzeniu niejawnym spraw wyznaczonych do rozpatrzenia na rozprawie, znajduje odpowiednie zastosowanie do wojewódzkich sądów administracyjnych, których siedziby znajdują się na terenie objętym obszarem czerwonym, o którym mowa w § 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 października 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz. U. z 2020 r. poz. 1758 ze zmianą wynikającą z Rozporządzenia Rady Ministrów z 16 października 2020 r. – Dz. U. z 2020 r. poz. 1829). Powołanym wyżej rozporządzeniem zmieniającym Rada Ministrów objęła obszarem czerwonym z dniem 17 października 2020 r. również miasto na prawach powiatu Białystok, będące siedzibą Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku.

W konsekwencji, z uwagi na realnie istniejące zagrożenie dla zdrowia osób uczestniczących w rozprawie a sprawy wyznaczone na rozprawę zostały skierowane do rozpatrzenia na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów stosownie do treści art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 374 ze zm.).

2. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167 ze zm.) oraz art. 3 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Przy czym, jak stanowi art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wykładnia powołanego przepisu wskazuje, że sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony, granicą praw i obowiązków sądu, wyznaczoną w art. 134 § 1 p.p.s.a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami, mianowicie: legalnością działań organu oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia.

3. Rozpoznając sprawę według powyższych kryteriów, należy uznać, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

4. W pierwszej kolejności zauważyć należy, że spór między skarżącą, prowadzącą w B. Policealną Szkołę C. a Prezydentem Miasta B., dotyczy prawidłowości obliczenia, i w konsekwencji przekazania, dotacji o której mowa w art. 26 ust. 2 ustawy z 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (w brzmieniu mającym zastosowanie w sprawie - Dz.U. z 2017 r. poz. 2203 ze zm.).

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest wypłata dotacji oświatowej, która zdaniem Skarżącej, nastąpiła w zaniżonej wysokości. Podstawę prawną wypłaty dotacji stanowiła zaś ustawa o finansowaniu oświaty, która w art. 47 stanowi, że czynności podejmowane przez organ dotujący, o którym mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-32 i art. 40-41a, w celu ustalenia wysokości lub przekazania dotacji, o których mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-32 i art. 40-41a, stanowią czynności z zakresu administracji publicznej, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, ze zm.).

5. Ze względu na rodzaj zaskarżonej czynności, rozważyć należy na wstępie, czy podlega ona kontroli przez sądy administracyjne. Regulacja prawna w zakresie sądowej kontroli tego rodzaju czynności podejmowanych przez organ dotujący, zmieniała się. Zmieniały się również poglądy judykatury w odniesieniu do tej kwestii.

W stanie prawnym do końca 2016 r. brak było przepisów, które wprost normowałyby wskazaną kwestię. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego w tym okresie ścierały się dwa stanowiska. Według jednego, prezentowanego m.in. w postanowieniu z 26 stycznia 2011 r., sygn. akt II GSK 98/10, czynności organu wykonawczego polegające na wyliczeniu dotacji dla konkretnej placówki oświatowej nie należą do żadnej z form działania administracji publicznej. "Ta stricte techniczna czynność o charakterze księgowo-rachunkowym nie kwalifikuje się jako czynność określona przepisem art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., przez którą rozumie się konkretną czynność materialnoprawną z zakresu administracji publicznej, podjętą m.in. przez organ administracji samorządowej, stanowiącą władcze rozstrzygnięcie organu w indywidualnej sprawie, dotyczącą stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa".

Według natomiast drugiego stanowiska, które wyraził NSA m.in. w wyroku z 17 stycznia 2008 r., sygn. akt II GSK 320/07, "czynności organów powiatu, podejmowane na podstawie art. 90 ust. 3a u.s.o., mające na celu ustalenie wysokości dotacji dla placówki niepublicznej oraz przekazanie ustalonej kwoty dotacji, są czynnościami, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., tj. czynnościami z zakresu administracji publicznej, niebędącymi decyzjami, dotyczącymi uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa".

