Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 591/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2015-01-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 116
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
article: art. 21
journal: Dz.U. 2003 nr 60 poz 535
law: Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze

SENTENCJA

Dnia 15 stycznia 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dominik Mączyński (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Izabela Kucznerowicz Sędzia WSA Małgorzata Bejgerowska Protokolant: st.sekr.sąd. Izabela Kaczmarczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 stycznia 2015 roku sprawy ze skargi [...] na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za miesiące: styczeń, luty i kwiecień 2008 r. wraz z odsetkami i kosztami postępowania egzekucyjnego oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] 2011 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] orzekł o odpowiedzialności A. J. – członka zarządu "R." Sp. z o.o. (dalej zwanego skarżącym lub stroną) z tytułu za zaległości podatkowych wyżej wymienionej spółki w podatku od towarów i usług za miesiące [...], [...] i [...]. wraz z odsetkami za zwłokę oraz kosztami postępowania egzekucyjnego.

Od powyższej decyzji skarżący, reprezentowana przez pełnomocnika, wniósł w dniu [...] odwołanie do Dyrektora Izby Skarbowej w P. W złożonym odwołaniu pełnomocnik przedstawił decyzji organu podatkowego pierwszej instancji zarzuty:

- naruszenie art. 116 § 1 ustawy - Ordynacja podatkowa, poprzez błędne przyjęcie, że strona ponosi odpowiedzialność za zaległości podatkowe spółki "R." Sp. z o.o. i to w sytuacji, w której: organ pierwszej instancji nie wykazał ziszczenia się przesłanki bezskuteczności egzekucji z majątku Spółki a Odwołujący wykazał ziszczenie się przesłanek egzoneracyjnych z art. 166 Ordynacji podatkowej,

- naruszenie art. 77 i 80 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez błędne ustalenia okoliczności faktycznych i brak rozpatrzenia całego materiału dowodowego,

- naruszenie art. 122, 180 i 187 ustawy - Ordynacja podatkowa, poprzez niedostateczne zebranie materiału dowodowego, błędne ustalenie okoliczności faktycznych i brak rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

Dyrektor Izby Skarbowej w P., po zbadaniu sprawy i dokonaniu analizy materiałów zgromadzonych zarówno w postępowaniu podatkowym jak i odwoławczym, wydał w dniu [...] decyzję, uchylającą w całości decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z dnia [...] orzekającą o odpowiedzialności skarżącego jako członka zarządu Spółki z o.o. "R" za zaległości podatkowe tej Spółki wraz z odsetkami za zwłokę oraz kosztami postępowania egzekucyjnego i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Naczelnik Urzędu Skarbowego [...], decyzją z dnia [...], orzekł ponownie o solidarnej odpowiedzialności skarżącego ze Spółką "R." Sp. z o.o. i z A. F. za zaległości podatkowe wyżej wymienionej spółki w podatku od towarów i usług za miesiące [...],[...] i [...]. wraz z odsetkami za zwłokę od powstałych zaległości w podatku od towarów i usług oraz kosztami postępowania egzekucyjnego.

Naczelnik Urzędu Skarbowego w ramach prowadzonego postępowania wyjaśniającego ustalił, że w okresie objętym postępowaniem zarząd spółki był dwuosobowy. A. J. pełnił funkcję prezesa zarządu (A. F. pełnił funkcję wiceprezesa). Oznacza to, że zarówno A. J. jak i A. F. reprezentowali Spółkę w okresie powstania przedmiotowych zobowiązań podatkowych. A. J. złożył do akt sprawy dokumenty obrazujące stan zdrowia, nie przedłożył jednak uchwały czy też innego dokumentu potwierdzającego skuteczne złożenie rezygnacji z funkcji prezesa zarządu Spółki. Ze zgromadzonych akt sprawy wynika ponadto, że A. J. w okresie powstania przedmiotowych zaległości podatkowych Spółki podpisywał dokumenty zastrzeżone dla członków zarządu, co świadczy o tym, iż był zorientowany w sytuacji finansowej firmy.

Odnosząc się do okoliczności uwalniających Stronę od odpowiedzialności, organ podatkowy wskazał, że nieobecność w pracy wywołana chorobą A. J. nie spowodowała zaprzestania pełnienia przez Niego funkcji prezesa zarządu. Również sam fakt zgłoszenia do sądu wniosku o ogłoszenie upadłości nie stanowi przesłanki uwalniającej członka zarządu od odpowiedzialności za zaległości Spółki. Wniosek taki musi bowiem doprowadzić do faktycznego wszczęcia postępowania upadłościowego. W niniejszej sprawie Sąd Rejonowy [...] w P. Wydział [...] Gospodarczy do Spraw Upadłościowych i Naprawczych, postanowieniem z dnia [...] roku oddalił wniosek dłużnika o ogłoszenie upadłości, gdyż majątek Spółki nie wystarczyłby nawet na zaspokojenie kosztów postępowania upadłościowego. Tym samym uznać należało, że wniosek ten nie został złożony we właściwym czasie.

Strona nie wykazała zatem żadnych okoliczności egzoneracyjnych uwalniających od odpowiedzialności za zaległości Spółki. Wobec powyższego Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] uznał, że zachodzą przesłanki do orzeczenia o odpowiedzialności osoby trzeciej.

Skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika, odwołał się od powyższej decyzji, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania.

Ponadto Skarżący wniósł następujące żądania:

- na podstawie art. 200a ustawy Ordynacja podatkowa o przeprowadzenie rozprawy,

- o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu rachunkowości podatkowej na okoliczność ustalenia stanu finansowego "R." Spółki z o.o. w latach [...] i właściwego czasu na złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki, że w postępowaniu upadłościowym Spółki organ nie otrzymałby zaspokojenia swojej należności lub też nie otrzymałby jej nawet wtedy, gdyby postępowanie upadłościowe wszczęto wcześniej, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki we wcześniejszym terminie nastąpiło bez winy Odwołującego,

- o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z dziedziny medycyny na okoliczność wpływu schorzeń zdiagnozowanych u Odwołującego na możliwość prowadzenia spraw Spółki,

- o zobowiązanie aktualnego zarządu Spółki do udostępnienia biegłym niezbędnej do sporządzenia wnioskowanych opinii dokumentacji,

- o przesłuchanie w charakterze Strony A. J. na okoliczność zgłoszenia pierwszego wniosku o ogłoszenie upadłości w terminie wynikającym z prawa Upadłościowego i Naprawczego, braku winy w niezgłoszeniu (nieuzupełnieniu) w terminie wniosku o ogłoszenie upadłości z powodu schorzeń Odwołującego, istnienia majątku Spółki, z którego mogła być przeprowadzona egzekucja, w szczególności ruchomości znajdujących się w hali G., który-to majątek z powodu opieszałości organu I instancji nie został zajęty, wewnętrznego podziału obowiązków pomiędzy członkami zarządu "R." Spółki z o.o., podjęcia przez Odwołującego działań, które miały zapewnić ciągłość prowadzenia bieżących spraw Spółki,

- o przesłuchanie świadka, A. D. na okoliczność praktyki w Spółce w zakresie dokonywania płatności z konta firmowego oraz ustaleń odnośnie wewnętrznego podziału kompetencji członków zarządu Spółki,

- o przesłuchanie świadka, H. Ś. na okoliczność wewnętrznego podziału obowiązków członków zarządu Spółki i powierzenia A. F. spraw finansowych Spółki, złego stanu zdrowia uniemożliwiającego Odwołującemu faktyczne prowadzenie spraw Spółki i podjęcia przez Niego działań zmierzających do zapewnienia bieżącego funkcjonowania Spółki,

- o przeprowadzenie dowodów z dokumentów wskazanych w niniejszym piśmie,

- o przeprowadzenie dowodów z dokumentów z akt postępowań egzekucyjnych prowadzonych przeciwko Spółce, na rzecz Naczelnika urzędu Skarbowego [...] na okoliczność, że nie ziściła się przesłanka prowadzenia postępowania przeciwko członkowi zarządu z uwagi na nieprzeprowadzenie postępowania egzekucyjnego z całego majątku Spółki, w szczególności zaś na fakt, iż organ pierwszej instancji pomimo otrzymania informacji o istnieniu majątku Spółki w dniu [...] roku dopiero w grudniu 2011 roku przekazał Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w S. zlecenie rekwizycyjne,

- o przeprowadzenie dowodu z dokumentów z akt postępowań upadłościowych, które toczyły się przed Sądem Rejonowym [...] w P. Wydział [...] Gospodarczy ds. Upadłościowych i Naprawczych, sygn. akt [...] oraz sygn. akt [...].

Ponadto zaskarżonej decyzji zarzucono:

1) naruszenie art. 116 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa poprzez błędne przyjęcie, że Odwołujący ponosi odpowiedzialność za zaległości podatkowe spółki R. Sp. z o.o. i to w sytuacji, w której:

a) organ pierwszej instancji nie wykazał ziszczenia się przesłanki bezskuteczności egzekucji z majątki Spółki;

b) Odwołujący wykazał ziszczenie się przesłanek egzoneracyjnych z art. 116 Ordynacji podatkowej;

c) Organ pierwszej instancji - pomimo wskazania majątku Spółki, z którego może być prowadzona egzekucja już w odwołaniu od pierwszej decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego, tj. w piśmie z dnia [...] - dopiero pod koniec grudnia 2011 roku przesłał do Urzędu Skarbowego w S. zlecenie rekwizycyjne a Urząd Skarbowy w S. podjął czynności dopiero w lipcu 2012 roku.

2) naruszenie art. 77 i 80 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez błędne ustalenie okoliczności faktycznych i brak rozpatrzenia całego materiału dowodowego, co spowodowało wydanie Decyzji o odpowiedzialności członka zarządu za zobowiązania spółki R. Sp. z o.o.;

3) naruszenie art. 122, 180 i 187 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa poprzez niedostateczne zebranie materiału dowodowego, błędne ustalenie okoliczności faktycznych i brak rozpatrzenia całego materiału dowodowego, co spowodowało wydanie błędnej decyzji o odpowiedzialności członka zarządu za zobowiązania spółki R. Spółka z o. o.

Dyrektor Izby Skarbowej w P. decyzją z dnia [...], utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z dnia [...].

Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie, organ odwoławczy wskazał, że dla przyjęcia odpowiedzialności podatkowej członka zarządu istotne było ustalenie, czy zaległości podatkowe powstały w czasie pełnienia przez niego funkcji członka zarządu rzeczonej Spółki. W rozpatrywanej sprawie zdaniem organu odwoławczego okoliczność ta jest bezsporna.

Jak wskazał Dyrektor Izby Skarbowej w P. z odpisu pełnego KRS wynika, że dnia [...] dokonano wpisu (sygn. akt [...]) potwierdzającego fakt powołania skarżącego na stanowisko prezesa zarządu "R." Spółki z o.o. (karty nr [...]). W KRS brak jest wprawdzie informacji o zaprzestaniu pełnienia tej funkcji, niemniej jednak Skarżący dołączył do akt niniejszego postępowania kopię pisma z dnia [...] skierowanego do Spółki o swojej rezygnacji z pełnionej funkcji członka zarządu R. Sp. z o.o. Z przedstawionych kopii dokumentów potwierdzenia nadania ww. pisma wynika, że przesyłka została w dniu [...] listami poleconymi skierowana zarówno na adres Spółki jak również do A. F. Tym samym, zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej w P. wymóg skutecznego doręczenia organom Spółki rezygnacji z pełnionej przez A. J. funkcji został spełniony. Organ odwoławczy uznał zatem, odmiennie niż organ podatkowy pierwszej instancji, że Skarżący z dniem [...] roku zaprzestał, wskutek złożonej rezygnacji, pełnienia w "R." Spółki z o.o. funkcji zarządczych.

Potwierdzenie tego faktu pozostaje jednak bez wpływu na zakres odpowiedzialności orzeczony w zaskarżonej decyzji, bowiem A. J. czynnie pełnił swą funkcję w okresie powstania przedmiotowych zaległości podatkowych a więc w pierwszej połowie 2008 roku. W ocenie organu odwoławczego skarżący nie tylko faktycznie pełnił swą funkcję pomimo złego stanu zdrowia, lecz również, że miał pełną wiedzę o aktualnej sytuacji finansowej Spółki, którą zarządzał. Fakt czynnego pełnienia funkcji potwierdzały również liczne dokumenty, złożone do organu podatkowego. Są to: sprawozdanie finansowe za 2007 rok, wprowadzenie do sprawozdania finansowego za 2007 rok, informacja dodatkowa do sprawozdania finansowego za okres od 01 stycznia 2007 roku do 31 grudnia 2007 roku, sprawozdanie z działalności Spółki za 2007 rok. Skarżący również uchwałę ze Zgromadzenia Wspólników R. Spółki z o.o. z dnia 29 kwietnia 2008 roku. Tym samym organ podatkowy pierwszej instancji słusznie w ocenie Dyrektora Izby Skarbowej w P. uznał, że Strona faktycznie w pierwszej połowie 2008 roku pełniła funkcję członka zarządu i miała pełną świadomość stanu finansowego zarządzanej Spółki.

