Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 292/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2009-11-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1 ust. 2,  art. 15 ust. 2
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 993
law: Ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych - tekst jedn.
article: art. 151, art. 250
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: § 19 pkt 1 i 2 w zw. z §18 ust. 1 pkt 1 c oraz §2 ust. 3
journal: Dz.U. 2002 nr 163 poz 1348
law: Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Popowska Sędziowie NSA Paweł Miładowski WSA Izabela Kucznerowicz (spr.) Protokolant st.sekr.sąd. Krystyna Pietrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 listopada 2009 r. sprawy ze skargi M.Ż. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania 1. oddala skargę 2. zasądza na rzecz adwokata M.S. od Skarbu Państwa (Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu) wynagrodzenie w kwocie [...] ([...])złotych podwyższone o kwotę [...] ([...]) złotych stawki podatku od towarów i usług przewidzianej dla tego rodzaju czynności – łącznie [...] ([...]) zł oraz 17 (siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu /-/I.Kucznerowicz /-/B.Popowska /-/P.Miładowski


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta Poznań decyzją z dnia [...].10.2008r. nr [...], działając na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (jt. Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm. – dalej ustawa) po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego na żądanie Stowarzyszenia Właścicieli Nieruchomości Prywatnych "[...]", orzekł o wymeldowaniu M.Ż. z pobytu stałego z lokalu przy ul. [...] m. [...] w P. W trakcie postępowania ustalono, że M.Ż. opuścił bez wymeldowania zajmowany lokal. Fakt ten został potwierdzony w podaniu i zeznaniach L.W. z dnia 17 grudnia 200 r., 30 stycznia 2008r. i 28 lipca 2008r., zeznaniach L.P. z dnia 16 kwietnia 2008 r. i 3 września 2008 r., zeznaniu J.M. z dnia 4 lipca 2008 r. i w piśmie Komisariatu Policji P. z dnia 17 stycznia 2008r. Jak stwierdził organ I instancji zebrany materiał ściśle ze sobą koresponduje i potwierdza się w momentach kluczowych dla sprawy. Zeznania zarówno stron, jak i świadka, a także informacje niezależnego organu - Policji, potwierdzają, że M.Ż. trwale i dobrowolnie opuścił lokal nr [...] przy ul. [...] w P., czym spełnił przesłankę opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy. Prezydent Miasta Poznań powołał się przy tym na orzecznictwo sądów administracyjnych. Za trwałością opuszczenia przemawia to, że ww. pojawia się w przedmiotowej nieruchomości sporadycznie, ograniczając swoje wizyty do odbioru korespondencji. Natomiast przesłanka dobrowolności została spełniona, ponieważ opuszczenie. przedmiotowego lokalu nie wynikało z bezprawnych zachowań innych osób, tylko M.Ż. sam zdecydował się na opuszczenie tego lokalu, co wynikało z zeznań złożonych przez strony postępowania i świadka. Nie wskazano na żadne okoliczności, które stanowiłyby, że opuszczenie przez wymienionego przedmiotowego lokalu nie było wynikiem jego woli. W związku z tym tut. organ uznał, że opuszczenie przez M.Ż. lokalu nr [...] przy ul: [...] w Poznaniu miało charakter trwały i dobrowolny. W uzasadnieniu decyzji wskazano również na okoliczność, że lokal jest tylko wówczas stałym miejscem pobytu przebywającej w nim osoby, gdy stanowi dla niej wyłączne centrum życiowe, a więc lokal, w którym koncentrują się jej wszystkie codzienne sprawy, gdzie przebywa, wypoczywa, prowadzi gospodarstwo domowe itp. Jak stwierdził organ I instancji lokalem o jakim mowa wyżej nie jest dla M.Ż. lokal nr [...] przy ul. [...] w P., w związku z czym ciąży na nim obowiązek wymeldowania się zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy. Organ i instancji wyjaśnił również , że przepisy ustawy mają charakter porządkowy, w związku z czym rejestracja miejsca pobytu osób była zgodna ze stanem faktycznym. Celowi temu służy zarówno obowiązek meldunkowy osoby przybywającej pod określony adres (art. 10 ust. 1 ustawy) bądź opuszczającej miejsce pobytu (art. 15 ust. 1 ustawy), jak i uprawnienie organu gminy do wydania decyzji o wymeldowaniu, w sytuacji, o której mowa w art. 15 ust. 2 ustawy. Postępowanie dowodowe jest więc ograniczone do ustalenia, czy zostały spełnione przesłanki zawarte w art. 15 ust. 2 powołanej ustawy, tj. faktyczne opuszczenie lokalu oraz niedopełnienie obowiązku wymeldowania się z pobytu stałego.

M.Ż. wniósł odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji, w którym zaznaczył, iż jest osobą chorą (wrodzona wada serca i udar mózgu) i jest w trakcie leczenia, co powoduje, iż znajduje się w trudnej sytuacji finansowej. Dodatkowo skarżący wskazał na własne bezrobocie, co uniemożliwia mu zakup własnego lokum.

Wojewoda Wielkopolski po rozpatrzeniu odwołania decyzją z dnia [...] lutego 2009r. nr [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że art. 15 ust. 1 ustawy wyraźnie precyzuje obowiązki osoby, która opuszcza miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad trzy miesiące. Zdaniem Wojewody Wielkopolskiego zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwolił na ustalenie, iż M.Ż. nie mieszka w przedmiotowym lokalu w sposób stały a opuszczając lokal nie dopełnił obowiązku meldunkowego. Powstała zatem fikcja meldunkowa - zainteresowany w innym miejscu przebywa a w innym jest zameldowany. Mieszkanie jest tylko wówczas stałym miejscem pobytu przebywających w nim osób, gdy stanowi dla nich wyłączne centrum życiowe, a więc lokal, w którym koncentrują się ich codzienne sprawy, gdzie osoby te przebywają, wypoczywają prowadzą gospodarstwo domowe - takim miejscem dla zainteresowanego od dłuższego czasu nie jest jednak przedmiotowy lokal. M.Ż. jedynie od czasu do czasu odbiera korespondencję przychodzącą na ten adres, a jego codzienne sprawy życiowe nie koncentrują się w przedmiotowym lokalu, gdyż mieszka w innym lokalu. Odnosząc się do podniesionych w odwołaniu argumentów dotyczących problemów zdrowotnych, Wojewoda Wielkopolski stwierdził, że wniesione odwołanie nie może mieć wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy, ponieważ skarżący nie przedstawił żadnych argumentów dotyczących jego pobytu i stałego zamieszkania w spornym lokalu a od dłuższego czasu nie mieszka w spornym lokalu w sposób stały /nie płaci czynszu, została jemu wypowiedziana umowa najmu, nikt nie potwierdza jego pobytu/. Ponadto organ odwoławczy stwierdził, iż skarżący stosował uniki /nie odbierał korespondencji, nie kontaktował się z organem I instancji, nie podał adresu kontaktowego dla doręczania korespondencji/ i nie brał czynnego udziału w trwającym postępowaniu administracyjnym toczącym się w jego sprawie meldunkowej, wykazując tym samym lekceważący stosunek do tej sprawy. Jak zauważył organ II instancji skarżący poza jednym przesłuchaniem nie zgłosił się do organu prowadzącego sprawę celem udzielenia dodatkowych wyjaśnień czy przedstawienia dowodów, nie przesłał żadnych wyjaśnień, ani nie interesował się zakończeniem sprawy toczącej się o jego wymeldowanie z tego lokalu, całkowicie ją bagatelizując.

M.Ż. wniósł skargę na powyższe rozstrzygnięcie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu podnosząc zarzuty tożsame z tymi, które zostały podniesione w odwołaniu.

Wojewoda Wielkopolski odpowiadając na skargę, wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Oceniając legalność zaskarżonej decyzji wskazać należy, że stosownie do przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. W świetle powołanego przepisu, Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną, inny akt lub czynność z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania. Sąd nie bada więc celowości, czy też słuszności zaskarżonego aktu. Z treści powołanych przepisów wynika bowiem, iż sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia, lecz ma jedynie ocenić działalność organu orzekającego - bada z urzędu zgodność zaskarżonego aktu lub czynności z prawem materialnym i przepisami normującymi postępowanie przed organami administracji .

Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, iż przedmiot niniejszej sprawy sprowadza się do oceny decyzji organów pierwszej i drugiej instancji w sprawie wymeldowania M.Ż. z pobytu stałego z lokalu przy ul. [...] m. [...] w P.

Zgodnie z art. 1 ust. 2 ustawy, ewidencja ludności polega na rejestracji danych o miejscu pobytu osób, o urodzeniach, dotyczących obowiązku wojskowego, zmianach stanu cywilnego, obywatelstwa, imion i nazwisk oraz o zgonach. Z kolei stosownie do art. 15 ust. 2 ustawy organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się.

Z powyższej regulacji jednoznacznie wynika, iż zameldowanie jak i wymeldowanie jest jedynie potwierdzeniem określonego faktu. Na wyłącznie ewidencyjny charakter obowiązku meldunkowego wskazał Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 27 maja 2002 r., sygn. akt K 20/01 (Dz. U. z 2002 r. Nr 78, poz. 716). W uzasadnieniu powyższego wyroku Trybunał Konstytucyjny stwierdził, iż ewidencja ludności służy zbieraniu informacji w zakresie danych o miejscu zamieszkania i pobytu osób, a więc rejestracji stanu faktycznego, a nie stanu prawnego. Nie jest ona formą kontroli nad legalnością zamieszkania i pobytu. Ponadto w uzasadnieniu powyższego wyroku TK wyjaśnił, iż obowiązek meldunkowy służy prawidłowemu wykonywaniu przez organy władzy publicznej ich funkcji. Posiadanie informacji o miejscu zamieszkania i pobytu umożliwia racjonalizację szeregu działań należących do zadań państwa i samorządu terytorialnego. Celem obowiązku meldunkowego jest bowiem zapewnienie prawidłowego funkcjonowania ewidencji ludności.

Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że ewidencja ludności służąca rejestrowaniu pobytu ma charakter wyłącznie porządkowy, co oznacza, że zameldowanie jak i wymeldowanie nie jest związane z rozstrzyganiem uprawnień do lokalu, ani tym samym prawa do przebywania w nim. Jedynie stwierdzenie faktu przebywania w lokalu powinno być kryterium rozstrzygającym o zameldowaniu, natomiast podstawę do wymeldowania stanowi ustalenie przez właściwy organ faktu opuszczenia lokalu.

Mając powyższe na uwadze, stwierdzić należy, iż bez znaczenia dla rozstrzygnięcia w mniejszej sprawy są argumenty podniesione w skardze dotyczące sytuacji finansowej i zdrowotnej skarżącego. Wskazać należy natomiast, iż z przesłuchań L.W. /kierownik biura S.W.N.P. "[...]"/, L.P. /współwłaściciel i mieszkaniec nieruchomości/ oraz J.M. /sąsiad/, wynika iż skarżącemu wypowiedziano umowę najmu z dniem 31 stycznia 2005r. a skarżący nie przebywa w lokalu przynajmniej od 2007r. (jedynie przychodzi raz na miesiąc aby odebrać korespondencję), nie płaci czynszu za przedmiotowy lokal oraz mieszka pod innym adresem. Fakt nie przebywania przez M.Ż. w przedmiotowym lokalu potwierdził również Komisariat Policji P., który pismem z dnia 17.01.2008r. poinformował, iż skarżący od 3 lat nie przebywa w spornym lokalu. W świetle materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie bezspornym jest więc fakt opuszczenia lokalu. Ze zgromadzonego materiału dowodowego nie wynika również aby nie miał on charakteru dobrowolnego.

W związku z czym na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej ppsa) orzeczono jak w sentencji. O wynagrodzeniu adwokata M.S. orzeczono na podstawie art. 250 ppsa w zw. z § 19 pkt 1 i 2 w zw. z §18 ust. 1 pkt 1 c oraz §2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.). Wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Uwzględniając więc rodzaj i stopień zawiłości sprawy oraz nakład pracy poniesiony przez pełnomocnika, zasadnym jest przyznanie pełnomocnikowi wynagrodzenia w wysokości [...] zł., powiększone o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianej dla tego rodzaju czynności oraz 17 zł tytułem uiszczonej przez pełnomocnika opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.

/ I. Kucznerowicz /-/ P. Miładowski /-/ B. Popowska

KP