Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2381/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-03-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 4, art. 11, art. 13, art. 59, art. 107 ust. 1, ust. 2 i ust. 4 pkt 1 oraz lp. 1.1 pkt 4, lp. 1.2, lp. 1.4, lp. 3.2 pkt 1 i pkt 2, lp. 3.4 pkt 1 i lp. 2.5 załącznika do ww. ustawy
journal: Dz.U. 2011 nr 227 poz 1367
law: Ustawa z dnia 19 sierpnia 2011 r. o przewozie towarów niebezpiecznych.
article: 1.4.1.1., 1.4.2.2.1 lit. c), 5.3.2.1.1., 5.4.1.1.1., 5.4.3.1., 5.4.3.4., 7.5.7.1., 8.1.2.1., 8.1.4.1., 8.1.4.3., 8.1.4.4., 8.1.4.5., 8.1.5.1., 8.1.5.2., 8.1.5.3. załącznika A i B do ww. umowy
journal: Dz.U. 1975 nr 73 poz 189
law: Umowa europejska dotycząca międzynarodowego przewozu drogowego towarów niebezpiecznych (ADR), sporządzona w Genewie dnia 30 września 1957 r.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aneta Lemiesz Sędziowie Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas Asesor WSA Joanna Kruszewska-Grońska (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 marca 2018 r. sprawy ze skargi P. M. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2017 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] września 2017 r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej: "GITD", "organ odwoławczy", "organ II instancji"), po rozpatrzeniu odwołania od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: "WITD", "organ I instancji") z [...] lipca 2017 r. nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 5650 zł na P. M. (dalej: "skarżący", "strona"), prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą M. P. [...] w [...], utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Jako podstawę prawną zaskarżonej decyzji GITD wskazał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257; dalej: "k.p.a."), art. 16 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U z 2017 r., poz. 935), art. 4, art. 11, art. 13, art. 59 oraz art. 107 ust. 1, ust. 2 i ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o przewozie towarów niebezpiecznych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1834 ze zm.; dalej: "p.t.n."), lp. 1.1 pkt 4, lp. 1.2, lp. 1.4, lp. 3.2 pkt 1, lp. 3.2 pkt 2, lp. 3.4 pkt 1 oraz lp. 2.5 załącznika do p.t.n., a także przepisy 1.4.1.1, 1.4.2.2.1 lit. c), 5.3.2.1.1, 5.4.1.1.1, 5.4.3.1, 5.4.3.4, 7.5.7.1, 8.1.2.1, 8.1.4.1, 8.1.4.3, 8.1.4.4, 8.1.4.5, 8.1.5.1, 8.1.5.2, 8.1.5.3 załącznika A i B do Umowy europejskiej dotyczącej międzynarodowego przewozu drogowego towarów niebezpiecznych (ADR), sporządzonej w Genewie dnia 30 września 1957 r. (Dz. U. z 2017 r., poz. 1119; dalej: "umowa ADR"). Natomiast podstawę faktyczną decyzji organu odwoławczego stanowiły naruszenia polegające na:

- przewozie towaru niebezpiecznego z dokumentem przewozowym, o którym mowa w pkt 2 lub 3, albo bez dokumentu przewozowego,

- dopuszczeniu do przewozu towaru niebezpiecznego kierowcy, który nie uzyskał wymaganego zaświadczenia ADR,

- niewyposażeniu środka transportu w wymagane instrukcje pisemne,

- niewyposażeniu środka transportu przewożącego towary niebezpieczne w wymagane: gaśnice lub gaśnice niespełniające warunków określonych odpowiednio w ADR lub ADN,

- niewyposażeniu środka transportu przewożącego towary niebezpieczne w wymagane: wyposażenie ochronne określone odpowiednio w ADR lub ADN - za każdy brakujący element,

- nadaniu lub przewozie towaru niebezpiecznego środkiem transportu, w cysternie, pojeździe-baterii, kontenerze, MEGC lub pojeździe MEMU, niezaopatrzonych w wymagane i prawidłowe oznakowanie, w zakresie tablicy lub tablic barwy pomarańczowej - za każdy brakujący element,

- załadunku lub przewozie towaru niebezpiecznego z naruszeniem przepisów dotyczących rozmieszczania i mocowania ładunków,

tj. naruszenia opisane w Ip. 1.1 pkt 4, lp. 1.2, Ip. 1.4, lp. 3.2 pkt 1, lp. 3.2 pkt 2, lp. 3.4 pkt 1 oraz lp. 2.5 załącznika do p.t.n.

Zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o następujące ustalenia.

W dniu [...] maja 2015 r. w [...] przy ul. [...] do kontroli drogowej zatrzymano pojazd marki Scania o numerze rejestracyjnym [...], którym kierował D. W.. Kierowca wykonywał w imieniu skarżącego krajowy transport drogowy z [...] do [...] i [...] 1800 litrów klejów (UN 1133), zapakowanych w dwa duże pojemniki do przewozu luzem typu DPPL (po 800 litrów w każdym z nich) oraz w jeden bęben stalowy (pozostałe 200 litrów). Podczas kontroli stwierdzono, że okazany dokument przewozowy nie zawierał prawidłowej informacji dotyczącej ilości przewożonego towaru niebezpiecznego. Również kierujący nie okazał do kontroli dokumentu potwierdzającego ukończenie szkolenia wymaganego przy przewozie towarów niebezpiecznych oraz instrukcji pisemnych. Przewożony towar nie był zabezpieczony przed przemieszczaniem się. Ponadto pojazd nie został wyposażony w wymagane przez umowę ADR gaśnice i elementy wyposażenia, a także nie został oznakowany z przodu i z tyłu tablicami barwy pomarańczowej. Przebieg i wyniki kontroli udokumentowano protokołem kontroli nr [...] z [...] maja 2015 r. Kierowca odmówił podpisania protokołu kontroli, podając jako powód wprowadzenie go w błąd przez załadowcę odnośnie rodzaju towaru ("towar bez ADR").

Pismem z 19 maja 2015 r. WITD zawiadomił skarżącego o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego. W toku postępowania skarżący (w piśmie z 29 maja 2015 r.) wyjaśnił, że zgodnie z listem przewozowym nr [...] oraz deklaracją dotyczącą towarów niebezpiecznych przedmiotem przewozu miał być towar niebezpieczny UN 1133 kleje w ilości 180 kg i przewóz ten miał być realizowany na podstawie wyłączenia określonego w przepisie 1.1.3.6 umowy ADR. Skarżący podkreślił, iż w zleceniu transportowym nr [...] z 18 maja 2015 r. widnieje wpis: "ADR NIE" i dlatego był przekonany, że przedmiotem przewozu nie będą towary niebezpieczne. Powołując się na przepis 1.2.2.2 umowy ADR, wskazał, iż opierał się na informacjach i danych przekazanych mu przez innych uczestników przewozu. Zatem nie miał żadnego wpływu na powstanie naruszenia, które wystąpiło wskutek działania osób trzecich.

Postępowanie administracyjne zakończyło się decyzją WITD z [...] lipca 2015 r. nakładającą na skarżącego karę pieniężną w łącznej kwocie 5650 zł za stwierdzone podczas kontroli naruszenia. Po rozpoznaniu odwołania skarżącego, ww. decyzja została uchylona przez GITD (decyzją z [...] stycznia 2016 r.), a sprawę przekazano do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Organ odwoławczy w szczególności nakazał WITD poczynienie ustalenia, czy kierowca kontrolowanego pojazdu został wprowadzony w błąd przez pracownika nadawcy towaru co do możliwości zgodnego z prawem wykonania przewozu.

Ponownie rozpoznając sprawę, organ I instancji przesłuchał w dniu [...] maja 2016 r. w charakterze świadka pracownika nadawcy "[...]" Sp. z o.o. z siedzibą w [...] – S. O.. Świadek ten m.in. zeznał, że poinformował kierowcę, iż przewóz nie wymaga posiadania uprawnień ADR, ponieważ przebiega według załącznika 1.1.3.6 ADR. Następnie decyzją z [...] września 2016 r. WITD ponownie nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 5650 zł. Ta decyzja również została uchylona przez organ II instancji (decyzją z [...] marca 2017 r.) i przekazana WITD do ponownego rozpoznania. Powodem uchylenia decyzji organu I instancji było zbyt późne zawiadomienie skarżącego o terminie przesłuchania S. O. w charakterze świadka (skarżący został bowiem poinformowany o ww. dowodzie w dniu jego przeprowadzenia). Dlatego organ odwoławczy nakazał WITD powtórzenie tego dowodu, a w razie potrzeby także innych dowodów w celu ustalenia, czy w sprawie znajduje zastosowanie art. 109 ust. 1 pkt 1 p.t.n.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy (w tym powtórzeniu dowodu z przesłuchania S. O. w charakterze świadka), WITD decyzją z [...] lipca 2017 r. po raz trzeci nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 5650 zł. W odwołaniu od tego rozstrzygnięcia skarżący wniósł o jego uchylenie w całości i umorzenie postępowania w I instancji, ewentualnie o stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Wydanej w I instancji decyzji skarżący zarzucił:

- naruszenie art. 107 ust. 4 p.t.n. w zw. z art. 92c ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2013 r., poz. 1414 ze zm.; dalej: "u.t.d."),

- naruszenie art. 105 § 1 k.p.a.,

- naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

- naruszenie przepisu 1.4.2.2.2 w zw. z przepisem 1.4.2.2.1 załącznika A do umowy ADR oraz w zw. z art. 13 p.t.n.,

- naruszenie art. 109 ust. 1 pkt 1 p.t.n.,

- naruszenie art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.

W odwołaniu skarżący podniósł, że przesłuchany w charakterze świadka S. O. zeznał, iż kierowca został błędnie poinformowany o braku wymogu posiadania przez niego uprawnień ADR. Ponadto powołując się na art. 107 ust. 4 p.t.n. w zw. z art. 92c ust. 1 pkt 3 u.t.d., wskazał, że skoro rozdział 11 u.t.d. ma zastosowanie do postępowań administracyjnych prowadzonych w sprawach o nałożenie kary pieniężnej w zakresie przewozu drogowego towarów niebezpiecznych, to także przepis art. 92c ust. 1 pkt 3 u.t.d. ma zastosowanie w sprawach dotyczących przewozu drogowego towarów niebezpiecznych. Dlatego w ocenie skarżącego, postępowanie w przedmiotowej sprawie powinno zostać umorzone, bowiem ujawnienie naruszeń stwierdzonych w zaskarżonej decyzji miało miejsce w dniu 19 maja 2015 r., a więc od dnia ich ujawnienia upłynął okres ponad 2 lat. W tej sytuacji dalsze prowadzenie postępowania jest bezprzedmiotowe i zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a. podlega umorzeniu. W konsekwencji wydając zaskarżoną decyzję WITD w rażący sposób naruszył prawo i dlatego stosownie do treści art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. należy stwierdzić nieważność tej decyzji. Skarżący podkreślił również, że wszystkie dowody zgromadzone w sprawie przemawiają za przekonaniem kierowcy co do przewożenia ładunku niebędącego towarem niebezpiecznym i niepodlegającego przepisom ADR. Świadek S. O. potwierdził wprowadzenie w błąd kierowcy odnośnie przewożonego ładunku. Dlatego organ I instancji zobowiązany był zastosować przepis art. 109 ust. 1 pkt 1 p.t.n. WITD pominął też w swoim rozstrzygnięciu dowody z dokumentów, tj. dokument przewozowy nr 2608, deklarację przewozu towarów niebezpiecznych, zlecenie transportowe, zeznania kierowcy D. W., zeznania nadawcy S. O. oraz wyjaśnienia strony. Dowody te jednoznacznie wskazują, że do naruszenia przepisów ADR doszło na skutek wprowadzenia w błąd kierowcy przez pracowników nadawcy i wydania przez nich dokumentów zawierających nieprawdziwe informacje. Pominięcie tych dowodów stanowi rażące naruszenie zasad postępowania administracyjnego określonych w art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Zdaniem skarżącego, organ I instancji nie przeprowadził także dowodów, których przeprowadzenie zalecił GITD, bowiem nie przesłuchał pracownika nadawcy, który dokonał załadunku kontrolowanego pojazdu. WITD przesłuchał S. O., który nie dokonywał załadunku, ponieważ za wydanie towaru był odpowiedzialny magazynier.

Powołaną na wstępie decyzją GITD utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wskazał, że zebrany w sprawie materiał dowodowy jednoznacznie potwierdza dokonanie naruszeń opisanych w decyzji organu I instancji. Z protokołu kontroli, dokumentacji fotograficznej oraz zeznań kierowcy D. W. i pracownika nadawcy towaru S. O. bez żadnych wątpliwości wynika, iż kontrolowanym pojazdem był przewożony towar niebezpieczny - UN 1133 Kleje. Towar ten był zapakowany w dwa DPPL-e (po 800 litrów każdy z nich) i jeden bęben stalowy (zawierający pozostałe 200 litrów kleju). Zatem przewóz tego towaru nie podlegał wyłączeniom określonym w przepisie 1.1.3.6 załącznika A do umowy ADR. Kierowca w imieniu skarżącego miał dostarczyć towar do [...] Sp. z o.o. z siedzibą w miejscowości [...] przy ul. [...]. Łącznie do tego przedsiębiorstwa kierowca miał dostarczyć 1980 kg towaru. Taką ilość towaru wydanego dla ww. przedsiębiorstwa wpisano także w dokumencie przewozowym nr [...]. Jednak w dokumencie wydania nr [...] waga towaru nie odpowiadała tej, która została wpisana w dokumencie nr [...]. Również ilość towaru niebezpiecznego wpisana w deklaracji dotyczącej tego towaru nie odpowiadała faktycznej ilości towaru znajdującego się w pojeździe. Według deklaracji waga towaru wynosiła 180 kg. Natomiast w pojeździe znajdowało się ponad 1800 kg towaru niebezpiecznego; na opakowaniach była wpisana ilość towaru. W ocenie GITD, kierowca pojazdu jako osoba reprezentująca przewoźnika powinien dokładnie sprawdzić, czy ilość towaru wpisana w dokumentach przewozowych odpowiada ilości załadowanej na pojazd. Takiego sprawdzenia kierowca powinien dokonywać nawet wtedy, gdy nie przewozi towaru niebezpiecznego, aby upewnić się, czy załadowano mu właściwą ilość towaru i jest to ten towar, który ma dostarczyć odbiorcy. Gdyby kierujący sprawdził, czy załadowano na pojazd właściwy towar i właściwą jego ilość, to mógłby stwierdzić, iż załadowano inną ilość towaru niebezpiecznego niż ta, która wynika z dokumentu przewozowego. Kierowca powinien był dokonać takiego sprawdzenia, zwłaszcza, że wiedział, iż nie posiada uprawnień do wykonywania przewozu towaru niebezpiecznego. Jednak kierujący poprzestał jedynie na sprawdzeniu zapisów w dokumencie przewozowym nr [...] i upewnieniu się, że do przewozu ilości w nim wpisanej nie musi posiadać zaświadczenia ADR. Uwzględniając powyższe, organ odwoławczy uznał, iż nie można przyjąć, że strona została wprowadzona w błąd przez nadawcę towaru UN 1133.

Odnosząc się do zarzutu niezastosowania przez organ I instancji art. 92c ust. 1 pkt 3 u.t.d., GITD wyjaśnił, że art. 107 ust. 5 p.t.n. odsyła do rozdziału 11 u.t.d., przy czym przepisy tego rozdziału mogą być stosowane tylko w kwestiach dotyczących nałożenia kary pieniężnej za naruszenia popełnione podczas przewozu drogowego towarów niebezpiecznych, które nie zostały uregulowane w ustawie o przewozie towarów niebezpiecznych. Art. 92c u.t.d. ma zastosowanie w przypadku zaistnienia okoliczności w nim wskazanych pozwalających na zwolnienie przewoźnika z odpowiedzialności za dokonane naruszenia. Natomiast przepisy dotyczące zwolnienia uczestnika przewozu towaru niebezpiecznego z odpowiedzialności za popełnione naruszenia zostały uregulowane w ustawie o przewozie towarów niebezpiecznych. Odpowiednikiem art. 92c u.t.d. w sprawach dotyczących przewozu drogowego towarów niebezpiecznych jest art. 109 p.t.n. Jednakże ten ostatni artykuł nie przewiduje możliwości odstąpienia od nałożenia kary, gdy upłynął okres ponad 2 lat od dnia ujawnienia naruszenia. Gdyby ustawodawca chciał, aby to odstąpienie miało zastosowanie w przewozach towarów niebezpiecznych, to ustanowiłby je w art. 109 p.t.n. Dlatego, zdaniem organu II instancji, niezasadne są zarzuty skarżącego w zakresie naruszenia art. 105 § 1 i art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., bowiem WITD zastosował właściwe przepisy prawa materialnego.

GITD nie dopatrzył się także podstawy do zastosowania art. 109 ust. 1 pkt 1 p.t.n, zgodnie z którym nie nakłada się kary pieniężnej, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że uczestnik przewozu nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek działania osób trzecich lub wskutek zdarzeń i okoliczności, którym podmiot nie mógł zapobiec. Z odpowiedzialności za dokonane naruszenie uczestnik przewozu może się zwolnić, jeżeli wykaże, że dołożył należytej staranności organizując przewóz i nie miał wpływu na naruszenie prawa, przy czym brak takiego wpływu musi istnieć realnie. Natomiast pod pojęciem naruszenia, na które uczestnik przewozu towarów niebezpiecznych nie miał wpływu należy rozumieć tylko zjawiska występujące rzadko, gwałtownie, niespodziewanie, których wystąpienie nie jest możliwe do zaplanowania i uniknięcia przy dołożeniu ze strony uczestnika przewozu towarów niebezpiecznych należytej staranności przy prowadzeniu działalności gospodarczej. Tylko takie okoliczności i zdarzenia są tymi, których w rozumieniu wymienionego przepisu, uczestnik przewozu towarów niebezpiecznych nie może przewidzieć i nie ma na nie wpływu. Natomiast "działania osób trzecich", o którym mowa w ww. przepisie nie można utożsamiać z zaniedbaniami pracowników zatrudnionych przez uczestnika przewozu towarów niebezpiecznych, bowiem kwestie właściwego doboru pracowników nie mieszczą się w zakresie ww. regulacji.

Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi skarżącego do tut. Sądu, w której zarzucił:

1. naruszenie przepisu 1.4.2.2.2 w zw. z przepisem 1.4.2.2.1 Załącznika A do umowy ADR oraz w zw. z art. 13 p.t.n.,

2. naruszenie art. 109 ust. 1 pkt 1 p.t.n.,

3. naruszenie art. 107 ust. 5 p.t.n. w związku z art. 92c ust. 1 pkt 3 u.t.d. poprzez jego niezastosowanie - przedawnienie naruszenia,

4. naruszenie art. 105 § 1 k.p.a.,

5. naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.,

6. naruszenie art. 7, art. 8 k.p.a. poprzez niepodjęcie działań niezbędnych do dokładnego i wnikliwego wyjaśnienia stanu faktycznego,

7. naruszenie art. 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez ustalanie i dokonanie oceny stanu faktycznego na podstawie wybiórczo potraktowanego materiału dowodowego;

W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżący wniósł o uchylenie decyzji GITD i poprzedzającej ją decyzji WITD oraz umorzenie postępowania w sprawie, a także zasądzenie od organu administracji na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

W piśmie z 12 marca 2018 r. skarżący ustosunkował się do odpowiedzi na skargę, wskazując, iż postępowanie podlega umorzeniu z uwagi na upływ dwuletniego okresu przedawnienia od stwierdzenia naruszenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż Sąd nie dopatrzył się po stronie organów orzekających w sprawie naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na ostateczną treść rozstrzygnięcia, a w konsekwencji prowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji.

Zgodnie z art. 16 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw do postępowań administracyjnych wszczętych i niezakończonych ostateczną decyzją lub postanowieniem przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy ustawy zmienionej, tj. ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - kodeks postępowania administracyjnego, w brzmieniu dotychczasowym, z tym że do tych postępowań stosuje się przepisy art. 96a - 96n ustawy zmienionej. W niniejszej sprawie postępowanie administracyjne zostało wszczęte zawiadomieniem z 19 maja 2015 r. (przed wejściem w życie nowelizacji k.p.a.), a zakończone ostateczną decyzją GITD z [...] września 2017 r. (po wejściu w życie nowelizacji k.pa.), zatem w myśl wyż. cyt. przepisu art. 16 w sprawie znajdują zastosowanie przepisy k.p.a. w brzmieniu dotychczasowym (sprzed nowelizacji) z uwzględnieniem art. 96a - 96n k.p.a.

