Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1351/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-09-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 13 ust. 1 pkt 3, art. 13k ust. 1 pkt 1 i ust. 4, art. 13l ust. 1 pkt 2.
journal: Dz.U. 2007 nr 19 poz 115
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity
article: art. 2 pkt 33.
journal: Dz.U. 2005 nr 108 poz 908
law: Ustawa z dnia  20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Grzelak Sędziowie Sędzia WSA Piotr Borowiecki Sędzia WSA Urszula Wilk (spr.) Protokolant st. ref. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 września 2012 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] maja 2012 r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego na podstawie art. 127 § 3 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., art. 13 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 13k ust. 1 pkt 1, art. 13k ust. 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 ze zm. dalej jako u.d.p.) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej (Dz. U. z 2011 r. Nr 80, poz. 433), art. 50 pkt 1 lit. j, art. 51 ust. 6 pkt 1 lit b, art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007r. Nr 125, poz. 874 ze zm. dalej jako u.t.d.), po rozpatrzeniu wniosku M. K. o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej decyzją Głównego Inspektora Transportu Drogowego z [...] grudnia 2011 r. nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 3 000 złotych - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że [...] grudnia 2011 r. w K. inspektor Inspekcji Transportu Drogowego zatrzymał do kontroli mobilnej zespół pojazdów: samochód osobowy marki [...]o nr rej. [...] wraz z przyczepą marki [...] o nr rej. [...]. Pojazdem samochodowym kierował M. K.. Dopuszczalna masa całkowita kontrolowanego zespołu pojazdów przekraczała 3,5 t. na autostradzie A4, na odcinku węzeł [...] - [...].

Wyjaśnił, że przedmiotowy zespół pojazdów został zatrzymany do kontroli mobilnej w związku z tym, że urządzenie DSRC, zainstalowane w pojeździe służbowym Inspekcji Transportu Drogowego nie wykryło we wskazanym zespole pojazdów urządzenia służącego do poboru opłat elektronicznych, tj. jednostki pokładowej viaBOX.

Podkreślił, że kontrola przedmiotowego pojazdu bezspornie potwierdziła, iż zatrzymany pojazd nie był wyposażony w urządzenie służące do poboru opłat elektronicznych (jednostkę pokładową viaBOX), a za przejazd na kontrolowanym odcinku drogi krajowej nie uiszczono opłaty elektronicznej o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p.

Ponadto organ odwoławczy wskazał, że droga krajowa, po której ustalono poruszanie się kontrolowanego pojazdu samochodowego została wyszczególniona w załączniku nr 1 pkt 3 lit. d rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej.

Wyjaśnił, że przedstawiony stan faktyczny został ustalony na podstawie protokołu kontroli nr [...], a także zagranicznych dowodów rejestracyjnych skontrolowanego zespołu pojazdów.

Podniósł, że decyzją z [...] grudnia 2011 r. nr [...] nałożył na M. K. karę pieniężną w wysokości 3 000 złotych za wykonywanie przejazdu po drodze krajowej, bez uiszczenia opłaty, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p.

We wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, uzupełnionym pismem z dnia [...] stycznia 2012 r. strona nie zgodziła się z interpretacja organu, jakoby przekroczenie przez zespół pojazdów dopuszczalnej masy całkowitej 3,5 tony powodował obowiązek uiszczenia opłaty elektronicznej, bowiem ustawodawca nie wskazał, że chodzi o łączną dopuszczalną masę całkowitą zespołu pojazdów. Jej zdaniem przepisy stanowiące podstawę wydania zaskarżonej decyzji są sprzeczne z unijną dyrektywą nr 2006/38/WE w sprawie pobierania opłat za użytkowanie niektórych typów infrastruktury przez pojazdy ciężarowe, której definicja "pojazdu" nie obejmuje aut o dopuszczalnej masie całkowitej poniżej 3,5 t., a zakresem zastosowania powołanej regulacji są objęte wyłącznie pojazdy przeznaczone lub używane do przewozu drogowego towarów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 t.

Rozpoznając ponownie sprawę w jej całokształcie organ na wstępie podniósł, że elektroniczny system poboru opłat z dniem 1 lipca 2011 r. zastąpił system "winietowy", a obowiązek jej ponoszenia spoczywa na korzystającym z dróg krajowych lub ich odcinków. Dodał, że sankcja za naruszenie tego obowiązku nakładana jest na kierującego pojazdem zgodnie z art. 13k u.d.p. Wskazał na treść art. 5 ust. 1 u.d.p. zaliczającego do dróg krajowych określone kategorie dróg, art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p., art. 13k ust. 1 pkt 1 i ust. 4 u.d.p. A ponadto na brzmienie art. 50 pkt 1 lit. j, art. 51 ust. 6 lit. b oraz art. 51 ust. 7 u.t.d. wyprowadzając z nich kompetencje do działania w sprawach związanych z kontrolą uiszczenia opłaty elektronicznej za przejazd po drogach krajowych oraz upoważniania wszystkich Wojewódzkich Inspektorów Transportu Drogowego do działania w jego imieniu.

Organ stwierdził, że z całokształtu materiału dowodowego w sposób nie budzący wątpliwości wynika, że kontrolowany pojazd samochodowy poruszał się po drodze wymienionej w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej i że kontrolowany przejazd nie została uiszczona opłata, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p.

Wskazał, że strona postępowania została ustalona prawidłowo, jako że jest nią osoba, która kierowała kontrolowanym pojazdem samochodowym, stosownie do treści art. 13k ust. 1 pkt 1 u.d.p.

Stwierdził także, że okoliczności podniesione przez stronę nie mogą stanowić podstawy do umorzenia postępowania, jako że przepisy u.d.p. nie przewidziały wyłączenia odpowiedzialności administracyjnej za nieuiszczenie opłaty elektronicznej.

Organ wyjaśnił również, że obowiązujący system pozwala na naliczanie i pobieranie opłaty elektronicznej wyłącznie za pośrednictwem zainstalowanego w pojeździe urządzenia, tzw. viaBOX. Brak zainstalowania w pojeździe tego urządzenia, w toku wykonywania przejazdu po drogach wskazanych w załączniku nr 1 i 2 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r., skutkuje tym, że opłata elektroniczna nie zostaje uiszczona, a organ administracji publicznej obowiązany jest do wymierzenia kierującemu pojazdem samochodowym kary administracyjnej, zgodnie z dyspozycją wyrażoną w art. 13k ust. 1 pkt 1 u.d.p.

Stwierdził również, że z art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p. jasno wynika, że obowiązek uiszczania opłaty elektronicznej dotyczy pojazdów samochodowych w rozumieniu art. 2 pkt 33 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908, z późn. zm.), za które uważa się także zespół pojazdów składający się z pojazdu samochodowego oraz przyczepy lub naczepy o dopuszczalnej masie całkowitej (dmc) powyżej 3,5 tony. Przy określaniu dmc zespołu pojazdów sumuje się dmc pojazdu samochodowego i przyczepy lub naczepy.

