Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 742/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2012-10-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 59 par. 1 pkt 10
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.
article: art. 146
journal: Dz.U. 2003 nr 60 poz 535
law: Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Krzemieniewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska Protokolant Tomasz Porczyński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 października 2012 r. sprawy ze skargi Funduszu A w W. Biura Terenowego w Ł. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] r. sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w K. rozstrzygnął zbieg egzekucji administracyjnej z sądową wyznaczając jako organ egzekucyjny – Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. do łącznego prowadzenia wszystkich postępowań egzekucyjnych wobec A. SA w K.

Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. przejął i prowadził wobec A. SA w K. postępowanie egzekucyjne obejmujące zaległości cywilnoprawne sygn. akt [...] (Nr [...]) wobec wierzyciela – B. w Ł.

W toku prowadzonego postępowania na podstawie ww. tytułu wykonawczego, organ egzekucyjny zawiadomieniem z dnia 9 grudnia 2008 r. dokonał zajęcia wierzytelności przypadającej od C. z o.o. na rzecz A. S.A. w K. Zawiadomienie to zostało w dniu 15 grudnia 2008r. doręczone Spółce, zaś w dniu 16 grudnia 2008 r. C. sp. z o.o.

W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. wyegzekwował kwoty, które pozwoliły na zaspokojenie kosztów egzekucyjnych i częściowe zaspokojenie należności głównych wraz z odsetkami za zwłokę.

Postanowieniem z dnia [...] r. sygn. akt [...] Sąd Rejonowy dla Ł. ogłosił upadłość A. SA w likwidacji w K.

W związku z uprawomocnieniem się w dniu 6 września 2011 r. ww. postanowienia organ egzekucyjny postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone m.in. na podstawie ww. tytułu wykonawczego. Jako podstawę rozstrzygnięcia organ wskazał treść art. 146 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze oraz art. 59 § 3 w związku z art. 59 § 1 pkt 10 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

W zażaleniu B. wniósł o uchylenie postanowienia, zarzucając naruszenie prawa poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 451 k.c., a w szczególności przez rozliczenie wyegzekwowanych kwot na należność główną, zamiast wbrew oczekiwaniom wierzyciela, na odsetki i najdalej wymagalną należność główną.

Wierzyciel podniósł, iż organ egzekucyjny w toku prowadzonego postępowania wyegzekwował od zobowiązanego kwotę 182 332, 29 zł. Kwota ta z kolei została przez wierzyciela zaliczona w całości na odsetki. B. w Ł. zakwestionował prawidłowość rozliczenia uzyskanych kwot, wyjaśniając, iż pismem z dnia 24.03.2009 r. poinformował organ egzekucyjny, iż wyegzekwowane kwoty będą zaliczane przez wierzyciela zgodnie z art. 1026 k.p.c. oraz 451 § 1 k.c.

Postanowieniem z dnia [...] r. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu powołując się na treść przepisu art. 59 § 1 u.p.e.a. organ wskazał, że ma prawny obowiązek umorzenia postępowania egzekucyjnego w razie powzięcia wiadomości o przesłankach wyszczególnionych w tym przepisie.

W analizowanej sprawie, organ egzekucyjny umorzył postanowieniem postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] (sygn. akt [...]). W uzasadnieniu rozstrzygnięcia powołując się na brzmienie art. 146 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze wskazał, iż postępowanie to podlega umorzeniu z mocy prawa z uwagi na ogłoszenie upadłości A. S.A. z siedzibą w K.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z treścią art. 146 ust. 1 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze, postępowanie egzekucyjne dotyczące wierzytelności podlegającej zgłoszeniu do masy upadłości, wszczęte przed ogłoszeniem upadłości, ulega zawieszeniu z mocy prawa z dniem ogłoszenia upadłości. Postępowanie to umarza się z mocy prawa po uprawomocnieniu się postanowienia o ogłoszeniu upadłości.

