Postanowienie WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 1444/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2016-08-03 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy
Powołane przepisy: article: art. 199, art. 245 par. 1 i 2, art. 246 par. 1 pkt 1, art. 255, art. 258 par. 1 i 2 pkt 7
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 3 sierpnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku TB o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi TB na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności podatkowej prezesa zarządu za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za miesiące od maja do sierpnia oraz od października 2009 r. do marca 2010 r. wraz z odsetkami za zwłokę oraz kosztami egzekucyjnymi postanawia: oddalić wniosek.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia [...], sygn. akt [...] oddalił skargę TB na wskazaną w sentencji postanowienia decyzję Dyrektora Izby Skarbowej.

Skarżący złożył sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku podał, że znajduje się w trudnej sytuacji życiowej, nie stać go na ponoszenie jakichkolwiek kosztów sądowych, a tym bardziej na ustanowienie pełnomocnika z wyboru. Wnioskodawca wskazał, że w chwili obecnej pracuje na umowę o pracę i z tego tytułu uzyskuje dochód w wysokości [...] miesięcznie. Skarżący podał, że nie posiada żadnych innych dochodów ani źródeł utrzymania. Wskazał, że ma na utrzymaniu [...]-letniego syna, który studiuje zaocznie oraz [...]-letnią niepełnosprawną córkę, która uczy się. Wnioskodawca podał, że od kilku lat nie mieszka z żoną, mieszka natomiast u rodziców, którzy udostępnili jemu jeden pokój i utrzymują go w miarę możliwości w zakresie wyżywienia, jak i opłat za media. Skarżący wskazał, że od [...] spłaca grzywnę sądową rozłożoną na [...] rat, z których każda, poza pierwszą, jest w wysokości [...]. Każdego miesiąca na podstawie wyroku Sądu Rejonowego dokonuje wpłat wobec pokrzywdzonych. Jest to kwota [...] powiększona o koszty związane z przelewami i przekazami pocztowymi dokonywanymi na rzecz pokrzywdzonych. W chwili obecnej wobec jego osoby toczy się egzekucja wszczęta przez Komornika przy Sądzie Rejonowym na podstawie tytułu wykonawczego wydanego przez Sąd Rejonowy. Skarżący podał, że nie pobiera emerytury, renty i żadnych innych świadczeń. Nie posiada umów o dzieło czy umów zleceń. Nie posiada nieruchomości oraz żadnych praw majątkowych, wkładów oszczędnościowych, akcji czy obligacji. Wskazał, że od [...] pozostaje z żoną w rozdzielności majątkowej. Skarżący oświadczył, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z synem i z córką. Wnioskodawca oświadczył, że nie posiada domu, mieszkania, nieruchomości rolnej, innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych, innych praw majątkowych, wierzytelności, przedmiotów o wartości powyżej 5.000,- zł. Skarżący oświadczył, że dzieci nie posiadają żadnego majątku. Wnioskodawca oświadczył, że z tytułu umowy o pracę uzyskuje dochód netto w wysokości [...] miesięcznie. Skarżący podał, że zobowiązania i stałe wydatki wynoszą [...], przy czym.

Pismem z dnia [...] wezwano skarżącego do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez:

1. złożenie odpisów zeznań rocznych podatkowych za [...] złożonych przez skarżącego i jego syna,

2. złożenie wyciągów z rachunków bankowych, lokat bankowych, rachunków kart kredytowych za ostatnie [...] miesięcy należących do skarżącego i do osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym,

3. podanie kosztów miesięcznego utrzymania skarżącego i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym z rozbiciem na poszczególne wydatki (np. czynsz, ogrzewanie, woda, gaz, energia elektryczna, koszty leczenia i zakupu lekarstw, wyżywienie, telefon stacjonarny i telefon komórkowy, abonament RTV, raty kredytów – z podaniem na co kredyty zostały zaciągnięte, kiedy, w jakiej wysokości, jaki jest harmonogram spłat rat, inne koszty),

