Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 606/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-10-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 302 ust. 1 pkt 16, art. 348, art. 351
journal: Dz.U. 2016 poz 1990
law: Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Golat, sędzia del. SO Aleksandra Westra (spr.), Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 października 2017 r. sprawy ze skargi I. A. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do powrotu oraz zakazu ponownego wjazdu na terytorium RP i innych państw obszaru Schengen oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] grudnia 2016 r. nr [...] Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców utrzymał w mocy decyzję Komendanta Nadwiślańskiego Oddziału Straży Granicznej (dalej: Komendant, organ I instancji) z [...] maja 2016 r. nr [...], orzekającą o zobowiązaniu I. A. (dalej: Cudzoziemka, Strona, Skarżąca) do powrotu do kraju pochodzenia w terminie 30 dni od dnia doręczenia decyzji oraz o zakazie ponownego wjazdu na terytorium na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na okres 6 miesięcy od dnia wykonania decyzji lub upływu terminu dobrowolnego powrotu określonego w decyzji, w przypadku braku informacji o wykonaniu decyzji, terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen na okres 1 roku od dnia wykonania decyzji, na wypadek, jeżeli cudzoziemka w terminie określonym w decyzji nie opuści terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub przekroczy lub będzie usiłowała przekroczyć granicę wbrew przepisom prawa.

Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Cudzoziemka 17 sierpnia 2013 r. złożyła wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z [...] listopada 2014 r. nr [...] odmówił nadania aplikantce statusu uchodźcy, odmówił udzielenia ochrony uzupełniającej oraz nie udzielił zgody na pobyt tolerowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Decyzja została utrzymana w mocy decyzją Rady do Spraw Uchodźców nr [...] z [...] stycznia 2015 r. Przedmiotowa decyzja została doręczona skarżącej w dniu 26 stycznia 2015r. Wyrokiem z dnia 27.10.2015r. WSA w Warszawie w sprawie IV SA/Wa 872/15 oddalił wniesioną skargę.

W dniu 16 lutego 2015r. Skarżąca złożyła kolejny wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej. Decyzją Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...].01.2016r. wniosek został uznany za niedopuszczalny.

W dniu 8 lutego 2016r. Skarżąca złożyła kolejny wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z dnia [...].08.2016r. stwierdził niedopuszczalność wniosku, a Rada do Spraw Uchodźców decyzją z dnia [...].10.2016r. utrzymała tę decyzję w mocy.

W toku kontroli przeprowadzonej w dniu 8 lutego 2016r. przez Funkcjonariuszy Wydziału do Spraw Cudzoziemców Nadwiślańskiego Oddziału Straży Granicznej stwierdzono, że Cudzoziemka przebywa na terytorium RP nielegalnie, ponieważ po otrzymaniu decyzji z [...] stycznia 2015 r. nie opuściła terytorium RP w terminie i przypadku, o którym mowa w art. 299 ust. 6 pkt 2 co wypełnia przesłanki art. 302 ust. 1 pkt 16 lit. a ustawy z dnia 12 grudnia 2013 roku o cudzoziemcach (Dz. U. z 2013 r., poz. 1650 z późn. zm.). Spowodowało to wszczęcie postępowania w sprawie zobowiązania Cudzoziemki do powrotu.

W dniu 26 lutego 2016 r. przeprowadzono przesłuchanie Strony, w trakcie którego Strona zeznała, że do Polski przyjechała wraz z córką i wnukiem, ponieważ w Czeczenii była i podejrzewana o współpracę z bojownikami. Zeznała, że nachodzili ją ludzie podający się za policję, rozpytywali o syna, który kiedyś należał do bojowników, że była zabierana z domu, torturowana i grożono jej śmiercią. W Czeczenii mieszka jej syn, który nie pracuje, jest chory i był aresztowany przez policję. Ponadto Strona wskazała, że sama jest chora, ma problemy z sercem, ciśnieniem, nogami i kręgosłupem, a także problemy psychiczne. Chodzi do psychologa i psychiatry. Przyjmuje leki zarówno psychotropowe jak i na ciśnienie oraz na serce. Wskazała, że obawia się powrotu do domu, ponieważ będzie tam pozbawiona opieki medycznej, będzie także zagrożone jej życie i zdrowie w związku z podejrzeniami o współpracę z bojownikami.

