Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 3082/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-11-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 63 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2008 nr 199 poz 1227
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko
article: art. 184
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 156 § 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Paweł Miładowski Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Dałkowska – Szary Sędzia del. WSA Marta Laskowska – Pietrzak (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Tomasz Szpojankowski po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2016 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej E. spółka z o.o. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 8 września 2015 r. sygn. akt II SA/Łd 173/15 w sprawie ze skargi J. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 8 września 2015 r., sygn. akt II SA/Łd 173/15 po rozpoznaniu skargi J. L. uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] grudnia 2014 r., nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] października 2014 r., nr [...] wydaną w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia oraz zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. na rzecz J. L. kwotę 457 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło na tle następującego stanu faktycznego i prawnego sprawy.

Burmistrz Gminy i Miasta S. decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r., nr [...] po rozpoznaniu wniosku "W." Sp. z o.o. z siedzibą w I., ustalił środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie elektrowni wiatrowej o mocy 2 MW w S., na działce nr ewid. [...] (wysokość zawieszenia wirnika, wierzy - ok 110 m, średnica wirnika - ok 90 m, fundament wierzy o wymiarach 18,6 x 18,6 m posadowiony na głębokości ok 2,25 m).

W piśmie z dnia 25 listopada 2011 r. J. L. wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację powyższej inwestycji, zarzucając rażące naruszenie prawa polegające na:

- nieustaleniu faktycznego oddziaływania elektrowni wiatrowych na środowisko;

- odstąpieniu od sporządzenia raportu środowiskowego;

- nieuwzględnieniu wszystkich stron postępowania, w tym wnioskodawcy, pomimo tego, że jego gospodarstwo rolne i siedlisko znajduje się w odległości zaledwie kilkuset metrów (od jednej z turbin w odległości zaledwie 160 m) od budowanych wiatraków;

- błędnym określeniu, że brak jest zabudowań i siedlisk ludzkich w odległości 200 m od terenów przeznaczonych pod budowę elektrowni wiatrowej, co stanowiło uzasadnienie twierdzenia, że brak jest negatywnego wpływu wiatraków na ludzi i środowisko;

- braku charakterystyki przedsięwzięcia, pomimo tego, że jej opracowanie jest obowiązkowe przy tego typu przedsięwzięciach;

- nieprzeprowadzenie badań wpływu na środowisko pojedynczych jak i wszystkich wiatraków pracujących w jednym czasie (każdy z wiatraków ma ok. 150 m wysokości), które na podstawie oddzielnych decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizacje przedsięwzięć polegających na budowie elektrowni wiatrowych, miały zostać postawione na sąsiadujących ze sobą działkach, w niewielkiej od siebie odległości, pomimo tego, że organ wydający poszczególne decyzje wiedział, iż usytuowanie wiatraków spowoduje, że po ich uruchomieniu będą one tworzyły całość, przez co ich wpływ na środowisko winien być oceniany dla nich wszystkich wspólnie, a nie dla każdego z osobna;

- istnieniu negatywnego, szkodliwego oddziaływania na środowisko (ludzi i zwierzęta) turbin wiatrowych, szczególnie dźwięków o niskiej częstotliwości (infradźwięków) prowadzących do nieodwracalnych neurologicznych i neuropsychiatrycznych fizjopatologii u ludzi i zwierząt oraz pola elektromagnetycznego.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r. znak: [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. umorzyło postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Gminy i Miasta S. z dnia [...] kwietnia 2009 r. znak: [...] w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie elektrowni wiatrowej o mocy 2 MW, przewidzianej do realizacji na działce nr ewid. [...] S., uznając, że J. L. nie przysługuje przymiot strony.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., po rozpoznaniu wniosku skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy, decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r. znak: [...] utrzymało w mocy decyzję własną z dnia [...] kwietnia 2012 r. znak: [...], wskazując że J. L. nie posiada interesu prawnego związanego z wydaniem zaskarżonej decyzji.

Powyższa decyzja została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który wyrokiem z dnia 26 października 2012 r. w sprawie sygn. akt II SA/Łd 844/12 uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] kwietnia 2012 r., znak: [...]. Wyrokiem z dnia 9 czerwca 2014 r. sygn. akt II OSK 46/13 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. stwierdzając, iż zebrany w sprawie materiał dowodowy był wystarczający do ustalenia interesu prawnego skarżącego jako podmiotu występującego o zbadanie ważności decyzji środowiskowej i rozstrzygnięcie umarzające postępowanie w sprawie jest wadliwe.

Następnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia [...] października 2014 r. znak: [...] odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Gminy i Miasta S. z dnia [...] kwietnia 2009 r., znak: [...]. Powołaną na wstępie decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, w następstwie ponownego rozpatrzenia sprawy, utrzymało w mocy decyzję własną z dnia [...] października 2014r. znak: [...]. W uzasadnieniu organ podał, że Burmistrz Gminy i Miasta S. uzyskał w sprawie wymagane stanowiska Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Z. oraz Starosty Z. w zakresie potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia oraz określenia zakresu ewentualnego raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Z. i Starosta Z. stwierdzili, iż planowane przedsięwzięcie nie wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, co stanowiło podstawę do wydania w dniu [...] marca 2009 r. przez Burmistrza Gminy i Miasta S., postanowienia o odstąpieniu od obowiązku przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia, a w konsekwencji decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgodnie z dyspozycją art. 84 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. Nr 199, poz. 1227 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym na dzień podjęcia rozstrzygnięcia. Kolegium podkreśliło, że wskazane czynności Burmistrza Gminy i Miasta S. zostały dokonane zgodnie z przepisami ustawy.

