Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 355/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2017-10-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 48 ust. 1 pkt 2, art. 48 ust. 2, 3, 4, art. 3 pkt 8, art. 28 ust. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 290
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Górska Sędziowie: Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz (spr.) Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz Protokolant Asystent sędziego Krzysztof Pobojewski po rozpoznaniu w dniu 25 października 2017 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi M. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 5 kwietnia 2017 r., nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Będąca przedmiotem niniejszej sprawy skarga M. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 5 kwietnia 2017 r., nr [..] wniesiona została w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, pismem z dnia 17 czerwca 2013 r., zawiadomił strony o wszczęciu postepowania administracyjnego w sprawie obiektów garażowo - gospodarczych usytuowanych na terenie działki nr [..], położonej w miejscowości S., obręb ewidencyjny N. (gm. C.). W toku postępowania, w dniu 8 lipca 2013 r., organ przeprowadził oględziny i stwierdził, że na terenie działki nr [..] w S. znajduje się m.in. gołębnik (woliera) - obiekt przymocowany do dachu istniejącego budynku gospodarczego za pomocą stalowych kątowników przykręcanych śrubami, z przegrodami pionowymi obudowanymi blachą trapezową i dachem krytym płytą warstwową, o powierzchni zabudowy 6,80 m2, którego inwestorem jest M. K. Działka nr [..] stanowi natomiast współwłasność J. K., T. i G. S., M. i S. H. oraz A. i J. M.

Decyzją z dnia 7 marca 2014 r., wydaną na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.), Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał inwestorowi M. K. rozbiórkę obiektu budowlanego pełniącego funkcję gołębnika (woliery) o powierzchni zabudowy 6,80 m2, usytuowanego na dachu istniejącego budynku gospodarczego na terenie działki nr [..] w S. W uzasadnieniu organ wskazał, że inwestor nie przedstawił dokumentów zażądanych w postanowieniu z 21 sierpnia 2013 r., wydanym na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ww. ustawy, którym organ zobowiązał skarżącego m.in. do przedłożenia ostatecznej decyzji Wójta Gminy o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla działki nr [..], tożsamej dla dokonanej budowy, oraz 4 egzemplarzy projektu budowlanego. Decyzja ta została uchylona przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego - decyzją z dnia 25 września 2014 r., a sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia ze wskazaniem na potrzebę dokładnego ustalenia daty wybudowania gołębnika i jego inwestora.

W toku ponownie prowadzonego postępowania organ I instancji przeprowadził, w dniu 13 stycznia 2015 r., rozprawę administracyjną, podczas której A. M., J. M. i G. S. oświadczyli, że gołębnik wybudował M. K. w 2008 r. M. K. oświadczył z kolei, że gołębnik powstał w 1989 r. lub 1990 a jego inwestorem był C. K. Organ przesłuchał ponadto: B. S., który oświadczył, że gołębnik został wybudowany w 1989 – 1990 r. przez C. K. i nie posiada on wiedzy, czy został on po tym czasie rozebrany i postawiony na nowo; T. B., który oświadczył, że w miejscu gdzie stoi obecny gołębnik stał podobny obiekt w latach 1985 – 1992, ale nie wie kto jest jego inwestorem; S. A., który oświadczył, że w 1998, 2004 i 2014 roku widział gołębnik ustawiony na dachu, ale w 1998 i 2004 roku gołębnik był w gorszym stanie niż obecnie; Z. D., który oświadczył, że w 1998 r. widział gołębnik usytuowany na dachu przedmiotowego budynku i ten istniejący obecnie jest o podobnych parametrach do tamtego, tylko wykonany jest z innych materiałów niż tamten.

Mając powyższe ustalenia na uwadze, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego - postanowieniem z 30 czerwca 2015 r., wydanym na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy - Prawo budowlane, ponownie zobowiązał skarżącego, jako inwestora, do przedstawienia wskazanych w nim dokumentów, a następnie - decyzją z dnia 7 stycznia 2016 r., wydaną na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane, nakazał skarżącemu wykonać rozbiórkę przedmiotowego obiektu budowlanego. W uzasadnieniu organ wskazał, że inwestor nie przedstawił dokumentów żądanych w postanowieniu z 30 czerwca 2015 r. a z ustaleń organu wynika, że inwestor nie wystąpił do Wójta Gminy o wydanie decyzji o warunkach zabudowy. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego - decyzją z dnia 23 lutego 2016 r., uchylił tę decyzję organu I instancji i sprawę przekazał mu do ponownego rozpoznania z uwagi na stwierdzone naruszenie zasady czynnego udziału stron w każdym stadium postępowania.