Decyzją z [...] maja 2016 r. nr [...] Komendant zobowiązał Cudzoziemkę do powrotu do kraju pochodzenia oraz orzekł o zakazie wjazdu na terytorium Polski lub innych państw obszaru Schengen, wobec stwierdzenia, że Cudzoziemka przebywa na terytorium RP nielegalnie, ponieważ po otrzymaniu decyzji Rady do Spraw Uchodźców z dnia 13 stycznia 2015 r., doręczonej w dniu 26 stycznia 2015r. nie opuściła terytorium RP w terminie i przypadku, o którym mowa w art. 299 ust. 6 pkt 2 co wypełnia przesłanki art. 302 ust. 1 pkt 16 lit. a ustawy z dnia 12 grudnia 2013 roku o cudzoziemcach (Dz. U. z 2013 r., poz. 1650 z późn. zm.).

W uzasadnieniu tej decyzji Komendant wskazał, że z przeprowadzonego postępowania nie wynika, aby wobec Strony zachodziły przesłanki wskazane w art. 303 ustawy o cudzoziemcach, uniemożliwiające zobowiązanie cudzoziemca do powrotu. Zaznaczono, że przesłanki jakimi kierowała się Strona przyjeżdżając do Polski zostały zebrane i ocenione przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców i Radę do Spraw Uchodźców w toku postępowania o przyznanie statusu uchodźcy, zakończonego odmową nadania statusu uchodźcy, odmową udzielenia ochrony uzupełniającej i nieudzieleniem zgody na pobyt tolerowany. Za potwierdzone organy przyjęły okoliczności braku zbrojnego udziału Cudzoziemki w jakimkolwiek konflikcie zbrojnym oraz fakt, iż nie angażowała się w systematyczne udzielanie wsparcia bojownikom. Cudzoziemka nie należała także do żadnej organizacji, nie była nigdy zatrzymana, aresztowana, sądzona, ani poddawana przemocy przez władze kraju. Natomiast powody jej wyjazdu w postaci nachodzenia przez bliżej nieokreślonych ludzi grożących jej śmiercią nie zostały w żaden sposób udowodnione. Nie była ona w kraju pochodzenia prześladowana lub prześladowaniem zagrożona ze względu na rasę, religię, narodowość, przynależność do określonej grupy społecznej lub poglądy polityczne. Brak było również podstaw, aby sądzić, iż w razie powrotu Cudzoziemki do kraju pochodzenia, wystąpi w stosunku do jej osoby rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy poprzez stosowanie tortur, nieludzkie lub poniżające traktowanie albo karanie. Ponadto z dokumentacji medycznej przedstawionej przez Cudzoziemkę wynika, iż cierpi ona na uporczywe zaburzenia urojeniowe. Z opinii psychologicznej sporządzonej na podstawie obserwacji psychologicznej podczas przesłuchania w prawie o udzielenie ochrony międzynarodowej wynika, iż nie stwierdzono u Strony zespołu stresu pourazowego, bądź innych zaburzeń mogących być następstwem doznanej traumy. Przedstawiona zaś przez Stronę opinia psychologiczną sporządzoną przez psychologa z Fundacji [...] z [...] lutego 2015 r. była również przedmiotem oceny organów, które uznały, że wystawienie przez specjalistę zaświadczenia z odmienną konkluzją niż uczynili to poprzedni diagności, nie jest nową okolicznością faktyczną, lecz próbą podważenia prawidłowości ustaleń poczynionych w pierwszym postępowaniu. Oceny dokonane przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców oraz Radę do Spraw Uchodźców zostały całkowicie podzielone przez Komendanta. Brak było zatem przesłanek do niewydania decyzji zobowiązującej do powrotu. Jednocześnie niepodważalną była okoliczność, iż Strona przebywała w Polsce nielegalnie. Stąd orzeczono jak w decyzji, uznając, że nie zachodzą przesłanki określone w art. 303 ust. 1 pkt. 1 i pkt. 3-12 i ust. 2 ustawy z dnia 12 grudnia 2013r. o cudzoziemcach.

Cudzoziemka wniosła odwołanie od tej decyzji Komendanta, w której zarzuciła naruszenie

– art. 7 ustawy z 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. 2017 poz. 1257; dalej: k.p.a.), art. 77 § 1 i § 2 k.p.a., art. 78 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. w zw. z art. 348 pkt 2 i pkt 3 ustawy o cudzoziemcach, poprzez niezebranie i niedokonanie wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego w sprawie i w efekcie niesprawdzenie, czy zobowiązanie do opuszczenia terytorium RP nie będzie wiązało się z naruszeniem praw jej wnuków, określonych w Konwencji o prawach dziecka w stopniu istotnie zagrażającym ich rozwojowi psychofizycznemu oraz naruszeniem ich prawa do życia rodzinnego i prywatnego, co skutkowało błędnym przyjęciem, że w powyższej sprawie nie zostały spełnione przesłanki do udzielenia zgody na pobyt ze względów humanitarnych;

– art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 i § 2 k.p.a., art. 80 k.p.a., w zw. z art. 348 pkt 1 lit. a i b ustawy o cudzoziemcach, poprzez niesprawdzenie, czy zobowiązanie skarżącej do opuszczenia terytorium RP może nastąpić jedynie do państwa, w którym, w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, mogłaby zostać poddana nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu, w wyniku niezebrania i niedokonania wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego i w wyniku wskazanego naruszenia błędnego uznania, że w przypadku jej powrotu do kraju pochodzenia nie dojdzie do zagrożenia prawa do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego oraz poddania torturom albo nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu i karaniu w efekcie odmówienia jej zgody na pobyt ze względów humanitarnych;

– art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 348 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach, poprzez niewskazanie w uzasadnieniu decyzji dowodów, na których organ się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej w zakresie, w jakim orzekł, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki warunkujące udzielenie zgody na pobyt ze względów humanitarnych.

W uzasadnieniu Strona podniosła, że jest ustanowiona kuratorem dla niepełnoletniego wnuka, którego wychowuje po rozwodzie jego rodziców. Zgodnie bowiem z tradycją czeczeńską dziecko przynależy do rodziny ojca, w związku z tym syn cudzoziemki, ojciec dziecka, przekazał jej syna na wychowanie. Podkreślono silny związek emocjonalny wnuka ze Stroną. Jednocześnie zaznaczono, że w dniu, w którym organ wydał zaskarżoną decyzję, nie orzeczono jeszcze w sprawie zobowiązania wnuka do powrotu. W przypadku wykonania orzeczonej wobec cudzoziemki decyzji dotyczącej nakazu opuszczenia Polski, zostanie ona rozdzielona z wnukiem, który jest przez nią wychowywany od dziecka, co jej zdaniem, zaburzy jego poczucie bezpieczeństwa i w sposób istotny wpłynie na jego rozwój psychofizyczny. Ponadto skarżąca podniosła, iż w Polsce mieszka także jej córka wraz z małoletnim synem. Jako babcia jest ona bardzo silnie związana emocjonalnie z w/w. wnukami. Dlatego jej zdaniem, przedmiotowa decyzja o zobowiązaniu do powrotu narusza jej prawo do życia rodzinnego i prywatnego.

Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z [...] grudnia 2016 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Komendanta. W uzasadnieniu w pierwszej kolejności podkreślono, że spełniona została przesłanka zobowiązania Cudzoziemki do powrotu, albowiem nie opuściła ona dobrowolnie terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, co powinna była uczynić po wydaniu odmowie nadania jej statusu uchodźcy, udzielenia ochrony uzupełniającej oraz odmowie udzielenia zgody na pobyt tolerowany. Wskazano, że ostateczna decyzja została doręczona Cudzoziemce w dniu 26.01.2015r.

Organ II instancji stwierdził jednocześnie, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek wskazanych w art. 303 ust. 1 w związku z art. 348 i 351 ustawy o cudzoziemcach. Zaznaczone zostało, że podawane przez Stronę powody, dla których miałaby zostać objęta ochroną międzynarodową, nie zostały uznane za wiarygodne przez organy administracji. Strona nie wykazała uzasadnionej obawy przed prześladowaniem w kraju pochodzenia, czy też ryzyka doznania poważnej krzywdy w wyniku stosowania tortur, nieludzkiego lub poniżającego traktowania albo karania, a także, że wobec jej osoby nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie zgody na pobyt tolerowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Powyższa ocena została potwierdzona przez sąd administracyjny.

