Postanowienie WSA w Krakowie, sygn. akt II SAB/Kr 234/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2022-02-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
659
Skarżony organ: Starosta
Treść wyniku: odrzucono skargę, zwrócono wpis

SENTENCJA

. Dnia 2 lutego 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Tuszyńska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Piotr Fronc Sędzia WSA Agnieszka Nawara-Dubiel po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 2 lutego 2022 r. sprawy ze skargi G. T. na przewlekłość Starosty K. postanawia I. odrzucić skargę; . II. zwrócić skarżącemu G. T. kwotę 100 (sto) złotych tytułem uiszczonego wpisu.


UZASADNIENIE

G. T. wniósł w dniu 14 października 2021 roku (data stempla pocztowego) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na bezczynność Starosty K. w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości (znak sprawy: [...]).

Skarżący domagał się:

stwierdzenia, że Starosta dopuścił się przewlekłości postępowania w zakresie zwrotu nieruchomości, poczynając od stycznia 2016 roku,

stwierdzenia, że przewlekłość Starosty miała miejsce z rażącym

naruszeniem prawa,

zasądzenia od Starosty na rzecz skarżącego kwoty [...]zł tytułem sumy pieniężnej,

zasądzenia od Starosty na rzecz skarżącego kwoty [...]zł tytułem zwrotu kosztów procesu.

W uzasadnieniu skargi skarżący zaznaczył, że postanowieniem z dnia 9 sierpnia 2021 roku w sprawie [...] Wojewoda [...] uznał za zasadne zażalenie skarżącego na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Starostę.

Skarżący wyjaśnił, że wyrokiem z dnia 30 listopada 2015 roku w sprawie II SA/Kr 910/15 WSA w Krakowie uwzględnił skargę o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego i uchylił decyzje organów II i I instancji. Starosta nie podejmował żadnych czynności w związku z uchyleniem decyzji przez 2 lata, mimo, że jako strona postępowania musiał wiedzieć o sprawie sądowoadministracyjnej. Na skutek pisma z dnia 28 sierpnia 2017 roku sporządzonego przez D. T. (poprzedniczkę prawną skarżącego) Starosta zaczął podejmować czynności. Organ kilkukrotnie wydłużał terminy do zakończenia postępowania. Faktyczne działania organu miały miejsce dopiero w lutym 2021 roku oraz w czerwcu 2021 roku na skutek zażalenia skarżącego. Podał, że Wojewoda [...] przyznał, że przewlekłość postępowania miała miejsce w okresie od grudnia 2018 roku do lutego 2021 roku. W ocenie skarżącego przewlekłość wystąpiła jednak już po wydaniu wyroku przez WSA w Krakowie z dnia 30 listopada 2015 roku, czyli zaczęła się na początku 2016 roku. Starosta nie podjął żadnych czynności do czasu złożenia pisma przez D. T. w sierpniu 2017 roku. Po częściowym zakończeniu postępowania decyzją 24 kwietnia 2018 roku sprawa nadal "leżakowała".

W ocenie skarżącego przewlekłość postępowania ma miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Postępowanie administracyjne winno odbywać się sprawnie i organ winien podejmować czynności, a nie wyznaczać dodatkowy termin do zakończenia sprawy, podczas gdy w sprawie nie były podejmowane żadne czynności.

Na uzasadnienie wysokości odszkodowania skarżący wskazał, że dochodzona kwota [...]zł jest następstwem sposobu prowadzenia sprawy, przewlekłości postępowania, naruszeniem art. 8 k.p.a. (zasada zaufania obywatela do władzy publicznej). Starosta K. mógł i powinien był podjąć wszelkie możliwe i niezbędne kroki, celem wyjaśnienia sprawy w sposób kompleksowy i bez zbędnej zwłoki. Gdyby nie pismo z sierpnia 2017 roku D. T., to sprawie w dalszym ciągu nie nadano by dalszego biegu.

