Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 322/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2019-10-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 36a ust. 5
journal: Dz.U. 2018 poz 1202
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.
article: par. 12 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2019 poz 1065
law: Rozporządzenie Miniistra Infrastruktury  z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich  usytuowanie - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marek Leszczyński (spr.), Sędziowie asesor sądowy WSA Elżbieta Lemańska, sędzia WSA Małgorzata Roleder, Protokolant sekretarz sądowy Katarzyna Derewońko, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 października 2019 r. sprawy ze skargi N.J. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do przedłożenia projektu budowlanego zamiennego oddala skargę


UZASADNIENIE

P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru budowlanego w B. (dalej: PWINB w B.) decyzją z dnia [...] kwietnia 2019 r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. P. (dalej: PINB w B. P.) z dnia [...] lutego 2019 r., znak: [...], zobowiązującej N. J. oraz B. S. do przedłożenia w terminie do dnia 31 maja 2019 r.:

1) 4 egzemplarzy projektu budowlanego zamiennego budynku mieszkalnego jednorodzinnego, zlokalizowanego na działce ozn. nr geodezyjnym [...], położonej w miejscowości N. B., gmina W., uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych wraz z niezbędnymi opisami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi, sporządzonego przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane w odpowiedniej specjalności,

2) zaświadczeń o wpisie projektanta i osoby sprawdzającej projekt na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego, aktualne na dzień opracowania projektu zamiennego.

Decyzja PWINB w B. wydana została przy następujących ustaleniach stanu faktycznego i ocenie prawnej sprawy.

W dniu 24 maja 2018 r. PINB w B. P. przeprowadził, działając na podstawie art. 81 ust. 4 Prawa budowlanego, kontrolę na nieruchomości ozn. nr geodezyjnym [...], położonej w miejscowości N. B., gmina W., która wykazała, że przedmiotowa działka zabudowana jest m.in. budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym, zrealizowanym na podstawie ostatecznej decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w B. z dnia [...] października 1995 r., nr [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę przedmiotowego obiektu. W trakcie kontroli ustalono, że inwestycja została wykonana w sposób istotnie odbiegający od zatwierdzonego projektu budowlanego, gdyż zmieniono: wymiary zewnętrzne budynku w poziomie parteru, wymiary zewnętrzne budynku w poziomie piętra (wysuwając strop w stronę działki sąsiedniej ozn. nr geodezyjnym [...], na szerokość 1,10 m poza lico ścian parteru i opierając go na trzech słupach zewnętrznych), usytuowanie budynku na działce względem działek sąsiednich ozn. nr geodezyjnym [...] i [...]. Ponadto nie zostało wykonane przy budynku mieszkalnym od strony podwórza pomieszczenie gospodarcze o wymiarach 3m x 5m, oraz zmieniono układ połaci dachowych i kierunek głównej kalenicy wraz ze zmianą wysokości budynku w kalenicy, a w ścianie budynku od granicy z działką ozn. nr geodezyjnym [...], wykonano okno (ściana w odległości mniejszej niż 4m od granicy). Zmienione zostało także usytuowanie zbiornika na nieczystości ciekłe w sposób naruszający przepisy dotyczące warunków technicznych (odległość od granicy 0,8m i 1,4m) oraz zmienione zostały wielkości otworów okiennych i drzwiowych w budynku mieszkalnym.

Wobec powyższego PINB w B. wszczął postępowanie, w ramach którego pozyskał od Starostwa Powiatowego w B. dokumenty dotyczących przedmiotowej budowy, a następnie decyzją z dnia [...] grudnia 2018 r., znak:[...], zobowiązał N. J. i B. S. do przedłożenia w terminie do dnia 29 marca 2019 r., 4 egzemplarzy projektu budowlanego zamiennego.

Odwołanie od powyżej decyzji złożyła N. J.

PWINB w B. decyzją z dnia [...] lutego 2019 r., nr[...], uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując w uzasadnieniu, iż postępowanie zostało przeprowadzone z pominięciem przedstawicielki ustawowej małoletniej strony.

Po ponownie przeprowadzonym postępowaniu PINB w B. decyzją z dnia [...] lutego 2019 r., znak: [...], zobowiązał N. J. i B. S. do przedłożenia w terminie do dnia 31 maja 2019 r., 4 egzemplarzy projektu budowlanego zamiennego.