W orzecznictwie Sądu Najwyższego, w odniesieniu do okresu sprzed 1 stycznia 2017 r., prezentowane jest z kolei stanowisko co do dopuszczalności drogi sądowej do dochodzenia roszczeń o zapłatę dotacji (por. wyroki: z 3 stycznia 2007 r., sygn. akt IV CSK 312/06; z 4 września 2008 r., sygn. akt IV CSK 204/08; z 20 czerwca 2013 r., sygn. akt IV CSK 696/12; z 22 maja 2014 r., sygn. akt IV CSK 531/13), a także jeśli nawet w okresie późniejszym jednostka samorządu dochodzi dotacji obliczonych i przyznanych w tym wcześniejszym okresie (wyrok z 27 marca 2019 r., sygn. akt V CSK 101/18; postanowienie z 5 lipca 2019 r., sygn. akt IV CSK 629/18).

Zdaniem Sądu Najwyższego, wynika to ze spoczywającego na sądzie powszechnym bezwzględnego, konstytucyjnego obowiązku rozpoznania sprawy, co do istoty, gdy w ustawie nie przewidziano w ogóle właściwości sądu administracyjnego do orzekania w danej sprawie, choć i w podniesieniu do stanu prawnego sprzed 1 stycznia 2017 r. Sąd Najwyższy dostrzega argumenty przemawiające za właściwością sądów administracyjnych w zakresie kontroli legalności czynności polegającej na obliczeniu wysokości i wypłaceniu dotacji. Odnośnie do charakteru roszczenia dochodzonego przed sądem cywilnym w związku z niewypłaceniem przez jednostkę samorządu terytorialnego tego rodzaju dotacji Sąd Najwyższy przyjął, że ma ono swoje źródło w delikcie, jakim było niewłaściwe obliczenie i wypłacenie należnej kwoty dotacji zgodnie z wiążącymi obie strony przepisami o finansowaniu oświaty (por. wyrok z 3 stycznia 2007 r., sygn. akt IV CSK 312/06 oraz z 27 marca 2019 r., sygn. akt V CSK 101/18).

W przepisach art. 80 ust. 11 oraz art. 90 ust. 11 ustawy z 7 września 1991 r. o systemie oświaty (obecnie Dz.U. z 2019 r. poz. 1481 ze zm.), dodanych ustawą nowelizującą z 24 czerwca 2016 r. (Dz.U. z 2016 r. poz. 1010), obowiązujących od 1 stycznia 2017 r., ustawodawca – jak akcentuje Sąd Najwyższy (w postanowieniach: z 9 maja 2019 r., sygn. akt IV CSK 490/18 oraz z 5 lipca 2019 r., sygn. akt IV CSK 629/18) - wyraźnie natomiast uregulował, że przyznanie dotacji, o których mowa w art. 80 ust. 2-8 oraz w art. 90 ust. 1a-8 tej ustawy, stanowi czynność z zakresu administracji publicznej, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), a zatem podlegającą kontroli sądów administracyjnych. Z kolei od 1 stycznia 2018 r. kwestię tę uregulował art. 47 ustawy o finansowaniu zadań oświaty (której art. 80 pkt 16 uchylił art. 80 ust. 11 oraz art. 90 ust. 11 ustawy o systemie oświaty). Zgodnie z powołanym przepisem, czynności podejmowane przez organ dotujący, o którym mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-32 i art. 40-41a, w celu ustalenia wysokości lub przekazania dotacji, o których mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-32 i art. 40-41a, stanowią czynności z zakresu administracji publicznej, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.

