Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 3882/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2021-01-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 140 ust. 1 pkt 3a ustawy
journal: Dz.U. 2012 poz 1137
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zygmunt Zgierski Sędziowie: Sędzia NSA Czesława Nowak-Kolczyńska Sędzia del. WSA Arkadiusz Blewązka (spr.) po rozpoznaniu w dniu 25 stycznia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P.P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 5 lipca 2018 r. sygn. akt II SA/Op 148/18 w sprawie ze skargi P.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia [...] listopada 2016 r., nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu wyrokiem z dnia 5 lipca 2018 r. sygn. akt II SA/Op 148/18 oddalił skargę P.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami.

Do wydania wyroku doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

Wnioskiem z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] Komendant Wojewódzki Policji w O., działając na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a) ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2012 r. poz. 1137, ze zm.), dalej w uzasadnieniu przywoływanej jako "P.r.d.", wystąpił do Starosty O. o cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami w stosunku do P.P. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że P.P. w okresie 2 lat od dnia wydania mu po raz pierwszy prawa jazdy, co nastąpiło w dniu [...] sierpnia 2014 r., popełnił przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, tj. w dniu [...] czerwca 2015 r. w Opolu kierował pojazdem mechanicznym w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego. W stosunku do skarżącego zapadł prawomocny wyrok Sądu Rejonowego w O. z dnia [...] stycznia 2016 r. sygn. akt [...]. Ponadto wskazano, że podstawą zastosowania przepisu art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a) P.r.d. – przy zachowaniu warunku dwuletniego okresu od wydania po raz pierwszy prawa jazdy – mają naruszenia popełnione po dniu [...] maja 2015 r. Pismem z dnia [...] maja 2016 r. Starosty O zawiadomił skarżącego o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie wydania decyzji o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w związku z popełnieniem przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji w okresie 2 lat od wydania po raz pierwszy prawa jazdy. Jednocześnie organ poinformował stronę o uprawnieniach wynikających z art. 10 § 1 K.p.a. Następnie decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] Starosta O., działając na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a) P.r.d., orzekł o cofnięciu P.P. uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi w zakresie prawa jazdy kategorii B. W uzasadnieniu organ ten podał, że decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r., wydał skarżącemu po raz pierwszy uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii B. Dokument ten został odebrany przez skarżącego w dniu [...] sierpnia 2014 r., a data jego ważności upływała z dniem [...] sierpnia 2029 r. Dalej organ wskazał, że w dniu [...] maja 2016 r. do Starostwa Powiatowego w O. wpłynął wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji w O. z dnia [...] maja 2016 r. o cofnięcie wobec skarżącego uprawnień do kierowania pojazdami w trybie art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a) P.r.d. z uwagi na popełnienie przez kierowcę w okresie 2 lat od dnia wydania mu po raz pierwszy prawa jazdy przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji. Fakt ten został potwierdzony prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w O. [...] Wydział Karny z dnia [...] stycznia 2016 r. sygn. akt [...]. Odwołując się do art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a) P.r.d. organ wyjaśnił, że decyzję o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdem silnikowym wydaje starosta w razie stwierdzenia na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć, że kierujący pojazdem silnikowym, w okresie 2 lat od dnia wydania mu po raz pierwszy prawa jazdy, popełnił przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji. Organ podniósł, że przepis ten w takim brzmieniu obowiązuje od dnia 17 maja 2015 r., pierwotnie art. 140 ust. 1 pkt 3a P.r.d. miał zostać uchylony z dniem 4 stycznia 2016 r., jednak, zgodnie ustawą z dnia 16 grudnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw, przepis art. 140 ust. 1 pkt 3a miał zostać uchylony z dniem 1 stycznia 2017 r.

W odwołaniu od powyższej decyzji P.P. zarzucił naruszenie art. 140 ust 1 pkt 3a lit. a) P.r.d. w związku z art. 6 K.p.a. przez uznanie, że w okresie 2 lat od dnia wydania mu po raz pierwszy prawa jazdy popełnił przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, co miało zostać potwierdzone prawomocnym wyrokiem. Zauważył sprzeczność pomiędzy rozstrzygnięciem zawartym w zaskarżonej decyzji, dotyczącym wyłącznie uprawnień kategorii B wydanym na wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji, a wyrokiem Sądu Rejonowego w O. [...] Wydział Karny z dnia [...] stycznia 2016 r. sygn. akt [...], który nie jest wyrokiem skazującym a jedynie warunkowo umarzającym postępowanie. W ocenie skarżącego, warunkowe umorzenie nie jest skazaniem w rozumieniu przepisów prawa, a osoba, wobec której zastosowano taki środek nie powinna ponosić żadnych konsekwencji, jakich doświadczyłaby przy wyroku skazującym. Z uwagi na powyższe wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz umorzenie postępowania administracyjnego.

