Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1403/19
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2020-06-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Ewidencja gruntów
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 20 ust. 2, 24 ust. b
journal: Dz.U. 2017 poz 2101
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Sikorska (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak po rozpoznaniu w dniu 18 czerwca 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej S. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 11 stycznia 2019 r., sygn. akt II SA/Gl 602/18 w sprawie ze skargi S. P. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] maja 2018 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmiany w ewidencji gruntów i budynków oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 11 stycznia 2019 r., sygn. akt II SA/Gl 602/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę S. P. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z [...] maja 2018 r., nr [...], w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmiany w ewidencji gruntów i budynków.

Powyższy wyrok zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

S. P. i T. I. (dalej także jako wnioskodawcy lub skarżący) wystąpili do Starosty Myszkowskiego (dalej także jako Starosta) "o dokonanie zmian w rejestrze gruntów" w odniesieniu do działek nr [...] i nr [...] położonych w obrębie ewidencyjnym P. na podstawie aktu notarialnego Repertorium Nr [...] z 13 listopada 1963 r. dołączonego do wniosku".

Decyzją z [...] marca 2018 r., nr [...] Starosta odmówił wprowadzenia zmiany w operacie ewidencyjnym, polegającej na wpisaniu Z. i A. małż. P. jako właścicieli działek nr [...] i nr [...] o pow. łącznej 0.2538 ha położonych w obrębie ewidencyjnym P., jedn. ewidencyjna K. - obszar wiejski.

W uzasadnieniu wskazał, że w rejestrze gruntów jako władający działkami nr [...] o pow. 0.1361 ha i nr [...] o pow. 0.1177 ha wpisani są A. P. i Z. P., których spadkobiercami są wnioskodawcy. Wyżej wymienionym aktem notarialnym z 13 listopada 1963 r. A. P. sprzedała A. i Z. - Ewie małż. P. 1/2 niewydzielonej części opisanej w akcie osady rolnej zapisanej w tabeli likwidacyjnej wsi K. pod Nr. [...]. Powierzchnia całej osady wynosiła 4 6357 ha. Jednakże w akcie notarialnym nie są wymienione numery i powierzchnie działek ewidencyjnych wchodzące w skład osady. W konsekwencji Starosta uznał, że zebrany w sprawie materiał dowodowy nie jest wystarczający do dokonania żądanej zmiany.

Decyzją z [...] maja 2018 r., po rozpoznaniu odwołania wnioskodawców, Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego (dalej także jako Inspektor) utrzymał rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji w mocy.

W uzasadnieniu przytoczył art. 2 pkt 8 oraz art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2017 r. poz. 2101 ze zm.; dalej: "p.g.k."). Nadto powołał się na § 9 ust. 1 i § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2016 r., poz. 1034 ze zm.; "rozporządzenie"). Wskazał, że w procesie aktualizacji ewidencji gruntów i budynków zasadnicze znaczenie ma ustalenie przez starostę, czy na chwilę złożenia wniosku, istnieje dokumentacja pozwalająca na dokonanie żądanej przez wnioskodawców zmiany. Jeżeli przedstawione dokumenty potwierdzają zasadność żądania zmiany danych ewidencyjnych, wówczas zmianę tę organ wprowadza do operatu ewidencyjnego. W przypadku braku takich dokumentów, starosta odmawia wprowadzenia wnioskowanej zmiany (art. 24 ust. 2c p.g.k.). Organ ewidencyjny nie kształtuje nowego stanu prawnego nieruchomości, ani nie może go wyinterpretować. Dokumenty, aby mogły stanowić podstawę wprowadzenia zmiany, muszą jednoznacznie określać prawo i przedmiot tego prawa według ewidencji gruntów i budynków.

