Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 758/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2020-05-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 13 par 1, art. 18
journal: Dz.U. 2018 poz 1314
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity
article: art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 par 1, art. 80, art. 107 par 3, art. 138 par 1 pkt 1, art. 144
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Wiesław Kuśnierz Sędziowie: WSA Waldemar Michaldo (spr.) WSA Jarosław Wiśniewski po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. Sp. z o.o. w K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwolnienia spod egzekucji części zajętych wierzytelności skargę oddala.


UZASADNIENIE

W dniu 4 grudnia 2018 r. do [...] Urzędu Skarbowego wpłynął wniosek [...] sp. z o.o. z siedzibą w K. z dnia 7 listopada 2018 r. w sprawie zwolnienie z egzekucji części wierzytelności przysługującej Spółce od [...] sp. z o.o. W uzasadnieniu złożonego wniosku zobowiązana Spółka wskazała, że zwolnienie z egzekucji części ww. wierzytelności, umożliwi jej wypłatę wynagrodzeń oraz zadośćuczyni obowiązkom wynikającym z przepisów prawa pracy i ubezpieczeń społecznych. Wskazane należności składają się miesięcznie na łączną kwotę [...]zł. W dalszej części uzasadnienia wniosku Spółka wskazała, iż brak wypłaty wynagrodzeń, może narazić ją na dalsze znaczne koszty. W chwili obecnej zajęta wierzytelność jest bowiem jedynym źródłem dopływu środków pieniężnych, gdyż aktualnie Spółka nie wykonuje żadnych zleceń na rzecz innych kontrahentów.

Pismem z dnia 21 grudnia 2018 r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego wezwał Spółkę do udzielenia pisemnych informacji o posiadanym majątku.

Pismem z dnia 2 stycznia 2019 r. [...] Spółka z o.o. złożyła oświadczenie, iż nie posiada żadnego majątku ruchomego ani nieruchomości. Posiada natomiast przeterminowane wierzytelności należne od: [...] sp. z o.o. - łączna kwota wierzytelności [...] zł, [...] sp. z o.o. - łączna kwota wierzytelności [...] zł, [...] S.A. - łączna kwota wierzytelności [...] zł i [...] sp. z o.o. - łączna kwota wierzytelności [...] zł.

W dniu 11 stycznia 2019 r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego przekazał akta postępowania egzekucyjnego Naczelnikowi Urzędu Skarbowego [...], który z dniem 1 stycznia 2019 r. stał się właściwy miejscowo do dalszego prowadzenia postępowania egzekucyjnego wobec [...] Sp. z o.o., a tym samym do rozpatrzenia złożonego wniosku o zwolnienie z egzekucji części wierzytelności.

Postanowieniem z dnia 24 stycznia 2019 r. nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego K. - [...] odmówił zwolnienia spod egzekucji części zajętych wierzytelności. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, że po przeanalizowaniu złożonego wniosku oraz akt prowadzonego postępowania egzekucyjnego nie dopatrzył się ważnego interesu zobowiązanego przemawiającego za zwolnieniem z egzekucji części przysługujących [...] Sp. z o.o. wierzytelności.

Na ww. postanowienie Spółka [...] złożyła zażalenie, domagając się jego uchylenia i orzeczenia co do istoty sprawy, poprzez wydanie postanowienia o zwolnienie spod egzekucji części wierzytelności należących do [...] Sp. z o.o. Postanowieniu organu I instancji Spółka [...] zarzuciła naruszenie:

1. art. 13 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez brak wystarczającego zbadania przesłanki ważnego interesu zobowiązanej;

2. art. 9 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez niepoinformowanie jej o złożonych przez dłużników zajętej wierzytelności, tj. [...] Sp. z o.o. oraz [...] S.A. oświadczeń o nieuznaniu wskazanych przysługujących jej wierzytelności, co miało wpływ na ustalenie jej praw, będących przedmiotem niniejszego postępowania.

