Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 995/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2017-10-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6072 Scalenie oraz podział nieruchomości
Hasła tematyczne: Gospodarka mieniem
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność decyzji I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 134 par. 1, art. 135, art. 145 par. 1 pkt 2, art. 200, art. 205 w zw. z art. 206
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 98, art. 131, art. 97 ust. 3
journal: Dz.U. 1997 nr 115 poz 741
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.
article: art. 28, art. 156
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel (spr.),, Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska, Protokolant starszy sekretarz sądowy Agnieszka Klimek, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 25 października 2017 r. sprawy ze skargi Spółki A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia podziału nieruchomości I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Burmistrza Miasta W. nr [...] z dnia [...] r., II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz skarżącej Spółki A. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Burmistrz Miasta W. decyzją z dnia [...], numer [...], wydaną na podstawie art. 93 ust. 1, art. 97 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2016 r., poz. 2147 ze zm.), § 9 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie sposobu i trybu dokonywania podziałów nieruchomości (Dz. U. z 2004 r. Nr 268, poz. 2663), § 5 uchwały Rady Miejskiej w Wałczu Nr V/sXXVI/239/08 z dnia 23 grudnia 2008 r. w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta Wałcza w rejonie ul. Kołobrzeskiej (Dz. Urz. Woj. Zacho. z 2009 r. Nr 8, poz. 298), postanowienia Burmistrza Miasta W. Nr [...] z dnia [...] w sprawie zaopiniowania wstępnego projektu podziału działki oznaczonej Nr ewidencyjnym [...], zatwierdził podział nieruchomości stanowiącej działkę gruntu położoną w W. na osiedlu [...], oznaczoną Nr ewidencyjnym [...] obr. [...], m. W., stanowiącą obecnie - według zapisu w dziale II Księgi wieczystej [...] - własność Skarbu Państwa w użytkowaniu wieczystym Spółki A. , na działki:

- Nr ewidencyjny [...] o powierzchni [...] ha,

- Nr ewidencyjny [...] o powierzchni [...] ha,

zgodnie z mapą z projektem podziału, stanowiącą załącznik do decyzji (decyzja następnie została sprostowana postanowieniami z dnia [...] i z dnia [...]).

W uzasadnieniu tej decyzji organ stwierdził, że w dniu 23 grudnia 2008 r. Rada Miasta Wałcz podjęła uchwałę Nr V/sXXVI/239/08 w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta Wałcza w rejonie ul. Kołobrzeskiej. Uchwała ta stanowi akt prawa miejscowego. W oparciu o powołaną uchwałę dokonano podziału nieruchomości (Decyzja Burmistrza Miasta W. Nr [...] z [...]) skutkiem czego powstała, między innymi, działka [...] stanowiąca drogę. Przy wydawaniu wymienionej wyżej decyzji popełniono błąd, w wyniku którego w działce [...] zawiera się obszar, który zgodnie z planem zagospodarowania stanowi jednocześnie drogę wewnętrzną, jak i drogę publiczną. W wyniku decyzji podziałowej po stronie Gminy Miejskiej W. powstał obowiązek przejęcia na własność tych działek, które w planie zagospodarowania stanowią drogi publiczne. W opisywanym przypadku przejęcie takie jest niemożliwe, gdyż działka [...] - jak już była o tym mowa - stanowi w części drogę wewnętrzną, a w części drogę publiczną. W związku z powyższym w dniu 2 lutego 2017 r. wszczęto postępowanie w oparciu o art. 97 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, w sprawie podziału nieruchomości, zawiadamiając o tym strony, tj. właściciela - Skarb Państwa w osobie Starosty W. i Spółkę A. będącą użytkownikiem wieczystym przedmiotowej nieruchomości.

Posiadanie i utrzymywanie w należytym stanie drogi publicznej jest niewątpliwie "celem publicznym" opisanym w art. 97 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a zatem wydzielenie tej działki w celu przejęcia jej na rzecz Gminy jest uzasadnione. Z drugiej strony Gmina nie może przejąć na własność, w oparciu o cytowany wyżej art. 97 ust. 3 ww. ustawy, tej części działki, która jest drogą wewnętrzną.

Odwołanie od powyższej decyzji złożyła Spółka A., wnosząc o jej uchylenie w całości i umorzenie postępowania, względnie o potraktowanie tego odwołania jako wniosku o stwierdzenie nieważności tej decyzji z urzędu na podstawie art. 157 § 2 K.p.a. w razie nieprzyznania Spółce przymiotu strony.

W odwołaniu Spółka zarzuciła rażące naruszenie zasad postępowania, mające wpływ na wynik sprawy, a w szczególności art. 6, art. 8 i art. 9 oraz art. 28 K.p.a., poprzez wydanie przez organ decyzji z urzędu na podstawie przepisów prawa niemających zastosowania w niniejszej sprawie, a także uznanie Spółki A. za użytkownika wieczystego działki nr [...] położonej w W., a co za tym idzie za stronę postępowania, w sytuacji, gdy jej właścicielem jest Gmina Miejska W., od dnia w którym decyzja podziałowa z dnia [...] nr [...] o zatwierdzeniu podziału, określająca także przeznaczenie poszczególnych działek gruntu, stała się ostateczna. W tych okolicznościach, zdaniem skarżącej, Spółka A. nie ma żadnego tytułu prawnego do przedmiotowej nieruchomości, której podziału dokonano z urzędu, a zatem decyzja ta nie dotyczy interesu prawnego, ani obowiązku Spółki. W odwołaniu skarżąca zarzuciła również rażące naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 97 ust. 3 pkt 1 w związku z art. 97 ust. 3 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, poprzez ich bezpodstawne zastosowanie, z powodów wyżej wskazanych (właścicielem dzielonej działki jest Gmina Miejska W. od dnia wydania ostatecznej decyzji podziałowej w dniu [...]), a zatem Gmina może dokonać podziału z urzędu tylko na podstawie art. 97 ust. 3 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, gdyż nieruchomość ta stanowi własność gminy i nie została oddana w użytkowanie wieczyste. Ponadto skarżąca podniosła, iż w przedmiotowej decyzji organ pierwszej instancji celowo ograniczył się do wskazania, że nowo powstała działka nr [...] stanowi drogę, nie określając jej przeznaczenia wynikającego wprost z decyzji z dnia [...], co nie odpowiada stanowi faktycznemu.

Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...], numer [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.), zwanej dalej "K.p.a.", art. 93 ust. 4 oraz art. 97 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2016 r., poz. 2147 ze zm.), utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

Kolegium przyjmując ustalenia faktyczne organu I instancji za własne, stwierdziło, że przedmiotem postępowania jest zatwierdzenie podziału nieruchomości, dokonywanego z urzędu, w związku z tym, że jest on niezbędny do realizacji celu publicznego, jakim jest wydzielenie działki przeznaczonej na drogę publiczną zgodnie z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Z treści art. 97 ust. 3 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, zdaniem Kolegium, wynika, iż można dokonać z urzędu podziału nieruchomości stanowiącej własność osób trzecich, w sytuacji gdy podział jest niezbędny do realizacji celów publicznych. Taki właśnie przypadek zaistniał w sprawie niniejszej. W rozumieniu ustawy o gospodarce nieruchomościami celem publicznym jest, między innymi, wydzielanie gruntów pod drogi publiczne (art. 6 pkt 1 ustawy). Sieć dróg publicznych jest zaś kształtowana w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego. Powyższe wynika wprost z treści art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, który stanowi, iż ustalenie przeznaczenia terenu, rozmieszczenie inwestycji celu publicznego oraz określenie sposobów zagospodarowania warunków zabudowy terenu następuje w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Konkretyzacją tego zapisu jest wskazanie w art. 15 ust. 2 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, jako obowiązkowego elementu każdego planu, określenie przeznaczenia terenów oraz linii rozgraniczających tereny o różnym przeznaczeniu lub różnych zasadach zagospodarowania. Wytyczenie dróg w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego i zakwalifikowanie ich do dróg publicznych, jest wystarczające do uznawania późniejszej czynności wydzielenia gruntów pod te drogi za realizację celu publicznego.

