Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1295/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-02-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Centralna Wojskowa Komisja Lekarska
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: par. 14, par 17 ust. 1, par 23 ust. 2
journal: Dz.U. 2004 nr 151 poz 1595
law: Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach
article: art. 7, art.8, art.77 par 1, art 80
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska, Sędziowie WSA Iwona Maciejuk, Janusz Walawski (spr.), Protokolant sekretarz sądowy Marcin Borkowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lutego 2018 r. sprawy ze skargi G. B. na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o zdolności do pełnienia czynnej służby wojskowej 1. uchyla zaskarżone orzeczenie oraz utrzymane nim w mocy orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji [...] w [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...]; 2. zasądza od Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] na rzecz skarżącego G. B. kwotę 1138, 20 zł (tysiąc sto trzydzieści osiem złotych dwadzieścia groszy), tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Rejonowa Wojskowa Komisja [...] ([...]), działając na podstawie art. 30a ust. 1-3 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2015 r. poz. 827, z późn. zm.) oraz § 8, § 10 i § 17 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 151, poz. 1595, z późn. zm.) oraz § 9 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości (Dz. U. poz. 1013), w dniu [...] kwietnia 2017 r. wydała orzeczenie nr [...], w którym rozpoznała u G. B. (zwanego dalej skarżącym):

1. Okołoporodowe uszkodzenie mózgu z następową padaczką z napadami częściowo złożonymi i wtórnie uogólnionymi – obecnie nie występuje od kilkunastu lat - § 65 pkt 2.

2. Skrzywienie przegrody nosa - § 26 pkt 3.

Wobec powyższego ustaliła skarżącemu, na podstawie zał. 2 Grupa I, kategorię zdolności do służby wojskowej: niezdolny do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju, z wyjątkiem niektórych stanowisk służbowych przeznaczonych dla terytorialnej służby wojskowej – Kategoria D.

[...] w uzasadnieniu orzeczenia podała, że stwierdzone w wyniku wykonanych badań rozpoznanie nr 1 powoduje niezdolność do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju, z wyjątkiem niektórych stanowisk służbowych przeznaczonych dla terytorialnej służby wojskowe, na podstawie wykazu stanowiącego załącznik nr 1 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. (Dz. U. Nr 151, poz. 1595, z późn. zm.).

G. B., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, złożył odwołanie, w którym zarzucił, że orzeczenie [...] zostało wydane z naruszeniem następujących przepisów:

1) art. 7 K.p.a. oraz art. 8 K.p.a., przez niepodjęcie z urzędu wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu skarżącego oraz przez błędną ocenę zebranych dowodów, sprzeczną z aktualną wiedzą medyczną.

2) art. 6 K.p.a. przez powołanie w pkt 12 orzeczenia błędnej Podstawy prawnej rozpoznania - załącznik nr 1, podczas gdy załącznik ten stanowi wzór skierowania do WKL, a nie Wykaz chorób i ułomności przy ocenie zdolności fizycznej i psychicznej do czynnej służby wojskowej oraz do pełnienia takiej służby poza granicami państwa,

3) §. 26 pkt 3 załącznika nr 2 do Rozporządzenia określony jako: Wykaz chorób i ułomności przy ocenie zdolności fizycznej i psychicznej do czynnej służby wojskowej oraz do pełnienia takiej służby poza granicami państwa, przez jego błędną wykładnię i dowolne ustalenie, wbrew treści tego przepisu jakoby skrzywienie przegrody nosa skarżącego (nieupośledzające drożności nosa ) kwalifikuje do stwierdzenia jego niezdolności do służby wojskowej,

4) §. 65 pkt 2 ww. załącznika nr 2 w związku z art. 7 K.p.a. przez dowolne uznanie, wbrew wynikowi badania EEG, że skarżący cierpi na "padaczkę z rzadko występującymi napadam" mimo stwierdzenia jej niewystępowania "od kilkunastu lat",

5) §. 16 rozporządzenia z dnia 25 czerwca 2004 r. przez nieprzeprowadzenie dodatkowych badań neurologicznych i nieskompletowanie wymaganej dokumentacji z uwagi na wynik badania EEG , niepozwalający na stwierdzenie występowania padaczki u skarżącego, ustalenie niewystępowania padaczki "od kilkunastu łat", oraz negatywny wywiad [...] K. S.