Organ wskazał ponadto, że zgodnie z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 23 czerwca 2011 r. w sprawie trybu, sposobu i zakresu kontroli prawidłowości uiszczenia opłaty elektronicznej (Dz. U. z 2011 r., nr 133, poz. 773) dopuszczalne jest przeprowadzanie kontroli stacjonarnej oraz kontroli mobilnej, a także wyjaśnił ich charakter. Dodał, że w Polsce w systemie elektronicznego poboru opłat wykorzystywana jest technologia mikrofalowa DSRC (Dedicated Short Rangę Communication - dedykowana komunikacja krótkiego zasięgu), która działa w oparciu o dwa rodzaje współpracujących urządzeń: czujniki rejestrujące fale, umieszczone na bramownicach wzniesionych nad drogą objętą obowiązkiem uiszczenia opłaty elektronicznej oraz transponderu (tzw. viaBOX) wysyłającego dane o pojeździe do czujników.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję z [...] maja 2012 r. M. K. zwany dalej skarżącym zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenia art. 13 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 13 ha ust. 3 pkt 1 u.d.p. oraz art. 2 pkt 49, 50, 52 i 54 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. o ruchu drogowym poprzez niewłaściwą interpretację, jak również wykładnię, sprzeczną z zasadą subsydiarności prawa wspólnotowego oraz niezgodnie z postanowieniami art. 2 lit d) oraz art. 7 ust. 2 lit. a dyrektywy 1999/62/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 17 czerwca 1999 r. w sprawie pobierania opłat za użytkowanie niektórych typów infrastruktury przez pojazdy ciężarowe zmienionej dyrektywą 2006/38/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 17 maja 2006 r., które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Rozwijając w uzasadnieniu zarzuty skargi skarżący podkreślił, że przepisy ustawy - Prawo o ruchu drogowym rozróżniają pojęcia pojazd oraz zespół pojazdów. Następnie podał ich definicję ustawową oraz definicję "dopuszczalnej masy całkowitej".

Stwierdził, że w świetle powyższych definicji nie sposób podzielić stanowiska organu administracji, iż pojazd osobowy [...] (o wadze 2720 kg) wraz z przyczepą (o wadze 2500 kg) winien być traktowany jako zespół pojazdów, którego prowadzący zobowiązany jest do uiszczenia opłaty elektronicznej z uwagi na przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej zespołu pojazdów.

Ponadto, jak dalej skarżący wywodził, dopuszczalną masę całkowitą, w świetle ustawy - Prawo o ruchu drogowym, określa się dla jednego pojazdu, a nie dla zespołu pojazdów. Wskazał również, że z literalnego brzmienia przepisu art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p. nie wynika, że chodzi o łączną masę obu pojazdów, ale o przekroczenie określonej masy przez pojazd.

Dodał, że zgodnie z art. 2 lit. d dyrektywy 1999/62/WE w sprawie pobierania opłat za użytkowanie niektórych typów infrastruktury przez pojazdy ciężarowe, w brzmieniu zmienionym Dyrektywą 2006/38/WE Parlamentu Europejskiego z dnia 17 maja 2006 r. pojazd oznacza pojazd silnikowy lub zespół pojazdów, który jest wyłącznie przeznaczony lub wyłącznie używany do przewozu drogowego towarów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony. Podkreślił, że jak wynika z tytułu dyrektywy, uregulowania opłaty za korzystanie z infrastruktury drogowej ciążą jedynie na pojazdach ciężarowych i to tylko na pojazdach, które wykonują przewóz drogowy towarów, a pkt 1 preambuły do Dyrektywy 2006/38/WE Parlamentu Europejskiego i Rady wprost wskazuje, że chodzi o przedsiębiorców, a więc podmioty trudniące się profesjonalnie tego typu działalnością. Ponadto w preambule wskazuje się, jak dalej skarżący wywodził, że opłaty nakładane z tytułu korzystania z infrastruktury drogowej nie powinny powodować dyskryminacji, a ich pobieranie - nadmiernych formalności lub barier na granicach wewnętrznych.

Skarżący podniósł również, że zgodnie z art. 7 ust. 2 lit. a) dyrektywy państwo członkowskie może podjąć decyzję o utrzymaniu lub wprowadzeniu opłat za przejazd lub opłat za korzystanie z infrastruktury wyłącznie w odniesieniu do pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej nie mniejszej niż 12 ton, a jeżeli państwo członkowskie podejmie decyzję o stosowaniu opłat za przejazd lub opłat za korzystanie z infrastruktury w odniesieniu do pojazdów poniżej tego limitu masy, wówczas zastosowanie mają przepisy powołanej dyrektywy.