Jak wynika z akt sprawy, przedmiotowa nieruchomość (działka nr [...] ) w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego miasta Wałcza w rejonie ul. Kołobrzeskiej, którego zmiany zostały zatwierdzone uchwałą Rady Miejskiej w Wałczu Nr V/sXXVI/239/08 z dnia 23 grudnia 2008 r., znajduje się w obszarze przeznaczonym na drogę wewnętrzną /KDW/ i na drogę publiczną /KDD/. Z opisu do planu - § 6.1 i 21 - wynika, że teren oznaczony symbolem KDD jest publiczną drogą dojazdową, plan ten rozstrzyga zatem o przeznaczeniu terenu, na którym ma być zlokalizowana publiczna droga dojazdowa / działka nr [...] o pow. [...] ha, zaś wydzielona działka nr [...] o pow. [...] ha stanowi drogę wewnętrzną.

Zdaniem Kolegium, taki zapis planu pozwala organowi pierwszej instancji na stwierdzenie, że podział przedmiotowej nieruchomości spełniający określone w ustaleniach planu warunki, jest dopuszczalny i zgodny z planem zagospodarowania przestrzennego.

Kolegium podkreśliło, że wbrew twierdzeniu skarżącego, działka nr [...] (przed podziałem) nie mogła w całości przejść na własność Miasta W., gdyż plan miejscowy przeznaczył na cel publiczny jedynie teren oznaczony symbolem KDD, a nie teren przeznaczony na drogę wewnętrzną oznaczony symbolem KDW (zob. wyrok WSA z dnia 8 grudnia 2005 r.(sygn.akt II CK 312/05), w którym sąd stwierdził, że działka gruntu wydzielona pod drogę w trybie art. 98 ust. 1 zd. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami przechodzi z mocy prawa na własność gminy, jeżeli przeznaczona została na urządzenie drogi publicznej w rozumieniu ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych). W tej sytuacji nie ma wątpliwości, że skarżąca Spółka jako użytkownik wieczysty działki stanowiącej drogę wewnętrzną jest stroną postępowania podziałowego.

Analizując akta sprawy Kolegium nie dostrzegło naruszenia zasad postępowania w sposób, który uzasadniałby uchylenie zaskarżonej decyzji. Dostrzeżone przez sam organ uchybienia w zakresie numeracji działek powstałych po podziale i przytoczenia prawidłowej podstawy prawnej zostały sprostowane, zaś w trakcie postępowania odwoławczego Kolegium, na podstawie przedstawionych dokumentów, doprecyzowało przeznaczenie tych działek stwierdzając, że działka nr [...] o pow. [...] ha stanowi drogę publiczną, zaś działka nr [...] o pow. [...] ha to droga wewnętrzna.

Ponadto Kolegium dodało, że nie można zgodzić się z zarzutem odwołania, że organ pierwszej instancji błędnie zinterpretował i zastosował przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami. Skład orzekający Kolegium, nie stwierdził bowiem naruszenia przepisów prawa materialnego mających zastosowanie w niniejszej sprawie. W ocenie Kolegium, organ pierwszej instancji prawidłowo zastosował unormowania wynikające z art. 97 ust. 3 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, z których wynika, iż podział nieruchomości jest możliwy, jeśli jest to niezbędne do realizacji celów publicznych. Niewątpliwie wydzielenie działki przeznaczonej na drogę publiczną jest realizacją celu publicznego. Natomiast wskazany przez skarżącego przepis art. 97 ust. 3 pkt 2 ustawy jako podstawa prawna podziału odnosi się do sytuacji, gdy nieruchomość stanowi własność gminy i nie została oddana w użytkowanie wieczyste, a zatem nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie, gdyż działka nr [...] (przed podziałem) nie stanowiła własności Gminy Miejskiej W. i została oddana w użytkowanie wieczyste skarżącej Spółce,

Dodało, że wcześniejsze wydzielenie działki nr [...] zawierające w sobie obie drogi (publiczną i wewnętrzną) nie spełniało w całości warunku określonego w art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a zatem było wadliwe, zostało zatem skorygowane zaskarżoną decyzją z dnia [...].

