Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 212/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2010-05-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6117 Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich, ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 67a par. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zofia Przegalińska, Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska,, Sędzia WSA Joanna Wojciechowska (spr.), Protokolant Edyta Wójtowicz, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 26 maja 2010 r. sprawy ze skargi D. Spółka z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia podatku od nieruchomości wraz z odsetkami oddala skargę


UZASADNIENIE

Przedsiębiorstwo "D" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. pismem z dnia 29 maja 2009 r. złożyła wniosek o odstąpienie

od egzekucji odsetek od uiszczonych zobowiązań oraz ewentualnych należności spornych. Według Spółki rozwiązanie takie pozwoliłoby ostatecznie zamknąć rozliczenia za lata ubiegłe pomiędzy organem podatkowym a wnioskodawcą.

W ocenie strony wyjaśnienie wszystkich spornych kwestii pozwoliłoby na regulowanie na bieżąco wszelkich zobowiązań wobec Miasta, a ponadto rozwiązałoby wiele problemów związanych z działalnością firmy. Wniosek ten został uzupełniony pismem z dnia 30 czerwca 2009 r., w którym Spółka wskazała ogólną kwotę zobowiązań na dzień wniesienia pisma – [...] zł i łączną kwotę należności – [...] zł. Ponadto, podała, że zatrudnia 12 osób, w tym 9 pracowników produkcyjnych. W piśmie wnioskująca wyjaśniła, że kondycja ekonomiczno – finansowa firmy na dzień złożenia wniosku uległa znacznemu pogorszeniu, a wartość sprzedaży w porównaniu

do analogicznego okresu roku poprzedniego spadła o ponad 25%. Koszty z uwagi na rosnące opłaty publiczne i inne opłaty pośrednie wzrosły w porównaniu do ww. okresu o ponad 30%. Strona powołała się także na okoliczność wystąpienia światowego kryzysu gospodarczego, który negatywnie wpłynął na sytuację finansową firmy. Wskazała także, że pogorszenie sytuacji finansowej Spółki spowodowane było nieuregulowaniem przez kontrahentów płatności, w tym m. in. za zrealizowaną inwestycję, tj. szpital powiatowy oraz oświetlenie kortów tenisowych przy "S" nr [...] w W.

Decyzją z dnia [...] nr [...] Burmistrz Miasta W. odmówił umorzenia zaległego podatku od nieruchomości w kwocie [...] zł oraz odsetek za zwłokę w kwocie [...] zł, naliczonych na dzień 4 czerwca 2009 r.

Nie zgadzając się z tą decyzją, Spółka pismem z dnia 29 lipca 2009 r. wniosła od niej odwołanie. Strona wskazała, że w swoim wniosku zwróciła się o umorzenie podatku w kwocie [...] zł, a nie o całkowite umorzenie podatku w kwocie [...] zł.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] nr [...] uchyliło w całości decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że decyzja została uchylona z uwagi na brak wyczerpującego zebrania materiału dowodowego w sprawie oraz wszechstronnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności, mających znaczenie w sprawie, a także ze względu na lakoniczne uzasadnienie faktyczne decyzji.

Decyzją z dnia [...] nr [...], Burmistrz Miasta W. po ponownym rozpatrzeniu wniosku, odmówił umorzenia zaległego podatku od nieruchomości za lata 2004 – 2005 w kwocie [...] zł oraz odsetek za zwłokę w kwocie [...] zł, naliczonych na dzień 4 czerwca 2009 r. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że na dzień złożenia wniosku, tj. 4 czerwca 2009 r. Przedsiębiorstwo "D" Spółka z o.o. nie posiadała zaległości za okres od 2002 r. do 2003 r. Miała natomiast zobowiązanie w kwocie [...] zł za okres od września 2004 r. do grudnia 2005 r. oraz naliczone na dzień złożenia wniosku odsetki za zwłokę w kwocie [...] zł. Spółka posiadała także zobowiązanie w kwocie [...] zł za okres od października do grudnia 2006 r., od marca do maja 2008 r. oraz od lutego do maja 2009 r. i odsetki za zwłokę naliczone na dzień 4 czerwca 2009 r. w kwocie [...] zł.

Następnie, odnosząc się do zarzutu Spółki, która stwierdziła, że organ podatkowy decyzją z dnia [...] rozłożył na raty zobowiązanie z tytułu podatku od nieruchomości w kwocie [...] zł oraz odstąpił od egzekwowania pozostałej kwoty zobowiązania, Burmistrz Miasta W. wyjaśnił, że w tej decyzji nie wskazano, iż organ umorzył pozostałą kwotę zobowiązania, a zatem nie można uznać, że organ odstąpił od jej egzekwowania. Organ pierwszej instancji dodał, że na dzień 28 grudnia 2005 r. podatnik posiadał zobowiązanie w podatku od nieruchomości w kwocie [...] zł, a decyzją z dnia [...] rozłożono na raty kwotę podatku od nieruchomości w wysokości [...] zł, pozostała więc do zapłaty różnica podatku w kwocie [...] zł.

