Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 575/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2017-08-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Inspekcja sanitarna
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151, art. 153
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
journal: Dz.U. 2013 poz 1367
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych - tekst jednolity
article: art. 235 1, art. 235 2
journal: Dz.U. 2014 poz 1502
law: Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Furmanek Sędziowie Sędzia WSA Monika Krzyżaniak Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska (spr.) Protokolant asystent sędziego Agata Brolik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 sierpnia 2017 r. sprawy ze skargi E.R. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia choroby zawodowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] nr [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Ł., na podstawie art. 12 ust. 2 pkt. 1. ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2015 r. poz. 1412 z zm.), art. 235¹ i art. 235² Kodeksu pracy z dnia 26.06.1974 r. (Dz. U. z 2014 r. poz.1502 ze zm.) i rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2013r. poz. 1367) oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. (Dz.U. z 2016 r. poz.23) po rozpoznaniu odwołania E. R. od decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Ł. z dnia [...] nr[...] o odmowie stwierdzenia u E. R. choroby zawodowej pod postacią obustronnego trwałego odbiorczego ubytku słuchu typu ślimakowego lub czuciowo – nerwowego spowodowanego hałasem, utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.

Jak wynika z akt sprawy organ I instancji decyzją z dnia [...] nie stwierdził u E. R. choroby zawodowej pod postacią obustronnego trwałego odbiorczego ubytku słuchu typu ślimakowego lub czuciowo – nerwowego spowodowanego hałasem, wyrażonego podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym, obliczonym jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1,2 i 3 kH wymienionej w pozycji 21 wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. nr 105, poz. 869 ze zm.).

W odwołaniu skarżąca zarzuciła błędną ocenę materiału dowodowego poprzez bezkrytyczne przyjęcie wadliwych "wniosków" orzeczeń lekarskich. Przyjęte przez organ stanowisko pozostawało jej zdaniem w sprzeczności z przepisami prawa materialnego: art. 2 Konstytucji RP § 6 ust. 5 pkt 4, § 7, § 8, § 9 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych w zw. z art. 2351 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy.

Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Ł. pismem z dnia 10 grudnia 2012 r. wezwał pełnomocnika skarżącej do doręczenia kserokopii audiogramów lub innych dokumentów oceniających stan słuchu zainteresowanej podczas narażenia zawodowego na hałas oraz w okresie dwóch lat od dnia 1 lipca 1987 r., t.j. od kiedy ustało narażenie zawodowe na hałas. Wyjaśnił jednocześnie, że zgodnie z art. 2352 Kodeksu pracy rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych. Dla rozpatrywanego schorzenia okres ten ustalono w wykazie chorób zawodowych na 2 lata.

Pełnomocnik strony w piśmie z dnia 17 grudnia 2012 r. skierowanym do organu odwoławczego stwierdził, że chora nie posiada wymaganych przez organ audiogramów oraz innych dokumentów oceniających stan słuchu w okresie narażenia zawodowego poza już przedłożonymi. Wynika to z przyczyn niezależnych od niej. W okresie podanym przez organ wyniki badań były przekazywane nie chorej lecz do przychodni przyzakładowej (obieg wewnętrzny, bez udziału zainteresowanej). Ponadto przychodnie medyczne nie dysponowały urządzeniami umożliwiającymi kopiowanie dokumentów. W okresie tym twierdzono, że dokumentacja medyczna jest własnością przychodni, a nie chorej. Kserokopia karty chorobowej wykonana została w okresie znacznie późniejszym i wydano jedynie ksero historii choroby, w wersji okrojonej, bez szczegółowych wyników badań pomocniczych specjalistycznych. Fakt skierowania na badania do laryngologa znajduje potwierdzenie zapisem lekarza w historii choroby w dniu 26 maja 1978 r., zatem wyniki badań w ocenie chorej winny znajdować się w archiwach przychodni przyzakładowej. Na wezwanie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Ł. wyniki te winny być, zgodnie z obowiązującym prawem, niezwłocznie wydane.

Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Ł. decyzją z dnia [...] zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy. W uzasadnieniu wydanego orzeczenia stwierdził, że zgodnie z art. 2351 Kodeksu pracy za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy zwanych "narażeniem zawodowym". Do stwierdzenia choroby zawodowej przez właściwego inspektora sanitarnego konieczne jest orzeczenie lekarskie o rozpoznaniu choroby zawodowej wydane przez upoważnioną zgodnie z § 5 w/w rozporządzenia jednostkę organizacyjną służby zdrowia. E. R. w okresie od 11 marca 1959 r. do 26 marca 1988 r. była zatrudniona w Zakładach A w Ł. (zakład zlikwidowany) na stanowisku operatora maszyn tkackich, w narażeniu na hałas normatywny pochodzący od obsługiwanych krosien. Narażenie zawodowe na hałas ustało w czerwcu 1987 r., ponieważ jak wynika z formularza lekarskiego do spraw inwalidztwa od lipca 1987 r. zainteresowana pobierała zasiłek chorobowy. Informacje o pracodawcy, wykonywanych czynnościach i narażeniu zawiera karta oceny narażenia zawodowego z dnia 22 marca 2011 r., która to karta została przesłana pismem PPIS w Ł. z dnia 19 października 2011 r. do jednostki orzeczniczej I stopnia. E. R. została skierowana na badania w celu rozpoznania choroby zawodowej przez lekarza z poradni medycyny pracy, który dokonał także zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej do PPIS w Ł. (data wpływu 19 stycznia 2011 r.). Skarżąca została poddana dwukrotnie badaniom specjalistycznym (zgodnie z § 5 rozporządzenia R.M. z dnia 30 czerwca 2009 r.) w uprawnionych do orzekania o chorobach zawodowych jednostkach organizacyjnych służby zdrowia, to jest Poradni Chorób Zawodowych, Przychodni Konsultacyjno-Diagnostycznej Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Ł. oraz po odwołaniu się od treści tego orzeczenia w Klinice Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy w Ł. W wyniku przeprowadzonych badań zainteresowana uzyskała dwukrotnie orzeczenie lekarskie o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej narządu słuchu – orzeczenie WOMP i orzeczenie Kliniki IMP w Ł. i jednostki te w tych orzeczeniach w sposób wyczerpujący i przekonujący uzasadniły brak podstaw do rozpoznania u skarżącej choroby zawodowej narządu słuchu. Pomimo różnic w ustaleniach klinicznych dokonanych w tych jednostkach orzeczniczych, główną przesłanką do wydania orzeczeń o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej było niespełnienie warunku podanego w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych w zakresie okresu, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej (poz. 21 wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych).

Przedstawiony w postępowaniu audiogram z dnia 25 czerwca 1991 r., do którego odniosły się jednostki orzecznicze, został wykonany 4 lata po ustaniu narażenia zawodowego zainteresowanej na hałas.

Odnosząc się do zarzutów odwołania Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Ł. wyjaśnił, że skarżąca powołuje się na przepis art. 2351 Kodeksu pracy pomijając istotny w sprawie art. 2352 Kodeksu pracy, który brzmi "Rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych". Okres ten dla obustronnego trwałego ubytku słuchu wynosi 2 lata – poz. 21 wykazu chorób zawodowych. Ponadto protokół oceny narażenia zawodowego PPIS w Z. z dnia 22 marca 2011 r., z którego stwierdzenia zostały użyte w odwołaniu został sporządzony tylko na podstawie oświadczenia E. R. z dnia 17 marca 2011 r. i zawartych w nim sformułowań. Organ odwoławczy zaznaczył, że inspektor sanitarny nie ma uprawnień do stwierdzenia choroby zawodowej, jeżeli właściwe jednostki orzecznicze I i II stopnia nie dokonały rozpoznania klinicznego choroby zawodowej i wypowiadają się w danej sprawie negatywnie, a z taką sytuacja mamy do czynienia w niniejszej sprawie.

W skardze E. R. podtrzymała argumentację zawartą w odwołaniu. Zdaniem skarżącej podstawę decyzji stanowił błędny wniosek, że postępowanie orzeczniczo – lekarskie zostało przeprowadzone zgodnie z warunkami określonymi w rozporządzeniu Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych, a decyzja opierała się na orzeczeniach lekarskich właściwych jednostek organizacyjnych powołanych do rozpoznawania chorób. Organ odwoławczy powielił błędną interpretację przedstawioną w orzeczeniach poprzedzających wydanie decyzji. Lekarze medycyny wydając orzeczenia nie używali argumentacji medycznej, która winna być wiodąca we wnioskach, lecz argumentacji prawa materialnego co do którego nie mają wiedzy. Podniosła również, że narażenie zawodowe trwało w czasie całego stosunku pracy, w tym także w okresie korzystania z zasiłku chorobowego. Wobec tego stosunek pracy, a co za tym idzie narażenie nie ustały jak twierdzi PWIS w lipcu 1987 r. lecz w momencie wypowiedzenia stosunku pracy w kwietniu 1988 r. Nadto choroba miała bezpośredni wpływ na niezdolność świadczenia stosunku pracy przez skarżącą, powodując konieczność przejścia na rentę chorobową, a formularz lekarski do spraw inwalidztwa w swej treści wskazuje także fakt złego słuchu. W takim przypadku, stopień w jakim choroba zawodowa przyczyniła się do niezdolności nie ma znaczenia, ważne jest to, że przesądziła ona o wystąpieniu niezdolności do pracy, stanowiąc jej istotną przyczynę.

Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Ł. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wyrokiem z dnia 17 czerwca 2013 r. sygn. III SA/Łd 373/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uznając skargę za zasadną wskazał, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem § 8 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. Nr 105, poz. 869 ze zm.) – dalej: rozporządzenia, co z kolei oznacza równocześnie naruszenie art. 7, 77 § 1,80 k.p.a. Uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

WSA zaznaczył, że zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenia decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika. W myśl ust. 2 tego przepisu jeżeli właściwy państwowy inspektor sanitarny przed wydaniem decyzji uzna, że materiał dowodowy, o którym mowa w ust. 1, jest niewystarczający do wydania decyzji, może żądać od lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie, dodatkowego uzasadnienia tego orzeczenia, wystąpić do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultacje lub podjąć inne czynności niezbędne do uzupełnienia tego materiału.

WSA wskazał, że należało ustalić, czy w okresie narażenia zawodowego na hałas oraz w ciągu 2 lat po ustaniu tego narażenia wystąpiły u skarżącej udokumentowane objawy chorobowe. Organ odwoławczy, uznając konieczność ustalenia tej kwestii, wystąpił pismem z dnia 10 grudnia 2012 r. do pełnomocnika skarżącej zawierającym prośbę o doręczenie kserokopii audiogramów lub innych dokumentów oceniających stan słuchu skarżącej podczas narażenia zawodowego oraz w okresie 2 lat od dnia 1 lipca 1987 r., to jest od kiedy ustało narażenie zawodowe na hałas. Pełnomocnik skarżącej odpowiadając na prośbę organu, w piśmie z dnia 17 grudnia 2012 r., stwierdził że skarżąca zgłaszała dolegliwości słuchowe i była wielokrotnie kierowana na badania do specjalisty laryngologa od roku 1978 r. Wyjaśnił ponadto, że z przyczyn niezależnych od skarżącej nie posiadała ona pełnej dokumentacji choroby. Przychodnia przyzakładowa w okresie wskazanym w piśmie organu odwoławczego nie wydawała pacjentom dokumentacji medycznej, uznając tę dokumentację za własność swoją a nie pacjenta. Jednocześnie pełnomocnik poinformował, iż przedmiotowa dokumentacja powinna znajdować się w archiwum przychodni lekarskiej działającej na terenie przedsiębiorstwa byłego pracodawcy skarżącej. Pełnomocnik wyjaśnił, że dokumentacja zawierająca wyniki badań będzie udostępniona przez archiwum na wezwanie inspektora sanitarnego.

WSA stwierdził, że Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Ł. nie odniósł się do wniosku pełnomocnika strony, dotyczącego wystąpienia przez organ do archiwum przychodni przyzakładowej o udostępnienie dokumentacji medycznej w zakresie badania słuchu skarżącej; nie podjął żadnych czynności w celu ustalenia, czy taka dokumentacja nadal istnieje; w uzasadnieniu decyzji nie wyjaśnił dlaczego obecnie nie dostrzega potrzeby uzupełnienia materiału dowodowego w powyższym zakresie.

W ocenie WSA dopiero jednoznaczne ustalenie, że dokumentacja taka nie znajduje się w zasobach archiwum, bądź nadal istnieje lecz jej treść nie potwierdza występowania u skarżącej udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych, stanowiącym załącznik do rozporządzenia, uzasadniać będzie wydanie decyzji niekorzystnej dla strony.

WSA wskazał, że organ odwoławczy rozpatrując sprawę ponownie podejmie w trybie § 8 ust. 2 rozporządzenia czynności niezbędne do uzupełnienia materiału dowodowego o dokumentację badań słuchu skarżącej w okresie narażenia zawodowego na hałas oraz w okresie 2 lat od ustania narażenia zawodowego na hałas; w szczególności wystąpi o udostępnienie tej dokumentacji do archiwum przechowującego dokumentację medyczną przychodni przyzakładowej działającej przy zlikwidowanych Zakładach A w Ł.