Przepis ten wskazuje (przez odesłanie do konkretnych przepisów ustawy o finansowaniu zadań oświatowych) przez kogo to podejmowane czynności stanowią czynności z zakresu administracji publicznej, podlegające kontroli sądów administracyjnych. Chodzi mianowicie o "czynności podejmowane przez organ dotujący, o którym mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-32 i art. 40-41a" ustawy o finansowaniu zadań oświatowych. Wskazuje także ten przepis, w odniesieniu do jakiego rodzaju dotacji, podejmowane czynności podlegają kontroli sądów administracyjnych. Chodzi o dotacje, "o których mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-32 i art. 40-41a" ustawy o finansowaniu zadań oświatowych. Art. 47 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych nie określa jednak bliżej ani przez odesłanie do takich, czy innych przepisów ustawy o finansowaniu zadań oświatowych, ani przez wskazanie określonych cech, jakiego rodzaju czynności podejmowane przez określony organ dotujący w odniesieniu do określonych dotacji, podlegają kontroli sądów administracyjnych, poza wskazaniem, że chodzi o czynności podejmowane w celu ustalenia wysokości lub przekazania dotacji.

Zgodnie z kolei z treścią art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne, obejmuje orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. W orzecznictwie sądów administracyjnych oraz piśmiennictwie ugruntowane jest stanowisko, zgodnie z którym za akty lub czynności, o których mowa w przytoczonym przepisie uznaje się te, które:

1) w rozumieniu przepisów prawa materialnego i procesowego nie są decyzją lub postanowieniem;

2) mają charakter indywidualny, co wynika z określenia ich przedmiotu, a mianowicie uprawnień lub obowiązków, których dotyczą;

3) podejmowane są na podstawie przepisów prawa, które nie wymagają ich autorytatywnej konkretyzacji, a jedynie potwierdzenia uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisów powszechnie obowiązującego prawa, co oznacza również, że stanowią one przejaw wiedzy organu wykonującego administrację publiczną;

4) są podejmowane w zakresie administracji publicznej, charakteryzując się, między innymi, jednostronnością działania;

5) są podejmowane przez podmiot wykonujący administrację publiczną, zob. B. Adamiak, Z problematyki właściwości sądów administracyjnych (art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.), Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego 2006 nr 2, s. 18-19.

6. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku dostrzega, że również

w swoim orzecznictwie przyjmował brak kognicji sądu administracyjnego w sprawach przekazania dotacji. Sąd odstępuje jednak od tego poglądu i przyjmuje, że kognicja sądu administracyjnego w tego rodzaju sprawach zachodzi. Tym samym Sąd nie podziela prezentowanego dotychczas w judykaturze poglądu, że wypłata dotacji stanowi wyłącznie czynność techniczną przekazania fizycznego środków finansowych, która nie podlega kognicji sądów administracyjnych, jako czynność z zakresu administracji publicznej. Za prawidłowe Sąd uznaje podejście, że przedmiotowa wypłata jest finalnym rezultatem ustalenia wysokości dotacji dla konkretnego podmiotu, dokonanego na podstawie konkretnych regulacji prawnych, do stosowania których uprawniony jest organ administracji. Takie stanowisko zaprezentował też m.in. w wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w wyroku z 28 lipca 2020 r. I SA/Rz 310/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w wyroku z 13 sierpnia 2020 r. I SA/Sz 403/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z 14 października 2020 r. I SA/Gd 572/20 a także Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 18 listopada 2020 r. I GSK 1414/20.

Zdaniem Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę, analiza treści art. 47 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych uzasadnia stwierdzenie, że zakresem właściwości sądów administracyjnych objęte są zarówno czynności organów dotujących zmierzające do ustalenia wysokości należnej dotacji, w tym w zakresie ustalenia dotacji należnej na rzecz konkretnego organu prowadzącego, jak i czynność przekazania należnej dotacji, w tym ewentualnie nieprawidłowości w zakresie wysokości dotacji przekazanej (Sąd podziela w tym zakresie pogląd prezentowany w piśmiennictwie, zob. A. Olszewski, Konsekwencje intertemporalne zmiany przepisów regulujących kwestie dotowania przedszkoli, szkół oraz placówek prowadzonych przed podmioty inne niż jednostka samorządu terytorialnego w zakresie dopuszczalności drogi sądowej, Finanse Komunalne 2018 z. nr 4, s. 5-13).

