Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 298/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-06-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6271 Ochrona cudzoziemca, w tym nadawanie statusu uchodźcy, azyl, zezwolenie na pobyt tolerowany i ochrona czasowa
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Alina Balicka, Sędziowie sędzia WSA Aneta Dąbrowska, sędzia WSA Krystyna Napiórkowska (spr.), Protokolant st. ref. Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 czerwca 2013 r. sprawy ze skargi N. R. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie nadania statusu uchodźcy 1. oddala skargę; 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata K. W. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych stanowiącą 23 % podatku od towarów i usług tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi N R. jest decyzja Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] listopada 2012 r. wydana na podstawie art. 40 ust. 1 i ust. 2 pkt 2, art. 89p ust.1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2012r. poz. 680 ze. zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymująca w mocy decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] sierpnia 2012 r. w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie nadania statusu uchodźcy w Rzeczypospolitej Polskiej, wobec stwierdzenia, że wniosek jest niedopuszczalny.

Decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym.

N. R., obywatelka [...], deklarująca narodowość [...], złożyła w dniu 17 sierpnia 2009r. wniosek o nadanie statusu uchodźcy. W uzasadnieniu tego wniosku wskazałą, że " jestem w [...] prześladowana przez władze i milicję. Mój mąż był [...], walczył na wojnie i zginął w zeszłym roku. Dlatego [...] uważają nas za wrogów. Poza tym uczestniczymy w manifestacjach opozycji, za to też spotykają nas nieprzyjemności. Ostatnio, ok. trzy tygodnie temu po mitingu pobili mojego syna i połamali mu rękę. Boimy się żyć w [...] i dlatego przyjechaliśmy do Polski". Ponadto podała, że w kraju pochodzenia była prześladowana po śmierci męża oraz poddawana przemocy psychicznej w związku z udziałem w manifestacjach opozycji.

Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z dnia [...] października 2009r. odmówił cudzoziemce nadania statusu uchodźcy, ochrony uzupełniającej i stwierdził brak przesłanek dla udzielenia zgody na pobyt tolerowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Na skutek odwołania N. R., Rada do Spraw Uchodźców decyzją z dnia [...] marca 2010r. utrzymała w mocy powyższą decyzję.

Kolejny – drugi wniosek o nadanie statusu uchodźcy N. R. złożyła w dniu 20 kwietnia 2010r. wskazując jako przyczyny ubiegania się o status uchodźcy pochodzenie męża, który był [...], a także zdarzenia jakie miały miejsce w 1989r. w trakcie starć między [...] i [...], podczas których został zabity brat jej męża. Cudzoziemka ze względu na swoją narodowość nie mogła dalej zamieszkiwać w [...] i z mężem przeniosła się do miejscowości S., który miał mieć w tym miejscu zamieszkania problemy w związku ze swoją narodowością. W czasie wojny w 2008r. zginął mąż cudzoziemki, który walczył przeciwko [...] , co miało być powodem jej prześladowania przez władze i doprowadzić do zamknięcia prowadzonej przez nią prywatnej piekarni.

Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców stwierdził, że wniosek ten jest niedopuszczalny i decyzją z dnia [...] lipca 2010r. umorzył postępowanie w sprawie nadania statusu uchodźcy.

Rada do Spraw Uchodźców decyzją z dnia [...] lutego 2011r. – po rozpoznaniu odwołania N. R. - utrzymała w mocy powyższą decyzję. Cudzoziemka wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą decyzję Rady do Spraw Uchodźców, która została przez Sąd oddalona wyrokiem z dnia 18 stycznia 2012 r. sygn. akt V SA/Wa 825/12.

Trzeci z kolei wniosek o nadanie statusu uchodźcy N. R. złożyła w dniu 22 marca 2011r.

W uzasadnieniu tego wniosku podała, że mąż był [...] i w czasie wojny w [...] w 2008r. ludzie mówili, że walczy on przeciwko [...] i z tego powodu wnioskodawczyni i jej syn mieli problemy. Oświadczyła, że: "Zamknęli nam piekarnię, mnie wyrzucili z pracy. Dowiedziałam się od mamy, że właśnie spalili naszą piekarnię. Mój mąż zginął w wojnie 2008r., tzn. tak mi powiedziano w komisariacie, ale nigdy ciała nie widziałam, nie było pogrzebu. W 2009r. jak opozycja organizowała demonstracje, ja i mój syn braliśmy udział w tym. Nocowaliśmy w namiotach i wtedy aresztowano mojego syna w związku z pobiciem dziennikarza, co nie było prawdą. Dwie doby spędził w areszcie. Dostawaliśmy groźby telefoniczne, mówili nam, że nie powinniśmy tu mieszkać, że mój mąż był zdrajcą". Wskazała, że decyzję o opuszczeniu [...] podjęła z synem po pobiciu ich przez policję podczas szarpaniny w czasie próby podrzucenia synowi narkotyków. Nadto podała, że jednak syn wrócił do [...] i został tam aresztowany, zaś jej poszukuje policja, o czym poinformowali ją rodzice. Dnia 7 maja 2012r. N. R. przekazała do akt sprawy pismo, w którym jej sąsiedzi z S. zaświadczyli, że od grudnia 2010r. policja wypytuje ich o miejsce pobytu wnioskodawczyni.

