Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 591/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2020-01-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 39, art. 41
journal: Dz.U. 2018 poz 1508
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Sudoł (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Alina Dominiak, Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak, Protokolant Asystent sędziego Krzysztof Pobojewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi B. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 8 lipca 2019 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę.


UZASADNIENIE

UZASANIENIE

B. G., pismem z dnia 13 marca 2019 r., wniósł do Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w G. o przyznanie świadczenia pieniężnego z pomocy społecznej. Podczas aktualizacji rodzinnego wywiadu środowiskowego (w skrócie -"wywiadu środowiskowego") przeprowadzonego w dniu 18 marca 2019 r. sprecyzował, że oczekuje pomocy finansowej na zakup leków.

Prezydent Miasta G., decyzją z dnia 11 kwietnia 2019 r., nr [...], odmówił B. G. przyznania zasiłku celowego na zakup leków.

Jako podstawę prawną wskazano art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., dalej w skrócie jako - "k.p.a."), art. 2 ust. 1, art. 8 ust. 1 pkt 1, art. 39 ust. 1 i 2 oraz art. 106 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j.: Dz. U. z 2018 r., poz. 1508 ze zm., dalej zwanej również - "ustawą") oraz zarządzenie Nr 1894/17 Prezydenta Miasta G. z dnia 26 października 2017 r. w sprawie upoważnienia pracowników Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w G. do prowadzenia postępowania, wydawania postanowień i decyzji administracyjnych należących do właściwości gminy (zmienione zarządzeniem Nr [...] Prezydenta Miasta G. z dnia 16 lipca 2018 r., zarządzeniem Nr [...] Prezydenta Miasta G. z dnia 12 grudnia 2018 r. i zarządzeniem Nr [...] Prezydenta Miasta G. z dnia 9 stycznia 2019 r.).

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że skarżący jest osobą samotnie gospodarującą w myśl art. 6 pkt 10 ustawy o pomocy społecznej. Dochód skarżącego, na który składa się renta w wysokości 1.605,04 zł oraz zasiłek pielęgnacyjny w wysokości 184,42 zł wynosi 1.789,46 zł. Ponadto skarżący posiada na rachunku bankowym zasoby finansowe wypłacone z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych tytułem wyrównania przyznanych świadczeń. W konsekwencji, organ pierwszej instancji stwierdził, że skarżący znacząco przekroczył kryterium dochodowe określone w art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy, warunkujące przyznanie wnioskowanego świadczenia i z tego względu odmówił skarżącemu przyznania pomocy w formie zasiłku celowego na zakup leków. Ponadto, organ pierwszej instancji, stosownie do art. 41 ustawy, z urzędu rozważył także możliwość przyznania specjalnego zasiłku celowego. Jednakże zdaniem organu skarżący nie znajduje się w sytuacji wyjątkowej i jest przy tym w stanie zaspokoić podstawowe potrzeby z wykorzystaniem posiadanych środków i zasobów.

B. G. złożył odwołanie od powyższej decyzji, podnosząc, że jego środki finansowe wynoszą 679 zł. Wskazał, że opłaca czynsz za mieszkanie w kwocie 905 zł. Wskazał także w odwołaniu, że leki zostały wykupione w 2018 r. na podstawie recept wystawionych przez lekarza, załączając fakturę za leki z dnia 3 października 2018 r. na kwotę 919,46 zł.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w G., decyzją z dnia 8 lipca 2019 r., o sygn. akt [...] utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji, wskazując jako podstawę prawną art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 3 ust. 4 i art. 39 ust.1 i 2 ustawy.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że sytuacja rodzinna i majątkowa skarżącego została ustalona przez organ pierwszej instancji w oparciu o przeprowadzoną aktualizację rodzinnego wywiadu w dniu 18 marca 2019 r. Z treści wywiadu wynika, że wnioskodawca (lat 62) prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe (bezdzietny kawaler), posiada wykształcenie techniczne - kierunek elektryk oraz wyższe teologiczne. Posiada orzeczenie z dnia 9 sierpnia 2017 r. o znacznym stopniu niepełnosprawności do dnia 30 września 2020 r. Odwołujący od wielu lat leczy się z powodu rwy kulszowej, cukrzycy, zwyrodnienia kręgosłupa, dyskopatii, depresji, zespołu psychoorganicznego. Wymaga stałego leczenia farmakologicznego. Leki wykupuje co drugi miesiąc, koszt wykupu leków waha się między 200 zł a 900 zł. Mieszka sam w dwupokojowym mieszkaniu, o powierzchni 48 m2. Zalega z opłatami czynszowymi za mieszkanie na kwotę ok. 55 000 zł. W dniu 10 września 2015 r. został wydany wyrok eksmisyjny z prawem do lokalu socjalnego. Otrzymuje świadczenie rentowe z tytułu całkowitej niezdolności do pracy w wysokości 1.549,34zł za miesiąc luty 2019 r., a 1.605,04zł za marzec 2019 r. (netto) oraz zasiłek pielęgnacyjny w wysokości 184,42 zł, łączny dochód za miesiąc luty 2019 r. wyniósł 1.733,76 zł i 1.789,46 zł za marzec 2019 r. Z kwoty świadczenia rentowego ZUS dokonuje potrąceń w kwocie 889,34 zł miesięcznie z tytułu wypłaconego przez MOPR zasiłku stałego za okres, w którym przyznano rentę.

Z ustaleń organu wynika, że B. G. posiada zasoby finansowe na koncie osobistym w kwocie ok. 50.000 zł, które uzyskał z ZUS z tytułu wypłaconego wyrównania za okres od 31 października 2011 r. do 31 sierpnia 2017 r. w łącznej kwocie 98.702,34 zł, które wg. oświadczenia strony mają być przeznaczone na spłatę zadłużenia za lokal mieszkalny. Aktualnie dochód odwołującego przekracza kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej 701 zł.

Organ drugiej instancji, przytaczając treść art. 2 ust. 1 oraz art. 39 ust. 1 i 2, stwierdził, że zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami. Według organu odwoławczego, słusznie odmówiono stronie przyznania pomocy z uwagi na to, że posiadane przez nią środki znacząco przekraczają kryterium dochodowe. Ponadto, nie stwierdzono by organ pierwszej instancji uchylał się od obowiązku udzielania pomocy wbrew obowiązującym przepisom prawa.

Odnośnie art. 41 ustawy, organ drugiej instancji wskazał, że nie zachodzą szczególne okoliczności w sytuacji odwołującego, które pozwoliłyby przyznać mu zasiłek celowy mimo przekroczenia kryterium dochodowego. Organ poparł w tej kwestii stanowisko organu pierwszej instancji.

B. G. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. na powyższą decyzję z dnia 8 lipca 2019 r. Samorządowego Kolegium Odwoławczego w G., przedstawił swoją sytuację finansową, wskazując, że zalega z opłatami za mieszkanie, gaz i prąd. Podkreślił, że ZUS dokonuje z jego renty potrąceń, co miesięcznie wynosi 927 zł. Wskazał również, że w roku 2018 na leki wydał kwoty 684 zł, 756 zł, 919 zł, za rok 2019 kwotę 715 zł.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w G. podniosło, że po dokonaniu analizy treści skargi nie znalazło podstaw do zmiany stanowiska w sprawie. Organ wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r., poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W świetle powołanego przepisu ustawy sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości rzeczowej ocenia zaskarżony akt z punktu widzenia jego zgodności z prawem, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania zakwestionowanego aktu. Sąd administracyjny nie ma przy tym podstaw prawnych aby oceniać rozstrzygnięcie organu administracji pod kątem jego słuszności, bądź też celowości. Nie rozpatruje również danej sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego.

Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej powoływanej jako "p.p.s.a."), wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, czy inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas w zależności od rodzaju naruszenia uchyla zaskarżoną decyzję w całości lub w części, albo stwierdza jej nieważność bądź niezgodność z prawem. Zaskarżona decyzja może ulec uchyleniu wówczas, gdy organom administracji publicznej można postawić zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli miało ono, bądź mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Należy nadto wskazać, że w świetle art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, a także poprzedzającej ją decyzji wykazało, że nie są one dotknięte uchybieniami uzasadniającymi ich wzruszenie. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w G. z dnia 8 lipca 2019 r., utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta G. z dnia 11 kwietnia 2019 r., którą odmówiono B. G. (dalej jako - "skarżący") przyznania zasiłku celowego na zakup leków.

Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięć w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej. W myśl art. 39 ust. 1 ustawy w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Zgodnie z ust. 2 tego artykułu zasiłek celowy może być przyznawany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu.

