Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1401/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-10-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6243 Skierowanie do służby zastępczej
Skarżony organ: Minister Obrony Narodowej
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kwiecińska, Sędziowie Sędzia WSA Anna Mierzejewska (spr.), Asesor WSA Przemysław Szustakiewicz, Protokolant Łukasz Mazur, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 października 2006 r. sprawy ze skargi T. C. na orzeczenie Komisji do Spraw Służby Zastępczej z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...] w przedmiocie przeznaczenia do służby zastępczej -oddala skargę-


UZASADNIENIE

II SA/Wa 1401/06

UZASADNIENIE

Komisja Wojewódzka do spraw Służby Zastępczej w P. orzeczeniem nr [...] z [...] kwietnia 2006 r. na podstawie art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o służbie zastępczej (Dz. U. Nr 223, poz. 2217 ze zm.), odmówiła przeznaczenia do odbywania służby zastępczej Pana T. C.

W uzasadnieniu wskazano, że poborowy wniósł o służbę zastępczą ze względu na swój światopogląd i wyznawane zasady moralne, jednak nie uzasadnił tego przekonująco ani wskazaniem wyznawanej doktryny religijnej, ani nie wskazał przyjętych zasad moralnych realizowanych w życiu, które pozostawałyby w sprzeczności z obowiązkami i zadaniami żołnierza odbywającego służbę wojskową. Organ podkreślił również, że w rozmowie z Komisją Wojewódzką poborowy nie przedstawił argumentów wiarygodnych na rzecz przyznania mu służy zastępczej.

Od orzeczenia Komisji do Spraw Służby Zastępczej Pan T. C. złożył odwołanie, podtrzymując wniosek o skierowanie go do służby zastępczej.

Komisja do Spraw Służby Zastępczej orzeczeniem nr [...] z [...] czerwca 2006 r., na podstawie art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o służbie zastępczej (Dz. U. nr 223 , poz. 2217 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania Pana T. C. od orzeczenia Komisji Wojewódzkiej do spraw Służby Zastępczej w P. z [...] kwietnia 2006 r. utrzymała w mocy zaskarżone orzeczenie.

W uzasadnieniu orzeczenia organ podkreślił, że po zapoznaniu się z wypowiedziami ww. uznał, iż nie wykazał on zasad moralnych bądź przekonań religijnych, które kwalifikowałyby go do służby zastępczej. Wskazał ponadto, że deklarowanie przez poborowego zasady moralnej polegającej na nieakceptowaniu przemocy i agresji nie było przez wnioskującego przekazane w sposób przekonujący, że ową zasadę traktuje rzeczywiście jako kategoryczny imperatyw moralny, kształtujący jego światopogląd i postawę życiową. Również w ocenie organu nie można zgodzić się z twierdzeniem Pana C., że nauka strzelania i posługiwania się bronią to nauka czy forma zabijania.

Powyższe orzeczenie stało się przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której skarżący wniósł o jego uchylenie oraz zasądzenie kosztów, zarzucając naruszenie art. 10 i 11 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o służbie zastępczej oraz art. 85 ust. 3 Konstytucji RP.

W uzasadnieniu skargi Pan T. C. podkreślił, że art. 85 Konstytucji RP i przepisy ustawy nie określają katalogu przekonań religijnych lub wyznawanych zasad moralnych, które uprawniałyby do odbycia służby zastępczej w miejsce służby wojskowej, a także w jaki sposób przekonania religijne lub wyznawane zasady moralne mają zostać wykazane przed organem uprawnionym do orzekania w sprawie wniosku o skierowanie do służby zastępczej. Komisja nie wskazała w jaki sposób i w jakich okolicznościach ową zasadę moralną można uznać za wykazaną i udowodnioną.

W uzasadnieniu skargi Pan T. C. złożył wniosek o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadka P. C. na okoliczność posiadanych przekonań i wyznawania zasad moralnych stojących w sprzeczności z celami, jakim służy służba wojskowa.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie powołując argumenty jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Stosownie do treści art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona, czyli w tej sprawie - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.

Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej czy postanowienia i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania.

Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Materialnoprawną podstawę dla wydania przedmiotowej decyzji stanowi art. 11 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o służbie zastępczej (Dz. U. Nr 223, poz. 2217 ze zm.). Zgodnie z treścią ustępu 2 cytowanego przepisu wniosek o skierowanie do służby zastępczej powinien w szczególności zawierać:

1. oświadczenie o wyznawanych przekonaniach religijnych

2. wskazanie w wyznawanej doktrynie religijnej podstawy wyłączającej możliwość odbywania służby wojskowej oraz wykazać rzeczywiste związki z wyznawaną doktryną religijną lub wskazać wyznawane zasady moralne, które pozostają w sprzeczności z obowiązkami żołnierza odbywającego służbę wojskową.

Z cytowanego przepisu wynika, że wnioskujący, poza innymi przesłankami uzasadniającymi skierowanie go do służby zastępczej:

- po pierwsze, ma złożyć oświadczenie o wyznawanych przekonaniach religijnych, czyli o głębokich, niezachwianych, ustalonych regułach postępowania,

- po drugie, wskazać w wyznawanej doktrynie religijnej (czyli wśród ogółu założeń, twierdzeń, przekonań) podstawy wyłączające możliwość odbywania służby wojskowej oraz wykazać rzeczywiste związki z wyznawaną doktryną religijną lub wskazać wyznawane zasady moralne, które pozostają w sprzeczności z obowiązkami żołnierza odbywającego służbę wojskową.

We wniosku o skierowanie go do służby zastępczej skarżący wskazał, że jego światopogląd i zasady moralne nie dopuszczają przemocy wobec drugiego człowieka i nie dopuszczają do użycia broni w celu pozbawienia życia. Podkreślił, że kieruje się zasadami demokracji, tolerancji, występuje przeciw agresji i przemocy.

W ocenie Sądu Komisja do spraw Służby Zastępczej słusznie uznała, że Pan T. C. nie wykazał zasad moralnych, bądź przekonań religijnych, które kwalifikowałyby go do służby zastępczej. Deklarowane zasady moralne polegające na nieakceptowaniu przemocy i agresji nie zostały wykazane w sposób przekonujący, pozwalający na przyjęcie, że ową zasadę traktuje rzeczywiście jako kategoryczny imperatyw moralny kształtujący jego światopogląd i postawę życiową.

Należy również zgodzić się z oceną organu, że nie można uznać za zasadę moralną oświadczenia poborowego, że nie chce uczyć się strzelać, a broni do ręki nie weźmie, ponieważ utożsamia ją z nauką zabijania. Organ słusznie zauważył, że stwierdzenie to jest daleko idącym uogólnieniem.

Podkreślić należy, że wskazane przez poborowego zasady należą do katalogu powszechnie stosowanych i akceptowanych ogólnoludzkich zasad moralnych.

Wobec tego, że skierowanie do służby zastępczej jest wyjątkiem od zasady odbycia obowiązkowej służby wojskowej musi być uzasadnione szczególnymi względami. Poborowy musi wykazać związek pomiędzy swoimi przekonaniami religijnymi albo wyznawanymi zasadami moralnymi, a niemożliwością odbycia zasadniczej służby wojskowej bez sprzeniewierzenia się tym przekonaniom lub zasadom.

Spełnienie przesłanek z art. 11 cytowanego wyżej przepisu nie polega na samej deklaracji, że ma się zasady uzasadniające przeznaczenie do służby zastępczej, ale konieczne jest ich skonkretyzowanie i wykazanie, że są one trwałe, niezbywalne i realizowane w życiu codziennym, i trzeba zgodzić się z oceną Komisji, że tego Pan T. C. nie uczynił.

Na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd oddalił wniosek skarżącego o dopuszczenie do dowodu z zeznań świadka P. C., ponieważ przed sądem administracyjnym możliwe jest jedynie uzupełniające postępowanie dowodowe, ograniczone do możliwości przeprowadzenia dowodu z dokumentu.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji.