Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1198/05
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2006-08-31 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6210 Dodatek mieszkaniowy
Hasła tematyczne: Dodatki mieszkaniowe
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Zbigniew Rausz (spr.) Sędziowie Małgorzata Jaśkowska Jerzy Stankowski Protokolant Michał Zawadzki po rozpoznaniu w dniu 31 sierpnia 2006 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 5 lipca 2005 r. sygn. akt 4 II SA/Ka 2638/03 w sprawie ze skargi R. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Jak wskazał Sąd w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta [...], na zasadzie art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz.734 ze zm.), odmówił przyznania R. B. dodatku mieszkaniowego. Doszedł bowiem do przekonania, że występuje rażąca dysproporcja pomiędzy wykazanymi w deklaracji dochodami wnioskodawczyni, a jej stanem majątkowym. Dochód gospodarstwa domowego wynosił bowiem 860,72 zł miesięcznie, przy czym wydatki związane z utrzymaniem mieszkania 400 zł, stąd na utrzymanie osoby w rodzinie pozostałoby 115 zł miesięcznie. Państwo B. są właścicielami (winno być współwłaścicielami) działki rekreacyjnej w P. o powierzchni 300 m2 oraz samochodu osobowego marki Łada Samara o wartości rynkowej ok. 4000 zł. Zdaniem organu, rodzina wnioskodawczyni nie należy do grupy osób niezamożnych, dla których przeznaczone są dodatki mieszkaniowe. Przedstawione przez nią dochody rodziny nie są w stanie pokryć realnych kosztów utrzymania. Dlatego uznał, iż ten stan faktyczny uzasadnia zastosowanie dyspozycji przywołanego przepisu.

Zaskarżoną decyzją z dnia 3 września 2003 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, na zasadzie art. 7 ust. 3 i art. 17 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, art.138 § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz.856), utrzymało w mocy powyższe rozstrzygnięcie. Organ odwoławczy doszedł do przekonania, iż odpowiada ono prawu, podzielając ustalenia faktyczne i rozważania dokonane przez organ pierwszej instancji.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżąca domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji, powołując się na zarzuty naruszenia prawa materialnego (art. 7 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych) i prawa procesowego (art. 7 k.p.a.). W jej przekonaniu organ odwoławczy nie wyjaśnił sprawy dostatecznie, ani jej wystarczająco nie rozważył. Wskazała, że właścicielem samochodu jest jej mąż, który używa go w związku z wadą narządu ruchu. Sprzedaż pojazdu nie poprawiłaby sytuacji rodziny, gdyż ma on znikomą wartość. W konsekwencji spełnienia pozostałych przesłanek ustawowych, odmowę przyznania jej dodatku uznała za chybioną.

Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylając zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą zważył, iż analiza zgodności z prawem zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej, przeprowadzona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny wykazała, że uchybiają one przepisom prawa materialnego i procesowego w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.

Na początek, porządkując zakres rozpoznania Sąd stwierdził, iż nie budzi zastrzeżeń spełnienie przez skarżącą przesłanek prowadzących do uzyskania przedmiotowego świadczenia, a kwestionowana jest tylko zasadność jego przyznania na mocy zastosowania szczególnej regulacji, jaką jest art. 7 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Przeto tylko w tym kierunku należało ześrodkować ustalenia faktyczne i rozważania prawne. Wyjątkowość wspomnianego przepisu wymusza przeprowadzenie szerokiego postępowania dowodowego, dokonanie wszechstronnych ustaleń faktycznych oraz wnikliwego rozważenia wszelkich okoliczności sprawy z uwzględnieniem przesłanek w nim zawartych. Decyzja oparta o ten przepis ma charakter uznaniowy, stąd konieczność pełnego i przekonywującego zaprezentowania tych kwestii oraz argumentów, jakie legły u podstaw decyzji, w ich uzasadnieniach. Uznanie administracyjne nie może oznaczać dowolności organu, a ma uwzględniać pewne nieostre kryteria prawne i faktyczne czynniki o charakterze subiektywnym i obiektywnym, zwłaszcza pozwalające na ocenę zachowania granic uznania i poprawności zastosowania przepisów prawa. Szczególnie dotyczy to w niniejszej sprawie kwestii samochodu, działki oraz stanu majątkowego i dochodów rodziny wnioskodawczyni. Tym wymogom organy orzekające w sprawie nie sprostały. Nadto motywy zapadłych decyzji nie odpowiadają wymogom z art.107 § 3 k.p.a., bowiem nie zawierają pełnych ustaleń faktycznych, dowodów, na jakich organy się oparły ich dokonując, oceny wiarygodności dowodów, rozważań faktycznych i prawnych. Co prawda zaskarżona decyzja w istotny sposób odbiega w tym zakresie na korzyść od decyzji pierwszoinstancyjnej, to jednak nie wypełnia wszelkich ustawowych wymogów.

Organy orzekające w sprawie nie wyjaśniły jej dostatecznie, bo - powołując się na rażącą dysproporcję między deklarowanymi dochodami a rzeczywistym stanem majątkowym rodziny skarżącej - nie zadały sobie trudu ustalenia wysokości wydatków ponoszonych przez nią w związku z utrzymaniem samochodu, pomijając już kwestię, iż nie przeanalizowały stanu zdrowia męża skarżącej i potrzeby korzystania zeń. Nadto nie ustaliły charakteru działki położonej w P., jej stanu, sposobu wykorzystania i wydatków związanych z jej współwłasnością. Zatem wywody w omawianej materii przyszło uznać za gołosłowne. Zwłaszcza, gdy zważyć na posługiwanie się przez organy niezdefiniowanym pojęciem zamożności. Z tego względu sprawa nie dojrzała do rozstrzygnięcia. W tym miejscu godzi się wytknąć organowi pierwszej instancji uchybienie terminowi załatwienia sprawy, pomijając już zastrzeżenia co do poprawności daty umieszczonej na wniosku (19 maj 2003 r.), bo z okoliczności sprawy, w tym pozostałych dokumentów zdaje się wynikać inna data złożenia podania (29 kwietnia 2003 r.).

Zastrzeżenia Sądu budzi konstatacja organów o rażącej asymetrii dochodów ze stanem majątkowym. Oto bowiem wyłącznymi elementami tego stanu uznanymi za istotne przez organy wypowiadające się w sprawie jest samochód osobowy marki Łada Samara, rok produkcji 1993, który mąż skarżącej nabył wcześniej, według organów wartości 4000 zł, oraz działka rekreacyjna w P. o powierzchni 300 m kw.. Trzeba w tym miejscu wyrazić pogląd, wedle którego w ocenie tych przesłanek należy wykazać dużą ostrożność oraz odnieść ją do indywidualnej - szeroko rozumianej - sytuacji wnioskodawcy. W przytoczonej przesłance nie będzie mieścił się z reguły majątek nabyty przed okresem, za jaki domaga się dodatku. Chyba, że wykazana zostanie możliwość nie wpływającego negatywnie na tę sytuację spieniężenia części majątku, albo wykazane zostanie nabycie za środki nieustalone, albo wreszcie wydatki na daną rzecz przekroczą normalne koszty, nadto niezasadnie będą pogarszać stan majątkowy strony, albo świadczyć o nieustalonych dochodach. Przy czym należy przyjąć pewien standard majątkowy - wzorzec - odnoszący się generalnie do wszystkich osób. Winien on uwzględniać fakt, że poziom życia ludności ogólnie ulega stałej poprawie i nie jest już luksusem telewizor, pralka, a nawet samochód, bowiem i w tej dziedzinie nastąpiło duże zróżnicowanie. W przypadku skarżącej nie wydaje się, aby powyższe okoliczności zachodziły i aby przekroczyła ona przeciętny standard życia, jaki sprzeciwiałby się przyznaniu jej pomocy. Oto bowiem udowodniła ona, że samochód, który nie jest samochodem nawet średniej klasy, jest samochodem starym, nabytym wcześniej, a obecnie potrzebny jest on do dojazdów mężowi, który cierpi na schorzenia narządu ruchu, i tylko jako taki ma swoistą wartość. Przy czym organy nie wykazały, jakie wydatki na pojazd są ponoszone i to kosztem należności czynszowych. Przy ocenie tej kwestii należy mieć na uwadze, czy omawiane wydatki obciążają budżet w taki sposób, który przerzucałby ciężar utrzymania lokalu na podmiot wypłacający dodatek. Nadto, że sprzedaż samochodu, jak się wydaje, pozwoliłaby na zaspokojenie bieżących potrzeb w krótkim okresie, po czym pomoc okazałaby się zapewne wielce uzasadniona. Poza tym w takim wypadku mąż skarżącej ponosiłby wydatki na środki komunikacji publicznej, co wydatnie obciążyłoby budżet rodziny, nie mówiąc o uciążliwości. Podobną ocenę należało przeprowadzić odnośnie nieruchomości. W przekonaniu Sądu nie było celem ustawodawcy zmuszanie osób domagających się dodatków wyprzedawania majątku, nawet gdy jest on obiektywnie zbędny, zubożenie społeczeństwa, chyba że w okolicznościach sprawy te czynności pozwoliłyby bez takich skutków pokryć należności czynszowe. Jednym z celów ustawy o dodatkach mieszkaniowych była przecież pomoc w zapłacie czynszu utrudnioną z powodu przemijającej przeszkody. W tego rodzaju sprawach konieczne jest więc myślenie szersze i bardziej perspektywiczne. Tych okoliczności nie miały na uwadze organy orzekające, dlatego i z tego powodu wydane przez nie decyzje nie mogły się ostać.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 5 lipca 2005 r. złożyło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Działając z upoważnienia Prezesa Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach, pełnomocnik oparł skargę na zaistnieniu przesłanki z art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) tj. naruszeniu prawa materialnego i procesowego, a mianowicie art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych w brzmieniu obowiązującym do 22 listopada 2003 r. przez błędną jego wykładnię polegającą na przyjęciu, że samochód nie został nabyty w czasie objętym staraniem o dodatek, co świadczyłoby o innych źródłach dochodu, których organy nie wykazały. Ponadto, nie wyjaśniono w sposób należyty wszystkich istotnych w sprawie okoliczności faktycznych, tj. nie ustalono ani nie wyjaśniono pod względem potrzeb skarżącego i jego rodziny wydatków na utrzymanie pojazdu ponoszonych kosztem należności czynszowych. Nie ustalono również charakteru posiadanej działki, sposobu jej wykorzystywania oraz wydatków związanych z jej współwłasnością.

W opinii wnoszącego skargę kasacyjną powyższego stanowiska Sądu nie można podzielić.

Nie ulega wątpliwości, że formułując treść art. 7 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych intencją ustawodawcy było, by wobec osób, które spełniają wszystkie ustawowe kryteria niezbędne do otrzymania dodatku mieszkaniowego, istniała szczególna norma prawna, która w sytuacji, gdy dochód wykazany w deklaracji o wysokości dochodów jest niewspółmiernie niski do posiadanego stanu majątkowego, pozwalała na odmowę tego świadczenia, jeśli w wyniku przeprowadzonego wywiadu środowiskowego zostanie ustalona rażąca dysproporcja między zadeklarowanymi dochodami, a faktycznym stanem majątkowym.

Z treści art. 7 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych nie wynika ponadto, co sugeruje Sąd w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, by chodziło o majątek strony nabyty w trakcie starania się o dodatek mieszkaniowy. Przeciwnie, z treści powołanego artykułu, jak również rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 27 grudnia 2001 r. w sprawie sposobu przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, wzoru kwestionariusza wywiadu oraz oświadczenia o stanie majątkowym wnioskodawcy i innych członków gospodarstwa domowego, a także wzoru legitymacji pracownika upoważnionego do przeprowadzenia wywiadu ( Dz. U. Nr 156, poz. I 828 ) oraz wzoru wywiadu środowiskowego i oświadczenia o stanie majątkowym stanowiących załącznik do tego rozporządzenia można wywnioskować, że chodzi o cały majątek strony i osób z nią wspólnie gospodarujących bez względu na okres, w jakim majątek ten został nabyty i źródła jego pochodzenia; jedynie w odniesieniu do samochodu strona powinna określić rok jego produkcji oraz datę nabycia. Deklarując pozostałe wartości majątkowe strona nie jest zobowiązana do ujawnienia, kiedy weszła w ich posiadanie.

Nie można zgodzić się zatem z tezą, że art. 7 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych adresowany jest w pierwszym rzędzie do osób, które dysponują dochodami nie dającymi się udowodnić w drodze dopuszczonych przez prawo, w tym przepisy ustawy o dodatkach mieszkaniowych dowodów, a więc przede wszystkim o osoby osiągające je nielegalnie.