Na gruncie niniejszej sprawy nie budzi wątpliwości okoliczność, że przedmiotem przewozu był towar niebezpieczny (kleje UN 1133). Sporna jest kwestia odpowiedzialności skarżącego za naruszenia stwierdzone podczas przewozu.

Na wstępie podkreślić należy, iż słuszne jest stanowisko organu odwoławczego, zgodnie z którym w tej sprawie nie znajduje zastosowania przepis art. 92c u.t.d., skoro kwestię przypadków, w których nie są nakładane kary pieniężne, w sposób wyczerpujący (kompleksowy) regulują przepisy p.t.n. Taką regulację stanowią przepisy art. 109 p.t.n. przewidującego w ust. 1, że nie nakłada się kary pieniężnej, o której mowa w art. 107 i art. 108, jeżeli:

1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że odpowiednio uczestnik przewozu lub podmiot prowadzący kursy nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek działania osób trzecich lub wskutek zdarzeń i okoliczności, którym podmiot nie mógł zapobiec, albo

2) za stwierdzone naruszenie, na odpowiednio uczestnika przewozu lub podmiot prowadzący kursy została nałożona kara przez inny uprawniony organ.

Jednocześnie zaznaczyć należy, iż odesłanie zawarte w art. 107 ust. 5 p.t.n. ma charakter warunkowy - postępowanie administracyjne w sprawach o nałożenie kary pieniężnej, o której mowa w art. 107 ust. 1 p.t.n., w zakresie przewozu drogowego, prowadzone jest, z zastrzeżeniem przepisów niniejszej ustawy, na zasadach i w trybie określonym w rozdziale 11 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym. Warunek "z zastrzeżeniem przepisów niniejszej ustawy" oznacza, że przepisy rozdziału 11 u.t.d. znajdują odpowiednie zastosowanie w przypadku braku stosownego unormowania w przepisach p.t.n., a z taką sytuacją nie mamy do czynienia, gdyż odpowiednikiem art. 92c u.t.d. jest art. 109 p.t.n. Przepis art. 109 ust. 1 p.t.n. wymienia dwa przypadki, w których nie nakłada się kary pieniężnej za naruszenia związane z przewozem towaru niebezpiecznego, wśród których nie przewidziano przedawnienia. Dlatego podnoszony przez skarżącego zarzut upływu dwóch lat od stwierdzania naruszenia (oparty na art. 92c ust. 1 pkt 3 u.t.d.) nie może zostać uwzględniony.

W dalszej kolejności należy odnieść do zarzutu braku wpływu skarżącego na powstanie naruszeń, ponieważ pracownik nadawcy wprowadził w błąd kierowcę kontrolowanego pojazdu odnośnie rodzaju przewożonego ładunku. Pracownik nadawcy towaru "[...]" Sp. z o.o. z siedzibą w [...] – S. O. (powtórnie przesłuchany w charakterze świadka w dniu [...] czerwca 2017 r.) zeznał, że w wyniku błędu systemu informatycznego deklaracja, którą wydał kierowcy, zawierała zaniżoną liczbę punktów ADR (540 zamiast 5340 punktów) i kierując się tym błędnym wskazaniem poinformował kierowcę, iż nie musi posiadać uprawnień ADR. Jednocześnie S. O. przekazał kierowcy, że jako towar niebezpieczny zostało zakwalifikowane jedno opakowanie, a mianowicie beczka o pojemności 200 litrów i do tego przewozu nie są wymagane uprawnienia ADR.

Z kolei z zeznań kierowcy D. W. (przesłuchiwanego w charakterze świadka w dniu [...] maja 2015 r.) wynika, że dopiero po przybyciu do nadawcy, tj. "[...]"Sp. z o.o. z siedzibą w [...] dowiedział się, iż przedmiotem przewozu są towary niebezpieczne. Po załadowaniu ich na pojazd przez pracowników ww. spółki (nadawcy), kierowca zabezpieczał towar.

Nadawca - "[...]" Sp. z o.o. z siedzibą w [...] wystawiła następujące dokumenty, na których widnieje pieczątka jej pracownika S. O.:

• list przewozowy nr [...] z 18 maja 2015 r., w którym wpisano "punkty ADR 540" i "przewóz zgodnie z 1.1.3.6"; dokument ten wskazuje, że do [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] przeznaczone były 3 opakowania o wadze 1980 kg, a do [...] w [...] - 6 opakowań o wadze 5970 kg,

• deklaracja dotycząca towarów niebezpiecznych, w której podano 180 kg jako wagę brutto towarów ADR oraz 540 punktów ADR (według współczynnika wagowego), a towar określono jako kleje zawierające materiały ciekłe zapalne (o prężności par. w temperaturze 50ºC większej niż 110 kPa); w dokumencie tym zamieszczono zapis "Potwierdzam otrzymanie >>Instrukcji dla kierowcy w transporcie drogowym, wymaganej przepisami ADR<<",

• wydanie zewnętrzne [...], w którym wymieniono oznaczenie, numer i wagę każdego z trzech kontenerów; tę ostatnią wartość, tj. wagę zapisano jako: 800, 800 i 180 (kg) – w odniesieniu do każdego z kontenerów, a jako wagę sumaryczną wskazano 1780 kg.

W kwestii zarzutu naruszenia art. 109 ust. 1 pkt 1 p.t.n. Sąd zgadza się z oceną organów Inspekcji Transportu Drogowego, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzi opisana w tym przepisie przesłanka wyłączenia odpowiedzialności uczestnika przewozu towarów niebezpiecznych. Na gruncie ww. przepisu należy przede wszystkim rozumieć takie zjawiska, które występują rzadko, gwałtownie, niespodziewanie, których wystąpienie nie jest możliwe do zaplanowania i uniknięcia przy dołożeniu ze strony uczestnika przewozu towarów niebezpiecznych należytej staranności przy prowadzeniu działalności gospodarczej. Zatem to na skarżącym, jako przewoźniku towarów niebezpiecznych, spoczywa ciężar wykazania, że dołożył należytej staranności i nie miał wpływu na naruszenie prawa. W tym zakresie skarżący powołuje się na przekonanie kierowcy, iż przewożony ładunek nie podlegał przepisom ADR, wynikające z błędnej informacji udzielonej mu przez pracownika nadawcy. W ocenie Sądu fakt błędnego poinformowania kierowcy przez S. O. nie może sanować zaniedbań skarżącego jako podmiotu profesjonalnie trudniącego się transportem drogowym rzeczy. To skarżący, podejmując się przedmiotowego przewozu, powinien dokładnie zweryfikować jakiego rodzaju jest to towar i w zależności od tego zorganizować jego przewóz w sposób zgodny z odpowiednimi przepisami (vide zlecenie przewozu nr [...] w aktach administracyjnych sprawy, w którym podano jako ilość ładunku 9 palet o wadze 7950 kg). Tymczasem kierowca D. W., wysłany przez skarżącego do nadawcy towaru - "[...]" Sp. z o.o. z siedzibą w [...], dopiero od pracownika nadawcy dowiedział się jakiego rodzaju jest towar objęty przewozem, a wobec informacji, że jest to towar niebezpieczny - polegał na informacji pracownika nadawcy co do braku wymogu uprawnień ADR. Taka sytuacja nie powinna mieć miejsca. Skarżący, dysponując wiedzą o rodzaju i ilości towaru, powinien zapewnić środki bezpieczeństwa przewozu odpowiednie do rodzaju przewożonego towaru i zakresu dających przewidzieć się zagrożeń, w tym zatrudnić kierowcę o stosownych uprawnieniach. Wreszcie to skarżący powinien przekazać kierowcy szczegółowe informacje o przewozie. Wówczas należycie poinformowany i odpowiednio przeszkolony kierowca powinien m.in. zweryfikować dokumenty, wzrokowo upewnić się czy ładunek nie ma oczywistych wad i należycie go zabezpieczyć przed przemieszczeniem. Gdyby kierowca dokonał tych czynności (a nie ograniczał się do informacji przekazanych mu przez pracownika nadawcy), to z łatwością dostrzegłby, że waga towaru jest niewspółmiernie większa (ponad dziesięciokrotnie) od tej wpisanej do deklaracji dotyczącej towarów niebezpiecznych (tj. 180 kg), zaś dokumenty przekazane mu przez nadawcę są niespójne co do wagi towaru. Zaniechania skarżącego w omawianym zakresie świadczą o nieprofesjonalnym zorganizowaniu przewozu i skutkują odpowiedzialnością skarżącego za stwierdzone podczas przewozu naruszenia.

Stosownie do treści art. 4 p.t.n., w sprawach nieuregulowanych niniejszą ustawą do przewozu towarów niebezpiecznych, w tym do środków transportu i urządzeń transportowych, stosuje się odpowiednio ADR, RID lub ADN. Zgodnie z art. 11 p.t.n., obowiązki uczestnika przewozu towarów niebezpiecznych określają odpowiednio ADR, RID lub ADN oraz przepisy ustawy. Z kolei w myśl art. 13 p.t.n. uczestnik przewozu towarów niebezpiecznych jest obowiązany wyposażyć osobę wykonującą przewóz towarów w wymagane dokumenty, o których mowa w ustawie, oraz odpowiednio w ADR. Natomiast według art. 59 p.t.n., środki transportu przewożące towary niebezpieczne powinny być przystosowane, wyposażone i oznakowane, zgodnie z ADR, z wyłączeniem pojazdów należących do sił zbrojnych wykonujących krajowy przewóz towarów niebezpiecznych.

Przepis 1.4.1.1 umowy ADR wskazuje, że uczestnicy przewozu towarów niebezpiecznych powinni podejmować środki bezpieczeństwa odpowiednie do natury i zakresu dających się przewidzieć zagrożeń, w celu zapobieżenia szkodom i urazom oraz, jeżeli jest to wskazane, w celu zminimalizowania ich skutków. Uczestnicy przewozu powinni, w każdym przypadku, stosować się do odpowiednich wymagań ADR.

W myśl przepisu 1.4.2.2.1 lit. (c) załącznika A do umowy ADR odpowiednio do zakresu podanego pod 1.4.1 przewoźnik powinien w szczególności sprawdzić wzrokowo, czy pojazdy i ładunek nie mają oczywistych wad oraz czy nie występują wycieki lub nieszczelności, braki w wyposażeniu, itp.

Stosownie do treści przepisu 5.4.1.1.1 załącznika B do umowy ADR, dokument przewozowy powinien zawierać następujące informacje dotyczące każdego materiału i przedmiotu niebezpiecznego przeznaczonego do przewozu:

(a) numer UN poprzedzony literami "UN";

(b) prawidłową nazwę przewozową, uzupełnioną, o ile jest to wymagane (patrz 3.1.2.8.1), podaną w nawiasie nazwą techniczną (patrz 3.1.2.8.1.1), ustaloną zgodnie z przepisami rozdziału 3.1.2;

(c) - dla materiałów i przedmiotów klasy 1: kod klasyfikacyjny podany w kolumnie (3b) tabeli A w dziale 3.2.

Jeżeli w kolumnie (5) tabeli A w dziale 3.2, podano numery wzorów nalepek inne niż 1, 1.4, 1.5 i 1.6, numery tych wzorów powinny być podane w nawiasie po kodzie klasyfikacyjnym;

- dla materiału promieniotwórczego klasy 7: numer klasy - "7";

UWAGA: W przypadku materiału promieniotwórczego klasy 7 charakteryzującego się zagrożeniem dodatkowymi, patrz również przepis szczególny 172 w dziale 3.3.

- dla materiałów i przedmiotów pozostałych klas: numery wzorów nalepek podane w kolumnie (5) tabeli A w dziale 3.2 oraz numery wzorów nalepek wymaganych na podstawie przepisu szczególnego podanego w kolumnie (6). Jeżeli występuje więcej niż jeden numer wzoru nalepki, to numery następujące po numerze pierwszym powinny być podane w nawiasie. W przypadku materiałów i przedmiotów, dla których w kolumnie (5) tabeli A w dziale 3.2 nie podano żadnego numeru wzoru nalepki, należy podać w jego miejsce numer klasy z kolumny (3a);

(d) grupę pakowania, o ile została przypisana do danego materiału, która może być poprzedzona literami "PG" (np. "PG II") lub literami odpowiadającymi wyrazom Grupa Pakowania" w językach używanych zgodnie z 5.4.1.4.1;

UWAGA: W przypadku materiału promieniotwórczego klasy 7 charakteryzującego się zagrożeniem dodatkowym, patrz przepis szczególny 172 (d) w dziale 3.3.

(e) liczbę i określenie sztuk przesyłki, o ile występują; kod opakowania może być użyty jedynie jako uzupełnienie określenia sztuki przesyłki (np. jedna skrzynia (4G));

UWAGA: W przypadku opakowań kombinowanych, nie wymaga się podawania liczby opakowań wewnętrznych zawartych w opakowaniu zewnętrznym, a także rodzaju opakowań wewnętrznych i ich pojemności.

(f) całkowitą ilość każdego z towarów niebezpiecznych mającego odrębny numer UN, odrębną prawidłową nazwę przewozową lub, o ile została przypisana, odrębną grupę pakowania (odpowiednio jako objętość, masę brutto lub masę netto);

UWAGA 1: W przypadku stosowania przepisu 1.1.3.6, w dokumencie przewozowym należy podać całkowitą ilość towarów niebezpiecznych każdej kategorii transportowej zgodnie z 1.1.3.6.3.