W ocenie organu rozpoznającego wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy nie można uznać, iż organ administracji rażąco naruszył prawo poprzez nieprzeprowadzenie badań wpływu na środowisko pojedynczych, jak i wszystkich wiatraków pracujących w jednym czasie, które na podstawie oddzielnych decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięć miały zostać posadowione na sąsiadujących ze sobą działkach, oraz nie badając istnienia negatywnego, szkodliwego oddziaływania na środowisko turbin wiatrowych. W tej kwestii organ administracji wskazał, że żaden przepis ustawy nie precyzuje, czy w przypadku, gdy w bliskim sąsiedztwie planowane jest przez inwestora wybudowanie większej ilości turbin wiatrowych, decyzja środowiskowa powinna być wydana na pojedynczą elektrownię wiatrową, czy też powinna ona obejmować wszystkie, składające się na farmę wiatrową turbiny. Stwierdził, że trudno wskazać jaki przepis miałby zostać naruszony w sposób rażący.

Odnosząc się do zarzutu nieprzeprowadzenia postępowania z udziałem wszystkich stron, w tym J. L. organ wskazał, że zarzut ten może stanowić jedynie podstawę do wznowienia postępowania w oparciu o art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Nie stanowi zaś argumentu przemawiającego za koniecznością stwierdzenia nieważności decyzji.

Zdaniem Kolegium, o rażącym naruszeniu prawa nie można również mówić w przypadku wydania decyzji środowiskowej bez załącznika w postaci charakterystyki przedsięwzięcia. Ustawa nie wskazuje, jakie elementy powinna zawierać wskazana charakterystyka. W materiale dowodowym sprawy znajduje się karta informacyjna planowanego przedsięwzięcia, która zawiera wymagane ustawą elementy i w niniejszej sprawie rolę charakterystyki przedsięwzięcia spełniała karta informacyjna. Z uwagi na powyższe organ uznał, że decyzja Burmistrza Gminy i Miasta S. z dnia [...] kwietnia 2009 r. znak: [...] nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Nie stwierdził jednocześnie wystąpienia pozostałych przesłanek nieważności decyzji wymienionych w art. 156 § 1 kpa.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi J. L. zarzucił zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. błędne przyjęcie, że decyzja w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie elektrowni wiatrowej nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 kpa, tj. z rażącym naruszeniem procedury polegającym na wydaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, stwierdzającej brak obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko z naruszeniem:

a) art. 63 ust. 1 pkt 1 b) ustawy, tj. bez uwzględnienia łącznie wszystkich uwarunkowań, o których mowa w tym przepisie, szczególnie powiązań przedsięwzięcia podlegającego ocenie z innymi przedsięwzięciami, w szczególności kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć znajdujących się na obszarze, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie;

b) art. 64 ust. 3 powyższej ustawy, tj. w oparciu o opinie Państwowego Inspektora Sanitarnego oraz Starosty Z. wydane z naruszeniem w/w przepisu polegającym na nieuwzględnieniu w w/w opiniach łącznie uwarunkowań, o których mowa w art. 63 ust. 1 ustawy, w szczególności kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć znajdujących się na obszarze, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie;

c) art. 69 powyższej ustawy, tj. bez wskazania zakresu raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko i oparciu ustaleń faktycznych będących podstawą zaskarżonej decyzji wyłącznie o dane zawarte w złożonej przez inwestora karcie informacyjnej przedsięwzięcia;

d) art. 84 ust. 2 powyższej ustawy, tj. wydanie zaskarżonej decyzji bez obligatoryjnego załącznika do decyzji w postaci charakterystyki przedsięwzięcia;

e) art. 85 ust. 2 pkt 2 powyższej ustawy, tj. brak wskazania w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wszystkich informacji o uwarunkowaniach, o których mowa w art. 63 ust. 1 ustawy, uwzględnionych przy stwierdzaniu braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, w szczególności kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć znajdujących się na obszarze, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie;

f) przeprowadzenie postępowania bez udziału wszystkich stron postępowania, w szczególności bez udziału skarżącego.

Poza tym skarżący wskazał na naruszenie art. 7, art. 77 oraz art. 107 kpa poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, nierozpatrzenie podczas rozstrzygania sprawy interesu społecznego oraz słusznego interesu obywateli polegającego w stanie faktycznym sprawy na pewności, że elektrownie wiatrowe usytuowane w pobliżu miejsca zamieszkania i pracy mieszkańców Gminy S. nie wpływają negatywnie na ich zdrowie z powodu nadmiernej emisji hałasu oraz ogólnikowym uzasadnieniu decyzji, z którego nie wynika z jakich konkretnie powodów organ uznał, że naruszenie przepisów art. 63 ust. 1 pkt 1b, art. 64 ust. 3, art. 69, art. 84 ust. 2, art. 85 ust. 2 pkt 2 ustawy nie stanowi rażącego naruszenia prawa uzasadniającego stwierdzenie nieważności decyzji.

Zdaniem J. L. powyższe uchybienia w konsekwencji doprowadziły do naruszenia art. 156 § 1 pkt. 2, art. 157 § 1 i art. 158 § 1 kpa poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i wydanie decyzji utrzymującej w mocy decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji Burmistrza Gminy i Miasta S..