Odnosząc się przedstawionej w odwołaniu okoliczności opieki nad małoletnim wnukiem, Szef Urzędu wskazał, że brak jest podstaw do twierdzenia, że nie będzie się komu nim zaopiekować. Zaznaczono, że na terytorium Polski przebywa ojciec małoletniego V. A., który 13 czerwca 2016 r. wystąpił za pośrednictwem Komendanta Placówki Straży Granicznej w [...] z wnioskiem o udzielenie mu ochrony międzynarodowej. To ojciec małoletniego miał zatem zdecydować, czy ma on wrócić do kraju pochodzenia razem z babcią, czy też przebywając na terytorium Polski podejmie się opieki nad synem. W kwestii zaś poszanowania prawa Strony do ochrony życia rodzinnego – przejawiającego się w utracie kontaktów z córką i drugim wnukiem w przypadku przymusowego wyjazdu Strony – organ wskazał, że po pierwsze – ustanowiona w Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności ochrona nie ma charakteru bezwarunkowego i automatycznego, a po drugie w niniejszej konkretnej sprawie nie zachodzi istotne prawdopodobieństwo zerwania więzi rodzinnych. Decyzja o zakazie wjazdu na terytorium RP zawiera bowiem konkretny termin jego trwania, a ponadto córka Strony również otrzymała ostateczną decyzję w sprawie odmowy udzielenia ochrony międzynarodowej, w związku z czym zobowiązana jest do opuszczenia terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Ponadto Strona nie posiada w Polsce majątku trwałego ani stałych źródeł dochodu stanowiących podstawę jej egzystencji. Brak jest również podstaw do stwierdzenia, że centrum życiowe Cudzoziemki zostało przeniesione do Polski oraz, że jej powrót do kraju pochodzenia w drastyczny sposób pogorszy jej sytuację osobistą, czy też materialną. Wskazano, że brak jest podstaw do uznania, że więzi rodzinne pomiędzy Cudzoziemką a jej córką i synem zostaną zerwane, skoro jej córka przebywa na terytorium RP i po raz trzeci ubiega się o udzielenie ochrony międzynarodowej, a syn również złożył taki wniosek.

Organ wskazał także, że nie przedstawiono nowych dowodów na występowanie uzasadnionej obawy przed prześladowaniami, na jaką wcześniej powoływała się Cudzoziemka. Wskazano, że złożona opinia sporządzona przez psychologa działającego przy Fundacji [...] jest sprzeczna z opinią sporządzoną przez psychologa na podstawie obserwacji przeprowadzonej podczas przesłuchania w sprawie o nadanie statusu uchodźcy. Nie stwierdzono wtedy, że Cudzoziemka cierpi na zespół stresu pourazowego, bądź innych zaburzeń mogących być następstwem doznanej traumy. Organ stwierdził również, że nie budzi wątpliwości, że Cudzoziemka cierpi na uporczywe zaburzenia urojeniowe. Organ uznał, że z uwagi na powyższe nie można jednoznacznie stwierdzić, że Skarżąca doznała przemocy i związanej z tym traumy, podkreślono, że nie przedstawiono żadnych dowodów – poza oświadczeniami Skarżącej, mogących świadczyć o doznanej przemocy. Wskazano również, że od ponad 10 lat sytuacja w Czeczeni jest stabilna, nie toczą się tam żadne walki, funkcjonują zakłady pracy, szkoły, szpitale, administracja. Całość powyższych okoliczności złożyła się na wydanie rozstrzygnięcia o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji organu I instancji.

Cudzoziemka wniosła na powyższą decyzje skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o jej uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania. W skardze podniesiono zarzuty naruszenia:

– art. 80 k.p.a. w związku z art. 7 k.p.a. i art. 8 k.p.a. w zw. z art. 348 pkt 2 i 3 ustawy o cudzoziemcach poprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny dowodów, ponieważ organ wziął pod uwagę przy rozpatrywaniu poniższej sprawy w zakresie zagrożenia naruszeniem praw dziecka w stopniu istotnie zagrażającym jego rozwojowi psychofizycznemu jedynie dowody potwierdzające przyjętą tezę, przyj jednoczesnym braku odniesienia się do pozostałych dowodów, przez co błędnie uznano, że w najlepszym interesie dziecka pozostaje zobowiązanie Skarżącej do powrotu do kraju pochodzenia i rozdzielenie jej z pozostającym od trzeciego miesiąca życia pod jej wyłączną opieką małoletnim wnukiem;

– art. 7 k.p.a., 77 § 1 i § 2 k.p.a. i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 348 pkt 1 lit. a i b ustawy o cudzoziemcach poprzez brak sprawdzenia, czy zobowiązanie Skarżącej do opuszczenia terytorium RP może nastąpić jedynie do państwa, w którym, w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności mogłaby zostać poddana nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu co było spowodowane nierzetelnym zebraniem materiału dowodowego i pominięciem np. protokołu z przesłuchania syna Skarżącej, który szczegółowo wskazał prześladowania, jakich doświadczył z jej powodu w kraju pochodzenia i w wyniku wskazanego naruszenia błędne uznanie, że w przypadku mojego powrotu do kraju pochodzenia nie dojdzie do naruszenia podstawowych praw człowieka i w efekcie odmówienia mi zgody na pobyt humanitarny w Polsce;

– art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 348 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach poprzez niewskazanie w uzasadnieniu do decyzji dowodów, na których organ się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej w zakresie w jakim orzekł, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesyłki warunkujące udzielenie zgody na pobyt humanitarny.