UWAGA 2: W przypadku towarów niebezpiecznych zawartych w urządzeniach lub przyrządach, wymienionych w niniejszym załączniku, należy podać całkowitą ilość tych towarów, odpowiednio w kilogramach łub litrach.

(g) nazwę i adres nadawcy;

(h) nazwę i adres odbiorcy (odbiorców). W przypadku, gdy towary niebezpieczne przeznaczone są dla odbiorców nieznanych w chwili rozpoczęcia przewozu, za zgodą właściwych władz państw, których dotyczy przewóz, informacja ta może być zastąpiona wyrazami "Sprzedaż obwoźna";

(i) zapis wymagany na podstawie umowy specjalnej, (j) (Zarezerwowany)

(k) kod ograniczeń przewozu przez tunele, o ile został przypisany do danego towaru w kolumnie (15) tabeli A w dziale 3.2 podany dużymi literami w nawiasie. Umieszczenie kodu ograniczeń przewozu przez tunele w dokumencie przewozowym nie jest wymagane w przypadku, gdy przewidywana trasa przewozu nie przebiega przez tunele, w których obowiązują ograniczenia przewozu towarów niebezpiecznych. Umiejscowienie i kolejność informacji wymaganych w dokumencie przewozowym są dowolne, z wyjątkiem informacji wymaganych pod (a), (b), (c), (d) i (k) które powinny być podane w kolejności określonej powyżej (tj. (a), (b), (c), (d), (k), bez żadnych dodatkowych informacji pomiędzy nimi, o ile nie są one dopuszczone w ADR. Poniżej podano przykłady dozwolonych opisów towarów niebezpiecznych:

"UN 1098 ALKOHOL ALLILOWY, 6.1 (3), I, (C/D)" lub

"UN 1098, ALKOHOL ALLILOWY, 6.1 (3), PG I, (C/D)".

Według przepisu 8.1.2.2 załącznika B do umowy ADR, w przypadkach, gdy przepisy ADR wymagają sporządzenia następujących dokumentów, powinny być one również przewożone w jednostce transportowej:

(a) świadectwo dopuszczenia, o którym mowa pod 9.1.3, dla każdej jednostki transportowej lub każdego wchodzącego w jej skład pojazdu;

(b) zaświadczenie o przeszkoleniu kierowcy określone pod 8.2.1;

(c) kopia świadectwa dopuszczenia przez właściwą władzę, jeżeli jest ona wymagana na podstawie przepisów 5.4.1.2.1 (c), 5.4.1.2.1 (d) lub 5.4.1.2.3.3.

Zgodnie z przepisem 8.2.1.1 załącznika B do umowy ADR. kierowcy pojazdów przewożących towary niebezpieczne powinni posiadać zaświadczenie wydane przez właściwą władzę, stwierdzające, że przeszli oni kurs szkoleniowy i zdali egzamin w zakresie wymagań, które powinny być spełnione podczas przewozu towarów niebezpiecznych.

W myśl przepisu 8.1.2.1 załącznika B do umowy ADR, poza dokumentami wymaganymi na podstawie innych przepisów, w jednostce transportowej powinny być przewożone następujące dokumenty:

(a) dokumenty przewozowe określone pod 5.4.1, dotyczące wszystkich przewożonych towarów niebezpiecznych oraz, jeżeli jest to wymagane, certyfikat pakowania kontenera lub pojazdu, określony pod 5.4.2;

(b) instrukcje pisemne określone pod 5.4.3;

(c) Zarezerwowany

(d) dokumenty tożsamości wszystkich członków załogi pojazdu, zawierające ich fotografie, zgodnie z 1.10.1.4.

Stosownie do treści przepisu 5.4.3.1 załącznika A do umowy ADR, w kabinie kierowcy, w miejscu łatwo dostępnym, powinny być przewożone instrukcje pisemne w formie określonej pod 5.4.3.4, stanowiące pomoc w razie zaistnienia wypadku podczas przewozu.

W myśl przepisu 5.4.3.4 załącznika A do umowy ADR, forma i zawartość instrukcji pisemnych powinny odpowiadać czterostronicowemu wzorowi podanemu poniżej.

INSTRUKCJE PISEMNE ZGODNE Z ADR

Czynności, które powinny być wykonane w razie wypadku lub zagrożenia

W razie zaistnienia podczas przewozu wypadku lub zagrożenia, członkowie załogi pojazdu powinni wykonać następujące czynności, o ile jest to możliwe i bezpieczne:

- zahamować pojazd, wyłączyć silnik i odłączyć akumulator za pomocą głównego wyłącznika, jeżeli jest on dostępny;

- unikać źródeł zapłonu, w szczególności nie palić, nie używać papierosów elektronicznych lub podobnych urządzeń i nie włączać żadnych urządzeń elektrycznych;

- powiadomić właściwe służby ratownicze, przekazując im jak najwięcej informacji o wypadku lub zagrożeniu oraz o towarach z nim związanych;

- założyć kamizelkę ostrzegawczą i rozstawić odpowiednio stojące znaki ostrzegawcze;

- zapewnić przybyłym ratownikom łatwy dostęp do dokumentów przewozowych;

- nie stąpać na uwolnione materiały, nie dotykać ich oraz zapobiegać wdychania oparów, dymu, pyłu i par poprzez pozostawanie po stronie nawietrznej;

- o ile jest to właściwe i bezpieczne, użyć gaśnic w celu ugaszenia małego lub będącego w fazie początkowej pożaru, obejmującego opony, hamulce lub przedział silnika;

- członkowie załogi pojazdu nie powinni gasić pożaru obejmującego przedział ładunkowy;

- o ile jest to możliwe i bezpieczne, zapobiec przedostaniu się uwolnionych materiałów do środowiska wodnego lub kanalizacji oraz zebrać uwolnione materiały, używając wyposażenia przewożonego w jednostce transportowej;

- oddalić się od miejsca wypadku lub zagrożenia, poinformować inne osoby o konieczności oddalenia się od tego miejsca oraz stosować się do zaleceń służb ratowniczych;

- zdjąć i unieszkodliwić w sposób bezpieczny zanieczyszczone ubranie i użyte, zanieczyszczone środki ochrony (...).

