Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 458/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2023-02-01 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Dnia 1 lutego 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Szymon Widłak Sędzia WSA Mirella Ławniczak Asesor sądowy WSA Jacek Rejman (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Sławomir Rajczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 lutego 2023 roku sprawy ze skargi M. L. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia 12 kwietnia 2022 roku nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia 25 lutego 2022 r. nr [...]; II. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. na rzecz skarżącego kwotę 281,- (dwieście osiemdziesiąt jeden) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 12 kwietnia 2022 r. nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. (dalej: Dyrektor WOR ARiMR w P.; organ II instancji; organ odwoławczy), w wyniku rozpatrzenia sprawy z odwołania M. L. (dalej również: wnioskodawca; skarżący) od decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. (dalej: Kierownik BP ARiMR we W.; Kierownik BP; organ I instancji) z dnia 25 lutego 2022 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Decyzje te zostały wydane w następującym stanie sprawy.

W dniu 29 kwietnia 2016 r. R. L., działając w imieniu M. L., wystąpił z wnioskiem o przyznanie płatności na rok 2016. Kierownik BP ARiMR we W. decyzją z dnia 16 lutego 2017 r. nr [...] przyznał M. L. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w łącznej wysokości 7013,86 zł.

W wyniku przeprowadzenia kontroli gospodarstwa rolnego M. L. z dnia 9 października 2017 r., Kierownik BP ARiMR we W. wznowił w dniu 23 października 2019 r. postępowanie administracyjne w związku z ujawnieniem nowych dowodów w postaci raportu z kontroli na miejscu, wskazującym według organu na wieloletnie nieużytkowanie gruntów rolnych. Następnie Kierownik BP decyzją z dnia 28 kwietnia 2021 r. nr [...], uchylił we wznowionym postępowaniu decyzję dotychczasową i odmówił M. L. przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Decyzją z dnia 30 lipca 2021 r. nr [...] Dyrektor WOR ARiMR w P. utrzymał w mocy zaskarżoną przez wnioskodawcę decyzję organu I instancji.

Następnie Kierownik BP ARiMR we W. wszczął postępowanie w sprawie ustalenia nienależnie pobranych płatności i po analizie sprawy stwierdził, że powstała różnica między kwotą wypłaconą a przyznaną w decyzji ostatecznej wydanej w wyniku wznowienia postępowania. Wobec tego decyzją z dnia 25 lutego 2022 r. nr [...] ustalił kwotę nienależenie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, określając kwotę nienależnie pobranych płatności do gruntów rolnych w łącznej wysokości 7013,86 zł [tj. wysokości przyznanych płatności w pierwotnej decyzji z dnia 16 lutego 2017 r.]. Decyzja ta została wydana m.in. na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r., poz. 735) - dalej: k.p.a., art. 29 ust. 1-2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U. z 2019 r., poz. 1505) - dalej ustawa o ARiMR, w zw. z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. z 2020 r., poz. 1341).

W odwołaniu z dnia 9 marca 2022 r. wnioskodawca, reprezentowany przez pełnomocnika R. L., zakwestionował prawidłowość wydanej decyzji w przedmiocie ustalenia nienależnie pobranych płatności.

Dyrektor WOR ARiMR w P. decyzją z dnia 12 kwietnia 2022 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, wskazując w podstawie prawnej art. 138 § 1 ust. 1 k.p.a. w związku z art. 10 ust. 1 i 2 oraz art. 29 ust. 1 i 2 ustawy o ARiMR.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji co do stanu faktycznego i podstaw do ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności, które nie uległy przedawnieniu, jak i nie ma podstaw do odstąpienia od ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności w stosunku do żadnej z wypłaconych kwot z tytułu poszczególnych płatności.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że w postępowaniu o ustalenie nienależnie pobranych płatności organ nie ma możliwości zmiany decyzji o przyznaniu płatności na rok 2016 oraz ponownego rozstrzygnięcia co do zasadności przyznania poszczególnych płatności. Ustalenie kwoty nienależnie pobranych płatności bezpośrednich (OB) wynika bowiem z różnicy między kwotą przyznaną decyzją ostateczną a kwotą wypłaconą - i ocenie podlega, czy kwota wypłacona jest większa niż kwota przyznana w decyzji ostatecznej. Podniósł, że przyczyną ustalenia nienależnie pobranych płatności jest powstała różnica między wypłaconą kwotą płatności za 2016 rok a należną - ze względu na odmowę przyznania tej płatności w decyzji ostatecznej z dnia 28 kwietnia 2021 r. nr [...], utrzymanej w mocy decyzją Dyrektora WOR ARiMR w P. nr [...]. Okoliczności będące podstawą wydania decyzji o ustaleniu nienależnie pobranych płatności mogą wynikać z przeprowadzonej kontroli przez stosowne komórki ARiMR, w czasie których zostaną stwierdzone nieprawidłowości czy też niezgodności, ale podstawą wydania takiej decyzji może być także wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji, na podstawie której dana pomoc została przyznana. Zaznaczył, że w tym drugim przypadku w postępowaniu dotyczącym nienależnie pobranych płatności organ nie jest uprawniony do kontrolowania zasadności uchylenia decyzji przyznającej pomoc, a jedynie obowiązany jest do ustalenia faktu wynikającego z jej uchylenia, a mianowicie tego, że pomoc taka – w tej sytuacji – jest kwotą pobraną nienależnie lub też w nadmiernej wysokości. Wobec tego uznał, że jeżeli kwota pomocy została wypłacona w większej kwocie niż przyznana decyzją ostateczną, to obowiązkiem organu jest ustalić obowiązek jej zwrotu. Zdaniem organu odwoławczego, taka też sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie i nie może budzić wątpliwości, że "różnica pomiędzy kwotą otrzymaną przez beneficjenta za 2016 rok i w związku z odmową przyznania płatności decyzją ostateczną" - będzie stanowiła kwotę świadczenia nienależnie pobranego. Organ II instancji zaznaczył, że w takim wypadku nie jest jego zadaniem kontrolowanie zasadności wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji pierwotnej, a jedynie ustalenie, czy wyeliminowanie to jest prawnie skuteczne. W tym względzie stwierdził, że "rozstrzygnięcie w sprawie przyznania płatności 2016 rok jest zakończone i ostateczne".

W skardze na decyzję odwoławczą M. L., reprezentowany przez pełnomocnika R. L., zakwestionował prawidłowość tejże decyzji, podnosząc, że wydane rozstrzygnięcia są niesprawiedliwe i niepoparte rzetelnymi dowodami. Powołał się na przedstawienie dowodów na to, że prowadzona była w 2016 r. gospodarka rolna zgodnie z deklaracją na powierzchni 6,4 ha, które to dowody załączone zostały w aktach spraw, które toczą się obecnie w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu pod sygnaturami "III SA/1407 i 1408"[/21]. Skarżący argumentował, że w tych aktach znajdują się dowody na to, że była prowadzona działalność rolnicza na działkach nr [...] w W. - takie jak: zdjęcia wykonywane w 2016 r. od wczesnej wiosny do jesieni (przez stronę i przez urbanistę Gminy W. oraz przez Geoportal Google na zdjęciu satelitarnym). Ponadto podniósł, że przedstawił również zeznania wielu świadków o tym, że była prowadzona działalność rolnicza na tych terenach w 2016 r. Strona podniosła również, że natomiast ARiMR nie przedstawiła żadnego dowodu na poparcie swojej tezy odnośnie nieprowadzenia gospodarki rolnej na tych działkach w 2016 r., nawet nie przedstawiła zdjęć satelitarnych, które by mogły pomóc w rozwiązaniu tego sporu, a jest przekonany, że Agencja ma takie zdjęcia w swoich zasobach.

W uzupełniającym piśmie procesowym z dnia 20 czerwca 2022 r. skarżący wniósł o dołączenie do tej sprawy akt spraw, które toczą się przed tutejszym Sądem "pod sygn. akt III SA/Po1408/21 oraz III[SA]/Po1409/21".

W odpowiedzi na skargę Dyrektor WOR ARiMR w P., podtrzymując dotychczasowe stanowisko, wniósł o jej oddalenie.

Na rozprawie w dniu 1 lutego 2023 r. pełnomocnik skarżącego podtrzymał wnioski i argumentację skargi, a ponadto podniósł, że ceny nawozów znacząco wzrosły, zaś skarżący poniósł znaczące koszty, które powinny być uwzględnione przez Dyrektora WOR ARiMR. Wskazał także na to, że sprawa ta łączy się ze sprawami o sygn. akt III SA/Po 1407/21 i III SA/Po 1408/21. Na pytanie Sądu, oświadczył, że nie jest mu wiadome, aby się coś działo w sprawach, które trafiły do Agencji po uchyleniu decyzji w nich wydanych wyrokami z dnia 28 września 2022 r. Przewodniczący poinformował pełnomocnika skarżącego, że akta spraw o wyżej podanych sygnaturach oraz treść wyroków wydanych w tych sprawach jest Sądowi znana z urzędu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje.

Skarga okazała się zasadna.

W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2022 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329, z późn. zm.) - dalej: p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Powyższe oznacza, że sąd dokonując kontroli zaskarżonego aktu bada jego zgodność z prawem w pełnym zakresie, z urzędu uwzględniając naruszenia prawa. Nie poprzestaje zaś jedynie na badaniu zarzutów podniesionych w skardze. Przepis ten, wespół z przepisami ustrojowymi, wyznacza zakres kontroli sądowej. Nadto Sąd wyjaśnia, że w myśl art. 133 § 1 p.p.s.a. sąd co do zasady wydaje wyrok na podstawie akt sprawy, tj. akt sądowych oraz akt administracyjnych nadesłanych przez organ. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji – o ile nie zachodzą warunki z art. 145 § 1 pkt 2 i 3 – następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania (lit. b) lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).

Z uwagi na stanowisko strony skarżącej i wiedzę urzędową Sądu - do akt sprawy zostały dołączone akta sprawy sądowej o sygn. III SA/Po 1407/21, w której wydany został prawomocny (od dnia 19 listopada 2022 r.) wyrok z dnia 28 września 2022 r., uchylający decyzję Dyrektora WOR ARiMR w P. z dnia 30 lipca 2021 r. nr [...] oraz decyzję Kierownika BP ARiMR we W. z dnia 28 kwietnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy [w wyniku wznowienia postępowania] przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2016. W tej ostatniej decyzji Kierownik BP: 1. uchylił decyzję własną z dnia 16 lutego 2017 r. nr [...] w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, 2. po ponownym rozpatrzeniu wniosku o przyznanie płatności na rok 2016 odmówił przyznania M. L.: 1) jednolitej płatności obszarowej na rok 2016 r. i nałożył sankcję 2957,12 zł, 2) płatności za zazielenienie na rok 2016 r., 3) płatności redystrybucyjnej na rok 2016 r. i nałożył sankcję 1105,86 zł i 4) płatności dla młodych rolników na rok 2016 r. i nałożył sankcję w wysokości 1484,61 zł.

Wobec tego przypomnieć należy, że w świetle art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. co do zasady każda podstawa wznowienia postępowania administracyjnego jest tożsama z "naruszeniem prawa" i powinna być brana pod uwagę w toku sądowej kontroli decyzji. W postępowaniu administracyjnym przez wydanie decyzji z naruszeniem prawa rozumie się bowiem również takie sytuacje, w których organowi administracji nie można postawić zarzutu naruszenia przepisów w chwili wydawania decyzji. Dotyczy to niektórych podstaw wznowienia postępowania administracyjnego, w tym m.in. podstawy określonej w art. 145 § 1 pkt 5 i 8 k.p.a. (tak m.in. NSA w wyrokach z dnia: 25 lutego 2020 r. sygn. akt II OSK 145/20, 13 marca 2019 r. sygn. akt II OSK 3632/18, 23 marca 2016 r. sygn. akt I OSK 2947/14, 5 kwietnia 2012 r. sygn. akt II OSK 815/11, 9 grudnia 2011 r. sygn. akt II OSK 807/11 - te i pozostałe przywołane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia dostępne na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Dyspozycja tego przepisu ma na celu przede wszystkim ochronę obiektywnego porządku prawnego (patrz wyroki NSA z dnia: 23 marca 2016 r. sygn. akt I OSK 2947/14, 9 grudnia 2011 r. sygn. akt II OSK 807/11 i 10 marca 2016 r. sygn. akt I OSK 1760/14 - przywołane w wyroku WSA w Poznaniu z dnia 12 kwietnia 2022 r. sygn. akt II SA/Po 1001/21). Zarazem, jak trafnie podkreślono w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zawarty w art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. zwrot "w oparciu" wskazuje, że musi zachodzić związek przyczynowy pomiędzy decyzją organu a inną decyzją lub orzeczeniem sądu. Chodzi tu o sytuację, gdy jedna decyzja lub orzeczenie sądu stanowi podstawę innej decyzji, od nich zależnej (pochodnej). Musi ponadto dojść do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji lub orzeczenia sądu, w oparciu o które została wydana ostateczna decyzja zależna (patrz np. wyrok NSA z dnia 4 lipca 2022 r. sygn. akt II OSK 1977/19 i powołane tam stanowisko judykatury). Omawiana przesłanka dotyczy sytuacji oparcia się na innej decyzji przy wydawaniu decyzji w sprawie głównej. Ma to miejsce w przypadku, gdy zachodzi bezwzględna zależność jednej decyzji od drugiej i jedna jest efektem drugiej, a jej brak w obrocie czyni drugą zbędną czy wręcz wadliwą (por. np. wyrok NSA z dnia 29 stycznia 2021 r. sygn. akt II OSK 2049/20).

Jeszcze raz zatem należy podkreślić, że art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. obejmuje także podstawę wznowieniową, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a., a więc również takie sytuacje, gdy decyzja została wydana "w oparciu o inną decyzję", która została następnie uchylona lub zmieniona. Za przyjęciem powyższej wykładni przemawiają nadto względy natury systemowej i celowościowej, albowiem postępowaniem oczywiście nieracjonalnym jawi się merytoryczne rozpoznawanie przez sąd administracyjny skargi od decyzji, co do której przed wydaniem wyroku zaistniała przesłanka wznowieniowa, skutkująca koniecznością wyeliminowania tejże decyzji z obrotu prawnego w postępowaniu wznowieniowym, już po ewentualnym wyroku oddalającym skargę na tę decyzję i dokonującym oceny zgodności tejże decyzji z prawem.

W tym miejscu trzeba zauważyć, że w świetle treści zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji z dnia 25 lutego 2022 r. - wydanie decyzji w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności nastąpiło z powodu wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji pierwotnej, na podstawie której M. L. uzyskał zakwestionowane płatności. Kwotę nienależnie pobranych płatności ustalono bowiem w wysokości łącznej kwoty płatności przyznanych decyzją pierwotną z dnia 16 lutego 2017 r., z uwagi na wydanie w wyniku wznowienia postępowania decyzji z dnia 28 kwietnia 2021 r. o odmowie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2016.

Wobec powyższego przyjąć należało, że decyzja z dnia 25 lutego 2022 r. w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności, została wydana w wyniku oparcia się na wcześniejszej decyzji z dnia 28 kwietnia 2021 r., wydanej z kolei na skutek wznowienia postępowania. Innymi słowy, zakwestionowana w niniejszej sprawie decyzja organu I instancji była bezpośrednią konsekwencją uprzednio wydanej decyzji ostatecznej z dnia 28 kwietnia 2021 r., skoro fakt wydania ostatecznej decyzji we wznowionym postępowaniu zdeterminował wszczęcie postępowania w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności, a dalej - uznanie, że cała kwota płatności przekazanych skarżącemu na podstawie decyzji pierwotnej z dnia 16 lutego 2017 r. stanowiła nienależnie pobrane płatności.

Kierownik BP, wskazując w uzasadnieniu decyzji z dnia 25 lutego 2022 r. na treść art. 29 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o ARiMR, stwierdził, że przepis ten obejmuje swoim zakresem nienależne lub nadmierne pobranie środków publicznych na podstawie decyzji, która następnie została wzruszona, co miało miejsce w rozpatrywanej sprawie. Organ I instancji stwierdził, że z powodu wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji nr [...] z dnia 16 lutego 2017 r., na podstawie której M. L. uzyskał płatności w łącznej wysokości 7013,86 zł, należy uznać, że strona utraciła uprawnienie do uzyskania tych płatności, w związku z czym środki pieniężne w wysokości 7013,86 zł zostały pobrane nienależnie, co uzasadnia ustalenie kwoty nienależnie pobranych płatności w przedmiotowej sprawie. To właśnie z tej przyczyny organ wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia nienależnie pobranych środków finansowych przyznanych skarżącemu na podstawie decyzji nr [...] z dnia 16 lutego 2017 r. Z kolei organ odwoławczy wprost wskazał na wzajemną zależność obydwu decyzji – decyzji zwrotowej z dnia 25 lutego 2022 r. i poprzedzającej ją decyzji z dnia 28 kwietnia 2021 r. odmawiającej przyznania przedmiotowych płatności (we wznowionym postępowaniu) – podnosząc, że "sprawa rozpatrzenia powierzchni kwalifikowanej do płatności zakończyła się w postępowaniu o przyznaniu płatności bezpośrednich decyzją ostateczną nr [...] (...) [utrzymaną] decyzją Dyrektora OR nr [...], w dniu 25 lutego 2022 roku" i "w postępowaniu o ustaleniu nienależnie pobranych płatności (...) [Dyrektor] nie ma możliwości zmiany decyzji o przyznaniu płatności na rok 2016 oraz ponownego rozstrzygnięcia co do zasadności przyznania poszczególnych płatności. Ustalenie kwoty nienależnie pobranych płatności bezpośrednich (...) wynika z różnicy między kwotą przyznaną decyzją ostateczną a wypłaconą i ocenie podlega, czy kwota wypłacona jest większa niż kwota przyznana w decyzji ostatecznej". Podkreślił, że przyczyną ustalenia nienależnie pobranych płatności jest powstała różnica między wypłaconą "kwotą płatności za 2016 rok w przypadku odmowy przyznania tej płatności w decyzji nr [...]", tj. "powstała różnica między kwotą wypłaconą a przyznaną". Według organu, podstawą wydania takiej decyzji zwrotowej było ustalenie, że decyzja, na podstawie której dana pomoc została przyznana, następnie została wyeliminowana z obrotu prawnego. Według organu II instancji, w takiej sytuacji organ "jedynie jest zobligowany do ustalenia faktu wynikającego z jej uchylenia, a mianowicie tego, że pomoc taka - w tej sytuacji - jest kwotą pobraną nienależnie lub też w nadmiernej wysokości" i "jeżeli (...) kwota pomocy została wypłacona w większej kwocie niż przyznana decyzją ostateczną, to obowiązkiem organu jest ustalić obowiązek jej zwrotu". Taka sytuacja, w ocenie organu odwoławczego, zaistniała w niniejszej sprawie.