Umorzenie postępowania egzekucyjnego z mocy prawa, na podstawie art. 146 ust. 1 Prawa upadłościowego i naprawczego, oznacza zakaz prowadzenia administracyjnego postępowania egzekucyjnego. Organ zaznaczył, że strona nie zakwestionowała zasadności i podstawy umorzenia postępowania egzekucyjnego, lecz podniosła, że organ egzekucyjny nie uwzględnił dyspozycji wierzyciela co do sposobu rozliczania uzyskanych w toku tej egzekucji kwot i niezastosowania w tym zakresie przepisów art. 1026 k.p.c. oraz 451 § 1 k.c. Organ odwoławczy wyjaśnił, że okoliczności te nie mogą podlegać ocenie w ramach przedmiotowego postępowania.

Na marginesie jednak organ odwoławczy wskazał, że wyznaczenie administracyjnego organu egzekucyjnego do dalszego prowadzenia postępowania egzekucyjnego oznacza, iż postępowanie egzekucyjne będzie się toczyć w oparciu o regulacje prawne zawarte w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. A zatem przy podziale kwoty uzyskanej z egzekucji zastosowanie mają przepisy art. 115 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Zgodnie natomiast z art. 115 § 2 u.p.e.a. przy podziale kwoty uzyskanej z egzekucji przejętej po wystąpieniu zbiegu egzekucji administracyjnej z sądową, po kosztach egzekucyjnych i kosztach upomnienia zaspokaja się należności alimentacyjne, a następnie należności za pracę za okres 3 miesięcy, do wysokości 760 zł za miesiąc, oraz renty z tytułu odszkodowania za wywołanie choroby, niezdolności do pracy, kalectwa lub śmierci i koszty zwykłego pogrzebu zobowiązanego, a po należnościach zabezpieczonych hipotecznie lub zastawem rejestrowym albo zabezpieczonych przez wpisanie do innego rejestru prowadzonego na podstawie odrębnych przepisów - należności za pracę niezaspokojone w kolejności wcześniejszej. Powyższe regulacje nakładają zatem na organ egzekucyjny obowiązek rozliczania uzyskanych kwot według ściśle określonych reguł z zachowaniem określonej w nich kolejności.

Organ wyjaśnił, że w sprawie zastosowania nie może mieć dyspozycja zawarta w przepisie art. 451 § 1 k.c., bowiem wszystkie kwoty przekazywane przez organ egzekucyjny na konto wierzyciela były następstwem ich wyegzekwowania w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym.

W skardze z dnia 23 lipca 2012 r. B. w Ł. zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego przez niezastosowanie art. 451 k.c. w związku z art. 7 i art. 8 k.p.a. podczas, gdy art. 451 k.c. dotyczy zasad zaliczania należności uzyskanych w wyniku egzekucji świadczeń cywilnych. Strona zarzuciła naruszenie art. 7 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania bez uwzględnienia interesu odwołującego się. Zdaniem skarżącego naruszono również przepis art. 115 u.p.e.a. poprzez jego błędne zastosowanie polegające na przyjęciu, iż przewiduje on zasady zaliczania należności uzyskanych w wyniku egzekucji świadczeń cywilnoprawnych prowadzonych na skutek zbiegu egzekucji. Fundusz wniósł o uchylenie postanowienia oraz zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 t.j.) sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:

a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;

3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.

Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Wychodząc z tych przesłanek Wojewódzki Sąd Administracyjny nie uwzględnił skargi, gdyż nie stwierdził, aby zaskarżone postanowienie naruszało przepisy prawa materialnego lub przepisy postępowania administracyjnego w sposób wpływający na wynik sprawy, co w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi mogłoby stanowić przesłankę do jego uchylenia.

Meritum sprawy stanowi rozstrzygnięcie czy organ egzekucyjny, któremu postanowieniem z dnia [...] r. sygn. akt [...] wobec zbiegu egzekucji administracyjnej i sądowej przekazano prowadzenie łącznie obu egzekucji przeciwko A. w K. miał podstawy do umorzenia postępowania egzekucyjnego, w sytuacji ogłoszenia upadłości Spółki z opcją likwidacyjną.

