Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1405/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-03-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6196 Funkcjonariusze Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu i Biura Ochrony Rządu
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Obrony Narodowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 58 ust. 2,  art. 101 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2006 nr 104 poz 710
law: Ustawa z dnia 9 czerwca 2006 r. o służbie funkcjonariuszy Służby Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służby Wywiadu Wojskowego.
article: art. 34 ust. 3 i 4,  art. 75
journal: Dz.U. 1982 nr 19 poz 145
law: Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Mierzejewska, Sędziowie WSA Andrzej Góraj, Eugeniusz Wasilewski (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Dorota Kwiatkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 marca 2016 r. sprawy ze skargi M.K. na decyzję Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie potrącenia uposażenia oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2015 r. Szef Służby Kontrwywiadu Wojskowego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, po ponownym rozpatrzeniu sprawy zakończonej wydaniem rozkazu personalnego nr [...] z dnia [...] marca 2015 r. w stosunku do funkcjonariusza SKW M. K., utrzymał w całości w mocy zaskarżony rozkaz personalny.

Rozkazem tym Szef SKW potrącił funkcjonariuszowi całe uposażenie za kwiecień 2015 r. z tytułu nieusprawiedliwionej nieobecności w służbie w dniach od [...] lutego 2015 r. do [...] marca 2015 r. oraz 3/30 uposażenia za maj 2015 r. z tytułu nieusprawiedliwionej nieobecności w dniach [...] marca 2015 r.

Przedmiotowy rozkaz personalny został wydany w następujących okolicznościach faktycznych.

W dniu [...] lutego 2015 r. funkcjonariusz nie podjął służby, a jedynie złożył na biurze podawczym pisemną informację, że w dniach [...] luty – [...] marca 2015 r. będzie korzystać z urlopu na przygotowanie się do egzaminu radcowskiego, który przysługuje mu na podstawie art. 58 ust. 2 ustawy z dnia 9 czerwca 2006 r. o służbie funkcjonariuszy Służby Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służby Wywiadu Wojskowego. Przełożony funkcjonariusza poinformował go pisemnie, że uznaje jego nieobecność w służbie za nieusprawiedliwioną. [...] M. K. nie zareagował na to pismo i na początku marca 2015 r. wysłał informację, że w dniach [...] marca 2015 r. będzie korzystał ze zwolnienia od pracy w celu uczestniczenia w egzaminie radcowskim (powołując się tym razem na art. 34 ust. 2 w zw. z art. 75 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych w zw. z art. 31 ustawy z dnia 13 czerwca o zmianie ustaw regulujących wykonywanie niektórych zawodów). Pierwszego roboczego dnia po zakończeniu egzaminu funkcjonariusz stawił się do służby. W dniu

[...] marca 2015 r. wydano zaskarżony rozkaz personalny nr [...] w sprawie potrącenia uposażenia. Przed wydaniem tego rozkazu zbadano następujące zagadnienia:

- czy funkcjonariusz mógł skorzystać z przedmiotowego urlopu bez zgody odpowiedniego przełożonego;

- czy funkcjonariusz miał prawo skorzystać z urlopu na przygotowanie się do egzaminu radcowskiego w sytuacji gdy przystępował do tego egzaminu po raz drugi;

- czy kwestię urlopu na przygotowanie się do egzaminu radcowskiego i zwolnienie od służby na czas egzaminu regulowały przepisy pragmatyki służbowej funkcjonariuszy czy też ustawy o radcach prawnych.

Szef SKW uznał, że z art. 75 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych wynika, że ustawa ta ma zastosowanie tylko do tych funkcjonariuszy SKW, którzy posiadają status aplikantów albo radców prawnych. W konsekwencji funkcjonariuszom SKW nieposiadającym statusu aplikanta nie przysługują uprawnienia jakie daje pracownikom art. 34 tej ustawy, w których mowa jest o urlopie na przygotowanie się do egzaminu radcowskiego oraz o zwolnieniu z pracy na czas tego egzaminu. Podobnie funkcjonariusz SKW, który nigdy nie był aplikantem, a przystępuje do egzaminu radcowskiego na podstawie art. 25 ust. 2 ustawy o radcach prawnych również nie może skorzystać z tych uprawnień. [...] M. K. utracił status aplikanta w dniu [...] stycznia 2015 r. O ile jego stosunek służbowy był wcześniej określony ustawą o radcach prawnych, to po skreśleniu z listy aplikantów radcowskich jedyną ustawą mającą zastosowanie do przebiegu jego służby (w tym kwestii urlopów szkoleniowych) mogła być pragmatyka służbowa. W ocenie Szefa SKW funkcjonariusz nie posiadał zgody na odbywanie aplikacji radcowskiej w rozumieniu pragmatyki służbowej funkcjonariuszy SKW, a więc nie był uprawniony do skorzystania do przedmiotowego urlopu również na podstawie art. 58 ust. 2 pkt 5 tej ustawy.

