Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 525/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2014-11-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Nadzór budowlany
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 103 ust. 1
journal: Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
law: Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.
article: art. 37 ust. 1, art. 40
journal: Dz.U. 1974 nr 38 poz 229
law: Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Iwona Niżnik - Dobosz Sędziowie: Sędzia WSA Mariusz Kotulski Sędzia WSA Waldemar Michaldo (spr.) Protokolant: Urszula Czerwińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 listopada 2014 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję Nr [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 7 lutego 2014 r., znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki skargę oddala. [pic]


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] marca 2012 r. znak: [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T. nakazał inwestorowi M. B. rozbiórkę budynku mieszkalnego jednorodzinnego w wymiarach 9,8m x 5,6m wraz z gankiem wejściowym w wymiarach 3,95 m x 1,80 m, zlokalizowanego na działce nr [...] w miejscowości Ł., Gmina S., wybudowanego przed rokiem 1995 bez wymaganego pozwolenia na budowę.

W uzasadnieniu przedmiotowej decyzji organ I instancji przypomniał, iż postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte w wyniku zawiadomienia A. C., która pismem z dnia [...] października 2010 r. zwróciła się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. (dalej: PINB) m.in. o dokonanie kontroli budynku zlokalizowanego na działce nr [...] w miejscowości Ł.

W dniu [...] października 2010 r. PINB przeprowadził czynności kontrolne podczas których stwierdził, że na przedmiotowej działce istnieje "budynek mieszkalny, wolnostojący, murowany parterowy (...) na działce znajduje się suchy ustęp. Nie ma przyłącza wody, tylko woda pobierana jest ze studni bezpośrednio (...). Odległość studni od ustępu wynosi 6,70 m". Z. B. oświadczyła, że budynek wybudował jej mąż – M. B. "ok. 20 lat temu" bez pozwolenia na budowę.

W oparciu o zebrany materiał dowodowy organ ustalił, że przedmiotowy budynek mieszkalny wybudowany został przed rokiem 1995 bez wymaganego pozwolenia na budowę, a lokalizacja budynku jest niezgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, tj. narusza ustalenia planu zagospodarowania obowiązującego w okresie budowy przedmiotowego budynku - około roku 1990, a także narusza ustalenia obecnie obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy S.

W związku z powyższymi ustaleniami, w oparciu o przepis art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane i art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane, decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. z dnia [...] grudnia 2010 r. znak: [...] nakazano inwestorowi i współwłaścicielom nieruchomości - przymusową rozbiórkę przedmiotowego budynku mieszkalnego.

Decyzja ta została uchylona przez M. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r. znak: [...].

Przystępując do ponownego badania sprawy, organ I instancji zwrócił się do Wójta Gminy S. oraz do Komisariatu Policji T. Centrum z wnioskiem o informację, czy w roku 1991 toczyło się przed tymi organami jakiekolwiek postępowanie dotyczące budowy budynku mieszkalnego na działce nr [...] w Ł. przez M. B. W odpowiedzi, pismem z dnia [...] grudnia 2011 r. Wójt Gminy S. poinformował, że cyt. "nie odnaleziono dokumentów potwierdzających jakiegokolwiek postępowania w roku 1991 w sprawie budowy budynku mieszkalnego na działce nr [...] w Ł., w tym także nie odnaleziono potwierdzenia, że w roku 1991 byli na tej działce Wójt, Geodeta wraz z Policją". Również pismem z dnia [...] grudnia 2011 r. Komendant Miejski Policji w T. poinformował, że w wyniku sprawdzeń w policyjnych bazach danych nie stwierdzono zapisów dotyczących prowadzenia w latach 1991 - 1995 postępowania w sprawie budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego zlokalizowanego na działce nr [...] w Ł., a także, że Składnica Akt Komendy Miejskiej Policji w T. nie posiada materiałów mogących potwierdzić fakt prowadzenia ww. postępowania.

