Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 846/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2014-03-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 97 par. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 37a ust. 1, 4 i 7
journal: Dz.U. 2000 nr 84 poz 948
law: ustawa z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe"

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Sudoł, Sędziowie Sędzia WSA Alina Dominiak, Sędzia WSA Jolanta Górska (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Dorota Pellowska, po rozpoznaniu w dniu 5 marca 2014 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi J. E. i S. E. na postanowienie Wojewody [...] z dnia 18 września 2013 r., nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie odszkodowania za przejętą nieruchomość oddala skargę.


UZASADNIENIE

S. E. i J. E. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na postanowienie Wojewody z dnia 18 września 2013 r. utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta Miasta z dnia 29 kwietnia 2013 r. zawieszające postępowanie administracyjne prowadzone na podstawie art. 37a ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "A" o ustalenie odszkodowania za nieruchomości położone w G. w obrębie O., stanowiące działki nr [...] i nr [...].

Zaskarżone postanowienia podjęte zostały w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Decyzją z dnia 18 sierpnia 2005 r., nr [...], Wojewoda, działając na podstawie art. 37a ust. 1 i 4 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "A" stwierdził nabycie z dniem 1 czerwca 2003 r. z mocy prawa przez Skarb Państwa prawa własności gruntu wchodzącego w skład linii kolejowej nr [...] N. W. W. – G. P. C., położonego w G., oznaczonego w ewidencji gruntów nr [...] i [...], wpisanego do księgi wieczystej KW Nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w G. W decyzji organ wskazał, że nabycie prawa własności następuje za odszkodowaniem.

Rozpatrując wniosek S. i J. E., złożony w trybie art. 37a ust. 7 powołanej ustawy, decyzją z dnia 21 września 2009 r., nr [...], Prezydent Miasta wykonujący zadania starosty z zakresu administracji publicznej ustalił odszkodowanie na rzecz małżonków S. i J. E. w wysokości 1 426 500 zł za nieruchomości położone w G. w obrębie O. stanowiące działki o nr ew. [...] i [...].

Rozpoznając odwołania od powyższej decyzji złożone przez "A" S.A. oraz S. i J. E. Wojewoda decyzją z dnia 13 września 2010 r., nr [...], uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Organ odwoławczy uznał bowiem, że w sprawie wymaga dokonania szczegółowych ustaleń i oceny prawnej w świetle dyspozycji art. 37a powoływanej ustawy kwestia, czy przedmiotowa nieruchomość nie stała się własnością Skarbu Państwa jeszcze przed wejściem w życie art. 37a ustawy. W takim bowiem wypadku brak byłoby podstaw do zastosowania art. 37a ustawy, co powinno skutkować ewentualnym wszczęciem postępowania nadzwyczajnego w stosunku do wydanej decyzji Wojewody stwierdzającej nabycie własności z mocy prawa i zawieszeniem postępowania w sprawie odszkodowania. W tym zakresie Wojewoda oparł się na wydanym na tle podobnych okoliczności faktycznych postanowieniu Trybunału Konstytucyjnego z dnia 24 maja 2010 r., w sprawie o sygn. akt P 13/09, gdzie wskazano, że nieruchomość zajęta pod linię kolejową na trasie N. W. W. – G. P. C. stanowiła własność Skarbu Państwa w związku z treścią ustawy z dnia 27 kwietnia 1931 r. o oddaniu "Francusko-Polskiemu Towarzystwu Kolejowemu" S.A. w Paryżu kolei Herby Nowe – Gdynia z odnogą Siemkowice-Częstochowa do eksploatacji oraz udzieleniu poręki państwowej (Dz.U. Nr 40, poz. 350 ze zm.). Wskazano, że art. 1 ust. 1 tej ustawy stanowił, że upoważnia się Ministra Komunikacji do oddania wskazanemu Towarzystwu zwanemu koncesjonariuszem kolei państwowej od stacji H. N. do stacji Inowrocław i od stacji N. W. W. do stacji G. do dokończenia jej budowy i eksploatacji oraz odnogi tej kolei od stacji S. do węzła kolejowego w Cz. do budowy i eksploatacji na warunkach koncesyjnych ustalonych w porozumieniu ze Spółką, dnia 30 marca 1931 r. W art. 2 tej ustawy wskazano, że nieruchomości wchodzące obecnie w skład wymienionych w art. 1 linii kolejowych, pozostają własnością Państwa.