4. podanie czy skarżący i osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym posiadają udziały w spółkach, pełnią funkcję członka zarządu lub prokurenta, członka rady nadzorczej w spółkach, jeżeli tak należy wymienić w jakich spółkach, jaka jest wartość nominalna tych udziałów, czy z tytułu posiadania udziałów w spółkach lub pełnienia w.w funkcji uzyskują dochody, jeżeli tak to w jakiej wysokości, jeżeli nie to dlaczego,

5. podanie czy dzieci skarżącego, z którymi wnioskodawca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym, otrzymują od matki środki pieniężne, alimenty, jeżeli tak to w jakiej wysokości miesięcznie, jeżeli nie to dlaczego,

6. podanie czy syn skarżącego uzyskuje dochody, jeżeli tak to w jakiej wysokości i z jakiego tytułu (np. z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej, wynagrodzenia za pracę, umowy zlecenia, umowy o dzieło, udziałów w spółkach, pełnienia funkcji członka zarządu, prokurenta, członka rady nadzorczej, stypendium, prac sezonowych, inne), jeżeli tak to z jakiego tytułu i w jakiej wysokości,

7. podanie czy skarżący i osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym posiadają pojazdy mechaniczne podlegające obowiązkowi rejestracji, jeżeli tak należy podać jakie to pojazdy, jakiej marki, typ, rok produkcji i wartość rynkową,

8. podanie czy skarżący pozostaje z żoną w separacji sądowej (odpis wyroku), jeżeli małżonkowie nie mają orzeczonej separacji sądowej należy podać w jakiej wysokości i z jakiego tytułu małżonka uzyskuje miesięczne dochody, w jakiej wysokości ponosi koszty miesięcznego utrzymania, czy posiada nieruchomości (dom, mieszkanie, nieruchomość rolną, inne nieruchomości), oszczędności, papiery wartościowe, wierzytelności, przedmioty o wartości powyżej 5.000,- zł, pojazdy mechaniczne podlegające obowiązkowi rejestracji (marka, typ, rok produkcji i wartość rynkowa), udziały w spółkach, czy pełni funkcje członka zarządu, prokurenta, członka rady nadzorczej, czy prowadzi działalność gospodarczą, należy złożyć zeznania roczne podatkowe małżonki za [...], wyciągi z rachunków bankowych, w tym kart kredytowych małżonki za ostatnie [...] miesięcy,

9. złożenie odpisu umowy lub orzeczenia o ustanowieniu rozdzielności majątkowej małżeńskiej,

10. złożenie odpisu umowy lub orzeczenia o podziale majątku wspólnego między małżonkami,

11. podanie w jakiej wysokości i z jakiego tytułu rodzice skarżącego uzyskują miesięczne dochody, czy rodzice posiadają nieruchomości, oszczędności, papiery wartościowe, przedmioty o wartości powyżej 5.000,- zł, pojazdy mechaniczne podlegające obowiązkowi rejestracji (marka, rok produkcji i wartość rynkowa), udziały w spółkach, czy pełnią funkcje członka zarządu, rady nadzorczej, prokurenta, należy przedłożyć odpisy zeznań rocznych podatkowych za [...] złożonych przez rodziców oraz wyciągi z rachunków bankowych i lokat bankowych należących do rodziców za ostatnie [...] miesięcy.