Organ odwoławczy wskazał także, że z akt sprawy wynika, że organ egzekucyjny celem wyegzekwowania dochodzonych zobowiązań kilkakrotnie dokonywał czynności zajęcia rachunku bankowego spółki R. Poszukiwał on również majątku nieruchomego poprzez kierowanie zapytań do Starostwa Powiatowego w P., Wydziału Geodezji i Katastru Miejskiego [...] w P. oraz majątku ruchomego w Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców. Podjęte próby okazały się nieskuteczne. Próby dokonania czynności egzekucyjnych w siedzibie Spółki w dniach okazały się również nieskuteczne. Z uwagi na fakt, że Skarżący wskazał istnienie ruchomości o znacznej wartości, tj. ponad 40 tys. zł. znajdujących się w hali magazynowej w miejscowości G., którą Spółka wynajmuje od skarżącego, Naczelnik Urzędu Skarbowego [...], jako organ egzekucyjny podjął kroki w celu dalszego prowadzenia egzekucji wobec "R." Sp. z o.o. W tym celu ponownie wystawione zostały w dniu [...] tytuły wykonawcze obejmujące zaległości Spółki z tytułu podatku od towarów i usług. W ramach przeprowadzonego postępowania egzekucyjnego nie udało się jednak wyegzekwować zaległych kwot podatku. Ostatecznie Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] postanowieniem z dnia [...], nr [...] ponownie umorzył postępowanie egzekucyjne, uznał bowiem na podstawie dokonanych czynności, że w prowadzonym postępowaniu nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne.

Odnosząc się do twierdzeń Skarżącego, że zgodnie z wewnętrznymi ustaleniami pomiędzy członkami zarządu Spółki - to A. F. powierzone zostały sprawy finansowe Spółki a jego żona, E. F. była odpowiedzialna za prowadzenie spraw księgowych, Dyrektor Izby Skarbowej w P. stwierdził że wewnętrzny podział obowiązków pomiędzy członkami zarządu nie może stanowić podstawy do uwolnienia się od odpowiedzialności tego członka zarządu, który nie miał w swych kompetencjach spraw związanych z finansami Spółki.

Odnosząc się do zawartych w odwołaniu twierdzeń skarżącego ze po złożeniu pierwszego wniosku o ogłoszenie upadłości nie mógł uzupełnić stwierdzonych przez Sąd braków, z uwagi na złożenie rezygnacji z pełnionej funkcji w zarządzie Spółki, organ odwoławczy wskazał, że jak potwierdzają dokumenty złożone przez Stronę, rezygnację z pełnienia funkcji członka zarządu "R." Spółki z o.o. Pan A. J. podjął w dniu [...] i pismo w tej sprawie wysłał do organów Spółki w dniu [...]. Faktycznie rezygnację więc złożył nie po dacie [...], tj. po pierwszym wniosku o ogłoszenie upadłości ale po kolejnym wniosku z dnia [...]. W przedstawionym stanie faktycznym w ocenie organu wskazać należy jednak należy, że już pierwszy wniosek o ogłoszenie upadłości nie został złożony we właściwym czasie i nawet gdyby nie był obarczony wadami uniemożliwiającymi jego rozpoznanie lub gdyby braki zostały naprawione, to i tak nie doprowadziłby do ogłoszenia upadłości Spółki. Wniosek ten był bowiem spóźniony. Właściwym czasem do wszczęcia postępowania upadłościowego, jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego był [...].

Skargą z dnia [...], skierowaną do tutejszego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, strona wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji, zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji a także o przeprowadzenie dowodów z opinii biegłego z zakresu okoliczności na wskazane przez skarżącego okoliczności.

Zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej zarzucono:

1) naruszenie art. 116 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa poprzez błędne przyjęcie, że Skarżący ponosi odpowiedzialność za zaległości podatkowe spółki "R." Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością ("Spółka");

2) naruszenie art. 7, 77 i 80 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez błędne ustalenie okoliczności faktycznych i brak rozpatrzenia całego materiału dowodowego, co spowodowało wydanie decyzji o odpowiedzialności członka zarządu za zobowiązania Spółki;

3) naruszenie art. 122, 180 i 187 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa poprzez błędne ustalenie okoliczności faktycznych i brak rozpatrzenia całego materiału dowodowego, co spowodowało wydanie decyzji o odpowiedzialności członka zarządu za zobowiązania Spółki.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi stwierdzając, że zarzuty strony nie zasługują w żadnej mierze na uwzględnienie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 116 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. - Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji, spółki akcyjnej lub spółki akcyjnej w organizacji odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu:

1) nie wykazał, że:

a) we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo

b) niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy;

2) nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.

Mając na uwadze przytoczony powyżej przepis do ustalenia odpowiedzialności członka zarządu konieczne jest nie tylko ustalenie pozytywnych jej przesłanek, czyli bezskuteczności egzekucji zaległości podatkowej oraz powstania zobowiązania w okresie pełnienia przez niego tej funkcji, ale także wykazanie, że nie zachodzą przesłanki wyłączające tę odpowiedzialność.

Pozytywne przesłanki obciążenia odpowiedzialnością członka zarządu to:

- nieskuteczna w całości lub w części egzekucja z majątku spółki,

- wykazanie, że zaległości wynikają ze zobowiązań, których termin płatności upłynął w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu.

Negatywne przesłanki orzeczenia o odpowiedzialności członków zarządu, których zaistnienie wyklucza orzeczenie o ich odpowiedzialności jako osób trzecich, ordynacja podatkowa definiuje jako:

- wykazanie, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez ich winy.

- wykazanie członka zarządu mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.

Mając powyższe na uwadze w pierwszej kolejności zbadania wymaga zaistnienie pozytywnych przesłanek odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością.

W ocenie Sądu, zasadnie organy obu instancji ustaliły na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, że zaległości wynikają ze zobowiązań, których termin płatności upłynął w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu przez skarżącego.

Przede wszystkim podkreślenia wymaga, że w sprawie bezsporne jest, że zaległości "R." Spółka z o.o. z siedzibą w P. wynikają z deklaracji dla podatku od towarów i usług VAT-7 za miesiące [...],[...] i [...] Spółka nie uiściła kwot wynikających z tych deklaracji na rachunek organu podatkowego. Poza sporem jest także ustalenie organu podatkowego, że skarżący pełnił funkcję członka zarządu w okresie od [...], kiedy dokonano w KRS wpisu potwierdzającego fakt powołania skarżącego na stanowisko prezesa zarządu "R." Spółki z o.o. Z KRS nie wynika wprawdzie data zaprzestania pełnienia tej funkcji, niemniej jednak prawidłowo – biorąc pod uwagę zgromadzony w sprawie materiał dowodowy – organ odwoławczy stwierdził, ze skarżący z dniem [...] zaprzestał, wskutek złożonej rezygnacji, pełnienia w "R." Spółka z o.o. funkcji zarządczych. Organ odwoławczy poczynił ustalenia na podstawie pisma z dnia [...] skierowanego do spółki, w którym skarżący poinformował o swojej rezygnacji z pełnionej funkcji członka zarządu R. Sp. z o.o. Ze znajdujących się w aktach sprawy dokumentów potwierdzenia nadania pisma wynika, że w dniu [...] przesyłka listami poleconymi została skierowana zarówno na adres Spółki, jak również do drugiego członka zarządu A. F.. Ustalenia te jednak w pełni potwierdzają fakt, że termin płatności zaległości podatkowych spółki upływał w czasie pełnienia przez skarżącego obowiązków członka zarządu.

Odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze podkreślić należy, że w świetle powołanego powyżej przepisu art. 116 Ordynacji podatkowej, jak i tez prezentowanych w orzecznictwie sądów administracyjnych bez znaczenia dla ustalenia odpowiedzialności jest wewnętrzny podział kompetencji pomiędzy członkami zarządu. Słusznie podkreślił organ odwoławczy, że zgodnie z przepisami kodeksu spółek handlowych wszyscy członkowie zarządu mają prawne możliwości i obowiązek bieżącego monitorowania i nadzorowania sytuacji spółki, w szczególności sytuacji finansowej. Sprawy finansowe należy niewątpliwie zaliczyć do spraw istotnych i każdy członek organu zarządzającego, należycie dbający o kondycję spółki winien wykazywać zainteresowanie tą sprawą.

Tym samym nie można uznać za zasadną przedstawioną w skardze argumentację, z której wynika, że zgodnie z wewnętrznymi ustaleniami pomiędzy członkami zarządu spółki R., odnośnie podziału kompetencji, to A. F. powierzone zostały sprawy finansowe Spółki. Podział taki pozostaje bowiem bez wpływu na ustalenia zakresu odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki.

