Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 718/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2022-02-01 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 15 ust. 6
journal: Dz.U. 2020 poz 1341
law: Ustawa z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Urszula Wiśniewska Sędziowie sędzia WSA Agnieszka Olesińska (spr.) sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 1 lutego 2022 r. sprawy ze skargi Z. Z. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oddala skargę


UZASADNIENIE

W dniu [...] maja 2018 r. za pośrednictwem aplikacji eWniosekPlus do Biura Powiatowego ARiMR w T. wpłynął wniosek Z. Z. (Skarżący) o przyznanie płatności na rok 2018. Producent rolny ubiegał się o przyznanie następujących płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego: jednolitej płatności obszarowej (JPO) do powierzchni 54,68 ha, płatności z tytułu praktyk rolniczych korzystnych dla klimatu i środowiska (płatności za zazielenienie), płatności dodatkowej (redystrybucyjnej), płatności związanej do powierzchni upraw buraków cukrowych do 7,01 ha oraz płatności związanej do zwierząt gatunku bydło domowe (Bos taurus) do 20 sztuk zwierząt. Skarżący przedłożył także umowy kontraktacji buraków cukrowych na dostawy w kampanii cukrowniczej 2018/2019, zawarte w dniach [...] sierpnia 2017 r. i [...] lutego 2018 r. ze Spółdzielnią Rolników "R. ".

W wyniku rozpatrzenia wniosku Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w T. wydał w dniu [...] stycznia 2019 r. decyzję w sprawie przyznania Skarżącemu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Na mocy tej decyzji organ I instancji przyznał stronie płatność JPO do powierzchni stwierdzonej, wynoszącej 54,68 ha, płatność za zazielenienie do powierzchni stwierdzonej dla JPO, płatność redystrybucyjną do powierzchni 27,00 ha, płatność związaną do powierzchni upraw buraków cukrowych do 7,01 ha oraz płatność związaną do zwierząt gatunku bydło domowe (Bos taurus) do 20 sztuk zwierząt. Wszystkie przyznane płatności zostały pomniejszone w wyniku zastosowania współczynnika korygującego, określonego w art. 8 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 oraz z rozporządzenia wykonawczego do tego rozporządzenia. Ponadto Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w T. przyznał Skarżącemu kwotę [...]zł z tytułu zwrotu dyscypliny finansowej. Przedmiotowa decyzja została doręczona producentowi rolnemu, za pośrednictwem Poczty [...], w dniu [...] stycznia 2019 r. Realizacja płatności przyznanych decyzją nastąpiła na rachunek bankowy wskazany przez rolnika we wniosku o wpis do ewidencji producentów w dniu [...] października 2018 r. (płatność zaliczkowa) oraz w dniu [...] lutego 2019 r. (płatność końcowa).

W dniu [...] maja 2021 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w T. zawiadomieniem wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, przyznanych Skarżącemu na mocy decyzji w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, w związku ze stwierdzeniem nieprawidłowości polegających na pobraniu nienależnych płatności za rok 2018 z tytułu płatności do powierzchni upraw buraków cukrowych. Zawiadomienie zostało doręczone skarżącemu w dniu [...] czerwca 2021 r.

Dnia [...] czerwca 2021 r. (data stempla pocztowego) do Biura Powiatowego ARiMR w T. wpłynęło pismo strony postępowania, w którym przedstawił swoje stanowisko w sprawie i argumenty na jego poparcie.

W dniu [...] lipca 2021 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w T. wydał decyzję o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2018. Na mocy tej decyzji organ I instancji ustalił Skarżącemu kwotę nienależnie pobranych płatności w wysokości [...] zł. W uzasadnieniu organ wskazał, że przyczyną ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności było stwierdzenie, że wnioskodawca nie spełniał warunków do uzyskania płatności cukrowej za rok 2018. Wynikało to z faktu, że wnioskodawca nie zawarł umowy kontraktacyjnej z uznaną grupą producentów rolnych, uznaną organizacją producentów lub uznanym zrzeszeniem organizacji producentów, której był członkiem. Spółdzielnia Rolników "R." z którą Z. Z. zawarł umowę kontraktacji dołączoną do wniosku została wykreślona z Rejestru grup producentów rolnych w dniu [...] marca 2017 r. na podstawie decyzji Dyrektora Oddziału Terenowego Agencji R. Rolnego w B.. Jednocześnie organ I instancji nie stwierdził, aby w sprawie zaistniały podstawy do odstąpienia od ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności lub przesłanki uzasadniające odstąpienie od dochodzenia zwrotu. Przedmiotowa decyzja została doręczona producentowi rolnemu, za pośrednictwem Poczty [...], w dniu [...] lipca 2021 r.

W wyniku rozpatrzenia odwołania, Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w T. decyzją z dnia [...] sierpnia 2021 r. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w T. z dnia [...] lipca 2021 r. Decyzja ta została skutecznie doręczona Skarżącemu dnia [...] września 2021 r.

W uzasadnianiu organ wskazał, że reguły ustalające przyznawanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego zawarte są zarówno w przepisach prawa krajowego, jak i prawodawstwie wspólnotowym. Spośród przepisów prawa krajowego reguły te zostały określone w szczególności w ustawie z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2020 r., poz. 1341 ze. zm., dalej "ustawa o płatnościach"). W ramach kampanii przyjmowania wniosków 2018, zgodnie z art. 22 ust. 1 przywołanej ustawy, wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich i płatności niezwiązanej do tytoniu, wniosek o wypłatę tych płatności, deklarację, o której mowa w art. 18 rozporządzenia nr 809/2014, z uwzględnieniem art. 17 ust. 3 lit. b rozporządzenia nr 809/2014, składać należało za pomocą formularza udostępnionego na stronie internetowej Agencji.

Zgodnie z art. 15 ust. 6 ustawy o płatnościach, płatność związana do powierzchni upraw buraków cukrowych jest przyznawana rolnikowi:

1) jeżeli zawarł:

a) umowę dostawy, o której mowa w pkt 5 w sekcji A w części II załącznika II do rozporządzenia nr 1308/2013, która określa również powierzchnię gruntów, na której rolnik jest zobowiązany uprawiać buraki cukrowe, lub

b) umowę z:

grupą producentów rolnych, której jest członkiem, lub

organizacją producentów uznaną na podstawie rozporządzenia nr 1308/2013, której jest członkiem, lub

zrzeszeniem organizacji producentów uznanym na podstawie rozporządzenia nr 1308/2013, do którego należy organizacja producentów, której jest członkiem,

w której rolnik zobowiązuje się do wytworzenia i dostarczenia grupie, organizacji lub zrzeszeniu określonej ilości buraków cukrowych z określonej powierzchni gruntów, a grupa, organizacja lub zrzeszenie zobowiązują się te buraki odebrać w umówionym terminie, zapłacić za nie umówioną cenę i przeznaczyć te buraki na produkcję cukru;

2) do powierzchni uprawy buraków cukrowych, lecz nie większej niż powierzchnia gruntów określona w umowie, o której mowa w pkt 1.

Z powyższego przepisu wynika, że w celu uzyskania płatności związanej do uprawy buraków cukrowych, wnioskodawca musi spełnić jeden z dwóch określonych powyżej warunków: albo zawarcie umowy dostawy, o której mowa w pkt. 1 lit. a, albo umowę z grupą producentów, o której mowa w pkt. 1 lit. b.

W przedmiotowej sprawie organ nie uznał, by spełniony został warunek określony w art. 15 ust. 6 pkt 1 lit. b ustawy. Skarżący zawarł umowę kontraktacyjną ze Spółdzielnią Rolników "R.". Na mocy decyzji Dyrektora Oddziału Terenowego Agencji R. Rolnego w B. z dnia [...] marca 2017 r. o stwierdzeniu niespełniania przez grupę warunków uznania, Spółdzielnia Rolników "R." została wykreślona z Rejestru grup producentów rolnych, nie jest więc od tego momentu (i nie była w roku 2018) "grupą producentów" w rozumieniu wskazanego przepisu.

Skarżący powołuje się m.in. na definicję umowy dostawy, zawartą w pkt 5 w sekcji A w części II załącznika II do rozporządzenia 1308/2013. Zgodnie z tą definicją, "umowa dostawy" oznacza umowę dostawy buraków do produkcji cukru zawartą pomiędzy sprzedawcą a przedsiębiorstwem. Jednocześnie Skarżący powołuje się na brak definicji przedsiębiorstwa we wskazanym rozporządzeniu, a także w rozporządzeniu 1306/2013, do którego odsyła art. 3 rozporządzenia 1308/2013.

Zdaniem Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w T., interpretacja przedstawiona przez stronę nie jest właściwa. Przyjmując ją, można dojść do wniosku, że pod pojęciem "przedsiębiorstwo" można by rozumieć dowolne przedsiębiorstwo, działające w dowolnym sektorze rolnictwa, a nawet nie mające z rolnictwem nic wspólnego. Brak wyrażonej wprost definicji przedsiębiorstwa nie uprawnia do rozszerzającej wykładni tego pojęcia.

Organ wskazał, że rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1308/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające wspólną organizację rynków produktów rolnych oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 922/72, EWG) nr 234/79, (EWG) nr 1037/2001 i (WE) nr 1234/2007 (Dz. U. UE L z dnia 20 grudnia 2013 r.) powinno być rozumiane z uwzględnieniem wszystkich przepisów w nim zawartych, również z uwzględnieniem preambuły do tego rozporządzenia. W kontekście zakresu regulacji, celów rozporządzenia i przepisów preambuły należy zauważyć, że w odniesieniu do rynku cukru pod pojęciem "przedsiębiorstwa" należy rozumieć przedsiębiorstwa cukrownicze, czyli w szczególności dokonujące przetwórstwa buraków cukrowych. Analiza przepisów rozporządzenia 1308/2013 doprowadziła organ do wniosku, że prawodawca wspólnotowy jako "przedsiębiorców" w odniesieniu do rynku cukru jednoznacznie rozumiał podmioty cukrownicze, czyli zajmujące się produkcją cukru.

Z kolei analiza wpisu Spółdzielni Rolników "R." w Krajowym Rejestrze Sądowym wskazuje, że podmiot ten nie prowadził tego rodzaju działalności. Wynika to wprost z zapisów w Dziale 3 Rubryce 1 – Przedmiot działalności, gdzie produkcja cukru nie została wymieniona. Ponadto należy zauważyć, że Spółdzielnia Rolników "R." sama jest stroną umowy z podmiotem zajmującym się produkcją cukru – spółką N. [...] S.A. z siedzibą w O.. Nie można więc – zdaniem organu – uznać, że Skarżący zawarł umowę z grupą producentów, której jest członkiem, lub organizacją producentów uznaną na podstawie rozporządzenia nr [...], której jest członkiem, lub zrzeszeniem organizacji producentów uznanym na podstawie rozporządzenia nr [...], do którego należy organizacja producentów, której jest członkiem, w której rolnik zobowiązuje się do wytworzenia i dostarczenia grupie, organizacji lub zrzeszeniu określonej ilości buraków cukrowych z określonej powierzchni gruntów, a grupa, organizacja lub zrzeszenie zobowiązują się te buraki odebrać w umówionym terminie, zapłacić za nie umówioną cenę i przeznaczyć te buraki na produkcję cukru, ponieważ Spółdzielnia Rolników "R.", zgodnie z decyzją Dyrektora ARR nie posiada statusu uznania oraz nie figuruje w Rejestrze grup producentów rolnych. Wyklucza to możliwość spełnienia warunku określonego w art. 15 ust. 6 pkt 1 lit. b ustawy.

W ocenie organu warunek określony w art. 15 ust. 6 pkt 1 lit. a również nie został spełniony, gdyż podmiot, z którym Skarżący zawarł umowę kontraktacyjną nie prowadzi działalności związanej z produkcją cukru, a więc nie może zostać uznany za przedsiębiorstwo cukrownicze, o którym mowa w rozporządzeniu 1308/2013.

W ocenie organu odwoławczego brak jest podstaw, aby w odniesieniu do rynku cukru i z uwzględnieniem wymogów uzyskania płatności cukrowej określonych w art. 15 ust. 6 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego nadawać pojęciu "przedsiębiorstwo" inne znaczenie, niż przedsiębiorstwo cukrownicze, czyli produkujące cukier. Zarzuty strony podniesione w tym zakresie nie znajdują, w ocenie Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR, uzasadnienia w obowiązujących przepisach prawa.

Zdaniem organu kwota ustalona decyzją Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w T. z dnia [...] lipca 2021 r. w wysokości [...] zł jest płatnością nienależną w rozumieniu art. 7 ust. 1 rozporządzenia Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 227 z dnia 31.07.2014 r., str. 69, ze zm.). Zgodnie z tym przepisem w przypadku dokonania nienależnej płatności beneficjent zwraca odnośną kwotę powiększoną, w stosownych przypadkach, o odsetki obliczone zgodnie z ust. 2. Jak stanowi z kolei ust. 2, odsetki nalicza się za okres między terminem zwrotu płatności przez beneficjenta wyznaczonym w nakazie odzyskania środków, który nie może przekraczać 60 dni, a datą zwrotu lub odliczenia. Stosowana stopa odsetek obliczana jest zgodnie z przepisami prawa krajowego, jednak nie może być niższa niż stopa procentowa stosowana przy odzyskiwaniu kwot zgodnie z przepisami krajowymi.