Skarżący w odpowiedzi z dnia [...] oświadczył, że lokat bankowych nie posiada. Wnioskodawca podał, że koszty jego miesięcznego utrzymania wynoszą: [...], przy czym [...]. Skarżący oświadczył, że opłaty za czynsz, ogrzewanie, wodę, gaz, energię elektryczną, wyżywienie ponoszą rodzice, u których mieszka w udostępnionym pokoju. Skarżący oświadczył, że nie posiada udziałów w spółkach, nie pełni funkcji członka zarządu ani prokurenta czy też członka rady nadzorczej w spółkach. Wnioskodawca podał, że nie posiada pojazdów mechanicznych podlegających obowiązkowi rejestracji. Skarżący wskazał, że nie mieszka z żoną od kilku lat i oświadczył, że nie pozostaje z żoną w separacji sądowej. Wnioskodawca wniósł o to, żeby Sąd bezpośrednio zwrócił się do jego pełnoletniego syna, żony czy rodziców w celu uzyskania informacji oraz przedłożenia dokumentów, o które w piśmie z dnia [...] został wezwany. Skarżący do wniosku załączył kserokopie: złożonych przez niego zeznań rocznych podatkowych, z których wynika, ze w [...] dochód skarżącego z tytułu wynagrodzenia za pracę wyniósł [...], z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej [...], w [...] dochód skarżącego z tytułu wynagrodzenia za pracę wyniósł [...], wnioskodawca nie uzyskał przychodu i nie poniósł kosztów uzyskania przychodów z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej, z innych źródeł uzyskał dochód w wysokości [...]. Z załączonych wyciągów z rachunków bankowych wynika, że saldo na rachunku prowadzonym przez A wynosi [...], na rachunku prowadzonym przez B [...]. Z wyciągów z karty kredytowej wynika, że przyznany limit wynosi [...], saldo zadłużenia [...], kwota minimalna do zapłaty [...], z wyciągów z karty kredytowej wynika, że ponoszona jest opłata za kartę dodatkową w wysokości [...], która należy do żony skarżącego. Wnioskodawca załączył kserokopie: umowy majątkowej małżeńskiej z dnia [...] oraz umowy częściowego podziału majątku wspólnego z dnia [...], z której wynika, że małżonkowie dokonali częściowego podziału majątku wspólnego w zakresie wyposażenia budynku mieszkalnego w ten sposób, że stanowić ono będzie własność wyłącznie żony skarżącego, wartość przedmiotu umowy określili na kwotę [...]. Strony dokonały częściowego podziału majątku wspólnego bez jakichkolwiek spłat, roszczeń czy wzajemnych pretensji.

Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej jako "P.p.s.a.") strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Zatem obowiązującą zasadą w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest, że strony ponoszą koszty tego postępowania. Od tej zasady ustawa przewiduje wyjątek – możliwość przydzielenia stronie skarżącej prawa pomocy. Przepis art. 245 § 1 cyt. ustawy stanowi, iż prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 P.p.s.a). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej (por. art. 245 § 3 i § 4 P.p.s.a.).

Zgodnie z art. 246 § 1 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje:

1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania;

2) w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów postępowania. W orzecznictwie przyjmuje się, że instytucja prawa pomocy ma na celu umożliwienie dochodzenia swoich praw przed sądem osobom o bardzo niskich dochodach lub całkowicie tych dochodów pozbawionych, które z uwagi na swą sytuację materialną nie są w stanie pokryć kosztów związanych z postępowaniem sądowym (por. postanowienie NSA z I OZ 468/11 z 06.07.2011r., I OZ 466/11 z 06.07.2011r., II OZ 504/11 z 28.06.2011r. publ. na str. internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W tym miejscu zauważyć jednak należy, że z użytych w art. 246 § 1 pkt 1 i 2 P.p.s.a. słów "gdy wykaże" wynika, że strona ma przekonać, że znajduje się w sytuacji opisanej w tym przepisie, która uniemożliwia jej poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania lub poniesienie pełnych kosztów postępowania (por. M. Niezgódka-Medek [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2009, s. 694).

W przedmiotowej sprawie skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, zatem wnioskodawca powinien był wykazać, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 §1 pkt 1 P.p.s.a).

Biorąc pod uwagę złożone przez skarżącego oświadczenie stwierdzić należy, że nie wykazał on przesłanek do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.

