Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1009/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-11-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6171 Radcowie prawni i aplikanci radcowscy
Hasła tematyczne: Uprawnienia do wykonywania zawodu
Skarżony organ: Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 156 par. 1 pkt 2, art. 157 par. 1, art. 158 par. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 33[9] ust. 3, art. 33[1] ust. 2
journal: Dz.U. 2014 poz 637
law: Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Kozik Sędziowie Sędzia WSA Dorota Wdowiak Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 listopada 2015 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały ustalającej pozytywny wynik egzaminu wstępnego na aplikację radcowską oddala skargę w całości


UZASADNIENIE

Minister Sprawiedliwości (zwany dalej organem) decyzją z [...] stycznia 2015 r. nr [...], w wyniku rozpatrzenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wniesionego przez M. M. (zwanego dalej stroną/skarżącym) utrzymał w mocy decyzję z [...] grudnia 2014 r. stwierdzającą nieważność uchwały Komisji Egzaminacyjnej Nr [...] do spraw aplikacji radcowskiej przy Ministrze Sprawiedliwości z siedzibą we W. w sprawie ustalenia wyniku egzaminu wstępnego na aplikację radcowską (zwaną dalej Komisją) z dnia [...] września 2014 r. nr [...] (zwaną dalej Uchwałą).

Uchwałą Komisja ustaliła pozytywny wynik egzaminu wstępnego na aplikację radcowską strony. Stwierdzono, że strona uzyskała z testu 106 punktów co wobec treści art. 339 ust. 3 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (tekst jednolity Dz. U. z 2002 r. Nr 123, poz. 1059 ze zm.; dalej ustawą o radcach prawnych), daje pozytywny wynik z egzaminu wstępnego, bowiem taki uzyskuje kandydat, który uzyskał z testu co najmniej 100 punktów.

Po podjęciu ww. Uchwały Przewodniczący Komisji poinformował Ministra Sprawiedliwości, że prawidłowe zsumowanie udzielonych prawidłowo odpowiedzi przez skarżącego daje wynik 96, a nie 106 punktów, co oznacza, że uzyskał on negatywny wynik z egzaminu wstępnego na aplikację radcowską.

Minister Sprawiedliwości (wskazał, że zgodnie z art. 157 § 2 k.p.a) w dniu [...] października 2014 r. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności Uchwały. Strona pismem z dnia [...] października 2014 r. została poinformowana o wszczęciu postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności Uchwały oraz o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, a także wglądu w akta sprawy - zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym, zgodnie z art. 73 § 1 k.p.a. Pismo to zostało doręczone w dniu [...] października 2014 r., co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru. W dniu [...] października 2014 r. Minister Sprawiedliwości wydał postanowienie o wstrzymaniu z urzędu wykonania Uchwały, z uwagi na prawdopodobieństwo, że jest ona dotknięta wadą wymienioną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., polegającą na jej wydaniu z rażącym naruszeniem prawa - w tym przypadku art. 339 ust. 3 ustawy o radcach prawnych. Postanowienie to zostało doręczone stronie w dniu [...] października 2014 r.

Strona wniosła o możliwość zapoznania się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym poprzez wydanie z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów wszelkich dokumentów, które organ prowadzący postępowanie zebrał na potrzeby rozstrzygnięcia sprawy oraz poinformowała o chęci wypowiedzenia się w sprawie i zgłoszenia ewentualnych żądań, a także zwróciła się z prośbą dotyczącą udzielania informacji o przysługujących uprawnieniach w toku prowadzonego postępowania.

Organ I instancji wydał decyzję stwierdzającą nieważność Uchwały, ustalającej pozytywny wynik egzaminu wstępnego na aplikację radcowską strony, jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa. Stwierdził rażące naruszenie prawa, tj. przepisu art. 339 ust. 3 ustawy o radcach prawnych, poprzez niezasadne ustalenie pozytywnego wyniku egzaminu wstępnego - przy braku osiągnięcia minimalnego progu punktowego 100 punktów.

Strona wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy podnosząc argumenty opisane w piśmie z dnia [...] grudnia 2014 r. a wskazujące, że przytoczona przez Ministra Sprawiedliwości w postanowieniu z dnia [...] października 2014 r. przesłanka nieważności polegająca na wydaniu decyzji z rażącym naruszeniem prawa bezsprzecznie w niniejszej sprawie nie zachodzi. Ponadto w opinii strony, brak jest możliwości, "zwłaszcza na tym etapie - zakończonego - postępowania kwalifikacyjnego", do weryfikacji liczby uzyskanych przez nią punków. W procedurze podjęcia uchwały nie doszło do naruszenia przepisów prawnych. Sama uchwała natomiast nie zawiera w sobie żadnej wady prawnej, ani nie została wydana z jakimkolwiek naruszeniem prawa, gdyż jej treść nie stoi w sprzeczności z art. 339 ust. 3 ustawy o radcach prawnych ani innym przepisem prawnym. W treści pisma skarżący wskazał również na wątpliwości odnośnie do czynności podejmowanych po podjęciu uchwały, a także czy stanowiąca materiał dowodowy karta odpowiedzi opatrzona kodem nr [...] posiada walor autentyczności i jest kartą odpowiedzi uzupełnianą przez niego podczas egzaminu. Ponadto wskazał, że karta odpowiedzi opatrzona numerem kodu [...], która została przyporządkowana do jego osoby, mogła zostać również wypełniona przez inną nieuprawnioną osobę, czego nie można w chwili obecnej zweryfikować. Powołując się na orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 lutego 2010 r., wydane w sprawie VI SA/Wa 1923/09 stwierdził, że brak jest podstaw do uznania, że uchwała komisji kwalifikacyjnej została wydana z rażącym naruszeniem prawa. W jego ocenie, postępowanie w przedmiocie unieważnienia uchwały jest bulwersujące, zaś utrzymanie w mocy decyzji unieważniającej spowoduje powstanie rzeczywistej szkody oraz wyrządzi skarżącemu i jego rodzinie niepowetowaną krzywdę.

Organ, ponownie rozpoznając sprawę wskazał, że zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Podniósł, że zgodnie z art. 157 § 1 k.p.a. właściwym do stwierdzenia nieważności decyzji w przypadkach wymienionych w art. 156 jest organ wyższego stopnia. Wskazał, że organem wyższego stopnia w stosunku do komisji kwalifikacyjnej jest, zgodnie z art. 331 ust. 2 ustawy o radcach prawnych, Minister Sprawiedliwości. Przepis art. 158 § 1 k.p.a. stanowi, że rozstrzygnięcie w sprawie nieważności decyzji następuje w drodze decyzji.

Zdaniem organu po zbadaniu akt sprawy, w tym w szczególności karty odpowiedzi strony z egzaminu, który odbył się w dniu [...] września 2014 r., w toku przeprowadzonego postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności Uchwały stwierdzono, że wynik ten został ustalony z rażącym naruszeniem prawa - w tym przypadku art. 339 ust. 3 ustawy o radcach prawnych. Pozytywny wynik z egzaminu wstępnego na aplikację radcowską, zgodnie z art. 339 ust. 3 ustawy o radcach prawnych, otrzymuje bowiem kandydat, który uzyskał z testu co najmniej 100 punktów. Organ wskazał że z analizy karty odpowiedzi strony wynika, że skarżący udzielił 96 poprawnych odpowiedzi na pytania testowe, tym samym uzyskał z egzaminu 96 punktów, co jest równoznaczne z otrzymaniem negatywnego wyniku z egzaminu. Organ wskazał, że dokonał szczegółowej analizy podstawowego w niniejszej sprawie dowodu: karty odpowiedzi oznaczonej nr kodu [...]. Z analizy tej wynika, że zaistniał błąd w ustaleniach faktycznych organu I instancji, który polegał na błędnym zsumowaniu poprawnych odpowiedzi, co zostało odnotowane na karcie odpowiedzi oraz w protokole sprawdzenia testu egzaminacyjnego. Dokument ten - wbrew wątpliwościom strony nosi cechy dokumentu autentycznego. Organ wskazał, że przy pytaniu nr 138 jeden z członków komisji używający koloru czerwonego początkowo wpisany znak "0" zmienił na znak "1", co odpowiada prawidłowej odpowiedzi udzielonej na to pytanie. Poza powyższym przypadkiem na karcie odpowiedzi zdającego, opatrzonej nr kodu [...], brak jest jakichkolwiek innych śladów przerobień, czy poprawek. Wobec powyższego, w przekonaniu organu, brak jest jakichkolwiek uzasadnionych przesłanek do możliwości przyjęcia uzasadnionych wątpliwości co do autentyczności karty odpowiedzi strony oraz faktu, że wyłącznie skarżący, podczas egzaminu wstępnego dokonał w niej zaznaczeń będących uzewnętrznieniem jego woli w zakresie udzielenia odpowiedzi na pytania testowe. Organ uznał twierdzenia strony zawarte we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy co do tego, że dokument ten mógł zostać zamieniony, czy spreparowany, za gołosłowne.

Organ stwierdził, że wszystkie pytania testowe z egzaminu wstępnego na aplikację radcowską przeprowadzonego w dniu [...] września 2014 r. zostały sformułowane jednoznacznie, a wśród propozycji odpowiedzi była wyłącznie jedna poprawna odpowiedź, oparta na przepisach prawa obowiązujących w dniu przeprowadzenia egzaminu. Pytania testowe nie dotyczyły kwestii spornych w orzecznictwie i doktrynie. Wobec czego uznał, że test egzaminacyjny, w oparciu o który przeprowadzony był egzamin, odpowiadał kryteriom, o których mowa w art. 339 ust. 1 ustawy o radcach prawnych. Zdaniem organu brak jest podstaw do przyznania stronie dodatkowych punktów.

Odnosząc się do powołanego przez stronę orzeczenia Sądu wskazał, że strona niezasadnie powołuje się na wyrwany z kontekstu fragment tego orzeczenia, które zostało wydane na kanwie skonkretyzowanego stanu faktycznego, w którym "uchwała, ustalająca wynik egzaminu konkursowego skarżącej na 190 punktów, zawierała wadę polegającą na zaliczeniu jako prawidłowej odpowiedzi na pytanie 209 udzielonej przez skarżącą, podczas gdy według klucza odpowiedzi, odpowiedź ta była błędna". Zdaniem organu czym innym jest błędne zsumowanie uzyskanych punktów i w konsekwencji nieuprawnione przyjęcie, iż osoba zdająca uzyskała 106 zamiast 96 punktów, a tym samym uzyskała pozytywny wynik egzaminu wstępnego na aplikację radcowską, jak miało to miejsce w tym przypadku. Organ stwierdził że w powołanym orzeczeniu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że "oczywistość naruszenia prawa polega na niewątpliwej sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia a przepisem prawa stanowiącym podstawę prawną decyzji". Podstawą prawną uchwały stwierdzającej wynik pozytywny egzaminu wstępnego na aplikację radcowską jest przepis art. 339 ust. 3 ustawy o radcach prawnych, zgodnie z którym pozytywny wynik z egzaminu wstępnego na aplikację radcowską uzyskuje kandydat, który uzyskał z testu co najmniej 100 punktów, nie zaś 96, jak w przypadku skarzacego. Tym samym stwierdzenie, wbrew temu przepisowi, uzyskania wyniku pozytywnego z egzaminu wstępnego na aplikację radcowską ma charakter jawnego i oczywistego, a jednocześnie rażącego naruszenia prawa.

Powołując się na utrwalone orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, organ wskazał, że o rażącym naruszeniu prawa decydują 3 przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze skutki, które wywołuje decyzja (m.in. orzeczenie NSA z 9 lutego 2005 r. OSK 1134/04 Lex 165717). Jego zdaniem w rozpatrywanej sprawie wszystkie te przesłanki zostały wypełnione, bowiem stwierdzenie pozytywnego wyniku egzaminu, przy braku uzyskania ustawowego progu punktowego fakt ten determinującego, ma charakter naruszenia oczywistego, naruszony przepis art. 339 ust. 3 ustawy o radcach prawnych jest normą fundamentalną, zaś dopuszczenie do odbywania aplikacji osoby, która nie spełniła zasadniczego wymogu ustawowego, tj. nie uzyskała pozytywnego wyniku egzaminu wstępnego jest sprzeczne z interesem społeczno-gospodarczym, bowiem oznaczałoby sankcjonowanie świadczenia pomocy prawnej w przyszłości przez osobę nienależycie do tego przygotowaną.

Co do stanowiska strony, że postępowanie w przedmiocie unieważnienia uchwały jest bulwersujące, zaś utrzymanie w mocy decyzji unieważniającej spowoduje powstanie rzeczywistej szkody oraz wyrządzi skarżącemu i jego rodzinie niepowetowaną krzywdę, organ wskazał, że postępowanie to stanowiło konsekwencję zaistnienia uzasadnionego przypuszczenia obiektywnej przesłanki w postaci wydania z rażącym naruszeniem prawa uchwały o pozytywnym wyniku egzaminu wstępnego na aplikację wbrew jasnemu i niewątpliwemu przepisowi prawa, tj. art. 339 ust. 3 ustawy o radcach prawnych, co znalazło potwierdzenie w wyniku przeprowadzenia tego postępowania i w konsekwencji, decyzji stwierdzającej nieważność.

W tym stanie rzeczy organ stwierdził, że utrzymano w mocy decyzję stwierdzającą nieważność uchwały ustalającej pozytywny wynik z egzaminu wstępnego na aplikację radcowską, jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa.

Skargę na powyższą decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący, zarzucając naruszenie art. 7, art. 8 i art. 11 k.p.a poprzez niepełne wyjaśnienie stanu faktycznego i ustalania rzeczywistego wyniku egzaminu wstępnego na aplikacje radcowską, oraz brak wskazania przy użyciu jakich środków organ powinien tego dokonać, i czy błąd faktyczny popełniony przez organ pierwszej instancji może przesądzać o daleko idącym wzruszeniu prawomocnej decyzji ostatecznej poprzez zastosowanie trybu jej unieważnienia.

Jego zdaniem nie ustalono rzeczywistego wyniku z testu egzaminacyjnego, albowiem "ustalenie to powinno nastąpić nie poprzez zestawienie karty odpowiedzi z tzw. kluczem odpowiedzi, lecz poprzez analizę poprawności sformułowanych pytań z ustawową zasadą testu jednokrotnego wyboru (...) Dopiero tak przeprowadzona analiza pozwoli na ustalenie ilości uzyskanych punktów i w efekcie ustalenie wyniku egzaminu". Wskazał, że postępowanie prowadzone przed Ministrem Sprawiedliwości polegało jedynie na powtórnym zsumowaniu punktów zaznaczonych na karcie odpowiedzi i ocenie jej autentyczności. Jego zdaniem jeżeli organ wyższego stopnia ma prawo badać sprawę co do istoty, w tym przypadku ustalać rzeczywisty wynik egzaminu, to rodzi się pytanie, co winno stanowić podstawowy dowód weryfikujący wynik egzaminu i jakie wymogi powinien spełniać ten dowód. Jego zdaniem należało ustalić czy karta odpowiedzi opatrzona numerem kodu [...], stanowiąca zdaniem Ministra Sprawiedliwości podstawowy dowód w sprawie, czyni zadość wymaganiom dowodu mogącego stanowić podstawę rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie. Wskazał, że każda ze stron karty posiada wpisany numer kodu [...], który wylosował podczas przystępowania do egzaminu, nosi ślady graficzne jej wypełniania przez zdającego poprzez umieszczanie znaków "X", a także ślady graficzne dokonywanej przez egzaminujących oceny oraz ich podpisy, ale umieszczone tylko na pierwszej stronie pod ustaloną ogólną sumą punktów. Poza tym, karta nie nosi innych oznak potwierdzających jej niepowtarzalność i niemedialność, jak np.: pieczęcie, podpisy, kody kreskowe, naklejki identyfikacyjne. Jego zdaniem podnoszone wątpliwości dotyczące autentyczności karty odpowiedzi nie są insynuacjami godzącymi w dobre imię członków komisji egzaminacyjnej albowiem podnosząc zarzut o możliwej nieautentyczności karty, i możliwości jej preparowania, nie miał na celu godzić w dobre imię członków komisji kwalifikacyjnej, lecz poddać pod namysł Ministra Sprawiedliwości, czy dowód noszący takie właśnie cechy może stanowić dowód rozstrzygający w tego typu sprawach.

Wskazał, że nie przeanalizowano kwestii protokołu sprawdzenia karty odpowiedzi, na którym zostało odnotowane przez członków komisji, iż uzyskał z testu 106 punktów, i nie ma tam wzmianki o stwierdzonych rozbieżnościach w ustalonej liczbie punktów i o ponownym sprawdzeniu testu przez innych członków Komisji lub Przewodniczącego Komisji. Na podstawie tak ustalonej liczby punktów została wydana uchwała w sprawie ustalenia wyniku egzaminu wstępnego na aplikację radcowską.

Podniósł, że ani organ pierwszej instancji ani organ wyższego stopnia nie próbował zastosować normy prawnej z art. 155 k.p.a. posługując się przy tym możliwością wynikającą z zasady przekonywania. Jego zdaniem w postępowaniu widać brak woli organu stosowania tej zasady, z którą wiąże się również zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa. Wskazał, że jako osoba praworządna, mając przedstawione rzetelne podstawy do uchylenia uchwały i znając wszystkie aspekty sprawy mógłby zgodzić się na zastosowanie takiego trybu wzruszenia uchwały.

Nie zgodził się ze stanowiskiem Ministra Sprawiedliwości, stwierdzającym, że rozważane sprawy nie mają charakteru analogicznego z przywołanym orzeczeniem, albowiem w tej sprawie, błąd organu pierwszej instancji jest również błędem co do faktu.

Jego zdaniem celem wnoszenia skargi do sądu administracyjnego nie jest chęć dopuszczenia jego osoby do odbywania aplikacji radcowskiej bez poszanowania zasady równości i sprawiedliwości społecznej lecz praworządne rozstrzygnięcie sprawy i ostateczne rozwiązanie kwestii spornych. Wskazał, że liczy na bezstronne, niezawisłe, rzetelne, i kompleksowe rozważenie wszystkich okoliczności sprawy, w pierwszej kolejności przez organ wydający zaskarżaną decyzję zgodnie z art. 54 § 3 p.p.s.a., a następnie przez wysoki sąd.

Jego zdaniem rozstrzygnięcie powyższych zagadnień prawnych i kwestii spornych spowoduje nie tylko praworządne rozstrzygnięcie sprawy, ale również będzie wyznaczało kierunki postępowania organów administracji publicznej w ewentualnych sprawach tego typu w przyszłości.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko i wniósł o ojej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu. Sąd administracyjny nie ocenia rozstrzygnięcia organu administracji pod kątem jego słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tekst jednolity Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej p.p.s.a.).

Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa w sposób mający wpływ na wynik sprawy.

Przedmiotem skargi jest decyzja organu z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję z dnia [...] grudnia 2014 r. stwierdzająca nieważność Uchwały Komisji Egzaminacyjnej Nr [...] do spraw aplikacji radcowskiej przy Ministrze Sprawiedliwości z siedzibą we W. w sprawie ustalenia wyniku egzaminu wstępnego na aplikację radcowską z [...] września 2014 r.

Zgodnie z art. 339 ust. 1 ustawy o radcach prawnych, egzamin wstępny polega na rozwiązaniu testu składającego się z zestawu 150 pytań zawierających po trzy propozycje odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa. Za każdą prawidłową odpowiedź kandydat uzyskuje 1 punkt. Przepis art. 339 ust. 1a ustawy stanowi, iż wybór odpowiedzi podlega na zakreśleniu na karcie odpowiedzi jednej z trzech propozycji odpowiedzi (A albo B, albo C). Wyłączną podstawę ustalenia wyniku kandydata stanowią odpowiedzi zakreślone na karcie odpowiedzi (art. 339 ust. 1c ustawy). Zgodnie zaś z art. 339 ust. 1d ustawy prawidłowość odpowiedzi ocenia się według stanu prawnego obowiązującego w dniu egzaminu wstępnego. Natomiast art. 339 ust. 3 ustawy stanowi, że pozytywny wynik z egzaminu wstępnego otrzymuje kandydat, który uzyskał z testu co najmniej 100 punktów. Stosownie zaś do art. 33 ust. 2 ustawy, aplikantem radcowskim może być osoba, która - po spełnieniu pozostałych warunków - uzyskała pozytywną ocenę z egzaminu wstępnego.

Uchwałą Komisja ustaliła pozytywny wynik egzaminu wstępnego na aplikację radcowską skarżącego. W uzasadnieniu uchwały wskazano, że zdający uzyskał z testu 106 punktów, co wobec treści art. 339 ust. 3 ustawy o radcach prawnych skutkowało pozytywnym wynikiem egzaminu.

Przewodniczący Komisji poinformował Ministra Sprawiedliwości, że prawidłowe zsumowanie udzielonych prawidłowo odpowiedzi przez skarżącego daje wynik 96, a nie 106 punktów, co oznacza, że uzyskał on negatywny wynik z egzaminu wstępnego na aplikację radcowską.

Zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Zgodnie z art. 157 § 1 k.p.a. właściwym do stwierdzenia nieważności decyzji w przypadkach wymienionych w art. 156 jest organ wyższego stopnia. W tym wypadku organem wyższego stopnia w stosunku do komisji kwalifikacyjnej jest, zgodnie z art. 331 ust. 2 ustawy o radcach prawnych, Minister Sprawiedliwości. Przepis art. 158 § 1 k.p.a. stanowi, że rozstrzygnięcie w sprawie nieważności decyzji następuje w drodze decyzji.

Jak wynika z akt sprawy i stanowiska organu wszystkie pytania testowe z egzaminu wstępnego na aplikację radcowską przeprowadzonego w dniu [...] września 2014 r. zostały sformułowane jednoznacznie, a wśród propozycji odpowiedzi była wyłącznie jedna poprawna odpowiedź, oparta na przepisach prawa obowiązujących w dniu przeprowadzenia egzaminu. Pytania testowe nie dotyczyły kwestii spornych w orzecznictwie i doktrynie. Wobec tego należy uznać, że test egzaminacyjny, w oparciu o który przeprowadzony był egzamin, odpowiadał kryteriom, o których mowa w art. 339 ust. 1 ustawy o radcach prawnych. W tym stanie rzeczy zarzuty jakie podnosi skarżący, co do analizy pytań testowych są niezasadne. Jak wynika z akt administracyjnych postępowanie prowadzone przez organ administracyjny nie polegało jedynie na zasumowaniu zaznaczonych na karcie odpowiedzi i ocenie jej autentyczności ale także na merytorycznej ponownej ocenie udzielonych odpowiedzi. Należy zauważyć, że nr kodu [...] to numer kodu, który wylosował skarżący, co potwierdza kartka z nr kodu [...] zawierająca wpisane przez zdającego imię i nazwisko oraz imiona jego rodziców. Karta odpowiedzi oznaczona tym kodem nosi cechy dokumentu autentycznego a skarżący nie wykazał aby było inaczej. Organ wskazał, że dokonał szczegółowej analizy podstawowego w niniejszej sprawie dowodu: karty odpowiedzi oznaczonej nr kodu [...]. Z analizy tej wynika, że: na pierwszej stronie karty odpowiedzi na pytania od nr 1 do nr 30 skarżący udzielił 17 poprawnych odpowiedzi i 13 odpowiedzi błędnych, na drugiej stronie karty odpowiedzi na pytania od nr 31 do nr 70 udzielił 29 poprawnych odpowiedzi i 11 odpowiedzi błędnych, na trzeciej stronie karty odpowiedzi na pytania od nr 71 do nr 110 udzielił 25 poprawnych odpowiedzi i 15 odpowiedzi błędnych, na czwartej stronie karty odpowiedzi na pytania od nr 111 do nr 150 udzielił 25 poprawnych odpowiedzi i 15 błędnych. Wobec tego organ stwierdził, że suma poprawnych odpowiedzi wynosi 96, a odpowiedzi błędnych 54.