W wyniku rozpoznania odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. decyzją z dnia z [...] listopada 2016 r. nr [...] utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu Kolegium, odwołując się do treści art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a) P.r.d., wskazało, że ww. przepis został dodany na mocy art. 4 pkt 9 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2015 r. poz. 541 ze zm.) i obowiązuje od dnia 18 maja 2015 r. Przepis ten obowiązywał zarówno w dacie zdarzenia drogowego popełnionego przez skarżącego, jak i w dacie wszczęcia postępowania przed organem I instancji oraz w dniu wydania zaskarżonej decyzji. Ponadto, nie ulega wątpliwości, że czyn objęty wyrokiem karnym został popełniony w okresie 2 lat od dnia wydania skarżącemu po raz pierwszy prawa jazdy oraz, że prawomocny wyrok karny, którym warunkowo umorzono wobec skarżącego postępowanie o przestępstwo drogowe z art. 178a § 1 ustawy z dnia 9 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz.U. z 2017 r. poz. 2204 ze zm.), dalej w uzasadnieniu przywoływanej jako "K.k.", obliguje organ do wydania decyzji o cofnięciu stronie uprawnień do kierowania pojazdami na podstawie art. 140 ust.1 pkt 3a lit. a) P.r.d. Kolegium zauważyło również, iż decyzja wydana przez organ I instancji nie ma charakteru uznaniowego. Organ zobowiązany jest wydać ją w każdym przypadku opisanym w hipotezie zastosowanej w sprawie normy prawnej. Skutkiem warunkowego umorzenia postępowania jest wydanie wyroku, w którym sąd nie skazuje sprawcy przestępstwa, ale wskazuje osobę sprawcy, stwierdza jego winę oraz fakt, że okoliczności popełnienia przestępstwa nie budzą wątpliwości. Do cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a) P.r.d. nie jest wymagane orzeczenie prawomocnym wyrokiem skazującym winy sprawcy przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, gdyż ww. przepis tego nie wymaga. Wystarczające jest jedynie stwierdzenie popełnienia przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji. Takie sformułowanie jest zgodne również z teorią prawa karnego, gdzie czym innym jest stwierdzenie popełnienia przestępstwa, a czym innym orzeczenie za to przestępstwo kary.

W skardze wniesionej na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skarżący podniósł zarzuty naruszenia art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a) P.r.d w związku z art. 6 K.p.a. przez jego zastosowanie, w sytuacji kiedy przepis ten nie ma zastosowania, jeśli prawo jazdy zostało po raz pierwszy wydane przed datą wejścia przepisu w życie. Skarżący wskazał, że w dniu [...] sierpnia 2014 r. po raz pierwszy uzyskał uprawnienie do kierowania pojazdem silnikowym w zakresie kategorii B. Przepis art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a) P.r.d. został natomiast dodany na mocy art. 4 pkt 9 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw i obowiązuje od dnia 18 maja 2015 r. Zatem przepis ten nie ma zastosowania do kierujących pojazdem silnikowym, którym prawo jazdy wydano po raz pierwszy przed dniem 18 maja 2015 r. Skarżący nie zgodził się również z organami, że prawomocny wyrok karny, którym warunkowo umorzono wobec niego postępowanie o przestępstwo drogowe uzasadnia cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdem silnikowym kategorii B. Podniósł, iż przed dniem 18 maja 2015 r. brak było regulacji uprawniającej do cofania prawa jazdy osobom, które kierując pojazdem silnikowym w okresie 2 lat od dnia wydania po raz pierwszy tego dokumentu popełniły przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji. Wywodził, że prawo nie może działać wstecz, z retroaktywnym zaś działaniem prawa mamy do czynienia wtedy, gdy nowe prawo ma zastosowanie do zdarzeń z przeszłości, które zostały zakończone przed wejściem w życie nowych przepisów. W związku z powyższym skarżący uznał, że skarga jest zasadna, z kolei zaskarżona decyzja podlega uchyleniu, jako wydana z naruszeniem art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a) P.r.d.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. podtrzymało swoje stanowisko i wniosło o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalając skargę jako niezasadną potwierdził, że materialnoprawną podstawę zaskarżonych decyzji stanowił przepis art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a) P.r.d., zgodnie którym decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym wydaje starosta w razie stwierdzenia, na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć, że kierujący pojazdem silnikowym w okresie 2 lat od dnia wydania mu po raz pierwszy prawa jazdy popełnił przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji. Przepis ten został dodany na mocy art. 4 pkt 9 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r. poz. 541) i obowiązuje od dnia 18 maja 2015 r. Sąd podkreślił, że w sprawie bezspornym było, iż skarżący uzyskał uprawnienie do kierowania pojazdami kategorii B w dniu [...] sierpnia 2014 r. Niekwestionowaną okolicznością było również popełnienie przez skarżącego w nocy z 7/8 czerwca 2015 r., tj. w okresie 2 lat od dnia wydania mu po raz pierwszy prawa jazdy przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji z art. 178a § 1 K.k., co zostało stwierdzone prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w O. z dnia [...] stycznia 2016 r. sygn. akt [...] warunkowo umarzającym postępowanie. Przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji zostało zatem popełnione po dniu 18 maja 2015 r., czyli po wejściu w życie art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a) P.r.d.