Na uwzględnienie nie zasługuje także zaprezentowana w skardze argumentacja dotycząca stanu zdrowia skarżącego. Odnosząc się do tej kwestii, trafnie wywiódł organ odwoławczy, że przepis art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej nie odwołuje się do faktu "wykonywania" obowiązków członka zarządu, a jedynie do ich pełnienia, co w przypadku funkcji zarządczych stanowi odpowiednik określenia "zajmować stanowisko". Tego typu określenie abstrahuje jednak od sposobu i okoliczności faktycznego wykonywania powierzonych zadań. Istotnym jest również fakt, że pełnienie funkcji członka zarządu jest dobrowolne i wymaga zgody osoby powołanej na to stanowisko. Podkreślenia także wymaga, że organy podatkowe nigdy nie podważały złego stanu zdrowia skarżącego, co jednak nie wpływa na zakres odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki. Jak wynika bowiem ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, skarżący faktycznie pełnił swą funkcję pomimo złego stanu zdrowia. Znajduje to swoje odzwierciedlenie w treści znajdujących się w aktach sprawy dokumentów, na których widnieją podpisy skarżącego. Przykładowo, skarżący podpisał sprawozdanie finansowe spółki za 2007 r., wprowadzenie do sprawozdania finansowego za 2007 r., informację dodatkową do sprawozdania finansowego za okres od 01 stycznia 2007 r. do 31 grudnia 2007 r., sprawozdanie z działalności Spółki za 2007 r. Podpisał również uchwałę ze Zgromadzenia Wspólników R. Spółki z o.o. z dnia [...] Wobec powyższego zasadnie wywiodły organy obu instancji, że mimo stwierdzenia częściowej niezdolności do pracy przez lekarza orzecznika ZUS na okres 3 lat (do [...]) i w konsekwencji przyznanie renty z tego tytułu do dnia [...] (decyzja z dnia [...]), nie nastąpiło zaprzestanie czynnego pełnienia funkcji prezesa zarządu R. Spółki z o.o. do dnia [...], kiedy to skarżący podjął decyzję o złożeniu rezygnacji ze sprawowanej funkcji.

Podsumowując powyższe wyjaśnienia stwierdzić należy, że skarżący pełnił funkcję członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialności w okresie, w którym upływał termin płatności podatku, tj. od [...] do [...], w rozumieniu art. 116 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej.

W świetle akt sprawy spełniona została także druga pozytywna przesłanka odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, tj. egzekucja z majątku spółki okazała się nieskuteczna.

Jak wynika z akt sprawy egzekucja prowadzona była początkowo przez Naczelnika Urzędu Skarbowego [...], a następnie wskutek zbiegu egzekucji z egzekucją sądową, prowadzona była przez Komornika Sądowego Rewiru [...] przy Sądzie Rejonowym [...]. Postanowieniem z dnia [...] Komornik Sądowego Rewiru [...] przy Sądzie Rejonowym [...] umorzył jednak postępowanie egzekucyjne z powodu jego bezskuteczności. Z uzasadnienia postanowienia wynikało, że Komornik kierował egzekucję do ruchomości, wierzytelności i kont bankowych. Z akt sprawy wynika ponadto, że organ egzekucyjny (Naczelnik Urzędu Skarbowego [...]) celem wyegzekwowania dochodzonych zobowiązań kilkakrotnie dokonywał czynności zajęcia rachunku bankowego w R. S.A. Poszukiwał również majątku nieruchomego poprzez kierowanie zapytań do Starostwa Powiatowego w P., Wydziału Geodezji i Katastru Miejskiego [...] w P. oraz majątku ruchomego w Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców. Podjęte próby okazały się nieskuteczne. Podobnie nieskuteczna okazała się próba dokonania czynności egzekucyjnych w siedzibie spółki R. w dniach [...] oraz [...] Podkreślić jednak należy, że po wskazaniu przez skarżącego - na etapie postępowania odwoławczego, tj. w 2011 r. – istnienia mienia ruchomego o znacznej wartości, Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] podjął kroki w celu dalszego prowadzenia egzekucji wobec R. Sp. z o.o. W tym celu w dniu [...] ponownie wystawione zostały tytuły wykonawcze, obejmujące zaległości spółki R. z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące [...],[...] i [...] W ramach przeprowadzonego postępowania egzekucyjnego nie udało się jednak zrealizować zaległych kwot podatku. Ostatecznie Naczelnik Urzędu Skarbowego [...], postanowieniem z dnia [...], ponownie umorzył postępowanie egzekucyjne, uznając na podstawie dokonanych czynności, że w prowadzonym postępowaniu nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne.

