Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 412/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2021-11-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6480
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Prezes Sądu
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 5 ust. 1, art. 5 ust. 2, art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a, art. 16 ust. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 2176
law: Ustawa z dnia  6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świstak Sędziowie Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak (spr.) Sędzia WSA Jan Szuma po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 30 listopada 2021 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Prezesa Sądu z dnia [...] stycznia 2021 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej oddala skargę


UZASADNIENIE

Pismem z dnia [...] września 2020 r. M. K. (zwany dalej także "wnioskodawcą" lub "skarżącym") zwrócił się do Prezesa Sądu Okręgowego w P. (zwanego dalej także "Prezes SO") o udzielenie informacji publicznej w postaci:

1. orzeczeń sądowych wraz z uzasadnieniami w sprawach cywilnych, w których stroną był Skarb Państwa - Dyrektor Aresztu Śledczego w P. - za okres od stycznia 2014 r. do daty wpływu wniosku;

2. sprawozdań z wizytacji sporządzonych przez Wydział Penitencjarny i Nadzoru nad Wykonywaniem Orzeczeń Karnych jednostki penitencjarnej Aresztu Śledczego w P. za okres od stycznia 2014 r. do daty wpływu wniosku.

Pismem z dnia [...] września 2020 r. Prezes SO w P. wezwał wnioskodawcę do wykazania, że udzielenie informacji przetworzonej ma szczególnie istotne znaczenie dla interesu publicznego. Wyjaśniając przyczyny sformułowania powyższego wezwania Prezes wskazał, iż wniosek o udostępnienie informacji publicznej dotyczy informacji prostych, jednakże w bardzo obszernym zakresie, co powoduje, iż suma takich informacji staje się informacją przetworzoną. Wyjaśniono przy tym sposób rejestracji spraw w Sądzie Okręgowym w P., możliwość pozyskania i udostępnienia wnioskowanych orzeczeń i sprawozdań oraz wpływ sytuacji pandemicznej na organizację pracy w sądzie i wpływ powyższych okoliczności na tok prowadzonych postępowań oraz działalność jednostki. Przypominając, że dostęp do informacji publicznej przetworzonej nie ma charakteru nielimitowanego, organ wskazał, że dostęp do takiej informacji jest możliwy po wykazaniu, w jakim zakresie wnioskowane informacje mają szczególnie istotne znaczenie dla interesu publicznego.

W odpowiedzi na powyższe wezwanie, pismem z dnia [...] października 2020 r. M. K. wskazał, że interesu publicznego w udostępnieniu żądanych informacji upatruje w tym, że na podstawie żądanych danych można zapoznać się jak służba więzienna wykonuje swoje zadania. Podniósł także, że udzielone informacje przyczynią się do stworzenia projektu ustawy kodeks karny wykonawczy, umożliwiającego ulepszenie warunków odbywania kary pozbawienia wolności. Jednocześnie wnioskodawca podtrzymał złożony wcześniej wniosek.

Decyzją z dnia [...] listopada 2020 r. ([...]) Prezes SO w P. odmówił M. K. udzielenia informacji publicznej w zawnioskowanym zakresie, działając na podstawie art. 104 i 107 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: "k.p.a.") oraz art. 16 w zw. z art 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tj. Dz.U. z 2020 r., poz. 2176, dalej zwanej także "u.d.i.p."). Organ uznał, że M. K. wnosił o udzielenie informacji publicznej przetworzonej, a na wezwanie wnioskodawca nie wykazał szczególnie istotnego interesu publicznego uzasadniającego udzielenie informacji przetworzonej. Organ stwierdził, że przytoczona przez wnioskodawcę argumentacja, skierowana na wykazanie przesłanki szczególnie istotnego interesu publicznego, stanowi zbytnie uproszczenie i w rzeczywistości udzielenie żądanej informacji nie przyczyni się do usprawnienia funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości oraz służby więziennej. Uznano za tym, że zgromadzenie danych dotyczących wyłącznie Aresztu Śledczego w P. nie stanowi podstawy wyciągania obiektywnych wniosków na temat funkcjonowania jednostek penitencjarnych w Polsce i podjęcia ewentualnych prób zmiany obowiązujących w tym zakresie przepisów prawa. Zauważono, że wnioskodawca nie wskazał, aby posiadał dokumenty dotyczące innych jednostek penitencjarnych funkcjonujących w kraju.

Pismem z dnia [...] grudnia 2020 r. M. K. wniósł odwołanie od powyższej decyzji Prezesa SO w P., zaskarżając ją w całości. Zdaniem skarżącego odmowa udostępnienia wnioskowanych informacji była bezpodstawna, gdyż nie można było uznać, iż żądane informacje stanowią informację przetworzoną. Zdaniem wnioskodawcy, udostępnienie tych danych, pozostających w zasobach Sądu Okręgowego w P., nie wymaga ponadprzeciętnego nakładu czynności, prowadzenia analizy, selekcji dokumentów czy sporządzenia jakiegokolwiek zestawienia. Podniesiono, że niezbędne byłoby jedynie ustalenie sygnatur spraw prowadzonych przeciwko Skarbowi Państwa – Aresztowi Śledczemu w P. w okresie od stycznia 2014 r. do daty wpływu wniosku, wykonania ich kserokopii oraz dokonania ich anonimizacji. Zwrócono uwagę, że organ ma 60 dni na udostępnienie żądanej informacji - 191 spraw i 7 protokołów z ilustracji. Trudno jest zatem uznać, że organ musiałby przedsięwziąć duży nakład czynności, gdyż ma możliwość wskazania sygnatury akt postępowań toczących się w I instancji, a przez to poinformowania wnioskodawcę, że do tego sądu należy się zwrócić o udostępnienie informacji. Poza tym w sprawie chodzi o orzeczenia sądu II i I instancji, gdyż zapewne są to sprawy opiewające na kwoty powyżej [...] zł.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...], Prezes Sądu utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Prezesa Sądu Okręgowego w P. z dnia [...] listopada 2020 r. ([...]), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 16 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.