Od powyższej decyzji odwołanie złożyła N. J. wskazując w uzasadnieniu, że organ I instancji nie wziął pod uwagę okoliczności korzystnych dla strony, a także że zakwalifikował wszystkie odstępstwa jako istotne.

Po rozpoznaniu odwołania, PWINB w B. decyzją z dnia [...] kwietnia 2019 r., nr[...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję PINB w B. z dnia [...] lutego 2019 r., znak: [...]

W uzasadnieniu decyzji organ opisał dotychczasowy przebieg postępowania oraz wskazał i omówił przepisy regulujące przedmiotową materię. W jego ocenie w niniejszej sprawie należy zastosować art. 36a ust. 5 Prawa budowlanego, gdyż inwestor zmienił wymiary zewnętrzne budynku w poziomie parteru, zmienił wymiary zewnętrzne budynku w poziomie piętra, wysuwając strop w stronę działki sąsiedniej na szerokość 1,1 m poza lico ścian parteru i opierając go na trzech słupach, zmienił usytuowanie budynku na działce względem działek sąsiednich, nie wykonał przy budynku mieszkalnym od strony podwórza, projektowanego pomieszczenia gospodarczego o wym. 3m x 5m, zmienił układ połaci dachowych i kierunek głównej kalenicy wraz ze zmianą wysokości budynku w kalenicy, a także w ścianie budynku od strony działki sąsiedniej w odległości mniejszej niż 4m, wykonał okno. Dlatego też organ I instancji prawidłowo wszczął procedurę legalizacyjną, zobowiązując obecnych właścicieli przedmiotowej nieruchomości do przedłożenia projektu budowlanego zamiennego zgodnie z treścią art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego.

Dalej organ odwoławczy opisał jak będzie, zgodnie z art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego, wyglądało postępowanie legalizacyjne po przedłożeniu 4 egzemplarzy projektu zamiennego.

Organ odwoławczy odniósł się także do zarzutów z odwołania i wyjaśnił, że są one niezasadne. W jego ocenie w odwołaniu nie ma bowiem żadnej informacji, z której wynikałoby, że odstępstwa zostały zalegalizowane, albo że projekt został zmieniony zgodnie z obowiązującymi przepisami - tym samym wskazana argumentacja nie może zmienić oceny dokonanych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego. W niniejszej sprawie organy nadzoru budowlanego, z uwagi na wykonanie w przedmiotowym budynku szeregu istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego, o których mowa w art. 36a ust. 5 Prawa budowlanego, wszczęły odpowiednią procedurę legalizacyjną mającą na celu umożliwienie obecnym współwłaścicielkom zalegalizowanie wykonanych odstępstw.

Na koniec organ odwoławczy wyjaśnił, że organ I instancji nie wydał postanowienia w oparciu o treść art. 50 Prawa budowlanego z uwagi na stwierdzenie zakończenia robót budowlanych związanych z budową przedmiotowego budynku mieszkalnego, w dacie wszczęcia postępowania administracyjnego.

Skargę na powyższą decyzję, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, wniosła N. J., w której zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:

1) art. 52 ustawy Prawo budowlane poprzez błędne uznanie, iż do przedłożenia 4 egzemplarzy projektu budowlanego zamiennego budynku mieszkalnego jednorodzinnego uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych wraz z niezbędnymi opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi, sporządzonego przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane w odpowiedniej specjalności oraz zaświadczeń o wpisie projektanta i osoby sprawdzającej projekt na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego, aktualne na dzień opracowania projektu zamiennego, jest zobowiązana małoletnia N. J. oraz B. S. nie zaś inwestor M. T. F.;

2) art. 10 w zw. z art. 7 i 77 k.p.a. w zw. z art. 52 Prawa budowlanego poprzez wydanie i skierowanie w/w decyzji do osoby małoletniej — właściciela - 22 lata po zakończeniu inwestycji, w sytuacji gdy inwestor żyje, a wskazywany przepis nakazuje w pierwszej kolejności kierować ewentualne decyzje wobec osoby inwestora;

3) art. 36a ust. 5 pkt 9 Prawa budowlanego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na tym, iż odstępstwa od projektu budowlanego wskazywane przez organ mają charakter odstępstw istotnych;

4) art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a. poprzez niedopełnienie obowiązku należytego wyjaśnienia stanu faktycznego, a w szczególności w zakresie charakteru odstępstw od projektu budowlanego, a także braku zbadania dziennika budowy oraz zbadania i rozpatrzenia materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy;

5) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego oraz niewyczerpujące zebranie i błędne rozpatrzenie całości materiału dowodowego, przez co wydano decyzję, która narusza słuszny interes obywateli;

6) art. 8 k.p.a., poprzez nie przyczynienie się przez organ do starannego i zgodnego z przepisami prawa prowadzenia postępowania mającego zagwarantować równość wobec prawa oraz podważenie zasady dotyczącej pogłębiania zaufania obywatela do organów państwa;

7) art. 80 k.p.a. poprzez niewłaściwe uznanie, iż na podstawie całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie okoliczność zaistnienia odstępstw istotnych została udowodniona.

W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji jej poprzedzającej, w całości.

W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że z dyspozycji art. 52 Prawa budowlanego niewątpliwie wynika, że w pierwszej kolejności nakaz przedłożenia w/w 4 egzemplarzy projektu budowlanego zamiennego oraz zaświadczeń o wpisie projektanta i osoby sprawdzającej projekt na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego powinien być adresowany do inwestora, który jest w istocie sprawcą ewentualnej samowoli budowlanej, bowiem to on był odpowiedzialny za prawidłowy przebieg procesu budowlanego. Brak jest aktualnie podstaw do obciążania nakazem przedłożenia zamiennego projektu budowlanego, a w dalszej kolejności jego wykonania, małoletnie dziecko, które nie miało wpływu na proces budowlany. Wskazać przy tym należy, że osoba inwestora była znana i mógł on brać udział w postępowaniu. Ta okoliczność została przez organy obu instancji całkowicie pominięta doprowadzając do naruszenia wskazywanych przepisów zarówno prawa materialnego jak i procesowego. Tym samym, w ocenie skarżącej, ewentualne decyzje organ winien kierować wobec osoby inwestora.

Dalej skarżąca zarzuciła, że w sprawie doszło także do naruszenia art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a., gdyż oba organy nie dopełniły obowiązku należytego wyjaśnienia stanu faktycznego, w szczególności w zakresie charakteru odstępstw od projektu budowlanego. Wskazać należy na brak zbadania dziennika budowy, a nawet weryfikacji przez organ istnienia takowego, ewentualnych adnotacji czynionych przez kierownika budowy w zakresie potencjalnych odstępstw od projektu budowlanego i ich charakteru.

W ocenie skarżącej nie sposób zgodzić się też ze stanowiskiem organu, iż w rozpoznawanym przypadku dokonana zmiana usytuowania budynku w terenie oraz zmiana parametrów przedmiotowego budynku mieszkalnego stanowią o zakwalifikowaniu dokonanych odstępstw jako odstępstw istotnych, co zgodnie z przepisem art. 36a ust. 1 Prawa budowlanego, wymagało uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Na gruncie przedmiotowej sprawy, przy dokonaniu analizy prowadzonych prac budowlanych, w oparciu o dyrektywy wynikające z art. 36a ust. 5a ustawy Prawo budowlane, nie sposób jednoznacznie i bez uzasadnionych wątpliwości uznać za organem, iż wszystkie dokonane odstępstwa mają charakter odstępstw istotnych.

Na koniec skarżąca wskazała, że organ w żaden sposób nie odniósł się w uzasadnieniu decyzji do ewentualnych okoliczności działających na korzyść strony. Organ całkowicie pominął tę kwestię nie tylko nie wskazując, jakie fakty działałyby na korzyść strony, ale nie wskazał także, że okoliczności takie nie istnieją. Bezsprzecznie zaś okoliczność, iż osoba zobowiązana do wykonania decyzji jest małoletnia, jest okolicznością przemawiającą na korzyść strony, która winna być wzięta pod uwagę przez organy obu instancji.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i wyjaśnił, że wykonane zmiany są zmianami istotnymi, o których stanowi w/w art. 36a ustawy - Prawo budowlane, dlatego też organy nadzoru budowlanego wszczęły procedurę legalizacyjną, zobowiązując obecnych właścicieli przedmiotowej nieruchomości do przedłożenia projektu budowlanego zamiennego, zgodnie z treścią art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. Zdaniem organu w sprawie brak jest dowodów na to, że odstępstwa zostały zalegalizowane albo że projekt został zmieniony zgodnie z obowiązującymi przepisami. Ponadto organ wyjaśnił, że wprawdzie art. 52 ustawy - Prawo budowlane wskazuje kolejność, według której organy nadzoru budowlanego powinny nakładać obowiązki, to jednak WSA w Białymstoku w wyroku z dnia 25 kwietnia 2019 r., sygn. akt II SA/Bk 10/19, wskazał, że kryterium wyboru spośród trzech wymienionych w art. 52 Prawa budowlanego podmiotów jest także posiadanie tytułu prawnego umożliwiającego wykonanie decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna i podlega oddaleniu.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302; dalej: "p.p.s.a.") sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Natomiast stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem kontroli dokonywanej przez Sąd w niniejszej sprawie, z punktu widzenia kryterium legalności, jest zaskarżona decyzja PWINB w B. z dnia [...] kwietnia 2019 r., nr [...], która utrzymała w mocy decyzję PINB w B. z dnia [...] lutego 2019 r., znak:[...], zobowiązującą N. J. oraz B. S. do przedłożenia w terminie do dnia 31 maja 2019 r. 4 egzemplarzy projektu budowlanego zamiennego.