Ponadto, zgodnie z art. 7 ust. 3 akapit pierwszy przywołanego rozporządzenia, obowiązek zwrotu, o którym mowa w ust. 1, nie ma zastosowania, jeżeli dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwego organu lub innego organu oraz jeśli błąd nie mógł zostać wykryty przez beneficjenta w zwykłych okolicznościach. Jednak w przypadku (akapit drugi), gdy błąd dotyczy elementów stanu faktycznego istotnych dla obliczania przedmiotowej płatności, akapit pierwszy stosuje się jedynie, jeśli decyzja o odzyskaniu nie została przekazana w terminie 12 miesięcy od dokonania płatności.

Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w T. podzielił stanowisko Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w T., że w sprawie wypłata stronie płatności, uznanych następnie za nienależnie pobrane, nastąpiła na skutek pomyłki ARiMR, gdyż w dniu wydania decyzji przyznającej płatność cukrową informacja o niespełnieniu przez Spółdzielnię Rolników "R." warunków uznania i wykreśleniu jej z rejestru widniała w Rejestrze grup producentów. Jednocześnie jednak deklaracja płatności cukrowej w roku 2018 była błędna z przyczyn leżących po stronie wnioskodawcy. Organ wyjaśnił, iż postępowanie administracyjne wszczynane jest na wniosek strony, zatem to ona kształtuje zakres swojego żądania i bierze na siebie odpowiedzialność za poprawną deklarację w zakresie żądania wskazanej we wniosku płatności. Zatem nawet w sytuacji, gdy w sprawie doszło do błędnej oceny wniosku dokonanej przez organ I instancji, to odpowiedzialność w tym zakresie nie może spoczywać wyłącznie na tym organie, z pominięciem winy strony. Działanie w obszarze korzystania z funduszy unijnych wymaga przestrzegania wielu regulacji krajowych i unijnych. Ich naruszenie często wiąże się z dotkliwymi skutkami finansowymi, dlatego też producent rolny powinien dokładać szczególnej staranności ustalając stan faktyczny. W przekonaniu organu odwoławczego błąd mógł zostać wykryty przez producenta przy dołożeniu należytej staranności.

Tym samym, w ocenie organu, nie zaistniała druga z przesłanek, wskazana w art. 7 ust. 3, tzn. błąd nie mógł w zwykłych okolicznościach zostać wykryty przez rolnika. Ponadto dołączona do wniosku na rok 2018 umowa kontraktacyjna na dostawy buraków cukrowych w kampanii cukrowniczej 2018/2019 pomiędzy Skarżącym a Spółdzielnią Rolników "R." została zawarta w dniu [...] sierpnia 2018 r., czyli po wykreśleniu Spółdzielni Rolników "R." z Rejestru grup producentów rolnych. Biorąc pod uwagę, że umowa kontraktacji musi być dołączana do wniosku w każdym kolejnym roku ubiegania się o płatności trzeba stwierdzić, że obowiązkiem wnioskodawcy ubiegającego się o płatność cukrową jest każdorazowe zweryfikowanie podmiotu, z którym zawiera umowę, pod względem spełniania przez ten podmiot kryteriów określonych w ustawie o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Organ zaznaczył, że Rejestr grup producentów rolnych jest ogólnie dostępny dla nieograniczonej liczby odbiorców i znajduje się na stronach internetowych ARiMR.

Zdaniem organu w kontekście przepisów regulujących zasady przyznawania płatności cukrowej nie ma znaczenia to, czy po wykreśleniu z Rejestru grup producentów rolnych Spółdzielni Rolników "R." cukrownia przyjmowała od tego podmiotu buraki, gdyż fakt ten nie ma wpływu na indywidualne uprawnienia wnioskodawców do uzyskania płatności cukrowej. Podobnie nie ma znaczenia fakt przyznawania producentom rolnym, którzy mieli podpisaną umowę ze Spółdzielnią, płatności cukrowej przed rokiem 2017, gdyż wykreślenie tego podmiotu z Rejestru grup producentów rolnych miało miejsce dopiero w roku 2017.

Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w T. uznał, iż nie wykazano, że producent rolny nie jest winny stwierdzonych nieprawidłowości, nie poinformowano również organu, że wniosek jest nieprawidłowy lub że się zdezaktualizował od czasu złożenia, dlatego w ocenie Dyrektora nie zachodzą okoliczności do uznania argumentów odwołującego i odstąpienia od obowiązku zwrotu płatności cukrowej.

W ocenie organu brak było podstaw do zastosowania w niniejszej sprawie art. 7 ust. 3 rozporządzenia Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. Tym samym, zgodnie z art. 7 ust. 1 tego rozporządzenia, powstał obowiązek zwrotu nienależnej płatności w łącznej wysokości [...] zł. Nie zaistniały również przesłanki, o których mowa w art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) nr [...] z dnia [...].12.1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz. Urz. UE L 312, s. 1 z dnia [...].12.1995 r., ze zm.), który stanowi, że okres przedawnienia obowiązku zwrotu nienależnie pobranych płatności wynosi cztery lata od czasu dopuszczenia się nieprawidłowości przez rolnika, jednakże w myśl art. 3 ust. 3 przywołanego rozporządzenia, państwa członkowskie zachowują możliwość stosowania dłuższego okresu przedawnienia. Jednocześnie termin 4-letni biegnie na nowo w przypadku, gdy dochodzi do przerwania biegu przedawnienia, które następuje przez każdy akt właściwego organu władzy, o którym zawiadamia się stronę (konieczne jest wyraźne odniesienie takiej czynności do określonej nieprawidłowości). Pod pojęciem dopuszczenia się nieprawidłowości należy rozumieć co do zasady:

datę złożenia wniosku o przyznanie płatności (w przypadku wniosku zawierającego nieprawidłowe deklaracje),

lub datę zaprzestania realizacji zobowiązania (w przypadku płatności w ramach PRO W),

lub upływ terminu na wykonanie określonych działań (w przypadku braku realizacji obowiązków związanych z utrzymywaniem gruntów w dobrej kulturze rolnej oraz przestrzeganiem norm i wymogów),

a zatem przerwanie biegu przedawnienia obliczanego przy zastosowaniu rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) nr 2988/95 może nastąpić przez doręczenie stronie informacji odnoszącej się wyraźnie do określonej płatności i wskazującej co najmniej na podejrzenie wystąpienia nieprawidłowości, tj. m.in. doręczenie zawiadomienia o wszczęciu postępowania w sprawie ustalania kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności.

W przedmiotowej sprawie płatność podlegająca zwrotowi została wypłacona w dniach [...] października 2018 r. oraz [...] lutego 2019 r., a decyzja o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności została doręczona stronie w dniu [...] lipca 2021 r., z czego wynika, że wskazany termin nie został przekroczony.

