Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2499/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-01-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6163 Gospodarowanie nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 138§1 pkt 2, 28
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art 17 ust 1
journal: Dz.U. 1991 nr 107 poz 464
law: Ustawa z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych ustaw.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Piotr Korzeniowski (spr.), Sędziowie sędzia WSA Magdalena Durzyńska, sędzia WSA Anna Sękowska, Protokolant ref. Bartłomiej Grzybowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi H. K. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę


UZASADNIENIE

Przedmiotem zaskarżenia jest decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi (dalej: Minister, organ) z [...] czerwca 2015 r., znak: [...] wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm., dalej: k.p.a.) po rozpatrzeniu wniosku H. K. (dalej: wnioskodawca, skarżący, strona skarżąca) reprezentowanego przez radcę prawnego P. Z. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] sierpnia 2014 r. znak [...], w której odmówiono stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z [...] kwietnia 1993 r., [...] ha, położonej w miejscowości M.

W decyzji z [...] czerwca 2015 r. Minister uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z [...] kwietnia 1993 r. w części dotyczącej nieruchomości oznaczonej działką nr [...] o powierzchni [...] ha, położonej w miejscowości M.

Stan sprawy przestawiał się następująco:

Wojewoda [...] w decyzji z [...] kwietnia 1993 r. przekazał na rzecz Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa nieruchomości Państwowego Funduszu Ziemi o łącznej powierzchni [...] ha, położone na terenie gminy W., w tym. m. in. działkę nr [...] o powierzchni [...] ha, położoną w M.

Z wnioskiem o stwierdzenie nieważności ww. decyzji w części dotyczącej działki nr [...] wystąpił H. K., reprezentowany przez radcę prawnego P. Z. W uzasadnieniu wniosku podniesiono, że działka oznaczona nr [...] w dacie przekazania jej do Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa stanowiła własność osób fizycznych.

Minister po rozpatrzeniu wniosku H. K. w decyzji z [...] sierpnia 2014 r. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z [...] kwietnia 1993 r. w części dotyczącej nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o powierzchni [...] ha, położonej w miejscowości M.

W uzasadnieniu decyzji podniesiono, że przywoływane przez wnioskodawcę twierdzenia Starostwa Powiatowego w W. są niespójne. Ponadto z wyjaśnień przedstawionych przez stronę nie wynika, że nieruchomość oznaczona działką nr [...] stanowiła własność H. i J. małżonków K. Następnie po rozpatrzeniu wniosku H. K., reprezentowanego przez radcę prawnego P. Z., o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra z [...] sierpnia 2014 r., Minister w decyzji z [...] czerwca 2015 r. uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] sierpnia 2014 r. w całości i umorzył postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z [...] kwietnia 1993 r. w części dotyczącej nieruchomości oznaczonej działką nr [...] o powierzchni [...] ha, położoną w miejscowości M. W uzasadnieniu decyzji podniesiono, że H. K. nie posiada przymiotu strony w niniejszym postępowaniu.

Skargę na decyzję Ministra złożył H. K., reprezentowany przez radcę prawnego P. Z. Skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie:

- art. 6, 7, 8, 11, 77 § 1 i 4, 80, 107 § 3 k.p.a. poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy;

- art. 139 k.p.a. poprzez zmianę decyzji na niekorzyść strony odwołującej się;

- art. 28 w związku z art. 61 § 1 k.p.a. poprzez przyjęcie, że H. K. nie może być uznany za stronę postępowania;

- art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez pozostawienie w obrocie prawnym decyzji, która została wydana z rażącym naruszeniem prawa;