Na dzień rozstrzygania niniejszej sprawy przez Sąd decyzja Kierownika BP ARiMR we W. z dnia 28 kwietnia 2021 r. w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2016 i utrzymująca ją w mocy decyzja Dyrektora WOR ARiMR w P. z dnia 30 lipca 2021 r. nie istniały w obrocie prawnym z uwagi na ich uchylenie wyżej przywołanym prawomocnym wyrokiem Sądu z dnia 28 września 2022 r., stwierdzającym uchybienia procesowe w postępowaniu, w którym zostały wydane przedmiotowe decyzje. W konsekwencji uznać należało, że spełnione zostały przesłanki do wznowienia postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie (dotyczącej ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności) z uwagi na wskazaną wyżej przesłankę z art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. W sytuacji bowiem, gdy z obrotu prawnego została wyeliminowana decyzja uchylająca decyzję pierwotną o przyznaniu płatności i jednocześnie odmawiająca ich przyznania (we wznowionym postępowaniu), to również w obrocie prawnym nie może pozostawać decyzja uznająca za nienależne płatności pobrane na podstawie decyzji pierwotnej i ustalająca kwotę nienależnie pobranych płatności.

Podsumowując tę część rozważań, trzeba podkreślić, że Sąd w niniejszej sprawie, jako że nie był związany zarzutami i wnioskami skargi, to uznał, że wobec stwierdzenia naruszenia prawa dającego podstawę wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 8 p.p.s.a. - zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji należało uchylić na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.

W konsekwencji stwierdzonego naruszenia, przeprowadzona przez Sąd w niniejszej sprawie kontrola legalności zaskarżonych decyzji ograniczyła się wyłącznie do wskazanych wyżej kwestii procesowych, które Sąd uwzględnił z urzędu. Wobec powyższego Sąd stwierdził konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Omówione naruszenie przepisów postępowania czyniło bowiem koniecznym uchylenie obydwu decyzji wydanych w przedmiotowej sprawie, dotyczącej ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności. W tej sytuacji zbędne i całkowicie niecelowe było badanie zasadności zarzutów podniesionych przez skarżącego.

Ponownie rozpatrując sprawę, organ zobowiązany będzie uwzględnić wskazania wynikające z uzasadnienia niniejszego wyroku, jak i skutek prawomocnego wyroku tutejszego Sądu z dnia 28 września 2022 r. III SA/Po 1407/21, tj. fakt wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji Kierownika BP ARiMR we W. z dnia 28 kwietnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji pierwotnej i odmowy [w wyniku wznowienia postępowania] przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2016. To oznacza, że sprawa wraca do etapu wyjściowego. Decyzja merytoryczna w przedmiocie ustalenia – na podstawie przesłanki wskazanej przez organ – kwoty nienależnie pobranych płatności nie może zostać wydana bez uprzedniego zaistnienia w obrocie ostatecznej decyzji weryfikującej w trybie nadzwyczajnym zasadność przyznania skarżącemu płatności na podstawie decyzji pierwotnej z 2017 r. Postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie nie może bowiem się toczyć bez uprzedniego wydania decyzji wzruszającej trwałość ostatecznej decyzji z 2017 r. o przyznaniu płatności.

W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. orzekł, jak w pkt I sentencji wyroku.

O kosztach postępowania Sąd rozstrzygnął w pkt II wyroku na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a., mając na uwadze wynik sprawy i wysokość poniesionych przez stronę skarżącą kosztów sądowych (wpis od skargi w kwocie 281 zł).