Powyższa decyzja została zaskarżona przez Spółkę A. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. Skarżąca, zwana dalej "Spółką", zaskarżonej decyzji zarzuciła rażące naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, a w szczególności:

- art. 6, 8 i 9 K.p.a., poprzez zastosowanie w sprawie i wydanie decyzji na podstawie przepisów, które nie mają zastosowania w sprawie, a prowadzących do wydania zaskarżonej decyzji ostatecznej oraz poprzedzającej ją decyzji Burmistrza Miasta W. w sprawie zatwierdzenia podziału, w sytuacji, gdy właścicielem wskazanej nieruchomości jest Gmina Miejska W., gdyż prawo własności tej nieruchomości przeszło na rzecz Gminy, w dniu w którym decyzja Burmistrza Miasta W. o zatwierdzeniu podziału nieruchomości z dnia [...] (znak [...]), określająca także przeznaczenie poszczególnych działek gruntu - stała się ostateczna;

- art. 28 K.p.a., poprzez przyjęcie, iż Spółka jest stroną postępowania w sprawie o podział nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] położonej w W., w sytuacji, gdy według art. 28 K.p.a., stroną postępowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek, a co za tym idzie w świetle tego przepisu byli właściciele (użytkownicy wieczyści) nieruchomości, czy też właściciele (użytkownicy wieczyści) nieruchomości sąsiednich nie są stronami w postępowaniu administracyjnym o podział nieruchomości stanowiącej wyłączną własność gminy, dokonywanego z urzędu w trybie i na zasadach określonych w art. 97 ust. 3 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a tylko na tej podstawie Burmistrz Miasta W. mógł dokonać podziału nieruchomości.

Spółka zaskarżonej decyzji ostatecznej zarzuciła także naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, a w szczególności art, 97 ust. 3 pkt 1 w związku z art. 97 ust. 3 pkt 2 ustawy, w sytuacji jego bezpodstawnego zastosowania, jako podstawy wydanej decyzji i zatwierdzenia podziału nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] położoną w W., będącą rzekomo w użytkowaniu wieczystym spółki Spółki A. z uwagi na to, że "dokonanie podziału jest niezbędne do realizacji celu publicznego", podczas gdy właścicielem wskazanej nieruchomości jest Gmina Miejska W., gdyż prawo własności tej nieruchomości przeszło na rzecz Gminy, w dniu w którym decyzja Burmistrza Miasta W. o zatwierdzeniu podziału nieruchomości z dnia [...] (znak [...]), określająca także przeznaczenie poszczególnych działek gruntu - stała się ostateczna, a co za tym idzie Gmina może dokonać podziału nieruchomości z urzędu tylko i wyłącznie na podstawie art. 97 ust. 3 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, gdyż nieruchomość stanowi własność Gminy i nie została oddana w użytkowanie wieczyste.

Podnosząc powyższe zarzuty, Spółka wniosła o:

- stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Burmistrza Miasta W. z dnia [...],

względnie,

- uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Burmistrza Miasta W. z dnia [...],

a nadto,

- zasądzenie od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm prawem przepisanych.

Ponadto, Spółka wniosła o dopuszczenie i przeprowadzenie przez sąd uzupełniającego dowodu z dokumentów w postaci:

1. decyzji Burmistrza Miasta W. o zatwierdzeniu podziału nieruchomości z dnia [...] (znak [...]),

2. wyroku z dnia 12 października 2016 r., Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 478/16,

3. decyzji ostatecznej Samorządowego Kolegium Odwoławcze w K. z dnia [...] (znak sprawy: [...]),

- na okoliczności wskazane w uzasadnieniu skargi.

