Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1481/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2009-11-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję w części
Powołane przepisy: article: art. 42, art. 92 ust. 1
journal: Dz.U. 2007 nr 125 poz 874
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Sędziowie Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędzia WSA Piotr Borowiecki (spr.) Protokolant Aneta Stefaniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 listopada 2009 r. sprawy ze skargi E. Spółka jawna H. i K. E. z siedzibą w G. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2009 r. w części dotyczącej nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącej E. Spółka jawna H. i K. E. z siedzibą w G. kwotę 737 (siedemset trzydzieści siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r. Nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego – działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 42 ust. 1, art. 87 ust. 1, art. 92 ust. 1

i ust. 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z

2007 r. Nr 125, poz. 874 ze zm.) oraz § 3 i § 4 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 8 sierpnia 2006 r. w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz. U z 2006 r., Nr 151, poz. 1089 ze zm.) oraz lp. 4.1. załącznika do ustawy o transporcie drogowym, po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez E. Spółka jawna H. i K. E. z siedzibą w G. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2009 r. Nr [...], w części nakładającej karę pieniężną w wysokości 3.000 (trzy tysiące) złotych, utrzymał w mocy zaskarżoną cześć decyzji organu I instancji.

Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

W dniu [...] lutego 2009 r. zatrzymano do kontroli drogowej w miejscowości B., droga krajowej nr [...], pojazd członowy składający się z ciągnika siodłowego marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] z naczepą o marki [...] o nr rej. [...] prowadzony przez S. S., który wykonywał krajowy transport drogowy rzeczy w imieniu skarżącej E. Spółka jawna H. i K. E. W chwili kontroli kierowca jechał z ładunkiem opakowań plastikowych z B. do P. Kierowca okazał odcinek kontrolny karty opłaty drogowej o serii i nr [...].

W efekcie przeprowadzonej kontroli, której wyniki zostały umieszczone w protokole kontroli z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...], organ

I instancji stwierdził:

- brak winiety samoprzylepnej na przedniej szybie pojazdu. Kierowca okazał fragment potłuczonej szyby przedniej pojazdu, na której znajdowała się nalepka kontrolna z nr rej. pojazdu [...] oraz prawy brzeg winiety samoprzylepnej bez oznakowania serii i numeru. Ze względu na to, że opłata drogowa składa się z dwóch części o takiej samej serii i numerze, brak znaków identyfikacyjnych na fragmencie winiety samoprzylepnej nie pozwalał stwierdzić czy jest to druga część wniesionej opłaty drogowej,

- wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z naruszeniem obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty,

- wykonywanie transportu drogowego z naruszeniem warunków dotyczących dokumentacji pracy kierowcy w zakresie kierowania kierowcy na badania lekarskie lub psychologiczne,

- wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych.

Biorąc powyższe pod uwagę [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r. nałożył na skarżącego przedsiębiorcę karę pieniężną w wysokości 4.000 (czterech tysięcy) złotych.

Pismem z dnia [...] maja 2009 r. skarżąca spółka wniosła odwołanie od w/w decyzji organu I instancji w części nakładającej na przedsiębiorcę karę pieniężną w wysokości 3.000 złotych w związku z wykonywaniem przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych. Strona wniosła o zmianę decyzji w zaskarżonej części jako sprzecznej z prawem materialnym i wydanie nowej decyzji przez organ I instancji w trybie art. 132 k.p.a., a w przypadku nieuwzględnienia powyższego żądania - uchylenie decyzji w zaskarżonej części i w tym zakresie orzeczenie co do istoty sprawy przez organ II instancji w trybie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.

W uzasadnieniu odwołania przedsiębiorca podał, że wprawdzie winieta samoprzylepna nie była przylepiona na przedniej szybie pojazdu, jednakże była przylepiona na zbitej szybie, której fragment kierowca okazał w trakcie kontroli, a która potwierdzała uiszczenie opłaty. Strona wskazała, iż na tej samej szybie znajdowała się również nalepka kontrolna, na której widniał nr rejestracji ([...]) pojazdu zatrzymanego do kontroli. Skoro organ nie podał żadnych argumentów kwestionujących prawidłowość winiety samoprzylepnej, należało - zdaniem skarżącej - uznać, że przewoźnik wykonywał przewóz drogowy z uiszczoną opłatą za przejazd po drogach krajowych, jednakże z nieprawidłowo wypełnioną kartą opłaty. Tym samym, według strony, organ I instancji błędnie przypisał przedsiębiorcy naruszenie określone w lp. 4.1 załącznika do ustawy o transporcie drogowym.