W uzasadnieniu skargi J. L. podkreślił, że w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r. znak [...] doszło do naruszenia polegającego na pominięciu na wszystkich etapach postępowania, powiązań przedsięwzięcia z innymi przedsięwzięciami, w szczególności kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć znajdujących się na obszarze, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie. Pominięto więc obligatoryjny, konieczny element postępowania, bez którego nie można było wydać rzetelnej, zgodnej z prawem decyzji. Burmistrz Gminy i Miasta S. i organy wydające opinie w trybie art. 64 ustawy nie uwzględniły łącznie uwarunkowań, o których mowa w art. 63 ust. 1, w tym powiązań ocenionego przedsięwzięcia z innymi przedsięwzięciami, w szczególności kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć znajdujących się na obszarze, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie. Naruszenie przepisów miało charakter rażący i istotny wpływ na wynik postępowania bowiem skumulowane oddziaływania 4 elektrowni wiatrowych usytuowanych w pobliżu nieruchomości skarżącego uzasadniałoby przeprowadzenie pełnych badań środowiskowych. Skarżący wskazał, że Burmistrz Gminy i Miasta S. w dacie prowadzenia postępowania w sprawie zakończonej wydaniem zaskarżonej decyzji z urzędu posiadał wiedzę na temat wszystkich 4 elektrowni wiatrowych usytuowanych w pobliżu nieruchomości skarżącego, bowiem prowadził równolegle postępowania w sprawie wydania decyzji środowiskowych dotyczących pozostałych elektrowni. Z dokumentów załączonych do akt spraw, szczególnie map wskazujących zasięg oddziaływania elektrowni (izolinii hałasu) wynika, że obszary oddziaływania wszystkich 4 elektrowni nakładają się na siebie, a ich oddziaływanie kumuluje się stwarzając większe uciążliwości, niż te które zostały ustalone w postępowaniu zakończonym zaskarżoną decyzją. Zatem wskazane naruszenie prawa ma charakter rażący, gdyż spowodowało podjęcie przez Burmistrza Gminy i Miasta S. błędnej decyzji, tj. odstąpienie od pełnych badań środowiskowych. Nadto skarżący zwrócił uwagę na fakt, że w czasie prowadzenia postępowania, w wyniku którego wydano zaskarżoną decyzję, w odległości ok. 1,5 km od jego nieruchomości znajdowała się działająca farma wiatrowa składająca się z pięciu elektrowni i ta okoliczność również nie została wzięta pod uwagę w postępowaniu. W ocenie skarżącego konsekwencją powyżej wskazanych naruszeń było również naruszenie art. 85 ust. 2 pkt 2) ustawy, tj. brak wskazania w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wszystkich informacji o uwarunkowaniach, o których mowa w art. 63 ust. 1 ustawy, uwzględnionych przy stwierdzaniu braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, w szczególności kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć znajdujących się na obszarze, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie.

Skarżący podkreślił, że nie upatruje rażącego naruszenia prawa przy wydawaniu zaskarżonej decyzji w objęciu decyzją tylko jednej elektrowni wiatrowej usytuowanej na działce nr [...], a nie wydaniu "łącznej" decyzji dla wszystkich 4 elektrowni wiatrowych, co do których Burmistrz Gminy i Miasta S. prowadził postępowania środowiskowe, lecz wydaniu decyzji z pominięciem powiązań przedsięwzięcia z innymi przedsięwzięciami, w szczególności kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć znajdujących się na obszarze, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie, tj. elektrowniami wiatrowymi usytuowanymi na działkach [...].

Poza tym, w ocenie skarżącego brak jego udziału w postępowaniu zakończonym wydaniem zaskarżonej decyzji wiąże się z wyżej wskazanymi naruszeniami i stanowi rażące naruszenie prawa, które winno skutkować stwierdzeniem nieważności decyzji.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W toku postępowania sądowoadministracyjnego wpłynął wniosek E. Sp. z o.o. z siedzibą w W. o dopuszczenie do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania. Wnioskodawca wyjaśnił, iż nie brał udziału w postępowaniu administracyjnym, natomiast decyzja o pozwoleniu na budowę spornej elektrowni wiatrowej została przeniesiona na nowego inwestora – E. Sp. z o.o. (obecnie występującego pod firmą: E. Sp. z o.o.).

Zdaniem uczestnika postępowania skarżący pomija jednak okoliczność, że w dacie wydawania decyzji, na mocy art. 173 ustawy, w mocy pozostawało rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (rozporządzenie wydane na podstawie art. 51 ust. 8 ustawy z 27 kwietnia 2001 roku - Prawo ochrony środowiska). Rozporządzenie doprecyzowuje zakres badania przez organ czynników w celu stwierdzenia, czy przedsięwzięcie mogące znacząco oddziaływać na środowisko wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania (sporządzenia raportu środowiskowego). Zgodnie z § 5 rozporządzenia z 2004 r., wśród szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu wymieniono w pkt 1 lit.b powiązania z innymi przedsięwzięciami, w szczególności kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć znajdujących się na terenach nieruchomości sąsiednich. Przepisy rozporządzenia doprecyzowując zakres obowiązków organu w tym zakresie wskazują, że bada się oddziaływanie z przedsięwzięciami, położonymi na terenach nieruchomości sąsiednich, a na obszarze spornej inwestycji takowych brak. Zdaniem uczestnika postępowania z zestawienia ogólnego przepisu ustawy i przepisu szczególnego zawartego w rozporządzeniu, organ przy wydawaniu postanowienia, o którym mowa w art. 63 ust. 1 i 2 ustawy, powinien uwzględnić oddziaływania występujące na nieruchomościach sąsiednich. Organ uprawniony był do przyjęcia w obowiązującym wówczas stanie prawnym, że nie jest wymagane badanie kumulatywne z innymi elektrowniami w okolicy. Powyższe dotyczy odpowiednio także zakresu badania, do którego zobowiązane są, zgodnie z dyspozycją ustawy środowiskowej, organy (Inspektor Sanitarny oraz Starosta) wydające opinie, poprzedzające wydanie przez organ postanowienia o braku obowiązku sporządzenia raportu środowiskowego.

W piśmie z dnia 31 sierpnia 2015 r. E. Sp. z o.o. z siedzibą w W. przedstawiła dalsze stanowisko w sprawie. Podkreśliła, że decyzja środowiskowa zawiera wszystkie elementy, wymagane przepisem art. 84 ustawy. W przedmiotowej decyzji stwierdzono brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, a okoliczność ta została wskazana w uzasadnieniu decyzji. W sposób wyraźny organ przywołał bowiem postanowienie z [...] marca 2009 r. o odstąpieniu od przeprowadzania oceny oddziaływania, wydane po przeprowadzeniu właściwej procedury w zakresie zasięgnięcia opinii innych organów.