Należy podkreślić, że ciężar wykazania występowania przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na osobie składającej w tym przedmiocie wniosek. To z kolei oznacza, że taka osoba powinna poczynić wszelkie kroki mające na celu uzasadnienie i uprawdopodobnienie okoliczności, na które się powołuje, zaś uznanie, czy nastąpiło to w sposób dostateczny zostaje ocenione w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy. Przytoczone we wniosku okoliczności, jak i przedstawione przez wnioskodawcę dokumenty powinny uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanej regulacji. Wnioskodawca winien więc wykazać w sposób niebudzący wątpliwości, że zdobycie środków niezbędnych do uczestniczenia w postępowaniu sądowym, jest obiektywnie niemożliwe. W tym miejscu na podkreślenie zasługuje także ugruntowany już w orzecznictwie sądowoadministracyjnym pogląd, że uzyskanie prawa pomocy i przerzucenie kosztów postępowania sądowego na Skarb Państwa, a w konsekwencji pozostałych podatników, nie jest przywilejem strony, ale wyjątkiem od zasady samodzielnego ponoszenia kosztów związanych z prowadzeniem procesów sądowych. Przyznanie prawa pomocy musi mieć charakter wyjątkowy i dotyczyć sytuacji, gdy rzeczywiście z porównania wysokości prognozowanych kosztów postępowania oraz możliwości majątkowych i finansowych wnioskodawcy i jego domowników wynika, że skarżący nie ma dostatecznych środków na poniesienie kosztów niniejszego postępowania. Konieczne jest również wskazanie, że strona wnosząca o przyznanie prawa pomocy składa stosowny wniosek na urzędowym formularzu (art. 252 § 2 P.p.s.a.). Sporządzony w ten sposób wniosek ma na celu ogólne zobrazowanie sytuacji majątkowej, rodzinnej i finansowej wnioskodawcy oraz osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym. W razie pojawienia się wątpliwości, co do przedstawionych na formularzu danych, bądź jeśli okażą się one niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego, na podstawie art. 255 P.p.s.a. można wezwać stronę do złożenia dodatkowych oświadczeń lub przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących stanu majątkowego, stanu rodzinnego i dochodów. Przykładowe dokumenty źródłowe zostały wymienione w § 4 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępnienia urzędowego formularza oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. Nr 227, poz. 2245). Jednocześnie podkreślić należy, czego domagał się skarżący, że to przepis art. 255 P.p.s.a. nadaje kompetencję do wezwania strony o uzupełnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie oświadczeń oraz o przedłożenie dokumentów źródłowych, co z mocy tego przepisu powoduje powstanie obowiązku po stronie wnioskodawcy o przedłożenie tychże wyjaśnień i dokumentów ("strona jest obowiązana złożyć na wezwanie"). Oznacza to, że obowiązek przedłożenia dokumentów powstaje po stronie wnioskodawcy, a nie innych podmiotów. Stąd, w sytuacji, gdy na podstawie art. 255 P.p.s.a. wzywa się stronę o przedłożenie dokumentów źródłowych, obrazujących sytuację majątkową osób, z którymi wnioskujący współtworzy gospodarstwo domowe, to odmowa udostępnienia tych dokumentów przez wnioskodawcę, prowadząca do ich nieprzedłożenia, przesądza o uchybieniu obowiązkowi, o którym mowa w art. 255 P.p.s.a.

W zakresie, w jakim dochody i obciążenie finansowe osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym współkształtują sytuację finansową wnioskodawcy o prawo pomocy, tj. jego koszty utrzymania i potencjalne dochody, należy na podstawie art. 255 P.p.s.a. wezwać o dokumenty źródłowe obrazujące sytuację majątkową domowników wnioskodawcy (por. postanowienie Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 10 marca 2011 r., II FZ 67/11, publ. na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl/).

