Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 3048/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-07-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6072 Scalenie oraz podział nieruchomości
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 93 ust. 2a
journal: Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Magdalena Durzyńska, sędzia WSA Anna Falkiewicz – Kluj, sędzia WSA Monika Sawa (spr.), Protokolant referent Agnieszka Stefańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lipca 2022 r. sprawy ze skargi P. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2021 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] października 2021 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (SKO/organ) po rozpatrzeniu odwołania P. W. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta m.st. Warszawy nr [...] z dnia [...].06.2021 r. uchylającą ostateczną decyzję Prezydenta m.st. Warszawy nr [...] z dnia [...] marca 2018 r.

Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Prezydent m.st. Warszawy decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2021 r. uchylił ostateczną decyzję Prezydenta m.st. Warszawy nr [...] z dnia [...].03.2018 r. Od powyższej decyzji odwołanie złożył, w terminie ustawowym, P. W..

SKO wskazało, że zgodnie z art. 162 § 2 k.p.a. organ administracji publicznej, który wydał decyzję w pierwszej instancji, uchyli decyzję, jeżeli została ona wydana z zastrzeżeniem dopełnienia określonych czynności, a strona nie dopełniła tych czynności w wyznaczonym terminie Organ odwołał się do wyroku WSA w Gliwicach z dnia 3 października 2013 r. sygn. II SA/Gl 510/13, w którym wskazano, że w doktrynie i orzecznictwie wskazuje się, że przepis art. 93 ust. 2a GospNierU. ogranicza dopuszczalność dokonywania ewidencyjnych podziałów nieruchomości rolnych i leśnych, lecz ograniczenie to nie dotyczy wydania decyzji o zatwierdzeniu podziału nieruchomości, tylko polega na ograniczeniu zbywania wydzielanych działek rolnych i leśnych o powierzchni mniejszej niż 0,3000 ha do przypadków wskazanych w tym przepisie. W związku z tym na skutek wprowadzonego ograniczenia może być wydana decyzja o zatwierdzeniu podziału i dokonany ewidencyjny podział nieruchomości, ale powstałe w wyniku podziału działki o powierzchni mniejszej niż 0,3000 ha mogą zostać zbyte tylko na rzecz właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości sąsiedniej. Zatem dziatki takie nie mogą stać się odrębnymi nieruchomościami, co zapobiegać ma zbytniemu rozdrabnianiu nieruchomości (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 25 kwietnia 2008 r., I SA/WA 62/08, oraz E. Bończak-Kucharczyk, Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz). W przypadku wydania decyzji opartej na art. 93 ust. 2a GospNierU do obowiązków notariusza należy zatem ustalenie dopuszczalności sporządzenia aktu umowy zbycia działki rolnej lub leśnej o powierzchni mniejszej niż 0,3000 ha poprzez uzyskanie od stron zamierzających zawrzeć umowę zbycia nieruchomości oświadczenia o tym, kiedy działka ta została wydzielona i na jaki cel wydzielenie nastąpiło. Strony nie muszą do sporządzenia aktu umowy zbycia takiej działki przedstawiać decyzji o zatwierdzeniu podziału nieruchomości (bo wystarczającym dokumentem stwierdzającym istnienie wyodrębnionej ewidencyjnie działki gruntu jest wypis z ewidencji gruntów i budynków, w której uwzględnia się wynik dokonanego wydzielenia działki). Bez wątpienia analizowany przepis zawiera natomiast nakaz zamieszczenia w decyzji zatwierdzającej tego rodzaju podział nieruchomości rolnej bądź leśnej klauzuli dodatkowej zlecającej przeniesie praw do takiej nowo wydzielonej działki na właściciela bądź użytkownika wieczystego sąsiedniej nieruchomości. Z regulacji tej nie można zatem wyprowadzić wniosku, że z bezskutecznym upływem tego terminu decyzja taka wygasa. W doktrynie zwraca się uwagę, że w odróżnieniu od "instytucji zlecenia, która jest bardzo rozpowszechniona w prawie administracyjnym (...) instytucja warunku mimo, iż termin lub pojęcia bliskoznaczne są używane bardzo często przez ustawodawcę występuje w prawie administracyjnym w ograniczonym zakresie" (Por. T. Woś, Termin, warunek i zlecenie w prawie administracyjnym. Państwo i Prawo, Nr 6/1994 s. 29). W tym stanie rzeczy stwierdzić trzeba, że w sprawie winien był znaleźć zastosowanie przepis art. 162 § 2 KPA zezwalający organowi I instancji na uchylenie jego ostatecznej decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości. Organ wskazał, że w przedmiotowej sprawie organ I instancji decyzją z dnia 21 marca 2018 r. zatwierdził podział nieruchomości pod warunkiem, na podstawie art. 93 ust. 2a GospNierU, przeniesienia praw własności działki nr [...] na rzecz właściciela działki [...] w ciągu 6 miesięcy. Organ podał, że jak wynika z księgi wieczystej [...] do takiego przeniesienia nie doszło, albowiem działka nr [...] nadal stanowi własność skarżącego. Wystąpiła zatem, w ocenie SKO, przesłanka do zastosowania art. 162 §2k.p.a. W związku z powyższym organ nie stwierdził naruszenia prawa materialnego ani proceduralnego uzasadniającego uchylenie zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów odwołania dotyczących prawidłowości decyzji ostatecznej w szczególności prawidłowości nałożonego warunku organ wskazał, że w toku postępowania w przedmiocie wygaśnięcia bądź uchylenia decyzji ostatecznej organ nie poddaje merytorycznej weryfikacji wydanej wcześniej decyzji, lecz ogranicza się do oceny czy w sprawie wystąpiły przesłanki z art. 162 k.p.a. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 marca 2021 r. sygn. akt II OSK 2549/20). Stąd też nie mogą odnieść skutku podniesione zarzuty dotyczące wadliwości decyzji z 2018 r. oraz wykładni art. 93 ust. 2a GospNierU. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 156 par. 1 pkt 5 k.p.a. organ wskazał, że przytoczone przez skarżącego argumenty dotyczą niemożliwości zbycia działki, zatem odnoszą się one do możliwości realizacji decyzji z 2018 r. Nie wpływają one jednak na kwestię niewykonalności zaskarżonej decyzji. Marginalnie SKO wskazało, że podnoszone przez pełnomocnika okoliczności nie tylko nie stanowią wad zaskarżonej decyzji, lecz są dodatkowym argumentem za uchyleniem decyzji z 2018 r. Odnosząc się do naruszenia art. 10 k.p.a. SKO podniosło, że kwestię tą oceniać należy z punktu widzenia uniemożliwienia stronie podjęcia konkretnie wskazanej czynności procesowej oraz wpływu tego uchybienia na wynik sprawy. A zatem naruszenie tego przepisu może odnieść skutek wówczas, gdy wykazane zostanie iż uchybienie to uniemożliwiło stronie postępowania administracyjnego dokonanie konkretnych czynności procesowych. Organ podniósł także, że wbrew twierdzeniom skarżącego organ zawiadomił o możliwości zapoznania się z aktami sprawy, z czego skarżący skorzystał w dniu 21 czerwca 2021 r. Z treści odwołania, zdaniem organu, nie wynika jak potencjalne uchybienie w tym zakresie wypłynęło na wynik sprawy albowiem nie wskazał konkretnych czynności procesowych, których mógł dokonać. Odnosząc się do kwestii zgormadzonego materiału dowodowego i braku dowodów, SKO wskazało, że księgi wieczyste są powszechnie dostępne na stronie Ministerstwa Sprawiedliwości, stąd brak jest potrzeby o uzupełnianie materiału dowodowego ich odpisami. W sprawie natomiast kluczowe jest ustalenie czy doszło do przejścia własności nieruchomości, co może być ustalone na podstawie w/w ksiąg wieczystych.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł P. W. (skarżący) zaskarżając ją w całości.