Organ stwierdził, że w przypadku obliczania terminu przedawnienia z zastosowaniem regulacji art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej, zobowiązanie podatkowe, o którym mowa w art. 21 § 1 pkt 2 (powstające z dniem doręczenia decyzji organu podatkowego ustalającej wysokość tego zobowiązania) nie powstaje, jeżeli decyzja ustalająca to zobowiązanie została doręczona po upływie 3 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy (tj. nastąpiła realizacja płatności na rzecz rolnika). Jednocześnie bieg terminu przedawnienia zawiesza się, jeżeli wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd i zawieszenie biegu terminu przedawnienia trwa do dnia, w którym decyzja innego organu stała się ostateczna lub orzeczenie sądu uprawomocniło 5ię, nie dłużej jednak niż przez 2 lata, zgodnie z art. 68 § 5 Ordynacji podatkowej.

Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w T., po zweryfikowaniu całości zebranego w sprawie materiału dowodowego, stwierdził, że Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w T. zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa ustalił Skarżącemu w decyzji z dnia [...] lipca 2021 r. kwotę nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za rok 2018.

W przypadku dokonania nienależnej płatności, rolnik zwraca daną kwotę powiększoną o odsetki. Wynika to z treści art. 7 ust. 1 przywołanego wcześniej rozporządzenia Komisji (UE) nr 809/2014. Zgodnie z przepisem art. 7 ust. 2, odsetki nalicza się za okres między terminem zwrotu płatności przez beneficjenta wyznaczonym w nakazie odzyskania środków, który nie może przekraczać 60 dni, a datą zwrotu lub odliczenia.

Na podstawie art. 29 ust. 7 ustawy o Agencji, do należności z tytułu nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności ustalonych niniejszą decyzją, stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2020 r., poz. 1325, z późn. zm.) z wyłączeniem przepisów dotyczących umarzania należności, odraczania płatności, rozkładania płatności na raty oraz zaokrąglania należności, z tym że termin, o którym mowa w art. 47 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, wynosi 60 dni.

Zgodnie z art. 56 § 1 Ordynacji podatkowej stawka odsetek za zwłokę jest równa sumie 200% podstawowej stopy oprocentowania kredytu lombardowego, ustalanej zgodnie z przepisami o N. Banku [...], i 2%, z tym że stawka ta nie może być niższa niż 8%. Minister właściwy do spraw finansów publicznych ogłasza, w drodze obwieszczenia, stawkę odsetek za zwłokę w Dzienniku Urzędowym RP "Monitor [...]". Stawka odsetek od zaległości podatkowych od dnia [...] października 2014 r. wynosi 8% kwoty zaległości w stosunku rocznym, zgodnie z Obwieszczeniem Ministra Finansów z dnia [...] stycznia 2016 r. w sprawie stawki odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych, obniżonej stawki odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych oraz podwyższonej stawki odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych (Monitor [...] z 2016 r. poz. 20) i może ulec zmianie.

Zastosowanie zatem powyższych przepisów do regulacji należności z tytułu nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności oznacza, że w przypadku niewpłacenia kwoty wskazanej w zaskarżonej decyzji w terminie 60 dni od daty doręczenia decyzji organu I instancji, od dnia następującego po upływie ww. terminu do dnia zwrotu nienależnie pobranych płatności, nalicza się odsetki w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych.

W skardze do tut. Sądu Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucając naruszenie:

- art. 15 ust. 6 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia

bezpośredniego (Dz. U. z 2018 r. poz. 1312) przez jego błędną wykładnię;

- art. 7 ust 1 i 2 rozporządzenia Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. (Dz. Urz.

UE L 227 z 31.07.2014 r., str. 69) przez jego zastosowanie, pomimo niezaistnienia przesłanek ustawowych do uznania, iż otrzymał nienależną płatność;

- art. 7 ust 3 rozporządzenia Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. (Dz. Urz. UE L 227 z 31.07.2014 r., str. 69) przez jego niezastosowanie.

Ponadto wniósł o przeprowadzenie przez Sąd dowodu uzupełniającego z następujących dokumentów: decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Toruniu nr 0041-63400-0041-000000312/18 oraz wypisu z ewidencji producentów z 17.07.2018 r. – na okoliczność uznawania przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Spółdzielni Rolników Rzęczkowo jako Grupy Producentów Rolnych w roku 2018.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że istota sporu w sprawie sprowadza się do interpretacji art. 15 ust. 6 ustawy z dnia [...] lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w związku z przepisami rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. W ocenie Skarżącego nie sposób przyjąć, że sformułowanie "przedsiębiorstwo cukrownicze", "przedsiębiorstwo produkujące cukier" i "przedsiębiorstwo" są sformułowaniami tożsamymi.

Zdaniem Skarżącego, organy przyjęły zawężoną interpretację art. 15 ust. 6 ustawy o płatnościach bezpośrednich, co doprowadziło do sprzeczności z treścią zapisów rozporządzenia oraz do naruszenia podstawowych zasad obrotu gospodarczego, a płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2019 zostały przyznane w prawidłowej wysokości. Ponadto wskazał, że zgodnie z art. 7 ust. 3 rozporządzenia Komisji (UE) nr [...] z dnia [...] lipca 2014 r. obowiązek zwrotu otrzymanej płatności nie ma zastosowania, jeżeli dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwego organu oraz jeżeli błąd nie mógł zostać wykryty przez beneficjenta w zwykłych okolicznościach. Przyjmując więc nawet, że organ dokonał prawidłowej interpretacji przepisu art. 15 ust. 6 ustawy o płatnościach bezpośrednich, to oczywistym jest, że płatność została dokonana na skutek pomyłki organu.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoją argumentację w sprawie.

W piśmie z [...] listopada 2021 r. (k. 31) Skarżący podtrzymał swoje stanowisko, że treść przepisów jest niejasna i pozwalała na przyjęcie przez Skarżącego, że przedłożona przez niego umowa spełnia ustawowe wymagania do otrzymania płatności. Uważa, że organ podejmował działania wprowadzające go w błąd. Podkreślił również, że organ nie wskazuje daty, z jaką doszło do wykreślenia z rejestru grup producentów rolnych Spółdzielni R. . Uważa też, że Organ błędnie za datę wykreślenia podmiotu z rejestru uważa datę wydania, nie zaś datę uprawomocnienia się decyzji o wykreśleniu podmiotu z rejestru. Uważa też, że doszło do przedawnienia możliwości żądania przez Organ zwrotu otrzymanej pomocy z uwagi na upływ okresu 12 miesięcy od jej otrzymania.

Organ w piśmie z [...] grudnia 2021 r. (k. 47) w odpowiedzi na pismo Skarżącego wskazał, że należy odróżnić rejestr producentów rolnych i rejestr grup producentów rolnych i podał, że jakkolwiek Spółdzielnia R. pozostaje wpisana do rejestru producentów rolnych, to została wykreślona z rejestru grup producentów rolnych na mocy decyzji z [...] marca 2017 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:

Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), wynika, że zaskarżona decyzja podlega uchyleniu wówczas, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Na wstępie należy zauważyć, że Sąd rozpoznał niniejszą sprawę na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs(4) ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1842 ze zm.). W będącej przedmiotem kontroli sądowej sprawie, Przewodniczący Wydziału skierował sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym. Przed wydaniem wyroku Sąd umożliwił stronie wypowiedzenie się w sprawie. Z prawa tego Skarżący skorzystał. Wprawdzie w piśmie z 30 listopada 2021 r. Skarżący wniósł o przeprowadzenie rozprawy zdalnie, jednak w odpowiedzi na skargę, Organ wniósł o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym. W związku z tym, Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia wniosku o przeprowadzenie rozprawy.