W odpowiedzi na wezwanie z dnia [...] do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący nie wykazał, że zabiegał z należytą starannością o pozyskanie dokumentów źródłowych obrazujących sytuację majątkową członków jego rodziny, czy chociażby oświadczeń co do ich sytuacji majątkowej i finansowej. Zaznaczyć przy tym należy, że pozostawanie przez skarżącego we wspólnym gospodarstwie domowym z córką i z pełnoletnim synem oraz wspólne zamieszkanie z rodzicami, od których skarżący – jak oświadczył - uzyskuje materialne wsparcie (rodzice ponoszą koszty jego wyżywienia oraz opłaty za media), uzasadniają ocenę, że skarżący wraz z członkami rodziny, u której zamieszkuje, współtworzy wspólne gospodarstwo domowe. Ponadto wskazać należy, że skarżący mimo wezwania nie podał jaka jest sytuacja finansowa i majątkowa jego żony. Z oświadczeń skarżącego wynika, że nie pozostaje z żoną w separacji sądowej, przy czym małżonkowie nie mieszkają od kilku lat razem i pozostają w rozdzielności majątkowej małżeńskiej. W tym miejscu godzi się zauważyć, że zgodnie z art. 23 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2015 r., poz. 2082 ze zm., dalej jako "K.r.o.") małżonkowie są obowiązani m.in. do wzajemnej pomocy. Skoro małżonkowie są obowiązani do wzajemnej pomocy, przez którą należy rozumieć nie tylko świadczenia osobiste, ale i pieniężne, małżonka ma obowiązek udzielenia pomocy małżonkowi w zakresie prowadzenia przez niego procesów sądowych. Natomiast fakt, że pomiędzy małżonkami istnieje rozdzielność majątkowa małżeńska, małżonkowie nie prowadzą wspólnego gospodarstwa domowego, pozostają w separacji faktycznej, nie stanowi okoliczności, w której to żona nie może pomóc swojemu mężowi w uiszczeniu kosztów postępowania (por. postanowienie NSA z dnia 28 września 2011 r. sygn. akt I FZ 196/11, postanowienie NSA z dnia 2 grudnia 2011 r. sygn. akt I FZ 395/11, postanowienie NSA z dnia 18 kwietnia 2014 r. sygn. akt II FZ 519/14, postanowienie NSA z dnia 08 października 2014 r. sygn. akt I FZ 388/14, postanowienie NSA z dnia 12 listopada 2012 r. sygn. akt I FZ 42/12, postanowienie NSA z dnia 13 listopada 2014 r. sygn. akt I GZ 486/14, publ. na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Zauważyć bowiem należy, że obowiązek wzajemnej pomocy małżonków wygasa bowiem dopiero w momencie rozwiązania związku małżeńskiego przez rozwód (poza wyjątkiem przewidzianym w art. 60 K.r.o.) i sądowego orzeczenia separacji (art. 61 ze znaczkiem 4 § 1 K.r.o.), a zatem bez względu na fakt pozostawania w ustroju rozdzielności majątkowej czy nieprowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego, okoliczność pozostawania w związku małżeńskim, stosownie do art. 27 K.r.o. skutkuje tym, że oboje małżonkowie obowiązani są, każdy według swych sił oraz swych możliwości zarobkowych i majątkowych, przyczyniać się do zaspokajania potrzeb rodziny, którą przez swój związek założyli. Potrzeby rodziny mogą w konkretnych okolicznościach obejmować również zobowiązania względem Skarbu Państwa z tytułu kosztów sądowych w sprawach jednego z małżonków (por. postanowienie NSA z dnia 2 grudnia 2011 r. sygn. akt II OZ 1266/11, publ. na str. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Stąd wysokość osiąganych przez małżonkę skarżącego dochodów, jej sytuacja materialna wpływa na ocenę możliwości płatniczych wnioskodawcy. Mając na uwadze powyższe przyjąć zatem należy, że przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy zasadne jest ustalenie w jakiej wysokości i z jakiego tytułu małżonka uzyskuje miesięczne dochody, czy posiada majątek, jeżeli tak to jaki, gdyż sytuacja majątkowa i finansowa małżonki wpływa na ocenę możliwości płatniczych wnioskodawcy. Dopiero bowiem zestawienie i analiza faktycznie uzyskiwanych przez małżonków dochodów i ponoszonych wydatków pozwala na pełną i rzetelną ocenę w zakresie spełnienia ustawowej przesłanki przyznania prawa pomocy.