Zdaniem Inspektora w przedmiotowej sprawie akt notarialny z 13 listopada 1963 r. takich danych nie zawiera. Zgodnie z jego treścią A. P. sprzedała A. i Z. P. niewydzieloną część opisanej w akcie osady rolnej zapisanej w tabeli likwidacyjnej wsi K. pod nr [...] o pow. 4,6357 ha. Akt ten dotyczy więc nieruchomości położonej w K., a nie w P.. Zostało to potwierdzone postanowieniem Sądu Rejonowego w M. z [...] lutego 2003 r., sygn. akt [...], w sprawie o zniesienie współwłasności. W uzasadnieniu tego postanowienia Sąd powołał się na opinię biegłego geodety, który stwierdził, że z uwagi na brak map nieruchomości nie można stwierdzić, że ww. akt notarialny dotyczył działek w P.. Tak więc przedłożony przez wnioskodawców akt notarialny nie może być podstawą wprowadzenia żądanej zmiany w zakresie wpisu jako właścicieli A. i Z. P., bowiem nie odnosi się on wprost do działek ewidencyjnych (nawet sprzed podziału, tj. nr [...] i nr [...]). Obecnie w operacie ewidencji gruntów i budynków w jednostce rejestrowej [...] figurują działki ewidencyjne nr [...] i nr [...], a jako władający, na zasadach samoistnego posiadania, ujawnieni są Z. i A. P. Dla tych działek nie została założona księga wieczysta.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wnieśli skarżący. Zarzucili organom administracji "naruszenie przepisów postępowania i pominięcie istotnych dokumentów, które miały istotny wpływ na decyzję". W uzasadnieniu przytoczyli rozbudowaną argumentację wskazującą ich zdaniem, że A. P. i Z. P. nabyli własność konkretnie wskazanych działek ewidencyjnych.

Odpowiadając na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Oddalając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach przytoczył treść art. 2 pkt 8 p.g.k., który stanowi, że pod pojęciem ewidencji gruntów i budynków (katastru nieruchomości) - rozumie się system informacyjny zapewniający gromadzenie, aktualizację oraz udostępnianie, w sposób jednolity dla kraju, informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych podmiotach władających lub gospodarujących tymi gruntami, budynkami lub lokalami. Wskazał, że ewidencja ta to jednolity dla kraju, systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach i innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami, budynkami lub lokalami. Pełni ona funkcje informacyjno-techniczne, nie rozstrzyga sporów o prawa do gruntów, ani nie nadaje tych praw.

Sąd pierwszej instancji powołał się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 grudnia 2017 r., sygn. I OSK 1147/17, zgodnie z którym dane ewidencyjne mają charakter informacyjno-techniczny i odnoszą się do konkretnej działki ewidencyjnej. Ewidencja rejestruje jedynie stany prawne wynikające z określonych dokumentów urzędowych, a zatem stany ustalane w innym trybie lub przez inne uprawnione organy orzekające. Dla obywateli i organów państwowych moc wiążącą mają tylko dane dotyczące opisu gruntów (ich położenia, konturu granic, rodzaju użytków, itp.). Ewidencja nie rozstrzyga natomiast żadnych sporów do gruntów i budynków, zaś organy ewidencyjne nie są uprawnione do weryfikacji dokumentów, na podstawie których dokonują zmian w ewidencji.

Sąd ten powołał się również na wyrok tamtejszego Sądu z 13 stycznia 2016 r., sygn. II SA/Gl 743/15, w którym wskazano, że: "ewidencja gruntów jest tylko specjalnie prowadzonym i wywierającym określone skutki prawne zbiorem informacji o gruntach, który pełni funkcje informacyjno-techniczne nie rozstrzygając sporów o prawo, ani nie nadaje czy ujmuje praw. O zasadności tego stanowiska przesądza przyjęta definicja ustawowa ewidencji gruntów i budynków z art. 2 pkt 8 p.g.k". Pełni ona jedynie funkcje rejestrujące stanów prawnych ustalonych w innym trybie i przez inne organy. Stąd też przez żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów nie można dochodzić, ani udowadniać swoich praw właścicielskich. Deklaratoryjny charakter wpisów oznacza, że nie kształtuje nowego stanu prawnego, a jedynie potwierdza stan prawny wynikający z dokumentów.

Przenosząc powyższe ustalenia na grunt rozpatrywanej sprawy Sąd pierwszej instancji stwierdził, że decyzje organów administracji są prawidłowe. Skarżący domagali się dokonania zmian w ewidencji w oparciu o akt notarialny sporządzony w 1963 r., czyli w dacie sprzed założenia ewidencji dla obszaru gdzie znajdują się sporne nieruchomości. Organ nie mógł zatem ustalić, czy wskazane we wniosku działki faktycznie zostały nabyte przez poprzedników prawnych wnioskodawców. Wspomniany akt notarialny stanowi bowiem o zbyciu "1/2 niewydzielonej części opisanej w akcie osady rolnej". Okoliczność tę potwierdza również to, że Sąd Rejonowy w M. w postanowieniu z [...] lutego 2003 r., sygn. [...] (w sprawie o zniesienie współwłasności), powołując się na opinię biegłego geodety, który stwierdził, że z uwagi na brak map nieruchomości nie można stwierdzić, że ww. akt notarialny dotyczył działek w P.

Sąd ten nie rozstrzygnął, czy przedmiotowe nieruchomości są własnością skarżących. Potwierdzenie tego faktu nie może nastąpić w drodze wpisu do ewidencji. Wpisu dokonuje się w oparciu o dokumenty wskazane w § 12 ust. 1 rozporządzenia. Dotyczy to wpisów w księgach wieczystych, prawomocnych orzeczeń sądu, ostatecznych decyzji administracyjnych, aktów notarialnych. Jednakże warunkiem jest to, aby powyższe dokumenty pozwalały w sposób bezsporny zidentyfikować nieruchomość, której ma dotyczyć wpis.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2019 r. poz. 2325; dalej "p.p.s.a.").

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł S. P. reprezentowany przez adwokata, zaskarżając wyrok w całości. Domagał się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i uwzględnienia skargi, ewentualnie przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji. Nadto wniósł o zasądzenie kosztów postępowania oraz zrzekł się rozprawy. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:

1. Na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego, a to:

a) § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2016 r., poz. 1034), poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że akt notarialny z 13 listopada 1963 r. rep. [...] nie jest wystarczającym dokumentem dającym podstawę do wpisu właścicieli nieruchomości w ewidencji gruntów i budynków;

b) art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. Nr 30, poz. 163), poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że w przypadku gruntów nr [...] i [...] brak jest dokumentów, na podstawie których można ustalić ich właścicieli;

c) art. 24 ust. 2b ww. ustawy, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że akt notarialny z 13 listopada 1963 r. rep. [...] nie jest wystarczającym dokumentem dającym podstawę do wpisu właścicieli nieruchomości w ewidencji gruntów i budynków;

d) art. 24 ust. 2b ww. ustawy, poprzez jego błędną wykładnię przejawiającą się w uznaniu, że w przypadku, gdy akt notarialny został sporządzony przed założeniem ewidencji gruntów i budynków, wówczas nie stanowi on podstawy do wpisu właścicieli we wskazanym rejestrze.

2. Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to:

a) art. 106 § 5 p.p.s.a. w zw. z art. 233 § 1 k.p.c., poprzez dowolną a nie swobodną ocenę dowodów, w wyniku której uznano, że przedstawione w toku postępowania dokumenty, w tym akt notarialny rep. [...] z 13 listopada 1963 r., postanowienie z [...] listopada 1963 r. Sądu Powiatowego w Z. (Zd. [...]), nakaz płatniczy z tytułu podatku od nabycia praw majątkowych na opłatę skarbową (Nr ew. Rep. [...]) oraz akt własności ziemi z 1974 r. nie pozwalają w sposób bezsporny zidentyfikować nieruchomości, której ma dotyczyć wpis;

b) art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 151 p.p.s.a., poprzez błędne przyjęcie przez Sąd, że decyzja Starosty Myszkowskiego z [...] marca 2018 r. oraz Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Katowicach z [...] maja 2018 r. nie naruszają prawa, pomimo nieuwzględnienia w nich dokumentów przedłożonych przez skarżącego, które w sposób dostateczny identyfikowały nieruchomości, których dotyczyć miał wpis oraz wykazywały prawo własności działek oznaczonych nr [...] i nr [...] na rzecz A. i Z. P.

W uzasadnieniu skarżący kasacyjnie rozwinął powyższe zarzuty. W szczególności wskazał, że ewidencja gruntów i budynków nie kreuje, a jedynie odzwierciedla skutki zdarzeń prawnych, które prowadzą do zmian podmiotowych w odniesieniu do osób uprawnionych do nieruchomości. Na podstawie aktu notarialnego z 13 listopada 1963 r. Z. i A. P. kupili od A. P. 1/2 niewydzielonej części osady rolnej. Akt ten stał się podstawą postanowienia Sądu Powiatowego w Z. z [...] listopada 1963 r., urządzającego zbiór dokumentów dla nieruchomości położonej w K., składającej się z osady rolnej nr [...] o powierzchni 4ha 6357 m2. Na łączną powierzchnię nabytej osady rolnej składały się dwie nieruchomości – główne gospodarstwo rolne we wsi K. oraz tzw. "dodatek za O." we wsi P.. W dacie zawarcia aktu notarialnego dla wsi K. prowadzono ewidencję gruntów i budynków, lecz dla P. nie, więc tam nie mogła zostać ujawniona.