Sąd I instancji podkreślił, że kwestia sporna dotyczyła możliwości zastosowania przepisu art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a) P.r.d. w odniesieniu do skarżącego, który po raz pierwszy prawo jazdy otrzymał przed wejściem w życie ww. przepisu. Sąd odnosząc się do tej kwestii podzielił stanowisko organu odwoławczego. Zauważył, iż cofnięcie uprawnień do prowadzenia pojazdów jest sankcją administracyjną za określone w przepisach prawa zachowania, w tym m.in. za popełnienie przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji. Oczywistym jest, że – co do zasady – niedopuszczalne jest nałożenie sankcji, jeżeli nie była ona przewidziana w przepisach obowiązujących w dacie określonego naruszenia prawa. W przedmiotowej sprawie do naruszenia prawa, czyli zachowania (zdarzenia) skutkującego przedmiotową sankcją administracyjną doszło już w dacie obowiązywania art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a) P.r.d., tj. po dniu 18 maja 2015 r. Sąd I instancji podkreślił, że moment zaistnienia zdarzenia wyznacza jako prawo właściwe, prawo obowiązujące w dniu jego realnego wystąpienia. O zakresie praw i obowiązków decydują zatem przepisy prawa materialnego w brzmieniu obowiązującym w dacie powstania określonego zdarzenia. Z datą zdarzenia, którego skutkiem jest sankcja administracyjna, dochodzi bowiem do nawiązania stosunku administracyjnoprawnego pomiędzy stroną a organem administracji publicznej, ponieważ ten moment wyznacza treść obowiązku administracyjnoprawnego – w omawianym przypadku w postaci zwrotu dokumentu prawa jazdy. Decyzja orzekająca zatem o cofnięciu uprawnienia do prowadzenia pojazdów i nakładająca obowiązek zwrotu dokumentu prawa jazdy jest decyzją o charakterze deklaratoryjnym, konkretyzującym stosunek administracyjnoprawny. Decyzja taka i sankcja nią nałożona jest konsekwencją zdarzenia naruszającego prawo. W ocenie Sądu, wydanie po raz pierwszy prawa jazdy nie jest zdarzeniem, z którym ustawodawca łączy sankcję w postaci cofnięcia uprawnień, lecz jedynie stanowi określenie początkowej daty biegu dwuletniego okresu, w czasie którego dopuszczenie się określonych wykroczeń/przestępstw przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji skutkuje taką sankcją. Natomiast, o naruszeniu zasady lex retro non agit można mówić tylko wówczas, gdyby uczestnikowi cofnięto uprawniania do kierowania pojazdami w przypadku dopuszczenia się przez niego przestępstwa przed wejściem w życie ustawy zmieniającej z dnia 20 marca 2015 r. Z taką jednak sytuacją w niniejszej sprawie nie mamy do czynienia. Skarżący dopuścił się bowiem przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji w dacie obowiązywania art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a) P.r.d., a tym samym przepis ten znajdował wobec niego zastosowanie. Data uzyskania po raz pierwszy uprawnienia do prowadzenia pojazdów nie miała przy tym znaczenia, ponieważ sankcja administracyjnoprawna była konsekwencją określonego zachowania, a to miało miejsce po dniu 18 maja 2015 r. W konsekwencji nie doszło do zastosowania prawa nowego do zdarzenia, które miało miejsce jeszcze przed jego wejściem w życie, a zatem nie nastąpiło zastosowanie prawa z mocą wsteczną. Organy obu instancji prawidłowo więc orzekły na podstawie przepisów obowiązujących w dacie popełnienia przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, nie naruszając zasady lex retro non agit i zasadnie orzekły o cofnięciu skarżącemu uprawnień do prowadzenia pojazdów kategorii B.