Skarżący podniósł, że przyznanie odpowiedniej sumy pieniężnej winno spełniać funkcję represyjno-prewencyjną oraz funkcję kompensacyjną. Dochodzona kwota ma na celu także spełnienie funkcji zarówno odszkodowawczej, jak również uczynić zadość krzywdzie, jaką skarżący poniósł na skutek wadliwie działającej administracji publicznej. Skarżący jest trzecim pokoleniem, które stara się o zwrot nieruchomości i występuje w postępowaniu. Gdyby Starosta podjął czynności w rozsądnym terminie, to J. G. (babka skarżącego) za życia uzyskałaby rozstrzygnięcie sprawy o zwrot nieruchomości. Zaskakujące jest postępowanie Starosty, że dopiero po 6 latach, licząc od uwzględnienia skargi o wznowienie postępowania występuje o akty zgonu państwa P. (z akt sprawy wiadomo, że poszukiwania państwa P. nie udały się, brak w ogóle szczegółowych danych tych osób). Taka czynność też świadczy o przeciąganiu postępowania, tym bardziej, że część należna spadkobiercom po p. P. pozostaje w posiadaniu Skarbu Państwa. W ocenie skarżącego kwota [...]zł jest odpowiednia do możliwości finansowych organu Starosty oraz w części rekompensuje doznaną krzywdę związaną z negatywnymi emocjami wynikającymi z przewlekłego prowadzenia sprawy (w tym bezczynności od 2016 do 2017 roku), oczekiwaniem na rozstrzygnięcie postępowania w rozsądnym terminie. Dochodzona kwota uwzględnia także czas trwania postępowania, rodzaj sprawy oraz fakt, że ma ona istotne znaczenie dla skarżącego. Kwota ma uzasadnienie także w prawie, a to w art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz w tzw. traktacie rzymskim, a to art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 roku, który ma prymat na ustawami, w tym p.p.s.a.

W odpowiedzi na skargę Starosta K. wniósł o oddalenie skargi.

Organ wskazał, że skarga z dnia 13 października 2021 roku została wniesiona w dniu 18 października 2021 roku (data wpływu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie). Natomiast Starosta wydał decyzję w sprawie w dniu 8 października 2021 roku w całości rozstrzygając sprawę co do jej istoty. Odwołując się do orzecznictwa organ poniósł, że decyzja administracyjna rozpoczyna swój byt prawny z chwilą jej sporządzenia, doręczenie ma zaś na celu zakomunikowanie stronie zawartego w niej rozstrzygnięcia, które następuje w chwili złożenia na decyzji podpisu osoby uprawnionej. Tak więc w postępowaniu administracyjnym załatwienie sprawy poprzedza moment, w którym strona ma możliwość zapoznania się z rozstrzygnięciem. Decyzja administracyjna wywiera wprawdzie skutki prawne dopiero z chwilą jej doręczenia stronie, co nie oznacza jednak, by wcześniej decyzja ta nie istniała. Stąd należy uznać, że dzień 8 października 2021 roku za datę zakończenia postępowania administracyjnego w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości.

Organ przywołał uchwałę w składzie siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 czerwca 2020 roku sygn. akt II OPS 5/19, wywodząc, że załatwienie sprawy przed datą wniesienia skargi na przewlekłość powoduje, że przedmiot zaskarżenia, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. przestaje istnieć, co sprawia, że skarga na przewlekłość jest niedopuszczalna w rozumieniu art 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., co powinno skutkować odrzuceniem skargi.

Za nieuzasadniony organ uznał zarzut rażącego naruszenia prawa. Podkreślił, że w postanowieniu Wojewody [...] z dnia 9 sierpnia 2021 roku, nr [...] wydanym na skutek zażalenia na przewlekłe prowadzenie postępowania, nie stwierdzono, że Starosta dopuścił się rażącego naruszenia prawa. Organ II instancji wyznaczył Staroście termin załatwienia sprawy do dnia 15 października 2021 r., z czego organ się wywiązał poprzez wydanie decyzji administracyjnej w dniu 8 października 2021 r.

Organ podkreślił, że długość trwania postępowań zwrotowych wynika z ich specyfiki, gdyż często dotyczą one wniosków o zwrot nieruchomości wywłaszczonych nawet w latach 20' XX w. lub tak jak ma to miejsce w przedmiotowej sprawie wywłaszczonych w latach 50' i 80' XX w., co utrudnia gromadzenie stosownego materiału dowodowego. Z uwagi na ich "historyczny" charakter i poziom skomplikowania spraw zwrotowych niejednokrotnie utrudnione jest szybkie ich załatwianie z przyczyn niezależnych od organu. Ponadto ogromny wpływ na pracę urzędu wywarł wybuch pandemii COVID-19 w 2020 r., która sparaliżowała pracę urzędu poprzez wystąpienie długotrwałych usprawiedliwionych nieobecności pracowników chociażby z powodu zwolnień lekarskich, objęcia kwarantanną, konieczności sprawowania opieki nad dzieckiem itp. Kolejnym czynnikiem utrudniającym pracę jest częsta rotacja kadrowa oraz zbyt duża liczba spraw przydzielonych każdemu z pracowników. Tylko w okresie od maja 2019 roku postępowanie, które jest przedmiotem skargi prowadzone było przez trzech kolejnych pracowników. Częsta zmiana pracowników jest okolicznością niezależną od organu, tym niemniej wywiera ogromny wpływ na szybkość załatwiania spraw.

