Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1281/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-11-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 80 par. 1, art. 7 par. 1, art. 54 par. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1201
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Izabella Janson, Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak (spr.), , po rozpoznaniu w dniu 8 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszonym sprawy ze skargi W. K. na postanowienie Ministra Finansów z dnia (...) grudnia 2014 r. nr (...) w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną; oddala skargę.


UZASADNIENIE

Minister Finansów postanowieniem z ... grudnia 2014 r. nr ..., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257, dalej: "K.p.a.") oraz art. 17, art. 18 i art. 54 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. u. z 2017 r., poz. 1201 ze zm., dalej: "u.p.e.a."), po rozpatrzeniu zażalenia W. K. z 25 lipca 2013 r. utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w G. z ... lipca 2013 r., nr ... w sprawie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną dokonaną przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. polegającą na zajęciu, zawiadomieniem z [...] kwietnia 2013 r. nr ..., prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego bankiem.

Do wydania zaskarżonego postanowienia doszło w następującym stanie prawnym i faktycznym sprawy:

Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. na podstawie tytułu wykonawczego o nr ... z 16 listopada 2012 r., wystawionego przez Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa obejmującego nienależnie pobrane płatności ONW, wszczął postępowanie egzekucyjne do majątku W . K. (dalej: "Strona", "Skarżący").

Organ egzekucyjny w celu wyegzekwowania przedmiotowych należności zawiadomieniem z [...] kwietnia 2013 r., nr ... dokonał zajęcia rachunku bankowego Strony w Banku .... Zawiadomienie o zajęciu doręczono do ww. banku 9 kwietnia 2013 r., natomiast zawiadomienie wraz z odpisami tytułów wykonawczych doręczono Stronie 22 kwietnia 2013 r.

Skarżący pismem z 27 kwietnia 2013 r. wniósł m.in. skargę na dokonaną powyżej czynność egzekucyjną, wnosząc o umorzenie egzekucji. W uzasadnieniu skargi Skarżący wskazał, że prowadzona wobec niego egzekucja jest niedopuszczalna z uwagi na zarzut nieistnienia obowiązku prawnego. Skarżący stwierdził, że wszczęcie postępowania egzekucyjnego nastąpiło na podstawie nieprawomocnej decyzji, dlatego egzekucję należy uznać za przedwczesną i prowadzoną bez podstawy prawnej.

Dyrektor Izby Skarbowej w G. postanowieniem z ... lipca 2013 r. Nr ..., na podstawie art. 123 K.p.a. oraz art. 54 § 1, § 3, § 4 i § 5 w trybie art. 17 § 1 i art. 18 u.p.e.a., oddalił skargę Strony jako nieuzasadnioną.

W uzasadnieniu postanowienia Dyrektor Izby Skarbowej w G. podał, że skarga przewidziana w art. 54 u.p.e.a jest środkiem zaskarżenia czynności wykonawczych organu egzekucyjnego, jak i egzekutora. Przy czym skarga nie przysługuje, gdy ustawa przewiduje inne środki zaskarżenia (zarzut, zażalenie na postanowienie, żądanie wyłączenia rzeczy lub prawa majątkowego), albo w sytuacjach, gdy przewiduje się wniesienie pozwu do sądu. W ramach tego środka można wnosić wyłącznie zarzuty formalnoprawne, odnoszące się do prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego, bądź egzekutora, przez pryzmat przepisów regulujących sposób i formę dokonywania czynności egzekucyjnych.