Z treści art. 7 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych wynika bowiem w sposób nie budzący wątpliwości, iż podstawą ubiegania się o dodatek mieszkaniowy jest wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego, deklaracja o wysokości dochodów oraz inne niezbędne dokumenty. Deklaracja o wysokości dochodów wypełniana jest przez osobę zainteresowaną pod groźbą odpowiedzialności karnej za potwierdzenie nieprawdziwych danych i na etapie rozpatrywania wniosku oraz wydawania decyzji organ pierwszej instancji nie ma prawnych możliwości weryfikowania danych zamieszczonych przez stronę w tych dokumentach, a w szczególności w deklaracji. Taką kontrolę daję dopiero przepis art. 7 ust. 13 ustawy, który odnosi się jednakże wyłącznie do tych wnioskodawców, których wnioski zostały rozpatrzone pozytywnie i pobierają dodatki mieszkaniowe. Zatem na etapie badania wniosków organ pierwszej instancji nie jest w stanie zweryfikować prawdziwości deklaracji strony o wysokości dochodów, a tym bardziej jej nieformalnego zatrudnienia i uzyskiwanych z tego tytułu dochodów.

Mimo iż z przepisów ustawy o dodatkach mieszkaniowych to wprost nie wynika w orzecznictwie dodatek mieszkaniowy określany jest jako rodzaj świadczenia o charakterze publicznoprawnym przeznaczonym dla osób o niskich dochodach i ma służyć zaspokojeniu potrzeb podstawowych. Zaspokojenie tych potrzeb ma związek z realizacją zasady sprawiedliwości społecznej - wyrok TK K 16/03 z dnia 21 lipca 2004 r. OTK-A 7/68/2004. W uchwale NSA w składzie 5 sędziów z dnia 20 maja 2002 r. OPK 21/02 ( ONSA 2003/1/12) Sąd zwrócił uwagę, że prawny charakter dodatku mieszkaniowego wprowadzonego pierwotnie ustawą z dnia 2 lipca 1994 r. o najmie lokali i dodatkach mieszkaniowych można najogólniej określić jako szczególne świadczenie pieniężne wypłacane przez gminę na rzecz wskazanych w ustawie osób o niskich dochodach, znajdujących się w trudnej sytuacji, (...) w celu umożliwienia im zapłaty czynszu oraz pokrycia innych obciążających je wydatków na zajmowany lokal. Głównym zadaniem instytucji dodatku mieszkaniowego jest zrekompensowanie osobom uzyskującym niskie dochody, które nie są w stanie ponieść pełnych kosztów utrzymania mieszkania, skutków większego obciążenia ich budżetów domowych, wynikających ze zwiększonych wydatków na mieszkania i podwyżki czynszu.

Z powyższej uchwały można wywnioskować, że cała instytucja dodatku mieszkaniowego - uregulowana ustawą o dodatkach mieszkaniowych - oparta jest na wartościowaniu niezbędnych potrzeb i kolejności ich zaspokajania. Chodzi bowiem o osoby, które przy uzyskiwanych dochodach nie są w stanie ponieść pełnych kosztów utrzymania mieszkania, a nie o osoby, które swoje dochody w pierwszej kolejności przeznaczają na utrzymanie samochodu i dlatego nie są w stanie utrzymać mieszkania. W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] cały system pomocy państwa i gminy polegający na udzielaniu wsparcia ze środków publicznych osobom potrzebującym takiego wsparcia oparty jest na wartościowaniu potrzeb i kolejności ich zaspokajania, bowiem nie może być oparty na subiektywnych potrzebach osób. do których jest skierowany. O ile posiadanie telewizora i komputera czy też innych sprzętów RTV i AGD mieści się w ramach współczesnych standardów, o tyle posiadanie samochodu osobowego standard ten przekracza, szczególnie jeśli chodzi o osoby, które korzystają ze środków publicznych przy zaspokajaniu swoich podstawowych potrzeb bytowych jakimi niewątpliwie są potrzeby mieszkaniowe.

Stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego jest tym bardziej zaskakujące, że wcześniej w podobnych sprawach, gdzie niektórzy wnioskodawcy byli nawet współwłaścicielami samochodów Sąd podzielał stanowisko Kolegium i oddalał skargi (por. wyrok WSA w Gliwicach sygn. akt 4 II SA/Ka 1659/02 z 15 lipca 2004 r.; wyrok sygn. akt 4 II SA/Ka 2577/02 z 3 listopada 2004 r.; wyrok sygn. akt 4 II SA/Ka 2805/02 z 10 listopada 2004 r.; wyrok sygn. akt 4 II SA/Ka 3112/02 z 3 grudnia 2004 r.; wyrok sygn. akt 4 II SA/Ka 184/03 z 10 grudnia 2004 r.

