Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1219/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-04-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6461 Wynalazki
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność zaskarżonego postanowienia

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym; Przewodniczący Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Asesor WSA Andrzej Czarnecki Protokolant Anna Błaszczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi B. Aktiengesellschaft, L., N. na postanowienie Urzędu Patentowego RP z dnia [...] maja 2004 r. Nr [...] w przedmiocie wezwania do nadesłania przeredagowanych zastrzeżeń patentowych 1. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia oraz utrzymanego nim w mocy postanowienia z dnia [...] listopada 2003r.; 2. stwierdza, że postanowienia, o których mowa w pkt. 1 nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz skarżącego B. Aktiengesellschaft, L., N. kwotę [...] zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] października 2001 r., Urząd Patentowy RP, działając na podstawie art. 10 ustawy z dnia 19 października 1972 r. o wynalazczości ( tekst jednolity Dz. U. Nr 26, poz.117 z 1993 r. ) w związku z art. 315 ust. 3 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. – Prawo własności przemysłowej (t.j. Dz.U. z 2001 r. Nr 49, poz. 508, dalej także p.w.p.) i art. 49 ust.1 p.w.p. po rozpatrzeniu zgłoszenia oznaczonego nr [...], dokonanego w dniu [...] lipca 1995 r. przez B. Ak-tiengesellschaft, L., DE odmówił udzielenia patentu na wynalazek pt. "Środki do zwalczania szkodników roślin" wobec braku wymogu nieoczywistości.

W uzasadnieniu tej decyzji stwierdzono, że przedmiotowy środek jest typo- wą mieszaniną znanych składników czynnych i sposób wytwarzania środka według receptury zgłoszonego projektu polega na rutynowym połączeniu tej mieszaniny z typowymi substancjami dodatkowymi.

W dniu [...] grudnia 2001 r. skarżąca spółka złożyła do Urzędu Patentowego RP wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. W obszernym uzasadnieniu wniosku podniosła, iż zgłoszone rozwiązanie w zakresie środka do zwalczania szkodników roślin, jak i sposobu wytwarzania spełniają wszystkie warunki, aby być wynalaz- kiem.

W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Urząd Patentowy RP decyzją z dnia [...] lipca 2003 r., działając na podstawie art. 245 i art. 318 ust. 3 p.w.p., uchylił w całości zaskarżoną decyzję ([...]). W uzasadnieniu organ podniósł, iż pod-stawą odmowy udzielenia patentu był zarzut nieoczywistości rozwiązań. Jednakże Urząd Patentowy ponownie rozpoznając sprawę doszedł do przekonania, że nadesłane po dacie zgłoszenia wyniki badań stanowią możliwą do przyjęcia podstawę do uznania, iż podnoszony jako cecha nieoczywistości rozwiązań synergizm działania niektórych kombinacji środka został udowodniony. Izba stwierdziła bowiem, że nadesłane materiały nie zmieniają istoty zgłoszonego wynalazku, ani nie uzasadniają zmiany pierwszeństwa do uzyskania patentu ( art. 30 ustawy o wynalazczości ). Zdaniem Izby synergizm działania został udowodniony dla następujących kombinacji środka: [...], lub związku [...] w mieszaninie z pochodną [...] o wzorze [...]; związku o wzorze [...] ; związku o wzorze [...] ; związku o wzorze [...] ; związku o wzorze [...] ; związku o wzorze [...] ; związku o wzorze [...] oraz związku o wzorze [...].

Postanowieniem z dnia [...] listopada 2003 r. , na podstawie art. 46 ust. 1

p.w.p. ( Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117 ) w związku z dokonaniem w dniu [...] lipca 1995 r. zgłoszenia wynalazków oraz zastrzeżeń patentowych nr [...] Urząd Patentowy wezwał zgłaszającego do nadesłania nowego opisu oraz zastrzeżeń patentowych zgodnie z zaleceniami Izby Odwoławczej zawartymi w decyzji z dnia [...] lipca 2003 r. Organ wskazał, że należy nadesłać nową wersję dokumentacji zgłoszenia ograniczoną zgodnie z uzasadnieniem Izby Odwoławczej do następujących kombinacji : [...] lub związku [...] w mieszaninie z pochodną [...] o wzorze [...]; związku o wzorze [...]; związku o wzorze [...]; związku o wzorze [...]; związku o wzorze [...]; w terminie dwóch miesięcy od dnia doręczenia postanowienia pod rygorem umorzenia postępowania.