W wyniku rozpatrzenia odwołania decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r.,

Nr [...], Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy zaskarżoną cześć decyzji organu I instancji. Z uwagi na zakres podanego powyżej zaskarżenia decyzji I instancji, organ odwoławczy ograniczył rozstrzygnięcie merytoryczne decyzji jedynie do naruszenia polegającego na wykonywaniu przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych, opisanego w lp. 4.1 załącznika do ustawy o transporcie drogowym.

Organ odwoławczy, odwołując się do treści przepisów art. 42 ust. 1 ustawy o transporcie (dalej także - u.t.d.) oraz § 3 i § 4 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Transportu w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych, a także art. 87 ust. 1 u.t.d. w zw. z art. 92 ust. 1 u.t.d., w uzasadnieniu decyzji stwierdził, że bezspornym w przedmiotowej sprawie jest, że w dniu kontroli kierowca nie posiadał ważnej, naklejonej na przedniej szybie winiety. Organ uznał, iż okazany przez kierowcę fragment winiety, a dokładnie jej prawy brzeg, bez numeru i serii, nie może być uznany, w świetle obowiązującego prawa, za jedną z części opłaty drogowej (obok odcinka kontrolnego). Organ odwoławczy podniósł, iż w myśl obowiązujących przepisów, dowodem uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych jest winieta i odcinek kontrolny - przedziurkowane części karty opłaty łącznie. Natomiast fragment w postaci "prawego brzegu" winiety umieszczony na szybie, która uległa zniszczeniu, nie stanowi części składowej dowodu uiszczenia takiej opłaty. Organ wskazał ponadto, że w sytuacji, gdy w pojeździe konieczna była wymiana szyby, na której była umieszczona winieta, ustawodawca, by uniknąć takich sytuacji, jak w rozpatrywanej sprawie, dał przedsiębiorcy prawną możliwość zwrotu niewykorzystanej opłaty rocznej, po uprzednim złożeniu stosownego wniosku w jednostce upoważnionej do poboru opłat (§ 5 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 8 sierpnia 2006 r. w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych). Z możliwości takiej przewoźnik nie skorzystał, stąd też - jak stwierdził organ II instancji - musiał liczyć się z konsekwencjami wynikającymi z niezastosowania się do obowiązujących przepisów prawa. W konsekwencji organ odwoławczy potwierdził zasadność nałożenia na stronę kary pieniężnej stosownie do lp. 4.1 załącznika do ustawy o transporcie drogowym.

Pismem z dnia 16 lipca 2009 r. skarżąca spółka, reprezentowana przez radcę prawnego, działając za pośrednictwem organu odwoławczego, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2009 r., zaskarżając ją w całości i wnosząc o:

1. uchylenie zaskarżonej decyzji, a także decyzji pierwszej instancji w zaskarżonej części, jako naruszających prawo materialne w postaci lp. 4.1 załącznika do ustawy o transporcie drogowym w sposób mający wpływ na wynik sprawy poprzez błędną interpretację przepisu,

2. uchylenie zaskarżonej decyzji w związku z błędnym zastosowaniem art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., co skutkuje utrzymaniem w mocy wadliwej decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego oraz niezastosowanie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. skutkujące brakiem uchylenia błędnej decyzji organu I instancji.