Prezes Sądu (zwany dalej także "Prezesem SA") uznał, że wnioskowana informacja prawidłowo została zakwalifikowana jako informacja publiczna przetworzona, uwypuklając konieczność spełnienia koniecznej przesłanki warunkującej uzyskanie takiej informacji i jej znaczenie dla dostępu do informacji publicznej. Ponadto, prawidłowo ustalono, że konieczność złożonego operacyjnie wyodrębnienia wnioskowanych informacji uzasadnia stanowisko, że żądana informacja ma charakter przetworzony. Zrealizowanie wniosku wymaga znacznego nakładu środków, a przede wszystkim dodatkowej pracy wielu osób, trudnej do pogodzenia z bieżącymi działaniami tego Sądu. Prezes SA stwierdził także, że Prezes SO prawidłowo ustalił, iż wnioskodawca nie podjął i, jak się wydaje, nie ma wiedzy na temat czynności, jakie należy podjąć w celu wykonania obywatelskiej inicjatywy ustawodawczej. Tym samym wnioskodawca nie wykazał istnienia przesłanki szczególnego znaczenia żądanej informacji dla interesu publicznego.

Wnioskiem z dnia [...] stycznia 2021 r. M. K. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu o zwolnienie z ponoszenia kosztów sądowych w zakresie całkowitym, a także ustanowienie adwokata z urzędu, który sporządziłby skargę na decyzję Prezesa SA w P. z dnia [...] stycznia 2021 r. w sprawie o sygn. akt [...].

Postanowieniem Starszego Referendarza Sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia [...] lutego 2021 r., sygn. akt II SPP/Po [...], zwolniono skarżącego od kosztów sądowych oraz ustanowiono dla skarżącego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w P..

Pismem z dnia [...] kwietnia 2021 r. M. K., zastępowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł skargę na decyzję Prezesa Sądu, zaskarżając ją w całości.

Zaskarżonej decyzji zarzucono:

1. naruszenie przepisów prawa materialnego, w szczególności:

a. art. 3 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 2 ust. 2 u.d.i.p. poprzez odmowę udzielenia informacji publicznej w sytuacji, gdy skarżący był uprawniony do jej uzyskania, zaś wnioskowana informacja nie była informacją przetworzoną;

b. art. 2 ust. 2 u.d.i.p. poprzez nieuzasadnione żądanie od skarżącego wykazania ważnego interesu społecznego w udzieleniu mu dostępu do informacji publicznej w sytuacji, gdy wnioskowania informacja nie stanowi informacji przetworzonej;

c. art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a i lit. c u.d.i.p. poprzez błędne uznanie, że treść orzeczeń sądowych stanowi informację przetworzoną i w konsekwencji odmowę udzielenia informacji publicznej w sytuacji, gdy wniosek skarżącego obejmował żądanie udostępnienia orzeczeń sądowych wraz z uzasadnieniami w sprawach cywilnych, a także sprawozdań z wizytacji sporządzonych przez jednostki organów władzy publicznej - wobec których organ zobowiązany jest do ich udostępnienia i które nie stanowią informacji przetworzonej;

2. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na rozstrzygniecie sprawy:

a. art. 14 ust. 2 u.d.i.p. poprzez brak powiadomienia przez organ wnioskodawcy o sposobie lub formie, w jakiej informacja może być udostępniona niezwłocznie w sytuacji, gdy wnioskodawcy odmówiono udzielenia informacji publicznej w sposób lub w formie określonych we wniosku wobec wskazywanych przez organ trudności technicznych;

b. art. 16 ust 2 pkt 1 i 2 u.d.i.p. poprzez brak rozpoznania odwołania od decyzji w przepisanym ustawowo terminie, a nadto wydanie uzasadnienie decyzji o odmowie udostępnienia informacji z pominięciem danych wskazanych w art. 16 ust. 2 pkt 1 i 2 u.d.i.p.;

c. art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy decyzja organu I instancji była błędna, zaś materiał i okoliczności ustalone w sprawie uzasadniały uchylenie decyzji i orzeczenie co do istoty sprawy.

Wniesiono o uchylenie wydanych w sprawie decyzji, obciążenie organu kosztami postępowania, zasądzenie na rzecz pełnomocnika skarżącego wyznaczonego z urzędu kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu i nieopłaconych choćby w części, a także o rozpoznanie sprawy na rozprawie.

Zdaniem skarżącego wadliwie przyjęto w decyzjach obu instancji, że informacje publiczne, którymi są orzeczenia sądów, a także sprawozdania z wizytacji sporządzonych przez jednostki organów władzy publicznej (w myśl przepisu art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a i lit. c u.d.i.p.), stanowią w tej sprawie informację przetworzoną.

Po pierwsze, zakres materiału, o którego udostępnienie wnosił skarżący do organów, nie stanowi informacji przetworzonej.

Po drugie, zdaniem skarżącego publiczny i powszechny dostęp do wyników i sposobu działania wymiaru sprawiedliwości - w tym także do treści orzeczeń sądów - stanowi jedną z podstawowych zasad demokratycznego państwa prawa i gwarancji ochrony podstawowych praw obywatelskich. Dostęp do informacji dotyczącej działalności wymiaru sprawiedliwości niewątpliwie zawiera się w podstawowej zasadzie prawa do sądu.

Po trzecie, powołując się na art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i Obywatela skarżący wskazał, że treść normy konwencyjnej precyzyjniej niż norma konstytucyjna określa i wskazuje płynące z "prawa do sądu" również prawo do jawności postępowania oraz rozstrzygnięcia - co z kolei implikuje obowiązek organu władzy publicznej (wymiaru sprawiedliwości) do udzielania dostępu do informacji w zakresie jego działalności i orzeczeń. Norma Konwencji wskazuje bowiem, że "postępowanie przed sądem jest jawne, jednak prasa i publiczność mogą być wyłączone z całości lub części rozprawy sądowej ze względów obyczajowych, z uwagi na porządek publiczny lub bezpieczeństwo państwowe w społeczeństwie demokratycznym, gdy wymaga tego dobro małoletnich lub gdy służy to ochronie życia prywatnego stron albo też w okolicznościach szczególnych, w granicach uznanych przez sąd za bezwzględnie konieczne, kiedy jawność mogłaby przynieść szkodę interesom wymiaru sprawiedliwości".

Po czwarte, ograniczenie płynącego z prawa do sądu uprawnienia do uzyskania informacji o postępowaniu oraz o treści rozstrzygnięć może mieć, zdaniem skarżącego, miejsce w ściśle określonych okolicznościach, do których odnosi się ustawa o dostępie do informacji publicznej w art. 3 ust. 1 pkt 1. Okoliczności te są jednak warunkowane nie tyle stricte technicznymi i personalnymi możliwościami organów władzy publicznej, co ochroną konstytucyjnych gwarancji i praw innych osób. Tylko zatem stwierdzenie, że udzielenie informacji publicznej może tym samym naruszać prawa innych osób - prawo do ochrony prywatności, dobra osobiste - prowadzić może do konkluzji, że udzielenie dostępu do informacji publicznej w danym zakresie jest niezasadne.