Ponadto, zatrudnienie odpowiedniej liczby pracowników, przygotowanie ich do pracy także wymaga czasu, zanim zdolność do załatwiania większej liczby spraw będzie na poziomie pozwalającym na zachowywanie terminów ustawowych, o których mowa w art. 35 k.p.a. i ustawach prawa materialnego. Zdaniem Starosty z rażącym naruszeniem prawa mamy do czynienia wówczas, gdy działanie organu następuje sprzecznie z niebudzącą wątpliwości normą prawną, jeżeli poważne opóźnienia w podejmowanych przez organ czynnościach oczywiście pozbawione są jakiegokolwiek racjonalnego usprawiedliwienia. Przedstawione wyżej okoliczności faktyczne związane z pracą komórki organizacyjnej rozpatrującej sprawy zwrotowe nieuzasadnione jest twierdzenie o przewlekłości z rażącym naruszeniem prawa.

Z kolei podnoszone w skardze okoliczności dotyczące poczucia krzywdy, bezsilności i rzekomego lekceważenia przez organ nie stanowią podstawy do uwzględnienia żądania przyznania sumy pieniężnej. Skarżący nie wykazał w istocie okoliczności uzasadniających uwzględnienie wniosku. Suma pieniężna, określona w art. 154 § 7 p.p.s.a. powinna być stosowana w sytuacjach wyjątkowych. Jak wskazuje się w orzecznictwie stanowi ona formę zadośćuczynienia za niewykonanie wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność organu i konieczność zastosowania tego szczególnego środka powinna być właściwie uzasadniona. Zdaniem Starosty skarżący niedostatecznie uzasadnił ww. żądanie, a niezależnie od tego w przedmiotowej sprawie nie zapadł wyrok, do którego Starosta miałby obowiązek się zastosować. Ponadto na tle redakcji art. 149 § 2 p.p.s.a. trzeba zauważyć, że fakt przewlekłego prowadzenia postępowania, nawet w stopniu rażącym, sam w sobie nie stanowi dostatecznej przesłanki do przyznania sumy pieniężnej od organu na rzecz skarżącego. Przyznanie sumy pieniężnej jest dodatkowym środkiem o charakterze dyscyplinująco-represyjnym, który powinien być stosowany w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy, a więc w tego rodzaju sytuacjach, gdzie oceniając całokształt działań organu, można dojść do przekonania, że noszą one znamiona celowego unikania załatwienia sprawy, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez tych dodatkowych sankcji organ nadal nie będzie respektować obowiązków wynikających z przepisów prawa. Tymczasem Starosta zastosował się do ww. postanowienia Wojewody [...] i załatwił sprawę w zakreślonym przez niego terminie. Już interwencja organu II instancji wystarczyła, aby zdyscyplinować organ l instancji, który usunął uchybienia.

Dodatkowo organ wskazał, że sprawie II SA/Kr 910/15 stroną był Wojewoda [...] jako organ II instancji, a Starosta o wyroku dowiedział się z pisma D. T. w sierpniu 2017 roku. W związku z powyższym pismem z dnia 4 września 2017 roku Starosta wystąpił do Wojewody [...] z prośbą o przesłanie odpisu ww. wyroku. Przy piśmie z dnia 11 września 2017 roku Wojewoda [...] przesłał kserokopię wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 30 listopada 2015 roku, sygn. akt II SA/Kr 910/15.

