Postanowienie NSA, sygn. akt I OZ 69/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2021-03-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono zażalenie

SENTENCJA

I OZ 69/21 POSTANOWIENIE Dnia 24 marca 2021 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Mariola Kowalska po rozpoznaniu w dniu 24 marca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Wojewody [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 31 grudnia 2020 r. sygn. akt II SO/Ke 5/20 wymierzające Wojewodzie [...] grzywnę w kwocie 200 (dwustu) złotych za nieprzekazanie w terminie Sądowi skargi E.H. z dnia [...] lipca 2020 r. w sprawie z wniosku E.H. w przedmiocie grzywny za nieprzekazanie sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę postanawia: oddalić zażalenie


UZASADNIENIE

I OZ 69/21

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 31 grudnia 2020 r. sygn. akt II SO/Ke 5/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w sprawie z wniosku E.H. o wymierzenie grzywny Wojewodzie [...] w związku z nieprzekazaniem sądowi skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami administracyjnymi, wymierzył Wojewodzie [...] grzywnę w wysokości 200 złotych i zasądził od Wojewody [...] na rzecz E.H. kwotę 100 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że wnioskiem z dnia [...] września 2020 r. E.H. zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach o wymierzenie Wojewodzie [...], na podstawie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", grzywny za nieprzekazanie skargi.

Wnioskodawczyni wyjaśniła, że w dniu [...] lipca 2020 r. za pośrednictwem Wojewody [...] wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach pismo z dnia [...] lipca 2020 r., zatytułowane: "Skarga na czynności Wojewody [...] ". E.H. wskazała na obowiązek organu wynikający z art. 54 § 2 p.p.s.a. i zarzuciła, że Wojewoda [...] utrudnia przekazanie do Sądu wniesionej przez nią skargi, gdyż wbrew żądaniu strony przekazał ww. skargę Ministrowi Rozwoju.

W odpowiedzi na wniosek o wymierzenie organowi grzywny Wojewoda [...] wyjaśnił, że zgodnie z art. 234 pkt 1 i art. 133 k.p.a. potraktował pismo E.H. z dnia [...] lipca 2020 r. jako wniesione w terminie odwołanie od decyzji tego organu z dnia [...] czerwca 2020 r. znak: [...]. Wobec powyższego Wojewoda przekazał pismo E.H. z dnia [...] lipca 2020 r. wraz z aktami sprawy organowi drugiej instancji. O czynności tej skarżąca została poinformowana.

Organ wskazał nadto, że w dniu [...] sierpnia 2020 r. przesłana została do Ministra Rozwoju kolejna korespondencja E.H. zatytułowana "odwołanie od decyzji". Poinformował również, że w dniu [...] sierpnia 2020 r. skarżąca wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa, poprzez przesłanie zgodnie z właściwością jej skargi z dnia [...] lipca 2020 r. do WSA w Kielcach. W tym zakresie Wojewoda udzielił skarżącej odpowiedzi, że jej skarga została potraktowana jako odwołanie od decyzji z dnia [...] czerwca 2020 r. i zgodnie z przepisami prawa administracyjnego przekazana do rozpoznania przez właściwego ministra.

Sąd I instancji powołał się na treść art. 54 § 2 p.p.s.a. zgodnie z którym na organie administracji publicznej, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi, spoczywa obowiązek przekazania sądowi skargi wraz z uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. Niezastosowanie się do tego obowiązku obwarowane zostało sankcją w postaci wniosku skarżącego o wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a.

W ocenie Sądu treść art. 54 § 2 p.p.s.a., w związku z art. 55 § 1 p.p.s.a., prowadzi do wniosku, że nawet uzasadnione przekonanie organu, że skarga jest niedopuszczalna, bo sprawa nie należy do właściwości sądów administracyjnych, nie zwalnia tego organu od obowiązku przekazania tej skargi wraz z odpowiedzią na skargę do sądu administracyjnego. Przekazanie skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę jest bowiem bezwzględnym obowiązkiem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono. Sąd I instancji wskazał, że ocena, czy złożona skarga należy do właściwości sądu administracyjnego może być przeprowadzona wyłącznie przez ten sąd, po jej przekazaniu przez organ. Badanie dopuszczalności skargi należy bowiem wyłącznie do kompetencji sądu administracyjnego, który będzie orzekał w oparciu o skargę, akta i odpowiedź na skargę złożoną przez organ (por. postanowienie NSA z dnia 11 września 2020 r., sygn. akt I OZ 520/20 i z dnia 6 lutego 2019 r., sygn. akt I OZ 1271/18 niepublikowane).

Pismem z dnia [...] sierpnia 2020 r. E.H. złożyła bezpośrednio do Sądu skargę z dnia [...] lipca 2020 r. W piśmie przewodnim do tej skargi jej autorka wskazała, że wobec przesłania przez Wojewodę w dniu [...] lipca 2020 r. do Ministra Rozwoju złożonej przez nią skargi za pośrednictwem organu, wnosi skargę bezpośrednio do Sądu.

Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II Sądu z dnia [...] sierpnia 2020 r. skarga E.H. została przekazana do Wojewody [...]. Skarżącą poinformowano, że zgodnie z art. 54 § 1 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi, a nie bezpośrednio do sądu.

W odpowiedzi na przekazanie powyższej skargi do organu, Wojewoda pismem z dnia [...] sierpnia 2020 r. poinformował, że z uwagi na przepis art. 234 pkt 1 i art. 133 k.p.a. przekazał skargę - potraktowaną jako odwołanie od decyzji - wraz z aktami sprawy do Ministra Rozwoju.

Kolejnym pismem z dnia [...] sierpnia 2020 r. E.H. zwróciła się do Sądu o zdyscyplinowanie Wojewody [...] do terminowego wykonania obowiązków określonych w art. 54 § 2a - 2c p.p.s.a., wymierzenie organowi grzywny, oraz zobowiązanie do przekazania jej skargi z dnia [...] lipca 2020 r. wraz z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa z dnia [...] sierpnia 2020 r. oraz aktami sprawy i odpowiedzią na skargę.

Pismem z dnia [...] sierpnia 2020 r. Sąd poinformował skarżącą, że powyższa skarga została przekazana Wojewodzie w trybie art. 54 § 1 p.p.s.a. pismem z dnia [...] sierpnia 2020 r., zaś zgodnie z art. 54 § 2 p.p.s.a. organ przekazuje skargę Sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w postaci papierowej lub elektronicznej w terminie 30 dni od jej otrzymania.

W dniu [...] września 2020 r. E.H. skierowała do Sądu wniosek o wymierzenie organowi grzywny w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a.

Organ do dnia rozpatrzenia powyższego wniosku nie przekazał skargi E.H. z dnia [...] lipca 2020 r. do Sądu.

W odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny Wojewoda wyjaśnił, że w jego ocenie pismo E.H. z dnia [...] lipca 2020 r. stanowiło wniesione w terminie odwołanie od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2020r., a nie skargę do sądu administracyjnego.

Zdaniem Sądu, takie przekonanie organu nie uzasadniało odstąpienia od obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 p.p.s.a. Wojewoda [...], będący organem administracji publicznej, miał - stosownie do treści powołanego przepisu - obowiązek przekazania skargi do sądu, wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie 30 dni od dnia jej otrzymania. Z obowiązku tego Wojewoda nie wywiązał się, a zatem wystąpiła przesłanka uzasadniająca wymierzenie organowi grzywny w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a. Wymierzenie grzywny w związku z nieprzekazaniem sądowi skargi wraz z odpowiedzią na skargę i kompletnymi aktami administracyjnymi, jest niezależne od przyczyn braku wywiązania się przez organ z ustawowych obowiązków. To, jakie okoliczności spowodowały nieprzekazanie skargi sądowi, pozostaje bez znaczenia w sprawie samego wymierzenia grzywny, a może mieć jedynie wpływ na jej wysokość (por. postanowienie NSA z dnia 17 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OZ 232/13, Lex nr 1309900). Samo żądanie strony nadania skardze określonego biegu obliguje podmiot, do którego skarga ta została skierowana, do uczynienia zadość temu żądaniu.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że wniosek o wymierzenie grzywny jest zasadny.

W niniejszej sprawie Sąd uznał, że grzywna w kwocie 200 zł będzie adekwatna do stwierdzonego naruszenia prawa przez organ. Wskazana wysokość grzywny pozwoli również, zdaniem Sądu, na zapobieżenie takim działaniom (zaniedbaniom) ze strony organu w przyszłości.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Utrwalonym w orzecznictwie jest stanowisko, że każde pismo w postępowaniu, niezależnie od tego, jaką nazwę nada mu strona, winno być rozpoznane w takim trybie, który w najpełniejszym stopniu umożliwia uczynienie zadość zamieszczonemu wnioskowi strony, zwłaszcza w sytuacji, gdy strona działa w postępowaniu samodzielnie, bez pomocy profesjonalnego pełnomocnika. O charakterze pisma procesowego decyduje jego treść, a nie nazwa, a mylne oznaczenie pisma nie stanowi przeszkody do nadania mu właściwego biegu (postanowienie SN z 27.2.1997 r. I PKN 40/96, OSNAP 1998/4/138; wyrok SN z 4.2. 1972 r. I PR 408/71, LexPolonica nr 322320; wyrok NSA z 12.12.2018 r. I OSK 2588/18, cbosa). Organ musiał z powyższego zdawać sobie sprawę (odpowiednio - art. 222 kpa).

Naczelny Sąd Administracyjny w niniejszym składzie podziela pogląd wyrażony w orzecznictwie sądów administracyjnych, że wymierzenie organowi grzywny uzależnione jest od spełnienia dwóch warunków: stwierdzenia uchybienia przez organ trzydziestodniowemu terminowi do przekazania sądowi skargi wraz z aktami i odpowiedzią na skargę, bez względu na jego przyczyny oraz złożenia stosownego wniosku przez stronę (por: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 1 czerwca 2010 r. sygn. akt II GZ 105/10; 27 września 2011 r. sygn. akt II GZ 431/11).

Przesłanki te w niniejszej sprawie zostały spełnione - skarga pomimo upływu ustawowego terminu nie została przekazana, a skarżący złożył stosowny wniosek.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym postanowieniu zasadnie stwierdził, że organ był zobligowany do przekazania skargi E.H. z dnia [...] lipca 2020 r. do sądu administracyjnego, bez względu na dokonaną przez organ ocenę charakteru prawnego pisma.

Naczelny Sąd Administracyjny podnosi, że organ nie posiada kompetencji do stwierdzania, że pismo skierowane do niego - niezależnie od charakteru i przedmiotu sprawy w jakiej zostało wniesione - mogło bądź nie mogło zostać rozpoznane w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Okoliczności takie podlegają zbadaniu przez właściwy sąd administracyjny. Ocena dopuszczalności skargi leży zatem w gestii sądu administracyjnego i to właśnie on mógłby uznać, że postępowaniu sądowoadministracyjnemu, zainicjowanemu wniesioną skargą nie nada się dalszego biegu z powodu braku kognicji sądu administracyjnego, zgodnie z treścią art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

Obowiązkiem organu było zatem przekazać skargę sądowi, zgodnie z art. 54 § 2 ppsa. Wobec niespełnienia powyższych wymogów, zasadne było wymierzenie organowi grzywny w trybie art. 55 § 1 ppsa, w wysokości określonej przez Sąd I instancji.

Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ppsa, oddalił zażalenie