Spór w sprawie sprowadza się do oceny zasadności ustalenia stronie skarżącej kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach wsparcia bezpośredniego na 2018 r. z tytułu płatności do buraków cukrowych do powierzchni deklarowanej.

Skarżący [...].05.2018 r. złożył wniosek o przyznanie na rok 2018 m.in. płatności związanej do powierzchni upraw buraków cukrowych do 7,01 ha. Przedłożył także umowy kontraktacji buraków cukrowych na dostawy w kampanii cukrowniczej 2018/2019, zawarte w dniach [...].08.2017 r. i [...].02.2018 r. ze Spółdzielnią Rolników "R.".

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w T. decyzją z [...].01.2019 r. przyznał wnioskowane płatności, w tym płatność związaną do powierzchni upraw buraków cukrowych do 7,01 ha. Realizacja płatności przyznanych decyzją nastąpiła na rachunek bankowy wskazany przez rolnika we wniosku o wpis do ewidencji producentów w dniu [...].10.2018 r. (płatność zaliczkowa) oraz w dniu [...].02.2019 r. (płatność końcowa).

W dniu [...].05.2021 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w T. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, w związku ze stwierdzeniem nieprawidłowości polegających na pobraniu nienależnych płatności za rok 2018 z tytułu płatności do powierzchni upraw buraków cukrowych. W dniu [...].07.2021 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w T. wydał decyzję o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2018 w wysokości [...] zł stwierdzając, że wnioskodawca nie spełniał warunków do uzyskania płatności cukrowej za rok 2018, albowiem nie zawarł umowy kontraktacyjnej z uznaną grupą producentów rolnych, uznaną organizacją producentów lub uznanym zrzeszeniem organizacji producentów, której był członkiem. Właśnie ta kwestia jest przedmiotem sporu między stronami.

Stan faktyczny - rozumiany jako przebieg wydarzeń – został przez organ zdaniem Sądu ustalony prawidłowo i nie jest on przedmiotem sporu między stronami. Przedmiotem sporu jest natomiast przede wszystkim ocena, czy umowa kontraktacji zawarta przez Skarżącego ze Spółdzielnią Rolników "R." dawała podstawę do uzyskania płatności cukrowej. Zdaniem organu, Spółdzielnia ta nie może być uznana za grupę producentów rolnych w rozumieniu art. 15 ust. 6 ustawy z dnia [...] lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, albowiem została wykreślona z Rejestru grup producentów rolnych w dniu [...].03.2017 r. na podstawie decyzji Dyrektora Oddziału Terenowego Agencji R. Rolnego w B..

Zdaniem Skarżącego, Spółdzielnia R. była podmiotem, o którym mowa w art. 15 ust. 6 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Tym samym, zdaniem Skarżącego nie było podstaw do przyjęcia, że przedłożona umowa kontraktacji buraków cukrowych nie spełniała ustawowych wymogów.

Ponadto, w ocenie strony, wobec zaistnienia okoliczności określonych w art. 7 ust. 3 rozporządzenia nr 809/2014 zaskarżona decyzja winna zostać uchylona, a postępowanie w sprawie zwrotu nienależnie pobranych kwot - umorzone.

Należy na wstępie powołać treść art. 15 ust. 6, wokół którego ogniskuje się spór.

Stanowi on, że płatność związana do powierzchni upraw buraków cukrowych jest przyznawana rolnikowi: 1) jeżeli zawarł:

a) umowę dostawy, o której mowa w pkt 5 w sekcji A w części II załącznika II do rozporządzenia nr 1308/2013, która określa również powierzchnię gruntów, na której rolnik jest zobowiązany uprawiać buraki cukrowe, lub

b) umowę z: – grupą producentów rolnych, której jest członkiem, lub – organizacją producentów uznaną na podstawie rozporządzenia nr 1308/2013, której jest członkiem, lub – zrzeszeniem organizacji producentów uznanym na podstawie rozporządzenia nr 1308/2013, do którego należy organizacja producentów, której jest członkiem;

w której rolnik zobowiązuje się do wytworzenia i dostarczenia grupie, organizacji lub zrzeszeniu określonej ilości buraków cukrowych z określonej powierzchni gruntów, a grupa, organizacja lub zrzeszenie zobowiązują się te buraki odebrać w umówionym terminie, zapłacić za nie umówioną cenę i przeznaczyć te buraki na produkcję cukru.

Z powyższego przepisu wynika, że w celu uzyskania płatności związanej do uprawy buraków cukrowych, wnioskodawca musi spełnić jeden z dwóch określonych powyżej warunków: albo zawarcie umowy dostawy, o której mowa w pkt. 1 lit. a, albo umowę z grupą producentów, o której mowa w pkt 1 lit. b.

Nie został spełniony warunek z punktu a). Przede wszystkim Sąd podziela stanowisko Organu, że analiza przepisów rozporządzenia 1308/2013 prowadzi do wniosku, że prawodawca wspólnotowy jako "przedsiębiorców" w odniesieniu do rynku cukru jednoznacznie rozumiał podmioty cukrownicze, czyli zajmujące się produkcją cukru. Przez umowę dostawy należy rozumieć umowę dostawy buraków do produkcji cukru zawartą pomiędzy sprzedawcą a przedsiębiorstwem. Sąd za uprawnioną ocenia argumentację organu, że analiza treści ww. rozporządzenia jednoznacznie wskazuje, że przez przedsiębiorstwo, o jakim mowa w cyt. przepisie, należy rozumieć przedsiębiorstwo cukrownicze. Potwierdzają to zacytowane przez organ zapisy preambuły. W szczególności należy przywołać jej pkt 118, zgodnie z którym "W celu uwzględnienia specyfiki sektora cukru oraz interesów wszystkich zainteresowanych stron, a także z uwagi na potrzebę uniknięcia jakichkolwiek zakłóceń na rynku, należy przekazać Komisji uprawnienia do przyjmowania niektórych aktów w odniesieniu do: warunków zakupu i umów dostawy; aktualizacji warunków zakupu buraków cukrowych określonych w niniejszym rozporządzeniu; oraz kryteriów, jakie mają być stosowane przez przedsiębiorstwa cukrownicze przy przyznawaniu plantatorom buraków cukrowych ilości buraków objętych przedsiewnymi umowami dostawy."