Należy mieć na uwadze, że stosownie do art. 2 ust. 1 oraz art. 3 ust. 1 i 2 ustawy pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości.

Celem pomocy społecznej nie jest więc wyręczanie poszczególnych osób (ich rodzin) w zaspokajaniu wszelkich potrzeb życiowych, lecz jedynie wspieranie ich w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwienie im życia w warunkach odpowiadających godności człowieka. Pomoc ta udzielana jest na podstawie przepisów wskazanej ustawy, w tym w postaci zasiłków celowych.

Podkreślić należy, że decyzja w przedmiocie zasiłku celowego wydawana przez organ pomocy społecznej w oparciu o art. 39 ustawy ma charakter uznaniowy. Oznacza to, że organ administracji publicznej nie jest zobligowany do przyznania świadczenia zgodnie ze złożonym wnioskiem.

Kontrola decyzji uznaniowej dokonywana przez sąd administracyjny ogranicza się z kolei do zbadania czy organ administracji publicznej przy wydawaniu decyzji nie przekroczył granic uznania i czy właściwie uzasadnił wydane rozstrzygnięcie. Podejmując decyzję uznaniową organ administracji publicznej ma bowiem obowiązek kierowania się słusznym interesem obywatela, stosownie do art. 7 k.p.a., jeżeli nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny, ani nie przekracza to możliwości finansowych organu administracji publicznej wynikających z przyznanych mu uprawnień i środków pieniężnych. Orzekając zatem w przedmiocie przyznania takiego świadczenia organ ma obowiązek wziąć pod uwagę wskazania ustawodawcy co do zasad udzielania pomocy społecznej osobom potrzebującym, pamiętając nie tylko o tym, że rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy (art. 3 ust. 3 ustawy), ale i o tym, że potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy społecznej powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom mieszczącym się w możliwościach pomocy społecznej (art. 3 ust. 4 ustawy).

Nie ulega przy tym wątpliwości, że organ pomocy społecznej nie może zabezpieczyć wszystkich potrzeb osób ubiegających się o pomoc, jak również zawsze udzielać świadczeń w oczekiwanej przez te osoby wysokości.

Żaden z przepisów ustawy o pomocy społecznej nie zobowiązuje bowiem organów pomocy społecznej do całkowitego i pełnego pokrywania wszelkich potrzeb osób wnioskujących. Nawet spełnienie ustawowych kryteriów kwalifikujących do przyznania pomocy społecznej nie oznacza automatycznego przyznania osobie zainteresowanej świadczenia, i to w wysokości odpowiadającej jej oczekiwaniom.

W rozpatrywanej sprawie stan faktyczny nie był sporny, a zgromadzony przez organy materiał dowodowy pozwalał na ustalenie istotnych jego elementów, wystarczających dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy (ustalenia organów nie były kwestionowane przez skarżącego). Istota sporu zasadniczo dotyczyła oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Zdaniem bowiem skarżącego zasiłek celowy powinien być mu przyznany ze względu na sytuację życiową i zdrowotną w jakiej się znajduje. W ocenie natomiast organów, sytuacja ta przemawia za odmową przyznania wnioskowanej pomocy ze względu na "znaczne" przekroczenie przez skarżącego kryterium dochodowego. Nie daje ona także możliwości zastosowania normy wynikającej z art. 41 ustawy z uwagi na brak okoliczności wskazujących - na szczególnie uzasadniony przypadek - kwalifikujący do przyznania pomocy (w sytuacji przekroczenia obowiązującego kryterium dochodowego). Przy czym uzasadnienia decyzji organów obu instancji zawierają wymagane prawem elementy, pozwalające na odtworzenie sposobu ich rozumowania i dokonanie kontroli zasadności podjętych rozstrzygnięć.

W myśl art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy, prawo do świadczeń pieniężnych jest uwarunkowane spełnieniem kryterium dochodowego, i z zastrzeżeniem art. 40, art. 41, art. 53a i art. 91, przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 701 zł, zwanej dalej - "kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej" (poza sporem było w sprawie, że skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe).

Przepis art. 8 ust. 3 ustawy, stanowi że za dochód uważa sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o:

1) miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych;

2) składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach;

3) kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób.