Mając powyższe na uwadze, Prezydent Miasta postanowieniem z dnia 29 kwietnia 2013 r., nr [...], na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., zawiesił postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania w trybie art. 37a ustawy o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "A". Prezydent wyjaśnił, że w świetle wywodów Trybunału Konstytucyjnego zawartych w postanowieniu z dnia 24 maja 2010 r. wydanym w tożsamej sprawie, gdzie stwierdzono, że nieruchomości wchodzące w skład linii koleinowej nr [...] były własnością Skarbu Państwa oraz wobec stanowiska "A" S.A., które utrzymuje, że okres władania przedmiotowymi działkami przez "A" rozpoczął się już od dnia 1 stycznia 1929 r., nabrał wątpliwości co do możliwości prawnych nabycia ich własności przez Skarb Państwa w trybie art. 37a ust. 1 ustawy. Wobec tego Prezydent zawiesił postępowanie w sprawie odszkodowania powołując się na zaistnienie w sprawie zagadnienia wstępnego w postaci konieczności weryfikacji decyzji Wojewody z dnia 18 sierpnia 2005 r. W ocenie organu I instancji w sprawie może zachodzić okoliczność, że wskazane nieruchomości stały się własnością Skarbu Państwa jeszcze przed wejściem w życie art. 37a ustawy o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "A". Jednocześnie organ I instancji zwrócił się do Wojewody z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji tego organu z dnia 18 sierpnia 2005 r. stwierdzającej nabycie prawa własności działek nr [...] i [...] z mocy prawa przez Skarb Państwa. Zgodnie z informacją uzyskaną od Wojewody wniosek ten skierowano do organu właściwego, tj. do Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej.

Kwestionując w zażaleniu powyższe postanowienie, S. i J. E., zarzucili naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., gdyż wskazana przez Prezydenta okoliczność nie stanowi zagadnienia wstępnego uzasadniającego zawieszenie postępowania.

Rozpoznając zażalenie, Wojewoda postanowieniem z dnia 18 września 2013 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie, uznając stanowisko organu I instancji za prawidłowe w świetle orzecznictwa sądów administracyjnych. Sądy administracyjne bowiem orzekając w analogicznych sprawach zaleciły zawieszanie postepowań odszkodowawczych prowadzonych w następstwie deklaratoryjnych decyzji wydanych na podstawie art. 37a powoływanej ustawy, w przypadku weryfikacji tych decyzji w trybach nadzwyczajnych, jeśli zgodnie z ustaleniami i oceną prawną organu prowadzącego postępowanie odszkodowawcze nieruchomości stały się własnością Skarbu Państwa jeszcze przed wejściem w życie art. 37a ustawy, a mianowicie na podstawie art. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 1931 r. o oddaniu "Francusko-Polskiemu Towarzystwu Kolejowemu" S.A. w Paryżu kolei Herby Nowe – Gdynia z odnogą Siemkowice-Częstochowa do eksploatacji oraz udzieleniu poręki państwowej. Potwierdzenie takiej okoliczności spowoduje bowiem brak podstaw do zastosowania art. 37a ustawy.

