Postanowienie NSA, sygn. akt II OZ 461/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2013-06-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6343 Świadczenia pieniężne z tytuły pracy przymusowej
Hasła tematyczne: Przywrócenie terminu
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 86 par. 1, art. 87 par. 1 i 2, art. 88
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Arkadiusz Despot - Mładanowicz po rozpoznaniu w dniu 18 czerwca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 marca 2013 r., sygn. akt IV SA/Wa 1319/12 odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi J. S. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnienia do świadczenia pieniężnego postanawia: oddalić zażalenie.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 4 marca 2013 r., sygn. akt IV SA/Wa 1319/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił J. S. przywrócenia terminu do wniesienia skargi na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] maja 2012 r. w przedmiocie odmowy przyznania uprawnienia do świadczenia pieniężnego.

Sąd wskazał, że J. S. nadał w dniu 22 czerwca 2012 r. (data stempla pocztowego, k. 36) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na w/w decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] maja 2012 r.

Postanowieniem z dnia 7 sierpnia 2012 r. Sąd odrzucił skargę z uwagi na wniesienie jej po terminie.

Skarżący pismami datowanymi na 24 sierpnia 2012 r. (k. 48) i 25 sierpnia 2012 r. (k. 51) wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia skargi.

Postanowieniem z dnia 5 września 2012 r. Sąd odrzucił powyższy wniosek z uwagi na wniesienie go po terminie. Postanowieniem z dnia 23 października 2012 r. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił postanowienie z dnia 5 września 2012 r. uznając, że wniosek został wniesiony w terminie.

Pismem z dnia 13 listopada 2012 r. (k. 78) Sąd wezwał skarżącego do podania okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi oraz ich uprawdopodobnienie, w terminie siedmiu dni pod rygorem odmowy przywrócenia terminu do wniesienia skargi. W odpowiedzi na wezwanie skarżący wskazał, że - z uwagi na uprzednio wydane postanowienie NSA z dnia 23 października 2012 r. - nie rozumie wezwania.

W związku z powyższym Sąd pismem z dnia 12 grudnia 2012 r. (k. 96) ponownie wezwał skarżącego do podania okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi oraz ich uprawdopodobnienie, w terminie siedmiu dni pod rygorem odmowy przywrócenia terminu do wniesienia skargi, podnosząc jednocześnie, iż postanowienie NSA z dnia 23 października 2012 r. dotyczy jedynie terminowości złożenia wniosku o przywrócenie terminu, a nie jego zasadności. W odpowiedzi na wezwanie skarżący wskazał, że wcześniej nie był w stanie wnieść skargi z uwagi na pobyt w szpitalu po poważnym zabiegu operacyjnym.

Wobec powyższego Sąd pismem z dnia 23 stycznia 2013 r. (k. 103) wezwał skarżącego do podania, w terminie siedmiu dni pod rygorem odmowy przywrócenia terminu do wniesienia skargi, kiedy przebywał w szpitalu po zabiegu operacyjnym. Wezwanie, po dwukrotnym awizowaniu, zostało doręczone skarżącemu w dniu 14 lutego 2013 r. (k. 32). Termin do jego wykonania bezskutecznie upłynął w dniu 21 lutego 2013 r. (czwartek).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi nie jest zasadny, ponieważ skarżący nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu tego terminu. W nadesłanych do Sądu pismach datowanych na 24 sierpnia 2012 r. (k. 48) i 25 sierpnia 2012 r. (k. 51), stanowiących wniosek o przywrócenie terminu i jego uzupełnienie oraz w kolejnym piśmie datowanym na 21 listopada 2012 r. (k. 79) nie podał żadnej okoliczności wskazującej na brak winy w uchybieniu terminu. Co prawda skarżący w piśmie, które wpłynęło do Sądu w dniu 27 sierpnia 2012 r. (k. 50) oraz w piśmie datowanym na 17 grudnia 2012 r. (k. 100) wspomniał o swoim pobycie w szpitalu, lecz termin do wykonania wezwania Sądu z dnia 23 stycznia 2013 r. o nadesłanie dokumentu mogącego uprawdopodobnić pobyt w szpitalu upłynął bezskutecznie.

W związku z tym, że skarżący w wyznaczonym terminie nie nadesłał dokumentu mogącego uprawdopodobnić pobyt w szpitalu, Sąd na podstawie art. 86 § 1 w związku z art. 87 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.

Na powyższe postanowienie skarżący złożył zażalenie, podnosząc, że postanowienie NSA z dnia 22 października 2012 r., sygn. akt II OZ 935/12 było niezaskarżalne, zatem niezrozumiałe dla skarżącego jest rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonym postanowieniu WSA z dnia 4 marca 2013 r. Wskazał także, że nie otrzymał pism WSA z dnia 14 lutego i 23 stycznia 2013 r. Skarżący załączył dokumentację medyczną, z której wynika, że przebywał w szpitalu od dnia 19.03.2012 r. do dnia 5.04.2012 r. oraz od dnia 21.01.2013 r. do dnia 30.01.2013 r.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie jest zasadne.

Stosownie do art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Zgodnie zaś z art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu uprawdopodobniając jednocześnie okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu.