Zgodnie natomiast z art. 8 ust. 4 ustawy, do dochodu ustalonego zgodnie z ust. 3 nie wlicza się:

jednorazowego pieniężnego świadczenia socjalnego;

zasiłku celowego;

pomocy materialnej mającej charakter socjalny albo motywacyjny, przyznawanej na podstawie przepisów o systemie oświaty;

wartości świadczenia w naturze;

świadczenia przysługującego osobie bezrobotnej na podstawie przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z tytułu wykonywania prac społecznie użytecznych;

5a) świadczenia pieniężnego i pomocy pieniężnej, o których mowa w ustawie z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych;

dochodu z powierzchni użytków rolnych poniżej 1 ha przeliczeniowego;

świadczenia wychowawczego, o którym mowa w ustawie z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci oraz dodatku wychowawczego, o którym mowa w ustawie z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej;

świadczenia pieniężnego, o którym mowa w art. 8a ust. 1 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o Karcie Polaka.

Przepisy ustawy w sposób wyczerpujący wskazują więc, co można zaliczyć do dochodu i co do dochodu wliczone być nie może. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych katalog wskazanych w przywołanym przepisie wyjątków nie może podlegać wykładni rozszerzającej. Przy ustalaniu zatem wysokości dochodu - nie można brać pod uwagę innych niż wymienionych w ustawie - odliczeń czy potrąceń (czego wydaje się oczekiwać skarżący we wniesionej skardze). Innymi słowy, do dochodu osoby ubiegającej się o świadczenie z pomocy społecznej, jak również korzystającej z takiego świadczenia, należy zaliczyć wszystkie dochody poza tymi, które mocą wyraźnego postanowienia ustawy zostały wyłączone.

Zatem w świetle powyższych regulacji prawnych na dochód skarżącego, za miesiąc luty 2019 r., składa się renta w wysokości 1.549,34 zł netto oraz zasiłek pielęgnacyjny w wysokości 184,42 zł, co daje łączną kwotę 1.733,76 zł (w marcu 1.789,46 zł). Organy prawidłowo stwierdziły, o przekroczeniu przez skarżącego, ustalonego w przepisach ustawy o pomocy społecznej, kryterium dochodowego dla osoby samotnie gospodarującej, które stanowi kwota 701 zł.

Tym samym przekroczenie określonego w przepisach ustawy tzw. kryterium dochodowego zamknęło możliwość przyznania mu przez organy wnioskowanego przez niego świadczenia celowego na podstawie art. 39 ustawy. Decyzja przyznająca zasiłek celowy może zostać wydana tylko i wyłącznie wówczas, gdy wnioskodawca spełnia obiektywne kryteria dochodowe, wynikające bezpośrednio z przepisów prawa.

Niemniej możliwość przyznania zasiłku osobie, u której kryterium dochodowe zostało przekroczone, stwarza art. 41 pkt 1 ustawy.

Zgodnie z treścią tego przepisu ustawy, w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany specjalny zasiłek celowy w wysokości nieprzekraczającej odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny, który nie podlega zwrotowi.

Organy w niniejszej sprawie rozważyły również sytuację skarżącego w oparciu o wskazane unormowanie. Ta forma pomocy społecznej jest również świadczeniem przyznawanym w ramach tzw. uznania administracyjnego, o czym świadczy użyte w przywołanym przepisie słowo "może", co z kolei powoduje, że nawet przy zaistnieniu przesłanek do jej otrzymania nie każda osoba musi go otrzymać. Podkreślenia wymaga, że fakt przyznania i wysokość przyznanego świadczenia zależą od uznania organu wydającego decyzję, które obejmuje również prawo organu do oceny hierarchii zgłaszanych potrzeb, które należy rozeznać w kontekście ogólnej liczby osób ubiegających się o pomoc oraz zgłoszonych przez nie żądań (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 29 maja 2018 r., sygn. akt I SA/Wa 2260/17). Ponadto podkreślić należy, że omawiana pomoc została przez ustawodawcę ograniczona wyłącznie do przypadków szczególnie uzasadnionych. Jak wskazuje się w orzecznictwie, musi być to więc przypadek na tyle charakterystyczny i odbiegający od sytuacji innych osób znajdujących się w trudnym położeniu, że uzasadnia przyznanie pomocy z uwagi na nadzwyczajność zdarzenia, które wystąpiło i jest na tyle dotkliwe w skutkach, że dana osoba sobie z nim nie poradzi, nawet przy uwzględnieniu możliwości ludzkiej zapobiegliwości (zob. wyrok NSA: z dnia 16 listopada 2018 r., sygn. akt I OSK 3072/18; z dnia 16 maja 2018 r., sygn. akt I OSK 179/18 oraz z dnia 23 maja 2017 r., sygn. akt I OSK 383/17). Innymi słowy, specjalny zasiłek celowy powinien być traktowany jako wyjątkowa, szczególna pomoc doraźna na konkretny cel bytowy w sytuacji, gdy uzyskiwany dochód przekracza ustawowe kryterium dochodowe, a nie jest możliwe uzyskanie potrzebnych środków w ramach własnych działań strony i zwyczajnych świadczeń z pomocy społecznej, przy czym przyznanie tego rodzaju zasiłku powinno uwzględniać okoliczności konkretnej sprawy (w tym indywidualną sytuację strony i ogólną sytuację pozostałych potrzebujących) oraz cele i zadania pomocy społecznej (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 20 grudnia 2018 r., sygn. akt II SA/Po 943/18).

