Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 110/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2018-01-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Wywłaszczanie nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 93 ust. 1, art. 96 ust. 1, art. 97 ust. 2, art. 98
journal: Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Jaroszewska Sędziowie: Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok (spr.) Asesor WSA Magdalena Dobek-Rak Protokolant Asystent sędziego Krzysztof Pobojewski po rozpoznaniu w dniu 17 stycznia 2018 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skarg E. K. i H. C. na decyzję Wojewody z dnia 13 grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości oddala skargi.


UZASADNIENIE

Będące przedmiotem niniejszej sprawy skargi E. K. i H. C. na decyzję Wojewody z dnia 13 grudnia 2016 r., nr [..], wniesione zostały w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

Pismem z dnia 16 czerwca 2014 r. K.F. K.zwróciła się do Prezydenta Miasta z wnioskiem o zwrot wywłaszczonej nieruchomości położonej w G. przy ul. P., oznaczonej jako działki nr [..] o pow. 635 m2 i [..] o pow. 217 m2, obręb [..], będącej własnością Gminy Miasta, wskazując na brak realizacji celu wywłaszczenia.

Wojewoda, postanowieniem z dnia 6 lipca 2015 r., wyłączył Prezydenta Miasta, wykonującego zadania starosty z zakresu administracji rządowej od załatwienia przedmiotowego wniosku i wyznaczył do jego rozpatrzenia Prezydenta Miasta, wykonującego zadania starosty z zakresu administracji rządowej.

W dniu 19 sierpnia 2015 r. do Urzędu Miasta wniosek o zwrot przedmiotowej nieruchomości (pismo z dnia 28 lipca 2015 r.) złożyły również H. C. i E. A. K.

W toku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego Prezydent Miasta ustalił, że decyzją z dnia 27 stycznia 2010 r., nr [..], wydaną na podstawie art. 93 ust. 1, art. 96 ust. 1, art. 97 ust. 2 i art. 98 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2015 r., poz. 1774 ze zm.), na wniosek K. K., E. K. i H. C., Prezydent Miasta zatwierdził projekt podziału nieruchomości położonej w G. przy ul. P., oznaczonej wówczas jako działka numer [..]. W wyniku tego podziału powstała m.in. działka nr [..] z przeznaczeniem pod drogę gminną i działka nr [..] z przeznaczeniem pod poszerzenie drogi gminnej ul. P. Działki te, na podstawie art. 98 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, przeszły z mocy prawa na własność Gminy Miasta z dniem 17 lutego 2010 r. tj. z dniem, w którym decyzja podziałowa stała się ostateczna.

W konsekwencji dokonanych ustaleń, Prezydent Miasta, wykonujący zadania starosty z zakresu administracji rządowej decyzją z dnia 21 października 2015 r., nr [..], wydaną na podstawie art. 136 ust. 3 i art. 142 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2015 r., poz. 782 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), orzekł o odmowie zwrotu nieruchomości położonej w G. przy ul. P., oznaczonej jako działki nr [..] oraz [..] o pow. łącznej 852 m2, obręb [..], stanowiącej własność Gminy Miasta, dla której Sąd Rejonowy prowadzi księgę wieczystą o nr [..].

Uzasadniając wydaną decyzję Prezydent wskazał, że do nieruchomości wydzielonych pod drogi publiczne i przejętych przez Skarb Państwa albo jednostkę samorządu terytorialnego na podstawie art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, nie mają zastosowania przepisy rozdziału 6 działu III ustawy o gospodarce nieruchomościami dotyczące zwrotu wywłaszczonych nieruchomości. Przejście własności nieruchomości z mocy prawa nie stanowi bowiem czynności prawnej zbycia lub nabycia. Ponadto, przejście własności nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego z mocy samego prawa w trybie art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, bez wydania odrębnej indywidualnej i konkretnej decyzji, nie świadczy o jej wywłaszczeniu. Zgodnie bowiem z treścią art. 112 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami wywłaszczenie nieruchomości polega na pozbawieniu albo ograniczeniu, w drodze decyzji, prawa własności, prawa użytkowania wieczystego lub innego prawa rzeczowego na nieruchomości. Z istoty pojęcia "nieruchomość wywłaszczona" wynika, iż jest to wyłącznie nieruchomość, w stosunku do której Skarb Państwa lub określona jednostka samorządu terytorialnego nabyła prawo rzeczowe w drodze instytucji wywłaszczenia rozumianej sensu stricto, a więc na podstawie indywidualnej (w znaczeniu podmiotowym) i konkretnej (w sensie przedmiotowym) decyzji administracyjnej, wydanej w postępowaniu administracyjnym na podstawie obowiązujących przepisów ustaw (i dekretów z mocą ustaw), regulujących ogólne zasady i tryb przymusowego odjęcia lub ograniczenia własności lub innych praw rzeczowych na nieruchomości za odszkodowaniem.

Od decyzji Prezydenta Miasta odwołanie wniosła E. K., domagając się jej uchylenia i podnosząc, że decyzja ta wydana została z naruszeniem art. 21 ust. 2 Konstytucji RP oraz art. 4 pkt 4, art. 136 ust. 3 i art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez przyjęcie, że roszczenie o zwrot nieruchomości przysługuje jedynie właścicielom, w stosunku do których organ orzekł o wywłaszczeniu w drodze decyzji administracyjnej. Odwołująca się uważa, że interpretacja art. 98 ust. 1 i art. 136 ustawy o gospodarce nieruchomościami powinna być czyniona w zgodzie z zasadami wynikającymi z Konstytucji RP, a w szczególności z jej art. 2, art. 7 oraz art. 21 ust. 1 i 2, art. 31 ust. 3 i art. 64 ust. 1 i 3. Dlatego też, w ocenie odwołującej się, nabycie nieruchomości przez jednostkę samorządu terytorialnego w trybie art. 98 ust. 1 mieści się w pojęciu konstytucyjnej konstrukcji wywłaszczenia. Fakt, iż pozbawienie władztwa nad gruntem dotychczasowego właściciela odbywa się na jego wniosek, nie może zaś mieć w tym wypadku znaczenia przesądzającego, istotna jest bowiem okoliczność, że złożenie takiego wniosku, zainicjowane zostało niewątpliwie przez władcze działanie organu jednostki samorządu terytorialnego.

Zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją z dnia 13 grudnia 2016 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.) a także art. 9a, art. 136 i art. 137 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2015 r., poz. 1774 ze zm.), Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta, wykonującego zadania starosty z zakresu administracji rządowej z dnia 21 października 2015 r.

Uzasadniając wydaną decyzję Wojewoda wskazał, że podziela stanowisko Prezydenta Miasta, który uznał, że nieruchomości nabytej w trybie art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie można zakwalifikować jako nieruchomości wywłaszczonej, w związku z czym brak jest możliwości zastosowania wobec niej przepisów o zwrocie wywłaszczonych nieruchomości. Dokonując tej oceny Wojewoda wskazał, opierając się na orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, że wydanie decyzji, o której mowa w art. 98 ust. 1 możliwe jest wyłącznie na wniosek właściciela nieruchomości i nie można jej przypisać władczego i przymusowego charakteru tak jak w przypadku typowego wywłaszczenia, dokonywanego z inicjatywy podmiotu publicznego bez wyraźnej woli zbycia nieruchomości po stronie jej właściciela, a często pomimo jego sprzeciwu. Ustawa o gospodarce nieruchomościami przewiduje zaś możliwość zwrotu nieruchomości jedynie w przypadku, gdy wywłaszczenie miało miejsce na podstawie władczego rozstrzygnięcia organu administracji publicznej o odjęciu lub ograniczeniu prawa własności a więc decyzji, o której mowa w rozdziale 4 działu III, lub też w oparciu o art. 216 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Odnosząc się do pozostałych argumentów odwołania Wojewoda wskazał, że przeznaczenie w planie miejscowym konkretnej nieruchomości na cele drogi publicznej znacznie ogranicza właścicielowi nieruchomości możliwość jej zagospodarowania, toteż ustawodawca dał możliwość przejęcia ich na wniosek właściciela, w drodze podziału nieruchomości, za odszkodowaniem. Takie rozwiązanie, jak wskazał Wojewoda, chroni właściciela nieruchomości np. przed koniecznością ponoszenia ciężarów podatkowych w sytuacji, gdy inwestycja przez wiele lat nie będzie realizowana. Ustawodawca w żadnej mierze nie wpływa jednak na decyzję o zbyciu takiej nieruchomości a jedynie daje taką możliwość, według własnej oceny każdemu z właścicieli nieruchomości przeznaczonych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego pod drogi.

Wojewoda zwrócił jednocześnie uwagę, że co do zasady, w sytuacji, gdy obowiązujące przepisy nie przewidują możliwości zwrotu nieruchomości, której własność przeszła na gminę na podstawie art. 98 ustawy o gospodarce nieruchomościami, postępowanie administracyjne, jako bezprzedmiotowe powinno ulec umorzeniu, jednakże przyjętą przez organ I instancji formę odmowy zwrotu nieruchomości Wojewoda również uznał za dopuszczalną, jako prowadzącą do tego samego skutku.

Na decyzję Wojewody skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wniosła E. K., domagając się jej uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania lub orzeczenia co do istoty sprawy. Skarżąca zarzuciła, że decyzja Wojewody wydana została z naruszeniem:

- art. 136, art. 137 i art. 216 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz art. 6, art. 7 i art. 8 k.p.a. - poprzez niewłaściwą ich wykładnię i przyjęcie, że w przedmiotowej sprawie nie zaistniały przesłanki do zwrotu nieruchomości na rzecz skarżącej;

- art. 21 ust. 2 Konstytucji RP w zw. z art. 4 pkt 4, art. 136 ust. 3 i art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami - poprzez przyjęcie, że roszczenie o zwrot nieruchomości przysługuje jedynie właścicielom, w stosunku do których organ orzekł o wywłaszczeniu w drodze decyzji administracyjnej.

Uzasadniając podniesione zarzuty skarżąca przytoczyła argumenty podniesione w odwołaniu i podkreśliła, że decyzja o podziale nieruchomości mieści się w katalogu decyzji wymienionych w art. 216 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Jak bowiem wskazała, mimo, że decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości została wydana na wniosek złożony przez skarżącą i inne współwłaścicielki to niewątpliwie skutek w postaci przejścia na własność działek nr [..] i [..] był sprzeczny z ich wolą i nie był dobrowolny. Decyzja ta miała charakter władczy, albowiem działki te zostały przeznaczone pod drogę publiczną w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego a skarżąca, nie godząc się z powyższym działaniem organów administracji, do chwili obecnej nie przyjęła od Gminy odszkodowania za te nieruchomości. Skarżąca podkreśliła jednocześnie, że podział nieruchomości wynikał z faktu działu spadku po zmarłym jej ojcu a nie z potrzeby uzyskania dostępu do drogi publicznej i celowym działaniu mającym za zadanie wydzielania drogi publicznej wyznaczonej w miejscowym palnie zagospodarowania przestrzennego.

Skarga E. K. na decyzję Wojewody z dnia 13 grudnia 2016 r. została zarejestrowana w Sądzie pod sygn. akt II SA/Gd 110/17.

Skargę na decyzję Wojewody z dnia 13 grudnia 2016 r. wniosła również H. C. i K. F. K., podnosząc, że dokonany podział działki nr [..], podczas którego wydzielono działki pod drogę gminną, miał charakter władczy i przymusowy.

Skarga H. C. i K. F. K. została zarejestrowana w Sądzie pod sygn. akt II SA/Gd 111/17.

W odpowiedziach na wniesione skargi Wojewoda wniósł o ich oddalenie, w pełni podtrzymując stanowisko i argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 13 marca 2017 r., sygn. akt II SA/Gd 111/17, postanowił na mocy art. 111 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), połączyć sprawę ze skargi K. F. K. i H. C. na decyzję Wojewody z dnia 13 grudnia 2016 r., nr [..] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia ze sprawą ze skargi E. K. na decyzję Wojewody z dnia 13 grudnia 2016 r., nr [..] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, zawisłą przed tutejszym sądem pod sygnaturą akt II SA/Gd 110/17 oraz prowadzić połączone sprawy pod sygnaturą akt II SA/Gd 110/17.

Postanowieniem z dnia 28 marca 2017 r., sygn. akt II SA/Gd 110/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zawiesił prowadzone w sprawie postępowanie z uwagi na śmierć skarżącej K. F.K.

Następnie, po ustaleniu, że spadkobiercami zmarłej jest E.K. i H. C., postanowieniem z dnia 13 listopada 2017 r., sygn. akt II SA/Gd 110/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku podjął zawieszone postępowanie.

Rozpoznając wniesioną w niniejszej sprawie skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Zaskarżona decyzja Wojewody z dnia 13 grudnia 2016 r. jak i poprzedzająca ją decyzja Prezydenta Miasta, wykonującego zadania starosty z zakresu administracji rządowej z dnia 21 października 2015 r. - są zgodne z prawem.

Kontrolowane decyzje wydane zostały po rozpatrzeniu wniosków K. F. K., H. C. i E. K. o zwrot nieruchomości położonej w G. przy ul. P., oznaczonej jako działki nr [..] o pow. 635 m2 i [..] o pow. 217 m2, obręb [..], jako nie wykorzystanych na cel wywłaszczenia.

Z niespornych okoliczności sprawy wynika, że działki te powstały w wyniku podziału działki nr [..] dokonanego, na wniosek K. F. K., H. C. i E. K., decyzją Prezydenta Miasta z dnia 27 stycznia 2010 r. wydaną na podstawie art. 93 ust. 1, art. 96 ust. 1, art. 97 ust. 2 i art. 98 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2004 r., nr 261, poz. 2603 ze zm.). W decyzji tej ustalono, że działka nr [..] stanowi projektowaną drogę gminną a działka nr [..] stanowi poszerzenie drogi gminnej – ul. P. Z dniem 17 lutego 2010 r. tj. z dniem, w którym decyzja z dnia 27 stycznia 2010 r. stała się ostateczna, działki nr [..] i [..] przeszły z mocy prawa, na podstawie art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, na własność Gminy Miasta.

Sąd podziela stanowisko orzekających w sprawie organów, które uznały, że grunty wydzielone pod drogi publiczne z nieruchomości objętej podziałem na wniosek właściciela, które przeszły na własność gminy na podstawie art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, nie podlegają zwrotowi w trybie art. 136 i nast. ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Obowiązujące przepisy prawne nie przewidują możliwości zwrotu takich nieruchomości. Stanowisko to jest przy tym zgodne z ugruntowanym orzecznictwem sądów administracyjnych.

Z regulacji zawartej w ustawie z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2015 r., poz. 1774 ze zm.) wynika, że zwrot nieruchomości jest możliwy jedynie w przypadku nieruchomości wywłaszczonych oraz zdarzeń prawnych w sposób wyczerpująco wymienionych w art. 216 tej ustawy.

Art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami wskazuje bowiem, że poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli, stosownie do przepisu art. 137, stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Z wnioskiem o zwrot nieruchomości lub jej części występuje się do starosty, wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej, który zawiadamia o tym właściwy organ. Warunkiem zwrotu nieruchomości jest zwrot przez poprzedniego właściciela lub jego spadkobiercę odszkodowania lub nieruchomości zamiennej stosownie do art. 140.

Art. 112 ust. 2 ustawy wyjaśnia przy tym, że wywłaszczenie nieruchomości polega na pozbawieniu albo ograniczeniu, w drodze decyzji, prawa własności, prawa użytkowania wieczystego lub innego prawa rzeczowego na nieruchomości. Wywłaszczenie może być dokonane, jeżeli cele publiczne nie mogą być zrealizowane w inny sposób, aniżeli pozbawienie albo ograniczenie praw do nieruchomości, a prawa te nie mogą być nabyte w drodze umowy (ust. 3). Zgodnie zaś z art. 21 ust. 2 Konstytucji RP wywłaszczenie jest dopuszczalne tylko wówczas, gdy jest dokonywane na cele publiczne i za słusznym odszkodowaniem.

Instytucję wywłaszczenia należy zatem rozumieć, jako przymusowe przejęcie własności na cele publiczne. Wywłaszczenie, jako instytucja prawa publicznego, stanowi instrument umożliwiający władzy publicznej ingerencję w sferę cudzej własności przez jej ograniczenie bądź pozbawienie (odjęcie) prawa własności (zob. E. Bieniek, S. Kalus, Z. Marmaj, E. Mzyk, Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz, wyd. 3, Warszawa 2008 r., s. 446).

Art. 98 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami wskazuje z kolei, że działki gruntu wydzielone pod drogi publiczne: gminne, powiatowe, wojewódzkie, krajowe – z nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek właściciela, przechodzą z mocy prawa, odpowiednio na własność gminy, powiatu, województwa lub Skarbu Państwa z dniem, w którym decyzja podziałowa stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale prawomocne. Przejście prawa własności wydzielonych działek na rzecz Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego następuje tylko wówczas, gdy miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego przewiduje przebieg ulic w danym terenie oraz gdy podział jest przeprowadzany na wniosek właściciela nieruchomości.

Decyzja, o której mowa w art. 98 ust. 1 jest zatem wyłącznie możliwa na wniosek właściciela i za odszkodowaniem. Dlatego też, uznać należy, że decyzja ta nie charakteryzuje się władczością oraz przymusowym charakterem nabycia własności nieruchomości przez gminę. Jest ona jedynie następczym skutkiem wniosku o podział nieruchomości (zob. wyrok NSA z dnia 6 kwietnia 2017 r., sygn. akt I OSK 1965/15, dostępny na stronie internetowej https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Postanowienia decyzji w sprawie podziału nieruchomości, dotyczące przejścia prawa własności nie mają żadnego znaczenia w świetle regulacji z art. 98 ust. 1, gdyż przejście prawa własności nie dokonuje się z mocy decyzji w sprawie podziału, ale z mocy prawa. Ewentualne rozstrzygnięcie o przejściu na własność nieruchomości przeznaczonych na drogę, nie mieści się w zakreślonych przez ustawodawcę granicach władczego rozstrzygnięcia (zob. wyrok NSA z dnia 5 stycznia 2006 r., sygn. akt I OSK 276/05, LEX nr 299525).

Na tym tle ustalono już w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, że przejście prawa własności nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego w wyniku podziału przeprowadzonego na wniosek właściciela na podstawie art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie stanowi wywłaszczenia, o którym mowa w art. 112 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami (zob. m.in. wyrok NSA z dnia 6 kwietnia 2017 r., sygn. akt I OSK 1965/15, dostępny na stronie internetowej https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Szerokie rozumienie pojęcia wywłaszczenia, jako wszelkie pozbawienie własności bez względu na formę, nie znajduje zastosowania do instytucji przejęcia na własność nieruchomości przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu na podstawie decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości dokonany na wniosek właściciela, albowiem w tym przypadku nie ma mowy o przymusowym przejęciu własności na cele publiczne w formie decyzji administracyjnej za słusznym odszkodowaniem, nie nosi to także cech przejęcia nieruchomości de facto w postaci chociażby faktycznego pozbawienia właściciela wszelkich atrybutów własności.

Ponadto, przejście prawa własności nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego w wyniku podziału przeprowadzonego na wniosek właściciela na podstawie art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie zostało wskazane w art. 216 ustawy o gospodarce nieruchomościami, który to przepis określa przypadki, w których wywłaszczenie nastąpiło na podstawie innych aktów prawnych i w których istnieje możliwość zwrotu wywłaszczonych nieruchomości.

