Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 724/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2013-10-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 102 § 2
journal: Dz.U. 2012 poz 1015
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity
article: art. 836
journal: Dz.U. 1964 nr 16 poz 93
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.
article: art. 130a
journal: Dz.U. 2012 poz 1137
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 22 października 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Glabas (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Osipuk Sędzia WSA Adam Matuszak Protokolant Specjalista Małgorzata Krajewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 października 2013 roku sprawy ze skargi M. A. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]", Nr "[...]" w przedmiocie wynagrodzenia za usunięcie i parkowanie pojazdów oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia "[...]", nr "[...]", Dyrektor Izby Skarbowej, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013r. poz. 267) oraz art. 18 i art. 102 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2012r. poz. 1015 ze zm., dalej jako: "u.p.e.a."), po rozpatrzeniu odwołania M. A., utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia "[...]" r., znak: "[...]" w przedmiocie przyznania należności za usunięcie z drogi oraz przechowywanie 8 pojazdów.

W uzasadnieniu organ przytoczył stan faktyczny i prawny sprawy, wskazując, że pismem z dnia 23 stycznia 2013r. M. A. zwrócił się do Naczelnika Urzędu Skarbowego o przyznanie wynagrodzenia za usunięcie i parkowanie 44 pojazdów, które wykonał na podstawie pisemnej dyspozycji Policji w trybie art. 130a ustawy - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r., Nr 108, poz. 908 ze zm.). W treści wniosku M. A. przyznał, iż otrzymał wynagrodzenie za przechowywanie pojazdów od dnia przejścia ich na własność Skarbu Państwa, zgodne z postanowieniami umowy zawartej między nim a Naczelnikiem Urzędu Skarbowego oraz w oparciu o treść wyroku sygn. akt I C 699/04. Oświadczył, iż domaga się wynagrodzenia za usunięcie i parkowanie pojazdów za pozostały okres wykonywania dozoru, tj. od dnia usunięcia przedmiotowych pojazdów do dnia przejścia ich na własność Skarbu Państwa, po stawkach ustalonych przez Radę Powiatu, w łącznej kwocie 83.740,00 zł netto. Jako podstawę prawną swojego żądania wnioskodawca powołał uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29.11.2010 r., sygn. akt OPS 1/10.

W toku prowadzonego postępowania wyjaśniającego Naczelnik Urzędu Skarbowego ze względu na poczynione ustalenia faktyczne i prawne podzielił wskazane we wniosku pojazdy na trzy grupy i w dniu "[...]" 2013r. wydał trzy odrębne postanowienia:

- nr "[...]", którym odmówił przyznania zwrotu koniecznych wydatków związanych z usunięciem i przechowywaniem oraz wynagrodzenia za usunięcie z drogi oraz przechowywanie za okres sześciu miesięcy od dnia usunięcia pojazdu z drogi co do 10 pojazdów, z uwagi na brak umów pomiędzy odpowiednim organem administracji publicznej a M. A. w zakresie świadczenia przedmiotowych usług przez przedsiębiorcę;

- nr "[...]", którym odmówił przyznania zwrotu koniecznych wydatków związanych z usunięciem i przechowywaniem oraz wynagrodzenia za usunięcie z drogi oraz przechowywanie za okres sześciu miesięcy od dnia usunięcia pojazdów z drogi co do 26 pojazdów, z uwagi na przedawnienie dochodzonych należności oraz

- nr "[...]", którym przyznał stronie zwrot wydatków oraz wynagrodzenie za usunięcie z drogi i przechowywanie 8 pojazdów za okres 6 miesięcy od dnia ich usunięcia z drogi:

1. pojazdu marki Polonez, nr rej. "[...]", w łącznej kwocie 704,00 zł netto,

2. pojazdu marki Fiat 126p, nr rej. "[...]", w łącznej kwocie 693,50 zł netto,

3. pojazdu marki Fiat 126p, nr rej. "[...]", w łącznej kwocie 693,50 zł netto,

4. pojazdu marki Opel Astra, nr rej. "[...]", w łącznej kwocie 693,50 zł netto,

5. pojazdu marki Jawa, nr rej. "[...]", w łącznej kwocie 853,01 zł netto,

6. pojazdu marki Fiat 126p, nr rej. "[...]", w łącznej kwocie 853,01 zł netto,

7. pojazdu marki Ford Taunus, nr rej. "[...]", w łącznej kwocie 853,01 zł netto,

8. pojazdu marki Fiat 125p, nr rej. "[...]", w łącznej kwocie 853,01 zł netto.