Jak wynika z materiału zgromadzonego w sprawie skarżący ma 62 lata, jest bezdzietnym kawalerem. Mieszka sam w dwupokojowym, zadłużonym mieszkaniu o pow. 48m2. Ma wykształcenie techniczne (elektryk) i wyższe teologiczne. Posiada orzeczenie z dnia 9 sierpnia 2017 r. o znacznym stopniu niepełnosprawności do dnia 30 września 2020 r. Leczy się farmakologicznie m.in. z powodu rwy kulszowej, cukrzycy, zwyrodnienia kręgosłupa, dyskopatii i depresji, leki wykupuje zazwyczaj co drugi miesiąc (200-900 zł). Skarżący stara się dbać o zdrowie oraz wyjeżdżać na turnusy rehabilitacyjne. Aktualnie skarżący posiada środki finansowe na koncie osobistym w wysokości ok. 50.000 zł z tytułu wyrównania uzyskanego z ZUS-u (vide: wywiad środowiskowy z dnia 18 marca 2019 r. w aktach administracyjnych organu pierwszej instancji). Jak wyjaśnił skarżący podczas rozprawy sądowej w dniu 23 stycznia 2020 r. zamierza je przeznaczyć na leczenie, wcześniej podczas wywiadu środowiskowego wskazywał, że na spłatę zadłużonego mieszkania (vide: protokół rozprawy sądowej z dnia 23 stycznia 2020 r.).

W świetle dokonanych ustaleń trzeba zgodzić się z organami, że nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie ze szczególnie uzasadnionym przypadkiem (mimo dokonywanych potrąceń oraz ponoszenia kosztów zakupu leków). Trudno upatrywać w zaistniałej sytuacji, wyjątkowego czy nadzwyczajnego przypadku, który mógłby przemawiać za przyznaniem skarżącemu specjalnego zasiłku celowego.

Należy w tym miejscu raz jeszcze podkreślić, że stosownie do art. 3 ustawy pomoc społeczna nie służy pełnemu zaspokajaniu potrzeb podopiecznych, lecz ma jedynie na celu wspierać osoby w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwiać im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka. Potrzeby zaś osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, o ile odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. W sprawach z zakresu pomocy społecznej kryteriami wyboru rozstrzygnięcia powinny być zatem cele i zadania pomocy społecznej, a nie subiektywne oczekiwania osób uprawnionych, zmierzające do obarczenia organów pomocy społecznej pełnym zakresem obowiązków przejęcia całkowitej opieki finansowej i życiowej nad osobą dotkniętą jedną z form niedostatku, określonych w art. 7 ustawy (por. wyrok NSA z dnia 28 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OSK 116/10). Uprawnienia wynikające z przepisów ustawy o pomocy społecznej mają bowiem charakter subsydiarny, a więc uzupełniający własne środki, możliwości i uprawnienia osób objętych systemem świadczeń z pomocy społecznej, dlatego należy pamiętać, że ośrodki pomocy społecznej przyznają pomoc finansową w ramach posiadanych środków i możliwości, zaś udzielając takiej pomocy muszą kierować się zarówno potrzebami wszystkich osób ubiegających się o pomoc, jak też potencjalnymi możliwościami wnioskodawców zaspakajania potrzeb we własnym zakresie. Nie można w żadnym razie dopuścić do takich sytuacji, że osoby spełniające kryterium dochodowe spotkają się z odmową przyznania im świadczenia, z uwagi na rozdysponowanie środków finansowych na rzecz osób, które kryterium to przekraczają (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 6 marca 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 1984/13).