Dyrektor Izby Skarbowej w G. nie dopatrzył się nieprawidłowości w postępowaniu organu egzekucyjnego i naruszenia przepisów prawa i uznał, że organ egzekucyjny zastosował jeden ze środków egzekucyjnych, do którego stosowania upoważniał go art. 1a pkt 12 lit. a u.p.e.a., tj. egzekucja z rachunków bankowych. Zgodnie z art. 80 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego przez przesłanie do banku, a jeżeli bank posiada oddziały, do właściwego oddziału, zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego z rachunku bankowego do wysokości egzekwowanej należności pieniężnej wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia w terminie dochodzonej wierzytelności oraz kosztami egzekucyjnymi. Organ egzekucyjny jednocześnie wzywa bank, aby bez zgody organu egzekucyjnego nie dokonywał wypłat z rachunku bankowego do wysokości zajętej wierzytelności, lecz bezzwłocznie przekazał zajętą kwotę organowi egzekucyjnemu na pokrycie egzekwowanej należności albo zawiadomił organ egzekucyjny, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, o przeszkodzie w dokonaniu wpłaty.

Podkreślił, że jednocześnie z przesłaniem zawiadomienia o zajęciu, organ egzekucyjny zawiadamia zobowiązanego o zajęciu jego wierzytelności z rachunku bankowego, doręczając mu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony i odpis zawiadomienia skierowanego do banku o zakazie wypłaty zajętej kwoty z rachunku bankowego bez zgody organu egzekucyjnego.

Dyrektor Izby Skarbowej w G. wskazał, że z akt sprawy wynikało, że w ramach zastosowanego środka egzekucyjnego zostały wykonane wszystkie czynności przewidziane w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w tym również prawidłowo i skutecznie doręczono zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego z 16 listopada 2012r. oraz odpis zajęcia z [...] kwietnia 2013 r.

Pismem z 25 lipca 2013 r. Strona wniosła zażalenie na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w G. z ... lipca 2013 r., wnosząc o jego uchylenie i uwzględnienie skargi. Ponownie wskazał, że wszczęcie egzekucji nastąpiło na podstawie nieprawomocnej decyzji, a egzekucja jest przedwczesna. Zauważył, że w sprawie merytorycznej toczy się postępowanie o stwierdzenie nieważności i w związku z tym, jego zdaniem "nie należało zawiesić lecz uchylić czynności egzekucyjne zawiadomieniem organu egzekucyjnego z 5 kwietnia 2013r.".

Minister Finansów po analizie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie nie stwierdził nieprawidłowości i naruszenia prawa przez organ egzekucyjny, tj. Naczelnika Urzędu Skarbowego w B., stwierdzając, że w toku postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny dokonał czynności egzekucyjnej, do której upoważniła go ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji: art. 1a pkt 12 lit. a w zw. z art. 80 u.p.e.a.

Z akt sprawy wynikało, że w sprawie zostały spełnione wszystkie wymogi formalnoprawne wymienione w art. 80 u.p.e.a. Zawiadomienie o zajęciu rachunku bankowego z [...] kwietnia 2013 r., nr [...] doręczono bankowi 9 kwietnia 2013 r. Natomiast Stronie zawiadomienie o zajęciu wraz z odpisami tytułów wykonawczych doręczono 22 kwietnia 2013 r. Forma zawiadomienia odpowiadała formie przewidzianej w załączniku nr 14 do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. Nr 137, poz. 1541 ze zm.), obowiązującym na dzień dokonania czynności i zawiadomienie zawierało wszelkie elementy określone w art. 67 § 2 i art. 80 § 1 u.p.e.a.

Minister Finansów zauważył, że nie było możliwe skuteczne podnoszenie zarzutów, które stanowiły podstawę do wniesienia innego środka zaskarżenia służącego ochronie prawa zobowiązanego. Skarga na czynności egzekucyjne nie może odnosić się do tych okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą stanowić podstawę zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Zatem w ocenie Ministra Finansów nie podlegały rozpoznaniu skargowym podnoszone przez Skarżącego okoliczności, iż wszczęcie egzekucji nastąpiło na podstawie nieprawomocnej decyzji oraz, że nastąpiło przedawnienie dochodzonego obowiązku. W zakresie dotyczącym zasadności prowadzonego postępowania Skarżącemu przysługiwało prawo złożenia zarzutów w trybie art. 34 lub wystąpienia z wnioskiem o umorzenie postępowania w trybie art. 59 u.p.e.a.