W dalszej części decyzji, organ I instancji po przytoczeniu treści przepisu

art. 67b § 1 Ordynacji podatkowej, stwierdził, że Spółka nie wykazała, że zaistniały przesłanki uzasadniające przyznanie ulgi podatkowej. W ocenie organu, za taką przesłankę nie można uznać nagminnych kradzieży, albowiem nie mają one zdecydowanego wpływu na działalność firmy, ponadto Spółka nie udowodniła, że spowodowały one straty i nagłe pogorszenie się ogólnej sytuacji finansowej Spółki. Zdaniem organu I instancji z przedłożonych przez Spółkę dokumentów wynika, że prowadzi ona w miarę stabilną działalność gospodarczą. Natomiast, odnosząc się do kwestii zadłużenia Spółki z tytułu kredytów, organ uznał, że nie uzasadnia to przyznania zwolnienia, bowiem jego przyznanie naruszałoby prawo podatkowe. Ponadto, organ podniósł, że Spółka nie jest zadłużona wobec urzędów skarbowych oraz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, wobec czego uznał, że dysponuje ona wystarczającymi środkami finansowymi na regulowanie zobowiązań publicznoprawnych.

Dalej, organ ten stwierdził, że przytoczone przez Spółkę okoliczności, które

jej zdaniem przemawiają za przyznaniem ulgi, tj. wzrost kosztów działalność firmy, który wiąże się z podwyżką płacy minimalnej, wzrostem wysokości podatku od nieruchomości, wzrostem cen energii oraz paliw, w istocie są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, a zatem nie uzasadniają przyznania ulgi. Ponadto, na przełomie lat 2004 - 2009 stawka podatku od nieruchomości związanych

z prowadzeniem działalności gospodarczej wzrosła nieznacznie, a zatem nie stanowiła dla przedsiębiorcy nadmiernego obciążenia. Organ wskazał także, iż w latach 2006 - 2008 branża budowlana przechodziła okres wysokiej prosperity, a podmioty działające w tej branży odnotowały znaczny wzrost dochodów i zdaniem tegoż organu, podatnik miał realne możliwości uregulowania wszystkich zobowiązań wobec gminy miejskiej W. Odnosząc się do kolejnego argumentu strony, organ I instancji wyjaśnił, że wzrost płacy minimalnej pracowników wynikał ze wzrostu cen towarów i usług oraz miał zapewnić podstawę do egzystencji obywateli kraju, poprzez ustalenie nieprzekraczalnego minimum płacowego, a zmierzało do wykluczenia szkodliwej dla pracowników konkurencji pracodawców w obniżaniu kosztów przez zaniżanie płac. Według organu, okoliczności podniesione przez Spółkę nie stanowią przesłanki przyznania ulgi podatkowej.

Końcowo, organ zauważył, że pismem z dnia 29 października 2009 r.

nr [...] organ podatkowy udzielił stronie informacji o zasadach rozliczania wpłat podatku dokonanych po terminie (zgodnie z art. 62 Ordynacji podatkowej). Zaległość z tytułu podatku od nieruchomości została uzgodniona z przedstawicielem Spółki [...] i jest wymagalna.

Nie zgadzając się z rozstrzygnięciem organu, Spółka wniosła odwołanie

od ww. decyzji, żądając "uznania decyzji z dnia [...] za ostateczną i całkowicie rozliczającą okres podatkowy za lata 2002 – 2005".

W uzasadnieniu odwołania Spółka zarzuciła, że organ nie podjął niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, gdyż nie odniósł się

do sytuacji ekonomicznej Spółki, wskazując jedynie na zadłużenie Spółki z tytułu kredytów. Dalej, strona podniosła, że skoro Urząd winny jest jej trudności finansowych, to jako Spółkę, która na bieżąco reguluje należności wobec innych urzędów skarbowych i ZUS, to organ I instancji powinien ją wspierać poprzez przyznanie ulgi podatkowej.

Odnosząc się do kwestii nieznacznego wzrostu podatku od nieruchomości

w latach 2004 – 2009, Spółka wskazała, że ww. okresie podatek ten wyniósł [...] zł i dla firmy o dochodzie rocznym około [...] tysięcy zł, kwota ta nie stanowi minimalnego kosztu.

