Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SAB/Kr 6/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2019-02-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
659
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: stwierdzono, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, a przewlekłość ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy: article: Art. 210
journal: Dz.U. 2018 poz 2094
law: Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach - tekst jedn.
article: Art. 149, art. 200
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Halina Jakubiec Sędziowie: WSA Janusz Kasprzycki (spr.) WSA Barbara Pasternak po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. U. na przewlekłość postępowania przed Wojewodą w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt stały na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej I. stwierdza, że Wojewoda przewlekle prowadzi postępowanie z wniosku skarżącej o udzielenie zezwolenia na pobyt stały na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej; II. stwierdza, że przewlekle prowadzenie postępowania przez Wojewodę miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zobowiązuje Wojewodę do załatwienia sprawy w terminie 30 dni od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; IV. wymierza Wojewodzie z urzędu grzywnę w wysokości 500 zł; V. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Skarżąca – M. U. - pismem z dnia 17 sierpnia 2018 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na przewlekłe prowadzenie przez Wojewodę postępowania z jej wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt stały na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Skarga została poprzedzona ponagleniem datowanym na dzień 17 listopada 2018 r., przekazanym w ślad za pismem nr [...] przez Wojewodę do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców.

Skarżąca zarzuciła Wojewodzie prowadzenie postępowania z naruszeniem przepisów art. 35 § 1, 36 § 1, 37 § 5, 10 § 1 i 9 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn., Dz.U. z 2018 r., poz. 2096).

Uznała, że postępowanie jakie toczy się przed organem z jej wniosku jest bowiem prowadzone zbyt długo i nieefektywnie. Ponadto pozbawiona jest w toku postępowania rzetelnej informacji o prawach i obowiązkach.

Wskazała, że w dniu złożenia wniosku (tj. w dniu 17 sierpnia 2018 r.) o zezwolenie na pobyt stały uzyskała informację, że wniosek jest kompletny, po czym w dniu 14 września 2018 r. odebrała wezwanie do uzupełnienia braków formalnych tego wniosku poprzez dostarczenie kserokopii całego paszportu. Dodała, że informacja odnośnie kserokopii paszportu zawarta jest w serwisie internetowym Urzędu Wojewódzkiego, niemniej jest ona sformułowana w sposób niejasny. Niejednokrotnie usiłowała uzyskać informację ze strony pracowników urzędu na temat uzupełnienia braku, w szczególności formy uzupełnienia. Jednak dostęp do pracowników jest utrudniony ze względu na ilość petentów a infolinia w zasadzie nie działa. Ostatecznie udała się do notariusza celem sporządzenia kopii paszportu potwierdzonej notarialnie, co wygenerowało dodatkowe nieprzewidziane koszty.

Po uzupełnieniu braków wniosku otrzymała kolejne pismo datowane na dzień 27 września 2018 r., w którym wyznaczono termin załatwienia sprawy na dzień 25 grudnia 2018 r. Z kolei w dniu 13 listopada 2018 r. otrzymała pismo datowane na dzień 2 listopada 2018 r. z wezwaniem do osobistego stawienia się w celu złożenia stosownych wyjaśnień w charakterze strony. Spotkanie wyznaczono na dzień 29 stycznia 2019 r., przy czym w piśmie tym nie podano nowego terminu wydania decyzji i powodu zaistniałego opóźnienia mimo, że uprzedni termin załatwienia sprawy wyznaczono na dzień 25 grudnia 2018 r.

Skarżąca uznała, że prowadzenie przez okres 4 miesięcy sprawy o wydanie zezwolenia na pobyt stały w świetle posiadania przez organ kompletu dokumentów jest okresem zbyt długim i świadczy o przewlekłości postępowania. Współpracowała z organem w celu wyjaśnienia sprawy, a sprawa nie jest w jej ocenie zbyt skomplikowana.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, przedstawiając stan faktyczny sprawy. Wskazał, że skarżąca wystąpiła w dniu 17 sierpnia 2018 r. z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na pobyt stały na terytorium RP. Wniosek został złożony na dzienniku podawczym urzędu. Do wniosku skarżąca załączyła wyłącznie kopię pierwszej strony dokumentu podróży, potwierdzenie uiszczenia opłaty skarbowej, 4 kolorowe fotografie o wymiarach 35x45 mm oraz dokumenty dotyczące podjęcia zatrudnienia dla i na rzecz: A Sp. z o.o., odpis zupełny aktu urodzenia, odpis zupełny aktu małżeństwa oraz kopię dowodu osobistego męża M. U.

Organ wezwał skarżącą pismem z dnia 14 września 2018 r. do uzupełnienia brakującego dokumentu, tj. kserokopii całego, ważnego dokumentu podróży potwierdzonej notarialnie za zgodność z oryginałem lub kserokopii tego dokumentu wraz z oryginałem do wglądu celem jej potwierdzenia przez pracownika Wydziału Spraw Obywatelskich i Cudzoziemców Urzędu Wojewódzkiego. Wskazano przy tym, że w szczególnie uzasadnionym przypadku, gdy cudzoziemka nie posiada ważnego dokumentu podróży i nie ma możliwości jego uzyskania, może przedstawić inny dokument potwierdzający jego tożsamość. W dniu 25 września 2018 r. do akt skarżącej wpłynęła potwierdzona notarialnie za zgodność z oryginałem kserokopia dokumentu podróży.

Organ poddał ocenie złożone dokumenty pod kątem przepisu art. 99 ustawy o cudzoziemcach czy nie zachodzą przesłanki do odmowy wszczęcia postępowania, a także czy wniosek zawiera wszystkie elementy określone w art. 106 ustawy o cudzoziemcach i nie zawiera braków formalnych. W wyniku dokonanej oceny, w dalszej kolejności pismem z dnia 27 września 2018 r. zawiadomił skarżącą o wszczęciu postępowania o udzielenie zezwolenia na pobyt stały. Jednocześnie skarżąca została poinformowana, że z uwagi na obowiązek wystąpienia o informacje do komendanta oddziału Straży Granicznej, komendanta wojewódzkiego Policji, Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, a w razie potrzeby także konsula lub innych organów, czy wjazd cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i jego pobyt na tym terytorium mogą stanowić zagrożenie dla obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego, którzy mają obowiązek udzielić ww. informacji w ciągu 30 dni od otrzymania wystąpienia, wydanie decyzji o udzieleniu zezwolenia na pobyt czasowy nastąpi nie później niż w ciągu 3 miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, tj. do dnia 25 grudnia 2018 r. Zgodnie z art. 109 ustawy o cudzoziemcach przed wydaniem decyzji administracyjnej pismem z dnia 23 września 2018 r. organ wystąpił ze stosownymi zapytaniami do Dyrektora Delegatury Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Komendanta Wojewódzkiego Policji oraz Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej. Zapytania zostały skierowane za pośrednictwem platformy e-PUAP i zostały odebrane w dniu 27 września 2018 r., natomiast zapytania do ABW oraz do KWP w formie papierowej zostały odebrane w dniu 28 września 2018 r.

Organ zwrócił uwagę, że na chwilę obecną organ nie ma zapewnionej możliwości opiniowania cudzoziemców za pośrednictwem wykorzystywanych systemów informatycznych. Realizacja powyższego obowiązku może zatem znacząco wpłynąć na czas trwania postępowania w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Komendanci, do których organ zwraca się o informację, maja 30 dni na odpowiedź (zgodnie z art. 109 ust. 2 ustawy o cudzoziemcach).

Następnie organ pismem z dnia 2 listopada 2018 r. wezwał skarżącą wraz z mężem M. U. do osobistego stawiennictwa celem złożenia wyjaśnień wyznaczając termin na dzień 29 stycznia 2019 r.

W związku z tym, że dniu 22 listopada 2018 r. wpłynęło ponaglenie, w dniu 28 października 2018 r. kserokopia akt sprawy wraz z wniesionym ponagleniem zostały przesłane do Urzędu do Spraw Cudzoziemców.

Organ wskazał, że sprawa udzielenia zezwolenia na pobyt stały na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej ma charakter skomplikowany, zbierane w trakcie postępowania materiały dowodowe oraz informacje zostają poddane szczegółowej analizie. Organ załatwia sprawy zgodnie z kolejnością wpływu, niemniej jak zwrócił uwagę, w 2017 r. na jednego pracownika rozpatrującego sprawy dotyczące legalizacji pobytu i pracy cudzoziemców przypada średnio po 500 spraw kwartalnie. Natomiast w poprzednich latach na jednego pracownika przypadało średnio 500 spraw w ciągu całego roku.