W ocenie Sądu orzekającego, stwierdzić należy, że rozpatrując wniosek skarżącego organy należycie rozważyły cały zebrany w sprawie materiał dowodowy i - mieszcząc się w granicach uznania administracyjnego - dokonały oceny sytuacji życiowej wnioskodawcy. Organom orzekającym w sprawie nie można tym samym postawić zarzutu dowolności w podejmowaniu decyzji. Decyzje wydane zostały w oparciu o obowiązujące regulacje normatywne, a o odmowie przyznania świadczeń we wskazanym zakresie decydowała obiektywna ocena sytuacji życiowej skarżącego, jak też możliwości finansowe ośrodka pomocy społecznej. Z informacji znajdującej się w aktach administracyjnych sprawy, dotyczącej m.in. planowanej i szacowanej pomocy finansowej dla osób objętych pomocą społeczną w G. w 2019 r. (zasiłki celowe, okresowe i stałe) wynika jednoznacznie, jak jest wiele osób korzystających i potrzebujących pomocy. Przytoczone kwoty jednoznacznie wskazują, że ośrodek przyznając stronom świadczenia, musi brać pod uwagę indywidualne cechy, sytuację osobistą, rodzinną, dochodową i majątkową, mogące mieć wpływ na rodzaj i zakres przyznawanej pomocy.

Zapatrywanie to jest o tyle istotne, że organ rozpoznając wniosek o przyznanie świadczenia w formie zasiłku celowego winien się kierować ogólną zasadą dostosowywania rodzaju, formy i rozmiaru świadczeń do okoliczności konkretnej sprawy, jak również uwzględnienia potrzeb osób korzystających z pomocy, jeżeli potrzeby te odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej (zob. w tej materii m.in.: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 kwietnia 2017 r.; sygn. akt I OSK 343/16). Należy zaznaczyć, że skarżący musi mieć świadomość, że organ pomocy społecznej, ze względu na ograniczone możliwości finansowe nie jest w stanie zaspokoić wszystkich zgłaszanych oczekiwań. Uznanie administracyjne obejmuje prawo organu do oceny hierarchii zgłaszanych potrzeb, które należy rozeznać w kontekście ogólnej liczby osób ubiegających się o pomoc oraz zgłaszanych przez te osoby żądań.

Jak już podniesiono, nawet spełnienie ustawowych kryteriów kwalifikujących do przyznania pomocy społecznej nie oznacza automatycznego przyznania osobie zainteresowanej świadczenia. Organy nie mają obowiązku przyznawania pomocy w każdym przypadku złożenia wniosku, także okoliczność, że taka pomoc była udzielana, nie skutkuje również powstaniem po stronie wnioskującej roszczenia o jej stałe czy też systematyczne przyznawanie.

Mając to wszystko na uwadze, Sąd orzekający uznał zaskarżoną decyzję za prawidłową (nie można przypisać jej cech dowolności).

Trzeba podnieść, że nie każde stwierdzenie naruszenie prawa pozwala Sądowi na uchylenie kontrolowanych decyzji (w całości lub w części). Unormowanie zawarte w art. 145 § 1 pkt 1) a, b, c p.p.s.a. - stanowi o naruszeniu prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszeniu prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku powoływania się na naruszenie przepisów prawa, skuteczne podniesienie zarzutów w tym zakresie wymaga wykazania, że powołane naruszenie miało wpływ lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zdaniem Sądu, materiał dowodowy zgromadzony w sprawie, w świetle poczynionych uwag, nie pozwala na stwierdzenia istnienia takiego rodzaju wadliwości w niniejszej sprawie.

Istnienia takiego charakteru naruszeń w niniejszej sprawie skarżący nie wykazał.

Wobec powyższego Sąd nie znalazł podstaw do stwierdzenia naruszenia przez organy przepisów prawa materialnego, ani też przepisów prawa procesowego w sposób mogących mieć wpływ na wynik sprawy. Brak było więc podstaw do uwzględnienia skargi.

Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).

Dlatego uznawszy w reasumpcji zarzuty podniesione w skardze za niezasadne jak i nie znajdując podstaw do stwierdzenia z urzędu, że wydane w sprawie decyzje naruszają prawo (art. 134 § 1 p.p.s.a.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. oddalił wniesioną skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a., o czym orzeczono jak w sentencji wyroku.