Dalej, Spółka wyjaśniła, że okres prosperity w branży budowlanej, o którym mowa w uzasadnieniu decyzji, dotyczy producentów materiałów budowlanych, nie zaś sprzedawców tych materiałów. Spółka w tym czasie nie uzyskała znaczącego wzrostu dochodu i nie miała możliwości uregulowania wszystkich zobowiązań wobec gminy.

Następnie, Spółka dodała, że niezwłoczna i całościowa zapłata podatku

od nieruchomości, w aktualnym "martwym" dla budownictwa okresie, zachwieje równowagę ekonomiczną firmy i może w przyszłości zagrozić jej egzystencji.

W dalszej części odwołania Spółka podniosła, że zaległość nie jest uzgodniona i wymagalna, powołując się na załączone kserokopie dowodów wpłat

za lata 2005 i 2006. Natomiast, odnosząc się do decyzji Burmistrza Miasta W.

z dnia [...], Spółka wskazała, że w jej ocenie w wyżej wymienionym rozstrzygnięciu całkowicie uwzględniono jej wniosek, wobec czego uznała, że nie zalega z opłatami z tytułu podatku. Następnie, Spółka przedstawiła w jaki sposób zarachowała środki pieniężne w poszczególnych latach. Na koniec Spółka podniosła, że w okresie 7 dni, w ciągu których strona mogła się wypowiedzieć co do zebranego w sprawie materiału, nie udało się jej ustalić "faktycznej kwoty ewentualnego umorzenia", z powodu licznych zajęć pracowników Urzędu. Spółka dodała, że dopiero w późniejszym okresie poinformowano ją, że kwota ta jest znacznie niższa, aniżeli wykazana we wniosku Spółki, albowiem zaległości za lata 2002 i 2003 podlegały umorzeniu z powodu ich przedawnienia.

Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze

w K. utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta W. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie, organ odwoławczy na wstępie przedstawił przesłanki udzielenia ulgi podatkowej, a następnie podniósł, że Spółka nie wskazała żadnej z przesłanek,

o których mowa w art. 67a Ordynacji podatkowej. Spółka nie wyjaśniła, z jakich nagłych przyczyn utraciła płynność finansową i potrzebuje wsparcia w postaci ulgi podatkowej. Kolegium uznało, że skoro zaległość podatkowa pochodzi z ubiegłych lat, intencją Spółki była chęć uwolnienia się od zobowiązań podatkowych, bez podjęcia własnych starań, kosztem budżetu gminy. Przekonanie Spółki, że organ podatkowy "odstąpił" od wyegzekwowania kwoty [...] zł nie znajduje uzasadnienia ani w stanie faktycznym, ani w stanie prawnym. Organ podatkowy nie może "odstąpić" od podatku, prawo podatkowe takiej instytucji nie przewiduje. Organ podatkowy może umorzyć zaległość podatkową, ale tylko na wniosek podatnika, wydając decyzję. W rozpatrywanej sprawie taka decyzja nie zapadła. Organ podkreślił, że Spółka od lat nie płaciła podatku od nieruchomości w terminach ustawowych i w pełnej wysokości, stąd jej dezorientacja co do wielkości zaległości podatkowej. Taką sytuację zawiniła sama Spółka. Aktualna kwota zaległości podatkowej to [...] zł i jest to kwota do zapłaty.

W ocenie Kolegium, ww. zaległość Spółka może zapłacić, gdyż jej sytuacja ekonomiczna jest stabilna. Spółka co roku osiąga zysk, który z roku na rok jest coraz wyższy, ma obroty na poziomie [...], co wynika z rachunków zysków i strat

z ostatnich lat, zwłaszcza 2007 r. i 2008 r. W pierwszym półroczu 2009 roku, mimo kryzysu w branży budowlanej, Spółka osiągnęła przychód [...] zł, a okoliczności i trudności, na które wskazuje, uzasadniając wniosek o umorzenie, należą do zwykłego ryzyka gospodarczego. Jej działalności gospodarczej nie zakłóciły żadne nadzwyczajne zdarzenia, obniżające nagle zdolność płatniczą.

Odnosząc się do zarzutów Spółki, podniesionych w odwołaniu, Kolegium wyjaśniło, że z uwagi na brak zadłużeń Spółki wobec urzędu skarbowego i ZUS, uznać należało, iż wystarcza jej środków finansowych na regulowanie zobowiązań publicznoprawnych, a zważywszy na zaciągnięte kredyty bankowe organ stwierdził, iż jej kondycja finansowa jest na tyle dobra, że posiada ona w ocenie banków wiarygodność finansową i posiada środki na spłatę rat kredytowych.

