Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1147/20
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2020-07-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Odrzucono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 138 par. 2, art. 107 par. 1 pkt 6
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 141 par. 4, art. 64e, art. 141 par. 2, art. 142 par. 2, art. 177 par. 1, art. 178, art. 180
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 29
journal: Dz.U. 2017 poz 1121
law: Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne - tekst jedn.

SENTENCJA

Dnia 16 lipca 2020 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Paweł Miładowski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 16 lipca 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. S. i J. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 27 sierpnia 2019 r., sygn. akt IV SA/Po 548/19 w sprawie ze sprzeciwu A. S. i J. S. od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] maja 2019 r., nr [...] w przedmiocie zmiany stanu wody na gruncie I. odrzuca skargę kasacyjną A. S.; II. oddala skargę kasacyjną J. S..


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 27 sierpnia 2019 r., sygn. akt IV SA/Po 548/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił sprzeciw skarżących na zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, zwanego dalej "SKO", [...] w przedmiocie zmiany stanu wody na gruncie. Stan faktyczny i prawny sprawy przedstawia się następująco.

Decyzją z dnia [...] października 2018 r. Wójt Gminy G. umorzył w całości postępowanie administracyjne w sprawie zmiany stanu wody na gruncie położonym w miejscowości M., Gmina G., oznaczonym geodezyjnie jako działki nr [...] i [...], stanowiących własności skarżących, a to na skutek nawiezienia warstwy ziemi o grubości 10-12 cm na sąsiednią działkę o numerze [...].

Odwołanie od ww. decyzji wnieśli skarżący.

Zaskarżoną decyzją SKO [...], na podstawie art. 138 § 2 K.p.a., uchyliło ww. decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

W ocenie organu odwoławczego, organ I instancji nie przeprowadził pełnego postępowania dowodowego w przedmiotowej sprawie co doprowadziło do rozpoznania sprawy tylko w ograniczonym zakresie (braki w dokumentacji fotograficznej; nieuwzględnienie utwardzenia gruntu przed budynkiem gospodarczym na terenie działki nr [...]). Jednak organ I instancji słusznie uznał, że do potencjalnych przyczyn zmiany stosunków wodnych na działkach skarżących mogą należeć zgłoszone przez wnioskodawców zarzuty nawiezienia warstwy ziemi o grubości ok. 10-12 cm oraz usunięcia warstwy gruntu o grubości ok. 30-40 cm z działki nr [...]. Niemniej wymagane jest przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego zmierzającego do ustalenia, czy i jakich zmian dokonał na swoim gruncie właściciel, czy zmiany te spowodowały zmiany stosunków wodnych i czy zmiany te szkodzą gruntom sąsiednim. Odnośnie wskazywanej przez skarżących zmiany sposobu zagospodarowania działki sąsiedniej SKO stwierdziło, że organ administracji publicznej nie jest zobligowany do badania wszelkich przyczyn negatywnego spływu wód na teren nieruchomości sąsiedniej, lecz do zbadania, czy spływ ten pozostaje w związku przyczyno-skutkowym z działaniem konkretnego właściciela innej działki.

Odrębną kwestią, której nie dostrzegł Wójt Gminy, było odstąpienie organu I instancji od obowiązku prawnego nakłaniania stron postępowania do ugodowego załatwienia sprawy zgodnie z art. 13 § 2 K.p.a. oraz art. 116 § 1 K.p.a. Niezależnie czy prowadzone postępowanie administracyjne ma charakter kontradyktoryjny o wyraźnie zarysowanej osi sporu i rozbieżności interesów stron postępowania formalnym obowiązkiem organu administracji publicznej jest podjęcie próby nakłonienia stron postępowania do zawarcia ugody.