Postanowieniem z dnia 12 kwietnia 2019 r. nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego K. [...] z dnia 24 stycznia 2019 r. nr [...] W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że zgodnie z art. 13 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, organ egzekucyjny, na wniosek zobowiązanego i ze względu na jego ważny interes, może zwolnić, na czas oznaczony lub nieoznaczony, z egzekucji w całości lub części określone składniki majątkowe zobowiązanego. Zdaniem organu, przesłanka "ważnego interesu zobowiązanego" w rozumieniu powyższego artykułu nie może prowadzić do sytuacji, w której egzekucja okaże się bezskuteczna. Strona winna więc wykazać nie tylko argumenty przemawiające za zwolnieniem z egzekucji określonych składników majątkowych, ale także wykazać, że możliwe jest prowadzenie egzekucji i uzyskanie egzekwowanych należności z jego innych składników majątkowych. Zobowiązana Spółka składając wniosek o zwolnienie części wierzytelności nie wskazała jednak innych składników majątkowych umożliwiających przeprowadzenie skutecznej egzekucji.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. wyjaśnił, że zajęcia wierzytelności są jednymi z kilku zastosowanych środków egzekucyjnych. W wyniku dokonanych zajęć wyegzekwowano wierzytelności z [...] S.A. - w dniu 14 grudnia 2018 r. uzyskano kwotę [...]zł, z [...] Sp. z o.o. - w dniu 29 stycznia 2019 r. uzyskano kwotę [...]zł oraz od [...] Sp. z o.o. wyegzekwowano kwotę [...]zł (kwota wierzytelności + należne [...] Sp. z o.o. odsetki). Natomiast [...] Sp. z o.o. uznała całą zajętą wierzytelność i tytułem realizacji zajęcia przekazuje kwotę [...]zł tygodniowo, zgodnie z zawartym porozumieniem z dnia 28 listopada 2018 r. pomiędzy zobowiązaną Spółką, a dłużnikiem zajętej wierzytelności. Organ zwrócił przy tym uwagę, że przy wielkości zadłużenia Spółki (powyżej [...] zł należności głównej), przekazywana kwota jest kwotą stosunkowo niewielką i całkowita spłata zadłużenia nastąpi za około 14-15 lat.

Odnosząc się do zarzutu braku wystarczającego zbadania przesłanki ważnego interesu zobowiązanej organ II instancji stwierdził, że przesłanka ważnego interesu zobowiązanego w rozumieniu art. 13 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie może prowadzić do sytuacji, w której egzekucja okaże się bezskuteczna. Zobowiązany musi więc wykazać nie tylko argumenty przemawiające za zwolnieniem z egzekucji określonych składników majątkowych, ale także wykazać, że możliwe jest prowadzenie egzekucji i uzyskanie egzekwowanych należności z jego innych składników majątkowych. Jednak z ustaleń organu I instancji oraz według oświadczenia złożonego przez prokurenta [...] Sp. z o.o. jednoznacznie wynika, że zobowiązana Spółka nie posiada żadnego majątku ruchomego ani nieruchomości. Organ II instancji stwierdził zatem, że zajęta wierzytelność w [...] Sp. z o.o. jest jedynym majątkiem zobowiązanej Spółki i przychylenie się do wniosku o zwolnienie części wierzytelności, spowodowałoby, że egzekucja administracyjna stałaby się bezskuteczna.

Odnosząc się natomiast do zarzutu niepoinformowania Spółki o złożonych przez dłużników zajętych wierzytelności oświadczeniach o nieuznaniu zajętych wierzytelności, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. wyjaśnił, że organ egzekucyjny nie ma obowiązku informowania zobowiązanego o uzyskanych odpowiedziach od dłużników zajętej wierzytelności.