Materialnoprawną podstawę dla wydania przedmiotowych decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1202 ze zm.; dalej: P.b.).

W ocenie Sądu, w stanie faktycznym niniejszej sprawy nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego, które miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo dawałoby podstawę do wznowienia postępowania. Organy administracji obu instancji ustaliły istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą, zastosowały prawidłową podstawę prawną, a także uzasadniły swoje rozstrzygnięcia zgodnie z wymaganiami art. 107 § 3 k.p.a.

Organ I instancji w wyniku zebranych dowodów i oględzin stwierdził, iż nieruchomość ozn. nr geodezyjnym [...], położona w miejscowości N., gmina W., zabudowana jest m.in. budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym, zrealizowanym na podstawie ostatecznej decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w B. z dnia [...] października 1995r., nr [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę przedmiotowego obiektu. W trakcie kontroli ustalono, że inwestycja została wykonana w sposób, zdaniem organu, istotnie odbiegający od zatwierdzonego projektu budowlanego, gdyż zmieniono: wymiary zewnętrzne budynku w poziomie parteru, wymiary zewnętrzne budynku w poziomie piętra (wysuwając strop w stronę działki sąsiedniej ozn. nr geodezyjnym [...], na szerokość 1,10 m poza lico ścian parteru i opierając go na trzech słupach zewnętrznych), usytuowanie budynku na działce względem działek sąsiednich ozn. nr geodezyjnym [...] i [...]. Ponadto nie zostało wykonane przy budynku mieszkalnym od strony podwórza pomieszczenie gospodarcze o wymiarach 3m x 5m, oraz zmieniono układ połaci dachowych i kierunek głównej kalenicy wraz ze zmianą wysokości budynku w kalenicy, a w ścianie budynku od granicy z działką ozn. nr geodezyjnym [...], wykonano okno (ściana w odległości mniejszej niż 4m od granicy). Zmienione zostało także usytuowanie zbiornika na nieczystości ciekłe w sposób naruszający przepisy dotyczące warunków technicznych (odległość od granicy 0,8m i 1,4m) oraz zmienione zostały wielkości otworów okiennych i drzwiowych w budynku mieszkalnym. Organ powyższe odstępstwa zakwalifikował jako istotne.

W skardze skarżąca nie zgadza się z organem i twierdzi, że nie wszystkie ze wskazanych odstępstw można zakwalifikować jako istotne, a ponadto twierdzi, że okoliczność zaistnienia odstępstw istotnych nie została udowodniona.

W ocenie Sądu, zarzuty te są całkowicie niezasadne. Przede wszystkim organ dokonał oględzin, podczas których dokonał pomiarów obiektu i jego posadowienia na działce, zrobił jego zdjęcia, a następnie sporządził protokół, w którym opisał poczynione ustalenia i zrobił szkic obiektu z naniesieniem jego wymiarów, a na koniec porównał te dane z projektem budowlanym i pozwoleniem na budowę przedmiotowego obiektu. W ocenie Sądu nie zachodziła zatem potrzeba zbierania innych dowodów, w tym choćby pozyskiwania opinii biegłego rzeczoznawcy, na okoliczność odstępstw od projektu budowlanego i pozwolenia na budowę, gdyż pracownicy organu są osobami uprawnionymi do samodzielnego dokonywania tego typu ustaleń.