W wyniku rozpoznania powyższego wniosku Szef Urzędu do Spraw Uchodźców decyzją z dnia [...] sierpnia 2012r. na podstawie art. 40 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 13 czerwca 2003r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej ( Dz. U. z 212r. poz. 680) umorzył postępowanie w sprawie wobec stwierdzenia, że wniosek jest niedopuszczalny. Organ zwrócił uwagę, że jest to kolejny wniosek o nadanie statusu uchodźcy, złożony po otrzymaniu decyzji ostatecznej Rady do Spraw Uchodźców z [...] marca 2010r. Dokonując analizy zeznań wnioskodawczyni w pierwszym, drugim i obecnym postępowaniu o nadanie statusu uchodźcy organ pierwszej instancji wskazał, że obecny wniosek jest oparty na tych samych podstawach. N. R. nie wykazała w sposób wiarygodny żadnych okoliczności, które mogłyby świadczyć o tym, że ma ona w kraju pochodzenia problemy inne, niż te na które powołała się we wniosku z dnia 17 sierpnia 2009r. Powołując się na opracowania WIKP UdSC z dnia 22 marca 2012r. zaznaczył, że od czasu wydania ostatecznej decyzji o odmowie nadania cudzoziemce statusu uchodźcy, odmowie udzielenia ochrony uzupełniającej i wydaleniu z terytorium RP wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie zgody na pobyt tolerowany, tj. od dnia 1 marca 2010r. sytuacja w [...] nie zmieniła się tak, aby powrót do kraju pochodzenia mógł być przyczyną doznania przez wnioskodawczynię prześladowań lub poważnej krzywdy. Odnosząc się do informacji cudzoziemki, jakoby jej syn po powrocie do kraju został aresztowany, organ stwierdził, że nie przedstawiła ona żadnych dowodów potwierdzających ten fakt. O zatrzymaniu syna wnioskodawczyni nie wspomniała nic również we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia 8 kwietnia 2012r. ani w skardze do WSA na decyzję Szefa UdSC o odmowie wstrzymania wykonania decyzji o wydaleniu z dnia [...] maja 2011r.

Rada do Spraw Uchodźców decyzją z dnia [...] listopada 2012r.- po rozpoznaniu odwołania N. R. - utrzymała w mocy decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z [...] sierpnia 2012r. Organ odwoławczy w całości podtrzymał argumentacje zawartą w zaskarżonej decyzji i wskazał, powołując się na art. 40 ustawy z 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zwanej dalej ustawą o udzielaniu cudzoziemcom ochrony, że wniosek skarżącej jest niedopuszczalny. Organ wyjaśnił, że wniosek jest niedopuszczalny, gdyż po otrzymaniu decyzji ostatecznej o odmowie nadania statusu uchodźcy wnioskodawca złożył nowy wniosek oparty na tych samych podstawach. Według organu odwoławczego wniosek będący przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie podnosi te same okoliczności i fakty, które były przedmiotem rozpatrzenia w postępowaniu zainicjowanym pierwszym wnioskiem.

Skargę na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] listopada 2012 r. wniosła N. R. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie prawa materialnego, a mianowicie:

- art. 13 ust. 1, art. 15 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony przez to, że umorzono postępowanie i tym samym uznano, że wnioskodawczyni nie spełnia przesłanek do nadania jej statusu uchodźcy, ochrony uzupełniającej ani pobytu tolerowanego;

- art. 40 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 w/w ustawy poprzez stwierdzenie, że wniosek o nadanie statusu uchodźcy jest niedopuszczalny;

- art. 97 ust. 1 pkt 1 w/w ustawy poprzez pominięcie wskazanych przez skarżącą okoliczności dotyczących sytuacji panującej w kraju pochodzenia.

Ponadto w skardze wskazano na naruszenie przepisów postępowania t.j. art. 7, 77 i 80 k.p.a. poprzez niewłaściwe przeprowadzenie postępowania dowodowego, szczególnie przez pominięcie oświadczenia sąsiadów skarżącej.

W konsekwencji skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] sierpnia 2012r. Jednocześnie strona wniosła o wstrzymanie wykonania decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] października 2009r. w zakresie orzeczenia o wydaleniu z terytorium RP.