Szef SKW uznał, że funkcjonariusz nie miał prawa do powtórnego skorzystania z urlopu na przygotowanie się do egzaminu radcowskiego, także i z tego względu, że urlop ten przysługiwał na podstawie ustawy o radcach prawnych tylko raz i dotyczy to zarówno stanu prawnego przed zmianami wprowadzonymi przez ustawę z dnia 13 czerwca 2013 r. o zmianie ustaw regulujących wykonywanie niektórych zawodów (Dz. U. z 2013 r., poz. 829), jak i stanu prawnego obowiązującego po tej nowelizacji. Zdaniem organu, prawa do powtórnego skorzystania z urlopu nie można było również wywieść z przepisów pragmatyki służbowej i aktów wykonawczych do tej ustawy.

Odrębnym zagadnieniem było to, czy funkcjonariusz SKW może skorzystać z przedmiotowego urlopu bez zgody przełożonego. Zgodnie bowiem z § 6 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 września 2006 r. w sprawie urlopów funkcjonariuszy Służby Kontrwywiadu Wojskowego (Dz. U. Nr 174, poz. 1262) urlopu szkoleniowego udziela się na pisemny wniosek funkcjonariusza. W ocenie Szefa SKW działanie funkcjonariusza było naruszeniem tego przepisu, co również wpłynęło na to, że jego nieobecność została uznana za nieusprawiedliwioną.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy funkcjonariusz podniósł, że uzyskał zgodę zastępcy Szefa SKW na odbywanie aplikacji. Ponadto stwierdził, że dopełnił formalności związanych z udzieleniem urlopu, gdyż urlop ten miał charakter obligatoryjny, a więc przełożony nie miał możliwości mu go odmówić i zwrócił uwagę na fakt, że przełożeni nie próbowali go odwoływać z urlopu. Funkcjonariusz przyznał, że utracił status aplikanta, ale stwierdził, że nie mogło mieć to wpływu na jego uprawnienie do skorzystania z urlopu na przygotowanie się do egzaminu radcowskiego, o którym mowa w art. 34 ust. 2 ustawy o radcach prawnych, w brzmieniu sprzed 23 sierpnia 2013 r. Funkcjonariusz zwrócił uwagę, że w tym przepisie mowa jest o "pracowniku", a nie o "pracowniku wpisanym na listę radców prawnych". Funkcjonariusz ponadto nie zgodził się z taką wykładnią tego przepisu, według której urlop na przygotowanie się do egzaminu radcowskiego przysługiwał tylko raz. We wniosku podniesiono również, że dyspozycją art. 75 ustawy o radcach prawnych objęci są również funkcjonariusze niebędący już aplikantami ze względu na ukończenie aplikacji i nieposiadający jeszcze statusu radcy prawnego. Tym samym, w ocenie odwołującego, takie osoby również mają prawo do urlopu przed egzaminem radcowskim na podstawie art. 34 ust. 2 ustawy o radcach prawnych. Funkcjonariusz przytoczył wyrok Sądu Najwyższego o sygn. I PK 185/11 z 14 marca 2012 r., w którym Sąd stwierdził, że zaświadczenie o ukończeniu aplikacji i niepomyślne próby przystępowania do egzaminu nie wpływają na utratę statusu aplikanta.

Funkcjonariusz zakwestionował ponadto zastosowanie do jego sytuacji § 7 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 września 2006 r. w sprawie urlopów funkcjonariuszy Służby Kontrwywiadu Wojskowego (Dz. U. Nr 174, poz. 1262), w którym mowa o ponownym skorzystaniu z urlopu szkoleniowego w razie "powtarzania roku, klasy lub semestru", twierdząc że przepis ten nie ma zastosowania do funkcjonariuszy podchodzących po raz kolejny do egzaminu radcowskiego. Strona zwróciła uwagę, że egzamin radcowski nie jest powtarzany, tylko można do niego przystępować nieograniczoną ilość razy.