Po piąte, skarżący nie podzielił stanowiska organów obu instancji, jakoby fakt technicznych trudności i potrzeby zaangażowania w proces udostępnienia akt, w szczególności anonimizację, implikował ich przetworzony charakter. Sama anonimizacja orzeczeń w sprawach cywilnych - jak wynika zresztą z wieloletniej praktyki publikacji orzeczeń przez sądy powszechne wszystkich szczebli w systemach teleinformatycznych - nie stanowi działania o charakterze "przetwarzania" danej informacji. W judykaturze dominuje pogląd, że "prosta" anominizacja dokumentów, a taka miałaby w ocenie skarżącego miejsce w realiach niniejszej sprawy, nie stanowi przetworzenia informacji w rozumieniu przepisów u.d.i.p. Tym samym udostępnienie akt ok. 190 spraw, nie mogłoby wiązać się z koniecznością przeprowadzenia tak dalece zaawansowanych, czasochłonnych i wymagających szczególnego nakładu personalnego prac, ażeby informacje te nabrały przymiotu "przetworzenia". Do stanowiska przeciwnego prowadzi powszechnie przyjęta w wielu sądach powszechnych praktyka publikacji orzeczeń w portalu internetowym, a także sposób dokonywania publikacji orzeczeń bez naruszenia praw innych osób poprzez działanie automatycznego oprogramowania komputerowego (m.in. w systemie komputerowym Sędzia 2).

Zdaniem skarżącego organy obu instancji naruszyły również przepisy postępowania w sposób mający istotne znaczenie dla sprawy. W tym zakresie podniesiono, że w myśl art. 14 ust. 2 u.d.i.p. organ w sytuacji odmowy udzielenia informacji publicznej wobec wystąpienia przeszkody o charakterze jej "przetworzenia", zobowiązany jest do powiadomienia wnioskodawcy o odmiennym sposobie lub formie, w jakiej informacja może być udostępniona - i to niezwłocznie. Dodatkowo, organ naruszył także przepisy art 16 ust. 2 pkt 1 u.d.i.p., poprzez brak rozpoznania odwołania od decyzji w przepisanym ustawowo terminie. Organ I instancji wydał także decyzję - błędnie utrzymaną w mocy przez Prezesa, który pominął niezasadnie także te okoliczności - wbrew przepisowi pkt 2 wskazanego ustępu, który wprost nakłada na organ w sytuacji odmowy udostępnienia informacji obowiązek zawarcia w uzasadnieniu decyzji także imion, nazwisk i funkcji osób, które zajęły stanowisko w toku postępowania o udostępnienie informacji. Wskazane naruszenia przepisów postępowania czynią decyzje wydane przez organy obu instancji tym bardziej arbitralnymi i nieuzasadnionymi. Skarżący w istocie nie został poinformowany, z jakiej przyczyny - poza ogólnikowo wskazanymi "trudnościami technicznymi lub personalnymi", czy też "zbyt wysokim nakładem koniecznej pracy" - odmówiono mu udzielenia dostępu do wnioskowanych informacji.

W dalszej części uzasadnienia, skarżący podniósł, że gdyby uznać, iż żądane informacji stanowiły informację przetworzoną, to skarżący na wezwanie organów wykazał szczególny interes ("istotność") społeczny w uzyskaniu dostępu do informacji. Podjęcie działań legislacyjnych w celu poprawienia sytuacji osadzonych oraz bardziej efektywnej kontroli jurysdykcyjnej nad jednostkami penitencjarnymi bez wątpienia stanowi przesłankę szeroko pojętego, ważnego interesu społecznego.

Jednocześnie z powyższą skargą, pełnomocnik skarżącego pismem z dnia [...] kwietnia 2021 r. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia powyższej skargi, a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia [...] czerwca 2021 r., sygn. akt II SA/Po [...], przewrócił termin do wniesienia tejże skargi.

W odpowiedzi na skargę z dnia [...] maja 2021 r. Prezes Sądu wniósł o oddalenie skargi w całości.

Odnosząc się do twierdzeń skarżącego sformułowanych w uzasadnieniu skargi, Prezes SA zwrócił szczególną uwagę na przywołane prawo do sądu (o którym mowa w art. 45 Konstytucji RP), wskazując, że nie dotyczy sytuacji będącej przedmiotem rozpoznania. Prawo do sądu stanowi podstawowy środek ochrony konstytucyjnych wolności i praw jednostki. Stanowi też wyraz uznania znaczenia sądów dla określania statusu prawnego jednostki we wszelkich sytuacjach, w których może to okazywać się potrzebne. W niniejszej sprawie, jak podniósł Prezes, skarżący nie realizuje prawa do sądu, domagając się udostępnienia orzeczeń z postępowań, w których nie występował w charakterze strony bądź w jakimkolwiek innym. Zdaniem organu, prawo do informacji publicznej, nawet w postaci orzeczeń sądowych, nie stanowi składowej prawa do sądu, nawet w najbardziej liberalnej wykładni tego prawa. Zaznaczono jednocześnie, że przykładowe, acz bardzo liczne orzeczenia z zakresu wszystkich kategorii spraw rozpoznawanych przez sądy powszechne, w tym przez Sąd Apelacyjny w P., znajdują się na ogólnodostępnym, publicznym portalu orzeczeń sądów powszechnych na stronie internetowej https://orzeczenia.ms.gov.pl/. oraz na podobnych portalach wszystkich sądów apelacyjnych w Polsce, w tym Sądu Apelacyjnego w Poznaniu: http://orzeczenia.poznan.sa.gov.pl/. Toteż Prezes Sądu Apelacyjnego w pełni podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

W dalszej kolejności podniesiono, że nie podzielono stanowiska skarżącego, iż Prezes SA opiera rozstrzygnięcie "na domysłach i ocenach stanu wiedzy wnioskodawcy w zakresie niezwiązanym z wnioskiem lub stanowiskiem w sprawie". Podniesiono za tym, że ustawowe ograniczenie prawa do informacji publicznej przetworzonej nakłada na wnioskodawcę obowiązek wykazania faktycznych możliwości wykorzystania żądanych informacji dla realizacji celu publicznego. W niniejszej sprawie skarżący wskazał, że żądane informacje mają służyć stworzeniu projektu ustawy Kodeks karny wykonawczy. Nie wykazał jednak wykonania żadnych chociażby wstępnie przedsięwziętych w tym celu działań. Celem ustawy o dostępie do informacji publicznej nie jest zaspokajanie specyficznych indywidualnych potrzeb pozyskiwania informacji, nawet jeśli są to informacje publiczne.