Jednocześnie SKO uznało za nieuzasadnione zarzuty, a także nie podzieliło argumentacji skarżących dotyczącej braku bezstronności opinii biegłego, gdyż na podstawie zgromadzonej w sprawie dokumentacji SKO nie doszukało się okoliczności wskazujących, że przedłożony dokument jest stronniczy, bądź sfałszowany. Niekorzystna z punktu widzenia wnioskodawców treść opinii biegłego nie może stanowić bowiem samoistnego argumentu świadczącego o braku zachowania bezstronności przez biegłego. W ocenie SKO, opinia biegłego może służyć jako w pełni wartościowy dowód w sprawie. Jakkolwiek strony postępowania nadal są uprawnione do dalszego podważania treści opinii oraz do składania dodatkowych dowodów w sprawie, włącznie z ewentualnością przedłożenia kontropinii biegłego z zakresu hydrologii.

Organ odniósł się następnie do złożonego przez wnioskodawców żądania wyłączenia biegłego oraz pracowników urzędu od prowadzenia postępowania administracyjnego i rozpatrzył je postanowieniem Wójta Gminy G. z dnia [...] lipca 2018 r.

Dodatkowo SKO zauważyło, że w okolicznościach rozpatrywanej sprawy organ I instancji wybrał niewłaściwą formę wydania rozstrzygnięcia w sprawie. W przypadku bowiem spełniania kryteriów formalnych uczestnictwa w postępowaniu przez wnioskodawców i jednoczesnego niepotwierdzania słuszności zgłoszonych zarzutów przemawiających za zasadnością nałożenia przez organ administracji publicznej obowiązku na sprawcę naruszenia stosunków wodnych, organ powinien wydać decyzję odmawiającą przywrócenia poprzedniego stanu wody na gruncie lub zbudowania urządzeń zapobiegających szkodom, a nie o umorzeniu postępowania na podstawie art. 105 K.p.a.

Mając powyższe na uwadze organ odwoławczy przytoczył wskazania co do dalszego postępowania poczynając w pierwszej kolejności od próby zawarcia przez strony ugody. W ocenie Kolegium organ I instancji nie przeprowadził wyczerpującego postępowania dowodowego w przedmiotowej sprawie, pomijając część zarzutów zgłoszonych przez strony postępowania, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W związku z powyższym SKO postanowiło uchylić decyzję i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Sprzeciw od ww. decyzji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wnieśli skarżący, wnosząc o jej uchylenie, gdy rażąco narusza przepisy postępowania oraz prawa materialnego w związku z brakiem prawidłowego ustalenia i rozważenia stanu faktycznego sprawy co ma istotny wpływ na wynik sprawy. Jednocześnie wnieśli o rozpoznanie sprzeciwu na rozprawie.

Wnoszący w obszernym sprzeciwie zarzucili, że SKO wydało sprzeczną decyzję, którą z jednej strony uchyliło decyzję organu I instancji, a następnie zaakceptowało decyzję Wójta w części dotyczącej rozpoznania sprawy zmiany stosunków poprzez nawiezienie warstwy gleby. Sformułowali zarzuty dotyczące naruszenia art. 29 ust. 2 starego Prawa wodnego, art. 234 nowego Prawa wodnego, art. 7 K.p.a., art. 77 § 1 K.p.a., art. 107 § 3 K.p.a., art. 80 K.p.a., art. 15 K.p.a.

W odpowiedzi na sprzeciw SKO [...] wniosło o jego oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 27 sierpnia 2019 r., sygn. akt IV SA/Po 548/19, na podstawie art. 151a § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", oddalił sprzeciw. Wyjaśnił, na czym polega charakter decyzji kasatoryjnej i stwierdził, że w niniejszej sprawie zaistniały przesłanki do podjęcia przez organ odwoławczy rozstrzygnięcia na podstawie art. 138 § 2 K.p.a., co uzasadniało zastosowanie procedury sądowoadministracyjnej dotyczącej instytucji sprzeciwu, który co do zasady rozpoznawany jest na posiedzeniu niejawnym, a w tej sprawie Sąd nie znalazł podstaw do rozpoznania sprzeciwu w innym trybie.

