Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA 3506/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-05-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Skarżony organ: Dyrektor Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Maria Jagielska ( spr. ) Asesor WSA - Małgorzata Grzelak Asesor WSA - Andrzej Wieczorek Protokolant Andrzej Michrowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 maja 2005r. sprawy ze skargi T. C. na decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] czerwca 2003r. Nr [...] sygn. [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję z dnia [...] lutego 2003r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu.


UZASADNIENIE

T. C. wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję nr [...] Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] czerwca 2003r. decyzji zarzucił, iż nie została skierowania podmiotu, który winien był być stroną postępowania.

W wyniku kontroli przeprowadzonej dnia [...] stycznia 2002r. o godz. 11.30 przez służby Generalnej Dyrekcji Dróg Publicznych – Oddziału [...] stwierdzono, że poruszający się po drodze krajowej nr [...] pojazd o nr rej. [...] z naczepą o nr rej. [...] przewożący ładunek – mączkę anhydrytową jest nienormatywny. Z kontroli sporządzony został protokół, zawierający ustalenia, że kontrolowany zespół wykazuje przekroczenia dopuszczalnego nacisku na osi 2, 3, 4 i 5. W pkt 5d protokołu wpisano, że przewoźnikiem/właścicielem jest K. S., a w pkt 5e wpisano nazwisko kierującego pojazdem T. C. Protokół został podpisany przez kierowcę bez żadnych uwag.

Postępowanie administracyjne wszczęte przez organ dnia [...] listopada 2002r. wobec S. K. zostało umorzone decyzja z dnia [...] lutego 2003r. wobec jego bezprzedmiotowości. Organ wyjaśnił, że przedłożone przez stronę postępowania dokumenty, z których wynika, że T. C. wykonywał, jako prowadzący działalność gospodarczą – przewóz ładunków, usługę transportową w oparciu o zlecenie transportowe, prowadzą do wniosku, że to on powinien być stroną postępowania.

Dnia [...] lutego 2003r. organ wszczął postępowanie administracyjne w sprawie obciążenia T. C. opłatą drogową za przejazd po drodze krajowej pojazdem nie odpowiadającym warunkom rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 1 kwietnia 1999r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz ich niezbędnego wyposażenia.

Dnia [...] lutego 2003r. Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad, na podstawie art. 13 ust. 2a i 2b, tab. Lp. 5 pkt 1 lit. a, lp. 5 pkt 3 lit. c, art. 18a ust. 5 i art. 20 pkt 8 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych ( Dz. U. z 2000r. nr 71, poz. 838 ze zmianami ) obciążył T. C. karą pieniężną w wysokości 5.400,00zł za przejazd pojazdem nienormatywnym po drodze krajowej [...] w dniu [...] stycznia 2002r. bez zezwolenia. W decyzji zaznaczono, ze protokół z zatrzymania i kontroli pojazdu stanowi integralną część decyzji.

W złożonym wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy T. C., zwany dalej skarżącym, wyjaśnił, że nie jest już pracownikiem firmy "[...]" i tym samym nie ma możliwości przedstawienia kopii dowodów rejestracyjnych pojazdów, których dane figuruja w protokole kontroli. W firmie tej nie był zatrudniony w oparciu o umowę o pracę ponieważ właściciel nie chciał się na to zgodzić, a jedynie wykonywał jako kierowca usługi przewozu na sprzęcie powierzonym przez firmę. Zaznaczył, że pojazd, którym kierował w dniu kontroli nie przekroczył dopuszczalnej ładowności – do maksymalnego dopuszczalnego obciążenia zabrakło 2 ton, a przy wyjeździe z kopalni anhydrytu nie miał możliwości sprawdzenia faktycznej masy ładunku. Wniósł o zmianę decyzji, gdyż sytuacja przedstawiona w protokole nie zaistniała z jego winy, a ponadto nie jest w stanie zapłacić takiej kary.

Decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2003r. Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad utrzymał w mocy swoją poprzednią decyzję. Organ stwierdził, że powołane przepisy nie przewidują możliwości odstąpienia od naliczenia opłaty drogowej o co wnosi strona postępowania. Ponieważ skarżący jest przewoźnikiem w rozumieniu przepisów prawa tzn. prowadzi przedsiębiorstwo ( zakład przewozowy ) na własny rachunek, odpowiadać musi za stwierdzone przekroczenia i właśnie jego należy obciążyć karą pieniężną za przejazd pojazdem nienormatywnym.

W złożonej do NSA skardze T. C. podkreślił, że w przedmiotowej sprawie, mimo prowadzenia działalności gospodarczej, był tylko kierowcą i to firma "[...]" jako właściciel pojazdu, figurujący w dokumentach przewozowych jako przewoźnik powinna ponosić konsekwencje związane z prowadzona przez siebie działalnością. Pojazdy będące własnością firmy były w złym stanie technicznym, lecz zatrudniający go nakazał kontynuację jazdy pod groźbą zwolnienia. Mandaty karne, znacznie mniejsze od nałożonej kary pieniężnej, spowodowane opisanym stanem pojazdów firmy pokrywane były przez firmę. Dochody skarżącego brutto wynoszą 800zł i nie ma możliwości zapłacenia kary nałożonej na niego zamiast na firmę.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Z dniem 1 stycznia 2004 r. weszły w życie:

• ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), zwana u.s.a.,

• ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), zwana p.p.s.a.,

• ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271), zwana p.w.u.p.

Jednocześnie uchylona została ustawa z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.), która obowiązywała w dacie wniesienia skargi w niniejszej sprawie.

W świetle art. 97 § 1 p.w.u.p. sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Taka sytuacja ma więc miejsce w niniejszej sprawie i dlatego postępowanie toczy się na podstawie p.p.s.a.

Zgodnie z art. 1 § 1 u.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Wchodzi więc tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych. Innymi słowy, sąd administracyjny nie rozważa kwestii, czy decyzja organu administracji publicznej jest słuszna, lecz czy mieści się w granicach obowiązującego prawa materialnego i procesowego.

Analizując zaskarżoną decyzję z punktu widzenia powołanych wyżej kryteriów skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja narusza prawo w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy.

Skarżący został obciążony karą pieniężną za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia, zaś faktyczną podstawą tego obciążenia były ustalenia protokołu kontroli z dnia [...] stycznia 2002r. Należy stwierdzić, ze ustalenia protokołu kontroli i zgromadzone w ciągu dalszego postępowania administracyjnego dowody albo pozostają ze sobą w sprzeczności albo należy wnosić, ze organ nie wyjaśnił wszystkich okoliczności sprawy. Poza sporem jest, że skarżący T. C. kierował kontrolowanym pojazdem. Jednak, jako właściciel pojazdu wpisany jest w protokole K. S., w stosunku do którego wszczęto pierwotnie postępowanie administracyjne i który nie pozostawał ze skarżącym w żadnych relacjach prawnych. Jak wynika z załączonego do akt sprawy dokumentu "zlecenie transportowe" dla T. C., S. K. jest prezesem firmy "[...]" Sp. z o.o. w C., która to firma z kolei była stroną umowy zlecenia i jak dalej wynika z wyjaśnień skarżącego, realizowała przewóz w dacie kontroli pojazdem wskazanym w protokole kontrolnym. Nie zostało więc wyjaśnione czy kontrolowany pojazd należał do wskazanego jako właściciel S. K. jako osoby prywatnej czy do Spółki "[...]", której był prezesem, a której pojazd udostępnił na podstawie umowy cywilnoprawnej. Zachodzi zatem wątpliwość, czy pierwotnie wszczęte postępowanie nie było, z tytułu kierowania go do niewłaściwej strony postępowania, wadliwe. Ustalenie to jest w sprawie istotne, bowiem wyjaśnienia w sprawie składał podmiot, który być może nie powinien być w ogóle stroną postępowania - nie realizujący przewozu w dacie kontroli i nie zajmujący się tą działalnością. Warte bardziej wnikliwej uwagi organu jest "zlecenie transportowe" dla skarżącego z dnia [...] stycznia 2001r. oraz z dnia [...] marca 2002r. Organ wszczął postępowanie wobec skarżącego i wydał decyzję obciążającą go karą pieniężną na podstawie wyjaśnień udzielonych przez S.K. i załączonych przez niego dokumentów – kopii zaświadczenia o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej i zlecenia jak wynika z kolejności ułożonych przez organ dokumentów z dnia [...] stycznia 2001r., a więc kopii dokumentu odległego w dacie jego sporządzenia od wydarzenia opisanego w protokole kontroli. Dodatkowo, należy podkreślić, że zlecenie to spisane jest w sposób ogólnikowy i nie wynika z niego jakie konkretnie obowiązki obciążają zleceniobiorcę w związku z przyjęciem realizowania dla "[...]" usług transportowych sprzętem tej firmy. Brak jest jednoznacznych zapisów o przyjęciu na siebie przez zleceniodawcę odpowiedzialności z tytułu nieprzestrzegania przepisów ustawy o drogach publicznych czy o czasie pracy kierowców. Zważywszy dodatkowo na niewyjaśnione przez organ kwestie podnoszone przez skarżącego, iż to firma "[...]" była właścicielem pojazdu i figurowała na dokumentach przewozowych, a skarżący wykonywał jedynie usługę kierowania pojazdem, decyzja zaskarżona oraz decyzja ją poprzedzająca nie mogły się ostać.

Organ nie wyjaśnił wszystkich okoliczności sprawy mających wpływ na jej wynik i z tego względu, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1)c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ) orzeczono jak w sentencji. O niewykonalności decyzji orzeczono na podstawie art. 152 p.p.s.a.