Badając ponownie sprawę Szef SKW stwierdził, iż zgodnie z art. 37 ust. 1 pkt 4 ustawy o radcach prawnych, aplikanta radcowskiego skreśla się z listy aplikantów radcowskich po upływie roku od zakończenia aplikacji. Przepis ten wprowadzony nowelizacją, która weszła w życie 23 sierpnia 2013 r., jednoznacznie rozstrzygnął kwestię oznaczenia momentu, w którym dana osoba przestaje być aplikantem radcowskim. Przepis ten objął swoim działaniem również tych aplikantów, którzy ukończyli aplikację w grudniu 2013 r., tak jak [...] M. K. Uchwałę o skreśleniu aplikanta z listy podejmuje rada okręgowej izby radców prawnych i taka uchwała została podjęta wobec funkcjonariusza. W opinii Szefa SKW ustawa o radcach prawnych kształtuje treść stosunku służbowego tylko tych funkcjonariuszy SKW, którzy są radcami prawnymi albo aplikantami radcowskimi. Obecnie moment utraty statusu aplikanta jest wyraźnie oznaczony w przepisach i przytoczone przez funkcjonariusza orzeczenie o sygn. I PK 185/11 nie ma zastosowania w aktualnym stanie prawnym. Ilekroć więc w ustawie o radcach prawnych mowa jest o uprawnieniach pracowników, uprawnienia te nie dotyczą funkcjonariuszy służb mundurowych wymienionych w art. 75 tej ustawy o ile nie są oni radcami albo aplikantami.

Organ zaznaczył, że pragmatyka służbowa funkcjonariuszy SKW zawiera kompletną regulację urlopów szkoleniowych dla funkcjonariuszy SKW. Tak więc uprawnienia przysługujące pracownikom związane z urlopem oraz ze zwolnieniem od pracy w związku z egzaminem radcowskim, które uregulowane są obecnie w art. 34 ust. 3 i 4, a wcześniej w art. 34 ust. 2 ustawy o radcach prawnych, nie dotyczą funkcjonariuszy SKW. Funkcjonariusze mogą skorzystać z tych uprawnień jeśli są aplikantami radcowskimi (na podstawie art. 75 ustawy o radcach prawnych) lub jeżeli uzyskali zgodę przełożonych na odbywanie aplikacji radcowskiej na podstawie art. 58 ust. 2 pkt 5 pragmatyki służbowej.

Organ podtrzymał swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego rozkazu, że funkcjonariusz nie uzyskał zgody na odbywanie aplikacji radcowskiej w rozumieniu art. 58 ust. 2 pragmatyki służbowej. Nawet jednak w razie przyjęcia, że funkcjonariusz taką zgodę uzyskał, to nie miał prawa skorzystać ponownie z urlopu szkoleniowego na przygotowanie się do egzaminu radcowskiego bez zgody przełożonego. Organ nie podzielił poglądu strony, że § 7 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 września 2006 r. w sprawie urlopów funkcjonariuszy Służby Kontrwywiadu Wojskowego nie ma zastosowania do funkcjonariuszy przystępujących po raz kolejny do egzaminu radcowskiego. W ocenie Szefa SKW przepis ten reguluje kwestię ponownego udzielania urlopów szkoleniowych w przypadku wszystkich form podnoszenia kwalifikacji przez funkcjonariuszy SKW, które wymienione są w art. 58 ust. 2 pragmatyki służbowej. Zgodnie z tym przepisem prawo do ponownego skorzystania z urlopu szkoleniowego przysługuje w razie uznania przez przełożonego przyczyn niezaliczenia "klasy, roku, lub semestru" za usprawiedliwione. [...] M. K. uznał, że powtórny urlop szkoleniowy należy mu się niezależnie od stanowiska przełożonego i w żaden sposób nie tłumaczył przyczyn negatywnego wyniku egzaminu z marca 2014 r. Z tego powodu w piśmie z [...] lutego 2015r. przełożony funkcjonariusza stwierdził, że nie poinformował on o przyczynach ponownego skorzystania z urlopu. Przełożeni wiedzieli, że funkcjonariusz będzie ponownie zdawał egzamin, ale nie uzyskali od niego informacji o powodach, które spowodowały niepomyślny wynik pierwszego egzaminu.