Zaskarżonej decyzji zarzucił:

1) naruszenie przepisów prawa materialnego - art. 93 ust. 3a w zw. z ust. 2a ustawy o gospodarce nieruchomościami (dalej ugn) poprzez jego pominięcie oraz nieuwzględnienie, że warunku, o którym mowa w art. 93 ust. 2a ugn, dotyczącego wydzielenia działki gruntu o powierzchni mniejszej niż 0,3000 ha, nie stosuje się do działek gruntu projektowanych do wydzielenia pod drogi wewnętrzne, podczas gdy przedmiotowy podział miał na celu właśnie wydzielenie działki pod drogę wewnętrzną (działka [...] stanowi drogę wewnętrzną - część drogi wewnętrznej).

2) Naruszenie przepisów postępowania - art. 138 § 2 kpa w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 i 5 w zw. z art. 157 § 1 i 2 kpa poprzez brak uwzględnienia nierozpoznania istoty sprawy oraz pominięcia kwestii nieważności decyzji w części w istotnym dla rozstrzygnięcia sprawy zakresie, a tym samym brak uchylenia zaskarżonej decyzji.

3) Naruszenie przepisów postępowania skutkujących nieważnością decyzji wobec faktu, iż decyzja w sposób rażący narusza prawo, a nadto jest niewykonalna wobec faktu, że na wydzielonej pod drogę wewnętrzną działce faktycznie zlokalizowana jest droga wewnętrzna (art. 156 § 1 pkt 2 i 5 kpa);

4) Naruszenie art. 7 i 15 kpa poprzez rażące naruszenie zasady praworządności, zaniechanie przeprowadzenia czynności mających na celu wnikliwe zapoznanie się ze sprawą, w tym ocenę potencjalnej częściowej nieważności decyzji, która była przedmiotem sprawy, z naruszeniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. Nadto poprzez brak zgromadzenia istotnych w sprawie dokumentów i materiałów dotyczących aktualnego stanu prawnego działek nr [...], w tym analizy zapisów ksiąg wieczystych, jak również brak uwzględnienia treści mapy podziałowej, celu podziału i charakteru wydzielonej działki nr [...], a następnie umożliwienia wypowiedzenia się do tak zgromadzonego materiału dowodowego. Organ bezzasadnie pominął także rozważenie istotnej w okolicznościach sprawy kwestii, czy przedmiotowa decyzja z 2018 r., a w konsekwencji także decyzja [...] nie jest w części określającej warunek nieważna, co dodatkowo uzasadnia fakt, iż w tym samym dniu w stosunku do analogicznej decyzji inny skład orzekający wydał decyzję odmienną, prawidłowo uchylając decyzję i umarzając postępowanie (vide decyzja z [...].10.2021 r. w sprawie [...]), a nadto poprzez naruszenie zasady dwuinstancyjności.

5) Naruszenie art. 7a § 1 kpa poprzez brak uwzględnienia, że w przypadku istnienia wątpliwości winny być one rozstrzygnięte na korzyść strony. Tymczasem organ ustalając stan faktyczny odczytał wszelkie treści nie tylko w sposób niekorzystny dla strony, ale pomijając nawet przepisy prawa, wskazujące na konieczność interpretacji na korzyść strony, uzasadniające bezpodstawność wydanej decyzji.

6) Naruszenie art. 8 § 1 kpa poprzez prowadzenie postępowania w sposób niezgodny ze standardami państwa prawa, ignorowanie możliwości zajęcia stanowiska w sprawie, gromadzenie materiału dowodowego i pozyskiwanie informacji poza postępowaniem bez zawiadomienia strony o dokonywanych czynnościach. Zaprzeczeniem prowadzenia sprawy "w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej" jest także fakt zaistnienia w tym samym dniu zasadniczo odmiennego rozstrzygnięcia w bliźniaczej sprawie dotyczącej działki sąsiedniej. Pominięto także analizę kluczowego faktu, iż działka nr [...] stanowi obecnie drogę wewnętrzną i w takim celu dokonywano podziału, co stanowi nieuzasadnione ignorowanie faktów oraz świadczy o braku rzetelnej analizy sprawy oraz zaniechaniu podstawowych czynności mających na celu wszechstronne wyjaśnienie sprawy, co także nie buduje zaufania do organów administracji. Wydanie decyzji bez umożliwienia stronie wypowiedzenia się, podobnie jak organ I instancji, nie znajduje uzasadnienia, nadto nie informowano strony o czynnościach postępowania dowodowego, które jak się okazało w bliżej nieokreślonej formie i sposób dokonywał organ, a następnie w trybie art. 10 § 1 kpa nie 2 3 poinformowano o zakończeniu takiego postępowania i prawie do wypowiedzenia się. aprobowane.

7) Naruszenie art. 9 kpa poprzez jego pominięcie - organ nie uwzględnił zaniechania należytego i wyczerpującego poinformowania strony o jej prawach oraz podstawach prawnych mających zastosowanie w sprawie i skutkach w okolicznościach faktycznych sprawy. Zwracam uwagę, że przed wydaniem decyzji przez organ I instancji strona nie uzyskała nawet informacji, że podstawą uchylenia będzie art. 162 kpa, a organ II instancji w żaden sposób nie pouczył o skutkach i znaczeniu zaistnienia sytuacji, w której decyzja jest nieważna w części, w tym nie wszczął z urzędu w tym zakresie postępowania, zawieszając przedmiotowe postępowanie do czasu rozstrzygnięcia kwestii nieważności.

