Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 746/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-09-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Kara administracyjna
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 15zzs4 ust. 3.
journal: Dz.U. 2020 poz 374
law: Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
article: arrt. 135, art. 134, art. 145 par. 1.
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 156.
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 13 ust. 1 pkt 3, art. 13i, art. 13hc ust. 1, art. 13i ust. 3, art. 13i ust. 4a, art. 13ha ust. 3, art. 40a ust. 5.
journal: Dz.U. 2019 poz 2140
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.
article: art. 7 ust. 3, art. 10 ust. 3, art. 2 pkt 33, art. 4 pkt 2.
journal: Dz.U. 2020 poz 110
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - t.j.
article: art. 1 ust. 1 i 3, art. 5, art. 4 pkt 2, art. 6 ust. 2 pkt 6, art. 34a, art. 35 ust. 1a, art. 37b ust. 1 pkt 4.
journal: Dz.U. 2020 poz 638
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Danuta Szydłowska Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Sędzia WSA Tomasz Sałek (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 7 września 2021 r. sprawy ze skargi T. w P. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2020 r.


UZASADNIENIE

Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej też jako "organ" lub "GITD") decyzją z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...], na podstawie art. 127 § 3 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 z późn. zm., dalej: "k.p.a."), art. 13 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 13k ust. 1 pkt 2, art. 13k ust. 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 470 ze zm., dalej "u.d.p.") oraz załącznika nr 2 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 890), art. 50 pkt 1 lit. j, art. 51 ust. 6 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2140, dalej: "u.t.d."), po rozpoznaniu wniosku T. w Polsce (dalej także jako "strona", "skarżący" lub "T.") o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy swą poprzednią decyzję z dnia [...] maja 2020 roku nr [...], nakładającą na skarżącego karę pieniężną w wysokości 1 500 (tysiąca pięciuset) złotych.

Powyższe rozstrzygnięcia wydano w następujących okolicznościach faktycznych:

W dniu 28 kwietnia 2019 r. o godzinie 16:37 urządzenie kontrolne zainstalowane na bramownicy nr [...], znajdującej się w pasie drogowym płatnego odcinka od skrzyżowania z drogą powiatową nr [...] – do granicy m. P., zarejestrowało przejazd pojazdu samochodowego o numerze rejestracyjnym [...], poruszającego się wraz z przyczepą o numerze rejestracyjnym [...]. Przejazd został udokumentowany zdjęciem z urządzenia kontrolnego zainstalowanego na bramownicy i zapisany pod odpowiednim numerem ewidencyjnym. W ramach kontroli stacjonarnej GITD stwierdził, iż w ww. pojeździe nie znajduje się urządzenie pokładowe viaBox służące do uiszczania opłat elektronicznych, a ponadto wskazany pojazd nie został zarejestrowany w krajowym systemie elektronicznego poboru opłat. Tym samym za kontrolowany przejazd nie została uiszczona opłata elektroniczna. Na podstawie danych z Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców ustalono, iż dopuszczalna masa całkowita kontrolowanego zespołu pojazdów wynosiła 4250 kg, w tym pojazdu samochodowego - 2250 kg, zaś przyczepy - 2000 kg. W oparciu o dane zgromadzone w Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców oraz Umowę użyczenia pojazdu z dnia 28 kwietnia 2019 r., przesłaną przez figurującego w rejestrze, jako właściciel wspomnianego pojazdu, p. L. M., GITD ustalił, iż posiadaczem pojazdu samochodowego w dniu odnotowania naruszenia było T. w Polsce.

Dlatego też, pismem z dnia 2 września 2019 r. organ zawiadomił je o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie naruszenia obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej W toku postępowania skarżący przedłożył oświadczenie, że przedmiotowy przejazd pojazdu o numerze nie był wykonywany ani za zgodą, ani na rzecz T. w Polsce - dalej T., a także Oddziału T. w G. T. wskazał, że nie ponosi odpowiedzialności za działania Prezesa Zarządu Oddziału T. w G., p. S. C., ponieważ nie wyrażono zgody na użytkowanie ww. zespołu pojazdów. Strona poinformowała, że zgodnie z § 56 Statutu T. w Polsce: "Dla ważności dokumentów w zakresie praw, i obowiązków majątkowych T. wymagane są podpisy prezesa lub wiceprezesa oraz skarbnika Zarządu Głównego T., bądź upoważnionego członka Prezydium". Ponadto skarżący wskazał, że Prezes Zarządu Oddziału T. nie może decydować o wzięciu w użyczenie pojazdu wraz z przyczepą, a o wyrażenie zgody na tę czynność powinien wystąpić do Zarządu Głównego T. i uzyskać podpisy w/w osób. Strona oznajmiła, że Zarząd Główny T. nigdy nie wyrażał zgody, ani nie udzielał pełnomocnictwa na wzięcie w użyczenie przez Oddział T. w G. ww. pojazdu wraz z przyczepą. W związku z powyższym wniesiono o umorzenie postępowania. Do pisma załączono Statut T. w Polsce.