Zdaniem Sądu I instancji, nie wyklucza możliwości zastosowania powyższego przepisu również warunkowe umorzenie postępowania karnego. Zgodnie z art. 66 § 1 K.k. sąd może warunkowo umorzyć postępowanie karne, jeżeli wina i społeczna szkodliwość czynu nie są znaczne, okoliczności jego popełnienia nie budzą wątpliwości, a postawa sprawy niekaranego za przestępstwo umyślne, jego właściwości i warunki osobiste oraz dotychczasowy sposób życia uzasadniają przypuszczenie, że pomimo umorzenia postępowania będzie przestrzegał porządku prawnego, w szczególności nie popełni przestępstwa. Z powyższego przepisu wynika zatem, że podstawą zastosowania warunkowego umorzenia musi być ustalenie wszystkich przesłanek odpowiedzialności karnej. Warunkowe umorzenie postępowania oznacza przypisanie oskarżonemu popełnienia przestępstwa. W przypadku warunkowego umorzenia postępowania sąd karny stwierdza winę oskarżonego, jednak nie wymierza mu kary. Postępowanie karne zostaje w takim przypadku warunkowo umorzone na okres próby, który wynosi od roku do lat 3 (art. 67 § 1 K.k.). W okresie próby sąd może również nałożyć na sprawcę różne obowiązki, np. oddać go pod dozór kuratora lub osoby godnej zaufania, stowarzyszenia, instytucji albo organizacji społecznej, do której działalności należy troska o wychowanie, zapobieganie demoralizacji lub pomoc skazanym. Umarzając warunkowo postępowanie karne, sąd nakłada na sprawcę obowiązek naprawienia szkody w całości albo w części, a w miarę możliwości również obowiązek zadośćuczynienia za doznaną krzywdę, albo zamiast tych obowiązków orzeka nawiązkę (art. 67 § 3 K.k.). Sąd może nałożyć na sprawcę obowiązki wymienione w art. 72 § 1 pkt 1-3, 5-6b, 7a lub 7b K.k., a ponadto orzec świadczenie pieniężne wymienione w art. 39 pkt 7 K.k. lub zakaz prowadzenia pojazdów, wymieniony w art. 39 pkt 3 K.k. W tej sytuacji Sąd I instancji za prawidłową uznał dokonaną przez organy wykładnię przepisu art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a) P.r.d. Organy nie naruszyły również określonych w art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a. zasad regulujących postępowanie administracyjne, ponieważ dokonały wystarczających dla podjęcia rozstrzygnięcia ustaleń co do stanu faktycznego oraz w sposób prawidłowy oceniły zebrany materiał dowodowy, a dokonana przez organy ocena znalazła wyraz w uzasadnieniu wydanych decyzji, które spełniają wymogi z art. 107 § 3 K.p.a. Nadto Sąd nie dostrzegł z urzędu wad postępowania, które mogłyby mieć istotny wpływ na treść zapadłego w sprawie rozstrzygnięcia. W konsekwencji oddalił skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu wywiódł skarżący zaskarżając wyrok w całości i zarzucając:

1. niezastosowanie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a. przez nieuwzględnienie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. w sytuacji, w której decyzja ta została wydana z naruszeniem art. 140 ust. 1 pkt 3a lit a) P.r.d. przez zastosowanie ww. przepisu w sytuacji, kiedy nie powinien być stosowany jeśli wydanie prawa jazdy po raz pierwszy miało miejsce przed dniem wejścia w życie ww. przepisu, a wskazane uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ uwzględnienie wskazanego błędu skutkowałoby uwzględnieniem skargi;

2. niezastosowanie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a. przez nieuwzględnienie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. w sytuacji, w której decyzja ta została wydana z naruszeniem art. 140 ust. 1 pkt 3a lit a) P.r.d. w związku z art. 14 ust. 1a ustawy z dnia 24 maja 2000 r. o Krajowym Rejestrze Karnym przez jego zastosowanie w sytuacji, kiedy ww. przepis nie powinien być stosowany jeśli w Krajowym Rejestrze Karnym nie widnieje żaden zapis dotyczący ani skazania ani warunkowego umorzenia postępowania wobec skarżącego, a wskazane uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ uwzględnienie wskazanego błędu w zaskarżonej decyzji skutkowałoby uwzględnieniem skargi.

