Wyrok NSA, sygn. akt II SA 1353/94
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 1995-12-01 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 604  Działalność gospodarcza, w tym z udziałem  podmiotów zagranicznych
Powołane przepisy: article: art. 20 ust. 5
journal: Dz.U. 1988 nr 41 poz. 324
law: Ustawa z dnia 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej.
Teza: Interesy jednego z przedsiębiorstw państwowych same przez się nie mogą być identyfikowane w gospodarce rynkowej z interesem gospodarki narodowej.

TEZY

Interesy jednego z przedsiębiorstw państwowych same przez się nie mogą być identyfikowane w gospodarce rynkowej z interesem gospodarki narodowej.


UZASADNIENIE

Minister Łączności decyzją z dnia 15 lipca 1994 r. nr (...) odmówił Pani Grażynie Ź. prowadzącej Przedsiębiorstwo Usługowe G. w E. udzielenia koncesji na wykonywanie usług polegających na zarobkowym przewozie i doręczaniu korespondencji w obrocie krajowym. W uzasadnieniu podał, że udzielenie takiej koncesji na działalność ograniczoną do miast województwa suwalskiego, a więc prowadzoną tylko na terenie miejskim prowadziłoby do zwiększenia deficytu przedsiębiorstwa użyteczności publicznej Poczta Polska i w konsekwencji do zwiększenia obciążeń budżetu Państwa, z tytułu obowiązkowych dotacji dla tego przedsiębiorstwa. Świadczenie usług pocztowych na terenie miast jest bowiem dochodowe, natomiast takie usługi na terenie wiejskim nie są rentowne. Wydanie koncesji Pani Grażynie Ź. na działalność w zakresie przynoszącym dochody niejako kosztem przedsiębiorstwa państwowego zobowiązanego również do działalności pocztowej, która dochodów nie przynosi, naruszałoby wobec tego interes gospodarki narodowej oraz interes społeczny w rozumieniu art. 20 ust. 5 ustawy z dnia 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej /Dz.U. nr 41 poz. 324 ze zm./.

W skardze wniesionej na tę decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego Pani Grażyna Ź. wniosła o jej uchylenie z powodu niezgodności z prawem. Zarzuciła, że nie występowała o udzielenie koncesji na wykonywanie usług polegających na zarobkowym przewozie i doręczaniu korespondencji pisemnej, a zamierza uruchomić zarobkowy przewóz i doręczanie przesyłek dokumentowych, zgodnie z określeniem dokumentu zawartym w kodeksie karnym /art. 120 pkt 13 i art. 265/. W związku z tym jest wątpliwe, czy prowadzenie tego rodzaju działalności podlega koncesjonowaniu. Skarżąca nie zamierza, co prawda, uruchamiać punktów przyjęć na terenie wiejskim, do chwili zbadania zapotrzebowania na takie punkty, ale chce objąć swoją działalnością również tereny wiejskie.

W odpowiedzi na skargę Minister Łączności wniósł o jej oddalenie. Podał, że przepisy ustawy o działalności gospodarczej nie definiują pojęcia korespondencji pisemnej, jednakże to pojęcie obejmuje z pewnością przesyłki dokumentowe, a więc świadczenie przewozu i doręczania takich przesyłek podlega koncesjonowaniu. Ponadto skarżąca wyraźnie określiła we wniosku miejsce prowadzenia działalności gospodarczej nie wspominając o terenach wiejskich, gdzie świadczenie takich usług jest co do zasady deficytowe.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Pojęcie działalności polegającej na zarobkowym przewozie i dostarczaniu korespondencji pisemnej w obrocie krajowym obejmuje niewątpliwie zarobkowy przewóz i dostarczanie przesyłek dokumentowych. Termin "korespondencja" pochodzi od łacińskiego "correspondare" znaczącego "odpowiadać sobie". Dokument jest środkiem służącym komunikowaniu się między ludźmi, a więc przesyłanie przesyłek dokumentowych jest niczym innym, jak korespondowaniem.

Minister Łączności odmówił skarżącej udzielenia koncesji na taką zarobkową działalność, powołując się na art. 20 ust. 5 ustawy o działalności gospodarczej mówiący o naruszeniu interesu gospodarki narodowej. Przepis ten posługuje się typowym wyrażeniem niedookreślonym. Stosowanie takich pojęć w przepisach prawa pozwala organowi administracyjnemu na pewną swobodę w podejmowaniu decyzji, wynikającą z dokonywania oceny stanu faktycznego sprawy będącego podstawą rozstrzygnięcia.

W rozpatrywanej sprawie Minister Łączności przyjął, że udzielenie koncesji dla skarżącej zagrażałoby interesom Poczty Polskiej, a tym samym interesom gospodarki narodowej oraz interesowi społecznemu. Pomijając już to, że przepis art. 20 ust. 5 ustawy o działalności gospodarczej nie odwołuje się do interesu społecznego, należałoby rozważyć, czy interesy jednego z przedsiębiorstw państwowych mogą być identyfikowane w gospodarce rynkowej z interesem gospodarki narodowej.

Nie wdając się w rozważania o charakterze ustrojowo-gospodarczym trzeba stwierdzić, że generalnie związku takiego nie ma.

W rozpatrywanej sprawie stanowisko ministra, jakkolwiek nienależycie uzasadnione, wydaje się prawidłowe. Skarżąca nie określiła bowiem dokładnie rodzaju i zakresu zamierzonej działalności gospodarczej. Wnioskowała o udzielenie koncesji na działalność, która jej zdaniem nie jest działalnością podlegającą koncesjonowaniu. Unikała również wyraźnego wskazania zakresu tej działalności, deklarując że będzie to E. i inne miasta województwa S. oraz ewentualnie tereny wiejskie, jeżeli sprawdzi się tam zapotrzebowanie na tego rodzaju usługi.

Ponadto zważywszy na okres transformacji gospodarczej, zmierzającej do ustroju rynkowego, należy uznać za usprawiedliwione działania ochronne Państwa, podejmowane z uwzględnieniem interesu jego podmiotów gospodarczych, zwłaszcza takich, które nie mogą działać w pełni według reguł rynkowych, ponieważ realizują obowiązkowe zadania publiczne, zlecone im przez Państwo.

Z tych wszystkich względów skarga nie zasługuje na uwzględnienie i dlatego Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 207 par. 5 Kpa orzekł jak w sentencji.