Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1857/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-01-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6460 Znaki towarowe
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. art. 154 ust. 3, 169 ust. 1 pkt 1, ust. 5, ust. 6, 255 ust. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2013 poz 1410
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędziowie Sędzia WSA Piotr Borowiecki Sędzia WSA Izabela Głowacka - Klimas (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi G. S.A. z siedzibą w [...] na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w zakresie pkt 2 w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia w części prawa ochronnego na znak towarowy oddala skargę w całości


UZASADNIENIE

Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (dalej UP RP, organ) decyzją

z dnia [...] stycznia 2015 r., nr [...], po rozpoznaniu wniosku spółki G. S.A. z siedzibą w [...] – skarżącej w niniejszej sprawie (dalej także spółka, wnioskodawca)

o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy "LOTOS" o nr [...] udzielonego na rzecz J. L. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą [...] J. L. w C. (dalej uczestnik, uprawniony), na podstawie art. 169 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. – Prawo własności przemysłowej (tekst jednolity Dz.U. z 2013 r. poz. 1410; dalej "p.w.p.") i art. 105 § 1 ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. z 2013 poz. 267; dalej "Kpa.") w związku

z art. 256 ust. 1 p.w.p. oraz art. 100 Kpc. w związku z art. 256 ust. 2 p.w.p., orzekł

w następujący sposób, a mianowicie:

- w pkt 1 stwierdził wygaśnięcie prawa ochronnego na ww. znak towarowy

w części usług z kl. 35, takich jak: pośredniczenie w zawieraniu umów, załatwianiu formalności i prowadzeniu negocjacji związanych z eksportem i importem na rzecz osób trzecich, badanie rynku i opłacalności, usługi reklamowe radiowe, telewizyjne, prasowe, rozpowszechnianie ogłoszeń, materiałów reklamowych (druków, prospektów, broszur) oraz w części usług z kl. 39, takich jak: konfekcjonowanie towarów na rzecz osób trzecich z dniem 6 grudnia 2005 r.;

- w pkt 2 oddalił wniosek w zakresie usług z kl. 39, takich jak: usługi transportowe samochodami ciężarowymi;

- w pkt 3 w zakresie usług z kl. 35, takich jak: organizowanie i obsługa wystaw, targów i giełd zwłaszcza roślin ozdobnych postępowanie umorzył;

- w pkt 4 zniósł wzajemnie koszty postępowania między stronami.

Do wydania powyższej decyzji doszło w oparciu o następujący stan faktyczny sprawy.

W dniu [...] kwietnia 2012 r. do UP RP wpłynął wniosek spółki o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy "LOTOS" o nr [...] udzielonego na rzecz J. L. z powodu nieużywania tego znaku w sposób rzeczywisty w odniesieniu

do wskazanych w wykazie usług.

Powyższy znak towarowy został zgłoszony do ochrony w dniu [...] maja 1995 r. i przeznaczony do sygnowania następujących usług: organizowanie i obsługa wystaw, targów i giełd zwłaszcza roślin ozdobnych, pośredniczenie w zawieraniu umów, załatwianiu formalności i prowadzeniu negocjacji związanych z eksportem

i importem na rzecz osób trzecich, badanie rynku i opłacalności, usługi reklamowe radiowe, telewizyjne, prasowe, rozpowszechnianie ogłoszeń, materiałów reklamowych (druków, prospektów, broszur) - z kl. 35 oraz usługi transportowe samochodami ciężarowymi i konfekcjonowanie towarów na rzecz osób trzecich -

z kl. 39.

Jako podstawę prawną swojego żądania wnioskodawca wskazał art. 169

ust. 1 pkt 1 oraz ust. 2 w związku z art. 255 ust. 3 p.w.p. Uzasadniając swój interes prawny do wystąpienia o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na sporny znak towarowy powołał się na okoliczność, że organ na podstawie art. 132 ust. 2

pkt 2 p.w.p. odmówił mu udzielenia prawa ochronnego na zgłoszony przez niego znak towarowy LOTOS Baltija o nr [...] w odniesieniu do części usług. Tymczasem, zdaniem wnioskodawcy, uprawniony w okresie pięciu kolejnych lat licząc wstecz od daty wniosku, tj. od dnia [...] marca 2007 r. do dnia [...] marca 2012 r. nie używał na terenie Polski spornego znaku towarowego do oznaczania usług

z kl. 35 i 39.

W odpowiedzi z dnia [...] czerwca 2012 r. uprawniony wniósł o oddalenie wniosku o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na sporny znak towarowy. Stwierdził, że nieprzerwanie od dnia 29 maja 1995 r. używa spornego znaku towarowego w prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej, dzięki czemu znak ten stał się znany pośród jego klientów na terytorium Polski. Uprawniony przyznał, że jego przedsiębiorstwo jest małe - prowadzi działalność gospodarczą jednoosobowo, w związku z tym nie może równać się z wnioskodawcą w zakresie sposobu i wielkości przedstawiania należącego do niego znaku towarowego "LOTOS", lecz nie oznacza to, że posiada mniejsze prawa. W ocenie uprawnionego, wnioskodawca ubiegając się o stwierdzenie wygaśnięcia spornego znaku towarowego wykorzystuje swoją pozycję rynkową, dążąc do rejestracji swojego oznaczenia "LOTOS". Jednocześnie uprawniony zadeklarował, że może odstąpić wnioskodawcy odpłatnie prawo ochronne na sporny znak towarowy, gdyż prawo

to jest, w świetle przepisów prawa, zbywalne.

W piśmie z dnia [...] lipca 2012 r. wnioskodawca zaprzeczył twierdzeniom uprawnionego, iż sporny znak towarowy jest nieprzerwanie używany w obrocie

do oznaczania wszystkich usług wskazanych w wykazie od dnia jego rejestracji

w UP RP. Podniósł, że informacje o braku używania spornego znaku towarowego uzyskał ze strony internetowej uprawnionego [...] Ponadto wskazał, że na rynkach lokalnym i krajowym nie występują usługi objęte zakresem ochronnym spornego prawa oznaczane oznaczeniem "LOTOS". Jednocześnie podniósł, że w świetle art. 169 ust. 6 p.w.p., obowiązek wykazania używania znaku towarowego w obrocie spoczywa na uprawnionym.

W piśmie z dnia [...] listopada 2012 r. wnioskodawca uzupełnił swoje stanowisko w zakresie posiadania interesu prawnego do ubiegania się

o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na sporny znak towarowy. UP RP odmówił mu udzielenia prawa ochronnego na kolejne zgłoszone przez niego znaki towarowe to jest: "Lotos Paliwa" [...], "Lotos Serwis" [...], "LOTOS" [...] oraz "Lotos Dynamie Rally Team" [...] w odniesieniu do części usług, przeciwstawiając im znak sporny.

Na rozprawie, która odbyła się w UP RP w dniu [...] grudnia 2012 r. strony podtrzymały swoje dotychczasowe argumenty. Jednocześnie wnioskodawca zawęził zakres swojego żądania twierdząc, że domaga się stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego na sporny znak towarowy w odniesieniu do usług z kl. 39 i 35

za wyjątkiem "organizowania i obsługi wystaw, targów i giełd, zwłaszcza roślin ozdobnych". Z kolei uprawniony podkreślił, że używa w obrocie spornego znaku towarowego oznaczając nim m.in. faktury, papier firmowy, zapytania ofertowe oraz samochód i przedłożył na tę okoliczność materiał dowodowy.

Przy piśmie z dnia [...] stycznia 2013 r. uprawniony przedłożył dodatkowe materiały dowodowe w postaci kopii deklaracji PIT-36, PIT-B i PIT-0 za lata 2007-2009. W jego ocenie, ww. dowody świadczą o tym, że prowadził i nadal prowadzi działalność gospodarczą, w której szeroko wykorzystuje sporny znak towarowy

do oznaczania usług z kl. 35 i 37.

W dniu [...] stycznia 2013 r. do UP RP wpłynęło pismo wnioskodawcy,

w którym ustosunkował się do twierdzeń uprawnionego, wskazując między innymi, że przedłożone przez uprawnionego materiały dowodowe nie potwierdzają jednoznacznego, rzeczywistego i poważnego używania spornego znaku towarowego przez uprawnionego w obrocie w okresie od dnia [...] kwietnia 2007 r. do dnia

[...] kwietnia 2012 r. Wnioskodawca stwierdził, że uprawniony nie przedstawił żadnych dowodów obejmujących okres od dnia [...] kwietnia 2007 r. do dnia [...] października 2007 r., jak również od dnia [...] kwietnia 2010 r. do dnia [...] kwietnia 2012 r., czyli za okres ok. 30 miesięcy, w związku z czym nieprawdą jest, iż przez cały okres 5 lat, poprzedzających złożenie wniosku, uprawniony używał w sposób rzeczywisty sporny znak towarowy w obrocie. Podał, że wystawcą faktur załączonych do akt przedmiotowej sprawy jest podmiot o nazwie odmiennej od nazwy firmy uprawnionego. Wskazał również, iż oznaczenie "LOTOS" zostało uwidocznione

na fakturach w funkcji nazwy ich wystawcy, nie zaś w funkcji znaku towarowego przeznaczonego do oznaczania usług wskazanych w wykazie. Dostarczone faktury kosztowe ponadto świadczą, w ocenie wnioskodawcy, o tym, że uprawniony nabył samochód, spłaca raty, kupował paliwo, ale nie odnoszą się do używania spornego znaku towarowego.

W trakcie postępowania strony podjęły rozmowy mające na celu ugodowe rozstrzygnięcie zaistniałego sporu.

W piśmie z dnia [...] września 2013 r. wnioskodawca poinformował organ

o braku porozumienia między stronami z uwagi na wygórowane żądanie uprawnionego w zakresie ceny zbycia spornego znaku towarowego. Jednocześnie zmienił zakres swojego żądania domagając się stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego na sporny znak towarowy w całości. Uzasadniając istnienie po swojej stronie interesu prawnego do występowania w przedmiotowej sprawy podkreślił, że sporny znak towarowy ma charakter blokujący względem zgłoszonych przez niego znaków towarowych "LOTOS Baltija" o nr [...], "Lotos Paliwa" o nr [...], "Lotos Serwis" o nr [...], "LOTOS" o nr [...] oraz "Lotos Dynamie Rally Team" o nr [...].

W piśmie z dnia [...] października 2013 r. uprawniony stwierdził, że warunki ewentualnej ugody nie są istotne dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Jednocześnie podkreślił, że oznaczanie danym znakiem towarowym towarów różni się

od oznaczania usług, na które nie da się znaku towarowego "nałożyć". Uprawniony powołał się na treść art. 170 ust. 1 p.w.p., który przewiduje możliwość wznowienia używania znaku towarowego w obrocie.

Przy piśmie z dnia [...] lutego 2014 r. uprawniony nadesłał materiał dowodowy na okoliczność reklamowania usług opatrzonych oznaczeniem "LOTOS" na stronie internetowej [...], którą posiadał co najmniej od 2002 r. w postaci korespondencji e-mail z firmą E. oraz P., a także kopii umowy

o zamieszczenie reklamy z dnia [...] sierpnia 2011 r.

Na rozprawie w dniu [...] września 2014 r. strony podtrzymały swoje dotychczasowe żądania. Dodatkowo wnioskodawca podał, że kopia fotografii samochodu dostawczego z umieszczonym na nim znakiem "LOTOS" pochodzi ze strony internetowej, która powstała po dacie złożenia wniosku o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na sporny znak towarowy, zaś stroną przedłożonej do akt sprawy umowy o zamieszczenie reklamy jest L. sp. z o.o., a nie uprawniony. W związku z powyższym, w ocenie wnioskodawcy, ww. materiały dowodowe należy uznać za nieprzydatne dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy. Wnioskodawca podkreślił również, że uprawniony nie posiada licencji

na prowadzenie usług transportowych, w związku z czym nie mógł ich świadczyć. Wskazał także, iż uprawniony nie przedstawił żadnych materiałów dowodowych dotyczących świadczenia innych usług, aniżeli usługi transportowe, przyznając

w sposób dorozumiany, że ich nie świadczy. Doprecyzował, że domaga się stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego na sporny znak towarowy z dniem

6 grudnia 2005 r.

Uprawniony natomiast stwierdził, że prowadził działalność w zakresie ogrodniczym, a następnie skupił się na usługach transportowych. Jednocześnie przyznał, że zawieszał prowadzoną działalność w okresie od dnia [...] czerwca 2010 r. do dnia [...] września 2012 r., a następnie od dnia [...] września 2012 r. do chwili obecnej.

W piśmie z dnia [...] października 2014 r. uprawniony odniósł się do dokonanej przez wnioskodawcę zmiany w zakresie daty z jaką domaga się on stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy, przedkładając do akt niniejszej sprawy materiały dowodowe. Stwierdził, że przedłożony przez niego materiał dowodowy świadczy o tym, że używał w obrocie spornego znaku towarowego w sposób rzeczywisty świadcząc usługi transportowe. Uprawniony wyjaśnił również, że świadczył usługi przewozowe posługując się samochodem, którego masa całkowita nie przekracza 3,5 tony, a taka działalność nie wymaga posiadania licencji.

W piśmie z dnia [...] października 2014 r. wnioskodawca stwierdził, że przedłożone przez uprawnionego materiały dowodowe potwierdzają wyłącznie,

że prowadził on działalność gospodarczą. Dowody te, w ocenie wnioskodawcy, nie świadczą jednak o tym, że w tej działalności uprawniony posługiwał się znakiem towarowym "LOTOS" [...].

