Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 478/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2018-10-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 2, art. 3 ust. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1785
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kleczkowski Sędziowie Sędzia WSA Ewa Kruppik-Świetlicka (spr.) Sędzia WSA Jarosław Szulc Protokolant Starszy asystent sędziego Waldemar Dąbrowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 października 2018r. sprawy ze skargi S. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2015r. 1. oddala skargę, 2. oddala wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.


UZASADNIENIE

I SA/Bd 478/18

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] grudnia 2017 r. Prezydent M. [...] ustalił S. S. i R. S. – współwłaścicielom nieruchomości położonej na działce nr [...] przy ul. [...] i nr [...] przy ul. [...] we [...] – wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2015 r. (I-III) w kwocie [...]zł. Przedmiotem opodatkowania objęto budynki związane z działalnością gospodarczą

o pow. 104,38 m kw., grunty związane z działalnością gospodarczą o pow. 1.000 m2.

W uzasadnieniu organ podał, że na podstawie aktu notarialnego sporządzonego w dniu [...] maja 2004 r. repertorium A Nr [...] własność przedmiotowej nieruchomości została przeniesiona na rzecz S. S. jako współwłaściciela do ˝ części oraz R. M. S. jako współwłaściciela do ˝ części. Z § 11 aktu notarialnego wynika, iż zostało ustanowione na rzecz rodziców J. i M. S. dożywotnie nieodpłatne prawo użytkowania nieruchomości. Następnie postanowieniem z dnia [...] maja 2014 r. Sąd Rejonowy we [...] przysądził prawo własności udziału

w wymiarze jednej drugiej nieruchomości gruntowej na rzecz D. D. (postanowienie stało się prawomocne z dniem [...] marca 2015 r.). W wyniku przeprowadzonych oględzin nieruchomości oraz zeznań świadków i strony ustalono,

że na części działki nr [...] (1.000 m kw.) prowadzona była działalność gospodarcza przez M. S. pod nazwą S. (nieprzerwanie od 2011 r.). Pozostała część działki leżała odłogiem. Na działce tej znajduje się również budynek

z wagą samochodową o pow. 50,18 m kw. oraz budynek garażowy (nieujawniony

w EGB) o pow. 54,20 m2 – wykorzystywane do prowadzonej działalności gospodarczej. M. S. i J. S. na podstawie § 11 aktu notarialnego z [...] maja

2014 r. nabyli prawo nieodpłatnego, dożywotniego użytkowania przedmiotowej nieruchomości. Działka nr [...], stanowiąca grunty rolne kl. RV, o pow. 1.034 m2 nie jest zajęta na prowadzenie działalności gospodarczej – jest pusta. W toku postępowania podatkowego S. S. podnosił, iż nie ma wstępu na własną nieruchomość i nie czerpie z niej żadnych korzyści. Dlatego też uważa, że to M. S. powinna być podatnikiem od przedmiotowej nieruchomości. Organ podatkowy opodatkował grunty i budynki zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej według najwyższych stawek. Organ wskazał nadto, iż podatnikami są współwłaściciele nieruchomości zaś jej użytkownicy nie należą do katalogu podatników wskazanych

w art. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.

Po rozpatrzeniu odwołania skarżącego, decyzją z dnia [...] kwietnia 2018 r. Samorządowej Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu organ podał, że w stanie faktycznym na rok 2015 (do [...] marca 2015 r.) współwłaścicielami spornej nieruchomości byli S. S. i R. S., którzy nabyli nieruchomość w drodze darowizny na podstawie aktu notarialnego z [...] maja 2004r. Repertorium A Nr [...]. Z § 11 aktu wynika, że zostało ustanowione na rzecz rodziców J. i M. S. dożywotnie nieodpłatne prawo użytkowania nieruchomości. Postanowieniem z dnia [...] maja 2014 r. Sąd Rejonowy we [...] przysądził prawo własności udziału w wymiarze jednej drugiej nieruchomości gruntowej na rzecz D. D.. Z akt sprawy wynika, iż postanowienie stało się prawomocne [...] marca 2015 r.