Organ II instancji wskazał, że Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] na dzień wydania zaskarżonego postanowienia opierał się na oświadczeniach od [...] S.A. oraz [...] Sp. z o.o., że nie jest możliwe dokonywanie potrąceń z tytułu zajętych wierzytelności, gdyż zobowiązanej Spółce nie przysługuje zajęta wierzytelność. Dopiero w dniach 4 i 5 lutego 2019 r., a więc po terminie wydania zaskarżonego postanowienia, Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w K. przekazał do organu egzekucyjnego oświadczenia ww. dłużników zajętej wierzytelności, że przysługujące zobowiązanej Spółce należności zostały w dniach 14 grudnia 2018 r. i 29 stycznia 2019 r. przekazane na rachunek bankowy wskazany w zawiadomieniach o zajęciu. Tak więc wszyscy dłużnicy zajętej wierzytelności uznali zajętą wierzytelność.

Mając więc powyższe na względzie Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. nie dopatrzył się występowania ważnego interesu zobowiązanego i utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.

Z powyższym postanowieniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. nie zgodziła się [...] Sp. z o.o. z siedzibą w K. i w skardze na nie wniosła o jego uchylenie wraz z postanowieniem organu I instancji. Zaskarżonemu postanowieniu skarżąca Spółka zarzuciła naruszenie przepisów postępowania:

1. art. 13 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2018 r. poz. 1314 ze zm.), poprzez jego niezastosowanie, a w konsekwencji uznanie, że po stronie skarżącej nie zachodzi ważny interes zobowiązanego, determinujący koniecznością zwolnienia z egzekucji części wierzytelności w wysokości [...] zł na pokrycie wynagrodzenia brutto pracowników oraz składek na ubezpieczenia społeczne w części obciążającej pracodawcę za miesiąc styczeń 2019 r. przysługujący od [...] Sp. z o.o., podczas gdy zarówno aktualna, jak i występująca w dacie orzekania sytuacja majątkowa skarżącej, zaświadcza o zaistnieniu przesłanki ważnego interesu zobowiązanego;

2. art. 13 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez jego niezastosowanie, a w konsekwencji błędne przyjęcie, iż po stronie skarżącej nie zachodzi ważny interes publiczny podczas gdy organ nie zbadał sprawy pod kątem przesłanki "ważnego interesu zobowiązanego", co czyni przedwczesną odmowę zwolnienia wnioskowanego składnika majątkowego, a zarazem niweczy cel art. 13 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji;

3. art. 13 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez jego błędną wykładnię, a w następstwie przyjęcie, iż jedynym celem postępowania egzekucyjnego w administracji jest zaspokojenie wierzyciela, poprzez wyegzekwowanie należnej jemu wierzytelności pieniężnej, tak aby nie doprowadzić do bezskuteczności egzekucji, podczas gdy tak ujęte rozumienie ww. przepisu prawa oraz proceduralne podejście organu stawia pod znakiem zapytania instytucję zwolnienia spod egzekucji, pozbawiając z góry skarżącą możliwości ubiegania się o tego rodzaju zwolnienie, mimo iż ten wykazał zaistnienie "ważnego interesu zobowiązanego", czego organ nawet nie przeanalizował, czyniąc tym samym naruszony przepis martwym;

4. art. 13 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez jego błędną subsumpcję, a w konsekwencji stwierdzenie, iż prowadzone postępowanie egzekucyjne może świadczyć o nieskuteczności egzekucji, podczas gdy organ egzekucyjny musi wykazać, iż prowadzone postępowanie egzekucyjne na skutek zastosowanego zwolnienia - okaże się bezskuteczne;

5. art. 13 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez jego błędną wykładnię, co skutkowało wydaniem zaskarżonego postanowienia, jako zawierającego elementy dowolności, samowolności, podczas gdy właściwie wydane orzeczenie (zgodne z prawem) winno zostać oparte na swobodnej ocenie dowodów, będącej właściwą podstawą do należytej i wyczerpującej oceny stanu faktycznego w sprawie zaistniałego, czemu organ uchybił;

6. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego w zw. z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego oraz na jego dowolnej ocenie przy wydaniu zaskarżonego orzeczenia;