W ocenie Sądu, słusznie odwołujący się od decyzji Wójta Gminy podnieśli zarzuty co do prowadzonego przez ten organ postępowania i niewyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy w szczególności dotyczących utwardzenia terenu działki [...] i braku oceny, czy te działania doprowadziły do zmiany stosunków wodnych, skutkiem czego skarżący ponieśli szkody na swoich gruntach. Organ odwoławczy uwzględnił, zatem żądania zgłoszone w odwołaniu, co do konieczności ponownego przeprowadzenia postępowania celem wyjaśnienia podnoszonych zarzutów, okoliczności faktycznych sprawy, zgłaszanych zastrzeżeń i wniosków skarżących. A zatem analiza uzasadnienia zaskarżonej decyzji prowadzi do wniosku, że Kolegium uchylając decyzję I instancji obszernie wskazało na niedostatki postępowania przeprowadzonego przez organ I instancji. Ustalenie, czy występują i jakie okoliczności zmiany stanu wody na gruncie są zasadniczą kwestią dla rozstrzygnięcia sprawy, gdy skarżący podnoszą, że do zmiany tych stosunków doszło. Organ ponad wszelką wątpliwość zobowiązany jest kwestię tą wszechstronnie wyjaśnić i rzetelnie przedstawić w uzasadnieniu decyzji. Decyduje ona bowiem o dalszym toku postępowania i zasadności złożonego wniosku. W tym zakresie organ winien posłużyć się wszelkimi dostępnymi środkami dowodowymi, zwłaszcza z uwagi na specyfikę sprawy – opiniami biegłych.

W świetle zgromadzonych akt sprawy ustalenie, czy doszło do spowodowania zmian w stosunkach wodnych oraz zaistnienia, pozostającej w związku z tymi działaniami, szkody na gruntach sąsiednich do tej pory nie zostało kategorycznie i jednoznacznie stwierdzone ze względu na nieustalenie przez organ I instancji pełnych okoliczności stanu faktycznego. Przy czym, jak słusznie wskazuje organ odwoławczy ocenie podlegać też powinna kwestia, czy nagromadzenie wody na gruncie wynikało z niewłaściwego ukształtowania stosunków wodnych na własnej nieruchomości skarżących, bądź było efektem nagłych zjawisk atmosferycznych np. ulewnych deszczy, a nie spływu wody z sąsiedniej działki.

W ocenie Sądu, zasadnie podnosi SKO, że okoliczność zgłoszonego przez wnioskodawców wybetonowania części dz. nr [...] nie została zbadana w kwestionowanej opinii biegłego. Dlatego też organ odwoławczy słusznie zastrzegł, że należy ponownie przeprowadzić oględziny nieruchomości, w sytuacji gdyby ustalenia stanu faktycznego przez organ I instancji prowadziły do niejednoznacznych wniosków i wymagały pogłębionej wiedzy specjalistycznej. Wójt Gminy ponownie powinien powołać biegłego w celu wydania opinii czy utwardzenie określonej powierzchni dz. nr [...] mogło prowadzić do powstania szkód na działkach nr [...] i [...].

Dodatkowo Sąd podkreślił, że utrwalone orzecznictwo sądów administracyjnych wskazuje, że ocena zmiany stosunków wodnych wymaga wiadomości specjalnych i odpowiedniej wiedzy z zakresu hydrologii, gospodarki wodnej, melioracji wodnych i postępowań wodnoprawnych oraz ewentualnie przeprowadzenia odpowiednich analiz, badań, pomiarów lub obliczeń. W takiej sytuacji powołanie biegłego z dziedziny hydrologii uznać należy za właściwe. Nadto organ I po uzyskaniu konkretnej opinii, w zależności od jej wniosków, powinien rozważyć, czy nie jest wymagane przeprowadzenie innych jeszcze badań, np. geotechnicznych przez geologa, który winien mieć uprawnienia w tym zakresie, czy dla wydania opinii w sprawie przydatnej dla jej rozstrzygnięcia niezbędne jest współdziałanie biegłych także innych specjalności np. z zakresu geodezji, bądź melioracji wodnych. To bowiem rolą organu I instancji jest wszechstronne i wysoce szczegółowe przeprowadzenie postępowania dowodowego na okoliczność zmiany stanu wód, tak by nie było najmniejszych wątpliwości co do końcowych ustaleń i przyjętych rozstrzygnięć. Jednocześnie niezbędne jest ustosunkowanie się do wszelkich wniosków, zarzutów i zastrzeżeń wnioskodawców w sposób możliwie szczegółowy, wyjaśniający tok postępowania podjęte czynności, przeprowadzone dowody i przyczyny odmowy uwzględnienia dalszych wniosków dowodowych skarżących, zgodnie z treścią art. 107 § 3 K.p.a.