Ponadto Starosta K. wyjaśnił, że pismami z dnia 2 lipca 2021 roku zwrócił się do Wydziału Spraw Administracyjnych Urzędu Miasta K. z wnioskiem o udostępnienie danych jednostkowych z rejestru PESEL dotyczących D. P. i A. P. oraz do Urzędu Stanu Cywilnego z prośbą o przesłanie odpisów skróconych aktów zgonu: D. P. i A. P.. Nie można zgodzić się ze skarżącym, który zarzuca ww. czynnościom "pozorność" oraz funkcję przeciągającą postępowanie. Organ wypełniał bowiem dyspozycję art. 136 ust. 3a ustawy o gospodarce nieruchomościami. Dopiero po uzyskaniu odpowiedzi z ww. instytucji można było uznać, że poszukiwania Państwa P. zakończyły się niepowodzeniem.

Na koniec organ nadmienił, że skarżący od pracownika Urzędu uzyskał informację, iż sprawa pomimo trudności spowodowanych rotacją pracowników będzie załatwiona w terminie zakreślonym przez Wojewodę [...] W dniu 9 września 2021 roku skarżący zapoznał się z aktami sprawy i nie wniósł żadnych uwag do zgromadzonego materiału dowodowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, zważył, co następuje:

Na wstępie należy wyjaśnić, że Sąd orzekał w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z art. 119 pkt 4 p.p.s.a.

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej. Na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach ze skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.

Stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a., w przypadku gdy sąd uwzględni skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a. albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a p.p.s.a.:

1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;

2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;

3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.

Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a). Natomiast w przypadku, o którym mowa w § 1, sąd może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2).

Stosownie do art.35 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania.

Jak z kolei stanowi art.36 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu.

Pojęcie bezczynności oraz przewlekłego prowadzenia postępowania zostało zdefiniowane w kodeksie postępowania administracyjnego nowelą wprowadzoną ustawą z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.2017.935), obowiązującą od dnia 1 czerwca 2017 r.

Bezczynność występuje wtedy, gdy nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. (art.37 § 1 pkt 1).

Skarga na bezczynność lub na przewlekłe prowadzenie postępowania jest zatem skargą na bezczynność w rozumieniu art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a., zaś skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania jest skargą na przewlekłość, o której mowa w art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a. W obu przypadkach skarga skierowana jest przeciwko wadliwemu procesowo stanowi postępowania, w wyniku którego konkretna sprawa indywidualna nie postępuje.

O przewlekłości można mówić wtedy, gdy postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (art.37 § 1 pkt 2). W orzecznictwie przyjmuje się, że "przewlekłość postępowania" to opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy (por. wyrok NSA z 24 kwietnia 2014 r., II FSK 1114/12). W doktrynie przyjęto, że przez to pojęcie należy rozumieć sytuację prowadzenia postępowania w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, bądź wykonywaniu czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (np. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo LexisNexis, wyd. 5, W. 2012 r., str. 44; J. Drachal, J. Jagielski, R. Stankiewicz, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Wydawnictwo C.H.Beck, Warszawa 2011 r., str. 69-70), jak również upływ kilku terminów załatwienia sprawy, opieszałość w wyznaczaniu i przeprowadzaniu czynności procesowych niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy (por. J. Borkowski (w:) B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2011 r., str. 238).

Z przedłożonych akt administracyjnych wynika następujący przebieg postępowania:

Starosta decyzją z 29 listopada 2011 roku, znak: [...], w oparciu o art. 136 ust. 3 ustawy z 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami, orzekł o odmowie zwrotu działek: nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], położonych w obr. [...]. ewid. N. H. m. K., w granicach wywłaszczonych parcel katastralnych: l. kat. [...], l. kat. [...], l. kat. [...], l. kat. [...], l. kat. [...] b. gm. kat. C., na rzecz J. G..

Wojewoda [...] decyzją z dnia 27 czerwca 2012 roku, nr [...] utrzymał w mocy ww. decyzję Starosty.

Wyrokiem z dnia 22 maja 2013 roku, sygn. akt II SA/Kr 1212/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę.

Wyrokiem z dnia 30 listopada 2015 roku sygn. akt II SA/Kr 910/15 WSA w Krakowie uwzględnił skargę o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego i uchylił opisane wyżej decyzje organu II i I instancji. Starosta, jako organ I instancji, nie był stronę tego postepowania sądowego.

W dniu 30 sierpnia 2017 roku do organu wpłynęło do Starosty pismo D. T. zawierające informację o wydanym wyroku WSA w Krakowie z dnia 30 listopada 2015 roku, sygn. akt II SA/Kr 910/15.