Zdaniem skarżącego, zaprezentowana przez niego regulacja w sposób nie budzący wątpliwości potwierdza, że przepisy nakładające obowiązek poniesienia opłat za użytkowanie infrastruktury dotyczy tylko i wyłącznie profesjonalnych przewoźników wykonujących przewóz towarów.

Podkreślił również, że wbrew przepisom powołanej dyrektywy, przepisy prawa krajowego nie zawierają postanowień, które przeciwdziałałyby dyskryminacji bądź nadmiernym formalnościom związanym z użytkowaniem dróg, na których pobierana jest opłata elektroniczna, co biorąc pod uwagę sprzeczną w ocenie skarżącego z prawem wspólnotowym treść art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p. nie tylko naraża podmioty korzystające w celach prywatnych z drogi bez uiszczenia opłaty na obowiązek poniesienia kary pieniężnej ale również, na konieczność zainstalowania w pojeździe kosztownego urządzenia do elektronicznego poboru opłaty, której takie podmioty nie mają obowiązku ponosić.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał w całości dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

W świetle art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne badają akty lub czynności z zakresu administracji publicznej pod kątem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, a nie celowości czy też słuszności.

Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej także p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Podkreślenia przy tym wymaga, że od dnia wejścia w życie Traktatu Akcesyjnego z dnia 16 kwietnia 2003 r. (Dz. U. z 2004 r. Nr 90, poz. 864), na mocy którego Polska stała się państwem członkowskim Unii Europejskiej, kontrola sądu administracyjnego obejmuje również zgodność rozstrzygnięć organów administracji publicznej z prawem wspólnotowym (prawem Unii Europejskiej), rozumianym jako całokształt dorobku prawnego Wspólnoty Europejskiej (acquis communautaire), w tym zasad ogólnych prawa wspólnotowego (prawa Unii Europejskiej), interpretowanych oraz stosowanych w sposób jednolity na całym obszarze Unii Europejskiej.

W ocenie Sądu, analizowana pod tym kątem skarga M. K. nie zasługuje na uwzględnienie i podlega oddaleniu, albowiem zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z [...] maja 2012 r. oraz utrzymana nią w mocy decyzja z [...] grudnia 2011 r. - nie naruszają prawa.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowi art. 13 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 13k ust. 1 pkt 1 oraz art. 13k ust. 4 u.d.p.

Zgodnie z art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p. korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za przejazdy po drogach krajowych pojazdów samochodowych, w rozumieniu art. 2 pkt 33 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908, z późn. zm.), za które uważa się także zespół pojazdów składający się z pojazdu samochodowego oraz przyczepy lub naczepy o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony, w tym autobusów niezależnie od ich dopuszczalnej masy całkowitej.

Art. 13k ust. 1 pkt 1 p.w.p. stanowi natomiast, że za przejazd po drodze krajowej kierującemu pojazdem samochodowym, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3, za który pobiera się opłatę elektroniczną bez uiszczenia tej opłaty - wymierza się karę pieniężną w wysokości 3 000 złotych.

Kary pieniężne, o których mowa w ust. 1 i 2, nakładają, w drodze decyzji administracyjnej, uprawnieni do kontroli, o których mowa w art. 13l ust. 1 (art. 13k ust. 4 u.d.p.).

W myśl powołanego art. 13l ust. 1 pkt 2 u.d.p. - do kontroli prawidłowości uiszczenia opłaty elektronicznej, w tym kontroli używanego w pojeździe urządzenia, o którym mowa w art. 13i ust. 3, jeżeli jest ono wymagane, oraz nałożenia i pobierania kar pieniężnych, o których mowa w art. 13k, są uprawnieni inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego.