Według przepisu 7.5.7.1 załącznika A do umowy ADR, w razie potrzeby, pojazd i kontener powinny być wyposażone w elementy ułatwiające mocowanie towarów niebezpiecznych i manipulowanie nimi. Sztuki przesyłki zawierające materiały niebezpieczne lub nieopakowane przedmioty niebezpieczne powinny być umocowane przy użyciu odpowiednich urządzeń (np. pasów spinających, burt przesuwanych lub przegród nastawnych), umożliwiających ich unieruchomienie w pojeździe lub w kontenerze w sposób zapobiegający takiemu ich przemieszczaniu podczas przewozu, które mogłoby spowodować zmianę orientacji sztuk przesyłki lub ich uszkodzenie. Jeżeli towary niebezpieczne przewożone są razem z innymi towarami (np. z ciężkimi maszynami lub skrzyniami), to wszystkie towary powinny być tak umocowane lub zapakowane w pojeździe lub kontenerze, aby zapobiec uwolnieniu się towarów niebezpiecznych. Przemieszczaniu sztuk przesyłki można również zapobiec poprzez wypełnienie wszystkich wolnych przestrzeni pomiędzy nimi przy użyciu przekładek lub poprzez blokowanie i usztywnianie sztuk przesyłki. W przypadku użycia elementów spinających, np. opasek lub pasów, należy unikać ich nadmiernego napinania, które mogłoby spowodować uszkodzenie lub deformację sztuki przesyłki 1. Wymagania określone w tym przepisie uważa się za spełnione, jeżeli ładunek jest zabezpieczony zgodnie z normą EN 12195-1:2010.

Przepis 8.1.4.1 załącznika B do umowy ADR, określa minimalne wymagania dotyczące gaśnic przenośnych dla grup pożarów A, B, C, mające zastosowanie do jednostek transportowych przewożących towary niebezpieczne. W przypadku pojazdów, których dopuszczalna masa całkowita jednostki transportowej przekracza 7,5 tony minimalne wymagania gaśnic powinny spełniać następujące warunki:

- minimalna liczba gaśnic - 2,

- minimalna pojemność całkowita gaśnic na jednostkę transportową - 12 kg,

- gaśnica odpowiednia do gaszenia pożaru silnika lub kabiny. Co najmniej jedna gaśnica o minimalnej pojemności: 2 kg.

- wymagania dotyczące dodatkowej gaśnicy (gaśnic). Co najmniej jedna gaśnica powinna mieć minimalną pojemność: 6 kg.

Zgodnie z przepisem 8.1.4.3 załącznika B do umowy ADR, środek gaśniczy powinien być odpowiedni do użycia w pojeździe i powinien spełniać odpowiednie wymagania normy EN 3 Gaśnice przenośne, Część 7 (EN 3-7:2004 + Al:2007). Jeżeli pojazd wyposażony jest w gaśnicę stałą, uruchamianą automatycznie w przypadku pożaru silnika lub w inny łatwy sposób, to gaśnica przenośna odpowiednia do gaszenia pożaru silnika nie jest wymagana. Środki gaśnicze nie powinny powodować uwalniania gazów toksycznych do wnętrza kabiny kierowcy lub pod wpływem ciepła wydzielanego podczas pożaru.

Stosownie do treści przepisu 8.1.4.4 załącznika B do umowy ADR. gaśnice przenośne, zgodne z przepisami 8.1.4.1 lub 8.1.4.2 powinny być zaopatrzone w plombę umożliwiającą stwierdzenie, że gaśnica nie była używana. W celu zapewnienia bezpiecznego działania gaśnic powinny być one poddawane kontrolom okresowym zgodnie z przyjętymi normami krajowymi. Na gaśnicach powinien być naniesiony znak zgodności z normą uznaną przez właściwą władzę oraz napis określający odpowiednio termin (miesiąc, rok) następnej kontroli gaśnicy lub termin upływu maksymalnego dopuszczalnego okresu jej użytkowania.

W myśl przepisu 8.1.4.5 umowy ADR, gaśnice powinny być zamontowane w jednostkach transportowych w taki sposób, aby były łatwo dostępne dla załogi pojazdu. Montaż gaśnic powinien zapewniać ochronę przed działaniem czynników atmosferycznych, które mogłyby negatywnie wpływać na bezpieczną eksploatację gaśnic. Podczas przewozu nie powinny być przekroczone terminy określone pod 8.1.4.4.

Zgodnie z przepisem 8.1.5.1 załącznika B do umowy ADR, każda jednostka transportowa przewożąca towary niebezpieczne powinna posiadać elementy wyposażenia dla ochrony ogólnej i indywidualnej zgodnie z 8.1.5.2. Elementy wyposażenia powinny być wybierane zgodnie z numerem nalepki ostrzegawczej załadowanych towarów. Numery nalepek mogą być zidentyfikowane na podstawie dokumentu przewozowego.

Stosownie do treści przepisu 8.1.5.2 załącznika B do umowy ADR, dla każdego z numerów nalepek ostrzegawczych, następujące wyposażenie powinno być przewożone w jednostce transportowej:

- klin do podkładania pod koła, odpowiadający dopuszczalnej masie całkowitej pojazdu i średnicy kola. na każdy pojazd.

- dwa stojące znaki ostrzegawcze,

- płyn do płukania oczu, oraz dla każdego członka załogi pojazdu:

- kamizelka ostrzegawcza (np. określona w normie EN 471),

- przenośne urządzenia oświetleniowe zgodne z przepisami podanymi pod 8.3.4,

- para rękawic ochronnych, oraz

- ochrona oczu (np. okulary ochronne).

Według przepisu 8.1.5.3 umowy ADR, dodatkowe wyposażenie wymagane w przypadku niektórych klas:

- dla każdego członka załogi pojazdu, maska ucieczkowa powinna być przewożona w pojeździe dla numerów nalepek ostrzegawczych 2.3 lub 6.1,

- szufla,

- mata do uszczelniania studzienki odpływowej,

- pojemnik z tworzywa sztucznego.

Zgodnie z przepisem 5.3.2.1.1 umowy ADR, jednostki transportowe przewożące towary niebezpieczne, powinny być zaopatrzone w dwie prostokątne tablice barwy pomarańczowej odpowiadające wymaganiom podanym pod 5.3.2.2.1, umieszczone w płaszczyźnie pionowej. Jedna tablica powinna być przymocowana z przodu, a druga z tyłu jednostki transportowej, obie prostopadle do osi podłużnej tej jednostki. Tablice te powinny być dobrze widoczne. Jeżeli przyczepa zawierająca towary niebezpieczne została podczas przewozu odłączona od pojazdu silnikowego, to z tyłu przyczepy powinna pozostać tablica barwy pomarańczowej. Jeżeli cysterny oznakowane są zgodnie z 5.3.2.1.3, to pozostawiona tablica powinna dotyczyć tego materiału znajdującego się w cysternie, który stwarza największe zagrożenie.