Natomiast w myśl art. 125 ust. 1 rozporządzenia nr 1308/2013 "Warunki zakupu buraków cukrowych i trzciny cukrowej, obejmujące przedsiewne umowy dostawy, są regulowane przez pisemne porozumienia branżowe między, z jednej strony, unijnymi plantatorami buraków cukrowych i trzciny cukrowej lub organizacjami, których są oni członkami i które działają w ich imieniu, a z drugiej strony – unijnymi przedsiębiorstwami cukrowniczymi lub organizacjami, których są one członkami i które działają w ich imieniu."

Z powyższych przepisów jednoznacznie wynika prawidłowość przyjętej przez organ argumentacji. Analiza przepisów art. 125-144 tego rozporządzenia wskazuje na to, że prawodawca zamiennie posługuje się pojęciami "przedsiębiorstw cukrowniczych", "przedsiębiorstw produkujących cukier" czy tylko "przedsiębiorstw". Przyjęcie za Skarżącym, że pojęcie "przedsiębiorstwo" zawarte w definicji umowy dostawy należy rozumieć szeroko, de facto prowadziłoby do wniosku, że umowa taka mogłaby być zawarta z każdym przedsiębiorstwem prowadzącym skup jakichkolwiek produktów rolnych, a nawet nie prowadzącym żadnej działalności w dziedzinie produkcji rolniczej. Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że z art. 15 ust. 6 pkt 1 lit. b ustawy o płatnościach bezpośrednich wynika, że podmiot w nim wskazany winien przeznaczyć te buraki na produkcję cukru. Zapisu tego nie ma w pkt 1 lit. a, ponieważ już z samej definicji "przedsiębiorstwa cukrowego" zawartego w rozporządzeniu nr 1308/2013 wynika, że przeznacza ono zakupione buraki właśnie na ten cel.

Takim podmiotem niewątpliwie nie jest Spółdzielnia Rolnicza "R.". Jak wynika z wpisu w Krajowym Rejestrze Sądowym, Spółdzielnia Rolników "R." nie prowadziła tego rodzaju działalności. Wynika to wprost z zapisów w Dziale 3 Rubryce 1 - Przedmiot działalności, gdzie produkcja cukru nie została wymieniona. Ponadto organ zasadnie zauważył, że Spółdzielnia Rolników "R." sama jest stroną umowy z podmiotem zajmującym się produkcją cukru - spółką N. [...] S.A. z siedzibą w O.. Warunek określony w art. 15 ust. 6 pkt 1 lit. a również nie został więc spełniony, gdyż podmiot, z którym Pan Z. Z. zawarł umowę kontraktacyjną nie prowadzi działalności związanej z produkcją cukru, a więc nie może zostać uznany za przedsiębiorstwo cukrownicze, o którym mowa w rozporządzeniu 1308/2013.

Nie jest sporne to, że Skarżący zawarł umowę kontraktacji ze Spółdzielnią R. , rozważać można zatem wyłącznie to, czy zawierając i przedkładając umowę kontraktacji spełnił warunek określony w punkcie b).

P. Spółdzielnia Rolników "R.", zgodnie z decyzją Dyrektora ARR nie posiada statusu uznania oraz nie figuruje w Rejestrze grup producentów rolnych – to zasadnie organy stwierdziły, że nie jest spełniony warunek określony w art. 15 ust. 6 pkt 1 lit. b ustawy. Nie można uznać, że Skarżący zawarł umowę z grupą producentów, której jest członkiem, lub organizacją producentów uznaną na podstawie rozporządzenia nr [...], której jest członkiem, lub zrzeszeniem organizacji producentów uznanym na podstawie rozporządzenia nr [...], do którego należy organizacja producentów, której jest członkiem, w której rolnik zobowiązuje się do wytworzenia i dostarczenia grupie, organizacji lub zrzeszeniu określonej ilości buraków cukrowych z określonej powierzchni gruntów, a grupa, organizacja lub zrzeszenie zobowiązują się te buraki odebrać w umówionym terminie, zapłacić za nie umówioną cenę i przeznaczyć te buraki na produkcję cukru.

Z akt sprawy wynika, że na mocy decyzji Dyrektora Oddziału Terenowego Agencji R. Rolnego w B. z dnia [...].03.2017 r. o stwierdzeniu niespełniania przez grupę warunków uznania, Spółdzielnia Rolników "R." została wykreślona z Rejestru grup producentów rolnych (k. 20 akt administracyjnych). Sąd podziela stanowisko organu, że Spółdzielnia nie jest więc od tego momentu (i nie była w roku 2018, którego dotyczy spór) "grupą producentów" w rozumieniu wskazanego przepisu ustawy o płatnościach bezpośrednich. Nie ma znaczenia data uprawomocnienia się decyzji. Sąd stwierdza, że w powszechnie dostępnym rejestrze grup producentów rolnych w województwie kujawsko-pomorskim (dostęp poprzez stronę https://www.gov.pl/web/arimr/rejestr-grup-producentow-rolnych) Spółdzielnia R. figuruje pod poz. 123, gdzie datę [...] marca 2017 r. podano jako datę wydania decyzji o cofnięciu grupie uznania i skreśleniu jej z rejestru grup producentów.

Pozostaje rozważyć, czy w sprawie nie zachodziły tego rodzaju przesłanki lub okoliczności, które uniemożliwiałyby organom możliwość ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności oraz dochodzenia jej zwrotu.

Z akt sprawy wynika, że Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w T. przyznał Panu Z. Z. płatność do powierzchni uprawy buraków cukrowych (płatność cukrową) zgodnie z żądaniem strony. Możliwość ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności oraz dochodzenia jej zwrotu uzależniona jest od braku określonych w przepisach przesłanek, które takie ustalenie lub dochodzenie wykluczają.

Organ w decyzji prawidłowo odniósł się do tej kwestii, rozważając właściwe przesłanki i zasadnie stwierdzając brak przeszkód do wydania decyzji.

Zgodnie z art. 49 ust. 1 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2020 r. poz. 1341 z późn. zm.), w przypadku, o którym mowa w art. 54 ust. 3 lit. a pkt i rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) Nr 352/78, (WE) Nr 165/94, (WE) Nr 2799/98, (WE) Nr 814/2000, (WE) Nr 1290/2005 i (WE) Nr 485/2008 (Dz. Urz. UE L 347 z dnia 20.12.2013 r., s. 549, z późn. zm.), organ, o którym mowa w art. 29 ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa odstępuje od ustalenia nienależnych kwot pomocy, jeżeli kwota każdej z tych płatności nie jest wyższa od kwoty stanowiącej równowartość [...] euro przeliczonej na złote według kursu euro ustalonego zgodnie z art. 106 ust. 3 rozporządzenia (UE) nr [...]. Zgodnie z art. 106 ust. 3 rozporządzenia (UE) nr [...] państwa członkowskie dokonują przeliczenia na walutę krajową kwoty pomocy wyrażonej w euro na podstawie ostatniego kursu walutowego ustalonego przez Europejski Bank Centralny przed dniem 1 października roku, dla którego pomoc została przyznana.