8) Naruszenie art. 10 § 1 kpa poprzez brak zapewnienia stronie możliwości wypowiedzenia się w sprawie przed wydaniem decyzji, po zebraniu wszelkich dowodów i wyjaśnień oraz po zapoznaniu się ze sprawą.

9) Naruszenie art. 11 kpa poprzez brak wyjaśnienia zasadności przesłanek, którymi kierował się organ wydając decyzję i pominięcie przepisów prawa podważających zasadność wydania decyzji (np. art. 93 ust. 3augn), co do których organ nie zajął stanowiska pomimo istotności dla rozstrzygnięcia sprawy i prawidłowej oceny.

10) Naruszenie art. 75 § 1, art. 77 § 1 kpa, 78 § 1 kpa i 107 § 3 kpa poprzez brak zgromadzenia i dopuszczenia istotnych w sprawie dowodów, w tym aktów notarialnych i odpisów ksiąg wieczystych nieruchomości, których dotyczy sprawa, a wyłącznie powołanie się na weryfikację stanu, bez umożliwienia wypowiedzenia się na ten temat stronie oraz pominięcie kwestii znanych organowi z urzędu - istnienia innych decyzji podziałowych co do działek sąsiednich, wydzielanych w tym samym celu, które potwierdzały, że podział dokonywano pod drogę wewnętrzną i tym samym podział nie mógł i nie powinien być warunkowy, a nadto pominięcie, że w tym samym dniu ten sam organ rozpoznawał dokładnie taką samą sprawę, z dokładnie takimi samymi kwestiami prawnymi i rozstrzygnął odmiennie, a także poprzez niewypowiedzenie się w uzasadnieniu decyzji co do istotnych w sprawie kwestii.

Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji; ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

skarga nie jest uzasadniona.

Wskazać należy na wstępie, że zgodnie z art. 93 ust. 2a ustawy o gospodarce nieruchomościami (ugn) w przypadku braku planu miejscowego, podział nieruchomości wykorzystywanych na cele rolne i leśne, powodujący wydzielenie działki gruntu o powierzchni mniejszej niż 0,3000 ha jest dopuszczalny, pod warunkiem, że działka ta zostanie przeznaczona na powiększenie sąsiedniej nieruchomości lub dokonana zostanie regulacja granic między sąsiadującymi nieruchomościami. Treść tego przepisu wskazuje, że wymogi wyżej opisane muszą dotyczyć każdej nowo wydzielonej działki. Sąd podziela powołane przez organ stanowisko WSA w Gliwicach zgodnie z którym, w doktrynie i orzecznictwie wskazuje się, że powołany przepis art. 93 ust. 2a ugn ogranicza dopuszczalność dokonywania ewidencyjnych podziałów nieruchomości rolnych i leśnych, lecz ograniczenie to nie dotyczy wydania decyzji o zatwierdzeniu podziału nieruchomości, tylko polega na ograniczeniu zbywania wydzielanych działek rolnych i leśnych o powierzchni mniejszej niż 0,3000 ha do przypadków wskazanych w tym przepisie. W związku z tym na skutek wprowadzonego ograniczenia może być wydana decyzja o zatwierdzeniu podziału i dokonany ewidencyjny podział nieruchomości, ale powstałe w wyniku podziału działki o powierzchni mniejszej niż 0,3000 ha mogą zostać zbyte tylko na rzecz właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości sąsiedniej. Zatem działki takie nie mogą stać się odrębnymi nieruchomościami, co zapobiegać ma zbytniemu rozdrabnianiu nieruchomości (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 25 kwietnia 2008 r., I SA/Wa 62/08, LEX nr 518808 oraz E. Bończak-Kucharczyk, Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz, Lex 2013). Przepis ten zawiera nakaz zamieszczenia w decyzji zatwierdzającej tego rodzaju podział nieruchomości rolnej bądź leśnej klauzuli dodatkowej zlecającej przeniesie praw do takiej nowo wydzielonej działki na właściciela bądź użytkownika wieczystego sąsiedniej nieruchomości.

Stosując się do wskazanego wyżej unormowania Prezydent m.st. Warszawy w decyzji z dnia [...] marca 2018 r. nr [...], którą zatwierdził m.in. podział ustalił 6 miesięczny termin do przeniesienia prawa własności wydzielonej działki nr [...], obręb [...] liczony od dnia, w którym decyzja ta stanie się ostateczna. Powstała w wyniku zatwierdzonego podziału o pow.0,0041 ha w obowiązującym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego stanowiła teren rolny.