7. Sąd w niniejszym składzie nie podziela prezentowanego w judykaturze poglądu, że wypłata dotacji stanowi wyłącznie czynność techniczną, przekazania fizycznego środków finansowych, która nie podlega kognicji sądów administracyjnych, jako czynność z zakresu administracji publicznej. Według Sądu treść art.47 u.f.z.o. świadczy o tym, że ustawodawca uznał za właściwą w tym przedmiocie drogę sądowoadministracyjną.

Trzeba dodać, że sąd administracyjny kontroluje działalność organów administracji publicznej, ale nie prowadzi zasadniczo postępowania dowodowego i nie dokonuje ustaleń faktycznych, dlatego to na stronie skarżącej, która domaga się uznania danej czynności za bezskuteczną, spoczywa ciężar wykazania, że działanie lub zaniechanie organu narusza prawo.

W niniejszej sprawie Skarżąca kwestionuje wysokość wypłaconej dotacji oświatowej zarzucając, że organ wypłacił dotację w zaniżonej kwocie, nie uwzględniającej należnego wyrównania w związku z aktualizacją stawki dotacji, tj. wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 43 ust. 2 pkt 1 u.f.z.o.

Rozpoznając skargę na taką czynność, zgodnie z treścią art. 146 § 1 p.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, uchyla ten akt, interpretację, opinię zabezpieczającą lub odmowę wydania opinii zabezpieczającej albo stwierdza bezskuteczność czynności. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. stosuje się odpowiednio. W razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddala skargę, odpowiednio w całości albo w części.

8. Przechodząc do oceny legalności zaskarżonej w niniejszej sprawie czynności, Sąd nie znajduje podstaw do uwzględnienia sformułowanych w skardze zarzutów naruszenia art. 34 ust. 1 w zw. z art. 26 ust. 2 u.f.z.o. i w związku z § 10 ust. 9-13 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 20 marca 2020 r.

Zgodnie z art. 26 ust. 2 u.f.z.o., niepubliczne szkoły, w których nie jest realizowany obowiązek szkolny lub obowiązek nauki, otrzymują na każdego ucznia uczestniczącego w co najmniej 50% obowiązkowych zajęć edukacyjnych w danym miesiącu, z których uczeń nie został zwolniony na podstawie przepisów wydanych na podstawie art. 44zb ustawy o systemie oświaty, dotację z budżetu jednostki samorządu terytorialnego będącej dla tych szkół organem rejestrującym,

w wysokości równej kwocie przewidzianej na takiego ucznia w części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostki samorządu terytorialnego.

W myśl art. 34 ust. 1 u.f.z.o., dotacje, o których mowa w art. 15-21, art. 25 ust. 1-4 i 8, art. 26 ust. 1, 2 i 8, art. 28-30 oraz 31 ust. 1, są przekazywane na rachunek bankowy przedszkola, innej formy wychowania przedszkolnego, szkoły lub placówki, o której mowa w art. 2 pkt 6-8 ustawy - Prawo oświatowe, lub zespołu szkół lub placówek, w 12 częściach w terminie do ostatniego dnia każdego miesiąca, z tym

że części za styczeń i za grudzień są przekazywane w terminie odpowiednio do dnia 20 stycznia oraz do dnia 15 grudnia roku budżetowego; w przypadku dotacji, o której mowa w art. 31 ust. 1, liczba części należnej dotacji jest równa liczbie miesięcy,

w których prowadzony jest dany kwalifikacyjny kurs zawodowy.

Stosownie do treści art. 34 ust. 3 u.f.z.o., jeżeli faktyczna liczba uczniów szkoły, o której mowa w art. 26 ust. 2, spełniających warunek uczestniczenia

w co najmniej 50% obowiązkowych zajęć edukacyjnych w danym miesiącu, z których uczeń nie został zwolniony na podstawie przepisów wydanych na podstawie

art. 44zb ustawy o systemie oświaty, jest inna niż liczba uczniów, na których zgodnie z ust. 2 przekazano część dotacji na dany miesiąc, część dotacji na następny miesiąc jest przekazywana na liczbę uczniów skorygowaną o różnicę między liczbą uczniów, na których zgodnie z ust. 2 przekazano część dotacji na dany miesiąc,

a faktyczną liczbą uczniów szkoły, o której mowa w art. 26 ust. 2, spełniających warunek uczestniczenia w co najmniej 50% obowiązkowych zajęć edukacyjnych

w danym miesiącu, z których uczeń nie został zwolniony na podstawie przepisów wydanych na podstawie art. 44zb ustawy o systemie oświaty.

Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 20 marca 2020 r.

w sprawie szczególnych rozwiązań w okresie czasowego ograniczenia funkcjonowania jednostek systemu oświaty w związku z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, w § 10 ust. 9-12, w brzmieniu obowiązującym od 1 września 2020 r. przewidywało, że w przypadku ograniczenia funkcjonowania szkoły dotowanej na podstawie art. 26 ust. 2 i art. 41 ust. 2 ustawy

z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych, warunek,

o którym mowa w art. 26 ust. 2 i art. 41 ust. 2 tej ustawy dotyczący uczestnictwa ucznia w co najmniej 50% obowiązkowych zajęć edukacyjnych, z których uczeń nie został zwolniony na podstawie przepisów wydanych na podstawie art. 44zb ustawy

z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty, ustala się w danym miesiącu

w odniesieniu do okresu, w którym danego ucznia nie obejmowało ograniczenie funkcjonowania szkoły (§ 10 ust. 9). Okres, o który mowa w ust. 9, nie może być krótszy niż 40% czasu przeznaczonego na obowiązkowe zajęcia edukacyjne,

o których mowa w ust. 9 (§ 10 ust. 10). Jeżeli okres, w którym danego ucznia nie obejmuje ograniczenie funkcjonowania szkoły, w danym miesiącu jest krótszy niż 40%, to uznaje się, że uczeń spełnił w tym miesiącu warunek, o którym mowa w ust. 9, jeżeli spełnił go w odniesieniu do ostatniego miesiąca, w którym ustalano spełnienie tego warunku na podstawie art. 26 ust. 2 i art. 41 ust. 2 ustawy z dnia

27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych lub ust. 9 i 10 (§ 10 ust. 11). Jeżeli okres, w którym danego ucznia nie obejmuje ograniczenie funkcjonowania szkoły, we wrześniu 2020 r. albo we wrześniu i w październiku 2020 r. jest krótszy niż 40%, a uczeń rozpoczął naukę na pierwszym semestrze roku szkolnego 2020/2021 w szkole, o której mowa w ust. 9, to uznaje się, że warunek uczestnictwa ucznia w obowiązkowych zajęciach edukacyjnych, o którym mowa w art. 26 ust. 2 oraz art. 41 ust. 2 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych, został spełniony (§ 10 ust. 12).

Z dniem 1 października 2020 r. do § 10 dodany został ust. 13 przewidujący, że przepisy art. 34 ust. 3 oraz art. 42 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych stosuje się z uwzględnieniem ust. 9-12.

Z dniem 1 listopada 2020 r. zmianie uległ z kolei § 10 ust. 12 rozporządzenia. Na mocy rozporządzenia z dnia 18 listopada 2020 r. (Dz.U.2020.2047) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 1 listopada 2020 r., przepis ten otrzymał brzmienie: "Jeżeli okres w danym miesiącu, w którym danego ucznia nie obejmuje ograniczenie funkcjonowania szkoły, jest krótszy niż 40%, a uczeń rozpoczął naukę na pierwszym semestrze roku szkolnego 2020/2021 w szkole, o której mowa w ust. 9, i niemożliwe jest spełnienie warunku uczestnictwa w obowiązkowych zajęciach edukacyjnych, o którym mowa w art. 26 ust. 2 oraz art. 41 ust. 2 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych, na podstawie tych przepisów lub ust. 9-11, to uznaje się, że warunek został spełniony, gdy organizacja zajęć w tym semestrze umożliwia temu uczniowi spełnienie warunku, o którym mowa w art. 44 w ust. 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty.".