W uzasadnieniu skargi N. R. wskazała, że Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców umarzając postępowanie nie zbadał załączonego przez nią oświadczenia sąsiadów.

W ocenie skarżącej spełnia ona przesłanki do nadania jej statusu uchodźcy ze względu na prześladowania przez władzę i milicję. Podkreśliła, że przynależy do określonej grupy społecznej, gdyż była żoną mężczyzny, który walczył zbrojnie przeciwko [...] w wojnie 2008r., zaś w 2009r. wraz z synem brała udział w demonstracjach organizowanych przez opozycję. Zaznaczyła, że w miejscu, gdzie doznawała przemocy fizycznej i psychicznej przez nękanie i groźby, nie może czuć się bezpiecznie.

W odpowiedzi na skargę Rada do Spraw Uchodźców wniosła o odrzucenie skargi w trybie art. 58 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r.poz. 270 ze zm.), zwanej p.p.s.a. z uwagi na to, że w dniu 18 stycznia 2012r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie sygn. akt V SA/Wa 825/11 wydał prawomocne orzeczenie w sprawie tożsamej z niniejszą sprawą. Jednocześnie organ odwoławczy zaznaczył, że w przypadku uznania przez Sąd braku przesłanek do odrzucenia skargi, podtrzymuje swoje stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji i wnosi o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

W związku z wnioskiem Rady do Spraw Uchodźców o odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a. stwierdzić należy, iż wniosek ten jest niezasadny. Należy bowiem zauważyć, że wyrok na który powołał się organ w odpowiedzi na skargę został wydany w sprawie decyzji orzekającej o wniosku cudzoziemki z dnia 20 kwietnia 2010r. Natomiast decyzją zaskarżoną w niniejszej sprawie rozstrzygnięto o wniosku strony z dnia 22 marca 2011r. Wystąpienie przez stronę z wymienionym powyżej wnioskiem obligowało organ do wstępnego zbadania podstaw, na których oparty jest kolejny wniosek o nadanie statusu uchodźcy. Skoro zatem organ w wyniku dokonania ustaleń w tym zakresie wydał decyzję o umorzeniu postępowania wszczętego wnioskiem z dnia 22 marca 2011r., to błędne jest stanowisko organu, że sprawa została już prawomocnie osądzona. Zaznaczyć należy, iż wskazany przez organ wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 stycznia 2012r. zapadł w wyniku zaskarżenia decyzji wydanej w postępowaniu wszczętym wnioskiem cudzoziemki o nadanie statusu uchodźcy w RP z dnia 20 kwietnia 2010r.

Dokonując zatem kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ decyzja Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] listopada 2012r. nie narusza prawa.

Podstawą prawną wydania zaskarżonej decyzji był przepis art. 40 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2012 r. poz. 680). Zgodnie z art. 40 ust. 1 powyższej ustawy, jeżeli organ prowadzący postępowanie stwierdzi, że wniosek jest niedopuszczalny, wydaje decyzję o umorzeniu postępowania z powodu niedopuszczalności wniosku. Zgodnie zaś z ust. 2 pkt 2 tego artykułu, wniosek jest niedopuszczalny, gdy po otrzymaniu decyzji ostatecznej o odmowie nadania statusu uchodźcy wnioskodawca złożył wniosek oparty na tych samych podstawach.

Ocenie Sądu podlega zatem, czy organy administracji orzekające w sprawie mogły uznać wniosek N. R. za niedopuszczalny z tego względu, iż skarżąca wystąpiła z nowym, kolejnym wnioskiem o nadanie statusu uchodźcy, podczas gdy organy orzekające odmownie rozpatrzyły już takie żądanie, a następny, kolejny ( w tym przypadku trzeci) wniosek został oparty na tych samych podstawach.

W pierwszej kolejności należy wyjaśnić na czym polega złożenie wniosku opartego na tych samych podstawach. Warto w tym miejscu posłużyć się wytycznymi zawartymi w dyrektywie Rady 2005/85/WE z 1 grudnia 2005r. w sprawie ustanowienia minimalnych norm dotyczących procedur nadawania i cofania statusu uchodźcy w Państwach Członkowskich (Dz.U.UE.L.05.326.13). Zgodnie z treścią art. 32 ust. 3 i 4 powyższej dyrektywy, kolejny wniosek o udzielenie azylu jest poddawany najpierw wstępnemu rozpatrzeniu co do tego, czy po podjęciu w sprawie poprzedniego wniosku decyzji ostatecznej, zaistniały lub zostały przedstawione przez wnioskodawcę nowe elementy lub informacje odnoszące się do rozpatrzenia możliwości uzyskania przez niego statusu uchodźcy na mocy dyrektywy 2004/83/WE. Wniosek jest rozpatrywany merytorycznie, jeżeli po wstępnym rozpatrzeniu zaistniały lub zostały przedstawione przez wnioskodawcę nowe elementy lub informacje, znacznie zwiększające prawdopodobieństwo spełniania przez wnioskodawcę warunków statusu uchodźcy. Znaczenie może więc mieć ujawnienie nowych okoliczności faktycznych dotyczących indywidualnej sytuacji cudzoziemki czy sytuacji w kraju pochodzenia, jak również zmiana sytuacji w samym kraju pochodzenia.

