Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2901/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-01-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6169 Inne o symbolu podstawowym  616
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 156 § 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędziowie sędzia WSA Magdalena Durzyńska, sędzia WSA Renata Nawrot (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. Piotr Iwaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi Rolniczego Kombinatu Spółdzielczego w [...] na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę


UZASADNIENIE

Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest skarga Rolniczego Kombinatu Spółdzielczego z siedzibą w [...] na decyzję Ministra Rolnictwa

i Rozwoju Wsi znak [...] z [...] lipca 2015 r. w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji.

Powyższa decyzja zapadła w następującym stanie sprawy:

Decyzją z [...] kwietnia 2004 r., nr [...], Wojewoda [...] (zwany dalej: Wojewoda, organ I instancji), działając na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 oraz art. 158 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., zwana dalej: k.p.a.), po rozpoznaniu wniosku Rolniczego Kombinatu Spółdzielczego z siedzibą w [...] (zwany dalej: skarżący) stwierdził nieważność:

1. dokumentu nadania ziemi z [...] stycznia 1947 r., mocą którego z parcelacji majątku [...], gmina [...], nadano S. Z. działkę oznaczoną nr [...] o powierzchni 0,4400 ha (obecnie nr 48/8), na której znajduje się budynek mieszkalny czterorodzinny tzw. czworak i budynek inwentarski;

2. dokumentu nadania ziemi z [...] stycznia 1947 r., mocą którego z parcelacji majątku [...], gmina [...], nadano J. Z. działkę oznaczoną nr [...] o powierzchni 0,27 ha (obecnie [...]), na której znajduje się budynek mieszkalny czterorodzinny tzw. czworak i budynek inwentarski;

3. dokumentu nadania ziemi z [...] stycznia 1947 r., mocą którego z parcelacji majątku [...], gmina [...], nadano K. M. działkę oznaczoną nr [...] o powierzchni 0,38 ha (obecnie nr [...]), na której znajduje się budynek mieszkalny czterorodzinny tzw. czworak i budynek inwentarski;

4. dokumentu nadania ziemi z [...] stycznia 1947 r. mocą którego z parcelacji majątku [...], gmina [...], nadano S. S. działkę oznaczoną nr [...] o powierzchni 0,35 ha (obecnie nr [...]), na której znajduje się budynek mieszkalny jednorodzinny tzw. sześciorak i budynek inwentarski.

Decyzją z [...] sierpnia 2004 r., nr [...], Minister Rolnictwa

i Rozwoju Wsi (zwany dalej: Minister, organ odwoławczy) utrzymał w mocy decyzję Wojewody z dnia [...] kwietnia 2004 r.

Wyrokiem z 18 stycznia 2007 r., sygn. akt IV SA/Wa 419/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (zwany także: WSA, Sąd), po rozpoznaniu skarg K. J., H. J. i J. K., uchylił zaskarżoną decyzję Ministra z [...] sierpnia 2004 r., oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody z [...] kwietnia 2004 r.

Wyrokiem z 21 sierpnia 2008 r. sygn. akt II OSK 953/07 Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu skargi kasacyjnej skarżącego orzekł o uchyleniu zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i przekazaniu sprawy temu sądowi do ponownego rozpoznania.

Następnie wyrokiem z 22 stycznia 2009 r. sygn. akt IV SA/Wa 1554/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Ministra z [...] sierpnia 2004 r., w części utrzymującej pkt 2 i pkt 3 decyzji Wojewody z [...] kwietnia 2004 r. oraz uchylił pkt 2 i pkt 3 decyzji Wojewody z [...] kwietnia 2004 r., gdyż tylko tych punktów dotyczyły skargi. Natomiast nie uchylił decyzji Ministra z [...] sierpnia 2004 r., w części utrzymującej pkt 1 decyzji Wojewody z [...] kwietnia 2004 r. oraz nie uchylił pkt 1 decyzji Wojewody z [...] kwietnia 2004 r.

Wnioskami z [...] września 2010 r. M. Z., H. Z. i L. Z. (zwani dalej: wnioskodawcy), reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, wystąpili o stwierdzenie nieważności decyzji Ministra z [...] sierpnia 2004 r., w części utrzymującej w mocy pkt 1 decyzji Wojewody z [...] kwietnia 2004 r., nr [...] oraz decyzji Wojewody z [...] kwietnia 2004 r., w części pkt 1 tej decyzji.

W wyniku rozpoznania ww. wniosku Minister decyzją z [...] maja 2012 r., znak: [...], odmówił stwierdzenia nieważności kwestionowanych decyzji

w ww. części, wskazując w uzasadnieniu, że decyzje te nie zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa.

Decyzją z [...] czerwca 2012 r., znak: [...], Minister po rozpoznaniu wniosku pełnomocnika wnioskodawców, orzekł o utrzymaniu w mocy ww. decyzji własnej.

Wyrokiem z 7 marca 2013 r. sygn. akt IV SA/Wa 2001/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny po rozpoznaniu skarg wnioskodawców, skargi oddalił. Natomiast Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu skarg kasacyjnych wnioskodawców wyrokiem z 14 stycznia 2015 r., sygn. akt II OSK 1471/13, uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, oraz zaskarżoną

i poprzedzającą ją decyzję Ministra (odpowiednio z [...] czerwca 2012 r. i z [...] maja 2012 r.) Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie Naczelny Sąd Administracyjny wskazał

w szczególności, iż w przedmiotowej sprawie doszło do błędnej wykładni pojęcia "rażącego naruszenia prawa". Przesłanka ta inną ma treść w postępowaniu nadzorczym, którego przedmiotem jest decyzja wydana w postępowaniu zwykłym,

a inną w postępowaniu nadzorczym, którego przedmiotem jest decyzja, która już została wydana w postępowaniu nadzorczym. Wydanie przez Ministra decyzji z [...] sierpnia 2004 r. w postępowaniu nadzorczym, w sytuacji gdy istniały wątpliwości co do wykładni przepisów prawa stanowiących podstawę decyzji wydanych w postępowaniu zwykłym spowodowało, że ww. decyzja wydana została z rażącym naruszeniem prawa.

Ponownie rozpoznając sprawę Minister decyzją z [...] kwietnia 2015 r. znak [...], działając na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 w związku z art. 158 § 1 k.p.a., po rozpatrzeniu wniosków wnioskodawców orzekł o stwierdzeniu nieważności decyzji Ministra z [...] sierpnia 2004 r., nr [...], w części utrzymującej w mocy pkt 1 decyzji Wojewody z [...] kwietnia 2004 r., oraz decyzji Wojewody z [...] kwietnia 2004 r., w części dotyczącej pkt 1 tej decyzji.

Uzasadniając Minister podał, że decyzja Wojewody z [...] kwietnia 2004 r. orzekała w pkt 1 o stwierdzeniu nieważności dokumentu nadania ziemi z 31 stycznia 1947 r., mocą którego z parcelacji majątku [...], gmina K., nadano S. Z. działkę oznaczoną nr [...] o powierzchni 0,4400 ha (obecnie nr [...]), na której znajduje się budynek mieszkalny czterorodzinny tzw. czworak i budynek inwentarski. Ww. rozstrzygnięcie zostało wydane na podstawie § 33 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. z 1944 r. Nr 10, poz. 51 ze zm., zwane dalej: rozporządzeniem). Zgodnie z treścią § 44 pkt 3 rozporządzenia nie podlegają podziałowi zabudowania dworskie i przemysłowe.

Minister podał, iż w przedmiotowej sprawie istniały wątpliwości co do wykładni

§ 44 pkt 3 rozporządzenia, tj. czy budynki znajdujące się na działce pochodzącej

z parcelacji majątku [...] mają charakter zabudowań dworskich. Jednak mimo istniejących ww. wątpliwości organ I instancji stwierdził w postępowaniu nadzorczym, na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., nieważność ww. dokumentu nadania ziemi S. Z., wydanego w postępowaniu zwykłym.

Wyjaśnił dalej, iż w orzecznictwie przyjęto, że z rażącym naruszeniem prawa mamy do czynienia jedynie, gdy decyzja nim dotknięta wywołuje skutki prawne nie dające się pogodzić z wymaganiami praworządności, którą należy chronić nawet kosztem obalenia ostatecznej decyzji. Natomiast nie można mówić o rażącym naruszeniu prawa, gdy istnieją wątpliwości co do wykładni prawa, gdy przedmiotem sporu są przepisy stanowiące podstawę prawną wydania dokumentu nadania ziemi (z 31 stycznia 1947 r.) Ocenił, że organy orzekające w sprawie dokonały wykładni przepisów prawa o reformie rolnej przyjmując określoną ich interpretację. Wątpliwości dotyczące sfery interpretacyjnej przepisów prawa nie kwalifikują jednak ewentualnego naruszenia jako "rażącego naruszenia" (w rozumieniu przepisu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). Oznacza to, iż decyzja Wojewody z [...] kwietnia 2004 r., w części dotyczącej pkt 1 tej decyzji, jak też decyzja Ministra z [...] sierpnia 2004 r. w części utrzymującej w mocy pkt 1 ww. decyzji Wojewody, zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy uczestnik postępowania Rolniczy Kombinat Spółdzielczy wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. Zdaniem uczestnika wydana przez Wojewodę [...] kwietnia 2004 r. decyzja była prawidłowa. Poprzedzona bowiem została ustaleniem [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, że czworaki i sześcioraki wchodzące w skład zespołu pałacowo-folwarcznego mają charakter zabudowań dworskich. Skoro w dacie wydania decyzji Wojewody z [...] kwietnia 2004 r. oraz decyzji Ministra z [...] sierpnia 2004 r. pojęcie zabudowania dworskie zostały wyjaśnione, nie można mówić, że rozstrzygnięcia te zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa. Wojewoda występując do Konserwatora Zabytków miał na uwadze przede wszystkim ustalenie należytego i dokładnego stanu faktycznego niezbędnego dla prawidłowego podjęcia decyzji zgodnie z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.

Wskazaną na wstępie i stanowiącą przedmiot zaskarżenia w niniejszej sprawie decyzją z [...] lipca 2015 r. znak [...] Minister, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 127 § 3 k.p.a., orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji własnej z [...] kwietnia 2015 r.

Uzasadniając podjętą decyzję, po przedstawieniu stanu sprawy Minister podał, że w przedmiotowej sprawie istniały wątpliwości co do wykładni § 44 pkt

3 rozporządzenia, tj. czy budynki znajdujące się na działce nr [...] o powierzchni 0,4400 ha (obecnie nr [...]) mają charakter zabudowań dworskich. Podał, iż zgodnie

z orzecznictwem NSA nie można mówić o rażącym naruszeniu prawa w przypadku istnienia wątpliwości co do wykładni prawa, gdy przedmiotem sporu są przepisy stanowiące podstawę prawną wydania dokumentu nadania ziemi. Wątpliwości dotyczące sfery interpretacyjnej przepisów prawa nie kwalifikują ewentualnego naruszenia jako "rażącego naruszenia" w rozumieniu przepisu art 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Z rażącym naruszeniem prawa mamy do czynienia jedynie, gdy decyzja nim dotknięta wywołuje skutki prawne nie dające się pogodzić z wymaganiami praworządności, którą należy chronić nawet kosztem obalenia ostatecznej decyzji.

Wyjaśnił, iż zaskarżoną decyzją z 28 kwietnia 2015 r., Minister stwierdził nieważność decyzji własnej z [...] sierpnia 2004 r., w części utrzymującej w mocy pkt 1 decyzji Wojewody z [...] kwietnia 2004 r., oraz stwierdził nieważność decyzji Wojewody

z [...] kwietnia 2004 r., w części dotyczącej pkt 1 tej decyzji. Stwierdził, iż zarówno Wojewoda jak i Minister, orzekając w omawianej sprawie dokonali bowiem wykładni przepisów prawa o reformie rolnej przyjmując określoną ich interpretację. Tymczasem wątpliwości dotyczące sfery interpretacyjnej przepisów prawa nie kwalifikują ewentualnego naruszenia prawa jako "rażącego naruszenia" w rozumieniu przepisu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Oznacza to, iż decyzja Wojewody z [...] kwietnia 2004 r., w części dotyczącej pkt 1 tej decyzji, jak też decyzja Ministra z [...] sierpnia 2004 r. w części utrzymującej w mocy pkt 1 decyzji Wojewody z [...] kwietnia 2004 r., zostały wydane

z rażącym naruszeniem prawa.

W skardze złożonej na powołaną decyzję do sądu administracyjnego Rolniczy Kombinat Spółdzielczy (dalej skarżący) wniósł o uchylenie zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji w całości. Wydanej decyzji zarzucił rażące naruszenie przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania – art. 156 §1 pkt 2 k.p.a.

i § 44 pkt 3 rozporządzenia. Uzasadniając złożony środek zaskarżenia skarżący podał, iż decyzją z [...] kwietnia 2004 r. Wojewoda w punkcie 1 (dotyczącym S. Z.) stwierdził nieważność dokumentu nadania ziemi z [...] stycznia 1947 r., która została utrzymana decyzją Ministra z [...] sierpnia 2004 r. Zdaniem skarżącego Wojewoda wydał decyzję zgodnie i w oparciu o § 33 rozporządzenia. Stosownie do § 44 pkt 3 rozporządzenia nie podlegają podziałowi zabudowania dworskie i przemysłowe,

a więc dokument nadania ziemi stanowi rażące naruszenie tego przepisu. Pojęcie "zabudowania dworskie" zostało wyjaśnione przez Wielkopolskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, który potwierdził, że czworaki i sześcioraki mają charakter zabudowań dworskich w rozumieniu § 44 pkt 3 ww. rozporządzenia i dlatego Wojewoda [...] słusznie stwierdził nieważność dokumentu nadania ziemi. Według skarżącego, decyzja Ministra z [...] sierpnia 2004 r. utrzymująca w mocy decyzję Wojewody z [...] kwietnia 2004 r. wydana została w dacie, kiedy nie było żadnych wątpliwości, że budynki znajdujące się na działkach pochodzących z parcelacji majątku [...] przekazanych dokumentami nadania ziemi mają charakter zabudowań dworskich. Zatem trudno przyjąć, że decyzja ta została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Odmienną interpretację pojęcia "zabudowania dworskie" przyjął WSA w wyroku z 22 stycznia 2009 r. sygn. akt IV SA/Wa 1554/08 uchylając decyzję w zakresie pkt 2

i 3.

Skarżący wskazał nadto, że kwestionowana przez wnioskodawców decyzja Ministra z [...] sierpnia 2004 r. w zakresie pkt 1, która jest przedmiotem niniejszego postępowania nie została przez nich zaskarżona do sądu administracyjnego. Uważa także, że w przypadku odmiennej wykładni prawa (przepisy o reformie rolnej) dokonanej w takich samych sprawach nie można mówić o rażącym naruszeniu prawa, a więc przesłance dającej podstawę do stwierdzenia nieważności kwestionowanych decyzji.

W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, zwanej dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 powołanej wyżej ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami

i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.

W pierwszej kolejności wskazać należy, iż zgodnie z art. 16 § 1 k.p.a. decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych.

Przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji zostały wyczerpująco wymienione

w art. 156 § 1 k.p.a., a jedną z nich wymienioną w pkt 2 § 1 art. 156 k.p.a. jest między innymi wydanie decyzji bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Zestawienie przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. stanowi katalog zamknięty przyczyn stwierdzenia nieważności. Redakcja przepisu oraz nadzwyczajny charakter tej instytucji nie pozwala na stosowanie wykładni rozszerzającej i dlatego działanie organu w trybie stwierdzenia nieważności wymaga innego podejścia do sprawy i zasadniczo różni się od postępowania prowadzonego w trybie zwykłym. Przedmiotem postępowania w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji jest wyłącznie zbadanie czy w danej sprawie wystąpiła przesłanka określona w art. 156 § 1 k.p.a. Rozstrzygnięcie kończące takie postępowanie może polegać na stwierdzeniu nieważności decyzji lub odmowie stwierdzenia nieważności (art. 158 § 1 k.p.a.) albo na stwierdzeniu wydania decyzji z naruszeniem prawa (art. 158 § 2 k.p.a.).

K.p.a. nie zawiera legalnej definicji rażącego naruszenia prawa, chociaż jest to jedna z przesłanek do stwierdzenia nieważności decyzji wymieniona w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Treść pojęcia "rażące naruszenie prawa" ukształtowana została przez orzecznictwo i doktrynę. W orzecznictwie podkreśla się, że z rażącym naruszeniem prawa mamy do czynienia wtedy, gdy treść decyzji jest jednoznacznie sprzeczna

z treścią określonego przepisu prawa i gdy rodzaj tego naruszenia powoduje, iż decyzja taka nie może być akceptowana jako rozstrzygnięcie wydane przez organy praworządnego państwa (patrz: B. Adamiak, J. Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz" Wyd. C.H. BECK, Warszawa 2006 str. 743). Kodeks postępowania administracyjnego mówi oddzielnie o "naruszeniu prawa" i oddzielnie

o "rażącym naruszeniu prawa". Nie każde "naruszenie prawa" wywołuje skutki prawne. Skoro "rażące naruszenie prawa" stanowi kwalifikowaną formę "naruszenia prawa" uznać należy, że utożsamianie tego pojęcia z każdym "naruszeniem prawa" nie jest prawidłowe.

Stanowiące przedmiot zaskarżenia w rozpoznawanej sprawie decyzje Ministra – zaskarżona z [...] lipca 2015 r. i poprzedzająca ją decyzja z [...] kwietnia 2015 r. - wydane zostały w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji. Rozstrzygnięcia te odnosiły się do decyzji Ministra z [...] sierpnia 2004 r. utrzymującej w mocy decyzję Wojewody z [...] kwietnia 2004 r., które również wydane zostały w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji (przedmiotem tego postępowania były akty nadania ziemi z [...] stycznia 1947 r.). W sprawie niniejszej mamy zatem do czynienia z podwójną konstrukcją, w której przedmiotem postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji jest decyzja, która również wydana została w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji.

W obu postępowaniach nadzorczych, a więc zarówno tym, które zakończyło się wydaniem decyzji Ministra z [...] sierpnia 2004 r., jak i w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji Ministra z [...] lipca 2012 r. przesłanką nieważnościową, która była rozważana, była przesłanka wymieniona w art. 156 §1 pkt 2 k.p.a. tj. rażące naruszenie prawa. Należy jednak zwrócić uwagę, że przesłanka rażącego naruszenia prawa w obu postępowaniach nadzorczych nie może być rozumiana w ten sam sposób, albowiem przedmioty tych dwóch postępowań są różne. W postępowaniu zakończonym decyzją Ministra z [...] sierpnia 2004 r. przesłanką rażącego naruszenia prawa miały być obarczone dokumenty nadania ziemi wydane [...] stycznia 1947 r. Zaś w postępowaniu zakończonym zaskarżoną decyzją Ministra z [...] lipca 2012 r. przesłanka rażącego naruszenia prawa ma dotyczyć decyzji Ministra z [...] sierpnia 2004 r.

Jeśli chodzi o to pierwsze postępowanie zakończone decyzją Ministra z [...] sierpnia 2004 r. wskazać trzeba, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 21 sierpnia 2008 r. sygn. akt II OSK 953/07, a następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w prawomocnym wyroku z 22 stycznia 2009 r. sygn. akt IV SA/Wa 1554/08, (w zakresie jakim były złożone skargi) jednoznacznie orzekły, że akty nadania z 1947 r. nie zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa, a tym samym nie została spełniona przesłanka

z art.156 §1 pkt 2 k.p.a. w związku z § 44 pkt 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa

i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu PKWN z dnia

6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej i dlatego decyzja Ministra z [...] sierpnia 2004 r. i poprzedzająca ją decyzja Wojewody z [...] kwietnia 2004 r. w zakresie jakim zostały zaskarżone tj. pkt 2 i 3 decyzji zostały uchylone i wyeliminowane z obrotu prawnego.

W aktualnie prowadzonym postępowaniu nieważnościowym zakończonym zaskarżoną decyzją z [...] lipca 2015 r. przedmiotem oceny była decyzja Ministra z [...] sierpnia 2004 r. utrzymująca w mocy pkt 1 decyzji Wojewody z [...] kwietnia 2004 r., dotyczący dokumentu nadania ziemi wydanego S. Z. Istotnym zatem dla stwierdzenia, czy przesłanka rażącego naruszenia prawa została spełniona jest ocena decyzji Wojewody z [...] kwietnia 2004 r. i Ministra z [...] sierpnia 2004 r. (w zaskarżonym zakresie), a nie dokumenty nadania, bo co do nich wypowiedział się już Naczelny Sąd Administracyjny i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w powołanych wyżej wyrokach.

Minister w zaskarżonej decyzji z [...] lipca 2015 r. stwierdził, że decyzja Ministra

z dnia [...] sierpnia 2004 r. w części utrzymującej w mocy pkt 1 decyzji Wojewody z [...] kwietnia 2004 r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Zdaniem organu odwoławczego w przedmiotowej sprawie istniały wątpliwości co do wykładni § 44 pkt 3 rozporządzenia, tj. czy budynki znajdujące się na działce nr [...] o powierzchni 0,4400 ha (obecnie nr [...]) mają charakter zabudowań dworskich. Minister bazując na orzecznictwie NSA uznał, iż nie można mówić o rażącym naruszeniu prawa

w przypadku istnienia wątpliwości co do wykładni prawa, gdy przedmiotem sporu są przepisy stanowiące podstawę prawną wydania dokumentu nadania ziemi. Wątpliwości dotyczące sfery interpretacyjnej przepisów prawa nie kwalifikują ewentualnego naruszenia jako "rażącego naruszenia" w rozumieniu przepisu art 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Z rażącym naruszeniem prawa mamy do czynienia jedynie, gdy decyzja nim dotknięta wywołuje skutki prawne nie dające się pogodzić z wymaganiami praworządności, którą należy chronić nawet kosztem obalenia ostatecznej decyzji. W konsekwencji decyzją

z [...] kwietnia 2015 r., Minister stwierdził nieważność decyzji własnej z [...] sierpnia 2004 r., w części utrzymującej w mocy pkt 1 decyzji Wojewody z [...] kwietnia 2004 r., oraz stwierdził nieważność decyzji Wojewody z [...] kwietnia 2004 r., w części dotyczącej pkt 1 tej decyzji. W odniesieniu do powyższego stwierdził, iż zarówno Wojewoda jak i Minister, dokonali oceny przepisów prawa o reformie rolnej przyjmując określoną ich interpretację. Tymczasem wątpliwości dotyczące sfery interpretacyjnej przepisów prawa nie kwalifikują ewentualnego naruszenia prawa jako "rażącego naruszenia" w rozumieniu przepisu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Oznacza to, iż decyzja Wojewody z [...] kwietnia 2004 r., w części dotyczącej pkt 1 tej decyzji, jak też decyzja Ministra z [...] sierpnia 2004 r. w części utrzymującej w mocy pkt 1 decyzji Wojewody z [...] kwietnia 2004 r., zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa.

Zdaniem Sądu orzekającego w niniejszym postępowaniu stanowisko Ministra jest prawidłowe. Przedmiotem niniejszego postępowania nadzorczego jest decyzja Ministra z [...] sierpnia 2004 r., utrzymująca w mocy decyzję Wojewody z [...] kwietnia 2004 r.

w zakresie pkt 1, która wydana została w postępowaniu nadzorczym. Wydanie

w wyniku przeprowadzonego postępowania nadzorczego decyzji z [...] sierpnia 2004 r., w sytuacji gdy istniały wątpliwości i spory co do wykładni przepisów prawa stanowiących podstawę decyzji wydanych w postępowaniu zwykłym spowodowało, że decyzja z [...] sierpnia 2004 r. wydana została z rażącym naruszeniem prawa.

Jak podnosi organ odwoławczy, nie można mówić o rażącym naruszeniu prawa gdy istnieją wątpliwości i spory co do wykładni prawa, jednak mimo istniejących wątpliwości organ ten w trybie nadzorczym wydał decyzję z [...] sierpnia 2004 r.

W prowadzonym aktualnie postępowaniu nadzorczym dotyczącym tej decyzji z dnia [...] sierpnia 2004 r. Minister prawidłowo ocenił, że decyzja ta wydana została z rażącym naruszeniem prawa. To rażące naruszenie prawa do jakiego doszło przy wydaniu decyzji z [...] sierpnia 2004 r. polegało na tym, że decyzją tą stwierdzono nieważność decyzji wydanych w postępowaniu zwykłym (dokumentów nadania ziemi) w sytuacji, gdy istniały wątpliwości co do wykładni przepisów stanowiących podstawę prawną wydania dokumentów nadania. Skoro opisana wyżej sytuacja – istnienie wątpliwości co do wykładni przepisów stanowiących podstawę prawną wydania dokumentów nadania - uniemożliwiała zakwalifikowanie jej jako rażącego naruszenia prawa, to zasadnym było wydanie przez Ministra decyzji z [...] kwietnia 2015 r. stwierdzającej nieważność decyzji Ministra z [...] sierpnia 2004 r., w części utrzymującej w mocy pkt 1 decyzji Wojewody

z [...] kwietnia 2004 r., oraz decyzji Wojewody z [...] kwietnia 2004 r., w części dotyczącej pkt 1 tej decyzji.

Zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie. W szczególności nie zasługuje na uwzględnienie zarzut dotyczący naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. i § 44 pkt 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu PKWN z dnia 6 września 1945 r. W tym zakresie podzielić należy ustalenia i wywody organu.

Ponadto w odniesieniu do pozostałych zarzutów skargi, stwierdzić należy, że zawierają one polemikę ze stanowiskiem wyrażonym w wyroku II OSK 1471/13. W nawiązaniu do powyższego przypomnieć należy, że zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postepowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem postępowania. Oznacza to, że ani organ administracji publicznej ani sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu. W wyroku II OSK 1471/13, Naczelny Sąd Administracyjny wyraźnie zaakcentował, że cyt: "to rażące naruszenie prawa do jakiego doszło przy wydaniu decyzji z [...] sierpnia 2004 r. polega na tym, że decyzją tą stwierdzono nieważność decyzji wydanych w postępowaniu zwykłym (dokumentów nadania) w sytuacji gdy istnieją wątpliwości co do wykładni przepisów stanowiących podstawę prawną wydania dokumentów nadania".

Również okoliczność, iż wnioskodawcy zainicjowanego postępowania nie zaskarżyli decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] sierpnia 2004 r. nie ma znaczenia dla niniejszej sprawy.

Mając na uwadze powołane okoliczności, Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. W odniesieniu do wniosku uczestników postępowania o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego, stwierdzić należy, iż brak jest podstaw prawnych do uwzględnienia tego wniosku.