Następnie pismem z dnia 30 września 2019 r. organ wezwał p. S. C. - Prezesa Zarządu Oddziału T. w G., w charakterze świadka do złożenia wyjaśnień, czy potwierdza, że w dniu 28 kwietnia 2019 r., zawierając umowę użyczenia pojazdu o numerze rejestracyjnym [...] z p. L. M., działał w imieniu T. w Polsce oraz że przejazd ww. pojazdem, wykonywany był w celu realizacji statutowych zadań T. w Polsce. W odpowiedzi p. S. C. - Prezes Zarządu Oddziału T. w G., wyjaśnił, że dokonując przedmiotowego przewozu, działał jako osoba reprezentująca T. w Polsce Oddział w G. Poinformował, że przejazd, którego dotyczy naruszenie, odbywał się zgodnie z celami statutowymi T. tj.: zwalczanie przejawów znęcania się nad zwierzętami, działanie w ich obronie i niesienie im pomocy; aktywnego działania w zakresie przestrzegania praw zwierząt; sprawowania nadzoru i kontroli nad przestrzeganiem przepisów i praw w dziedzinie ochrony zwierząt i środowiska, w tym współdziałanie z właściwymi instytucjami w zakresie ochrony zwierząt.

W związku z powyższymi wyjaśnieniami Prezesa Oddziału w G., skarżący zwrócił się do organu z prośbą o wyjaśnienie, na jakiej podstawie zawarta została umowa użyczenia przedmiotowego pojazdu w imieniu T. w Polsce. W odpowiedzi Prezes Zarządu Oddziału T. w G., poinformował, że użyczenie pojazdu było konieczne w związku potrzebą ratowania zdrowa i życia zwierzęcia. Wskazał, że przedmiotowy przejazd miał charakter jednorazowy i był wymuszony stanem wyższej konieczności. Ponadto p. S. C. poinformował, że podpisując umowę użyczenia pojazdu działał, na mocy upoważnienia nr [...], w którym Zarząd Oddziału w G. został upoważniony do podpisywania umów. Do pisma załączono kserokopię pełnomocnictwa nr [...] z dnia [...] października 2017 r. oraz zdjęcia przewożonego zwierzęcia.

Mając na względzie powyższe okoliczności GITD, stwierdzając, że T., korzystając z drogi publicznej w dniu 28 kwietnia 2019 r., naruszył obowiązek uiszczenia opłaty elektronicznej, nałożył na niego decyzją z dnia [...] maja 2020 roku karę pieniężną w wysokości 1 500 zł, stosownie do treści art. 13k ust. 1 pkt 2 u.d.p. Organ podkreślił, że odcinek drogi krajowej, po której ustalono poruszanie się kontrolowanego zespołu pojazdów w dniu 28 kwietnia 2019 r., został wyszczególniony w załączniku 2 pkt 13 lit. c /skrzyżowanie z drogą powiatową nr [...] - granica m. P. do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżący zarzucił organowi, że ten błędnie ustalił stan faktyczny, będący podstawą wydania decyzji, poprzez przyjęcie, iż p. S. C. skutecznie zawarł w imieniu i na rzecz T. w Polsce umowę użyczenia pojazdu, a tym samym to strona postępowania była posiadaczem pojazdu. T. podkreślił, że upoważnienie nr [...] udzielone p. S. C. nie obejmowało umocowania do zawierania umów użyczenia pojazdu, a jedynie do enumeratywnie wymienionych w jego treści czynności. Ponadto zgodnie z § 56 Statutu T. w Polsce, dla skuteczności zawarcia takiej umowy na rzecz T. wymagana była reprezentacja dwuosobowa, w tym skarbnika oddziału. T. zaznaczył, że Prezes Zarządu Oddziału T. nie może decydować o wzięciu w użyczenie pojazdu wraz z przyczepą, a o wyrażenie zgody na tę czynność powinien wystąpić do Zarządu Głównego T. Tymczasem Zarząd Główny T. nigdy nie wyrażał zgody, ani nie udzielał pełnomocnictwa na wzięcie w użyczenie przez Oddział T. w G. ww. pojazdu wraz z przyczepą

