Postanowienie NSA, sygn. akt I OZ 551/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-05-31 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6210 Dodatek mieszkaniowy
Hasła tematyczne: Wyłączenie sędziego
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 18 § 1-3, art. 19, art. 184 w zw. z art. 197 § 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marek Stojanowski po rozpoznaniu w dniu 31 maja 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 28 października 2015 r. sygn. akt IV SAB/Wr 128/15 oddalające wniosek o wyłączenie sędziego NSA Mirosławy Rozbickiej – Ostrowskiej w sprawie ze skargi A. D. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] w przedmiocie wydania kopii akt sprawy postanawia: oddalić zażalenie


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 28 października 2015 r. sygn. akt IV SAB/Wr 128/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił wniosek A. D. o wyłączenie sędziego NSA Mirosławy Rozbickiej – Ostrowskiej.

Sąd wskazał, że postanowieniem z dnia 15 maja 2015 r. odrzucił skargę kasacyjną od postanowienia tegoż Sądu z dnia 24 kwietnia 2015 r. odrzucającego skargę A. D. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] w przedmiocie wydania kopii akt sprawy.

Skarżący pismem z dnia 22 maja 2015 r. złożył "skargę" od ww. postanowienia, zarzucając mu bezprzedmiotowość i nieważność. Jednocześnie wniósł o wyłączenie na podstawie art. 18 i 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej jako "P.p.s.a.") sędziego NSA Mirosławy Rozbickiej – Ostrowskiej. Powyższy wniosek skarżący powtórzył w piśmie z dnia 10 czerwca 2015 r.

Odnosząc się do wniosku skarżącego, sędzia NSA Mirosława Rozbicka – Ostrowska oświadczyła, że w sprawie ze skargi A. D. nie istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jej bezstronności oraz że nie występują żadne okoliczności określone w art. 18 P.p.s.a., które dawałyby podstawę do wyłączenia od rozpoznania niniejszej sprawy (oświadczenie, k-68 akt sądowych).

Oddalając wniosek, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu powołał się na art. 18 § 1, art. 19 i art. 22 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej jako "P.p.s.a.") i podniósł, że brak jest podstaw do wyłączenia sędziego NSA Mirosławy Rozbickiej – Ostrowskiej. Zauważył, że skarżący w treści swojego żądania odwołuje się wyłącznie do przesłanki zawartej w art. 19 P.p.s.a., stwierdzając, że w sprawie wystąpiły okoliczności tego rodzaju, że mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności wymienionego sędziego. Strona wskazała, że postanowieniem z dnia 15 maja 2015 r. zostały bowiem naruszone zasady legalności. Sąd wskazał, że powołane przez skarżącego okoliczności nie odnoszą się do kwestii bezstronności sędziego orzekającego w niniejszej sprawie, ale stanowią przejaw subiektywnego stanowiska wnioskodawcy niezadowolonego z końcowego rezultatu procesu. Odrzucenie skargi w sprawie bezczynności organu administracji publicznej, czy też rozstrzygnięcie o charakterze procesowym, które przybrało w niniejszej sprawie postać postanowienia z dnia 15 maja 2015 r. o odrzuceniu skargi kasacyjnej sporządzonej osobiście przez skarżącego nienależącego do kręgu podmiotów określonych w art. 175 P.p.s.a., nie mogą zostać uznane za przekroczenie granic niezawisłości i bezstronności, albowiem – wbrew zapatrywaniom strony skarżącej – rozstrzygnięcia podjęte w tej sprawie są właśnie przejawem tych zasad. Sąd niezależnie od stanowiska jednej, jak i drugiej strony postępowania, dokonuje analizy akt sprawy i na tej podstawie autonomicznie orzeka. Nie można zatem uznać, że ostateczny kształt rozstrzygnięcia, nieuwzględniający oceny prawnej strony, prowadzi do pozbawienia jej zdolności do kształtowania własnych praw i obowiązków wyłącznie z powodu zarzucanej przez nią stronniczości sędziego orzekającego w danej sprawie. Wnioskodawca winien wziąć pod uwagę to, że wydane rozstrzygnięcie będzie stanowiło efekt decyzji sędziego działającego w tym zakresie wyłącznie na podstawie i w granicach prawa a nie z jakichkolwiek innych, pozaprawnych pobudek. Do zastosowania art. 19 P.p.s.a. nie wystarcza subiektywne podejrzenie strony co do braku bezstronności sędziego czy subiektywne odczucie o utracie wiary w bezstronność sędziego. Strona powinna wskazać okoliczności, które mogłyby zostać uznane za obiektywnie świadczące o stronniczości sędziego. Mogą to być fakty związane z osobistymi stosunkami między sędzią a stroną czy jej przedstawicielem oraz inne uwarunkowania zewnętrzne lub wewnętrzne, które w przypadku konkretnego sędziego mogłyby budzić uzasadnione wątpliwości co do wydania orzeczenia opartego na nie w pełni zobiektywizowanych przesłankach. Tym samym przeświadczenie strony co do tego, że sędzia prowadzi proces wadliwie czy nieobiektywnie nie oznacza, że istnieją podstawy do jego wyłączenia. Nie bez znaczenia pozostaje również okoliczność, że wymieniony na wstępie sędzia złożył stosowne oświadczenia podając, że w sprawie nie zachodzą przesłanki ustawowe, które mogłyby stanowić podstawę do jego wyłączenia. Zgodnie zaś z przyjętym poglądem, jeśli sędzia którego dotyczy wniosek o wyłączenie złoży oświadczenie, że nie zachodzą żadne okoliczności określone w art. 18 i 19 P.p.s.a., dające podstawę do jego wyłączenia od rozpoznawania sprawy i prawdziwość tego oświadczenia nie budzi żadnych wątpliwości, to wniosek o wyłączenie sędziego nie zasługuje na uwzględnienie.

Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł A. D., żądając "stwierdzenia nieważności postanowienia sygn. akt IV SAB/WA 128/15". Podniósł, że "bezprzedmiotowość i nierzeczowość ww. orzeczenia spowodowana jest naruszeniem zasady legalności".

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Instytucja wyłączenia sędziego zarówno z mocy prawa, jak i na wniosek strony jest istotną gwarancją procesową, która ma zapewnić rozpoznanie sprawy przez sąd w takim składzie orzekającym, którego sędziowie nie pozostają w relacjach osobistych ze stronami oraz nie mieli określonych wcześniej związków z rozpoznawaną sprawą. Ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego, we wszystkich procedurach sądowych sprowadza się do eliminowania przyczyn, które mogą skutkować wątpliwościami, co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznaniu określonej sprawy. Poza wypadkami wyłączenia z mocy samego prawa (art. 18 § 1 P.p.s.a.), wyłączenie sędziego następuje na wniosek wówczas, jeżeli zachodzą takie okoliczności, które mogłyby wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziego (art. 19 P.p.s.a.).

Wbrew odmiennym wywodom skarżącego trafne jest stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia o braku ustawowych podstaw do wyłączenia sędziego NSA Mirosławy Rozbickiej – Ostrowskiej od orzekania w niniejszej sprawie. O braku tych podstaw świadczy m. in. to, że skarżący w zażaleniu nie powołał się na żadną z przesłanek wymienionych w art. 18 § 1- 3 P.p.s.a. Z wyjaśnień złożonych przez sędziego NSA Mirosławę Rozbicką – Ostrowską (k-68 akt sądowych), o której wyłączenie wnosi skarżący, wynika, że nie łączy ją żaden stosunek osobisty ze skarżącym mogący mieć znaczenie dla jej bezstronności, a skarżący nie uprawdopodobnił, aby zachodziła podstawa do wyłączenia ww. sędziego od rozpoznania sprawy określona w art. 19 P.p.s.a. Subiektywne przekonanie skarżącego co do istnienia przyczyn wyłączenia ww. sędziego, niepoparte przy tym żadnymi dowodami nie może stanowić podstawy wyłączenia sędziego, stosownie do art. 19 powoływanej ustawy.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a.