W toku ponownie prowadzonego postępowania organ I instancji przesłuchał: B. S., który oświadczył, że gołębnik został wybudowany w latach 1989 - 1990 przez nieżyjącego już C. K.; S. A., który wyjaśnił, że wiosną 1998 r., wiosną 2004 r., oraz na przełomie lipca i sierpnia 2014 r. widział na dachu budynku ustawiony gołębnik, przy czym podczas pierwszej wizyty (w 1998 r.) gołębnik był wykonany w innej konstrukcji (drewnianej) i był w gorszym stanie technicznym, niż obecnie, a z informacji, jakie uzyskał od M. K. wynikało, że przed wyremontowaniem gołębnika i obiciem go blachą trapezową (co najprawdopodobniej miało miejsce między 2004 a 2014 r.), M. K. zdjął go z dachu budynku gospodarczego, żeby można było wysmołować dach budynku gospodarczego, gdyż ten przeciekał.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego - postanowieniem z dnia 16 maja 2016 r., wydanym na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r., poz. 290 ze zm.), wstrzymał prowadzenie robót budowlanych obejmujących budowę obiektu budowlanego pełniącego funkcję gołębnika, usytuowanego na dachu istniejącego budynku gospodarczego na terenie działki nr [..] w S. i nałożył na skarżącego, będącego jego inwestorem, obowiązek przedstawienia, w terminie 4 miesięcy od dnia doręczenia postanowienia, następujących dokumentów: ostatecznej decyzji Wójta Gminy o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla działki nr [..] tożsamej dla dokonanej budowy; 4 egzemplarzy projektu budowlanego sprawdzonego pod względem zgodności z przepisami, w tym techniczno – budowlanymi, przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane do projektowania bez ograniczeń w odpowiedniej specjalności lub rzeczoznawcę budowlanego wraz z zaświadczeniem o przynależności projektanta do właściwej izby samorządu zawodowego; oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

W uzasadnieniu tego postanowienia organ wskazał, że z materiału dowodowego zebranego w sprawie wynika, iż gołębnik na przestrzeni kilku lat był rozbierany a następnie odbudowywany na nowo w tym samym miejscu, a ostatnia tego typu odbudowa miała miejsce w 2008 r. Jej inwestorem był M. K., który na chwilę obecną użytkuje ten obiekt. W toku postępowania inwestor nie przedstawił żadnego tytułu prawnego potwierdzającego legalność istniejącego obiektu, pełniącego funkcję gołębnika. Woliera (gołębnik) - jako obiekt zamontowany na dachu istniejącego budynku gospodarczego, a więc nietrwale związany z gruntem, w świetle przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, stanowi obiekt budowlany, którego budowa wymagała uzyskania pozwolenia na budowę.

Organ I instancji wyjaśnił też, że w dniu 29 listopada 2016 r. przesłuchał M. K. oraz J. K. M. K. zeznał, że gołębnik powstał w latach 80-tych. Na prośbę właściciela budynku gospodarczego rozebrał on ten obiekt w 2005 r. w celu wykonania bieżącej konserwacji dachu budynku gospodarczego (smołowania); na przestrzeni lat 1990 - 2016 w obiekcie tym były sukcesywnie wymieniane ściany z drewnianych na wykonane z blachy trapezowej i gołębnik w tych latach nie zmienił swoich parametrów technicznych. J. K. oświadczyła zaś, że gołębnik został wybudowany przez jej (nieżyjącego od 2000 r.) męża C. K. w 1980 r. Następnie gołębnik był przez niego użytkowany do 2000 r. W 2001 r. gołębnik został przekazany synowi, tj. M.K., który od tego momentu jest jedynym użytkownikiem gołębnika. J. K. zeznała również, że w 2005 r. zostały zdemontowane ściany i dach gołębnika w celu położenia nowej papy na dachu budynku gospodarczego.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego - decyzją z dnia 11 stycznia 2017 r., nr [..], wydaną na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane, nakazał inwestorowi M. K. wykonać rozbiórkę obiektu budowlanego pełniącego funkcję gołębnika (woliery) o powierzchni zabudowy 6,80 m2, usytuowanego na dachu istniejącego budynku gospodarczego, na terenie działki nr [..] w S.

