Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 158/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2017-07-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne: Zagospodarowanie przestrzenne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 59 ust. 1, art. 50 ust. 1 i 2, art. 86
journal: Dz.U. 2017 poz 1073
law: Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. Planowanie i zagospodarowanie przestrzenne.
article: art. 48 ust. 1 i 3, art. 49b ust. 2 pkt 3
journal: Dz.U. 2016 poz 290
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: art. 7, art. 77, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 131 ust. 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1121
law: Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne - tekst jedn.

SENTENCJA

Dnia 19 lipca 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędziowie Sędzia WSA Elwira Brychcy Sędzia WSA Danuta Rzyminiak – Owczarczak (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Edyta Rurarz - Kwietniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lipca 2017 roku sprawy ze skargi J. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] 2016 roku nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę 997 zł (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Wójt Gminy C. decyzją z [...] 2016 r. o nr [...], wydaną po rozpoznaniu wniosku D. W. - Zakład Wydobywania i Uszlachetniania Kruszywa w Walkowicach, ustalił warunki zabudowy dla budowy i eksploatacji odkrywki kruszywa naturalnego piaskowo - żwirowego "R. G. DW" w R. G. wraz z niezbędną infrastrukturą towarzyszącą na terenie części działek o nr ewid.[...], [...] i [...] oraz na terenie działek o nr ewid.[...] i [...], położonych w miejscowości R. G., gmina C..

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, iż planowana inwestycja będzie realizowana na terenie niezabudowanym, nieobjętym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, w sąsiedztwie urbanistycznym istniejącej zabudowy zagrodowej oraz mieszkaniowej. Organ zauważył nadto, iż na terenie sąsiednich działek o nr ewid.[...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] odbywa się eksploatacja złoża kruszywa naturalnego ,,R. G. DW", na którą została udzielona koncesja - decyzja [...] z dnia [...] 2015 r.

Wójt Gminy C. stwierdził, iż planowana inwestycja należy do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko i będzie realizowana w obszarze Natura 2000 "N. ". W dniu 10 października 2014r. została wydana decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach Nr [...] ustalająca środowiskowe uwarunkowania dla przedmiotowego przedsięwzięcia. Na tym obszarze nie występuje zabudowa zabytkowa, ani obszar ochrony archeologicznej. Teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze.

Odnosząc się do zarzutów podniesionych przez strony postępowania organ I instancji wyjaśnił, iż inwestor występując o warunki zabudowy nie był obowiązany pozsiadać pozwolenia wodnoprawnego. Ponadto zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 grudnia 2007r., sygn. P37/06 ( Dz.U. z 2007 r. Nr 247, poz. 1844), inwestor może ubiegać się o legalizację samowoli budowlanej w przypadku braku planu miejscowego, po przedstawieniu ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy, bez względu na termin jej uzyskania. Wskazano także, iż dla planowanego przedsięwzięcia została przeprowadzona ocena oddziaływania na środowisko, została wydana decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach i w ramach tego postępowania uwzględniono wpływ planowanego przedsięwzięcia na grunty leśne.

Na zakończenie Wójt Gminy C. wskazał organy, które pozytywnie uzgodniły przedmiotową decyzję o warunkach zabudowy.

Odwołanie od decyzji wniósł J. J., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika podnosząc, iż treść decyzji nie odpowiada przedmiotowi postępowania, które w rzeczywistości stanowi legalizację wykonanej już inwestycji. Zarzucono, iż organ zaniechał, mimo wniosku strony, przeprowadzenia oględzin nieruchomości objętych wnioskiem, na okoliczność samowolnej realizacji instalacji przerobu kruszywa na działkach [...]. [...] i [...] w R. G.. Zarzucono, iż planowana, a w rzeczywistości zrealizowana inwestycja, niezgodna jest z ustaleniami koncesji.