W myśl przepisu art. 59 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012 r. poz. 1015 t.j.) postępowanie egzekucyjne umarza się:

1) jeżeli obowiązek został wykonany przed wszczęciem postępowania;

2) jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał;

3) jeżeli egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego albo bezpośrednio z przepisu prawa;

4) gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego lub gdy egzekucja nie może być prowadzona ze względu na osobę zobowiązanego;

5) jeżeli obowiązek o charakterze niepieniężnym okazał się niewykonalny;

6) w przypadku śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek jest ściśle związany z osobą zmarłego;

7) jeżeli egzekucja administracyjna lub zastosowany środek egzekucyjny są niedopuszczalne albo zobowiązanemu nie doręczono upomnienia, mimo iż obowiązek taki ciążył na wierzycielu;

8) jeżeli postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania;

9) na żądanie wierzyciela;

10) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach.

Natomiast zgodnie z treścią § 3 powołanego przepisu w przypadkach, o których mowa w § 1 i 2, organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego, chyba że umorzenie postępowania egzekucyjnego następuje na podstawie art. 34 § 4.

W tym miejscu wskazać także należy, że przepis art. 146 ust. 1 zd. 1 i 2 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U. z 2009 r. nr 175, poz. nr 1361 t.j.) stanowi, iż postępowanie egzekucyjne dotyczące wierzytelności podlegającej zgłoszeniu do masy upadłości, wszczęte przed ogłoszeniem upadłości, ulega zawieszeniu z mocy prawa z dniem ogłoszenia upadłości. Postępowanie to umarza się z mocy prawa po uprawomocnieniu się postanowienia o ogłoszeniu upadłości.

Jak wynika z akt przedmiotowej sprawy postanowieniem z dnia [...] Sąd Rejonowy w Ł. Sąd Gospodarczy XIV Wydział Gospodarczy sygn. akt [...] ogłosił upadłość A. S.A. w likwidacji w K. obejmującą likwidację majątku dłużnika (k. 46b-46e akt administracyjnych). Postanowienie to uprawomocniło się dniu 6 września 2011 r. W związku z powyższym Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. postanowieniem z dnia [...] r. umorzył prowadzone postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec majątku A. S.A. w K.

W ocenie Sądu rację należy przyznać organom egzekucyjnym orzekającym w sprawie, iż w przypadku uprawomocnienia się postanowienia o ogłoszeniu upadłości postępowanie egzekucyjne umarza się z mocy prawa. Oznacza to zakaz prowadzenia administracyjnego postępowania egzekucyjnego (por. wyrok WSA w Gdańsku sygn. akt I SA/Gd 196/05 publ. Baza orzeczeń CBOIS).

Zauważyć należy, że wierzyciel, czyli B. w W. nie zgadza się ze sposobem zaspokojenia wyezgekowanych należności, lecz nie kwestionuje samego faktu umorzenia postępowania. Strona wskazała na naruszenie treści art. 451 k.c. oraz art. 1026 k.p.c. W rozpoznawanej sprawie organ egzekucyjny nie miał innej możliwości jak umorzyć postępowanie na podstawie art. 59 § 3 w związku z art. 59 § 1 pkt 10 u.p.e.a. Skutek taki następuje bowiem z mocy prawa.

W sytuacji zaś prowadzenia łącznej egzekucji przez organ administracji zastosowanie mają przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a nie tak jak chciałaby tego strona – k.c. i k.p.c. Zważyć także należy, że argumenty podnoszone przez stronę skarżącą nie mogą być rozpatrywane w niniejszym postępowaniu, w sytuacji ziszczenia się przesłanki obligatoryjnego umorzenia postępowania.

Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów art. 7 i 8 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 t.j.).Zebrany w sprawie materiał dowodowy został właściwie oceniony, w związku z czym dawał podstawę do wydania postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego.

Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł o oddaleniu skargi.

e.o.