Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 163/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-04-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6194 Funkcjonariusze Służby Więziennej
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 221 ust. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2010 nr 79 poz 523
law: Ustawa z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Monika Nowicka sędzia NSA Jolanta Rudnicka sędzia del. WSA Olga Żurawska-Matusiak (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Wojciech Latocha po rozpoznaniu w dniu 16 kwietnia 2014 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej R. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 4 października 2012 r. sygn. akt II SA/Po 492/12 w sprawie ze skargi R. J. na decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w P. z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, wyrokiem z 4 października 2012 r., sygn. akt II SA/Po 492/12, oddalił skargę R. J. na decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w P. z [ kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego.

W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd wskazał na następujący stan faktyczny i prawny sprawy:

Decyzją nr [...] z [...] września 2004 r. R. J. został zwolniony ze Służby Więziennej w związku z upływem 12- miesięcznego okresu zawieszenia w czynnościach służbowych. Decyzja ta została uchylona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z 31 maja 2011 r., sygn. akt II SA/Po 34/11.

Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie Sąd wskazał, iż organy wadliwie przyjęły, że dopuszczalne było rozstrzygnięcie sprawy w oparciu o przepis art. 96 ust. 2 pkt 7 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. z 2014 poz.173), obowiązującej od [...] sierpnia 2010 r., poprzez uznanie, iż 12-miesięczny okres zawieszenia skarżącego w czynnościach służbowych mógł być liczony od 2004 r. W ocenie Sądu w przepisach przejściowych nowej ustawy o Służbie Więziennej nie uregulowano jednoznacznie sytuacji funkcjonariusza zawieszonego w czynnościach służbowych. Wprawdzie przepis art. 268 ustawy przewiduje, że sprawy ze stosunku służbowego określone w art. 217 ust. 2 (w tym zawieszanie w czynnościach służbowych), prowadzone na podstawie poprzedniej ustawy, wszczęte i niezakończone przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy są prowadzone na podstawie ustawy z 2010 r., jednakże z przepisu tego nie wynika, czy obejmuje on również sytuacje funkcjonariuszy zawieszonych w czynnościach służbowych na gruncie uprzednio obowiązujących przepisów. W konsekwencji organy orzekające winny były uznać, że fakultatywne zwolnienie skarżącego jest możliwe dopiero po upływie 12 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej, a więc po 13 sierpnia 2011 r.

Ponownie rozpoznając sprawę Dyrektor Zakładu Karnego w K. poinformował skarżącego o toczącym się postępowaniu w przedmiocie zwolnienia ze służby, a następnie decyzją z [...] września 2011 r., na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. w związku z art. 96 ust. 1 pkt 7 ustawy o Służbie Więziennej, orzekł o umorzeniu postępowania w przedmiocie zwolnienia R. J. ze służby więziennej. Jak wyjaśniono w uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia, przy ponownym rozstrzyganiu sprawy stwierdzono brak podstaw do dalszego prowadzenia postępowania w sprawie zwolnienia ze służby. Organ wskazał, że obecnie istnieją podstawy do zastosowania przepisu art. 221 ust. 1 pkt 4 ustawy o Służbie Więziennej w sprawie ponownego nawiązania stosunku służbowego.

Wyrokiem z 22 maja 2012 r., w sprawie o sygn. akt II SA/Po 12/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę R. J. na powyższą decyzję.

W związku z powyższymi wyrokami Dyrektor Zakładu Karnego w K., pismem z [....] stycznia 2012 r., powołując się na art. 61 § 4 K.p.a. w zw. z art. 221 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej, powiadomił R. J., że zostało wszczęte z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie ponownego nawiązania stosunku służbowego i zawiadomił, że dokumenty określone w art. 39 ust.2 ustawy o Służbie Więziennej można składać w terminie 14 dni od doręczenia zawiadomienia. Po otrzymaniu powyższego pisma R. J. w zakreślonym terminie przedłożył wymagane dokumenty.

Decyzją z [...] marca 2012 r. nr [...], na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. w zw. z art. 222 ust. 5, art. 221 ust. 1 pkt 4, art. 38 pkt 5, art. 39 ust. 4 pkt 3 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej, Dyrektor Zakładu Karnego umorzył postępowanie w sprawie ponownego nawiązania stosunku służbowego.

