Wyrok NSA, sygn. akt OSK 315/04
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2005-05-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 22 ust. 2 pkt 1
journal: Dz.U. 1995 nr 74 poz 368
law: Ustawa z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym.
article: art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Adamiak, Sędziowie NSA Andrzej Jurkiewicz, Elżbieta Stebnicka (spr.), Protokolant Mariusz Bartosiak, po rozpoznaniu w dniu 5 maja 2005 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Krzysztofa W., Stowarzyszenia "S." w W. od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego – Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie z dnia 17 września 2003 r. sygn. akt II SA/Kr 3098/02 w sprawie ze skargi Krzysztofa W., Stowarzyszenia "S." w W. na decyzję Rektora UJ w K. z dnia 7 listopada 2002 r. (...) w przedmiocie skreślenia z listy studentów Wydziału Ochrony Zdrowia oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

OSK 315/04

UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 17 września 2003 r. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie - Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie oddalił skargi Krzysztofa W. i Stowarzyszenia "S." w W. na decyzję Rektora UJ w K. z dnia 7 listopada 2002 r. o skreśleniu Krzysztofa W. z listy studentów Wydziału Ochrony Zdrowia z powodu nie zaliczenia przez niego I semestru, a tym samym I roku studiów na kierunku Fizjoterapia, wobec braku zaliczenia przedmiotu "Podstawy fizjoterapii i rehabilitacji". Zajęcia z tego przedmiotu odbywały się od 2 października 2000 r. i trwały do 23 stycznia 2001 r. i w tym okresie student zobowiązany był przedstawić pięć prac pisemnych. Krzysztof W. nie uczęszczał na zajęcia i nie złożył żadnej z prac warunkujących zaliczenie. Natomiast w dniu 7 lutego 2001 r. złożył zaświadczenie lekarskie z którego wynika, że był chory od 20 października 2000 r. do 7 grudnia 2000 r. Krzysztof W. uzyskał zgodę na warunkowe dopuszczenie do sesji letniej pod warunkiem zaliczenia Podstaw fizjoterapii i rehabilitacji w terminie do 31 maja 2001 r. a następnie do 30 września 2001 r. W dniu 19 września 2001 r. skarżący nie zaliczył przedmiotu, gdyż otrzymał ocenę niedostateczną. Sąd podał, że w uzasadnieniu decyzji Rektor wskazał, że niezdolność do nauki winna być udokumentowana w książeczce zdrowia studenta lub zaświadczeniu lekarskim, a o usprawiedliwienie nieobecności student winien zwrócić się do Dziekana po ustaniu przyczyny nieobecności. Krzysztof W. wiedział o dopuszczeniu go do sesji zimowej o czym świadczy fakt przystąpienia do tej sesji.

Sąd w uzasadnieniu podniósł, że wskazany przez Krzysztofa W. zarzut, że decyzję wydał Prorektor UJ a nie Rektor nie znajduje uzasadnienia, gdyż Prorektor był upoważniony przez Rektora UJ do wydawania decyzji w imieniu Rektora w indywidualnych sprawach studenckich na czas kadencji 2002-2005 r. Pełnomocnictwo zostało udzielone 2 września 2002 r., a decyzja została wydana w dniu 7 listopada 2002 r. Decyzja ta zapadła pod rządem regulaminu studiów UJ uchwalonego przez senat UJ w dniu 23 stycznia 2002 r. obowiązującego na wszystkich typach i kierunkach studiów prowadzonych na UJ, a zatem zdaniem sądu postanowienia tego regulaminu mogły stanowić materialnoprawną podstawę decyzji, a nie przepisy poprzednio obowiązującego Regulaminu Studiów Collegium Medicum UJ uchwalonego 27 czerwca 1991 r. Oparcie zatem decyzji na starym regulaminie stanowi naruszenie prawa materialnego, które nie miało jednak istotnego wpływu na wynik sprawy.

Sąd dokonał porównania obu regulaminów i podał, że odpowiednikiem powołanego w decyzji par. 20 ust. 1 pkt 1-3 Regulamin Studiów CM UJ jest par. 9 lit. "a-c" Regulaminu Studiów UJ w myśl którego w stosunku do studenta, który nie zaliczył roku /semestru/ studiów dziekan decyduje o:

a/ wpisie warunkowym na następny rok /semestr/ - par. 10;

b/ o zezwoleniu na powtarzanie roku/semestru /z wyłączeniem I roku/

c/ skreśleniu z listy studentów

Z postanowień par. 9 wynika zatem, że dopuszczalne jest skreślenie studenta z listy studentów z powodu niezaliczenia także semestru studiów, co też było dopuszczalne na tle uregulowań zawartych w par. 16 w zw. z par. 20 ust. 1 pkt 3 poprzedniego regulaminu. Dawało to podstawę w rozumieniu par. 20 ust. 1 pkt 2 regulaminu z 1991 r. do udzielenia zezwolenie na podjęcie studiów na wyższym semestrze, mimo niezaliczenia semestru poprzedniego. Obecnie regulamin zawiera takie rozwiązanie w par. 10 ust. 1 i w przypadku niezaliczenia pierwszego semestru mimo wpisania na drugi semestr, pod warunkiem zaliczenia semestru poprzedniego, dziekan może podjąć decyzję o skreśleniu studenta z listy w przypadku niezaliczenia semestru poprzedniego. Zdaniem sądu zaliczenie przedmiotu "Propedeutyka fizjoterapii i rehabilitacja" miało w roku akademickim 2000/2001 charakter zaliczenia z oceną. Wynika to z protokołu zaliczenia z 15 stycznia 2001 r. jak i z wpisu tego przedmiotu do kart egzaminacyjnych. To z kolei zobowiązywało w myśl par. 18 ust. 2 kierownika jednostki dydaktycznej do wyznaczenia co najmniej dwóch terminów poprawkowych. Regulamin studiów obowiązujący od 1 października 2002 r. przewiduje, że zaliczenia mogą być na koniec roku akademickiego lub na semestr studiów, z tym, że dyrektor instytutu /dziekan/ winny był określić formy zaliczenia przedmiotów /par. 2 ust. 4 i par. 7 ust. 1/, określenie zasad zaliczania zajęć wchodzących w skład przedmiotu oraz określenie terminów uzyskania zaliczeń według ustalonej skali ocen. par. 10 ust. 4 i 5 regulaminu przewiduje wpis warunkowy zobowiązujący studenta do zaliczenia przedmiotu w następnym roku czy semestrze, a niewypełnienie zobowiązań studenta wynikających z wpisu warunkowego skutkuje stosownie do par. 9 skreśleniem z listy studentów.

Zdaniem sądu okoliczność, że Stowarzyszenie "S." pismem z dnia 11 października 2002 r. zgłosiło swój udział w sprawie a postanowienie o dopuszczeniu Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu sądowym podjęte zostało dzień po wydaniu decyzji przez Rektora UJ - co narusza przepis art. 31 par. 2 Kpa, nie miała istotnego znaczenia na wynik sprawy.

Skargę kasacyjną od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie z dnia 17 września 2003 r. złożył Krzysztof W. i Stowarzyszenie "S.". Skarga kasacyjna obu skarżących zarzuca naruszenie art. 22 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym przez zawężającą wykładnię polegającą na przyjęciu, że niewystarczające dla uchylenia przez sąd decyzji jest stwierdzenie naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy a wymagany jest "istotny" wpływ na wynik sprawy; naruszenie art. 21 i 52 ust. 2 podanej ustawy, gdyż "sąd nie może przeprowadzić środków dowodowych i dokonywać ustaleń, które miałyby służyć merytorycznemu rozstrzygnięciu sprawy załatwionej zaskarżonym aktem lub czynnością i nie może dokonywać analizy porównawczej postanowień Regulaminu Studiów Collegium Medicum UJ i regulaminu obowiązującego od dnia 1 października 2002 r. Regulaminu Studiów UJ", naruszenie art. 22 ust. 2 pkt 2 ustawy o NSA w zw. z art. 145 par. 1 pkt 4 w zw. z art. 31 par. 3 Kpa, gdyż organizacja na prawach strony bez własnej winy nie brała nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym. W konkluzji wnoszący skargę wnosili o uchylenie decyzji Rektora UJ z dnia 7 listopada 2002 r. i poprzedzającej ją decyzji Dziekana Wydziału Ochrony Zdrowia. W skardze kasacyjnej podniesiono, że w decyzji powołano się na nie istniejące przepisy Regulaminu Studiów Akademii Medycznej, a sąd uznał, że pozostaje to bez istotnego wpływu na wynik sprawy, a powinno to skutkować uchyleniem zaskarżonych decyzji. Strona skarżąca wskazuje w tym miejscu na dokonane przez sąd ograniczenie zastosowania art. 22 ust. 2 ustawy o NSA i wykreowanie wymagania "istotnego wpływu naruszenia na wynik sprawy" jako przesłanki uchylenia decyzji administracyjnej. Nieistniejący już regulamin studiów nieistniejącej Akademii Medycznej w K. nie może być zdaniem skarżącego podstawą prawną decyzji, a ten regulamin stał się podstawą wydanych decyzji. Sąd wyszedł poza kontrolę decyzji przewidzianą w art. 21 ustawy o NSA, gdyż dokonał analizy porównawczej postanowień Regulaminu Studiów Collegium Medicum UJ uznając za obowiązujący ten ostatni regulamin, tym samym przekroczył granice celu tego przepisu. Sąd nie powinien przeprowadzać środków dowodowych i dokonywać ustaleń, które służą merytorycznemu rozstrzyganiu sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje;