W dniu [...] stycznia 2012 r. organ przeprowadził oględziny na działce nr [...], podczas których stwierdził, że teren tej działki i działek sąsiednich w Ł. porośnięty jest lasem, krzewami i trawą. Ustalono, że w terenie znajdują się słupy energetyczne (sieć elektryczna). Stwierdzono, że budynek mieszkalny znajduje się na wysokości 3 słupa linii elektroenergetycznej znajdującego się na działce nr [...] w Ł., licząc od budynku gospodarczego na tej działce (słupa oznaczonego nr [...]), w odległości 30,30 m od tego słupa (do ściany zachodniej budynku) w kierunku wschodnim. Ponadto wszystkie obecne na oględzinach strony postępowania zgodnie oświadczyły, że budynek uwidoczniony na kopii mapy sytuacyjnej oznaczony literą "b" - nie istnieje i nigdy nie było tam żadnego budynku.

Ponadto Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T. wskazał, iż w oparciu o przedłożone postanowienie z dnia [...] listopada 2009 r. sygn. akt [...] Sądu Rejonowego w T. o stwierdzeniu nabycia spadku po S. C. i zawiadomienia o wpisie do księgi wieczystej ustalono, że współwłaścicielami działki nr [...] w Ł. są T. C., S. C., A. C. i M. C.

Dalej Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T. wskazał, że w oparciu o oświadczenie złożone przez inwestora – M. B. w piśmie z dnia [...] grudnia 2010 r., że budowa przedmiotowego budynku została rozpoczęta w dniu [...] maja 1990 r., a zakończona w dniu [...] grudnia 1990 r., jak również oświadczenie złożone przez Z. B. żonę inwestora podczas oględzin w dniu [...] października 2010 r., zgodnie z którym budynek został wybudowany około 20 lat temu, a także w oparciu o zeznanie T. C., potwierdzające, że przedmiotowy budynek mieszkalny został wybudowany w 1990 r., - uznał, że budynek został wybudowany w roku 1990.

Organ I instancji zwrócił uwagę, że inwestor M. B. pisząc "nie mieliśmy pieniędzy na wyrobienie planu" oraz jego żona Z. B. oświadczając podczas oględzin, że "wiadomo jej, że mąż nie posiadał pozwolenia na budowę ani projektu budowlanego", potwierdzili, że budynek został wybudowany bez pozwolenia na budowę.

W dalszej części uzasadnienia omawianej decyzji zaznaczono , że z uwagi na fakt zakończenia budowy omawianego budynku mieszkalnego pod rządami ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane, to zgodnie z przepisem art. 103 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r., mówiącym, iż do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe - rozpatrzono sprawę w oparciu o przepisy Prawa budowlanego z 1974 r.

Wyjaśniono także, że za pismem z dnia [...] listopada 2010 r. Wójt Gminy S. przesłał wyrys i wypis z planu zagospodarowania przestrzennego Gminy S. obowiązującego w okresie budowy budynku, zgodnie z którym teren, na którym położona jest działka nr [...] w Ł. znajdował się w konturach oznaczonych symbolami: B.28.RL - stanowiącym teren istniejących lasów użytkowych i B.30.R - stanowiącym teren upraw rolnych, adaptacja stała z możliwością zmiany przeznaczenia na trwałe użytki zielone. Ustalenia planu nie dopuszczały w tych terenach lokalizacji nowych budynków mieszkalnych ani gospodarczych. Ponadto, w odpowiedzi na zapytanie organu, w piśmie z dnia [...] grudnia 2011 r. Wójt Gminy S. poinformował jako organ właściwy, że zgodnie z ustaleniami planu zagospodarowania przestrzennego gminy S. obowiązującego w roku 1990 w terenach upraw rolnych w jakich położona była działka nr [...], dopuszczone było uzupełnienie, rozbudowa bądź odbudowa obiektów budowlanych w istniejących zagrodach pod warunkiem ekonomicznego uzasadnienia potrzeb gospodarczych realizacji takiego budownictwa. W piśmie z dnia [...] grudnia 2011 r. Wójt Gminy S. poinformował, że w roku 1990, ani M. B., ani Z. B., ani wspólnie państwo Z. i M. B. nie posiadali gospodarstwa rolnego.

Mając na uwadze powyższe organ stwierdził, że inwestor w okresie budowy przedmiotowego budynku, nie posiadał gospodarstwa rolnego, nie był rolnikiem, a wybudowany budynek nie znajdował się w istniejącej zagrodzie, nie powstał w wyniku rozbudowy ani odbudowy, a zatem budowa budynku naruszała ustalenia planu zagospodarowania przestrzennego gminy S. obowiązującego w roku 1990, tj. w okresie budowy budynku.

Ponadto, Wójt Gminy S. za pismem z dnia [...] listopada 2010 r. przesłał wypis i wyrys obecnie obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy S. Zgodnie z ustaleniami tego planu zagospodarowania przestrzennego, działka nr [...] położona jest w konturze oznaczonym symbolem 1.KPL, w terenach tych dopuszcza się lokalizację obiektów obsługi ruchu lotniczego, pasażerskiego i towarowego, realizację lądowiska dla helikopterów itp.

Mając na uwadze powyższe ustalenia organ I instancji uznał, iż lokalizacja omawianego budynku mieszkalnego na działce nr [...] była niezgodna z ustaleniami planu zagospodarowania Gminy S. obowiązującego w okresie budowy budynku (w 1990 roku) i jest niezgodna z ustaleniami obecnie obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy S.

W świetle powyższego, organ stwierdził, że zachodzą okoliczności określone w przepisie art. 37 ustawy z dnia 24 października 1974 roku Prawo budowlane (lokalizacja budynku narusza przepisy o planowaniu przestrzennym), a zatem zgodnie ze wskazaniem art. 37 ust.1 ww. ustawy, nakazano przymusową rozbiórkę omawianego budynku mieszkalnego wybudowanego niezgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym obowiązującymi w okresie jego budowy jak również obowiązującymi obecnie.

Odwołanie od powyższej decyzji wniósł M. B., wskazując, że bierze na siebie całą odpowiedzialność za budowę przedmiotowego budynku mieszkalnego bez wymaganego pozwolenia. Zaznaczył, że wybudował ten dom w okresie przerwy w odbywaniu kary pozbawienia wolności. Chciał zapewnić dach nad głowa swojej rodzinie. Wskazał, że dom powstał w miejscu, które S. C. wraz z żoną wyznaczyli dla jego córki K. B.

Rozpoznając przedmiotowe odwołanie M. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia [...] lutego 2014 r. znak: [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

W podstawie prawnej rozstrzygnięcia powołano art. 138 § 1 pkt 1 i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267) oraz art. 80 ust. 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2013 r., poz. 1409).

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że bezsprzecznym w sprawie jest, iż przedmiotowy budynek został wzniesiony przed rokiem 1995 bez uzyskania pozwolenia na budowę. Podobnie w ocenie M. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. bezspornym i mającym swoje odzwierciedlenie w aktach PINB jest także okoliczność budowy przedmiotowego obiektu niezgodnie z treścią miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego zarówno w chwili budowy jak i w chwili wydania skarżonej decyzji. Tym samym zdaniem organu odwoławczego organ I instancji nie mógł zastosować przepisu art. 40 ustawy Prawo budowlane z 1974 r., gdyż wzniesienie budynku mieszkalnego na terenie objętym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, który nie przewiduje możliwości lokalizacji tego typu obiektów, powoduje iż należy wydać nakaz rozbiórki budynku na podstawie art. 37 ust. 1 ustawy Prawo budowane z 1974 r.