Katalog istotnych odstępstw od projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę zawiera art. 36a ust. 5 pkt 1 – 6 P.b. Pośród nich wymieniono w pkt 1 odstąpienie w zakresie projektu zagospodarowania działki lub terenu, z wyjątkiem urządzeń budowlanych oraz obiektów małej architektury, zaś w pkt 2 odstąpienie w zakresie charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego: kubatury, powierzchni zabudowy, wysokości, długości, szerokości i liczby kondygnacji obiektu budowlanego, z zastrzeżeniem ust. 5a. W ust. 5a uregulowano zaś, że nie jest istotnym odstąpieniem od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę zmiana wysokości, szerokości lub długości obiektu budowlanego niebędącego obiektem liniowym, jeżeli odstąpienie łącznie spełnia następujące warunki: (1) nie przekracza 2% wysokości, szerokości lub długości obiektu budowlanego określonych w projekcie budowlanym; (2) nie zwiększa obszaru oddziaływania obiektu; (3) nie mieści się w zakresie odstępstw, o których mowa w ust. 5 pkt 3-6, z wyjątkiem odstępstwa od projektowanych warunków ochrony przeciwpożarowej, jeżeli odstępstwo zostało uzgodnione z rzeczoznawcą do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych; (4) nie narusza przepisów techniczno-budowlanych.

Z pozyskanego do akt administracyjnych, przez organ I instancji, projektu budowlanego, projektu zagospodarowania przedmiotowej działki oraz decyzji o pozwoleniu na budowę, wynika niezbicie, że dom został zaprojektowany w innym miejscu niż fizycznie go wybudowano. Miał być posadowiony po 3 m od granic działek o nr geod. [...], zaś fizycznie z jednej strony odległości te wynoszą 4,2 m i 3,8 m, zaś z drugiej strony 1,27 m i 1,5 m. Ponadto dom ten ma zupełnie inne wymiary niż wynika to z projektu budowlanego. I tak w projekcie i w pozwoleniu na budowę jego szerokość wynosi 6 m, zaś wybudowano obiekt o szerokości na parterze 6,5 m a na piętrze o szerokości 7,6 m. Zmiana o 2%, o której mowa w art. 36a ust. 5a pkt 1 P.b. mogłaby w tym przypadku wynosić maksymalnie 0,12 m, a wynosi 1,6 m.

Podobnie rzecz się ma z oknem w ścianie przedmiotowego budynku mieszkalnego od strony działki nr [...]. Znajduje się ono ok. 2,6 m od granicy z tą działką, co jest jednoznacznie sprzeczne z przepisami techniczno-budowlanymi, tj. § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 1065). Problem ten dotyczy również usytuowania zbiornika na nieczystości ciekłe - odległość od granicy działki wynosi od 0,8 m do 1,4 m, przy dopuszczalnej odległości 3 m (§ 23 ust. 1 pkt 2 przywołanego rozporządzenia).

Mają również rację organy, że nie wybudowano przewidzianego w projekcie budowlanym pomieszczenia gospodarczego o wymiarach 3 m x 5 m oraz zmieniono układ połaci dachowych i kierunek głównej kalenicy wraz ze zmianą wysokości budynku w kalenicy. Wprawdzie organy nie poczyniły szczegółowych pomiarów i wyliczeń odnośnie tego, o ile podwyższono wysokość budynku w kalenicy, ale nie zmienia to faktu, że jak wynika z porównania projektu budynku i zdjęć wybudowanego budynku, dokonane zmiany dachu zwiększyły znacząco kubaturę budynku i jest to niewątpliwie zmiana większa niż 2 %, o której mowa w art. 36a ust. 5a pkt 1 P.b.

Jako niezasadne należy również uznać zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. w zakresie ustalenia stanu faktycznego i zebrania dowodów. Stan faktyczny został bowiem ustalony prawidłowo i właściwie strona skarżąca nie wskazuje na czym owo naruszenie miałoby polegać. Zarzucanie zaś organom, że nie zbadały dziennika budowy, pozostaje bez wpływu na trafność rozstrzygnięcia. W sytuacji bowiem ustalenia, że dokonano istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego, żadne z zapisów w dzienniku budowy nie mogły zmienić faktu, iż zgodnie z art. 26a ust. 1 P.b., istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę było dopuszczalne jedynie po uzyskaniu decyzji o zmianie pozwolenia na budowę wydanej przez organ administracji architektoniczno-budowlanej. Zauważenia też wymaga, że nawet w przypadku nieistotnego odstąpienia od projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę projektant obowiązany byłby zamieścić w projekcie budowlanym odpowiednie informacje (rysunek i opis) dotyczące tego odstąpienia (art. 136a ust. 6 P.b.). Z zebranego natomiast materiału dowodowego (projekt budowlany i pozwolenie na budowę) nie wynika, aby inwestor lub późniejsi właściciele przedmiotowej nieruchomości uzyskali decyzję o zmianie pozwolenia na budowę albo nawet, że projektant zamieścił w projekcie budowlanym odpowiednie informacje (rysunek i opis) dotyczące jakiegoś odstąpienia nieistotnego.