Realizacja spraw z zakresu cudzoziemców nie ogranicza się wyłącznie do czynności technicznych. Osoby prowadzące postępowania w każdej sprawie muszą przeanalizować kilkadziesiąt bądź nawet kilkaset dokumentów, zweryfikować ich autentyczność, wystąpić do innych służb i instytucji o stosowną informację na temat cudzoziemca, w większości spraw konieczne jest także przesłuchanie cudzoziemca i świadków, a nawet sprawdzenie lokalu wskazanego jako miejsce zamieszkania strony i stały kontakt z klientem.

Organ podkreślił, że identyfikowane nadużycia, próby obejścia przepisów i podawanie przez cudzoziemców fałszywych informacji oraz aktualna sytuacja międzynarodowa i rosnące zagrożenie terroryzmem, nakładają na urząd obowiązek wnikliwego przeprowadzenia postępowań, mających na celu stwierdzenie czy wjazd i pobyt cudzoziemca na terytorium naszego kraju nie zagraża porządkowi i bezpieczeństwu wewnętrznemu kraju. Zintensyfikowaniu uległy również zjawiska związane z nielegalną migracją i próbami wyłudzeń zezwoleń pobytowych, co nakłada na organ konieczność dochowania najwyższej staranności w trakcie rozpatrywania wszystkich wniosków o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, pobyt stały oraz pobyt rezydenta długoterminowego UE. Organ podał statystki i tak, w 2013r. do organu wpłynęło 3501 podań w przedmiocie legalizacji pobytu cudzoziemców. W 2014 r. liczba otrzymanych podań wynosiła 5532. W 2015r. zostało wszczętych 9997 postępowań dotyczących legalizacji pobytu cudzoziemców. W 2016r. organ otrzymał 13337 podań. W 2017 r., na dzień 17 sierpnia 2017 r. do organu wpłynęło 10.296 podań cudzoziemców o legalizację pobytu w RP. Ogółem w 2017r. do Urzędu Wojewódzkiego wpłynęło 18 327 podań wszczynających postępowanie w przedmiocie legalizacji pobytu cudzoziemców. W 2018r. na dzień 18 grudnia 2018r. liczba wniesionych w tym roku podań dotyczących legalizacji pobytu w tym podań o zezwolenie na pobyt czasowy i pracę wynosi 18 242. Biorąc pod uwagę liczbę wniosków z lat 2017-2018 oraz liczbę zatrudnionych pracowników prowadzących postępowania administracyjne w przedmiocie legalizacji pobytu i pracę, na jednego pracownika przypadało prowadzenie około 600 postępowań rocznie. Postępujące spiętrzenie spraw legalizacji pobytu, mające bardzo poważny wpływ na szybkość ich rozpatrzenia, było i jest potęgowane dodatkowo w tych przypadkach, gdy złożeniu wniosku o zezwolenie na pobyt towarzyszą braki formalne, zmiany danych adresowych, zmiany numerów telefonów, zmiany okoliczności sprawy wymagające wyjaśnień, co w przedmiotowej sprawie miało miejsce. W celu umożliwienia cudzoziemcom składania odcisków linii papilarnych w chwili osobistego złożenia wniosku wprowadzono odpowiednie rozwiązania techniczne. Możliwe jest także złożenie wniosku tradycyjnie w formie korespondencyjnej lub, tak jak w niniejszej sprawie – na biurze podawczym, o czym decyduje cudzoziemiec, jednak wnioski składane w ten sposób dotknięte są brakiem odcisku linii papilarnych, wymagającym podjęcia stosownych czynności. Spiętrzenie spraw legalizacji pobytu cudzoziemców stanowi jednak poważną przeszkodę, uniemożliwiającą organowi przystąpienie do czynności postępowania, zwłaszcza w przypadkach tych wniosków składanych przez cudzoziemców, które nie zawierają odcisków linii papilarnych, lub do których nie załączono wymaganych przez przepisy dokumentów.

Organ podniósł, że problemy w zakresie terminowości rozpatrywania spraw legalizacji pobytu cudzoziemców, w tym wniosku skarżącej, nie są jednak konsekwencją nieskutecznych działań organizacyjno - technicznych, lecz konsekwencją poważnego wzrostu liczby wpływających podań cudzoziemców o legalizację pobytu, na co organ nie ma wpływu.

W niniejszej sprawie organ nie prowadził więc przedmiotowego postępowania przewlekle, gdyż zobligowany był do wyczerpującego zbadania okoliczności faktycznych sprawy, czego dokonał.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej w skrócie P.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej przez sady administracyjne obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.

Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd administracyjny rozstrzyga więc w granicach danej sprawy.

Z art. 53 § 2b P.p.s.a. wynika, że wymogiem skutecznego wniesienia do sądu administracyjnego skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania jest jej poprzedzenie ponagleniem skierowanym do organu właściwego.

W niniejszym przypadku nie ulega wątpliwości, że wymóg ten został spełniony skoro skarga została poprzedzona ponagleniem – pismem z dnia 17 listopada 2018 r. - przekazanym w ślad za pismem nr [...] przez Wojewodę do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców.

Zwrócić należy uwagę, że pojęcie przewlekłości postępowania nie zostało zdefiniowane w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego, jak również w przepisach ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Wobec powyższego dokonując interpretacji tego pojęcia należy posłużyć się ogólnymi zasadami postępowania administracyjnego, jak i mieć na względzie regulacje dotyczące terminów zakreślanych organom do załatwienia danej sprawy administracyjnej.

Ocenie podlega zatem zachowanie terminów określonych w art. 35 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn., Dz. U.z 2018 r., poz. 2096, zwanej dalej w skrócie – k.p.a.) oraz wymogów prowadzenia sprawy z poszanowaniem zasad postępowania administracyjnego, w tym zasady wysłowionej w art. 12 k.p.a. – działania organów w sposób wnikliwy i szybki i przy pomocy możliwie najprostszych środków do jej załatwienia.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że przewlekłość postępowania to taki stan sprawy, którego zaistnienie sąd ocenia bez względu na to, czy organ wydał finalną decyzję, czy też nie. Stan ten jest bowiem zjawiskiem (sytuacją) niezmiennym, co najwyżej stopniowalnym. Z przewlekłością postępowania możemy mieć więc do czynienia wtedy, gdy kompetentny i właściwy do rozstrzygnięcia sprawy organ administracji nie załatwia jej w terminie a podejmowane przez niego działania nie charakteryzują się koncentracją, względnie mają charakter czynności pozornych, nieistotnych dla merytorycznego jej załatwienia. O przewlekłym prowadzeniu postępowania można mówić wówczas, gdy organowi będzie można skutecznie przedstawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, aby zakończyło się ono w rozsądnym terminie, względnie zarzut przeprowadzania czynności (w tym dowodowych) pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia. Przewlekłość postępowania zachodzi zatem, gdy jest ono długotrwałe, prowadzone rozwlekle i trwa ponad konieczność wyjaśnienia okoliczności faktycznych i prawnych niezbędnych do finalnego rozstrzygnięcia. Ocena, czy postępowanie trwa dłużej niż to konieczne, dokonywana musi być przy tym jednak na podstawie zarówno analizy charakteru podejmowanych czynności, jak i stanu faktycznego sprawy. Pojęcie przewlekłości postępowania obejmować będzie więc opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy.

W judykaturze podkreśla się, że oceniając zwłokę organu w załatwieniu konkretnej sprawy administracyjnej nie można abstrahować od jej indywidualnego charakteru. Zatem, rozsądny termin postępowania musi zostać określony w świetle wszystkich okoliczności danej sprawy oraz w oparciu o takie kryteria jak: złożoność sprawy, postawę samego skarżącego i właściwych organów, znaczenie przedmiotu postępowania dla skarżącego. W efekcie, w sprawach o skomplikowanym stanie faktycznym, w których zachodzi konieczność przeprowadzenia wielu dowodów, obowiązkiem organu jest sprawne, co nie oznacza, że zawsze szybkie, prowadzenie postępowania dowodowego, zmierzające do ustalenia stanu faktycznego pozwalającego na prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy.

W wyroku z dnia 7 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 34/13, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że pojęcie "przewlekłość postępowania" obejmuje opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy.