Spółka podkreśliła, że decyzją ostateczną z dnia [...] Burmistrz Miasta W. zatwierdził podział działek nr [..] i [...] na wniosek Spółki, a w tym wyodrębnił działkę nr [...] obr. [...], w W. z przeznaczeniem pod drogę publiczną.

W efekcie prób stwierdzenia nieważności tej decyzji Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 12 października 2016 r. uchylił wydane decyzje i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia (wyrok nie dotyczył decyzji podziałowej). Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. ostateczną decyzją numer [...] z dnia [...] uchyliło swoją wcześniejszą decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji podziałowej z dnia [...] i stwierdziło, "iż decyzja nr [...] Burmistrza Miasta W. z dnia [...] roku oraz postanowienie nr [...] Burmistrza Miasta W. z dnia [...] 2009 roku, wydane zostały z naruszeniem prawa określonym w art. 156 § 1 pkt 2) Kodeksu postępowania administracyjnego oraz wskazać, że nie stwierdza się nieważności wskazanej decyzji i wskazanego postanowienia ponieważ wywarły one nieodwracalne skutki prawne".

Skarżąca Spółka podniosła, że odstąpienie od stwierdzenia nieważności decyzji i ograniczenie się do stwierdzenia wydania jej z naruszeniem prawa, oznacza pozostawienie w obrocie prawnym wadliwej decyzji i prowadzi do utrzymania skutków prawnych, które ta decyzja wywołała(wyrok WSA sygn. akt II SA/Bk 72/16). Podkreśliła, ze stosownie do treści art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami przejście własności działek gruntu wydzielonych pod drogi publiczne na rzecz jednostki samorządu terytorialnego lub Skarbu Państwa następuje z mocy prawa. W związku z tym nie ma znaczenia, czy w wyniku decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości doszło do wpisu do księgi wieczystej prawa własności działki wydzielonej pod drogę, a nadto, czy droga taka została wybudowana i czy został wydany akt o zaliczeniu drogi do odpowiedniej kategorii dróg publicznych. Ewentualna niezgodność decyzji podziałowej z obowiązującym planem zagospodarowania, w chwili podejmowania przez Burmistrza Miasta W. decyzji o zatwierdzeniu podziału nieruchomości z dnia [...] nie stanowi przeszkody do przejścia prawa własności działki ewidencyjnej [...] na Gminę Miejską W.

Gmina może dokonać podziału nieruchomości stanowiącej jej wyłączną własność, jednak na podstawie art. 97 ust. 3 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, natomiast w obecnym stanie faktycznym i prawnym prowadzenie z urzędu postępowania podziałowego działki nr [...] jest sprzeczne z przepisami ustawy o gospodarce nieruchomościami. Ponadto obecnie stroną takiego postępowania nie może być Spółka, nie będąca właścicielem tej działki.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K.

wniosło o oddalenie skargi podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Sąd na rozprawie postanowił o przeprowadzeniu dowodu z:

- decyzji Burmistrza Miasta W. o zatwierdzeniu podziału nieruchomości z dnia [...], znak [...],

- decyzji ostatecznej Samorządowego Kolegium Odwoławcze w K. z dnia [...], znak sprawy: [...]

na okoliczności wskazane w uzasadnieniu skargi.

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 12 października 2016 r., sygn. akt II SA/Sz 478/16 jest znany sądowi z urzędu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami

i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną i stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 134 § 1 i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.).

Skarga okazała się zasadna.

