Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1936/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-03-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 141 § 4, art. 3 § 2 pkt 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit c, art. 151, art. 184
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 1 § 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 7, art. 8, art. 75, art. 77
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 48
journal: Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
law: Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Paweł Miładowski Sędziowie Sędzia NSA Teresa Kobylecka (spr.) Sędzia del. NSA Andrzej Irla Protokolant starszy inspektor sądowy Wioletta Lasota po rozpoznaniu w dniu 29 marca 2017 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej A. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 25 marca 2015 r. sygn. akt II SA/Lu 428/14 w sprawie ze skargi A. K. na decyzję L. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. z dnia 24 marca 2014 r. nr ... w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 25 marca 2015r., sygn. akt II SA/Lu 428/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę A. K. na decyzję L. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. z dnia 24 marca 2014r. nr ..., którą po rozpatrzeniu odwołania A. K. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. z dnia 3 lutego 2014r., znak: ..., nakazującej A. K. rozbiórkę tarasu oraz schodów zewnętrznych przyległych od strony zachodniej do budynku mieszkalnego jednorodzinnego, usytuowanego na działkach nr ewid. ... i ..., położonych w miejscowości D. ..., gminie N., organ utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L.

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło na tle następującego stanu faktycznego i prawnego sprawy.

W 2002r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w L., zw. dalej PINB, prowadził postępowanie administracyjne w sprawie budowy tarasu i schodów wejściowych, dobudowywanych samowolnie w miesiącach sierpniu i wrześniu 2002r., do strony południowej budynku mieszkalnego, usytuowanego na działce nr ewid. ... w miejscowości D. Inwestycja prowadzona była przez W. G., ówczesną współwłaścicielkę nieruchomości.

W wyniku przeprowadzonego postępowania PINB, decyzją z dnia 14 października 2002r., znak: ..., wydaną na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane, nakazał A. K., zw. dalej skarżącą, rozbiórkę przedmiotowego tarasu oraz schodów wejściowych. Decyzja ta stała się ostateczna. W dniu 27 lutego 2003r. skarżąca zawiadomiła PINB o wykonaniu obowiązku, wynikającego z wskazanej decyzji ostatecznej.

Na skutek interwencji J. G., który podnosił, że obowiązek dokonania rozbiórki tarasu i schodów zewnętrznych nie został wykonany, PINB wszczął w dniu 18 kwietnia 2012r. z urzędu postępowanie i ustalił, że w okresie od lipca do sierpnia 2002r. do budynku mieszkalnego na działce nr ewid. ... dobudowane zostały od strony działki nr ewid. ..., to jest od strony zachodniej, taras i schody zewnętrzne – bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę.

Postanowieniem z dnia 8 sierpnia 2012r., znak: ..., wydanym na podstawie art. 48 ust. 2 i ust. 3 Prawa budowlanego, wstrzymano A. K. prowadzenie robót budowlanych, związanych z realizacją tarasu i schodów zewnętrznych od strony zachodniej budynku mieszkalnego oraz nałożono obowiązek przedłożenia w siedzibie Inspektoratu, w terminie do 30 listopada 2012r., określonych w sentencji postanowienia dokumentów. Wobec niewykonania przez stronę tego obowiązku, organ I instancji, działając na podstawie art. 48 ust. 1 w związku z art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego, decyzją z dnia 12 grudnia 2012r., znak: ..., nakazał skarżącej rozbiórkę przedmiotowego tarasu i schodów zewnętrznych.

W wyniku rozpatrzenia odwołania A. K. od wskazanej decyzji organu I instancji Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, zw. dalej WINB, decyzją z dnia 4 lutego 2013r., znak: ..., uchylił powyższą decyzję oraz poprzedzające tę decyzję postanowienie z dnia 8 sierpnia 2012r. i umorzył postępowanie organu I instancji. Organ II instancji stwierdził, że przedmiot wszczętego w dniu 18 kwietnia 2012r. postępowania - taras i schody zewnętrzne - jest tożsamy z przedmiotem postępowania wszczętego i zakończonego decyzją ostateczną PINB w L. z dnia 14 października 2002r., znak: ....