Z przewlekłym prowadzeniem postępowania mamy wobec tego do czynienia nie tylko wtedy, gdy organ nie podejmuje żadnych czynności, ale również wówczas, gdy podejmuje nieefektywne działania, które nie zmierzają do zebrania niezbędnego materiału dowodowego, nie wyjaśniają istotnych okoliczności i nie prowadzą do zakończenia postępowania. Ponadto również wtedy, gdy między poszczególnymi czynnościami organu występują nieusprawiedliwione okresy przerw, które w sumie prowadzą do znaczącego i nieakceptowalnego z punktu widzenia zasad ekonomiki procesowej wydłużenia czasu trwania postępowania. Nie można zapominać, że jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego, wyrażoną w art.12 § 1 i 2 k.p.a., jest zasada jego szybkości. Istota tej zasady sprowadza się do konstatacji, że organy administracji publicznej powinny działać w sprawie nie tylko wnikliwie ale i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Zwłaszcza sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji czy wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie. Wskazać należy, że art. 35 § 1-3 k.p.a. stanowi rozwinięcie ww. zasady, zobowiązując organy administracji publicznej do załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki. Wymaga podkreślenia, że - zgodnie z powołanym przepisem - niezwłocznie winny być załatwione sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Natomiast załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania.

Zapewnieniu stronie postępowania administracyjnego czynnego udziału w sprawie i wpływu na przebieg postępowania służą regulacje art. 35-37 k.p.a. Otóż, o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia (art. 36 § 1 k.p.a.). Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.).

W rozpatrywanej sprawie Wojewoda prowadził, w ocenie Sądu, przewlekle postępowanie z wniosku skarżącej o udzielenie jej zezwolenia na pobyt stały na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Z analizy akt administracyjnych sprawy wynika, że skierowany do Wojewody wniosek skarżącej (złożony w dniu 17 sierpnia 2018 r.) nie został załatwiony w przewidzianym przez prawo terminie.

Zgodnie bowiem z treścią art. 210 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (t. jedn., Dz. U. z 2018 r., poz. 2094, zwanej dalej ustawą o cudzoziemcach), które mają pierwszeństwo przed regulacjami zawartymi w tym zakresie w Kodeksie postępowania administracyjnego (art. 35) w myśl zasady lex specialis derogat legi generali (przepisy szczególne mają pierwszeństwo przed przepisami ogólnymi), postępowanie w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt stały powinno zakończyć się nie później niż w ciągu 3 miesięcy od dnia jego wszczęcia, a postępowanie odwoławcze – w ciągu 2 miesięcy od dnia otrzymania odwołania.

Przeprowadzona analiza akt administracyjnych tej sprawy, którymi dysponował Sąd, potwierdza, że podejmowane w sprawie czynności nie były w ocenie Sądu odpowiednio skoncentrowane.

Zwrócić bowiem należy uwagę, że stosownie do regulacji art. 203 ustawy o cudzoziemcach, cudzoziemiec składa wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt stały na odpowiednim formularzu.

Formularz ten zawiera:

1) dane cudzoziemca lub informacje, o których mowa w art. 13;

2)dane lub informacje dotyczące małżonka cudzoziemca, o których mowa w art. 13;

3) następujące dane dotyczące dokumentu podróży cudzoziemca:

a) serię i numer,

b) datę wydania i datę upływu ważności,

c) nazwę organu wydającego,

d) liczbę osób wpisanych do dokumentu podróży;

4) informacje o:

a) podróżach i pobytach zagranicznych cudzoziemca w okresie 5 lat przed dniem złożenia wniosku,

b) poprzednich pobytach oraz aktualnym pobycie cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;

5) informację o zatrzymaniu cudzoziemca, umieszczeniu go w strzeżonym ośrodku lub w areszcie dla cudzoziemców, o zakazie opuszczania przez niego kraju, odbywaniu kary pozbawienia wolności lub o jego tymczasowym aresztowaniu;

6) informację o zobowiązaniach podatkowych cudzoziemca wobec Skarbu Państwa;

7)wzór podpisu cudzoziemca.