7. art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 Kodeksu postępowania administracyjnego w zw. z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez utrzymanie w mocy wadliwego postanowienia organu I instancji, podczas gdy zgromadzony w sprawie materiał dowodowy uzasadniał uchylenie tego rozstrzygnięcia w całości i orzeczenia co do istoty sprawy;

8. art. 8 w zw. z art. 11 w zw. z art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego w zw. z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez nienależyte uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia, z uwagi na zawarcie w nim zbyt ogólnikowych twierdzeń, nie odniesienie się do okoliczności podniesionych przez zobowiązanego w zakresie przesłanki "ważnego interesu" zobowiązanego, co uniemożliwia zrozumienie zasadności motywów, którymi kierował się organ egzekucyjny przy wydawaniu zaskarżonego postanowienia, jak również czyni niemożliwym dokonanie kontroli zaskarżonego orzeczenia.

W uzasadnieniu skargi Spółka przytoczyła argumenty na poparcie podniesionych zarzutów.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. podtrzymał swoje stanowisko w niniejszej sprawie i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

W pierwszej kolejności wskazać należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, skargę złożoną w niniejszej sprawie rozpoznał na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do obowiązującego od dnia 15 sierpnia 2015 r. nowego brzmienia przepisu art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.). Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę, co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

Stosownie do art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych nie podnoszonych w skardze, które są związane z materią zaskarżonych aktów administracyjnych. Orzekanie odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.

Na podstawie art. 135 p.p.s.a. Sąd podejmuje środki w celu usunięcia naruszenia prawa, w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy.

Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Sądowa kontrola zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji, przeprowadzona z uwzględnieniem powyższych reguł, doprowadziła do uznania, że nie naruszają one prawa w sposób powodujący konieczność ich wyeliminowania z obrotu prawnego, a skarga rozpatrywana w niniejszej sprawie jest bezzasadna, nie zasługuje na uwzględnienie i podlega oddaleniu.

Podstawę prawną zaskarżonego postanowienia stanowiły przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2018 r. poz. 1314 ze zm., zwanej dalej u.p.e.a.), a w szczególności art. 13 § 1 tej ustawy, zgodnie z którym organ egzekucyjny, na wniosek zobowiązanego i ze względu na jego ważny interes, może zwolnić, na czas oznaczony lub nieoznaczony, z egzekucji w całości lub części określone składniki majątkowe zobowiązanego.

Podstawową przesłanką upoważniającą organ egzekucyjny do zwolnienia danego składnika majątkowego zobowiązanego z egzekucji jak wynika z treści omawianego przepisu jest istnienie przemawiającego za tym "ważnego interesu zobowiązanego". Przesłanka ważnego interesu zobowiązanego jest swoistą klauzulą generalną, której znaczenie należy rozpatrywać w kontekście okoliczności konkretnej sprawy. O istnieniu ważnego interesu po stronie zobowiązanego nie decyduje jego subiektywne przekonanie, lecz zobiektywizowane kryteria (wyrok NSA z dnia 16 października 2009 r. sygn. akt II FSK 789/08, Lex nr 863802).

W literaturze prawa również podnosi się, że o istnieniu tej przesłanki po stronie zobowiązanego nie decyduje jego subiektywne przekonanie, lecz zobiektywizowane kryteria. Pojęcie ważnego interesu zobowiązanego jest na tyle pojemne, że pozwala objąć swym zakresem wszelkie okoliczności mające wpływ na dokonanie prawnej kategoryzacji sytuacji zobowiązanego (B. Jankowiak, Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, Komentarz 2005, Wrocław 2005, str. 158).

W wyroku z dnia 10 marca 2010 r. sygn. akt I FSK 31/08 Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił uwagę, że pojęcia ważnego interesu nie można ograniczać tylko i wyłącznie do sytuacji nadzwyczajnych, czy też zdarzeń losowych uniemożliwiających uregulowanie zaległości podatkowych, albowiem pojęcie to funkcjonuje w zdecydowanie szerszym znaczeniu, uwzględniającym nie tylko sytuacje nadzwyczajne, ale również normalną sytuację ekonomiczną strony.

