Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 1392/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2013-03-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 105
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Włodzimierz Kubik, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Bogucka, Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Magdalena Dąbek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 marca 2013 r. sprawy ze skargi W. Z. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wykonania określonych robót budowlanych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 23 listopada 2010 r. W. Z. powiadomił Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. o jego zdaniem samowolnie przeprowadzonym remoncie napowietrznej linii energetycznej 110 kV relacji L. – Z., w obrębie działki nr [...] przy ul. [...] w Z., której jest współwłaścicielem. Stwierdził, że właściciel tej linii "A" K. – Oddział w B. wykonując w październiku 2010 r. remont zmienił jej podstawowy parametr techniczny tj. wysokość zawieszenia przewodów roboczych nad powierzchnią jego działki. W konsekwencji domagał się wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie usunięcia stanu niezgodnego z ustawą Prawo budowlane, powstałego w następstwie wykonanych na jego działce robót. Wniósł nadto o zawiadomienie o postępowaniu Prokuratora Rejonowego w Z.

Po wszczęciu i przeprowadzeniu postępowania w przedmiotowej sprawie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. decyzją z dnia [...] r. nr [...] postępowanie to umorzył. Jako podstawę decyzji wskazał art. 83 ust. 1, art. 81 ust. 1 pkt 2 i art. 80 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. 2006 r. Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.) oraz art. 105 § 1 k.p.a. W uzasadnieniu decyzji stwierdził, powołując się m. in. na przeprowadzone w terenie czynności kontrolne oraz mapę ewidencyjną, że słup energetyczny nr 6 napowietrznej energetycznej linii przesyłowej posadowiony jest w granicach działki nr [...] stanowiącej współwłasność A. i W. małżonków Z. oraz działki nr [...] stanowiącej własność I. S. Na obiekcie tym zostały przeprowadzone roboty remontowe polegające na wymianie istniejących izolatorów liniowych wraz z osprzętem (ze względu na ich zły stan techniczny). Co do zamiaru wykonania tych robót ich wykonawca dokonał zgłoszenia w Starostwie Powiatowym w Z. pismem z dnia 23 października 2009 r., które zostało przyjęte bez sprzeciwu przez Starostę [...] z zaznaczeniem, że nie dotyczą one części słupa położonego na działce nr [...]. Zdaniem organu nadzoru budowlanego przedmiotowe roboty wymagały zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego zgłoszenia, który to wymóg został przez inwestora dopełniony i tym samym nie zachodzi w sprawie przypadek samowoli budowlanej. Nadto organ orzekający powołując się na treść art. 49 kodeksu cywilnego stwierdził, że w przypadku robót budowlanych wykonywanych na słupach energetycznych stanowiących odrębny od gruntu przedmiot własności prawo dysponowania nieruchomością na cele budowlane dotyczy tylko tych słupów w sytuacji gdy dla wykonania robót budowlanych nie jest konieczne wejście na teren nieruchomości. W rozpatrywanej sprawie inwestor posiadał zaś zgodę właściciela działki nr [...] na wejście na jej teren celem wykonania robót objętych postępowaniem. Wszystkie roboty, także dotyczące słupa położonego na działce nr [...] zostały przeprowadzone wyłącznie z terenu działki nr [...].

W wyniku rozpoznania odwołania wniesionego przez W. Z. decyzją nr [...] z dnia [...] r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. uchylił powyższą decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia stwierdził, że sprawa legalności istnienia linii energetycznej relacji L.-Z. stanowi przedmiot odrębnego postępowania administracyjnego i dlatego nie mogła być rozstrzygnięta w niniejszym postępowaniu. Zdaniem organu odwoławczego data objętego postępowaniem remontu nie była między stronami sporna i nie budziła zastrzeżeń. Za zasadny uznał natomiast organ drugiej instancji zarzut odwołania dotyczący niepowiadomienia o postępowaniu właściciela działki nr [...], na której stoi częściowo słup objęty spornym remontem, co już tylko z tego powodu uzasadniało w świetle treści art. 28 i 15 k.p.a. uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy temu organowi do ponownego rozpatrzenia. Niezasadne było też zdaniem organu odwoławczego umorzenie postępowania przez PINB w Z. w sytuacji gdy nie ustalono czy roboty budowlane zostały wykonane zgodnie z przyjętym zgłoszeniem, tj. bez objęcia nimi działki nr [...] stanowiącej współwłasność odwołującego się. Należało zatem zbadać zgodność realizacji inwestycji z dokonanym zgłoszeniem w trybie przewidzianym w art. 50 i 51 Prawa budowlanego, przy przyjęciu, że zgodnie z art. 143 kodeksu cywilnego prawo własności nieruchomości rozciąga się również na przestrzeń nad i pod jej powierzchnią. W konsekwencji zdaniem organu drugiej instancji roboty budowlane są prowadzone "na nieruchomości" także w sytuacji, w której znad innej nieruchomości zostaje wysunięty wysięgnik, w celu wykonania określonych prac na urządzeniu posadowionym na danej nieruchomości i wznoszącym się ponad jej powierzchnię. Zdaniem organu odwoławczego w sprawie pozostało wiele niejasności, których wyjaśnienie bez naruszenia zasady dwuinstancyjności oraz czynnego udziału stron może nastąpić wyłącznie w ramach postępowania przed organem pierwszej instancji.