Bezsporne jest, że wyznaczony przez Prezydenta m.st. Warszawy 6 miesięczny termin do przeniesienia na właściciela sąsiedniej parceli prawa własności działki nr [...] nie został dotrzymany. W ocenie Sądu organy obu instancji zatem prawidłowo zastosowały przepis art. 162 § 2 k.p.a. zezwalający organowi I instancji na uchylenie jego ostatecznej decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości, w której skierowano do strony zlecenie dopełnienia w wyznaczonym terminie określonej czynności, w sytuacji, co jak wskazano nie jest sporne, strona z takiego obowiązku się nie wywiązała. Brak realizacji określonych w decyzji podziałowej czynności, bez względu na przyczyny takiego stanu rzeczy, skutkuje uchyleniem decyzji na podstawie art. 162 § 2 k.p.a.

Nie ma przy tym znaczenia, z jakich powodów nie doszło do przeniesienia prawa własności wydzielonej działki. Jednakże, należy zauważyć, że w doktrynie wskazuje się, że w ustawie o gospodarce nieruchomościami nie przewidziano żadnych sankcji za naruszenie terminu do zbycia nieruchomości na rzecz właściciela nieruchomości sąsiedniej, więc organ wydający decyzję zatwierdzającą podział nieruchomości nie ma możliwości skutecznego wyegzekwowania jego przestrzegania. Nie ma także podstawy prawnej, dzięki której właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości sąsiedniej mógłby skutecznie domagać się nabycia tejże działki. W związku z powyższym w razie gdy w decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości umieszczone zostało zastrzeżenie o dopuszczalności zbycia działki rolnej lub leśnej o powierzchni do 0,3000 ha jedynie na rzecz właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości sąsiedniej w terminie nie dłuższym niż 6 miesięcy od dnia, w którym decyzja o zatwierdzeniu podziału nieruchomości stała się ostateczna, a w tym czasie nie dojdzie do takiego zbycia, organ, który wydał tę decyzję, zobowiązany jest do jej uchylenia na podstawie art. 162 § 2 k.p.a. (zob. E. Bończak-Kucharczyk, Komentarz aktualizowany do art. 93 ustawy o gospodarce nieruchomościami, LEX/el. 2019 oraz K. Marciniuk, Komentarz do art. 93 ustawy o gospodarce nieruchomościami (w:) Czechowski P. (red.) Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz, WK 2015).

W doktrynie i orzecznictwie wskazuje się także, że przepis art. 93 ust. 2a u.g.n. ogranicza dopuszczalność dokonywania ewidencyjnych podziałów nieruchomości rolnych i leśnych, lecz ograniczenie to nie dotyczy wydania decyzji o zatwierdzeniu podziału nieruchomości, tylko polega na ograniczeniu zbywania wydzielanych działek rolnych i leśnych o powierzchni mniejszej niż 0,3000 ha do przypadków wskazanych w tym przepisie. W związku z tym na skutek wprowadzonego ograniczenia może być wydana decyzja o zatwierdzeniu podziału i dokonany ewidencyjny podział nieruchomości, ale powstałe w wyniku podziału działki o powierzchni mniejszej niż 0,3000 ha mogą zostać zbyte tylko na rzecz właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości sąsiedniej. Zatem działki takie nie mogą stać się odrębnymi nieruchomościami, co zapobiegać ma zbytniemu rozdrabnianiu nieruchomości (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 25 kwietnia 2008 r., I SA/Wa 62/08, LEX nr 518808 oraz E. Bończak-Kucharczyk, Komentarz aktualizowany do art. 93 ustawy o gospodarce nieruchomościami, LEX/el. 2019).

Rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie jest odmienne od rozstrzygnięcia w sprawie działki [...], na którą powołuje się skarżący gdyż tam organ nieprawidłowo stwierdził wygaśniecie decyzji, co stanowiło naruszenie art. 162 § 1 pkt 2 kpa w sytuacji gdy winien był znaleźć zastosowanie przepis art. 162 § 2 k.p.a. zezwalający organowi I instancji na uchylenie jego ostatecznej decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości.

W ocenie sądu nieuzasadnione są również zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania. Wbrew stanowisku strony miała ona możliwość zapoznania się z aktami sprawy. Ponadto Sąd zwraca uwagę, że organ o treści rozstrzygnięcia oraz jego podstawie prawnej wypowiada się w decyzji kończącej postępowanie w sprawie, co uczynił.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ppsa orzekł jak w sentencji.