Art. 54 ust. 3 rozporządzenia (UE) nr [...] stanowi, że w należycie uzasadnionych przypadkach państwa członkowskie mogą zadecydować o zaprzestaniu odzyskiwania. Taka decyzja może zostać podjęta jedynie w następujących przypadkach:

a) w przypadku gdy łączna kwota już dokonanych oraz przewidywanych kosztów odzyskiwania przewyższa kwotę do odzyskania; warunek ten uznaje się za spełniony

(i) jeżeli kwota do odzyskania od beneficjenta w kontekście płatności indywidualnej w ramach programu pomocy lub środka wsparcia nie przekracza [...] EUR, nie licząc odsetek; lub

(ii) jeżeli kwota do odzyskania od beneficjenta w kontekście płatności indywidualnej w ramach programu pomocy lub środka wsparcia wynosi między 100 a [...] EUR, nie licząc odsetek, a dane państwo członkowskie stosuje próg równy lub wyższy niż kwota, która ma zostać odzyskana zgodnie z jego prawem krajowym w odniesieniu do niedochodzenia należności krajowych;

b) w przypadku gdy odzyskanie okazuje się niemożliwe z uwagi na niewypłacalność dłużnika lub osób odpowiedzialnych prawnie za nieprawidłowości, stwierdzoną i uznaną zgodnie z prawem krajowym.

Żadna z tych okoliczności nie zachodziła – co nie jest przedmiotem sporu. Kwota [...]zł, stanowiąca płatność cukrową przekracza kwotę stanowiącą równowartość [...] euro, przeliczoną na złote według kursu euro ustalonego zgodnie z art. 106 ust. 3 rozporządzenia (UE) nr [...]. Tym samym w odniesieniu do tej płatności nie zachodzą przesłanki uzasadniające odstąpienie od ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności. Z kolei z uwagi na to, iż kwota [...]zł z tytułu zwrotu dyscypliny finansowej nie przekracza równowartości [...] euro, na podstawie art. 49 ust. 1 ustawy z dnia [...] lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2020 r. poz. 1341 z późn. zm.), Organ w tym zakresie odstąpił od ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu zwrotu dyscypliny finansowej, co jednak leży poza przedmiotem sprawy.

Kwota ustalona decyzją Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w T. w wysokości [...] zł jest płatnością nienależną w rozumieniu art. 7 ust. 1 rozporządzenia Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 227 z dnia 31.07.2014 r., str. 69, z późn. zm.). Zgodnie z tym przepisem w przypadku dokonania nienależnej płatności beneficjent zwraca odnośną kwotę powiększoną, w stosownych przypadkach, o odsetki obliczone zgodnie z ust. 2. Jak stanowi z kolei ust. 2, odsetki nalicza się za okres między terminem zwrotu płatności przez beneficjenta wyznaczonym w nakazie odzyskania środków, który nie może przekraczać 60 dni, a datą zwrotu lub odliczenia. Stosowana stopa odsetek obliczana jest zgodnie z przepisami prawa krajowego, jednak nie może być niższa niż stopa procentowa stosowana przy odzyskiwaniu kwot zgodnie z przepisami krajowymi.

Organy rozważyły przesłankę wynikającą z art. 7 ust. 3 akapit pierwszy przywołanego rozporządzenia, zgodnie z którym obowiązek zwrotu, o którym mowa w ust. 1, nie ma zastosowania, jeżeli dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwego organu lub innego organu oraz jeśli błąd nie mógł zostać wykryty przez beneficjenta w zwykłych okolicznościach.

Sąd nie ma wątpliwości, że – tak jak to zresztą przyznaje organ – przyznanie i wypłata Skarżącemu płatności, uznanych następnie za nienależnie pobrane, nastąpiła na skutek pomyłki ARiMR, gdyż w dniu wydania decyzji przyznającej płatność cukrową informacja o niespełnieniu przez Spółdzielnię Rolników "R." warunków uznania i wykreśleniu jej z rejestru widniała w Rejestrze grup producentów.

Zarazem jednak zdaniem Sądu organ zasadnie stoi na stanowisku, że błąd mógł zostać wykryty przez beneficjenta w zwykłych okolicznościach. Złożona przez Skarżącego deklaracja płatności cukrowej w roku 2018 była błędna z przyczyn leżących po stronie wnioskodawcy. Już w momencie składania wniosku o płatność Spółdzielnia była wykreślona z rejestru grup producentów rolnych. Kluczowe zdaniem Sądu jest to, że Skarżący był prezesem zarządu Spółdzielni "R." i że okoliczność jej wykreślenia z rejestru grup producentów rolnych była mu niewątpliwie znana już z racji pełnionej funkcji. Co do świadomości Skarżącego nie ma wątpliwości również dlatego, że on sam na zwrotnym poświadczeniu odbioru własnoręcznym podpisem pokwitował odbiór adresowanej do Spółdzielni decyzji ARR o wykreśleniu z rejestru producentów rolnych. Zarówno decyzja, jak i zwrotne poświadczenie odbioru z podpisem Skarżącego (k. 19) znajdują się w aktach administracyjnych sprawy. Zatem, błąd mógł być w zwykłych okolicznościach wykryty przez Wnioskodawcę ubiegającego się o płatność, skoro wnioskodawcy znany był fakt wykreślenia Spółdzielni z rejestru grupy producentów; był mu znany nie tylko dlatego, że informacja ta była dostępna w publicznym rejestrze, ale i w szczególności dlatego, że jako prezes Spółdzielni osobiście odebrał decyzję ARR o wykreśleniu Spółdzielni z rejestru grup producentów.

Dołączona do wniosku na rok 2018 umowa kontraktacyjna na dostawy buraków cukrowych w kampanii cukrowniczej 2018/2019 pomiędzy Panem Z. Z. a Spółdzielnią Rolników "R." została zawarta w dniu [...].08.2018 r., czyli po wykreśleniu Spółdzielni Rolników "R." z Rejestru grup producentów rolnych. Decyzja o wykreśleniu została wydana [...] marca 2017 r., a Pan Z. Z. jako prezes Spółdzielni pokwitował jej odbiór [...] marca 2017 r. Biorąc pod uwagę, że umowa kontraktacji musi być dołączana do wniosku w każdym kolejnym roku ubiegania się o płatności trzeba stwierdzić, że obowiązkiem wnioskodawcy ubiegającego się o płatność cukrową jest każdorazowe zweryfikowanie podmiotu, z którym zawiera umowę, pod względem spełniania przez ten podmiot kryteriów określonych w ustawie o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.

Ma rację organ, gdy podkreśla, że za merytoryczną treść wniosku każdorazowo odpowiada występujący o płatność i to on winien ponieść konsekwencje zgłoszenia nieprawidłowych danych. Zatem nawet w sytuacji, gdy w sprawie doszło do błędnej oceny wniosku dokonanej przez organ I instancji, to odpowiedzialność w tym zakresie nie może spoczywać wyłącznie na tym organie, z pominięciem winy strony – gdyż mogła ona pomyłkę w zwykłych okolicznościach wykryć.