Sąd podkreślił, że także rolą skarżących jest efektywne współdziałanie z organami w celu wszechstronnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy.

Ponadto słusznie wskazuje Kolegium, że przedmiotowa sprawa należy to tego rodzaju spraw, w których organ I instancji powinien rozważyć zaproponowanie stronom możliwości zastosowania w niniejszej sprawie postępowania mediacyjnego.

Podsumowując Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu w szczególności treści art. 138 § 2 K.p.a. W okolicznościach badanej sprawy, SKO wskazało w czym upatruje wadliwości decyzji organu I instancji oraz wskazało w jaki sposób uchybienia te należy usunąć przez wskazania co do dalszego postępowania.

Z wnioskiem o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia ww. wyroku w trybie art. 141 § 2 p.p.s.a. wystąpił J. S.. W trybie art. 142 § 2 p.p.s.a. odpis zaskarżonego wyroku wraz z uzasadnieniem został doręczony tylko J. S..

Zgodnie z art. 177 § 1 p.p.s.a. skargę kasacyjną wnosi się do sądu, który wydał zaskarżony wyrok lub postanowienie, w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku opartą na przesłankach z art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. złożyli skarżący A. S. i J. S., wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu oraz przyznanie na rzecz radcy prawnego tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącym z urzędu.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.

- art. 138 § 2 K.p.a w zw. z art. 107 § 1 pkt 6 K.p.a. i w zw. z art. 151 p.p.s.a. przez oddalenie sprzeciwu w sytuacji, gdy SKO uchylając decyzję organu I instancji, wskazując w wytycznych dla organu I instancji niedostatki postępowania, nie uwzględniło innych przyczyn zmiany stosunków wodnych na działkach skarżących, wymienionych przez nich, w tym zgodziło się z organem I instancji, że zmiana sposobu zagospodarowania terenu działki nr [...] z rolnego na wynajem nieruchomości na prowadzenie działalności gospodarczej polegającej na odzysku odpadów niebezpiecznych pozostaje bez wpływu na zmianę stanu wody na gruncie (organ stwierdził to bez zlecenia opinii biegłemu), gdyż jest to sprawa skażenia środowiska naturalnego substancjami chemicznymi m.in. fenolem; wwa (wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne - przyp.własny), toluenem oraz wód podziemnych indeksem fenolowym (są obecne: alkohol izopropylowy, alkohol butylowy, cykloheksan, cykloheksanon);

- art. 141 § 4 p.p.s.a., polegające na braku odniesienia się w uzasadnieniu wyroku do wszystkich zarzutów skarżących zawartych w sprzeciwie, w tym braku stanowiska Sądu co do zarzutu, że zagospodarowanie ww. działki, na której prowadzono odzysk odpadów niebezpiecznych, spowodowało zakłócenie stosunków wodnych z negatywnym oddziaływaniem na skarżących;

- art. 64e p.p.s.a. przez wyrażenie przez Sąd I instancji w uzasadnieniu wyroku oceny co do opinii hydrologa, powołanego w toku postępowania przez organ I instancji.

Ponadto zarzucono "naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 29 Prawa wodnego z 2001 r. przez nieuznanie, aby zagospodarowanie ww. działki [...], na której prowadzono odzysk odpadów niebezpiecznych, zdjęcie wierzchniej warstwy gleby z jej części w dniu 12 kwietnia 2014 r.; nawiezienie na niej warstwy ziemi wzdłuż budynku gospodarczego od strony działki nr [...] spowodowało zakłócenie stosunków wodnych z negatywnym oddziaływaniem na skarżących z uwagi na niewyjaśnienie".