Decyzją z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...], Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy swą poprzednią decyzję z dnia [...] maja 2020 nakładającą na skarżącego karę pieniężną w wysokości 1 500 zł. Organ podkreślił, że z aktów stanowiących podstawę działalności T. w Polsce, do uprawnień i obowiązków Zarządu Oddziału należy m.in. reprezentowanie Oddziału i realizacja celów T. na swoim terenie, w ramach Statutu lub pełnomocnictw udzielonych przez Zarząd Główny. Tym samym przesłane przez p. S. C. pełnomocnictwo z dnia 30 października 2017 r. udzielone Zarządowi Oddziału T. w G. przez Zarząd Główny T. w Polsce wskazuje, że p. S. C. reprezentował Oddział T. w G., a umowa użyczenia pojazdu z dnia 28 kwietnia 2019 r. została zawarta w imieniu Oddziału, który jest jednostką strukturalną T. w Polsce.

W skardze na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2020 r., wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący zarzucił:

1. naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez:

a) naruszenie art. 13 ust. 1 pkt 3, art. 13k ust. 1 pkt 2 ustawy o drogach publicznych, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i nałożenie na stronę kary pieniężnej, w sytuacji braku podstaw do takiego działania;

b) naruszenie art. 33 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (tekst jednolity Dz. U. z 2020 roku, poz. 1740 ze zm., dalej też jako "k.c."), art. 35 k.c. i art. 38 k.c. w zw. z § 46 ust 1 i § 56 ust. 1 i ust. 2 Statutu strony poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i pominięcie, że strona może zaciągać zobowiązania jedynie poprzez swoje organy w sposób przewidziany w ustawie oraz opartym na niej statucie, a w niniejszej sprawie umowa użyczenia zespołu pojazdów nie została zawarta zgodnie z tymi przepisami i postanowieniami Statutu strony, a zatem nie mogła wywoływać skutków prawnych dla strony;

c) naruszenie art. 103 § 1 k.c. poprzez jego niezastosowanie i pominięcie, że zawarta umowa użyczenia zespołu pojazdów jest nieważna, w sytuacji, w której zawierający ją p. S. C., działał z przekroczeniem zakresu swojego umocowania, a strona nie potwierdziła zawarcia umowy w jej imieniu;

d) naruszenia art. 710 k.c. poprzez niewłaściwą wykładnię i przyjęcie, że umowa użyczenia nie jest umową o charakterze majątkowym.

2. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., polegające na nieprawidłowej ocenie zebranego w sprawie materiału dowodowego, które doprowadziło organ do wniosku, że,

- p. S. C. skutecznie zawarł w imieniu i na rzecz strony umowę użyczenia zespołu pojazdów, a tym samy, że strona była posiadaczem zespołu pojazdów podczas, gdy udzielone Zarządowi Oddziału T. w G. pełnomocnictwo nie obejmowało umocowania do zawierania umów użyczenia, a ponadto, zgodnie z § 56 ust. 2 Statutu strony, dla skutecznego zawarcia takiej umowy na rzecz Strony wymagana była reprezentacja dwuosobowa, w tym działanie Skarbnika Oddziału;

- p. S. C. był uprawniony do zawarcia w imieniu i na rzecz strony umowy użyczenia zespołu pojazdów jako jej przedstawiciel na podstawie § 46 Statutu;

- strona była posiadaczem zespołu pojazdów w chwili, w której powstał obowiązek uiszczenia opłaty za przejazd, a co za tym idzie, że powinna zostać nałożona na stronę kara pieniężna.

Mając na uwadze powyższe zarzuty, strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz umorzenie postępowania administracyjnego, na podstawie art. 145 § 3 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; zwana dalej "p.p.s.a.") oraz zasądzenie od organu na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania, według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warsyzawie, zważył co następuje:

W pierwszej kolejności, zaznaczyć należy, że przedmiotowa sprawa rozpoznana została na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID – 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 374) i zarządzenia Przewodniczącego Wydziału VI Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 lipca 2021 r., w związku z ogłoszeniem stanu epidemii i związanymi z tym ograniczeniami i wymogami w zakresie podejmowania działań zmierzających do eliminowania nadmiernego stanu zagrożenia dla stanu zdrowia osób uczestniczących w czynnościach sądowych, sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym.

Poza brakiem udziału stron w samym posiedzeniu, na którym zapada wyrok, sądowa kontrola nie różni się od kontroli sprawowanej przy rozpoznawaniu spraw w trybie zwykłym. W ramach tej kontroli, tak jak w każdym przypadku sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

Z kolei zgodnie z art. 145 § 1 p.p.s.a. Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi (art. 134 p.p.s.a.).