Ponadto, organ odwoławczy wyjaśnił, że Burmistrz Miasta W. występuje

w tej sprawie jako organ podatkowy, a nie organ zarządzający interesami gminy. Podatek nie jest i nie może być instrumentem polityki ekonomicznej i gospodarczej gminy. W tym zakresie zarówno organ podatkowy jak i podatki podlegają rygorystycznym przepisom prawa podatkowego, jednakowo wiążącego wszystkich podatników i wszystkie organy podatkowe.

Na koniec Kolegium wskazało, że w ustalonym stanie faktycznym, udzielenie Spółce ulgi w postaci umorzenia zaległości podatkowej, byłoby sprzeczne z zasadami prawa podatkowego, gdyż byłoby nieuzasadnionym uwolnieniem skarżącej od powszechnego obowiązku podatkowego w sytuacji, gdy nie spełnia ona żadnej ustawowej przesłanki pozwalającej na rozważenie takiej możliwości.

Pismem z dnia 3 marca 2010 r. Spółka wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 28 stycznia 2010 r., żądając uchylenia decyzji

w całości oraz przeprowadzenia dowodów z dokumentów dołączonych do skargi,

a włączonych przez organ w poczet materiału dowodowego sprawy. Zaskarżonej decyzji strona zarzuciła naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz zasadę prawdy obiektywnej. Ponadto, Spółka podniosła, że organ nie zbadał i nie uwzględnił indywidualnego interesu skarżącej. Strona skarżąca wskazała również na naruszenie przepisu prawa materialnego, tj. art. 71 § 1 Ordynacji podatkowej z uwagi na przedawnienie zobowiązań podatkowych wskazanych w decyzji Burmistrza Miasta W. z dnia [...].

W uzasadnieniu skargi Spółka wskazała, że organ pierwszej instancji w żadnej

z wydanych decyzji nie rozstrzygnął w pełnym zakresie jej wniosku z dnia

14 października 2005 r. dotyczącego zaległości w wysokości [...] zł. Ponadto, dodała, że była przekonana, iż milczenie organu co do pozostałej kwoty, tj. [...] zł ([...] zł minus [...] zł) oznaczało, iż kwota ta została umorzona, zgodnie z wnioskiem Spółki. Tym samym, Spółka pozostając w takim przekonaniu, spłacała sukcesywnie i skrupulatnie raty wynikające z decyzji z dnia 17 marca 2006 r. jednakże po licznych ustaleniach z pracownikami Urzędu Miasta w W., okazało się, iż ww. kwota stanowi zaległość podatkową Spółki. W związku z powyższym Spółka wnioskiem z dnia 29 maja 2009 r. zwróciła się do Burmistrza Miasta W. o odstąpienie od egzekwowania ww. spornej kwoty.

Natomiast, odnosząc się do zaskarżonej decyzji, Spółka wskazała, że Kolegium podtrzymało wyjaśnienia Burmistrza Miasta W. i skupiło się jedynie na "zganieniu" Spółki za jej rzekomą nierzetelność jako podatnika. Ponadto, strona zarzuciła, że organ nie zbadał kondycji finansowej Spółki w dniu, w którym złożyła wniosek o umorzenie należności w wysokości [...] zł, tj. w 2006 r. i wcześniej, uznając, iż Spółka osiągnęła zyski w roku 2006 i 2007, co nie miało związku z wnioskiem Spółki, albowiem obejmował on okres wcześniejszy czyli lata 2002 - 2005. Spółka zaś złożyła pierwszy wniosek w sprawie w roku 2006, kiedy jej zła sytuacja finansowa, spowodowana przede wszystkim nierzetelnością w płatnościach organów jednostek samorządu terytorialnego, na rzecz których Spółka ta wykonywała inwestycje, nie pozwalała na uiszczenie podatków w znacznych kwotach, tj. około [...] zł. W ocenie Skarżącej sprawa powinna być rozpoznana jeszcze raz z uwzględnieniem sytuacji finansowej w jakiej była Spółka w okresie, za który powinna uiścić sporny podatek. Ponadto, Spółka wskazała, że po takim niedokładnym zbadaniu sprawy, trudno stwierdzić iż wobec skarżącej nie zachodzą przesłanki z art. 67a Ordynacji podatkowej, które to przesłanki powinny być rozpatrywane na czas złożenia jej wniosku w 2006 r. i za lata 2002 - 2005.

Dalej, Spółka z ostrożności procesowej zarzuciła, że w sprawie nie uwzględniono faktu przedawnienia się spornych należności. Następnie, skarżąca wskazała, że decyzja obejmuje zaległości podatkowe za okresy od września do grudnia 2004 r. (kwota [...] zł), od stycznia do czerwca 2005 r. (kwota [...] zł) oraz różnicy za okres od lipca do grudnia 2005 r. (kwota [...] zł) oraz odsetek za zwłokę w kwocie [...] zł naliczonych na dzień 4 czerwca 2009 r.