W uzasadnieniu tego ostatniego postanowienia, będącego przedmiotem rozpatrzenia w niniejszym postępowaniu, organ I instancji powołując orzecznictwo sądów administracyjnych, wyjaśnił procedurę ustalania należnego dozorcy, na podstawie art. 102 § 2 u.p.e.a., zwrotu wydatków oraz przyznania wynagrodzenia za dozór przechowywanych pojazdów. Następnie dokonał wyliczenia należnych stronie kwot z tytułu zwrotu wydatków i przyznania wynagrodzenia za usunięcie z drogi pojazdów oraz ich przechowywanie, na podstawie umów, które zawarł w 2001r.

z M. A., nr 29/2001 oraz 30/2001. Odnosząc się zaś do żądania ustalenia wynagrodzenia według stawek wynikających z uchwał Rady Powiatu, Naczelnik Urzędu Skarbowego wskazał, iż w odniesieniu do wysokości stawek, kształtujących wynagrodzenie dozorcy należne od organu likwidacyjnego wypowiedział się Sąd Okręgowy w prawomocnym wyroku z dnia 16.03.2005r., sygn. akt I C 699/04, przyjmując do obliczania należności za dozór pojazdu, stawki wynikające z umów zawartych pomiędzy przechowawcą a dozorcą. Podniósł, iż powoływana w treści wniosku uchwała NSA z dnia 29.11.2010 r. nie wskazuje wprost na konieczność stosowania stawek rady powiatu w celu wyliczenia należności dozorcy z tytułu przechowywania porzuconych pojazdów.

W zażaleniu na to postanowienie M. A. zarzucił naruszenie art. 102 § 2 u.p.e.a. Zdaniem strony stawki, na podstawie których Naczelnik Urzędu Skarbowego dokonał wyliczenia zwrotu wydatków oraz wynagrodzenia za usunięcie z drogi i przechowywanie 8 pojazdów, nie są stawkami, które można uznać za przyjęte w danych stosunkach. W opinii skarżącego jedynym obiektywnym miernikiem, na podstawie którego organ powinien wyliczać przedmiotowe należności, są stawki zawarte w uchwałach właściwych miejscowo organów samorządowych. Skarżący podkreślił, iż stawki te zostały uchwalone przez władzę publiczną i tylko one odzwierciedlają koszty poniesione przez przedsiębiorcę wykonującego zadania publiczne w przedmiotowym zakresie. Dlatego też powinny być bezwzględnie stosowane przez naczelników urzędów skarbowych. Skarżący stwierdził, iż w przypadku nieuwzględnienia przez organ aktów prawa miejscowego, określenie kosztów zwiezienia i dozoru pojazdów powinno zostać dokonane zgodnie z art. 836 ustawy z dnia 23.04.1964 r. - Kodeks Cywilny (Dz. U. z 1963 r. nr 16, poz. 93 ze zm., zwanym dalej: k.c.).

Rozpoznając sprawę w II instancji Dyrektor Izby Skarbowej, we wskazanym na wstępie postanowieniu, uwzględnił, że w obecnym stanie prawnym, ukształtowanym przede wszystkim uchwałą NSA z dnia 29.11.2010 r., sygn. akt I OPS 1/10, powstała możliwość żądania przez dozorcę wynagrodzenia określonego w art. 102 § 2 u.p.e.a. za okres poprzedzający przejście własności pojazdów usuniętych w trybie art. 130a ustawy - Prawo o ruchu drogowym na rzecz Skarbu Państwa, z której to możliwości skorzystał M. A. Wyjaśnił, iż stosownie do brzmienia przepisu art. 102 § 2 u.p.e.a. organ egzekucyjny przyzna, na żądanie dozorcy, zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór, chyba, że dozorca jest jedną z osób wymienionych w przepisie art. 101 § 1 u.p.e.a.

W ocenie organu II instancji kwestia należnego wnioskodawcy wynagrodzenia,

o którym mowa w tym przepisie, bezspornie wynika z umów zawartych w dniu 27.12.2001r. pomiędzy Naczelnikiem Urzędu Skarbowego a M. A. na okres od dnia 01.01.2002 r. do dnia 31.12.2003r. nr 29/2001, której przedmiotem było świadczenie usług polegających na załadunku, rozładunku i przewozie samochodami specjalistycznymi ruchomości oraz nr 30/2001, której przedmiotem było świadczenie usług polegających na przechowywaniu ruchomości przywożonych do miejsca przechowywania, zgodnie z umową na przewozy o nr 29/2001. Organ zauważył, iż chociaż z treści zawartych umów nie wynika, czy wynagrodzenie i zwrot kosztów za wykonanie usług wskazanych w tych umowach, należy się skarżącemu za cały okres dozoru, czy też od momentu przejęcia pojazdów na własność przez Skarb Państwa, to mając na uwadze uchwałę NSA sygn. I OPS 1/10, która jednoznacznie przyznała przedsiębiorcy prawo do zwrotu kosztów uzyskania wynagrodzenia za wykonaną usługę, organ II instancji uznał za zasadne przyznanie wynagrodzenia według stawek wynikających z tych umów, gdyż wiązały Naczelnika Urzędu Skarbowego i M. A. w czasie, za który strona domagała się wynagrodzenia. Zaznaczono, że stanowisko takie jest tym bardziej zasadne, że wnioskodawca, mimo kierowanych do niego wezwań przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w dniu 11.02.2013 r. (doręczone stronie w dniu 13.02.2013 r.) oraz w dniu 21.03.2013 r. (doręczone stronie w dniu 26.03.2013 r.), nie przedstawił żadnych wyliczeń dokumentujących poniesione przez niego koszty, a także w żaden sposób nie wykazał, iż stawki przyjęte w uprzednio podpisanych przez niego umowach z organem, odbiegają od rzeczywistych kosztów zwiezienia i parkowania pojazdów na koszt Skarbu Państwa. Zauważono, iż przedsiębiorca własnoręcznie i dobrowolnie podpisując przedmiotowe umowy z dnia 27.12.2001 r. z Naczelnikiem Urzędu Skarbowego, zaakceptował widniejące tam stawki za usługi związane ze zwiezieniem i przechowywaniem porzuconych pojazdów, które teraz na obecnym etapie rozpoznania sprawy, kwestionuje jako zbyt niskie i nieodzwierciedlające poniesionych przez niego rzeczywistych wydatków i kosztów związanych z przechowywaniem pojazdów.