Centralna Wojskowa Komisja Lekarska (CWKL), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa oraz § 11 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia w sprawie wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości i § 23 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach, w dniu [...] czerwca 2017 r. wydała orzeczenie nr [...], którym utrzymała w mocy orzeczenie [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r.

CWKL w uzasadnieniu orzeczenia podała, że z historii choroby skarżącego wynika, że w okresie okołoporodowym doszło u niego do zamartwicy i zaburzeń oddechowych oraz występowania drgawek w pierwszych dniach życia. Podczas pobytu w Klinice rozpoznano padaczkę w wyniku okołoporodowego uszkodzenia mózgu. Nie zaobserwowano napadów padaczki.

W wykonanym badaniu EEG na zlecenie [...] nie stwierdzono odchyleń od normy. Badanie wykonano w stanie spoczynku bez stosowania bodźców prowokacyjnych. CWKL podkreśliła więc, że brak występowania obecnie napadów drgawkowych nie przesądza i nie wyklucza występowania u skarżącego padaczki. Brak obecnie napadów drgawkowych nie świadczy o pełnym wyleczeniu. W trakcie nasilenia bodźców prowokacyjnych, świetlnych, dźwiękowych lub też dłuższego okresu bezsenności może dochodzić do nawrotów padaczki.

CWKL dodała też, że u osób u których występuje padaczka, a w zapisie EEG nie stwierdzono nieprawidłowości, wykonuje się EEG po nieprzespanej nocy z zastosowaniem bodźców prowokacyjnych. U skarżącego występowały napady padaczkowe, więc brak podstaw do dalszej diagnostyki, gdyż schorzenie to dawno już zostało rozpoznane. Wiele schorzeń przebiega bezobjawowo i tylko wykonanie dodatkowych badań pozwala ustalić schorzenie.

G. B., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na orzeczenie CWKL z dnia [...] czerwca 2017 r. zarzucając organowi, że naruszył następujące przepisy:

1) art. 7 K.p.a. oraz art. 8 K.p.a. przez:

a) niepodjęcie z urzędu wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego niezbędnego do załatwienia sprawy, także w odniesieniu do oceny stanu zdrowia skarżącego, z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu skarżącego,

b) błędną ocenę zebranych dowodów, sprzeczną z aktualną wiedzą medyczną.

c) brak merytorycznej oceny dowodów powołanych przez skarżącego w jej odwołaniu od decyzji [...]

d) nierozpoznanie odwołania do meritum w konsekwencji ww. uchybień,

e) pominięcie naruszenia przez [...] §. 16 rozporządzenia i akceptację nieprzeprowadzenia dodatkowych badań neurologicznych dla oceny stanu zdrowia skarżącego,

f) akceptację nieskompletowania wymaganej dokumentacji mimo: istnienia wyniku badania EEG, niepozwalającego na stwierdzenie występowania padaczki u skarżącego; ustalenia niewystępowania padaczki "od kilkunastu lat"; negatywnego wywiadu [...] K. S.

2) naruszenie art. 11, przez zaniechanie wyjaśnienia na jakich podstawach faktycznych i prawnych oraz przeprowadzonych dowodach CWKL oparła swoje stanowisko i oddaliła odwołanie skarżącego od orzeczenia [...], a jakich dowodów nie uwzględniła, oraz przez niewyjaśnienie jakie okoliczności faktyczne i prawne stanowiły przesłanki oddalenia odwołania,

3) naruszenie art. 6 K.p.a., przez niewskazanie podstawy prawnej orzeczenia oraz przez uznanie jakoby powołanie w pkt. 12 orzeczenia załącznika nr 1 rozporządzenia jako podstawy orzeczenia było "oczywistą omyłką drukarską" , mimo iż owa pomyłka nie została uprzednio sprostowana.