Następnie, wyjaśniła, ze zgodnie z treścią art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności tego podatku. W ocenie skarżącej nie można przyjąć, iż doszło do zawieszenia biegu terminu przedawnienia, albowiem

w myśl art. 70 § 2 pkt 1 ww. ustawy termin przedawnienia ulega zawieszeniu od dnia wydania decyzji, o której mowa w art. 48 § 1 tej ustawy (tj. m.in. odnośnie odroczenia terminu płatności podatku lub rozłożenia zapłaty podatku na raty czy odroczenia lub rozłożenia na raty zapłaty zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę) do dnia terminu płatności odroczonego podatku lub zaległości podatkowej, ostatniej raty podatku lub ostatniej raty zaległości podatkowej.

Wprawdzie w przedmiotowej sprawie wydano wobec skarżącej dwie decyzje odnośnie rozłożenia podatku na raty tj. decyzję Burmistrza Miasta W. z dnia [...] oraz decyzję Burmistrza Miasta W. z dnia [...], jednakże decyzje te dotyczyły tylko kwoty [...] zł i nie obejmowały swoim rozstrzygnięciem całego wniosku strony, a tym samym nie obejmowały spornej obecnie kwoty. Uznać zatem nie można, iż odnośnie spornej kwoty wydano decyzję o rozłożeniu jej na raty lub inną przedstawioną w art. 48 § 1 Ordynacji podatkowej, a która skutkowałaby zawieszeniem biegu przedawnienia.

W tym stanie rzeczy, w ocenie skarżącej, sporne kwoty zaległego podatku, uznać należy za przedawnione. Ponadto, kwoty obejmujące ww. okresy powinny być inne

i obejmować okresy wcześniejsze. Wynika to z błędnego zaksięgowania wpłat skarżącej na koncie Urzędu Miasta. Zobowiązania podatkowe płacone przez Spółkę w związku z decyzją Burmistrza Miasta W. z dnia [...] księgowane były przez pracownika Urzędu na poczet najstarszych zaległości, które w związku z wydaniem ww. "niepełnej" decyzji w ogóle nie istniały tzn. nie były objęte decyzją. Taka sytuacja spowodowała dezorientację Spółki co do posiadanych przez nią faktycznie zaległości. Zdaniem Skarżącej jej zaległość za lata 2002 - 2005 wynosi:

– za rok 2002 – [...] zł (przedawniona);

– za rok 2003 – [...] zł (przedawniona);

– za rok 2004 – [...] zł (przedawniona);

– za rok 2005 – [...] zł.

Jedynie w odniesieniu do kwoty [...] zł podatek nie uległ jeszcze przedawnieniu.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Jednocześnie wskazało, że kondycję finansową podatnika ocenia się według stanu istniejącego w dniu orzekania o przyznaniu lub odmowie udzielenia ulgi podatkowej. Ponadto, Kolegium wskazało, że organy podatkowe dokonały wystarczających ustaleń odnośnie stanu faktycznego, aby móc stwierdzić, że w sprawie nie zaszły przesłanki uzasadniające przyznanie kolejnej ulgi podatkowej. Ponadto, organ odwoławczy wskazał, że zarzut przedawnienia nie jest badany w postępowaniu o przyznanie ulgi podatkowej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego ani procesowego.

Stosownie do treści przepisu art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, a także ustalenie, że decyzja organu dotknięta jest wadą nieważności (art. 145 § 1 lit. a-c tej ustawy).

W pierwszej kolejności należy wskazać, co ma znaczenie w kontekście zarzutu podniesionego w skardze, a dotyczącego upływu terminu przedawnienia zaległego podatku, że przedmiotem sporu sądowoadministracyjnego jest negatywnie rozpatrzony przez organy podatkowe obu instancji wniosek skarżącej Spółki o umorzenie zaległości podatkowej. Sąd podziela stanowisko organu w kwestii dotyczącej przedawnienia, albowiem zagadnienie to nie może być przedmiotem rozpoznania w postępowaniu o przyznanie ulgi podatkowej. Kwestia przedawnienia dotyczy bowiem innego postępowania niż objętego zakresem skargi, tj. umorzenia zaległego podatku od nieruchomości wraz z odsetkami.