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w wyżej zakreślonych granicach, Sąd uznał, że skarga T. zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek nie z przyczyn w niej wskazanych.

Bezspornym jest sam brak w samochodzie osobowym marki [...] (model [...]) o numerze rejestracyjnym [...], poruszającym się w dniu 28 kwietnia 2019 roku wraz z przyczepą o numerze rejestracyjnym [...], odcinkiem drogi krajowej nr [...] - skrzyżowanie z drogą powiatową nr [...] - granica m. P. - urządzenia pokładowego viaBox służącego do uiszczania opłat elektronicznych. Pojazd ten nie został także zarejestrowany w krajowym systemie elektronicznego poboru opłat a tym samym, za omawiany przejazd nie została uiszczona opłata elektroniczna. Tymczasem zgodnie z art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p. korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za przejazdy po drogach krajowych pojazdów samochodowych, w rozumieniu art. 2 pkt 33 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym, za które uważa się także zespół pojazdów składający się z pojazdu samochodowego oraz przyczepy lub naczepy, o dopuszczalnej masie całkowitej (dmc) powyżej 3,5 tony, w tym autobusów niezależnie od ich dopuszczalnej masy całkowitej. W niniejszej sprawie nie jest kwestionowany fakt, że dopuszczalna masa całkowita (dmc) skontrolowanego zespołu pojazdów, składającego się z samochodu ciężarowego oraz przyczepy przekraczała 3,5 t. Na podstawie danych znajdujących się w CEPiK organ ustalił, że dopuszczalna masa całkowita kontrolowanego zespołu pojazdów wynosiła 4250 kg, w tym pojazdu samochodowego o numerze rejestracyjnym [...], zarejestrowanego jako samochód ciężarowy — 2 250 kg, zaś przyczepy ciężarowej [...], o numerze rejestracyjnym [...] kg. Zespół pojazdów nie podlegał też zwolnieniom, o których mowa w art. 13 ust. 3a u.d.p. Z kolei w myśl art. 13ha ust. 1 u.d.p. opłata, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3, zwana dalej "opłatą elektroniczną", jest pobierana za przejazd po drogach krajowych lub ich odcinkach, określonych w przepisach wydanych na podstawie ust. 6. Tymczasem rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej (w wersji obowiązującej od 31 października 2018 r. do 6 stycznia 2021 r.) w Załączniku Nr 2 zatytułowanym "DROGI KRAJOWE LUB ICH ODCINKI KLASY GP I G, NA KTÓRYCH POBIERA SIĘ OPŁATĘ ELEKTRONICZNĄ", w punkcie 13) ppkt c) wymieniało drogę krajową nr [...] na odcinku: "skrzyżowanie z drogą powiatową nr [...] - granica m. P." a zatem odcinek, na którym odbył się w dniu 28 kwietnia 2019 roku skontrolowany przez GITD przejazd. Podkreślenia wymaga, że co do zasady uiszczenie opłaty elektronicznej (w dacie stwierdzenia naruszenia) następowało w systemie elektronicznego poboru opłat, zgodnie z art. 13i (art. 13hc ust. 1 u.d.p.). Zasadą jest również, że pobranie tej opłaty następowało poprzez urządzenie instalowane w tym celu w pojeździe samochodowym. Obowiązek oferowania takiego urządzenia (na potrzeby pobierania opłat) spoczywał na podmiotach pobierających opłaty z wykorzystaniem systemów elektronicznego poboru, zgodnie z art. 13i ust. 3 u.d.p. Kierujący pojazdem samochodowym wyposażonym w urządzenie na potrzeby pobierania opłat elektronicznych, z mocy art. 13i ust. 4a ustawy u.d.p., obowiązany był do wprowadzenia do urządzenia prawidłowych danych o kategorii pojazdu, o której mowa w art. 13ha ust. 3 u.d.p. (odpowiednia kategoria pojazdu). Zasady wnoszenia opłat elektronicznych oraz ich rozliczania regulowało wydane na podstawie art. 40a ust. 5 u.d.p. rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Rozwoju z 27 sierpnia 2015 r. w sprawie wnoszenia i rozliczania opłat elektronicznych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1406). Stosownie do treści art. 13k ust. 1 u.d.p., za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3, wymierza się karę pieniężną w wysokości: 500 zł - w przypadku zespołu pojazdów o łącznej dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony złożonego z samochodu osobowego o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony oraz przyczepy (pkt 1), 1500 zł - w pozostałych przypadkach (pkt 2).

W tym miejscu podkreślenia wymaga, że obowiązkiem organów Inspekcji Transportu Drogowego, w toku postępowania dotyczącego prawidłowości uiszczenia opłaty elektronicznej, jest upewnienie się, czy droga na odcinku, na którym stwierdzono naruszenie, była oznakowana w sposób prawidłowy, czyli odpowiadający wymaganiom ujętym w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 roku w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego i warunków ich umieszczania na drogach (Dz. U. z 2019 roku, poz. 2311 ze zm.). Zgodnie bowiem z art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (tekst jednolity z 2020 roku, poz. 110 ze zm., dalej też jako "p.r.d.") Minister właściwy do spraw transportu w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw wewnętrznych, uwzględniając konieczność zapewnienia czytelności i zrozumiałości znaków i sygnałów drogowych dla uczestników ruchu drogowego, określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe warunki techniczne dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego, a także warunki ich umieszczania na drogach. Na podstawie powyższej delegacji ustawowej Minister Infrastruktury wydał wspomniane rozporządzenie z dnia 3 lipca 2003 r. I tak w załączniku nr 1 do ww. rozporządzenia zatytułowanym "SZCZEGÓŁOWE WARUNKI TECHNICZNE DLA ZNAKÓW DROGOWYCH PIONOWYCH I WARUNKI ICH UMIESZCZANIA NA DROGACH" w punkcie 6.3.7. uregulowano kwestię "Znaków z numerem drogi", gdzie w podpunkcie 6.3.7.9. wymieniono "Tabliczkę T-34". I tak Tabliczkę T-34 umieszcza się na drogach krajowych objętych systemem elektronicznej opłaty drogowej pod znakiem z numerem autostrady E-15c, drogi ekspresowej E-15d lub innej drogi krajowej E-15a albo E-15f albo E-15g, występującym samodzielnie. Tabliczka T-34 wskazująca pobór opłaty elektronicznej za przejazd drogą publiczną posiada przy tym tło barwy pomarańczowej z białą ramką tarczy tabliczki i symbol urządzenia instalowanego w pojeździe samochodowym na potrzeby systemu poboru opłat barwy czarnej. Lico tabliczki powinno być wykonane z folii odblaskowej typu 2. Z kolei grafika przedstawiająca szczegółowy wygląd tabliczki T – 34 wskazana jest w ramach rysunku 6.3.7.14, gdzie podano wyraźnie jej wymiary, w tym szerokość 320 milimetrów i wysokość – 240 milimetrów.

W realiach przedmiotowej sprawy, organ nie wypełnił ciążącego na nim obowiązku upewnienia się, czy droga na odcinku, na którym stwierdzono naruszenie, była oznakowana w sposób prawidłowy. Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku 18 kwietnia 2019 roku sygn. akt II GSK 1256/17, Główny Inspektor Transportu Drogowego winien przeprowadzić postępowanie dowodowe w kierunku ustalenia, czy odcinek drogi był w dacie wjazdu skarżącego prawidłowo oznaczony tabliczką informacyjną T-34. NSA wyraźnie podkreślił przy tym, że stosowne informacje organ powinien uzyskać od zarządcy drogi. W realiach niniejszej spawy zauważyć należy, że zgodnie z art. 10 ust. 3 p.r.d., to Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad zarządza ruchem na drogach krajowych. Tym samym to właśnie informacje uzyskane od GDDKiA stanowią relewantny dowód dla poczynienia niezbędnych w sprawie ustaleń faktycznych. Organ co prawda w zaskarżonej decyzji wskazuje, że na podstawie pisma informacyjnego Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w P. nr [...] z dnia 9 sierpnia 2018 roku stwierdził, iż wskazany odcinek drogi krajowej nr [...] został prawidłowo oznakowane, a w czasie kontroli nie stwierdzono uchybień w ustawieniu tabliczek informacyjnych T-34, oznaczających pobór opłaty elektronicznej. Jednakże, po pierwsze, wspomnianego przez organ pisma informacyjnego GDDKiA brak w aktach sprawy. Nie ma także informacji o włączeniu go do materiału dowodowego, czy poinformowaniu o tym strony. Co więcej, abstrahując, że pisma GDDKiA z dnia 9 sierpnia 2018 roku brak w aktach sprawy, zauważyć należy, że już z samej jego daty wynika nieaktualność stanowiska co do prawidłowości oznaczenia odcinka drogi, na którym doszło do naruszenia obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej w trakcie przejazdu dokonanego w dniu 29 kwietnia 2019 roku.

Nadto organ pominął w swej ocenie wskazywane przez p. S. C. okoliczności, w jakich doszło do naruszenia obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej, związane z realizacją statutowych zadań T. W swym piśmie z dnia 3 sierpnia 2019 roku wyjaśnił on, że Oddział T., którego jest Prezesem Zarządu, został poproszony w trybie pilnym o pomoc w transporcie kuca w bardzo ciężkim stanie zdrowia (złamana noga), bowiem pozostawienie go u właściciela zagrażało życiu zwierzęcia. Z wyjaśnień p. S. C. wynika, że doszło do nadzwyczajnej sytuacji i szybkie działanie w postaci użyczenia pojazdu i przyczepy miało na celu jak najszybsza pomoc cierpiącemu zwierzęciu. Ewidentnie zatem doszło do sytuacji konfliktu norm prawnych, w jakiej znalazła się strona skarżąca, a mianowicie konfliktu norm, których treść zobowiązywała z jednej strony do uiszczenia opłaty elektronicznej za przejazd płatnym odcinkiem drogi krajowej, z drugiej zaś, do niezwłocznego udzielenia pomocy cierpiącemu zwierzęciu. W tej mierze, z art. 13 ust. 1 pkt 3 ustawy o drogach publicznych wynika, że korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za przejazdy po drogach krajowych pojazdów samochodowych, w rozumieniu art. 2 pkt 33 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym, za które uważa się także zespół pojazdów składający się z pojazdu samochodowego oraz przyczepy lub naczepy o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony, w tym autobusów niezależnie od ich dopuszczalnej masy całkowitej. Z kolei ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (tekst jednolity Dz. U. z 2020 roku, poz. 638 ze zm.), w art. 1 ust. 1 oraz art. 5 stanowi odpowiednio, że zwierzę, jako istota żyjąca, zdolna do odczuwania cierpienia, nie jest rzeczą, a człowiek jest mu winien poszanowanie, ochronę i opiekę oraz, że każde zwierzę wymaga humanitarnego traktowania, którym w rozumieniu tej ustawy jest traktowanie uwzględniające potrzeby zwierzęcia i zapewniające mu opiekę i ochronę (art. 4 pkt 2). Z prawnym obowiązkiem odpowiedniego traktowania zwierząt określonym w przywołanych przepisach ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r., skorelowany został również prawny zakaz znęcania się nad nimi, którym w rozumieniu art. 6 ust. 2 pkt 6 tej ustawy jest zadawanie albo świadome dopuszczanie do zadawania bólu lub cierpień, w tym szczególności przez transport zwierząt w sposób powodujący ich zbędne cierpienie i stres. Rysująca się na tle przywołanej regulacji prawnej w relacji do okoliczności stanu faktycznego rozpatrywanej sprawy sytuacja konfliktu norm wydaje się być oczywista. Zwłaszcza, gdy w tej mierze podkreślić znaczenie tego istotnego elementu stanu faktycznego sprawy, którym był powód wykonywania spornego przejazdu oraz ten towarzyszący mu - wręcz nieodłącznie z nim związany - aspekt prawny, który wynika z wymienionych przepisów ustawy o ochronie zwierząt i treści ustanowionych nimi obowiązków a także - co należy z całą mocą również podkreślić - również z tych przepisów przywołanej ustawy, na gruncie których ustanowiony został nadzór właściwych organów nad przestrzeganiem przepisów o ochronie zwierząt (art. 34a) oraz sankcje prawnokarne za popełnienie opisanych tymi przepisami czynów (por. w szczególności art. 35 ust. 1a w związku z art. 6 ust. 2 pkt 6; art. 37b ust. 1 pkt 4). W rozpatrywanej sprawie nie zostały podważone przez organ administracji okoliczności odnoszące się do stanu zdrowia zwierzęcia i jego cierpienia, a w konsekwencji potrzeby zapewnienia mu, w wykonaniu obowiązków wynikających z ustawy o ochronie zwierząt, niezwłocznej pomocy medycznej wymagającej niezwłocznego przetransportowania przy wykorzystaniu umożliwiającej to sieci dróg - a więc i odcinka płatnej drogi krajowej nr [...] - do miejsca, w którym pomoc ta mogła być udzielona. Skoro tak, to wskazana okoliczność, zważywszy na towarzyszący jej aspekt prawny, nie mogła być uznana za bez znaczenia dla oceny zasadności nałożenia na stronę skarżącą kary pieniężnej. Podkreślenia wymaga, że przyjmowane w procesie ich interpretacji reguły wykładni nie funkcjonują w całkowitym oderwaniu od siebie, lecz w jednolitym oraz w swoim założeniu zupełnym i wewnętrznie niesprzecznym systemie norm, co już w tym miejscu i niezależnie od innych dalej jeszcze podnoszonych argumentów, w odniesieniu do istoty spornej w sprawie kwestii nakazuje zwrócić uwagę chociażby na art. 1 ust. 3 ustawy o ochronie zwierząt i normatywny kontekst tego przepisu w relacji do przywołanej powyżej okoliczności stanu faktycznego sprawy oraz jej znaczenia dla oceny zasadności nałożenia kary pieniężnej. Jakkolwiek faktem jest, że administracyjne kary pieniężne - a więc również kara nakładana na podstawie ustawy o drogach publicznych za nieuiszczenie opłaty elektronicznej za przejazd - stanowią dolegliwość za popełniony delikt administracyjny, przez który należałoby rozumieć czyn polegający na bezprawnym działaniu lub bezprawnym zaniechaniu podjęcia nakazanego działania skutkujący naruszeniem norm prawa administracyjnego i zagrożony sankcją administracyjną, zaś relacji między sankcją administracyjną a deliktem prawa administracyjnego towarzyszy - przyjmowane zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie sądowoadministracyjnym oraz orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego - założenie, że administracyjna kara (pieniężna) nakładana jest wobec podmiotu dopuszczającego się deliktu bez związku z jego zawinieniem, albowiem odpowiedzialność za ten delikt ma charakter obiektywny, to jednak nie można jednocześnie tracić z pola widzenia konsekwencji wynikających z konstytucyjnej zasady demokratycznego państwa prawnego oraz zasady proporcjonalności, co stanowi przecież element wykładni prawa. Również w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego odnotować należy szereg przykładów odwołujących się do potrzeby uwzględniania przywołanych wymogów stosowania sankcji administracyjnej, w tym zwłaszcza w zakresie odnoszącym się do możliwości wykazania przez stronę postępowania w sprawie o nałożenie kary pieniężnej, że niedopełnienie obowiązku było następstwem okoliczności, za które nie ponosi ona odpowiedzialności. W tej mierze, sądy administracyjne ad casum sięgają nie dość, że do argumentu z przesłanki subiektywnego zawinienia, to również - co nie jest to bez znaczenia dla prawnej oceny sytuacji zaistniałej w rozpatrywanej sprawie - do argumentu z kontratypu (por. np. wyrok NSA z dnia 7 maja 2008 r., sygn. akt II GSK 128/08; wyrok NSA z dnia 25 kwietnia 2012 r., sygn. akt II GSK 472/11; wyrok NSA z dnia 24 lutego 2011 r., sygn. akt II GSK 285/10).

Według Sądu w składzie orzekającym w rozpatrywanej sprawie, elementy jej stanu faktycznego oraz towarzyszący im aspekt prawny wymagający rozstrzygnięcia relacji między sankcjonowanym obowiązkiem uiszczenia opłaty za przejazd płatnym odcinkiem drogi krajowej a wynikającym z przywoływanych powyżej przepisów ustawy o ochronie zwierząt obowiązkiem humanitarnego traktowania zwierząt (tj. traktowania uwzględniającego potrzeby zwierzęcia i zapewniające mu opiekę i ochronę), który jest również - co należy podkreślić - obowiązkiem sankcjonowanym zawartymi w tej ustawie regulacjami prawnokarnymi oraz ustanawiającymi nadzór właściwych organów nad przestrzeganiem przepisów tej ustawy czynią uzasadnionym, aby odwołać się do przywołanego podejścia. W odniesieniu do okoliczności stanu faktycznego rozpatrywanej sprawy jego przydatność wiąże się z tym elementem, który dotyczy argumentu z kontratypu, co nota bene, znajduje swoje potwierdzenie również w stanowisku Trybunału Konstytucyjnego (por. wyrok z dnia 11 października 2016 r. w sprawie K 24/15).

Jak powyżej już to podkreślono, w sprawie nie były podważane, lecz wyłącznie uznane za obojętne z punktu widzenia oceny zgodności z prawem nałożenia na stronę skarżącą kary pieniężnej, okoliczności odnoszące się do stanu zdrowia zwierzęcia, jego cierpienia, potrzeby zapewnienia mu w wykonaniu obowiązków wynikających z ustawy o ochronie zwierząt niezwłocznej pomocy medycznej, wymagającej niezwłocznego przetransportowania przy wykorzystaniu umożliwiającej to sieci dróg - a więc i odcinka płatnej drogi krajowej nr [...] - do miejsca, w którym pomoc ta mogła być udzielona. Skoro tak, to uznając za konstytucyjnie usprawiedliwione odwołanie się do argumentu z analogii w odniesieniu do instytucji kontratypu, w świetle jej istoty oraz celów towarzyszących jej stosowaniu, za uzasadniony trzeba uznać wniosek, że wskazane powyżej działanie strony skarżącej podjęte zostało bezpośrednio w celu uchylenia bezpośredniego niebezpieczeństwa dla życia i zdrowia zwierzęcia, a więc innymi słowy w celu ochrony wartości prawem chronionej, do zabezpieczenia której - jako jej gwarant - strona była prawnie zobowiązana, co wynika z przywołanych przepisów ustawy o ochronie zwierząt. Za uzasadnione przy tym należy uznać również twierdzenie, że wartość dobra poświęconego - obowiązek poniesienia opłaty za przejazd - w relacji do wartości dobra ratowanego - życie i zdrowie zwierzęcia - była zdecydowanie niższa. W związku z powyższym, według Sądu, nie było usprawiedliwionych podstaw prawnych, aby w przedstawionych okolicznościach stanu faktycznego rozpatrywanej sprawy nie uwzględniać konsekwencji wynikających z celu działania strony skarżącej, a w rezultacie, aby nałożyć na stronę karę pieniężną. Jej działanie - jak wynika to z przedstawionych argumentów - było bowiem usprawiedliwione celem, w jakim zostało podjęte, a cel tego działania determinowany był przywołanymi powyżej przepisami ustawy o ochronie zwierząt.

W sytuacji, gdy ich realizacja wymagała podjęcia bez zbędnej zwłoki działań zmierzających do uchylenia bezpośredniego niebezpieczeństwa dla życia i zdrowia zwierzęcia, a mianowicie udzielenia mu niezwłocznej pomocy medycznej, wymagającej niezwłocznego przetransportowania przy wykorzystaniu umożliwiającej to sieci dróg do miejsca, w którym pomoc ta mogła być udzielona, to nie sposób czynić stronie zarzut, że nie wyposażyła zespołu pojazdów w urządzenie służące poborowi opłaty elektronicznej, a w konsekwencji nakładać karę pieniężną za wykonanie tego przejazdu, bez uwzględnienia prawnego znaczenia celu, w jakim przejazd ten był wykonywany. Przedstawione argumenty nakazywały uznać tę skargę za uzasadnioną, co skutkowało uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji tego organu, który orzekając we wszczętym z urzędu postępowaniu w sprawie nałożenia kary pieniężnej będzie zobowiązany uwzględnić przedstawione oceny prawne i wynikające z nich konsekwencje. Podkreślenia wymaga, że analogiczne stanowisko zajął także Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 października 2017 roku sygn. akt II GSK 134/16.

Sąd natomiast nie podziela argumentacji skarżącego T., na której oparta jest zarówno skarga, jak i wcześniej wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, sprowadzającej się do próby wykazania, że za przedmiotowy przejazd odpowiada wyłącznie sam Prezes Zarządu Oddziału T. w G., p. S. C., a przejazd ten nie był wykonywany na rzecz T. w Polsce a także Oddziału T. w G.. Po pierwsze, z wyjaśnień Prezesa Oddziału w G., w sposób oczywisty wynika, że ratując zdrowie i życie zwierzęcia, działał jako osoba reprezentująca Oddział T. oraz inspektor tegoż T. Ponadto z zapisu § 51 ust. 1, 2 i 3 Statutu T., jasno wynika uprawnienie członków zarządu oddziału do podpisywania dokumentów w zakresie praw i obowiązków majątkowych oddziału oraz innych. Nie ulega zatem wątpliwości, że p. S. C., dokonując transportu chorego zwierzęcia, celem ratowania mu życia działał, w imieniu T., jako organizacji społecznej, której statutowym celem działania jest ochrona zwierząt, o której to organizacji jest także mowa w ustawie o ochronie zwierząt (z przyznanymi jej określonymi uprawnieniami) - a nie w swoim własnym. Kwestia, czy p. S. C., dopełnił wymogów odnośnie konieczności uzyskania na umowie użyczenia pojazdu, zgody skarbnika oddziału, nie rzutuje na prawidłowość ustaleń organu, co do właściwego wskazania strony postępowania, czyli T., gdyż dotyczy ewentualnego rozwiązywania wewnętrznych zagadnień związanych z działaniem stowarzyszenia.

Reasumując, Sąd uznał, że koniecznym jest uchylenie na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w zw. z art. 135 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji z dnia [...] maja 2020 roku.