W oparciu o przedstawione zarzuty pełnomocnik skarżącego wniósł o :

1) zmianę, uchylenie zaskarżonego orzeczenia i orzeczenie co do istoty sprawy przez uznanie, że skarżący jest zdolny do służby wojskowej i posiada kategorią A

lub

2) uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do CWKL do ponownego rozpoznania

3) obciążenie CWKL kosztami postępowania.

CWKL w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie i podtrzymała stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia.

Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188, z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Innymi słowy, sąd kontroluje legalność wydawanych przez te organy rozstrzygnięć z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami prawa procesowego.

Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie wyjaśnić należy, że w ramach podjętej kontroli sądowej, sąd administracyjny nie jest uprawniony do weryfikacji orzeczeń wojskowych komisji lekarskich z punktu widzenia medycznej oceny warunków zdrowotnych orzekanego. Sąd nie może też zmienić we własnym zakresie takiej oceny i zakwalifikować badanego do innej kategorii zdolności do służby wojskowej, niż uczyniła to komisja w oparciu o przeprowadzone badania lekarskie.

Kontrola orzeczeń wojskowych komisji lekarskich w przedmiocie zdolności do zawodowej służby wojskowej, dokonywana przez sąd administracyjny, ogranicza się więc do sprawdzenia prawidłowości postępowania poprzedzającego, ustalenie stanu zdrowia orzekanego, a w szczególności, czy badanie stanu zdrowia było wszechstronne, oparte na wyczerpującym wywiadzie chorobowym i pełnych badaniach przedmiotowych oraz czy dokonana następnie kwalifikacja zdolności była zgodna z przepisami w sprawie zasad określenia zdolności do służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania komisji lekarskich w tych sprawach.

W ocenie Sądu, zaskarżone orzeczenie CWKL nie spełnia tych kryteriów, a tym samym zostało wydane z naruszeniem przepisów stanowiących podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia.

Zgodnie z § 17 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 151, poz. 1595, z późn. zm.) orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej powinno zawierać w szczególności: 1) rozpoznanie, 2) ustalenie kategorii zdolności do czynnej służby wojskowej, 3) w razie stwierdzenia chorób i ułomności – określenie ich związku lub braku związku z zawodową służbą wojskową.

Podkreślić należy, że tryb postępowania przed wojskowymi komisjami lekarskimi uregulowany w przepisach ww. rozporządzenia, ma charakter szczególny i w związku z tym nie mają do niego zastosowania w pełni rygory wynikające z ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, z późn. zm.). Nie oznacza to jednak, że przepisy postępowania administracyjnego, a w szczególności jego zasady, nie powinny być przestrzegane.

Realizacja obowiązku zebrania i rozpatrzenia pełnego materiału dowodowego przez organ administracji przebiega w dwóch aspektach. Po pierwsze, polega na przeprowadzeniu postępowania dowodowego, co do wszystkich okoliczności stanowiących fakty prawotwórcze, a więc takich, z którymi w świetle przepisów obowiązującego prawa związane są określone skutki prawne. Po drugie, zebrany materiał dowodowy powinien znaleźć pełne odzwierciedlenie w uzasadnieniu faktycznym orzeczenia.

Stosownie do treści § 14 powołanego rozporządzenia, orzeczenie o zdolności do czynnej służby wojskowej, o zdolności do odbywania czynnej służby wojskowej poza granicami państwa, o zdolności do odbywania czynnej służby wojskowej w poszczególnych rodzajach wojsk i służb oraz na poszczególnych stanowiskach służbowych i funkcjach wojskowych, a także o związku choroby lub ułomności z czynną służbą wojskową wojskowe komisje lekarskie wydają na podstawie badania lekarskiego i wyników badań specjalistycznych, a w razie potrzeby - także obserwacji szpitalnej, dokumentacji medycznej oraz informacji i dokumentów, o których mowa w § 6, wykorzystując w szczególności: 1) opinię służbowo-lekarską uwzględniającą historię choroby, przebieg leczenia i jego wyniki oraz czynniki ryzyka na stanowisku służbowym zajmowanym przez żołnierza niezawodowego lub pełnionej przez niego funkcji wojskowej; 2) historie leczenia ambulatoryjnego i szpitalnego; 3) wyniki pomiarów czynników szkodliwych występujących w środowisku służby; 4) książeczkę zdrowia żołnierza niezawodowego; 5) informacje zawarte w pisemnym oświadczeniu żołnierza niezawodowego.