W tym stanie rzeczy, wniesienie skargi okazało się konieczne, a jej żądania w pełni uzasadnione.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Dokonując oceny zasadności wniesionej przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Gliwicach z 5 lipca 2005 r., o którym wyżej mowa, Naczelny Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, że skarga ta nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Wnoszący skargę kasacyjną oparł ją na zaistnieniu przesłanki z art. 174 ust. 1 i 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi tj. na naruszeniu przez Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku przepisów prawa materialnego z tym, że o ile w zakresie prawa materialnego wskazano w podstawie kasacyjnej na naruszenie art. 7 ust. 3 ustawy z 21 VI 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734 z późn. zm.) w brzmieniu obowiązującym do 22 XI 2003 r. przez błędną jego wykładnię, to w zakresie naruszenia przepisów postępowania (prawa procesowego - jak podano w skardze kasacyjnej) ani w podstawie kasacyjnej, ani w uzasadnieniu podstaw kasacji żadnego konkretnego przepisu, który Sąd rozpoznając sprawę ze skargi R. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z 3 IX 2003 r. naruszył.

W podstawie kasacyjnej, o której mowa w art. 174 pkt 2 ustawy z 30 VIII 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, chodzi o przepisy regulujące postępowanie sądowoadministracyjne tj. przepisy ww. ustawy. Jeśli więc strona zamierzała – jak w tym przypadku – postawić w podstawie kasacyjnej zarzut naruszenia przez Sąd przepisów postępowania, to winna wskazać określony przepis – przepisy – powołanej ustawy z 30 VIII 2002 r., który w jej ocenie został naruszony w zaskarżonym skargą kasacyjną orzeczeniu. Sąd administracyjny bowiem kontrolę legalności zaskarżonego doń aktu administracyjnego przeprowadza w ramach zakreślonych przepisami ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Jak zaznaczono w rozpoznawanej sprawie, ani w podstawie kasacyjnej, ani w uzasadnieniu skargi kasacyjnej nie wskazano w ogóle jaki przepis – przepisy – w zakresie postępowania sądowoadministracyjnego został naruszony zaskarżonym wyrokiem, poprzestając tylko na opisanym przedstawieniu stanowiska w tym względzie.

Przy tak - jak w omawianym przypadku – skonstruowanej podstawie kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny będąc związany granicami skargi kasacyjnej, którą wyznaczają przede wszystkim podstawy kasacyjne, nie mógł zająć merytorycznego stanowiska, co do zarzutu naruszenia przez Sąd I instancji przepisów prawa procesowego.

Za niezasadny uznać też należy zarzut naruszenia przez Sąd w zaskarżonym wyroku przepisu art. 7 ust. 3 ustawy z 21.VI.2001 r. o dodatkach mieszkaniowych.

Przepis ten stanowi, "że organ, o którym mowa w ust. 1 może odmówić przyznania dodatku mieszkaniowego, jeżeli w wyniku przeprowadzenia wywiadu środowiskowego ustali, że występuje rażąca dysproporcja miedzy niskimi dochodami wykazanymi w złożonej deklaracji, o której mowa w ust. 1, a faktycznym stanem majątkowym, nieuzasadniająca przyznania pomocy finansowej na wydatki mieszkaniowe. Powołany przepis w przypadku zaistnienia przesłanek w nim określonych, pozwala na odmowę przyznania świadczenia osobie, która formalnie kwalifikowałaby się do otrzymania dodatku mieszkaniowego. Podzielić należy stanowisko wnoszącego skargę kasacyjną, że rażąca dysproporcja, o jakiej stanowi art. 7 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych oznacza oczywistą, łatwo zauważalną różnicę między sytuacją majątkową ustaloną przez pracownika socjalnego podczas przeprowadzania wywiadu środowiskowego, a deklarowanymi przez stronę dochodami, sugerująca istnienie innych niż wykazanych źródeł dochodu. Tyle tylko, że w tej sprawie - jak słusznie podkreślił to Sąd I instancji - istnienie przesłanki z art. 7 ust. 3 omawianej ustawy, jednoznacznie nie wykazano.