W skardze do sądu administracyjnego na powyższą decyzję odwoławczą "B" S.A. w K. zarzuciła, że decyzja ta została wydana z naruszeniem art. 138 §1 i § 2 k.p.a. w zw. z art. 6, art. 7, art. 8, art. 12 i art. 136 k.p.a. oraz z naruszeniem art. 3 pkt 11 Prawa budowlanego w zw. z art. 49 kodeksu cywilnego. W uzasadnieniu skargi stwierdzono, że zastosowanie przez organ odwoławczy art. 138 § 2 k.p.a. stanowi wyjątek od zasady merytorycznego rozpatrzenia sprawy przez organ drugiej instancji, która to zasada została w niniejszej sprawie naruszona. Organ drugiej instancji mógł bowiem przy zastosowaniu art. 136 k.p.a. uzupełnić materiał dowodowy niezbędny dla rozstrzygnięcia sprawy merytorycznie. Nie było zdaniem skarżącej Spółki żadnych przeszkód prawnych aby w toku rozpatrywania odwołania wezwać do udziału stronę, która nie brała udziału w postępowaniu przed organem pierwszej instancji, jak również uzupełnić postępowanie dowodowe o dokumenty i dane niezbędne do ustalenia, czy słup stanowi własność skarżącej i czy ma do niego zastosowanie treść art. 49 k.c. Zarzucając organowi odwoławczemu błędną interpretację art. 3 pkt 1 Prawa budowlanego w zw. z art. 49 k.c. skarżąca powołała się na interpretację tych przepisów dokonaną przez Główny Urząd Nadzoru Budowlanego w piśmie z dnia 24 sierpnia 2009r., zgodnie z którą oświadczenie dotyczące prawa dysponowania nieruchomością na cele budowlane powinno dotyczyć w takiej sytuacji obiektu budowlanego stanowiącego odrębny przedmiot własności, tj. słupa energetycznego.