Organ w dniu 4 września 2017 roku wystąpił do Wojewody [...] z zapytaniem, czy organ II instancji jest w posiadaniu przedmiotowego wyroku.

Wyrok został przesłany przez Wojewodę [...] za pismem z dnia 11 września 2017 roku.

W toku ponownie prowadzonego postępowania wyjaśniającego Starosta pismem z dnia 11 października 2017 roku przekazał według właściwości Prezydentowi Miasta K. sprawę w zakresie wniosku o zwrot nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] poł. w obr[...]. ewid. N. H. m. K..

Następnie pismem z dnia 12 października 2017 roku organ zwrócił się do Prezydenta Miasta K. z prośbą u udzielenie informacji czy będące przedmiotem postępowania działki nr: [...], [...] oraz części działek nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] poł. w obr. [...]. ewid. N. H. m. K. obciążone są prawami obligacyjnymi bądź rzeczowymi na rzecz osób trzecich. Pismem z tej samej daty organ zwrócił się do Zarządu Infrastruktury Komunalnej i Transportu w K. o udzielenie informacji czy zaznaczone na mapach części przedmiotowych działek znajdują się pasie drogowym [...], bądź jakichkolwiek innych dróg np. osiedlowych będących w zarządzie jednostki. Jednocześnie organ poinformował strony o prowadzonym postępowaniu oraz wyznaczył nowy termin załatwienia sprawy do dnia 29 grudnia 2017 roku.

W dniu 27 listopada 2017 roku wpłynęła odpowiedź Zarządu Infrastruktury Komunalnej i Transportu w K..

W dniu 21 grudnia 2017 roku wpłynęła odpowiedź z Urzędu Miasta K..

Zawiadomieniem z dnia 29 grudnia 2017 roku strony zostały poinformowane przez organ o zgromadzeniu materiału dowodowego pozwalającego na wydanie decyzji w zakresie nieruchomości oznaczonej jako działki nr: [...], [...] oraz części działek nr [...], [...], [...], [...], [...] i [...] poł. w obr[...]. ewid. N. H. m. K. i możliwości zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym a także wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań w terminie 14 dni od daty otrzymania pisma. Organ wyznaczył przy tym nowy terminu załatwienia sprawy do 6 kwietnia 2018 roku.

W dniu 24 kwietnia 2018 roku Starosta wydał decyzję nr [...], która rozstrzygnęła sprawę zwrotu nieruchomości oznaczonej jako działki nr: [...], [...] oraz części działek nr: [...], [...], [...], [...], [...] i [...] poł. w obr. [...]. ewid. N. H. m. Decyzja stała się ostateczna z dniem 31 maja 2018 roku.

W dniu 25 kwietnia 2018 roku organ skierował do: T. D. S.A., [...] Spółki Gazownictwa Sp. z o.o., Miejskiego Przedsiębiorstwa Energetyki Cieplnej S.A. [...] S.A., Miejskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji S.A. wezwanie celem ustalenia czy przez nieruchomości oznaczone jako części działek nr: [...], [...], [...] biegnie należąca do ww. przedsiębiorstw infrastruktura techniczna. O powyższej czynności strony zostały powiadomione pismem z tej samej daty. Jednocześnie organ zawiadomił o wyznaczeniu nowego terminu załatwienia sprawy do 31 lipca 2018 roku.

W miesiącu maju i czerwcu 2018 roku do organu wpłynęły odpowiedzi dotyczące przebiegu przez wskazane nieruchomości sieci (ostatnie pismo w tej sprawie wpłynęło w dniu 21 czerwca 2018 roku).

Zawiadomieniem z dnia 13 sierpnia 2018 roku poinformowano strony o wyznaczonej na dzień 18 września 2018 roku rozprawie administracyjnej połączonej z oględzinami nieruchomości. W tym samym dniu zawiadomiono również strony o nowy terminie załatwienia sprawy na dzień 31 października 2018 roku.

W dniu 18 września 2018 roku została przeprowadzona rozprawa administracyjna. W tej dacie sporządzono również wniosek o wydanie odpisu dokumentów z [...]. Przesłane dokumenty zostały dołączone do akt sprawy. Dołączono również materiały dotyczące wywłaszczenia nieruchomości.