Skargę kasacyjną od powyższego orzeczenia wniósł organ zaskarżając orzeczenie w całości.

Wyrokiem z dnia 29 maja 2015 r. sygn. II OSK 2652/13 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną oraz zasądził od organu na rzecz skarżącej kwotę 240 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. W uzasadnieniu NSA wskazał, że oceniając wniesioną w niniejszej sprawie kasację stwierdzić należało, że podstawowy problem ujawniony na tle niniejszej sprawy dotyczył oceny, czy organy administracyjne w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły materiał dowodowy, stanowiący podstawę wydania kontrolowanych decyzji administracyjnych. Rozbieżności wywołał fakt, iż w aktach sprawy nie znalazła się dokumentacja dotycząca badań słuchu skarżącej z okresu narażenia zawodowego na hałas oraz w okresie 2 lat od ustania tego narażenia, mająca wg. oświadczenia skarżącej pozostawać nadal w przychodni przyzakładowej zakładów przemysłu bawełnianego. W ocenie skarżącego kasacyjnie organu, okoliczność ta nie miała znaczenia dla wyniku rozstrzygnięcia.

W ocenie NSA nie można w okolicznościach niniejszej sprawy odmówić zasadności wywodom Sądu pierwszej instancji, który przyjął, iż organy administracyjne orzekające w niniejszej sprawie nie wykazały, by podjęły wszystkie niezbędne czynności, prowadzące do zebrania całej dokumentacji medycznej, którą należało poddać szczegółowej analizie. Z tych też przyczyn słusznie Sąd pierwszej instancji uznał konieczność ponownego wyjaśnienia tych okoliczności przez organ odwoławczy. Nie budzi wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego, że jeżeli przed wydaniem decyzji ujawni się wątpliwość, co do przeprowadzonej oceny medycznej, organ winien zażądać od określonej jednostki orzeczniczej, uzupełnienia orzeczenia lub podjąć inne czynności niezbędne do uzupełnienia materiału dowodowego, a nie przenosić ten obowiązek na skarżącą, wnioskującą o stwierdzenie choroby zawodowej. Podstawę działania w tym zakresie organy administracji winny znaleźć w regulacji zawartej w art. 80 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a. oraz nawiązującej do nich regulacji § 8 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. (zob. wyrok NSA z 15.6.2012 r., II OSK 859/12, CBOSA).

Zdaniem NSA zasadna była konkluzja Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi dotycząca konieczności podjęcia przez organ czynności w celu ustalenia, czy znajdująca się w aktach administracyjnych dokumentacja oceniająca stan słuchu skarżącej podczas narażenia zawodowego oraz w okresie 2 lat od dnia 1 lipca 1987 r., a więc od kiedy ustało narażenia zawodowe na hałas, była wyczerpująca. Skoro domagająca się stwierdzenia choroby zawodowej wskazywała, że istotne dane w tym względzie znaleźć można w archiwum przyzakładowym i wnioskowała o zwrócenie się przez organ o ich udostępnienie, to regulacje znajdujące się w art. 7, 77 §1, 80 kpa oraz we wspomnianym § 8 ust.2 rozporządzenia uniemożliwiały pozostawienie tego żądania bez rozpoznania. W zgodzie z tymi normami nie pozostawało także stanowisko, iż żądaniu skarżącej należało odmówić tylko z tego względu, że do tej pory zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie zawierał żadnych dokumentów, które potwierdzałyby fakt leczenia się w przyzakładowej placówce w tym okresie. Wniosek dotyczył środka dowodowego, który w intencji żądającej okoliczność tę miał wykazać. Organ administracji z kolei jest zobowiązany dopuścić jako dowód wszystko co nie jest sprzeczne z prawem, a co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy.

W ocenie NSA słusznie w takiej sytuacji wskazywał Sąd pierwszej instancji na konieczność zastosowania w sprawie § 8 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. i wystąpienia o udostępnienie wskazywanej przez E. R. dokumentacji medycznej do archiwum przychodni przyzakładowej działającej przy zlikwidowanych Zakładach A. Wbrew stanowisku skarżącego kasacyjnie nie stoją temu na przeszkodzie uregulowania zawarte w art. 26 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta. W istocie z art. 26 ustęp 3 pkt.2 wynika, że podmiot udzielający świadczeń zdrowotnych udostępnia dokumentację medyczną również organom władzy publicznej, do których organy nadzoru sanitarnego wszystkich szczebli jako organy rządowej administracji zespolonej bez wątpienia zaliczyć należało.

Ponownie rozpoznając odwołanie Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Ł. decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy decyzję z dnia [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z zaleceniami zawartymi w wyroku WSA organ wystąpił do Archiwum Państwowego w Ł. oraz Archiwum Zakładowego [...] Urzędu Wojewódzkiego z zapytaniem, czy przechowywana jest dokumentacja medyczna przychodni przyzakładowej działającej przy zlikwidowanych Zakładach A w Ł. (byłego pracodawcy E. R.). Z odpowiedzi udzielonych przez archiwa wynikało, że w aktach osobowych skarżącej nie ma dokumentacji medycznej, w tym także dotyczącej audiogramów ani innych dokumentów oceniających stan słuchu zainteresowanej podczas narażenia zawodowego na hałas w okresie zatrudnienia w w/w przedsiębiorstwie.

Zatem PWIS w Ł. uznał, że można zakończyć postępowanie i zgodnie z art. 10 k.p.a. zawiadomił pełnomocnika strony o przysługującym prawie wypowiedzenia się, co do zebranego materiału dowodowego, który został uzupełniony o wspomniane informacje udzielone przez archiwa. W odpowiedzi pełnomocnik strony w z piśmie z dnia 16 maja 2016 r. ponownie wniósł, aby organ ustalił, gdzie zostały przekazane dokumenty medyczne, jeżeli nie ma ich w archiwach, załączając do tego pisma kserokopie dokumentacji lekarskiej skarżącej, która już wcześniej została złożona do akt sprawy.

W związku z powyższym organ odwoławczy podjął dodatkowe działania i wystąpił jeszcze kolejno do: Oddziału Archiwum Zakładowego Wydziału Administracyjno- Gospodarczego [...] Urzędu Wojewódzkiego, Syndyka Masy Upadłości ,. A " i Rejestru Podmiotów Wykonujących Działalność Leczniczą [...] Urzędu Wojewódzkiego o informację w powyższej sprawie. Żadna z wymienionych instytucji nie posiadała wiedzy o innym możliwym miejscu przechowywania, bądź przekazania dokumentacji medycznej z przychodni lekarskiej działającej przy Zakładach A w Ł., o czym powiadomiony został pełnomocnik strony.