Organ II instancji zaznaczył, iż zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych (wyrok WSA w Olsztynie z 29.12.2011 r., sygn. akt II SA/Ol 962/11), określenie warunków przyznania wynagrodzenia za dozór i zwrotu kosztów związanych z jego wykonywaniem w formie umowy, która jest wiążąca dla obu jej stron, nie stoi w sprzeczności z postanowieniami uchwały NSA z dnia 29.11.2010 r. Nie jest zatem niedopuszczalne, aby strony uregulowały tę kwestię w drodze umowy, w sposób zależny od swojej woli, co zostało uczynione w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy.

Odnosząc się do argumentów podniesionych w zażaleniu, Dyrektor izby Skarbowej stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie nie może znaleźć zastosowania przepis art. 836 Kodeksu cywilnego, z uwagi na fakt, iż dotyczy on jedynie sytuacji, gdy wynagrodzenie za przechowywanie nie jest określone w umowie. Stosownie do brzmienia ww. przepisu, jeżeli wysokość wynagrodzenia za przechowywanie nie jest określona w umowie lub w taryfie, przechowawcy należy się wynagrodzenie w danych stosunkach przyjęte, chyba że z umowy lub okoliczności wynika, iż zobowiązał się przechowywać rzecz bez wynagrodzenia. Zdaniem organu w niniejszej sprawie sytuacja określona w tym przepisie nie występuje, ponieważ okres przechowywania pojazdów, objęty zaskarżonym postanowieniem Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia "[...]" r., nr "[...]", tj. w okresie 6 pierwszych miesięcy, począwszy od dnia usunięcia tych pojazdów, biegł wówczas, gdy obowiązywały zapisy zawartych z przedsiębiorcą umów o nr 29/2001 i 30/2001 na świadczenie usług polegających na usunięciu (załadunku, rozładunku i przewożeniu) oraz przechowywaniu ruchomości (pojazdów). W niniejszej sprawie nie pojawiają się okresy, w których nie obowiązywałyby w odniesieniu do pojazdów wymienionych w sentencji postanowienia zapisy postanowień umownych, a tylko wtedy zasadne byłoby przyznanie wynagrodzenia przyjętego w stosunkach danego rodzaju, o czym stanowi przepis art. 836 k.c. Podniesiono, że zgodnie z obowiązującym orzecznictwem, w przypadku braku stawek odzwierciedlających koszty prowadzenia parkingu, organ byłby uprawniony do przeprowadzenia postępowania dowodowego we własnym zakresie.

Odpierając zarzut żalącego się, iż w przedmiotowej sprawie powinny zostać uwzględnione stawki ustanowione przez Radę Miasta i Radę Powiatu, organ wskazał na utrwaloną linię orzeczniczą sądów administracyjnych, zgodnie z którą opłaty ustalone przez radę powiatu na podstawie art. 130a Prawa o ruchu drogowym nie odnoszą się do Skarbu Państwa, lecz do właścicieli pojazdów usuwanych z dróg publicznych i umieszczanych na parkingach. Zauważono, że podobne stanowisko zawarł również Sąd Okręgowy w Olsztynie, w wyroku z dnia 16.03.2005 r., sygn. akt I C 699/04, w którym zasądził on od pozwanego Skarbu Państwa - Naczelnika Urzędu Skarbowego kwotę stanowiącą równowartość kosztów parkowania 7 samochodów, poniesionych w okresie od dnia przejścia ich własności na rzecz Skarbu Państwa (ww. wyrok nie dotyczył wprawdzie tych konkretnych pojazdów objętych przedmiotowym postanowieniem, ale pojazdów zwiezionych w okresie obowiązywania umów nr 29/2001 i 30/2001). W uzasadnieniu tego wyroku Sąd nie podzielił stanowiska strony, iż ustalenie wysokości opłaty za przechowywanie pojazdów na jego parkingu winno opierać się na stawkach ustalonych uchwałami Rady Miasta. Sąd zauważył, iż powyższe stawki mają zastosowanie do pierwotnych właścicieli usuniętych pojazdów, odbierających pojazd w terminie 6 miesięcy od jego usunięcia. Natomiast nie mogą być one stosowane w żadem sposób do ustalania opłat obciążających Skarb Państwa w razie przejęcia przez niego w trybie art. 130a ust. 10 Prawa o ruchu drogowym, własności przechowywanych pojazdów.