W ocenie organu odwoławczego stanowisko organu I instancji w kwestii adresata nakazu rozbiórki jest prawidłowe. Należy przychylić się do ugruntowanego w orzecznictwie sądowo-administracyjnym poglądu, wyrażonego w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 25 listopada 2010 r. sygn. akt II SA/Wr 359/10, w którego uzasadnieniu stwierdzono, że "Inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany na swój koszt dokonać czynności nakazanych w decyzji, o której mowa w art. 48, art. 49 b, art. 50 a oraz art. 51 ustawy Prawo budowlane. Należy przy tym zwrócić uwagę, iż nakaz usunięcia skutków samowoli budowlanej jest w istocie nakazem przywrócenia stanu zgodnego z prawem i nie kto inny jak sprawca samowoli w pierwszej kolejności jest obciążony nakazem wykonania tego obowiązku." W ocenie organu II instancji już sama budowa przepisu zawartego w art. 52 ustawy Prawo budowlane wskazuje na kolejność według której należy rozpatrywać adresata wydanej decyzji. Organ odwoławczy podzielił także prezentowane w orzecznictwie stanowisko, że w pewnych okolicznościach nakaz rozbiórki może zostać skierowany również do inwestora, który nie jest właścicielem nieruchomości, na której powstał obiekt budowlany. W szczególności, będzie to dopuszczalne w sytuacji, gdy inwestor wybudował samowolnie obiekt budowlany bez zgody właściciela nieruchomości. Organ przytoczył również treść uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 października 2007 r. sygn. akt VII SA/Wa 1046/07, zgodnie z którym nałożenie nakazu rozbiórki na obecnych właścicieli działki, nie będących inwestorami byłoby nieuzasadnionym obciążeniem narażającym ich na koszty oraz stanowiłoby nieuzasadnione zwolnienie inwestora, który działał warunkach samowoli budowlanej. Przytoczona wyżej argumentacja, zasługuje zdaniem organu na uwzględnienie w niniejszej sprawie, tym bardziej, że postępowanie przed organem I instancji zostało zainicjowane pismem obecnej współwłaścicielki nieruchomości, na której znajduje się przedmiotowy obiekt budowlany, która domagała się interwencji organu nadzoru budowlanego.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniósł M. B. Skarżący podniósł, że przy wydawaniu decyzji całkowicie pominięto podane przez niego informacje dotyczące byłego już Wójta Gminy S. J. G., jak też pełniącego służbę w latach 90-tych Komendanta Posterunku Policji w S. Niezrozumiałe jest dla skarżącego dlaczego został zmuszony do przymusowej rozbiórki budynku, w sytuacji kiedy od 1984 r. nie ma stałego miejsca zameldowania, a obecnie przebywa w zakładzie karnym.

Skarżący podniósł także, że organy prowadzące postępowanie powinny przesłuchać świadków na okoliczność wybudowania przedmiotowego domu, w szczególności T. C. Skarżący zwrócił się o odroczenie nakazu rozbiórki do czasu wyjścia z zakładu karnego, tj. [...] 2014 r.

W odpowiedzi na skargę M. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2002.153.1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność zaskarżonej decyzji (innego aktu lub czynności) z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb jej wydania lub podjęcia aktu albo czynności będącej przedmiotem zaskarżenia. Wiążące przy tym są przepisy obowiązujące w dacie wydania zaskarżonego aktu. Usunięcie z obrotu prawnego decyzji lub innego aktu może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy ich wydawaniu organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.- zwanej dalej p.p.s.a.) - tj. w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mających istotny wpływ na wynik sprawy.

Skarga M. B. okazała się nie zasadna i jako tak podlegała oddaleniu.

Przedmiotem niniejszego postępowania jest legalność obiektu budowlanego (budynku mieszkalnego) wzniesionego w okresie od [...] maja 1990 r. do [...] grudnia 1990 r. na działce nr [...] w miejscowości Ł., gmina S.