W skardze z 6 lutego 2015 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie Ministra Finansów z ... grudnia 2014 r., Skarżący wniósł o jego uchylenie. Zdaniem strony wskazane w postanowieniach argumenty nie wypełniają wymogów prowadzenia egzekucji z powodu naruszenia prawa.

Minister Finansów w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanych przepisów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżone postanowienie z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego postanowienia.

Analizując sprawę według powyższych kryteriów Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem skargi jest postanowienie utrzymujące w mocy postanowienie oddalające skargę na zastosowany środek egzekucyjny przez organ egzekucyjny w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego. Jak wynika z treści art. 1a pkt 12 lit. a tiret czwarte u.p.e.a., przez środek egzekucyjny, rozumie się w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnych, egzekucję m.in. z rachunków bankowych. Przepis art. 7 § 1 u.p.e.a., stanowi, że organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne przewidziane w ustawie. Zgodnie z art. 80 § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego przez przesłanie do banku, a jeżeli bank posiada oddziały - do właściwego oddziału, zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego z rachunku bankowego do wysokości egzekwowanej należności pieniężnej wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia w terminie dochodzonej wierzytelności oraz kosztami egzekucyjnymi. Organ egzekucyjny jednocześnie wzywa bank, aby bez zgody organu egzekucyjnego nie dokonywał wypłat z rachunku bankowego do wysokości zajętej wierzytelności, lecz bezzwłocznie przekazał zajętą kwotę organowi egzekucyjnemu na pokrycie egzekwowanej należności albo zawiadomił organ egzekucyjny, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, o przeszkodzie w dokonaniu wpłaty. Z § 2 tego przepisu wynika, że zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego zobowiązanego jest dokonane z chwilą doręczenia bankowi zawiadomienia o zajęciu, o którym mowa w § 1, i obejmuje również kwoty, które nie były na rachunku bankowym w chwili zajęcia, a zostały wpłacone na ten rachunek po dokonaniu zajęcia. § 3 tego przepisu stanowi natomiast, że jednocześnie z przesłaniem zawiadomienia, o którym mowa w § 1, organ egzekucyjny zawiadamia zobowiązanego o zajęciu jego wierzytelności z rachunku bankowego, doręczając mu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony, i odpis zawiadomienia skierowanego do banku o zakazie wypłaty zajętej kwoty z rachunku bankowego bez zgody organu egzekucyjnego.

W niniejszej sprawie organ egzekucyjny (Naczelnik Urzędu Skarbowego w B.) wszczął postępowanie egzekucyjne do majątku Skarżącego. Jego podstawą były tytuł wykonawczy wystawiony przez Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Organ egzekucyjny, w celu wyegzekwowania należności, dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego Skarżącego w Banku [...] , przesyłając do banku, zgodnie z wymogiem art. 80 § 1 u.p.e.a., zawiadomienie z [...] kwietnia 2013 r., o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego. Zawiadomienie doręczono bankowi 9 kwietnia 2013 r., Stronie wraz z odpisem tytułu wykonawczego 22 kwietnia 2013 r.

Należy stwierdzić, że organ egzekucyjny zastosował, przewidziany prawem środek egzekucyjny, spełniając przy tym wymogi formalnoprawne.

W przedmiotowej sprawie, Skarżący złożył zarzuty w sprawie prowadzonej, spornej egzekucji, pismem z 27 kwietnia 2013 r. Z akt sprawy wynika, iż Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B. postanowieniem z ... maja 2013r. stwierdził brak podstaw do uznania zarzutów w sprawie prowadzenie postępowania egzekucyjnego. Co więcej w odpowiedzi na skargę Minister Finansów wyjaśnił, że postępowanie w przedmiocie zarzutów zostało zakończone postanowieniem Dyrektora Izby Skarbowej w G. z ... października 2014 r. nr ..., którym organ nadzoru utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z ... kwietnia 2014 r., nr ... o uznaniu zrzutów Skarżącego za nieuzasadnione (Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z 13 marca 2015r., I SA/Gd 1582/14 odrzucił skargę Strony). Tym samym organ egzekucyjny uznał, że podniesione zarzuty mieszczą się w podstawach wymienionych w art. 33 § 1 u.p.e.a., nadając im odpowiedni bieg i występując o stanowisko wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów.