Działka gruntu o nr [...] przy ul. [...] o pow. 1,0384 ha to użytki rolne klasy V, oznaczone w ewidencji gruntów jako Ł. Natomiast działka gruntu o nr [...] przy ul. [...] o pow. 0,1034 ha to grunty rolne klasy V. Część działki o nr [...] o pow. 1.000 m2 zajęta została na prowadzenie działalności gospodarczej przez M. S., czego skarżący nie kwestionuje. Na działce tej znajduje się budynek ujawniony

w ewidencji gruntów i budynków jako inny niemieszkalny. Według zeznań M. S. z [...] grudnia 2016r. działalność gospodarczą prowadzi na działce nr [...] nieprzerwanie od 2011 r., a syn [...], wykorzystując ten sam fragment działki, prowadził swoją działalność w latach 2011-2013. Pozostała część działki nr [...] jak

i działka nr [...] nie była użytkowana do żadnych celów (leżała odłogiem). Budynek wykorzystuje do celów prowadzonej działalności gospodarczej.

Ustalono, że na działce nr [...] w 2005 r. został wybudowany drugi budynek (nieujawniony w EGB), służący jako garaż dla dwóch samochodów marki "[...]" posiadanych przez syna R. . Od 2011 r. M. S. użytkuje oba budynki do celów prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej. Odnośnie przedmiotowego budynku, zgodnie z informacją Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego M. [...] z [...] grudnia 2012r., decyzją z [...] lipca 2005r. nr [...] Prezydent M. [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił R. S. pozwolenia na budowę garażu przy ul. [...] we [...]. Przeprowadzono kontrolę na nieruchomości. Inspektorat nie znalazł podstaw do kwestionowania legalności przedmiotowego budynku. W trakcie oględzin nieruchomości organ podatkowy dokonał pomiarów budynków.

Organ podał, że co do zasady podatnikiem podatku od nieruchomości są osoby fizyczne mające przymiot właściciela nieruchomości lub współwłaściciela nieruchomości, a posiadacz zależny nieruchomości (np. najemca, dzierżawca, użytkownik) wyłącznie wtedy, gdy chodzi o nieruchomości stanowiące własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego. Jedynie w sytuacji, gdy przedmiot opodatkowania znajduje się w posiadaniu samoistnym podatnikiem podatku od nieruchomości jest posiadacz samoistny.

W ocenie organu M. S. nie może być uznana za posiadacza samoistnego nieruchomości, co najwyżej za jej użytkownika zależnego. Podstawą do takich ustaleń był dowód z przesłuchania świadka M. S. oraz zapis § 11 wymienionego na wstępie aktu notarialnego, w którym zapisano, iż na rzecz rodziców J. i M. S. ustanowiono nieodpłatne dożywotnie prawo użytkowania nieruchomości. Fakt posiadania zależnego nieruchomości eliminuje możliwość przypisania posiadaczowi statusu podatnika podatku od nieruchomości w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.

Organ nie dał wiary twierdzeniu skarżącego, iż nie miał on wiedzy o prowadzeniu przez M. S. działalności gospodarczej na spornej nieruchomości skoro przesłuchiwany w charakterze strony w dniu [...] lutego 2016r. zeznał, iż M. S. i R. S. prowadzili tam działalność gospodarczą od około 2000 r., a obecnie działalność tę prowadzi jedynie M. S.. Z zeznania wynika również, iż skarżący posiada wiedzę, jaka powierzchnia była zajęta na prowadzenie działalności gospodarczej, jak i wiedzę co do nowo wybudowanego budynku na działce nr [...], skoro podał rok jego wybudowania jak i inwestora, tj. R. S.. Z pism skarżącego wynika również, że wiedział co było przedmiotem tej działalności, tj. sprzedaż węgla

i złomu. Stąd organ uznał, że skarżący nie może tłumaczyć się brakiem informacji

o okolicznościach prowadzenia na działce działalności gospodarczej.

Organ stwierdził, że nie jest jego rolą rozstrzyganie konfliktu między współwłaścicielem a użytkownikiem nieruchomości. Spór ten nie ma również wpływu na ocenę prawnopodatkową stanu faktycznego, sprowadzającą się do stwierdzenia, że podatnikiem podatku od nieruchomości w niniejszej sprawie są współwłaściciele nieruchomości, a nie M. S. władająca nieruchomością na podstawie stosunku umownego zawartego ze współwłaścicielami nieruchomości. W stanie faktycznym sprawy stosunek umowny jak już wskazano wcześniej wywiedziono ze znajdującego się w aktach sprawy aktu notarialnego.

Zatem M. S. można uznać co najwyżej za posiadacza zależnego, co wyklucza nałożenie na nią obowiązku podatkowego w podatku od nieruchomości. Dalej organ podał, że sposób faktycznego wykorzystywania gruntów sklasyfikowanych jako użytki rolne, decyduje o tym, czy będą one objęte podatkiem rolnym, czy też podatkiem od nieruchomości. Grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne, co do zasady powinny zostać opodatkowane podatkiem rolnym. Od reguły tej istnieje jednak wyjątek, przewidziany w art. 2 ust. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Skutkiem zajęcia nieruchomości rolnej na prowadzenie działalności gospodarczej jest faktycznie to, że zmienia się rodzaj i tym samym wysokość podatku (z uwagi na to, że podatnik zobowiązany jest zapłacić podatek od nieruchomości w miejsce podatku rolnego, a stawka podatku jest wówczas liczona od 1 m2 gruntu zajętego na działalność gospodarczą), lecz podatnikiem jest nadal właściciel nieruchomości, niezależnie od tego, że działalność gospodarczą prowadzi inny podmiot.

W niniejszej sprawie bezspornym jest, że grunt działki nr [...] opow. 1.000 m2 zajęty został na prowadzenie działalności gospodarczej przez M. S.. Zatem organ ocenił jako słuszne opodatkowanie podatkiem od nieruchomości tej powierzchni według najwyższych stawek podatkowych.

Jak ustalono budynek (nie ujawniony w EGB) istniał już od 2005 r. Organ podatkowy w trakcie oględzin nieruchomości dokonał jego fizycznego obmiaru i nie stwierdził, aby nie nadawał się do użytkowania, a z zeznań M. S. wynika, że był wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej – jako garaż. Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego w piśmie z [...] grudnia 2016 r. poinformował o przeprowadzonej kontroli i nie zakwestionował legalności przedmiotowego budynku. Budynek został wybudowany w oparciu o decyzję Prezydenta M. [...] o pozwoleniu na budowę, a z materiału dowodowego wynika, że przystąpiono do jego użytkowania. Natomiast powstanie obowiązku podatkowego w podatku od nieruchomości uzależnione jest od momentu faktycznego zakończenia prac związanych ze wznoszeniem budynku i nie jest uwarunkowane uzyskaniem prawa do jego użytkowania. Drugą przesłanką powstania obowiązku podatkowego w przypadku obiektów nowopowstałych jest rozpoczęcie użytkowania tego obiektu przed jego ostatecznym wykończeniem. W tej sytuacji nie muszą być spełnione warunki do użytkowania budynku, o których mowa w przepisach prawa budowlanego. Wystarczy, że budynek, budowle faktycznie będą wykorzystywane, i nie ma przy tym znaczenia, że będzie wykorzystywana tylko część budynku (np. jedno pomieszczenie). Nie jest też istotne czy pozostała część budynku jest wykończona. Rozpoczęcie użytkowania którejkolwiek z części budynku przed ostatecznym wykończeniem powoduje powstanie obowiązku podatkowego w stosunku do całego budynku. W związku tym organ podatkowy przyjął do opodatkowania podatkiem od nieruchomości powierzchnię spornego budynku, jednocześnie uznając jego związek

z działalnością gospodarczą, co uzasadniało zastosowanie podwyższonej stawki.

W odniesieniu natomiast do wymiaru podatku od nieruchomości za rok 2015

w wysokości [...] zł organ wskazał, iż wymiar ten nie dotyczy pełnego roku podatkowego lecz okresu IV-XII. Za okres I-III 2005 r. ustalono podatek od nieruchomości zaskarżoną decyzją w wysokości [...] zł. Ustalenie zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2015 r. w dwóch odrębnych decyzjach (za różne okresy) związane było z faktem zmiany współwłaścicieli nieruchomości

w tymże roku podatkowym.