W uzasadnieniu skargi przedsiębiorca wskazał, że w chwili kontroli pojazdu, dokonanej w dniu [...] lutego 2009 r., posiadał ważną roczną kartę opłaty drogowej. A to oznacza, że uiścił wymaganą opłatę za przejazd drogami krajowymi. Skarżący podkreślił, że organy administracji na żadnym etapie postępowania nie kwestionowały faktycznego uiszczenia przez przedsiębiorcę opłaty za przejazd drogami krajowymi, nałożyły karę pieniężną z tytułu braku uiszczenia opłaty na podstawie lp. 4.1. załącznika do ustawy o transporcie drogowym. Tymczasem zastosowanie w sprawie powinien znaleźć lp. 4.3. załącznika do cyt. ustawy. Zdaniem strony przepis lp. 4.1. załącznika do ustawy o transporcie drogowym odnosi się wyłącznie do sytuacji "wykonywania przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych", co w przedmiotowej sprawie nie miało miejsca. Skarżąca spółka wskazała, że winieta samoprzylepna była przylepiona do zbitej szyby, na której znajdowała się także nalepka kontrolna z nr rejestracyjnym pojazdu [...] zatrzymanego do kontroli. Winieta nie była przylepiona w całości, ale z tego faktu nie należy wywodzić, iż wymagana opłata nie została przez przedsiębiorcę uiszczona. Nieprawidłowe przylepienie winiety, jakkolwiek również podlegające karze, nie może być zrównane z brakiem opłaty. Zdaniem skarżącej odmienna interpretacja sprawy podważa sens i cel art. 42 ust. 1 u.t.d., gdyż pomimo prawidłowo uiszczonej opłaty, przedsiębiorca może być ukarany za jej brak z powodu błędnie przylepionej winiety. Zasadność przedstawionego stanowiska skarżący poparł odwołując się do orzecznictwa sądów administracyjnych (wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wydanych w sprawach o sygn. akt: VI SA/Wa 2005/05, VI SA/Wa 1610/05, VI SA/Wa 932/05, oraz VI SA/Wa 380/07). Ponadto, na dowód uiszczenia spornej opłaty za wykonanie przewozu drogowego kontrolowanym pojazdem, skarżąca spółka załączyła do skargi potwierdzoną za zgodność z oryginałem kserokopię faktury Vat z dnia 7 kwietnia 2008 r. wystawionej z tytułu zakupu m.in. przedmiotowej karty opłaty drogowej.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoją dotychczasową argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W skierowanym do Sądu piśmie procesowym z dnia [...] października 2009 r., skarżący przedsiębiorca, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w skardze, powołał się dodatkowo na pogląd wyrażony w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 7 lipca 2009 r., sygn. akt III SA/Lu 183/09.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Sąd administracyjny nie ocenia natomiast decyzji organu pod kątem jej słuszności, czy też celowości.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej także p.p.s.a.).

W ocenie Sądu analizowana pod tym kątem skarga E. Spółka jawna H. i K. E. z siedzibą w G. zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego, jak również utrzymana nią w mocy decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2009 r. w części dotyczącej nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych – naruszają prawo.

Zdaniem Sądu wydając zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] kwietnia 2009 r. w części dotyczącej nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych organy obu instancji dopuściły się zarówno naruszenia przepisów prawa materialnego, jak i procesowego.

W ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie organy Inspekcji Transportu Drogowego dopuściły się naruszenia art. 42 ust. 1, art. 87 ust. 1 oraz art. 92 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

i Lp. 4.1 załącznika do cyt. ustawy, a także przepisu § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 8 sierpnia 2006 r. w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych – poprzez nałożenie na stronę skarżącą kary pieniężnej w wysokości 3.000 złotych z tytułu wykonywania przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych w oparciu o niezgodny z art. 92 ust. 1 Konstytucji RP przepis § 3 ust. 4 pkt 1 cyt. rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 8 sierpnia 2006 r., wydany przez tego Ministra z przekroczeniem delegacji ustawowej zawartej w art. 42 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym. Ponadto – zdaniem Sądu – organy dopuściły się naruszenie art. 42 ust. 1, art. 87 ust. 1 oraz art. 92 ust. 1 i 4 ustawy o transporcie drogowym w zw. z Lp. 4.1 załącznika do tej ustawy w zw. z przepisem § 3 ust. 1 cyt. rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 8 sierpnia 2006 r. z uwagi na nieprawidłowe uznanie, iż strona skarżąca nie uiściła wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych z uwagi na fakt nieumieszczenia winiety w prawym dolnym rogu przedniej szyby kontrolowanego pojazdu.

Tym samym - zdaniem Sądu - organy obu instancji dopuściły się obrazy przepisu art. 6 k.p.a. i wyrażonej w nim zasady praworządności – poprzez wydanie decyzji o nałożeniu kary pieniężnej na podstawie niekonstytucyjnej, tj. sprzecznej z delegacją ustawową – normie prawnej zawartej w § 3 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 8 sierpnia 2006 r. w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych. Ponadto organy, w ramach swojego postępowania, naruszyły unormowania zawarte w art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., a także art. 107 § 3 k.p.a. – poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia sprawy, a w konsekwencji poprzez dokonanie dowolnej oceny dowodów, bez wyraźnego wskazania przyczyn nieuwzględnienia twierdzeń i zarzutów skarżącej spółki.

Zgodnie z przepisem art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, kto wykonuje transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów tej ustawy, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 15.000 złotych.

Według art. 92 ust. 4 ustawy o transporcie drogowym wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1, oraz wysokość kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik do ustawy.

Uzasadniając zarzut naruszenia unormowań prawa materialnego na wstępie należy wskazać przede wszystkim na podstawowe konstytucyjne zasady stanowienia prawa.

Stosownie do art. 92 ust. 1 Konstytucji RP, rozporządzenia są wydawane przez organy wskazane w Konstytucji, na podstawie szczegółowego upoważnienia zawartego w ustawie i w celu jej wykonania. Upoważnienie powinno określać organ właściwy do wydania rozporządzenia, zakres spraw przekazanych do uregulowania oraz wytyczne dotyczące treści aktu.

Przepis art. 92 ust. 1 Konstytucji RP określa warunki, jakim powinno odpowiadać upoważnienie ustawowe, a jednocześnie pozwala ustalić przesłanki legalności aktu wykonawczego. Rozporządzenie jest legalne, jeśli: zostało wydane przez organ upoważniony, służy realizacji ustawy i mieści się w zakresie spraw przekazanych przez nią do uregulowania, odpowiada "merytorycznej treści dyrektywnej", której wykonaniu przepisy rozporządzenia mają służyć (tak /w:/ wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 22 listopada 1999 r., U. 6/99, OTK ZU Nr 7/1999, poz. 159, s. 824).

W doktrynie zgodnie przyjmuje się, iż takie upoważnienie do wydania rozporządzenia musi być przy tym bardzo konkretne, w tym musi wskazywać precyzyjnie zakres spraw przekazanych do uregulowania w tym akcie, poza który nie można wykraczać (tak m.in. W. Skrzydło, Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz, Zakamycze, 2002, wyd. IV).

Rozpatrując niniejszą sprawę Sąd zauważył, iż zgodnie z przepisem art. 42 ust. 7 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, Minister właściwy do spraw transportu, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw finansów publicznych, upoważniony został do określenia w drodze rozporządzenia rodzaju i stawek opłaty za przejazd po drogach krajowych - zgodnie z zasadami określonymi w art. 42 ust. 2 tej ustawy, oraz trybu jej wnoszenia i sposobu rozliczania w razie niewykorzystania, a także wzorów dokumentów potwierdzających wniesienie przedmiotowej opłaty.

Korzystając z tego upoważnienia ustawowego Minister Transportu wydał rozporządzenie z dnia 8 sierpnia 2006 r. w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych.

W § 3 ust. 1 tego rozporządzenia organ ustalił, iż uiszczenie opłaty następuje poprzez nabycie, przez podmiot wykonujący na terenie Rzeczypospolitej Polskiej przewóz drogowy, karty opłaty w jednostce upoważnionej do poboru opłat, zwanej dalej "jednostką".

§ 3 ust. 2 stanowi, iż karta opłaty składa się z dwóch części:

1) winiety samoprzylepnej umieszczanej w sposób trwały wewnątrz pojazdu samochodowego, w prawym dolnym rogu przedniej szyby pojazdu;

2) odcinka kontrolnego przechowywanego w pojeździe samochodowym i okazywanego na żądanie osób uprawnionych do kontroli karty opłaty.

W przepisie § 3 ust. 3 rozporządzenia Minister wskazał, iż dowód uiszczenia opłaty stanowią obie części karty opłaty łącznie.

