Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 436/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2018-07-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 1a ust. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2010 nr 95 poz 613
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity.
article: art. 134 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, art. 145a
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Kucznerowicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Wolna – Kubicka Sędzia WSA Monika Świerczak Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Ratajczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lipca 2018r. sprawy ze skargi Prokuratora Okręgowego na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2014r. I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zobowiązuje Samorządowe Kolegium Odwoławcze do wydania, w terminie 14 dni od dnia doręczenia prawomocnego wyroku Sądu wraz z aktami, decyzji utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] nr [...].


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] Prezydent Miasta P. określił spółce [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. (zwanej dalej również Spółką, skarżącą, podatnikiem) wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za rok 2014 w kwocie [...]zł.

W uzasadnieniu organ wskazał, że Spółka złożyła w dniu [...] stycznia 2014 r. deklarację na podatek od nieruchomości, w której zastosowała stawkę za powierzchnię [...] m2 budynków jak za budynki pozostałe, zaś wezwana do korekty w dniu [...] marca 2014 r. przekazała korektę deklaracji wskazując do opodatkowania powierzchnię [...] m2 w budynkach związanych z działalnością gospodarczą; natomiast w dniu [...] czerwca 2015 r. Spółka złożyła wniosek o stwierdzenie nadpłaty wyjaśniając, że przyczyną powstania nadpłaty było niesłuszne opodatkowanie budynku hotelu [...] jako związanego z działalnością gospodarczą w okresie od stycznia do września 2014 r., w sytuacji, gdy jego stan techniczny nie pozwalał na jego faktyczne wykorzystanie w tym okresie. Do wniosku o zwrot nadpłaty Spółka dołączyła Ekspertyzę techniczną dla budynku zamieszkania zbiorowego [...] S.A. oddział Hotel [...] w P., w której wskazano m. in. na wymagania techniczne, których spełnienie jest konieczne do uznania, że budynek nie zagraża życiu ludzi. Organ wskazał, że rozwiązania wynikające z ww. ekspertyzy nie zostały wdrożone, w związku z czym budynek został wyłączony przez poprzedniego właściciela z eksploatacji od dnia [...] marca 2012 r. z uwagi na zaistnienie warunków zagrażających życiu ludzi. Stąd w ocenie Spółki ww. budynek nie mógł być w okresie od stycznia do września 2014 roku wykorzystywany przez Spółkę w działalności gospodarczej, ponieważ nie spełniał podstawowych norm przeciwpożarowych, co wyklucza jego użytkowanie.

Organ wyjaśnił, że zgodnie z zapisem § 1 ust. 10 lit. b) aktu notarialnego zakupu nieruchomości z dnia [...] października 2012 r. kupująca Spółka przeprowadziła analizę stanu prawnego na podstawie dokumentów przekazanych przez sprzedającą, których wyczerpująca lista została sporządzona przez sprzedającą i parafowana przez obie strony w odrębnym dokumencie przed zawarciem umowy oraz badanie techniczne przeprowadzone w formie wizji lokalnej przedmiotowej nieruchomości, a w szczególności zapoznanie się z dokumentami opisanymi w § 1 ust. 6 lit. a), tj. niedostateczny stan zabezpieczeń antypożarowych budynku hotelowego [...] poprzez okazanie postanowienia W. Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w P. z [...] stycznia 2009 r. Organ podniósł, że zawierając umowę Spółka oświadczyła w oparciu o powyższe badanie, że jest jej znany stan prawny i faktyczny przedmiotu umowy, a także stan techniczny budynków i wyposażenia, oraz, że ten stan akceptuje. W ocenie organu, doprowadzenie w przedmiotowej sytuacji obiektu do stanu używalności zależy więc od woli samego właściciela, a brak tej woli nie może natomiast uzasadniać obniżenia stawki podatkowej, jednocześnie zaś takie podejście podatnika do spornych obiektów powoduje, że odpada czynnik obiektywny w ocenie przeszkód w wykorzystaniu budynków do prowadzenia działalności gospodarczej. Poza tym organ wskazał, że okoliczności sprawy nie wskazują aby sporne budynki nie mogły służyć działalności gospodarczej, a jedynie to, że obecnie nie są wykorzystywane.

W ocenie organu przedłożona ekspertyza techniczna nie dowodzi, że budynek znajduje się w złym stanie technicznym, a jedynie, że nie spełnia wymogów stawianych budynkom wysokim w zakresie zamieszkania zbiorowego, zaś po wdrożeniu zaleceń zawartych w ww. dokumencie, budynek będzie mógł nadal spełniać swoją funkcję - stąd możliwość jego użytkowania, w tym na potrzeby działalności gospodarczej, nie jest zatem wykluczona, ponieważ po przeprowadzeniu niezbędnych prac będzie możliwość wykorzystania budynku. Organ podniósł, że okoliczności sprawy nie wskazują aby sporny budynek w ogóle nie mógł służyć działalności gospodarczej, a jedynie, że obecnie nie jest wykorzystywany. Nadto organ nadmienił, że przesłana ekspertyza została sporządzona w październiku 2008 r., więc ponad cztery lata temu od orzekania przez organ, Hotel [...] natomiast, mimo tego cały czas funkcjonował aż do 2012 r. Zdaniem organu, gdyby stan budynku był faktycznie taki zły, to nie byłoby możliwe jego eksploatowanie, zwłaszcza biorąc pod uwagę jego przeznaczenie.

Pismem z dnia [...] września 2015 r. Spółka wniosła odwołanie od ww. decyzji, zarzucając naruszenie:

1. przepisów prawa materialnego, tj.:

- art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz. U. z 2010 r., Nr 95, poz. 613 ze zm. – dalej: "u.p.o.l."), poprzez uznanie, że budynek hotelu [...] (zwany dalej: budynek bądź hotel), mimo zaistniałych względów technicznych uniemożliwiających wykorzystywanie w działalności gospodarczej, powinien być opodatkowany najwyższą stawką podatku od nieruchomości,

- § 2 ust. 2 oraz § 207 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2002 r., Nr 75, poz. 690 - dalej: "rozporządzenie") w zw. z art. 66 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlanego (t.j. Dz.U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm. – dalej: "P.b.") w zw. z art. la ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., poprzez uznanie, że ekspertyza wynikająca z postanowienia W. Komendanta Wojewódzkiej Państwowej Straży Pożarnej (zwanego dalej: Komendantem Straży Pożarnej) z [...] stycznia 2009 r. nr [...] nie jest dokumentem wskazującym na stan techniczny nieruchomości, która ma wpływ na jego względy techniczne, a tym samym na stawkę podatku od nieruchomości;

2. przepisów postępowania, tj. art. 121 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2015 r., poz. 613 ze zm. – dalej: "O.p."), z naruszeniem zasady zaufania do organów podatkowych, a w szczególności poprzez wydanie decyzji, która jest sprzeczna z rozstrzygnięciami Samorządowego Kolegium Odwoławczego w tożsamych stanach faktycznych za lata 2012 - 2013.

Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie co do istoty sprawy.

W uzasadnieniu odwołania Spółka wyjaśniła, że sporny budynek został wybudowany w 1974 r., według istniejących wówczas uwarunkowań organizacyjno - technicznych. W latach 2002 - 2006 uregulowania prawne z zakresu ochrony przeciwpożarowej uległy zmianie i nałożyły na właścicieli lub zarządców obiektów i terenów obowiązek zapewnienia bezpiecznej ich eksploatacji przez użytkowników, ze szczególnym uwzględnieniem sytuacji mogących spowodować zagrożenie dla życia ludzi z uwagi na istniejące rozwiązania techniczno - budowlane. Spółka podała, że dotychczasowy właściciel, od którego nabyła nieruchomość, uzyskał "Ekspertyzę techniczną w zakresie budowlanym i ochrony przeciwpożarowej dla budynku zamieszkania zbiorowego "[...]" S.A. oddział Hotel [...] w P. przy ul. [...]" (zwanej dalej: Ekspertyzą). Z Ekspertyzy wynikało, że rozwiązania zastosowane podczas budowy budynku w 1974 roku uniemożliwiają adaptację konstrukcji do wymagań określonych w aktualnie obowiązujących przepisach, w związku z czym wydano zalecenie aby wystąpić do Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z wnioskiem o odstępstwa w zakresie odporności ogniowej żelbetonowych ścian nośnych oraz szerokości biegów i spoczników klatek schodowych. Spółka wskazała, że Komendant wyraził zgodę na spełnienie wymagań w zakresie bezpieczeństwa pożarowego w sposób określony w Ekspertyzie, wyznaczając termin na dostosowanie do dnia [...] kwietnia 2012 r. Z uwagi na niewdrożenie rozwiązań wynikających z postanowienia Komendanta przez poprzedniego właściciela, od dnia [...] marca 2012 r. budynek został przez niego wyłączony z eksploatacji z uwagi na istnienie warunków zagrażających życiu ludzi.

Odnośnie do zarzutu naruszenia art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., Spółka podniosła, że wbrew stanowisku organu, brak określonej instalacji w budynku ma wpływ na jego status, a zatem na podatek od nieruchomości, albowiem w orzecznictwie nie budzi wątpliwości, że brak podłączenia budynku do mediów niezbędnych do prowadzenia działalności gospodarczej stanowi względy techniczne. W ocenie Spółki, w niniejszej sprawie budynek należący do Spółki nie mógł być w okresie od stycznia do września 2014 r. wykorzystywany w prowadzonej działalności gospodarczej, ponieważ nie spełniał podstawowych norm przeciwpożarowych, co wykluczało jego używanie, a przebywanie w budynku było zabronione postanowieniem wydanym przez organ państwowy - Komendanta Straży Pożarnej - ze względów bezpieczeństwa. Spółka podała, że również ekspertyzy stanu ochrony przeciwpożarowej ze stycznia i maja 2013 r. (zwane dalej: Ekspertyzami przeciwpożarowymi) wskazują, że budynek nie spełniał norm ochrony przeciwpożarowej, a zatem potwierdzają, że budynek ze względów przeciwpożarowych stanowił zagrożenie dla życia i zdrowia ludzi, wynikające natomiast z Ekspertyz wskazania dotyczą prac wymagających odpowiednich projektów i pozwoleń. Spółka wskazała, że użytkowanie budynku stało się możliwe dopiero w październiku 2014 r., to znaczy dopiero w momencie spełnienia wymagań przeciwpożarowych. Spółka podniosła przy tym, że w okresie od stycznia do września 2014 r. budynek nie był w ogóle wykorzystywany w prowadzonej działalności gospodarczej, co potwierdza m. in. protokół końcowy odbioru jednostek mieszkalnych z dnia [...] października 2014 r. stanowiący o odbiorze w październiku 2014 r. prac w budynku, które były związane m. in. z dostosowaniem go do wymogów przeciwpożarowych czy też protokół ustaleń czynności kontrolno-rozpoznawczych w zakresie ochrony przeciwpożarowej. Na poparcie swojego stanowiska Spółka przywołała również decyzje SKO z dnia [...] marca 2015 r. dotyczące określenia podatku od nieruchomości za lata 2012 i 2013.

Co do zarzutu naruszenia § 2 ust. 2 oraz § 207 rozporządzenia w zw. z art. 66 P.b. w zw. z art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., Spółka podniosła, że stanowisko organu w zakresie ekspertyz i postanowienia Komendanta Straży Pożarnej stanowi w istocie naruszenie ww. normy prawa materialnego oraz pozbawia postanowienie wpływu na ocenę stanu nieruchomości będącej przedmiotem postępowania. Spółka podniosła, że z zaskarżonej decyzji wynika, iż zdaniem organu podatkowego w budynku może być prowadzona działalność gospodarcza, tymczasem w opinii Spółki, gdyby taka działalność była prowadzona - w sytuacji gdy Komendant wydał zalecenia przeciwpożarowe w postanowieniu - przedstawiciele Spółki ponosiliby odpowiedzialność karną z powodu naruszenia norm prawa budowlanego, a być może i innych przepisów karnych, gdyby doszło do narażenia życia ludzi.

Odnośnie do zarzutu naruszenia art. 121 § 1 O.p. Spółka podniosła, że pomimo wyraźnych wskazań SKO w zakresie traktowania należącego do niej budynku dla celów podatku od nieruchomości (w zakresie 2012 i 2013 r.), organ odnośnie do tego samego budynku (tym razem w części 2014 roku) nadal twierdzi, że winien on być opodatkowany w czasie, gdy nie spełniał norm przeciwpożarowych.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] października 2017 r. nr [...] uchyliło decyzję Prezydenta Miasta P. z [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w sprawie wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za rok 2014 i określiło wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2014 rok w kwocie [...]zł.

W uzasadnieniu organ II instancji odniósł się do pojęcia względów technicznych i związanego z nim orzecznictwa sądów administracyjnych. Wyjaśnił następnie, że dla przedmiotowego budynku w styczniu 2009 r., wobec stwierdzonych uchybień naruszających przepisy przeciwpożarowe, zostało wydane postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Straży Pożarnej w P. (zwane również dalej: postanowieniem) wyrażające zgodę na spełnienie wymagań w zakresie bezpieczeństwa pożarowego w sposób określony w "Ekspertyzie technicznej dla budynku zamieszkania zbiorowego [...] S.A. Oddział Hotel [...] w P." z 2008 r. (zwanej dalej: Ekspertyzą techniczną z 2008 r.). Z uzasadnienia postanowienia wynikało, że wdrożenie rozwiązań modernizacyjnych wynikających z Ekspertyzy technicznej z 2008 r. (wykonanie określonych prac dostosowawczych) umożliwi dostosowanie ww. budynku do aktualnie obowiązujących wymagań ochrony przeciwpożarowej, co w szczególności wyeliminuje istniejące obecnie warunki zagrażające życiu ludzi. Przywołane Postanowienie zakreślało przy tym termin na dostosowanie do dnia [...] kwietnia 2012 r. Jak ustalono w toku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego, zalecone prace dostosowawcze nie zostały wykonane przez poprzedniego właściciela przedmiotowego budynku (który wystąpił o wydanie wskazanego wyżej postanowienia). Nadto zaś Spółka w odwołaniu wyjaśniła, że brak możliwości prowadzenia działalności gospodarczej został uwzględniony w cenie za nieruchomość, gdyż Spółka liczyła się z obowiązkiem modernizacji budynku.

Organ odwoławczy podkreślił, że organ I instancji nie kwestionował faktu, iż w chwili wydawania przezeń decyzji przedmiotowy budynek nie nadawał się do użytkowania, a wręcz nie mógł być użytkowany, z uwagi na zagrożenie dla zdrowia i życia ludzi przebywających w tym obiekcie. Spór pomiędzy stronami koncentrował się wokół wykładni pojęcia "względy techniczne" oraz różnic w ocenie stanu technicznego nieruchomości. Wykładnia wyrażenia "nie jest i nie może być wykorzystywana do prowadzenia działalności ze względów technicznych" prowadzi do wniosku, iż oznacza ona obiektywne przeszkody sprawiające, że przedmioty opodatkowania nie są i trwale nie mogą być wykorzystywane w działalności gospodarczej. Wskazany charakter przeszkody sprawia, że nie może być ona determinowana wolą (działaniem lub zaniechaniem) podatnika, lecz okolicznościami zewnętrznymi i fizykalnymi, odnoszącymi się do substancji przedmiotu opodatkowania.

W ocenie organu w przedmiotowej sprawie przeszkody techniczne odpadną z chwilą gdy Budynek będzie spełniał normy przeciwpożarowe - i z tym dniem ziści się warunek techniczny, który umożliwi wykorzystanie nieruchomości do prowadzenia działalności gospodarczej. W konsekwencji, zdaniem Kolegium można uznać, iż niemożność wykorzystania przedmiotowej nieruchomości w działalności gospodarczej ma charakter trwały. Niemożność prowadzenia w Budynku działalności gospodarczej nie wynika bowiem z faktu, iż wymaga on remontu, ale obiekt ten z opisanych wyżej względów przeciwpożarowych stanowił i nadal stanowi zagrożenie dla życia i zdrowia ludzi. Co więcej - skoro omawiany hotel nie może być wykorzystywany z uwagi na brak prawidłowej sieci systemu ochrony przeciwpożarowej w działalności hotelarskiej, stwierdzić należy również, że obiekt ten nie może służyć również jakiejkolwiek innej działalności gospodarczej, właśnie z uwagi na niespełnianie przez niego norm przeciwpożarowych. Przeszkoda w wykorzystywaniu przedmiotowego budynku w działalności gospodarczej ma również charakter obiektywny, albowiem jest niezależna od woli Spółki. Nie powstała ona bowiem w wyniku działań Spółki, ponieważ Spółka nabyła nieruchomość, na której posadowiony jest Budynek, w stanie takim w jakim jest aktualnie, i to na mocy starań poprzedniego właściciela doszło do wydania Postanowienia z dnia [...] stycznia 2009 r. Nadto też, zważywszy na zakres prac dostosowawczych koniecznych do przeprowadzenia w omawianym Budynku (poprzedzonych uzyskaniem pozwoleń, wykonaniem projektów), nieracjonalnym jest czynienie skarżącemu zarzutu, że tylko od jego woli zależy stan budynku - niespornym jest bowiem, że Spółka nabyła nieruchomość wraz z posadowionym nań Budynkiem, w którym nie wykonano żadnej ze wskazanych w Postanowieniu prac, stąd nie miała obiektywnie możliwości dostosowania tego obiektu tak aby spełniał zalecone normy przeciwpożarowe.

Zdaniem Kolegium na okoliczności niepozwalające na użytkowanie Budynku podatnik nie miał jakiegokolwiek wpływu, skoro kupił go w takim, a nie innym stanie technicznym. Co więcej, trudno również czynić automatycznie zarzut poprzedniemu właścicielowi Budynku - albowiem wszak również nie wskutek jego działania bądź zaniechania stwierdzono, iż omawiany obiekt budowlany może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi - fakt ten wynika ze zmiany uregulowań prawnych w zakresie ochrony przeciwpożarowej w latach 2002 - 2006, których nie spełniał hotel wybudowany w roku 1974, według ówczesnych uwarunkowań organizacyjno - technicznych.

Uznać przy tym należy, że określenie "względy techniczne" użyte w ustawie podatkowej nie jest tożsame z pojęciem stan techniczny. Niewątpliwie jest ono pojęciem szerszym, mogącym obejmować także inne okoliczności uniemożliwiające wykorzystanie nieruchomości do działalności gospodarczej, jednak niewątpliwie też, zły stan techniczny budynku, uniemożliwiający takie jego wykorzystanie, należy także uznać za względy techniczne, o których mowa w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych. Jak wskazano powyżej, w przedmiotowej sytuacji Budynek stanowiący własność podatnika nie mógł być w okresie od stycznia do września 2014 r. wykorzystywany do prowadzenia jakiejkolwiek działalności gospodarczej, ponieważ nie spełniał podstawowych norm przeciwpożarowych, co wyklucza jego używanie, a co więcej - nawet przebywanie wewnątrz niego (w związku z tym niemożliwa jest nie tylko działalność hotelarska, do której Budynek pierwotnie służył, ale również nawet składowanie/magazynowanie rzeczy jest w nim niemożliwe). Słusznie też podatnik zauważył, że brak określonej instalacji w Budynku ma wpływ na jego status, a w konsekwencji na podatek od nieruchomości. Kolegium zgadza się też ze stanowiskiem, że warunek niemożności wykorzystywania budynku (przedmiotu opodatkowania) do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. jest spełniony w sytuacji, gdy budynek z uwagi na stan techniczny, stopień faktycznego zużycia, nie może być wykorzystywany w danym roku podatkowym na cele działalności gospodarczej.

Zdaniem Kolegium organ I instancji niezasadnie przyjął, że będący w posiadaniu Spółki budynek w okresie od stycznia do września 2014 r. był związany z działalnością gospodarczą i podlegał opodatkowaniu według stawki najwyższej, właściwej dla działalności gospodarczej. Okoliczność tę potwierdzają dokumenty załączone do odwołania: Ekspertyza stanu ochrony przeciwpożarowej budynku "[...]" ze stycznia 2013 r. oraz Ekspertyza uzupełniająca z maja 2013 r., zdjęcia instalacji i innych elementów budowlanych Hotelu czy Ocena konstrukcji budynku, dawnego hotelu [...] z lutego 2013 r.

W skardze na powyższe rozstrzygnięcie skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, Prokurator Okręgowy w [...], zwany dalej skarżącym, zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 1a u.p.o.l., poprzez uznanie, że zachodzą względy techniczne uniemożliwiające podatnikowi wykorzystywanie budynku dawnego hotelu [...] w działalności gospodarczej i z tego powodu nie powinien być opodatkowany najwyższą stawką podatku od nieruchomości, podczas gdy prawidłowe rozumienie wskazanego przepisu prowadzić powinno do przeciwnych wniosków i uznania, że powinien być wymierzony podatek od tej nieruchomości w najwyższej stawce. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.

W uzasadnieniu Prokurator wskazał, że wbrew temu, co twierdzi organ II instancji, nie można traktować działania Spółki, którym był zakup nieruchomości po obniżonej cenie, uwzględniający konieczność przeprowadzenia zmian w hotelu, zaplanowania i przeprowadzenia modernizacji budynku oraz otwarcie po działania remontowych, modernizujących i dostosowujących "Centrum Akademickiego [...]", jako okoliczności niezależnych od Spółki. Działania te były konsekwentnie prowadzone przez Spółkę i miały na celu stworzenie optymalnych warunków do prowadzenia wybranej przez siebie działalności. Kupując taką a nie inną nieruchomość, w takiej a nie innej lokalizacji, Spółka brała pod uwagę wszystkie te okoliczności. Znajduje to bezpośrednie potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym, gdyż w treści załączonych ekspertyz (wykonanych w styczniu i lutym 2013 - kilka miesięcy od nabycia nieruchomości) podaje się, że zamiarem obecnego właściciela jest adaptacja budynku na potrzeby hotelu akademickiego. Nadmienić należy, że Spółka spełnia swój cel i w chwili obecnej w budynku działa hotel akademicki -"Centrum Akademickie [...]".

W ocenie skarżącego, w żaden sposób nie można również mówić o braku wpływu Spółki na kwestie zaplanowania, przeprowadzenia i wykonania remontu oraz uzyskania stosownych decyzji i pozwoleń. To od sprawności i możliwości finansowych inwestora zależy, kiedy złoży dany wniosek, jak szybko przeprowadzi remont oraz czy wykona go częściowo i w jakim okresie. Co więcej Spółka już w momencie nabywania nieruchomości, miała świadomość konieczności przeprowadzenia prac, co znalazło odzwierciedlenie w cenie nabycia nieruchomości.

Ponadto należy zwrócić uwagę na fakt, że SKO zdaje się traktować jako przesłankę obiektywną, niezależnie od woli podatnika, również okoliczność, że to poprzedni właściciel nie przeprowadził żadnych prac modernizacyjnych, które skutkowałyby dostosowaniem budynku do aktualnie obowiązujących przepisów przeciwpożarowych, ponieważ ich konieczność wynikała ze zmiany przepisów. Takie rozumowanie jest błędne, gdyż to wyłącznie od woli poprzedniego właściciela zależało, czy zdecyduje się na przeprowadzenia prac modernizacyjnych, umożliwiających dalsze prowadzenie działalności, czy też wybierze inne rozwiązanie. Ponadto postanowienie W. Komendanta Wojewódzkiej Państwowej Straży Pożarnej z [...] stycznia 2009 r. wyznaczało odpowiednio długi termin do przeprowadzenia koniecznych prac (marzec 2012 r.). Z tych względów nie można traktować w/w przesłanek jako okoliczności obiektywnych i niezależnych od podatników. Mając na uwadze powyższe, uznać należy, że przedmiotowa decyzja SKO została wydana z naruszeniem przepisu art. la ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., które w sposób oczywisty miało wpływ na wynik sprawy.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga okazała się zasadna.

Stosownie do art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. - dalej: "P.p.s.a."), w przypadku, gdy sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzje w całości lub części albo stwierdza ich nieważność bądź też stwierdza wydanie decyzji z naruszeniem prawa. Przepis ten nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżone decyzje mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom podatkowym można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną co oznacza, iż Sąd zobowiązany jest dokonać oceny legalności zaskarżonego aktu niezależnie od zarzutów podniesionych w skardze.

Spór w niniejszej sprawie dotyczy wykładni art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l.

Zgodnie ze wskazanym wyżej przepisem, w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji, grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej oznaczają grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b, chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych.

W ocenie organu odwoławczego brak spełniania przez budynek norm przeciwpożarowych stanowi względy techniczne uniemożliwiające wykorzystywanie nieruchomości do prowadzenia działalności gospodarczej, natomiast zdaniem skarżącego Prokuratora – przejściowe niewykorzystywanie budynku w działalności gospodarczej - związane z modernizacją czy remontem lub też dostosowaniem do wymogów i przepisów ochrony przeciwpożarowej, nie daje podstaw do stosowania niższej stawki podatku.

Jak wskazuje się w orzecznictwie, stan techniczny budynku, czy też jego części, może być przyczyną wyłączenia tego budynku lub jego części z opodatkowania, przewidzianego dla budynków związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą, jednak wyeliminowanie takie jest możliwe wyłącznie w przypadku, gdy stan techniczny uniemożliwia wykorzystanie tego budynku (jego części) do działalności gospodarczej zarówno w chwili obecnej, jak i w przyszłości; tym samym wyłączenie o jakim mowa w art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. nie obejmuje sytuacji, gdy brak możliwości wykorzystania nieruchomości dla celów działalności gospodarczej wynika z przyczyn leżących po stronie przedsiębiorcy, na co m.in. wskazuje użyte przez ustawodawcę w tym przepisie sformułowanie "nie są i nie mogą być wykorzystywane" (zob. wyrok WSA w Krakowie z dnia 31 marca 2015 r., sygn. akt I SA/Kr 120/15).

W niniejszej sprawie, co podkreślał skarżący, działania nabywcy nieruchomości były konsekwentnie zaplanowane i prowadzone przez Spółkę i miały na celu stworzenie optymalnych warunków do prowadzenia wybranej przez siebie działalności. Prokurator podał, że kupując tę nieruchomość Spółka brała pod uwagę wszystkie te okoliczności; co znajduje potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym. Nie można mówić o braku wpływu Spółki na kwestie zaplanowania, przeprowadzenia i wykonania remontu oraz uzyskania stosownych decyzji i pozwoleń, bowiem to od sprawności i możliwości finansowych inwestora zależy, kiedy złoży dany wniosek, jak szybko przeprowadzi remont oraz czy wykonana go częściowo, czy w całości. Zatem podzielić należy pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony w wyroku z dnia 17 lipca 2014 r. o sygn. akt II FSK 1661/12, że do nieruchomości związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej zaliczone winny być również te grunty lub budynki, które przejściowo nie są wykorzystywane przez podatnika w prowadzonej przez niego działalności gospodarczej, ale ich cechy oraz rodzaj prowadzonej działalności gospodarczej powoduje, że mogą być one wykorzystywane na ten cel.

Sąd rozpoznający niniejszą sprawę w pełni podziela stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wyrażone w prawomocnym wyroku z dnia 21 stycznia 2015 r., sygn. akt I SA/Gl 757/14, zgodnie z którym w orzecznictwie sądowym nie nasuwa żadnych wątpliwości, że do uznania danego obiektu za związany z prowadzeniem działalności gospodarczej nie jest konieczne wykorzystywanie nieruchomości na cele związane z działalnością gospodarczą, albowiem wystarczy sam fakt jej posiadania przez przedsiębiorcę. Pojęcie budynków "związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej" jest szersze od pojęcia "zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej" i obejmuje także pośrednie związanie budynku lub jego części z działalnością gospodarczą (por. wyrok NSA z dnia 16 grudnia 2009 r. sygn. akt II FSK 667/09, wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 17 sierpnia 2011 r. sygn. akt I SA/Bd 268/11, wyrok WSA w Lublinie z dnia 22 września 2010 r. sygn. akt I SA/Lu 297/10).

Nie są uważane za związane z prowadzeniem działalności gospodarczej jedynie takie przedmioty opodatkowania znajdujące się w posiadaniu przedsiębiorcy, które do prowadzenia tej działalności nie są i nie mogą być wykorzystywane ze względów technicznych.

W wypracowanym orzecznictwie sądów administracyjnych dominuje pogląd, iż w pojęciu "względów technicznych" ustawodawca zawarł przesłankę trwałości – jako przeszkodę w wykorzystaniu nieruchomości do prowadzenia określonego rodzaju działalności gospodarczej, powodującą zastosowanie preferencyjnej stawki podatku od nieruchomości. Przesłankę tę bez trudu można wyczytać z tekstu ustawy. Jeśli weźmie się pod uwagę nie tylko zwrot "nie jest i nie może być" w sposób wyrwany z kontekstu ale także wolę ustawodawcy zawartą w tak zestawionych wyrażeniach widać wyraźnie, iż przeszkody, które nie pozwalają na eksploatację obiektu, muszą istnieć w danym momencie, ale również mają mieć charakter trwały. Pojęcie "względów technicznych" jako wyjątek w regulacji zawartej w art. 1a ust. 1 pkt 3, powinno być interpretowane ściśle, nie rozszerzająco (tak np. WSA w Gdańsku w wyroku z dnia 10 września 2009 roku, sygn. akt I SA/Gd 136/09 i wyroku z dnia 21 marca 2006 roku, sygn. akt I SA/Gd 231/04). Analogicznie wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 9 stycznia 2009 r., sygn. akt II FSK 1354/07, w którym szczególnie wyeksponowano przesłankę trwałości. Konsekwencją takiej wykładni przepisu jest powszechnie reprezentowane stanowisko, iż celem zastosowania w ustawie tego wyłączenia z definicji przedmiotów związanych z działalnością gospodarczą nie było uznanie za wyłączone wszelkich obiektów, które znajdują w danej chwil w przebudowie lub adaptacji. Takie rozumowanie oznaczałoby bowiem zmniejszenie stawki podatkowej dla bardzo szerokiego kręgu obiektów, a każdorazowe dokonywanie inwestycji przez przedsiębiorcę powodowałoby obniżenie stawki podatkowej na czas remontu. Gdyby ustawodawca zamierzał wprowadzić swoistą ulgę w podatku dla przedsiębiorców inwestujących, to uczyniłby to przez wyraźny zapis w ustawie. Linia orzecznicza jest w tym zakresie jednoznaczna i jednolita. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 16 lutego 2006 r. sygn. akt II FSK 301/05 wyraził przekonanie, iż przeprowadzenie remontów w budynkach nie oznacza pozbawienia tych budynków związku z działalnością gospodarczą w szerokim znaczeniu. Adaptacja budynków do prowadzenia zamierzonej w przyszłości działalności gospodarczej stanowi jeden z wyznaczników prowadzenia tejże działalności. Nieodpowiedni stan techniczny budynków nie dyskwalifikuje ich w ogóle pod względem prowadzenia działalności gospodarczej, lecz jedynie ogranicza wysokość uzyskiwanych z tych budynków bezpośrednio dochodów w danym roku podatkowym.

Innymi słowy "względy techniczne" nie mogą być utożsamiane z przeszkodami o charakterze przejściowym, wynikającymi z woli podatnika i podejmowanych w ramach prowadzonej działalności gospodarczej decyzjach o remontach, przekształceniach, adaptacjach czy też zmianie przeznaczenia (tak jak to ma miejsce w rozpatrywanej sprawie). Względy techniczne w rozumieniu tego przepisu oznaczają trwałą i obiektywną przeszkodę w wykorzystywaniu gruntu, budynku bądź budowli do prowadzenia działalności gospodarczej (por. wyrok NSA z 29 marca 2012 r., sygn. akt II FSK 1860/10). Nie obejmują one swoim zakresem przyczyn technologicznych, ekonomicznych czy finansowych (por. WSA w Gliwicach w wyrokach z 14 października 2005 r., sygn. akt I SA/Ka 2250/03 i z 17 czerwca 2005 r., sygn. akt I SA/GL 760/04, WSA we Wrocławiu w wyroku z dnia 3 listopada 2009 r., sygn. akt I SA/Wr 956/09, WSA w Gdańsku w wyroku z 10 września 2009 roku, sygn. akt I SA/Gd 137/09, WSA we Wrocławiu w wyroku z 25 lutego 2008 roku, sygn. akt I SA/Wr 1575/07, NSA w wyroku z 17 stycznia 2008 r., sygn. akt II FSK 1517/07 –powołane orzeczenia publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Wyłączenie z zakresu przedmiotów opodatkowania związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej dotyczy zatem sytuacji, gdy przedmiot ten nie jest i – jednocześnie – nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej ze względu na zdarzenie niezależne od podatnika. Przejściowe niewykorzystywanie przez podmiot gospodarczy nieruchomości lub jej części służącej do wykonywania działalności gospodarczej nie daje podstaw do tego, by do wymiaru podatku od nieruchomości nie miały zastosowania stawki przewidziane dla nieruchomości związanych z działalnością gospodarczą.

Konkludując podkreślić należy, że normatywna treść pojęcia "względy techniczne", jak również redakcja art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.I., na gruncie którego ustawodawca posłużył się koniunkcją - (dosłownie: "przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany") wskazuje nie tylko na fakt nie wykorzystywania tego przedmiotu, ale również braku możliwości jego wykorzystywania. Zatem tylko i wyłącznie w sytuacji łącznego ziszczenia się stanów faktycznych objętych hipotezą tego przepisu nieruchomość będzie podlegała opodatkowaniu według innych stawek, niż związane z prowadzeniem działalności gospodarczej (por. wyrok WSA w Gliwicach z 11 lipca 2013 roku, sygn. akt I SA/Gl 109/13, publ. w Systemie Informacji Prawnej LEX, nr 1353020).

Zaznaczyć należy, że obowiązek podatkowy od przedmiotowego budynku powstał, przy uwzględnieniu stanu technicznego znanego Spółce w chwili nabycia aktem notarialnym, nie przestał ciążyć na spółce w okresie, w którym wskazano, że budynek nie spełnia norm przeciwpożarowych, bowiem decyzja o zakazie użytkowania budynku do czasu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości nie miała charakteru trwałego, co konsekwencji nie przesadzało o istnieniu względów technicznych uniemożliwiających prowadzenie działalności gospodarczej.

Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. orzekł, jak w pkt I sentencji.

Na podstawie dyspozycji art. 145a P.p.s.a. Sąd orzekł jak w pkt II sentencji.