W związku z powyższym stwierdzić należy, że przywrócenie terminu do dokonania czynności sądowej uzależnione jest od dwóch przesłanek, po pierwsze: od zachowania stosownego terminu do złożenia wniosku, po drugie: od uprawdopodobnienia przez wnoszącego wniosek braku winy po jego stronie w uchybieniu terminu. Zgłoszenie wniosku o przywrócenie terminu w ustawowym terminie jest warunkiem formalnym jego rozpoznania, który sąd ma obowiązek badać w pierwszej kolejności, przed dokonaniem jego oceny merytorycznej, a więc przed rozpoznaniem, czy uchybienie terminowi nastąpiło bez winy strony. Niezachowanie siedmiodniowego terminu powoduje odrzucenie wniosku na podstawie art. 88 p.p.s.a. Merytoryczne badanie wniosku o przywrócenie terminu jest zatem możliwe tylko wówczas, gdy wniosek ten nie jest spóźniony, a zatem gdy został złożony w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu.

W rozpoznawanej sprawie, postanowieniem z dnia 5 września 2012 r. WSA w Warszawie odrzucił wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Odrzucenie wniosku skarżącego przez WSA nastąpiło z powodu uznania przez ten Sąd, że skarżący nie dochował terminu do jego wniesienia. Jak wskazano powyżej, w przypadku stwierdzenia przez Sąd, że wniosek został złożony po terminie, Sąd nie bada zasadności wniosku, a więc kwestii, czy uprawdopodobniony został brak winy w uchybieniu terminu. Postanowieniem z dnia 23 października 2012 r. NSA uchylił wskazane wyżej postanowienie WSA uznając, że skarżący złożył wniosek w terminie. NSA w w/w postanowieniu wyjaśnił skarżącemu, że przedmiotem rozpoznania była wyłącznie kwestia rozpatrzenia zażalenia na odrzucenie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi, natomiast oceny czy zachodzą podstawy do uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu dokona Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznając merytorycznie wniosek. Podkreślenia zatem wymaga, że postanowienie NSA z dnia 23 października 2012 r. dotyczyło jedynie terminowości złożenia wniosku o przywrócenie terminu, a nie jego zasadności. W wyniku uznania przez NSA, że wniosek został złożony w terminie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie został zobowiązany do merytorycznego rozpoznania wniosku, a więc zbadania, czy uchybienie terminowi nastąpiło bez winy strony. Dopiero kontrolowane w niniejszej sprawie postanowienie WSA z dnia 4 marca 2013 r. dotyczyło oceny zasadności wniosku o przywrócenie terminu.

Oceniając okoliczności mające uprawdopodobnić brak winy w naruszeniu terminu sąd powinien uwzględnić wszystkie okoliczności konkretnej sprawy oraz brać pod uwagę obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Instytucja przywrócenia terminu jest bowiem stosowana jedynie w sytuacjach wyjątkowych, tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przywrócenie terminu nie jest zatem możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa.

W rozpoznawanej sprawie należało podzielić stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, że skarżący nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. W nadesłanych do Sądu pismach z dnia 24 i 25 sierpnia 2012 r., stanowiących wniosek o przywrócenie terminu i jego uzupełnienie oraz w kolejnym piśmie z dnia 21 listopada 2012 r. skarżący nie podał żadnej okoliczności wskazującej na brak winy w uchybieniu terminu. Sąd I instancji wystosował do skarżącego szereg pism, wzywając go do podania okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi oraz ich uprawdopodobnienie. Skarżący w odpowiedzi na wezwanie Sądu z 12 grudnia 2012 r. wskazał, że wcześniej nie był w stanie wnieść skargi z uwagi na pobyt w szpitalu po poważnym zabiegu operacyjnym. Na potwierdzenie swoich twierdzeń nie przedstawił jednakże żadnych dokumentów wskazujących w jakim okresie przebywał w szpitalu po zabiegu operacyjnym. Dopiero do wniesionego zażalenia skarżący dołączył dokumentację medyczną, z której wynika, że skarżący przebywał w szpitalu od dnia 19.03.2012 r. do dnia 5.04.2012 r. oraz od dnia 21.01.2013 r. do dnia 30.01.2013 r.

Pomijając już okoliczność, że ze wskazanych dokumentów nie wynika, żeby skarżący w terminie otwartym do wniesienia skargi (tj. 23.05.2012 r. - 21.06.2012 r.) przebywał w szpitalu, należy zauważyć, że zażalenie nie jest środkiem służącym do uzupełniania złożonego w sprawie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi o nowe argumenty (okoliczności), czy też dokumenty, które nieznane były Sądowi I instancji, a które miałyby wspierać bezpośrednio wniosek oddalony w pierwszej instancji postępowania sądowoadministracyjnego, gdyż kontrola rozstrzygnięcia, na które wniesiono zażalenie, nie polega na ponownym rozpatrzeniu wniosku, lecz na sprawdzeniu, czy zasadnie – zgodnie z prawem i wymogami racjonalności oraz doświadczenia życiowego – oceniono, że wniosek o takiej a nie innej treści nie może być uwzględniony. Możliwość podnoszenia dodatkowych argumentów, czy przedkładania dokumentów w postępowaniu odwoławczym oznaczałaby zaprzeczenie funkcji kontrolnej Naczelnego Sądu Administracyjnego, który byłby podmiotem ponownie oceniającym sam wniosek, a nie sposób jego rozstrzygnięcia w pierwszej instancji. Tym samym przekreślonoby sens instytucji środka odwoławczego, co byłoby tożsame z naruszeniem przepisów p.p.s.a. konstytuujących ów środek (por. postanowienia NSA z dnia 13 maja 2010 r., sygn. akt II FZ 182/10, z dnia 23 września 2010 r., sygn. akt II FZ 464/10).

W tej sytuacji postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 marca 2013 r., odmawiające skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia skargi należy uznać za zasadne.

Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., postanowił zażalenie oddalić.