W orzecznictwie sądów administracyjnych funkcjonuje przy tym pogląd, że zobowiązany musi wykazać nie tylko argumenty przemawiające za zwolnieniem z egzekucji określonych składników majątkowych, ale także wykazać, że możliwe jest prowadzenie egzekucji i uzyskanie egzekwowanych należności z innych jego składników majątkowych (por. wyroki: WSA w Bydgoszczy z dnia 14 lipca 2010 r. sygn. akt I SA/Bd 442/10, Lex nr 673058; WSA w Łodzi z dnia 16 stycznia 2008 r. sygn. akt I SA/Łd 997/07, Lex nr 863819; WSA w Krakowie z dnia 15 stycznia 2013 r. sygn. akt III SA/Kr 395/12, Lex nr 1274767; WSA w Gdańsku z dnia 4 kwietnia 2013 r. sygn. akt I SA/Gd 189/13, Lex nr 1368407, wyrok NSA z dnia 1 czerwca 2016 r. sygn. akt II GSK 154/15, Lex nr 2117103, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 22 stycznia 2019 r. sygn. akt I SA/Po 832/18 dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl). Wiąże się to z tym, że art. 13 § 1 u.p.e.a. ma na celu ochronę interesów tak zobowiązanego jak i wierzyciela, dlatego też uregulowana tam instytucja nie może prowadzić do sytuacji, że egzekucja okaże się bezskuteczna (wyrok WSA w Lublinie z dnia 3 grudnia 2010 r. sygn. akt I SA/Lu 583/10, Lex nr 749474). Dokonując wykładni przesłanek określonych w art. 13 § 1 u.p.e.a. należy mieć na uwadze podstawowy cel postępowania egzekucyjnego jakim jest zaspokojenie stwierdzonej tytułem wykonawczym wierzytelności. To z kolei nakłada na organ egzekucyjny obowiązek między innymi rozważenia czy wskazane przez zobowiązanego inne sposoby zaspokojenia wierzyciela ze składników majątkowych zobowiązanego wierzyciela, faktycznie mogą doprowadzić do realizacji podstawowego celu egzekucji. Jest to o tyle istotne, że zgodnie z treścią art. 13 § 2 u.p.e.a. na postanowienie w sprawie zwolnienia z egzekucji zażalenie przysługuje tylko dłużnikowi.

Wskazać także należy, że uregulowana w art. 13 § 1 u.p.e.a. instytucja działa na zasadzie rozstrzygania spraw w oparciu o uznanie administracyjne. Mając na względzie specyficzny charakter rozstrzygnięć o charakterze uznaniowym, podkreślenia wymaga, że w świetle dotychczasowego orzecznictwa sądowego, takie postanowienia podlegają ograniczonej kontroli sądów administracyjnych. Kontroli sądu nie podlega uznanie administracyjne samo w sobie, lecz kwestia, czy postanowienie zostało podjęte zgodnie z podstawowymi regułami postępowania administracyjnego, a w szczególności, czy wydano je w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy oraz, czy ocena tego materiału została dokonana zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, czy też zawiera elementy dowolności (por. wyrok NSA z dnia 24 kwietnia 2001 r. sygn. akt I SA/Ka 498/00; wyrok NSA z dnia 13 października 2000 r. sygn. akt III SA 3416/99; wyrok NSA z dnia 14 maja 1997 r. sygn. akt I SA/Łd 344/96 - publikowane w CBOSA; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 17 maja 2013 r. sygn. akt I SA/Po 103/13, Lex nr 1323427).