Stosownie do art. 183 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./ Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu natomiast sąd może brać pod rozwagę nieważność postępowania. Mając na uwadze powyższą zasadę, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że nie zasługują na uwzględnienie skargi kasacyjne złożone przez Krzysztofa W. jak i Stowarzyszenie "S.".

Art. 22 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./, który to przepis obowiązywał w dacie wydania wyroku przez Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie, a którego naruszenie zostało zarzucone w skardze kasacyjnej stanowi, że decyzja lub postanowienie podlega uchyleniu przez sąd rozpoznający skargę, jeśli zostanie przez sąd stwierdzone "naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy". Z podanego wyżej przepisu wynika, że sąd orzekający w niniejszej sprawie mógł uchylić decyzję wydaną przez Rektora jak i Dziekana jeśli w sprawie stwierdzone by zostało naruszenie prawa materialnego w takim zakresie, że miało wpływ na samo rozstrzygnięcie sprawy. Zdaniem skargi kasacyjnej naruszenie prawa materialnego polega na tym, że organy orzekające powołały w decyzji nieobowiązujący już Regulamin Studiów Collegium Medicum UJ, a w tym czasie obowiązywał Regulamin Studiów UJ uchwalony 23 stycznia 2002 r., a obowiązujący od 1 października 2002 r. Sąd orzekający dokonał porównania obu regulaminów i stwierdził, że choć w dacie wydania decyzji przez organ II instancji /Rektora/ obowiązywał już nowy regulamin, to postanowienia obu regulaminów w przypadku nie zaliczenia przez studenta roku czy semestru studiów dopuszczały skreślenie studenta z listy studentów. Nie można podzielić stanowiska skarżących, że sąd nie jest uprawniony do porównywania obu regulaminów i rozwiązań w nich zawartych. Uregulowania zawarte w obu regulaminach są identyczne i fakt powołania tylko przepisu regulaminu, który już przestał obowiązywać nie skutkuje naruszeniem prawa materialnego, które mogło mieć wpływ na wynik postępowania w sprawie, a zatem nie można mówić, aby w sprawie został naruszony art. 22 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. Gdyby w regulaminie obowiązującym od 1 października 2002 r. były inne uregulowania dotyczące skreślenia studenta z listy studentów., to wtedy można mówić o naruszeniu prawa materialnego o którym mowa w powołanym wyżej przepisie. Sąd mógł dokonać porównania przepisów i ich wykładni zgodnie z obowiązującym systemem prawnym. Dlatego zarzut naruszenia art. 22 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. nie zasługuje na uwzględnienie. Nie można również podzielić zarzutu naruszenia przez sąd orzekający art. 22 ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 31 par. 3 Kpa i art. 145 par. 1 pkt 4 Kpa. Wbrew wywodom skargi, sąd orzekający wypowiedział się jedynie, co do naruszenia art. 31 par. 2 Kpa a nie par. 3 tego przepisu, który miał zastosowanie przed sądem na podstawie art. 59 ustawy i który stanowi, że organizacja społeczna uczestniczy w postępowaniu na prawach strony. Stowarzyszenie "S." uczestniczyło w postępowaniu przed sądem na prawach strony i złożyło skargę na decyzję Rektora. Sąd rozpoznawał skargę wniesioną przez to Stowarzyszenie. Wniosek o dopuszczenie w sprawie został zgłoszony przez Stowarzyszenie już po wydaniu decyzji przez organ I instancji, a mianowicie w piśmie z dnia 11 października 2002 r. Natomiast przepis art. 145 Kpa nie miał bezpośredniego zastosowania przed sądem - stosownie do powołanego art. 59 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. - o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./. Jedynie w ramach dokonywania kontroli, sąd orzekający mógł oceniać istnienie lub brak istnienia przesłanek określonych w art. 145 Kpa, których jak już wyżej wspomniano nie było.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./ orzekł jak w sentencji.