W uzasadnieniu skargi podkreślono, że organy pominęły silną więź emocjonalna w jakiej pozostają Skarżąca oraz jej wnuk, wynikłą z faktu sprawowania przez nią opieki od 3 miesiąca życia wnuczka. Stwierdzenie, że rolę opiekuna może bezproblemowo przejąć ojciec dziecka, który nie miał z nim kontaktu przez dłuższy czas, zostało przez Skarżącą ocenione jako pochopne i pomijające dobro dziecka. Ponadto podniesiono, że chłopiec integruje się z polskim społeczeństwem, a pozbawienie go opieki babci spowoduje u niego utratę poczucia bezpieczeństwa. Ponownie podkreślono także obawę przed powrotem do kraju pochodzenia.

Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. 1136.), zwanej dalej "P.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 powołanej wyżej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.

Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane kryteria, doszedł do przekonania, że wydana decyzja odpowiada prawu, a wniesiona skarga jest bezzasadna.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z art. 302 ust. 1 pkt 16 lit a ustawy o cudzoziemcach (Dz. U. 2016.1990) decyzję o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu wydaje się cudzoziemcowi, gdy została wydana decyzja o odmowie nadania statusu uchodźcy lub udzielenia ochrony uzupełniającej, o uznaniu wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej za niedopuszczalny, o umorzeniu postępowania w sprawie udzielenia ochrony międzynarodowej lub decyzja o pozbawieniu do statusu uchodźcy lub ochrony uzupełniającej i cudzoziemiec nie opuścił terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w terminie i przypadku, o których mowa w art. 299 ust. 6 pkt. 2 tj. w terminie 30 dni, od dnia, w którym taka decyzja została mu doręczona.

Skarżąca była zatem zobowiązana do opuszczenia terytorium RP do dnia 26.02.2015r. albowiem w dniu 26.01.2015r. została jej doręczona decyzja Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...].01.2015r. utrzymująca w mocy decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców odmawiającą nadania jej statusu uchodźcy, udzielenia ochrony uzupełniającej oraz zgody na pobyt tolerowany. Skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z dnia 27.10.2015r. oddalił skargę.

Decyzja wydana na podstawie przepisu art. 302 ust. 1 pkt 16 lit a ustawy o cudzoziemcach ma charakter obligatoryjny i nie jest zależna od woli organu orzekającego w sprawie. Wskazuje na to użyty w tym przepisie zwrot "wydaje się", tym samym organ pozbawiony został swobody decyzyjnej i musi zobowiązać cudzoziemca do powrotu w przypadku wystąpienia którejkolwiek z przesłanek wymienionych w tym przepisie. Nie można zatem przyjąć, że przy orzekaniu na podstawie tego przepisu organ dysponuje swobodą w zakresie kwalifikacji skutków zdarzenia, tj. "uznaniem administracyjnym". Powyższy pogląd jest ugruntowany zarówno w doktrynie jak i orzecznictwie sądów administracyjnych.

W sprawie bezsporne jest, że Skarżąca zdawała sobie sprawę z obowiązku opuszczenia terytorium RP i tego obowiązku nie wykonała. Niewątpliwie zaistniała przesłanka z art. 302 ust. 1 pkt. 16 lit. a ustawy. Organy w toku prowadzonego postępowania weryfikowały, czy wobec Cudzoziemki nie zachodzą przesłanki negatywne określone w art. 303 ust. 1 ustawy, uniemożliwiające zastosowanie art. 302 ust. 1 pkt. 16 lit.a.

W ocenie sądu zaskarżona decyzja wydana została z dopełnieniem wymogów wynikających z art. 7, 8, 77 § 1, 80,107 § 3 K.p.a.