Zdaniem Prezesa SA, udostępnienie informacji w postaci wyroku sądowego oznacza: odnalezienie danego wyroku w bazie orzeczeń (albo odnalezienie akt w archiwum sądu i wyselekcjonowanie orzeczenia po rozłączeniu danych akt), wydrukowanie (bądź skopiowanie) danego orzeczenia, wykonanie dwukrotnie anonimizacji elektronicznie, ręczne sprawdzenie dokonanej anonimizacji przez sekretarza sądowego, sprawdzenie i zatwierdzenie przez kierownika sekretariatu, przekazanie przewodniczącemu wydziału do wydania właściwego zarządzenia i przygotowanie wysyłki. Całość tych czynności w przypadku realizacji wniosku będącego przedmiotem skargi należałoby wykonać tyle razy, ilu orzeczeń to dotyczy. Ponadto, w obecnej sytuacji pandemicznej praca sądu jest znacznie utrudniona. Wynika to ze zwiększonych i nieprzewidywalnych co do czasu licznych absencji sekretarzy sądowych, a także z wprowadzonych zmian w organizacji pracy, tzn. pracy zdalnej, co wpływa na tempo pracy, stwarzając od chwili rozpoczęcia się pandemii dodatkowy istotny problem w zakresie bieżącego, terminowego i sprawnego realizowania zadań sądu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga podlega oddaleniu.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 137) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325, z późn. zm., zwana dalej także "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem stosując środki określone w ustawie.

W myśl art. 145 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c); 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w k.p.a. lub innych przepisach. W razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę (art. 151 p.p.s.a.).

Z przepisów tych wynika, że sądy administracyjne badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron, oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej.

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie jest zasadna.

Jak wynika z akt sprawy skarżący wnioskiem z dnia [...] września 2020 r. zwrócił się do Prezesa Sądu Okręgowego w P. o udostępnienie informacji publicznej w postaci orzeczeń sądowych wraz z uzasadnieniami w sprawach cywilnych, w których stroną był Skarb Państwa - Dyrektor Aresztu Śledczego w P. za okres od stycznia 2014 r. do daty wpływu wniosku, a także sprawozdań z wizytacji sporządzonych przez Wydział Penitencjarny i Nadzoru nad Wykonywaniem Orzeczeń Karnych jednostki penitencjarnej Aresztu Śledczego w P. za okres od stycznia 2014 r. do daty wpływu wniosku.

W rozpoznawanej sprawie organy administracji uznały, że żądana przez skarżącego informacja publiczna jest informacją przetworzoną, zaś skarżący nie wykazał, że za jej udostępnieniem przemawia szczególny interes publiczny.

Nie zgadzając się z powyższym stanowiskiem organów administracji, skarżący w skardze wywodził, że żądana przez niego informacja publiczna jest informacją prostą i nieprawidłowe było wezwanie go do wykazania szczególnego interesu prawnego.

Istotą sporu w rozpatrywanej sprawie jest zatem to, czy żądana przez skarżącego informacja publiczna jest informacją prostą czy też przetworzoną i czy zasadne było wzywanie skarżącego do wykazania szczególnego interesu prawnego.

Podstawę prawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 2176, z późn. zm., zwana dalej także "u.d.i.p.") oraz ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2021, poz. 256, z późn. zm, dalej zwany także "k.p.a.").

W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Przykładowy katalog informacji publicznych podlegających udostępnieniu wymienia przepis art. 6 ust. 1 u.d.i.p.

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się, że definicja pojęcia "informacji publicznej", wynikająca z art. 1 ust. 1 w związku z art. 6 u.d.i.p., ma szeroki zakres przedmiotowy i obejmuje każdą wiadomość wytworzoną przez szeroko rozumiane władze publiczne i osoby pełniące funkcje publiczne lub odnoszącą się do władz publicznych, a także wytworzoną lub odnoszącą się do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem publicznym. Katalog informacji wymienionych w art. 6 u.d.i.p. ma otwarty charakter i wymienia jedynie przykładowe kategorie danych, które stanowią informację publiczną (por. wyrok NSA z 4 lutego 2016 r., I OSK 2223/14). W u.d.i.p. nie określono zamkniętego katalogu informacji publicznej, ponieważ ustawodawca chciał, aby społeczeństwo posiadało instrument do jak najszerszej kontroli instytucji publicznych. Taki instrument, aby był sprawny, powinien obejmować jak największą liczbę stanów faktycznych. Liczba ta nie może być ograniczona, ponieważ dynamiczny charakter stosunków społeczno-gospodarczych rodzi nowe sytuacje, w których pojawia się aktywność podmiotów publicznych. Ta aktywność w państwie demokratycznym powinna być poddana kontroli społecznej za pośrednictwem narzędzia, jakim jest prawo dostępu do informacji publicznej. Dlatego też uznaje się, że w demokratycznym państwie prawa jak najszerszy katalog informacji musi być przedmiotem kontroli społecznej (por. wyrok NSA z 30 września 2015 r., I OSK 2093/14).