Jak wskazał wnioskodawca, przedłożone do akt sprawy kopie faktur dotyczące usług transportowych wskazują, że w 87% usług transportowych zostało zrealizowanych na rzecz jednego podmiotu – R. sp. z o.o. z siedzibą

w [...]. Podkreślił, że na fakturach tych oznaczenie "LOTOS" nie jest używane w charakterze znaku towarowego, lecz figuruje wyłącznie jako jeden z elementów nazwy sprzedawcy, używanej w dodatku błędnie, bez obligatoryjnego imienia

i nazwiska przedsiębiorcy. Wnioskodawca podkreślił, że uprawniony nie działał zgodnie z przepisami ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. – Prawo przewozowe, zgodnie z którymi przewoźnik jest zobowiązany podać do publicznej wiadomości zakres działania, a w szczególności adresy punktów odprawy, sposób zawierania umowy przewozu, jak również ustalone lub stosowane przez niego taryfy lub cenniki. Dodał, że uprawniony nie figuruje w ewidencji jako podmiot posiadający zezwolenie na wykonywanie zawodu przewoźnika, zaś zebrany w sprawie materiał dowodowy świadczy o tym, iż działalność uprawnionego dotyczyła ogrodnictwa i związanych

z tym usług. Zdaniem wnioskodawcy, wyleasingowany samochód służył uprawnionemu do przewozów głównie na własne potrzeby, a przy okazji uprawniony realizował przewozy dla kilku firm, głównie R. Sp. z o.o. z siedzibą

w [...], przy czym nie oferował tych usług szerokiej klienteli, a na pewno nie oznaczał ich znakiem towarowym "LOTOS". Zdaniem wnioskodawcy, uprawniony

nie jest zainteresowany faktycznym korzystaniem ze znaku spornego, lecz oczekuje korzyści wynikających z niniejszej sprawy. Jedynym dokumentem przedstawiającym znak towarowy, jakim uprawniony posługuje się w obrocie, tj. z kwiatem w okręgu, jest kopia fotografii furgonetki. Zdaniem wnioskodawcy, uprawniony przyznał, że posługiwał się w obrocie oznaczeniem różniącym się od wersji zarejestrowanej elementami istotnie wpływającymi na odróżniający charakter oznaczeń, a tym samym art. 169 ust. 2 pkt 1 p.w.p. nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie.

Na rozprawie w dniu [...] stycznia 2015 r. wnioskodawca podtrzymał swoje stanowisko w sprawie. Sprecyzował, że ostatecznie domaga się stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego na sporny znak towarowy w całości z dniem

6 grudnia 2005 r.

W uzasadnieniu zaskarżonej do Sądu decyzji UP RP stwierdził,

że wnioskodawca posiada interes prawny w domaganiu się stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego na sporny znak towarowy w zakresie usług z kl. 35, takich jak: pośredniczenie w zawieraniu umów, załatwianiu formalności i prowadzeniu negocjacji związanych z eksportem i importem na rzecz osób trzecich, badanie rynku

i opłacalności, usługi reklamowe radiowe, telewizyjne, prasowe, rozpowszechnianie ogłoszeń, materiałów reklamowych (druków, prospektów, broszur) oraz usług

z kl. 39, takich jak: usługi transportowe samochodami ciężarowymi

i konfekcjonowanie towarów na rzecz osób trzecich.

UP RP wyjaśnił, że na podstawie art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p., odmówiono wnioskodawcy udzielenia prawa ochronnego na zgłoszone przez niego do ochrony znaki towarowe: "LOTOS Baltija" o nr [...], "Lotos Paliwa" o nr [...], "Lotos Serwis" o nr [...], "LOTOS" o nr [...] oraz "Lotos Dynamie Rally Team" o nr [...] przeciwstawiając im znak sporny. Jak wskazał organ, w dotychczasowym orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że źródłem interesu prawnego w sprawach z zakresu własności przemysłowej mogą być nawet najbardziej ogólne normy prawa kreujące prawo do prowadzenia działalności gospodarczej, tj. art. 20 i art. 22 Konstytucji RP (zob. m.in. wyroki: Sądu Najwyższego z dnia 4 grudnia 2002, sygn. akt III RN 21/001 OSNP 2004/2 poz. 23; wyrok NSA z dnia 30 stycznia 2003 r., II SA 83/2002, nie publ.), a także art. 6 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej z dnia 2 lipca 2004 r. Czyni się jednak założenie, że wspomniane normy prawne, gwarantujące swobodne prowadzenie działalności gospodarczej mogą być źródłem interesu prawnego, tylko wtedy gdy cudzy znak towarowy przeszkadza wnioskodawcy w prowadzeniu działalności gospodarczej (zob. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 października 2006 r., II GSK 163/06), co ma miejsce między innymi wtedy gdy wnioskodawca używa znaku albo ubiega się o udzielenie ochrony na znak kolidujący ze znakiem wskazanym we wniosku.

UP RP podzielił stanowisko wnioskodawcy, że prawo ochronne na sporny znak towarowy blokuje wnioskodawcy możliwość posługiwania się kolidującymi

z nim, ww. znakami towarowymi w obrocie, a tym samym ogranicza mu swobodę działalności gospodarczej zagwarantowaną przepisami prawa. W związku

z powyższym UP RP uznał, że wnioskodawca, zgłaszając do ochrony znaki towarowe zawierające element "LOTOS", przeznaczone do sygnowania usług, które są identyczne i podobne względem usług z kl. 35, takich jak: pośredniczenie

w zawieraniu umów, załatwianiu formalności i prowadzeniu negocjacji związanych

z eksportem i importem na rzecz osób trzecich, badanie rynku i opłacalności, usługi reklamowe radiowe, telewizyjne, prasowe, rozpowszechnianie ogłoszeń, materiałów reklamowych (druków, prospektów, broszur) oraz usług z kl. 39, takich jak: usługi transportowe samochodami ciężarowymi i konfekcjonowanie towarów na rzecz osób trzecich objętych zakresem ochrony znaku spornego, posiada interes prawny do występowania w niniejszej sprawie w ww. zakresie.

UP RP uznał natomiast, że wnioskodawca nie posiada interesu prawnego

do żądania stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego na sporny znak towarowy

w odniesieniu do części usług z kl. 35, takich jak: organizowanie i obsługa wystaw, targów i giełd zwłaszcza roślin ozdobnych. Usługi te nie są ani identyczne, ani podobne względem usług wskazanych w wykazach znaków towarowych, na które wnioskodawca nie uzyskał ochrony. Wbrew twierdzeniom wnioskodawcy organ nie wskazał, iż przeciwstawieniem dla tych znaków jest "cały" znak sporny. Jak podał organ, w uzasadnieniach decyzji o odmowie udzielenia praw ochronnych na znaki towarowe "LOTOS Baltija" o nr [...], "Lotos Paliwa" o nr [...], "Lotos Serwis" o nr [...], "LOTOS" o nr [...] oraz "Lotos Dynamie Rally Team" o nr [...] w zakresie części usług, wskazano precyzyjnie, które z usług wskazanych w wykazach tych znaków uważa się za podobne względem usług oznaczanych znakiem spornym.

Zdaniem UP RP, usługi wskazane w wykazach ww. znaków służą zaspokajaniu odmiennych potrzeb i są skierowane do odmiennego grona odbiorców niż usługi takie jak "organizowanie i obsługa wystaw, targów i giełd zwłaszcza roślin ozdobnych". Organ zwrócił uwagę, że prawidłowość powyższego stanowiska potwierdza sam wnioskodawca, który dostrzegając brak kolizyjności ww. usług,

w piśmie z dnia [...] listopada 2012 r. stwierdził, że posiada interes prawny

do domagania się stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego na sporny znak towarowy w odniesieniu do oznaczanych nim usług z kl. 35 i 39 za wyjątkiem usług

z kl. 35, takich jak: organizowanie i obsługa wystaw, targów i giełd zwłaszcza roślin ozdobnych.