Przyjmując nawet, że cudzoziemiec wniosku tego nie składa bezpośrednio u referenta danej sprawy, lecz na dzienniku podawczym urzędu, a także mając na względzie to, iż w związku z tym wniosek taki pod względem wymogów formalnych jest weryfikowany dopiero w terminie późniejszym niż w chwili jego złożenia, to budzą zastrzeżenia Sądu podjęte działania organu wzywające skarżącą do uzupełnienia braków tego wniosku w piśmie z dnia 14 września 2018 r. Zdaniem Sądu w złożonym formularzu wniosku skarżącej wszystkie informacje, o których mowa w art. 203 ustawy zostały przez nią zawarte. Zasadnicze jednak zastrzeżenia budzi kwestia samego wezwania organu o uzupełnienie braków formalnych wniosku. Brakami formalnymi wniosku są bowiem tylko te wymagane i wskazane przez przepisy ustawy w art. 203. Jeżeli nawet koniecznym było przedłożenie potwierdzonych notarialnie wszystkich stron dokumentu podróży skarżącej (paszportu), a niewystarczającym było w ocenie organu przedłożenie tylko jego pierwszej strony, to organ powinien to uczynić nie tyle od razu w dniu złożenia wniosku, co w nieodległym od tego dnia przedziale czasowym, a nie podejmować dopiero czynności z tym związane dopiero po upływie 28 dni od daty złożenia wniosku. Rozważenia przy tym wymagała kwestia, czy w tego rodzaju sprawach, jak to postępowanie, wnioski nie powinny być na bieżąco weryfikowane, a petent – wnioskujący cudzoziemiec – nie powinien być stosownie do postanowień art. 9 k.p.a. – informowany, i to na dzienniku podawczym, od razu o konieczności złożenia potwierdzonych notarialnie kopii wszystkich stron paszportu.

Skoro organ po doręczeniu skarżącej w dniu 20 września 2018 r. wskazanego wezwania i otrzymaniu przez organ w dniu 25 września 2018 r. uzupełnionego wniosku o potwierdzone notarialnie wszystkie strony dokumentu podróży skarżącej, ustala w piśmie z dnia 27 września 2018 r. termin załatwienia tej sprawy na dzień 25 grudnia 2018 r. i nie podejmuje przez okres 36 dni od daty zawiadomienia o wyznaczeniu terminu do załatwienia sprawy, żadnych czynności (oprócz wystąpienia do organów, o których mowa w art. 207 ustawy), to trudno przyjąć, że działał w niniejszej sprawie wnikliwie i szybko, czy też bez zbędnej zwłoki, zwłaszcza, iż doskonale zdaje sobie sprawę, a co najmniej powinien zdawać sobie sprawę, właśnie z konieczności zasięgnięcia informacji, o których mowa w art.. 207 ustawy, jak i terminach w jakich wskazane tam organy udzielają tych informacji. Organ dopiero w piśmie z dnia 2 listopada 2018 r. wzywa skarżącą i jej męża do osobistego stawiennictwa. Pomimo złożonego w piśmie z dnia 17 listopada 2018 r. ponaglenia w dalszym ciągu nie podejmuje żadnych innych czynności.

W ocenie więc Sądu wynikający z analizy akt, a opisany powyżej sposób postępowania organu w sprawie zainicjowanej wnioskiem skarżącego jest nie do zaakceptowania z punktu widzenia skutków jakie może ponieść cudzoziemiec wobec niezałatwienia sprawy w terminie o udzielenie mu zezwolenia na pobyt stały. Niedopuszczalna jest bowiem sytuacja, w której organ administracji dokonuje wstępnej oceny formalnej wniosku, jego kompletności (zaczyna działać, podejmuje pierwszą w sprawie czynność) dopiero po 28 dniach od jego złożenia, a po jego uzupełnieniu, wyznacza nowy termin do zakończenia postępowania, wzywając przy tym skarżącą i jej męża do osobistego stawiennictwa na dzień 29 stycznia 2019 r., czyli po miesiącu od wyznaczonego terminu na załatwienie tej sprawy. Nade wszystko w odpowiedzi na złożoną przez skarżącą skargę organ usprawiedliwia się, że niniejsza sprawa trwa ponad trzy miesiące od złożenia wniosku z uwagi na konieczność zasięgnięcia informacji od organów wskazanych w art. 207 ust. 2 ustawy o cudzoziemcach. Z takim wystąpieniem do wskazanych organów należało wystąpić niezwłocznie, a nie dopiero po uzupełnieniu wniosku i to w sytuacji, gdy wezwanie do jego uzupełnienia pozbawione było podstaw. Nadto, jeżeli organy te nie przekażą informacji w terminach, to wymóg ten uważa się za spełniony (art. 207 ust. 7 ustawy).

Nie sposób również pominąć okoliczności, że kontakt z prowadzącym sprawę inspektorem w siedzibie organu jest co najmniej utrudniony, co kłóci się oczywiście m.in. z zasadą zaufania do organów (art. 8 k.p.a.), z zasadą informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy (art. 9 k.p.a.), zasadą czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 10 k.p.a.) i zasadą przekonywania (art. 11 k.p.a.).

Pomimo wniesienia skargi sprawa do dnia wyrokowania nie została załatwiona stosowną decyzją.