Odnosząc powyższe do przedmiotowej sprawy, Sąd wskazuje, że żądane przez skarżącego informacje stanowią expressis verbis informację publiczną w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a) u.d.i.p. Zgodnie z treścią tego przepisu udostępnieniu podlega informacja publiczna, w tym o danych publicznych w tym treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności treść orzeczeń sądów powszechnych, Sądu Najwyższego, sądów administracyjnych, sądów wojskowych, Trybunału Konstytucyjnego i Trybunału Stanu. Tak samo sprawozdania z lustracji (wizytacji) aresztu śledczego, czy też zakładu karnego, mają charakter dokumentu urzędowego, sporządzonego przez funkcjonariusza publicznego jakim jest sędzia penitencjarny w ramach powierzonych mu zadań i celów publicznych określonych w Kodeksie karnym wykonawczy. Czynności te są wykonywane w ramach tzw. nadzoru sprawowanego nad działalnością państwa w zakresie wykonywania kary pozbawienia wolności oraz tymczasowego aresztowania. Sprawozdania z takich czynności są więc sprawozdaniami dotyczącymi legalności i prawidłowości stosowania przez organy władzy publicznej przymusu państwowego, tj. kary pozbawienia wolności oraz środka zapobiegawczego w postaci tymczasowego aresztowania, które w świetle przepisów u.d.i.p. należy kwalifikować jako dokumenty urzędowe dotyczące przebiegu i efektów kontroli oraz wystąpienia, stanowiska, wnioski i opinie podmiotów ją przeprowadzających z art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a u.d.i.p. Taka kwalifikacja wyników lustracji zakładów karnych i aresztów śledczych jest jednolicie przyjmowana w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (zob. wyrok NSA z dnia 6 września 2016 r., sygn. akt I OSK 293/15; wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 13 maja 2015 r., sygn. akt II SAB/Bd 27/15; wyrok WSA w Łodzi z dnia 12 czerwca 2019 r., sygn. akt II SA/Łd 17/19; wyrok WSA w Opolu z dnia 18 grudnia 2018 r., sygn. akt II SAB/Op 122/18).

Podmiotami zobowiązanymi do udostępnienia informacji, według art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, a w szczególności organy władzy publicznej. Uznać zatem należy, że Prezes Sądu Okręgowego w P. jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej. Na podstawie art. 173 Konstytucji RP sądom przyznano przymiot władzy publicznej. Stosownie zaś do treści art. 21 § 1 pkt 2 ustawy z 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 365 ze zm.), organem sądu okręgowego jest prezes tego sądu.

Przechodząc do kwestii kluczowej dla zawisłego przez Sądem sporu co do tego, czy prawidłowo organy obu instancji uznały, że żądane przez skarżącego informacje należało uznać za informację przetworzoną, wskazać należy, że zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienia do uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej, w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego.

Pojęcie "informacji publicznej przetworzonej" nie zostało zdefiniowane przez ustawodawcę w przepisach u.d.i.p. Niemniej jednak w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wypracowanym na tle rozważanego unormowania podkreśla się, że kryterium "przetworzenia" sprowadza się zasadniczo do dwóch grup stanów faktycznych. Jedno rozumienie przetworzenia uwzględnia aspekt jakościowy zmian wprowadzanych w odniesieniu do informacji prostych, drugie zwraca uwagę na aspekt techniczny i ilościowy, traktując przetworzenie informacji prostych w kategoriach czynności, jakim muszą zostać poddane, aby uzyskać dane podlegające udostępnieniu. Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniach wyroków z [...] września 2020 r., sygn. akt I OSK [...] i z [...] września 2020 r., sygn. akt I OSK [...], oba te rozumienia "przetwarzania" informacji prostych nie stoją w sprzeczności z potocznymi intuicjami językowymi, nie wprowadzają zatem jakiegoś sztucznego rozumienia informacji przetworzonej. Nie stanowią też rozumień wzajemnie konkurencyjnych i wykluczających się, ale uzupełniają się, tworząc dwa kryteria uznawania informacji publicznej za informację przetworzoną. W pierwszym rozumieniu informacja przetworzona to informacja jakościowo nowa, nieistniejąca dotychczas w ostatecznej treści i postaci, jej wytworzenie wymaga podjęcia przez podmiot zobowiązany określonych czynności analitycznych, porządkujących w odniesieniu do posiadanego zbioru danych. Przetworzeniem jest zebranie, często na podstawie różnych kryteriów, informacji prostych i ich następne zanalizowanie, zredagowanie, opracowanie w postaci nowego dokumentu i nowej informacji o treści, która do tej pory w takiej postaci nie istniała. Drugie rozumienie informacji przetworzonej dotyczy przypadków, gdy żądanie udostępnienia istniejącej informacji publicznej ma taki zakres i rozmiar, że wymaga od podmiotu zobowiązanego podjęcia działań poza zakresem jego rutynowych czynności, a nakierowanych na przygotowanie żądanej informacji i nadanie jej formy umożliwiającej udostępnienie, albowiem proste udostępnienie w formie posiadanej przez podmiot zobowiązany nie jest możliwe. W tym drugim rozumieniu suma informacji prostych, w zależności od wiążącej się z ich wyselekcjonowaniem i przygotowaniem nakładem koniecznej pracy i środków, może być traktowana jako informacja przetworzona (por. wyroki NSA z: dnia 09 sierpnia 2011 r., sygn. akt I OSK 977/11; 05 marca 2015 r., sygn. akt I OSK 863/14; 04 sierpnia 2015 r., sygn. akt I OSK 1645/14; 19 grudnia 2017 r., sygn. akt I OSK 1362/17; 18 grudnia 2019 r., sygn. akt I OSK 1056/18; 18 maja 2020 r., sygn. akt I OSK 4369/18; 22 listopada 2018 r., sygn. akt I OSK 2622/16 i I OSK 2587/16, 18 kwietnia 2018 r., sygn. akt I OSK 2336/17; 19 grudnia 2017 r., sygn. akt I OSK 1362/17). Tym samym również suma informacji prostych, w zależności od wiążącej się z ich pozyskaniem wielkości nakładów, jakie musi ponieść organ, czasochłonności i liczby zaangażowanych pracowników, może być traktowana jako informacja przetworzona (por. wyrok NSA z 17 września 2020 r., sygn. akt I OSK 242/20).

Stosując powyżej wyartykułowane rozumienie pojęcia informacji przetworzonej w rozpoznawanej sprawy, Sąd stwierdza, że organy poprawnie uznały, że żądana przez skarżącego informacja ma charakter informacji publicznej przetworzonej, a nie prostej. Uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej decyzji organu I instancji są w tym zakresie w pełni przekonywujące.