Dalej UP RP podał, że zgodnie z art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p. prawo ochronne na znak towarowy wygasa na skutek nieużywania zarejestrowanego znaku towarowego w sposób rzeczywisty dla towarów objętych prawem ochronnym w ciągu nieprzerwanego okresu pięciu lat, po dniu wydania decyzji o udzieleniu prawa ochronnego, chyba że istnieją ważne powody jego nieużywania.

Wyjaśnił, że w celu ustalenia zasadności żądania wnioskodawcy, które w toku postępowania ulegało modyfikacji, poddano analizie okres od dnia [...] listopada

1998 r. do dnia złożenia wniosku, tj. do dnia [...] kwietnia 2012 r., gdyż decyzja

o udzieleniu prawa ochronnego na sporny znak towarowy została wydana w dniu [...] listopada 1998 r.

UP RP dokonując analizy poszczególnych materiałów dowodowych, stwierdził, że znaczna ich część, tj. kopia umowy leasingu samochodu ciężarowego [...], kopie deklaracji podatkowych, kopie z księgi przychodów i rozchodów - raport za 2008 r., kopie faktur tzw. kosztowych, świadczą wyłącznie o tym, że uprawniony wziął w leasing samochód ciężarowy, prowadził określoną działalność gospodarczą i ponosił związane z nią wydatki. Jednakże dokumenty te w żaden sposób nie odnoszą się do znaku towarowego "LOTOS", w związku z czym nie mogą świadczyć o używaniu tego znaku w obrocie przez uprawnionego do oznaczania jakichkolwiek usług.

Natomiast, jak podał UP RP, materiał dowodowy w postaci kopii folderu reklamowego, na którym widnieje słowno-graficzne oznaczenie składające się

z napisu "PHU LOTOS" oraz umieszczonego pod nim kwiatu w okręgu, nie jest opatrzony żadną datą, z tego powodu ww. folder nie może stanowić materiału dowodowego w aspekcie art. 164 ust. 6 p.w.p.

Niezależnie od powyższego, w ocenie organu, sporny znak towarowy jest znakiem słownym, a zatem może być używany w obrocie przez uprawnionego, co do zasady, w dowolnej formie przedstawieniowej. W związku z tym, jak podał organ, argumentacja wnioskodawcy, iż słowno-graficzne oznaczenie "LOTOS" zamieszczone w załączonym do akt sprawy katalogu różni się postacią od znaku zarejestrowanego, jest nietrafna.

UP RP po przeanalizowaniu pozostałych materiałów dowodowych (w postaci faktur i zapytań ofertowych), stwierdził, że żaden z nich nie dotyczy usług z kl. 35, takich jak: pośredniczenie w zawieraniu umów, załatwianiu formalności i prowadzeniu negocjacji związanych z eksportem i importem na rzecz osób trzecich, badanie rynku i opłacalności, usługi reklamowe radiowe, telewizyjne, prasowe, rozpowszechnianie ogłoszeń, materiałów reklamowych (druków, prospektów, broszur), a także usług z kl. 39, takich jak: konfekcjonowanie towarów na rzecz osób trzecich - z kl. 39. Tym samym uznał, że uprawniony nie wykazał, iż kiedykolwiek używał spornego znaku towarowego do oznaczania tych usług w obrocie. Nie powołał się również, jak wskazał organ, na żadne ważne powody nieużywania spornego znaku towarowego w odniesieniu do tych usług. Powyższe, w opinii organu, czyni zasadnym wniosek spółki o stwierdzenie wygaśnięcia z dniem 6 grudnia 2005 r. prawa ochronnego na sporny znak towarowy w odniesieniu do nich.

UP RP stwierdził, iż uprawniony w żaden sposób nie wykazał również używania spornego znaku towarowego w obrocie do oznaczania usług transportowych samochodami ciężarowymi z kl. 39 od dnia [...] listopada 1998 r.

do dnia [...] grudnia 2007 r., tj. w okresie ok. 9 lat. Jednakże, jak podał organ,

z przedłożonych do akt przedmiotowej sprawy kopii zapytań ofertowych i 42 faktur

za usługi transportowe wynika, że uprawniony w latach 2007-2010 podjął świadczenie usług transportowych oznaczając je znakiem towarowym "LOTOS".

Powyższe, w ocenie UP RP, zgodnie z art. 170 p.w.p., wyklucza możliwość stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego na sporny znak towarowy w odniesieniu do usług transportowych samochodami ciężarowymi z kl. 39.

UP RP stwierdził, że używanie spornego znaku towarowego w odniesieniu

do usług transportowych z kl. 39 w latach 2007-2010 przez uprawnionego było

na tyle intensywne, że miało charakter rzeczywisty i poważny w stosunku

do rozmiarów prowadzonej przez niego działalności gospodarczej, nawet przy założeniu, że samochód dostawczy, który wyleasingował uprawniony, służył

do przewozów głównie na własne potrzeby, a przy okazji uprawniony realizował przewozy dla kilku firm, co sugerował wnioskodawca. Usługi te były świadczone

na rzecz kilku podmiotów, a okoliczność, iż odbiorcą większości z nich było przedsiębiorstwo R. sp. z o.o. z siedziba w [...], nie przesądza

o braku rzeczywistego używania spornego znaku towarowego dla usług transportowych.

Zdaniem organu, fakt, że działalność uprawnionego dotyczyła przede wszystkim ogrodnictwa i związanych z tym usług oraz, że uprawniony był przedstawicielem firmy zajmującej się kamieniami ogrodowymi i oświetleniem dekoracyjnym, nie wyklucza, iż równocześnie świadczył także usługi transportowe. Brak w aktach sprawy materiałów dowodowych wskazujących, że uprawniony podawał do publicznej wiadomości zakres swojego działania, ma nieistotny charakter w świetle faktur potwierdzających jednoznacznie, że uprawniony świadczył usługi transportowe, a zatem informacja o tym dotarła do zainteresowanych odbiorców.

UP RP dodał, że jak wynika z załączonych do akt przedmiotowej sprawy wydruków z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej RP, uprawniony w okresie od dnia [...] czerwca 2010 r. do dnia [...] września 2012 r. zawiesił prowadzoną działalność gospodarczą, a następnie ponownie zawiesił ją

od dnia 31 grudnia 2012 r., jednak kolejny okres nieużywania znaku towarowego,

po jego uprzednim podjęciu, nie przekroczył 5 lat wymaganych do stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego na sporny znak towarowy.