Niezależnie od wskazanych powyżej okoliczności, zaznaczyć należy, że skarżący, będąc członkiem zarządu spółki R., w czasie, gdy prowadzone było pierwsze postępowanie egzekucyjne wobec spółki nie wyjawił tego majątku. W takiej sytuacji nie zasługuje na uwzględnienie podniesiony w skardze zarzut przewlekłości egzekucji wobec wskazanego majątku, czym organ egzekucyjny naraził skarżącego na negatywne konsekwencje prawne. Zarzut ten jest niezasadny, gdyż spółka w toku postępowania egzekucyjnego nie odbierała korespondencji i nikt z członków zarządu nie skontaktował się z organem egzekucyjnym. Nie składano zarzutów, skarg ani innych środków prawnych. Spółka nie zaskarżyła postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego z dnia [...] z powodu jego bezskuteczności. Wobec powyższego, zasadnie podniósł organ odwoławczy, że jeżeli spółka R. zaprzestała prowadzenia działalności już w 2008 r., to pozostałe po tej działalności elementy jej majątku już w 2011 r. nie przedstawiały większej wartości.

W świetle powyższych wyjaśnień, twierdzenie skarżącego, iż wcześniej przeprowadzona egzekucja ze wskazanego majątku spółki doprowadziłaby do zaspokojenia wierzytelności organu podatkowego nie znajduje uzasadnienia w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego.

Konkludując tę część rozważań stwierdzić zależy, że prawidłowo ustalił organ podatkowy w zaskarżonej decyzji, że spełnione zostały pozytywne przesłanki odpowiedzialności członka zarządu, tj. egzekucja z majątku spółki okazała się nieskuteczna w całości lub w części, a skarżący pełnił funkcję członka zarządu w okresie, w którym upłynął termin płatności upłynął podatku.

W tej sytuacji niezbędne jest poddanie sądowej kontroli zaistnienia przesłanek wyłączających odpowiedzialność członka zarządu za zaległości podatkowe spółki.

Przede wszystkim podkreślenia wymaga, że z akt sprawy nie wynika, że skarżący wykazał, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy.

Jak zasadnie ustaliły organy obu instancji, na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, nie zgłoszono wniosku o ogłoszenie upadłości we właściwym czasie.

W orzecznictwie sądów administracyjnych ukształtował się pogląd, zgodnie z którym, ustalając zakres pojęcia "właściwy czas", użytego w treści art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej, należy mieć na uwadze przepis art. 21 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze. Na mocy tego przepisu, właściwym czasem dla zgłoszenia wniosku dłużnika o ogłoszenie upadłości jest termin 2 tygodni od dnia, gdy nie wykonuje on swoich wymagalnych zobowiązań lub gdy jego zobowiązania przekroczą wartość jego majątku, czyli termin, który pozwoli na równomierne, choćby tylko częściowe, zaspokojenie wszystkich wierzycieli. Mając powyższe na uwadze zasadnie ustalił organ podatkowy, że analiza bilansu za 2007 r. wykazała wystąpienie przesłanek niewypłacalności na koniec 2006 r., obligujących do wystąpienia o upadłość Spółki. Z analizy akt sprawy wynikało, że na koniec 2006 r. Spółka trwale zaprzestała regulować swoje zobowiązania. Posiadała zaległości m.in.: z tytułu dostaw i usług w kwocie [...], z tytułu podatków, ceł, ubezpieczeń i innych świadczeń w wysokości [...] zł, z tytułu wynagrodzeń w wysokości [...] zł, z innych tytułów w wysokości [...] zł. Ponadto łączna kwota zobowiązań Spółki wyniosła [...] zł i była większa niż jej majątek, który oszacowany został na kwotę [...] zł. Powyższe oznaczało zatem, że pomimo wystąpienia niewielkiego dochodu Spółka na koniec 2006 r. była już niewypłacalna, co obligowało zarząd do podjęcia kroków zmierzających do złożenia wniosku o jej upadłość. Zła sytuacja pogłębiła się jeszcze w roku następnym, w którym wystąpiła strata netto w wysokości [...] zł. Niemniej jednak żaden z członków zarządu w terminie 14 dni od stwierdzenia faktu wystąpienia przesłanek upadłości nie wystąpił ze stosownym wnioskiem do sądu.

Z akt sprawy wynika natomiast, że decyzję o postawieniu spółki R. w stan upadłości podjął zarząd Spółki na Walnym Zgromadzeniu Wspólników, które odbyło się dnia [...]. Złożony wniosek z dnia [...] (wpływ do Sądu w dniu [...]) z uwagi na braki formalne został przez Sąd zwrócony (sygn. akt [...]). Ponowny wniosek został złożony w Sądzie Rejonowym [...], Wydział [...] Gospodarczy ds. Upadłościowych i Naprawczych w dniu [...] Wniosek ten został jednak przez Sąd oddalony, postanowieniem z dnia [...], sygn. akt [...], gdyż majątek dłużnika nie wystarczyłby nawet na zaspokojenie kosztów postępowania upadłościowego.