Organ ustalił, co nie może być zdanie Sądu skutecznie zaprzeczone, że błąd komisji kwalifikacyjnej polegał na nieprawidłowym zsumowaniu liczby poprawnych odpowiedzi udzielonych przez skarżącego na każdej ze stron karty odpowiedzi i wpisaniu ich łącznej liczby "106" w górnej części pierwszej strony karty odpowiedzi, podczas gdy suma poprawnych odpowiedzi ze wszystkich stron karty odpowiedzi wynosi 96. Jak wynika ponadto z karty odpowiedzi, na każde pytanie udzielona jest jedna odpowiedź zaznaczona znakiem "X". Natomiast w rubryce "Wypełnia Komisja Egzaminacyjna" odnotowane są punkty za poszczególne pytania, oznaczone cyframi: "0" lub "1" przez dwóch członków komisji kwalifikacyjnej - w jednym w przypadku kolorem zielonym, w drugim przypadku kolorem czerwonym. Ponadto przy pytaniu nr 138 jeden z członków komisji używający koloru czerwonego początkowo wpisany znak "0" zmienił na znak "1", co odpowiada prawidłowej odpowiedzi udzielonej na to pytanie. Poza powyższym przypadkiem na karcie odpowiedzi zdającego, opatrzonej nr kodu [...], brak jest jakichkolwiek innych śladów przerobień, czy poprawek. Zatem dokument ten - wbrew wątpliwościom strony - nosi cechy dokumentu autentycznego.

W ocenie Sądu co wskazał organ pozostawienie w obrocie prawnym uchwały ustalającej pozytywny wynik egzaminu wstępnego na aplikację radcowską, pomimo braku ustawowych przesłanek ku temu w postaci uzyskania wyniku co najmniej 100 punktów, jest sprzeczne z konstytucyjnymi zasadami: sprawiedliwości społecznej - wyrażonej w art. 2 Konstytucji RP, legalizmu - zawartej w art. 7 Konstytucji RP oraz równości wobec prawa - zwerbalizowanej w art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Wskazane zasady sprzeciwiają się możności sankcjonowania stanu faktycznego pozostającego w opozycji do ustawowych wymogów określonych w ustawie o radcach prawnych, stawianych aplikantom radcowskim, bowiem zgodnie z art. 33 ust. 2 ustawy o radcach prawnych, aplikantem radcowskim może być osoba, która, przy spełnieniu pozostałych warunków, uzyskała pozytywną ocenę z egzaminu wstępnego - co w wypadku skarżącego nie miało miejsca.

Wszystkie istotne dla sprawy okoliczności faktyczne i prawne zostały prawidłowo ustalone, jak również poddane wszechstronnej i obiektywnej ocenie.

Zdaniem Sądu należy jednocześnie uznać, iż Minister Sprawiedliwości wyczerpująco zbadał wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadził dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.).

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie organ administracji - rozstrzygając sprawę - oparł się na materiale prawidłowo zebranym w toku kontroli, dokonując jego wszechstronnej oceny. Ponadto należy uznać, iż stanowisko wyrażone w zaskarżonych decyzjach, organ uzasadnił w sposób wymagany przez normę prawa określoną w przepisie art. 107 § 3 k.p.a.

Z przytoczonych wyżej powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.