W skardze do tut. Sądu skarżący wniósł o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2017 r. na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c p.p.s.a. i rozważenie zastosowania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy art. 135 p.p.s.a. w zakresie decyzji organu I instancji.

Zarzucił naruszenie:

1) przepisów postępowania, co miało istotny wpływ na treść wydanej decyzji,

tj. naruszenie art. 122 w zw. z art. 187 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacji podatkowej poprzez brak wnikliwego i całościowego rozważenia materiału dowodowego w sprawie i w konsekwencji poczynienie niepełnych ustaleń faktycznych istotnych

w sprawie, a polegających na nieustaleniu, czy przedmiotowa nieruchomość nie znajduje się w posiadaniu samoistnym podmiotów innych niż obecni współwłaściciele, co spowodowało obciążenie podatkiem od nieruchomości S. S.

i D. D. zamiast posiadaczy samoistnych,

2) przepisów prawa materialnego, tj. art. 3 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych, poprzez ich niewłaściwe niezastosowanie wskutek błędnego przyjęcia, że obowiązek podatkowy w zakresie podatku od nieruchomości obciąża skarżącego właściciela nieruchomości, podczas gdy jeżeli nieruchomością posiada samoistnie podmiot imiy niż właściciel, a norma kolizyjna określona w art. 3 ust. 3 u.p.o.l. wskazuje, że obowiązek ten spoczywa na samoistny posiadaczu nieruchomości,

3) art. 1 a ust. 1 pkt 3 ustawy poprzez uznanie, że stan budynku gospodarczego nieujawnionego w rejestrze pozwala na prowadzenie w nim działalności gospodarczej co skutkowało uwzględnieniem budynku w wymiarze podatku za rok 2015,

4) art. 6 i 8 kpa poprzez działanie dyskredytujące organy państwowego względem obywateli, skutkujące rozstrzygnięciem sprzecznym ze stanem faktycznym i chroniącym podmioty nadużywające swoich uprawnień względem właściciela pozbawionego korzystania ze swojej własności,

5) art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego poprzez niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy oraz nieuwzględnienie słusznego interesu strony,

poprzez nieprzesłuchanie R. S. i D. D., których zeznania potwierdziłyby okoliczności faktycznego posiadania nieruchomości,

poprzez nieuwzględnienie zeznań S. S. i M. S.

w zakresie jego wyłączenia z posiadania całości nieruchomości,

6) art. 77 § 1 oraz 80 kpa poprzez przekroczenie granicy swobodnej oceny dowodów

i wyciąganie wniosków nieuprawnionych w świetle ujawnionych okoliczności sprawy oraz podjęcie decyzji przez organy obu instancji bez rozważenia zebranego materiału dowodowego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoją wcześniejszą argumentację w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188), sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi decyzji ostatecznych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem. Decyzja podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018r. poz. 1302 dalej jako "p.p.s.a.") lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a ). W myśl natomiast art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami

i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem stwierdzić należy, że nie narusza ona prawa w stopniu nakazującym wyeliminowanie jej z obrotu prawnego, a zatem skarga podlega oddaleniu.

Na wstępie zaznaczyć należy, że ustalony w toku postępowania stan faktyczny nie był sporny pomiędzy stronami. Jak wynika z akt sprawy, S. S. nabył nieruchomość przy ul. [...] i 8 we [...] (działka nr [...]) w drodze darowizny na podstawie aktu notarialnego sporządzonego w dniu [...] maja 2004r. repertorium A Nr [...]. Na podstawie wskazanego aktu, własność nieruchomości została przeniesiona na rzecz S. S. jako współwłaściciela do ˝ części oraz R. M. S. jako współwłaściciela do ˝ części. Z § 11 aktu notarialnego wynika, iż zostało ustanowione na rzecz rodziców J. i M. S. dożywotnie nieodpłatne prawo użytkowania nieruchomości. Następnie postanowieniem z dnia [...] maja 2014r. Sąd Rejonowy we [...] przysądził prawo własności udziału w wymiarze jednej drugiej nieruchomości gruntowej na rzecz D. D.. Postanowienie stało się prawomocne [...] marca 2015r. Ze zgromadzonego w aktach materiału dowodowego wynika, że działka gruntu o numerze [...] przy ul. [...]

o powierzchni 1,0384ha to użytki rolne klasy V oznaczone w ewidencji symbolem "Ł". Na wskazanej działce, według ewidencji gruntów i budynków, znajduje się budynek niemieszkalny. Ponadto, na działce tej w 2005r. został wybudowany budynek garażowy, nie ujawniony w EGB. Również działka o numerze [...] przy ulicy [...] o powierzchni 0,1034ha to grunty rolne klasy V. W toku postępowania ustalono także, iż część działki nr [...] ( 1.000 m2 ), została zajęta na działalność gospodarczą. Na działalność zostały zajęte również dwa budynki znajdujące się na tej działce.

Zasadniczym przedmiotem sporu w rozpoznawanej sprawie jest kwestia ustalenia podmiotowości prawnopodatkowej w podatku od nieruchomości, a konkretnie odpowiedź na pytanie, kto powinien być podatnikiem podatku od nieruchomości.

W ocenie strony skarżącej podatnikiem w podatku od nieruchomości winna być M. S., jako samoistny posiadacz gruntu. Zdaniem organów podatkowych natomiast, podatek od nieruchomości obciąża skarżącego, jako współwłaściciela nieruchomości. Strona nie zgadza się również z opodatkowaniem części gruntu

i budynków stawkami jak dla działalności gospodarczej oraz z wyliczeniem powierzchni budynku garażu.

Z uwagi na charakter sprawy oraz sformułowane w skardze zarzuty punktem wyjścia uczynić należy przepisy prawa materialnego będące podstawą orzekania przez organy podatkowe. Przepisem regulującym zakres podmiotowy podatku od nieruchomości, a zatem rozstrzygającym kto jest podatnikiem tego podatku jest art. 3 ust. 1 u.p.o.l. Zgodnie z jego treścią podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące:

1. właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych, z zastrzeżeniem ust. 3,

2. posiadaczami samoistnymi nieruchomości lub obiektów budowlanych,

3. użytkownikami wieczystymi gruntów,

4. posiadaczami nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeśli posiadanie:

a. wynika z umowy zawartej z właścicielem, Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa lub innego tytułu prawnego, z wyjątkiem posiadania przez osoby fizyczne lokali mieszkalnych niestanowiących odrębnych nieruchomości,

b. jest bez tytułu prawnego, z zastrzeżeniem ust. 2.

Jednocześnie art. 3 ust. 3 u.p.o.l., stanowiący swoistą normę kolizyjną, rozstrzyga, że w sytuacji, gdy samoistny posiadacz nieruchomości nie jest jej właścicielem, to na nim, a nie na właścicielu nieruchomości ciąży obowiązek podatkowy w zakresie podatku od nieruchomości. Komentowany przepis rozstrzyga kwestię "pierwszeństwa" w przypisaniu określonemu podmiotowi statusu podatnika, w sytuacji, w której obok przysługującego jednemu podmiotowi prawa własności, nieruchomość pozostawała w posiadaniu samoistnym innego niż właściciel podmiotu. Kwestia ewentualnego posiadania samoistnego, stanowi w przedmiotowej sprawie element sporu między organem podatkowym, a skarżącym.

W tym kontekście, kluczowe znaczenie w rozpatrywanej sprawie miało ustalenie, czy M. S. można było przypisać status posiadacza samoistnego nieruchomości, stanowiącej własność skarżącego.

Pojęcie posiadania zdefiniowane jest wyłącznie na gruncie prawa cywilnego, stąd też przy wykładni powołanego art. 3 ust. 3 u.p.o.l. należy posłużyć się definicją posiadania zawartą w art. 336 Kodeksu cywilnego. Choć system prawa podatkowego cechuje się co do zasady autonomią, to jednak nie ma ona charakteru absolutnego i

i uzasadnione jest odwoływanie się do takiego rozumienia pojęć, które zostały wypracowane w macierzystych gałęziach prawa. Zatem zgodnie z art. 336 Kodeksu cywilnego, posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny). Na posiadanie składają się przy tym dwa elementy: corpus oraz animus, tj. zdolność władania rzeczą w taki sposób, jak podmiot, któremu przysługuje odpowiednie prawo do rzeczy oraz wola wykonywania tego prawa, wyrażająca się w takim postępowaniu posiadacza, z którego wynika, iż uważa się on za podmiot prawa do tej rzeczy (zob. komentarz do art. 336 k.c. (w:) A. Kidyba (red.), Kodeks cywilny. Komentarz. Tom II. Własność i inne prawa rzeczowe, LEX 2009 oraz wyrok WSA w Gliwicach z dnia 17 sierpnia 2010 r., sygn. akt I SA/Gl 173/10).

W orzecznictwie sądowym jednolicie prezentowany jest pogląd, że dla przyjęcia samoistności posiadania konieczne jest wykonywanie przez posiadacza czynności faktycznych wskazujących na samodzielny, rzeczywisty i niezależny od woli innej osoby stan władztwa. Wszystkie dyspozycje posiadacza powinny zatem swą treścią odpowiadać dyspozycjom właściciela (por. wyrok NSA z dnia 1 czerwca 2012 r., sygn. akt II FSK 2372/10). Posiadaczem samoistnym rzeczy jest tylko taki podmiot, który uważa się za uprawnionego do rozporządzania nią, a więc nie ma potrzeby liczenia się z uprawnieniami właścicielskimi innej osoby (por. wyrok NSA z dnia 13 grudnia 2012 r. sygn. akt II FSK 720/11, wyroki NSA z dnia 11 września 2014 r., sygn. akt II FSK 509/14 oraz II FSK 917/14).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy zauważyć, że niewątpliwie M. S. dysponowała nieruchomością strony skarżącej i wykorzystywała ją na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej. Zauważyć jednak trzeba, że element fizycznego władania rzeczą występuje zarówno

w konstrukcji posiadania samoistnego, jak i zależnego (art. 336 Kodeksu cywilnego),

a zgodnie z art. 338 k.c. jest także niezbędnym elementem dzierżenia. Szeroki zakres władztwa nie przesądza zatem o samoistności posiadania, do stwierdzenia którego konieczny jest jeszcze dodatkowy element w postaci tzw. animus rem sibi habendi, oznaczający wolę władania rzeczą jak właściciel i niezależnie od innych osób.

W okolicznościach niniejszej sprawy u M. S. zabrakło właśnie elementu woli władania nieruchomością jak właściciel, przez co jej szerokie wprawdzie posiadanie, nie miało charakteru właścicielskiego, co uzasadniałoby uznanie jej za posiadacza samoistnego. Jak słusznie podniesiono w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, zakres władztwa nad nieruchomością wynikał z umowy darowizny i polegał na dożywotnim, nieodpłatnym prawie jej użytkowania. Poza tym jak wynika z protokołu przesłuchania świadka M. S. prowadziła działalność gospodarczą na części działki [...] od 2011r. o powierzchni 1.000 m2 Ten sam fragment działki był wykorzystywany w latach 2004-2013 w działalności gospodarczej drugiego współwłaściciela R. S.. Pozostała część działki nr [...] nigdy nie była przez nią użytkowana, "ziemia leżała i leży odłogiem". W tych okolicznościach M. S. miała pełną świadomość, że włada nieruchomością kogoś innego, a to - wbrew stanowisku skarżącego - świadczy o braku elementu animus i o zależności posiadania.

Odnosząc się do kwestii opodatkowania budynków i gruntów (o pow. 1000 m2) stawkami jak dla działalności gospodarczej, rozstrzygnięcie w tym zakresie Sąd uznał za prawidłowe. Grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne, co do zasady winny zostać opodatkowane podatkiem rolnym. Od reguły tej istnieje jednak wyjątek, przewidziany w art. 2 ust. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Zgodnie z treścią art. 2 ust. 1 opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają następujące nieruchomości lub obiekty budowlane:

1) grunty;

2) budynki lub ich części;

3) budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Jednocześnie ustawodawca w ustępie 2 wyłącza spod opodatkowania podatkiem od nieruchomości grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub lasy. Wyłączenie nie obejmuje gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej.

Ustawa o podatku rolnym, ani ustawa o podatkach i opłatach lokalnych nie definiują pojęcia ,,grunty zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej".

Natomiast w art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych zdefiniowano pojęcie "gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, określając, iż są to grunty, budynki i budowle będące

w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b) i d) cyt. ustawy, oraz tych przedmiotów opodatkowania, które nie są i nie mogą być wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych.

Zatem pojęcie gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej

i związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej nie są tożsame. Grunty zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej to grunty, na których przedsiębiorca faktycznie wykonuje czynności wchodzące w zakres prowadzonej działalności gospodarczej. Jak podkreśla się w orzecznictwie, zajęciem na cele działalności gospodarczej gruntu wyłączonego z opodatkowania podatkiem od nieruchomości (gruntu rolnego), będą faktyczne czynności polegające na przeznaczeniu

i wykorzystywaniu gruntu do prowadzenia działalności, z zaznaczeniem, że wszelkie działania winny być uzasadnione celami gospodarczymi przedsiębiorcy (wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 17 kwietnia 2012r. sygn. akt I SA/Wr 196/12). Zatem opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegać będą te grunty rolne należące do przedsiębiorcy, które z uwagi na prowadzoną działalność gospodarczą zostały wyłączone, poprzez czynności faktyczne z produkcji rolnej. W każdej sprawie przesądzające dla oceny, czy grunt rolny został wyłączony z rolniczego eksploatowania z uwagi na prowadzoną działalność gospodarczą decydować będą zaistniałe okoliczności faktyczne, takie jak cel i okoliczności nabycia gruntów, historia ich użytkowania, profil prowadzonej działalności, plany ich wykorzystywania w przyszłości, (por. także wyroki z dnia

3 stycznia 2011 r. sygn. akt sygn. akt I SA/G1 839/10, I SA/G1 840/10 i I SA/G1 842/10). Poprzez zwrot "grunty zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej" należy rozumieć objęcie gruntów w posiadanie celem prowadzenia na nich działalności gospodarczej. Tym samym, określając przedmiot opodatkowania w zakresie gruntów klasyfikowanych w ewidencji jako rolne, należy objąć zakresem normowania przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych wyłącznie te, które w danym roku zostały objęte w posiadanie w celu wykonywania na nich jakichkolwiek czynności związanych

z prowadzoną działalnością gospodarczą. Skutkiem zajęcia nieruchomości rolnej na prowadzenie działalności gospodarczej jest faktycznie to, że zmienia się rodzaj i tym samym wysokość podatku lecz, jak zasadnie wskazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, podatnikiem jest nadal właściciel nieruchomości, niezależnie od tego, że działalność gospodarczą prowadzi inny podmiot. Skarżący nie kwestionuje, że na części nieruchomości - działka gruntu o numerze [...] przy ul. [...] prowadzona jest działalność gospodarcza przez M. S..

Do akt niniejszego postępowania włączono materiał dowody, na podstawie którego ustalono zakres nieruchomości fizycznie zajęty na prowadzoną działalność gospodarczą. Podstawą takich ustaleń był m.in. protokół z oględzin przeprowadzonych w dniu [...] października 2015r. Z treści protokołu oględzin wynika, iż uczestnikiem oględzin oprócz dwóch pracowników organu byli: S., M. i J. S. oraz D. D.. W toku oględzin ustalono, iż działka nr [...] przy ulicy [...] jest pusta i porośnięta chwastami. Natomiast na części działki nr [...] znajdują się dwa budynki, dokonano pomiaru ich powierzchni. W protokole zapisano, że na części działki [...] działalność gospodarczą prowadzi M. S.. W trakcie oględzin podatnicy oświadczyli, że na działalność zajęta jest część działki o powierzchni 1000 m2. Organ podatkowy I instancji na okoliczność zajęcia gruntów o wskazanej powierzchni na działalność gospodarczą przeprowadził także dowód z przesłuchania osoby, która na działce prowadzi działalność gospodarczą. M. S. potwierdziła, że zajmuje część działki [...] o powierzchni 1000 m2 na działalność gospodarczą od 2011.