W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że w ocenie sądu, decyzja stwierdzająca naruszenie prawa powoduje, że decyzja, której dotyczy, pozostaje w obrocie prawnym, stronie służy jedynie prawo do odszkodowania. Stąd wydanie jej wymaga szczególnie wnikliwego rozważenia skutków, jakie wywołała kwestionowana decyzja (por. wyrok NSA z dnia 23 października 2012 r., II OSK 1143/11, LEX nr 1234131, w którym podkreślono, że odstąpienie od stwierdzenia nieważności decyzji i ograniczenie się do stwierdzenia wydania jej z naruszeniem prawa oznacza pozostawienie w obrocie prawnym wadliwej decyzji i prowadzi do utrzymania skutków prawnych, które decyzja wywołała. Dlatego też w każdej sprawie, w której wchodzi w rachubę możliwość zastosowania tej negatywnej przesłanki, konieczne jest szczególnie wnikliwe rozważenie, jakie skutki prawne wywołała kwestionowana decyzja).

Jak wynika z bezsprzecznego stanu faktycznego ustalonego w niniejszej sprawie decyzją z dnia [...] nr [...] Burmistrz Miasta W. zatwierdził podział nieruchomości, tj. działek położonych w W. obręb [...], oznaczonych numerami geodezyjnymi [...] oraz [...], stanowiących własność Skarbu Państwa w użytkowaniu wieczystym Spółki A. na działki: [...]. Wśród wydzielonych działek działka [...] i [...] zostały przeznaczone jako obszar KDD - teren drogi publicznej dojazdowej. Powyższa decyzja jest decyzją ostateczną.

Zgodnie z art. 98 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami:

ust. 1. Działki gruntu wydzielone pod drogi publiczne: gminne, powiatowe, wojewódzkie, krajowe - z nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek właściciela, przechodzą, z mocy prawa, odpowiednio na własność gminy, powiatu, województwa lub Skarbu Państwa z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale prawomocne. Przepis ten stosuje się także do nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek użytkownika wieczystego, z tym że prawo użytkowania wieczystego działek gruntu wydzielonych pod drogi publiczne wygasa z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale prawomocne. Przepis stosuje się odpowiednio przy wydzielaniu działek gruntu pod poszerzenie istniejących dróg publicznych.

ust. 2. Właściwy organ składa wniosek o ujawnienie w księdze wieczystej praw gminy, powiatu, województwa lub Skarbu Państwa do działek gruntu wydzielonych pod drogi publiczne lub pod poszerzenie istniejących dróg publicznych. Podstawą wpisu tych praw do księgi wieczystej jest ostateczna decyzja zatwierdzająca podział.

ust. 3. Za działki gruntu, o których mowa w ust. 1, przysługuje odszkodowanie w wysokości uzgodnionej między właścicielem lub użytkownikiem wieczystym a właściwym organem. Przepis art. 131 stosuje się odpowiednio. Jeżeli do takiego uzgodnienia nie dojdzie, na wniosek właściciela lub użytkownika wieczystego odszkodowanie ustala się i wypłaca według zasad i trybu obowiązujących przy wywłaszczaniu nieruchomości.

Jak z powyższego jednoznacznie wynika ostateczna decyzja podziałowa, wydana na wniosek właściciela działek podlegających podziałowi, wywołuje w przypadku przeznaczenia wydzielonej działki pod drogę publiczną, konkretne skutki także w sferze własności działek. Działki przeznaczone pod drogę publiczną w takiej sytuacji z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna przechodzą na własność, gminy powiatu, województwa lub Skarbu Państwa, a dotyczące ich prawo użytkowania wieczystego wygasa . W niniejszej sprawie decyzja podziałowa Burmistrza Miasta W. z dnia [...] nr [...] bezsprzecznie jest decyzją ostateczną i podlega wykonaniu.

Zdaniem sądu, z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna na własność Gminy Miejskiej W. przeszła własność działki o numerze ewidencyjnym [...], obręb [...], w W., a prawo użytkowania wieczystego Spółki do tej działki wygasło, przy czym brak dokonania przez Gminę Miejską W. właściwego wpisu w księdze wieczystej nieruchomości nie ma znaczenia prawnego.