Wyrokiem z dnia 16 grudnia 2011 r. sygn. akt II SA/Gl 540/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił zaskarżoną doń decyzję organu II instancji. W uzasadnieniu Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie albowiem należy podzielić zarzuty wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem powołanych w skardze przepisów postępowania i prawa materialnego. Istotnie bowiem wydając zaskarżoną decyzję organ odwoławczy nie ustalił i nie rozważył w dostateczny sposób przedmiotu postępowania administracyjnego z punktu widzenia obowiązujących przepisów prawa, które to ustalenie stanowi konieczną przesłankę ewentualnej oceny czy sprawa wymaga rozstrzygnięcia co do meritum i w jakim kierunku, a w konsekwencji czy wymaga uzupełnienia materiału dowodowego. W szczególności nie zakwestionował organ drugiej instancji stanowiska PINB, że postępowanie dotyczyło legalności robót budowlanych przeprowadzonych na przesyłowej napowietrznej linii energetycznej w obrębie słupa nr 6 usytuowanego w przeważającej części na działce nr [...]. W związku z tym, że roboty te zostały wykonane w związku z dokonanym ich zgłoszeniem przyjętym przez organ architektoniczno-budowlany zgodnie z zaświadczeniem i bez naruszenia określonego w tych dokumentach terminu, sprawa mogła być rozpatrywana jedynie z punktu widzenia treści art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego. Taki kierunek rozpoznania tej sprawy przyjęto też w zaskarżonej decyzji. Należy jednak zważyć, że przepisy te obejmują różne sytuacje faktyczne, przy których różny może być kierunek legalizacji objętych nim robót, jeżeli w ogóle w danym stanie faktycznym taka legalizacja jest potrzebna i wymagana. W tym zakresie z dość skąpego uzasadnienia decyzji organu pierwszej instancji zdaje się wynikać, iż organ ten przyjął, że faktycznie objęte postępowaniem roboty mogły być wykonane w oparciu o dokonane i przyjęte zgłoszenie oraz, iż zostały wykonane zgodnie z tym zgłoszeniem. Tego ustalenia, w części co do zakresu zgłoszonych i wykonanych robót, nie kwestionował nawet W. Z.. Należy przy tym stwierdzić, że ustalenie to znajdowało wystarczającą podstawę w zgromadzonym przez organ pierwszej instancji materiale dowodowym tj. m. in. w treści zgłoszenia i dołączonych do niego załączników oraz w protokole oględzin. Tych ustaleń organ odwoławczy nie zakwestionował. W szczególności nie poddał nawet w wątpliwość ustalenia, że przedmiotowe roboty jako roboty remontowe wymagały jedynie zgłoszenia. Skoro jednocześnie organ odwoławczy stwierdził, że w związku z dokonanym zgłoszeniem nie doszło do wniesienia sprzeciwu to do zakwestionowania stanowiska PINB co do bezprzedmiotowości prowadzonego postępowania organ odwoławczy musiałby wykazać, że w sprawie zachodzi lub może zachodzić którykolwiek z przypadków określonych w art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego. Tego zaś zaskarżona decyzja nie zawiera. W szczególności nie zostało nawet podniesione (również przez uczestnika postępowania), że sporne roboty zostały wykonane w warunkach, o jakich mowa w art. 50 ust. 1 pkt 2 lub pkt 4 ustawy. W konsekwencji nie zostało uzasadnione w żaden sposób stanowisko organu drugiej instancji, że sprawa wymaga w ogóle prowadzenia postępowania z punktu widzenia treści art. 50 i 51 Prawa budowlanego, a jeżeli tak to w jakim konkretnie kierunku gdy chodzi o treść art. 51 tego aktu prawnego. Gdyby zaś przyjąć, jak to zdaje się wynikać z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, że chodzi o obowiązek dołączenia oświadczenia o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane (art. 30 ust. 2 w zw. z art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy), to Sąd nie podziela w tym względzie stanowiska organu odwoławczego i to z dwóch powodów. Po pierwsze zgodnie z uchwałą NSA z dnia 10 stycznia 2011 r. sygn. akt II OSP 2/10 (ONSA i WSA nr 2 z 2011 r., poz. 22), którą Sąd jest związany, przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego nie stanowi podstawy wydania decyzji nakładającej na inwestora obowiązek złożenia przewidzianego w art. 32 ust. 4 pkt 2 tej ustawy oświadczenia o posiadanym prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Po drugie Sąd nie podziela stanowiska organu odwoławczego co do wykładni treści art. 3 pkt 11 w zw. z art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego i w związku z art. 47 § 2, art. 48, art. 49, art. 191 kodeksu cywilnego. W szczególności nie jest w tym względzie wystarczające oparcie się jedynie na literalnym brzmieniu treści art. 3 pkt 11 Prawa budowlanego, jak to uczynił organ odwoławczy. Dokonując zaś wykładni systemowej i logicznej tego przepisu należy przy uwzględnieniu treści art. 47 § 2, art. 48, art. 49 i art. 191 kodeksu cywilnego dojść zdaniem Sądu do wniosku, że dla wykonania niektórych robót budowlanych wystarczające jest jedynie dysponowanie urządzeniami przesyłowymi o jakich mowa w art. 49 § 1 k.c., które to dysponowanie należy uznać na użytek Prawa budowlanego za tożsame z dysponowaniem nieruchomością o jakim mowa w art. 3 pkt 1 i art. 32 ust. 4 pkt 2 tejże ustawy. Zgodnie zaś zarówno z treścią protokołu z oględzin jak i z treścią pisma wykonawcy robót sporne roboty budowlane zostały wykonane bez wchodzenia na działkę nr [...]. Ustalenie takie dokonane przez organ pierwszej instancji nie zostało przy tym przez właścicieli działki nr [...] zakwestionowane. Należy też zważyć, że przy przyjęciu wykładni przepisów dokonanych przez organ odwoławczy nie wiadomo kto jest właścicielem urządzenia przesyłowego na którym dokonano robót budowlanych. Takiego właściciela organ odwoławczy bowiem nie wskazał jak również nie wskazał jednoznacznego sposobu i podstaw prawnych jego ustalenia. Dokonując rozważań co do właściciela urządzeń przesyłowych o jakich mowa w art. 49 k.c. pominął organ odwoławczy treść § 2 tego przepisu, z którego wynika zdaniem Sądu (a contrario), że przedsiębiorca jest właścicielem takich urządzeń, jeżeli poniósł on koszty ich budowy. W konsekwencji nawet gdyby przyjąć, że do oceny legalności objętych postępowaniem robót budowlanych było konieczne wykazanie się przez inwestora prawem własności urządzenia, na którym prace te zostały wykonane względnie wykazanie, że urządzenie to wchodzi w skład przedsiębiorstwa lub zakładu inwestora (co przyjął organ pierwszej instancji) to weryfikacji takiego ustalenia (w związku z treścią odwołania) mógł i powinien dokonać organ odwoławczy przy uwzględnieniu treści art. 136 k.p.a., czego nie uczynił. Zdaniem Sądu, wbrew odmiennemu stanowisku organu odwoławczego, podstawy uchylenia decyzji organu pierwszej instancji nie mogła stanowić okoliczność, że w postępowaniu przed tym organem nie brał udziału w charakterze strony I. S. jako właściciel działki nr [...]. Z przedstawionych Sądowi akt administracyjnych wynika bowiem, że organ pierwszej instancji doręczył mu zawiadomienie o wszczęciu postępowania. Również z rozdzielnika decyzji tego organu wynika, że decyzja ta powinna mu być doręczona. Nadto w związku z treścią art. 28 k.p.a. organ odwoławczy nie wykazał jakiego to interesu lub uprawnienia właściciela tej działki dotyczyło to postępowanie, w sytuacji gdy nie kwestionował on legalności objętych postępowaniem robót i wyraził przed ich wykonaniem zgodę na ich realizację z wykorzystaniem jego działki.