U.d.p. uwzględnia wymagania Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady nr 2004/52/WE z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie interoperacyjności systemów elektronicznych opłat drogowych we Wspólnocie (Dz. U. UE. L. 2004.166.124 ze zm.). Zgodnie z art. 2 ust. 1 Dyrektywy: wszystkie nowe systemy opłat elektronicznych wprowadzone do użytku od dnia 1 stycznia 2007 r., do celów przeprowadzania transakcji związanych z opłatami elektronicznymi, stosują jedną lub kilka spośród następujących technologii:

a) pozycjonowanie satelitarne;

b) łączność ruchoma stosująca normę GSM-GPRS (GSM TS 03.60/23 060);

c) technologia mikrofalowa 5,8 GHz.

W myśl ust. 2 art. 2 Dyrektywy: europejska usługa opłaty elektronicznej zostaje wprowadzona do użytku na podstawie art. 3 ust. 1.(...). Urządzenia te są co najmniej interoperacyjne i zdolne do komunikowania ze wszystkimi systemami działającymi w Państwach Członkowskich z wykorzystaniem jednej lub więcej technologii wymienionych w ust. 1.(...). Zgodnie ze wskazaniem art. 3 ust. 1 Dyrektywy: tworzy się europejską usługę opłaty elektronicznej, która obejmuje wszystkie sieci drogowe we Wspólnocie, w których opłaty lub opłaty za użytkowanie dróg są pobierane środkami elektronicznymi. Ta usługa opłaty elektronicznej zostanie zdefiniowana za pomocą umownego zbioru reguł umożliwiającego wszystkim operatorom i/lub emitentom świadczenie usługi, zbioru norm i wymogów technicznych oraz jednej umowy subskrypcyjnej pomiędzy klientami i operatorami i/lub emitentami oferującymi usługę. Umowa ta przyznaje dostęp do usługi w ramach całej sieci, a subskrypcje są udostępniane przez operatora jakiejkolwiek części sieci i/lub przez emitenta. Jednocześnie zgodnie z ust. 2 cytowanego przepisu: europejska usługa opłaty elektronicznej jest niezależna od podstawowych decyzji podjętych przez Państwa Członkowskie mających na celu nałożenie opłat na określone rodzaje pojazdów, od poziomów opłat oraz od celu jaki mają nakładane opłaty. Usługa ta odnosi się jedynie do sposobu pobierania opłat. Usługa umożliwia zawieranie umów niezależnie od miejsca rejestracji pojazdu, przynależności państwowej stron umowy, w odniesieniu do których opłata jest naliczana.

A zatem nabycie urządzenia służącego do naliczania opłaty możliwe jest m.in. w Słowacji, który to kraj jest Państwem Członkowskim Unii Europejskiej posiadającym krajowy system elektronicznego pobierania opłat i który to kraj, zgodnie z art. 3 ust. 4 Dyrektywy, powinien zapewnić dostęp do tych urządzeń na co wskazuje jej przepis art. 6 tiret pierwsze o zastosowaniu tej Dyrektywy - Państwa Członkowskie wprowadzą w życie przepisy ustawowe, wykonawcze i administracyjne niezbędne do wykonania niniejszej dyrektywy do dnia 20 listopada 2005 r. oraz niezwłocznie przesyłają Komisji teksty tych przepisów wraz z tabelą korelacji pomiędzy tymi przepisami a niniejszą dyrektywą.

Z akt sprawy wynika, że skarżący w momencie zatrzymania do kontroli poruszał się zespołem pojazdów składającym się z samochodu osobowego marki [...]o nr rej. [...] oraz przyczepy marki Inna o nr rej. [...] na autostradzie [...], na odcinku węzeł [...] - [...], którego dopuszczalna masa całkowita przekraczała 3,5 t. Odcinek ten został wymieniony w załączniku nr 1 pkt 3 lit. a do Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną.

Niesporne jest, że przejazd ten odbywał się bez uiszczenia wymaganej opłaty elektronicznej, a skarżący nie posiadał w pojeździe zainstalowanego urządzenia służącego do elektronicznego poboru opłat za przejazd odcinkiem płatnym.

Spór pomiędzy skarżącym a organem sprowadza się natomiast do oceny, czy kontrolowany pojazd osobowy [...] wraz z przyczepą stanowi zespół pojazdów podlegających reżimowi art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p.