Organy wnikliwie przeprowadziły postępowanie dowodowe, dokonały ustaleń na podstawie całości zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, szczegółowo wypowiadając się co do zgromadzonych dowodów, kierując się logiką i doświadczeniem życiowym. Ocena faktów dokonana przez organy orzekające niewątpliwie różni się od oceny Skarżącej, ale ocena dokonana przez organy obu instancji była swobodna, a nie dowolna i w efekcie nie doszło do naruszenia przepisu art. 80 K.p.a. Zgodnie z wymogiem przepisu art. 107 § 3 K.p.a., zaskarżona decyzja została wyczerpująco uzasadniona. Wbrew zarzutom skargi organ wskazał dowody, na których się oparł, przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności, jak również w uzasadnieniu decyzji odniósł się do wszystkich zarzutów odwołania. Sąd podziela ocenę dokonaną przez organy, które jednoznacznie wskazały, że brak jest podstaw do uznania, że w przypadku realizacji decyzji, dojdzie do naruszenia art. 348 i 351 ustawy o cudzoziemcach. Organy analizowały sytuację rodzinną Skarżącej, wskazując, że wykonanie decyzji zgodnie z terminami w niej wskazanymi, nie narusza żadnych praw i więzi rodzinnych Skarżącej. Ponadto wnikliwie analizowały sytuację związaną z wychowywaniem wnuka przez Skarżącą. Odnosiły się również do stanu zdrowia Skarżącej. Słusznie organy uznały, że Skarżąca nie wskazał żadnych nowych okoliczności uzasadniający odmienną ocenę prawdopodobieństwa prześladowań od tej, wcześniej dokonanej na etapie rozpoznawania wniosku o nadanie statusu uchodźcy. Podkreślić należy, że Skarżąca w międzyczasie nie opuszczała terytorium RP. Skarżąca miała możliwość wypowiedzenia się, składania wniosków dowodowych, zapewniono jej prawo do czynnego udziału w sprawie. Brak jest podstaw do stwierdzenia, aby organy dokonały arbitralnych stwierdzeń z pominięciem reguł oceny dowodów. Wbrew zarzutom skargi, organy w toku przesłuchania Cudzoziemki, dokonały ustaleń wszystkich okoliczności niezbędnych do wydania rozstrzygnięcia. Materiał dowodowy został zgromadzony w sposób należyty. Organy zasadnie również przeprowadziły analizę zeznań Cudzoziemki składanych w toku uprzednio prowadzonych postępowań. W ocenie Sądu organy prowadziły postępowanie w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej, kierowały się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania, zgodnie z art. 8 K.p.a. W odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 7 K.p.a. wskazać również należy, że zasada uwzględnienia interesu społecznego i słusznego interesu obywateli nie może powodować naruszenia prawa materialnego w sprawach, w których przepisy prawa materialnego wyznaczają treść rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej tj. w przypadku instytucji tzw. decyzji związanej, a do tego rodzaju spraw należy rozpoznawana sprawa.

Zgodnie z art. 348 ustawy o cudzoziemcach cudzoziemcowi udziela się zgody na pobyt ze względów humanitarnych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli

zobowiązanie go do powrotu:

1) może nastąpić jedynie do państwa, w którym, w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r.:

a) zagrożone byłoby jego prawo do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego lub

b) mógłby on zostać poddany torturom albo nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo karaniu, lub

c) mógłby być zmuszony do pracy, lub

d) mógłby być pozbawiony prawa do rzetelnego procesu sądowego albo być ukarany bez podstawy prawnej, lub

2) naruszałoby jego prawo do życia rodzinnego lub prywatnego, w rozumieniu przepisów Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., lub

3) naruszałoby prawa dziecka, określone w Konwencji o prawach dziecka, przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989 r., w stopniu istotnie zagrażającym jego rozwojowi psychofizycznemu.

Zarzuty naruszenia art. 348 pkt. 1 lit.a i b oraz 2 i 3 ustawy są nieuzasadnione.

Organy słusznie uznały, że brak jest podstaw, by uznać, że wykonanie decyzji naruszałoby prawo Cudzoziemki do życia rodzinnego lub prywatnego, w rozumieniu przepisów Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r.

Wskazać należy, że w odniesieniu do prawa Cudzoziemki do ochrony jej życia rodzinnego, o którym mowa w art. 8 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, istotną kwestią jest fakt, iż żaden z tych aktów prawnych nie nakłada na państwo ogólnego obowiązku poszanowania dokonanego przez cudzoziemca wyboru kraju, w którym chciałby on zamieszkać, a także obowiązku wyrażenia zgody na połączenie w tym kraju rodziny. Powyższe przepisy nie gwarantują prawa do wjazdu i pobytu cudzoziemca w kraju goszczącym. Nie mogą być interpretowane w sposób prowadzący do narzucania państwu przyjmującemu cudzoziemca konieczności legalizowania jego pobytu w formie przez niego wybranej, na wybranej przez cudzoziemca podstawie prawnej, wbrew przepisom prawa krajowego oraz bez względu na okoliczności faktyczne sprawy. Zasadnie organy przyjęły, że w przypadku zobowiązania cudzoziemki do powrotu więzy rodzinne pomiędzy nią, a synem V. A. (przebywającym na terytorium RP w związku z ubieganiem się o udzielenie ochrony międzynarodowej) oraz córką L. A. (przebywającą na terytorium RP w związku z ubieganiem się po raz trzeci o udzielenie ochrony międzynarodowej), czy też wnukami nie zostaną zerwane lub istotnie ograniczone. Córka skarżącej również otrzymała ostateczną decyzję w sprawie odmowy udzielenia ochrony międzynarodowej, w związku z czym zobowiązana jest zgodnie z art. 299 ust. 6 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach, do opuszczenia terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W odniesieniu do wnuczka Skarżącej, to wszczęte również zostało postępowanie w przedmiocie zobowiązania do powrotu. Zasadnie wskazano, że Skarżąca nie posiada w naszym kraju majątku trwałego ani stałych źródeł dochodu stanowiących podstawę jej egzystencji. Brak jest również podstaw do stwierdzenia, że centrum życiowe Skarżącej zostało przeniesione do Polski oraz, że jej powrót do kraju pochodzenia w drastyczny sposób pogorszy jej sytuację osobistą, czy też materialną. Zauważyć należy, że Cudzoziemka przyjechała do Polski w 2013r., a więc nie upłynął długi okres czasu uzasadniający uznanie, że Skarżąca nawiązała trwałe więzi na terenie RP. Ponadto Cudzoziemka zdawała sobie sprawę z konieczności uregulowania swojego statusu i ryzyka z tym związanego.

W odniesieniu do zarzutu naruszenia praw dziecka to organy zasadnie uznały, że ojciec dziecka, przebywający na terenie RP, zadecyduje, czy jego dziecko pozostanie na terenie RP, czy też wróci ze Skarżącą do kraju pochodzenia. Słusznie wskazano, że na właściwy rozwój psychofizyczny dziecka, największy wpływ mają warunki jakie zostały mu stworzone przez rodziców oraz właściwie funkcjonująca sama rodzina, nie zaś fakt zamieszkiwania w konkretnym państwie z którymś z dalszych członków rodziny, w tym wypadku zamieszkiwania z babcią w Polsce, która chociażby z racji kręgu kulturowego, z jakiego w/w. dziecko pochodzi, jest mu kulturowo i mentalnie dość obca. Ponadto zauważyć należy, że orzeczony zakaz ponownego wjazdu do Polski nie jest bezterminowy - wynosi 6 miesięcy. Ewentualna ingerencja w prawo, o którym mowa w art. 8 Konwencji nie ma zatem charakteru bezterminowego. Podkreślić należy, że wnuczek Skarżącej nie uzyskał ochrony międzynarodowej na terenie RP, przebywa w Polsce przez relatywnie krótki czas, nie ma przeszkód aby wrócił ze Skarżącą do kraju pochodzenia. Fakt uczęszczania do szkoły w Polsce, posiadania tutaj kolegów, nie może stanowić przesłanki uzasadniającej legalizację pobytu z uwagi na prawa dziecka. Brak jest podstaw, by uznać, że spowodowałoby to jakiekolwiek zagrożenie dla psychofizycznego rozwoju dziecka. Skarżąca, przyjeżdżając z wnukiem, powinna zdawać sobie sprawę z ryzyka w związku z brakiem ustabilizowanej sytuacji pobytowej, tym bardziej, że decyzję o odmowie udzielenia ochrony międzynarodowej otrzymała w styczniu 2015r. Zdawała więc sobie sprawę z obowiązku opuszczenia RP. Jej wnuk również otrzymał decyzję odmowną. Ponadto na terenie RP przebywa również jego ciotka, która może pomóc ojcu w sprawowaniu opieki. Wskazać należy, że sam przyjazd Cudzoziemca do kraju, zapisane dziecka do szkoły, nie może obligować państwa przyjmującego do uwzględnienia wniosku w zakresie legalizacji pobytu. Kwestą kluczową są regulacje prawne i przepisy, które wskazują warunki udzielenia ochrony.

W odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 348 pkt. 1 lit. a i b ustawy o cudzoziemcach to zasadnie organ II instancji uznał, że skarżąca nie wykazała w sposób wiarygodny i przekonywujący, iż rzeczywiście może być zagrożona w sytuacji powrotu na terytorium Federacji Rosyjskiej. Zasadnie organy uznały, że w przypadku powrotu nie będzie zagrożone prawo do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego Cudzoziemki oraz że nie ma przesłanek uzasadniających twierdzenie, że mogłaby Strona zostać poddana torturom albo nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo karaniu. Podkreślić należy, że w wyniku postępowania prowadzonego w związku ze złożonym przez Cudzoziemkę wnioskiem o udzielenie ochrony międzynarodowej odmówiono skarżącej nadania statusu uchodźcy, ochrony uzupełniającej oraz stwierdzono, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie zgody na pobyt tolerowany, a skarga na przedmiotową decyzję została oddalona wyrokiem WSA w Warszawie. Zeznania Skarżącej złożone w toku pierwotnego postępowania zostały uznane za niewiarygodne. Prawidłowo organ wskazał, że cudzoziemka nie przedstawiła żadnych nowych materiałów dowodowych świadczących o istnieniu rzeczywistego zagrożenia w przypadku powrotu do kraju pochodzenia. Takim obiektywnym materiałem dowodowym nie są również zeznania jej syna, przesłuchiwanego w toku swojej sprawy o udzielenie ochrony międzynarodowej. Oświadczenie Skarżącej, niepotwierdzone żadnym innym obiektywnym materiałem dowodowym, nie może świadczyć o doznanej przemocy, brak jest podstaw do uznania, że Skarżąca była adresatem takich działań. Jednocześnie zauważyć należy, że organ odwoławczy nie wykluczył, że w związku z działaniami wojennymi jakie swego czasu toczyły się na terytorium Czeczenii, Skarżąca mogła doznać różnego rodzaju krzywd, tak jak znaczna cześć zamieszkującej wówczas w Czeczenii ludności cywilnej, co wynikało z bezprawia związanego z trwającym konfliktem zbrojnym. Organ szczegółowo przeanalizował dokumenty w postaci opinii psychologicznych i wnikliwie się do nich odniósł w treści uzasadnienia decyzji. Organ zasadnie wskazał, że aktualnie sytuacja w Czeczenii jest stabilna, od ponad dziesięciu lat nie toczą się tam żadne walki. Mieszkańcy w/w. republiki prowadzą normalne życie, funkcjonują zakłady pracy, szkoły, szpitale, administracja. Wskazać również należy, że Skarżąca, może również zamieszkać na innych obszarach Federacji Rosyjskiej w sytuacji, gdy nie chce wrócić do rodzinnej miejscowości, bądź w innej części republiki. Może również korzystać ze świadczeń lekarskich na terenie Federacji Rosyjskiej.

W ocenie Sądu organy zasadnie uznały, że brak jest podstaw do stwierdzenia, że powrót Skarżącej do kraju pochodzenia będzie się wiązał z zagrożeniami, o których mowa w art. 348 i art. 351 ustawy o cudzoziemcach.

W decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu określa się termin dobrowolnego powrotu, który wynosi od 15 do 30 dni, liczony od dnia doręczenia decyzji (art. 315 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach). W takiej decyzji orzeka się również o zakazie ponownego wjazdu na terytorium RP lub na terytorium RP i innych państw obszaru Schengen oraz określa się okres tego zakazu (art. 318 ust. 1 ww. ustawy). Z kolei art. 318 ust. 2 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach stanowi, że zakaz ponownego wjazdu na terytorium RP i innych państw obszaru Schengen orzeka się w przypadku wydania decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu, w której określono termin dobrowolnego powrotu, na wypadek jeżeli cudzoziemiec w tym terminie: a) nie opuści terytorium RP lub b) przekroczy lub będzie usiłował przekroczyć granicę wbrew przepisom prawa. Zgodnie zaś z art. 319 pkt 2 ww. ustawy, zakaz, o którym mowa w art. 318 ust. 1, ustanawia się w przypadku wystąpienia przesłanki z art. 302 ust. 1 pkt 16 tej ustawy na okres od 6 miesięcy do 3 lat.

W przedmiotowej sprawie zaskarżona decyzja zawiera wszystkie wymagane prawem elementy, a terminy w niej wskazane zostały oznaczone w sposób najkorzystniejszy dla Skarżącej.

Mając powyższe na względzie Sąd orzekł na podstawie art. 151 P.p.s.a.