- art. 17 ust. 1 i 19 ustawy z 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych innych ustaw. Skarżący stwierdził, że źródłem interesu prawnego do występowania jako strona w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji jest prawo własności nieruchomości i wynikająca z Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zasada prawa własności i jej prawnej ochrony. Skarżący zarzucił również, że organ nie zauważa różnicy pomiędzy działką nr [...] o powierzchni [...] ha, która stanowiła własność małżonków K., a następnie została zajęta pod poszerzenie pasa drogowego i obecnie jej właścicielem jest Skarb Państwa, a sporną jest działka oznaczona nr [...] o powierzchni [...] ha. Skarżący wskazał także, że wyjaśnienia wymaga stan prawny i faktyczny działki nr [...] o powierzchni [...] ha, czego w sposób wnikliwy w przedmiotowym postępowaniu nie dokonano. W ocenie skarżącego, w przedmiotowej sprawie legitymuje się on interesem prawnym, którego treścią jest między innymi możność domagania się od indywidualnie oznaczonych osób, aby zachowały się one w określony sposób. W związku z tym w ocenie skarżącego, interes prawny w tym przypadku należy rozpatrywać, jako konkretną korzyść, którą można realizować w postępowaniu administracyjnym, bo orzeka się o niej przez wydanie decyzji. Według skarżącego, organ orzekający bez wskazania przyczyn odmawia wiarygodności i mocy dowodowej pismom kierowanym przez Starostę W., z których bez wątpienia wynika, że skarżący faktycznie był właścicielem przedmiotowej działki, choć w wyniku błędu formalnie do tej nieruchomości przypisany był inny właściciel.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Zgodnie z art. 134 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1) lit. a-c, p.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Kontrolą sądowoadministracyjną w niniejszej sprawie została objęta decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, w której organ ten uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umarzył postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z [...] kwietnia 1993 r. w części dotyczącej nieruchomości oznaczonej działką nr [...] o powierzchni [...] ha, położoną w miejscowości M.

Odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze należy stwierdzić, że nie można podzielić zarzutu strony skarżącej, że organ nie wyjaśnił stanu prawnego działki nr [...] o powierzchni [...] ha, która została przekazana do Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa. Wbrew twierdzeniom skarżącego w zaskarżonej decyzji organ wyjaśnił, że argumenty wnioskodawcy oraz pisma Starosty W. dotyczące działki oznaczonej nr [...] są niespójne. Podnieść bowiem należy, że zarówno wnioskodawca we wniosku, jak i Starostwo Powiatowe w W. w piśmie z 9 czerwca 2010 r. podali, że działka nr [...] o powierzchni [...] ha, która została przekazana na rzecz Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa , nabył w 1975 r. na podstawie aktu notarialnego Rep. A. nr [...] od B. [...] H. K. wraz z żoną. Ponadto w piśmie tym podniesiono, że do aktu notarialnego Repertorium A Nr [...] zostały wydane opis i mapa dotyczące działki nr [...] o powierzchni [...] ha., co ujawniono w księdze wieczystej KW nr [...].

Należy podkreślić, że Minister w zaskarżonej decyzji wyjaśnił, że twierdzenia te są nieprawdziwe, ponieważ z aktu notarialnego Repertorium A nr [...] sporządzonego [...] grudnia 1975 r. przed notariuszem T. O. wynika, że H. i J. K. otrzymali w drodze darowizny od C. i H. małżonków K. nieruchomość położoną we wsi M., gmina W., składającą się z działek oznaczonych nr [...] o łącznej powierzchni [...] ha. Z opisu i mapy sporządzonej przez Powiatowe Biuro Geodezji i Urządzeń Rolnych w W. wynika, że C. i H. małżonkowie K. byli właścicielami działki nr [...] o powierzchni [...] o powierzchni [...] ha. Z księgi wieczystej KW nr [...] wynika, że małżonkowie K. byli właścicielami działki oznaczonej nr [...] o powierzchni [...].

W zaskarżonej decyzji organ wyjaśnił także, że twierdzenie wnioskodawcy zawarte we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji oraz w piśmie Starosty W. z 28 maja 2010 r., że na gruncie faktycznie istnieje jedna działka, która została oznaczona nr [...] oraz [...] i posiada różny stan prawny jest sprzeczne z informacjami Starostwa Powiatowego w W. przedstawionymi w piśmie z 9 czerwca 2010 r., w którym Starostwo poinformowało, że działka nr [...] o powierzchni [...] ha została zajęta pod drogę budowlaną w latach siedemdziesiątych, a działka oznaczona w ewidencji nr [...] o powierzchni [...] ha jest użytkowana przez H. K. Zdaniem Sądu, prawidłowo zatem uznał Minister, że skoro więc fizycznie na gruncie ma być jedna działka, to przedstawione wyjaśnienia na to nie wskazują, gdyż raz podaję się, że właścicielem działki jest Skarb Państwa po wywłaszczeniu pod poszerzenie pasa drogowego, a innym razem, że działka znajduje się w Zasobie Własności Rolnej Skarbu Państwa w użytkowaniu małżonków K. Podnieść należy bowiem, że ze znajdujących się w aktach sprawy dokumentów bezsprzecznie wynika, że H. i J. małżonkowie K. byli właścicielami działki oznaczonej nr [...] o powierzchni [...] ha, którą otrzymali w drodze darowizny od C. i H. K. Ponadto z księgi wieczystej KW Nr [...] wynika, że działka ta obecnie stanowi własność Skarbu Państwa.