UP RP nie podzielił stanowiska wnioskodawcy, że oznaczenie "LOTOS"

na przedłożonych przez uprawnionego fakturach nie jest używane w charakterze znaku towarowego, a wyłącznie jako jeden z elementów nazwy sprzedającego. Słowo "LOTOS" występuje w ww. fakturach dwukrotnie – w miejscu wskazania wystawcy faktury, jak również na pieczątce uprawnionego. Przy czym na ww. pieczątce, przy słowie "LOTOS" widnieje symbol w postaci litery "R" w okręgu, który jednoznacznie wskazuje, iż słowo to stanowi jednocześnie zarejestrowany znak towarowy. W związku z tym organ uznał, że uprawniony wykazał podjęcie używania spornego znaku towarowego przy pomocy faktur potwierdzających wykonanie usług transportowych z zamieszczonym na nich słowem "LOTOS", o którego użyciu

w charakterze znaku towarowego świadczy symbol. Zdaniem organu, twierdzenia wnioskodawcy dotyczące różnego sposobu określenia wystawcy przedłożonych

do akt niniejszej sprawy faktur, tj. PHU LOTOS oraz PHU LOTOS J. L., nie mają istotnego znaczenia dla niniejszej sprawy. Brak jest podstaw

do uznania, że są to odmienne podmioty gospodarcze, gdyż zarówno numer REGON, jak i NIP na ww. fakturach są identyczne, co wskazuje, że wystawił je ten sam podmiot.

W ocenie UP RP również fakt, że uprawniony nie przedstawił dokumentów potwierdzających okoliczność posiadania licencji na wykonywanie usług przewozowych, nie wyklucza możliwości świadczenia przez niego takich usług samochodem dostawczym określonej wielkości. Organ uznał także, że zapisy umowy o świadczenie usług przewozowych z dnia [...] lipca 2005 r. zawierają zapisy ogólne

i wbrew twierdzeniom wnioskodawcy, nie wskazują na brak możliwości zgodnego

z prawem świadczenia usług transportowych przez uprawnionego, skoro świadczył je pojazdem o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony.

W skardze z dnia [...] czerwca 2015 r. spółka zaskarżyła powyższą decyzję

UP RP w zakresie pkt 2 jej sentencji, tj. w części w jakiej orzeczono oddalić wniosek w zakresie usług transportowych samochodami ciężarowymi (kl. 39).

Skarżąca wobec wydanej przez UP RP decyzji postawiła zarzuty naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 Kpa. w związku z art. 256 ust. 1 p.w.p., poprzez nieprawidłowe wyjaśnienie niektórych okoliczności sprawy,

a konkretnie przypisanie niektórym z przedstawionych przez uprawnionego dokumentów waloru dowodów na wykazanie rzeczywistego używania spornego znaku towarowego słownego "LOTOS" [...] dla usług transportowych oraz ich nietrafną ocenę w świetle całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego. Sformułowała również zarzut naruszenia art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p., poprzez nietrafną interpretację przejawiającą się w uznaniu, że jako używanie spornego znaku w sposób rzeczywisty można zakwalifikować korzystanie z niego wyłącznie

w dokumentach księgowych przeznaczonych do wewnętrznego obrotu pomiędzy kontrahentami handlowymi oraz, że używanie oznaczenia dla identyfikacji podmiotu stanowi równocześnie korzystanie z niego w funkcji znaku towarowego dla wszystkich usług realizowanych przez ten podmiot.

W związku z powyższymi zarzutami wniosła o uchylenie decyzji UP RP

w zaskarżonej części oraz o dopuszczenie dodatkowego dowodu z dokumentu

na zasadzie art. 106 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Jak podała skarżąca, UP RP doszedł do wniosku, że uprawniony udowodnił okoliczność rzeczywistego korzystania ze spornego znaku towarowego w zakresie zawartych w klasie 39 usług transportowych samochodami ciężarowymi. Skarżąca wyjaśniła, że nie kwestionowała tego, że ilość przedłożonych przez uprawnionego faktur VAT jest całkowicie wystarczająca do uznania faktycznego realizowania przez uprawnionego w okresie kilku miesięcy (głównie w II połowie 2009 r.) pewnych przewozów usługowych. Natomiast, jak podkreśliła, same faktury nie mogą świadczyć o używaniu w sposób rzeczywisty spornego znaku. Sporne było przede wszystkim to, czy wskazanie na fakturze jako elementu firmy sprzedawcy (czyli identyfikacji podmiotowej) dodatku "LOTOS" stanowi korzystanie z oznaczenia w funkcji znaku towarowego. Jak przypomniała skarżąca, organ uznał, że niezależnie od użycia słowa "Lotos" na oznaczenie sprzedawcy, na fakturach figuruje pieczątka

z oznaczeniem "®" w towarzystwie wyrazu "LOTOS" co determinuje jego użycie

w charakterze znaku towarowego.

Skarżąca nie zgodziła się z powyższą konstatacją organu. Wskazała, że pieczątka sprzedawcy, mimo iż zawiera oznaczenie "®", wciąż jest pieczątką firmową, która identyfikuje podmiot, a nie usługę. Wynika to z treści pieczęci (podany adres, NIP, telefon, oznaczenie "PHU", ale nie ma nic na temat tego, że chodzi

o firmę transportową). Po drugie, fakturę wystawia się zwykle po zrealizowaniu usługi, czyli na etapie, gdy kontrahent zna już dobrze źródło pochodzenia usługi i nie musi identyfikować go za pomocą znaku towarowego. Z samej faktury trudno dowiedzieć się, czy usługa była ogólnodostępna w obrocie, czy też usługodawca

(tu uprawniony) otrzymał zlecenie np. dzięki osobistym kontaktom, rekomendacji etc. Dodała, że inny jest walor dowodowy faktury sprzedaży towaru, gdzie przedmiot opisany jest wprost z przywołaniem znaku towarowego, zaś inny wówczas, gdy użycie oznaczenia dotyczy podmiotu sprzedającego – jak w niniejszej sprawie.

W rozpatrywanej sprawie, w ocenie skarżącej, przedmiot to ogólnie opisana "usługa transportowa" bez precyzowania nawet rodzaju transportu. Przedstawione przez uprawnionego dokumenty w postaci faktur same nie dowodzą, że sporny znak funkcjonował w obrocie publicznie i zewnętrznie, co jest wymogiem rzeczywistego charakteru używania znaku (np. wyrok ETS ws. La Mer Technology vs OHIM; C-418/03, p. 54; wyrok Sądu I Instancji ws. Naazneen Investment Ltd vs OHIM, T-250/13, punkt 25; powołany tam wyrok Sądu ws. Vitafruit T-203/02 i in.). Aby rozwiać wątpliwości, należy wobec tego ocenić twierdzenia w świetle dodatkowo zaoferowanego materiału dowodowego i całokształtu okoliczności sprawy,

co wielokrotnie podkreślano w orzecznictwie (np. wyrok ETC ws. Centrotherm,

C-609/11, p. 27; wyrok ETC ws. La Mer Technology, op.cit., p.53). Zdaniem skarżącej, w niniejszej sprawie okoliczności te przemawiają przeciwko tezie,

że uprawniony w sposób rzeczywisty i poważny oferował na rynku usługi transportowe oznaczając je znakiem towarowym "LOTOS".