W odpowiedzi pełnomocnik strony pismem z dnia 5.09.2016 r. wskazał, że dokumentację medyczną skarżącej posiada Zakład Ubezpieczeń Społecznych w Ł. z uwagi na wielokrotne badania skarżącej dot. przyznania renty chorobowej.

PWIS w Ł. wystąpił do ZUS w Ł.o udostępnienie posiadanej dokumentacji i w zakresie badań lekarskich uwzględniających dolegliwości słuchowe badanej. Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmawiając udostępnienia wszelkich informacji powołał się na treść art. 27 ust. 1 ustawy dnia 29.08.1997 r o ochronie danych osobowych (tj. Dz.U.z 2015 r. poz. 2135.ze zm.) i wyjaśnił, że wnioskowane dane mogą być wydane na pisemny wniosek osoby zainteresowanej.

PWIS w Ł. przekazał stronie stanowisko ZUS i jednocześnie wezwał do przedłożenia dokumentacji medycznej dotyczącej skarżącej - wymienionej przez jej pełnomocnika w piśmie z dnia 5 września 2016 r. - w celu zakończenia postępowania. Wezwanie to, jak i kolejne wezwanie PWIS w Ł. do przedłożenia medycznej dokumentacji skarżącej z ZUS pozostało bez odpowiedzi.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że skarżąca w okresie od 11.03.1959 r. do 26.03.1988 r. była zatrudniona w Zakładach A w Ł. (zakład zlikwidowany) na stanowisku operatora maszyn tkackich w narażeniu na ponadnormatywny hałas pochodzący od obsługiwanych krosien. Narażenie zawodowe ustało w czerwcu 1987 r., ponieważ, jak wynika z formularza lekarskiego do spraw inwalidztwa, od lipca 1987 r. zainteresowana pobierała zasiłek chorobowy. Następnie przebywała na rencie chorobowej i od 1992 r. przebywa na emeryturze. Informacje o pracodawcy, wykonywanych czynnościach i narażeniu zawiera karta oceny narażenia zawodowego z dnia 22 marca 2011 r., która to została przesłana pismem PPIS w Ł. z dnia 19 października 2011 r. do jednostki orzeczniczej.

Organ wyjaśnił, że skarżąca skierowana została na badania w celu rozpoznania choroby zawodowej przez lekarza z Poradni Medycyny Pracy Przechodni Rejonowej nr 4 w Z. w styczniu 2011 r., który dokonał także zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej do PPIS w Ł. Wykonano dwukrotnie specjalistyczne badania lekarskie w uprawnionych do orzekania o chorobach zawodowych jednostkach organizacyjnych służby zdrowi tj. Przychodni Konsultacyjno - Diagnostycznej WOMP w Ł. oraz po odwołaniu się od treści orzeczenia tej przychodni, w Klinice Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy w Ł. W wyniku przeprowadzonych badań zainteresowana uzyskała dwukrotnie orzeczenia lekarskie o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej narządu słuchu: orzeczenie WOMP nr [...] z dnia 4.01.2012 r. i orzeczenie Kliniki MP nr [...] z dnia 8.08.2012 r. i jednostki te wyczerpująco i przekonująco uzasadniły brak podstaw do rozpoznania u skarżącej choroby zawodowej narządu słuchu. Zarówno jednostka orzekając I stopnia (WOMP) jak i II go stopnia (IMP) w swoich opiniach podkreśliły, że rozpoznanie choroby zawodowej narządu słuchu jest możliwe, o ile wskażą to wyniki badań, a nadto, gdy od momentu ustania narażeni na hałas na stanowisku pracy nie upłynęło więcej niż 2 lata. Organ wskazał, że w niniejszym przypadku minęły ponad 23 lata.

PWIS wyjaśnił, że jednostki orzekające odniosły się również do badania audiometrycznego skarżącej z dnia 25 czerwca 1991 r. Wskazano, że audiogram wykonano 4 lata po zakończeniu pracy w narażeniu na hałas oraz, że stwierdzony wówczas ubytek słuchu nie spełniał kryteriów koniecznych do rozpoznania choroby zawodowej, bowiem badanie wykazało ubytek słuchu w uchu lewym o wielkości 41,6 dB i w uchu prawym 33,3 dB, co nic odpowiadało wymaganemu ubytkowi słuchu wyrażonemu podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym. Podniesiono, że wyniki badań słuchu pacjentki uzyskane w trakcie postępowania orzeczniczego wykazały progresję ubytku słuchu mimo braku od wielu lat (ponad 23 lata) narażenia na hałas. co świadczy o pozazawodowym charakterze schorzenia.

W świetle zebranego materiału dowodowego, organ odwoławczy uznał, że odwołanie jest nieuzasadnione i nie znajduje podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji.

Zdaniem organu w sprawie nie zostały spełnione przesłanki art. .2351 i art. 2352 Kodeksu pracy, co jest warunkiem niezbędnym do stwierdzenia choroby zawodowej. Obowiązujące przepisy wymagają dla stwierdzenia choroby zawodowej wystąpienia łącznie 3 niezbędnych elementów:

- choroba rozpoznana u badanego musi być ujęta w wykazie chorób zawodowych,

- w środowisku pracy muszą występować czynniki szkodliwe dla zdrowia

- musi istnieć co najmniej wysokie prawdopodobieństwo, że choroba ta została spowodowana tymi czynnikami szkodliwymi.

Brak któregokolwiek z powyższych kryteriów nie pozwala uznać, że stwierdzone schorzenie jest chorobą zawodową.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że jak wielokrotnie wyjaśniały jednostki orzecznicze (WOMP i IMP) w swoich orzeczeniach dotyczących narządu słuchu, choroba zawodowa narządu słuchu charakteryzuje się kilkoma cechami dającymi typowy dla niej obraz kliniczny, którymi są:

wielkość ubytku słuchu wynosząca co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym; trwałość i niezmienność wielkości ubytku słuchu po ustaniu narażenia zawodowego na hałas (ubytek słuchu nie ulega progresji): symetryczność ubytku słuchu (hałas w jednakowym stopniu uszkadza oboje uszu); typ uszkodzenia słuchu (ślimakowy lub czuciowo-nerwowy), a także, co najmniej 15-letni okres narażenia. Oprócz stwierdzenia typowego obrazu klinicznego choroby zawodowej i wykonywania pracy w narażeniu zawodowym, kolejnym niezbędnym warunkiem umożliwiającym rozpoznanie choroby zawodowej, jest wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych podczas zatrudnienia w narażeniu zawodowym lub po jego zakończeniu, nie później jednak niż w okresie wskazanym w załączniku do rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych, czyli w okresie 2 lat od ustania narażenia na hałas. W przypadku, bowiem wszystkich tych chorób, dla których okres taki został określony zarówno powstanie choroby jak i jej rozwój może być spowodowane także czynnikami pozazawodowymi. Zatem, im dłuższy okres upływa pomiędzy dniem ustania narażenia zawodowego, a wystąpieniem udokumentowanych objawów chorobowych. tym mniejsze jest prawdopodobieństwo, że choroba jest następstwem wykonywania pracy w narażeniu zawodowym. Wieloletnie badania i obserwacje poczynione w medycynie pozwoliły na określenie dla poszczególnych chorób okresu, w którym - jeśli wystąpią udokumentowane objawy chorobowe pomimo ustania narażenia i przy spełnieniu pozostałych warunków - będzie możliwe stwierdzenie, że choroba ma charakter zawodowy, gdyż z wysokim prawdopodobieństwem została spowodowana narażeniem zawodowym. Organ wyjaśnił, że jeśli udokumentowane objawy chorobowe pojawią się po upływie tego okresu to prawdopodobieństwo jej związku z narażeniem zawodowym nie może być określone jako wysokie, bowiem przewyższa je prawdopodobieństwo, że choroba ma podłoże pozazawodowe.

PWIS wskazał, że u skarżącej nie rozpoznano specjalistycznymi badaniami objawów klinicznych charakterystycznych dla uszkodzenia słuchu spowodowanego czynnikiem środowiska pracy jakim był hałas i czas jaki upłynął od zakończenia narażenia na hałas do daty zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej i wykonania badań to ponad 23 lata przy ustawowo określonym czasie 2 lat. Skarżąca nie przedstawiła żadnych wyników badań audiologicznych (poza badaniem z roku 1991), które pozwoliłyby uznać, że udokumentowane objawy choroby zawodowej słuchu wystąpiły u niej w okresie pracy zawodowej lub w okresie 2 lat od ustania narażenia na hałas tj. w okresie od lipca 1987r. do lipca 1989 r., zaś podjęte przez organ próby ustalenia, czy w aktach osobowych skarżącej znajdują się takie udokumentowane objawy choroby zawodowej nie dały rezultatu.

PWIS w Ł. rozważył również hipotetyczny wariant ewentualnie istniejącej dokumentacji medycznej wraz z ewentualnie zachowanymi w niej audiogramami wykonanymi w okresie zatrudnienia skarżącej lub w okresie 2 lat od ustania narażenia zawodowego na hałas, dochodząc do wniosku, iż trudno przypuszczać aby uwidaczniałyby one zmiany (ubytki) słuchu świadczące na korzyść skarżącej tzn. ubytek

wynoszący przynajmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym, skoro audiogram wykonany 4 lata po ustaniu narażenia na hałas nie przedstawiał wartości uwzględniających ubytek słuchu wynoszący co najmniej wymagane 45 dB. w uchu lepiej słyszącym, ta zaś okoliczność ma istotne znaczenie zważywszy, że tylko trwały ubytek słuchu, czyli taki który nie ulega poprawie ma znaczenie dla stwierdzenia choroby zawodowej. Zatem, jeżeli po 4 latach od zakończenia pracy i ustania narażenia na hałas audiogram nie wykazał wielkości określonych rozporządzeniem Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych, to ewentualnie wcześniejszy audiogram wykonany, gdy skarżąca jeszcze pracowała, przypuszczalnie miałby wartości równorzędne lub jeszcze mniejsze od wymaganych do rozpoznania zawodowego uszkodzenia słuchu.

Organ wydający decyzję związany jest treścią orzeczenia lekarskiego, które ocenia stan zdrowia pracownika i określa, czy rozpoznane schorzenie odpowiada wymienionemu w wykazie chorób zawodowych, a także ocenia, czy warunki pracy miały wpływ na powstanie tego schorzenia. Takie orzeczenie lekarskie stanowi podstawowy środek dowodowy służący stwierdzeniu choroby zawodowej. Ten warunek w rozpatrywanym przypadku nie został spełniony, bowiem z ustaleń jednostek orzeczniczych, które orzekały w niniejszym postępowaniu wynika, że stwierdzone u badanej uszkodzenie słuchu nie jest skutkiem działania hałasu.

W skardze E. R. zarzuciła niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, a w szczególności związku przyczynowego pomiędzy progresją ubytku słuchu, a późniejszym leczeniem farmakologicznym, przyczynienia się warunków pracy do powstania choroby słuchu, charakteru ubytków słuchu zgłaszanych wielokrotnie lekarzowi zakładowemu, poczynając od lat 70-tych. Skarżąca zarzuciła także sprzeczne z zasadami wiedzy medycznej i dowodami w sprawie przyjęcie, że progresja słuchu miała charakter znaczny, że wystąpienie progresji ubytku słuchu jest samo przez się dowodem na samoistny charakter choroby słuchu. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2016r., poz. 1066), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2). Sąd nie przejmuje sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia, lecz ma jedynie ocenić działalność organu orzekającego. Kontrola dokonywana jest przy tym pod względem zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. Na podstawie dyspozycji art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 się 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016r. poz. 718 - dalej "p.p.s.a"), rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi. Jest zatem uprawniony do oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu, nawet wówczas gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.

Rozpoznając wniesioną skargę z punktu widzenie powyższych kryteriów Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie rozważań podkreślić należy, iż zasadnicze znaczenie dla rozpoznania niniejszej sprawy posiada okoliczność, iż przedmiotowa sprawa była wcześniej przedmiotem rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w sprawie o sygn. III SA/Łd 373/13 w wyroku z dnia 17 czerwca 2013 r. Mocą tego orzeczenia WSA w Łodzi uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Ł. z dnia [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia choroby zawodowej. W uzasadnieniu WSA w Łodzi podniósł, że "w sprawie wymagane było ustalenie, czy w okresie narażenia zawodowego na hałas oraz w ciągu 2 lat po ustaniu tego narażenia wystąpiły u skarżącej udokumentowane objawy chorobowe.(...) Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Ł. nie odniósł się do wniosku pełnomocnika strony, dotyczącego wystąpienia przez organ do archiwum przychodni przyzakładowej o udostępnienie dokumentacji medycznej w zakresie badania słuchu skarżącej. Nie podjął żadnych czynności w celu ustalenia, czy taka dokumentacja nadal istnieje. W uzasadnieniu decyzji nie wyjaśnił dlaczego obecnie nie dostrzega potrzeby uzupełnienia materiału dowodowego w powyższym zakresie. W ocenie Sądu dopiero jednoznaczne ustalenie, że dokumentacja taka nie znajduje się w zasobach archiwum, bądź nadal istnieje lecz jej treść nie potwierdza występowania u skarżącej udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych, stanowiącym załącznik do rozporządzenia, uzasadniać będzie wydanie decyzji niekorzystnej dla strony. Organ odwoławczy rozpatrując sprawę ponownie podejmie w trybie § 8 ust. 2 rozporządzenia czynności niezbędne do uzupełnienia materiału dowodowego o dokumentację badań słuchu skarżącej w okresie narażenia zawodowego na hałas oraz w okresie 2 lat od ustania narażenia zawodowego na hałas. W szczególności wystąpi o udostępnienie tej dokumentacji do archiwum przechowującego dokumentację medyczną przychodni przyzakładowej działającej przy zlikwidowanych Zakładach A w Ł(...)".