W związku z wprowadzeniem w dniu 24 października 2020 r. na terenie Rzeczypospolitej Polskiej ograniczenia funkcjonowania szkół ponadpodstawowych (rozporządzenie Ministra Edukacji i Nauki z dnia 23 października 2020 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie czasowego ograniczenia funkcjonowania jednostek systemu oświaty w związku z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, Dz.U. z 2020 r. poz. 1870), wysokość dotacji w listopadzie 2020 r. uzależniona była od faktycznej liczby uczniów wykazanych na pierwszy dzień listopada 2020 r., skorygowanej o różnicę między liczbą uczniów, na których przekazano dotację w październiku 2020 r., a faktyczną liczbą uczniów spełniających warunek frekwencyjny w październiku 2020 r.

Analiza stanowiska Skarżącej przedstawionego w skardze prowadzi do wniosku, że w istocie Skarżąca nie wykazała, aby zaistniały przesłanki uznania zaskarżonej czynności za bezskuteczną.

W złożonej skardze spółka, poza przytoczeniem przepisów prawa nie wskazała, na czym konkretnie polegało naruszenie przez Prezydenta art. 34 ust. 1 w zw. z art. 26 ust. 2 u.f.z.o. i § 10 ust. 9-13 rozporządzenia z dnia 20 marca 2020 r.

Skarżąca nie uzasadniła, na czym polegało naruszenie powołanych w zarzutach skargi przepisów, poprzestając jedynie na przytoczeniu ich treści. Z lakonicznej treści skargi nie wynika, jaką kwotę powinien organ dotujący wypłacić tytułem wyrównania dotacji i co stanowi przedmiot sporu w tym względzie. Skarżąca nie wykazała, aby przed wniesieniem skargi domagała się od organu wypłaty brakującej - jej zdaniem - kwoty dotacji lub wskazania przyczyn zaniżenia wypłaty. Powołuje się jedynie na pismo kierowane do Prezydenta Miasta w sprawie terminu wypłaty wyrównania dotacji.

9. W ocenie Sądu, przed wniesieniem skargi Skarżąca powinna przede wszystkim wyjaśnić z przedstawicielem organu dotującego różnice w wyliczeniach kwot dotacji i od niego domagać się wyjaśnień w kwestiach budzących jej wątpliwości, jak np. wskazania jaka kwota została przekazana w związku z wyrównaniem za poprzednie miesiące 2020 r. wobec aktualizacji stawki, a jaka stanowiła bieżącą wypłatę dotacji za miesiąc grudzień 2020 r. i czy dokonał potrąceń, a jeśli tak to na jakiej podstawie. Sąd w niniejszej sprawie nie ustala wysokości kwoty należnej dotacji, a jedynie bada, czy jej wypłata nie nastąpiła z naruszeniem prawa.

Skarżąca nie przedstawiła żadnej dokumentacji, która umożliwiałaby Sądowi weryfikację zasadności wypłaconych kwot przez organ dotujący, w tym prawidłowości wyliczeń przedstawionych przez ten organ w odpowiedzi na skargę.

10. Brak wskazania konkretnych zastrzeżeń co do wypłaconych kwot uniemożliwia Sądowi odniesienie się do zarzutów naruszenia wskazanych w skardze przepisów. Sąd podzielił zaś w tej sprawie w pełni stanowisko Prezydenta, które jest rzeczowe i merytoryczne. Organ przytoczył stosowne przepisy Rozporządzenia MEN oraz jego nowelizacje z dnia 12 sierpnia 2020 r. (Dz. U. z 2020 poz. 1394) oraz 18 listopada 2020 r. (Dz.U. 2020 poz. 2047). Wskazał również, że 24 października 2020 r. wprowadzono na terenie Rzeczypospolitej Polskiej ograniczenie funkcjonowania szkół ponadpodstawowych, polegający na realizacji zajęć z wykorzystaniem metod i technik kształcenia na odległość.