Niezależnie od powyższych rozważań dotyczących zastosowania ustawy o radcach prawnych do funkcjonariuszy SKW, organ podtrzymał swoje stanowisko co do możliwości skorzystania z urlopu przysługującego na podstawie art. 34 ust. 2 ustawy o radcach prawnych w brzmieniu sprzed 23 sierpnia 2013 r. i stwierdził, że niedopuszczalna jest taka wykładania wspomnianego wyżej przepisu, zgodnie z którą urlop na przygotowanie do egzaminu radcowskiego przysługiwałby nieograniczoną ilość razy. Taka interpretacja byłaby nadmiernym uprzywilejowaniem pracowników przystępujących np. przez kilka lat z rzędu do egzaminu radcowskiego. Obecne brzmienie art. 34 ust. 3 ustawy, w którym mowa o jednokrotnym uprawnieniu do skorzystania z urlopu przed egzaminem radcowskim, jest potwierdzeniem wykładni, która była stosowana już wcześniej.

Organ nie zgodził się ze stanowiskiem funkcjonariusza, który we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy stwierdził, że dopełnił formalności związanych z udzieleniem urlopu i wskazał, że zgodnie z §6 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 września 2006 r. w sprawie urlopów funkcjonariuszy Służby Kontrwywiadu Wojskowego (Dz. U. Nr 174, poz. 1262) urlopu szkoleniowego udziela się na pisemny wniosek funkcjonariusza. Pragmatyki służbowe służb mundurowych nie przewidują instytucji urlopu na żądanie. Rozpoczęcie urlopu uzależnione jest zawsze od uprzedniej zgody przełożonego. Dopóki takiej zgody nie udzielono funkcjonariusz nie może rozpocząć urlopu. Funkcjonariusz zobowiązany był stawiać się do służby dopóki nie uzyskałby odpowiedzi na swój wniosek.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego nr [...] z dnia [...] maja 2015 r. M. K. zaskarżonej decyzji zarzucił:

1. Naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy tj.:

1) naruszenie art. 138 §1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 Kpa, polegające na utrzymaniu w mocy zaskarżonego rozkazu personalnego nr [...] Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego z dnia [...] marca 2015 r., w sytuacji gdy prawidłowe było uchylenie przedmiotowego rozkazu personalnego;

2) naruszenie art. 7, 77 §1 i art. 80 Kpa, poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego oraz niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy;

3) naruszenie art. 8 i 107 § 3 Kpa, poprzez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji z uwagi na zawarcie w nim błędnych argumentów, a to m. in. w zakresie zastosowania do skarżącego § 7 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 września 2006 r. w sprawie urlopów funkcjonariuszy Służby Kontrwywiadu Wojskowego (Dz. U. z 2006 r. Nr 174, poz. 1262).

2. Naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

1) art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 9 czerwca 2006 r. o służbie funkcjonariuszy Służby Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służby Wywiadu Wojskowego (Dz. U. z 2014 r., poz. 1106 z późn. zm.) oraz § 8 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 września 2006 r. w sprawie terminów płatności uposażenia i innych świadczeń pieniężnych funkcjonariuszom Służby Kontrwywiadu Wojskowego (Dz. U. z 2006 r. Nr 174, poz. 1283) przez ich niewłaściwe zastosowanie i dokonanie skarżącemu potrącenia uposażenia za kwiecień 2015 r. z tytułu nieusprawiedliwionej nieobecności w służbie w dniach od [...] lutego do [...] marca 2015 r. tj. w wysokości 1/30 miesięcznego uposażenia za każdy dzień nieusprawiedliwionej nieobecności oraz potrącenia 3/30 uposażenia za maj 2015 r. z tytułu nieusprawiedliwionej nieobecności w służbie w dniach od [...] do [...] marca 2015 r.;

2) naruszenie art. 34 ust. 2 w zw. z art. 75 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 1982 r. Nr 19, poz. 145 z późn. zm.) w zw. z art. 31 ustawy z dnia 13 czerwca 2013 r. o zmianie ustaw regulujących wykonywanie niektórych zawodów (Dz. U. z 2013 r., poz. 829) poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że skarżącemu nie przysługiwało prawo do płatnego urlopu, w wymiarze 30 dni kalendarzowych, na przygotowanie się do egzaminu radcowskiego oraz zwolnienie od pracy z zachowaniem prawa do wynagrodzenia, w celu uczestniczenia w egzaminie sędziowskim;

3) naruszenie § 6 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 września 2001 r. w sprawie urlopów funkcjonariuszy Służby Kontrwywiadu Wojskowego (Dz. U. Nr 174, poz. 1262), poprzez przyjęcie, że działanie skarżącego naruszało ten przepis i że jego pismo z dnia [...] lutego 2015 r. nie spełniało wymagań przewidzianych dla wniosku w sprawie urlopu szkoleniowego.

Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji

i rozkazu personalnego z dnia [...] marca 2015 r. oraz zasądzenia kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi podniósł, iż od stycznia 2010 r. do grudnia 2013 r. odbywał aplikację radcowską (początkowo przy Okręgowej Izbie Radców prawnych w W., a następnie przy Okręgowej Izbie Radców Prawnych w K.). W celu przygotowania się do egzaminu radcowskiego skorzystał z urlopu szkoleniowego i zwolnienia od służby w dniach od [...] lutego do dnia [...] marca 2014 r. Następnie, w celu uczestniczenia w egzaminie radcowskim w dniach od [...] do [...] marca 2014 r. skorzystał ze zwolnienia od służby z zachowaniem prawa do wynagrodzenia.

Wynik egzaminu zawodowego był negatywny i w miesiącu styczniu 2015 r. skreślony został przez Radę OKIRP w K. z listy aplikantów, z uwagi na fakt upływu rocznego okresu od dnia zakończenia aplikacji radcowskiej.

Dalej podał, że w okresie od [...] lutego do dnia [...] marca 2015 r. skorzystał z 30 dniowego urlopu szkoleniowego, w celu ponownego przygotowania się do egzaminu radcowskiego, a następnie w dniach od [...] do [...] marca 2015 r. kolejny raz przystąpił do egzaminu radcowskiego, korzystając ze zwolnienia od służby z zachowaniem prawa do wynagrodzenia, w celu uczestniczenia w egzaminie radcowskim.

Zdaniem skarżącego, nieprawdziwe jest twierdzenie, że nie uzyskł on zgody na odbywanie aplikacji radcowskiej w rozumieniu art. 58 ust. 2 pkt 5 ustawy o służbie funkcjonariuszy SKW oraz SWW, co potwierdza pismo Dyrektora [...] SKW z dnia [...] listopada 2009 r. zobowiązujące skarżącego do przesłania harmonogramu zajęć oraz informacji o radcy prawnym wybranym na patrona.

Skarżący stwierdził, iż organ błędnie przyjmuje, iż miał do niego zastosowanie przepis § 7 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 września 2006 r. w sprawie urlopów funkcjonariuszy SKW, gdyż w jego przypadku nie można mówić o powtarzaniu egzaminu, a zdawaniu go w całości od początku.

Nie zgodził się też z organem, że nie przysługiwało mu prawo do płatnego urlopu o wymiarze 3 dni kalendarzowych, na przygotowanie się do egzaminu radcowskiego oraz zwolnienie od pracy z zachowaniem prawa do wynagrodzenia, w celu uczestniczenia w egzaminie radcowskim oraz, że jego pismo z dnia [...] lutego 2015 r. nie spełniało wymagań przewidzianych dla wniosku o udzielenie urlopu.

W odpowiedzi na skargę Szef Służby Kontrwywiadu Wojskowego wniósł o jej oddalenie i odnosząc się do podniesionych zarzutów wskazał, że funkcjonariuszom SKW urlop na przygotowanie się do egzaminu sędziowskiego lub na uczestniczenie w nim może przysługiwać na podstawie pragmatyki służbowej funkcjonariuszy SKW, jak i na podstawie ustawy o radcach prawnych.