W odpowiedzi na skargę kasacyjną SKO [...] wniosło o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna A. S. podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna; zaś skarga kasacyjna J. S. nie zasługiwała na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności przy wniesieniu skargi kasacyjnej wymagane jest zbadanie, czy skarga kasacyjna została prawidłowo złożona (warunki i wymogi formalne). Przy tej ocenie należy uwzględnić m.in. art. 173 § 1 i 2 p.p.s.a., w myśli którego od wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny wyroku przysługuje skarga kasacyjna. Skargę kasacyjną może wnieść strona, prokurator lub rzecznik Praw Obywatelskich po doręczeniu im odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. Zgodnie z art. 177 § 1 p.p.s.a. skargę kasacyjną wnosi się do sądu, który wydał zaskarżony wyrok w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenie stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. Stosowanie do art. 141 § 2 w zw. z art. 64b § 1 p.p.s.a. w sprawach, w których sprzeciw oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku.

Z powyższych przepisów wynika, że termin do wniesienia skargi kasacyjnej biegnie oddzielnie dla każdej ze stron. W sprawach, w których oddalono sprzeciw, możliwość wniesienia skargi kasacyjnej, uzależniona jest przy tym od spełnienia przez każdą ze stron warunku wstępnego, jakim jest złożenie przez tę stronę w terminie siedmiodniowym wniosku o doręczenie jej wyroku z uzasadnieniem.

W niniejszej sprawie wniosek, o jakim mowa w art. 141 § 2 p.p.s.a. złożył tylko J. S.. Natomiast A. S. nie występowała o doręczenie jej odpisu wyroku z uzasadnieniem. Także z treści wniosku J. S. nie wynika by wniósł go także w imieniu A. S.. W tym przypadku wniesiona przez A. S. skarga kasacyjna jest niedopuszczalna z innych przyczyn i podlega odrzuceniu na podstawie art. 180 w zw. z art. 178 p.p.s.a.

Przechodząc do merytorycznej oceny skargi kasacyjnej J. S. należy wskazać, że zgodnie z art. 182 § 2a p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną od wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego oddalającego sprzeciw od decyzji na posiedzeniu niejawnym. Na posiedzeniu niejawnym Naczelny Sąd Administracyjny orzeka w składzie jednego sędziego (art. 182 § 3 p.p.s.a.).

Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania.