Jednocześnie pouczono stronę, iż przysługuje jej wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy przez Urząd Patentowy RP - Izba Odwoławcza.

Wnioskiem z dnia [...] grudnia 2003 r., uzupełnionym w dniu [...] stycznia 2004 r., strona zwróciła się o ponowne rozpatrzenie sprawy wnosząc o uchylenie postanowienia z dnia [...] listopada 2003 r. Argumentowała, iż zgodnie z utrwalonym orzecznictwem żądanie organu wzywające do ograniczenia zakresu ochrony winno być dokonane w trybie art. 10 ustawy o wynalazczości. Natomiast tryb wymieniony w art. 46 ust. 1 p.w.p. ma zastosowanie w zakresie kwestii o charakterze formalnym , o czym świadczy zamieszczenie tego przepisu w rozdziale dotyczącym zgłoszenia wynalazku.

Postanowieniem z dnia [...] maja 2004 r. Urząd Patentowy RP utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie w uzasadnieniu stwierdzając, że interpretując decyzję Izby Odwoławczej wezwał jedynie do nadesłania odpowiednich materiałów ( opis i zastrzeżenia ) , które są niezbędne do zakończenia procedury udzielania patentu. Nie było celem Urzędu przedstawianie dodatkowych materiałów w myśl art. 10 ustawy o wynalazczości, stanowiących przeszkodę do udzielenia patentu bowiem Urząd uznał, że w zakresie merytorycznym ostateczna decyzja zapadła w ramach Izby Odwoławczej.

Jednocześnie pouczono stronę o przysługującej skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.

Od powyższego postanowienia Urzędu Patentowego strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Skarżąca spółka zarzuciła naruszenie art. 46 ust. 1 p.w.p. w związku z art. 10 ustawy o wynalazczości poprzez bezpodstawne wezwanie zgłaszającego do ograniczenia zakresu żądanej ochrony ; art. 7, art. 10 i art. 77 k.p.a. w związku z art. 252 p.w.p. przez brak dokładnego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych spra- wy przy ustalaniu istnienia zdolności patentowej wynalazku oraz ograniczenie prawa strony do czynnego udziału w toczącym się postępowaniu.

W konsekwencji wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia.

W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy RP – podtrzymując swoje do-tychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji - wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy admini-stracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administra- cji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu usta- wy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia za-skarżony akt administracyjny z punktu widzenia jego zgodności z prawem mate-rialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie rozpatrzenia sprawy.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowa- niu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

W ocenie Sądu analizowana pod tym kątem skarga zasługuje na uwzględnie- nie, bowiem postanowienie Urzędu Patentowego RP z dnia [...] maja 2004 r., oraz utrzymane nim w mocy postanowienie tego organu z dnia [...] listopada 2003 r. zo- stały wydane bez podstawy prawnej .

Zgodnie z art. 316 ust. 4 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej postępowanie w Urzędzie Patentowym związane ze zgłoszeniem wynalazku toczy się od dnia wejścia w życie ustawy według jej przepisów. Nato- miast przepis art. 252 p.w.p. w brzmieniu z daty wydania zaskarżonego postano-wienia przewiduje, że do postępowania przez Urzędem Patentowym stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że ustawa stanowi ina- czej. Jednocześnie, w myśl art. 244 p.w.p. od postanowień Urzędu Patentowego służy stronie wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Z cytowanych wyżej prze-pisów wynika, że uruchomienie trybu odwoławczego może nastąpić w sytuacji, gdy dla konkretnego rozstrzygnięcia przepisy ustawy Prawo własności przemysło- wej wymagają formy postanowienia.

Przepis art. 252 p.w.p przyjmuje jako zasadę stosowanie Kodeksu postępo-wania administracyjnego, z wyłączeniem sytuacji, gdy odmienną regulację przewi-dują przepisy p.w.p.