Nie budzi wątpliwości w sprawie, jak również nie było kwestionowane, że ww. budynek mieszkalny został wybudowany przez M. B. bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, na działce stanowiącej współwłasność A. C., M. C., S. C., T. C. Okoliczność tą potwierdził zarówno sam skarżący, jego żona, jak również T. C. i A. C. Okoliczność ta wynika także ze zgromadzonego w aktach materiału dowodowego. Nadto, jak ustalił organ I instancji, odnośnie przedmiotowego budynku nie było wcześniej prowadzone postępowania w sprawie jego legalności.

Zgodnie z art. 103 ust. 1 obowiązującej obecnie ustawy Prawo budowlane z 1994 r. do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy, a niezakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy ustawy, z zastrzeżeniem ust. 2. W przepisie tym ustawodawca dał więc pierwszeństwo zasadzie bezpośredniego działania nowego prawa. Wyjątek od tej zasady wprowadzono w art. 103 ust. 2, który stanowi, że przepisu art. 48 (będącego podstawą do orzeczenia rozbiórki obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia) nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne.

Przedmiotowy budynek, jak wskazano na wstępie, został wybudowany w 1990r., a zatem w okresie obowiązywania ustawy Prawo budowlane z 1974 r. Odesłanie w art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r. do przepisów poprzednio obowiązujących ma ten skutek, iż w stosunku do obiektów, których budowa została zakończona przed wejściem w życie tej ustawy, tj. przed 1 stycznia 1995 r. oraz w stosunku do obiektów, których budowa wprawdzie nie została zakończona przed wejściem w życie ustawy z 1994 r., lecz przed tą datą wszczęto postępowanie administracyjne w sprawie ich rozbiórki, zastosowanie znajdą przepisy ustawy Prawo budowlane z 1974 r.

Przepis art. 37 ust. 1 ww. ustawy z 1974 r. stanowi, że obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część:

1) znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub

2) powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.

W uchwale Składu Siedmiu Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 grudnia 2013 r. sygn. akt II OPS 2/13 wskazano, że wykładnia językowa art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 2 Prawa budowlanego z 1974 r. prowadzi do wniosku, że wszystkie przesłanki rozbiórki obiektu budowlanego (a rozumując a contrario - przesłanki legalizacji samowoli budowlanej) określone w tych przepisach należy odnosić do daty orzekania przez organ administracji.

Analiza przepisów dotyczących usuwania skutków samowoli budowlanej w ujęciu historycznym (art. 380 Prawa budowlanego z 1928 r., art. 52 Prawa budowlanego z 1961 r., art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r.), jednoznacznie wskazuje, że podstawowym wymogiem legalizacji samowoli budowlanej ustawodawca uczynił zgodność obiektu budowlanego z przepisami o planowaniu przestrzennym. Potwierdza to również treść obecnie obowiązujących przepisów art. 48 i art. 49 Prawa budowlanego z 1994 r. Celem wprowadzenia tej przesłanki legalizacji samowoli budowlanej było zapewnienie ochrony dobra publicznego, jakim jest ład przestrzenny i architektoniczny. Oczywiste jest, że realizacja tego celu jest możliwa tylko w przypadku dostosowania nielegalnie wybudowanych obiektów budowlanych do przepisów z zakresu planowania i zagospodarowania przestrzennego powszechnie obowiązujących, zarówno ustawowych jak i aktów prawa miejscowego (miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego), które obowiązują w dacie likwidacji samowoli budowlanej. Potwierdził to Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 20 grudnia 2007 r., P 37/06 (OTK-A 2007, nr 11, poz. 160), orzekając o niezgodności z Konstytucją RP art. 48 ust. 2 pkt 1 lit. b i art. 48 ust. 3 pkt 1 Prawa budowlanego z 1994 r. w częściach obejmujących wyrażenie "w dniu wszczęcia postępowania". Trybunał wyraźnie stwierdził, że decydujące znaczenie w procesie legalizacji samowoli (również legalizacji prowadzonej w związku z wszczęciem postępowania rozbiórkowego) winno mieć ustalenie, że obiekt wybudowany bez pozwolenia na budowę nie narusza przepisów prawa - w tym regulujących kwestie planowania i zagospodarowania przestrzennego. Powinna zatem istnieć możliwość dokonania takiego ustalenia również po wszczęciu postępowania rozbiórkowego, bo nie do pogodzenia z zasadami konstytucyjnymi jest orzekanie rozbiórki obiektu budowlanego, mimo że inwestorzy wykazali jego zgodność z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, uzyskując ostateczną decyzję o warunkach zabudowy już w trakcie postępowania rozbiórkowego. Wprawdzie wyrok ten dotyczy art. 48 Prawa budowlanego z 1994 r., lecz przedstawione stanowisko Trybunału Konstytucyjnego potwierdza generalną zasadę, iż podstawową przesłanką legalizacji samowoli budowlanej jest zgodność obiektu budowlanego z przepisami z zakresu planowania i zagospodarowania przestrzennego obowiązującymi w dacie likwidacji samowoli, a więc w dacie orzekania przez organ administracji.