Strona podniosła również, że pomimo faktu wykorzystania wód podziemnych do celów technologicznych o maksymalnym poborze wody Q=100m3/h, inwestor nie przedstawił stosownej decyzji marszałka województwa zatwierdzającej taki pobór wody oraz warunków takiego poboru wody. Ponadto inwestor w żaden sposób nie wykazał, że planowana inwestycja nie będzie oddziaływała na grunty leśne znajdujące się na działkach [...] i [...]. Tym samym za błędne należy uznać stanowisko Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w P. wyrażone w postanowieniu z dnia [...] 2016 r. Zdaniem strony organ nie zweryfikował także, czy prawidłowo ustalono obszar, na który przeprowadzono analizę urbanistyczną.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z [...] 2016 r., nr [...], utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy zauważył, iż wydanie decyzji o warunkach zabudowy możliwie jest jedynie w razie łącznego spełnienia warunków określonych w art. 61 ust. 1 pkt 1-5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Dalej Kolegium wskazało, iż sposób ustalania obszaru w celu wykonania analizy funkcji i cech zabudowy i zagospodarowania terenu określa § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zdaniem tego organu w przedmiotowej sprawie analiza urbanistyczna została sporządzona prawidłowo i brak jest podstaw do zakwestionowania jej prawidłowości. Granice obszaru analizowanego wyznaczone zostały zgodnie z ww. rozporządzeniem.

Kolegium zwróciło uwagę, iż inwestycja należy do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko i będzie realizowana w obszarze Natura 2000 "N. ". Decyzją nr [...] z dnia 10 października 2014 r. ustalono środowiskowe uwarunkowania dla przedmiotowego przedsięwzięcia. W postępowaniu tym uwzględniono wpływ planowanego przedsięwzięcia na grunty leśne. Na obszarze inwestycji nie występuje zabudowa zabytkowa, ani obszar ochrony archeologicznej. Teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze. Ponadto warunki zabudowy dla powyższej inwestycji zostały pozytywnie uzgodnione ze Starostą C. w odniesieniu do gruntów wykorzystywanych na cele rolne, z Regionalną Dyrekcją Lasów Państwowych w P., z Państwowym Powiatowym Inspektorem Sanitarnym w C. w zakresie wymagań higienicznych i zdrowotnych, Dyrektorem Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w P. postanowienie nr [...] z dnia 10 czerwca 2016 r. oraz z Z. C. w trybie art. 53 ust. 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.

Organ odwoławczy zauważył, iż zgodnie z art. 59 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, decyzję o warunkach zabudowy, co do zasady, wydaje się dla zamierzenia inwestycyjnego, czyli dla inwestycji mającej powstać, lub dla obiektu istniejącego, którego użytkowanie ma ulec zmianie. Wyjątkiem jest jednak postępowanie mające na celu legalizowanie tzw. "samowoli budowlanej", czyli obiektu budowanego lub wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Wynika to z art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane który stanowi, że właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowa albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. W ust. 2 ustawodawca zastrzegł, że warunkiem legalizacji samowoli jest zgodność konkretnej budowy m.in. z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i przewidział możliwość nałożeniu na inwestora obowiązku uzyskania i przedłożenia takiej decyzji dla inwestycji już zrealizowanej.

Zaznaczono nadto, iż wbrew zarzutowi odwołania inwestor składając wniosek o wydanie decyzji o warunkach zabudowy nie był zobowiązany do posiadania pozwolenia wodnoprawnego, gdyż zgodnie z art. 131 ust.2 pkt 2 ustawy z dnia 18 lipcu 2001 r. Prawo wodne decyzję o warunkach zabudowy dołącza się do wniosku o wydanie pozwolenia wodnoprawnego.

W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego zaskarżona decyzja jest prawidłowa pod względem formalnym, zawiera wymagane załączniki w postaci wyników analizy w wersji opisowej i graficznej oraz w postaci mapy w skali 1:500 z zaznaczonymi liniami rozgraniczającymi teren inwestycji. W ocenie tego organu dokonana analiza urbanistyczna pozwala na stwierdzenie, że planowana inwestycja kontynuuje cechy zagospodarowania terenu występujące na obszarze analizowanym, a przeprowadzone postępowania wykazało spełnienie wszystkich przesłanek określonych w art. 61 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.