W ocenie organu ustawa o radcach prawnych, w zakresie w niej uregulowanym, ma pierwszeństwo co do regulacji praw i obowiązków funkcjonariuszy będących radcami prawnymi albo aplikantami radcowskimi. Jeżeli jednak funkcjonariusz SKW nie jest wpisany na listę radców prawnych albo aplikantów radcowskich, to nie może skorzystać z uprawnień jakie ustawa o radcach prawnych przewiduje dla "pracowników". W lutym i marcu 2015 r. skarżący nie posiadał już statusu aplikanta i nie mógł już korzystać z uprawnień przewidzianych w art. 34 ust. 2 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych w brzmieniu sprzed 23 sierpnia 2013 r. ani też z art. 34 ust. 3 i 4 w obecnym brzmieniu.

Zdaniem organu skarżący nie mógł skorzystać z analogicznego urlopu na podstawie ustawy z dnia 9 czerwca 2006 r. o służbie funkcjonariuszy Służby Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służby Wywiadu Wojskowego, bowiem warunkiem koniecznym do skorzystania z urlopu, o którym mowa w art. 58 ust. 2 pkt 5 tej ustawy jest uzyskanie zgody na odbycie aplikacji.

Zdaniem organu, nawet przy przyjęciu korzystnego dla strony skarżącej założenia, że mogła alternatywnie skorzystać z urlopu, o którym mowa w art. 58 ust. 2 pkt 5 pragmatyki służbowej, to przy ponownym skorzystaniu z urlopu powinien mieć zastosowanie przepis § 7 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 września 2006 r. w sprawie urlopów funkcjonariuszy Służby Kontrwywiadu Wojskowego (Dz. U. Nr 174, poz. 1262). Organ dostrzega, że do egzaminu radcowskiego można podchodzić w obecnym stanie prawnym wiele razy. Niemniej jednak uznał, że urlop,

o którym mowa w art. 58 ust. 2 pkt 5 pragmatyki służbowej, powinien być udzielany po raz kolejny na takich samych zasadach jak inne urlopy szkoleniowe dla funkcjonariuszy SKW. Niezasadnym jest zatem zarzut naruszenia art. 8 i 107 § 3 Kpa, poprzez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji w zakresie zastosowania do skarżącego § 7 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 września 2006 r.

w sprawie urlopów funkcjonariuszy Służby Kontrwywiadu Wojskowego (Dz. U. Nr 174, poz. 1262).

Zgodnie z § 6 powołanego wyżej rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej

z dnia 25 września 2006 r., urlopu szkoleniowego udziela się na pisemny wniosek funkcjonariusza. Nawet gdyby można było uznać, że udzielenie takiego urlopu jest obligatoryjne, to i tak funkcjonariusz zobligowany był uzyskać formalną zgodę na jego udzielenie. W orzecznictwie utrwalony jest pogląd, że pracownik nie może sam sobie udzielić urlopu na przygotowanie się do egzaminu radcowskiego. Przykładem tego orzecznictwa może być chociażby wyrok Sądu Najwyższego z dnia 18 sierpnia 2010 r., sygn. II PK 33/10, w którym stwierdzono że, urlopu szkoleniowego z art. 36 ustawy

o radcach prawnych udziela pracodawca, a więc o terminie rozpoczęcia korzystania

z tego urlopu nie może samodzielnie decydować pracownik ani też termin ten nie wynika z przepisu prawa. Funkcjonariusz postawił swoich przełożonych przed faktem dokonanym nie dając im możliwości chociażby zaplanowania zastępstwa na czas jego nieobecności. Organ nie polemizuje z faktem, że przełożeni wiedzieli o sytuacji funkcjonariusza w zakresie jego woli ponownego podejścia do egzaminu radcowskiego. Wiedza co do terminów takich egzaminów nie jest jednak wiedzą powszechną. Kwestia prawa do ponownego skorzystania z urlopu przed egzaminem radcowskim nie była jednoznaczna i oczywista. Organ zaznaczył, że decyzja w sprawie potrącenia funkcjonariuszowi uposażenia nastąpiła dopiero po wnikliwym zbadaniu stanu prawnego i po wyjaśnieniu statusu funkcjonariusza jako aplikanta radcowskiego. W przedmiotowej sprawie funkcjonariusz powinien wyjaśnić kwestię urlopu szkoleniowego przed jego rozpoczęciem. Wówczas możliwe było zaproponowanie mu innej formy urlopu (np. okolicznościowego lub wypoczynkowego). W sytuacji jednak, gdy funkcjonariusz błędnie uznał, że przysługuje mu urlop szkoleniowy i nie zareagował w wyraźny sposób na to, że jego przełożeni nie zgadzają się z taką interpretacją, jego nieobecność słusznie uznano za nieusprawiedliwioną. Konsekwencją tego było potrącenie uposażenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jest to więc kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym, według stanu sprawy istniejącego w dacie wydania zaskarżonego aktu.