W cytowanej uchwale zauważono także, że przyjęcie, iż przepisy o planowaniu przestrzennym w rozumieniu art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. to przepisy obowiązujące w dacie budowy obiektu budowlanego prowadziłoby do konieczności orzekania rozbiórki takiego obiektu tylko i wyłącznie z powodu braku pozwolenia na budowę, w przypadku, gdy zmianie uległ miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego i obecnie dopuszczalna jest zabudowa na terenie, na którym do tej pory nie było takiej możliwości. Nakazywanie rozbiórki obiektu budowlanego w takim przypadku byłoby nieracjonalne.

Równocześnie w powołanej uchwale przesądzono, że stosowanie w przypadku legalizacji samowoli budowlanej, która powstała przed 1 stycznia 1995 r. przepisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub - w razie jego braku - przepisów ustaw i aktów podustawowych stanowiących o "generalnym" państwowym porządku planistycznym obowiązujących w dacie orzekania przez organ nadzoru budowlanego nie stanowi naruszenia konstytucyjnej zasady niedziałania prawa wstecz (lex retro non agit).

W przedmiotowej sprawie bezsporne jest, że wybudowany obiekt budowalny narusza przepisy obowiązującego obecnie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Ze znajdującego się w aktach sprawy wypisu i wyrysu obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przyjętego uchwałą Rady Gminu Skrzyszów z dnia 22 marca 2005 r. nr XX/195/05 wynika, że działka nr [...] położona jest w obszarze oznaczonym symbolem 1.KPL stanowiącym tereny komunikacji lotniczej z podstawowym przeznaczeniem pod lokalizację lotniska lokalnego i lądowiska. W granicach tego obszaru dopuszcza się lokalizację obiektów obsługi ruchu lotniczego, pasażerskiego i towarowego, realizację lądowiska dla helikopterów oraz wykorzystanie terenu dla potrzeb lotnictwa sportowego, szybownictwa, itp.

Niezależnie od powyższego wskazać należy, że przedmiotowy budynek był także niezgodny z przepisami planu miejscowego obowiązującego w dacie jego powstania. Otóż z zapisów planu zagospodarowania Gminy Skrzyszów zatwierdzonego uchwałą nr XV/48/80 Gminnej Rady Narodowej w Skrzyszowie z dnia 30 grudnia 1980 r. wynika, że działka nr [...] położona była na obszarze oznaczonym symbolem B.28.RL stanowiącym teren istniejących lasów użytkowych. W terenach, w jakich położona była przedmiotowa działka dopuszczone było jedynie uzupełnienie, rozbudowa bądź odbudowa obiektów budowlanych w istniejących pod warunkiem ekonomicznego uzasadnienia potrzeb gospodarczych. Z ustaleń organów wynika, że ani skarżący ani jego żona nie prowadzili gospodarstwa rolnego, żadne z nich nie było rolnikiem, a wybudowany budynek nie stanowił uzupełnienia, rozbudowy czy też odbudowy. Z powyższego wynika zatem, że ewentualna dopuszczalna na tym terenie zabudowa stanowić musiała uzupełnienie prowadzonego gospodarstwa rolnego, co w rozpoznawanej sprawie nie miało miejsca.

Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że w przedmiotowej sprawie zachodzi przesłanka o jakiej mowa w art. 37 ust. 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r., czyli zrealizowanie obiektu na terenie, który zgodnie z zapisami obowiązującego obecnie planu zagospodarowania przestrzennego nie jest przeznaczony pod zabudowę (bowiem znajduje się na terenie przeznaczonym pod lokalizację lotniska).

To z kolei oznacza, że organ nadzoru budowlanego nie miał możliwości przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego o jakim mowa w art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r. Zgodnie z tym przepisem, w sytuacji wybudowania obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami, jeżeli nie zachodzą okoliczności określone w art. 37, właściwy organ administracji wyda inwestorowi, właścicielowi lub zarządcy decyzję nakazującą wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego, terenu nieruchomości lub strefy ochronnej do stanu zgodnego z przepisami. Powyższy przepisy ma więc zastosowanie do sytuacji, gdy obiekt zrealizowano bez pozwolenia na budowę, jednakże nie narusza on przepisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

W przedmiotowej sprawie z uwagi na niezgodność zabudowy z przepisami planu miejscowego obowiązującego obecnie jak i w chwili wybudowania budynku, organ zobligowany był do orzeczenia rozbiórki budynku.

Prawidłowo organ nadzoru budowlanego skierował nakaz rozbiórki do M. B., który zrealizował przedmiotowy budynek, a zatem był jego inwestorem. Ustawa Prawo budowlane co prawda nie definiuje pojęcia "inwestora", ale przyjmuje się, że jest nim sprawca samowoli budowlanej, czyli podmiot, który we własnym imieniu i na własną rzecz prowadził roboty budowlane. Za dopuszczalne uznaje się też skierowanie nakazu rozbiórki do inwestora, który nie jest właścicielem nieruchomości, na której obiekt budowlany zrealizowano. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 23 lipca 2009 r. sygn. akt II OSK 1234/08, będzie to dopuszczalne w sytuacji, gdy inwestor wybudował samowolnie obiekt budowlany bez zgody właściciela nieruchomości. W takim bowiem przypadku nałożenie nakazu rozbiórki na właściciela nieruchomości byłoby dla niego nieuzasadnionym obciążeniem, narażałoby na koszty i dolegliwą procedurę, stanowiłoby również nieuzasadnione zwolnienie inwestora, który działał w warunkach samowoli budowlanej i to on powinien ponieść wszystkie niedogodności związane z wykonaniem rozbiórki. Taki przypadek miał miejsce w mniejszej sprawie.

W sprawie prawidłowo wyjaśniono także kwestię lokalizacji przedmiotowego budynku na mapie. Kwestia ta była podnoszona przez organ odwoławczy w decyzji kasatoryjnej z dnia [...] sierpnia 2011 r. Rozpoznając niniejszą sprawę ponownie, organ I instancji przeprowadził powtórnie oględziny na nieruchomości (protokół oględzin z dnia [...] stycznia 2012 r.) do którego dołączył materiał zdjęciowy, jak również szkic wykonany na kopii mapy sytuacyjnej. W trakcie oględzin ustalono, że budynek co do którego orzeczono nakaz rozbiórki znajduje się na wysokości 3 słupa linii elektroenergetycznej (znajdującego się na działce nr [...]). Z protokołu oględzin wynika, także iż na działce [...] nie istnieje i nie istniał żaden inny budynek.

Z tych wszystkich przyczyn Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jak i decyzja ją poprzedzająca odpowiadają prawu, a postępowanie zostało prowadzone zgodnie z treścią art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.

Z wymienionych powodów, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł o oddaleniu skargi.