W uzasadnieniu decyzji Dyrektor przedstawił dotychczasowy tok postępowania i zapadłe wyroki w sprawie R. J. Wskazał, że rozpoznając sprawę w przedmiocie ponownego zatrudnienia R. J. ustalił, iż w Sądzie Okręgowym w Z., pod sygn. [...], toczy się przeciwko R. J. postępowanie karne o przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego. Przedstawiając motywy prawne podjętej decyzji Dyrektor podał, że zgodnie z art. 221 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej uchylenie lub stwierdzenie nieważności podstaw prawnych ostatecznej decyzji o zwolnieniu ze służby w Służbie Więziennej – stanowi podstawę do wszczęcia postępowania w sprawie ponownego nawiązania stosunku służbowego. Do prowadzonego postępowania stosuje się odpowiednio art. 38 i art. 39 ustawy o Służbie Więziennej. Konsekwencją negatywnego zakończenia postępowania w sprawie ponownego nawiązania stosunku służbowego jest wydanie decyzji o umorzeniu tego postępowania, co wynika z art. 222 ust. 5 ustawy o Służbie Więziennej. Z uwagi na fakt, że R. J. nie spełnia wymagań określonych w art. 38 ust. 5 ww. ustawy postępowanie kwalifikacyjne zostało przerwane w oparciu o art. 39 ust. 4 pkt 3 ustawy o Służbie Więziennej, a następnie umorzono postępowanie na podstawie art. 222 ust. 5 ustawy o Służbie Więziennej i art. 105 K.p.a.

Odwołanie od powyższej decyzji złożył R. J., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i wydania aktu mianowania, o którym mowa w art. 42 ustawy o Służbie Więziennej. W ocenie odwołującego uchylenie decyzji o zwolnieniu ze służby winno skutkować obligatoryjnym przywróceniem do służby i w tym stanie faktycznym nie ma podstaw do stosowania art. 221 ust. 1 pkt 4 ustawy o Służbie Więziennej oraz że brak podstaw do wszczynania i umarzania postępowania kwalifikacyjnego.

Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w P., decyzją nr [...] z [...] kwietnia 2012 r., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu, odnosząc się do twierdzenia skarżącego, że po uchyleniu decyzji o zwolnieniu ze służby winien być obligatoryjnie przywrócony do służby, organ wskazał, że stanowisko takie odzwierciedla przepisy poprzedniej ustawy o Służbie Więziennej z dnia 26 kwietnia 1996 r. (Dz. U. z 2002 r. Nr 207, poz.1761). Sytuację przywrócenia do służby na gruncie poprzedniej ustawy regulował przepis art. 45 i następne. Ten akt prawny został jednak uchylony przez art. 273 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej. Na podstawie art. 268 obecnie obowiązującej ustawy sprawy nie zakończone przed dniem wejścia w życie tejże ustawy prowadzi się na podstawie nowej ustawy. Obowiązująca ustawa odmiennie reguluje sprawy uchylenia decyzji o zwolnieniu ze służby. Ani art. 221, ani art. 224 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej nie wskazują na przywrócenie do służby, a co najwyżej (art. 221) na podstawę do wszczęcia postępowania w sprawie ponownego nawiązania stosunku służbowego. W ocenie organu odwoławczego prawidłowo zastosowano i przeprowadzono postępowanie kwalifikacyjne.

Zawarty w odwołaniu wniosek o wydanie aktu mianowania, wskazanie stanowiska służbowego i daty rozpoczęcia służby nie pozostaje w związku z toczącym się postępowaniem w przedmiocie ponownego nawiązania stosunku służbowego. W końcowych motywach uzasadnienia podano, że postępowanie przed organem pierwszej instancji oparte jest o racjonalne przesłanki, zgodne z interesem służby i ma podstawę prawną w obecnie obowiązujących przepisach.

Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniósł R. J.

Skarżący zarzucił naruszenie art. 221 ust. 1 pkt 4, art. 225 ust. 5 i art. 38 i 39 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej poprzez ich zastosowanie, w sytuacji gdy, w ocenie skarżącego, przepisy te nie mają zastosowania w sprawie oraz naruszenie przepisu art. 77 K.p.a. poprzez niezebranie przez organ w sposób wszechstronny materiału dowodowego. We wnioskach skargi skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Zakładu Karnego w K.

W ocenie skarżącego nadal pozostaje on w służbie, więc nie podlega procedurze ponownego nawiązania stosunku służbowego określonego w art. 38 do 39 ustawy o Służbie Więziennej.

W odpowiedzi na skargę Okręgowy Inspektor Służby Więziennej w P. wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał swoją dotychczasową argumentację.

4 października 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wydał powołany na wstępie wyrok.

W jego uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że organy załatwiając sprawę skarżącego musiały orzekać w oparciu o aktualnie obowiązującą ustawę o Służbie Więziennej z dnia 9 kwietnia 2010 r., która nie przewiduje instytucji przywrócenia do służby na skutek uchylenia wyrokiem sądu decyzji o zwolnieniu funkcjonariusza. Brak jest w niej też analogicznych do poprzedniej ustawy przepisów o zgłoszeniu gotowości do służby. Zdaniem Sądu I instancji aktualnie tryb postępowania w sytuacji uchylenia decyzji o zwolnieniu ze służby regulują przepisy art. 221-224 ww. ustawy. W ocenie Sądu likwidacja instytucji przywrócenia do służby i zastąpienie jej instytucją ponownego nawiązania stosunku służbowego (bądź stwierdzeniem wygaśnięcia stosunku służbowego) była celowym działaniem ustawodawcy. W uzasadnieniu do projektu ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej podano, że wprowadzono nową instytucję polegającą na ponownym nawiązaniu stosunku służbowego z funkcjonariuszem, wobec którego uchylono podstawy uprzedniego ustania stosunku służbowego. W ocenie prawodawcy takie rozwiązanie pozwoli na wyeliminowanie niedoskonałości obecnie obowiązujących przepisów, tj. ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. Wielokrotnie bowiem zdarzało się, że w wyniku uchylenia decyzji o zwolnieniu funkcjonariusza ze służby, był on przywracany do służby, mimo że w międzyczasie nastąpiły zdarzenia, które pozbawiały go przymiotu funkcjonariusza.

Zdaniem Sądu I instancji błędne jest stanowisko skarżącego, iż w dalszym ciągu pozostaje w stosunku służbowym. Dopiero pozytywne zakończenie postępowania w sprawie ponownego nawiązania stosunku służbowego stanowiłoby bowiem podstawę do wydania aktu mianowania. Zgodnie z art. 221 ust. 1 pkt 4 ustawy pragmatycznej uchylenie prawomocnego orzeczenia o wymierzeniu kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby, także uchylenie lub stwierdzenie nieważności podstaw prawnych ostatecznej decyzji o zwolnieniu ze Służby Więziennej – stanowi podstawę do wszczęcia postępowania w sprawie ponownego nawiązania stosunku służbowego. Do prowadzonego postępowania stosuje się odpowiednio przepisy art. 38 i art. 39 ww. ustawy. W przedmiotowej sprawie, pomimo podjęcia procedury związanej z ponownym nawiązaniem stosunku służbowego, skarżący tej procedury pomyślnie nie przeszedł. Jednocześnie Sąd stwierdził, że organ prawidłowo zastosował art. 38 ust. 5 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej, a zarzut naruszenia ww. przepisu poprzez jego zastosowanie jest chybiony.

Powyższy wyrok stał się przedmiotem skargi kasacyjnej R. J.

Zaskarżonemu wyrokowi skarżący kasacyjnie, na podstawie art. 174 pkt 1 P.p.s.a., zarzucił naruszenie art. 221 ust. 1 pkt 4 ustawy o Służbie Więziennej poprzez zastosowanie wykładni językowej, która prowadzi do absurdalnych wniosków w postaci stwierdzenia, że wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 31 maja 2011 r. o sygn. akt II SA/Po 34/11 de facto nie zapobiega skutkom błędnej decyzji organów administracyjnych w przedmiocie zwolnienia ze służby skarżącego w sensie formalnym, a także materialnym, bowiem procedura ponownego nawiązania stosunku służbowego jest dla pewnego kręgu osób bezprzedmiotowa, a więc przepis jest w jakimś zakresie dysfunkcyjny, jego istnienie powoduje poważną sprzeczność w systemie prawa, która prowadzi do wniosku, że podjęcie decyzji, nawet z naruszeniem prawa powoduje ważność jej skutków bez względu na decyzję organów nadzorczych czy też sądów. Innymi słowy – zdaniem kasatora – wykładnia językowa prowadzi do naruszenia podstawowych zasad polskiego prawa, w tym prawa administracyjnego, w postaci m.in. zasady równości wobec prawa, zasady pewności prawa.