To oznacza, że nawet stwierdzenie przez organ wszystkich przesłanek do zastosowania art. 13 § 1 u.p.e.a. nie obliguje go do tego, lecz stwarza tylko dla organu taką możliwość, i to poddaną kontroli sądowoadministracyjnej w ograniczonym zakresie.

W ocenie Sądu, w realiach rozpoznawanej sprawy skarżąca Spółka nie wykazała, że jej ważny interes przemawiał za zwolnieniem spod egzekucji części wierzytelności należnej od [...] Sp. z o.o. Nie wskazała także innych składników swojego majątku, z którego organ mógłby przeprowadzić egzekucję. Jak wynika z akt sprawy w piśmie z dnia 2 stycznia 2019 r. Spółka złożyła oświadczenie, iż nie posiada żadnego majątku ruchomego ani nieruchomości. Posiada natomiast przeterminowane wierzytelności należne od: [...] Sp. z o.o. - łączna kwota wierzytelności [...] zł, [...] [...] Sp. z o.o. - łączna kwota wierzytelności [...] zł, [...] S.A. - łączna kwota wierzytelności [...] zł i [...] Sp. z o.o. - łączna kwota wierzytelności [...] zł. Z akt sprawy wynika także, że w wyniku dokonanych zajęć wyegzekwowano wierzytelności z [...] S.A. - w dniu 14 grudnia 2018 r. uzyskano kwotę [...]zł, z [...] Paczkomaty Sp. z o.o. - w dniu 29 stycznia 2019 r. uzyskano kwotę [...]zł, a od [...] Sp. z o.o. uzyskano w dniu 22 stycznia 2019 r. kwotę [...]zł (kwota wierzytelności + odsetki). Z kolei spółka [...] uznała całą zajętą wierzytelność i tytułem realizacji zajęcia przekazuje na konto wskazane w zajęciu, kwotę [...]zł tygodniowo, zgodnie z zawartym porozumieniem pomiędzy zobowiązaną Spółką, a dłużnikiem zajętej wierzytelności.

Przy wielkości zadłużenia Spółki wynoszącym [...] zł należności głównej, oraz odsetek w kwocie [...]zł przekazywana przez [...] Sp. z o.o. kwota jest kwotą stosunkowo niewielką a całkowita spłata przy zachowaniu regularności wpłat nastąpi w okresie ponad 10 lat. Zwolnienie z egzekucji części wierzytelności spowoduje, że okres ten jeszcze się wydłuży. Nawet gdyby przyjąć, tak jak chce tego skarżąca Spółka w skardze, że spłata tego zadłużenia nastąpi w ciągu 9 lat, to i tak okres ten jest za długi i nie daje gwarancji, że zadłużenie zostanie spłacone. W okresie tym może bowiem nastąpić zmiana, pogorszenie sytuacji finansowej dłużnika zajętej wierzytelności.

Mając na uwadze wszystkie powołane wyżej argumenty należy wskazać, że w przedmiotowej sprawie skarżąca Spółka nie wskazała przekonywujących okoliczności przemawiających za zwolnieniem części wierzytelności z egzekucji, ani też nie wykazała tego, że możliwe jest prowadzenie egzekucji i uzyskanie egzekwowanych należności z innych składników jej majątku. Należy bowiem zauważyć, iż w realiach niniejszej sprawy za taki argument nie może być uznana okoliczność , iż Spółka z tytułu wynagrodzeń za pracę należnych pracownikom zatrudnionym na umowę o pracę posiada miesięcznie zobowiązania w wysokości [...] zł. Należy bowiem zauważyć, iż Spółka nie zakończyła prowadzenia działalności gospodarczej, do chwili wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia nie została ogłoszona także jej upadłość, powyższe wskazuje więc na potencjalną możliwość uzyskiwania przez nią dochodów, z których mogłaby pokryć obiektywnie niewysokie zobowiązania z tytułu umowy o pracę. Spółka równocześnie nie wskazuje innego realnego majątku, z którego egzekucja mogłaby być skutecznie prowadzona. Tym samym niezasadne są podniesione w skardze zarzuty naruszenia art. 13 § 1 u.p.e.a.

