Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 223/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2008-10-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność decyzji I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 156 par. 1 pkt 2 art. 162 par. 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 3 ust. 2
journal: Dz.U. 2003 nr 229 poz 2273
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej
article: par. 7 ust. 1 par. 7 ust. 3 par. 7 ust. 5 par. 9 ust. 1 par. 9 ust. 2 par. 9 ust. 3 pkt 1 par. 10 ust. 1 par. 11
journal: Dz.U. 2005 nr 17 poz 142
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej objętej planem rozwoju obszarów wiejskich

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marian Jaździński (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska,, Sędzia WSA Kazimierz Maczewski, Protokolant Joanna Marska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 października 2008 r. sprawy ze skargi T. K. na decyzję Dyrektora Zachodniopomorskiego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji ostatecznej o przyznaniu pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dla powiatu [...] i Miasta [...] z dnia [...] nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Dyrektora Zachodniopomorskiego Oddziału [...] na rzecz T. K. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r., wydaną z powołaniem się na przepis art. 162 § 2 i § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego (K.p.a.) ) w związku z § 9 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18.01.2005 r. w sprawie szczegółowych wa-runków i trybu udzielania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 17, poz. 142 ze zm.), Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Mo-dernizacji Rolnictwa dla powiatu k. i miasta K. orzekł o uchyleniu w całości swej decyzji z dnia [...] r., Nr [...], przyznającej T. K. pomoc finansową na dostosowanie gospodarstwa rolnego do standardów Unii Europejskiej.

W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, że w dniu [...]r. T. K. złożył w Biurze Powiatowym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dla powiatu k. i miasta K. z siedzibą w K. wniosek o pomoc finansową na dostosowanie swego gospodarstwa rolnego do standardów Unii Euro-pejskiej. Do wniosku dołączył on plan dostosowania tego gospodarstwa do stan-dardów Unii Europejskiej, wnioskując przy tym o przyznanie pomocy finansowej na budowę płyty obornikowej o pow. [...]m2 wraz ze zbiornikiem na gnojówkę. Następnie w dniu [...] r. złożył on w tymże Biurze Powiatowym pismo o zmianę swego wniosku dotyczącego przyznania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstwa rolnego do standardów Unii Europejskiej, w którym dodatkowo wnioskował o przy-znanie pomocy finansowej na przygotowanie ścian i podłóg w pomieszczeniach do udoju oraz w pomieszczeniach do przechowywania mleka, wyposażenie w schła-dzalnik do mleka o poj. 600 litrów oraz wyposażenie pomieszczeń do przecho-wywania mleka w umywalkę z podgrzewaczem wody. Po przeprowadzonej dniu [...] r. wizytacji, która nie wykazała żadnych nieprawidłowości, wydana została w dniu [...] r. decyzja przyznająca wnioskowaną pomoc finansową oraz określająca warunki przyznania drugiej raty płatności. Do decyzji została także dołączona informacja o warunkach wypłaty drugiej raty płatności.

Wynika dalej z uzasadnienia wskazanej na wstępie decyzji, iż w dniu [...] r. T.K. złożył w Biurze Powiatowym Agencji "oświadczenie o zrealizowaniu przedsięwzięcia i osiągnięciu przez gospodarstwo żywotności ekono-micznej na poziomie co najmniej 4 EJW, w którym potwierdził zrealizowanie przedsięwzięcia. Przeprowadzona tymczasem w dniu [...] r. ponowna wizy-tacja (numer protokołu [...]) stwierdziła, że nie zostało przez rolnika zrealizowane:

- przygotowanie ścian i podłóg w pomieszczeniach do udoju oraz w pomieszczeniach do przechowywania mleka - stwierdzono jedynie wylanie posadzek betonowych;

- zakup schładzalnika do mleka o poj. 600 litrów;

- wyposażenie pomieszczeń do przechowywania mleka w umywalkę z podgrzewa-czem wody, które zostały zakupione lecz nie zostały zamontowane.