Reasumując organ II instancji stwierdził, że zarzuty skarżącego dotyczące wysokości stawek, na podstawie których Naczelnik Urzędu Skarbowego wyliczył kwotę zwrotu wydatków oraz wynagrodzenia za usunięcie z drogi i przechowywanie 8 sztuk pojazdów są w całości niezasadne, bowiem stawki te zostały dobrowolnie zaakceptowane przez Skarżącego podczas podpisywania umów z dnia 27.12.2001 r., o nr 29/2001 oraz 30/2001. Jednocześnie Skarżący w żaden sposób nie wykazał, iż stawki te nie są stawkami, które można uznać za przyjęte w danych stosunkach.

M. A. zaskarżył powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, domagając się uchylenia rozstrzygnięć wydanych w obu instancjach w związku z naruszeniem art. 102 § 2 u.p.e.a. oraz § 3 pkt 1 lit. c rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 lutego 2011r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 46, poz. 237), poprzez przyjęcie, że w stanie faktycznym niniejszej sprawy strona nie jest uprawniona do przyznania świadczenia ustalonego według stawek wynikających z uchwały organu samorządowego za okres sześciu miesięcy poprzedzających przejście pojazdów na własność Skarbu Państwa.

W uzasadnieniu skarżący podniósł, iż zgodnie z powołaną uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego sygn. I OPS 1/10 " wskazane okoliczności dotyczące wysokości opłat powinna uwzględniać rada powiatu, która zgodnie z art. 130 a ust. 1 pkt 5c i 6 ustawy ustala wysokość opłat za usunięcie i parkowanie pojazdu. Opłaty te mają zastosowanie także wtedy, gdy właściciel nie odebrał pojazdu w określonym terminie". Zdaniem skarżącego powyższe oznacza, że należne dozorcy wynagrodzenie powinno uwzględniać stawki określone aktem prawa miejscowego, który jest obiektywnym miernikiem odnoszącym się do warunków lokalnych, uwzględniającym w swej wysokości sytuację miejscową, uśrednione koszty i wszelkie inne parametry wpływające na wysokość ustalonych kwot. W ocenie skarżącego stawki przyjęte uchwałą ustalone zostały w interesie strony obowiązanej do ponoszenia kosztów oraz w interesie przedsiębiorcy, który w chwili wykonywania czynności odpłatnych ma prawo wiedzieć, za ile wykonuje określoną czynność i nie może być w tym względzie uzależniony od przyszłego i nieokreślonego ustalenia zobowiązanego do zapłaty, który z oczywistych powodów dążyć będzie do minimalizacji swojego obowiązku, zwłaszcza w sytuacji, gdy przysługują mu uprawnienia władcze jako organu administracji publicznej. W związku z tym skarżący za chybiony uznał pogląd, iż stawki określone uchwałą nie mają zastosowania do obowiązku jednostki organizacyjnej Skarbu Państwa. Stwierdził, że stanowisko takie nie znajduje jakiegokolwiek potwierdzenia zarówno w samym akcie prawa miejscowego, jak i w najnowszym orzecznictwie sądów administracyjnych. Skarżący zauważył, że poszukiwanie uśrednionych stawek za poszczególne czynności w praktyce rynkowej byłoby zasadne, gdyby nie istniał lokalny zobiektywizowany miernik w postaci stawek gminnych. Zdaniem strony skarżącej jeżeli takie stawki istnieją, winny znaleźć zastosowanie w orzeczeniu, o ile strona nie złoży innego zestawienia kosztów przechowywania i wysokości wynagrodzenia w zakresie objętym art. 102 § 2 u.p.e.a. (na kwoty wyższe bądź niższe). Jeżeli zaś organ zamierza poszukiwać innych mierników niż stawka gminna, winien operować stawkami w danych stosunkach przyjętymi w rozumieniu art. 836 k.c., a wiec uśrednioną wartością z cenników przedsiębiorców działających na terenie gminy. Jest to bowiem miernik rzeczywiście odnoszący się do tego rodzaju usług. Stawkę taką musiałby w istocie zapłacić poprzedni właściciel pojazdu za okres sześciu miesięcy do chwili przejścia własności pojazdu na Skarb Państwa. Podkreślono, że obowiązek w takim zakresie przejął obecny właściciel pojazdu, tj. Skarb Państwa. Skarżący wskazał ponadto, że nie sposób przyjąć ustalonej wysokości wynagrodzenia na podstawie stawek z powołanych umów, gdyż były to innego rodzaju umowy. Natomiast przy wykonywaniu zadań publicznych na podstawie ustawy Prawo o ruchu drogowym, przedsiębiorca musi zapewnić szczególne warunki przechowywania pojazdów, mobilność w działaniach, stałą gotowość do świadczenia usług w oparciu o dyspozycję uprawnionych organów. Obszary te posiadają w istocie odmienne koszty własne, a zatem i stawki. Uśrednienie tych parametrów znajduje swoje odzwierciedlenie właśnie w stawkach gminnych, nie ograniczonej wyłącznie do właścicieli pojazdów, lecz stanowiącej miernik dla każdego zobowiązanego i każdego uprawnionego wykonującego odpłatnie czynności w tym zakresie na obszarze gminy. Dodatkowo skarżący zarzucił, że na terenie właściwości Dyrektora Izby Skarbowej w Olsztynie organy I instancji rozstrzygają różnie, raz przyjmując stawki rynkowe w rozumieniu art. 836 k.c, w innych sprawach stawki incydentalne ustalane dumpingowo na użytek Prawa zamówień publicznych przez innego przedsiębiorcę T. R., jednocześnie inne organy podatkowe orzekają na podstawie stawek gminnych, co narusza zasadę równości wobec prawa. Skarżący domagał się, aby organ II instancji przedstawił zestawienie spraw rozstrzyganych na terenie jego właściwości, obrazujące te rozbieżności.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumenty przedstawione w zaskarżonym postanowieniu.