Skargę na powyższe rozstrzygniecie wniósł J. J. - reprezentowany przez r. J.. Strona powtórzyła zarzuty przytoczone w odwołaniu a dotyczące faktycznego charakteru prowadzonego postępowania (legalizacja samowoli budowlanej) i wskazała, iż organ odwoławczy nie odniósł się do wniosku dowodowego o przeprowadzenie oględzin. Ponadto powtórzono zarzuty dotyczące braku pozwolenia wodnoprawnego, niewyjaśnienia oddziaływania inwestycji na grunt leśny oraz braku weryfikacji prawidłowości ustalenia granic obszaru analizowanego.

Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Uczestnik postępowania D. W. – Zakład [...] w W. , pismem procesowym z 23 marca 2017 r. wniosła o oddalenia skargi wskazując na brak podstaw do przeprowadzania dowodu z akt postępowania prowadzonego przez organ nadzoru budowlanego. Uczestnik postępowania podniósł ,iż zarzuty skarżącego dotyczące oddziaływania na grunty leśne są nieprecyzyjne. Ponadto inwestor dysponuje decyzją Marszałka Województwa W. znak [...], zatwierdzającą "Dokumentację hydrogeologiczną ustalającą .zasoby eksploatacyjne ujęcia wód podziemnych z utworów czwartorzędowych dla odkrywki kruszywa naturalnego piaskowo-żwirowego R. G. DW w m. R. G., gm. C., pow. c., woj. w. ". Wskazał też, iż wpływ inwestycji na środowisko naturalne został już poddany ocenie właściwego organu. Zdaniem strony za niedopuszczalne należy uznać zarzuty związane z takim kwestiami jak: ograniczenie dostępu do światła, zwiększenie hałasu i zanieczyszczeń oraz natężenia ruchu czy też naruszenie warunków gruntowych także obniżenie wartości sąsiednich nieruchomości i pogorszenie warunków życia. Zarzuty te zbadane być mogą dopiero na dalszym etapie procesu inwestycyjnego tj. w postępowaniu prowadzącym do wydania pozwolenia na budowę.

Obecny na rozprawie w dniu 19 lipca 2017 r. pełnomocnik skarżącego wskazał, iż wobec inwestycji objętej decyzją o warunkach zabudowy prowadzone są różne postępowania przed różnymi organami. Wskazał, że toczy się postępowanie przed Urzędem Górniczym, Marszałkiem Województwa oraz Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego w C. . Wyjaśnia, że ten ostatni organ wydał postanowienie o wstrzymaniu, niemniej strona nie przedłożyła tego postanowienia. Z kolei pełnomocnik uczestnika postępowania podkreślił, że toczą się różne postępowania przez organami i zaprzeczył, że inwestycja została zrealizowana w całości. Wyjaśnił, że wniosek o ustalenie warunków zabudowy dotyczy tej części inwestycji, co do której wymagane jest uzyskanie pozwolenia na budowę, o które inwestor będzie się starał. Postępowanie prowadzone przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. dotyczy tej części inwestycji, która wymagała zgłoszenia, którego inwestor nie miał. Wyjaśnił, że inwestor złożył zażalenie na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. , w którym organ ten wskazuje na konkretne elementy inwestycji, która ma być zrealizowana na działkach objętych decyzją o warunkach zabudowy. Na dzień dzisiejszy nie dysponuje decyzją o pozwoleniu na budowę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje;

Skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1066 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej.

Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy C. z [...] 2016 r.(znak: [...]), którą ustalono warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie i eksploatacji odkrywki kruszywa naturalnego piaskowo - żwirowego "R. G. DW" w R. G. wraz z niezbędną infrastrukturą towarzyszącą na terenie części działek o nr ewid.[...], [...] i [...] oraz na terenie działek o nr ewid.[...] i [...] położonych w miejscowości R. G., gmina C.