Podkreślenia wymaga, że przy ocenie czy podstawy kolejnego wniosku są tożsame znaczenie ma istota powoływanych przez skarżącą faktów, nie zaś forma ich przedstawienia.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie narusza art. 40 ust. 2 pkt 2 ustawy o udzielaniu ochrony cudzoziemcom, którym a contrario zakreślono możliwość rozpoznawania ponownego wniosku o nadanie statusu uchodźcy jedynie w szczególnym przypadku – gdy wnioskodawca złoży nowy wniosek oparty na innych podstawach niż uprzedni.

Zestawiając wnioski skarżącej o nadanie statusu uchodźcy, w tym wyjaśnienia składane w toku postępowania wszczętego pierwszym wnioskiem wynika, że cudzoziemka odwołuje się do tych samych okoliczności, które jej zdaniem uzasadniać miałyby przyznanie ochrony międzynarodowej. Zarówno we wniosku z dnia 17 sierpnia 2009 r., jak i wniosku z dnia 22 marca 2011 r., jak również wniosku z dnia 6 kwietnia 2011r. skarżąca powołuje się na prześladowanie przez władzę i milicję ze względu na pochodzenie męża, który był [...] i walczył przeciwko [...]. We wnioskach tych wskazywała także jako powód prześladowań udział w 2009r. w demonstracji zorganizowanej przez opozycję.

W ocenie Sądu organy orzekające w sprawie prawidłowo ustaliły, że w przedmiotowym (trzecim) wniosku o nadanie statusu uchodźcy skarżąca nie wykazała w sposób wiarygodny żadnych nowych okoliczności, które mogłyby świadczyć o tym, że ma ona w kraju pochodzenia problemy inne, niż te na które powołała się we wniosku z dnia 17 sierpnia 2009r., a od czasu wydania decyzji ostatecznej o odmowie nadania statusu uchodźcy z powodu oczywistej bezzasadności wniosku, odmowie udzielenia ochrony uzupełniającej i wydaleniu z terytorium RP wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie zgody na pobyt tolerowany, tj. od dnia 1 marca 2010r., sytuacja w [...] nie zmieniła się tak, aby powrót skarżącej do kraju pochodzenia mógł narazić ją na prześladowania lub poważną krzywdę.

Postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone prawidłowo w zakresie wynikającym z granic postępowania zakreślonych przepisem art. 40 ust. 2 pkt 2 ustawy o udzielaniu ochrony cudzoziemcom na terytorium RP.

Natomiast kwestia czy cudzoziemce należało uprzednio nadać status uchodźcy wykracza poza granice przedmiotowej sprawy. Przedmiotem postępowania prowadzonego w trybie określonym w art. 40 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu ochrony cudzoziemcom na terytorium RP, nie jest ocena czy strona spełnia przesłanki do udzielenia jej statusu uchodźcy, ochrony uzupełniającej czy zgody na pobyt tolerowany, ponieważ te okoliczności były już oceniane w postępowaniu wszczętym wcześniejszym wnioskiem, które to postępowanie zakończyło się wydaniem decyzji ostatecznej. W takim postępowaniu bada się tylko, czy nowy wniosek oparty jest na tych samych czy też innych podstawach, co wniosek wcześniejszy w wyniku którego wydano ostateczną decyzję o odmowie nadania statusu uchodźcy. Wobec tego, Sąd nie może odnieść się do podniesionego w skardze zarzutu naruszenia przepisów art. 13 ust. 1, art. 15 i art. 97 ust. 1 pkt 1 ustawy o udzielaniu ochrony cudzoziemcom.

W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja odpowiada prawu, gdyż zarówno argumentacja skargi, jak i analiza akt sprawy nie ujawniły wad uzasadniających wyeliminowanie jej z obrotu prawnego.

Sąd nie dopatrzył się również naruszenia przez organ pozostałych przepisów postępowania administracyjnego wymienionych w skardze, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy i które zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. mogłoby prowadzić do uwzględnienia skargi.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.

O przyznaniu wynagrodzenia dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu orzeczono na podstawie art. 250 p.p.s.a.