Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 978/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-05-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 650  Sprawy świadczeń społecznych w drodze wyjątku
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 153
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 83 ust. 1, art. 58 ust. 1 pkt 5
journal: Dz.U. 2013 poz 1440
law: Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Dąbrowska, Sędziowie WSA Ewa Kwiecińska (spr.), Adam Lipiński, Protokolant sekretarz sądowy Agnieszka Wiechowicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 maja 2018 r. sprawy ze skargi J. R. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 27 maja 2016 r., sygn. akt II SA/Wa 104/16, oddalił skargę J. R. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku utrzymującą w mocy decyzję z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...].

W uzasadnieniu wyroku Sąd podał, że skarżący na przestrzeni 54 lat życia, tj. na dzień orzeczenia o całkowitej niezdolności do pracy, wypracował niepełne [...] lat okresów składkowych i nieskładkowych, co jest nieadekwatnie krótkim okresem w stosunku do jego wieku. Zdaniem Sądu analiza treści skargi wskazała na to, że skarżący błędnie utożsamia instytucję abolicji w opłacaniu składek na ubezpieczenie społeczne, a co za tym idzie odpowiedzialności za długi w opłacaniu składek, z faktycznym ich uiszczaniem.

Sam fakt ewentualnego przedawnienia roszczenia czy zaistnienia innej okoliczności prowadzącej do zwolnienia z długu nie sprawia, że wydłużeniu ulega rzeczywisty okres uiszczania składek na ubezpieczenie społeczne. Tylko zaś ta okoliczność, tj. długość faktycznego opłacania omawianych składek, ma znaczenie dla możliwości przyznania świadczenia w drodze wyjątku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził ponadto, że ze znajdującej się w aktach sprawy decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] listopada 2015 r., wynika, iż organ odmówił J. R. umorzenia należności z tytułu zaległych składek. W związku z powyższym podnoszona w skardze okoliczność nieistnienia braków w opłacaniu składek nie znajduje potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym.

J. R. wniósł od powyższego wyroku skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, żądając jego uchylenia w całości i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, ewentualnie o wydanie orzeczenia reformatoryjnego w trybie art. 188 P.p.s.a

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 5 stycznia 2017 r. uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 maja 2016 r., sygn. akt II SA/Wa 104/16 oraz uchylił decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...].

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji błędnie uznał, że Prezes ZUS nie uchybił regułom postępowania określonym w art. 7, art. 8 , art. 9, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności poprzez niewyczerpujące i mało wnikliwe rozpatrzenie materiału dowodowego. Przesłanki, o których mowa w art. 83 ust. 1 u.e.r., nie zostały, zdaniem NSA, należycie zbadane i rozważone. Organ podejmując rozstrzygnięcia, oparł się na stwierdzeniu braku szczególnych okoliczności, których wystąpienie mogłoby usprawiedliwiać niewypracowanie przez skarżącego wymaganego stażu ubezpieczeniowego przed powstaniem całkowitej niezdolności do pracy, nie dokonał jednak analizy i nie wyjaśnił wszystkich aspektów sprawy.

NSA podkreślił, że przepis art. 83 ust. 1 u.e.r. nie może być – co czyni organ, jak również Sąd I instancji – interpretowany jedynie w ten sposób, że dopiero stwierdzenie całkowitej niezdolności do pracy usprawiedliwia brak aktywności zawodowej osoby ubiegającej się o przyznanie świadczenia w drodze wyjątku. Całkowita niezdolność do pracy jest tylko jedną z przesłanek do przyznania świadczenia w drodze wyjątku i ma istnieć w chwili ubiegania się o to świadczenie (co ma miejsce w rozpoznawanej sprawie), natomiast ograniczenia aktywności zawodowej przed jej powstaniem mogą być bardzo różne, choćby usprawiedliwione przyczynami zdrowotnymi, zmniejszającymi przecież możliwości zatrudnienia takiej osoby na rynku pracy.

W orzeczeniu lekarza orzecznika ZUS z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...], na którym oparł się organ, wydając kwestionowane decyzje, stwierdzono, że J. R. od dnia [...] grudnia 2012 r. jest całkowicie niezdolny do pracy. W uzasadnieniu tego orzeczenia podano, że zostało ono wydane m.in. po dokonaniu analizy przedstawionej dokumentacji medycznej, w tym kart informacyjnych z leczenia szpitalnego w okresie 2012 r.

Biorąc pod uwagę fakt, że ostatni okres składkowy skarżącego przypadał na dzień [...] września 2012 r., organ nie rozważył sytuacji zdrowotnej skarżącego w kontekście obiektywnych przeszkód, które po tej dacie, a przed datą całkowitej niezdolności do pracy, mogły wpływać na jego aktywność zawodową. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych okoliczności tej w ogóle nie uwzględnił i nie ocenił w kategoriach szczególnych okoliczności.

Nie wyjaśnił, jak długo rozwijała się choroba skarżącego, która w konsekwencji doprowadziła do jego całkowitej niezdolności do pracy. W rozpoznawanej sprawie – jak wyżej wskazano w odniesieniu do pojęcia "szczególnych okoliczności" – jest to bardzo istotne, gdyż to stan zdrowia skarżącego wpłynął na niemożność uzyskania przez niego świadczenia w trybie zwykłym, a tym samym może wskazywać na istnienie szczególnych okoliczności. W dziesięcioleciu przypadającym przed dniem powstania u J. R. całkowitej niezdolności do pracy, na 5 lat okresów składkowych i nieskładkowych – wymaganych do przyznania świadczenia w trybie zwykłym – udokumentował posiadanie prawie [...] lat okresów składkowych. Fakt braku podlegania ubezpieczeniu po dniu [...] września 2012 r. może wskazywać na obiektywnie istniejące przyczyny, niezależne od jego woli, udaremniające możliwość przepracowania wymaganego okresu w ostatnim dziesięcioleciu, a tym samym na istnienie szczególnych okoliczności, o jakich mowa w art. 83 ust. 1 u.e.r., wskutek których nie spełnił on wymagań warunkujących uzyskanie prawa do renty na zasadach ogólnych.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazany okres ubezpieczenia jest okresem znaczącym, wobec wymaganych w art. 58 ust. 1 pkt 5 i ust. 2 u.e.r. 5 lat, tym bardziej, gdy uwzględni się fakt, że skarżący podlegał ubezpieczeniu do dnia [...] września 2012 r., tj. niemal do dnia stwierdzenia całkowitej niezdolności do pracy ([...] grudnia 2012 r.). Nie można zatem wykluczyć, że gdyby stan zdrowia J. R. nie uległ pogorszeniu, to okres jego ubezpieczenia byłby dłuższy i pozwoliłby na wypracowanie w przyszłości świadczenia ubezpieczeniowego w trybie zwykłym.

Jednocześnie Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił stanowiska Sądu I instancji, że okres opłacania przez skarżącego składek na ubezpieczenie społeczne jest nieadekwatnie krótki w stosunku do jego wieku. J. R. w dacie orzeczenia całkowitej niezdolności do pracy, miał 54 lata i legitymował się prawie 27-letnim okresem ubezpieczenia.

Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...]. W uzasadnieniu wskazanej decyzji organ stwierdził, że orzeczeniem z [...] kwietnia 2017 r. lekarz orzecznik ZUS ustalił u strony trwałą całkowitą niezdolność do pracy od [...] grudnia 2012 r. oraz trwałą niezdolność do samodzielnej egzystencji, a daty jej powstania nie da się ustalić. Na dzień [...] czerwca 2007 r. stwierdził brak jakiejkolwiek niezdolności do pracy.

Prezes ZUS podkreślił, że z akt sprawy wynika, iż w okresie od [...] września 1991 r. do [...] kwietnia 2013 r. J. R. prowadził działalność gospodarczą. Natomiast od [...] kwietnia 2001 r. do [...] kwietnia 2013 r., tj. łącznie przez [...] lat, [...] miesięcy i [...] dni nie opłacał składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe mimo, że obowiązek osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą podlegania ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z mocy prawa powstaje od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności.

W toku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego w Oddziale ZUS w C. ustalone zostało, że zaległości z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe w czasie prowadzenia działalności gospodarczej wynoszą:

– na Fundusz Ubezpieczenia Społecznego w kwocie [...] zł + odsetki + koszty egzekucji + koszty upomnienia za m-ce 04.2001, 09.2001-02.2002, 05.2002, 07.2002-08.2002, 10.2002-11.2002, 01.2003-03.2003, 10.2003-09.2005, 01.2006-06.2008, 08.2008-01.2010 i 05.2012-04.2013,

– na Fundusz Ubezpieczenia Zdrowotnego w kwocie [...] zł + odsetki + koszty egzekucji + koszty upomnienia za m-ce 12.2002 r., 10.2003-01.2004, 03,2004-04.2004, 06.2004.-08.2005, 11.2007-06.2008,09.2008-12.2009, 11.2012,01.2013-04.2013,

– na Fundusz Pracy w kwocie [...] zł + odsetki + koszty egzekucji + koszty upomnienia za m-ce 03.2005-08.2005, 11.2007-06,2008, 11.2008, 05.2009-12.2009 i 04.2013.

Wskazane zaległości są nadal wymagalne i nie zostały przedawnione.

Wprawdzie J. R. przedłożył wniosek o umorzenie składek na podstawie ustawy abolicyjnej w dniu [...] lutego 2013 r., jednak postępowanie zakończyło się prawomocną decyzją odmowną z [...] listopada 2015 r. W dniu [...] września 2016 r. wymieniony wystąpił z wnioskiem o umorzenie należności z tytułu składek na podstawie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Postępowanie zostało jednak zawieszone w związku z odwołaniem do Sądu od decyzji określającej wysokość zadłużenia.

Jednocześnie organ podkreślił, że nieopłacanie składek na ubezpieczenie społeczne, nawet jeśli należności te zostałyby następnie umorzone, nie wskazuje na istnienie szczególnych okoliczności, uniemożliwiających nabycie świadczenia w trybie zwykłym.

Ponadto nieopłacanie składek na ubezpieczenie społeczne w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą nie może być "premiowane" przyznawaniem świadczenia w drodze wyjątku, a trudności z prowadzeniem działalności gospodarczej nie są okolicznościami szczególnymi, o których mowa w przepisie art. 83 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

Po ponownej analizie zebranego materiału dowodowego Prezes ZUS nadal nie stwierdził istnienia szczególnych okoliczności, na skutek których strona nie nabyła prawa do świadczenia przyznawanego na zasadach ogólnych, co wyklucza możliwość przyznania świadczenia na podstawie art. 83 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie pozwala na stwierdzenie, że J. R. nie spełnił warunków do świadczenia przyznawanego na zasadach ogólnych na skutek szczególnych okoliczności. Powyższe wyklucza możliwość przyznania świadczenia na podstawie art 83 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

J. R. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na ww. decyzję Prezesa ZUS z dnia [...] maja 2017 r. nr [...].

Skarżący nadmienił, że to jego stan zdrowia wpłynął na niemożność uzyskania świadczenia w trybie zwykłym. Potwierdzeniem tego jest orzeczenie lekarza ZUS z dnia [...] kwietnia 2017 r. stwierdzające całkowitą niezdolność do pracy i samodzielnej egzystencji. Proces chorobowy z objawami Alzhaimera rozpoczął się na wiele lat przed diagnozą lekarzy. Skarżący stwierdził jednocześnie, że obecnie nie ma szans na zatrudnienie, bowiem nie jest w stanie samodzielnie wykonywać nawet najprostszych czynności.

W treści odpowiedzi na skargę organ podtrzymał twierdzenia zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., dalej: "P.p.s.a."), ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Zasięgiem jego oddziaływania objęte zostają również wszystkie przyszłe (ewentualne) postępowania administracyjne i sądowoadministracyjne dotyczące danej sprawy administracyjnej (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 marca 1999 r., sygn. akt IV SA 527/97; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 października 2014 r., sygn. akt II FSK 2506/12, publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Przepis art. 153 P.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że ani organ administracji publicznej, ani Sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane. Ciążący na organie i na sądzie obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego, może być wyłączony tyko w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego, czyniącej pogląd prawny nieaktualnym, a także w razie wzruszenia wyroku w trybie przewidzianym prawem (zob. wyrok NSA z dnia 26 czerwca 2000 r., sygn. akt I SA/Ka 2408/98, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przez ocenę prawną należy rozumieć wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku.

Ocena prawna może odnosić się zarówno do przepisów prawa materialnego, jak i procesowego. Zarówno organ administracji, jak i Sąd, rozpoznając sprawę ponownie, obowiązane są zastosować się do oceny zawartej w uzasadnieniu wyroku. Związanie to dotyczy również wskazań co do dalszego postępowania, w przypadku uchylenia poprzedniej decyzji ze względu na naruszenie przepisów procesowych w zakresie dotyczącym wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Od tej oceny zarówno organ administracji, jak i Sąd może odstąpić jedynie w przypadku zmiany stanu prawnego lub faktycznego sprawy (zob. wyrok NSA z dnia 8 lutego 2007 r., sygn. akt II GSK 240/06 – publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Pomiędzy oceną prawną a wskazaniami co do dalszego postępowania zachodzi ścisły związek. Ocena prawna dotyczy dotychczasowego postępowania organów administracyjnych w sprawie, podczas gdy wskazania określają sposób ich postępowania w przyszłości. Wskazania stanowią więc konsekwencje oceny prawnej, zwłaszcza oceny przebiegu postępowania przed organami administracji i rezultatu tego postępowania w postaci materiału procesowego zebranego w sprawie. Wskazania Sądu co do dalszego postępowania wytyczają kierunek działania organu przy ponownym rozpoznaniu sprawy.

W okolicznościach niniejszej sprawy zapadł już prawomocny wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 stycznia 2017 r., sygn. akt I OSK 2536/16, mocą którego uchylony został wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 maja 2016 r., sygn. akt II SA/WA 104/16 oraz uchylona została zaskarżona decyzja Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję tego samego organu odmawiającą przyznania J. R. świadczenie w drodze wyjątku.

W przywołanym orzeczeniu Naczelny Sąd Administracyjny, odnosząc się kwestii oceny prawnej przepisów będących podstawą rozstrzygnięcia oraz stanu faktycznego sprawy, stwierdził, iż:

1. szczególne okoliczności to nie tylko zdarzenia o charakterze siły wyższej, ale wszelkiego rodzaju sytuacje, które czynią daną osobę nieatrakcyjną na rynku pracy, pozostającą poza kręgiem zainteresowania pracodawców;

2. "przepis art. 83 ust. 1 u.e.r. nie może być – co czyni organ, jak również Sąd pierwszej instancji – interpretowany jedynie w ten sposób, że dopiero stwierdzenie całkowitej niezdolności do pracy usprawiedliwia brak aktywności zawodowej osoby ubiegającej się o przyznanie świadczenia w drodze wyjątku. Całkowita niezdolność do pracy jest tylko jedną z przesłanek do przyznania świadczenia w drodze wyjątku i ma istnieć w chwili ubiegania się o świadczenie (co ma miejsce w rozpoznawanej sprawie), natomiast ograniczenia aktywności zawodowej przed jej powstaniem mogą być bardzo różne, choćby usprawiedliwione przyczynami zdrowotnymi, zmniejszającymi przecież możliwości zatrudnienia takiej osoby na rynku pracy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 marca 2003 r. o sygn. akt IISA 3594/02, LEX nr 142639)";

3. "podany wyżej okres ubezpieczenia (prawie 4 lata – dopisek autora uzasadnienia) jest okresem znaczącym, wobec wymaganych w art. 58 ust. 1 pkt 5 i ust. 2 u.e.r. 5 lat, tym bardziej, gdy uwzględni się fakt, że skarżący podlegał ubezpieczeniu do dnia [...] września 2012 r., tj. niemal do dnia stwierdzenia całkowitej niezdolności do pracy ([...] grudnia 2012 r.). Nie można zatem wykluczyć, że gdyby stan zdrowia J. R. nie uległ pogorszeniu, to okres jego ubezpieczenia byłby dłuższy i pozwoliłby na wypracowanie w przyszłości świadczenia ubezpieczeniowego w trybie zwykłym";

4. "Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela ponadto stanowiska Sądu pierwszej instancji, że okres opłacania przez skarżącego składek na ubezpieczenia społeczne jest nieadekwatnie krótki w stosunku do jego wieku. J. R. w dacie orzeczenia całkowitej niezdolności do pracy, miał 54 lata i legitymował się prawie 27-letnim okresem ubezpieczenia."

W zakresie wskazanym co dalszego postępowania Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, iż Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych "nie wyjaśnił, jak długo rozwijała się choroba skarżącego, która w konsekwencji doprowadziła do jego całkowitej niezdolności do pracy". NSA stwierdził ponadto, iż "w rozpatrywanej sprawie jest to bardzo istotne, gdyż to stan zdrowia skarżącego wpłynął na niemożność uzyskania przez niego świadczenia w trybie zwykłym, a tym samym może wskazywać na istnienie szczególnych okoliczności, o jakich mowa w art. 83 ust. 1 u.e.r."

Prezes ZUS wykonując wskazania NSA co do dalszego postępowania, przeprowadził postępowanie orzecznicze, w wyniku którego orzeczeniem z dnia [...] kwietnia 2017 r. lekarz orzecznik ZUS ustalił u skarżącego ponownie trwałą całkowitą niezdolność do pracy od [...] grudnia 2012 r. oraz trwałą niezdolność do samodzielnej egzystencji bez ustalenia daty jej powstania. Ponadto stwierdził na dzień [...] czerwca 2017 r. brak jakiejkolwiek niezdolności do pracy.

Organ ponadto wskazał, że od [...] kwietnia 2001 r. do [...] kwietnia 2013 r., tj. łącznie przez [...] lat, [...] miesięcy i [...] dni skarżący, prowadząc działalność gospodarczą, nie opłacał składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe. Zaległości te są nadal wymagalne i nie zostały przedawnione. W tym zakresie Prezes ZUS powtórzył argumentację zawartą w uchylonej decyzji w dniu [...] grudnia 2015 r.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie organ w sposób nieprawidłowy zastosował się do oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania zawartych w wyżej wymienionym wyroku NSA.

Po pierwsze, stwierdzić należy, iż kwestia zaległości w opłacaniu składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe była już powodem wydania decyzji odmownej z dnia [...] grudnia 2015 r. (str. 2 decyzji). Kwestia ta podlegała zatem ocenie NSA, który stwierdził, że, w aspekcie badania stanu ubezpieczeniowego, istotny jest całkowity staż ubezpieczeniowy skarżącego wynoszący prawie 27 lat. Okoliczność ta została znów całkowicie pominięta przez organ, tym razem z naruszeniem art. 153 P.p.s.a.

Prezes ZUS pominął też całkowicie ocenę prawną NSA kwestii stażu ubezpieczeniowego skarżącego w kontekście regulacji zawartej w art. 58 ust. 1 pkt 5 i ust. 2 u.e.r. NSA ocenił ten staż jako znaczny, co należy podkreślić.

Po drugie, wskazać należy, iż z wyroku NSA w sposób jasny wynika, że w niniejszej sprawie istotną okolicznością jest nie tylko data powstania całkowitej niezdolności do pracy, ale również ograniczenie możliwości podjęcia zatrudnienia występujące przed tą datą ze względu na charakter schorzenia, na które cierpi skarżący, jest to bowiem postępująca choroba neurodegeneracyjna. Narastanie objawów tej choroby prowadzi do całkowitej niezdolności do pracy i w końcu do samodzielnej egzystencji, jednakże już w okresie poprzedzającym całkowitą niezdolność do pracy, u osoby cierpiącej na chorobę Alzheimera następuje ograniczenie aktywności zawodowej, na co zwrócił uwagę NSA. Okoliczność ta nie została w sposób prawidłowy uwzględniona przez organ.

Nie jest w tych okolicznościach, zdaniem Sądu, wystarczające powoływanie się przez organ na datę powstania całkowitej niezdolności do pracy. Data powstania tej niezdolności nie była z resztą kwestionowana przez skarżącego i nie jest przedmiotem sporu. Przedmiotem sporu jest natomiast to, czy można usprawiedliwić brak wymaganego stanu ubezpieczeniowego schorzeniem, na które cierpi skarżący w okresie, gdy nie powodowało ono jeszcze całkowitej niezdolności do pracy skarżącego. Kwestia ta nie została, w sposób prawidłowy, poddana ocenie organu.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych winien uwzględnić wskazane powyżej poglądy prawne a także w pełni uwzględnić wszystkie poglądy prawne i wskazania zawarte w powyżej powołanym wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt lit. c P.p.s.a. orzekł jak na wstępie.