Wskazać w tym miejscu należy, księgi wieczyste są publicznym, jawnym, sądowym rejestrem stanu prawnego nieruchomości, wyposażonym w środki stanowiące gwarancje bezpiecznego obrotu nieruchomościami. Konsekwencją domniemań związanych z funkcją ksiąg wieczystych, jaką jest ustalenie stanu prawnego nieruchomości, jest zasada wiarygodności wpisów w księgach wieczystych, z której wynika zasada rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych. Przepisy o rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych przyjmują w imię bezpieczeństwa obrotu bezwzględną przewagę stanu prawnego ujawnionego w księdze wieczystej nad rzeczywistym stanem prawnym, i to nie tylko w zakresie samego faktu przysługiwania określonego prawa, ale także samego zakresu tego prawa, które może być szersze lub węższe, niż ujawnia to wpis.

Treść rękojmi określa art. 5 ustawy z 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r. poz. 707 ze zm., dalej: u.k.w.h.). W postępowaniu nadzorczym organ administracji nie ma kompetencji do oceny, czy podmioty będące właścicielami nieruchomości korzystają z ochrony przewidzianej w art. 5 u.k.w.h. Organ nadzoru nie orzeka bowiem o bycie praw rzeczowych dotyczących spornego gruntu. W niniejszej sprawie brak jest dowodów świadczących o tym, że małżonkowie K. byli właścicielami działki oznaczonej nr [...] o powierzchni [...] ha.

Sąd podziela stanowisko organu wyrażone w zaskarżonej decyzji, według którego w postępowaniu dotyczącym przekazania nieruchomości na rzecz Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa uprawnienia strony posiadają tylko Skarb Państwa jako właściciel mienia, reprezentowany przez Agencję, oraz osoby, które wykażą, że to im, a nie Skarbowi Państwa przysługiwało prawo własności do przekazywanego mienia. Zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy z 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 107 poz. 464), nieruchomości, określone w art. 1 i 2, nie stanowiące składników majątku państwowych przedsiębiorstw gospodarki rolnej, podlegają przekazaniu Agencji w drodze decyzji wojewody właściwego ze względu na położenie nieruchomości, z zastrzeżeniem art. 16, art. 18 i art. 33. W myśl art. 1 ww. ustawy ustawa reguluje zasady gospodarowania mieniem Skarbu Państwa w odniesieniu do: 1) nieruchomości rolnych w rozumieniu Kodeksu cywilnego i innych nieruchomości położonych na obszarach przeznaczonych w planach zagospodarowania przestrzennego na cele gospodarki rolnej, z wyłączeniem gruntów znajdujących się w zarządzie Lasów Państwowych i parków narodowych, 2) innych nieruchomości i składników mienia pozostałych po likwidacji państwowych przedsiębiorstw gospodarki rolnej oraz ich zjednoczeń i zrzeszeń, 3) lasów nie wydzielonych geodezyjnie z nieruchomości, określonych w pkt 1 i 2. Zasady gospodarowania obejmują mienie, o którym mowa w art. 1, znajdujące się: 1) w zarządzie państwowych jednostek organizacyjnych, 2) w użytkowaniu wieczystym osób fizycznych i prawnych, 3) w użytkowaniu lub faktycznym władaniu osób fizycznych, osób prawnych oraz innych jednostek organizacyjnych (art. 2 ust. 1). Zasady gospodarowania obejmują także nieruchomości rolne przejmowane na własność Skarbu Państwa na podstawie decyzji administracyjnych lub z innych tytułów (art. 2 ust. 2).

Podnieść należy, że ideą tej ustawy było, aby nieruchomości rolne Skarbu Państwa poddać jednolitej regulacji prawnej, i to niezależnie od tego, czy należały one do Państwowego Funduszu Ziemi, pozostawały w zarządzie państwowym jednostek organizacyjnych, były w użytkowaniu wieczystym osób fizycznych i prawnych bądź w użytkowaniu lub faktycznym władaniu osób fizycznych, prawnych oraz innych jednostek organizacyjnych. Powołaną ustawą utworzono Agencję Nieruchomości Rolnych, która jest państwową osobą prawną. Skarb Państwa powierza jej wykonywanie prawa własności i innych praw rzeczowych na jego rzecz w stosunku do nieruchomości rolnych i innego mienia objętych przepisami ustawy. W świetle art. 17 ust. 2 ustawy z 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, o fakcie wydania decyzji należało zawiadomić niezwłocznie osoby i jednostki organizacyjne władające nieruchomością. Wynika stąd, iż w rozumieniu ustawy osoby te nie były traktowane jako strony postępowania, gdyż w takim przypadku, odnośnie obowiązku doręczania im decyzji, znalazłby zastosowanie art. 109 § 1 k.p.a. Zgodnie z art. 17 ustawy z 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych ustaw, wszystkie nieruchomości rolne Skarbu Państwa, niezależnie od tego, w czyim znajdują się władaniu, podlegają przekazaniu Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa w drodze decyzji wojewody, właściwego ze względu na miejsce położenia nieruchomości. W tej sytuacji Wojewoda miał ustawowy obowiązek przekazać sporną działkę Agencji (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego (do 2003.12.31) w Warszawie z 2 lutego 1998 r., LEX nr 41789).

Przejęcie przez Agencję Własności Rolnej Skarbu Państwa praw i obowiązków wynikających z wykonywania przez Skarb Państwa prawa własności w odniesieniu do nieruchomości Państwowego Funduszu Ziemi nie nastąpiło ex lege w dniu wejścia w życie ustawy z 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych ustaw, lecz następuje z chwilą uzyskania waloru ostateczności przez decyzję właściwego wojewody o przekazaniu Agencji konkretnej nieruchomości (art. 17 ust. 1 tej ustawy). Decyzja taka nie ma charakteru deklaratoryjnego, nie działa ex tunc, lecz jest decyzją konstytutywną, o skutkach ex nunc (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego (do 2003.12.31) w Krakowie z 8 listopada 1994 r., sygn. akt SA/Kr 2916/93, ONSA 1995/3/141).

Zasadnie zatem uznał organ II instancji, że istotny był stan prawny nieruchomości na dzień wydania decyzji, a więc w omawianym przypadku na dzień [...] kwietnia 1993 r.

Postępowanie dotyczące przekazania nieruchomości na rzecz Agencji nie dotyczyło natomiast interesu prawnego osób posiadających przedmiot przekazywanej nieruchomości pod tytułem użytkowania, najemcy, użytkownika wieczystego lub bez tytułu prawnego, gdyż przekazanie nieruchomości na rzecz Agencji nie wpływało na zmianę zakresu uprawnień tych osób.

W skardze do sądu skarżący podniósł, że jego interes prawny do bycia stroną w niniejszym postępowaniu wynika z prawa własności i konstytucyjnej zasady prawa do własności i jej prawnej ochrony. Odnosząc się do tego twierdzenia strony skarżącej wskazać należy, że przez interes prawny należy rozumieć taką sytuację, w której stan ten wpływa na uprawnienia lub obowiązki określonego podmiotu prawa, wynikające z norm prawa materialnego. Interes prawny dotyczy szeroko rozumianej sytuacji prawnej podmiotu prawa, wyznaczonej normami prawnymi różnego rodzaju, z których wynikają jego uprawnienia, obowiązki, korzyści czy wolności prawnie chronione. Interes prawny jest zarazem kategorią ściśle związaną z przedmiotem postępowania, ze względu na fakt, że dotyczy sfery normatywnej, mającej swoje źródło w przepisach regulujących sposób załatwienia sprawy. Można ująć go też, jako potrzebę ochrony sfery prawnej obywatela wyznaczającą zakres jego działań lub subiektywnie odczuwaną potrzebę utrzymania istniejącego, lub spowodowania takiego stanu rzeczy, jaki dany podmiot uważa za korzystny, przy czym korzyść ta musi mieć swoje źródło w prawie. Stosownie do przepisu art. 28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie lub kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Przepis ten określa podmioty posiadające legitymację procesową w postępowaniu administracyjnym. Legitymacja procesowa oznacza uprawnienie do wzięcia udziału w danym postępowaniu w charakterze strony. Omawiany przepis wiąże pojęcie strony z interesem prawnym lub prawnym obowiązkiem. Jest się stroną, jeżeli posiada się w danym postępowaniu interes prawny lub obowiązek prawny albo jeśli żąda się postępowania ze względu na posiadany interes prawny lub obowiązek. W orzecznictwie NSA dominuje pogląd, zgodnie, z którym interes prawny można wyprowadzić tylko z przepisów prawa materialnego (por. np. wyrok NSA z 10 marca 1989 r., IV SA 1254/88, powołany za: Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawa o Naczelnym Sądzie Administracyjnym z orzecznictwem NSA i SN, red. R. Hauser, Warszawa 1998, s. 98; wyrok NSA z 29 stycznia 1991 r., IV SA 972/90, ONSA 1991, nr 3-4, poz. 52; wyrok NSA z 30 listopada 1993 r., II SA 1783/93, powołany za: Kodeks postępowania administracyjnego..., red. R. Hauser, s. 112). Inaczej mówiąc, podmiot, dla którego z przepisów prawa materialnego nie wynikają żadne uprawnienia, ani obowiązki, nie ma przymiotu strony w świetle art. 28 k.p.a., nie jest więc legitymowany do żądania wszczęcia postępowania czy też kwestionowania zapadłych w tym postępowaniu rozstrzygnięć.

Odnosząc się do powołanej w skardze wynikającej z Konstytucji RP zasady prawa do własności i jej prawnej ochrony, jako źródła interesu prawnego skarżącego należy stwierdzić, że nie są również uzasadnione zarzuty naruszenia tej zasady. Trybunał Konstytucyjny wielokrotnie stwierdzał, że prawo własności, choć stanowi najpełniejsze z praw majątkowych, nie może być traktowane jako ius infinitum i może podlegać ograniczeniom; tym samym także ochrona własności nie może mieć charakteru absolutnego (zob. wyrok z 12 stycznia 2000 r., sygn. akt P 11/98 i inne).

Odnosząc się do twierdzenia strony skarżącej, że organ orzekający bez wskazania przyczyn odmawia wiarygodności i mocy dowodowej pismom kierowanym przez Starostę W., z których zdaniem skarżącego bez wątpienia wynika, że H. K. faktycznie był właścicielem przedmiotowej działki, choć w wyniku błędu formalnie do tej nieruchomości przypisany był inny właściciel, należy stwierdzić, że postępowanie o zbadanie zgodności z prawem decyzji Wojewody z [...] kwietnia 1993 r. przekazującej przedmiotową działkę do Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa nie może służyć prostowaniu nieprawidłowości wynikających, z błędów zawartych w ewidencji gruntów.

Wbrew oczekiwaniom strony skarżącej, interes prawny skarżącego do żądania wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] nie może być uzasadniony tym, że skarżący chce podważyć tytuł własności Skarbu Państwa do przekazanej na rzecz Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa działki nr [...], gdyż temu nie służy to postępowanie nadzorcze.

Występując o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody z [...] kwietnia 1993 r. wnioskodawca winien się legitymować takim tytułem do nieruchomości. Organ nadzoru nie jest uprawniony do rozstrzygnięcia o własności mienia. W zaskarżonej decyzji podkreślono, że decyzją Wojewody [...] nie zmieniono stanu prawnego działki nr [...], gdyż przed przekazaniem gruntów Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa, jak i po przekazaniu działka ta stanowiła własność Skarbu Państwa.

Decyzja przekazująca działkę do Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa nie była decyzją powodującą jakiekolwiek zmiany w sferze stosunków własnościowych, bowiem właścicielem pozostał Skarb Państwa. W ramach tego samego prawa własności nastąpiło przesunięcie konkretnych nieruchomości do określonej, nowo powstałej struktury, jednakże również w ramach Skarbu Państwa. Skarb Państwa pozostał właścicielem dysponowanych przez Agencję Własności Rolnej Skarbu Państwa nieruchomości, a Agencja tylko instytucją powierniczą. Minister wskazał, że brak jest dokumentów potwierdzających że na dzień [...] kwietnia 1993 r. H. i J. małżonkowie K. byli właścicielami działki oznaczonej nr [...] o powierzchni [...] ha. Z tego powodu skarżący nie może być uznany za stronę postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z [...] kwietnia 1993 r.

W ocenie Sądu, Minister rozpatrując ponownie sprawę prawidłowo w decyzji z [...] czerwca 2015 r. uchylił decyzję wydaną w I instancji i umorzył postępowanie. Nie można podzielić zarzutu skarżącego, że został naruszony art. 139 k.p.a. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażono pogląd według, którego "Na każdym etapie postępowania organ administracji jest obowiązany badać czy podmiot występujący o wszczęcie postępowania jest do tego legitymowany, zatem czy może być stroną postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 28 k.p.a. Wniosek podmiotu nie będącego stroną postępowania nie może być załatwiony tak jak to nakazuje art. 104 k.p.a. - co do istoty, ale odmiennie. W zależności od tego czy ustalenie braku przymiotu strony jest oczywiste, czy też wymaga przeprowadzenia ustaleń w tym zakresie jego załatwienie może zapaść albo na podstawie art. 61a k.p.a. - postanowienie o odmowie wszczęcie postępowania, albo na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. - decyzja o umorzeniu postępowania" (zob. wyrok NSA z 17 marca 2015 r. sygn. akt I OSK 1471/13, LEX nr 1675970). Organ rozpatrujący odwołanie może podjąć jedno z rozstrzygnięć wskazanych w art. 138 k.p.a. W sytuacji, gdy ustali, że wnioskodawca nie jest stroną, to wypełniona zostaje przesłanka bezprzedmiotowości postępowania, która stwarza po jego stronie, obowiązek umorzenia zainicjowanego przez nią postępowania. Dopuszczalną formą rozstrzygnięcia, zgodnie z przepisem art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., jest uchylenie przez organ odwoławczy zaskarżonej decyzji w całości albo w części i w tym zakresie albo orzeczenie co do istoty sprawy (decyzja reformacyjna) bądź też umorzenie postępowania pierwszej instancji w całości albo w części (zob. wyrok NSA w Warszawie z 15 maja 2014 r., sygn. akt II GSK 316/13, LEX nr 1586352).

Należy jeszcze raz podkreślić, że w decyzji wydanej w II instancji Minister wskazał, że brak jest dokumentów potwierdzających na dzień [...] kwietnia 1993 r. (data wydania decyzji Wojewody orzekająca o przekazaniu na rzecz Agencji nieruchomości Państwowego Funduszu Ziemi), że H. i J. małżonkowie K. byli właścicielami działki oznaczonej nr [...] o powierzchni [...] ha, i dlatego H. K. nie może być uznany za stronę postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z [...] kwietnia 1993 r.

Z tego powodu rozpatrując ponownie sprawę Minister w decyzji z [...] czerwca 2015 r. uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie. Oznacza to, że nie jest zasadny zarzut skarżącego dotyczący naruszenia art. 139 k.p.a.

W ocenie Sądu, nie są zasadne zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z przepisami ustawy z 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa. W ocenie Sądu, nie doszło również do naruszenia art. 6, 7, 8, 11, 77 § 1 i 4, 80, 107 § 3 k.p.a.

Wbrew stanowisku skarżącego Sąd nie stwierdził naruszenia art. 7, 77 § 1 i 4, 80 k.p.a. Sąd nie znalazł podstaw do uznania, że doszło do naruszenia art. 6 k.p.a. Z konstytucyjnie umocowanej zasady praworządności wynika, że w postępowaniu administracyjnym organy administracji publicznej obowiązane są, co do zasady, stosować przepisy obowiązujące w dniu wydania decyzji do stanu faktycznego obowiązującego w tym też dniu. Ogólna zasada nakazująca organom administracji publicznej stosowanie przepisów obowiązujących w chwili wydawania decyzji administracyjnej musi być jednak wykładana w świetle standardów państwa prawnego wynikających z art. 2 Konstytucji. Powszechnie przyjmuje się, że co do zasady stosuje się przepisy materialne obowiązujące w dacie wydania decyzji, o ile ustawodawca nie stanowi inaczej. Wynika to z ustanowionej w art. 7 Konstytucji RP, jak również w art. 6 k.p.a., zasady praworządności. Zdaniem Sądu, nie doszło do naruszenia art. 7 k.p.a. Sformułowana w art. 7 k.p.a. ogólna zasada postępowania administracyjnego odnosi się w równym stopniu do zakresu i wnikliwości postępowania wyjaśniającego i dowodowego, jak i do stosowania norm prawa materialnego, to jest do całokształtu przepisów prawnych służących "załatwieniu sprawy". Organ w niniejszym postępowaniu zgodnie z art. 7 k.p.a., podejmował czynności niezbędne do wyjaśnienia sprawy nie zaś wszelkie możliwe do przeprowadzenia czynności. Nie można wymagać od organów administracji, by przeprowadzały dowody w celu weryfikacji twierdzeń strony, które nie zostały nawet uprawdopodobnione.

W przedmiotowej sprawie nie doszło do naruszenia art. 8 k.p.a. Organ wypełnił obowiązek zmierzający do wyjaśnienia rzeczywistej woli strony oraz obowiązek prowadzenia postępowania w taki sposób, aby pogłębić zaufanie do organów państwa (art. 8 k.p.a.). Z zasadą tą pozostaje w związku zasada udzielania informacji określona w art. 9 k.p.a., zgodnie z którą organy administracji są zobowiązane do należytego wyczerpującego informowana stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków, będących przedmiotem postępowania. Sąd nie stwierdził naruszenia tej zasady.

Nie jest trafny zarzut dotyczący naruszenia art. 11 k.p.a. Stosownie do regulacji art. 11 k.p.a. Minister wyjaśnił stronie zasadność przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy, aby w miarę możliwości doprowadzić do realizacji aktu (decyzji lub postanowienia) bez stosowania środków przymusu. Zasada przekonywania nie zostanie zrealizowana, gdy organ pominie milczeniem niektóre twierdzenia lub nie odniesie się do okoliczności istotnych dla danej sprawy. W niniejszej sprawie taka sytuacja nie wystąpiła. Zdaniem Sądu zgodnie z treścią art. 77 § 1 k.p.a., Minister w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy. Nie doszło także do naruszenia art. 77 § 4 k.p.a.

Organ w niniejszym postępowaniu zgodnie z art. 80 k.p.a., ocenił na podstawie całokształtu materiału dowodowego, które okoliczności istotne dla sprawy zostały udowodnione. Organ wypełnił także obowiązek przeprowadzenia swobodnej oceny każdego ze zgromadzonych w sprawie dowodów jak i twierdzeń stron. Zdaniem Sądu, nie doszło do naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów przez organ w niniejszej sprawie.

Nie można mówić o naruszeniu art. 107 § 3 k.p.a., gdyż uzasadnienie faktyczne decyzji zawierało wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł. Natomiast uzasadnienie prawne wyjaśniało podstawy prawne decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. W zaskarżonej decyzji Minister podkreślił, że w przypadku uzyskania przez wnioskodawcę dokumentu stwierdzającego, że to jemu przysługiwało w dniu [...] kwietnia 1993 r. prawo własności do działki nr [...], a nie Skarbowi Państwa, będzie mógł wystąpić z wnioskiem o zbadanie w trybie nadzoru tej decyzji.

Mając na uwadze, że zaskarżona decyzja podjęta została z uwzględnieniem obowiązujących przepisów prawa, a przyczyny, dla których organ odwoławczy uznał za konieczne skorzystanie z możliwości przewidzianej przepisem art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. znalazły jednoznaczny wyraz w jej uzasadnieniu, co pozostaje w zgodzie z obowiązkami organu wymienionymi w art. 107 § 1 i 3 k.p.a., skarga nie mogła zostać uwzględniona, a Sąd orzekł na mocy art. 151 p.p.s.a. jak w sentencji