Z kolei w kluczowym – zdaniem Sądu – przepisie § 3 ust. 4 pkt 1 cyt. aktu wykonawczego, Minister Transportu postanowił, iż:

"Nie stanowią dowodu uiszczenia opłaty:

1) winieta nieprzedziurkowana lub nieumieszczona trwale w sposób, o którym mowa w ust. 2 pkt 1; (...)".

Według Sądu przyjąć należy, iż delegacja ustawowa z art. 42 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym upoważniała ministra wyłącznie do określenia "trybu wnoszenia opłat", co też Minister Transportu uczynił - wskazując w przepisie § 3 ust. 1 rozporządzenia z dnia 8 sierpnia 2006 r. sposób (tryb) uiszczenia opłaty poprzez jej nabycie w upoważnionej jednostce.

W ocenie Sądu wprowadzenie w rozporządzeniu dodatkowej materii zawartej w § 3 ust. 4 – poprzez wskazanie, co nie stanowi dowodu uiszczenia opłaty - nie znajduje uzasadnienia w zakresie delegacji ustawowej zawartej w

art. 42 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym, co jest sprzeczne z zasadami obowiązującymi w demokratycznym państwie prawa (vide: art. 2 w zw. z art. 92 ust. 1 Konstytucji RP).

Według Sądu wprowadzenie dodatkowych warunków ważności użycia kart opłaty nie służy prawidłowo wykonaniu ustawy o transporcie drogowym, a wobec tego nie mieści się w granicach delegacji z art. 42 ust. 7 tej ustawy, naruszając tym samym normę konstytucyjną wyrażoną w przepisie art. 92 ust. 1 Konstytucji RP.

Należy podnieść, iż zgodnie z art. 178 ust. 2 Konstytucji RP sędziowie podlegają tylko Konstytucji i ustawom. Sędzia może odstąpić od stosowania przepisów rozporządzenia, które uznaje za sprzeczne z ustawą lub z Konstytucją, a nawet orzekać wprost na podstawie Konstytucji.

Skoro omówione wyżej uregulowanie nie mieści się w granicach delegacji ustawowej z art. 42 ust. 7 ustawy i narusza w ten sposób art. 92 ust. 1 Konstytucji RP, to uznać trzeba, iż zachodzi w niniejszej sprawie podstawa dla odmowy stosowania wskazanego przepisu rozporządzenia (taką możliwość przewiduje również Naczelny Sąd Administracyjny – np. wyrok z dnia 23 lutego 2006 r., sygn. akt II OSK 1403, Wokanda 2006, nr 5, 35).

Zdaniem Sądu nie można akceptować praktyki nakładania kar na podstawie rozporządzenia niezgodnego z Konstytucją RP. W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że należy odmówić zastosowania § 3 ust. 4 pkt 1 w/w rozporządzenia z dnia 8 sierpnia 2006 r.

Należy zauważyć, iż ustawa o transporcie drogowym przewiduje karę pieniężną tylko i wyłącznie za "nieuiszczenie wymaganej opłaty drogowej".

Wobec powyższego Sąd uznał, iż zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji winny być uchylone, jako wydane w omawianym zakresie z naruszeniem prawa materialnego, bowiem oparte były na rozporządzeniu nie mieszczącym się w granicach ustawowego upoważnienia i sprzecznym z Konstytucją RP.

Należy wskazać, iż powyższy pogląd znajduje również pewne potwierdzenie w dotychczasowym orzecznictwie zarówno Naczelnego Sądu Administracyjnego (patrz: m.in. wyrok NSA z dnia 6 stycznia 2009 r., sygn. akt II GSK 593/08 oraz wyrok NSA dnia 28 kwietnia 2009 r., sygn. akt II GSK 895/08), jak i orzecznictwie wojewódzkich sądów administracyjnych (tak: np. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 29 października 2008 r., sygn. akt II SA/Gl 639/08, czy też wyrok WSA w Gliwicach z dnia 18 grudnia 2008 r., sygn. akt II SA/Gl 790/08, a także wyrok WSA w Warszawie z dnia 23 października 2009 r., sygn. akt VI SA/Wa 1352/09 lub powołany przez stronę skarżącą wyrok WSA w Lublinie z dnia 7 lipca 2009 r., sygn. akt III SA/Lu 183/09).

Niezależnie od powyższych, zasadniczych i mających podstawowe znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy - zastrzeżeń natury konstytucyjnej, zauważyć warto, że powołane przez organy obu instancji przepisy § 3 rozporządzenia w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych, wyraźnie stanowią, iż uiszczenie opłaty następuje przez nabycie karty opłaty w sposób wskazany w § 3 ust. 1. Skoro skarżąca spółka miała w dniu kontroli odcinek kontrolny, który był prawidłowo wypełniony, a następnie okazała w toku dalszego postępowania fakturę Vat potwierdzającą nabycie karty opłaty, to brak było jakichkolwiek podstaw prawnych, aby uznać, iż mógł mieć zastosowanie w sprawie przepis Lp. 4.1 załącznika do ustawy o transporcie drogowym, nakładający karę pieniężną w wysokości 3.000 złotych z tytułu wykonywania przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych.

Należy podkreślić, iż zgodnie z przepisem art. 6 k.p.a. w zw. z art. 7 Konstytucji RP podstawę materialnoprawną decyzji administracyjnej stanowić może tylko ustawa, bądź przepisy wykonawcze wydane na podstawie i w ramach wyraźnego upoważnienia zawartego w ustawie (tak m.in. B. Adamiak /w:/ B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2004, s. 55).

Zdaniem Sądu organy obu instancji dopuściły się ewidentnej obrazy przepisu art. 6 k.p.a. i wyrażonej w nim zasady praworządności, albowiem przy wydawaniu decyzji o nałożeniu kary pieniężnej oparły się na niekonstytucyjnej, tj. sprzecznej z delegacją ustawową – normie prawnej zawartej w § 3 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 8 sierpnia 2006 r. w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych.

Ponadto należy stwierdzić, iż organy Inspekcji Transportu Drogowego – wbrew wyraźnym nakazom płynącym z przepisów art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., a także art. 107 § 3 k.p.a. – nie wyjaśniły w toku postępowania wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia sprawy, dokonując przy tym całkowicie dowolnej oceny dowodów, bez wyraźnego wskazania przyczyn nieuwzględnienia twierdzeń i zarzutów strony skarżącej.

Organy administracji nie wzięły pod uwagę, iż w stanie faktycznym ustalonym w sprawie, brak było znamion deliktu określonego w Lp. 4.1 załącznika do ustaw o transporcie drogowym, zwłaszcza jeśli zważy się, iż skarżąca spółka dodatkowo przedstawiła dowód dokonania zakupu karty opłaty drogowej (vide: faktura Vat z dnia 7 kwietnia 2008 r. z wyszczególnionym numerem karty opłaty okazanej w toku kontroli na drodze).

Skoro skarżąca uiściła należną kwotę za roczną kartę opłaty w upoważnionej jednostce (§ 3 ust. 1 cyt. rozporządzenia Ministra Transportu), która następnie wypełniona została prawidłowo, w sposób uniemożliwiający jej wykorzystanie na inny pojazd (§ 3 ust. 3, § 4 ust. 2 rozporządzenia), to zaistniała podstawa do przyjęcia, iż opłata została przez stronę uiszczona.

Organy administracji, wbrew ciążącemu na nich obowiązkowi wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, nie podjęły jednak jakichkolwiek dodatkowych czynności w toku postępowania, aby jednoznacznie ustalić fakt uiszczenia przez stronę stosownej opłaty za przejazd pod drogach krajowych.

W konsekwencji - zdaniem Sądu - działanie organów obu instancji naruszyło przepisy prawa w stopniu dającym pełną podstawę do wyeliminowania z obrotu prawnego zarówno decyzji z dnia [...] czerwca 2009 r., jak i poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] kwietnia 2009 r. w spornej części dotyczącej kary w wysokości 3.000 złotych.

Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - działając na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - orzekł, jak w sentencji wyroku.

Jednocześnie Sąd stwierdził, że decyzje organów obu instancji nie podlegają wykonaniu, działając w tym zakresie na podstawie art. 152 p.p.s.a.

Orzekając z kolei o zwrocie kosztów postępowania, Sąd oparł swoje rozstrzygnięcie w tym zakresie na podstawie przepisów art. 200 p.p.s.a. i art. 205 § 2 i § 3 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 2 pkt 1 lit. a) w zw. z § 6 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu

(Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).