W ocenie organu pojazd ten wraz z przyczepą stanowi zespół pojazdów, którego dmc przekracza 3,5 t.

Zdaniem skarżącego z powołanego przepisu nie wynika, by chodziło w nim o łączną masę obu stanowiących zespół pojazdów, lecz o masę każdego z pojazdów z osobna, wskutek czego w jego ocenie niedopuszczalne jest przyjęcie, że przekroczył on dopuszczalną masę całkowitą pojazdu, realizując przejazd pojazdem samochodowym o masie całkowitej 2720 kg wraz z przyczepą o masie całkowitej 2500 kg.

Zdaniem Sądu z literalnej wykładni przepisu art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p. w sposób nie budzący wątpliwości wynika, że jej dyspozycją objęci są korzystający z dróg publicznych zespołami pojazdów, których łączna dopuszczalna masa całkowita wynosi powyżej 3,5 tony. Twierdzenie to, w ocenie Sądu wzmacnia również wykładnia celowościowa omawianego przepisu, którego zamysłem było objęcie opłatami tych użytkowników określonych kategorii dróg, którzy wykonują przewozy pojazdami o gabarytach przekraczających 3,5 t. W tym kontekście kwestią irrelewantną jest czy przejazd wykonywany jest pojazdem stanowiącym jednorodną, monolityczną całość przekraczająca 3,5 t., czy też stanowiącym zespół pojazdów - pojazdem samochodowym wraz przyczepą lub naczepą, przekraczającym 3,5 t.

Podkreślenia również wymaga, że obowiązek posiadania urządzenia do poboru opłat elektronicznych jest obowiązkiem o charakterze bezwzględnym. Poza sporem pozostaje bowiem, że obowiązujący system pozwala na naliczanie i pobieranie opłaty elektronicznej wyłącznie za pośrednictwem zainstalowanego w pojeździe urządzenia, tzw. viaBOXu, a co za tym idzie brak zainstalowania w pojeździe tego urządzenia, w toku wykonywania przejazdu po drogach wskazanych w załączniku nr 1 i 2 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r., uniemożliwia uiszczenie opłaty elektronicznej.

Tak więc brak zainstalowanego w pojeździe urządzenia, tzw. viaBOXu uniemożliwia korzystanie z sieci dróg objętej powołanym rozporządzeniem. W przeciwnym razie, nieuiszczenie opłaty powoduje obowiązek organu administracji publicznej do nałożenia na kierującego kary administracyjnej, zgodnie z dyspozycją wyrażoną w art. 13k ust. 1 pkt 1 u.d.p.

Zatem w ustalonym, w rozpoznawanej sprawie stanie faktycznym, organ prawidłowo uznał, że istnieje podstawa do nałożenia na skarżącego jako kierowcę przedmiotowego zespołu pojazdu poruszającego się po drodze krajowej - kary pieniężnej w wysokości 3000 złotych.

Zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p. sprowadzają się do niezgodnej w przekonaniu skarżącego wykładni wskazanego przepisu z treścią powołanych przez stronę dyrektyw wspólnotowych - Dyrektywy nr 1999/62/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 17 czerwca 1999 r. oraz Dyrektywy nr 2006/38/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 17 maja 2006 r.

W jego ocenie, z zapisów powołanych dyrektyw wynika, że "pojazd" oznacza pojazd silnikowy lub zespół pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony, który jest wyłącznie przeznaczony lub wyłącznie używany do przewozu drogowego towarów. Mając na uwadze powyższe, skarżący uznał w konsekwencji, że cyt. dyrektywy unijne przewidują objęcie sporną opłatą elektroniczną jedynie pojazdów wykonujących przewozy komercyjne.

Zdaniem Sądu w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, stanowisko skarżącego jest błędne.