Podkreślając dalej, że zrealizowanie przedsięwzięcia powinno polegać nie tylko na kupnie elementów (urządzeń) potrzebnych do osiągnięcia celu, jakim jest dostosowanie gospodarstwa do stosowanych wymogów, ale koniecznym jest rów-nież zamontowanie i wdrożenie do stosowania wymaganych urządzeń, w uzasadnie-niu swej decyzji organ pierwszej instancji stwierdził, iż z zebranego w sprawie mate-riału dowodowego wynika, że "schemat mleczny" rolnik realizować zaczął po prze-pisanym terminie 12 miesięcy od przyznania pomocy oraz że zgodnie § 10 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18.01.2005 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 17, poz. 142 i Nr 93, poz. 780) pierwsza rata płatności podlega zwrotowi, jeżeli producent rolny nie zrealizował w terminie przedsięwzięcia określonego w planie dostosowania lub nie złożył w terminie oświadczenia, o którym mowa w § 9 ust 3 lit. "b". Brak realizacji jednego schematu powoduje jednocześnie konieczność zwrotu przyznanej płatności w całości.

Po rozpatrzeniu sprawy na skutek wniesionego przez T. K. odwołania od wskazanej na wstępie decyzji, w którym kwestionował on faktyczne podstawy rozstrzygnięcia, podnosząc, iż decyzja przyznająca pomoc finansową nie zawierała terminów realizacji obu przedsięwzięć, Dyrektor Zachodniopomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa decyzją z dnia [...] r., Nr [...], wydaną z powołaniem się m.in. na przepisy art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (K.p.a.) oraz § 3 pkt 3 i § 9 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18.01.2005 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na dosto-sowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 17, poz. 142 i Nr 93, poz. 780), orzekł o utrzymaniu zaskarżonej decyzji w mocy.

Przedstawiając w uzasadnieniu swej decyzji przebieg czynności i działań podjętych na skutek złożonego przez T. K. wniosku o przyznanie pomo-cy finansowej na dostosowanie jego gospodarstwa rolnego do standardów Unii Euro-pejskiej, a także wskazując na postanowienia ostatecznej decyzji pomoc taką wnios-kodawcy przyznającej, organ odwoławczy podkreślił, że w decyzji tej zawarte zostało stwierdzenie, iż pomoc finansowa zostanie wypłacona w dwóch równych ratach z zastrzeżeniem dopełnienia obowiązku wynikającego z § 9 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18.01.2005 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej objętej planem rozwoju obszarów wiejskich oraz że po doręczeniu mu decyzji pierwsza rata tej pomocy została przekazana wnioskodawcy, który w dniu [...] r. złożył w Biurze Powiatowym Agencji oświadczenie o terminowym zrea-lizowaniu przedsięwzięcia i osiągnięciu przez gospodarstwo żywotności ekono-micznej na poziomie co najmniej 4 EJW. Zgodnie z wymogami dotyczącymi obsługi wniosków o pomoc finansową w dniu [...] r. przeprowadzona została wizy-tacja w gospodarstwie wnioskodawcy, mająca na celu potwierdzenie realizacji wszystkich przedsięwzięć, na które otrzymał on dofinansowanie. W jej wyniku stwier-dzono braki w realizacji całego przedsięwzięcia, wskazane w protokole z wizytacji, co stało się podstawą do wszczęcia przez organ pierwszej instancji postępowania w sprawie uchylenia decyzji przyznającej T. K. wskazaną pomoc finansową oraz do wydania przez właściwego Kierownika Biura Powiatowego Agen-cji, z powołaniem się na przepis art. 162 § 2 K.p.a., decyzji z dnia [...] r. w tejże sprawie.

Odnosząc się do zarzutów i twierdzeń zawartych w odwołaniu od tejże decyzji, w szczególności dotyczących terminu wykonania przedsięwzięć dostosowawczych, podkreślono dalej w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego, iż składając wnio-sek o przyznanie pomocy finansowej na dostosowanie swego gospodarstwa rolnego do standardów Unii Europejskiej T. K. zobowiązał się do zrealizowania w zakreślonym prawem terminie przedsięwzięć określonych w planie dostosowania, czyli do:

- wyposażenie gospodarstwa w płytę gnojową o powierzchni [...] m2;

- wyposażenie gospodarstwa w zbiornik na gnojówkę o pojemności [... m3;

- przygotowanie ścian i podłóg w pomieszczeniach do udoju oraz w pomieszczeniach do przechowywania mleka, w celu ułatwienia czyszczenia i odpływu ciecz oraz usu-wania zanieczyszczeń z tych pomieszczeń na [...] stanowisk;

- wyposażenie w schładzalnik do mleka o pojemności 600 litrów;

- wyposażenie pomieszczeń do przechowywania mleka w umywalkę z podgrze-waczem wody.

Zauważono, iż wypełniając wniosek o pomoc finansową na dostosowanie wnioskodawca w sekcji X wniosku - "Termin realizacji przedsięwzięcia" zaznacza pole, w którym jest określony termin na wykonanie inwestycji, po czym potwierdza własnoręcznym podpisem, iż znane są mu zobowiązania wynikające z ubiegania się o powyższą płatność. Ponieważ T. K. podpisał taki wniosek, więc tym samym oświadczył, iż znany jest mu między innymi termin na realizację przedsię-wzięcia.

Wskazano dalej, iż zgodnie z § 9 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18.01.2005 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej objętej planem rozwoju obszarów wiejskich, drugą ratę płatności wypłaca się, jeżeli producent rolny zrealizował w terminie przedsięwzięcie określone w planie dosto-sowania, nie później niż w dniu, w którym upłynął termin zakończenia realizacji tego przedsięwzięcia, osiągnął wielkość gospodarstwa rolnego wynoszącego co najmniej 4 EJW (ESU) oraz złożył kierownikowi biura powiatowego Agencji, właściwego ze względu na miejsce zamieszkania producenta rolnego, nie później niż w terminie

14 dni od dnia, w którym upłynął termin zakończenia realizacji przedsięwzięcia okreś-lonego w planie dostosowania, na formularzu udostępnionym przez Agencję, oświad-czenia o zakończeniu realizacji tego przedsięwzięcia i o tym, że wielkość ekono-miczna gospodarstwa rolnego wynosi co najmniej 4 EJW (ESU). Takie oświadczenie T. K. złożył w dniu 31.10.2007 r., z czego wynika, iż z tymże dniem wywią-zał się z postanowień § 9 ust. 3 pkt. 1 powyższego rozporządzenia. Składając po-wyższe oświadczenie wiedział on jednakże, iż poświadcza nieprawdę, ponieważ realizując przedsięwzięcia o różnych końcowych terminach dostosowania (np. wyposażenie gospodarstwa w schładzalnik oraz płytę gnojową) należało je traktować jako jedno przedsięwzięcie określone w planie dostosowania. Tym samym złożenie oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięcia i osiągnięciu przez gospodarstwo żywotności ekonomicznej na poziomie 4 EJW powinno nastąpić po zrealizowaniu wszystkich przedsięwzięć określonych w planie dostosowania, podkreślił organ odwoławczy w uzasadnieniu swej decyzji, wskazując dalej, iż wizytacja przepro-wadzona u producenta rolnego w dniu [...] r. wykazała, że wnioskodawca nie wywiązał się z przedsięwzięcia określonego w planie dostosowania, bowiem ze schematu dotyczącego dostosowania gospodarstwa produkcyjnego, w rozumieniu przepisów w sprawie wymagań weterynaryjnych dla mleka oraz produktów mlecz-nych, do minimalnych standardów co do higieny określonych w wymaganiach wete-rynaryjnych dla tego gospodarstwa wykonał jedynie wylanie posadzek. Taki stan rzeczy spowodował, że kierownik Biura Powiatowego Agencji zasadnie, zdaniem organu odwoławczego, wszczął z urzędu, zgodnie z art. 162 § 2 K.p.a., postępowa-nie w celu zmiany decyzji ostatecznej przyznającej T. K. pomoc finansową, uznając, iż decyzja ta wydana została z zastrzeżeniem dopełnienia okreś-lonych czynności, których to czynności strona nie dopełniła w wyznaczonym terminie, a następnie w dniu [...]r. wydał wobec niego decyzję o uchyleniu w całości decyzji nr [...] o przyznaniu pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej, ponieważ wnioskodawca nie zrealizował przedsięwzięcia określonego w planie dostosowania.

Powyższa decyzja ostateczna zaskarżona została przez T.K, do sądu administracyjnego z powodu jej niezgodności z prawem. Domagając się jej uchylenia w całości, skarżący zarzucił, iż wydana ona została z rażącym naru-szeniem przepisów prawa wyrażającym się w braku wyjaśnienia wszystkich okolicz-ności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy oraz w błędnej wykładni prawa materialnego. Z uzasadnienia skargi wynika, iż braku wyjaśnienia wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktyczny skarżący upatruje w bra-ku uwzględnienia przez organy obu instancji, że składając wniosek o przyznanie pomocy finansowej skarżący złożył dwa odrębne plany dostosowania swego gospo-darstwa do standardów Unii Europejskiej, które organy te potraktowały jako jedno przedsięwzięcie, nie uwzględniając faktu, iż w zakreślonym terminie i zgodnie z wy-maganą procedurą wykonane zostało przezeń przedsięwzięcie w zakresie doty-czącym przechowywania nawozów naturalnych, a także faktu, iż powodem nie wykonania planu dostosowawczego w drugim zakresie była choroba zakaźna w nale-żącym do jego gospodarstwa stadzie bydła. Naruszenia prawa materialnego w pos-taci wskazanych przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18.01.2005 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na dosto-sowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej objętej planem rozwo-ju obszarów wiejskich skarżący upatruje w przyjęciu przez organy obu instancji, iż przepisy te pozwalają na pozbawienie producenta rolnego pomocy finansowej przy-znanej mu na realizacje dwóch przedsięwzięć, dla których przewidziano dwa różne terminy realizacji, także w sytuacji, gdy jedno z nich nie zostało wykonane w takim terminie.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regional-nego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniósł o jej oddalenie, nie znajdując podstaw do zmiany swego stanowiska.

Wojewódzki Sąd Administracyjny u z n a ł, co następuje:

Skarga okazała się uzasadnioną, zaskarżona decyzja wydana została bowiem z naruszeniem prawa, jakkolwiek z przyczyn innych aniżeli podniesione w skardze.

Przede wszystkim podkreślenia wymaga, że będąc powołanym do sprawo-wania kontroli działań administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz.U. Nr 153, poz. 1269) i sprawując tę kontrolę poprzez orzekanie w sprawach skarg m.in. na decyzje administracyjne, stosownie do przepisu art. 134 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd administracyjny rozstrzyga wprawdzie w granicach danej sprawy, nie jest jednakże związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powo-łaną podstawą prawną, lecz w granicach tej sprawy z urzędu bada, czy zaskarżona decyzja odpowiada przepisom prawa.

Jak wynika z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji organu odwoławczego, a także z treści poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, jako procesowa podstawa prawna zawartego w nich rozstrzygnięcia, zmierzającego w istocie do nałożenia na skarżącego rolnika obowiązku zwrotu pomocy finansowej przyznanej na dostosowanie gospodarstwa rolnego do standardów Unii Europejskiej, wskazany w nich został przepis art. 162 § 2 K.p.a.

W myśl tego przepisu, organ administracji publicznej, który wydał decyzję w pierwszej instancji, uchyla decyzję, jeżeli została ona wydana z zastrzeżeniem dopełnienia określonych czynności, a strona nie dopełniła tych czynności w wyzna-czonym terminie.

Jak wynika z powyższego, organ administracji publicznej jest obowiązany uchylić taką decyzję, w której:

- nałożono na stronę obowiązek dopełnienia określonych czynności,

- wyznaczono termin dokonania tych czynności, a strona nie dopełniła ich w wy-znaczonym terminie.

Konstrukcję prawną, jaka przyjęta została w omawianym przepisie, określa się w literaturze przedmiotu jako swoisty rodzaj zlecenia. Z kolei w orzecznictwie sądo-wym wskazano, iż dopuszczalność zastosowania art. 162 K.p.a. jest uzależniona od tego, czy w decyzji administracyjnej dokonano indywidualizacji dopełnienia określo-nych czynności, natomiast brak takiego rozwiązania w decyzji uniemożliwia zastoso-wanie art. 162 K.p.a. Zlecenie nie może bowiem wynikać z przepisów prawa, a zatem przepis art. 162 § 2 k.p.a. uzależnia uchylenie decyzji od niewykonania zlecenia zamieszczonego w treści samej decyzji (por. uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24.09.2001 r., OPS 6/01, opubl. ONSA 2002/1/7). Zlecenie nie może więc dotyczyć czynności czy obowiązków wyni-kających bezpośrednio z przepisów prawa.

Zauważyć dalej należy, że materialno-prawną podstawę orzekania w rozpo-znawanej sprawie przez organy administracji publicznej stanowiły przepisy powo-ływanego w zaskarżonej decyzji rozporządzenia Rady Ministrów z 18.01.2005 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 17, poz. 142 i Nr 93, poz. 780), wydanego z upoważnienia zawartego w art. 3 ust. 2 ustawy z 28.11.2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Euro-pejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. Nr 229, poz. 2273 ze zm.).

I tak, zgodnie z § 7 ust. 1 w/w rozporządzenia, Kierownik Biura Powiatowego Agencji wydaje decyzję o przyznaniu płatności na wniosek złożony przez produ-centa. Jeżeli przedłożona przez producenta dokumentacja zgodna jest z wymogami § 7 ust. 3, a przede wszystkim zawiera należycie sporządzony plan dostosowania, to zgodnie z § 7 ust. 5 organ ten wydaje decyzję o przyznaniu płatności. Żaden przepis tego rozporządzenia nie zawiera zapisu, który uprawniałby organ do obwa-rowania decyzji o przyznaniu płatności jakimikolwiek zleceniami (warunkami).

Z treści § 9 ust. 1 cyt. rozporządzenia wynika z kolei, iż przyznana płatność na dostosowanie gospodarstwa rolnego do standardów Unii Europejskiej wypłacana jest w dwóch ratach. Pierwszą ratę płatności wypłaca się - zgodnie z § 9 ust. 2 - w terminie 60 dni od dnia, gdy decyzja o przyznaniu płatności stała się ostateczna. Stosownie zaś do § 9 ust. 3 pkt 1, drugą ratę płatności wypłaca się, jeżeli producent rolny:

- zrealizował w terminie przedsięwzięcie określone w planie dostosowania oraz nie później niż w dniu, w którym upłynął termin zakończenia realizacji tego przed-sięwzięcia, osiągnął wielkość ekonomiczną gospodarstwa rolnego wynoszącą co najmniej 4 EJW (ESU), w rozumieniu decyzji Komisji (EWG) nr 85/377 z dnia 7 czerwca 1985 r. ustanawiającej wspólnotową typologię gospodarstw rolnych (Dz. Urz. WE L 220 z 17.08.1985, ze zm.),

- złożył kierownikowi biura powiatowego Agencji, właściwego ze względu na miejsce zamieszkania producenta rolnego, nie później niż w terminie 14 dni od dnia, w którym upłynął termin zakończenia realizacji przedsięwzięcia określonego w pla-nie dostosowania, na formularzu udostępnionym przez Agencję, oświadczenie o zakończeniu realizacji tego przedsięwzięcia oraz o tym, że wielkość ekonomiczna gospodarstwa rolnego wynosi co najmniej 4 EJW (ESU).

Jak zatem wynika z brzmienia powołanych przepisów, wypłata pierwszej raty płatności nie jest obwarowana żadnym warunkiem, zaś wypłata drugiej raty jest uzależniona przede wszystkim od wykonania w terminie przedsięwzięcia, na które udzielono pomocy oraz od złożenia oświadczenia o zakończeniu realizacji.

Omawiane rozporządzenie reguluje również konsekwencje nie zrealizowania w terminie przedsięwzięcia dostosowującego gospodarstwo rolne do standardów Unii Europejskiej, jak wynika bowiem a contrario z treści § 9 ust. 3, druga rata płatności nie podlega wypłacie, gdy producent rolny nie zrealizuje w terminie przed-sięwzięcia określonego w planie dostosowania lub nie złoży oświadczenia, zgodnie zaś z treścią § 10 ust. 1 wypłacona producentowi rolnemu pierwsza rata płatności podlega w takiej samej sytuacji zwrotowi. Wskazane przepisy określają zatem skutki niedopełnienia przez stronę czynności, które powinna była wykonać w oznaczonym w decyzji terminie, a to zaś - zgodnie z literaturą przedmiotu - wyłącza stosowanie trybu przewidzianego w art. 162 § 2 kpa, bowiem tryb ten zastrzeżony jest dla sytuacji, w których warunki (zlecenia) ustanowione są decyzją (por. A. Wróbel (w:) M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Zakamycze 2005, wyd. II, teza 9 do art. 162).

Jak to już wyżej podkreślono, w omawianym rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2005 r. brak jest uregulowań, które stanowiłyby podstawę prawną do nałożenia w decyzji o przyznaniu płatności jakichkolwiek warunków (zleceń), jak również przepisów, które pozwalałyby na uchylenie decyzji o przyznaniu płatności z powodu niedopełnienia nałożonych w decyzji warunków (zleceń). Mimo braku takich uregulowań organy orzekające w rozpatrywanej sprawie prowadziły postępo-wanie administracyjne w trybie przewidzianym w art. 162 § 2 k.p.a., wiążąc możli-wość stosowania tego przepisu z uregulowaniami § 9 i § 10 cyt. rozporządzenia, dotyczącego wstrzymania wypłaty drugiej raty płatności oraz zwrotu już wypłaconej pierwszej raty, uznając te rozwiązania za jakościowo tożsame. Działanie takie było jednak nieuprawnione, jak na to wskazuje analiza powołanych przepisów.