Uzasadniając wydaną decyzję organ uznał za datę rozpoczęcia budowy przedmiotowego gołębnika na dachu istniejącego budynku gospodarczego rok 2008 r. Załączone do materiału dowodowego sprawy zdjęcia fotograficzne przedstawiające stan na działce w 1995 r., 2001 r. i maju 2005 r. jednoznacznie wskazują bowiem, że na dachu istniejącego budynku gospodarczego nie był usytuowany żaden obiekt budowlany. Tym ustaleniom nie zaprzeczają zeznania M. K. oraz wskazanych przez niego świadków. Organ stwierdził też, że w jego ocenie na przestrzeni wielu lat - od 1988 r. przedmiotowy gołębnik mógł być nawet kilkukrotnie zdemontowany z dachu budynku gospodarczego a następnie na nowo na nim ustawiany. Potwierdzają to zeznania S. A., który wyjaśnił, że uzyskał informację od M. K. o przeprowadzonej przez niego bieżącej konserwacji dachu budynku gospodarczego na przełomie lat 2004-2014. Ponadto, jak ustalił organ, na przestrzeni lat zmieniał się zarówno kolor gołębnika, jak również materiały z jakich go wykonano. Przy tych ustaleniach trudno zatem mówić o tym, że gołębnik ustawiony w 1988 r. to ten sam obiekt, który stoi na dachu budynku w chwili obecnej. Powyższe wynika również ze złożonego do akt zaświadczenia A. wraz z wykazem pomiarów sferycznych z lat 2002, 2004 i 2015, przy uznaniu, że pomiary te dotyczą przedmiotowego gołębnika. Nie zaprzeczają one bowiem faktowi, że musiał on być w międzyczasie całkowicie rozebrany.

Organ przyjął zatem, że przedmiotowy obiekt budowlany na przestrzeni kilku lat był rozbierany, a następnie odbudowywany na nowo w tym samym miejscu, a ostatnia tego typu odbudowa miała miejsce w 2008 r. a jej inwestorem był M. K., który na chwilę obecną użytkuje ten obiekt. Wobec powyższego inwestor otrzymał możliwość zalegalizowania wybudowanego w warunkach samowoli budowlanej obiektu pełniącego funkcję gołębnika, jednak z tej możliwości nie skorzystał. W określonym przez organ terminie inwestor nie przedstawił bowiem żądanych dokumentów i, jak ustalił organ, nie wystąpił też do Wójta Gminy o wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla przedmiotowego obiektu budowlanego pełniącego funkcję gołębnika. Powyższe obligowało organ nadzoru budowlanego do wydania decyzji o rozbiórce na podstawie art. 48 ust. 4 ustawy - Prawo budowlane.

Od decyzji tej odwołanie wnieśli – M.K. i J. K., domagając się jej uchylenia i podnosząc, że wydana została z naruszeniem art. 7, art. 10 § 1, art. 75, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niedostateczną i dowolną ocenę zebranego materiału dowodowego, dokonanie ustaleń faktycznych nie znajdujących oparcia w zebranych dowodach, przyznanie mocy dowodowej niezweryfikowanym kopiom i wydrukom zdjęć fotograficznych oraz niepełne uzasadnienie faktyczne decyzji. W ocenie odwołujących się nie sposób bowiem uznać, że z zeznań świadków wynika, iż obiekt był kilkakrotnie zdemontowany a następnie na nowo odbudowany. Nie jest bowiem odbudową obiektu jego demontaż w celu konserwacji dachu budynku gospodarczego, na którym ten obiekt jest posadowiony. Wskazana przez organ zmiana koloru gołębnika wskazuje zaś na jego remont a nie na jego odbudowę.

Zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją z dnia 5 kwietnia 2017 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 48 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 11 stycznia 2017 r.

Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ odwoławczy wyjaśnił, że ponieważ organ I instancji ustalił naruszenie art. 28 ust. 1 – ustawy Prawo budowlane przez fakt wybudowania w 2008 r. przez M. K. na dachu budynku gospodarczego, zlokalizowanego w granicach działki nr [..] w S., bez wymaganego pozwolenia na budowę, obiektu budowlanego o funkcji gołębnika (tzw. woliery) o powierzchni zabudowy 6,80 m2, zasadnie wydał postanowienie wstrzymujące roboty budowlane oraz nakładające na inwestora obowiązek przedstawienia, w oznaczonym terminie, określonych w tym postanowieniu dokumentów. W związku z niewykonaniem tego obowiązku w wyznaczonym czasie wydanie nakazu rozbiórki było zasadne w świetle art. 48 ust. 4 ustawy - Prawo budowlane.

Odnosząc się zaś do pozostałych zarzutów odwołania, organ odwoławczy wyjaśnił, że z całokształtu materiału dowodowego wynika, że poprzedni gołębnik rozebrano w 2005 r. i w tym samym miejscu został wybudowany przez M. K. w 2008 r. nowy gołębnik. Z akt sprawy wynika także, że na wzniesienie nowego gołębnika inwestor nie uzyskał wymaganego pozwolenia na budowę. Odbudowę obiektu budowlanego zalicza się zaś do pojęcia budowa, której wykonanie wymaga pozwolenia na budowę. Remont to zaś wykonywanie robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego w istniejącym obiekcie budowlanym. W obiekcie zdematerializowanym "demontażem" remont jest więc niemożliwy.

Organ odwoławczy wyjaśnił nadto, że w uzasadnieniu swojej decyzji organ I instancji wymienił przyczyny, z powodu których odmówił mocy dowodowej pomiarom sferycznym dokonanym za pomocą urządzenia GPS.

We wniesionej do Sądu skardze M. K. domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji, podnosząc, że wydana została z naruszeniem:

- art. 7 i art. 80 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy oraz przekroczenie zasad swobodnej oceny dowodów;

- art. 3 pkt 6 ustawy - Prawo budowlane poprzez przyjęcie, że rozebranie gołębnika i jego ponowne złożenie w okolicznościach tej sprawy stanowiło odbudowę.

W ocenie skarżącego organ odwoławczy nie wyjaśnił dlaczego za bezsporną uważa okoliczność rozebrania gołębnika w 2005 r. i wybudowania w tym samym miejscu nowego gołębnika dopiero w roku 2008 r. Materiał dowodowy nie pozwala zaś na takie wnioski, gdyż wydruki fotografii mogą stanowić dowód w sprawie o ile sposób pozyskania tego środka dowodowego nie budzi wątpliwości a z zeznań świadków okoliczność ta nie wynika. Zmiana koloru obiektu świadczyć zaś może jedynie o jego remoncie a nie o odbudowie. W ocenie skarżącego w okolicznościach sprawy rozerwanie gołębnika i jego ponowne złożenie nie może być uznane za odbudowę. Nie jest bowiem odbudową obiektu jego demontaż wykonany z uprzejmości, w celu konserwacji dachu budynku gospodarczego, na którym ten obiekt jest posadowiony. Brak jest dowodów, że do demontażu obiektu doszło z powodu jego degradacji technicznej, a jest to warunek konieczny do uznania powyższych czynności za odbudowę.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, w pełni podtrzymując stanowisko i argumentację przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Rozpoznając wniesioną skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Zaskarżona decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 5 kwietnia 2017 r., jak i poprzedzająca ją decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 11 stycznia 2017 r. są zgodne z prawem.

Ustalony przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego - na podstawie wyczerpująco zebranego materiału dowodowego, stan faktyczny sprawy uzasadniał bowiem zastosowanie wobec gołębnika (woliery), usytuowanego na dachu budynku gospodarczego zlokalizowanego na terenie działki nr [..] w S., procedury legalizacyjnej określonej w art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r., poz. 290 ze zm.).

Z art. 48 ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo budowlane wynika, że właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.

Przedmiotowy gołębnik jest obiektem budowlanym. Zgodnie bowiem z art. 3 pkt 1 ustawy - Prawo budowlane, obiektem budowlany jest budynek, budowla bądź obiekt małej architektury, wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, wzniesiony z użyciem wyrobów budowlanych.

Wykonanie tego obiektu budowlanego na dachu budynku gospodarczego stanowiło budowę w rozumieniu art. 3 pkt 6 ustawy - Prawo budowlane. Zgodnie bowiem z tym przepisem, przez budowę należy rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu a także odbudowę, rozbudowę i nadbudowę obiektu budowlanego.

Z materiału dowodowego zgromadzonego w tej sprawie (szczegółowo opisanego powyżej) wynika, że gołębnik na dachu budynku gospodarczego zlokalizowanego na działce nr [..] w S. został wybudowany pierwotnie w latach 80-tych XX w., a następnie w 2005 r. został rozebrany w celu dokonania konserwacji dachu budynku gospodarczego, na którym gołębnik ten był usytuowany. Najpóźniej w 2008 r. powstał - w miejscu rozebranego gołębnika – nowy gołębnik, będący przedmiotem niniejszego postępowania.

Należy przy tym podkreślić, że w skardze również skarżący przyznał, że poprzedni gołębnik rozebrał - aby umożliwić konserwację dachu budynku gospodarczego, na którym był on posadowiony, a następnie posadowił gołębnik na tym dachu na nowo.

Nie budzi wątpliwości Sądu, że odtworzenie istniejącego pierwotnie obiektu budowlanego w tym samym miejscu oraz z zachowaniem pierwotnych wymiarów i układu funkcjonalnego stanowi jego odbudowę (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 lipca 2011 r., sygn. akt II OSK 1104/10, dostępny na stronie internetowej https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Takie odtworzenie obiektu nie stanowi jego remontu, wymagającego dokonania jedynie zgłoszenia właściwemu organowi. Zgodnie bowiem z art. 3 pkt 8 ustawy – Prawo budowlane przez remont należy rozumieć wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym. Z przepisu tego wynika, że wykonanie remontu możliwe jest jedynie w istniejącym obiekcie budowlanym, w rozumieniu art. 3 pkt 1 ustawy - Prawo budowlane. Remont nie prowadzi ponadto do powstania nowej substancji budowlanej przez wykonanie obiektu budowlanego lub zmianę jego charakterystycznych parametrów. W przypadku remontu zakres ingerencji w zawsze istniejącą już substancję budowlaną jest węższy niż przy budowie obiektu budowlanego (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 października 2011 r., sygn. akt

II OSK 1418/10, Lex nr 1151870).

W art. 3 pkt 8 ustawy - Prawo budowlane ustawodawca definiuje pojęcie remontu opierając się na trzech istotnych elementach. Po pierwsze, remont musi być wykonywany w istniejącym obiekcie budowlanym. Oznacza, to że jeżeli wykonywane roboty budowlane powodują powstanie obiektu budowlanego stanowią one budowę lub odbudowę obiektu budowlanego w rozumieniu art. 3 pkt 6 ustawy - Prawo budowlane. Remont - w związku z koniecznością fizycznego istnienia obiektu budowlanego w jego trakcie, nie może zatem polegać na całkowitej lub częściowej rozbiórce obiektu a następnie jego wznoszeniu od nowa. Po drugie, roboty budowlane polegające na remoncie mają na celu wyłącznie odtworzenie stanu pierwotnego obiektu budowlanego, a nie jego przebudowę, rozbudowę, nadbudowę lub zmianę jego przeznaczenia. Po trzecie, przy wykonywaniu remontu dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 stycznia 2017 r., sygn. akt VIISA/Wa 273/16, dostępny na stronie internetowej https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Za remont nie mogą zostać zatem uznane roboty budowlane polegające na rozbiórce istniejącego obiektu budowlanego i budowie obiektu nowego, nawet jeśli budowa polega na odbudowie obiektu istniejącego, z ewentualnym wykorzystaniem materiałów pozostałych po rozbiórce obiektu dotychczasowego. Aby można było mówić o remoncie, musi istnieć remontowany obiekt, dlatego też przy remoncie następuje najczęściej wymiana tylko poszczególnych elementów obiektu i zastąpienie ich nowymi. Nie mamy zatem do czynienia z remontem, jeśli roboty budowlane polegają na wykonaniu faktycznie nowego obiektu budowlanego, choć z wykorzystaniem elementów konstrukcyjnych pozostałych po innym obiekcie budowlanym. Odtworzenie, które obejmuje rozebranie, a następnie odtworzenie właściwe, wiąże się z pojęciem odbudowy (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 listopada 2016 r., sygn. akt II OSK 369/15, dostępny na stronie internetowej https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zrealizowanie obiektu budowlanego w oparciu o istniejące elementy budynku uprzednio istniejącego, nawet przy zachowaniu wcześniejszych gabarytów budynku, nie stanowi więc jego remontu ale odbudowę, która jest elementem składowym budowy (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 2280/11, dostępny na stronie internetowej https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Należy przy tym wyjaśnić, że Sąd nie podziela stanowiska skarżącego, że warunkiem koniecznym uznania robót budowlanych za odbudowę jest to aby wcześniej rozebrany obiekt budowlany (podlegający odbudowie) był zdegradowany technicznie. Taki wymóg nie wynika z przepisów Prawa budowlanego, w tym wskazanych w uzasadnieniu skargi.

Słusznie zatem orzekające w sprawie organy uznały, że gołębnik będący przedmiotem niniejszego postępowania został przez skarżącego odbudowany, a zatem wybudowany na dachu budynku gospodarczego. Prawidłowo również, na podstawie materiału dowodowego szczegółowo przeanalizowanego, organy ustaliły, iż obiekt ten został wybudowany w 2008 roku. Taką datę budowy wskazali w toku przeprowadzonego przez organy postępowania wyjaśniającego – A. M., J. M. i G. S. - współwłaścicieli działki nr [..] w S., a pozostałe dowody zebrane w sprawie nie zaprzeczają takiemu ustaleniu organów.

Należy przy tym podkreślić, że sam skarżący wskazywał, że rozebrał poprzednio istniejący na dachu budynku gospodarczego gołębnik w 2005 r. (zobacz np. zeznania skarżącego złożone w dniu 29 listopada 2016 r.). Przyjęcie, że odbudował go od razu w 2005 roku, lub w okresie pomiędzy rokiem 2005 a 2008 oceny tej sprawy by nie zmieniło. Wybudowanie gołębnika na dachu budynku zarówno w 2008 r., jak i w 2005 roku, a także w okresie pomiędzy tymi latami, wymagało bowiem uzyskania pozwolenia na budowę. Przepis art. 28 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane stanowił bowiem w całym tym okresie, że roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 - 31. Katalog robót z art. 29 ust. 1 i 2 ustawy - Prawo budowlane nie obejmował zaś wyjątkiem od powyższej zasady uzyskania pozwolenia na budowę sytuacji budowy gołębnika na dachu istniejącego budynku. W szczególności przedmiotowy gołębnik nie mógł zostać uznany za tymczasowy obiekt budowlany, niepołączony trwale z gruntem i przewidziany do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie określonym w zgłoszeniu, o którym mowa w art. 30 ust. 1, ale nie później niż przed upływem 120 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu (art. 29 ust. 1 pkt 12). Obiekt ten istnieje bowiem już co najmniej od 2008 r. a więc ponad 120 dni od daty jego wybudowania.

Niesporne w sprawie jest, że na wybudowanie gołębnika, będącego przedmiotem niniejszego postępowania, skarżący (będący inwestorem) nie uzyskał pozwolenia na budowę.

Należało zatem w tej sprawie przeprowadzić procedurę legalizacyjną, którą Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego przeprowadził prawidłowo, zgodnie z dyspozycją art. 48 ustawy - Prawo budowlane.

Po dokonaniu wstępnej kontroli przedmiotowej budowy pod kątem zgodności z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym a także z przepisami techniczno – budowlanymi, organ I instancji - postanowieniem z dnia 16 maja 2016 r., wydanym na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy – Prawo budowlane, wstrzymał prowadzenie robót budowlanych obejmujących budowę obiektu budowlanego pełniącego funkcję gołębnika (woliery) o powierzchni zabudowy 6,80 m2, usytuowanego na dachu istniejącego budynku gospodarczego, na terenie działki nr [..] w S., oraz nałożył na inwestora obowiązek przedstawienia, w terminie 4 miesięcy od dnia otrzymania postanowienia, dokumentów, o których mowa w art. 48 ust. 3 ustawy – Prawo budowlane, tj.: ostatecznej decyzji Wójta Gminy o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla działki nr [..] w S., tożsamej dla dokonanej budowy; czterech egzemplarzy projektu budowlanego z wymaganymi uzgodnieniami i opiniami, sporządzonego przez uprawnioną osobę; zaświadczenia o wpisie na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego osób sporządzających i sprawdzających wyżej wymienione opracowania wraz z kopią uprawnień; oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Z akt sprawy wynika, że w wyznaczonym terminie zobowiązany nie przedłożył wymaganych postanowieniem dokumentów. Nieprzedstawienie zaś przez skarżącego wymaganych postanowieniem wydanym na podstawie art. 48 ust. 3 ustawy – Prawo budowlane dokumentów obligowało organ do orzeczenia nakazu rozbiórki przedmiotowego gołębnika, na co wskazuje dyspozycja art. 48 ust. 4 tej ustawy stanowiąca, że w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1.

Trzeba przy tym wyjaśnić, że proces legalizacji samowoli budowlanej prowadzony jest w interesie inwestora, lecz inwestor nie ma przymusu wykonywania nałożonych na niego obowiązków. W takim jednak przypadku winien liczyć się z konsekwencjami wynikającymi z art. 48 ust. 4 w związku z art. 48 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane. W razie nieprzedłożenia dokumentów, o które wzywał organ nadzoru budowlanego, nie przejdzie on bowiem do kolejnego etapu procedury legalizacyjnej, o jakim mowa w art. 48 ust. 5 ustawy - Prawo budowlane, lecz wyda decyzję nakazującą przymusową rozbiórkę. Wykonanie nałożonych obowiązków jest obligatoryjnym elementem procesu legalizacji samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego. Bez przedstawienia żądanej dokumentacji organ nie może bowiem wydać decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót, bądź decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego, jeżeli budowa została zakończona. Brzmienie art. 48 ust. 4 ustawy – Prawo budowlane jest jednoznaczne i nie może budzić wątpliwości. W przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie nałożonych przez organ obowiązków, właściwy organ obowiązany jest wydać decyzję, o której mowa w art. 48 ust. 1 tej ustawy. Żaden przepis ustawy - Prawo budowlane nie przewiduje w takiej sytuacji możliwości odstąpienia od orzeczenia nakazu rozbiórki.

Sąd nie stwierdził jednocześnie, aby w toku przeprowadzonego postępowania doszło do naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ ma wynik sprawy. Rozpoznając sprawę przedmiotowej samowoli budowlanej organy nadzoru budowlanego obu instancji dokonały prawidłowych i jednoznacznych ustaleń faktycznych, które znajdują potwierdzenia w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym. Ustalenia te były niezbędne i wystarczające do podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie. Orzekające organy procedowały w zgodzie z przepisami postępowania administracyjnego oraz prawidłowo powołały i zastosowały przepisy Prawa budowlanego. Ponadto, uzasadnienie zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji spełnia wymogi art. 107 § 3 k.p.a., a także odpowiada wynikającej z art. 11 k.p.a. zasadzie przekonywania.

Podkreślić przy tym należy, że stan faktyczny niezbędny dla prawidłowego rozstrzygnięcia tej sprawy, jak to już wskazywał Sąd powyżej, był w tej sprawie bezsporny. Bezsporne bowiem było, że w okresie pomiędzy 2005 a 2008 rokiem skarżący rozebrał gołębnik znajdujący się na dachu budynku gospodarczego, w celu dokonania konserwacji tego dachu, a następnie ponownie posadowił gołębnik na tym dachu.

Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku - na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) wniesioną w niniejszej sprawie skargę, jako bezzasadną, oddalił.