Oceniając zaskarżoną decyzję według powyższych kryteriów, uznać należy, iż nie narusza ona prawa.

Materialnoprawną podstawę przedmiotowej decyzji stanowił art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 9 czerwca 2006 r. o służbie funkcjonariuszy Służby Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służby Wywiadu Wojskowego (Dz. U. z 2011 r., poz. 1106 z późn. zm.) oraz § 8 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 września 2006 r. w sprawie terminów płatności uposażenia i innych świadczeń pieniężnych przysługujących funkcjonariuszowi Służby Kontrwywiadu Wojskowego (Dz. U. Nr 174, poz. 1283).

Stosownie do art. 101 ust. 1 wskazanej ustawy, funkcjonariuszowi, który samowolnie opuścił miejsce pełnienia służby albo pozostaje poza nim lub nie podejmuje służby, zawiesza się uposażenie od najbliższego terminu płatności. Jeżeli funkcjonariusz pobrał już za czas nieusprawiedliwionej nieobecności uposażenie, potrąca mu się odpowiednią część uposażenia przy najbliższej wypłacie.

W razie uznania nieobecności za usprawiedliwioną, wypłaca się funkcjonariuszowi zawieszone uposażenie; w przypadku nieobecności nieusprawiedliwionej funkcjonariusz traci za każdy dzień nieobecności 1/30 cześć uposażenia miesięcznego (ust. 2).

W sprawie jest bezsporne, iż skarżący będąc funkcjonariuszem Służby Kontrwywiadu Wojskowego nie podjął służby w dniu [...] lutego 2015 r., a jedynie złożył

w tym dniu w Biurze [...] SKW pismo informujące o rozpoczęciu urlopu szkoleniowego, który obejmować będzie okres od dnia [...] lutego 2015 r. do dnia [...] marca 2015 r. Jako podstawę urlopu szkoleniowego na przygotowanie się do złożenia egzaminu radcowskiego funkcjonariusz wskazał przepis art. 58 ust. 2 ustawy z dnia 9 lutego 2006 r. o służbie funkcjonariuszy Służby Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służby Wywiadu Wojskowego (dalej: ustawy o służbie funkcjonariuszy SKW oraz SWO).

Kolejnym pismem z dnia [...] marca 2015 r. funkcjonariusz, powołując się na przepis art. 34 ust. 2 w związku z art. 75 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. i art. 31 ustawy z dnia 13 czerwca 2013 r. o zmianie ustaw regulujących wykonywanie niektórych zawodów (Dz. U. z 2013 r., poz. 829) poinformował przełożonego, że w dniach [...] marca 2015 r., w związku z odbywanym w tych dniach egzaminem radcowskim, będzie korzystał ze zwolnienia od pracy z zachowaniem prawa do wynagrodzenia w celu uczestniczenia w egzaminie radcowskim.

Powiadomienie o korzystaniu z urlopu w celu przygotowania się do egzaminu radcowskiego nie zostały poprzedzone wnioskiem, o którym mowa w § 6 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 września 2006 r. w sprawie urlopów funkcjonariuszy Służby Kontrwywiadu Wojskowego, w myśl którego urlopu szkoleniowego udziela się na pisemny wniosek funkcjonariusza.

Wobec powyższego przełożony poinformował funkcjonariusza pismem z dnia [...] lutego 2015 r., że uznaje jego nieobecność w służbie za nieusprawiedliwioną, zaś kolejnym pismem z dnia [...] lutego 2015 r., że prowadzone jest wobec niego postępowanie w przedmiocie zawieszenia uposażenia.

Poza sporem jest ponadto, że skarżący w miesiącu styczniu 2015 r. skreślony został przez Radę Okręgowej Izby Radców Prawnych w K. z listy aplikantów, z uwagi na upływ rocznego okresu od dnia zakończenia aplikacji radcowskiej.

Istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadza się do oceny, czy w stanie faktycznym sprawy zaistniały przesłanki ujęte w przepisie art. 101 ustawy o służbie funkcjonariuszy SKW oraz SWW, tj. uznania nieobecności funkcjonariusza w służbie

w dniach od [...] lutego do [...] marca 2015 r. oraz w dniach [...] marca 2015 r. za nieobecność nieusprawiedliwioną.

Zdaniem Sądu, organ dokonał właściwej oceny prawnej co do uprawnień strony w zakresie urlopu w związku z egzaminem radcowskim i zasadnie uznał, że art. 75 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych, ma zastosowanie tylko do tych funkcjonariuszy SKW, którzy mają status radców prawnych bądź aplikantów. Natomiast funkcjonariuszom nie posiadającym statusu aplikanta, jak skarżący, nie przysługują uprawnienia wynikające z art. 34 tej ustawy, w zakresie urlopu na przygotowanie się do egzaminu radcowskiego oraz zwolnienia od pracy na czas tego egzaminu.

Podzielić też należy stanowisko organu, iż po skreśleniu skarżącego z listy aplikantów radcowskich, co nastąpiło w dniu [...] stycznia 2015 r. jedyną regulacją określającą przebieg jego służby była pragmatyka służbowa, a z niej nie można wywieść prawa funkcjonariusza do powtórnego skorzystania z urlopu szkoleniowego w celu przygotowania się i złożenia egzaminu radcowskiego.

Stosownie do art. 58 ust. 2 ustawy o służbie funkcjonariuszy SKW oraz SWW, funkcjonariuszowi, który uzyskał zezwolenie na odbycie aplikacji radcowskiej udziela się płatnego urlopu szkoleniowego w celu przygotowania się i złożenia egzaminu radcowskiego.

Z akt postępowania wynika, iż skarżący wystąpił z wnioskiem o udzielenie mu płatnego urlopu szkoleniowego od dnia [...] lutego 2014 r. i zgodę taką uzyskał, co pozwala na przyjęcie, że posiadał on zezwolenie na odbycie aplikacji radcowskiej.

W ocenie Sądu skarżący nie mógł ponownie korzystać z powyższego urlopu, gdyż uprawnienie do urlopu określone we wskazanym przepisie przysługuje tylko raz i nie może być powtórzone przy egzaminie poprawkowym.

Wskazać należy, iż w orzecznictwie sądowym utrwalone jest stanowisko, że uprawnienie do płatnego urlopu na przygotowanie się do egzaminu radcowskiego, określone w art. 36 ustawy o radcach prawnych (obecnie art. 34 ust. 3 i 4 tej ustawy), przysługuje tylko raz i nie może być powtórzone przy egzaminie poprawkowym (por. Wyrok WSA w Warszawie z dnia 27 lipca 2006 r., sygn. akt VI SA/Wa 2160/05, LEX nr 243073).

Ponadto skarżący nie mógł ponownie korzystać z urlopu także i z tego względu, że od dnia [...] stycznia 2015 r. nie posiadał już statusu aplikanta radcowskiego.

Niezależnie od powyższego organ zasadnie podkreśla, że zgodnie z § 6 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 września 2006 r. w sprawie urlopów funkcjonariuszy Służby Kontrwywiadu Wojskowego (Dz. U. z 2006 r. Nr 174, poz. 1262), urlopu szkoleniowego udziela się na pisemny wniosek funkcjonariusza. Skarżący w wnioskiem o udzielenie takiego urlopu nie wystąpił i organ urlopu nie udzielił.

Zatem jeśliby nawet przyjąć, jak utrzymuje to skarżący, że przysługiwało mu uprawnienie do płatnego urlopu szkoleniowego w celu przygotowania się i złożenia egzaminu radcowskiego, to mógłby on z niego skorzystać jedynie po udzieleniu takiego urlopu przez jego przełożonych. Powyższa okoliczność czyniła nieobecność skarżącego w służbie nieusprawiedliwioną, co uzasadniało zastosowanie w stosunku do funkcjonariusz art. 101 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej funkcjonariuszy SKW oraz SWW.

W tym stanie sprawy, nie podzielając zarzutów i argumentów zawartych w skardze oraz uznając, iż organ w sposób prawidłowy zebrał i ocenił materiał dowodowy, a także dokonał prawidłowej wykładni mających zastosowanie w sprawie przepisów ustaw, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał zarzuty skargi za nieuzasadnione i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzekł, jak w wyroku.