W dniu 6 grudnia 2018 roku powiadomiono strony o nowym terminie załatwienia sprawy wyznaczonym na dzień 28 lutego 2019 roku, wskazując, że zgromadzony materiał dowodowy pozwala na wydanie decyzji w odniesieniu do działek nr: [...], [...] (w granicach parceli l. kat. [...] b.gm.kat. C.), [...], natomiast w dalszym ciągu prowadzone jest postępowanie wyjaśniające odnośnie działki nr [...] (w granicach parceli l. kat. [...] b.gm.kat. C.).

Kolejna czynność organu miała miejsce w dniu 24 lutego 2021 roku, kiedy to organ zwrócił się do Prezydenta Miasta K. z prośbą o udzielenie informacji czy będące przedmiotem postepowania działki nr [...], [...], [...] obciążone są prawami obligacyjnymi bądź rzeczowymi na rzecz osób trzecich. Odpowiedź w tej sprawie wpłynęła w dniu 28 kwietnia 2021 roku.

W dniu 28 czerwca 2021 roku organ zwrócił się do Głównego Urzędu Geodezji i Kartografii w W. o udostępnianie fotometrycznych zdjęć lotniczych.

Do akt sprawy został dołączony materiał dowodowy dotyczący wywłaszczenia nieruchomości.

W dniu 2 lipca 2021 roku organ wystąpił o udostępnienie danych z rejestru PESEL informacji na temat D. P. oraz A. P.. W dniu 5 lipca 2021 roku wystąpił do Urzędu Stanu Cywilnego o odpisy zgonów ww. osób.

Pismem z dnia 5 lipca 2021 roku strony zostały poinformowane o wyznaczeniu nowego terminu załatwienia sprawy do dnia 29 października 2021 roku.

W dniu 17 czerwca 2021 roku G. T. zgłosił swój udział w sprawie w miejsce zmarłej D. T., jednocześnie wnosząc "skargę na przewlekłość".

Odpowiednio w dniach 14 i 15 lipca 2021 roku organ uzyskał informacje, że poszukiwane osoby D. P. i A. P. nie figurują w rejestrze PESEL, a także że nie odnaleziono ich aktów zgonu.

W dniu 10 sierpnia 2021 roku do akt sprawy dołączono zdjęcia lotnicze.

W dniu 11 sierpnia 2021 roku do organu wpłynęło postanowienie Wojewody [...] z dnia 9 sierpnia 2021 roku w którym uznano zażalenie G. T. za uzasadnione i wyznaczono organowi dodatkowy termin załatwienia sprawy do dnia 15 października 2021 roku, a także zarządzono wyjaśnienie przez Starostę przyczyn i ustalenie osób winnych niezałatwienia w terminie sprawy oraz podjęcie środków zapobiegających naruszaniu terminów załatwiania spraw w przyszłości.

Pismem z dnia 19 sierpnia 2021 roku powiadomiono strony o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym przed wydaniem decyzji w sprawie w terminie 7 dni od dnia otrzymania pisma.

W dniu 9 września 2021 roku G. T. zapoznał się z aktami sprawy.

W dniu 8 października 2021 roku Starosta wydał decyzję o odmowie zwrotu działek: nr [...], [...], [...] poł. w obr. [...]. ewid. N. H. m. K. na rzecz G. T. w Ľ części i W. G. w Ľ części.

W dniu 14 października 2021 r. G. T. nadał bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na bezczynność Starosty K. w opisanej sprawie.

Warunkiem dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego na przewlekłe prowadzenie przez organ administracji postępowania jest uprzednie wniesienie ponaglenia. Skarżący wymóg ten wypełnił.

W związku z wydaniem decyzji kończącej postępowanie prowadzone przez Starostę przed wniesieniem skargi na przewlekłość do sądu administracyjnego należy rozważyć dopuszczalność wniesienia takiej skargi.

Zasadniczym celem skargi na przewlekłe prowadzenie przez organ postępowania (podobnie jak skargi na bezczynność organu) jest doprowadzenie do usunięcia stanu przewlekłości (bezczynności), a zatem załatwienia sprawy. Skarga nie może jedynie służyć celowi, jakim jest uzyskanie prejudykatu w postępowaniu odszkodowawczym. W celu dochodzenia odszkodowania na podstawie art. 4171 § 3 Kodeksu cywilnego za szkodę wyrządzoną przez niewydanie orzeczenia taki prejudykat można uzyskać w innych postępowaniach. Upatrywanie dopuszczalności skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania, po jego zakończeniu, koniecznością uzyskania prejudykatu w formie wyroku sądu administracyjnego uwzględniającego taką skargę, nie znajduje usprawiedliwienia. Należy więc stwierdzić, że nie jest możliwe merytoryczne rozpoznanie skargi na przewlekłe prowadzenie przez organ postępowania w konkretnej sprawie, w sytuacji, gdy sprawa została załatwiona.

Zgodnie z uchwalą składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 czerwca 2020 r., sygn. II OPS 5/19 (opublikowana w internetowej bazie orzeczeń NSA – cbois) wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania poprzez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a., czyli stwierdzenia, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego zakończenie postępowania skutkuje ustaniem stanu bezczynności, który miał być przedmiotem kontroli w toku postępowania sądowoadministracyjnego, która to kontrola miała doprowadzić do usunięcia tego stanu.

Przywołana uchwała NSA dotyczy bezczynności, to jednak z uwagi na procesowe powiązanie stanu bezczynności z przewlekłym prowadzeniem postępowania uzasadnione jest zastosowanie zawartego w uchwale poglądu także do oceny skargi na przewlekłość postępowania, wniesionej już po wydaniu decyzji czy postanowienia (por. postanowienia Wojewódzkich Sądów Administracyjnych: w Warszawie z dnia 29 września 2021 r., sygn. akt IV SAB/Wa 734/21 i z dnia 29 marca 2021 r., sygn. akt IV SAB/Wa 430/21, w Opolu z dnia 23 lutego 2021 r., sygn. akt II SAB/Op 72/20, w Lublinie z dnia 10 lutego 2021 r., sygn. akt III SAB/Lu 22/20, postanowienia NSA z dnia 8 grudnia 2020 r., sygn. akt II OSK 1363/20, z dnia 17 listopada 2020 r., sygn. akt II OSK 3123/19, z dnia 29 września 2020 r., sygn. akt II OSK 26/20 - publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).

W orzecznictwie nie ma jednolitości w zakresie formy rozpatrzenia skargi na przewlekłość wniesionej po zakończeniu postepowania administracyjnego.

Przykładowo, w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 maja 2018 r. (sygn. II OSK 895/18, LEX nr 2493166) Sąd wskazał, że "w odniesieniu do skargi na przewlekłość postępowania, co do zasady należy przyjąć, że wniesienie skargi na przewlekłość po zakończeniu postępowania administracyjnego, a zatem po ustaniu stanu bezczynności i przewlekłości, winno skutkować oddaleniem skargi".

Z kolei w wyroku z dnia z dnia 6 listopada 2020 r., sygn. II OSK 502/19 Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że w opisywanej sytuacji właściwą formą rozstrzygnięcia jest odrzucenie skargi jako niedopuszczalnej.

W glosie do przedstawionej uchwały z dnia 22 czerwca 2020 r., M.. B. (OSP 2021/1, s. 134 i n.) wyraził pogląd, że "załatwienie sprawy powoduje w tym wypadku ten skutek, że przedmiot zaskarżenia, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 8 przestaje istnieć. Oznacza to, że skarga na bezczynność jest wówczas niedopuszczalna w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a."

Takie samo stanowisko wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia z dnia 6 listopada 2020 r., sygn. II OSK 502/19, zwracając uwagę na "niemożliwość merytorycznego rozpoznania skargi na przewlekłe prowadzenie przez organ postępowania w konkretnej sprawie, gdy sprawa została załatwiona".

Sąd, podzielając powyższe poglądy o braku możliwości merytorycznego rozpoznania skargi, przychylił się do stanowiska o niedopuszczalności skargi wniesionej na przewlekłość postępowania organu, wniesionej już po zakończeniu przez organ postępowania i stwierdził, że przedmiotowa skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Starostę K. w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, jako wniesiona przez skarżącego już po zakończeniu przez organ postępowania, jest niedopuszczalna.

Zaznaczyć należy, że wybór tej formy jest korzystniejszy dla skarżącego, gdyż umożliwia orzeczenie o zwrocie wpisu uiszczonego przez skarżącego, co przy oddaleniu skargi nie byłoby możliwe.

Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn (niż wymienione w pkt 1- 5a) wniesienie skargi jest niedopuszczalne.

Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a, skargę odrzucił.

O zwrocie uiszczonego wpisu od skargi, Sąd postanowił na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., w myśl którego sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy.