Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 215/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2006-12-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 pkt 11, art. 28, art. 32 ust, 42
journal: Dz.U. 2003 nr 207 poz 2016
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r.  - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: art. 145 § 1 pkt 1, § 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Linska - Wawrzon (spr.), Sędzia WSA Grażyna Staniszewska, Asesor WSA Michał Ruszyński, Protokolant Krzysztof Rogalski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 listopada 2006 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej. sprawy ze skargi R.D. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na budowę oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją nr [...] z dnia [...].12.2005r. znak: [...], wydaną w oparciu o art. 151 § 1 pkt 2 w związku z art. 145 § 1 pkt 1, 5 i art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) po rozpatrzeniu wniosku P. i U.U., Starosta uchylił decyzję o pozwoleniu na budowę znak: [...] z dnia [...].01.2005r. dotyczącą inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego, jednorodzinnego z garażem i infrastrukturą, na dz. nr [...] z przyłączami na dz. nr [...], wydanej na rzecz T. i R.D. oraz odmówił zatwierdzenia projektu i udzielenia T. i R.D. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego, jednorodzinnego z garażem i infrastrukturą, na dz. nr [...] z przyłączami na dz. nr [...].

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji opisał zaistniały stan faktyczny przedmiotowej sprawy i powołał się na dokonane przez siebie w toku postępowania wyjaśniającego ustalenia.

Mianowicie podał, że zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego, Wydział Cywilny z dnia [...].07.2000r. współwłaścicielami działek o nr [...],zostali: T.D., M.U., W.U. i P.U.. Następnie w dniu [...].08.2003r., zgodnie z aktem notarialnym rep. nr [...], W.U. sprzedał swoje udziały T. i R.D., a w dniu [...].12.2004r. zgodnie z aktem notarialnym rep. A [...], M.U. sprzedał swoje udziały P. i U.U.. Zgodnie z oświadczeniem U. i P.U., co potwierdzają wypisy z ksiąg wieczystych i prokurator, na dzień składania oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz na dzień złożenia wniosku o pozwolenie na budowę T. i R.D. nie byli jedynymi współwłaścicielami terenu, na którym zlokalizowano projektowaną budowę, bowiem jak wynika z wyżej przywołanych aktów notarialnych oraz postanowienia Sądu z dnia [...].07.2000r. na dzień złożenia wniosku o pozwolenie na budowę właścicielami działek o nr [...] byli U. i P.U. oraz T. i R.D.. Natomiast na dzień złożenia oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane przez T. i R.D. w zakresie działek nr [...], tj. dzień [...].10.2004r. współwłaścicielami działek nr [...] byli T.D., R.D., M.U. i P.U..

W związku z powyższymi ustaleniami organ I instancji stwierdził, że U. i P.U. winni być uznani za stronę postępowania administracyjnego, prowadzonego na wniosek T. i R.D. złożony w dniu [...].12.2004r. Organ wskazał także, że złożone przez T. i R.D. oświadczenie w swej treści nie wskazywało wszystkich współwłaścicieli nieruchomości, w związku z czym pozostali współwłaściciele zostali pominięci jako strona w prowadzonym postępowaniu.

Wobec faktu, że decyzją z dnia [...].08.2004r. Burmistrz Miasta i Gminy zatwierdził projekt podziału nieruchomości oznaczonej nr ewid. [...] na działki [...] oraz działkę [...] na [...] i uchyleniem tej decyzji przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w dniu [...].01.2005r., na dzień złożenia wniosku o pozwolenie na budowę nie istniały działki o nr [...] i nadal obowiązywał przebieg granic wyznaczony dla działek nr [...].

Wszelka dokumentacja dostarczona przez T. i R.D., tj. oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, projekt zagospodarowania działki, decyzja o warunkach zabudowy, opinia Zespołu Uzgadniania Dokumentacji Projektowej, oświadczenie projektanta, opis techniczny do projektu, wskazywały w swej treści działki oznaczone numerami [...], a więc działki nieistniejące na dzień złożenia wniosku o pozwolenie na budowę.

Dlatego też przyjęcie przez organ dokumentów zawierających w swej treści nieprawdziwe dane spowodowało pominięcie w prowadzonym postępowaniu administracyjnym U. i P.U. oraz wskazanie lokalizacji inwestycji wg nieistniejącego podziału działek.

W związku z dokonanymi prze siebie ustaleniami Starosta uznał za zasadne przeprowadzenie postępowania wznowieniowego, w trakcie którego jednoznacznie potwierdzono, że T. i R.D. nie byli jedynymi właścicielami działek nr [...].

W dalszej części uzasadnienia organ I instancji powołał się na przepisy Kodeksu cywilnego wskazując, że zarząd rzeczą pozostającą we współwłasności ułamkowej

(a taki jest przypadek działek nr [...]), w przypadku czynności przekraczającej zwykły zarząd, a taką jest niewątpliwie budowa budynku mieszkalnego z garażem

i infrastrukturą towarzyszącą, wymaga jednomyślnej zgody wszystkich współwłaścicieli. Dlatego organ stwierdził, że inwestor składając wniosek o pozwolenie na budowę, winien uzyskać zgodę wszystkich współwłaścicieli nieruchomości oraz wykazać wszystkich współwłaścicieli w składanym do wniosku oświadczeniu o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, a także wskazać z czego wynika owo prawo. U. i P.U. nie wyrażają zgody na budowę, co podkreślają wielokrotnie w składanych do Starosty i Wojewody pismach. Wobec powyższego organ uznał, że T. i R.D. prawa do dysponowania nieruchomością w zakresie czynności przekraczającej zwykły zarząd nie posiadają.

Ponadto w uzasadnieniu decyzji Starosta podniósł, że projekt zagospodarowania działki dołączony do wniosku o pozwolenie na budowę przez skarżących, w świetle przytoczonych faktów, nie spełnia wymaganych warunków. Mapa do celów projektowych na jakiej ów projekt został sporządzony nie jest mapą aktualną, zawiera nieprawidłowe oznaczenia ewidencyjne działek i granice. Również decyzja z dnia [...].10.2004r. o warunkach zabudowy nie tylko określa budowę budynku mieszkalnego z garażem na działkach nr [...], ale również precyzuje szczegółowo lokalizację budynku względem granic działek między innymi o nr [...]. W związku z powyższym Starosta stwierdził, że nie mógł w prawidłowy sposób ocenić zgodności projektu z ustaleniami zawartymi w decyzji o warunkach zabudowy, ponieważ oba dokumenty zawierają istotne dla sprawy wady dotyczące lokalizacji inwestycji i przebiegu granic, względem projektowanego budynku.

Odwołanie od w/w decyzji Starosty złożyli T. i R.D., działając przez swojego pełnomocnika – adwokata W.P., której zarzucili obrazę przepisów art. 77 § 1 kpa poprzez pominięcie przy rozstrzyganiu sprawy dowodu z oświadczeń złożonych przez P. i M.U..

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżących zwrócił przede wszystkim uwagę na fakt, iż w chwili składania wniosku o pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego z garażem, wszystkie złożone przez T. i R.D. dokumenty były zgodne ze stanem faktycznym. W szczególności nie zataili tego, że U. i P.U. są również współwłaścicielami przedmiotowej nieruchomości, o czym organ z łatwością mógł się dowiedzieć, dysponując przedłożonymi przez skarżących dokumentami. Poza tym zarówno do projektu zagospodarowania działki, jak i projektu budowlanego dołączone zostały oświadczenia z dnia [...].11.2003r. i z dnia [...].07.2004r. własnoręcznie podpisane przez współwłaścicieli M. i P.U., upoważniające T. i R.D. do wybudowania domu mieszkalnego na działkach [...]. Dokumenty te były dostępne organowi administracji publicznej przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę i dlatego skarżący nie mogą ponosić negatywnych skutków przeoczenia organu administracji publicznej.

Ponadto pełnomocnik skarżących podniósł, że wniosek o pozwolenie na budowę został złożony przez T. i R.D. w czasie, gdy obowiązywała decyzja Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...].08.2004r. o zatwierdzeniu projektu podziału nieruchomości oznaczonej nr ewid. [...] na działki [...] oraz zatwierdzeniu projektu podziału nieruchomości oznaczonej nr ewid. [...] na działki nr [...]. Zatem za niesłuszne pełnomocnik uznał stwierdzenie Starosty, iż w dniu złożenia przez T. i R.D. wniosku o pozwolenie działki nr [...] nie istniały.

Następnie adwokat wskazał, że zarówno w chwili składania wniosku o pozwolenie na budowę, jak i obecnie, T. i R.D. posiadają prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, bowiem są współwłaścicielami łącznie w ½ przedmiotowej nieruchomości. Jako, że wzniesienie obiektu budowlanego stanowi czynność przekraczającą zakres zwykłego zarządu, zgodnie z art. 199 Kc wymagana była na to zgoda wszystkich współwłaścicieli, a więc w tym przypadku M.U. i P.U.. Niewątpliwie według pełnomocnika za taką zgodę należy rozumieć oświadczenia złożone w dniu [...].11.2003r. i [...].07.2004r.

Niezależnie od powyższego pełnomocnik podniósł, że dla uzyskania pozwolenia na budowę i rozpoczęcia budowy nie był konieczny podział działek. W związku z tym okoliczność uchylenia decyzji zatwierdzającej podział działek nie ma znaczenia dla niniejszej sprawy. Ponadto wskazał na toczące się postępowanie o zniesienie współwłasności przedmiotowej nieruchomości. Rozstrzygnięcie tej sprawy pozwoli ustalić prawo do dysponowania sporną nieruchomością na cele budowlane, a zatem ma istotne znaczenie dla przedmiotowego postępowania i należało je traktować jako zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 kpa.

Po rozpoznaniu powyższego odwołania Wojewoda wydał dnia [...].02.2006r. decyzję znak [...], którą utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Starosty.

Organ odwoławczy potwierdził, iż w projekcie budowlanym budynku mieszkalnego położonego przy ul. [...], na działce o nr ewid. gr. [...], znajduje się podpisana m.in. przez M.U. i P.U. kopia oświadczenia z dnia [...].11.2003r. o wyrażeniu zgody na wykonanie robót budowlanych polegających m. in. na wybudowaniu przez małżonków T. i R.D. domu mieszkalnego na działkach nr [...] oraz przyłącza do kanalizacji miejskiej na działce [...] do nowowybudowanego budynku mieszkalnego. Jednak organ II instancji zwrócił uwagę na fakt, iż inwestorzy nie wymienili

w oświadczeniach o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomościami na cele budowlane wszystkich współwłaścicieli nieruchomości, w tym U. i P.U.. Po rozpoznaniu sprawy organ II instancji stwierdził, że zaistniały przesłanki do wznowienia postępowania określone w art. 145 § 1 pkt 4 i 5, bowiem U. i P.U. bez własnej winy nie brali udziału w postępowaniu w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę na nieruchomościach, których są współwłaścicielami, a poza tym wydana przez Starostę w dniu [...].01.2005r. decyzja nr [...] znak: [...] zatwierdza projekt budowlany i udziela pozwolenia na budowę na działkach o nr ew. gr. [...]. Tymczasem decyzją z dnia [...].01.2005r. znak: [...], która nie została skierowana do Starosty, Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło w całości decyzję Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...].08.2004r. w sprawie zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości oznaczonej nr ew. działki [...] na działki [...] oraz projektu podziału nieruchomości oznaczonej nr ew. działki [...] na działki [...] i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Wobec powyższych ustaleń w ocenie organu II instancji Starosta słusznie wznowił postępowanie w niniejszej sprawie i również słusznie uchylił decyzję o pozwoleniu na budowę z dnia [...].01.2005r., gdyż w przedmiotowej sprawie wystąpiły przesłanki do wznowienia postępowania stanowiące podstawę do uchylenia decyzji. Zasadnie także, tą samą decyzją, organ I instancji odmówił zatwierdzenia projektu i udzielenia T. i R.D. pozwolenia na budowę planowanego zamierzenia, gdyż jak wynika z akt sprawy, U. i P.U. – współwłaściciele nieruchomości, nie wyrażają zgody na wykonanie przedmiotowej inwestycji.

Skargę na decyzję Wojewody wniósł pełnomocnik T. i R.D. – adwokat W.P. wnosząc o jej uchylenie oraz zasądzenie na rzecz skarżących od WINB kosztów postępowania.

Zaskarżonej decyzji zarzucił obrazę przepisu art. 77 § 1 kpa poprzez pominięcie przy rozstrzyganiu sprawy dowodu z oświadczeń złożonych przez P. i M.U., obrazę art. 150 § 2 kpa przez wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania przez Starostę w sytuacji, gdy jako przyczynę wznowienia wskazano działalność tegoż organu oraz obrazę art. 107 § 2 kpa przez brak wskazania w uzasadnieniu faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżących wskazał te same argumenty co w odwołaniu od decyzji organu I instancji w szczególności dotyczące prawa skarżących do dysponowania sporna nieruchomością na cele budowlane, wiedzy organu o wszystkich współwłaścicielach nieruchomości, wyrażenia przez M. i P.U. zgody na wzniesienie przez T. i R.D. budynku mieszkalnego, jak również znaczenia dla sprawy dokonanego podziału działek nr [...].

Wojewoda złożył odpowiedź na powyższą skargę, w której podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Dodatkowo P. i U.U. nadesłali do Sądu pismo z dnia [...] lipca 2006r. zatytułowane "wnioski dowodowe do sprawy" wraz z kopiami dwóch decyzji Burmistrza z dnia [...].02.2006r.: nr [...], którą odmówiono T. i R.D. wydania decyzji w sprawie zatwierdzenia podziału działek nr [...] oraz nr [...], którą uchylono decyzję z dnia [...].10.2004r. w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego na terenie działek nr [...] wydaną na wniosek R. i T.D. i umorzono postępowanie w sprawie wydania tychże warunków.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Dokonując na podstawie art. 1 § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem należało uznać, że decyzja ta nie narusza przepisów prawa materialnego, ani też przepisów postępowania w taki sposób, że mogłoby mieć to wpływ na wynik sprawy.

Kluczową kwestią w niniejszej sprawie było ustalenie, czy organy administracji obu instancji prawidłowo ustaliły podstawy wznowienia postępowania w sprawie udzielenia T. i R.D. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego z garażem i infrastrukturą na działkach nr ewid. gr. [...] i przyłączami na działkach nr [...] oraz czy zasadnie wyeliminowały z obrotu prawnego decyzję o zatwierdzeniu projektu i pozwoleniu na budowę powyższej inwestycji, wydaną przez Starostę w dniu [...].01.2005r.

Wznowienie postępowania jest nadzwyczajnym trybem postępowania administracyjnego, który umożliwia wzruszenie ostatecznej decyzji administracyjnej

i stanowi odstępstwo od zasady stabilności decyzji administracyjnych. Wznowienie postępowania administracyjnego możliwe jest wyłącznie w przypadku zaistnienia co najmniej jednej z przesłanek wyliczonych enumeratywnie w art. 145 § 1 ustawy z dnia

14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.).

W rozpatrywanej sprawie organ odwoławczy prawidłowo stwierdził, że zaistniały podstawy wznowienia postępowania określone w art. 145 § 1 pkt 4 i 5 Kpa. Nie powtarzając szczegółowych i trafnych ustaleń organu I instancji, Wojewoda w zaskarżonej decyzji zaznaczył, że U.U. i P.U., bez własnej winy nie brali udziału w postępowaniu w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę na nieruchomościach, których są współwłaścicielami.

W świetle zebranego i opisanego w decyzji Starosty z [...].12. 2005r. materiału dowodowego bezspornym jest to, że w dniu złożenia wniosku o pozwolenie na budowę, tj. [...].12.2004r. i w całym toku postępowania pierwszoinstancyjnego wnioskodawcy nie byli jedynymi współwłaścicielami nieruchomości, na której zlokalizowano projektowaną budowę.

Od dnia [...].12.2004r. współwłaścicielami nieruchomości stanowiącej działki oznaczone nr ewid. [...] (projektowane do podziału na działki oznaczone nr ewid. [...]) byli T.D., R.D., U.U. i P.U..

Uwzględniając charakter przedmiotowej inwestycji należało przyjąć zgodnie z

art. 28 ustawy z dnia 07.07.1994r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2003r.

Nr 207, poz. 2016 ze zm.), zwanej dalej Prawo budowlane, że stronami postępowania o pozwolenie na budowę powinni być nie tylko inwestorzy będący jednocześnie współwłaścicielami nieruchomości, na której miała być realizowana inwestycja, ale też pozostali współwłaściciele przedmiotowej nieruchomości. Tymczasem Starosta nie ustalił prawidłowo kręgu stron postępowania, w związku z czym P. i U.U. zostali pominięci i bez własnej winy nie brali udziału w postępowaniu. Oceny tej nie mogą zmienić przytoczone w skardze okoliczności związane z oświadczeniami złożonymi przez ówczesnych współwłaścicieli M.U. i P.U. w dniach [...].11.2003r. i [...].07.2004r.,

a dotyczącymi zgody na wybudowanie budynku przez T. i R.D..

Po pierwsze dlatego, że oświadczenia te mogły odnieść jedynie skutek przy ocenie prawa inwestorów do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Po drugie dlatego, że nie mogły odnieść skutków wobec U.U., która po tych datach stała się współwłaścicielem nieruchomości.

Po trzecie, należy rozróżnić kwestię zgody współwłaścicieli na projektowaną budowę od kwestii braku udziału stron w postępowaniu administracyjnym (por. wyrok WSA w Warszawie z 07.10.2004r sygn. IV SA 589/03 LEX nr 160739).

Dla porządku należy dodać, że P. i U.U., wnoszący o wznowienie postępowania, uprawdopodobnili zachowanie wymaganego ustawą miesięcznego terminu do złożenia wniosku o wznowienie (art. 148 kpa), bowiem w skierowanym do Starosty piśmie z dnia [...].06.2005r., które wpłynęło do organu 07.07.2005r., zatytułowanym "odwołanie od decyzji nr [...] z dnia [...].01.2005 roku zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę", podali, że informację dotyczącą inwestycji polegającej na budowie jednorodzinnego budynku mieszkalnego na terenie działek nr [...] powzięli w dniu [...].06.2005r. w Starostwie Powiatowym, stwierdziwszy w tym samym dniu fakt rozpoczęcia budowy budynku mieszkalnego przez T. i R.D.. Podali ponadto, że wcześniej nie zostali poinformowani o wydanej decyzji o pozwoleniu na budowę i nie wyrażają na to zgody. W aktach sprawy znajduje się notatka służbowa sporządzona w dniu [...].06.2005r. w Starostwie Powiatowym, przy udziale P. i U.U., potwierdzająca powyższe okoliczności.

Skoro pisma z dnia [...].06.2005r. nie potraktowano jako odwołania i nie wydano rozstrzygnięcia kończącego postępowanie odwoławcze (art. 134, 138 Kpa), to należało pismo z tej daty, a nie pismo późniejsze z dnia [...].08.2005r., uznać jako żądanie wznowienia postępowania. Jednocześnie zaznaczyć trzeba, że organ I instancji dokonując prawidłowych ustaleń co do istnienia przesłanki wznowienia, związanej z brakiem udziału w postępowaniu P.U. i U.U., nie powołał przepisu art. 145 § 1 pkt 4 Kpa w sentencji postanowienia. Uchybienie to nie miało jednak wpływu na wynik postępowania zwłaszcza, że dostrzeżone zostało przez organ odwoławczy, który w zaskarżonej decyzji uwzględnił omawianą podstawę wznowienia postępowania.

Drugim przepisem będącym podstawą wznowienia postępowania przez Starostę, którego zastosowanie należało uznać za uzasadnione, był przepis art. 145 § 1 pkt 5 Kpa.

Wznowienie postępowania na podstawie tego przepisu jest uzasadnione w sytuacji, gdy po wydaniu decyzji ostatecznej w sprawie wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody, które: a) mają istotne znaczenie dla sprawy, b) istniały w dniu wydania decyzji, c) nie były znane organowi wydającemu decyzję.

Na użytek rozważań w niniejszej sprawie trzeba zaznaczyć, że przez nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody należy rozumieć zarówno okoliczności lub dowody nowo odkryte, jak i po raz pierwszy zgłoszone przez stronę (B. Adamiak, J. Borkowski, Komentarz Kpa 8 wydanie, Wydawnictwo C.H.Beck, str. 654).

Jednocześnie w orzecznictwie i piśmiennictwie przyjmuje się, iż: Przy wznowieniu postępowania w okolicznościach wskazanych w art. 145 § 1 pkt 5 Kpa nie jest istotne, czy wcześniejsze nieujawnienie nowych okoliczności czy dowodów wynikało z niewłaściwie prowadzonego przez organ postępowania wyjaśniającego, czy też z zamierzonego nieujawnienia ich przez stronę (wyrok NSA z 27.01.1984r. SA/Wr 649/83 ONSA 1984 Nr 1, poz. 7; G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan, Wydawnictwo Zakamycze 2005, Tom II, str. 311-312).

Za nowy dowód, który ujawnił się dopiero po wydaniu decyzji o pozwoleniu na budowę, a o którym organ I instancji w chwili wydawania decyzji nie wiedział, organ słusznie uznał decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...].01.2005r. Orzeczeniem tym uchylona została decyzja Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...].08.2004r. w sprawie zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości oznaczonej nr ewid. [...] na działki o numerach [...] oraz działki o nr ewid. [...] na działki o numerach [...].

Z akt administracyjnych sprawy wynika, iż decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...].01.2005r. nie została doręczona organowi I instancji, który

w dniu [...].01.2005r. wydał decyzję o pozwoleniu na budowę. Okoliczności związane z podziałem działek wyszły na jaw dopiero po wydaniu decyzji o pozwoleniu na budowę w związku z interwencją U. i P.U.. W konsekwencji udzielenie inwestorom przez Starostę pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego na działkach nr [...], z przyłączami na działkach nr [...], a także zatwierdzenie wszystkich dokumentów dotyczących działek o powyższej numeracji, było nieprawidłowe, co stanowiło wystarczającą przesłankę do wznowienia postępowania.

Organ I instancji w uzasadnieniu decyzji z dnia [...].12.2005r. przedstawił obszerną argumentację faktyczną i prawną wykazującą, jaki wpływ na byt prawny decyzji o pozwoleniu na budowę miało posłużenie się przez wnioskodawców, a następnie organ orzekający nieostateczną decyzją dotyczącą podziału nieruchomości.

W tym stanie rzeczy organ odwoławczy trafnie zaakceptował w tym zakresie stanowisko organu I instancji. Oceny tej nie mogą podważyć twierdzenia skarżących, którzy w odwołaniu i skardze wywodzili, iż w dniu złożenia wniosku o pozwolenie na budowę,

tj. [...].12.2004r. obowiązywała jeszcze decyzja Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...].08.2004r. zatwierdzająca projekt podziału nieruchomości obejmującej działki oznaczone nr [...]. Z oczywistych względów powyższa okoliczność jest bez znaczenia, skoro decydujący był stan faktyczny i prawny istniejący w dniu orzekania przez organ I instancji. Oparcie rozstrzygnięcia o decyzję nieostateczną, która w dacie wydania pozwolenia na budowę była już wyeliminowana z obrotu musiało doprowadzić w postępowaniu wznowieniowym do uchylenia decyzji wadliwej.

Warto w tym miejscu odnotować następujący pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony w wyroku z 12.11.2002r. sygn. IV SA 136/02: "Nie można w decyzji o pozwoleniu na budowę numerów określających poszczególne działki, na których ma być realizowana inwestycja, traktować jako cyfr, które nic nie znaczą. Numer działki jest desygnatem konkretnej powierzchni gruntu (nieruchomości) z wszelkimi tego konsekwencjami wynikającymi z przepisów prawa. Numer działki w obrocie prawnym funkcjonuje jako nazwa własna, określająca konkretną wielkość, położenie i ukształtowanie terenu z czym wiążą się konkretne prawa."

Dodać przy tym trzeba, że tylko ostateczna decyzja o zatwierdzeniu podziału nieruchomości stanowi podstawę do: umieszczenia na mapie z wstępnym projektem podziału wzmianki o jego zatwierdzeniu, utrwaleniu na gruncie nowo wyznaczonych punktów granicznych, dokonania wpisów w księdze wieczystej i katastrze nieruchomości.

Tak wydzielona działka z oznaczeniem jej położenia, z określeniem powierzchni, nadaniem jej numeru porządkowego i z uwidocznieniem na określonej mapie – tworzy nieruchomość w znaczeniu geodezyjnym, która przy spełnieniu dalszych przesłanek nabywa status nieruchomości w sensie prawnym.

Z tych wszystkich względów, których skarżący nie dostrzegli, uchylenie decyzji zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości miało istotny wpływ dla rozstrzygania w postępowaniu wznowieniowym.

Jako niewłaściwe należało uznać to, że w zaskarżonej decyzji nie odniesiono

się do podstawy wznowienia przewidzianej w art. 145 § 1 pkt 1 Kpa, a powołanej

w sentencji decyzji organu I instancji.

Przepis art. 145 § 1 pkt 1 kpa pozwala na wznowienie postępowania administracyjnego wtedy, gdy dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe. Wznowienie postępowania na podstawie cyt. przepisu jest ograniczone wystąpieniem łącznym dwóch warunków, a mianowicie w postępowaniu dowodowym prowadzonym przez organ administracji w danej sprawie musiało mieć miejsce wystąpienie fałszywego dowodu, a nadto sfałszowanie dowodu musi zostać stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu.

Wyjątek od powyższej zasady wprowadza przepis art. 145 § 2 kpa, według którego postępowanie może zostać wznowione przed stwierdzeniem sfałszowania dowodu orzeczeniem sądu lub innego organu wtedy, gdy sfałszowanie dowodu jest oczywiste, a wznowienie jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego.

W niniejszej sprawie za fałszywy dowód, który stanowił podstawę decyzji z dnia [...].01.2005r. o pozwoleniu na budowę, organ I instancji uznał złożone przez inwestorów, pod rygorem odpowiedzialności karnej, oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, w którym, pomimo obowiązku, nie wskazali pozostałych współwłaścicieli nieruchomości nr [...], na których zamierzali wznieść budynek mieszkalny.

W związku z powyższym dnia [...].06.2005r. Starosta wystąpił do Prokuratora Rejonowego z wnioskiem o wszczęcie postępowania karnego. Jednak w aktach administracyjnych brak jest jakiegokolwiek dokumentu wskazującego na to, że postępowanie karne prowadzone w sprawie nieprawdziwych danych podanych przez inwestorów zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego uprawnionego organu, które by jednoznacznie wskazywało na popełnienie przez T. i R.D. przestępstwa polegającego na składaniu fałszywych oświadczeń.

Tym samym należało uznać, że w sprawie nie został spełniony warunek konieczny do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 Kpa.

Nie miało to jednak wpływu na wynik postępowania, skoro istniały stwierdzone przez organ odwoławczy inne podstawy wznowienia, warunkujące w rezultacie uchylenie decyzji ostatecznej o pozwoleniu na budowę z dnia [...].01.2005r.

Kolejnym zagadnieniem, które podlegało ocenie Sądu była odmowa zatwierdzenia projektu i udzielenia dla T.D. i R.D. pozwolenia na budowę.

Rozstrzygnięcie w tym zakresie zawarte zostało w decyzji Starosty z dnia [...].12.2005r., w następstwie ponownego rozpoznania istoty sprawy.

Zaznaczyć w tym miejscu trzeba, że konsekwencją wznowienia postępowania i uchylenia dotychczasowej decyzji ostatecznej jest powrót sprawy do odpowiedniego stadium zwykłego postępowania instancyjnego. Organ na tym etapie winien odnieść

się do wcześniej zebranego materiału dowodowego, ale też na nowo przeprowadzić postępowanie wyjaśniające.

W rozpatrywanej sprawie organ I instancji przede wszystkim odniósł się do oświadczenia inwestorów o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, jako warunku, od którego uzależnione jest wydanie pozytywnej decyzji. Wykazując nieprawdziwość danych zawartych w oświadczeniach inwestorów oraz brak zgody współwłaścicieli na budowę przedmiotowego obiektu, organ I instancji uznał ostatecznie, że należy wydać decyzję odmowną. Słuszność takiego rozstrzygnięcia potwierdził również organ odwoławczy.

Z uwagi na zarzuty zawarte w skardze trzeba w tym zakresie poczynić pewne zastrzeżenia.

Niewątpliwie organ I instancji miał podstawy by odmiennie niż w pierwotnym postępowaniu ocenić oświadczenie złożone przez inwestorów.

Przewidziane przepisem art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego oświadczenie inwestora o posiadaniu prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane pełni szczególną rolę w postępowaniu dotyczącym pozwolenia na budowę.

We wcześniejszym bowiem stanie prawnym (do [...].07.2003r.) inwestor był obowiązany wykazać, iż posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, przy czym właściwym do oceny tego prawa był organ administracji architektoniczno-budowlanej. Począwszy od [...].07.2003r. organy te przestały być uprawnione do rozstrzygania o tym, czy inwestor omawiane prawo posiada. Oceny tej dokonuje bowiem sam zainteresowany przez złożenie stosownego oświadczenia, co ważne – pod rygorem odpowiedzialności karnej.

Podkreślić jednak trzeba, że zdefiniowane w art. 3 pkt 11 Prawa budowlanego – prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane deklarowane przez inwestora w oświadczeniu musi być ocenione według przepisów prawa cywilnego.

Tak więc w przypadku współwłasności nieruchomości, na większość robót budowlanych jej dotyczących, wymagana jest zgoda jej współwłaścicieli. Inwestycja budowlana na nieruchomości, co do zasady, stanowi czynność przekraczającą zakres zwykłego zarządu rzeczą wspólną, zatem znajduje zastosowanie art. 199 Kc uzależniający skuteczność tej czynności od zgody wszystkich współwłaścicieli. Ponadto w piśmiennictwie wskazuje się, że inwestor, składając oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, w przypadku współwłasności, zobowiązany jest posiadać zgodę współwłaścicieli obejmującą konkretną inwestycję budowlaną (por. Komentarz Prawo budowlane pod red. Z. Niewiadomskiego, Wydawnictwo C.H.Beck, Warszawa 2006, str. 396).

Również w orzecznictwie utrwalony jest pogląd, że wzniesienie stałego obiektu budowlanego na nieruchomości stanowiącej współwłasność należy do czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu i wymaga zgody wszystkich uprawnionych do decydowania w tej sprawie, a nadto zgoda ta stanowi przesłankę prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (wyrok SN z dnia 11.10.1990r. sygn. III ARN 15/90). Przyjmuje się przy tym, że zgoda właściciela lub współwłaściciela nieruchomości upoważniająca inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, winna być zgodą wyraźną (wyrok NSA z 08.03.2000r. sygn. IV SA 316/98 niepubl. i wyrok WSA w Warszawie z 07.10.2004r. sygn. IV SA 589/03 LEX nr 160739).

Mając powyższe uwagi na względzie należało dojść do wniosku, że w rozpatrywanej sprawie inwestor składając wniosek o pozwolenie na budowę nie dysponował zgodą wszystkich współwłaścicieli, co dawałoby mu podstawę do deklarowania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Bezsporny brak zgody jednego ze współwłaścicieli nieruchomości tj. U.U. powinien już w pierwotnym postępowaniu skutkować decyzją odmowną, co nie nastąpiło wskutek nieujawnienia wówczas tego faktu.

Niejednoznaczna była też okoliczność zgody P.U. co do konkretnej inwestycji objętej wnioskiem skarżących, zwłaszcza w kontekście oświadczenia o cofnięciu zgody, zawartego w odwołaniu z dnia [...].09.2004r., w sprawie dotyczącej podziału nieruchomości. Nie ma jednak potrzeby rozstrzygania o tej kwestii w tym miejscu. Bezspornym bowiem jest to, że w stanie faktycznym będącym podstawą decyzji Starosty zarówno wydanej w dniu [...].01.2005r., jak i w dniu [...].12.2005r. inwestorzy tj. T. i R.D. nie spełniali wymogu z art. 32 ust. 4 pkt 2 w postaci wykazania się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Zaznaczyć trzeba, że w postępowaniu toczącym się wskutek wznowienia, a więc

z udziałem wszystkich uprawnionych stron, P.U. i U.U. konsekwentnie i stanowczo wyrażali brak zgody na wzniesienie przez skarżących budynku na nieruchomościach stanowiących działki oznaczone nr. [...].

W tym miejscu należy odwołać się do wyroku NSA w Warszawie z dnia 09.11.2005r. sygn. II OSK 179/05, w którym stwierdzono, iż zakwestionowanie przez chociażby jednego ze współwłaścicieli nieruchomości, złożonego przez inwestora oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, w sytuacji kiedy jego zgoda na wykonanie robót budowlanych jest wymagana, wyklucza możliwość wydania przez organ budowlany decyzji pozwalającej na budowę (publ. ONSA i WSA 2006 z. 3 poz. 88).

Z tych wszystkich względów za zgodną z prawem należało uznać zaskarżoną decyzję Wojewody.

Niezależnie od tego co powiedziano powyżej wskazać trzeba, że całkowicie nieuprawnionym było wywodzenie w skardze, że w oświadczeniach skarżących o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane zawarte były prawdziwe dane, a skarżący posiadali wspomniane prawo, aczkolwiek nie wyłącznie.

W szczególności niezasadnie powołał się pełnomocnik skarżących na brak w formularzu oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane stosownej rubryki, która nakładałaby na inwestorów obowiązek podania informacji dotyczących współwłaścicieli nieruchomości. Wzór tego formularza określony został w załączniku nr 2 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 23.06.2003r. w sprawie wzorów wniosku o pozwolenia na budowę, oświadczenia o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane i decyzji o pozwoleniu na budowę (Dz. U. nr 120, poz. 1127 ze zm.) i w jednym z punktów wymaga wskazania imienia, nazwiska i adresu współwłaściciela nieruchomości, na której mają zostać zrealizowane roboty budowlane. Rzeczą więc inwestorów, składających przedmiotowe oświadczenia pod rygorem odpowiedzialności karnej było ustalenie właściwej treści informacji podlegających ujawnieniu.

Niewątpliwie wpisanie w oświadczeniach z dnia [...].10.2004r., w rubryce współwłasność – tylko nazwisk inwestorów tj. T.D. i R.D. sprawiło, że treść oświadczenia nie odpowiadała rzeczywistości. Pominięci bowiem zostali pozostali współwłaściciele w osobach P.U. i M.U..

Słusznie w zaskarżonej decyzji Wojewoda zaznaczył, w związku z zarzutami odwołania, że nie był właściwym do rozstrzygania, czy inwestorzy składając takie oświadczenia chcieli celowo zataić fakt, że nie są jedynymi współwłaścicielami przedmiotowych nieruchomości, czy też nie wskazanie pozostałych współwłaścicieli wynikało jedynie z nieumiejętnego, nieprawidłowego wypełnienia oświadczenia.

Kolejnym zarzutem podniesionym zarówno w odwołaniu od decyzji jak i w skardze, co do którego organ II instancji nie zajął stanowiska, jest brak rozpoznania wniosku o zawieszenie postępowania wznowieniowego, który wpłynął do organu

I instancji w dniu [...].12.2005r. Pełnomocnik skarżących wskazał, że w Sądzie Rejonowym prowadzone jest postępowanie mające na celu zniesienie współwłasności działek nr [...] i jego zdaniem orzeczenie zapadłe w tej sprawie będzie miało istotne znaczenie dla toczącej się sprawy administracyjnej. Nie sposób się jednak zgodzić z powyższym twierdzeniem. Jedną z przesłanek uzasadniających zawieszenie postępowania administracyjnego jest sytuacja, gdy rozpatrzenie sprawy

i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd (art. 97 § 1 pkt 4 kpa), czyli takiego zagadnienia, które może być przedmiotem odrębnego postępowania, a bez rozstrzygnięcia którego niemożliwe jest wydanie przez organ decyzji administracyjnej kończącej postępowanie w sprawie.

W niniejszej sprawie, na dzień orzekania przez organy obu instancji, stan prawny przedmiotowych nieruchomości nie był sporny i był właściwie udokumentowany, m.in. odpisami z ksiąg wieczystych. Zaznaczyć należy, że z informacji przedstawionych

w pismach pełnomocnika nie wynika, aby w ramach postępowania o zniesienie współwłasności strony jednocześnie wszczęły spór o własność. Dodać też trzeba, że sprawa wniosku współwłaściciela nieruchomości o udzielenie zezwolenia, na podstawie art. 199 Kc, na wybudowanie domu na nieruchomości wspólnej nie należy do kategorii spraw wymienionych w art. 618 Kpc, a więc mogących być rozpoznawanymi w ramach postępowania o zniesienie współwłasności (tak SN w wyroku z 15.01.2003r. sygn.

IV CKN 1636/00 publ. Gazeta Prawna 2003 nr 12, s. 15).

Istotnym jest również to, że postanowienie o zniesieniu współwłasności ma charakter konstytutywny. Wobec powyższego zawisła sprawa sądowa o zniesienie współwłasności pozostawała bez wpływu na toczące się postępowanie administracyjne.

W wyroku z dnia 11.01.2001r. sygn. II SA/Gd 2357/99 NSA stwierdził, że organy administracyjne powinny orzekać w oparciu o aktualny w czasie orzekania stan sprawy, a nie czekać na ewentualne przyszłe jego zmiany, np. w wyniku zakończenia postępowania przez sąd powszechny sprawy o zniesienie współwłasności. Prowadzenie postępowania w tym przedmiocie przez sąd powszechny nie jest tożsame z zagadnieniem wstępnym, które dawałoby podstawę do zawieszenia postępowania.

Nie odniesienie się przez organ odwoławczy do kwestii zawieszenia postępowania stanowi uchybienie proceduralne, ale nie na tyle istotne, aby mogło mieć wpływ na wynik postępowania. Również niedostatki uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie mogły w rezultacie podważyć jej legalności. Organ odwoławczy zawarł bowiem w uzasadnieniu decyzji te treści, które były fundamentalne dla podjętego rozstrzygnięcia.

Z tych wszystkich względów, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.