W niniejszej sprawie list przewozowy nr 2608 i deklaracja dotycząca przewożonego towaru UN 1133 nie zostały sporządzone zgodnie z przepisem 5.4.1.1.1 załącznika B do umowy ADR. W obydwu dokumentach dane dotyczące nazwy przewożonego towaru nie zostały zamieszczone bezpośrednio po numerze UN. Nie ma też wątpliwości co do faktu, iż kierowca D. W. nie okazał do kontroli dokumentu potwierdzającego ukończenie szkolenia wymaganego przy przewozie towarów niebezpiecznych, gdyż - jak sam przyznał - takiego szkolenia nie odbył. Kierowca nie został również wyposażony w instrukcje pisemne dla kierowcy, szczegółowo opisane w przepisie 5.4.3.4 załącznika A do umowy ADR. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy (w tym dokumentacja fotograficzna i protokół kontroli) wskazuje też, że przewożone towary wraz z towarem niebezpiecznym UN 1133 – wbrew przepisowi 7.5.7.1 załącznika A do umowy ADR - nie były zabezpieczone przed przemieszczeniem, ponieważ palety z workami zostały umieszczone na środku przestrzeni ładunkowej z pozostawioną z obu stron palet wolną przestrzenią. W konsekwencji stwarzało to możliwość swobodnego przemieszczenia się ładunku i uszkodzenia przewożonych sztuk przesyłek. Ponadto kontrolowany pojazd został wyposażony tylko w jedną gaśnicę o pojemności 2 kg dla grup pożarów A, B, C, podczas gdy według przepisu 8.1.4.1 załącznika B do umowy ADR - powinien posiadać co najmniej 2 gaśnice o minimalnej całkowitej pojemności gaśnic 12 kg. W kontrolowanym pojeździe, przewożącym towar niebezpieczny, brak było takich elementów wyposażenia jak: klin pod koła o odpowiednim rozmiarze w stosunku do dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu oraz średnicy jego kół, dwa stojące znaki ostrzegawcze, ochrona dla oczu (np. okulary ochronne), łopata, osłona otworów kanalizacyjnych i pojemnik do zbierania pozostałości, co narusza przepisy 8.1.5.2 i 8.1.53. załącznika B do umowy ADR. Pojazd nie był także oznakowany stosownymi tablicami.

Mając na uwadze powyższe, należy uznać, że wbrew zarzutom skargi, organy obu instancji, zgodnie z art. 7 i art. 8 k.p.a., zgromadziły materiał dowodowy, dopuszczając jako dowód wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a do poczynionych ustaleń faktycznych zastosowały właściwe przepisy prawa materialnego.

W myśl art. 107 ust. 1 i 2 oraz ust. 4 pkt 1 p.t.n. uczestnik przewozu towarów niebezpiecznych, który narusza obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy lub przepisów wiążących Rzeczpospolitą Polską umów międzynarodowych, podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 zł do 10.000 zł, z zastrzeżeniem art. 113 (ust. 1). Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1, oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik do ustawy (ust. 2). Kary pieniężne nakłada, w drodze decyzji administracyjnej wojewódzki inspektor transportu drogowego (ust. 4 pkt 1).

Zasadnie zatem organy orzekające w sprawie nałożyły na skarżącego, za stwierdzone podczas kontroli drogowej naruszenia, karę pieniężną w łącznej wysokości 5650 zł, na która składają się kary za poszczególne naruszenia w kwocie:

• 300 zł - stosownie do lp. 1.1 pkt 4 załącznika do p.t.n., przewóz towaru niebezpiecznego z dokumentem przewozowym, o którym mowa w pkt 2 lub 3, albo bez dokumentu przewozowego sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 300 zł,

• 2000 zł – zgodnie z lp. 1.2 załącznika do p.t.n., przewóz towaru niebezpiecznego z dokumentem przewozowym, o którym mowa w pkt 2 lub 3, albo bez dokumentu przewozowego sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 2000 zł,

• 250 zł – w myśl lp. 1.4 załącznika do p.t.n., niewyposażenie środka transportu w wymagane instrukcje pisemne sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 250 zł,

• 1000 zł – według lp. 2.5 załącznika do p.t.n., załadunek lub przewóz towaru niebezpiecznego z naruszeniem przepisów dotyczących rozmieszczania i mocowania ładunków, sankcjonowany jest karą pieniężną w wysokości 1000 zł,

• 500 zł - lp. 3.2 pkt 1 załącznika do p.t.n. stanowi, że niewyposażenie środka transportu przewożącego towary niebezpieczne w wymagane: gaśnice lub gaśnice niespełniające warunków określonych odpowiednio w ADR lub ADN sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 500 zł,

• 6 x 200 zł (1200 zł) - lp. 3.2 pkt 2 załącznika do p.t.n. przewiduje za niewyposażenie środka transportu przewożącego towary niebezpieczne w wymagane: wyposażenie ochronne określone odpowiednio w ADR lub ADN — za każdy brakujący element - karę pieniężną w wysokości 200 zł,

• 2 x 200 zł (400 zł) - zgodnie z lp. 3.4 pkt 1 załącznika do p.t.n., nadanie lub przewóz towaru niebezpiecznego środkiem transportu, w cysternie, pojeździe, baterii, kontenerze, MEGC lub pojeździe MEMU, niezaopatrzonych w wymagane i prawidłowe oznakowanie, w zakresie tablicy lub tablic barwy pomarańczowej - za każdy brakujący element sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 200 zł.

Sąd w składzie tu orzekającym raz jeszcze pragnie podkreślić, iż to na skarżącym jako przewoźniku towarów niebezpiecznych ciążyły wszelkie wskazane przez organy administracyjne obowiązki wynikające z umowy ADR oraz ustawy o przewozie towarów niebezpiecznych. W perspektywie norm wypływających z treści tych aktów, nieuzasadniona jest argumentacja skarżącego, zmierzająca do wykazania, że wszystkie naruszenia, za które organ nałożył na niego karę pieniężną, powstały w wyniku wprowadzenia w błąd kierowcy co do charakteru towaru i zaniżonej liczby punktów ADR. Skarżący jako profesjonalny podmiot obrotu gospodarczego winien dysponować dokładną wiedzą odnośnie przedmiotu przewozu, a w przypadku przewozu towarów niebezpiecznych – jak w niniejszej sprawie – zobowiązany był tak zorganizować ich transport, aby zapobiec zagrożeniom dla osób, mienia i środowiska. Nadto przepis 5.4.3.3 umowy ADR stanowi, że przewoźnik odpowiada za właściwe poinformowanie członków załogi pojazdu o tym, jakie towary niebezpieczne są załadowane w pojeździe (vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 września 2016 r., sygn. akt II GSK 599/15; publ.: orzeczenia.nsa.gov.pl).

W konsekwencji, Sąd nie dopatrzył się naruszenia w zaskarżonej decyzji wskazanych w skardze przepisów prawa materialnego i przepisów procesowych. Istotne jest przy tym, że zaskarżona decyzja zawiera wszystkie elementy wymagane przez art. 107 § 1 k.p.a., w szczególności zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne - stosownie do wymogów art. 107 § 3 k.p.a. stan faktyczny sprawy opisany w decyzji nie wymaga dodatkowych ustaleń, jest wyczerpujący, natomiast uzasadnienie prawne wyjaśnia podstawy prawne decyzji.

W tym stanie rzeczy, uznając skargę za bezpodstawną, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.