Podnosząc powyższy zarzut skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu skargi skarżący kasacyjnie wskazał, że decyzja w przedmiocie zwolnienia ze służby, mimo jej uchylenia, jest wiążąca, tj. tworzy skutki prawne dla podmiotu. Podniósł, że wyrok uchylający decyzję naruszającą prawo stwarza jedynie możliwość ponownego nawiązania stosunku służbowego. Zauważył jednakże, że w przypadku art. 221 ust. 1 pkt 4 ww. ustawy do skutecznego ponownego nawiązania stosunku służbowego może w rzeczywistości dojść dopiero po zakończeniu procesu karnego, który wraz z postępowaniem karnym często trwa kilka lat i co czyni instytucję przewidzianą w powyższym przepisie dysfunkcyjną. Kasator podkreślił również, że rozwiązanie zawarte w art. 221 ustawy o Służbie Więziennej jest sprzeczne z ogólnymi zasadami dotyczącymi uchylania orzeczeń administracyjnych, a konkretnie unicestwiania ich skutków. Zdaniem skarżącego kasacyjnie w niniejszej sprawie należało zastosować wykładnię systemową z uwagi na to, że wykładnia językowa prowadzi do rażąco niesprawiedliwych rozstrzygnięć i pozostaje w sprzeczności z podstawowymi zasadami porządku prawnego. Kasator podniósł, że nowy stan prawny wprowadził zasady rażąco pogarszające sytuację prawną niektórych grup funkcjonariuszy. Podał, że na gruncie starej ustawy istniały instytucje, które regulowały kwestie uchylenia decyzji o zwolnieniu ze służby i stwierdził, że w przedmiotowej sprawie powinny mieć zastosowanie te zasady.

Ponadto skarżący kasacyjnie podniósł, że mimo braku decyzji o zwolnieniu ze służby, bowiem formalnie została uchylona, funkcjonariusz zostaje faktycznie zwolniony ze służby.

Skarżący kasacyjnie wskazał także, że w poprzednim postępowaniu nie zastosowano nowych przepisów. Zawieszenie funkcjonariusza w czynnościach miało miejsce za panowania poprzedniej ustawy, natomiast nowa ustawa wprowadzała fakultatywność zastosowania zawieszenia w przypadku prowadzenia przeciwko niemu postępowania karnego za przestępstwo umyślne. W konsekwencji stwierdził, że należało wydać nową decyzję o zawieszeniu w czynnościach z uwagi właśnie na jej fakultatywność w nowym stanie prawnym oraz o nowych konsekwencjach upływu 12-miesięcznego okresu zawieszenia. Stwierdzenie, że ww. okres należy liczyć od dnia wejścia w życie nowej ustawy polega na pewnego rodzaju arbitralnym rozstrzygnięciu.

Pismem z 21 grudnia 2012 r. pełnomocnik organu złożył odpowiedź na skargę kasacyjną wnosząc o jej oddalenie. Wskazał, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, a zaskarżony wyrok jest zgodny z prawem. Ponadto stwierdził, że zarzuty skarżącego kasacyjnie, dotyczące zastosowania wobec niego przepisów nowej ustawy o Służbie Więziennej, tj. ustawy z 2010 r., są bezpodstawne w świetle art. 268 ww. ustawy, który takie stosowanie wprost nakazuje.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako P.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W przedmiotowej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 P.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego.

Z tego względu, przy rozpoznawaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.

Skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:

1. naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;

2. naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 P.p.s.a.).

Granice skargi kasacyjnej wyznaczają wskazane w niej podstawy.

Naczelny Sąd Administracyjny, ze względu na ograniczenia wynikające z podanych regulacji prawnych, nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślając ich bądź w inny sposób korygować, a tym samym nie jest uprawniony do oceny zaskarżonego orzeczenia pod kątem innych przepisów, których naruszenia strona sama nie zarzuciła w skardze kasacyjnej. To do autora skargi kasacyjnej należy przywołanie konkretnych przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania, które w jego ocenie naruszył Sąd I instancji i precyzyjne wyjaśnienie, na czym polegało ich niewłaściwe zastosowanie lub błędna interpretacja, w odniesieniu do prawa materialnego bądź wykazanie istotnego wpływu naruszenia prawa procesowego na rozstrzygnięcie sprawy przez Sąd pierwszej instancji.