Z przesłuchania wynika także, że znajdujące się na działce dwa budynki: garażowy oraz budynek z wagą samochodową były wykorzystywane do działalności gospodarczej. Budynek garażu nie ujawniony w ewidencji został wybudowany w latach 2005-2006, Powyższe ustalenia potwierdziło przesłuchanie współwłaściciela nieruchomości (protokół przesłuchania S. S. z dnia [...] lutego 2016r.).

Nie jest trafny zarzut dotyczący nieprawidłowego ustalenia powierzchni budynku garażowego oraz niemożności jego użytkowania ze względów technicznych.

Stosownie do art. 4 ust. 1 u.o.p.l. podstawę opodatkowania dla budynków stanowi powierzchnia użytkowa, której definicję zawarto w art. 1 a ust. 5 tej ustawy. Stosownie do art. 1a ust. 5 u.p.o.l. powierzchnia użytkowa budynku lub jego części jest powierzchnią mierzoną po wewnętrznej długości ścian na wszystkich kondygnacjach,

z wyjątkiem powierzchni klatek schodowych oraz szybów dźwigowych; za kondygnację uważa się również garaże podziemne, piwnice, sutereny i poddasza użytkowe.

W świetle natomiast art. 6 ust. 6 u.p.o.l. to na podatniku ciąży obowiązek rzetelnego wskazania powierzchni użytkowej budynków, które stanowią jego własność, a dane te do momentu, gdy organ podatkowy wszczynając postępowanie ich nie zakwestionuje objęte są domniemaniem zgodności ze stanem faktycznym.

W rozpoznawanej sprawie, Skarżący mimo wezwania nie złożył informacji i nie podał danych niezbędnych do ustalenia podstawy opodatkowania. Z akt sprawy nie wynika, aby samodzielnie dokonywał pomiarów powierzchni budynków.

Zasadnie zatem organ I instancji do podstawy opodatkowania przyjął dane wynikające z czynności oględzin, w trakcie których samodzielnie dokonał pomiarów powierzchni budynków. W trakcie oględzin podatnicy nie kwestionowali sposobu przeprowadzonego pomiaru i nie dokonali zastrzeżeń odnośnie ewentualnych nieprawidłowości. Dane dotyczące powierzchni zostały zatem ustalone na podstawie fizycznego obmiaru powierzchni budynków po wewnętrznej długości ścian, czyli zgodnie z art. 1a ust. 5 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. W toku oględzin nie stwierdzono również aby budynek garażowy nie nadawał się do użytkowania,

a z zeznań M. S. wynika, że faktycznie był wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej. Ustalono, że budynek ten został wybudowany w oparciu

o decyzję Prezydenta M. [...] z dnia [...] lipca 2005r. o pozwoleniu na budowę oraz, że przystąpiono do jego użytkowania. Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego w piśmie z [...] grudnia 2016r. poinformował o przeprowadzonej kontroli

i braku podstaw do kwestionowania legalności tego budynku.

Podsumowując stwierdzić należy, że organy trafnie uznały, że podatnikiem podatku od nieruchomości jest skarżący - współwłaściciel nieruchomości, prawidłowo wyliczono również wysokość tego podatku. Wbrew zarzutom skargi, w sprawie nie doszło zatem do naruszenia wskazanych w skardze przepisów prawa materialnego. Ponadto organ zbadał istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą, przeprowadził dowody służące ustaleniu stanu faktycznego, a następnie wszechstronnie ocenił zebrany w toku postępowania materiał dowodowy. Odstąpienie

w tym zakresie od przesłuchania R. S. i D. D. nie stanowiło w ustalonych okolicznościach sprawy uchybienia, mogącego mieć wpływ na wynik rozstrzygnięcia. Ponadto, z akt sprawy wynika, że R. S. był wielokrotnie wzywany przez organ podatkowy do złożenia wyjaśnień w sprawie, jednak nie stawił się na żadne z nich. Organ nie naruszył więc także, wskazanych w skardze przepisów prawa procesowego.

Z podanych względów, mając na uwadze, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.