Sądowa kontrola tego rodzaju decyzji obejmuje samo postępowanie poprzedzające jej wydanie, a nie rozstrzygnięcie, podjętego w ramach tzw. "uznania administracyjnego", które cechuje specyficzna konstrukcja prawna, pozwalająca organowi na wybór konsekwencji prawnych w konkretnej sytuacji, do której odnosi się dyspozycja normy prawnej. Zatem sąd administracyjny nie jest uprawniony

do rozstrzygania czy pobór podatku powinien być zaniechany wskutek umorzenia zaległości podatkowej, lecz do badania, czy wydanie decyzji zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, z zachowaniem przepisów procedury, a także zbadania wszystkich okoliczności sprawy mogących mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia i ich oceny w świetle ustawowych przesłanek umorzenia oraz powinności ujęcia tej oceny w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wskazać należy, że zgodnie z art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, organ podatkowy, na wniosek podatnika, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną.

Z powyższej regulacji wynika, że wniosek podatnika wszczyna postępowanie

w sprawie ulgi w spłacie podatków. Jednakże należy podkreślić, iż umorzenie zaległości podatkowych jest odstępstwem od zasady powszechności opodatkowania określonej w art. 84 Konstytucji RP, który stanowi, że każdy jest obowiązany do ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych, w tym podatków, określonych w ustawie.

Na wstępie należy wskazać, że decyzja w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowej jest decyzją uznaniową, gdyż zwrot "może umorzyć" oznacza, że organ wydaje decyzję w ramach tzw. uznania administracyjnego. Z istoty uznania administracyjnego wynika uprawnienie organu podatkowego do swobody wyboru określonego rozstrzygnięcia. Pozostawienie przez ustawodawcę organowi wyboru

w podjęciu decyzji nie oznacza dowolności, albowiem organ jest zobowiązany

do ustalenia, czy w rozpoznawanej sprawie występują przesłanki uzasadniające umorzenie zaległości podatkowej, tj. istnienia ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego. W tym celu organ musi wszechstronnie wyjaśnić okoliczności faktyczne sprawy, gdyż w następstwie prawidłowo ustalonego stanu faktycznego jest zobligowany do stwierdzenia, czy w sprawie występuje "ważny interes podatnika" lub "interes publiczny". Natomiast, w razie stwierdzenie wystąpienia przesłanek, brak związania organu oznacza, że nie musi on uwzględnić wniosku i wydać rozstrzygnięcie na korzyść strony. W orzecznictwie podkreśla się, iż negatywne rozstrzygnięcie, podjęte w ramach uznania administracyjnego, powinno być szczególnie przekonująco, wyczerpująco i jasno uzasadnione, zarówno co do faktów, jak i co do prawa, tak aby nie było wątpliwości, że wszystkie okoliczności sprawy zostały rozważone i ocenione, a ostateczne rozstrzygnięcie jest ich logiczną konsekwencją (por. wyr. NSA z dnia 18 maja 2005 r. FSK 2211/2004, niepubl.).

Należy zauważyć, że termin "ważny interes podatnika" jest pojęciem niedookreślonym. W orzecznictwie wskazuje się, że "ważny interes podatnika

to sytuacja, gdy z powodu nadzwyczajnych, losowych przypadków podatnik nie jest

w stanie uregulować zaległości podatkowych. Będzie to utrata możliwości zarobkowania, utrata losowa majątku" (wyrok NSA z dnia 22 kwietnia 1999 r., SA/Sz 850/98, niepubl.). Przesłanki umorzenia należy więc oceniać nie tylko

w kontekście sytuacji majątkowej podatnika, lecz także z uwzględnieniem związku zachodzącego pomiędzy obniżeniem zdolności płatniczej, a zajściem wypadków powodujących i uzasadniających niemożność zapłaty (por. wyrok NSA z dnia

26 listopada 1999 r., I SA/Łd 13/98, niepubl.).

W doktrynie przyjmuje się, że przez "interes publiczny" należy rozumieć dyrektywę postępowania, nakazującą mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa lub danej społeczności lokalnej (jednostka samorządu terytorialnego), takich jak: sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy publicznej, sprawność działania aparatu państwowego itp. (S. Presnarowicz: "Ulgi i zwolnienia uznaniowe w Ordynacji podatkowej", Warszawa 2002, s. 68).

Jak już powyżej Sąd wskazał, podjęcie rozstrzygnięcia w ramach uznania administracyjnego może nastąpić tylko po wszechstronnym i wnikliwym rozważeniu całokształtu materiału dowodowego, a poprzedzać je powinno wyczerpujące zebranie całego materiału dowodowego oraz dokładne wyjaśnienie okoliczności faktycznych. Te obowiązki organu wynikają z art. 122 Ordynacji podatkowej wyrażającym zasadę prawdy obiektywnej. Organ zobowiązany jest zbadać nie tylko trudną sytuację finansową, na którą powołuje się strona, pod kątem ustalenia czy wskazane okoliczności faktyczne wyczerpują przesłankę umorzenia ze względu na ważny interes strony, ale także powinien wziąć pod uwagę czy wskazane okoliczności uzasadniają przyznanie ulgi podatkowej w związku ochroną interesu publicznego. Według Sądu, umorzenie zobowiązania podatkowego jest to forma pomocy udzielonej przez Państwo podatnikowi. Celem tejże pomocy jest uniknięcie negatywnych skutków, zarówno w aspekcie interesu indywidualnego (m. in. poprzez zabezpieczenie egzystencji spółki, ochronę przed utratą płynności finansowej) jak i społecznego (np. utrzymanie wielu miejsc pracy).

Według Sądu, organy podatkowe w oparciu o przedłożone przez stronę dowody, wszechstronnie wyjaśniły okoliczności faktyczne sprawy i prawidłowo ustaliły sytuację materialną skarżącej, uznając, iż w aktualnej sytuacji finansowej (tj. na dzień wydawania decyzji) Spółka jest w stanie uregulować zaległości w podatku

od nieruchomości wraz z odsetkami. Ponadto, działając zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, dążąc do rzetelnego ustalenia stanu faktycznego, a także udzielając stronie niezbędnych wyjaśnień, organy działały w oparciu o zasadę pogłębiania zaufania do organów podatkowych.

W ocenie Sądu, skarżąca nie wykazała we wniosku okoliczności uzasadniających przyznanie jej ulgi, albowiem ograniczyła się jedynie do przytoczenia kilku faktów związanych z prowadzoną działalnością. Należy zauważyć, że każdy podatnik, w tym skarżąca Spółka, prowadząc działalność gospodarczą, ponosi ryzyko z nią związane, a zdarzenia takie jak m. in. niskie zyski i niewielka opłacalność (w ocenie skarżącej) czy też ponoszenie znacznych kosztów (związanych m. in. z opłacaniem energii, paliwa, wody i ścieków oraz podatków), nie są nadzwyczajną okolicznością, która uzasadnia udzielenie zwolnienia, gdyż są to normalne okoliczności związane z prowadzeniem jakiejkolwiek działalności gospodarczej. Każdy podmiot, który podejmuje się jej prowadzenia powinien mieć świadomość, iż wiąże się to także z ponoszeniem ryzyka niepowadzenia przedsięwzięcia.

Zdaniem Sądu, ogólnikowe stwierdzenie o złej sytuacji materialnej Spółki

z powodu pogorszenia się jej kondycji ekonomiczno – finansowej, bez wskazania szczegółowych, nadzwyczajnych okoliczności i dokładnych danych potwierdzających słabą pozycję Spółki, a także brak podania szczególnych powodów, z jakich nie jest możliwe uiszczenie zaległego podatku, jak słusznie uznał organ, nie pozwala

na stwierdzenie, że Spółka wykazała, iż zachodzi ważny interes uzasadniający zwolnienie jej z zapłaty zaległego podatku.

Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego, iż sytuacja materialna skarżącej nie należy do wyjątkowo trudnych, wobec czego nie uzasadnia umorzenia zaległości podatkowych. Jak słusznie podniósł organ sytuacja finansowa i gospodarcza Spółki jest stabilna, co roku osiąga coraz wyższy zysk oraz nie jest zadłużona z tytułu innych podatków czy składek na ubezpieczenie.

Ponadto, Spółka nie wykluczyła kontynuowania dalszej współpracy

z kontrahentami, co pozwoli jej w przyszłości uzyskać dodatkowe źródło dochodu,

a w konsekwencji poprawić sytuację finansową. Wskazać należy, że z akt, a nawet

z treści samego wniosku wynika, iż Spółka prowadzi sprzedaż, a zatem nie zakończyła prowadzenia działalności gospodarczej, z której może osiągać przychód, co wpłynie na zmianę jej sytuacji ekonomicznej.

Dalej, podnieść należy, że Spółka powołując się we wniosku na "podwyżkę płacy pracowników", nie wykazała jakie skutki wynikają dla niej z tego faktu. Zatrudnienie pracowników jest normalną czynnością związaną z wykonywaniem działalności gospodarczej przez Spółkę. Należy podkreślić, że na wnioskodawcy ciążył obowiązek wykazania jakie nadzwyczajne, trudne do usunięcia skutki spowodowało zatrudnienie określonej liczby osób, ewentualnie ponoszenie kosztów związanych z wypłatą ich wynagrodzeń, co uzasadniałoby skorzystanie z pomocy Państwa w formie ulgi. Brak podania przez stronę dokładnych danych nie pozwoliło organowi na zbadanie przesłanek ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego.