W skardze kasacyjnej zarzucono jedynie naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 221 ust. 1 pkt 4 ustawy o Służbie Więziennej poprzez jego błędną wykładnię. Pod pojęciem błędnej wykładni przepisu prawa materialnego należy rozumieć niewłaściwe odczytanie przez Sąd treści przepisu, mylne zrozumienie jego treści lub znaczenia, a zatem niewłaściwą interpretację normy prawnej, która nie odpowiada żadnej z dopuszczonych reguł wykładni prawa.

W sytuacji, gdy w skardze kasacyjnej nie podważono ustaleń faktycznych, Naczelny Sąd Administracyjny związany jest tą oceną, która legła u podstaw zaskarżonego wyroku.

Rozpoznając skargę kasacyjną w tak zakreślonych granicach, stwierdzić należy, że nie zasługuje ona na uwzględnienie. Zaznaczenia przy tym wymaga, wobec uzasadnienia postawionego w skardze kasacyjnej zarzutu, iż uwzględniając przywołane powyżej zasady, rozstrzygając w przedmiotowej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny, wobec niesformułowania w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia art. 268 ustawy o Służbie Więziennej, nie był uprawniony do oceny, przepisy której ustawy o Służbie Więziennej winny mieć zastosowanie w sprawie.

Zgodnie z art. 221 ust. 1 pkt 4 ustawy o Służbie Więziennej uchylenie prawomocnego orzeczenia o wymierzeniu kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby, a także uchylenie lub stwierdzenie nieważności podstaw prawnych ostatecznej decyzji o zwolnieniu ze służby w Służbie Więziennej stanowi podstawę do wszczęcia postępowania w sprawie ponownego nawiązania stosunku służbowego. Do prowadzonego postępowania stosuje się odpowiednio art. 38 i 39.

Przywołany przepis reguluje skutki uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnych, których konsekwencją jest zwolnienie funkcjonariusza Służby Więziennej ze służby.

Instytucja ponownego nawiązania stosunku służbowego jest instytucją nową, ustanowioną w ustawie o Służbie Więziennej z dnia 9 kwietnia 2010 r. Zastąpiła ona instytucję przywrócenia do służby, istniejącą w ustawie o Służbie Więziennej z dnia 26 kwietnia 1996 r. Uzasadnienie projektu ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. (druk sejmowy VI 2062) jednoznacznie wskazuje, iż zamysłem ustawodawcy było wprowadzenie nowych rozwiązań związanych z usunięciem z obrotu prawnego decyzji o zwolnieniu ze służby. Podano w nim, iż zaproponowane rozwiązania pozwolą na wyeliminowanie niedoskonałości obecnie obowiązujących przepisów w przedmiotowym zakresie. Wielokrotnie bowiem zdarzało się, że w wyniku uchylenia decyzji o zwolnieniu funkcjonariusza ze służby, był on przywracany do służby, mimo iż w międzyczasie nastąpiły zdarzenia, które pozbawiały go przymiotu funkcjonariusza. Skutkowało to dodatkowymi kosztami dla budżetu w postaci wypłacania uposażenia i innych świadczeń i rodziło ponownie koszty, związane z kolejnym, w pełni uzasadnionym, zwolnieniem ze służby. Implikowało też konieczność prowadzenia skomplikowanej procedury administracyjnej, zmierzającej do zwolnienia także funkcjonariusza ze służby.

W analizowanym przepisie ustawodawca posłużył się pojęciem uchylenia lub stwierdzenia nieważności podstaw prawnych decyzji o zwolnieniu. Jako że konsekwencją wadliwości podstawy prawnej decyzji jest jej uchylenie lub stwierdzenie nieważności, przyjąć należy, iż przepis może zostać wykorzystany w sytuacji, gdy decyzja o zwolnieniu ze służby zostanie uchylona lub stwierdzona jej nieważność. W pozostałym zakresie normatywna treść przepisu art. 221 ust. 1 pkt 4 ustawy o Służbie Więziennej, który miał zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, jest jednoznaczna i brak podstaw do jej odmiennego rozumienia przy odwołaniu się do reguł innych wykładni niż językowa. Zaznaczenia przy tym wymaga, że rezultaty wykładni językowej są zbieżne z uzyskanymi przy zastosowaniu wykładni celowościowej i autentycznej, na co wskazuje jednoznacznie przywołane powyżej uzasadnienie projektu ustawy o Służbie Więziennej. W sytuacji, gdy decyzja o zwolnieniu ze służby w Służbie Więziennej zostanie uchylona lub stwierdzono jej nieważność, nie następuje ex lege reaktywacja stosunku służbowego, ale wszczęcie postępowania w sprawie ponownego nawiązania tego stosunku. Dopiero pozytywne zakończenie tego postępowania skutkuje ponownym wydaniem aktu mianowania na stanowisko służbowe równorzędne w zakresie uposażenia zasadniczego ze stanowiskiem zajmowanym przez funkcjonariusza bezpośrednio przed ustaniem stosunku służbowego.