W odniesieniu do stanowiska uczestnika postępowania W. Z. Sąd podkreślił, że za przyjęciem, iż w wyniku wykonania spornych robót budowlanych doszło do zmiany parametrów technicznych objętej nimi linii energetycznej nie przemawia okoliczność, że w wyniku zastosowania nowych izolatorów doszło do zmiany wysokości zawieszenia przewodów roboczych nad powierzchnią jego działki, w sytuacji gdy jak zdaje się wynikać ze zdjęć dołączonych do wniosku różnica w tej wysokości była niewielka i sprowadzała się do zwiększenia a nie zmniejszenia tej wysokości. Nawet gdyby przyjąć, że doszło w ten sposób do zmiany tych parametrów to inna ocena tych robót byłaby możliwa jedynie gdyby jednocześnie ustalono, że dotyczy to parametrów charakterystycznych dla tej linii (jako obiektu budowlanego) w rozumieniu art. 3 pkt 7a Prawa budowlanego. W przeciwnym przypadku, nawet przy przyjęciu, że sporne roboty stanowiły przebudowę linii to i tak w związku z treścią art. 29 ust. 2 pkt 11 i art. 30 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego mogły być realizowane w oparciu o zgłoszenie.

Po przeprowadzeniu ponownego postępowania odwoławczego decyzją z dnia [...] r. nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. utrzymał w mocy zaskarżone doń rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne umarzające postępowanie w sprawie samowolnego remontu napowietrznej linii energetycznej w obrębie działki nr [...]. W uzasadnieniu organ II instancji zrelacjonował przebieg postępowania administracyjnego. Zaakcentował, że zgodnie ze wskazaniami zawartymi w prawomocnym wyroku tut. Sądu z dnia 16 grudnia 2011 r. sygn. akt II SA/Gl 540/11 postanowieniem z 28 czerwca 2012 r., uzupełnionym postanowieniem z dnia 24 lipca 2012 r. wezwał spółkę "B" S.A. w K. do wskazania, czy linia energetyczna, obejmująca m. in. słup położony na działkach nr [...] i [...] w Z., której remont stanowi przedmiot niniejszego postępowania, wchodzi w skład przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 49 § 1 k.c. W odpowiedzi na powyższe wezwanie zobowiązana Spółka wskazała, że sporny słup wchodzi w skład przedsiębiorstwa "B" S.A. w K. w rozumieniu art. 49 § 1 k.c. w zw. z art. 551 k.c. W konsekwencji po dokonaniu analizy zgromadzonych akt sprawy oraz zapoznaniu się z twierdzeniami i zarzutami, podnoszonymi przez odwołującego się, a także po dokonaniu analizy wytycznych wykazanych w zapadłym w sprawie wyroku sądu administracyjnego organ II instancji stwierdził, że organ powiatowy słusznie umorzył postępowanie, gdyż roboty budowlane będące jego przedmiotem były prowadzone w oparciu o skutecznie złożone zgłoszenie, w zgodzie z tym zgłoszeniem. Były one zatem legalne i nie noszą znamion samowoli budowlanej, co uniemożliwia jakąkolwiek władczą ingerencję organów nadzoru budowlanego w tym zakresie. Inwestor otrzymał bowiem zaświadczenie o przyjęciu zgłoszenia z dnia 16 listopada 2009 r., znak: [...], obejmujące swym zakresem także sporny słup energetyczny. Z zaświadczenia tego wynika, że prace nie mogą być prowadzone na działce nr [...], tj. nieruchomości należącej do Skarżącego. W istocie prace były prowadzone nie tyle na nieruchomości Skarżącego, co na samym słupie energetycznym. Ten zaś nie jest częścią składową nieruchomości, gdyż zgodnie z art. 49 Kodeksu cywilnego: "urządzenia służące do doprowadzania (...) energii elektrycznej oraz inne urządzenia podobne nie należą do części składowych nieruchomości, jeżeli wchodzą w skład przedsiębiorstwa" co ma miejsce w rozpatrywanej sprawie, jak wykazało postępowanie dowodowe uzupełniające przed organem odwoławczym. Odnosząc się do zarzutów W. Z. organ II instancji podkreślił, że bez wątpienia nie jest zasadny formułowany przez Skarżącego zarzut, iż organ pierwszej instancji nie rozpoznał w ramach postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją wniosku strony o sprawdzenie legalności istnienia linii energetycznej relacji L-Z. Wskazać bowiem należy, że kwestia legalności linii jest przedmiotem rozpatrywania przez PINB w Z. w ramach odrębnego postępowania. Przedmiotem zaś postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją był wyłącznie remont linii energetycznej 110 kV w obrębie działki nr [...], a objęcie tym postępowaniem także pozostałych kwestii związanych z przedmiotową linią energetyczną stanowiłoby niedopuszczalne rozszerzenie przedmiotu postępowania. Skarżący podnosi nadto w odwołaniu, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. nie ustalił daty wykonywanego samowolnie remontu linii energetycznej 110 kV w obrębie działki nr [...]. Zarzutu tego nie można uznać za zasadny, gdyż zarówno Inwestor jak i sam Skarżący w sposób zgodny wskazywali w pismach zgromadzonych w toku postępowania daty wykonania remontu. Podnoszone zaś przez Skarżącego kwestie dotyczące braku zawiadomienia prokuratury o popełnieniu przez Inwestora czynu zabronionego oraz braku rozpoznania zarzutu strony, iż remont linii napowietrznej 110 kV doprowadził do zmiany parametrów technicznych linii, pozostają w chwili obecnej bez wpływu na wynik sprawy. Ponadto nieustosunkowanie się organu pierwszej instancji do obu powyższych kwestii było logiczną konsekwencją uznania przez ten organ, że w sprawie nie doszło do samowoli budowlanej, i przyjęcia, że postępowanie stało się bezprzedmiotowe. Zgodnie z zapadłym w sprawie wyrokiem sądu bezzasadny jest także zarzut Skarżącego, iż organ powiatowy w błędny sposób ustalił strony przedmiotowego postępowania. Jak wskazał bowiem sąd, stronami w tym wypadku byli tylko Skarżący oraz Inwestor, a to z uwagi na uprzednie wyrażenie przez właścicieli działki oznaczonej nr [...] zgody na realizację remontu. Niesłuszny jest także zarzut Skarżącego odnoszący się do zastosowania przez organ pierwszej instancji przepisów Kodeksu cywilnego. Nie można przyjąć, że organy nadzoru budowlanego nie mogą zastosować czy też odwoływać się do przepisów z innych gałęzi prawa niż prawo administracyjne, w szczególności gdy przepisy te nie są podstawą prawną orzeczenia. Nie sposób bowiem inaczej, niż w oparciu o określone w Kodeksie cywilnym zasady, wyznaczyć chociażby prawidłowo krąg stron postępowania (gdyż to właśnie Kodeks cywilny reguluje kwestie związane z własnością).