"Dodatek za O." składał się z dwóch działek o numerach [...] i [...] Ewidencja dla tego obszaru została założona w 1965 r., a w 1966 r. A. i Z. P. zostali wpisani jako właściciele. W 1974 r. Urząd Powiatowy w M., po założeniu w ewidencji numerów działek ma gospodarstwo w K., wydał akt własności ziemi, z którego wynika, że wyżej wymienieni stali się właścicielami działek [...] i [...] w P. Na skutek nieznanych skarżącemu przyczyn, dane ujawnione w ewidencji pozostają w ewidentnej sprzeczności z zakupem z 1963 r. W wypisie dotyczącym nieruchomości nr [...] i [...] w K. Z. P. figuruje jako właścicielka, jednakże w wypisie dotyczącym dziełek nr [...] i [...] małżonkowie widnieją jako "władający na zasadzie samoistnego posiadania".

Zdaniem skarżącego prawidłowo oceniony materiał niniejszej sprawy oraz prawidłowo zastosowane przepisy powinny prowadzić do wniosku, że akt notarialny z 13 listopada 1963 r. oraz wydane na jego podstawie dokumenty i decyzje potwierdzają jednoznacznie prawo własności ww. działek.

Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W niniejszej sprawie pełnomocnik skarżącego kasacyjnie – na podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a. – zrzekł się rozprawy, a strona przeciwna w ustawowym terminie nie wniosła o jej przeprowadzenie. W tej sytuacji rozpoznanie skargi kasacyjnej nastąpiło na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a.

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325), dalej "p.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny kontroluje więc zgodność zaskarżonego orzeczenia z prawem materialnym i procesowym w granicach skargi kasacyjnej.

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

W skardze kasacyjnej podniesione zostały zarzuty dotyczące naruszenia zarówno przepisów postępowania, jak i przepisów prawa materialnego. Z zasady w pierwszej kolejności należy się odnieść do zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania, albowiem tylko w takich okolicznościach, gdy ustalenie stanu faktycznego jest bezsporne, można skutecznie podnosić zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego. Jednak w przedmiotowej sprawie należy w pierwszej kolejności odnieść się do zarzutu naruszenia prawa materialnego albowiem prawidłowe ustalenie treści norm materialnoprawnych jest niezbędne dla oceny naruszenia przepisów postępowania.

Na wstępie wskazać należy, że materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia niniejszej sprawy stanowią przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2017 r. poz. 2121; dalej "u.p.g.k.") oraz przepisy rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. z 2016 r. poz. 1034, dalej jako "rozporządzenie").

W myśl art. 20, 22 i 24 u.p.g.k. ewidencja gruntów, jako zbiór informacji o gruntach, stanowi wyłącznie odzwierciedlenie aktualnego stanu prawnego dotyczącego danej nieruchomości i zawiera jedynie dane wynikające z tytułu własności. Ewidencja ma charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny, a więc nie kształtuje nowego stanu prawnego nieruchomości, a jedynie potwierdza stan prawny zaistniały wcześniej (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 listopada 1998 r., sygn. akt II SA 914/98, Lex nr 41816). Z tych względów dokonanie zmian zapisów w ewidencji gruntów i budynków dotyczących zarówno osoby właściciela (art. 20 ust. 2 u.p.g.k.), jak i gruntów, budynków i lokali (art. 20 ust.1 u.p.g.k.) ma charakter wtórny do zmian natury prawnej zaistniałych na nieruchomości. Wpisy stanu prawnego nieruchomości dokonywane są w oparciu o odpisy prawomocnych decyzji i orzeczeń organów administracji oraz sądów, a także aktów notarialnych (art. 23 ustawy). Oznacza to, że za pomocą regulacji Prawa geodezyjnego i kartograficznego nie można kwestionować czy ustalać stanu prawnego nieruchomości, jak również nie można podważać tytułów prawnych, na podstawie których dokonano wpisów w ewidencji gruntów i budynków. Organy prowadzące ewidencję nie są zatem uprawnione do rozstrzygania stanu prawnego nieruchomości. Jakiekolwiek uzasadnione wątpliwości dotyczące stanu prawnego nieruchomości nie pozwalają na prowadzenie postępowania w trybie administracyjnym służącym aktualizacji zapisów widniejących w ewidencji. W takiej sytuacji konieczne jest wszczęcie odpowiedniego postępowania przed sądem powszechnym, który będzie władny rozstrzygać spory na tle stanu prawnego nieruchomości.