Na wstępie analizy powyższego zarzutu należy podnieść, iż podstawową zasadą prawa Unii Europejskiej, ustaloną w orzecznictwie Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości, jest zasada nadrzędności, która przewiduje, że prawo pierwotne oraz akty wydane na jego podstawie będą stosowane przed prawem krajowym.

Z chwilą przystąpienia Polski do Unii Europejskiej system prawny Unii stał się naszym własnym systemem, czyli porządek prawny Polski obejmuje w chwili obecnej system prawa narodowego - krajowego i całe acquis communautaire (dorobek wspólnotowy) i w tym systemie musi się poruszać polski sędzia (jak również organy administracji), dokonując wykładni prawa zgodnie z jedną z podstawowych zasad prawa wspólnotowego – zasadą prowspólnotowej wykładni prawa krajowego.

Zasada prowspólnotowej wykładni prawa krajowego oznacza, iż sąd krajowy stosując prawo krajowe musi – w zakresie, jaki jest tylko możliwy – interpretować prawo krajowe tak, aby było zgodne z wymogami prawa wspólnotowego, jego treścią i celem.

Zasada pierwszeństwa prawa wspólnotowego oznacza, iż w razie sprzeczności między normami prawa wspólnotowego a prawa krajowego organy stosujące prawo (sądy lub organy administracyjne) są obowiązane podjąć rozstrzygnięcie na podstawie normy prawa wspólnotowego i tym samym obowiązane odmówić zastosowania normy prawa krajowego. Prowspólnotowa wykładnia pozwala na nadanie normom prawa krajowego takiego znaczenia, przy którym nie są one sprzeczne z normami prawa wspólnotowego; w takiej sytuacji nie ma potrzeby odwoływania się do pierwszeństwa prawa wspólnotowego. W orzecznictwie Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości zwraca się wyraźnie uwagę na to, że organy stosujące prawo powinny interpretować prawo krajowe zgodnie z prawem wspólnotowym, a dopiero, jeżeli taka interpretacja okaże się niemożliwa, powinny odmówić stosowania prawa krajowego.

Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie podstawowym obowiązkiem sędziego krajowego jest nadanie regulacji prawa wewnętrznego (krajowego) takiego sensu normatywnego, który będzie pozostawał w zgodzie z porządkiem prawnym Unii Europejskiej. Dopiero niemożliwość osiągnięcia niesprzeczności uprawnia go do ewentualnej odmowy zastosowania przepisu krajowego.

Wykładnia prawa krajowego musi być dokonywana z uwzględnieniem okoliczności wspólnotowych, te zaś - zgodnie z doktryną effet utile (zasadą efektywności prawa wspólnotowego) - wymagają skoncentrowania się na funkcji (celu) unormowania i rozważenia jej zgodności z funkcją (celem) założoną przez normodawcę unijnego.

Niewątpliwie pojęcia występujące w prawie krajowym, które mają swoje odpowiedniki w prawie europejskim, muszą być używane w takim znaczeniu, jakie nadają im dyrektywy, czy rozporządzenia. Dotyczy to zwłaszcza pojęć określonych w definicjach legalnych, zawartych w niektórych rozporządzeniach, czy też dyrektywach wspólnotowych. Dotyczy to również wykładni niektórych pojęć ogólnych, którym wiele uwagi poświęcono w orzecznictwie Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości (vide: m.in. L. Florek /w:/ Wykładnia prawa pracy zgodna z prawem wspólnotowym (w:) Teoria i praktyka wykładni prawa, red. P. Winczorek, Liber 2005 s. 345-353 i powołane tam orzecznictwo ETS).

Przenosząc te rozważania na grunt niniejszej sprawy, w opinii Sądu, z obu powołanych przez stronę skarżącą dyrektyw unijnych dotyczących pobierania opłat za użytkowanie niektórych typów infrastruktury przez pojazdy ciężarowe nie wynika zakaz objęcia opłatą za przejazdy po drogach krajowych pojazdów samochodowych, w rozumieniu art. 2 pkt 33 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym, za które uważa się także zespół pojazdów składający się z pojazdu samochodowego oraz przyczepy lub naczepy o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony, w tym autobusów niezależnie od ich dopuszczalnej masy całkowitej.