Pismem z dnia 23 października 2012 r. W. Z. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na decyzję organu II instancji, podnosząc wobec niej zarzuty:

1/ Nieprawidłowej oceny przez organy I oraz II instancji dowodu z Zaświadczenia Starosty [...] z dnia 16 listopada 2009 r. znak: [...], dotyczącego przyjęcia zgłoszenia prac budowlanych na linii 110 kV relacji L – Z.

2/ Braku rozpoznania przez organy I oraz II instancji zarzutu strony dotyczącego dokonanej zmiany zasadniczego parametru obiektu energetycznego w obrębie działki nr [...]. W wyniku przebudowy linii napowietrznej 110 kV w miesiącu październiku 2010 roku zmianie uległa wysokość zawieszenia przewodów roboczych, co wywołało zmianę wielkości natężenia promieniowania elektromagnetycznego nad powierzchnią działki.

3/ Bezczynności [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego w okresie od dnia 16 marca 2012 r. do dnia 28 czerwca 2012 r., powodującej nieterminowe załatwienie sprawy.

4/ Nieprawidłowego ustalenia przez organ odwoławczy stron postępowania i nieuprawnionego doręczenia skarżonej decyzji I. S., osobie nie będącej wg ustaleń Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach (wyrok z dnia 16 grudnia 2012 r., sygn. akt II SA/GI 540/22) stroną niniejszego postępowania.

W konsekwencji skarżący wniósł o:

1/ Uchylenie zaskarżonej decyzji [...] WINB w K. oraz poprzedzającej ją decyzji PINB w Z. nr [...] z dnia [...] r.

2/ Nakazanie przez Sąd organom administracyjnym ponownej oceny dowodów oraz przeprowadzenia zawnioskowanych dowodów i czynności, a także nakazanie merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy przez organ II instancji.

3/ Dopuszczenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny dowodu z postanowienia Sądu Rejonowego w Z. VI wydział Karny z dnia [...] roku (sygn. akt VI [...]) prawomocnie uznającego W. Z. współwłaściciela działki nr [...] za pokrzywdzonego, w związku z istnieniem i bieżącą eksploatacją na jego działce linii 110 kV.

4/ Dopuszczenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny dowodu z protokołu rozbieżności z dnia 30 lipca 2009 r. z rokowań pomiędzy pełnomocnikiem "A" S.A. a W. Z., w przedmiocie braku zgody właściciela działki nr [...] na wejście w teren dla prowadzenia robot budowlanych na linii 110 kV relacji L-Z w 2010 r. Niniejszy dowód skarżący powołuje ponadto na okoliczność ustalonego zakresu robót budowlanych na linii 110 kV relacji L-Z, bezpośrednio przyznanego przez Spółkę "A".

W uzasadnieniu skarżący ponowił wyrażane już we wcześniejszych fazach postępowania twierdzenia, iż w przyjętym zgłoszeniu działka nr [...] nie została wymieniona. Zdaniem skarżącego jak jednoznacznie wynika tym samym z dowodów zgromadzonych w aktach postępowania właśnie na "wyłączonej przez Starostę części słupa nr 6 położonego w zdecydowanej części na działce nr [...] " przeprowadzono w 2010 r. roboty budowlane w warunkach samowoli. Ustalenia dotyczące usytuowania i przebiegu przebudowywanej linii 110 kV w stosunku do granic działki nr [...] potwierdza bowiem opinia techniczna biegłego geodety z dnia 28 lipca 2009 r. Metalowe wysięgniki linii, na których w ramach przeprowadzonej przebudowy linii wymieniono izolatory, znajdują się w całości na działce nr [...]. Dowodowa mapa załączona do opinii biegłego wskazuje także, że każdy z przewodów zewnętrznych remontowanej linii energetycznej oddalony jest od osi słupa o 3 metry i zawieszony jest na izolatorach znajdujących się nad terenem działki nr [...] mocowanych do wysięgnika linii. Skarżący podnosi zarzut, że w zaskarżonej decyzji brak odniesienia się do powołanego w sprawie ww. dowodu.

Skarżący podnosi nadto ponownie, iż naruszone przez Spółkę "B" prawo własności działki nr [...] rozciąga się również na przestrzeń ponad gruntem w jego geodezyjnych granicach. Zatem wykonywane prace związane z przebudową linii relacji: L-Z wykonywane były na terenie działki nr [...], która nie została wymieniona wśród działek objętych przedmiotowym zgłoszeniem przyjętym przez Starostę [...]. Skarżący poddaje pod ocenę Sądu nierozpoznany przez organy I oraz II instancji zarzut zmiany parametrów obiektu budowlanego w obrębie działki nr [...] powstały w wyniku przebudowy tego obiektu w październiku 2010 r., co skutkuje powstałą zmianą wielkości natężenia promieniowania elektromagnetycznego nad powierzchnią działki, mającą wpływ na możliwość jej racjonalnego zagospodarowania. W związku z powyższym pod ocenę i rozwagę Sądu skarżący poddaje brak ustalenia przez organy czy w związku z powyższym był to remont linii czy też jej przebudowa. Odnośnie wnioskowanego przez skarżącego dopuszczenia dowodu z postanowienia Sądu Rejonowego w Z. VI Wydział Karny z dnia [...] r. (sygn. akt VI [...]) skarżący stwierdził, że jeżeli zostało prawomocnie ustalone przez Sądy, że linia energetyczna 110 kV w obrębie działki nr [...] jest nielegalnie wybudowana i nielegalnie eksploatowana, to nie może być ww. linia przy sprzeciwie właścicieli działki na której się znajduje legalnie remontowana. Oznacza to, że Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. nie dopełnił ciążącego na nim obowiązku wszechstronnego zbadania sprawy, oraz przeprowadzenia dowodów służących ustaleniu stanu faktycznego, czym naruszył zasady sformułowane w art. 7 oraz art. 77 k.p.a. Dodatkowo skarżący podniósł, że znajdujące się w aktach sprawy niepotwierdzone lub wadliwie potwierdzone za zgodność z oryginałem kserokopie pochodzące od Spółki "A" nie mają mocy dowodowej i jako takie winny zostać pominięte przy ocenie dowodów.

Skarga została wniesiona w terminie.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty, które zawarł był w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Dodatkowym pismem procesowym z dnia 25 lutego 2013 r. skarżący W. Z. stwierdził, że do oświadczenia Spółki "B" wskazującego, że przedmiotowy słup energetyczny wchodzi w skład przedsiębiorstwa nie dołączono pełnomocnictwa do składania oświadczeń w imieniu Spółki, nie dołączono też dokumentów co do całości linii energetycznej. Zdaniem skarżącego dowody w sprawie obejmować winny całą linię, której remontu dokonywano a nie jeden tylko słup. Skarżący podtrzymał także swoją tezę, iż dysponowanie rzeczą ruchomą nie jest tożsame z dysponowaniem nieruchomością na cele budowlane.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez m.in. kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej bądź w postanowieniu z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. 2012, poz. 270 z późn. zm., zwanej dalej: p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.

Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że nie jest ona dotknięta uchybieniami uzasadniającymi jej wzruszenie, a tym samym przedmiotowa skarga, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, nie mogła zostać uwzględniona.

W pierwszej kolejności wskazać w tym miejscu należy, że zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. W myśl natomiast utrwalonego w tej mierze orzecznictwa wyłączenie związania oceną prawną i jej konsekwencjami w postaci zawartych w wyroku wskazań co do dalszego postępowania, może nastąpić tylko w razie istotnej zmiany stanu faktycznego lub zmiany przepisów prawa, a także po wzruszeniu wyroku w wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej – por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lutego 2007 r., sygn. akt II GSK 240/06. Okoliczności te w niniejszej sprawie nie wystąpiły. Zaakcentowania wymaga, iż ocena prawna dotyczy dotychczasowego postępowania w sprawie, zaś "wskazania" określają sposób postępowania w przyszłości. Wskazania stanowią więc konsekwencję oceny prawnej, zwłaszcza oceny przebiegu postępowania przed organami administracyjnymi i rezultatu tego postępowania w postaci materiału procesowego zebranego w sprawie. Ich celem jest zapobieżenie w przyszłości błędom stwierdzonym przez sąd administracyjny w trakcie kontroli zaskarżonego orzeczenia – por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 września 2007 r., sygn. akt II FSK 209/07.

W konsekwencji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, podobnie jak orzekające w sprawie organy, związany jest ocenami i wskazaniami wyrażonymi przez tut. Sąd w prawomocnym wyroku z dnia 16 grudnia 2011 r. sygn. akt II SA/Gl 540/11, a tym samym nie może w odmienny sposób ocenić kwestii w wyroku tym przesądzonych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w obecnym składzie nie podejmuje zatem rozważań dotyczących tego czy w przypadku remontu urządzenia przesyłowego, który to remont nie wymagał wejścia na działkę skarżącego (okoliczność tę w wyroku uznano za udowodnioną), przedsiębiorca, który poniósł koszt budowy urządzenia obowiązany był wykazać się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane albowiem Sąd, w wyroku przywołanym powyżej, przesądził, iż dla wykonania takich robót wystarczające jest jedynie dysponowanie urządzeniami przesyłowymi, a tym samym zgoda lub jej brak ze strony właściciela gruntu nie ma w takiej sytuacji znaczenia prawnego. Sąd przesądził też, że roboty wykonane zostały na podstawie skutecznego ich zgłoszenia, a wymagały wejścia jedynie na działkę nr [...], na co właściciel tamtej działki wyraził zgodę. Sąd przesądził nadto, nie podzielając w tej mierze twierdzeń W. Z., iż z okoliczności sprawy nie wynika by w wyniku wykonania spornych robót doszło do zmiany parametrów technicznych linii energetycznej. Nawet zresztą przy przyjęciu, iż sporne roboty stanowiłyby przebudowę linii to i tak stosownie do art. 29 ust. 2 pkt 11 i art. 30 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego mogły być realizowane w oparciu o zgłoszenie.

Tym samym Sąd w obecnym składzie podjąć może jedynie ocenę formalnej i merytorycznej poprawności przeprowadzonego po raz kolejny postępowania odwoławczego w aspektach do tej pory nie przesądzonych oraz zgodności decyzji drugoinstancyjnej z kwestiami w ww. wyroku przesądzonymi.

Dokonując takiej oceny Sąd stwierdził, że organ zrealizował wskazania zawarte w ww. wyroku a wydana przezeń decyzja jest formalnie i merytorycznie poprawna.

W ponownie prowadzonym postępowaniu, stosownie do wskazań zawartych w przywołanym wyżej wyroku, organ II instancji postanowieniem z [...] r., uzupełnionym postanowieniem z dnia [...] r. wezwał spółkę "B" S.A. w K. do wskazania, czy linia energetyczna, obejmująca m. in. słup położony na działkach nr [...] i [...] w Z., której remont stanowi przedmiot niniejszego postępowania, wchodzi w skład przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 49 § 1 k.c. W odpowiedzi na powyższe wezwanie zobowiązana Spółka wskazała, że sporny słup wchodzi w skład przedsiębiorstwa "B" S.A. w K. w rozumieniu art. 49 § 1 k.c. w zw. z art. 551 k.c. W konsekwencji po dokonaniu analizy zgromadzonych akt sprawy oraz zapoznaniu się z twierdzeniami i zarzutami podnoszonymi przez odwołującego się organ II instancji stwierdził, że organ powiatowy słusznie umorzył postępowanie, gdyż roboty budowlane będące jego przedmiotem były prowadzone w oparciu o skutecznie złożone zgłoszenie, w zgodzie z tym zgłoszeniem. Były one zatem legalne i nie noszą znamion samowoli budowlanej, co uniemożliwia jakąkolwiek władczą ingerencję organów nadzoru budowlanego w tym zakresie. Inwestor otrzymał bowiem zaświadczenie o przyjęciu zgłoszenia z dnia 16 listopada 2009 r., znak: [...], obejmujące swym zakresem także sporny słup energetyczny. Z zaświadczenia tego wynika, że prace nie mogą być prowadzone na działce nr [...], tj. nieruchomości należącej do Skarżącego. Zgodnie z ustaleniem tym prace były prowadzone nie na nieruchomości Skarżącego, a jedynie na samym słupie energetycznym dostępnym z terenu działki nr [...] (bez wejścia na działkę nr [...]). Słup zaś nie jest częścią składową nieruchomości, gdyż zgodnie z art. 49 Kodeksu cywilnego: "urządzenia służące do doprowadzania (...) energii elektrycznej oraz inne urządzenia podobne nie należą do części składowych nieruchomości, jeżeli wchodzą w skład przedsiębiorstwa" co ma miejsce w rozpatrywanej sprawie, jak wykazało postępowanie dowodowe uzupełniające przed organem odwoławczym.

W konsekwencji powyższych ustaleń i analizy całokształtu materiału dowodowego dokonaną przez organ II instancji ocenę, iż PINB w Z. poprawnie umorzył postępowanie w sprawie samowolnego remontu napowietrznej linii energetycznej w obrębie działki nr [...] ocenić należy, zdaniem Sądu, jako w pełni prawidłową. W myśl bowiem art. 105 § 1 k.p.a. gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Sprawa administracyjna jest bezprzedmiotowa w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. wtedy, gdy nie ma materialnoprawnych podstaw do władczej, w formie decyzji administracyjnej, ingerencji organu administracyjnego. Wówczas jakiekolwiek rozstrzygnięcie merytoryczne pozytywne, czy negatywne staje się prawnie niedopuszczalne (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lutego 2006 r., sygn. akt I OSK 967/05). Bezprzedmiotowym może być zatem postępowanie zarówno z powodu braku przedmiotu faktycznego do rozpatrzenia sprawy, jak również z powodu braku podstawy prawnej do wydania decyzji w zakresie żądania wnioskodawcy (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 stycznia 2006 r., sygn. akt II SA 428/01). W konsekwencji postępowanie można zakwalifikować jako bezprzedmiotowe, gdy sprawa indywidualna nie podlegała i nie podlega merytorycznemu załatwieniu w drodze decyzji administracyjnej lub postanowienia.