Wobec tego, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a., a nadto nie zachodzi również żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku Sądu pierwszej instancji, Naczelny Sąd Administracyjny dokonał takiej kontroli zaskarżonego wyroku jedynie w zakresie wyznaczonym podstawami skargi kasacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w niniejszej sprawie za niezasadne uznał zarzuty skargi kasacyjnej J. S.. Ma bowiem rację Sąd I instancji, że SKO prawidłowo w zaskarżonej decyzji wykazało zaistnienie przesłanek do zastosowania art. 138 § 2 K.p.a. Jak oceniono w sprawie, nie zbadano czy na działkach skarżących następuje szkoda; nie uwzględniono wybetonowania wylewką części działki sąsiedniej przed budynkiem gospodarczym; organ I instancji nie nakłaniał stron do ugody; wskazywano na złą formę rozstrzygnięcia; nie przeprowadzono wyczerpująco postępowania dowodowego. Ponadto oceniono, że opinia biegłego hydrogeologa może stanowić dowód w sprawie (choć nie jest pełna), jak i oceniono brak przesłanek do wyłączenia biegłego i pracowników urzędu. Natomiast zarzuty skargi kasacyjnej jako dotyczące braków postępowania wyjaśniającego koncentrują się wokół zmiany zagospodarowania działki i sprowadzają się w tym zakresie do wskazania funkcji jaką pełni nieruchomość (składowisko odpadów). Jednak samo wskazywanie na zmianę zagospodarowania nieruchomości nie stanowi wystarczającej podstawy do uznania, że w sprawie wadliwie ustalono niedostatki postępowania dowodowego, które uprawniały do zastosowania art. 138 § 2 K.p.a. Poza tym nawet jeśli istnieją jakieś inne względy, które wymagają wyjaśnienia (wskazywane odprowadzanie ścieków związane ze składowaniem odpadów i skażenie nieruchomości skarżących); to żądania w tym zakresie skarżący może formułować w toku dalszego postępowania administracyjnego, które zostanie ponownie przeprowadzone przez organ I instancji w wyniku zastosowania przez organ odwoławczy art. 138 § 2 K.p.a. Ponadto skarżący powinien uwzględnić, że przedmiotowe postępowanie dotyczy zmiany stanu wód na gruncie, a nie np. skażenia nieruchomości chemikaliami. Okoliczność skażenia nieruchomości, a odprowadzanie ścieków na sąsiednią nieruchomość to dwie różne kwestie, z których tylko ta druga ma znaczenie dla zastosowania art. 29 Prawa wodnego z 2001 r. Zatem wskazywany w skardze kasacyjnej sposób składowania odpadów i ich przetwarzania będzie miał o tyle znaczenie o ile ma wpływ na stosunki wodne na działce skarżącego, tj. powoduje odprowadzanie ścieków na grunty sąsiednie, spływ wody lub brak możliwości odprowadzenia jej nadmiaru ze szkodą dla tej nieruchomości. Taki bowiem zakres postępowania wyjaśniającego wynika z treści art. 29 Prawa wodnego z 2001 r., który swoją hipotezą obejmuje zmianę stanu wody na gruncie, a zwłaszcza kierunku odpływu znajdującej się na jego gruncie wody opadowej, kierunku odpływu ze źródeł – ze szkodą dla gruntów sąsiednich; odprowadzanie wód oraz ścieków na grunty sąsiednie; usunięcie przeszkód oraz zmian w odpływie wody, powstałych na gruncie wskutek przypadku lub działania osób trzecich, ze szkodą dla gruntów sąsiednich. Dopiero zaistnienie takiej hipotezy uprawnia właściwy organ do wydania nakazu przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom. A zatem podnoszona w tym zakresie argumentacja skargi kasacyjnej nie ma istotnego wpływu na wynik sprawy. Dlatego zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia art. 138 § 2 K.p.a w zw. z art. 107 § 1 pkt 6 K.p.a. i w zw. z art. 151 p.p.s.a. oraz art. 141 § 4 p.p.s.a. nie zawierają usprawiedliwionych podstaw. Sąd I instancji trafnie ocenił, że w sprawie istniały przesłanyki do zastosowania przez organ odwoławczy art. 138 § 2 K.p.a.

