Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1995/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-12-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Małgorzata Dałkowska-Szary, Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak (spr.), Sędzia WSA - Barbara Mleczko-Jabłońska, Protokolant - Tomasz Zawiślak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi G. C. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia (...) czerwca 2005 r. Nr (...) w przedmiocie weryfikacji zgłoszenia celnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku 3. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w W. na rzecz G. C. kwotę 255 (dwieście pięćdziesiąt pięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego


UZASADNIENIE

W dniu (...) sierpnia 2004r. G. C. dokonał zgłoszenia celnego, wnioskując o objęcie sprowadzonego z S. samochodu osobowego marki J, wyprodukowanego w 1999r. nr nadwozia (...), o pojemności silnika 3960cm3 procedurą dopuszczenia do obrotu (jda SAD nr (...)). Do zgłoszenia celnego Strona załączyła m.in. rachunek z dnia (...).08.2004r. dotyczący sprzedaży używanego samochodu na kwotę 2000,00 CHF (5.896,00 zł ) oraz deklarację elementów dotyczących wartości celnej. Naczelnik Urzędu Celnego (...) w W. mając wątpliwości co do prawdziwości zadeklarowanej wartości samochodu wszczął z urzędu postępowanie celne stosownie do treści art. 23 ust. 3 ustawy z dnia 19 marca 2004r. Prawo Celne ( Dz.U. Nr 68 poz. 622 ). W tym samym dniu, powołując się na art. 68 Rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz.Urz. WE L 302 z 19.10.1992r. str. l i nast. z późn. zm.),oraz art. 189 § l i 2 ustawy z dnia 29.08.1997r. Ordynacja podatkowa ( Dz.U. Nr 137 poz.926 z późn. zm. ) Naczelnik wezwał G. C. do złożenia w terminie 3 dni księgowego potwierdzenia, iż zadeklarowana wartość samochodu stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą cenę zakupionego towaru lub oceny rzeczoznawcy określającej wartość towaru, a nadto zdjęć samochodu ( k 10 akt adm. ). Importer przedstawił zdjęcia oraz szwajcarski dowód odprawy celnej przedmiotowego samochodu w którego rubryce 46 "Statistischer Wert" wpisana została kwota 2000,00 CHF ( k 12 akt adm. ). Postanowieniem z (...).09.2004r. Naczelnik Urzędu Celnego (...) w W. dopuścił dowód z opinii PZMot w celu ustalenia wartości celnej samochodu J.. Rzeczoznawcy PZMot po dokonaniu w dniu 21.09.2004r. oględzin samochodu stwierdzili m.in., iż samochód jest uszkodzony w wypadku drogowym (uszkodzeniu uległa przednia prawa część nadwozia wraz z zawieszeniem przednim prawym), silnika nie uruchomiono z uwagi na brak akumulatora, komora silnika jest brudna, miska olejowa pęknięta w tylnej części, olej przepracowany, stan poniżej minimum. Rzeczoznawcy znaleźli też ślady po poprzednich naprawach blacharsko-lakierniczych. Oszacowali przebieg samochodu na 150.000 km. Ostatecznie wartość bazowa netto została ustalona na kwotę 37.114 zł. ,a od tej wartości została odjęte z tytułu przebiegu 6,3% wartości - 2320 zł. Pozostałe korekty ustalone przez rzeczoznawców wyniosły łącznie 28.431 zł w tym :

- stan utrzymania i dbałość o pojazd ( - 5,00 % ) -1740 zł

- wcześniejsze naprawy ( -10 % ) - 3479 zł

- liczba właścicieli (-2,00 % ) - 696 zł

- aktualność badań technicznych (-4,00 % ) - 1392 zł

- szczególny charakter eksploatacji (-5,00 % ) - 1740 zł

- konieczne naprawy pojazdu (-33,05% ) - l 1.500 zł

- import prywatny ( - 8,00% ) - 2784 zł

- podatek akcyzowy , cło ( -14,66 % ) - 5.100 zł .

W związku z powyższym wartość celną rzeczoznawcy oszacowali na kwotę 6400 zł ( k 25,24 akt adm. ).

Pismem z 29.09.2004r. organ celny zwrócił się do PZMot o wyjaśnienie na jakiej podstawie zostały odliczone od wartości samochodu korekty za wcześniejsze naprawy, aktualność badań technicznych, szczególny charakter eksploatacji, import prywatny oraz korekta za przebieg ( brak odczytu licznika ) ( k 26 akt adm. ). Pismem z 19.10.2004r. rzeczoznawcy, którzy sporządzili opinię wyjaśnili, iż wartość celna została ustalona wg systemu INFO-EKSPERT, korekta w zakresie "wcześniejsze naprawy" wynika z aktualnych uszkodzeń pojazdu i widocznych śladów wcześniejszych napraw zauważonych i opisanych przez Komisję Rzeczoznawców. Korekta z tytułu "Aktualność badań technicznych" wynika z konieczności przeprowadzenia napraw i wymiany części zapewniających uzyskanie sprawności technicznych wymaganych dla dopuszczenia pojazdu do ruchu po drogach publicznych. Korekta wynikająca ze "Szczególny charakter eksploatacji" wynika z eksploatowania pojazdu w zmiennych i ekstremalnych warunkach terenowych i drogowych, ze względu na charakter wykorzystania pojazdu. Korekta z tytułu "Import prywatny" wiąże się z faktem jego uszkodzeń wypadkowych nieznanego charakteru i pochodzenia, warunków wynikających z eksploatacji, nieznanego przebiegu, oraz niepełnej dokumentacji t.j. książki serwisowej, gwarancyjnej i przeglądowej pojazdu. Korekta minusowa z tytułu przebiegu, została obliczona procentowo przez program komputerowy INFO-EKSPERT w oparciu o ustalenia szacunkowego przebiegu pojazdu przez Komisję Rzeczoznawców na około 150.000 km ( k 30,31 akt adm. ).

Decyzją z dnia (...) listopada 2004r. nr (...) Naczelnik Urzędu Celnego (...) w W. działając m.in. na podstawie art. 51, 73 oraz art. 23 ust 2 Ustawy z dnia 19 marca 2004r. Prawo Celne ( Dz.U. Nr 68 poz. 622 ), art. 30 ust. 1, art. 3l, art. 218 pkt 3, art. 220 pkt l, art. 221 pkt l Rozporządzenia Rady ( EWG ) nr 2913/92 z dnia 12.10.1992r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz.Urz. WE L, 302 z dnia 19.10.1992r. z późn. zm.) oraz art.5 ust. 1 pkt. 3, art. 19 ust. 7, art. 29 ust 13,15,20, art.33 ust.2 ust.6, art. 34 ust. 3, art. 37 ust. l, art. 38 ust l Ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku towarów i usług (Dz.U. Nr 54 poz. 535), art. 4 ust. 1 pkt 4, art. 7 ust.2 pkt l, art. 10 ust. 1 pkt 4, ust. 8, art. 13 ust. 1,3, art.20 ust. 2 ustawy z dnia 23 stycznia 2004r. o podatku akcyzowym (DZ. U. Nr. 29 poz. 257) ustalił wartość, określił kwotę należności celnych z tytułu importu towarów wg SAD NR (...) z dnia (...).08.2004r. w wysokości 1145,80 PLN, określił zobowiązania podatkowe w podatku akcyzowym z tytułu w/w importu w wysokości: 7764,10 PLN , w podatku od towarów i usług w wysokości: 4481,00 PLN, dokonał retrospektywnego zarejestrowania kwoty długu celnego w wys. 556,20 PLN .

W uzasadnieniu decyzji Naczelnik wskazał, iż załączony przez Stronę do zgłoszenia celnego rachunek nie może być traktowany jako wiarygodny z uwagi na niską wartość towaru wyszczególnionego w powyższym dokumencie, zaś importer wezwany do przedstawienia uzupełniających informacji nie przedstawił takowych. Organ celny wskazał ponadto, że wartość celna samochodu używanego musi zostać ustalona w myśl art. 31 ust. 1 WKC w oparciu o metodę tzw. ostatniej szansy. W tej sprawie organ wartość celną ustalił w oparciu o opinię rzeczoznawców PZMot. Jednak Naczelnik stwierdził, że po przeanalizowaniu zebranych materiałów nie ma podstaw do uznania w całości opinii Rzeczoznawcy, zawierającej odliczenia za w/w korekty i postanowił ustalić wartość celną towaru w kwocie 11.457,70 PLN uwzględniającą jedynie z opinii Rzeczoznawcy korektę za konieczne naprawy pojazdu (33,05%). Organ celny I instancji wskazał, iż uwzględniona korekta (określona przez rzeczoznawcę jako konieczne naprawy pojazdu wysokości 33,05 %) jest pojęciem szerszym niż stopień uszkodzeń, a więc obejmuje już wyodrębnione oddzielnie poszczególne punkty oceny t.j. stan techniczny pojazdu, wcześniejsze naprawy, liczbę właścicieli, aktualność badań technicznych, szczególny charakter eksploatacji, import prywatny.

Po rozpoznaniu odwołania G. C. Dyrektor Izby Celnej w W. decyzją z dnia (...).06.2005r. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Zdaniem Dyrektora Naczelnik Urzędu Celnego (...) w W. w wyniku weryfikacji zgłoszenia celnego miał podstawy do zakwestionowania wartości celnej sprowadzonego pojazdu. Załączony do zgłoszenia celnego rachunek nie mógł być traktowany jako dokument wiarygodny pod względem materialnym, o czym zadecydowała niska cena importowanego auta. Przeprowadzone postępowanie celne potwierdziło zasadność zakwestionowania zadeklarowanej wartości, gdyż ustalona metodą zastępczą cena pojazdu odbiegała prawie dwukrotnie od ceny zadeklarowanej przez Stronę. W ocenie organu odwoławczego Naczelnik Urzędu Celnego w sposób prawidłowy wybrał metodę ustalenia wartości celnej i miał prawo do odrzucenia większości korekt i odliczeń zastosowanych przez rzeczoznawców. Dyrektor wskazał, iż opinia biegłego jest niezbędnym elementem do przeprowadzenia kalkulacji zgodnie z artykułem 31 WKC - opinia biegłego nie należy do kategorii danych ogólnie dostępnych, gdyż odnosi się do pojedynczego pojazdu. Jednak przy ustalaniu wartości celnej metodą "ostatniej szansy" organy celne wiąże tylko ustalenie przez biegłego rzeczoznawcę procentowego stopnia uszkodzeń i braków - w tym zakresie Dyrektor powołał się na wyrok NSA z dnia 21.09.1999r., sygn. akt SA/Wr 1097/98.

Dyrektor podzielił stanowisko organu I instancji, iż uwzględniona korekta określona w opinii biegłego jako "konieczne naprawy" jest pojęciem szerszym niż stopień uszkodzeń i obejmuje już wyodrębnione oddzielnie poszczególne punkty oceny tj. stan techniczny pojazdu, wcześniejsze naprawy, liczbę właścicieli, aktualność badań technicznych, szczególny charakter eksploatacji.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie G. C. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Wskazał, iż w jego ocenie jest to decyzja dla niego krzywdząca i niezgodna z prawem "na podstawie złożonych przez niego dokumentów".

Dyrektor Izby Celnej w W. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie .

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Na wstępie wskazać należy, że sądy administracyjne w tym sąd wojewódzki, sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - patrz art. 1 §1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych [Dz.U. Nr 153, poz. 1269]. Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [Dz.U. Nr 153, poz. 1270], w którym wskazano, iż owe sądy stosują środki określone w ustawie.

Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią - bez wątpienia - sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia. Zgodnie z art. 134 § 1 p.o.p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zrzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Rozważając w tym kontekście zarzuty skargi stwierdzić należy, że jest ona częściowo zasadna.

W ocenie Sądu na podstawie już zebranego materiału dowodowego można stwierdzić, iż organy celne miały podstawę do zakwestionowania wskazanej przez Skarżącego wartości celnej samochodu. Pogląd, że w toku postępowania weryfikacyjnego może być badana nie tylko autentyczność formalna przedłożonego dowodu zakupu tzn. czy nie jest sfałszowany, ale także jego autentyczność materialna jest powszechnie akceptowany i nie wymaga - w ocenie Sądu - szerszego argumentowania.. Przytoczone przez organy celne obu instancji argumenty przemawiające za zakwestionowaniem ceny transakcyjnej wynikającej z przedłożonego do JDA SAD dowodu zakupu z (...).08.2004r. nie budzą żadnych zastrzeżeń zarówno co do wskazanej podstawy prawnej jak i faktycznej. Wszelkie zastrzeżenia zgłaszane przez Skarżącego w odwołaniu nie mają żądnych podstaw i są całkowicie chybione. Należy zgodzić się ze stanowiskiem organów celnych, iż G.C. nie przedstawił żadnych dowodów, że kwota 2000 CHF była ceną faktycznie zapłaconą w rozumieniu art.29 WKC. Nie budzi też żadnych wątpliwości, że w przypadku zakwestionowania ceny transakcyjnej samochodu używanego wartość cena musi być ustalona w oparciu o metodę przewidzianą w art. 31 WKC tzw. metodę ostatniej szansy. Kwestia ta została szczegółowo omówiona w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego i także nie ma potrzeby powtarzania argumentów za tym przemawiających.

Nie budzi także żadnych wątpliwości Sądu prawo organów celnych do merytorycznej oceny opinii biegłego. Jednak, w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, ocena ta w chwili obecnej nosi cechy dowolności i została dokonana bez szczegółowego wyjaśnienia treści opinii. Organ celny I instancji zwrócił się co prawda do rzeczoznawców, którzy sporządzili opinię z prośbą o wyjaśnienie z jakich przyczyn zostały dokonane pewne odliczenia, jednak udzielona odpowiedź była zbyt ogólna i właściwie nie wyjaśniała niczego. W tej sytuacji organ powinien bądź przesłuchać biegłych i w ten sposób podjąć próbę wyjaśnienia swoich wątpliwości, bądź też powołać innych biegłych. Nie mógł natomiast sam dokonywać tak daleko idących interpretacji i stwierdzać, że pojęcie konieczne naprawy obejmuje swym zakresem pozostałe zastosowane odliczenia.

Z pewnością opinia zawiera ewidentne błędy i niedokładności. Najbardziej widoczny to oszacowany na 150.000 km przebieg samochodu, co skutkowało obniżeniem wartości samochodu o 6,3 %. Samochód nie miał w chwili oględzin akumulatora, wobec powyższego nie można było dokonać odczytu licznika. Jednak przebieg samochodu został wpisany do rachunku zakupu- jest to 23.000 km. Tak samo w sposób arbitralny zostało dokonane odliczenie z tytułu szczególnego charakteru eksploatacji. Jak się wydaje J. jest samochodem przystosowanym i przeznaczonym do eksploatowania w trudnych warunkach. Jednak wszystko to nie daje podstaw do stwierdzenia, że korekta z tytułu koniecznych napraw samochodu zawiera w sobie wszystkie pozostałe korekty. Takie stwierdzenie przekracza zakres dokonanych przez organ ustaleń jest całkowicie dowolne.

W tym stanie rzeczy należy uznać, że w toku postępowania organ celny dopuścił się w sposób istotny naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 122 i art. 187 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej, w związku z niedokładnym ustaleniem stanu faktycznego w sprawie.

Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 li. c oraz art. 200 ustawy z 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.], orzekł jak w sentencji wyroku.