Ponieważ ustawa - Prawo własności przemysłowej oraz jej przepisy wyko-nawcze określają sytuacje w jakich Urząd Patentowy wydaje decyzje administra- cyjne i postanowienia, zatem w tym zakresie nie istnieje potrzeba odwoływania się

do przepisów zawartych w k.p.a.

Zaskarżone postanowienie zostało wydane na podstawie art. 245 p.w.p., któ- ry to przepis określa rozstrzygnięcia mogące zapaść w wyniku ponownego rozpa-trzenia sprawy. Natomiast utrzymane nim w mocy postanowienie z dnia [...] listopa- da 2003 r. zostało wydane w oparciu o art. 46 ust. 1 p.w.p. Przepis ten został usytu-owany w rozdziale 3 pod tytułem " Rozpatrywanie zgłoszenia wynalazku ". Postę-powanie zgłoszeniowe, umieszczone w tym rozdziale, obejmuje czynności Urzędu Patentowego podejmowane w celu rozpatrzenia zgłoszenia wynalazku i rozstrzy-gnięcia o udzieleniu lub nie udzieleniu patentu. Pierwszą fazę tego postępowania stanowi badanie wstępne, zmierzające do ustalenia czy zgłoszenie zostało dokona- ne prawidłowo. Jeżeli Urząd Patentowy stwierdzi, iż zgłoszenie zawiera braki to wydaje postanowienie wzywające zgłaszającego do uzupełnienia zgłoszenia lub usunięcia wskazanych braków i istotnych usterek (art. 42 ust.1. p.w.p. ). Od takiego postanowienia, w myśl art. 244 p.w.p., przysługuje wniosek o ponowne rozpozna- nie sprawy.

W dalszej fazie postępowania zgłoszeniowego Urząd Patentowy przepro-wadza pełne badanie przedmiotu zgłoszenia, polegające na sprawdzeniu wszystkich ustawowych warunków udzielenia ochrony. W uzasadnionych przypadkach Urząd Patentowy może w trakcie badania wezwać zgłaszającego do nadesłania dokumen- tów i wyjaśnień dotyczących tego zgłoszenia, a także wprowadzenia określonych poprawek i uzupełnień w dokumentacji zgłoszeniowej. Wezwania tego Urząd może dokonać w oparciu o art. 46 ust. 1 p.w.p. lecz dla takiego wezwania ustawodawca nie przewidział formy postanowienia.

Zdaniem Sądu, w zaistniałych okolicznościach uznać należy, że Urząd Pa-tentowy kierując do strony wezwanie w trybie art. 46 ust. 1 p.w.p. i nadając mu formę postanowienia uczynił to bez podstawy prawnej.

Cel wynikający z art. 46 ust. 1. p.w.p. winien zostać zrealizowany przez we-zwanie skierowane do zgłaszającego, zaś brak odpowiedzi lub wykonanie wezwa- nia w sposób niewłaściwy powinno skutkować umorzeniem postępowania, gdyż właśnie taki rygor wynika z treści art. 46 ust. 1 p.w.p.

Konsekwencją powyższych uwag jest stwierdzenie, że tego rodzaju czynno- ści procesowe nie mogą uruchamiać trybu odwoławczego wewnątrz urzędu bo- wiem od wezwania dokonanego w trybie art. 46 ust. 1. p.w.p. nie przysługuje wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy. Uruchomienie trybu odwoławczego w postaci możliwości złożenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy istnieje tylko w przypadku, gdy forma postanowienia została określona w konkretnym przepisie prawnym, co w niniejszej spraw nie miało miejsca.

W tej sytuacji, skoro oba postanowienia wydano bez podstawy prawnej, za- tem rozważanie pozostałych zarzutów zawartych w skardze jest bezprzedmiotowe.

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Jednocześnie Sąd – działając w oparciu o przepis art. 152 cyt. ustawy – stwierdził, że uchylone decyzje Urzędu Patentowego RP nie podlegają wykonaniu.

O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na mocy art. 200 i 209 p.p.s.a.