Ponadto w opozycji do twierdzeń skargi kasacyjnej treść art. 64e p.p.s.a. nie oznacza, że w sprawie Sąd I instancji w uzasadnieniu wyroku dokonał oceny co do opinii hydrogeologa, powołanego w toku postępowania przez organ I instancji. Zgodnie ze wskazanym przepisem, rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 K.p.a. Wbrew wywodom skarżącego w ramach treści art. 64e p.p.s.a. mieści się także ocena opinii biegłego, po pierwsze, czy może stanowić dowód; po drugie, niewątpliwie opinia biegłego może być oceniana z puktu widzenia jej kompletności – bo od tego zależy osąd, czy wymagane jest przeprowadzenie dodatkowego postępowania wyjaśniającego w tym przez konieczność uzyskania dodatkowej opinii. W tej zaś sprawie właśnie oceniono przydatność sporządzonej w sprawie opinii biegłego, jednocześnie wskazując na jej braki z uwagi na nieuwzględnienie wszystkich okolicznosci, które mogą mieć wpływ na zastosowanie art. 29 Prawa wodnego z 2001 r. Stąd istniały podstawy do stwierdzenia przez Sąd, że okoliczność zgłoszonego przez wnioskodawców wybetonowania części działki nr [...] nie została zbadana w kwestionowanej opinii biegłego, a więc wymagane jest uzyskanie dodatkowej opinii biegłego, ponieważ w sprawie konieczne jest uwzględnienie wszystkich okolicznosci faktycznych (zasada prawdy obiektywnej wynikająca z art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a.). Dlatego też organ odwoławczy słusznie zastrzegł, że należy ponownie przeprowadzić oględziny nieruchomości, w sytuacji gdyby ustalenia stanu faktycznego przez organ I instancji prowadziły do niejednoznacznych wniosków i wymagały pogłębionej wiedzy specjalistycznej, Wójt Gminy ponownie powinien powołać biegłego w celu wydania opinii czy utwardzenie określonej powierzchni ww. działki mogło prowadzić do powstania szkód na nieruchomości skarżących. W tym też miejscu wskazania wymaga, że w skardze kasacyjnej nie podważono skutecznie aby sporządzający opinię biegły hydrogeolog nie posiadał stosownych uprawnień i specjalistycznej wiedzy w zakresie naruszenia stosunków wodnych na gruncie. Z reguły w tego rodzaju sprawach jako biegłych organy administracyjne powołują właśnie hydrogeologów celem sporządzenia specjalistycznej opinii. Dla podważenia tej oceny nie wystarczy "skonfrontowanie" definicji hydrologa z hydrogeologiem, ponieważ to określone uprawnienia decydują czy dany specjalista jest kompetentny do sporządzenia opinii na potrzeby postępowania wyjaśniającego. Jeżeli zaś skarżący nie zgadza się daną opinią biegłego to powinien w pierwszej kolejności wskazywać na jej braki, co w niniejszej sprawie miało miejsce, bądź przedstawić kontrdowód w postaci opinii innego biegłego. Nie wystarczy bowiem samo gołosłowne kwestionowanie opinii biegłego, co zasadnie w tej sprawie podnoszono. Dlatego zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 64e p.p.s.a. nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Na obecnym etapie postępowania sądowoadministracyjnego jako przedwczesny należało ocenić zarzut skargi kasacyjnej naruszenia art. 29 Prawa wodnego z 2001 r., ponieważ aktualnie przedmiotem oceny Sądu Administracyjnego była legalność zastosowania przez organ odwoławczy art. 138 § 2 K.p.a. To dopiero przy ponownie przeprowadzonym postępowaniu przez organ I instancji możliwym będzie dokonanie merytorycznej oceny czy przy zagospodarowaniu na działce nr [...], na której prowadzono odzysk odpadów niebezpiecznych, zdjęto wierzchnią warstwę gleby z jej części w dniu 12 kwietnia 2014 r. i nawieziono na niej warstwy ziemi wzdłuż budynku gospodarczego od strony działki nr [...], i czy spowodowało to zakłócenie stosunków wodnych z negatywnym oddziaływaniem na nieruchomość skarżących. Poza tym w ramach wynikającej z art. 29 Prawa wodnego z 2001 r. powinności niewadliwie oceniono, że organ prowadzący postępowanie zobligowany był do wyjaśnienia, czy właściciel nieruchomości dopuścił się działań, których wynikiem było zalewanie gruntów stanowiących własność skarżących, w efekcie którego doszło do ewentualnego skażenia tych gruntów. Wskazano na konieczność zbadania, czy dokonano czynności, które spowodowały bądź nasiliły spływ wód z działki nr [...] i były przyczyną szkód na gruntach skarżących. W konsekwencji zasadnie też stwierdzono, że dla przedmiotowej sprawy istotne jest ustalenie, czy na działkach skarżących przeprowadzone zostały czynności, które mogły wpłynąć na naruszenie stosunków wodnych (np. podjęcie działań skutkujących podwyższeniem terenu, utwardzenie gruntu powodujące brak możliwości naturalnego odprowadzania nadmiaru wody z nieruchomości poprzez wsiąkanie wody w grunt, przeprowadzenie inwestycji budowlanej itp.). Zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 29 Prawa wodnego z 2001 r. nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w pkt I sentencji, na podstawie art. 180 p.p.s.a. W pkt II sentencji orzeczono na podstawie art. 184 p.p.s.a.

Ponadto Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł w wyroku o przyznaniu pełnomocnikowi ustanowionemu z urzędu wynagrodzenia na zasadzie prawa pomocy za reprezentację w II instancji, gdyż to wynagrodzenie, należne od Skarbu Państwa (art. 250 p.p.s.a.), przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258-261 p.p.s.a. Zasadą jest bowiem, że Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga o kosztach postępowania przed NSA tylko pomiędzy stronami. W pozostałym zakresie stosowne wnioski powinny być kierowane do właściwych w sprawie wojewódzkich sądów administracyjnych.