Art. 216 ust. 1 ustawy stanowi bowiem, że przepisy rozdziału 6 działu III niniejszej ustawy stosuje się odpowiednio do nieruchomości przejętych lub nabytych na rzecz Skarbu Państwa na podstawie art. 6 lub art. 47 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64 oraz z 1982 r. Nr 11, poz. 79), ustawy z dnia 22 maja 1958 r. o terenach dla budownictwa domów jednorodzinnych w miastach i osiedlach (Dz. U. Nr 31, poz. 138, z późn. zm.), ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. o terenach budowlanych na obszarach wsi (Dz. U. z 1969 r. Nr 27, poz. 216, z 1972 r. Nr 49, poz. 312 oraz z 1985 r. Nr 22, poz. 99), art. 22 ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach (Dz. U. z 1969 r. Nr 22, poz. 159, z 1972 r. Nr 27, poz. 193 oraz z 1974 r. Nr 14, poz. 84), ustawy z dnia 6 lipca 1972 r. o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach (Dz. U. Nr 27, poz. 192, z 1973 r. Nr 48, poz. 282 oraz z 1985 r. Nr 22, poz. 99) oraz do nieruchomości wywłaszczonych na rzecz państwowych i spółdzielczych przedsiębiorstw gospodarki rolnej, jak również do gruntów wywłaszczonych na podstawie odrębnych przepisów w związku z potrzebami Tatrzańskiego Parku Narodowego.

Ponadto, zgodnie z art. 216 ust. 2 ustawy, przepisy rozdziału 6 działu III stosuje się odpowiednio do nieruchomości nabytych na rzecz Skarbu Państwa albo gminy odpowiednio na podstawie:

1) art. 5 i art. 13 ustawy z dnia 25 czerwca 1948 r. o podziale nieruchomości na obszarach miast i niektórych osiedli (Dz. U. Nr 35, poz. 240 oraz z 1957 r. Nr 39, poz. 172);

2) art. 9 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz. U. z 1952 r. Nr 4, poz. 31);

3) ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1991 r. Nr 30, poz. 127, z późn. zm.).

Powyższa regulacja nie wskazuje na nieruchomości nabyte przez Skarb Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego w trybie art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Sąd jest przy tym zdania, że stanowisko to nie narusza zasady równości wynikającej z art. 32 Konstytucji RP, który w ust. 1 stanowi, że wszyscy są równi wobec prawa i mają prawo do równego traktowania. Wzorce konstytucyjne znajdują odpowiednie odzwierciedlenie w przepisach rangi ustawowej – w tej sprawie w przepisach ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zatem nie sposób mówić o naruszeniu zasady równości wobec prawa, gdy ustawa o gospodarce nieruchomościami przewiduje oddzielny reżim prawny odnoszący się do instytucji przejęcia nieruchomości na własność w wyniku podziału, a oddzielny do instytucji wywłaszczenia. Okoliczność, że ustawa odmiennie reguluje przesłanki i tryb przejęcia na własność Skarbu Państwa nieruchomości na mocy decyzji zatwierdzającej podział i wywłaszczenia na cel publiczny na mocy decyzji administracyjnej oraz przewiduje zwrot byłym właścicielom tylko wywłaszczonej nieruchomości, nie może być traktowany jako naruszenie zasady równości polegającej na równym traktowaniu osób znajdujących się w podobnej sytuacji faktycznej i prawnej.

Sąd podziela ponadto stanowisko Wojewody, który wskazał, że postępowanie w niniejszej sprawie powinno zostać przez Prezydenta Miasta, wykonującego zadania starosty z zakresu administracji publicznej umorzone ale przyjętą przez organ I instancji formę odmowy zwrotu nieruchomości również uznać należy za dopuszczalna, jako prowadzącą do tego samego skutku. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 16 lutego 2009 r., sygn. akt I OSK 383/08 (dostępny na stronie internetowej https://orzeczenia.nsa.gov.pl), wyjaśnił bowiem, że zarówno gdy organ administracji przyjmie koncepcję bezprzedmiotowości podmiotowej wniosku o zwrot nieruchomości i umorzy postępowanie, jak też przyjmie koncepcję odmienną i odmówi zwrotu nieruchomości – to i tak nie ma to istotnego wpływu na wynik rozstrzygnięcia w sprawie, gdyż zarówno umorzenie postępowania jak i odmowa zwrotu sprowadzają się do tego, że żądający zwrotu nieruchomości nie może jej otrzymać.

Z uwagi na powyższe Sąd uznał, że wniesiona w niniejszej sprawie skarga nie zasługuje na uwzględnienie i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 2103 ze zm.), orzekł o jej oddaleniu.