Rozpoznając skargę kasacyjną od powyższego wyroku, wniesioną przez organ, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie i uznał, że "zasadna była konkluzja Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi dotycząca konieczności podjęcia przez organ czynności w celu ustalenia, czy znajdująca się w aktach administracyjnych dokumentacja oceniająca stan słuchu skarżącej podczas narażenia zawodowego oraz w okresie 2 lat od dnia 1 lipca 1987 r., a więc od kiedy ustało narażenia zawodowe na hałas, była wyczerpująca. Skoro domagająca się stwierdzenia choroby zawodowej wskazywała, że istotne dane w tym względzie znaleźć można w archiwum przyzakładowym i wnioskowała o zwrócenie się przez organ o ich udostępnienie, to regulacje znajdujące się w art. 7, 77 §1, 80 kpa oraz we wspomnianym § 8 ust.2 rozporządzenia uniemożliwiały pozostawienie tego żądania bez rozpoznania. W zgodzie z tymi normami nie pozostawało także stanowisko, iż żądaniu skarżącej należało odmówić tylko z tego względu, że do tej pory zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie zawierał żadnych dokumentów, które potwierdzałyby fakt leczenia się w przyzakładowej placówce w tym okresie. Wniosek dotyczył środka dowodowego, który w intencji żądającej okoliczność tę miał wykazać. Organ administracji z kolei jest zobowiązany dopuścić jako dowód wszystko co nie jest sprzeczne z prawem, a co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy. Słusznie w takiej sytuacji wskazywał Sąd pierwszej instancji na konieczność zastosowania w sprawie § 8 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. i wystąpienia o udostępnienie wskazywanej przez E. R. dokumentacji medycznej do archiwum przychodni przyzakładowej działającej przy zlikwidowanych Zakładach A (por. wyrok NSA w sprawie II OSK 2652/13 z dnia 29 maja 2015 r.).

Powyższe skutkuje koniecznością zastosowania art. 153 oraz art. 170 p.p.s.a. Zgodnie z art. 153 p. p. s. a. ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu wiąże w tej sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. Wskazać należy, że pomimo użycia w art. 153 p. p. s. a. określenia "orzeczenie" chodzi w nim nie o sentencję, lecz o uzasadnienie. Ocena prawna rozstrzygnięcia wiąże się bowiem w pierwszym rzędzie z wykładnią prawa, a ta może mieścić się jedynie w uzasadnieniu wyroku (por. wyrok NSA z dnia 15 stycznia 1998 r. sygn. II SA 1560/97 niepubl.). Ocena prawna, o której stanowi analizowany przepis, może dotyczyć zarówno samej wykładni prawa materialnego i procesowego, jak i braku wyjaśnienia w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym istotnych okoliczności stanu faktycznego. Zarówno organ administracji, jak i sąd, rozpatrując sprawę ponownie, obowiązane są zastosować się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku, bez względu na poglądy prawne wyrażone w orzeczeniach sądowych w innych sprawach. W orzecznictwie podkreśla się, iż działania naruszające tę zasadę muszą być konsekwentnie eliminowane przez uchylanie wadliwych z tego powodu rozstrzygnięć administracyjnych, już chociażby z uwagi na związanie wcześniej przedstawioną oceną prawną także i samego sądu administracyjnego (por. wyroki NSA: z dnia 21 października 1999 r., sygn. akt IV SA 1681/97 i z dnia 1 września 2010 r., sygn. akt I OSK 920/10, LEX 745376). Zatem ocena prawna traci moc wiążącą tylko w przypadku zmiany prawa, zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy (ale tylko zaistniałych po wydaniu wyroku, a nie w wyniku odmiennej oceny znanych i już ocenionych faktów i dowodów) oraz w wypadku wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego ocenę prawną. Podsumowując stwierdzić należy, zgodnie z poglądem Naczelnego Sądu Administracyjnego (wyrok z dnia 21 marca 2014r., I GSK 534/12 ), że: "Przepis art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, wobec czego ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie może pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu, gdyż ocena ta wiąże go w sprawie. Uregulowanie zawarte w art. 153 p.p.s.a. oznacza, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, bo jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w danej sprawie. Z kolei, związanie samego sądu administracyjnego, w rozumieniu art. 153 p.p.s.a. oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, które są sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się organu administracji publicznej do wskazań w zakresie dalszego postępowania."

Stosownie do treści art. 170 p.p.s.a. sąd jest związany prawomocnym orzeczeniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 17 czerwca 2013 r. zapadłego w sprawie o sygn.akt. III SA/Łd 373/13, którym uchylono wcześniejszą decyzję Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Ł. z dnia [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia choroby zawodowej pod postacią obustronnego trwałego odbiorczego ubytku słuchu typu ślimakowego lub czuciowo-nerwowego spowodowanego hałasem wyrażonego podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym, obliczonym jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1,2 i 3 kH wymienionej w pozycji 21 wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych ( t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 1367).

Istota mocy wiążącej prawomocnego orzeczenia sądu wyraża się natomiast w tym, że także inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach przewidzianych w ustawie także inne osoby muszą brać pod uwagę fakt istnienia i treść prawomocnego orzeczenia sądu. Moc wiążąca orzeczenia określona w art. 170 w odniesieniu do sądu oznacza, że musi on przyjmować iż dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu.

Powodem uchylenia przez Sąd decyzji organu odwoławczego z dnia 18 stycznia 2013 r. był fakt, iż organy administracyjne orzekające w niniejszej sprawie nie wykazały, by podjęły wszystkie niezbędne czynności, prowadzące do zebrania całej dokumentacji medycznej, którą należało poddać szczegółowej analizie. Rozbieżności wywołał fakt, iż w aktach sprawy nie znalazła się dokumentacja dotycząca badań słuchu skarżącej z okresu narażenia zawodowego na hałas oraz w okresie 2 lat od ustania tego narażenia, mająca wg. oświadczenia skarżącej pozostawać nadal w przychodni przyzakładowej Zakładów A , w których skarżąca świadczyła pracę.