Nie można również, zdaniem Sądu, zarzucić organowi egzekucyjnemu naruszenia art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3, art. 138 § 1 pkt 1, art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm., zwanej dalej k.p.a.) w zw. z art. 18 u.p.e.a. Przepis art. 7 k.p.a. wskazuje na konieczność podejmowania przez organy administracji wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Przepis art. 77 § 1 k.p.a. nakłada z kolei na organy obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, który zgodnie z art. 80 k.p.a. w całości powinien być podstawą dokonywanej przez organ oceny. W myśl zasady ustalonej w art. 8 k.p.a., organy administracji zobowiązane są prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, co wyraża się m.in. w informowaniu uczestników postepowania o podejmowanych czynnościach zmierzających do załatwienia sprawy. Zasada ta wiąże się z zasadą przekonywania sformułowaną w art. 11 k.p.a., zgodnie z którą organy powinny wyjaśniać zasadność przesłanek, jakimi kierują się przy załatwieniu sprawy, do naruszenia której dochodzi w sytuacji braku ustosunkowania się organu do twierdzeń strony wskazywanych przez nią jako istotne. W odniesieniu do tej zasady, jak również zasady wynikającej z art. 8 k.p.a., doniosłą rolę pełni z kolei uzasadnienie decyzji, które nie może być sformułowane ogólnikowo i w przypadku postępowania odwoławczego powinno służyć przekonaniu strony odwołującej do tego, że jej stanowisko zostało wzięte pod uwagę i rozważone w kontekście wszystkich istotnych okoliczności faktycznych sprawy. Powinno ono zatem dokładnie wyjaśniać przyczyny, motywy dokonanej przez organ oceny.

W ocenie Sądu, z obowiązków nałożonych przez wyżej wymienione przepisy organ egzekucyjny w niniejszej sprawie wywiązał się w sposób należyty. Organ podjął bowiem wszelkie niezbędne czynności do dokładnego wyjaśnienia sprawy, w sposób wyczerpujący zebrał materiał dowodowy i dokonując jego oceny zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów określonej w art. 80 k.p.a., ustalił wszystkie istotne do rozstrzygnięcia sprawy fakty, a następnie motywy podjętego rozstrzygnięcia przedstawił w sporządzonym uzasadnieniu, spełniającym kryteria określone w art. 107 § 3 k.p.a. Przedstawiając w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia nie tylko zgromadzony materiał dowodowy, dokonane na jego podstawie ustalenia, jak również podstawę prawną rozstrzygnięcia organ zrealizował również zasadę pogłębiania zaufania wyrażoną w art. 8 k.p.a., jak i zasadę wyjaśniania przesłanek, którymi się kierował przy załatwieniu sprawy wyrażoną w art. 11 k.p.a. Wskazać należy, że organ w uzasadnieniu postanowienia nie tylko wskazał przepisy prawa materialnego mające zastosowanie w niniejszej sprawie, ale także przedstawił interpretację art. 13 § 1 u.p.e.a., przesłanki, które uzasadniały przyjęcie konkretnego rozstrzygnięcia. Sąd nie dopatrzył się w niniejszej sprawie naruszenia przepisów prawa tak przez organ II instancji, jak i organ I instancji. Skoro zatem organ I instancji nie dopuścił się naruszenia prawa, to organ II instancji nie miał podstaw do uchylenia jego postanowienia. Tym samym nie doszło do naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. Samo subiektywne przekonanie skarżącej Spółki o wadliwości postanowienia organu I instancji nie jest wystarczającą przesłanką do uchylenia tego postanowienia.

W świetle powyższych ustaleń należy stwierdzić, że zaskarżone postanowienie jest zgodna z prawem, gdyż ani argumentacja skargi, ani też analiza akt sprawy nie ujawniła wad tego rodzaju, które mogły mieć wpływ na jej wynik, dlatego Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.