W tej sytuacji za zasadną uznać należy konstatację organu odwoławczego, że już pierwszy wniosek o ogłoszenie upadłości nie został złożony we właściwym czasie i nawet gdyby nie był obarczony wadami uniemożliwiającymi jego rozpoznanie lub gdyby braki zostały naprawione, to i tak nie doprowadziłby do ogłoszenia upadłości Spółki. Wniosek ten był bowiem spóźniony. Trafnie w związku z tym stwierdził organ podatkowy, że właściwym czasem do wszczęcia postępowania upadłościowego, jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego, był kwiecień 2007 r.

Z akt sprawy nie wynika także, by skarżący wykazał, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy. Za okoliczność wyłączającą winę nie może zostać uznany ani fakt podziału kompetencji członków zarządu, ani choroba skarżącego. Słusznie powołał się w tym zakresie organ podatkowy wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lipca 2011 r., sygn. akt I FSK 1128 (orzeczenie dostępne w bazie orzeczeń: orzeczenia.nsa.gov.pl), w którym Sąd stwierdził, że niezdolność do pracy członka zarządu w czasie wystąpienia przesłanki do ogłoszenia upadłości nie wyłącza jego odpowiedzialności, jako osoby trzeciej, za zaległości podatkowe Spółki. Sąd wskazał również, że nawet przebywanie skarżącego na zwolnieniu lekarskim nie zmienia faktu, iż dalej pełni on obowiązki członka zarządu.

Ze gromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie wynika także, by skarżący wskazał mienie spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.

Podsumowując powyższe ustalenia stwierdzić należy, że z zaskarżonej decyzji wynika, że spełnione zostały przesłanki pozytywne odpowiedzialności, tj. egzekucja z majątku spółki okazała się nieskuteczna w całości lub w części, a zaległości wynikają ze zobowiązań, których termin płatności upłynął w czasie pełnienia obowiązków przez członka zarządu. Skarżący nie wykazał natomiast okoliczności, które wyłączyłyby jego odpowiedzialność, tj. nie wykazał, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy, a także nie wskazał mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.

W tej sytuacji niezasadne okazały się podnoszone w skardze zarzuty dotyczące naruszenia: art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej, poprzez błędne przyjęcie, że skarżący ponosi odpowiedzialność za zaległości podatkowe spółki R., naruszenie art. 7, 77 i 80 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez błędne ustalenie okoliczności faktycznych i brak rozpatrzenia całego materiału dowodowego, co spowodowało wydanie decyzji o odpowiedzialności członka zarządu za zobowiązania Spółki oraz naruszenie art. 122, 180 i 187 Ordynacji podatkowej poprzez błędne ustalenie okoliczności faktycznych i brak rozpatrzenia całego materiału dowodowego, co spowodowało wydanie decyzji o odpowiedzialności członka zarządu za zobowiązania Spółki.

W przedstawionych powyżej wyjaśnieniach wskazano, że w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, wobec ziszczenia się przesłanek określonych w ustawie, organ prawidłowo zastosował przepis art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej orzekając o odpowiedzialności podatkowej skarżącego jako osoby trzeciej.

Należy także zauważyć, że organy podatkowe nie naruszyły art. 7, 77 i 80 kodeksu postępowania administracyjnego, gdyż przepisy te znalazły w sprawie zastosowania, ze względu na to, że postępowanie w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej za zaległości podatkowe toczy się na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej.

Nie znajduje także uzasadnienia zarzut dotyczący naruszenia art. 122, 180 i 187 Ordynacji podatkowej. W ocenie Sądu organy obu instancji zgromadziły obszerny materiał dowodowy, który został poddany ocenie przez pryzmat zasady swobodnej oceny dowodów. Na tej podstawie ustalony został w sposób niezbudzący wątpliwości stan faktyczny w zakresie niezbędnym do wydania rozstrzygnięcia podatkowego.

Na marginesie wskazać należy – mając na uwadze przepis art. 134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. – Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), zgodnie z którym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną – że wnioski sformułowane przez profesjonalnego pełnomocnika w punktach: 2 i 4-12 skargi nie mieszczą się w zakresie norm postępowania sądowoadministracyjnego wynikającego z przepisów p.p.s.a. Podczas rozprawy pełnomocnik oświadczył jednak, że nie podtrzymuje sformułowanych w skardze wniosków dowodowych, wobec czego nie zaistniała potrzeba wydania w tym zakresie stosowanego postanowienia.

W tym stanie rzeczy Sąd orzekł, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. – Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), jak w sentencji wyroku.