Prezes Sądu Okręgowego w P. w motywach decyzji odmawiającej udostępnienia informacji publicznej wyjaśnił, że nie ma możliwości jej prostego uzyskania z systemu komputerowego Sędzia2. Wskazał nadto, że kategorie rejestracji spraw są na tyle ogólne, że nie pozwalają na wyodrębnienie tych, o które wniósł wnioskodawca. System Sędzia2 nie zawiera całości dokumentów znajdujących się w aktach poszczególnych spraw. Wobec powyższego, rozpoznając wniosek skarżącego o udostępnienie informacji publicznej, należałoby dokonać analizy 191 spraw dot. Aresztu Śledczego w P., w celu wyodrębnienia tych, które spełniają wymogi zapytania skarżącego oraz przeprowadzenia analizy ponad 7 protokołów z lustracji, z których każdy liczy po kilkadziesiąt stron. Dodano przy tym, że większość z przywołanych 191 spraw została oddana już do archiwum zakładowego i organ I instancji musiałby oddelegować kilku pracowników w celu ich przejrzenia, co doprowadziłoby do paraliżu wydziału penitencjarnego. Dodatkowo organ II instancji, odnosząc się do zarzutów skargi, w odpowiedzi na skargę uwypuklił złożoność czynności koniecznych do przedsięwzięcia w celu udostępnienia informacji w postaci wyroku sądowego – od odnalezienia wyroku w bazie orzeczeń albo odnalezienia akt w archiwum sądu i wyselekcjonowania orzeczenia po rozłączeniu danych akt, wydrukowanie bądź skopiowanie danego orzeczenia, po wykonanie dwukrotnie anonimizacji elektronicznie, ręczne sprawdzenie dokonanej anonimizacji przez sekretarza sądowego, sprawdzenie i zatwierdzenie przez kierownika sekretariatu, aż do przekazania przewodniczącemu wydziału do wydania właściwego zarządzenia i przygotowania wysyłki i rzeczywistego jej wysłania. Podkreślono, że całość tych czynności w przypadku realizacji wniosku skarżącego należałoby wykonać tyle razy, ile orzeczeń to dotyczy.

Uznać zatem należy, że realizacja wniosku skarżącego wymagałaby wydobycia informacji cząstkowych z posiadanych przez organ zbiorów dokumentów, a informacja musiałaby zostać przygotowana specjalnie dla wnioskodawcy. Przygotowanie i udostępnienie informacji wymagałoby podjęcia niewątpliwie dodatkowych czynności, dokonania analiz, selekcji i zaangażowania dodatkowych, nadzwyczajnych sił, środków i osób, co będzie wymagało ponadprzeciętnego zaangażowania ze strony Sądu Okręgowego w P.. Wytworzenie informacji według wskazań wnioskodawcy (skarżącego) to nie tylko przejrzenie akt, skserowanie i anonimizacja wyroków sądowych i ich uzasadnień. Realizacja wniosku niewątpliwie wymagałaby zgromadzenia akt sądowych z ponad 6 lat, ich przejrzenia i analizy celem odnalezienia spraw, które spełniałyby kryteria wskazane we wniosku o udostępnienie informacji publicznej, jak również ustalenia, które z akt znajdują się nadal w Sądzie Okręgowym w P.. Część akt, jak wskazały organy, została przekazana do archiwum, a część do innych sądów w związku z czynnościami procesowymi w tych sprawach, co mogłoby implikować konieczność zażądania przez Sąd Okręgowy w P. przesłania akt tych spraw i mogłoby okazać się utrudnione albo wręcz nieskuteczne.

Następnie należałoby dokonać ich selekcji i oceny, czy nie zachodzą podstawy do ograniczenia prawa do informacji publicznej, o których mowa w art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p. W celu realizacji wniosku należałoby wreszcie sporządzić kserokopie wyselekcjonowanych wyroków i uzasadnień oraz dokonać ich anonimizacji. Dodać w tym miejscu trzeba, że specyfika procesów i orzeczeń sądowych wraz z uzasadnieniami jest tego rodzaju, że częstokroć zawierają one nie tylko dane stron postępowań, lecz również innych osób. Anonimizacja w tego rodzaju przypadkach nie ogranicza się wyłącznie do wyeliminowania z dokumentacji imion i nazwisk, lecz wiąże się również z koniecznością usunięcia określonych fragmentów uzasadnień, tj. takich ich części, które umożliwiałyby identyfikację poszczególnych osób, a to z kolei wymaga przeprowadzenia czynności analitycznych i intelektualnych (por. wyrok NSA z 2 marca 2018 r., I OSK 1991/17). Anonimizacja musiałaby skutkować modyfikacją treści uzasadnień w stopniu znacznym, a taka ingerencja w treść uzasadnienia orzeczenia sądowego, przekraczająca typową anonimizację, wymaga zwiększonego nakładu czasowego i znacznej ostrożności, by nie pozbawić dokumentu kompletności i zachować logikę rozumowania sądu. Taki właśnie skutek mogłoby wywołać uwzględnienie wniosku, wymagający do jego uwzględnienia kilkudniowego zaangażowania oddelegowanego specjalnie w tym celu pracownika organu zobowiązanego, co z oczywistych względów czyniłoby niemożliwym podejmowanie przez niego zwykłych czynności służbowych, zakłócając tym samym prawidłowe działanie tego sądu (poz. wyrok NSA z 19 kwietnia 2016 r., I OSK 2867/14).

W ocenie Sądu, powyższe wskazuje, że udzielenie żądanych informacji wymaga dokonania wielu czasochłonnych czynności i znacznego zaangażowania, także intelektualnego, pracowników Sądu Okręgowego w P.. Udostępnienie wnioskowanych informacji wymagałoby niewątpliwie wytworzenia jakościowo nowej informacji. Pomimo tego, że jej źródłem są materiały, które powinny znajdować się w posiadaniu podmiotu obowiązanego i może ona stanowić sumę informacji prostych, to jednak w tym wypadku sposób jej wytworzenia, w następstwie kwerendy i selekcji bardzo wielu akt spraw sądowych z ponad 6 lat, a także analizy dokumentów potrzebnych do jej udzielenia, pozwala zgodzić się z organami obu instancji, że żądana informacja publiczna stanowi informację przetworzoną. Ponadto należy zwrócić uwagę, że zakres czynności koniecznych do wykonania w celu realizacji wniosku skarżącego, który niewątpliwie wiąże się z ponadnormatywną pracą osób wykonujących obwiązki służbowe, nie może być uznany za proste czynności kancelaryjno-biurowe o charakterze technicznym, które nie wymagają wysiłku intelektualnego. Powyższa selekcja i analiza dokumentów źródłowych nie stanowi zwykłych czynności podmiotu obowiązanego do udzielenia informacji publicznej. Wytworzenie owej informacji wymagałoby podjęcia działań organizacyjnych i angażowania środków osobowych, które zakłóciłyby normalny tok działania Sądu i utrudniły wykonywanie przypisanych mu zadań. Również z powyższego względu wnioskowaną informację, pomimo że może składać się z wielu informacji prostych będących w posiadaniu organu, należy uznać za informację przetworzoną w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.