Wojskowa komisja lekarska wyższego stopnia, rozpatrując odwołanie, orzeka na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach sprawy. W razie potrzeby wojskowa komisja lekarska wyższego stopnia może przeprowadzić ponowne badanie lekarskie i badania specjalistyczne oraz skierować żołnierza na obserwację szpitalną, jeżeli wyraża on na to zgodę, oraz przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia materiałów w sprawie (§ 23 ust. 2 rozporządzenia).

W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie organ odwoławczy nie wyjaśnił dokładnie stanu faktycznego sprawy, bowiem nie zebrał w sposób należyty materiału dowodowego wymaganego dla wydania zgodnego z prawem rozstrzygnięcia.

Z uzasadnienia CWKL wynika, że u skarżącego można było wykonać dodatkowo badanie EEG. Organ takiego badania nie przeprowadził, bowiem uznał, że skoro kilkanaście lat temu rozpoznano u skarżącego padaczkę, to nie ma potrzeby przeprowadzania dodatkowego badania.

Zdaniem Sądu, nie odnosząc się do aspektu oceny medycznej zaistniałego stanu należy stwierdzić, że z punktu widzenia procesowego rację ma pełnomocnik skarżącego twierdząc, iż jego sprawa nie została załatwiona w oparciu o kompletny materiał dowodowy. Brak kolejnych badań i konsultacji lekarskiej celem weryfikacji dotychczasowych wyników ma istotne znaczenie dla ustalenia zdolności skarżącego do pełnienia zawodowej służby wojskowej w dacie orzekania. Nie sposób jest bowiem zaakceptować stanowiska CWKL, która opierała się wyłącznie na dokumentacji sprzed kilkunastu lat oraz badaniu EEG, które może być również przeprowadzone w innych warunkach.

Należy wskazać, że § 23 ust. 2 powołanego rozporządzenia zezwala organowi odwoławczemu na przeprowadzenie badania lekarskiego i specjalistycznego, jak też skierowanie żołnierza na obserwację szpitalną. Choć taka potrzeba niewątpliwie zaistniała w przedmiotowej sprawie, to CWKL poprzestała na analizie akt orzeczniczych przedstawionych przez organ I instancji.

Wskazać również należy, że opis rozpoznania nie odpowiada treści § 65 pkt 2 załącznika nr 2 do przedmiotowego rozporządzenia.

W ocenie Sądu, słusznie skarżący nie może zaakceptować powyższej sytuacji, jeżeli weźmie się pod uwagę doniosłe skutki orzeczenia o jego niezdolności do służby wojskowej. Organ odwoławczy powinien kierować się zasadą praworządności i zaufania przewidzianymi w art. 7 i art. 8 K.p.a., których w tej sprawie nie przestrzegano. W tych okolicznościach, poprzestanie CWKL na rozpoznaniu odwołania w oparciu o materiał dowodowy ustalony przez organ I instancji, jak też pozostawienie argumentacji strony bez wyjaśnienia, naruszyło również art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Rozpoznając ponownie sprawę, CWKL zobowiązana jest do uwzględnienia powyższych uwag, a w szczególności do uzupełnienia materiału dowodowego o niezbędne badania lekarskie skarżącego związane z rozpoznaną u niego kilkanaście lat temu padaczką. Tylko wtedy będzie możliwość dokonania pełnej oceny zdolności skarżącego do pełnienia służby wojskowej.

Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, z późn. zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.

O kosztach postępowania, obejmujących koszty zastępstwa procesowego w kwocie 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem wynagrodzenia dla pełnomocnika skarżącej będącego adwokatem oraz opłaty skarbowej za pełnomocnictwo w wysokości 17 (siedemnaście) złotych oraz zwrot kosztów dojazdu (bilet PKP w dwie strony dla skarżącego oraz jego pełnomocnika) w wysokości 641,20 (sześćset czterdzieści jeden 20/100) złotych, orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800, z późn. zm.).