Zważyć należy, iż materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 27 marca 2003 o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1073) – dalej w skrócie: "u.p.z.p.".

Zgodnie z art. 59 ust. 1 tej ustawy, zmiana zagospodarowania terenu w przypadku braku planu miejscowego, polegająca na budowie obiektu budowlanego lub wykonaniu innych robót budowlanych, a także zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, z zastrzeżeniem art. 50 ust. 1 i art. 86, wymaga ustalenia, w drodze decyzji, warunków zabudowy. Przepis art. 50 ust. 2 stosuje się odpowiednio. Przepis ust. 1 stosuje się również do zmiany zagospodarowania terenu, która nie wymaga pozwolenia na budowę, z wyjątkiem tymczasowej, jednorazowej zmiany zagospodarowania terenu, trwającej do roku. (ust. 2). W przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, budowa obiektów budowlanych, o których mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a i 2b ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, wymaga uzyskania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu (ust. 2a). Z kolei zgodnie z art. 59 ust. 3 powoływanej ustawy w przypadku zmiany zagospodarowania terenu, o której mowa w ust. 2, bez uzyskania decyzji o warunkach zabudowy, wójt, burmistrz albo prezydent miasta może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi lub użytkownikowi wieczystemu nieruchomości:

1) wstrzymanie użytkowania terenu, wyznaczając termin, w którym należy wystąpić z wnioskiem o wydanie decyzji o ustaleniu warunków zabudowy, albo

2) przywrócenie poprzedniego sposobu zagospodarowania.

W tym miejscu zaznaczyć należy, iż wątpliwości Sądu nie budzi możliwość ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji określonej jako budowa i eksploatacja odkrywki kruszywa naturalnego piaskowo - żwirowego wraz z niezbędną infrastrukturą towarzyszącą – przepisy szczególne, tj. przepisy ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo górnicze i geologiczne (tj. Dz.U. z 2016 r. poz. 1131 ze zm.), nie zawierają regulacji wykluczającej możliwość wydania decyzji w tym przedmiocie (por. wyroki WSA w Poznaniu z dnia 22 stycznia 2014 r. o sygn. akt II SA/Po 857/13 oraz z dnia 13 lutego 2014 r. o sygn. akt II SA/Po 850/14 - oba dostępne na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl ).

Przepis art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. określa zaś, że wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe jedynie w przypadku łącznego spełnienia m.in. następujących warunków: co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu.

Jak wynika z powyższego, ustalenie warunków zabudowy jest niezbędne dla każdego zamierzenia powodującego zmianę zagospodarowania terenu polegającą na budowie obiektu budowlanego lub wykonaniu innych robót budowlanych, a także polegającą na zmianie przeznaczenia terenu niewymagającej pozwolenia na budowę, czy na zmianie sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, oczywiście z wyjątkami wymienionymi w art. 59 u.p.z.p.

Co do zasady postępowanie administracyjne o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dotyczy inwestycji, którą inwestor zamierza dopiero zrealizować. Decyzja ustalająca warunki zabudowy stanowi rodzaj promesy i otwiera proces inwestycyjny, jej kolejnym etapem jest uzyskanie pozwolenia na budowę. Dlatego też w orzecznictwie sądów administracyjnych wykształcił się pogląd, iż regułą jest wydawanie decyzji o warunkach zagospodarowania przed przystąpieniem do zmiany sposobu zagospodarowania terenu lub jego zabudowy, zaś odstępstwa od tej zasady muszą wynikać z przepisów prawa. Oznacza to, iż jeżeli nie przewiduje tego przepis szczególny, nie można ustalić decyzją warunków zabudowy dla inwestycji już faktycznie zrealizowanej.