Na rozprawie w dniu 7 października 2013r. skarżący podtrzymał skargę. Wyjaśnił, że umowa, na którą powołały się organy nie dotyczyła art. 130a ustawy Prawo o ruchu drogowym, lecz pojazdów pozyskanych przez urząd skarbowy w drodze egzekucji. Wskazał, że w tamtym okresie czasu umowy w oparciu o art. 130a mógł zawierać starosta, a zlecała czynności Policja. Zatem nie można stosować stawek z tej umowy do żądania zgłoszonego w tej sprawie. Podkreślił, że dozór wykonany w oparciu o art. 130a powoduje powstanie wyższych kosztów niż dozór po egzekucji administracyjnej.

Pełnomocnik skarżącego poparł skargę i argumenty w niej zawarte. W jego ocenie przepisy art. 130 a ust. 1 pkt 5c i 6 ustawy Prawo o ruchu drogowym stanowią samodzielną podstawę do przyznania skarżącemu wynagrodzenia co do jego wysokości. Tym samym brak jest podstaw prawnych do wyłączenia stosowania stawek gminnych.

Pełnomocnik organu wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoją dotychczasową argumentację. Podkreślił, że w okresie za który skarżący domaga się wynagrodzenia obowiązywała umowa nr 29/2001 zawarta między Naczelnikiem Urzędu Skarbowego a skarżącym. W związku z czym te umowne stawki zostały przyjęte w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuję:

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 133 § 1, art. 134 § 1

w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 20012r., poz. 270 ze zm.), dalej jako "p.p.s.a.", sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie jego wydania. Wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia może mieć miejsce w sytuacji, gdy przedmiotowa kontrola wykaże naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowym podlega prawidłowość zastosowania przez organy administracji publicznej przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność zastosowania wykładni tych przepisów. Sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie sprawy zawisłej przed organami administracyjnymi, a jedynie w przypadku stwierdzenia, iż zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 145 p.p.s.a., uchyla go lub stwierdza jego nieważność.

Rozpatrując stan faktyczny i prawny niniejszej sprawy w świetle powołanych wyżej kryteriów oraz w oparciu o akta sprawy, zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., Sąd stwierdził, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, wobec czego skarga nie mogła zostać uwzględniona i podlegała oddaleniu.

Skarżący domaga się przysługujących mu należności w związku z usunięciem

z drogi, odholowaniem, a następnie przechowywaniem na prowadzonym parkingu depozytowym w O., w trybie art. 130a ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2003r. Nr 58, poz. 515 ze zm. - obecnie tekst jednolity Dz. U. z 2012r. poz. 1137, dalej tez jako: "u.p.r.d."), ośmiu pojazdów wyszczególnionych w zaskarżonym postanowieniu , za okres sześciu miesięcy od dnia usunięcia ich z drogi, kiedy pojazdy te nie stanowiły jeszcze własności Skarbu Państwa. W ówczesnym brzmieniu, jak i obecnie, przepisy art. 130 a u.p.r.d. w ust. 1 i 2 określają przypadki, w których obligatoryjnie lub fakultatywnie pojazd jest usuwany z drogi na koszt jego właściciela. Chodzi tu o sytuacje zagrażające bezpieczeństwu w ruchu drogowym, za które odpowiedzialność ponosi właściciel pojazdu, także w sytuacji udostępnienia czy powierzenia pojazdu innej osobie. Zgodnie z ust. 5 i 6 tego artykułu (w brzmieniu obowiązującym w okresie objętym wnioskiem) pojazd był usuwany z drogi przez jednostkę wyznaczoną przez starostę i umieszczany na wyznaczonym przez starostę parkingu strzeżonym do czasu uiszczenia opłaty za jego usunięcie i parkowanie. Ustęp 6 stanowił w zdaniu drugim, że wysokość opłat ustala rada powiatu. Ustęp 7 wskazywał zaś, że wydanie pojazdu następuje po okazaniu dowodu uiszczenia opłaty, o której mowa w ust. 6. Ustęp 10 tegoż artykułu w brzmieniu obowiązującym w czasie sprawowania przez skarżącego dozoru, przewidywał natomiast instytucję przejścia z mocy ustawy na rzecz Skarbu Państwa własności pojazdów, które zostały usunięte z drogi na skutek naruszenia przepisów o bezpieczeństwie lub porządku ruchu drogowego wskazanych w ust. 1 lub ust. 2 tego artykułu oraz nie zostały odebrane przez osobę uprawnioną w terminie 6 miesięcy od dnia ich usunięcia. Do przejścia własności takich pojazdów na rzecz Skarbu Państwa dochodziło w związku z uznaniem ich za porzucone z zamiarem wyzbycia się własności. Wskazać należy, że cytowany przepis art. 130a ust. 10 w zakresie, w jakim dopuszczał odjęcie prawa własności pojazdu bez prawomocnego orzeczenia sądu, został wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 3 czerwca 2008 r., sygn. P 4/06, (Dz. U. Nr 100, poz. 649) uznany za niezgodny z art. 46, art. 21 ust. 1, art. 64 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 oraz z art. 64 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie z tym wyrokiem wymieniony wyżej przepis we wskazanym zakresie utracił moc z dniem 12 czerwca 2009 r.