Skarżąca stanęła na stanowisku, że niejasne jest i to, kiedy pieczątki

z oznaczeniem "®" pojawiły się na fakturach przedłożonych do akt przez uprawnionego. Argumentacja uprawnionego w tym zakresie daje podstawy

do wątpliwości, ponieważ domena www.lotos.kaszuby.pl nie należała

do uprawnionego, tylko do spółki P. "L." Sp. z o.o. Skoro domena [...] nie należała do uprawnionego, to dlaczego pojawiła się na jego pieczątce na fakturach, które, zdaniem organu, są argumentem przesądzającym o rzeczywistym charakterze korzystania ze spornego znaku dla usług transportowych. Skarżąca stwierdziła, że faktury te nie tylko nie dowodzą oznaczania spornym znakiem usług transportowych, ale nie dowodzą one również jakiego rodzaju usługi transportowe realizowano.

Skarżąca, odnosząc się do prowadzonej przez uprawnionego działalności gospodarczej i dowodów przedkładanych przez niego na okoliczność faktycznego jej wykonywania, podała, że uprawniony faktycznie był ogrodnikiem prowadzącym gospodarstwo, z różnym powodzeniem, zawieszając i na powrót odwieszając swoją działalność. Przy okazji realizował w ciągu kilku miesięcy, okazjonalnie 2009-2010 r., bliżej niesprecyzowane "usługi transportowe", co wykazał fakturami. Jednak, jak stwierdziła skarżąca, uprawniony nie prowadził nigdy działalności transportowej

z wykorzystaniem znaku towarowego "LOTOS" na oznaczenie usług transportowych samochodem ciężarowym. Znak pojawiał się ubocznie na dokumentach wskutek tego, że stanowił dodatek fantazyjny do firmy jednoosobowego przedsiębiorcy, działającego pod własnym imieniem i nazwiskiem. Wobec tego, w opinii skarżącej, nietrafna byłaby wykładnia, zgodnie z którą spełnienie przesłanki rzeczywistego używania znaku w odniesieniu do usług, mogłoby polegać wyłącznie

na wykorzystaniu oznaczenia jako elementu firmy. Dostarczone przez uprawnionego faktury za "usługi transportowe" nie stanowią dowodu, że uprawniony realizował takie usługi samochodami ciężarowymi oznaczając je publicznie w obrocie znakiem "LOTOS". Natomiast pozostałe zebrane w sprawie materiały wskazują na wniosek przeciwny. Skarżąca podkreśliła, że uprawniony nie rozwiał powstałych wątpliwości, oferując choćby jeden wiarygodny dowód tego, że wykorzystywał sporny znak

w publicznie widoczny sposób w zakresie oferowanych na rynku usług transportowych samochodami ciężarowymi. Przeciwnie, jego twierdzenia i dołączane sukcesywnie dowody spornego znaku albo w ogóle nie dotyczą przedmiotu sprawy, albo są niespójne, nieprawdziwe i wprowadzające organ administracji w błąd.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w ramach swojej działalności dokonuje zatem kontroli aktów z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym jak i prawem procesowym.

Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a.").

Stosownie do art. 145 § 1 p.p.s.a. Sąd uwzględnia skargę tylko wówczas, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (pkt 1 lit. b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło one mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. c), a także wówczas, gdy stwierdza nieważność decyzji (postanowienia) z przyczyn określonych w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach (pkt 2) bądź stwierdza wydanie decyzji (postanowienia) z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (pkt 3).

Badając skargę według powyższych kryteriów Sąd uznał, iż nie zasługuje ona na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.

Skarżąca wnioskując o wygaśnięcie prawa ochronnego na znak towarowy "LOTOS" nr [...] domagała się wygaśnięcia prawa ochronnego w stosunku do usług z klasy 39 takich jak: usługi transportowe samochodami ciężarowymi.

Organ w pkt 2 decyzji oddalił powyższy wniosek i właśnie tylko tą część rozstrzygnięcia zaskarżyła skarżąca.

Skarżąca podnosiła zarzut nieużywania znaku w okresie 5 lat od daty złożenia wniosku licząc wstecz tj. od [...] marca 2012 r. do [...] marca 2007 r. wskazując jako podstawę swego żądania art. 169 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 2 w zw. z art. 255 ust. 3 p.w.p.

Przede wszystkim należy ustalić czy wnioskodawca posiadał interes prawny występując z wnioskiem o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na sporny znak. W myśl bowiem art. 169 ust. 2 p.w.p. UP wydaje decyzję stwierdzającą wygaśnięcie prawa ochronnego na znak towarowy w przypadkach, o których mowa w ust. 1, na wniosek każdej osoby, która ma w tym interes prawny.

W niniejszej sprawie nie był kwestionowany interes prawny wnioskodawcy w żądaniu stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego na sporny znak towarowy.

Przedmiotowy znak towarowy "LOTOS" był przeszkodą w uzyskaniu prawa ochronnego na zgłoszony przez wnioskodawcę znak towarowy "LOTOS Baltija", "Lotos Paliwa", "Lotos Serwis", "LOTOS", "Lotos Dynamic Rally Team" w odniesieniu do części usług.

W takiej sytuacji strony niniejszego postępowania należało uznać za konkurentów na rynku w zakresie analizowanych towarów w kl. 39. Zatem, w ocenie Sądu, organ prawidłowo przyjął istnienie po stronie wnioskodawcy interesu prawnego w żądaniu wygaśnięcia prawa ochronnego na sporny znak towarowy.

Przechodząc do dalszej oceny zaskarżonej decyzji, należy zauważyć, że postępowanie w sprawie wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy z powodu nieużywania poddane jest trybowi spornemu, zgodnie z art. 255 ust. 1 pkt 3 p.w.p. Oznacza to, że jest ono oparte na zasadzie kontradyktoryjności, uwzględniającej w znacznym stopniu zasadę dyspozycyjności stron postępowania oraz ograniczającej możliwości prowadzenia przez ten organ postępowania dowodowego z własnej inicjatywy. W świetle art. 255 ust. 4 p.w.p. UP rozstrzyga sprawę w trybie postępowania spornego w granicach wniosku i jest związany podstawą prawną wskazaną przez wnioskodawcę. Zatem już w świetle powołanych przepisów, strony wyznaczają kierunek toczącego się postępowania, a w szczególności przedstawiają dowody dla ustalenia faktów mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Organ opiera się na dokumentacji przestawionej przez spierające się w toku postępowania strony, jak też argumentacji podniesionej przed nim podczas rozprawy. W tego typu sprawach występuje zatem odmienność w zakresie postępowania dowodowego istotnie modyfikująca rozumienie przepisów art. 7, 77 i 80 k.p.a. w stosunku do standardów proceduralnych ogólnego postępowania administracyjnego. Innymi słowy organ nie dokonuje samodzielnie rekonstrukcji całości stanu sprawy, a jedynie zajmuje stanowisko dotyczące argumentacji prezentowanej przez spierające się strony (por. wyroki NSA z dnia 8 maja 2013 r., sygn. akt II GSK 2326/11, Lex nr 1328845, z dnia 21 listopada 2012 r., sygn. akt II GSK 1551/11, Lex nr 1258391).

W myśl art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p. prawo ochronne na znak towarowy wygasa na skutek nieużywania zarejestrowanego znaku towarowego w sposób rzeczywisty dla towarów objętych prawem ochronnym w ciągu nieprzerwanego okresu pięciu lat, po dniu wydania decyzji o udzieleniu prawa ochronnego, chyba że istnieją ważne powody jego nieużywania.

Celem instytucji wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy, o jakim mowa w tym artykule jest eliminowanie praw ochronnych na te oznaczenia, które nie są używane w sposób rzeczywisty w obrocie gospodarczym przez dłuższy, określony w ustawie - czas.

W przypadku wszczęcia postępowania w sprawie o wygaśnięcie prawa ochronnego, obowiązek wykazania używania znaku towarowego lub istnienia ważnych powodów usprawiedliwiających nieużywanie znaku spoczywa na uprawnionym z tytułu prawa ochronnego, z mocy art. 169 ust. 6 p.w.p. Zatem nie tylko z ogólnych zasad postępowania spornego, ale przede wszystkim z mocy art. 169 ust. 6 p.w.p. obowiązek wykazania używania znaku towarowego ciąży na uprawnionym z tytułu prawa ochronnego.

Zatem to uczestnik postępowania jako uprawniony powinien był wykazać, iż używał znaku towarowego na terytorium Polski w sposób rzeczywisty poprzez nakładanie oznaczenia na usługi i wprowadzanie tak oznaczonych usług do obrotu. Znak towarowy został zarejestrowany do oznaczania towarów z klasy 39, więc używanie znaku winno dotyczyć usług z klasy 39 – usług transportowych samochodem ciężarowym, gdyż co do prawa ochronnego na znak "Lotos" obejmujący pozostałe towary z klasy 35 i 39, decyzja stwierdzająca wygaśnięcie tego prawa stała się ostateczna.

Jak wynika z treści art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p. warunkiem utrzymania prawa ochronnego jest obowiązek jego używania w sposób rzeczywisty dla usług objętych rejestracją w ciągu nieprzerwanego okresu pięciu lat, chyba że istnieją ważne powody jego nieużywania.

Zatem pozostała do wyjaśnienia kwestia używania spornego znaku towarowego w sposób rzeczywisty dla towarów objętych rejestracją w ciągu nieprzerwanego okresu pięciu lat.

W doktrynie i orzecznictwie zwraca się uwagę na pojęcie "rzeczywistego używania" znaku, które winno zmierzać do utrwalenia danej marki na rynku, jak i w świadomości konsumentów i konkurentów (tak: M. Kowalczyk, Obowiązek używania znaku towarowego, PUG 2003/3/22). Według art. 153 ust. 1 p.w.p. używanie znaku bowiem polega na używaniu go w sposób zarobkowy lub zawodowy. Z kolei art. 154 p.w.p. wskazuje, iż używanie znaku towarowego polega w szczególności na umieszczaniu tego znaku na towarach objętych prawem ochronnym lub ich opakowaniach, oferowaniu i wprowadzaniu tych towarów do obrotu, ich imporcie lub eksporcie oraz składowaniu w celu oferowania i wprowadzania do obrotu, a także oferowaniu lub świadczeniu usług pod tym znakiem, umieszczaniu znaku na dokumentach związanych z wprowadzaniem towarów do obrotu lub związanych ze świadczeniem usług. Przepis ten nie zawiera zamkniętego katalogu sposobów realizacji prawa ochronnego. Używanie znaku w rozumieniu art. 154 p.w.p. powinno być używaniem, które manifestuje się czynnościami i działaniami widocznymi na rynku i dotyczącym klientów przedsiębiorcy (por. wyrok NSA z dnia 12 marca 2009 r., sygn. akt II GSK 762/08, Lex nr 531545). W przepisie art. 169 ust. 4 p.w.p. zawarto również wskazówki określające formy używania znaku oraz wskazujące, jakie formy używania znaku wypełniają pojęcie rzeczywistego używania znaku. Katalog ten także nie jest zamknięty. Oba przepisy - art. 154 i art. 169 ust. 4 p.w.p. uzupełniają się. Istotne jednak jest, aby znak towarowy był używany w sposób rzeczywisty, zgodnie z regułą z art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p.

Obowiązkowi rzeczywistego używania znaku czyni zadość tylko takie używanie, które pozostaje w związku fizycznym lub pojęciowym z towarem lub usługą. Oznacza to konieczność nakładania zarejestrowanego oznaczenia na towar i wprowadzania do obrotu (por. wyrok NSA z dnia 24 maja 2006 r. sygn. akt II GSK 70/06, wyrok WSA w Warszawie z dnia 15 października 2010 r., sygn. akt VI SA/Wa 1425/10, opubl. orzeczenia.nsa.gov.pl). Używanie znaku towarowego powinno pozostawać w zgodzie z działalnością przedsiębiorstwa, zaś obowiązkowi rzeczywistego używania czyni zadość jedynie używanie znaku w obrocie gospodarczym (wyrok NSA z dnia 10 października 2006 r., sygn. akt II GSK 173/06, opubl. orzeczenia.nsa.gov.pl). Rzeczywiste używanie znaku towarowego oznacza konkretne działanie, mające za przedmiot znak, a polegające na jego realnym odniesieniu do określonego towaru lub usługi. Używanie rzeczywiste ma polegać na bezpośrednim udostępnieniu towarów lub usług ich odbiorcom. Obowiązek używania wymaga pełnego korzystania ze znaku, przez udostępnienie towarów lub usług ze znakiem ich odbiorcom (por. wyrok w sprawie VI SA/Wa 1425/10 i przytoczone tam stanowisko judykatury i doktryny). Chodzi o to, aby wykreować lub zachować rynek zbytu dla tych towarów i usług (por. wyrok TSUE z dnia 11 maja 2006 r., sygn. akt C-416/04P, Lex nr 226557, t. 70).

Terminowi "rzeczywiste używanie" można przeciwstawić czynności okazjonalne, podejmowane z reguły dla pozoru, w celu uniknięcia zarzutu nieużywania znaku, a nie w celu prowadzenia rzeczywistej działalności gospodarczej. W ramach obowiązku rzeczywistego używania znaku w literaturze przedmiotu mówi się również o "czynnościach przygotowawczych", których podjęcie pozwala na zachowanie prawa i odparcie ewentualnych zarzutów o nieużywanie znaku. Zalicza się do nich np. zawarcie umowy o import towarów oznaczonych danym znakiem towarowym, intensywna reklama w mediach, czy też zawarcie umowy licencyjnej o używanie znaku. Podkreśla się jednak, że są to działania, które zmierzają do rzeczywistego używania znaku, ale jeszcze tym używaniem nie są. Jednocześnie działania te powinny czasowo i funkcjonalnie wiązać się z przyszłym używaniem znaku (por. wyroki w sprawach II GSK 762/08, VI SA/Wa 1425/10).

Podobnie korzystanie ze znaku tylko w działalności wewnątrzorganizacyjnej, umieszczanie znaku w dokumentacji produkcyjnej lub instrukcjach wewnętrznych nie stanowi rzeczywistego używania. Znak w postaci, w jakiej jest chroniony na właściwym terytorium powinien być używany publicznie i w sposób skierowany na zewnątrz. Używanie znaku, jak zaznaczono, nie może mieć charakteru symbolicznego, ukierunkowanego jedynie na utrzymanie praw do znaku towarowego.

Tak samo nie można uznać za rzeczywiste używanie znaku towarowego zastosowanie znaku w firmie, nazwie handlowej czy też używanie znaku wyłącznie w reklamie. Towary, których wprowadzenie do obrotu zostało w jakiś sposób zapowiedziane w reklamie, muszą być następnie możliwe do nabycia przez klientów. Wynika to z art. 169 ust. 5 w zw. z art. 154 ust. 3 p.w.p., iż nie uważa się za używanie znaku w sposób rzeczywisty, używania znaku w reklamie towaru, który nie jest dostępny na rynku krajowym ani nie jest w kraju wytwarzany na potrzeby eksportu. Co więcej wskazuje się też, że znak towarowy powinien być zauważalny nie tylko przez konsumentów, ale także przez innych przedsiębiorców (por. wyrok NSA z dnia 24 maja 2006 r., sygn. akt II GSK. 762/08, Lex nr 232077).

Ocena rzeczywistego charakteru używania znaku towarowego powinna być oparta na wszystkich faktach i okolicznościach pozwalających na ustalenie, czy znak był faktycznie wykorzystywany handlowo, w szczególności zaś powinna ona uwzględniać sposoby korzystania ze znaku uznawane w danym sektorze gospodarczym za uzasadnione dla zachowania lub wykreowania rynku zbytu dla towarów lub usług chronionych danym znakiem towarowym, charakter tych towarów lub usług, cechy danego rynku oraz zasięg i częstość używania znaku towarowego oraz zasięg, długość okresu, w którym czynności używania miały miejsce i częstotliwość używania znaku. Rzeczywiste używanie znaku towarowego nie może zostać dowiedzione za pomocą przypuszczeń i domniemań, tylko musi opierać się na konkretnych i obiektywnych dowodach, z których wynika, iż znak był używany faktycznie i na wystarczającą skalę na danym rynku (por. wyroki TSUE z dnia 28 marca 2012 r., sygn. akt T-214/08, teza 22-25, Lex nr 11250620, w sprawie C-416/04P, t.70-72 i z dnia 13 września 2007 r., sygn. akt C-234/06P. t. 70, 73).

Z kolei kwestia, czy używanie jest ilościowo wystarczające, by zachować lub wykreować udziały w rynku towarów lub usług chronionych przez znak towarowy, jest zależna od kilku czynników i oceny dokonywanej odrębnie dla każdego przypadku. Wśród czynników, które mogą zostać wzięte pod uwagę, figurują właściwości tych towarów lub usług, częstość lub regularność używania znaku towarowego, fakt, czy znak towarowy jest używany do sprzedaży wszystkich identycznych towarów lub usług pochodzących z przedsiębiorstwa właściciela, czy też wyłącznie dla niektórych z nich, lub dowody dotyczące używania znaku towarowego, które zobowiązany jest przedstawić właściciel. Jednocześnie nie można określić a priori i w sposób abstrakcyjny, jaki próg ilościowy należy przyjąć, by używanie miało rzeczywisty charakter (por. wyroki TSUE w sprawach C-416/04P, t. 71, 72 i C-234/06P, t. 70, 73). W rozpoznawanej sprawie, w ocenie Sądu, organ dokonał szczegółowej analizy całego materiału dowodowego oraz prawidłowo ustalił, że co prawda uprawniony w żaden sposób nie wykazał używania spornego znaku towarowego w obrocie do oznaczenia usług transportowych samochodami ciężarowymi z klasy 39 od dnia [...] listopada 1998 r. do dnia [...] grudnia 2007 r. tj. przez okres ok. 9 lat, jednak z akt sprawy wynika, że przed złożeniem wniosku o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego uprawniony podjął świadczenie usług transportowych oznaczając je znakiem towarowym LOTOS. Świadczą o tym kopie zapytań ofertowych oraz 42 faktury za usługi transportowe. Powyższe zgodnie z art. 170 p.w.p. wyklucza możliwość stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy w odniesieniu do usług transportowych samochodami ciężarowymi z klasy 39.

Jednocześnie Urząd Patentowy trafnie wskazał i wyczerpująco uzasadnił, że przedłożone przez uprawnioną Spółkę materiały są wystarczające do uznania za dowody rzeczywistego używania spornego znaku towarowego. Również metoda przyjęta przez organ dla oceny tego obszernego materiału dowodowego była prawidłowa bowiem organ najpierw owe obszerne dowody wymienił i usystematyzował by następnie poddać je bardziej szczegółowemu badaniu.

W niniejszej sprawie, co należy podkreślić, znak jest zarejestrowany dla usług z klasy 39 – transport samochodami ciężarowymi.

Jest zatem oczywiste, że używanie znaku towarowego w ramach świadczonych przez uprawnionego usług musiało polegać nie na nakładaniu tegoż znaku na towar lecz na używaniu tego znaku na dokumentach, a mianowicie różnego rodzaju umowach, fakturach, listach referencyjnych, ofertach.

Wbrew zarzutom skargi słuszne jest stanowisko Urzędu Patentowego, że przedłożone dowody potwierdzają okoliczność, że sporny znak był używany w wymaganym okresie dla oznaczania usług objętych tym prawem. Na przedłożonych fakturach znak towarowy "LOTOS" umieszczony jest w dwóch miejscach przy czym "LOTOS" występujące na pieczęci oznaczony jest symbolem "R" w okręgu, co jasno wskazuje, że słowo to jest jednocześnie zarejestrowanym znakiem towarowym.

Reasumując powyższe rozważania Sąd doszedł do wniosku, że Urząd Patentowy prawidłowo ustalił stan faktyczny stanowiący podstawę wydania zaskarżonej decyzji. Wbrew zarzutom skarżącej, nie doszło do naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Urząd uwzględnił i ocenił (nie naruszając zasady swobodnej oceny dowodów), cały przedstawiony przez strony materiał dowodowy a jak wynika z uzasadnienia decyzji, dał wiarę wszystkim dowodom, tylko ocenił je odmiennie od skarżącej i w konsekwencji ustalił odmienny stan faktyczny od reprezentowanego przez skarżącą. Zaskarżona decyzja Urzędu Patentowego nie nosi cech dowolności, organ prawidłowo ocenił zaistniały w sprawie stan faktyczny w świetle obowiązujących przepisów prawa. Nie znajdują uzasadnienia zarzuty skargi, ani odnośnie naruszenia przez organ przy rozpoznaniu sprawy przepisów prawa materialnego, ani przepisów postępowania administracyjnego, a z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, w sposób nie budzący wątpliwości, jakimi przesłankami kierował się organ przy załatwieniu sprawy.

Z tych względów Sąd podzielił stanowisko organu co do braku podstaw do stwierdzenia wygaśnięcia praw ochronnych na sporny znak towarowy.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.