Mając na względzie prawidłową wykładnię przedstawionych wyżej przepisów § 7 ust. 1, § 9 ust. 3 i 10 ust. 1 rozporządzenia z dnia 18.01.2005 r., na gruncie rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, że analiza treści decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dla powiatu k. i miasta K. z dnia [...] r. o przyznaniu pomocy T. K. nie wskazuje na to, aby przyznanie temu producentowi rolnemu płatności obwarowane zostało jakimikolwiek warunkami czy zleceniami, których niewypeł-nienie pozwalałoby na uchylenie decyzji w razie ich niewypełnienia. W świetle treści wskazanych przepisów prawa oraz treści wskazanej wyżej decyzji uznać należy, że decyzja ta z całą pewnością nie była decyzją zawierającą warunek albo zlecenie. Brak ustanowienia w decyzji warunków dotyczących przyznania płatności, jak też normatywny charakter obowiązków warunkujących wypłatę drugiej raty wykluczają uznanie wykonania tych obowiązków za czynności, o których mowa w art. 162 § 2 K.p.a., co w konsekwencji oznaczać musi przyjęcie, iż decyzja o przyznaniu T. K. pomocy finansowej na przedsięwzięcia dostosowujące gospodar-stwo rolne do standardów Unii Europejskiej nie była decyzją, o jakiej mowa w art. 162 § 2 K.p.a., a zatem brak było podstawy prawnej do jej uchylenia z zasto-sowaniem tego przepisu, co zasadnym czyni zarzut, że zarówno zaskarżona decy-zja ostateczna, jak i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji wydane zostały bez podstawy prawnej, a co powoduje, iż obie one dotknięte są z tego powo-du wadą nieważności, o jakiej stanowi przepis art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.

Koniecznym jest w tym miejscu wskazać, iż przedstawiona wyżej ocena praw-na zaskarżonej decyzji znajduje również potwierdzenie w orzecznictwie sądowo-administracyjnym, czego dowodzi wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9.09.2008 r., sygn. akt II GSK 324/08 (dot. niepublikowany poza internetem), wydany po rozpatrzeniu skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Admi-nistracyjnego w Warszawie z dnia 23.11.2007 r. sygn. akt IV SA/Wa 1797/07.

Na koniec zauważyć też wypada, że zawierając zapisy normatywne dotyczą-ce wstrzymania wypłaty drugiej raty pomocy finansowej w przypadku nie zrealizo-wania w terminie zaplanowanych przedsięwzięć dostosowawczych lub nie złożenia w terminie wymaganego oświadczenia ze strony producenta rolnego o wykonaniu tych przedsięwzięć, jak i zapisy dotyczące obowiązku zwrotu w takiej sytuacji pomocy już wypłaconej (pierwszej raty), rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18.01.2005 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej objętej planem rozwoju obszarów wiejskich zawiera również (§ 11) normę stano-wiącą o tym, że sam zwrot pierwszej raty płatności następuje na zasadach i w trybie określonym w przepisach o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, a więc w przepisach art. 11 ust. 4-7 ustawy z dnia 29.12.1993 r. o utworzeniu Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U. Nr 31, poz. 264 ze zm.), czy też przepisach art. 29 obowiązującej od dnia 24.06.2008 r. ustawy z dnia 9.05.2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U. Nr 98, poz. 634), które to przepisy Prezesowi Agencji powierzają kompetencję do ustalania, w drodze decyzji administracyjnej, kwot nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych pochodzących z funduszy Unii Europejskiej, a także krajowych, przeznaczonych na współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej bądź na finansowanie przez Agencje pomocy przyznawanej w drodze decyzji adminis-tracyjnej.

Mając zatem na uwadze, że zarówno zaskarżona decyzja ostateczna, jak i po-przedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji dotknięte są wadą nieważności z powodu wydania ich bez podstawy prawnej, a więc wadą, o jakiej mowa w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., koniecznym okazało się stwierdzenie nieważności obu tych decyzji stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postę-powaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200

i art. 205 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.