W tym stanie rzeczy udostępnienie żądanej informacji publicznej przetworzonej wymagało wykazania przez skarżącego przesłanki szczególnej istotności dla interesu publicznego, o co został prawidłowo wezwany przez organ I instancji.

Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia

[...] czerwca 2020 r., sygn. akt I OSK [...], proces przetworzenia informacji publicznej w celu jej udostępnienia musi znajdować uzasadnienie w tej szczególnej przesłance. Przepis art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., będący podstawą do uzyskania informacji publicznej przetworzonej, w istocie ogranicza do niej dostęp. Nie chodzi przy tym o to, by udzielenie informacji publicznej było jedynie "istotne" dla interesu publicznego, lecz ma być dla tegoż interesu publicznego "szczególnie istotne". Pojęcie interesu publicznego jest pojęciem szerokim i nieostrym, nie ulega jednak wątpliwości, że obejmuje ono interes ogółu (określonej wspólnoty), a nie jedynie interesy indywidualne. Każde działanie w interesie ogółu jako określonej wspólnoty publicznoprawnej jest zatem działaniem w interesie publicznym, a wobec tego działanie "szczególnie istotne" musi charakteryzować się podwójnie dodatkową kwalifikacją z punktu widzenia interesu ogółu. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazywano już na tle analizy unormowań u.d.i.p., że interes publiczny odnosi się w swej istocie do spraw związanych z funkcjonowaniem Państwa oraz innych ciał publicznych jako prawnej całości, zwłaszcza, jeżeli związane jest ono z gospodarowaniem mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa, a z brzmienia art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy wynika, że nie wystarczy, aby uzyskanie informacji przetworzonej było istotne dla interesu publicznego, lecz ma być szczególnie istotne, co stanowi dodatkowy kwalifikator, przy ocenie, czy dany wnioskodawca ma prawo do jej uzyskania (por. wyrok NSA z dnia 27 stycznia 2011 r., sygn. akt I OSK 1870/10). Działanie wnioskodawcy nie tylko w interesie indywidualnym, lecz także w interesie "ponadindywidualnym" nie jest samoistnie wystarczające dla przyjęcia "szczególnej istotności dla interesu publicznego" takiego działania. Należy przyjąć, że zasadniczo prawo do uzyskania informacji publicznej przetworzonej ma jedynie taki wnioskodawca, który jest w stanie wykazać w chwili składania wniosku swoje możliwości wykorzystania dla dobra ogółu informacji publicznej, której przygotowania się domaga, tj. uczynienia z niej użytku dla dobra ogółu w taki sposób, który będzie przeważał nad szeroko rozumianymi kosztami wytworzenia informacji przetworzonej. Innymi słowy, korzyści z upublicznienia tej informacji muszą być większe niż konsekwencje zaabsorbowania środków osobowych, rzeczowych i czasowych organu na jej przetworzenie. Nie chodzi tu jednak o udowodnienie takich możliwości, lecz co najmniej o ich przekonujące uprawdopodobnienie. O szczególnie istotnym charakterze interesu decydują czynniki natury podmiotowej i funkcjonalnej (por. A. Jakubowski, Prowadzenie badań naukowych jako podstawa żądania udzielenia informacji publicznej, "Kwartalnik Prawa Publicznego" 2012, nr 2, s. 153–154). Zatem poza funkcją odpowiedzi na wniosek o informację przetworzoną, należy uwzględnić właściwości podmiotu o nią występującego. W doktrynie wyrażony został pogląd, że charakter lub pozycja podmiotu żądającego udzielenia informacji publicznej, a zwłaszcza realna możliwość wykorzystania uzyskanej informacji mają wpływ na ocenę istnienia szczególnego interesu publicznego uzasadniającego uwzględnienie wniosku. Przykładem takiego podmiotu może być poseł zasiadający w komisji ustawodawczej Sejmu, radny w jednostce samorządu terytorialnego lub też minister nadzorujący działalność podległego mu resortu. Osoby te w swoim codziennym działaniu mają rzeczywistą możliwość wykorzystywania uzyskanych informacji publicznych w celu usprawnienia funkcjonowania odpowiednich organów (por. wyroki NSA: z dnia 27 stycznia 2011 r., sygn. akt I OSK 1870/10; z dnia 17 maja 2012 r., sygn. akt I OSK 416/12). Do kategorii podmiotów mających możliwość efektywnego wykorzystania informacji przetworzonej w celu realizacji szczególnego interesu publicznego zaliczyć można także jednostki sfery nauki: szkoły wyższe, Polską Akademię Nauk, państwowe instytuty badawcze, a nawet grupy badawcze czy pojedynczych naukowców – jeżeli dana informacja wiąże się ściśle z przedmiotem ich badań naukowych wspieranych przez sferę publiczną, np. grantem. Wskazane wyżej przykłady podmiotów spełniających przesłankę uzyskania dostępu do informacji publicznej przetworzonej nie oznaczają oczywiście automatycznego wyeliminowania z tego katalogu innych podmiotów, które nie pełnią wymienionych wyżej funkcji. Byłby to wniosek zbyt daleko idący, a takie rozumienie art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. bezzasadnie ograniczałoby obywatelskie prawo do uzyskania informacji publicznej, o którym mowa zarówno w art. 61 Konstytucji RP, jak i w u.d.i.p. (por. wyrok NSA z dnia 9 listopada 2011 r., sygn. akt I OSK 1365/11). Inne podmioty również mogą być w stanie wykazać swoje możliwości wykorzystania przetworzonej informacji publicznej w sposób przynoszący ogółowi korzyści przeważające nad kosztami publicznymi wytworzenia tej informacji.