Odnosząc się do zarzutów zażalenia, Wojewoda wyjaśnił, że w przedmiotowym postępowaniu odwoławczym bada jedynie istnienie przesłanek zawieszenia postępowania, a nie bada podstaw weryfikacji w trybach nadzwyczajnych decyzji stwierdzającej nabycie własności nieruchomości z mocy prawa. Ustosunkowując się natomiast do powołanego w zażaleniu orzecznictwa sądów administracyjnych organ wyjaśnił, że wskazane rozstrzygnięcia zapadły w odmiennych stanach faktycznych i prawnych.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na powyższe postanowienie S. i J. E. zarzucili naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 97 § 1 pkt 4 w zw. z art. 16 § 1 k.p.a. polegające na utrzymaniu w mocy postanowienia, podczas gdy winno ono być uchylone. W tej sytuacji wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. W uzasadnieniu skargi za nieprawidłowe uznano stanowisko organów obu instancji, jakoby wszczęcie postępowania nadzwyczajnego w stosunku do decyzji z dnia 18 sierpnia 2005 r. stanowiło zagadnienie wstępne względem postępowania w sprawie odszkodowania. Kwestia ta nie ma wpływu na toczące się postępowanie w przedmiocie odszkodowania, zaś orzekające w sprawie organy pominęły okoliczność ostateczności i prawomocności decyzji z dnia 18 sierpnia 2005 r. W tym zakresie skarżący powołali się na orzecznictwo sądów administracyjnych. Opierając się na treści art. 16 § 1 k.p.a. skarżący wywiedli, że dopóki decyzja stwierdzająca nabycie własności nieruchomości z mocy prawa nie zostanie w którymś z trybów nadzwyczajnych wyeliminowana z obrotu prawnego, dopóty obowiązuje i należy ją respektować. W konsekwencji organy orzekające w sprawie odszkodowania nie są upoważnione do badania prawidłowości takiej decyzji ani do oceny stopnia prawdopodobieństwa stwierdzenia jej nieważności bądź uchylenia. Założenie, że rozstrzygnięcie postępowania o stwierdzenie nieważności lub wznowienie postępowania zakończonego kwestionowaną decyzją mogłoby wywrzeć wpływ na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy nie stanowi przesłanki jej zawieszenia z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Dopiero skuteczne wzruszenie decyzji ostatecznej w trybie nadzwyczajnym będzie uprawniało do wznowienia postępowania w sprawie odszkodowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. Skarżący wskazali nadto, że jeden z powoływanych w zaskarżonym postanowieniu wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku był przedmiotem kontroli kasacyjnej Naczelnego Sądu Administracyjnego, który nie powtórzył i nie podzielił wywodów sądu wojewódzkiego w zakresie konieczności zawieszenia postępowania w sprawie odszkodowania. Ponadto, skarżący wskazali, że z posiadanych informacji wynika, że w sprawach, których dotyczą powołane wyroki, postępowania nie zostały zawieszone i toczą się.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację sformułowaną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Ustosunkowując się do zarzutów skargi, Wojewoda wyjaśnił, że przytoczone w skardze wyroki sądów administracyjnych zapadły w innych okolicznościach faktycznych i prawnych. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego wyroku wydanego w sprawie II SA/Gd 198/10, organ stwierdził, że co prawda Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając skargę kasacyjną nie odniósł się do kwestii zalecanego przez sąd wojewódzki zawieszenia postępowania, jednak nie oznacza to, że takiego stanowiska nie podzielił.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie zaś z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) kontrolując legalność sąd nie jest związany treścią zarzutów i wniosków skargi.

Kontrolą legalności w przedmiotowym postępowaniu objęto postanowienie Wojewody utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta Miasta o zawieszeniu postępowania administracyjnego prowadzonego w trybie art. 37a ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" (Dz. U. Nr 84, poz. 948 ze zm.), zwanej dalej ustawą, o ustalenie odszkodowania za nieruchomości położone w G. w obrębie O. stanowiące działki o nr [...] i [...] przejęte na własność przez Skarb Państwa.

Oceniając w świetle przedstawionych kryteriów legalność zaskarżonego postanowienia, Sąd uznał, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, ponieważ Wojewoda nie naruszył prawa w sposób mogący mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie.

Zaskarżone postanowienia zostało wydane na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267), zwanej dalej: k.p.a., który stanowi, że organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.

Prezydent Miasta, rozpoznając sprawę o odszkodowanie zainicjowaną wnioskiem skarżących, w świetle dyspozycji art. 37a ust. 1 i 7 ustawy, postanowienia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 24 maja 2010 r., sygn. akt P 13/09, podjętego w podobnym stanie faktycznym i prawnym oraz ujawnionych okoliczności przedmiotowej sprawy, powziął wątpliwości co do prawidłowości wydanego w dniu 18 sierpnia 2005 r. przez Wojewodę deklaratoryjnego rozstrzygnięcia potwierdzającego nabycie z dniem 1 czerwca 2003 r. z mocy prawa przez Skarb Państwa działek nr [...] i [...] wchodzących w skład linii kolejowej nr [...] N. W. W.-G. P. C. Prezydent uznał, że legalność wskazanej wyżej decyzji stanowi zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. dla rozstrzygnięcia o odszkodowaniu za przejęcie tych gruntów na własność przez Skarb Państwa. Stanowisko Prezydenta, podtrzymane przez Wojewodę, podziela Sąd orzekający w przedmiotowej sprawie.

Podstawę prawną deklaratoryjnego potwierdzenia przejścia własności gruntu wchodzącego w skład linii kolejowych stanowi przepis art. 37a ust. 1 ustawy, dodany do ustawy przez art. 1 pkt 20 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o zmianie ustawy o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" (Dz.U. Nr 80, poz. 720), zgodnie z którym grunty wchodzące w skład linii kolejowych pozostające w dniu 28 lutego 2003 r. we władaniu PKP SA, niestanowiące własności Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego lub PKP SA stają się z dniem 1 czerwca 2003 r. z mocy prawa własnością Skarbu Państwa za odszkodowaniem, z zastrzeżeniem ust. 7. Do gruntów, o których mowa w ust. 1, PKP SA przysługuje z mocy prawa z dniem 1 czerwca 2003 r. prawo użytkowania wieczystego i prawo własności budynków, lokali i innych urządzeń znajdujących się na tych gruntach (ust. 2). Nabycie praw, o których mowa w ust. 1 i 2, potwierdza wojewoda, w drodze decyzji (ust. 4). Ostateczna decyzja, o której mowa w ust. 4, stanowi podstawę do ujawnienia w księdze wieczystej prawa własności Skarbu Państwa i prawa użytkowania wieczystego PKP SA (ust. 6).

Zgodnie zaś z art. 37a ust. 7 ustawy odszkodowanie, o którym mowa w ust. 1, będzie ustalane i wypłacane według zasad i trybu określonych w przepisach o odszkodowaniach za wywłaszczone nieruchomości, na wniosek dotychczasowego właściciela gruntu, złożony w okresie od dnia 1 czerwca 2003 r. do dnia 31 grudnia 2007 r. Po upływie tego okresu roszczenie o odszkodowanie nie przysługuje. Roszczenie o odszkodowanie nie przysługuje również w przypadku, gdy grunt, o którym mowa w ust. 1, pozostawał do dnia 31 maja 2003 r. w posiadaniu samoistnym PKP SA lub jej poprzedników prawnych nieprzerwanie przez okres co najmniej 30 lat.

Z przytoczonych przepisów wynika, że rozstrzygnięcie w przedmiocie odszkodowania jest nierozerwalnie związane z deklaratoryjnym potwierdzeniem nabycia własności gruntów dokonanym na podstawie art. 37a ust. 1 ustawy. Decyzja wydana w powyższym trybie stanowi wyłączny dowód nabycia własności konkretnej nieruchomości i jest jednocześnie podstawą do żądania ustalenia i wypłaty odszkodowania w trybie art. 37a ust. 7 ustawy. Podkreślić należy, że w powyższym trybie dokonuje się stwierdzenia nabycia własności przez Skarb Państwa nieruchomości niestanowiących własności Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego lub PKP SA. W przedmiotowej sprawie decyzję potwierdzającą przejście własności na Skarb Państwa Wojewoda wydał w dniu 18 sierpnia 2005 r.

Wątpliwości co do rzeczywistego momentu nabycia własności przedmiotowych działek przez Skarb Państwa spotęgował Trybunał Konstytucyjny rozstrzygając pytanie prawne postawione przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w sprawie o sygn. akt II SA/Gd 504/08, w okolicznościach faktycznych dotyczących budowy tej samej linii kolejowej, w skład której wchodzącą działki nr [...] i [...], w postanowieniu z dnia 24 maja 2010 r., sygn. akt P 13/09, stwierdził, że postanowienia art. 1 i 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 1931 r. o oddaniu "Francusko-Polskiemu Towarzystwu Kolejowemu", Spółce Akcyjnej w Paryżu, kolei Herby Nowe - Gdynia z odnogą Siemkowice - Częstochowa do eksploatacji oraz o udzieleniu poręki państwowej (Dz. U. Nr 40, poz. 350 ze zm.), nie pozostawiają wątpliwości co do faktu, że nieruchomości wchodzące w skład przedmiotowej linii kolejowej już wówczas były własnością Skarbu Państwa z mocy prawa. Przepis art. 1 ust. 1 powołanej ustawy stanowił, że upoważnia się Ministra Komunikacji do oddania "Francusko-Polskiemu Towarzystwu Kolejowemu" ("Compagnie Franco-Polonaise de Chemins de Fer"), Spółce Akcyjnej w Paryżu, zwanemu w następnych artykułach tej ustawy "koncesjonarjuszem", kolei państwowej od stacji Herby Nowe do stacji Inowrocław i od stacji Nowawieś Wielka do stacji Gdynia do dokończenia jej budowy i eksploatacji oraz odnogi tej kolei od stacji Siemkowice do węzła kolejowego w Częstochowie do budowy i eksploatacji na warunkach koncesyjnych, ustalonych w porozumieniu z wspomnianą Spółką dnia 30 marca 1931 r. Minister Komunikacji w porozumieniu z Ministrem Skarbu może za zgodą Spółki zmieniać wymienione w ust. (1) warunki koncesyjne (ust. 2). Art. 2 stanowił natomiast, że nieruchomości, wchodzące obecnie w skład wymienionych w art. 1 linii kolejowych, pozostają własnością Państwa, nieruchomości zaś, które koncesjonarjusz nabędzie w celu budowy lub eksploatacji tych linij kolejowych, stają się z chwilą ich nabycia własnością Państwa.

W ocenie Trybunału, treść powyższych przepisów nie pozostawia wątpliwości co do tego, że nieruchomości wchodzące w skład linii kolejowej przekazanej do budowy i eksploatacji "Francusko-Polskiemu Towarzystwu Kolejowemu", były już wtedy własnością Skarbu Państwa ex lege. Tym samym Trybunał poddał w wątpliwość, czy podstawą postępowania o ustalenie i przyznanie odszkodowania winien być art. 37a ust. 7 ustawy.

Jeśli potwierdziłyby się okoliczności, że przedmiotowe działki stały się własnością Skarbu Państwa jeszcze przed wejściem w życie art. 37a ustawy, to weryfikacji w trybie nadzwyczajnym stwierdzenia nieważności należałoby poddać decyzję stwierdzającą w sposób deklaratoryjny nabycie z mocy prawa własności działek wchodzących w skład linii kolejowej na podstawie art. 37a ust. 1 ustawy. Postępowanie w przedmiocie odszkodowania podlegać wówczas winno zawieszeniu, albowiem stwierdzenie nabycia własności z mocy prawa jest podstawowym warunkiem dopuszczalności roszczenia o odszkodowanie z art. 37a ust. 7 ustawy. W analogicznych sprawach dotyczącej tej samej linii kolejowej sądy administracyjne zajęły tożsame stanowisko, opowiadając się za koniecznością zawieszenia postępowania w przedmiocie odszkodowania do czasu zweryfikowania decyzji podjętej w trybie art. 37a ust. 1 i 4 ustawy w trybie nadzwyczajnym (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 9 czerwca 2010 r., II SA/Gd 198/10, i wyrok z dnia 8 lutego 2012 r., II SA/Gd 944/11, dostępne na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Orzeczenia sądów administracyjnych powoływane przez skarżących na potwierdzenie zarzutów skargi wydawane były natomiast na tle odmiennych od rozpoznawanego stanów faktycznych i w innym stanie prawnym.