Tym samym skoro w wyniku przeprowadzonego postępowania ustalono, iż kwestionowane przez skarżącego roboty zostały wykonane na podstawie skutecznego zgłoszenia, zgodnie z jego treścią to prowadzone przez PINB w Z. postępowanie w sprawie samowolnego remontu organ zobligowany był umorzyć z uwagi na jego bezprzedmiotowość. Prawidłowo zatem organ II instancji utrzymał zaskarżone doń rozstrzygniecie w mocy.

W efekcie zarzuty podniesione przez W. Z. w skardze nie mogły zostać uwzględnione. Odnosząc się do nich kolejno podkreślenia wymaga, że zarzuty skarżącego odnośnie interpretacji przez organy zaświadczenia Starosty [...] dotyczącego przyjęcia zgłoszenia prac remontowych i oceny przez organy wpływu robót na parametry obiektu energetycznego podnoszą ponownie kwestie będące już przedmiotem oceny przez WSA w Gliwicach, które to kwestie, jak to wskazano powyżej, Sąd przesądził w wyroku z dnia 16 grudnia 2011 r. nie zgadzając się w tej mierze z twierdzeniami skarżącego. W konsekwencji przesądzenia wówczas przez Sąd, że przedmiotowe prace remontowe, prowadzone bez wejścia na działkę skarżącego, nie wymagały legitymowania się przedsiębiorstwa w skład którego wchodzi słup prawem do dysponowania gruntem, bezprzedmiotowym był także wniosek skarżącego by Sąd dopuścił dowód z protokołu rozbieżności z 2009 r., w którym skarżący nie zgadzał się na wejście na teren jego nieruchomości. Nie mogły także zostać uwzględnione tezy i oceny skarżącego co do samowolnej budowy w przeszłości linii energetycznej, kwestia ta nie jest bowiem przedmiotem niniejszego postępowania. Problem legalności budowy linii stanowi bowiem przedmiot odrębnych postępowań, a przedmiotem postępowania zakończonego zaskarżoną obecnie decyzją był tylko i wyłącznie remont linii energetycznej 110 kV w obrębie działki nr [...]. Odnośnie zarzutu skarżącego, iż w okresie 3 miesięcy tj. od 16 marca 2012 r. do 28 czerwca 2012 r. organ II instancji pozostawał w bezczynności należy zauważyć, że w okresie tym skarżący, którego zdaniem bezczynność miała miejsce, uprawniony był do wniesienia w tej mierze stosownej skargi. Obecnym zaś przedmiotem postępowania nie jest bezczynność organu lecz jego działanie w postaci wydania zaskarżonej decyzji. Nie mógł także wpłynąć na rozstrzygnięcie sprawy zarzut skarżącego o naruszeniu przez organ II instancji prawa poprzez doręczenie zaskarżonej decyzji także I. S., uchybienie to, pozostające bez związku z merytoryczną oceną sprawy, uznać należy bowiem za nieistotne. Kolejny zarzut skarżącego to zarzut dopuszczenia przez organy w charakterze dowodów niepotwierdzonych bądź wadliwie potwierdzonych, zdaniem W. Z., za zgodność z oryginałem, dokumentów pochodzących od Spółki "A". Sąd podkresla jednak, iż dokumenty te zawarte w aktach administracyjnych były już przedmiotem oceny przez WSA w Gliwicach w postępowaniu zakończonym przywoływanym wyżej prawomocnym wyrokiem z dnia 16 grudnia 2011 r. Odnośnie z kolei pisma Dyrektora Dystrybucji "B" S.A. Oddział w B. z dnia 3 sierpnia 2012 r., w którym to piśmie Dyrektor poinformował, iż słup położony w obrębie działki nr [...] wchodzi w skład przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 49 § 1 k.c., które skarżący kwestionuje albowiem do pisma Dyrektor nie dołączył stosownego pełnomocnictwa, Sąd zauważa, że skarżący nie zakwestionował merytorycznej treści udzielonej na wezwanie organu przez Spółkę odpowiedzi nie uprawdopodobniając by w istocie przedmiotowy słup nie wchodził w skład przedsiębiorstwa i stanowił własność innego podmiotu. Zarzut zaś, iż pismo Spółki odnosiło się jedynie do słupa i działki nr [...], nie zaś całości linii energetycznej nie może być wzięty pod uwagę z uwagi na zakreślony przedmiot kontrolowanego postępowania administracyjnego. Nie mogły wreszcie zmienić dokonanej przez Sąd oceny sprawy przedłożone przez skarżącego postanowienia Sądu Rejonowego Wydziału VI Karnego w Z. (z dnia [...] r. sygn akt VI [...] i z dnia [...] r. sygn. akt VI [...]) albowiem wbrew skarżącemu nie rozstrzygają one kwestii legalności linii energetycznej.

W konsekwencji przedstawionych wyżej wywodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach nie uwzględnił skargi i na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.