Następnie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 4 marca 2013r., znak: ..., po przeprowadzeniu wszczętego z urzędu postępowania, stwierdził nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. z dnia 14 października 2002r., znak: .... Powyższa decyzja WINB została utrzymana w mocy przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 11 kwietnia 2013r.

W tej sytuacji PINB w dniu 14 maja 2013r. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie wykonania tarasu oraz schodów zewnętrznych od strony działki o nr ewid. ... przy zachodniej ścianie budynku mieszkalnego jednorodzinnego, usytuowanego na działkach o nr ewid. ... i ... w miejscowości D. nr ..., gmina N.

W wyniku przeprowadzonego postępowania organ I instancji ustalił, że przy budynku mieszkalnym, usytuowanym na działkach o nr ewid. ... i ... w miejscowości D. nr ..., od strony działki nr ewid. ... wykonane zostały schody z tarasem (podestem). Wskazane roboty wykonane zostały w 2002r. bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Wykonano schody o szerokości biegu 1,41 m, składające się z sześciu stopni o wysokości od 14 do 13 cm i szerokości stopnia od 24 do 25 cm. Podest wykonano w postaci płyty betonowej o wymiarach 4,01 x 1,41 m, opartej na słupkach z cegły silikatowej (3 sztuki) oraz na ścianie budynku. Całość schodów i tarasu wyłożono płytkami ceramicznymi 30 x 30 cm.

Mając na uwadze dokonane ustalenia, postanowieniem z dnia 7 sierpnia 2013r., znak: ..., wydanym na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego, PINB wstrzymał prowadzenie samowolnych robót budowanych, związanych z realizacją tarasu i schodów oraz nałożył na skarżącą obowiązek przedłożenia w siedzibie organu, w terminie do dnia 30 grudnia 2013r., wymienionych w sentencji postanowienia dokumentów.

W związku z tym, że pomimo upływu terminu zobowiązana nie wywiązała się ze wskazanego obowiązku, organ I instancji decyzją z dnia 3 lutego 2014r., znak: ..., wydaną na podstawie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, nakazał rozbiórkę opisanych schodów zewnętrznych z podestem.

Organ I instancji wyjaśnił ponadto, że drugim współwłaścicielem działki jest J. G. i jak wynika z akt, sprawa o podział majątku wspólnego byłych współmałżonków toczy się w sądzie cywilnym. W. G. przekazała córce A. L. K. umową darowizny w dniu 12 września 2002r., zawartą w formie aktu notarialnego rep. ..., działkę nr ewid. ..., zabudowaną murowanym, parterowym domem mieszkalnym, z poddaszem użytkowym o powierzchni około 80 m2, a obdarowana ustanowiła nieodpłatnie na rzecz matki – W. G. – dożywotnią osobistą służebność polegającą na prawie korzystania z całego domu mieszkalnego, położonego na działce nr ewid. ..., a także dożywotnie użytkowanie 200 m2 gruntu tej działki.

W odwołaniu od decyzji A. K. zarzuciła, że w niniejszej sprawie brak było podstaw do nakazania rozbiórki, skoro przeprowadzone wcześniej postępowanie administracyjne wykazało, iż rozbiórka ta została przez nią dokonana.

Wspomnianą na wstępie decyzją z dnia 24 marca 2014r. organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję PINB w L. z dnia 3 lutego 2014r., podzielając w całości argumentację zawartą w uzasadnieniu tej decyzji. Organ II instancji podkreślił, że wobec niespełnienia przez skarżącą w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego, zasadnie nakazano skarżącej rozbiórkę omawianej części obiektu budowlanego, na podstawie art. 48 ust. 1 tej ustawy.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję organu odwoławczego złożyła A. K., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. Decyzji tej skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów: (1) art. 7, art. 8 w zw. z art. 75, art. 77 i art. 78 k.p.a., poprzez wadliwe i niepełne ustalenie stanu faktycznego, brak wyczerpującego zebrania i wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego, a w konsekwencji oparcie rozstrzygnięcia w sprawie na niepełnym materiale dowodowym, (2) art. 10 w zw. z art. 28 k.p.a. poprzez niewłaściwe ustalenie stron postępowania; (3) art. 107 § 3 k.p.a., poprzez niepełne uzasadnienie wydanej decyzji, w tym nie odniesienie się do wszystkich stawianych zarzutów; (4) 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji wydanej z naruszeniem wskazanych wyżej przepisów postępowania; (5) art. 48 § 1 Prawa budowlanego poprzez wydanie decyzji o nakazie rozbiórki w sytuacji, gdy organ I instancji uprzednio wydanym postanowieniem z dnia 21 lutego 2011r. stwierdził, że obowiązek ten został wykonany.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Sąd I instancji uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W motywach rozstrzygnięcia wskazał, że w niniejszej sprawie zastosowanie miały przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010r. nr 243, poz. 1623 ze zm.), zw. dalej Prawo budowlane. Po analizie przepisów art. 48 i art. 33 Prawa budowlanego Sąd I instancji wywiódł, że w rozpoznawanej sprawie jest bezspornym, iż w okresie od lipca do sierpnia 2002r. do budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr ewid. ... dobudowane zostały od strony działki nr ewid. ..., to jest od strony zachodniej, taras i schody zewnętrzne – bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. W ocenie Sądu, nie budzi również wątpliwości, że rozstrzygnięcia PINB wydane w prowadzonych poprzednio postępowaniach służących legalizacji popełnionej przez skarżącą samowoli budowlanej zostały wyeliminowane z obrotu prawnego. L. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. decyzją z dnia 4 lutego 2013r. uchylił bowiem nakazującą rozbiórkę przedmiotowego obiektu budowlanego decyzję organu I instancji z dnia 12 grudnia 2012r., znak: ..., oraz poprzedzające ją postanowienie tego organu z dnia 8 sierpnia 2012r. i umorzył postępowanie organu I instancji. Ponadto, decyzją z dnia 4 marca 2013r., utrzymaną w mocy decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 11 kwietnia 2013r., WINB stwierdził nieważność decyzji PINB z dnia 14 października 2002r., wydanej w przedmiocie nakazu rozbiórki tego obiektu.

W ocenie Sądu, wobec ustalenia, że przedmiotowa inwestycja nie narusza zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy N., zasadnie PINB wszczął procedurę legalizacyjną na podstawie art. 48 Prawa budowlanego i postanowieniem z dnia 7 sierpnia 2013r., na podstawie art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego, wstrzymał prowadzenie robót budowlanych i nałożył na skarżącą obowiązek przedstawienia, w terminie do 30 grudnia 2013r., dokumentów wskazanych w art. 48 ust. 3 ustawy. Postanowienie to doręczone zostało skarżącej w dniu 9 sierpnia 2013r. W toku postępowania przed organami obu instancji, skarżąca, co jest bezsporne, nie złożyła wskazanych wyżej dokumentów.

Sąd I instancji uznał, że w tych okolicznościach organy nadzoru budowlanego obu instancji obowiązane były, w myśl powołanych przepisów, do orzeczenia nakazu rozbiórki.

Zdaniem Sądu, zarzuty podniesione w skardze nie mogły mieć wpływu na wynik sprawy, gdyż w świetle materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy (protokoły z oględzin nieruchomości: z dnia 19 września 2002r., z dnia 15 marca 2012r., z dnia 10 maja 2012r. oraz z dnia 4 czerwca 2013r. wraz z wykonaną wówczas dokumentacją fotograficzną) potwierdzają prawidłowość stanowiska organu odwoławczego, że skarżąca – wbrew twierdzeniom zawartym w skardze - nie dokonała rozbiórki samowolnie zrealizowanego tarasu oraz schodów zewnętrznych przyległych od strony zachodniej do budynku mieszkalnego jednorodzinnego, usytuowanego na działce nr ewid. ... i ..., położonych w miejscowości D. .... Dokonano bowiem jedynie rozbiórki pięciu słupów z cegły silikatowej na fundamencie, a także części tarasu na połączeniu samowolnie wykonanego tarasu i istniejącego wcześniej wejścia do budynku oraz podestu istniejącego wcześniej wejścia, co potwierdza fotografia, obrazująca stan inwestycji na dzień 28 marca 2003r. oraz pisma stron postępowania. Z dowodów tych wynika, że zarówno taras i schody, będące przedmiotem postępowania z 2002r., jak i taras i schody, będące przedmiotem postępowania, przeprowadzonego w 2012r., usytuowane są od strony działki nr ewid. ..., przy "starym wejściu" oraz posiadają zasadniczo te same wymiary. W świetle niebudzących wątpliwości ustaleń organów nadzoru budowlanego, podjętych podczas oględzin z dnia 10 maja 2012r. taras ma długość 403 cm i szerokość około 140 cm, zaś schody mają długość 130 cm. Zgodnie natomiast ze szkicem, stanowiącym załącznik do protokołu z oględzin z dnia 19 września 2002r., taras ma długość 413 cm i szerokość 140 cm, a długość schodów wynosi 130 cm.

Sąd nie dopatrzył się również w sprawie naruszenia innych przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu, uzasadnienie zaskarżonej decyzji odpowiada w istocie wymogom art. 107 § 3 k.p.a. Sąd wywiódł, że zarówno wyrażona w art. 7 k.p.a. zasada uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, jak i wynikająca z art. 8 k.p.a. zasada zaufania, nie mogły uzasadniać wydania przez organy nadzoru budowlanego innej decyzji aniżeli decyzja nakazująca skarżącemu rozbiórkę spornego obiektu budowlanego. Prawidłowo również ustalono krąg stron postępowania w niniejszej sprawie. W orzecznictwie jest bowiem ugruntowane stanowisko, że w przypadku gdy inwestor w dacie orzekania nie ma już uprawnień do władania obiektem budowlanym, które pozwoliłyby mu na wykonanie nakazu, decyzja o rozbiórce obiektu budowanego winna być skierowana do właściciela nieruchomości, na której obiekt ten stoi, zaś inwestorowi w takiej sytuacji nie służy przymiot strony postępowania. Kryterium wyboru spośród wymienionych w art. 52 Prawa budowlanego podmiotów (inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego) jest posiadanie tytułu prawnego umożliwiającego wykonanie nakazu wynikającego z decyzji rozbiórkowej (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 25 lipca 2012r., II SA/Wr 167/12, LEX nr 1229042).

Z tych wszystkich względów, wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi, Sąd skargę oddalił w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej zw. p.p.s.a.

W skardze kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego A. K. zaskarżyła powyższy wyrok w całości, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz przyznanie pełnomocnikowi z urzędu wynagrodzenia wg norm prawem przepisanych.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:

I) naruszenie przepisów postępowania sądowego, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy tj.:

1) art. 1 § 2 ustawy z dnia 25.07.2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002r., nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz

2) art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a., poprzez wadliwe wykonanie funkcji kontrolnej w zakresie zgodności z prawem skarżonej decyzji i wydanie wyroku, którego nie poprzedziła kontrola działania organu administracji polegająca na ocenie, czy organ w sposób wyczerpujący zgromadził i dokonał analizy materiału dowodowego zebranego w sprawie, czy organ rozważył wszystkie okoliczności podnoszone przez skarżącą, przez co zostały naruszone następujące przepisy:

a) art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez błąd w ustaleniach faktycznych a w konsekwencji dokonanie nieprawidłowej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, tj. postanowienia z 21 lutego 2011r. (znak: ...) w przedmiocie umorzenia z urzędu przez organ nadzoru budowlanego postępowania egzekucyjnego dotyczącego rozbiórki tarasu oraz schodów wejściowych połączonych na stałe z gruntem dobudowanych do istniejącego (budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr ... w miejscowości D. ..., gm. N. wobec niewymagalności obowiązku i pisma z 24 listopada 2005 r. organu nadzoru budowlanego (znak: ...), z którego wynika, że trakcie kontroli z dnia 27 października 2005 r. eksperci nadzoru budowlanego nie stwierdzili, by przy istniejącym budynku mieszkalnym prowadzone były roboty budowlane wymagające interwencji PINB wynikłej z łamania przepisów obowiązującej ustawy prawo budowlane, polegającej na wadliwym uznaniu, że organy administracyjne dokładnie i wnikliwie przeprowadziły postępowanie dowodowe, jak i że skarżąca nie dokonała rozbiórki spornego tarasu i schodów,

b) art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie w zw. z art. 151 p.p.s.a. poprzez nieuzasadnione oddalenie skargi i wadliwe uznanie, że w postępowaniu, administracyjnym prowadzonym przez organy nadzoru budowlanego nie doszło do naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, pomimo iż w sprawie zostały naruszone przepisy postępowania, a to:

- art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a. w zw. z art. 75 k.p.a. i art. 77 k.p.a. poprzez wadliwe uznanie, że organ administracyjny dokładnie i wnikliwie przeprowadził postępowanie dowodowe, pomimo iż nie dopuścił z urzędu dowodu z zeznań świadka W. G. - inwestora robót z lipca/sierpnia 2002r., jak i inspektora nadzoru budowlanego weryfikującego w 2011r. ze skutkiem pozytywnym realizację przez skarżącą nakazu rozbiórki spornego tarasu i schodów, pomimo iż dowody te mogłyby przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a ich nie przeprowadzenie skutkuje niekompletnością zebranego materiału dowodowego, co spowodowało naruszenie powołanych przepisów oraz naruszenie zasady prawdy obiektywnej a w konsekwencji miało wpływ na treść rozstrzygnięcia,

II) naruszenia prawa materialnego, tj. ustawy z 7 lipca 1994r. Prawo Budowlane (tj. Dz. U. z 2010r., nr 243, poz. 1623 ze zm.) a w szczególności art. 48 § 1 Prawa budowlanego poprzez niewłaściwe zastosowanie w sprawie wyrażające się w wydaniu decyzji o nakazie rozbiórki w oparciu o ww. przepis pomimo braku podstaw, gdyż organ nadzoru budowlanego wydanym postanowieniem z dnia 21 lutego 2011r. stwierdził, że obowiązek ten został wykonany.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną uczestnik postępowania J. G. wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych lub zasądzenie, na podstawie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.), kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej J. G. z urzędu.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Zważywszy, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny dokonał kontroli zaskarżonego wyroku w zakresie wyznaczonym podstawami skargi kasacyjnej.

W sprawie niniejszej zarzuty skargi kasacyjnej zostały oparte na obu podstawach, wymienionych w art. 174 p.p.s.a.

Odnosząc się na wstępie do zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., należy przede wszystkim zauważyć, że jego skuteczność jest uzależniona od wykazania istoty tego naruszenia. W myśl powołanego przepisu, uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie a ponadto zawierać wskazania, co do dalszego postępowania, jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji. Zarzut wadliwego sporządzenia uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia, może okazać się zasadny jedynie wówczas, gdy z powodu braku w uzasadnieniu elementów wymienionych w tym przepisie zaskarżone orzeczenie nie poddaje się kontroli kasacyjnej. Wnosząca skargę kasacyjną nie wykazała jednak powyższej okoliczności.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie niezbędne elementy, wskazuje podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Z treści uzasadnienia w sposób jednoznaczny wynika, w jakim zakresie stanowisko organu wyrażone w zaskarżonej decyzji zostało zaaprobowane przez Sąd I instancji. Sąd ten wskazał także w sposób jednoznaczny na przedmiot postępowania.

Nie jest usprawiedliwiony zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez błąd w ustaleniach faktycznych, a w konsekwencji dokonanie nieprawidłowej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, polegającej na wadliwym uznaniu, że organy administracji dokładnie i wnikliwie przeprowadziły postępowanie dowodowe, jak i że skarżąca nie dokonała rozbiórki spornego tarasu i schodów. Tak sformułowany zarzut nie może odnieść zamierzonego skutku, gdyż zarzutem naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie można kwestionować ustaleń faktycznych. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie elementy określone w tym przepisie i może być skontrolowane przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Za nieusprawiedliwione należy uznać zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a., poprzez wadliwe wykonanie funkcji kontrolnej w zakresie zgodności z prawem skarżonej decyzji i wydanie wyroku, którego nie poprzedziła kontrola działania organu administracji polegająca na ocenie, czy organ w sposób wyczerpujący zgromadził i dokonał analizy materiału dowodowego zebranego w sprawie, czy organ rozważył wszystkie okoliczności podnoszone przez skarżącą. Cytowany przepis art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. wskazuje wyłącznie na cele działania sądów administracyjnych oraz nakazuje im stosować środki ujęte w ustawie. Skoro zatem Sąd I instancji przedmiotem kontroli uczynił zaskarżoną decyzję, niewątpliwie sprawował kontrolę działalności administracji publicznej, zaś oddalając skargę, zastosował środek przewidziany w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z tych powodów nie może odnieść zamierzonego skutku także zarzut naruszenia art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych. Przepisy te należą do kategorii przepisów ustrojowych i wydanie wyroku niezgodnego z oczekiwaniem skarżącej kasacyjnie, nie może być utożsamiany z uchybieniem powołanej normie. Do przesłanek warunkujących naruszenie tych przepisów mogłoby dojść wówczas, gdyby sąd administracyjny odmówił rozpoznana skargi mimo wniesienia jej z zachowaniem przepisów prawa, nie przeprowadził kontroli zaskarżonego aktu administracyjnego lub dokonał tej kontroli wg kryteriów innych niż zgodność z prawem lub zastosował środek nieprzewidziany w ustawie, który to zarzut byłby podniesiony w skardze kasacyjnej (p. wyrok NSA z dnia 23 marca 2016r., sygn. akt III GSK 2340/14). Żadna z tych sytuacji nie miała miejsca w rozpoznawanej sprawie. Sąd I instancji rozpoznał skargę i skontrolował, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa, o czym rozstrzygnął w wyroku.

Nie jest usprawiedliwiony zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie w zw. z art. 151 p.p.s.a. poprzez nieuzasadnione oddalenie skargi i wadliwe uznanie, że w postępowaniu administracyjnym prowadzonym przez organy nadzoru budowlanego nie doszło do naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, pomimo iż w sprawie zostały naruszone przepisy postępowania, a to art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a. w zw. z art. 75 k.p.a. i art. 77 k.p.a. Naruszenie związane jest z niedopuszczeniem z urzędu dowodu z zeznań świadka W. G. - inwestora robót z lipca/sierpnia 2002r., jak i inspektora nadzoru budowlanego weryfikującego w 2011r. ze skutkiem pozytywnym realizację przez skarżącą nakazu rozbiórki spornego tarasu i schodów, pomimo iż dowody te mogłyby przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a ich nie przeprowadzenie skutkuje niekompletnością zebranego materiału dowodowego, co spowodowało naruszenie powołanych przepisów oraz naruszenie zasady prawdy obiektywnej, a w konsekwencji miało wpływ na treść rozstrzygnięcia.

Słusznie Sąd I instancji stwierdził w zaskarżonym wyroku, że zarówno wyrażona w art. 7 k.p.a. zasada uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, jak i wynikająca z art. 8 k.p.a. zasada zaufania, nie mogły uzasadniać wydania przez organ nadzoru budowlanego innej decyzji aniżeli decyzja nakazująca skarżącej rozbiórkę tarasu oraz schodów zewnętrznych przyległych od strony zachodniej do budynku mieszkalnego. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w tym protokoły oględzin, dokumentacja fotograficzna sporządzone w przed wydaniem zaskarżonej decyzji (w 2012r. i 2013r.) wyraźnie wskazują, że obiekty te, wykonane bez pozwolenia na budowę znajdują się przy budynku mieszkalnym jednorodzinnym usytuowanym na działce nr ewid. ... i ... w miejscowości D. 306. Zarzut nieprzeprowadzania z urzędu dowodów na okoliczność wykonania rozbiórki tych obiektów budowlanych przed wszczęciem niniejszego postępowania, jest zatem całkowicie nieuprawniony. Należy podkreślić, że organy administracji mają obowiązek podejmować czynności niezbędne do wyjaśniania sprawy, nie zaś wszystkie czynności, których przeprowadzenie postuluje strona postępowania. To, czy dany dowód zostanie przeprowadzony zależy od przydatności tego dowodu dla wyjaśnienia okoliczności sprawy, co do których organ miał wątpliwości. Szeroki zakres środków dowodowych możliwych do przeprowadzenia w sprawie na podstawie art. 75 k.p.a. nie powoduje konieczności ich przeprowadzenia, jeśli dana okoliczność została już wyjaśniona w oparciu o inny dowód i nie został on podważony. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zgromadzony materiał dowodowy w rozpatrywanej sprawie był wystarczający do wydania rozstrzygnięcia i nie wymagał uzupełnienia.

Nie jest także usprawiedliwiony zarzut naruszenia prawa materialnego, określonego jako "ustawa z 7 lipca 1994r. Prawo Budowlane (tj. Dz. U. z 2010r., nr 243, poz. 1623 ze zm.), a w szczególności art. 48 § 1 Prawa budowlanego" poprzez niewłaściwe zastosowanie w sprawie wyrażające się w wydaniu decyzji o nakazie rozbiórki w oparciu o ww. przepis pomimo braku podstaw, ponieważ organ nadzoru budowlanego wydanym postanowieniem z dnia 21 lutego 2011r. stwierdził, że obowiązek ten został wykonany.

Nie można zgodzić się ze stanowiskiem skarżącej kasacyjnie, że przepis art. 48 § 1 Prawa budowlanego został niewłaściwie zastosowany, skoro w postępowaniu legalizacyjnym skarżąca nie wykonała obowiązku przedłożenia dokumentów, określonych w postanowieniu z dnia 7 sierpnia 2013r., wydanym na podstawie art. 48 ust. 2 i ust. 3 Prawa budowlanego. Jak już wyżej wskazano, wszczęte z urzędu w dniu 14 maja 2013r. postępowanie wykazało, że przedmiotowe schody zewnętrzne oraz taras istnieją, a inwestorka nie legitymuje się decyzją o pozwoleniu na budowę. W związku z tym treść wydanego w 2011r. postanowienia o wykonaniu obowiązku nie ma znaczenia w tej sprawie.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny uznając, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, na mocy art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.

Odnośnie wniosków zgłoszonych przez pełnomocników o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu, wyjaśnić należy, że wynagrodzenie dla pełnomocnika z urzędu za wykonaną pomoc prawną, która nie została opłacona, należne od Skarbu Państwa, przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258-261 p.p.s.a.

-----------------------

8