Organ podkreślił, że w okresie ograniczenia funkcjonowania szkół, na podstawie obowiązujących przepisów szczególnych, dotacja w listopadzie i grudniu 2020 r., należna jest na ucznia szkoły, który spełnił obowiązek frekwencyjny w okresie, gdy tego ucznia nie obejmowało ograniczenie funkcjonowania szkoły. Ponadto na podstawie znowelizowanego art. 12 ww. Rozporządzenia MEN, obowiązującego od listopada 2020 r., dotacja przysługuje również na ucznia pierwszego semestru roku szkolnego 2020/2021, który nie miał możliwości spełnienia warunku uczestnictwa w obowiązkowych zajęciach edukacyjnych, o którym mowa w art. 26 ust. 2 oraz 41 ust. 2 u.f.z.o., ale organizacja zajęć w tym semestrze umożliwiła temu uczniowi spełnienie warunku, o którym mowa w art. 44 w ust. 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (t.j. Dz.U. 2020 poz. 1327).

W związku z powyższym, w grudniu 2020 r. organ dotujący dokonał naliczenia dotacji Szkole Policealnej C. w B. na podstawie danych wprowadzonych do systemu ODPN (Obsługa Dotacji dla Placówek Niepublicznych) przez samą Skarżącą.

Prezydent Miasta B. wskazał, że zgodnie z nimi dotacja została naliczona na 709 uczniów, którzy spełnili frekwencję w grudniu 2020 r. na kierunkach: technik administracji - 160 uczniów, technik archiwista – 41 uczniów, technik bezpieczeństwa i higieny pracy - 180 uczniów, technik rachunkowości – 8 uczniów, technik florysta - 139 uczniów, technik informatyk - 5 uczniów, technik usług kosmetycznych - 176 uczniów. Powyższą kwotę skorygowano o różnicę między liczbą uczniów, na których przekazano dotację w listopadzie 2020 r., a faktyczną liczbą uczniów spełniających warunek frekwencyjny w listopadzie 2020 r. Dotacja została przekazana szkołom dnia 15 grudnia 2020 r. dyspozycją znak: [...] z dnia [...] grudnia 2020 r.

Zgodnie z danymi wprowadzonymi do systemu frekwencję w listopadzie 2020 r. spełniło 712 spośród 850 uczniów wykazanych na pierwszy dzień roboczy listopada 2020 r., z czego: 160 ze 199 uczniów na kierunku technik administracji, 41 z 47 uczniów na kierunku technik archiwista, 183 z 212 uczniów na kierunku technik bezpieczeństwa i higieny pracy, 8 z 8 uczniów na kierunku technik rachunkowości, 139 ze 170 uczniów na kierunku technik florysta, 5 z 8 uczniów na kierunku technik informatyk, 176 z 206 uczniów na kierunku technik usług kosmetycznych. Wyliczenia dotacji przekazanej w grudniu 2020 r., na podstawie wskazanych powyżej danych, przedstawił w załączniku nr 1 do odpowiedzi na skargę. W ocenie sądu są one prawidłowe. Wyliczeń dokonano na podstawie przepisów szczególnych, dlatego też Skarżący nietrafnie zarzuca organowi niestosowanie się do regulacji zawartych w rozporządzeniu. Dodatkowo zwraca uwagę na fakt, iż Skarżący, zaskarżając czynność Prezydenta Miasta Białystok w postaci wypłaty zaniżonej kwoty dotacji, nie określił jednocześnie o ile zaniżona została dotacja.

Organ natomiast wyjaśnił przejrzyście z odniesieniem się do właściwych przepisów prawa, w jaki sposób wyliczył należną dotację za grudzień 2020 r., którą przekazał stronie przelewem. Stanowisko to nie zostało podważone przez skarżącą. Wobec tego sąd nie znajduje podstaw do uznania, że powyższa wypłata nastąpiła z naruszeniem prawa.

W ocenie Sądu niesłuszne jest również twierdzenie, iż samorząd jest zobowiązany do informowania o wysokości przekazanej kwoty, czy też wydawaniu decyzji tym zakresie. Dotacja została wypłacona na podstawie danych wprowadzonych do systemu przez Skarżącą w oparciu o obowiązujące przepisy.

10. Z przedstawionych względów, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.