W aktualnym stanie prawnym natomiast starosta występuje do sądu

o orzeczenie przepadku pojazdu na rzecz powiatu w terminie 3 miesięcy od dnia jego usunięcia, jeżeli nie został on w tym terminie odebrany przez właściciela lub osobę uprawnioną (art. 130 a ust. 10). Obecnie w myśl art. 130a ust. 5f ustawy Prawo o ruchu drogowym usuwanie pojazdów oraz prowadzenie parkingu strzeżonego dla pojazdów usuniętych w przypadkach, o których mowa w ust. 1-2, należy do zadań własnych powiatu. Starosta realizuje te zadania przy pomocy powiatowych jednostek organizacyjnych lub powierza ich wykonywanie zgodnie z przepisami o zamówieniach publicznych. Stosownie do obowiązującego ust. 5c pojazd usunięty z drogi, w przypadkach określonych w ust. 1-2, umieszcza się na wyznaczonym przez starostę parkingu strzeżonym do czasu uiszczenia opłaty za jego usunięcie i parkowanie. W myśl ust. 6 tego artykułu rada powiatu, biorąc pod uwagę konieczność sprawnej realizacji zadań, o których mowa w ust. 1-2 oraz koszty usuwania i przechowywania pojazdów na obszarze danego powiatu, ustala corocznie, w drodze uchwały, wysokość opłat za usunięcie pojazdu i jego parkowanie. Zgodnie z ust. 6e opłaty, o których mowa w ust. 6 stanowią dochód własny powiatu.

Analiza przytoczonych przepisów, a w szczególności wykładnia systemowa

i funkcjonalna wskazują, że stawki opłat ustalane przez radę powiatu za usuwanie

i parkowanie pojazdów w sytuacjach opisanych w ust. 1 i 2 art. 130a nie stanowiły

o wynagrodzeniu przysługującym przedsiębiorcy, któremu zlecono usunięcie

i parkowanie pojazdu, ale, jak to sprecyzował ustawodawca aktualnie, stanowiły dochód jednostki samorządu terytorialnego, której powierzono te zadania. Przechowawca miał obowiązek wydać pojazd po okazaniu mu dowodu uiszczenia opłaty (ust. 7 art. 130 a w brzmieniu ówcześnie obowiązującym). Zatem to nie przechowawcy właściciel pojazdu uiszczał opłatę. Omawiany art. 130 a ustawy Prawo o ruchu drogowym ani

w ówczesnym, ani w obowiązującym brzmieniu nie określał, w jaki sposób ma zostać naliczone wynagrodzenie należne jednostce wyznaczonej przez starostę do usunięcia

i parkowania pojazdu. Nie budziło jednak wątpliwości, że opłata naliczana zgodnie

z uchwałą rady powiatu obciążała właściciela pojazdu, który spowodował konieczność jego usunięcia na parking strzeżony, a po jej uiszczeniu następowało wydanie pojazdu. Wynika z tego, że wysokość naliczonej opłaty uwzględniała należne przechowawcy wynagrodzenie, ale prócz niego opłata zawierała sankcję za naruszenie porządku prawnego i konieczność podjęcia działania przez organy państwa, stanowiącej dochód jednostki samorządu terytorialnego. W związku z tym nie można się zgodzić ze stroną skarżącą, że należy jej się wynagrodzenie równe opłacie ustalonej według stawek przyjętych w obowiązujących wówczas uchwałach.