W niniejszej sprawie skarżący poruszał się zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony, na co wskazuje zebrany materiał dowodowy po odcinku drogi, wskazanym w rozporządzeniu, jako płatny. Dyrektywa nr 1999/62/WE oraz zmieniająca ją Dyrektywa nr 2006/38/WE przewidują możliwość objęcia opłatą użytkowników niektórych typów infrastruktury. Art. 7 Dyrektywy nr 1999/62/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 17 czerwca 1999 r. wprost przewiduje, że Państwa Członkowskie mogą utrzymywać lub wprowadzać opłaty za przejazd i/lub opłaty za korzystanie z infrastruktury. Jednoznacznie należy stwierdzić, że - wbrew zarzutom skarżącego - w treści obu wspomnianych dyrektyw unijnych nie ma przepisu, w którym w sposób jednoznaczny i bezpośredni nakazano by Państwom Członkowskim ograniczenie zakresu obciążeń stosownymi opłatami za użytkowanie infrastruktury drogowej (m.in. dróg i autostrad) tylko i wyłącznie do wykonywania przewozów komercyjnych. Owszem, należy zauważyć, że w punkcie 5 preambuły do cyt. Dyrektywy 1999/62/WE jest wprawdzie mowa o tym, że w obecnych okolicznościach (a więc istniejących w 1999 r.) dostosowanie krajowych systemów obciążeń powinno ograniczać się do pojazdów komercyjnych posiadających z ładunkiem wagę brutto powyżej pewnej określonej wartości, niemniej - zdaniem Sądu - nie można z tego zapisu preambuły w żaden sposób wywodzić jednoznacznej normy prawnej, która expressis verbis nakładałaby na polskiego ustawodawcę obowiązek ograniczenia wymogu uiszczania stosownych opłat elektronicznych tylko do przewozów niehandlowych (komercyjnych) prowadzonych wyłącznie przez przedsiębiorców transportowych.

Ponadto należy, zdaniem Sądu, wyraźnie wskazać, że jeśli chodzi o poprzedni system opłat (tj. obowiązujący przed dniem 1 lipca 2011 r. system winiet – kart opłat), to w tym przypadku, w świetle wówczas obowiązującego przepisu art. 42 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, obowiązek uiszczania stosownych opłat za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych obejmował również każdy podmiot wykonujący przewóz drogowy, w rozumieniu przepisów tej ustawy, a więc także przewóz niekomercyjny wykonywany przez podmiot niebędący przedsiębiorcą (zob. m.in. WSA w Warszawie /w:/ wyrok z dnia 11 czerwca 2007 r., sygn. akt VI SA/Wa 526/07; podobnie: R. Strachowska, Ustawa o transporcie drogowym. Komentarz, wyd. II, ABC, 2011).

Mając na względzie powyższe, należy stwierdzić, że kara pieniężna w wysokości 3.000 złotych, wynikająca z naruszenia przez skarżącego przepisów ustawy o drogach publicznych, została nałożona na stronę na podstawie obiektywnie stwierdzonego naruszenia polegającego na przejeździe po drodze krajowej, na której pobierana jest opłata elektroniczna, pojazdem samochodowym (zespołem pojazdów) powyżej 3,5 tony, bez uiszczenia stosownej opłaty elektronicznej.

W ocenie Sądu, należy w konsekwencji uznać, że organ w toku postępowania wyczerpująco zbadał wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadził dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 k.p.a), oparł swoje rozstrzygnięcia na materiale dowodowym prawidłowo zebranym w toku kontroli, dokonując jego wszechstronnej oceny oraz uzasadnił swoje stanowisko wyrażone w spornych decyzjach, w sposób wymagany przez normę prawa zawartą w przepisie art. 107 § 3 k.p.a.

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku, działając na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.