Zwrócić także należy uwagę organowi, że termin trzech miesięcy, przewidziany na załatwienie sprawy o udzielnie zezwolenia cudzoziemcowi na pobyt stały, o którym mowa w art. 210 ustawy, liczy się od dnia wszczęcia postępowania. Skoro wniosek w danej sprawie odpowiada wymogom formalnym, to datą wszczęcia postępowania jest dzień jego wpływu do organu (w tym wypadku dzień 17 sierpnia 2018 r.), tak jak to stanowi art. 61 § 3 k.p.a.

Wzywanie zaś wnioskodawcy w sytuacji, gdy wniosek nie jest obarczony brakami formalnymi, jest działaniem dla pozoru, mającym jedynie potwierdzać podejmowanie przez organ czynności urzędowych.

Powyższe odzwierciedla, że przedmiotowe postępowanie Wojewoda prowadził przewlekle, naruszając zasady i terminy określone w 210 ustawy o cudzoziemcach oraz w art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10, art. 11 i art. 12 k.p.a.

W świetle zaistniałych w sprawie okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdził, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, co orzeczono w pkt I sentencji wyroku, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.).

Biorąc zaś pod uwagę czas trwania postępowania, jak i opisaną wyżej postawę organu, Sąd uznał, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa, przez które należy rozumieć oczywiste naruszenie ustawowego terminu do załatwienia sprawy i brak w świetle akt okoliczności ekskulpujących tę przewlekłość organu (art. 149 §1a ww. ustawy). Podkreślić przy tym należy, że stwierdzona przewlekłość wynikała wyłącznie z postawy organu, a nie wynikała z przyczynienia się skarżącej. W orzecznictwie sądów administracyjnych akcentuje się, że rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia, jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Podkreśla się także, że dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Ponadto, rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach musi być w oczywisty sposób pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia.

Sytuacja, w której strona, występująca o pobyt stały, a posiadająca jedynie czasowy do dnia 11 listopada 2018 r. i która może być pozbawiona możliwości dalszej legalnej pracy, a także zostać zmuszona do upuszczenia terytorium RP, która czeka ponad pięć miesięcy, jak w rozpoznawanej sprawie, na rozstrzygnięcie organu administracji publicznej, nie da się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa i jednoznacznie wskazuje na rażące naruszenie prawa. Takie zorganizowanie przebiegu przedmiotowego postępowania nie zasługuje na aprobatę i w sposób oczywisty podważa zaufanie jednostki do organów administracji publicznej.

Skoro sprawa pomimo wniesienia skargi, na dzień wyrokowania, nie została załatwiona przez wydanie stosownej decyzji, to stosownie do postanowień art. 149 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), Sąd zobowiązał organ do jej załatwienia w terminie trzydziestu dni od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, orzekając o tym w punkcie III sentencji wyroku.

Zgodnie z art. 149 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), w ramach przysługujących kompetencji Sąd "może" z urzędu wymierzyć organowi grzywnę. Powszechnie wiadomym jest, że ilość załatwianych przez organ wniosków w sprawie o wydanie decyzji zezwalającej na pobyt stały cudzoziemców jest bardzo duża. Chociaż dla stwierdzenia przewlekłości nie mają znaczenia przyczyny organizacyjne lub kadrowe, leżące po stronie organu (w tym właściwa organizacja zadań i zapewnienie odpowiedniej kadry należy do zadań publicznych, które nie mogą być realizowane ze szkodą dla jednostki), to jednak w pewnych sytuacjach powinny one rzutować na rozstrzygnięcia Sądu wydawane na podstawie 149 § 2 ww. ustawy.

Mając powyższe na względzie oraz opisane zaniechanie podjęcia właściwych w sprawie czynności i takie ich zorganizowanie pomimo ilości spraw, przypadających w skali roku na jednego pracownika według zapewnień organu w ilości 500, Sąd uznał, że wymierzenie organowi grzywny w wysokości 500 zł będzie adekwatne do zaistniałej sytuacji. Instytucja grzywny jest bowiem dodatkowym środkiem dyscyplinująco-represyjnym i przyczyni się do załatwienia niniejszej sprawy. W tym stanie rzeczy Sąd orzekł o wymierzeniu organowi grzywny, jak w punkcie IV sentencji wyroku.

O kosztach Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krajkowie orzekł, na podstawie art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), jak w punkcie V sentencji wyroku.