Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 1146/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2014-02-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 135, art. 145 par 1 pkt 1 lit. a, c
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 80
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 16a ust. 1, ust. 8
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 992
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Dnia 5 lutego 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Stępień (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska, Sędzia WSA Czesława Nowak-Kolczyńska, Protokolant Pomocnik sekretarza Aneta Panek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lutego 2014 roku sprawy ze skargi D. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...] nr [...]. LS


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. decyzją z dnia [...], Nr [...], po rozpoznaniu odwołania D. Z., utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...], Nr [...] o odmowie przyznania świadczenia rodzinnego w postaci specjalnego zasiłku opiekuńczego.

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym:

W dniu 4 lipca 2013 roku D. Z. wystąpiła do organu pierwszej instancji z wnioskiem o przyznanie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego

w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym mężem – W. Z.. Po rozpoznaniu powyższego wniosku organ pierwszej instancji decyzją z dnia [...] odmówił przyznania D. Z. prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad mężem. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał przepis art. 3 pkt 21 lit. "d" i pkt 22, art. 5 ust. 2, art. 16a ust. 1 i 2, art. 20 oraz art. 24 ust. 1 i 2a ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz. U. z 2006 roku Nr 139, poz. 992 ze zm., dalej jako u.ś.r.).

W motywach decyzji organ wyjaśnił, iż wnioskodawczyni nie zrezygnowała

z zatrudnienia, ani innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Jak wynika z dokumentów załączonych do akt wnioskodawczyni zatrudniona była do roku 2003, umowa o pracę rozwiązana była w trybie porozumienia stron. Następnie strona była zarejestrowana w urzędzie pracy, przy czym z dniem 30 kwietnia 2007 roku zrezygnowała ze statusu osoby bezrobotnej z uwagi na konieczność opieki nad niepełnosprawnym mężem. Mąż wnioskodawczyni został, mocą orzeczenia

z 1989 roku, uznany za osobę całkowicie niezdolną do pracy i samodzielnej egzystencji. Z tego powodu organ uznał, że nie ma bezpośredniego związku przyczynowo – skutkowego oraz czasowego między rezygnacją z zatrudnienia, a stanem zdrowia męża wnioskodawczyni.

W odwołaniu od tej decyzji D. Z. wskazała, że zrezygnowała z pracy z uwagi na konieczność opieki nad niepełnosprawnym mężem, którego stan zdrowia stale się pogarsza.

Wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej jako k.p.a.), utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W motywach rozstrzygnięcia organ opisał dotychczasowy przebieg postępowania, a następnie wskazał, iż warunki nabywania prawa do świadczeń rodzinnych oraz zasady ustalania, przyznawania i wypłacania tych świadczeń określa ustawa o świadczeniach rodzinnych.

Stosownie do art. 16a ust. 1 u.ś.r. specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 roku - Kodeks rodzinny

i opiekuńczy (tekst jedn. Dz. U. z 2012 roku, poz. 788 ze zm.) ciąży obowiązek alimentacyjny, jeżeli rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku

z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem

o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

W sprawie, jak zauważył organ odwoławczy, nie ulega wątpliwości, iż D. Z. otrzymywała świadczenie pielęgnacyjne na mocy decyzji z dnia [...], którą przyznano jej to świadczenie bezterminowo. Uprawnienie do niego uzyskała na podstawie obowiązującego wówczas art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych, którego jednym z warunków uzyskania było niepodejmowanie lub rezygnacja z zatrudnienie lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności. Mąż D. Z., w związku z opieką nad którym odwołująca się ubiega się o świadczenie, został zaliczony do pierwszej grupy inwalidów na mocy orzeczenia z [...] roku, co oznacza, że posiada znaczny stopień niepełnosprawności. Ostatni stosunek pracy odwołującej się trwał od 30 lipca 1999 roku do dnia 10 marca 2003 roku. Po tej dacie nie podejmowała ona zatrudnienia, następnie była zarejestrowana w urzędzie pracy, później uzyskała prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. W tak ustalonym stanie faktycznym organ stwierdził, że w sprawie nie jest spełniona przesłanka niezbędna do przyznania świadczenia, czyli rezygnacja z zatrudnienia, o której stanowi art. 16a ust. 1 u.ś.r.

Jak następnie zaakcentował organ, ustawodawca w ustawie o świadczeniach rodzinnych precyzyjnie określił przesłanki przyznania prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego. Decyzja w tym przedmiocie ma charakter związany.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi D. Z. wskazała, że w jej rodzinie nie nastąpiła poprawa stanu zdrowia męża, a wręcz przeciwnie.

Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, argumentując jak w motywach zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo

o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 roku, poz. 270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi, normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej.

W rozpoznawanej sprawie przedmiotem kontroli sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta B. o odmowie przyznania skarżącej prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku

z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym w stopniu znacznym mężem.

Powyższy zasiłek jest świadczeniem wprowadzonym do ustawy

o świadczeniach rodzinnych przez art. 1 pkt 4 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 roku

o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U.

z 2012 roku, poz. 1548), zmieniającej tę ustawę z dniem 1 stycznia 2013 roku. Nowelizacja ta wiąże się z ustawową rekonstrukcją świadczeń opiekuńczych w ramach systemu świadczeń rodzinnych. Do dotychczasowego katalogu tych świadczeń, wymienionych enumeratywnie w art. 2 pkt 2 u.ś.r., obejmującego zasiłek pielęgnacyjny oraz świadczenie pielęgnacyjne, ustawodawca z dniem 1 stycznia 2013 roku dodał nowe świadczenie nazwane "specjalnym zasiłkiem opiekuńczym", uregulowane szczegółowo w art. 16a u.ś.r.

Podstawą materialnoprawną wydanych w niniejszej sprawie decyzji jest właśnie przepis art. 16a u.ś.r. stanowiący, iż specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 roku – Kodeks rodzinny

i opiekuńczy (tekst jedn. Dz. U. z 2012 roku poz. 788 ze zm.) ciąży obowiązek alimentacyjny, jeżeli rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku

z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem

o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji (art. 16a ust. 1 u.ś.r.).

Jednocześnie ustawa wskazuje, w art. 16a ust. 8 u.ś.r., że zasiłek ów nie przysługuje, jeżeli:

1) osoba sprawująca opiekę:

a) ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego,

b) podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z innych tytułów,

c) ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego lub świadczenia pielęgnacyjnego,

d) legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;

2) osoba wymagająca opieki została umieszczona w rodzinie zastępczej,

z wyjątkiem rodziny zastępczej spokrewnionej, w rodzinnym domu dziecka albo,

w związku z koniecznością kształcenia, rewalidacji lub rehabilitacji, w placówce zapewniającej całodobową opiekę, w tym w specjalnym ośrodku szkolno-wychowawczym, z wyjątkiem podmiotu wykonującego działalność leczniczą, i korzysta w niej z całodobowej opieki przez więcej niż 5 dni w tygodniu;

3) na osobę wymagającą opieki inna osoba ma ustalone prawo do wcześniejszej emerytury;

4) członek rodziny osoby sprawującej opiekę ma ustalone prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10, specjalnego zasiłku opiekuńczego lub świadczenia pielęgnacyjnego;

5) na osobę wymagającą opieki jest ustalone prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10, prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego lub prawo do świadczenia pielęgnacyjnego;

6) na osobę wymagającą opieki inna osoba jest uprawniona za granicą do świadczenia na pokrycie wydatków związanych z opieką, chyba że przepisy

o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy

o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej.

W tym miejscu należy zwrócić uwagę na regulację wynikającą z art. 11 ustawy nowelizującej ( Dz.U. z 2012r., poz. 1548 ). Zgodnie z ust. 1-szym tego artykułu osoby uprawnione do świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie przepisów dotychczasowych zachowują prawo do tego świadczenia w dotychczasowej wysokości do dnia 30 czerwca 2013r., jeżeli spełniają warunki określone w przepisach dotychczasowych. Natomiast w myśl art. 11 ust. 3 tejże ustawy wydane na podstawie przepisów dotychczasowych decyzje o przyznaniu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego wygasają z mocy prawa po upływie terminu, o którym mowa w ust. 1, czyli po dniu 30 czerwca 2013r.

To unormowanie spowodowało, że skarżąca utraciła uprawnienie do świadczenia pielęgnacyjnego z dniem 1 lipca 2013r. pomimo tego, że z uwagi na stan zdrowia męża i konieczność sprawowania nad nim opieki, decyzją dnia [...] miała je przyznane bezterminowo. W związku z powyższym w dniu 4 lipca 2013r. wystąpiła do organu z wnioskiem o ustalenie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego.

W tej sytuacji istotą sporu pomiędzy stronami postępowania jest odpowiedź na pytanie, czy organ zasadnie przyjął, że skarżącej nie przysługuje prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, bo nie jest osobą rezygnującą z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki, pomimo sprawowania faktycznej opieki nad niepełnosprawnym w stopniu znacznym mężem, choć z tej przyczyny miała uprawnienie do świadczenia pielęgnacyjnego przyznane bezterminowo.

Świadczenie to uzależnione m.in. jest od spełnienia kryterium dochodowego

i przysługuje, jeżeli łączny dochód rodziny osoby sprawującej opiekę oraz rodziny osoby wymagającej opieki w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty, o której mowa w art. 5 ust. 2 u.ś.r. Ponieważ kwestie związane z dochodem, jak i z pozostałymi przesłankami, nie były problematyczne w toku postępowania administracyjnego, to nie ma powodu, aby się do nich bliżej odnosić w niniejszym uzasadnieniu.

Przechodząc do oceny spełnienia przez skarżącą przesłanki rezygnacji

zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej sąd nie podziela stanowiska zaprezentowanego w niniejszej sprawie przez organy obu instancji. Niewątpliwie różni się ona w stosunku do uregulowania wynikającego z obowiązującego wówczas art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych, którego jednym z warunków uzyskania świadczenia było niepodejmowanie lub rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem

o niepełnosprawności. W aktualnym stanie prawnym mowa jest jedynie o rezygnacji

z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności (...).

Zdaniem organów strona skarżąca, ubiegając o przyznanie wnioskowanego świadczenia, nie pozostawała w zatrudnieniu i nie wykonywała innej pracy zarobkowej w rozumieniu art. 16a u.ś.r., ponieważ brak jest związku czasowego między rezygnacją z zatrudnienia, a podjęciem opieki.

Okoliczności niniejszej sprawy rzeczywiście wskazują, iż skarżąca pracowała do roku 2003., po czym zarejestrowała się jako bezrobotna w urzędzie pracy. Jak wynika

z adnotacji dokonanej na zaświadczeniu Rejonowego Urzędu Pracy w B.

z dnia 24 kwietnia 2007r. D. Z. zrezygnowała ze statusu osoby bezrobotnej od maja 2007r., gdyż z uwagi na chorobę męża jest niezdolna do podjęcia pracy. Na mocy decyzji z dnia [...], wydanej przez Prezydenta Miasta B., od dnia 1 stycznia 2012 roku – bezterminowo - korzystała ze świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawnym mężem.

Jeżeli zatem skarżąca wniosek o przyznanie specjalnego zasiłku opiekuńczego złożyła w lipcu 2013 roku, to oczywistym jest, że w owym czasie nie pozostawała

w zatrudnieniu i nie świadczyła także innej pracy zarobkowej. Potrzeba ubiegania się

o świadczenie była bowiem podyktowana wygaśnięciem z mocy prawa decyzji z dnia [...].

Dlatego, zdaniem sądu, niemożliwa do zaakceptowania jest dokonana przez organy wykładnia art. 16a ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych polegająca na przyjęciu, że w przypadku specjalnego zasiłku opiekuńczego (inaczej niż w przypadku świadczenia pielęgnacyjnego uregulowanego w art. 17 ust. 1 u.ś.r.), świadczenie to przysługuje wyłącznie tym osobom uprawnionym, które podjęły się i sprawują faktyczną opiekę nad osobami niepełnosprawnymi na skutek li tylko rezygnacji z wykonywanej uprzednio pracy pozostającej w bezpośrednim związku przyczynowym z wnioskiem o przyznanie tego świadczenia.

Taka interpretacja przepisu jest nie do pogodzenia z zasadą równości wyrażoną w art. 32 Konstytucji RP, w takim zakresie, w jakim pozbawia osoby pozostające bez pracy możliwości ubiegania się o to świadczenie

Jedną z przesłanek specjalnego zasiłku opiekuńczego jest rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się określonym rodzajem orzeczenia o stanie zdrowia. Analizując powyższą przesłankę należy zgodzić się ze stanowiskiem, iż celem powyższego świadczenia – podobnie jak w przypadku świadczenia pielęgnacyjnego – jest udzielenie rekompensaty osobom, które rezygnują z zatrudnienia, by sprawować opiekę nad członkiem rodziny, niezdolnym do samodzielnego funkcjonowania z uwagi na niepełnosprawność. Przyznanie tej rekompensaty jest wynagradzaniem przez Państwo dla osób opiekujących się członkami najbliższej rodziny, gdyż w innym wypadku to Państwo musiałoby wywiązać się z obowiązku opieki nad swymi niepełnosprawnymi obywatelami (vide: wyroki WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 8 sierpnia 2013 roku w sprawie sygn. akt II SA/Go 555/13 i z dnia 25 lipca 2013 roku w sprawie sygn. akt II SA/Go 550/13; http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Powyższe uwagi zachowują swą aktualność także na gruncie przepisu art. 16a u.ś.r., bowiem rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej jest przesłanką przyznania zarówno świadczenia pielęgnacyjnego, jak i specjalnego zasiłku opiekuńczego (vide: wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 11 czerwca 2013 roku, w sprawie sygn. akt II SA/Bd 463/13 oraz wyroki WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 8 sierpnia 2013 roku w sprawie sygn. akt II SA/Go 555/13 i z dnia 25 lipca 2013 roku w sprawie sygn. akt II SA/Go 550/13; http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Oznacza to, że pojęcie "rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej", którym ustawodawca posłużył się w art. 16a ust. 1 u.ś.r., należy interpretować szeroko, mając przede wszystkim na uwadze cel powyższego uregulowania, a więc przyznanie rekompensaty pieniężnej tym spośród członków społeczeństwa, którzy podejmując się opieki nad swymi najbliższymi, niezdolnymi do samodzielnej egzystencji, rezygnują z własnej aktywności zawodowej.

Przy czym należy tutaj wskazać, iż na gruncie stanu prawnego obowiązującego do dnia 1 stycznia 2013 roku formułowany był pogląd, iż błędna jest taka interpretacja art. 17 ust. 1 u.ś.r., zgodnie z którą istnieje wymóg, aby osoba ubiegająca się

o świadczenie pielęgnacyjne udowodniła, że bezpośrednio przed podjęciem opieki pracowała, bądź była zarejestrowana jako bezrobotna (vide: wyrok WSA w Lublinie

z dnia 15 stycznia 2013 roku, w sprawie sygn. akt II SA/Lu 1037/12, Lex nr 1270453).

Takie rozumienie tego przepisu pozwalało na wydanie w dniu [...] przez Prezydenta Miasta B. decyzji o przyznaniu skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego.

Tym samym należy wskazać, iż rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej

w rozumieniu art. 16a u.ś.r. ma miejsce także wówczas, gdy następuje - podyktowane wyłącznym zamiarem sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem najbliższej rodziny – niepodjęcie owych form aktywności zawodowej, w sytuacji gdy było to możliwe, bowiem osoba rezygnująca z zatrudnienia była zdolna do ich podjęcia.

Dokonując analizy powyższego pojęcia nie można także zgodzić się z poglądem zawężającym jego rozumienie poprzez stosowanie formalnych ograniczeń. Za takie należy uznać konieczność formalnego pozostawania w zatrudnieniu lub w innej pracy zarobkowej albo też formalnej rejestracji w urzędzie pracy. Działaniem nielicującym

z zasadami demokratycznego państwa prawa (art. 2 Konstytucji RP) byłoby forsowanie takiej interpretacji omawianego przepisu, która upatrywałaby w powyższej regulacji podstawy do jedynie formalnego, a w rzeczywistości - wyłącznie fikcyjnego podejmowania zatrudnienia, wykonywania pracy zarobkowej, lub uzyskania statusu bezrobotnego. Takie formalne i wąsko rozumiane pojęcie "rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej" w istocie prowadziłaby do erozji prawa, poprzez wymuszanie na osobach, które opiekują się niepełnosprawnymi członkami najbliższej rodziny i przez to rezygnują z aktywności zawodowej, podejmowania działań pozornych, zmierzających wyłącznie do tego, aby choćby przez krótki czas spełnić wymóg zatrudnienia, wykonywania innej pracy zarobkowej albo bycia bezrobotnym, li tylko po to, aby móc

z nich formalnie zrezygnować, a tym samym spełnić restrykcyjnie pojmowane przesłanki. Taki sposób rozumienia omawianej przesłanki należy odrzucić jako sprzeczny z istotą państwa prawnego i zasadą racjonalnego tworzenia prawa, a więc takiego, którego rozumienie nie zachęca obywateli do podejmowania fikcyjnej aktywności wyłącznie po to, aby uzyskać wsparcie ze środków publicznych dla swej szczytnej i społecznie pożądanej działalności.

Wracając do realiów niniejszej sprawy należy podkreślić, iż skarżąca pracowała zawodowo do roku 2003. Po tym czasie była zarejestrowana w urzędzie pracy jako osoba bezrobotna. Następnie, w dniu 30 kwietnia 2007r., w Powiatowym Urzędzie Pracy w B. złożyła oświadczenie, iż rezygnuje ze statusu osoby bezrobotnej, a tym samym - z gotowości do podjęcia zatrudnienia, z uwagi na konieczność sprawowania opieki nad niepełnosprawnym mężem. Decyzją z dnia [...] przyznane miała świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad mężem W. Z. na okres od stycznia 2012 roku – bezterminowo. Decyzja ta była podjęta m.in. na podstawie art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych ( tekst jedn. Dz.U. nr 139 z 2006r., poz. 992 ze zm. ).

Powyższe okoliczności – w świetle tego, co zostało powyżej powiedziane – nie powinny a priori wykluczać strony skarżącej z grona osób mogących ubiegać się

o przyznanie wnioskowanego świadczenia. Organy przez to, że nie zbadały zarówno okoliczności związanych z faktycznym sprawowaniem przez stronę opieki nad niepełnosprawnym mężem, jak i z możliwością oraz gotowością podjęcia przez nią zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, naruszyły przepisy regulujące zasady gromadzenia i oceny materiału dowodowego (art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.),

a w szczególności zasadę swobodnej oceny dowodów obowiązującą na gruncie procedury administracyjnej, która zapewnia organowi prowadzącemu postępowanie możliwości samodzielnego badania stanu faktycznego sprawy i swobodnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, nie stanowiąc jednocześnie uprawnienia do oceny dowodów według dowolnych kryteriów. Swoją ocenę w tej mierze organ obowiązany jest oprzeć na przekonywających podstawach i dać temu wyraz

w uzasadnieniu decyzji. Ocena ta musi być dokonana zgodnie z normami prawa procesowego oraz zachowaniem określonych reguł tej oceny.

Powyższe naruszenia norm postępowania doprowadziło do niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego – art. 16a u.ś.r.

Zaprezentowany w niniejszej sprawie pogląd znajduje swoje potwierdzenie

w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. np. wyroki WSA: w Poznaniu z dnia 8 listopada 2013 roku, IV SA/Po 846/13 i z dnia 27 listopada 2013 roku, IV SA/Po 1008/13; w Łodzi z dnia 14 listopada 2013 roku, II SA/Łd 899/13; w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 14 listopada 2013 roku, II SA/Go 917/13; w Warszawie z dnia 7 listopada 2013 roku, VIII SA/Wa 632/13; w Olsztynie z dnia 7 listopada 2013 roku, II SA/Ol 892/13; w Szczecinie z dnia 26 września 2013 roku, II SA/Sz 911/13 i inne, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Ujawnione uchybienia – stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" w zw.

z art. 135 p.p.s.a. obligują sąd do wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.

Rozpatrując ponownie sprawę organ obowiązany będzie ustalić stan faktyczny sprawy z uwzględnieniem okoliczności wskazywanych przez skarżącą dla wykazania spełnienia przesłanki rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, rozumianej w sposób wskazany w niniejszym uzasadnieniu. Szczególnie istotna będzie ocena powyższych okoliczności z uwzględnieniem normy art. 80 k.p.a. Dopiero tak zgromadzony i wszechstronnie oceniony materiał dowodowy umożliwi prawidłowe zastosowanie przepisu art. 16a u.ś.r.

Z uwagi na okoliczność, że zaskarżoną decyzją odmówiono przyznania wnioskowanego świadczenia, sąd odstąpił od wydania rozstrzygnięcia na podstawie art. 152 p.p.s.a.

a.tp.