Pismem z 27 kwietnia 2013 r. Skarżący wniósł również skargę na zajęcie wierzytelności ze swojego rachunku bankowego.

Jak wynika z art. 54 § 1 u.p.e.a., zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora oraz skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego. Zgodnie z § 5 tego artykułu, w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zarówno postanowienia I instancji, jak i postanowienia II instancji, w sprawie skargi, o której mowa w § 1 i 2, postanowienie wydaje organ nadzoru. Na postanowienie o oddaleniu skargi przysługuje zażalenie.

W spornej sprawie, Strona wskazała na okoliczność podnoszoną już w zgłoszonych zarzutach, że wierzyciel – Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa przedwcześnie wystawił tytuł wykonawczy nr ... z 16 listopada 2012 r., gdyż decyzja na podstawie której wszczęto egzekucję wg Strony nie jest prawomocna oraz nastąpiło przedawnienie dochodzonego obowiązku.

W tym miejscu należy zgodzić się ze stanowiskiem organów rozstrzygających w przedmiotowej sprawie, dotyczącym niekonkurencyjności obu środków zaskarżenia czynności egzekucyjnej (skargi oraz zarzutów). Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 10 lipca 2012 r. o sygn. akt II FSK 2555/10: "W orzecznictwie i piśmiennictwie przyjmuje się, uwzględniając zasadę niekonkurencyjności środków zaskarżenia, że skarga na czynności egzekucyjne służy wyłącznie na czynności o charakterze faktycznym i to tylko takie, które nie mogą być zaskarżone poprzez inny środek prawny przewidziany w ustawie (zarzuty, zażalenia na postanowienia, żądanie wyłączenia rzeczy lub prawa majątkowego spod egzekucji) albo w sytuacjach, gdy przewiduje się wniesienie pozwu do sądu (por. R. Hauser i Z. Leoński - Komentarz do ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji -W. 1992 r. s. 84.,. wyrok NSA z dnia 17 kwietnia 2000 r., sygn. akt III SA 827/99,. LEX nr 43032,. wyrok NSA z dnia 12 stycznia 1999 r. sygn. akt III SA 4503/97,. ONSA 2000/1/20,. wyrok WSA z dnia 22 stycznia 2004 r., sygn. akt III SA 1503/03 - LEX nr 113578)." Powyższe oznacza, jak dalej zasadnie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w cyt. wyroku, że skarga nie może stanowić konkurencyjnego środka zaskarżania w stosunku do zarzutów, o których mowa w art. 33 u.p.e.a.

W świetle powyższego, w ocenie Sądu, Minister Finansów prawidłowo utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w G. oddalające sporną skargę Strony na czynność egzekucyjną polegającą na zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego. Niedopuszczalne jest bowiem wniesienie skargi kwestionującej dokonaną czynność egzekucyjną w oparciu o okoliczność, która może być podstawą innego środka zaskarżenie, w niniejszej sprawie – zarzutów z art. 33 § 1 u.p.e.a. Ponieważ Strona oparła wniesioną skargę na okoliczności będącej również podstawą złożonych zarzutów, mieszczącej się w podstawach wymienionych w art. 33 § 1 u.p.e.a., Dyrektor Izby Skarbowej w G. nie mógł merytorycznie rozpatrzyć spornej skargi.

Z tych względów, Sąd nie stwierdził naruszenia przepisów prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy, jak również przepisów postępowania mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dlatego też, Sąd nie podzielił zarzutów skargi i uznając skargę za niezasadną, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.