Tym samym, Sąd przyznaje rację Organowi, że nie zaistniała druga z przesłanek, wskazana w art. 7 ust. 3 rozporządzenia Komisji (UE) nr [...] z dnia [...] lipca 2014 r. tzn. nie zachodziła tego rodzaju sytuacja, że błąd nie mógł w zwykłych okolicznościach zostać wykryty przez rolnika.

Nie jest również zasadny sformułowany w piśmie z [...] listopada 2021 r. (k. 31 akt sądowych) zarzut przedawnienia prawa do wydania decyzji o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności. Artykuł 3 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) nr [...] z dnia [...].12.1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz. Urz. UE L 312, s. 1 z dnia [...].12.1995 r., z późn. zm.) stanowi, że okres przedawnienia obowiązku zwrotu nienależnie pobranych płatności wynosi cztery lata od czasu dopuszczenia się nieprawidłowości przez rolnika, jednakże w myśl art. 3 ust. 3 przywołanego rozporządzenia, państwa członkowskie zachowują możliwość stosowania dłuższego okresu przedawnienia. Pod pojęciem dopuszczenia się nieprawidłowości należy rozumieć co do zasady:

- datę złożenia wniosku o przyznanie płatności (w przypadku wniosku zawierającego nieprawidłowe deklaracje),

- lub datę zaprzestania realizacji zobowiązania (w przypadku płatności w ramach PRO W),

- lub upływ terminu na wykonanie określonych działań (w przypadku braku realizacji obowiązków związanych z utrzymywaniem gruntów w dobrej kulturze rolnej oraz przestrzeganiem norm i wymogów).

Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia [...] lutego 2020 r., sygn. akt I GSK 925/19, że początek biegu przedawnienia, o którym mowa w art. 3 ust. 1 powołanego rozporządzenia, nie jest związany z otrzymaniem środków finansowych, lecz z samym zdarzeniem zaistnienia nieprawidłowości i ich ustania.

Kierując się tym poglądem, 4-letni termin przedawnienia należy go liczyć od popełnienia nieprawidłowości polegającej na złożeniu błędnego wniosku tj. [...] maja 2018 r. (płatność podlegająca zwrotowi została wypłacona w dniach [...].10.2018 r. oraz [...].02.2019 r.). Decyzja o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności została doręczona stronie w dniu [...].07.2021 r., z czego wynika, że wskazany termin nie został przekroczony (standardowo upływałby [...] maja 2022 r.)

Skarżący jest zdania, że w stosunku do niego powinien znaleźć zastosowanie termin 12-miesięczny. Z treści skargi i pisma z [...] listopada 2021 r. można wnosić, że chodzi o termin wskazany w zdaniu drugim art. 7 ust. 3 rozporządzenia Komisji (UE) Nr [...] z dnia [...] lipca 2014 r. ustanawiającego zasady stosowania Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr [...] w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz.U.UE.L.2014.227.69). Na podstawie art. 7 ust. 1 ww. rozporządzenia w przypadku dokonania nienależnej płatności beneficjent zwraca odnośną kwotę powiększoną, w stosownych przypadkach, o odsetki obliczone zgodnie z ust. 2. Stosownie do art. 7 ust. 3 zaś, obowiązek zwrotu, o którym mowa w ust. 1, nie ma zastosowania, jeżeli dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwego organu lub innego organu oraz jeśli błąd nie mógł zostać wykryty przez beneficjenta w zwykłych okolicznościach. Jednak w przypadku, gdy błąd dotyczy elementów stanu faktycznego istotnych dla obliczania przedmiotowej płatności, akapit pierwszy stosuje się jedynie, jeśli decyzja o odzyskaniu nie została przekazana w terminie 12 miesięcy od dokonania płatności. Można wnosić, że Skarżący właśnie w tym ostatnim fragmencie upatruje podstawy do stosowania wobec niego terminu przedawnienia wynoszącego 12 miesięcy. Zdaniem Sądu jednak jest to założenie błędne. Artykuł 7 ust. 3 w związku z ust. 1 należy rozumieć tak, że w pewnych sytuacjach (jeśli decyzja o odzyskaniu nie została przekazana w terminie 12 miesięcy od dokonania płatności i zarazem gdy błąd dotyczy elementów stanu faktycznego istotnych dla obliczania przedmiotowej płatności), to w terminie późniejszym (przekraczającym 12 miesięcy od zrealizowania płatności) decyzji wydać nie można, jeżeli kumulatywnie zachodzą dwie przesłanki: dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwego organu lub innego organu oraz jeśli błąd nie mógł zostać wykryty przez beneficjenta w zwykłych okolicznościach. Wyżej obszernie była mowa o tym, że co prawda miała miejsce pomyłka organu, lecz błąd mógł zostać wykryty przez beneficjenta w zwykłych okolicznościach. Dlatego termin 12 miesięczny nie znajduje zastosowania.

W skardze wnioskowano o przeprowadzenie dowodu z dwóch dokumentów. Sąd w obu wypadkach wniosek oddalił, ponieważ do skargi te dokumenty (ani ich kopie) nie zostały załączone. Niemniej jednak Sądowi z urzędu znana była okoliczność znajdowania się tych dokumentów w aktach sądowych sprawy o sygn. akt I SA/Bd 560/21, w związku z tym tut. Sąd stwierdził, że z decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARMIR w T. nr [...] jednoznacznie wynika, iż dane dotyczące Spółdzielni Rolników "R." zostały zaktualizowane (w zakresie nowych członków) w rejestrze producentów rolnych (a nie w rejestrze grup producentów). Rejestr ten prowadzony jest na podstawie ustawy z dnia [...] grudnia 2003 r. o krajowym systemie producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz.U. z 2017 r., poz. 1854). Nie jest to zatem rejestr podmiotów, o których mowa w art. 15 ust. 6 pkt 1 lit. b ustawy o płatnościach bezpośrednich. Wskazana zatem decyzja z [...] lipca 2018 r. w żaden sposób nie odnosi się do rejestru grup producentów rolnych. Co do drugiego dokumentu (niezałączonego do skargi) sam Skarżący wskazuje, że dotyczy on wypisu z rejestru producentów – a nie grup producentów. W obu wypadkach sąd uznał, że za pomocą dowodu z tych dokumentów nie można byłoby wyjaśnić "istotnych wątpliwości" (art. 106 § 3 p.p.s.a.). Sąd nie ma bowiem wątpliwości (tym bardziej "istotnych") co do tego, że Spółdzielnia R. była wykreślona z rejestru grup producentów, a Skarżący o tym wiedział, i obie te okoliczności jednoznacznie wynikają ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego.

Nie dopatrzywszy się żadnego z zarzucanych w skardze uchybień, ani też uchybień innych niż zarzucane, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę jako bezzasadną.