W takiej sytuacji decyzja Burmistrza Miasta W. z dnia [...], a także utrzymująca ją w mocy decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] ustalając stan faktyczny sprawy nie mogły pominąć konsekwencji ostatecznej decyzji podziałowej Burmistrza Miasta W. z dnia [...], nr [...].

Zgodnie z art. 97 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami podziału nieruchomości można dokonać z urzędu, jeżeli:

1) jest on niezbędny do realizacji celów publicznych;

2) nieruchomość stanowi własność gminy i nie została oddana w użytkowanie wieczyste.

W niniejszej sprawie organ I instancji wydał decyzję podziałową z dnia [...] w oparciu o art. 97 ust. 3 ww. ustawy następnie postanowieniem z dnia 16 maja 2017 r. prostując oczywistą omyłkę, poprzez dodanie po słowach: "art. 97 ust. 3" słowa "pkt 1". W zaskarżonej decyzji Kolegium uznało prawidłowość podstawy prawnej decyzji pierwszoinstancyjnej.

Zdaniem sądu, art. 97 ust. 3 pkt 1 nie mógł być zastosowany w niniejszej sprawie, bowiem mamy do czynienia z sytuacją jednoznacznie uregulowaną w art. 97 ust. 3 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Działka o numerze ew. [...] na dzień wydawania decyzji była własnością gminy i nie została oddana w użytkowanie wieczyste. Ponadto przeznaczenie działki ew. [...] na realizację celu publicznego wskazała już decyzja podziałowa z dnia [...].

Zgodnie z art. 28 K.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W przypadku decyzji podziałowej co do zasady stroną jest właściciel działki podlegającej podziałowi. W niniejszej sprawie podlegającą podziałowi działką jest działka o numerze ewidencyjnym [...], obręb [...] m. W. Jak wyżej sąd wywiódł właścicielem tej działki, na dzień wydawania zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Burmistrza Miasta W. z dnia [...], jest Gmina Miejska W.

Jednakże, błędne ustalenie stanu faktycznego spowodowało, że decyzje te zostały skierowane do Spółki A., która nie jest właścicielem przedmiotowej działki, ani też jej użytkownikiem wieczystym. Tym samym nie posiada ona interesu prawnego do bycia stroną postępowania administracyjnego w przedmiocie podziału działki ewidencyjnej [...].

W oparciu o art. 156 § 1 pkt 4 K.p.a. organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie.

Skierowanie decyzji w rozumieniu tego przepisu oznacza zamiar ukształtowania czyjejś sytuacji prawnej. Zgodnie z wyrokiem NSA z dnia 24 maja 2007 r., II GSK 400/06, LEX nr 351135, kwalifikowana wada prawna decyzji, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 4, przesądzająca o nieprawidłowym ukształtowaniu stosunku prawnego, zachodzić będzie wówczas, gdy podmiot, do którego skierowano decyzję, nie miał przymiotu strony postępowania w rozumieniu art. 28, a mimo to został przez organ administracji publicznej potraktowany jako strona tegoż postępowania. Taka sytuacja wystąpiła w niniejszym postępowaniu, gdyż decyzja została skierowana do Spółki nie będącej stroną w sprawie.

Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji pierwszoinstancyjnej.

O zwrocie kosztów postępowania sąd orzekł na podstawie art. 200 i 205 w związku z art. 206 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ponieważ przepis art. 206 ustawy dotyczy kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, obejmuje on swoim zakresem również miarkowanie wysokości wynagrodzenia fachowego pełnomocnika. Sąd stosuje ten przepis z urzędu według własnej oceny okoliczności sprawy.

Określając wysokość wynagrodzenia fachowego pełnomocnika sąd wziął pod uwagę stopień zawiłości sprawy oraz nakład pracy adwokata oraz wkład jego pracy w przyczynienie się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy, obszerność zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Sąd uznał, że sprawa nie należy do zawiłych, akta nie są obszerne, a zagadnienia prawne dotyczą w zasadzie dwóch ustaw: o gospodarce nieruchomościami i Kodeksu postępowania administracyjnego i nie są skomplikowane.