Sąd wskazał, iż uchybienie organu polegało na niepodjęciu w niniejszej sprawie wszelkich działań niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego tej sprawy i zgromadzenia wszystkich istotnych w sprawie dowodów. Sąd ten w swych wytycznych zawartych dla organu sanitarnego, zawarł wskazania konieczności przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego w zakresie podjęcia czynności niezbędnych do uzupełnienia materiału dowodowego o dokumentację badań słuchu skarżącej w okresie narażenia zawodowego na hałas oraz w okresie 2 lat od ustania narażenia zawodowego na hałas. W szczególności Sąd wskazał na konieczność wystąpienia o udostępnienie tej dokumentacji do archiwum przechowującego dokumentację medyczną przychodni przyzakładowej działającej przy zlikwidowanych Zakładach A w Ł.

Uwzględniając zatem moc wiążącą orzeczenia określoną w art. 170 p. p. s. a., w odniesieniu do sądów, uznać należy, iż w świetle powyższego rolą Sądu, obecnie kontrolującego zaskarżoną decyzję, jest weryfikacja, czy organy w pełni zastosowały się do zaleceń i wskazań wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi o sygn. akt III SA/Łd 373/13 z dnia 17 czerwca 2013 r. poprzednio wydanego w tej sprawie, a zatem czy podjęły wszystkie niezbędne kroki do uzupełnienia materiału dowodowego o dokumentację badań słuchu skarżącej w okresie narażenia zawodowego na hałas oraz w okresie 2 lat od ustania narażenia zawodowego na hałas. Jednocześnie w orzeczeniu z dnia 17 czerwca 2013 r. Sąd skonstatował, że dopiero jednoznaczne ustalenie, że dokumentacja taka nie znajduje się w zasobach archiwum, bądź nadal istnieje lecz jej treść nie potwierdza występowania u skarżącej udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych, stanowiącym załącznik do rozporządzenia, uzasadniać będzie wydanie decyzji niekorzystnej dla strony.

Rozpoznając przedmiotową skargę Sąd doszedł do przekonania, że PWIS w Ł. zastosował się do wskazań zawartych w wyroku z dnia 17 czerwca 2013 r., a zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Na wstępie rozważań należy przypomnieć, że stosownie do treści art. 2351 Kodeksu Pracy, za chorobę zawodową uważa się schorzenie wymienione w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że zostało ono spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym".

Jednocześnie wyznaczona został ustawowa przesłanka czasowa, co do okresu, w którym może nastąpić rozpoznanie choroby zawodowej. W art. 2352 Kodeksu pracy wskazano bowiem, iż rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych. Ustawodawca uzależnił zatem możliwość stwierdzenia choroby zawodowej, w przypadku ustania narażenia zawodowego, od wystąpienia zobiektywizowanych objawów choroby w zamkniętym, wyznaczonym okresie czasu bez względu jednak na to, kiedy rozpoznanie choroby zawodowej nastąpi. Dla choroby zawodowej w postaci obustronnego trwałego odbiorczego ubytku słuchu typu ślimakowego lub czuciowo-nerwowego spowodowanego hałasem, wyrażonego podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym, obliczonym, jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1,2,i 3 kHz, opisanej pod pozycją 21 w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. wyznaczono, jako okres wymagany dla wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych, maksymalnie dwa lata od ustania zatrudnienia w narażeniu na hałas.

Bezspornym jest, iż skarżąca zaprzestała wykonywania pracy zawodowej od dnia 1 lipca 1987r. Na badania w celu rozpoznania choroby zawodowej została skierowana przez lekarza z Poradni Medycyny Pracy Przechodni Rejonowej nr 4 w Z. w styczniu 2011 r., który dokonał także zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej do PPIS w Ł. Wykonano dwukrotnie specjalistyczne badania lekarskie w uprawnionych do orzekania o chorobach zawodowych jednostkach organizacyjnych służby zdrowi tj. Przychodni Konsultacyjno - Diagnostycznej WOMP w Ł oraz po odwołaniu się od treści orzeczenia tej przychodni, w Klinice Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy w Ł. W wyniku przeprowadzonych badań zainteresowana uzyskała dwukrotnie orzeczenia lekarskie o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej narządu słuchu: orzeczenie WOMP nr [...] z dnia 4.01.2012 r. i orzeczenie Kliniki MP nr [...] z dnia 8.08.2012 r. i jednostki te wyczerpująco i przekonująco uzasadniły brak podstaw do rozpoznania u skarżącej choroby zawodowej narządu słuchu. Zarówno jednostka orzekając I stopnia (WOMP) jak i II go stopnia (IMP) w swoich opiniach podkreśliły, że rozpoznanie choroby zawodowej narządu słuchu jest możliwe, o ile wskażą to wyniki badań, a nadto, gdy od momentu ustania narażeni na hałas na stanowisku pracy nie upłynęło więcej niż 2 lata. Organ wskazał, że w niniejszym przypadku minęły ponad 23 lata.

PWIS wyjaśnił, że jednostki orzekające odniosły się również do badania audiometrycznego skarżącej z dnia 25 czerwca 1991 r. Wskazano, że audiogram wykonano 4 lata po zakończeniu pracy w narażeniu na hałas oraz, że stwierdzony wówczas ubytek słuchu nie spełniał kryteriów koniecznych do rozpoznania choroby zawodowej, bowiem badanie wykazało ubytek słuchu w uchu lewym o wielkości 41,6 dB i w uchu prawym 33,3 dB, co nie odpowiadało wymaganemu ubytkowi słuchu wyrażonemu podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym. Podniesiono, że wyniki badań słuchu pacjentki uzyskane w trakcie postępowania orzeczniczego wykazały progresję ubytku słuchu mimo braku od wielu lat (ponad 23 lata) narażenia na hałas. co świadczy o pozazawodowym charakterze schorzenia.

Podsumowując powyższe należy stwierdzić, że jako pierwsze obiektywne zdiagnozowanie choroby narządów słuchu u skarżącej można uznać orzeczenia jednostek medycznych wydających w sprawie opinie, co miało miejsce po 23 latach po ustaniu narażenia zawodowego. W takim stanie faktycznym nie było przeto możliwe stwierdzenie u skarżącego choroby zawodowej. Dopuszczalne to byłoby natomiast wyłącznie wtedy, gdyby obok orzeczeń placówek medycznych wydających opinie w sprawie istniała inna dokumentacja medyczna wykazująca występowanie choroby narządów słuchu skarżącego w latach trwającego narażenia zawodowego, lub w okresie dwuletnim, po ustaniu tego narażenia, a więc do lipca 1989r. Brak takiej dokumentacji, nawet wobec występowania innych przesłanek niezbędnych do stwierdzenia choroby zawodowej, takich jak narażenie na hałas w czasie zatrudnienia, czy też nawet tożsamość obrazu schorzenia zdiagnozowanego u skarżącego i obrazu choroby zawodowej opisanej w wykazie chorób zawodowych stanowi bezwzględną przyczyną odmowy stwierdzenia choroby zawodowej.

Skarżąca nie legitymowała się niezbędnymi dla wydania pozytywnego dla niej rozstrzygnięcia dokumentami, twierdząc jednak, że taka dokumentacja istnieje w archiwach przechowujących dokumentację medyczną zlikwidowanej przychodni przyzakładowej Zakładów, w których skarżąca świadczyła pracę w charakterze operatora maszyn tkackich. W wyniku zastosowania się do wytycznych Sądu, zawartych w wyroku z dnia 17 czerwca 2013 r., co do konieczności uzupełnienia materiału dowodowego w powyższym zakresie organ zgodnie z zaleceniami Sądu wystąpił do Archiwum Państwowego w Ł. oraz Archiwum Zakładowego [...] Urzędu Wojewódzkiego z zapytaniem, czy przechowywana jest dokumentacja medyczna przychodni przyzakładowej działającej przy zlikwidowanych Zakładach A w Ł. (byłego pracodawcy E. R.). Z odpowiedzi udzielonych przez archiwa wynikało, że w aktach osobowych skarżącej nie ma dokumentacji medycznej, w tym także dotyczącej audiogramów ani innych dokumentów oceniających stan słuchu zainteresowanej podczas narażenia zawodowego na hałas w okresie zatrudnienia w w/w przedsiębiorstwie.

Pełnomocnik strony w z piśmie z dnia 16 maja 2016 r. ponownie wniósł, aby organ ustalił, gdzie zostały przekazane dokumenty medyczne, jeżeli nie ma ich w archiwach.

W związku z powyższym organ odwoławczy podjął dodatkowe działania i wystąpił jeszcze kolejno do: Oddziału Archiwum Zakładowego Wydziału Administracyjno - Gospodarczego [...] Urzędu Wojewódzkiego, Syndyka Masy Upadłości A i Rejestru Podmiotów Wykonujących Działalność Leczniczą A Urzędu Wojewódzkiego o informację w powyższej sprawie. Żadna z wymienionych instytucji nie posiadała wiedzy o innym możliwym miejscu przechowywania, bądź przekazania dokumentacji medycznej z przychodni lekarskiej działającej przy Zakładach A w Ł, o czym powiadomiony został pełnomocnik strony.

W odpowiedzi pełnomocnik strony pismem z dnia 5.09.2016 r. wskazał, że dokumentację medyczną skarżącej posiada Zakład Ubezpieczeń Społecznych w Ł. z uwagi na wielokrotne badania skarżącej dot. przyznania renty chorobowej.

PWIS w Ł. wystąpił do ZUS w Ł. o udostępnienie posiadanej dokumentacji i w zakresie badań lekarskich uwzględniających dolegliwości słuchowe badanej. Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmawiając udostępnienia wszelkich informacji powołał się na treść art. 27 ust. 1 ustawy dnia 29.08.1997 r o ochronie danych osobowych (tj. Dz.U.z 2015 r. poz. 2135.ze zm.) i wyjaśnił, że wnioskowane dane mogą być wydane na pisemny wniosek osoby zainteresowanej.

PWIS w Ł. przekazał stronie stanowisko ZUS i jednocześnie wezwał do przedłożenia dokumentacji medycznej dotyczącej skarżącej - wymienionej przez jej pełnomocnika w piśmie z dnia 5 września 2016 r. - w celu zakończenia postępowania. Wezwanie to, jak i kolejne wezwanie PWIS w Ł. do przedłożenia medycznej dokumentacji skarżącej z ZUS pozostało bez odpowiedzi.

Tym samym nie wykazane zostało w sprawie, by do lipca 1989 r. wystąpiły u skarżącej objawy choroby narządów słuchu, której stwierdzenia, jako choroby zawodowej, domagała się skarżąca, a co najważniejsze, skarżąca nie wykazała, by objawy te zostały udokumentowane w okresie 2 lat po ustaniu zawodowego narażenia na hałas.

Odnosząc się do prezentowanego przez skarżącą stanowiska trzeba wskazać, iż lekarze orzecznicy, wydający w jej sprawie opinie medyczne nie zaprzeczali, by skarżąca cierpiała na niedosłuch, ani też organy administracji nie negowały tego schorzenia u skarżącej, jednakże wobec niespełnienia bezwzględnych, określonych w ustawie warunków do jego uznania, jako choroby zawodowej, nie było możliwe rozstrzygnięcie zgodnie z wolą skarżącej. W art. 2352 Kodeksu pracy wskazano bowiem, iż rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych ( w przypadku schorzenia skarżącej okres ten wynosi 2 lata). Udokumentować, to poprzeć coś dokumentami lub stwierdzić coś na podstawie dokumentów ( por. Słownik języka polskiego, Wydawnictwo Naukowe PWN). Nie jest więc możliwe zastąpienie tego wymogu ustawowego oświadczeniami skarżącej bez względu na to, czy są one wiarygodne i logicznie uzasadnione.

Zdaniem Sądu zaskarżona decyzja nie narusza przepisów Kodeksu Pracy regulujących materię związaną z chorobami zawodowymi ani też wydanego na podstawie tam zawartej delegacji ustawowej rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych. Sąd obecnie rozpoznający sprawę stwierdza, że organ zastosował się w pełni do zaleceń wynikających z wyroku z dnia 17 czerwca 2013 r. i uzupełnił postępowanie dowodowe we wskazanym zakresie. Jeszcze raz należy podkreślić, że w orzeczeniu z dnia 17 czerwca 2013 r. Sąd stwierdził, że "(...)dopiero jednoznaczne ustalenie, że dokumentacja taka nie znajduje się w zasobach archiwum, bądź nadal istnieje lecz jej treść nie potwierdza występowania u skarżącej udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych, stanowiącym załącznik do rozporządzenia, uzasadniać będzie wydanie decyzji niekorzystnej dla strony", a NSA w wyroku z dnia 29 maja 2015 r. stwierdził, że "Podkreślenia wymaga, że sąd I instancji zawarł w uzasadnieniu rozważania także co do koniecznych działań organu, na wypadek gdyby okazało się, że dokumentacji medycznej brak w przyzakładowym archiwum".

Reasumując, Sąd doszedł do wniosku, że PWIS w Ł. prowadząc przedmiotowe postępowanie ustalił stan faktyczny prawidłowo oraz w sposób rzetelny i na jego podstawie wydano decyzję znajdującą oparcie w przepisach prawa materialnego.

Z tych wszystkich względów Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.

d.j.