W rozpoznawanej sprawie organy obu instancji trafnie uznały, że skarżący, pomimo wezwania ze strony organu pierwszej instancji, nie wykazał, ażeby udostępnienie żądanej informacji publicznej było szczególnie istotne dla interesu publicznego. Na istnienie po stronie skarżącego szczególnie istotnego interesu publicznego nie wskazuje ani treść jego wniosku, ani odpowiedzi na wezwanie do jego wykazania. Sąd uznał przy tym, że nie może stanowić szczególnie istotnego interesu publicznego jedynie chęć zapoznania się przez skarżącego z oceną organów władzy publicznej jak służba więzienna wykonuje swoje zadania, gdyż to uzasadnienie uwidacznia indywidualny interes skrzącego, a nie interes publiczny. Zdaniem Sądu, również gołosłowna jest druga podniesiona przez skarżącego motywacja w żądaniu informacji publicznej w okolicznościach niniejszej sprawie, gdyż wnioskodawca (skarżący) nie ma realnego wpływu na tworzenie projektu ustawy kodeks karny wykonawczy, umożliwiający ulepszenie warunków odbywania kary pozbawienia wolności. Toteż zdaniem Sądu, organy obu instancji prawidłowo oceniły, że wniosek skarżącego nie służy jakiemukolwiek dobru publicznemu.

Sąd pragnie podkreślić w kontekście niniejszej sprawy, że regulacja zawarta w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. ma przeciwdziałać zalewowi wniosków, zmierzających do uzyskania informacji przetworzonej dla realizacji celów osobistych lub komercyjnych oraz zapobiegać sytuacjom, w których działania organu skupione są nie na funkcjonowaniu w ramach przypisanych mu kompetencji, lecz na udzieleniu informacji publicznej (por. wyrok NSA z 18 czerwca 2020 r., I OSK 2306/19). Zasadniczo prawo do uzyskania informacji publicznej przetworzonej ma jedynie taki wnioskodawca, który jest w stanie wykazać w chwili składania wniosku swoje indywidualne, realne i konkretne możliwości wykorzystania dla dobra ogółu informacji publicznej, której przygotowania się domaga, tj. uczynienia z niej użytku dla dobra ogółu w taki sposób, który nie jest dostępny dla każdego posiadacza informacji publicznej (por. wyrok NSA z 3 lutego 2017 r., I OSK 1068/15). Ta sytuacja nie miała miejsca w rozpoznawanej sprawie.

Odnosząc się do zarzutów skargi opartych na Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i Obywatela, w szczególności art. 6 tej Konwencji regulującego prawa do sądu, Sąd uznał, że są one chybione. Wskazać należy, że czym innym jest przysługujące indywidualnie skarżącemu prawo uzyskania ochrony prawnej przed sądami, które nota bene skarżący w pełni realizuje w toku niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego, a czym innym jest kierowanie do sądów pytań o udzielenie informacji publicznej w sprawach, w których wnioskodawcy nie brał udziału. W ocenie Sądu, prawidłowo wskazał Prezes SA w P., że prawo do informacji publicznej w postaci orzeczeń sądowych nie stanowi części składowej prawa do sądu. Dodać należy, że aksjologicznie i logicznie błędne jest wywodzenie z prawa do sądu stypizowanego w art. 6 Konwencji uprawnienia skarżącego do żądania dostępu do informacji publicznej w postaci treści wyroków sądowych i wyników postępowań lustracyjnych, powołując się na realizowanie w ten sposób zasady jawności postępowania sądowego. Argumentacja ta jest niepoprawna, sztuczna i wprowadzająca w błąd. Takie ukształtowanie argumentacji zarzutu skargi łączy się, zdaniem Sądu, z niezrozumieniem lub niepoprawnym rozumieniem prawa do sądu wynikającego z regulacji konwencyjnej, czy także konstytucyjnej.

Sąd wskazuje za tym, że skarżący w pełni korzysta z przysługującego mu prawa do sądu w toku przedmiotowego postępowania sądowoadministracyjnego. Sąd zauważa przy tym, że w niniejszej sprawie skarżącemu przyznano prawo pomocy w zakresie całkowitym. Postanowieniem Starszego Referendarza Sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia [...] lutego 2021 r., sygn. akt II SPP/Po [...], zwolniono skarżącego od kosztów sądowych oraz ustanowiono dla skarżącego adwokata, którego wyznaczyła Okręgowa Rada Adwokacka w P.. Od dnia [...] marca 2021 r. w sprawie działa w imieniu skarżącego pełnomocnik profesjonalny – adwokat. Wniosek pełnomocnika skarżącego z dnia [...] kwietnia 2021 r. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu został rozpoznany przez tutejszy Sąd pozytywnie, gdyż postanowieniem z dnia [...] czerwca 2021 r., sygn. akt II SA/Po [...], Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu przewrócił termin do wniesienia skargi. Skarga, którą skarżący realizuje przysługujące mu prawo do sądu – weryfikacji przez Sąd zgodności z prawem zaskarżonych decyzji administracyjnych – podlegała zatem rozpoznaniu merytorycznemu, którego wynikiem jest wyrok tutejszego Sądu z dnia [...] listopada 2021 r. Działając w imieniu skarżącego pełnomocnik wniósł przy tym o sformułowanie uzasadnienia dla powyższego wyroku, co Sąd uczynił. Sąd zatem uznał na podstawie powyższej argumentacji, że zarzut naruszenia przepisów u.d.i.p. w świetle regulacji konwencyjnej - prawa do sądu – jest chybiony.

Nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut naruszenia przez Prezesa SO w P. art. 14 ust. 2 u.d.i.p., bowiem z uwagi na treść i zakres wniosku skarżącego z dnia [...] września 2020 r. zbędnym było powiadomienie wnioskodawcy o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem oraz jednocześnie wskazanie, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie.

Podsumowując, Sąd stwierdził, że wydane w sprawie decyzje odpowiadają prawu i brak jest podstaw do usunięcia ich z obrotu prawnego. Zasadnie Prezes Sądu Okręgowego w P., kierując się treścią art. 3 ust. 1 pkt 1 i art. 16 ust. 1 u.d.i.p., odmówił skarżącemu udostępnienia żądanej informacji publicznej przetworzonej, a Prezes Sądu słusznie utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W motywach wydanych decyzji organy obu instancji jasno i rzeczowo wyjaśniły przesłanki natury faktycznej i prawnej uzasadniające odmowę udostępnienia żądanej informacji publicznej.

Z tych wszystkich względów Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi.

Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym, na który sprawa została skierowana zgodnie z art. 119 pkt 2 p.p.s.a. Wniosek o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym został złożony przez Prezesa SA w odpowiedzi na skargę, która w dniu 2 czerwca została doręczona pełnomocnikowi skarżącego (k. 50 akt sąd.), który w terminie określonym w ww. przepisie nie zażądał rozprawy.