Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 1416/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2007-10-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono zaskarżone postanowienia
Powołane przepisy: article: art. 228
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

SENTENCJA

fSygn. akt I SA/Kr 1416/06 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 października 2007r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Beata Cieloch, Sędziowie: WSA Ewa Michna, WSA Urszula Zięba (spr), , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 października 2007r., sprawy ze skarg B. i J. K., na postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia [...] Nr [...], w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołań, I.uchyla zaskarżone postanowienia II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących koszty postępowania w kwocie [...] zł


UZASADNIENIE

Pismem z dnia [...] marca 2004 r. małżonkowie B. i J. K. wnieśli o zmianę kwalifikacja nieruchomości określonej w skierowanej do nich decyzji o wysokości podatku na 2004 r., pod pozycją nr 5 jako pozostałe budynki na budowlę i zaliczenie podatku od wartości tego obiektu, którą ustalili na kwotę 3 000 złotych. Dodatkowo wyjaśnili, iż przedmiotowa budowla jest drewniana, wsparta na 4 filarach z cegły i służy im do przechowywania opału i drobnego sprzętu gospodarczego.

W dniu [...] Wójt Gminy wydał decyzję (nakaz płatniczy) w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego z tytułu podatku od nieruchomości na rok 2005. W aktach postępowania administracyjnego do decyzji tej dołączone jest zwrotne potwierdzenie odbioru, z którego wynika, iż przesyłka zawierająca dwa bliżej nieokreślone nakazy płatnicze (dopisek na zwrotnym potwierdzeniu odbioru) została podatnikom skutecznie doręczona w dniu 30 stycznia 2006 r.

W dniu [...] Wójt Gminy wydał decyzję (nakaz płatniczy) w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego z tytułu podatku od nieruchomości na rok 2006. W aktach postępowania administracyjnego do decyzji tej dołączone jest zwrotne potwierdzenie odbioru, z którego wynika, iż przesyłka zawierająca dwa bliżej nieokreślone nakazy płatnicze (dopisek na zwrotnym potwierdzeniu odbioru) została podatnikom skutecznie doręczona w dniu [...] lutego 2006 r.

W odwołaniu, które wpłynęło do Urzędu w dniu [...] marca 2006 r., małżonkowie B. i J. K. zaskarżyli dwie decyzje Wójta Gminy - z dnia [...] i [...] które mieli otrzymać listem, poleconym w dniu [...] marca 2006 r.

Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania przez B. K. i J. K. od decyzji Wójta Gminy z dnia [...] w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2006. W uzasadnieniu wskazano, iż skoro zaskarżona decyzja została odwołującym się doręczona w dniu [...] lutego 2006 r., to termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu [...] lutego 2006 r., natomiast odwołujący się wnieśli je dopiero w dniu [...] marca 2006 r.

Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania przez B. K. i J. K. od decyzji Wójta Gminy z dnia [...] w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2005. W uzasadnieniu wskazano, iż skoro zaskarżona decyzja została odwołującym się doręczona w dniu [...] stycznia 2006 r., to termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu [...] lutego 2006 r., natomiast odwołujący się wnieśli je dopiero w dniu [...] marca 2006 r.

We wniesionych w dniu [...] sierpnia 2006 r. dwóch skargach na wymienione postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] o numerach [...] i [...] strona skarżąca wniosła o ich uchylenie. W uzasadnieniu podniesiono, iż pierwsze z tych postanowień zostało wydane w dniu [...]., nie zaś jak stwierdziło SKO w dniu [...]. Dodatkowo wskazano, że w dniu [...] stycznia 2006 r. skarżący otrzymali pismo Wójta Gminy do sprawy o sygnaturze [...] a nie zaskarżoną decyzję jakby tego chciało SKO. Skarżący twierdzą natomiast, że decyzję z dnia [...] otrzymali dopiero w dniu [...] marca 2006 r. Odnosząc się do drugiego ze wspomnianych postanowień stwierdzono, że zostało ono wydane w dniu [...], nie zaś jak stwierdziło SKO w dniu [....]. Zdaniem skarżących niemożliwe jest więc by w dniu [...] lutego 2006 r. – jak tego chce SKO - otrzymali oni tę decyzję, gdyż nie była ona jeszcze wtedy wydana Dodatkowo wskazano, że w dniu [...] lutego 2006 r. skarżący otrzymali pismo Wójta Gminy do sprawy o sygn. [...], a nie zaskarżoną decyzję jakby tego chciało SKO. Skarżący twierdzą natomiast, że decyzję z dnia [...] otrzymali dopiero w dniu [...] marca 2006 r. Zdaniem skarżących SKO poczyniło błędne ustalenia co do zaistniałego stanu faktycznego i w konsekwencji wydało błędną decyzję, gdyż wniesione przez nich w dniu [...] marca 2006 r. w UP odwołanie nie uchybia czternastodniowemu terminowi.

W odpowiedziach na wniesione skargi Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o ich oddalenie.

W toku postępowania przed Sądem pełnomocnik skarżących przedłożył kserokopie zaskarżonych przez podatników decyzji, a to decyzji z dnia [...] oraz decyzji z dnia [...]. podnosząc raz jeszcze, iż nie zostały one doręczone w terminach określonych na załączonych do akt zwrotnych potwierdzeniach odbioru.

Sąd zważył, co następuje:

Stosownie do przepisu art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm., zwane dalej w skrócie "p.p.s.a.") Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta – zgodnie z treścią art. 1 § 2 ustawy – sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

Przeprowadzona na płaszczyźnie zgodności z prawem kontrola zaskarżonych postanowień prowadzi do wniosku, iż skargi są uzasadnione.

Na wstępie przypomnieć należy, iż zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 1 lit. c tej ustawy sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi takie naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Zgodnie z treścią art. 228 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2005 r., nr 8, poz. 60 ze zm., zwana dalej "Ordynacją podatkową") – organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. W orzecznictwie sądów administracyjnych akcentuje się wymaganie by postanowienia dotyczące stwierdzenia uchybienia terminowi były wydawane wówczas, gdy przekroczenie terminu jest oczywiste i po wyjaśnieniu ewentualnych wątpliwości, które mogą powstać po analizie materiału dowodowego, a także po zgromadzeniu pełnego materiału dowodowego. Organy podatkowe są obowiązane wnikliwie badać wszystkie okoliczności związane z uchybieniem terminowi do wniesienia odwołania (tak NSA w wyroku z dnia 10 czerwca 2003 r., III SA 1758/01, opubl. Monitor Podatkowy z 2003, nr 12, poz. 39).

W tym kontekście powołania wymaga wyartykułowana w art. 122 Ordynacji podatkowej zasada prawdy obiektywnej, stosownie do której w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Organ podatkowy musi w tym celu – zgodnie z art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej – zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy.

W myśl art. 127 Ordynacji podatkowej postępowanie podatkowe jest dwuinstancyjne. Interpretując przepis art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej w świetle powołanej zasady należy dojść do wniosku, iż zapadłe w sprawie rozstrzygnięcie organu drugiej instancji godzi w podstawowe prawa i gwarancje procesowe obywatela i musi być ocenione jako rażące naruszenie prawa. W wyniku zastosowania tego przepisu podatnik – w istocie – pozbawiony zostaje prawa do kontroli instancyjnej wydanego przez organ pierwszej instancji rozstrzygnięcia. Zasadą jest bowiem, iż w wyniku złożenia zwyczajnego środka prawnego sprawa podatkowa będzie w całości przedmiotem postępowania przed organem drugiej instancji. W konsekwencji regułą jest wydanie w postępowaniu administracyjnym dwóch rozstrzygnięć o charakterze merytorycznym. Z tego względu uregulowanie art. 228 § 1 pkt 2 musi być traktowane jako wyjątek od zasady. Stwierdzenie przez organ odwoławczy uchybienia terminu do wniesienia odwołania powinno być oparte na dowodach wskazujących w sposób niewątpliwy na to, że odwołujący się przekroczył termin określony w art. 223 § 2 ustawy Ordynacja podatkowa. Dokonanie takich ustaleń wymaga oczywiście wcześniejszego przeprowadzenia wnikliwej i wszechstronnej oceny wszystkich dowodów dotyczących daty doręczenia stronie postanowienia będącego przedmiotem odwołania oraz daty wniesienia odwołania. Odstąpienie od dokonania takiej oceny, poprzedzonej zgromadzeniem pełnego materiału dowodowego, stanowi rażące naruszenie przepisów postępowania podatkowego.

Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, iż w postępowaniu będącym przedmiotem niniejszej kontroli na płaszczyźnie postępowania popełniono uchybienia mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, u podłoża których leży niedostateczna troska o należyte prowadzenie akt postępowania administracyjnego, co w konsekwencji doprowadziło do wydania postanowień rażąco oderwanych od stanu sprawy.

Organ odwoławczy przy wydawaniu zaskarżonych postanowień bezkrytycznie opierał się na zamieszczonych w aktach nakazach płatniczych i dołączonych do nich zwrotnych potwierdzeniach odbioru, natomiast nie rozważał w ogóle dokumentów powołanych w skardze, których treść może prowadzić do odmiennych wniosków.

Niebywałym wręcz naruszeniem procedury podatkowej jest rozpoznawanie przez organ podatkowy drugiej instancji innych decyzji niż te, które były przedmiotem odwołania wniesionego przez stronę skarżącą. Organy podatkowe nie zadały sobie trudu by zbadać czy zamieszczone w aktach sprawy decyzje są tymi, które zostały powołane w odwołaniu. Nie jest przy tym pewne, czy odwołania od decyzji załączonych do akt w ogóle zostały złożone.

W oparciu o przedstawione akta niemożliwe jest ustalenie w jakiej dacie skarżący otrzymali wydane przez organ pierwszej instancji decyzje podatkowe. Mając za podstawę wnioskowania zamieszczony na zwrotnych potwierdzeniach odbioru dopisek "2x nakaz płatniczy" nie można w żaden sposób wypowiedzieć się co do terminowości wniesionego odwołania. Zdumiewające jest więc, iż organowi odwoławczemu tak łatwo przyszło takie zrekonstruowanie stanu sprawy, które pozwoliło następnie na wydanie zaskarżonych postanowień.

Dopiero wyjaśnienie stanu faktycznego w powyższym zakresie stworzy podstawy do oceny, czy spełnione zostały warunki określone w art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej.

W ocenie Sądu zarówno materiał dowodowy zgromadzony w toku postępowania przed organami podatkowymi, jak i uzupełniony przez strony już w postępowaniu sądowym, nie daje podstawy do jednoznacznego uznania legalności, a więc zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia.

Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy organy podatkowe winny uzupełnić zebrane w sprawie dokumenty tak by w oparciu o nie można było w sposób niewątpliwy ustalić które decyzje są przedmiotem odwołania, ponadto w sposób niewątpliwy oznaczyć datę otrzymania przez skarżących poszczególnych decyzji organu pierwszej instancji, a w konsekwencji jednoznacznie określić termin do wniesienia odwołania i stąd wnioskować o terminowości jego wniesienia.

Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a.

O kosztach postępowania orzeczono na zasadzie art. 200 p.p.s.a.