Zaznaczyć należy, że zapisy powoływanych uchwał nie wiążą organów orzekających w niniejszej sprawie, które rozpatrują roszczenie skarżącego w trybie art. 102 § 2 u.p.e.a, za okres kiedy Skarb Państwa nie był jeszcze właścicielem przedmiotowych pojazdów. Przypomnieć należy, że za okres, w którym Skarb Państwa był ich właścicielem, skarżący już wcześniej, w odrębnym postępowaniu otrzymał wynagrodzenie. Obecnie dochodzi tego wynagrodzenia za okres poprzedzający przejście własności pojazdów na rzecz Skarbu Państwa. Droga administracyjna dla dochodzenia roszczeń za ten właśnie okres została potwierdzona powoływaną przez skarżącego uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 listopada 2010 r., sygn. akt I OPS 1/10, dostępna ONSAiWSA 2011/1/3. W uchwale tej NSA stwierdził, że jeżeli właściciel nie odebrał pojazdu w określonym terminie, jednostce wyznaczonej do prowadzenia parkingu strzeżonego (jednostce wyznaczonej do usuwania pojazdów) może być przyznane wynagrodzenie za cały okres wykonywania dozoru nad pojazdem usuniętym z drogi w przypadkach, o których mowa w art. 130a ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz zwrot kosztów związanych z wykonywaniem dozoru, w tym kosztów usunięcia pojazdu z drogi, na podstawie art. 102 § 2 u.p.e.a. w związku z § 3 pkt 1 lit. c rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 kwietnia 2002 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 50, poz. 449). Sąd uznał, że istota regulacji dotyczącej usuwania pojazdów z drogi i dalszego postępowania z tymi pojazdami wynika z tego, że jest to wykonywanie zadania publicznego o charakterze administracyjnoprawnym, które jest wykonywane przez organy administracji publicznej, ale w części także przy pomocy (z udziałem) podmiotów spoza administracji publicznej, którymi są jednostki wyznaczone do usunięcia pojazdów z drogi lub prowadzenia parkingów dla takich pojazdów. Skoro zatem jest to zadanie wykonywane przez jednostki wyznaczone przez organy administracji publicznej, to również te jednostki wykonują zadanie z zakresu administracji publicznej, a wobec tego łączy te jednostki także z organami administracji publicznej stosunek prawny o charakterze administracyjnym oparty na założeniu, że otrzymają one wynagrodzenie i zwrot kosztów za wykonywanie nałożonych na nie obowiązków. Przy czym już w uchwale z dnia 19 czerwca 2007r., sygn. akt III CZP 47/07 Sąd Najwyższy wskazał, że Skarb Państwa, na którego przeszła własność pojazdu usuniętego z drogi w przypadkach określonych w art. 130a ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.r.d. nie łączy z osobami prowadzącymi parking umowa przechowania, a więc stosunek zobowiązaniowy w rozumieniu prawa cywilnego, ale jest to typowy stosunek administracyjny powstały na skutek władczych działań organów administracyjnych. Sąd Najwyższy w uzasadnieniu cytowanej uchwały stwierdził także, że po zakończeniu postępowania administracyjnego w przedmiocie przejęcia na rzecz Skarbu Państwa nieodebranego pojazdu, jego nowy właściciel, którym jest Skarb Państwa, wstępuje w taki stosunek administracyjny, jaki łączył dotychczasowego właściciela z podmiotem prowadzącym parking. Wbrew przekonaniu skarżącego nie oznacza to jednak, że skarżącemu należy się od Skarbu Państwa wynagrodzenie ustalone według stawek określonych w uchwale rady powiatu. Jak wskazano powyżej, stawki te ustalane były nie jako należne jednostce wykonującej zlecenie organów państwa wynagrodzenie, ale jako opłata sankcyjna, obciążająca pierwotnych właścicieli za naruszenie porządku prawnego, uiszczana organowi. Podkreślić też należy, że powołane uchwały poza wskazaniem administracyjnoprawnej drogi dochodzenia przez podmiot roszczeń z tytułu wykonanego zlecenia usunięcia i parkowania pojazdu, nie wskazują, aby należne przechowawcy wynagrodzenie ustalane miało być według stawek określanych w uchwałach rady powiatu. Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu uchwały z dnia 29 listopada 2010 r. wyjaśnił, że wysokość opłat uwzględniać powinna zakres obowiązków przechowawcy (dozorcy) i okoliczności towarzyszące przechowaniu, jak: miejsce przechowania, warunki sprawowania pieczy nad zajętą ruchomością oraz wielkość składowanego przedmiotu, powierzchnię niezbędną do jego składowania w taki sposób, jaki wynika z właściwości przechowywanej rzeczy i z okoliczności. Skarżący dowodził zaś, że NSA przesądził, iż przysługuje mu wynagrodzenie według ustalonych stawek przez radę powiatu, posługując się wyrwanym z kontekstu zdaniem z uzasadnienia cytowanej uchwały I OPS 1/10. NSA stwierdził, że: "wskazane wcześniej okoliczności, dotyczące wysokości opłat, powinna uwzględnić rada powiatu, która zgodnie z art. 130a ust. 1 pkt 5c i 6 ustawy ustala wysokość opłat za usunięcie i parkowanie pojazdu. Opłaty te mają zastosowanie także wtedy, gdy właściciel nie odebrał pojazdu w określonym terminie". Wyjaśnić należy, iż Naczelny Sąd Administracyjny wskazał tutaj jedynie, że stawki opłat ustalanych przez radę także powinny uwzględniać takie okoliczności, jak zakres obowiązków dozorcy i okoliczności towarzyszące przechowaniu i warunki jego sprawowania oraz że mają one zastosowanie, gdy właściciel nie odebrał auta w terminie, nie stwierdził jednak, że według stawek tych obliczane jest wynagrodzenie jednostki sprawującej dozór. Przeciwnie, z treści uzasadnienia uchwały wynika w sposób nie nasuwający wątpliwości, że podstawą ustalenia wynagrodzenia dozorcy oraz zwrotu wydatków jest art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, co oznacza obowiązek ustalenia tego wynagrodzenia oraz wydatków z uwzględnieniem wskazanych przez Naczelny Sąd Administracyjny okoliczności, a nie stosowania wprost stawek ustalonych przez radę powiatu na innej podstawie i w innym celu. W związku z tym organy orzekające prawidłowo rozstrzygały w oparciu o ten właśnie przepis. Według art. 102 § 2 u.p.e.a. organ egzekucyjny przyznaje, na żądanie dozorcy, zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór, chyba że dozorcą jest jedna z osób wymienionych w art. 101 § 1 tej ustawy. Wykładnia językowa tego przepisu daje podstawę do wyprowadzenia wniosku, że zwrot koniecznych wydatków oraz wynagrodzenia następuje w momencie wykazania koniecznych wydatków i wynagrodzenia poniesionych przez konkretnego dozorcę w stosunku do określonego pojazdu. Dodatkowo to na dozorcy ciąży obowiązek wykazania swych poniesionych kosztów (tak NSA w wyrokach: I OSK 2219/12 z dnia 5 lutego 2013r. i I OSK 494/10 z dnia 28 stycznia 2011r., publ. na internetowej stronie orzeczenia.nsa.gov.pl). Wysokość zaś wynagrodzenia, co jednolicie przyjmowane jest w orzecznictwie sądów administracyjnych, odpowiadać powinna wynagrodzeniu przyjętemu w danych stosunkach, stosownie do art. 836 k.c. Zauważyć należy, że unormowanie to nie ma zastosowania w zakresie w jakim odwołuje się ono do umów i taryf, które z istoty swej odnoszą się przecież do stosunków cywilnoprawnych między stronami umowy przechowania. W rozpatrywanym przypadku, co wynika jednoznacznie z obu powoływanych w skardze uchwał, nie obowiązują zaś co do zasady unormowania umowne lub taryfowe. Dlatego odpowiednie zastosowanie art. 836 k.c. można odnieść wyłącznie do tej części tego przepisu, w której stanowi on o należnym wynagrodzeniu przyjętym w danych stosunkach (por. wyrok NSA z dnia 17 listopada 2009r., sygn. akt I OSK 131/09). Także we wskazanych powyżej wyrokach Naczelny Sąd Administracyjny argumentował, że artykuł 102 § 2 stanowi o wyliczeniu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia za dozór, a zatem wyłączone jest odpowiednie stosowanie art. 836 k.c. w zakresie w jakim stanowi o wysokości wynagrodzenia za przechowywanie określone w umowie albo taryfie. Nie jest dopuszczalna wykładnia przepisu prawa przez odpowiednie stosowanie innej regulacji, jeżeli prowadzi to do sprzeczności z regulacją zawartą w przepisie. Odpowiednie zastosowanie można zatem odnieść wyłącznie do zastosowania art. 836 k.c. w zakresie, w którym stanowi o należnym wynagrodzeniu przyjętym w danych stosunkach, na co nie zwrócił uwagi Dyrektor Izby Skarbowej, niezasadnie przyjmując, że w sprawie nie ma zastosowania art. 836 k.c. Wbrew przekonaniu organów orzekających powoływane umowy nr 29/2001 i 30/2001 nie dotyczyły stosunku prawnego, w związku z którym skarżący dochodzi wynagrodzenia. To znaczy umowy te nie określają wynagrodzenia należnego przedsiębiorcy za usunięcie i przechowywanie pojazdu dokonanego w trybie art. 130a ustawy Prawo o ruchu drogowym, na co słusznie zwrócił uwagę skarżący. Dlatego można było rozważać stawki wynikające z tych umów tylko jako stawki przyjęte w danych stosunkach, stosownie do art. 836 k.c.