W piśmie z dnia 3 września 2015 r. J. L., w uzupełnieniu stanowiska w sprawie podniósł, że decyzja Burmistrza Gminy i Miasta S. z dnia [...] kwietnia 2009 r., znak: [...] została wydana z rażącym naruszeniem art. 84 ust. 1 ustawy w zw. 107 kpa. Zdaniem skarżącego pomimo nieprzeprowadzenia w sprawie ceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, w osnowie wydanej decyzji ustalono wymagania dotyczące ochrony środowiska, natomiast nie zawarto w ogóle rozstrzygnięcia w przedmiocie stwierdzenia braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, które jest jedynym dopuszczalnym rozstrzygnięciem, gdy podstawą prawną wydanej decyzji jest art. 84 ust. 1 ustawy. Skarżący podkreślił, że gdy nie została przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, w osnowie decyzji środowiskowej właściwy organ stwierdza tylko brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Przepis art. 84 ust. 1 ustawy nie przewiduje możliwości określenia w osnowie decyzji wydanej na jego podstawie, wymagań dotyczących ochrony środowiska, o których mowa w art. 82 ustawy, jak to uczynił w przedmiotowej sprawie Burmistrz Gminy i Miasta S.. W sprawie, również w uzasadnieniu decyzji organ nie zawarł rozstrzygnięcia o braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. W wadliwie skonstruowanym uzasadnieniu, które zostało sporządzone z naruszeniem art. 85 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy, gdyż nie zawiera żadnych informacji o uwarunkowaniach, o których mowa w 63 ust. 1, uwzględnionych przy stwierdzaniu braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, organ jedynie wspomniał, iż wydanie decyzji zostało poprzedzone postępowaniem w sprawie obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko i wydaniem postanowienia o odstąpieniu od przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko.

Zdaniem skarżącego w sprawie doszło do rażącego naruszenia prawa, gdyż organ wydający decyzję połączył przepisy ustawy odnoszące się do dwojakiego rodzaju inwestycji, w stosunku do których przewidziane są odrębne tryby podejmowania i w konsekwencji wydał rozstrzygnięcie na podstawie art. 84 ustawy o treści przewidzianej w art. 82 tej ustawy, a więc w sposób oczywisty naruszający prawo, a decyzji w takiej formie nie można zaakceptować jako aktu wydanego przez organ praworządnego państwa. Skarżący podkreślił, że całokształt okoliczności wskazuje na to, że wydana decyzja pozostaje w oderwaniu od stanu faktycznego sprawy, nie zawiera rozstrzygnięcia zgodnego z podstawą prawną, posiada wadliwe w stopniu rażącym uzasadnienie, które nie zawiera żadnego z obligatoryjnych elementów, przewidzianych w art. 85 ustawy oraz nie posiada obligatoryjnego załącznika w postaci charakterystyki przedsięwzięcia.

Powołanym we wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ppsa uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] grudnia 2014 r., nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] października 2014 r., nr [...] wydaną w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia.

Na wstępie Sąd I instancji wskazał, że postępowanie w sprawie toczyło się w trybie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie elektrowni wiatrowej o mocy 2 MW na wskazanej działce zlokalizowanej w miejscowości S.. Postępowanie w sprawie zostało zainicjowane wnioskiem skarżącego, w którym to jako podstawę stwierdzenia nieważności decyzji podał przepis art. 156 § 1 pkt 2 kpa.

Powołując się na orzecznictwo sądowe Sąd wyjaśnił, że rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa zachodzi wówczas, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że decyzja nie może zostać zaakceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Rażące naruszenie prawa zachodzi w przypadku naruszenia przepisu niepozostawiającego wątpliwości co do jego bezpośredniego rozumienia. Nie chodzi tu o błędy w wykładni prawa, ale o niedopuszczalne przekroczenie prawa, dodatkowo w sposób jasny i niedwuznaczny. Oczywistość naruszenia prawa ma miejsce w szczególności wówczas, gdy decyzja została wydana wbrew zakazom lub nakazom ustawionym w przepisie, jak również wówczas gdy, wbrew przesłankom przepisu nadano prawa lub nałożono obowiązki lub też odmówiono ich nadania. Rozstrzygające dla oceny, czy zachodzą przesłanki stwierdzenia nieważności z powodu rażącego naruszenia jest stan prawny z dnia wydania decyzji. Na taką ocenę nie może mieć wpływu ani późniejsza zmiana prawa, ani zmiana interpretacji prawa (np. wyrok NSA z dnia 12 września 2012 r. sygn. akt I OSK 1107/11; wyrok NSA z dnia 17 kwietnia 2012 r. sygn. akt II OSK 146/11; wyrok NSA z dnia 27 marca 2012 r., sygn. akt II OSK 2449/10; wyrok NSA z dnia 18 grudnia 2008 r., sygn. akt II OSK 972/07).

Materialnoprawną podstawę decyzji kontrolowanej w postępowaniu nadzwyczajnym stanowiły przepisy ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania decyzji. Planowane przedsięwzięcie polegające na budowie elektrowni wiatrowej o mocy 2 MW, stosownie do § 3 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. Nr 257 poz. 2573 ze zm.) obowiązującego w dniu wydania kontrolowanej decyzji, zakwalifikowane zostało do przedsięwzięć, dla których sporządzenie raportu może być wymagane. Zgodnie zaś z art. 59 ust. 1 pkt 2 ustawy przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wymaga realizacja planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, jeżeli obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko został stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1 ustawy. Obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko stwierdza, w drodze postanowienia, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Postanowienie, o którym mowa, wydane musi być również, jeżeli organ nie stwierdzi potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko (art. 63 ust. 2 ustawy). Organ prowadzący postępowanie obowiązany jest ustalić, czy w sprawie zachodzi konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, po zasięgnięciu opinii organów wskazanych w art. 64 ust. 1 ustawy.

Sąd wyjaśnił, że jeżeli w sprawie przeprowadzona została ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, właściwy organ winien zamieścić w sentencji decyzji rozstrzygnięcia wymienione w art. 82 ustawy. Natomiast, w przypadku gdy nie przeprowadza się oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, stosownie do treści art. 84 ust. 1 ustawy, w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach właściwy organ stwierdza brak potrzeby przeprowadzenia takiej oceny. Charakterystyka przedsięwzięcia i karta informacyjna przedsięwzięcia stanowią załączniki do decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (art. 84 ust. 2 ustawy). Każda decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach wymaga uzasadnienia. W przypadku gdy nie została przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko uzasadnienie takiej decyzji, niezależnie od wymagań wynikających z kpa, winno zawierać informacje o uwarunkowaniach, o których mowa w art. 63 ust. 1, uwzględnionych przy stwierdzaniu braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko (art. 85 ust. 2 pkt ustawy).

Sąd zauważył, że decyzja środowiskowa winna również odpowiadać wymogom art. 107 kpa, a zatem winna zawierać takie elementy jak rozstrzygnięcie oraz uzasadnienie faktyczne i prawne. Rozstrzygnięcie powinno zostać sformułowane w sposób jasny, wyraźny i jednoznaczny, tak aby nie było wątpliwości, czego dotyczy i jakie uprawnienia zostały przyznane bądź jakie obowiązki zostały nałożone. Organ ma obowiązek zawrzeć rozstrzygnięcie w osnowie decyzji administracyjnej, gdyż nie można go domniemywać ani wyprowadzać z treści uzasadnienia (np. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 24 września 2009r. w sprawie o sygn. akt II SA/Bk 473/09; wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 7 października 2009 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Bd 633/09). Z kolei uzasadnienie decyzji winno zawierać wskazanie okoliczności faktycznych i prawnych, którymi organ kierował się przy podejmowaniu decyzji. Uzasadnienie faktyczne w szczególności powinno zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Organ w uzasadnieniu decyzji jest obowiązany podać własne stanowisko w sprawie i przedstawić motywy takiego stanowiska, tak by wyjaśnić stronie zasadność wydanego rozstrzygnięcia. Motywy decyzji winny być ujęte w taki sposób, aby przekonać stronę o zasadności przesłanek faktycznych i prawnych wydania decyzji o określonej treści. Zarówno rozstrzygniecie, jaki i uzasadnienie decyzji winny być ze sobą wewnętrznie spójne, bowiem obie te części stanowią jedną całość pod względem materialnym i formalnym. Wadliwie jest więc wydanie rozstrzygnięcia, które nie odpowiada treści uzasadnienia decyzji.

Odnosząc powyższe rozważania do okoliczności rozstrzyganej sprawy, Sąd wskazał, że Burmistrz Gminy i Miasta S., postanowieniem z dnia [...] marca 2009 r. nr [...], postanowił odstąpić od obowiązku przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia, biorąc pod uwagę stanowisko organów opiniujących, informacje zawarte we wniosku o wydanie decyzji środowiskowej oraz przedstawione w karcie informacyjnej przedsięwzięcia. Z uwagi na fakt, że w sprawie nie była przeprowadzana ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, organ orzekający w przedmiocie decyzji środowiskowej zobligowany był zatem zawrzeć w tej decyzji rozstrzygnięcie wynikające z art. 84 ust. 1 ustawy. Zdaniem Sądu jeżeli organ nie przeprowadza postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko, to nie zachodzi również konieczność określania w decyzji środowiskowej szczegółowych uwarunkowań realizacji zamierzonego przedsięwzięcia, gdyż nie stwierdza się takiego oddziaływania przedsięwzięcia na otoczenie, które uzasadniałoby potrzebę określenia jakichkolwiek uwarunkowań (np.: wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 22 maja 2014r. w sprawie II SA/Wr 206/14; wyrok WSA w Gdańsku z dnia 12 stycznia 2011r. w sprawie II SA/Gd 698/10).

Sąd wskazał, że pomimo, że ustawodawca w art. 84 ust. 1 ustawy mówi jedynie o konieczności stwierdzenia braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko to przyjąć należy, że decyzja winna określać również rodzaj i miejsce realizacji przedsięwzięcia, precyzując jednoznacznie przedsięwzięcie, do którego się odnosi i umożliwiając tym samym kontrolę zgodności jej lokalizacji z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a w dalszej kolejności ubieganie się o wydanie jednej z decyzji wymienionych w art. 72 ust. 1 ustawy. Natomiast informacje o uwarunkowaniach, o których mowa w art. 63 ust. 1, uwzględnionych przy stwierdzaniu braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko organ winien zawrzeć w uzasadnieniu decyzji, na co wyraźnie wskazuje treść art. 85 ust. 2 pkt 2 ustawy. W tej części decyzji organ winien wyjaśnić zatem motywy, jakimi kierował się odstępując od przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko odnosząc się do rodzaju i charakterystyki przedsięwzięcia, usytuowania przedsięwzięcia z uwzględnieniem możliwego zagrożenia dla środowiska oraz rodzaju i skali możliwego oddziaływania.

W ocenie Sądu w rozstrzyganej sprawie organ w istocie wydał rozstrzygnięcie na podstawie art. 84 ustawy, zawierające treść wynikającą z art. 82 ustawy, przewidzianą dla decyzji wydanych po przeprowadzeniu oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, bowiem art. 84 ustawy nie przewiduje możliwości określenia w osnowie decyzji wymagań dotyczących ochrony środowiska. Poza tym Sąd stwierdził, że w osnowie decyzji brak elementu wynikającego z art. 84 ust. 1 ustawy, a mianowicie decyzja nie zawiera stwierdzenia o braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, a wymogu tego nie spełnia wzmianka zamieszczona w uzasadnieniu decyzji, iż w sprawie wydano postanowienie o odstąpieniu od przeprowadzenia takiej oceny, a uzasadnienie decyzji nie zawiera elementów wymaganych przez art. 85 ust. 2 pkt 2 ustawy, bowiem nie zawiera żadnych informacji o uwarunkowaniach, o których mowa w art. 63 ust. 1 ustawy.

Sąd wskazał, że organ nie analizował powyższych kwestii z punktu widzenia możliwości stwierdzenia rażącego naruszenia prawa w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia.

Odnosząc się natomiast do zarzutów skargi Sąd wyjaśnił, że zarzut wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach bez uwzględnienia kumulacji oddziaływań przedsięwzięć znajdujących się na obszarze oddziaływania przedsięwzięcia nie zasługuje na uwzględnienie w rozpatrywanym postępowaniu. Wskazał, że stosownie do § 4 rozporządzenia parametry tego samego rodzaju, charakteryzujące skalę przedsięwzięcia i odnoszące się do przedsięwzięć tego samego rodzaju położonych na terenie jednego zakładu lub obiektu, istniejących i planowanych, sumuje się. W ocenie Sądu wskazana regulacja nie może być stosowana mechanicznie i wprost do wszelkiego rodzaju charakterystycznych parametrów przedsięwzięcia, lecz tylko do parametrów, które ze względu na swoją specyfikę nadają się do sumowania. Sąd zaznaczył, że w przepisach rozporządzenia zagadnienie związane z wykonaniem instalacji wykorzystujących siłę wiatru do produkcji energii regulowane jest w § 2 ust. 1 pkt, który normuje kwestię obligatoryjnego sporządzenia raportu oraz w przepisie § 3 ust. 1 pkt 6 odnoszącym się do fakultatywnego sporządzenia raportu. Dokonując oceny, czy w sprawie zachodzą podstawy do zastosowania przepisu § 4 rozporządzenia, normę prawną należy zbudować sięgając do trzech jednostek redakcyjnych: § 2 ust. 1 pkt 5, § 3 ust. 1 pkt 6 oraz § 4 rozporządzenia, a dodatkowo tak skonstruowaną normę prawną odnieść należy do ustaleń faktycznych w sprawie. Zatem ewentualne uchybienie w tym zakresie może stanowić jedynie naruszenie prawa niewymienione w art. 156 § 1 pkt 2 kpa, bowiem jak już wcześniej wskazano rażąco naruszyć można tylko przepis prawa niebudzący wątpliwości interpretacyjnych, który nie wymaga wykładni prawa.

Sąd odniósł się do zarzutu skarżącego, że organ orzekający w sprawie środowiskowych uwarunkowań odstąpił od sporządzenia raportu środowiskowego i oparł ustalenia faktyczne będące podstawą zaskarżonej decyzji wyłącznie o dane zawarte w karcie informacyjnej przedsięwzięcia i wskazał, że przepisy ustawy przewidują - po spełnieniu określonych warunków - możliwość odstąpienia od nałożenia na inwestora obowiązku złożenia raportu środowiskowego. Planowane przedsięwzięcie kwalifikuje się do przedsięwzięć wymienionych w § 3 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia, dla których sporządzenie raportu może być wymagane. Organ prowadzący postępowanie w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia był obowiązany do zasięgnięcia opinii organów wskazanych w art. 64 ust. 1 ustawy i prawidłowo wystąpił do organów współdziałających o opinię co do obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Zarówno organ właściwy dla wydania decyzji środowiskowej, jak i organy opiniujące oceniły, że charakter, rozmiar, zasięg i oddziaływanie planowanego przedsięwzięcia nie budzą wątpliwości, co poskutkowało odstąpieniem od konieczności sporządzenia raportu. Wskazały, że analiza dokumentacji zgromadzonej w sprawie wykazała, że nie występują uwarunkowania, które kwalifikowałaby planowane przedsięwzięcie do przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Organ właściwy w sprawie, odstępując do obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, wziął pod uwagę ustalenia zawarte we wniosku inwestora, karcie informacyjnej przedsięwzięcia oraz opinie organów uznające, że dla przedmiotowej inwestycji nie zachodzi potrzeba przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Sąd zaznaczył, że odstąpienie od opracowania raportu o oddziaływaniu danego przedsięwzięcia na środowisko nie oznacza braku przeprowadzenia na pierwszym etapie procedury badania oddziaływania na środowisko danego przedsięwzięcia w oparciu o treść § 5 rozporządzenia. W ocenie Sądu brak jest przesłanek do stwierdzenia rażącego naruszenia w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa z tego powodu, iż organ wydający decyzję w sprawie środowiskowych uwarunkowań odstąpił od nałożenia na inwestora obowiązku sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko i ustalenia jego zakresu.

Odnosząc się następnie do podnoszonej przez skarżącego kwestii braku dołączenia do decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jej obligatoryjnego elementu, czyli charakterystyki przedsięwzięcia Sąd wskazał, że rzeczywiście z przepisu art. 82 ust. 3 i art. 84 ust. 2 ustawy wynika obowiązek załączenia do decyzji w sprawie środowiskowych uwarunkowań powyższego dokumentu. Bezspornie organ do decyzji w sprawie środowiskowych uwarunkowań nie dołączył charakterystyki przedsięwzięcia, ale załączył kartę informacyjną przedsięwzięcia, o której mowa w art. 3 ust. 1 pkt 5 ustawy. Mając na uwadze fakt, iż charakterystyka przedsięwzięcia powinna być odzwierciedleniem karty informacyjnej przedsięwzięcia, zawierającej podstawowe informacje o przedsięwzięciu, Sąd uznał, że opisane naruszenie nie miało wpływu na treść rozstrzygnięcia i nie może być kwalifikowane jako rażące naruszenie prawa.

W zakresie kolejnego zarzutu skarżącego wskazującego na niepodjęcie czynności niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i nieuwzględnienia interesu społecznego oraz słusznego interesu obywateli przy rozstrzyganiu sprawy Sąd wskazał, że powyższe kwestie nie mogą być skutecznie podnoszone w postępowaniu nieważnościowym. Przedmiotem postępowania nie jest ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy, która była już rozstrzygnięta decyzją ostateczną, dlatego też w tym postępowaniu organ nadzoru nie poddaje analizie całego postępowania zwykłego, lecz jedynie mając na uwadze zaskarżoną decyzję, kontroluje, czy jej wydanie może się wiązać z zaistnieniem którejkolwiek z przesłanek określonych w tym przepisie. W postępowaniu nieważnościowym tryb kontroli jest zawężony, nie ma więc co do zasady miejsca na prowadzenie postępowania dowodowego w zakresie przewidzianym dla postępowania zwykłego, zatem weryfikacja zarzutu dotyczącego nieustalenia przez organ wydający decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach faktycznego oddziaływania elektrowni wiatrowych na środowisko, łączyłaby się z koniecznością przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego, w tym gromadzenia dowodów, do czego nie jest uprawniony organ orzekający w trybie nieważnościowym. Sąd wskazał, że podnoszone zarzuty dotyczące nieustalenia faktycznego oddziaływania elektrowni, czyli zarzuty wskazujące na naruszenie przez organ środowiskowy przepisów postępowania administracyjnego w zakresie nieprzeprowadzenia prawidłowego, wyczerpującego postępowania dowodowego, są niezasadne, bowiem te kwestie nie mogą być skutecznie podnoszone we wskazanym trybie postępowania.

Końcowo Sąd wskazał, że zarzut pominięcia stron, w szczególności skarżącego w postępowaniu w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia, jako okoliczność stanowiąca podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 4 kpa), nie może być skutecznie podnoszony w postępowaniu nieważnościowym.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła do Naczelnego Sądu Administracyjnego, "E." Sp. z o.o. z siedzibą w W., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, który zaskarżonemu wyrokowi na podstawie art. 174 pkt 2 ppsa, zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

1. naruszenie przepisu art. 145 § 1 pkt 1c) ppsa w zw. z art. 145 § 1 pkt 2 ppsa i w zw. z art. 156 § 1 kpa poprzez uwzględnienie skargi, pomimo, że nie obejmowała ona wniosków i zarzutów dotyczących błędnej konstrukcji zaskarżonej decyzji środowiskowej, gdy jednocześnie Sąd I instancji nie stwierdził naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności decyzji;

2. naruszenie przepisu art. 145 § 1 pkt 1c) ppsa w zw. z art. 156 § 1 kpa w zw. z art. 16 kpa i uwzględnienie skargi, pomimo, że błędy konstrukcyjne decyzji środowiskowej nie miały wpływu na treść rozstrzygnięcia, co stoi w sprzeczności z obowiązkiem przestrzegania podstawowej zasady trwałości decyzji administracyjnych;

3. naruszenie przepisu art. 145 § 1 pkt 1c) ppsa w zw. z art. 107 § 1 i 3 kpa i uwzględnienie skargi ze względu na uznanie, że wskazane przez Sąd wady zaskarżonej decyzji środowiskowej mogły spełniać kryterium rażącego naruszenia prawa, pomimo braku podstaw do jej uchylenia;

4. naruszenie przepisu art. 145 § 1 pkt 1c) ppsa i uwzględnienie skargi, pomimo, że stwierdzona przez Sąd błędna konstrukcja zaskarżonej decyzji środowiskowej nie może zostać uznana za naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy;

5. naruszenie przepisu art. 145 § 1 pkt 1c) ppsa w zw. z art. 107 § 2 kpa w zw. z art. 85 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku poprzez uwzględnienie skargi wskutek błędnego przyjęcia, że zaskarżona decyzja nie zawiera informacji o uwarunkowaniach, o których mowa w art. 63 ust. 1 ustawy środowiskowej;

6. naruszenie przepisu art. 145 § 1 pkt 1c) ppsa w zw. z art. 107 § 2 kpa w zw. z art. 84 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku poprzez uwzględnienie skargi wskutek błędnego przyjęcia, że zaskarżona decyzja nie zawiera stwierdzenia o braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko.

Wskazując na powyższe zarzuty pełnomocnik skarżącego kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej pełnomocnik skarżącej spółki wskazał, że Sąd I instancji nie podjął próby ustalenia i uzasadnienia lub uprawdopodobnienia, że gdyby wskazane wady konstrukcyjne decyzji środowiskowej nie wystąpiły organ wydający decyzję mógłby dokonać innego rozstrzygnięcia. Zdaniem skarżącej kasacyjnie spółki nie sposób przyjąć, za rażące naruszenie prawa jakąkolwiek nieprawidłową czynność lub błędne zastosowanie normy prawnej, gdyby czynność taka została wykonana prawidłowo lub norma prawna została prawidłowo zastosowana, wydana zostałaby decyzja tej samej treści. Intencją organu wydającego decyzje środowiskową było wydanie decyzji zwalniającej inwestora z przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, co stanowiło zgodną decyzję trzech różnych organów. Kluczowe znaczenie dla decyzji wydanej w trybie art. 84 ustawy środowiskowej ma wydane wcześniej w tym samym postepowaniu postanowienie (w warunkach niniejszej sprawy - postanowienie z dnia 12 marca 2009 r. o braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko). Dlatego jeśli powyższe postanowienie zostało wydane po zasięgnięciu wymaganych prawem opinii, w sposób prawidłowy i zgodny z tymi opiniami, stwierdzenie nieważności decyzji następczej wydanej na końcu postępowania środowiskowego wydaje się szczególnie wątpliwe. Organ administracji w decyzji środowiskowej przytoczył treść norm wynikających z odrębnych przepisów, obowiązujących inwestora niezależnie od tego, czy zostałyby one zawarte w decyzji środowiskowej czy też nie. Innymi słowy organ nie wyprowadził dodatkowych obowiązków mających źródło w art. 82 ust.1 ustawy środowiskowej, a jedynie określił uwarunkowania środowiskowe, zgodnie z treścią art. 71 ustawy środowiskowej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, nie tylko wtedy, gdy nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, ale także wówczas, gdy zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu.

Sytuacja, w której zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu ma miejsce wówczas, gdy rozstrzygnięcie Sądu I instancji pozostaje w zgodności z treścią uzasadnienia i wnioskami wynikającymi z uzasadnienia, natomiast ewentualne błędy zawarte w uzasadnieniu mogą dotyczyć wykładni prawa, czy nawet podstawy prawnej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 czerwca 2012 r., sygn. akt II OSK 852/12) .

Taka sytuacja, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaistniała w tej rozstrzyganej sprawie.

Przede wszystkim wskazać należy, że błędnie uznał Sąd I instancji, że zarzut wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach bez uwzględnienia kumulacji oddziaływań przedsięwzięć znajdujących się na obszarze oddziaływania przedsięwzięcia nie zasługuje na uwzględnienie w rozpatrywanym postępowaniu.

Po pierwsze, kontrolowane przez Sąd I instancji postępowanie jest nadzwyczajnym postępowaniem administracyjnym, ponieważ dotyczy odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Gminy i Miasta S. z [...] kwietnia 2009 r., znak: [...] w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie elektrowni wiatrowej. W tego rodzaju postępowaniu o charakterze nadzwyczajnym, w oparciu o zebrane już w sprawie dowody badane jest tylko, czy w sprawie wystąpiła jedna z przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, enumeratywnie wymienionych w art. 156 § 1 kpa.

Organ administracji wydając decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia - w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego - błędnie uznał, że w sprawie nie zachodziła konieczność badania kwestii kumulacji oddziaływań wytwarzanych przez elektrownię wiatrową - której dotyczy decyzja - z oddziaływaniami, które wytwarzane będą przez trzy inne elektrownie, (których dotyczą decyzje Burmistrza Gminy i Miasta S., dwie z dnia [...] kwietnia 2009 r. dotycząca inwestycji na działce nr [...] oraz dotycząca inwestycji na działkach nr [...] oraz jedna decyzja z dnia [...] maja 2008 r. dotycząca inwestycji na działkach [...]). Z treści art. 63 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji, której stwierdzenia nieważności domaga się skarżący tj. [...] kwietnia 2009 r. wynika, że obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko stwierdza, w drodze postanowienia, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, uwzględniając łącznie następujące uwarunkowania: rodzaj i charakterystykę przedsięwzięcia, z uwzględnieniem powiązań z innymi przedsięwzięciami, w szczególności kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć znajdujących się na obszarze, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie.

Niewątpliwie z akt sprawy wynika, że cztery elektrownie wiatrowe są usytuowane w takich odległościach od siebie, że już na wstępnym etapie rozpatrywania wniosku o wydanie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia istniały podstawy do przyjęcia, że może dojść do kumulacji oddziaływania na co wskazywał - w postępowaniu nieważnościowym - Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 czerwca 2014 r., sygn. akt II OSK 139/13 oddalając skargę kasacyjną Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 30 października 2012 r., sygn. akt II SA/Łd 843/12 w sprawie ze skargi J. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] czerwca 2012 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji.

Burmistrz Gminy i Miasta S. wadliwie przeprowadził procedurę poprzedzającą wydanie decyzji środowiskowej ponieważ już we wstępnej fazie prowadzonego postępowania, zwracając się do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Z., jak i Starosty Z. o wyrażenie stanowiska w przedmiocie tego czy dla planowanego przedsięwzięcia zachodzi potrzeba przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko oraz określenia ewentualnego raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, wbrew treści art. 63 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku, obligującej organ do uwzględnienia kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć znajdujących się na obszarze, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie nie poinformował powyższych organów o trzech identycznych wnioskach złożonych przez "W." Sp. z o.o. z siedzibą w I. dotyczących realizacji elektrowni wiatrowych na sąsiednich działkach i jednej już istniejącej elektrowni wiatrowej zlokalizowanej na nieruchomości sąsiedniej (działki nr ew. [...]). Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Zduńskiej Woli, jak i Starosta Zduńskowolski nie oceniały więc kumulacji oddziaływania wszystkich czterech elektrowni wiatrowych.

Nie trzeba posiadać wiadomości specjalnych, aby stwierdzić, że odmienna będzie ocena odziaływania na środowisko jednej elektrowni wiatrowej odmienna zaś ocena kumulacji odziaływania czterech elektrowni wiatrowych. Rozpatrując sprawę należało wziąć pod uwagę oddziaływanie wytwarzane przez cztery elektrownie łącznie, nie zaś każdej z osobna w zakresie, unormowanego przepisami prawa materialnego, poziomu hałasu i pól elektromagnetycznych, stosownie do uregulowań rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz. U. nr 120, poz. 826, ze zm.) oraz rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymania tych poziomów (Dz. U. nr 192, poz. 1883). Tym bardziej, że w zakresie dotyczącym ochrony środowiska przed uciążliwościami powodowanymi działaniem różnego rodzaju urządzeń należy stwierdzić, że czynności powodujące hałas i wibracje oraz inne uciążliwości dla środowiska, podejmowane na określonej nieruchomości, mogą oddziaływać na sposób korzystania z nieruchomości sąsiedniej. Na prawo właściciela nieruchomości sąsiedniej do niezakłóconego korzystania z nieruchomości może mieć bezpośredni wpływ decyzja administracyjna dotycząca podmiotu powodującego uciążliwości dla środowiska.

Podsumowując podkreślić należy, że art. 63 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku jednoznacznie nakłada na organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, obowiązek uwzględnienia łącznie następujących uwarunkowań: rodzaj i charakterystykę przedsięwzięcia, z uwzględnieniem powiązań z innymi przedsięwzięciami, w szczególności kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć znajdujących się na obszarze, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie. Tymczasem kwestia kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć znajdujących się na działkach ew. nr [...] cz. [...] nie była przedmiotem badania przez Burmistrza Gminy i Miasta S., co stanowi rażące naruszenie powyższego przepisu.

Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ppsa oddalił skargę kasacyjną.