Jako niezasadny należy też uznać zarzut naruszenia art. 8 k.p.a. polegający, w ocenie strony skarżącej, na nierównym traktowaniu skarżącej jako strony i podważeniu przez to zasady dotyczącej pogłębiania zaufania do organów państwa. Skarżąca dopatruje się tego naruszenia w tym, że jest po pierwsze osobą małoletnią, a po drugie w tym, że to nie ona była inwestorem przedmiotowej inwestycji, tylko jej dziadek. Zauważyć bowiem wymaga, że zgodnie z art. 52 P.b., to inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany na swój koszt dokonać czynności nakazanych w decyzji, o której mowa w art. 48, art. 49b, art. 50a oraz art. 51. W przepisie tym nie ma mowy o rozróżnieniu obowiązków właściciela ze względu na jego wiek, a tym bardziej na możliwość odstąpienia przez organy od nałożenia na osobę małoletnią, będącą właścicielem, stosownych obowiązków, tylko z tego względu, że jest ona małoletnia.

Co do zasady obowiązki przewidziane w ramach danej procedury legalizacyjnej lub naprawczej powinny być najpierw skierowane do inwestora jako sprawcy samowoli budowlanej, a dopiero następnie do właściciela lub zarządcy nieruchomości. Kolejność przyjęta w przepisie art. 52 P.b. jest więc nieprzypadkowa. Problemu nie ma więc w sytuacji, gdy inwestor jest właścicielem nieruchomości. Natomiast gdy z okoliczności sprawy wynika, że w trakcie prowadzonego postępowania inwestor nie jest już właścicielem nieruchomości, to wspomniane obowiązki można na niego nałożyć tylko wtedy, gdy jest on posiadaczem tej nieruchomości i zgadza się na to właściciel nieruchomości. Zasadą jest bowiem, że rozstrzygnięcia wydawane przez organy administracji publicznej powinny być skierowane do podmiotu, który może je legalnie wykonać. Dlatego przyjmuje się, że inwestor, który utracił tytuł prawny do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, nie powinien być adresatem rozważanych aktów administracyjnych (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 24 maja 2019 r. II SA/Kr 366/19). Kryterium wyboru spośród trzech wymienionych w art. 52 P.b. podmiotów jest bowiem także posiadanie tytułu prawnego umożliwiającego wykonanie decyzji (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 25 kwietnia 2019 r., sygn. akt II SA/Bk 10/2019). Ma to związek z uznaniem, że nie można orzec nakazu rozbiórki adresując go wyłącznie do inwestora, jeśli w dacie orzekania nie posiada on takich uprawnień do władania obiektem budowlanym, które pozwoliłyby mu na wykonanie nakazu (por. wyrok NSA z dnia 7 marca 2019 r., sygn. akt II OSK 990/17). Nakazanie w decyzji wykonania czynności, o których mowa w art. 48, 49b, 50a lub 51 p.b. w stosunku do podmiotu, który nie posiada obecnie prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane lub nie jest jej właścicielem, czyniłoby taką decyzję niewykonalną w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 20 grudnia 2017 r., sygn. akt II SA/Gd 553/17).

W stanie faktycznym niniejszej sprawy nie budzi wątpliwości, że skarżąca wraz z B. S. są współwłaścicielami w częściach po ½ nieruchomości, której dotyczy niniejsze postępowanie. Inwestorem był natomiast M. T. F., ojciec B. S. i dziadek skarżącej N.J. Decyzja o pozwoleniu na budowę została wydana w dniu [...] października 1995 r. i to w następnych latach inwestycja została wzniesiona. Organy nie ustaliły w jakiej dacie i na jakich zasadach obie panie stały się współwłaścicielami tej nieruchomości. Najprawdopodobniej stało się to po 21 września 2017 r., gdyż jeszcze w tej dacie M. T. F. figurował w księdze wieczystej i w ewidencji gruntów jako jej właściciel – patrz k. 26 i 27 akt adm. Niezależnie jednak od sposobu jej nabycia i stania się jej współwłaścicielami stwierdzić trzeba, że nowi właściciele wchodzą jako strona i adresat decyzji do wszelkich postępowań administracyjnych, jakie w stosunku do tej nieruchomości, czy raczej związanych z posiadanym prawem własności do nieruchomości, się toczą. Wszelkie bowiem rozstrzygnięcia wydawane na podstawie art. 48 P.b. (ale też i 51 P.b.) mogą być kierowane również do następców prawnych inwestorów, którzy uzyskując prawo własności nieruchomości, nabyli wszelkie prawa i nałożyli na siebie obowiązki wiążące się z tą nieruchomością (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 25 października 2018 r., sygn. akt II SA/Sz 851/18).

W ocenie Sądu, w okolicznościach niniejszej sprawy organy prawidłowo skierowały decyzję do obecnych współwłaścicielek działki geod. Nr[...], gdyż z zebranego materiału dowodowego nie wynika, aby w dacie prowadzonego postępowania inwestor był jej współwłaścicielem albo że chociażby posiadał tę nieruchomość. Przede wszystkim począwszy od oględzin, które odbyły się w dniu 24 maja 2018 r., M. T. F. ani razu nie podjął jakiejkolwiek czynności, ani też nie wnosiły o jego udział w postępowaniu strony (współwłaścicielki) ani uczestnicy postępowania (sąsiedzi). Podczas oględzin nieruchomości obecna była E. F.– matka inwestora. W przypadku zaś skarżącej zauważenia wymaga, że miała ona na to czas, gdyż pierwsza decyzja PINB w B. z dnia [...] grudnia 2018 r. została uchylona przez PWINB w B. decyzją z dnia [...] lutego 2019 r. z tego względu, że skarżąca ta jako osoba małoletnia nie była reprezentowana przez przedstawiciela ustawowego – matkę B.C. Również po otrzymaniu przez B.C. w dniu 28 lutego 2019 r. decyzji PINB w B. z dnia [...] lutego 2019 r., ani ona w imieniu swojej córki, ani druga współwłaścicielka przedmiotowej nieruchomości, nie podniosły, że decyzja winna być skierowana w stosunku do inwestora czyli M. T. F.. Ze złożonego w dniu 15 marca 2019 r. odwołania także nie wynika, aby kwestia ta została podniesiona. Tym bardziej, że na tym etapie skarżąca była już reprezentowana ponadto przez profesjonalnego pełnomocnika.

Wszystkie zatem wskazane powyżej okoliczności sprawiają, że brak jest podstaw by skutecznie zarzucić organom niewyjaśnienie kwestii ewentualnego posiadania przedmiotowej nieruchomości przez dotychczasowego inwestora i dodatkowo ustalania, czy obecne współwłaścicielki wyrażają zgodę na skierowanie decyzji do tego podmiotu, który jak już wyżej wskazano, jest ojcem jednej i dziadkiem drugiej adresatki decyzji (współwłaścicielek nieruchomości). W tym względzie należy mieć na uwadze i to, że jak trafnie podniósł NSA w wyroku z dnia 9 kwietnia 2019 r., sygn. akt II OSK 1313/17, skierowanie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego (dalszy etap niniejszego postępowania) zarówno do inwestora, jak i do właściciela obiektu, nie stanowi rażącego naruszenia prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Tym bardziej, w ocenie niniejszego składu orzekającego, za takie naruszenie nie można uznać skierowania przedmiotowej decyzji tylko do współwłaścicielek nieruchomości, gdy z zebranego materiału dowodowego nie wynika, że inwestor jest posiadaczem nieruchomości w dacie orzekania przez organ odwoławczy, oraz że wolą współwłaścicielek i inwestora było, aby adresatem decyzji był tylko inwestor.

Reasumując, zdaniem Sądu, podniesione w skardze zarzuty okazały się niezasadne, gdyż postępowanie przed organami zostało przeprowadzone w sposób wyczerpujący i należyty, zaś zgromadzony w sprawie materiał oceniono właściwie. Zostały także prawidłowo zinterpretowane, mające zastosowanie w sprawie, przepisy. Sąd nie doszukał się też innych naruszeń przepisów prawa materialnego, czy procesowego, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonych decyzji.

Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 151 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.