W świetle powyższego, uznać należy, że oświadczenie majątkowe przedstawione przez skarżącego, zawarte w treści formularza o prawo pomocy nie sprostało obowiązkowi wskazanemu w treści przepisu art. 252 § 1 P.p.s.a., zgodnie z którym wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym wnioskodawcy. Wniosek skarżącego o prawo pomocy nie zawierał bowiem pełnej informacji dotyczącej zdolności do poniesienia kosztów niniejszego postępowania.

Skarżący wielokrotnie podkreślał, że mieszka u rodziców, którzy ponoszą w części jego koszty miesięcznego utrzymania. Przyjąć zatem należy, że wnioskodawca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z rodzicami. Ponadto z oświadczeń skarżącego wynika, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z córką i z pełnoletnim synem. Wobec powyższego zasadnie na podstawie art. 255 P.p.s.a. wezwano skarżącego do wyjaśnienia stanu majątkowego członków rodziny, gdyż ich sytuacja finansowa i majątkowa rzutuje na możliwości płatnicze skarżącego. Z istoty prawa pomocy wynika, że sytuacja finansowa wnioskodawcy oceniana jest przez pryzmat dochodów wszystkich członków rodziny uwzględniając przy tym nie tylko przychody osób, z którymi wnioskodawca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe, ale także i koszty utrzymania wszystkich członków rodziny. Ocenić zatem należało, czy domownicy dysponują odpowiednimi środkami na poniesienie kosztów niniejszego postępowania sądowego. Do tej oceny z kolei niezbędne jest podanie przez wnioskodawcę informacji wymienionych w wezwaniu do uzupełnienia wniosku o prawo pomocy, czego w istocie skarżący odmówił.

Pomimo wezwania w trybie przepisu art. 255 P.p.s.a. skarżący nie wyjaśnił rzeczywistej sytuacji materialnej swojej (na jego sytuację wpływ ma bowiem sytuacja domowników) ani domowników, nie przedłożył też żadnych dokumentów źródłowych, które umożliwiłyby ocenę, czy ich sytuacja finansowa i majątkowa uzasadnia przyznanie prawa pomocy w niniejszej sprawie. Nie podał również jaka jest sytuacja finansowa i majątkowa żony.

Należy w tym miejscu podkreślić, że brak współpracy strony ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy skutkować musi odmową przyznania prawa pomocy. Uniemożliwia bowiem wolną od wątpliwości ocenę sytuacji materialnej wnioskującego. Wobec powyższego niemożliwe okazało się ustalenie jaki jest rzeczywisty stan majątkowy skarżącego, a od tego zależało ewentualne przyznanie prawa pomocy. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że niewykonanie wezwania do złożenia dodatkowych oświadczeń lub dokumentów czy to w całości, czy w części, uniemożliwia dokonanie rzetelnej analizy sytuacji finansowej strony (por. post. NSA z dnia 1 marca 2006 r. sygn. akt II OZ 235/06; post. NSA z dnia 27 października 2011 r., sygn. akt I GZ 170/11, www.nsa.gov.pl). Niemożliwe okazało się poczynienie ustaleń faktycznych w rozpatrywanym zakresie, uzasadniających stwierdzenie, że sytuacja finansowa nie pozwala na pokrycie jakichkolwiek kosztów postępowania. Przyznanie prawa pomocy jest dopuszczalne bowiem tylko wtedy, jeżeli strona wnioskująca o przyznanie prawa pomocy przedstawi w sposób wyczerpujący informacje dotyczące jej sytuacji materialnej i finansowej. To właśnie na skarżącym ciążył obowiązek wykazania zasadności złożonego przez niego wniosku w kontekście ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Negatywne skutki niewykonania wezwania obciążają w całości stronę, do której wezwanie zostało skierowane.

Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1, § 2, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.