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie stwierdzano, że z przepisów art. 20, 22 i 24 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne wynika, że ewidencja gruntów jest tylko specjalnie prowadzonym i wywierającym określone skutki prawne zbiorem informacji o gruntach, który pełniąc funkcje informacyjno-techniczne nie rozstrzyga sporów o prawa dotyczące gruntów, ani nie nadaje tych praw. Ewidencja spełnia jedynie funkcje rejestrujące stanów prawnych ustalonych w innym trybie i przez inne organy. Stąd też poprzez żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji nie można dochodzić, ani udowadniać swoich praw właścicielskich, czy uprawnień do władania nieruchomością. Deklaratoryjny charakter wpisów oznacza, że nie kształtuje nowego stanu prawnego, a jedynie potwierdza stan prawny nieruchomości wynikający z dokumentów. W świetle powyższego uznaje się, że przepisy ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne nie dają podstaw do kształtowania stosunków własnościowych i związanymi z tymi stosunkami uprawnień i obowiązków, a organy prowadzące ewidencje nie mogą samodzielnie w oparciu o przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego ustalać i rozstrzygać, komu przysługuje prawo własności do określonej działki ewidencyjnej, a w konsekwencji nie mogą wprowadzić w ewidencji gruntów zmian w oparciu o własne ustalenia z pominięciem wydanych na przestrzeni lat kolejnych dokumentów dotyczących zmian prawnych, które miały miejsce (zob. np.: wyroki NSA z 4 kwietnia 2017 r., sygn. akt I OSK 2260/16, z 5 grudnia 2017 r. sygn. akt I OSK 1117/17 dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń: (https://cbois.nsa.gov.pl).

Z akt sprawy wynika, że ustaleń poczynionych w sprawie wynika, że skarżący kasacyjnie wystąpili do Starosty Myszkowskiego o "dokonanie zmian w rejestrze gruntów" w odniesieniu do działek nr [...] i nr [...] położonych w obrębie ewidencyjnym P. na podstawie aktu notarialnego Repertorium Nr [...] z 13 listopada 1963 r. dołączonego do wniosku". W rejestrze gruntów jako władający działkami nr [...] o pow. 0.1361 ha i nr [...] o pow. 0.1177 ha wpisani są A. P. i Z. P., których wnioskodawcy są spadkobiercami. Ww. aktem notarialnym z 13 listopada 1963 r. A. P. sprzedała A. i Z. - Ewie małż. P.m 1/2 niewydzielonej części opisanej w akcie osady rolnej zapisanej w tabeli likwidacyjnej wsi K. pod Nr. [...]. Powierzchnia całej osady wynosiła 4,6357 ha. W akcie notarialnym nie są wymienione numery i powierzchnie działek ewidencyjnych wchodzące w skład osady. Trafnie z powyższego wywiedziono, że akt ten dotyczy nieruchomości położonej w K., a nie w P.. Zostało to potwierdzone postanowieniem Sądu Rejonowego w M. z 4 lutego 2003 r., sygn. akt [...] w sprawie o zniesienie współwłasności. W uzasadnieniu tego postanowienia Sąd powołał się na opinię biegłego geodety, który stwierdził, że z uwagi na brak map nieruchomości nie można stwierdzić, że ww. akt notarialny dotyczył działek w P.

Przedłożony przez wnioskodawców do wniosku akt notarialny sporządzony został w 1963 r., tj. w dacie sprzed założenia ewidencji dla obszaru gdzie znajdują się przedmiotowe nieruchomości i nie odnosi się wprost do działek ewidencyjnych (nawet sprzed podziału, tj. nr [...] i nr [...] ). Obecnie w operacie ewidencji gruntów i budynków w jednostce rejestrowej G245 figurują działki ewidencyjne nr [...] i nr [...], a jako władający, na zasadach samoistnego posiadania, ujawnieni są Z. i A. P. Dla tych działek nie została założona księga wieczysta. Ww. akt notarialny, który miałby być podstawą wpisu do ewidencji gruntów stanowi o zbyciu "1/2 niewydzielonej części opisanej w akcie osady rolnej".

Trafnie w świetle powyższego w sprawie uznano, że ww. akt notarialny nie może być podstawą wpisu do ewidencji gruntów określonej we wniosku treści.