Jeżeli z okoliczności sprawy wynika, że zachodzi prawdopodobieństwo nabycia przez Skarb Państwa z mocy prawa przed dniem 28 lutego 2003 r. prawa własności nieruchomości, za którą skarżący domagają się odszkodowania, to potwierdzenie tych okoliczności w postępowaniu administracyjnym o stwierdzenie nieważności decyzji stwierdzającej nabycie przez Skarb Państwa własności tej nieruchomości z dniem 1 czerwca 2003 r. ma niewątpliwie wpływ na rozstrzygnięcie sprawy w przedmiocie odszkodowania. Wówczas bowiem upadnie podstawowa przesłanka ubiegania się o odszkodowanie w trybie art. 37a ust. 7 ustawy. Stwierdzenie z mocy prawa przejścia własności gruntów o nieuregulowanym stanie prawnym na Skarb Państwa jest w istocie wywłaszczeniem z mocy prawa (ex lege), a odszkodowanie jako zadośćuczynienie interesom właścicieli towarzyszyć może tylko i wyłącznie takiej formie pozbawienia własności. Wobec tego rozstrzyganie o odszkodowaniu w obliczu istotnych zastrzeżeń co do prawidłowości decyzji wydanej w trybie art. 37a ust. 1 i 4 ustawy byłoby niezgodne z wykładnią celowościową tego przepisu. Sprzeciwiałoby się założeniom ustawodawcy, który nowelizując ustawę o komercjalizacji w 2003 r., zmierzał do uporządkowania stosunków własnościowych gruntów będących częścią składową linii kolejowych. Reguły wykładni celowościowej wykorzystywane są w procesie wykładni jako reguły następcze w stosunku do językowych, gdy zachodzi niewystarczalność rezultatów reguł wykładni językowej, która ma miejsce w przedmiotowej sprawie. W tym wypadku zaś celowym zabiegiem było posłużenie się instytucją zawieszenia postępowania przewidzianą w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., bowiem od rezultatu postępowania nadzwyczajnego odnoszącego się do decyzji potwierdzającej nabycie własności z mocy prawa zależeć będzie co do zasady możliwość realizacji roszczenia odszkodowawczego z art. 37a ust. 7 ustawy. Przy wykładni przepisu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. nie można tracić z pola widzenia zamierzonego celu ustawodawcy, który wprowadzając do ustawy o komercjalizacji art. 37a dążył do uporządkowania stosunków własnościowych w odniesieniu do nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym.

Wskazać przy tym należy, że pełnomocnik uczestnika postępowania "A" SA przedłożył na rozprawie w dniu 5 marca 2013 r. pismo Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 12 lutego 2014 r. potwierdzające, że z wniosku Prezydenta Miasta prowadzone jest przez Ministra postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody z dnia 18 sierpnia 2005 r. stwierdzającej nabycie z mocy prawa przez Skarb Państwa działek nr [...] i [...]. Okoliczności te pozbawiają zasadności twierdzenia skarżących o dążeniu do przedłużenia postępowania w przedmiocie odszkodowania i celowego odwlekania wypłaty odszkodowania. Procedura weryfikacji decyzji deklaratoryjnej została już uruchomiona, a jej zakończenie umożliwi zgodne z prawem i stanem rzeczy rozstrzygnięcie o odszkodowaniu. Jego wynik będzie miał bowiem zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy o odszkodowanie w trybie art. 37a ust. 7 ustawy.

Reasumując powyższe, w ocenie Sądu zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów prawa, a przytoczona w nim argumentacja organu zasługuje na uwzględnienie.

Z tych wszystkich względów Sąd na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjny orzekł, jak w sentencji wyroku.