W taki właśnie sposób powyższy przepis był rozumiany zarówno przez organy stosujące go, jak i przez Sąd I instancji kontrolujący legalność wydanych w sprawie rozstrzygnięć.

Wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej odkodowanie treści przepisu art. 225 ust. 1 pkt 4 ustawy o Służbie Więziennej nie powinno odbywać się przy zastosowaniu wykładni systemowej, zwłaszcza w sposób przedstawiony przez kasatora. To, którą ustawę należało w sprawie zastosować, nie pozostaje bowiem w jakimkolwiek związku z wykładnią omawianego przepisu prawa materialnego. Jego wykładnia literalna pozwala na realizację jednego z przedstawionych wcześniej celów wprowadzenia w ustawie o Służbie Więziennej nowych rozwiązań prawnych.

Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej przepis art. 221 ust. 1 pkt 4 ustawy o Służbie Więziennej nie jest przepisem dysfunkcyjnym. Wprowadza on w miejsce przywrócenia do służby nową instytucję prawną, która nie eliminuje możliwości powrotu do służby. Powrót ten jest możliwy w sytuacji, gdy zwolniony funkcjonariusz spełnia wszystkie kryteria pozwalające na pełnienie służby w Służbie Więziennej. Inaczej mówiąc może wrócić do służby, jeżeli służbę tę może w dalszym ciągu pełnić, bowiem daje rękojmię prawidłowego wykonywania powierzonych zadań.

Wykładnia językowa omawianego przepisu nie narusza zasady równości, jak i zasady pewności prawa. W świetle orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego "równość w prawie" oznacza nakaz jednakowego traktowania podmiotów znajdujących się w sytuacjach podobnych. Zatem równo i według jednakowej miary traktowane być powinny wszystkie podmioty prawa charakteryzujące się w równym stopniu daną cechą.

Wykładnia językowa przepisu art. 221 ust. 1 pkt 4 ustawy o Służbie Więziennej nie wprowadza jakiegokolwiek zróżnicowania funkcjonariuszy będących w tożsamej sytuacji. Przepis ten określa jakie przepisy mają odpowiednie zastosowanie w przypadku wszczęcia procedury ponownego nawiązania stosunku służbowego, która jest jednakowa dla wszystkich funkcjonariuszy. Każdy kto spełnia ustawowe warunki, może ubiegać się o przyjęcie do służby w Służbie Więziennej, także w ramach ponownego nawiązania stosunku służbowego.

Nie stanowi naruszenia zasady pewności prawa wprowadzenie nowych rozwiązań prawnych, w sposób odmienny od obowiązujących regulujących tryb postępowania w sytuacji uchylenia decyzji o zwolnieniu ze służby, zważywszy zwłaszcza na cel, dla osiągnięcia którego zmiany te zostały przyjęte.

Osoba, która po uchyleniu decyzji o zwolnieniu spełnia warunki do przyjęcia do służby w Służbie Więziennej, zostaje do niej przyjęta z datą wsteczną, co jest rozwiązaniem analogicznym do przywrócenia do służby i otrzymuje odszkodowanie. Natomiast osoba, która nie spełnia tych warunków do służby przyjęta być nie może, otrzymuje natomiast stosowną rekompensatę pieniężną za niezgodne z prawem zwolnienie ze służby. Powyższe wskazuje, że nowa ustawa w sposób kompleksowy uregulowała sytuację byłego funkcjonariusza, powstałą po uchyleniu bądź stwierdzeniu nieważności decyzji o zwolnieniu ze służby.

Mając wszystkie powyższe względy na uwadze i uznając zarzut skargi kasacyjnej naruszenia art. 221 ust. 1 pkt 4 ustawy o Służbie Więziennej za nieusprawiedliwiony, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., skargę kasacyjną oddalił.