Ponadto, Spółka wskazując, że spłaca kredyty, nie przedstawiła stosownych dokumentów potwierdzających uzyskanie tychże kredytów, jak również nie wykazała,

w jakiej wysokości ich udzielono, ani na jaki cel. Spółka nie podała również, co było przyczyną wystąpienia o udzielenie kredytu oraz czy z powyższego faktu wynikają dla niej jakieś wyjątkowo negatywne skutki. Sama spłata rat kredytu nie uzasadnia przyznania zwolnienia w spłacie podatku. Nie budzi bowiem wątpliwości Sądu to, że

w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą spółki zaciągają kredyty, m. in. na nowe inwestycje, a zatem korzystanie z kredytu nie świadczy o złej kondycji finansowej kredytobiorcy, jak również spłata kolejnych rat kredytu wraz z odsetkami nie w każdym przypadku prowadzi do znacznego pogorszenia sytuacji materialnej spółki. A zatem stwierdzenie o zaciągnięciu kredytów przez Spółkę, nie jest wystarczającą przesłanką do uwzględnienia wniosku. Przytoczone we wniosku okoliczności, jak również przedstawione dokumenty, powinny uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanym wyżej przepisie.

Według Sądu, trudna sytuacja materialna spowodowana zaciąganiem kolejnych zobowiązań finansowych nie może uzasadniać przyznania ulgi, które jest formą wsparcia udzielonego ze środków pochodzących z Budżetu Państwa. W tym miejscu należy jeszcze raz podkreślić, że zwolnienie od płacenia podatków jest przyznawane wyjątkowo, w sytuacji gdy podatnik z powodu szczególnie trudnej sytuacji materialnej i z przyczyn od niego niezależnych nie jest w stanie uiścić zaległego podatku. Jeżeli spłata jednego długu (kredytu) była dotkliwa dla skarżącego, to niezrozumiałe jest zaciągnięcie kolejnej pożyczki i to w znacznej wysokości. Ponadto, jak słusznie zauważył organ, z zasad doświadczenia życiowego wynika, że zanim bank udzieli kredytu, dokładnie i wnikliwie bada zdolność kredytową klienta, a zatem sprawdza czy pomimo wcześniej zaciągniętych pożyczek i kredytów oraz z uwagi na obowiązek ponoszenia innych wydatków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, będzie możliwa terminowa spłata zadłużenia. W przypadku stwierdzenia, że zbyt niskie dochody klienta nie dają gwarancji terminowego spłacania rat kredytu, bank odmawia przyznania kredytu. Skoro bank znając sytuację finansową skarżącej, przyznał kolejny kredyt, to uznał, że spłata rat w przyznanej wysokości nie będzie zagrażała jej egzystencji.

Na podkreślenie zasługuje okoliczność, że skarżąca nie wykazała, iż nieterminowo spłaca kredyt z powodu braku środków finansowych.

Należy także dodać, iż interes Skarbu Państwa został zabezpieczony poprzez ustanowienie na nieruchomościach należących do Spółki hipoteki przymusowej

na rzecz Burmistrza Miasta W., a zatem należności mogą być w przyszłości wyegzekwowane z majątku skarżącej.

Według Sądu, uprawnione jest stanowisko organu podatkowego, który wyjaśnił, że rozpatrując wniosek o przyznanie ulgi w spłacie podatku, bada sytuację finansową wnioskodawcy na dzień złożenia wniosku, a nie na dzień powstania zaległości podatkowej, bowiem organ zobowiązany jest do wydania rozstrzygnięcia przy uwzględnieniu zmiany stanu faktycznego.

Końcowo należy zauważyć, że podatnik ma prawo do ponownego złożenia wniosku o zastosowanie ulgi w spłacie podatku, gdy wystąpią nowe okoliczności

w stosunku do stanu faktycznego istniejącego w dniu podejmowania decyzji odmawiającej przyznania tej ulgi.

Podsumowując, stwierdzić należy, iż Sąd nie znalazł podstaw do podważenia oceny zawartej w zaskarżonej decyzji, bowiem nie wystąpiła w sprawie przesłanka ważnego interesu podatnika ani interesu publicznego, przemawiająca za umorzeniem zaległości podatkowej. W ocenie Sądu, organ podjął niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia okoliczności faktycznych sprawy, a zaskarżoną decyzję wydał na podstawie wyczerpująco zebranego materiału dowodowego i słusznie stwierdził, że nie wystąpiły przesłanki przemawiające za umorzeniem zaległości podatkowej. Zaskarżona decyzja została uzasadniona w sposób przekonujący i jasny zarówno co do stanu faktycznego i jak prawnego sprawy. Organy prowadziły postępowania zgodnie z przepisami prawa procesowego oraz prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego, co należy uznać za działanie zgodne z zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270

ze zm.), Sąd orzekł jak w sentencji.