Zgodnie z art. 20 ust. 2 pkt 1 p.g.k. w ewidencji gruntów i budynków wykazuje się także: 1) właścicieli nieruchomości, a w przypadku: a) nieruchomości Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego - oprócz właścicieli inne podmioty, w których władaniu lub gospodarowaniu, w rozumieniu przepisów o gospodarowaniu nieruchomościami Skarbu Państwa, znajdują się te nieruchomości, b) gruntów, dla których ze względu na brak księgi wieczystej, zbioru dokumentów albo innych dokumentów nie można ustalić ich właścicieli - osoby lub inne podmioty, które władają tymi gruntami na zasadach samoistnego posiadania.

Z przepisu art. 24 ust. 2b p.g.k. wynika, że aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje: 1) w drodze czynności materialno-technicznej na podstawie: a) przepisów prawa, b) wpisów w księgach wieczystych, c) prawomocnych orzeczeń sądu, a w przypadkach dotyczących europejskiego poświadczenia spadkowego - orzeczeń sądu, d) ostatecznych decyzji administracyjnych, e) aktów notarialnych, ea) aktów poświadczenia dziedziczenia oraz europejskich poświadczeń spadkowych, f) zgłoszeń budowy budynku, zawiadomień o zakończeniu budowy budynku oraz zgłoszeń rozbiórki budynku, o których mowa odpowiednio w art. 30, art. 54 oraz art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, oraz zgłoszeń dotyczących zmiany sposobu użytkowania budynku lub jego części, o których mowa w art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, do których właściwy organ nie wniósł sprzeciwu, g) wpisów w innych rejestrach publicznych, h) wniosku zainteresowanego podmiotu ewidencyjnego i wskazanej w tym wniosku dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, jeżeli wnioskowana zmiana obejmuje informacje gromadzone w ewidencji gruntów i budynków dotyczące nieruchomości znajdujących się w wyłącznym władaniu wnioskodawcy albo wnioskodawców; 2) w drodze decyzji administracyjnej - w pozostałych przypadkach.

Przepis § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2016 r., poz. 1034) określa dokumenty będące podstawą wpisu praw do gruntów, budynków i lokali, wymieniając wśród nich w pkt 3 umowy zawarte w formie aktów notarialnych, dotyczące ustanowienia lub przeniesienia praw rzeczowych do nieruchomości, z wyłączeniem umów dotyczących użytkowania wieczystego gruntów i własności lokali. Z treści ww. przepisu wynika, że wpisu do ewidencji gruntów dokonuje się w oparciu o dokumenty wskazane w § 12 ust. 1 rozporządzenia, jednakże warunkiem jest to, aby dokumenty te pozwalały w sposób bezsporny zidentyfikować nieruchomość, której ma dotyczyć wpis.

Z wyżej wymienionych przepisów wynika, że wprawdzie umowa sporządzona w formie aktu notarialnego może stanowić podstawę wpisu zmian w ewidencji gruntów, jednakże warunkiem koniecznym jest, w świetle tego, co powiedziano wyżej, by z umowy tej wprost wynikała treść mająca podlegać wpisowi. Organ prowadzący ewidencję gruntów nie jest bowiem władny w oparciu o przepisy k.p.a. w postępowaniu dotyczącym wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów ustalać i rozstrzygać, komu przysługuje prawo własności do określonej działki ewidencyjnej, a w konsekwencji nie może wprowadzać w ewidencji gruntów zmian na podstawie własnych ustaleń, tak jak tego oczekują skarżący kasacyjnie w niniejszej sprawie. Z przedłożonego do sprawy aktu notarialnego nie wynika podstawa do dokonania wpisu w ewidencji gruntów żądanej treści, co w sposób prawidłowy zostało w sprawie ustalone. Nie można w tej sytuacji skutecznie zarzucić Sądowi pierwszej instancji, że naruszył wskazane w skardze kasacyjnej, wyżej cytowane przepisy prawa materialnego.

Brak było także podstaw do zarzucenia temu Sądowi naruszenia art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 151 p.p.s.a., jak również art. 106 § 5 p.p.s.a. w zw. z art. 233 § 1 k.p.c., skoro organ prowadzący ewidencję gruntów nie może samodzielnie ustalać i rozstrzygać, komu przysługuje prawo własności do określonej działki ewidencyjnej.

Mając powyższe na uwadze Naczelny sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna pozbawiona jest uzasadnionych podstaw. Podlegała ona zatem oddaleniu, co orzeczono na podstawie art. 184 p.p.s.a.