Ta zasada pozostaje w ścisłym związku z analogiczną regułą Prawa budowlanego (które reguluje kolejny etap procesu inwestycyjnego), zgodnie z którą rozpoczęcie i prowadzenie robót budowlanych dopuszczalne jest po uzyskaniu ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę (art. 28 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane – dalej: P.b.). Jednocześnie ustawodawca wprost stwierdza, że nie wydaje się pozwolenia na budowę w przypadku rozpoczęcia robót budowlanych z naruszeniem art. 28 ust. 1 P.b. (art. 32 ust. 4a P.b.). Należy zgodzić się z poglądem, iż brak takiego zapisu w ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie daje podstaw do wniosku, że po rozpoczęciu zamierzenia inwestycyjnego inwestor w sposób dowolny może wystąpić z wnioskiem o warunki zabudowy. Wykładnia funkcjonalna unormowań ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, dotyczących decyzji lokalizacyjnych i o warunkach zabudowy sprzeciwia się takiemu rozumowaniu. W szczególności należy pamiętać, na co zwrócił uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 stycznia 2014 r. w sprawie II OSK 1890/12 (http://orzeczenia.nsa.gov.pl), że postępowanie o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji nie może prowadzić do kolizji z innymi postępowaniami dotyczącymi konkretnej inwestycji, zwłaszcza z procedurą legalizacyjną.

Z unormowania zawartego w art. 48 ust. 3 pkt 1 Prawa budowlanego wynika, że inwestor może ubiegać się o warunki zabudowy dla inwestycji już zrealizowanej, czy będącej w toku, tylko na potrzeby wszczętego już postępowania legalizacyjnego. Wystąpienie o ustalenie warunków zabudowy musi nadto zostać poprzedzone stosownym postanowieniem organu nadzoru budowlanego (art. 48 ust. 1 pkt 2 P.b.). Zatem to nie inwestor decyduje o wszczęciu procedury legalizacyjnej, a organ nadzoru budowlanego. To organ nadzoru budowlanego, wydając wspomniane postanowienie decyduje, że niezbędne jest uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji już zrealizowanej. Oznacza to, że brak jest podstaw do skutecznego samodzielnego wystąpienia z wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy w przypadku inwestycji już zrealizowanej. Stanowisko takie prezentowane jest m.in. w wyroku WSA w Łodzi z dnia 8 sierpnia 2014 r. sygn. akt II SA/Łd 52/13, również w wyrokach WSA w Poznaniu z dnia 20 stycznia 2015 r., sygn. akt II SA/Po 553/14, z dnia 1 marca 2016 r. o sygn. akt II SA/Po 6/06 oraz z dnia 20 lipca 2016 r. o sygn. akt II SA/Po 314/16 (wszystkie dostępne na stronie internetowej: w http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Powyższe stanowisko zostało także wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny, który w wyroku z dnia 16 września 2010 r. o sygn. akt II OSK 1451/09 (dostępny na stronie internetowej: w http://orzeczenia.nsa.gov.pl) stwierdził, że zasadą jest, iż ustalenie decyzją warunków zabudowy dotyczy inwestycji zamierzonych, a wyjątkowo decyzja ta może być wydana także dla inwestycji faktycznie już zrealizowanej, gdy jest niezbędna dla legalizacji obiektu wykonanego w ramach samowoli budowlanej. Sąd ten zaznaczył, iż wyjątek ten nie dotyczy postępowania legalizacyjnego prowadzonego w trybie art. 50 i 51 P.b.. Przepisy te, odmiennie niż art. 48 Prawa budowlanego (czy art. 49b tej ustawy), nie uprawniają organu nadzoru budowlanego do zobowiązania inwestora do złożenia w toku postępowaniu legalizacyjnego decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji, co do której prowadzone jest postępowanie legalizacyjne. To oznacza zatem, że brak jest przepisu, który pozwalałby wydać w takiej sytuacji decyzję o warunkach zabudowy (pogląd ten podzielił także Naczelny Sąd Administracyjny, w wyroku z dnia 3 grudnia 2010 r. o sygn. akt II OSK 1725/09 - dostępny na stronie internetowej: w http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Podsumowując dotychczasowe rozważania stwierdzić należy, iż warunki zabudowy mogą być ustalone dla inwestycji planowanej, do której realizacji jeszcze nie przystąpiono, z wyjątkiem sytuacji, gdy w toku postępowania legalizacyjnego, o którym mowa w art. 48 i 49b P.b., właściwy organ wezwie w drodze postanowienia inwestora (właściciela, zarządcę) do przedłożenia stosownej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu (art. 48 ust. 3 pkt 1 i art. 49b ust. 2 pkt 3 P.b.).

W przedmiotowej sprawie sporne jest, a organy obu instancji kwestii tej nie wyjaśniły, czy wniosek inwestora o ustalenie warunków zabudowy dla budowy i eksploatacji odkrywki kruszywa naturalnego piaskowo - żwirowego "R. G. DW" w R. G. wraz z niezbędną infrastrukturą towarzyszącą na terenie części działek o nr ewid.[...], [...] i [...] oraz na terenie działek o nr ewid.[...] i [...] położonych w miejscowości R. G., gmina C., złożony został w związku z toczącym się postępowaniem legalizacyjnym dotyczącym tej inwestycji. Nie wyjaśniono także, czy objęta wnioskiem inwestycja została już zrealizowana (w całości lub w części), jak konsekwentnie podnosi strona skarżąca.

Zauważyć należy, iż na rozprawie w dniu 19 lipca 2017 r. pełnomocnik uczestnika postępowania M. W. wyjaśnił, iż organy nadzoru budowlanego prowadzą postępowanie dotyczące wykonanych robót budowlanych na terenie objętym wnioskiem o wydanie warunków zabudowy. Ponadto, z załączonego do akt pisma Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w P. z 24 maja 2016 r. wynika, iż stwierdził on obecność urządzeń do przeróbki kruszywa na działkach o nr 179, [...], [...], [...], [...], [...] i [...], a więc częściowo także na działkach objętych wnioskiem o określenie warunków zabudowy, który to wniosek przewidywał wykonanie maszyn urządzeń do segregacji kruszywa.

Niemniej Sąd nie odnalazł w nadesłanych mu aktach sprawy jakiejkolwiek informacji, pochodzącej od organów nadzoru budowlanego, iż organy te prowadzą postępowanie dotyczące samowolnej budowy i eksploatacji odkrywki kruszywa naturalnego piaskowo - żwirowego "R. G. DW" w R. G. wraz z niezbędną infrastrukturą towarzyszącą na terenie działek o nr ewid.[...], 185, [...], [...] i [...] położonych w miejscowości R. G., gmina C.. Tym bardziej Sąd nie znalazł informacji o wydaniu przez właściwy organ nadzoru budowlanego postanowienia w trybie art. 48 lub 49b Prawa budowlanego, zobowiązującego inwestora do przedłożenia decyzji o warunkach zabudowy dotyczącej ww. inwestycji.

Organy obu instancji bardzo ogólnie stwierdziły, iż możliwe jest ustalenie warunków zabudowy dla zrealizowanej inwestycji niemniej w żaden sposób nie ustaliły czy w przedmiotowej sprawie inwestycja została już zrealizowana, a jeśli tak, to w jakim stopniu, oraz czy ewentualnie spełnione zostały ww. warunki do ustalenia warunków zabudowy dla realizowanej lub zrealizowanej inwestycji.

Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, iż zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego wydana została z naruszeniem przepisów postępowania tj. art 7, art. 77 § 1 oraz 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, bowiem organ odwoławczy, mimo podnoszonych zarzutów, nie wyjaśnił, czy inwestycja objęta wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy została już zrealizowana (ewent. W jakiej części) przed określeniem tych warunków, a jeżeli tak to czy zostało wydane w ramach postępowanie legalizacyjnego postanowienia w trybie art. 48 lub 49b Prawa budowlanego zobowiązujące inwestora do przedłożenia decyzji o warunkach zabudowy dotyczącej ww. inwestycji. Jak wskazano wyżej, bezsporne ustalenie tej okoliczności jest istotne do oceny, czy w rozpoznawanej sprawie dopuszczalne jest ustalenie warunków zabudowy we wnioskowanym zakresie.

Ponownie rozpoznając sprawę Samorządowe Kolegium Odwoławcze winno zatem ustalić lub wyjaśnić, w sposób nie budzący wątpliwości, czy objęta wnioskiem inwestycja została zrealizowana przed wystąpieniem z wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy, a jeżeli tak, to czy możliwe jest dla niej ustalenie warunków zabudowy w związku z prowadzonym przez właściwy organ nadzoru budowlanego postępowaniem legalizacyjnym.

Sąd nie podzielił natomiast zarzutów strony skarżącej dotyczących braku pozwolenia wodnoprawnego na pobór wody zgadzając się ze stanowiskiem organu odwoławczego, iż z przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym jak tez przepisów ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne nie wynika, iż przed wydaniem decyzji w przedmiocie warunków zabudowy wymagane jest uzyskanie pozwolenie wodnoprawnego na pobór wód gruntowych. Z art. 131 ust. 2 pkt 2 Prawa wodnego wynika natomiast, iż decyzję o warunkach zabudowy należy przedłożyć do wniosku o wydanie pozowania wodnoprawnego na wykonanie urządzenia wodnego. W tym na wykonanie obiektu służącego do ujmowania wód powierzchniowych oraz podziemnych (art. 9 ust. 1 pkt 19 lit. d Prawa wodnego).

Skarżący nie sprecyzował także na czym polega zarzut dotyczących braku wyjaśnienia oddziaływania inwestycji na sąsiednie grunty leśne. Z wniosku wynika, iż przedmiotowa inwestycja ma być zlokalizowana jedynie na tej części działek [...] i [...], które zgodnie z ewidencją gruntów i budynków nie stanowią gruntów leśnych lecz rolne klasy VI. Zatem niezrozumiały jest zarzut dotyczący błędnego stanowiska Dyrektora Lasów Państwowych w P. wyrażonego w pisie z dnia 27 kwietnia 2016 r. opiniującego projekt decyzji o warunkach zabudowy. Ponadto, jak wskazano w decyzjach, kwestia ta była przedmiotem oceny w postępowaniu o ustalenie środowiskowych uwarunkowań dla przedmiotowego przedsięwzięcia.

Strona skarżąca nie wskazała też, w jaki sposób nastąpiło w jej ocenie nieprawiodłowe wyznaczenie obszaru poddanego analizie funkcji i cech zagospodarowania terenu, a tym bardziej, jak to uchybienie mogło rzutować na wynik sprawy. Sąd dostrzegł co prawda, iż niewielkie fragmenty wyznaczonego obszaru analizowanego wykraczają poza arkusze map, na których został on wyznaczony (załączniki graficzne nr [...] do wyników analizy urbanistycznej), niemniej uznał, iż uchybienie to nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy, skoro analiza funkcji i cech pozostałego, widocznego na załączonych mapach terenu (obejmującego znaczny obszar) stanowiła bogate źródło informacji dotyczących sposobu zagospodarowania terenów stanowiących dla terenu objętego wnioskiem najbliższe sąsiedztwo.

W tym stanie rzeczy Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, orzekając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c jP.p.s.a.. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 oraz 205 § 2 P.p.s.a., a także § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015 r. poz. 1804). Zasądzona od organu na rzecz strony skarżącej kwota [...]- zł obejmuje wpis od skargi w kwocie [...]- zł, wynagrodzenie pełnomocnika w wysokości 480,- zł oraz opłatę skarbową od pełnomocnictwa w wysokości 17,- zł.