W oparciu o powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Opolu, zasądzenie zwrotu kosztów postępowania oraz o zwrócenie się do Krajowego Rejestru Karnego z wnioskiem o dostarczenie informacji o skarżącym.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej powyższe zarzuty szerzej umotywowano.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna okazała się niezasadna.

Na wstępie należy zauważyć, iż sprawę niniejszą rozpoznano na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. poz. 1842 ze zm.), który pozwala przewodniczącemu zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku.

Postępowanie kasacyjne oparte jest na zasadzie związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej i podstawami zaskarżenia wskazanymi w tej skardze. Zakres sądowej kontroli instancyjnej jest zatem określony i ograniczony wskazanymi w skardze kasacyjnej przyczynami wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku sądu I instancji. Jedynie w przypadku, gdyby zachodziły przesłanki, powodujące nieważność postępowania sądowoadministracyjnego, określone w art. 183 § 2 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny mógłby podjąć działania z urzędu, niezależnie od zarzutów wskazanych w skardze kasacyjnej. W niniejszej sprawie nie stwierdzono takich przesłanek.

Ocenę zarzutów skargi kasacyjnej należy rozpocząć od wskazania, iż prawidłowo Sąd I instancji zakreślił pole sporu w niniejszej sprawie. Analiza zarzutów kasacyjnych prowadzi do wniosku, iż nadal sporna pozostaje możliwość zastosowania wobec skarżącego przepisu art. 140 ust. 1 pkt 3a lit a) P.r.d., w brzmieniu obowiązującym od dnia 18 maja 2015 r. do czasu wdrożenia rozwiązań technicznych, o których mowa w art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 957), wskazującego, że nie stosuje się m.in. przepisu art. 125 pkt 16 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U. nr 30, poz. 151 ze zm.), uchylającego m.in. przepis art. 140 P.r.d. Stanowiący podstawę rozstrzygnięcia przepis art. 140 ust. 1 pkt 3a lit a) P.r.d. uprawnia starostę do wydania decyzji o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym w razie stwierdzenia, na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć, że kierujący pojazdem silnikowym, w okresie 2 lat od dnia wydania mu po raz pierwszy prawa jazdy, popełnił przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji. Autor kasacji braku możliwości zastosowania wobec skarżącego powyższego przepisu upatruje w tym, iż skarżący otrzymał prawo jazdy przez wejściem w życie powyższego przepisu, a nadto w Krajowym Rejestrze Karnym nie widnieje wpis dotyczący skazania, czy też warunkowego umorzenia postępowania wobec skarżącego. Kwestie te wymagają odrębnego omówienia, choć wspólna dla nich pozostaje konstatacja, iż autor kasacji nie podważa okoliczności faktycznych stanowiących podstawę rozstrzygnięcia, a zatem zaprezentowany w zaskarżonym wyroku proces subsumpcji art. 140 ust. 1 pkt 3a lit a) P.r.d. należy ocenić na gruncie niekwestionowanych okoliczności sprawy.

Skarga kasacyjna zarzuca retroaktywne zastosowanie powyższego przepisu. Zarzut ten uznać należy za nietrafiony. Otóż norma retroaktywnie zastosowana to taka, która wiąże teraźniejszy skutek prawny z konsekwencjami zdarzeń, które zaistniały w przeszłości, w czasie gdy owa norma jeszcze nie obowiązywała. Konieczne jest zatem udzielenie odpowiedzi na pytanie o to, jaka okoliczność badanej sprawy stanowi zdarzenie prawne uzasadniające zastosowanie art. 140 ust. 1 pkt 3a lit a) P.r.d. Dyspozycja powyższego przepisu nie pozostawia wątpliwości, iż jest to popełnienie przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji w okresie 2 lat od dnia wydania po raz pierwszy prawa jazdy. Nie jest natomiast samo wydanie prawa jazdy. Ze zdarzeniem wydania prawa jazdy przepis ten nie wiąże skutków, o których w nim mowa. Skoro tak, to należy zauważyć, iż zdarzenie prawne, o którym mowa w powyższym przepisie, tj. popełnienie przez skarżącego przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji nastąpiło w czasie obowiązywania powyższego przepisu. Nie ma zatem w niniejszej sprawie okoliczności, które wskazywałyby na możliwość retroaktywnego bądź nawet retrospektywnego zastosowania owej normy. Co więcej ów stan prawny pozostawał aktualny w czasie ferowania ostatecznej decyzji o cofnięciu skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami. Kwestie te trafnie ocenił Sąd I instancji.