Prawidłowe jest stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że organy wbrew twierdzeniom nie ustaliły dokładnie stanu faktycznego w zakresie sytuacji dochodowej wnioskodawczyni. Każda sprawa dotycząca przyznania dodatku mieszkaniowego musi być traktowana indywidualnie z wzięciem pod uwagę okoliczności, które mogą rzutować na sytuację dochodową rodziny wnioskodawcy. Samo zatem posiadanie i użytkowanie - jak w tej sprawie - przez męża wnioskodawczyni i jednoczesne czynienie starań o przedmiotowy dodatek, co przysługuje osobom o niskich dochodach, jeszcze nie świadczy o tym, że mamy do czynienia z rażącą dysproporcją między deklarowanymi niskimi dochodami, a faktycznym stanem majątkowym. Tym bardziej, jeżeli organ mimo podnoszenia tego przez stronę w toku postępowania nie wyjaśnia, czy samochód – zakupiony przed kilku laty, podobno przy pomocy Państwowego Funduszu Rehabilitacyjnego Osób Niepełnosprawnych - jest rzeczywiście konieczny - czy nie - dla ułatwienia poruszania się męża wnioskodawczyni osoby niepełnosprawnej rencisty I grupy z dysfunkcją ruchu. Organ I instancji mając na uwadze, że małż. B. są właścicielami działki rekreacyjnej o pow. 300 m2 oraz samochodu osobowego marki Łada Samara, stanął na stanowisku, że deklarowane dochody rodziny nie są w stanie pokryć realnych kosztów utrzymania i stąd wyprowadził wniosek o wystąpieniu przesłanki z art. 7 ust. 3 powołanej ustawy, gdy tymczasem strona w protokole z 16 VI 2003 r. podała, że z powodu niskiego dochodu rodzina "żyje na kredyt" (debet w banku i pożyczki od znajomych). Okoliczność tę podnosiła także w odwołaniu od decyzji organu I instancji twierdząc, że ma na to dowody, ale okoliczności tych nie sprawdził ani organ I ani II instancji.

Stąd też, za prawidłowe należy uznać stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, że organy orzekające w sprawie nie wyjaśniły jej dostatecznie, powołując się na rażącą dysproporcję miedzy deklarowanym dochodami, a rzeczywistym stanem majątkowym rodziny skarżącej – nie zadały sobie trudu ustalenia wysokości wydatków ponoszonych przez nią w związku z utrzymaniem samochodu, pomijając już kwestię, iż nie przeanalizowały stanu zdrowia męża skarżącej i potrzeby korzystania z samochodu. Nie ustaliły też charakteru działki położonej w Przeczycach, jej stanu, sposobu wykorzystania i wydatków – bądź dochodów uzyskiwanych z niej - związanych z jej współwłasnością. Zatem podzielić należy stanowisko Sądu w tej sprawie, że wywody w omawianej materii trzeba uznać za gołosłowne nie mające oparcia w materiale dokumentacyjnym sprawy. Nie do końca jasne jest rozumowanie wnoszącego skargę kasacyjną gdy twierdzi, że posiadanie samochodu osobowego przez osobę ubiegająca się o świadczenie ze środków publicznych przekracza współczesny standard rodziny, a już posiadanie np. komputera w standardzie tym mieści się. Wydaje się, że w tej materii decydować będą okoliczności konkretnej sprawy, a nie schemat. Podkreślić należy, że ustawa o dodatkach mieszkaniowych umożliwia otrzymanie tego świadczenia także przez osoby mogące uchodzić w opinii publicznej za majętne bo np. właścicieli domów jednorodzinnych czy lokali mieszkalnych stanowiących odrębne nieruchomości – mających często znaczną wartość – jeśli wykażą, że ich sytuacja dochodowa odpowiada kryteriom ustalonym w ustawie. Decydujące znaczenie ma tu zatem nie tyle sam stan majątkowy, ale uzyskiwany dochód przez gospodarstwo domowe (w rozumieniu art. 3 ust.3 i 4 ustawy) w tym również uzyskiwany z posiadanych dóbr materialnych.

Sąd I instancji nie przesądził, że skarżącej należy się przedmiotowy dodatek ale trafnie uznał, że braki w dokonanych prze organy ustaleniach nie pozwalają podzielić stanowiska o istniejącej w rodzinie wnioskodawczyni dysproporcji między dochodem deklarowanym, a rzeczywistym stanem majątkowym (o czym stanowi art. 7 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych).To zaś prowadzi do wniosku, że skarżony wyrok jest zgodny z prawem.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy z 30 VIII 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – orzekł jak w sentencji.