Niezależnie od powyższego, w wydanych decyzjach organy orzekające prawidłowo wskazały, że skarżący nie wykazał, jakie poniósł wydatki związane z dozorem objętych rozstrzygnięciem samochodów, nie przedstawił stosownych dokumentów ani nie wykazał sposobu ich wyliczenia. Dokumentem takim nie jest powołanie się na wyliczenie oparte na uchwale rady powiatu. Takie działanie skarżącego powodowało przerzucenie na organ obowiązku ustalenia i wyliczenia koniecznych wydatków oraz wynagrodzenia za dozór przyjętego w danych stosunkach. Wobec niewykonania przez skarżącego wezwania, Naczelnik Urzędu Skarbowego, ustalając wydatki i wynagrodzenie zasadnie oparł swoje rozstrzygniecie na umowie określającej stawki za usuwanie, transportowanie i parkowanie pojazdów na parkingu depozytowym, która wiązała w tożsamym czasie skarżącego z Naczelnikiem Urzędu Skarbowego. Nie sposób pominąć bowiem, że skoro skarżący świadczył w tym samym czasie na prowadzonym parkingu, podobne usługi, po przyjętych umownie stawkach, to odpowiadają one wynagrodzeniu przyjętemu w danych stosunkach. Nie może podważyć tego stanowiska ogólnikowe kwestionowanie przez skarżącego ustaleń organu.

Dla rozstrzygnięcia rozpoznawanej sprawy nie mogła mieć znaczenia również podnoszona w skardze okoliczność, że niektóre organy na terenie właściwości Dyrektora Izby Skarbowej ustaliły wynagrodzenie według stawek określonych w uchwale. Jak już wskazano na wstępie, sąd administracyjny dokonuje oceny zaskarżonego aktu tylko w kontekście jego zgodności z przepisami powszechnie obowiązującymi, a nie w stosunku do wydanych rozstrzygnięć w odrębnych postępowaniach. Z zasady tej wynika również zakaz dokonywania oceny zaskarżonego aktu pod względem słuszności czy sprawiedliwości społecznej.

Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd skargę oddalił jako niezasadną..