Nie ulega wątpliwości, iż uzyskanie przez skarżącego prawa jazdy nastąpiło w określonym stanie prawnym. Uprawnienie do kierowania pojazdami, nawet jeśli ma horyzont czasowy, rozciągnięte jest w czasie. Ciągły charakter określonych uprawnień generalnie nie oznacza braku możliwości ingerencji w te uprawnienia ze strony ustawodawcy. Rzecz jasna winno to nastąpić na warunkach szanujących wartości demokratycznego państwa prawa (art. 2 Konstytucji RP). Taki charakter ma ingerencja ustawodawcy w status kierowcy, polegająca na wprowadzeniu do systemu prawa art. 140 ust. 1 pkt 3a P.r.d. Okoliczność, iż przepis ten reglamentuje kwestie odnoszące się do uprawnień tzw. młodych kierowców, tj. kierowców w okresie 2 lat od dnia wydania im po raz pierwszy prawa jazdy, oznacza dla skarżącego, iż znalazł się w specyficznej sytuacji prawnej, z uwagi na datę uzyskania po raz pierwszy prawa jazdy. Specyfika ta wyczerpuje się wyłącznie w tym, że status młodego kierowcy skarżący posiadał w okresie od dnia 18 maja 2015 r., tj. od dnia wejścia w życie powyższego przepisu, do dnia 6 czerwca 2016 r., kiedy ekspirował dwuletni okres od uzyskania po raz pierwszy prawa jazdy, a zatem skarżący status młodego kierowcy posiadał krócej niż dwa lata. Powyższe nie podważa możliwości stosowania przedmiotowej regulacji, skoro od dnia wydania po raz pierwszy prawa jazdy nie upłynęły jeszcze dwa lata, a w tym okresie skarżący popełnił przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji.

Odnosząc się do drugiego zarzutu kasacyjnego należy raz jeszcze zaakcentować, iż okoliczności faktyczne stanowiące podstawę zaskarżonego wyroku uległy petryfikacji wskutek niepodniesienia w skardze kasacyjnej zarzutów skierowanych przeciwko poprawności ustaleń stanowiących podstawę wyrokowania przez Sąd I instancji. Aktualnie nie można zatem przyjąć innych okoliczności za podstawę faktyczną wyrokowania, niż te wskazane w zaskarżonym wyroku. Wśród tych kluczowe znaczenie ma ustalenie, że skarżący popełnił przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji wypełniające dyspozycję art. 178a § 1 K.k., za co Sąd Rejonowy w O. prawomocnym wyrokiem z dnia [...] stycznia 2016 r. sygn. akt [...] warunkowo umorzył postępowanie. Konfrontując powyższe ustalenie z treścią art. 140 ust. 1 pkt 3a lit a) P.r.d. wypada dostrzec, iż przepis ten uzależnia możliwość wydania decyzji o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym od "stwierdzenia, na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć, że kierujący pojazdem silnikowym w okresie 2 lat od dnia wydania mu po raz pierwszy prawa jazdy popełnił przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji". Tym samym nie budzi zastrzeżeń poprawność wyprowadzonej przez organy i Sąd I instancji konkluzji, iż prawomocny wyrok warunkowo umarzający postępowanie w sprawie o popełnienie przez skarżącego przestępstwa stypizowanego w art. 178a § 1 K.k., stanowi wypełnienie dyspozycji art. 140 ust. 1 pkt 3a lit a) P.r.d. Autor kasacji, odwołując się do kwestii niekaralności skarżącego zupełnie pomija treść owej normy prawnej. Tym samym kwestia aktualnych zapisów w Krajowym Rejestrze Karnym tyczących skarżącego pozbawiona jest doniosłości na gruncie dyspozycji powyższego przepisu.

Z tych względów skarga kasacyjna jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw podlegała oddaleniu zgodnie z art. 184 P.p.s.a.