Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 176/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2020-06-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art.64 par. 1 pkt 4 i par. 6
journal: Dz.U. 2019 poz 1438
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Urszula Wiśniewska Sędziowie sędzia WSA Leszek Kleczkowski (spr.) sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 02 czerwca 2020 r. sprawy ze skargi P. Z. P. F. R. O. N. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia (...) nr (...) w przedmiocie obciążenia wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego 1. uchyla zaskarżone postanowienie 2. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. na rzecz P. Z. P. F. R. O. N. kwotę (...) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego


UZASADNIENIE

Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w B. prowadził postępowanie egzekucyjne na wniosek wierzyciela - P. N., na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych na A. W., obejmujących należności dotyczące nieuiszczonej wpłaty na PFRON z tytułu niezatrudnienia osób niepełnosprawnych za miesiące od lutego do września 2012 r. z tytułu refundacji składek na ubezpieczenie społeczne za listopad 2011 r. oraz dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za miesiące od czerwca 2009 r. do lutego 2010 r., od października 2010 r. do kwietnia 2013 r.

Wskutek stwierdzonej bezskuteczności egzekucji postanowieniem z dnia [...] czerwca 2019 r. Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w B. umorzył,

w trybie art. 59 § 2 ustawy z dnia [...] czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym

w administracji (dalej: "u.p.e.a."), postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec majątku A. W..

W związku z powyższym Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w B. postanowieniem z dnia [...] września 2019 r. obciążył wierzyciela - P. N. kosztami postępowania egzekucyjnego w wysokości [...] zł przeprowadzonego z majątku A. W. z powodu braku możliwości wyegzekwowania ich od zobowiązanego.

W wyniku wniesionego zażalenia, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej

w B. postanowieniem z dnia [...] listopada 2019 r. uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdyż w ocenie organu odwoławczego, postanowienie to zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy miał istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego

w B. postanowieniem z dnia [...] grudnia 2019 r. obciążył wierzyciela kosztami egzekucyjnymi w wysokości [...] zł powstałymi w egzekucji prowadzonej

z majątku zobowiązanego A. W. na podstawie ww. tytułów wykonawczych.

Na powyższe rozstrzygnięcie Prezes Zarządu PFRON pismem z dnia [...] grudnia 2019 r. złożył zażalenie, w którym wniósł o zmianę lub uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.

Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia [...] lutego 2020 r. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] grudnia 2019 r.

W uzasadnieniu organ wskazał na przepisy u.p.e.a. mające zastosowanie

w sprawie i wyjaśnił, że Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w B. z uwagi na brak możliwości obciążenia zobowiązanego - A. W. powstałymi w toku prowadzonej z jego majątku egzekucji kosztami egzekucyjnymi obciążył nimi wierzyciela - Prezesa Zarządu PFRON. Organ stwierdził, że wbrew twierdzeniom wierzyciela organ egzekucyjny, wypełniając dyspozycję art. 64 § 6 zd. 3 u.p.e.a.

w podstawie obliczenia opłaty manipulacyjnej uwzględnił kwotę odsetek od należności głównej przypadającą w dniu wszczęcia postępowania egzekucyjnego, a nie wszczęcia egzekucji. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej podał, że łącznie koszty egzekucyjne wyniosły [...] zł i zostały obliczone według wytycznych Trybunału Konstytucyjnego zawartych w wyroku z dnia [...] czerwca 2016r., sygn. akt SK 31/14.

Odpowiadając na zarzut, że Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego

w B. błędnie przyjął, iż koszty egzekucyjne nie są należne za zajęcie rachunku bankowego, a za zajęcie wierzytelności pieniężnej, organ odwoławczy wskazał, że opłata za zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego i wydatki egzekucyjne są należnościami, które nie pozostają w związku z efektami egzekucji, co wynika wprost z art. 64 u.p.e.a. Wskazał, że jak wynika z dokumentacji znajdującej się w aktach sprawy, do skutecznego zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego zobowiązanego doszło w dniu [...] sierpnia 2017 r. oraz w dniu [...] maja 2019r. (doręczenie zawiadomienia do m. S.A. oraz zawiadomienia do B. S.A.). Zajęcia te zostały uznane i przyjęte do realizacji przez dłużników zajętej wierzytelności. Stąd też, zdaniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, naliczenie opłaty za czynność egzekucyjną zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego było zasadne. W ocenie organu, nie doszło też do zajęcia pustego rachunku bankowego, gdyż jak wynika z pisma B. M. S.A. z dnia [...] maja 2019 r. saldo rachunku bankowego wynosiło [...] zł.

Odpierając zarzut, że kwota naliczonych kosztów egzekucyjnych w wysokości [...] zł pozostaje w oderwaniu od faktycznie dokonanych czynności, naruszając standardy wskazane w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia [...] czerwca 2016 r. sygn. akt SK 31/14, organ odwoławczy wyjaśnił, że wypełniając lukę prawodawczą przyjęto rozwiązanie samodzielnego miarkowania kosztów egzekucyjnych

z zastosowaniem wskazówek Trybunału, uwzględniając różnice wysokości opłat przyjętych przez ustawodawcę w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji pomiędzy 4% a 8% w zależności od stopnia skomplikowania czynności, za którą opłata ta jest naliczana. W związku z tym przyjęto proporcję od maksymalnej stawki opłat, jaką jest opłata za zajęcie nieruchomości z uwzględnieniem stawki procentowej dla zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego.

W konsekwencji, zdaniem organu, opłata za zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego może wynosić maksymalnie [...] zł, a wyliczona według tej samej metody 1% opłata manipulacyjna nie może być wyższa niż [...] zł. Tym samym,

w ocenie organu odwoławczego, ustalone przez Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w B. koszty egzekucyjne w łącznej wysokości [...] zł są prawidłowe. Nie powodują bowiem zerwania związku między świadczeniem organu

a wysokością ponoszonych kosztów za dokonanie tych czynności. Ich poziom jest adekwatny do podjętych działań. Ustalona przez Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w B. kwota kosztów egzekucyjnych w wysokości [...] zł jest kwotą naliczoną zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa,

z uwzględnieniem wskazówek i standardów wynikających z wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia [...] czerwca 2016 r., sygn. akt SK 31/14.

W skardze na to postanowienie skarżący zarzucił naruszenie:

- art. 64 § 1 pkt 4 oraz art. 64 § 6 u.p.e.a. poprzez ich błędne zastosowanie;

- art. 138 § 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: "k.p.a.") poprzez utrzymanie w mocy postanowienia Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] grudnia 2019 r., gdyż organ winien był na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

Zdaniem skarżącego, kwota naliczonych kosztów egzekucyjnych w wysokości [...] zł jest zbyt wysoka i pozostaje w oderwaniu od faktycznie dokonanych czynności, naruszając standardy wskazane w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 czerwca 2016 r., sygn. akt SK 31/14. Strona zarzuciła, że Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w B. w postanowieniu z dnia [...] grudnia 2019 r. nie odniósł się do adekwatności wysokości ustalonych kosztów egzekucyjnych względem poziomu skomplikowania podjętych przez organ czynności, czy też nakładu pracy organu przy egzekwowaniu należności. Adekwatności nie wykazał również Dyrektor Izby Skarbowej, który utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu egzekucyjnego.

Skarżący nie zgodził się z twierdzeniem, że dla określenia maksymalnej opłaty za czynności egzekucyjne zasadne jest odwołanie się do przepisu określającego maksymalną wysokość opłaty za zajęcie nieruchomości (art. 64 § 1 pkt 6 u.p.e.a.). Zauważył, że opłata manipulacyjna oraz opłata za czynności egzekucyjne nie mają żadnego związku z opłatą pobieraną na podstawie wyżej wskazanego przepisu. Każda z tych opłat wynika z innego przepisu z tym, że Trybunał Konstytucyjny stwierdził

o niekonstytucyjności art. 64 § 1 pkt 4 i art. 64 § 6 u.p.e.a. w części braku określenia górnej granicy opłat.

Zdaniem strony niezasadne jest też naliczenie opłaty za czynność egzekucyjną zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego, z uwagi na to, że saldo na zajętym rachunku bankowym wynosiło [...] zł. Według skarżącego, na zajętym rachunku bankowym nie było środków, którymi dłużnik mógł dysponować, nie istniała tym samym wierzytelność wobec banku.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonego postanowienia organu odwoławczego z punktu widzenia jego legalności, tj. zgodności tego postanowienia

z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), wynika, że zaskarżone postanowienie winno ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Na wstępie należy zauważyć, że Sąd rozpoznał niniejszą sprawę na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym. Jak stanowi art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sąd może rozpoznać sprawę w trybie uproszczonym, gdy przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W kontrolowanej sprawie zaistniała przesłanka do rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym. Przedmiot skargi kwalifikował sprawę do kategorii, o jakich mowa w art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, na podstawie tego przepisu, jest przy tym niezależne od woli stron (por. wyrok NSA z dnia 11 czerwca 2019 r., sygn. akt II OSK 1867/17).

Oceniając zaskarżone postanowienie z punktu widzenia jego zgodności

z prawem stwierdzić należy, iż narusza ono prawo.

Z akt sprawy wynika, że Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w B. prowadził postępowanie egzekucyjne na wniosek wierzyciela - P. N., na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] i [...] wystawionych na zobowiązanego - A. W., obejmujących należności dotyczące nieuiszczonych wpłaty na PFRON. Celem wyegzekwowania należności, organ egzekucyjny dokonał m. in. zajęcia rachunku bankowego w m. S.A. w W. na podstawie zawiadomienia z dnia [...] sierpnia 2017 r. oraz zajęcia rachunku bankowego w B. M. S.A. w W. na podstawie zawiadomienia z dnia [...] maja 2019 r. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2019 r. Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego

w B. umorzył postępowanie egzekucyjne wobec A. W., na podstawie art. 59 § 2 u.p.e.a., z powodu bezskuteczności egzekucji (k. 13 akt adm.).

W dniu [...] grudnia 2019 r. Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego

w B. wydał postanowienie, w którym określono wysokość kosztów egzekucyjnych, którymi obciążono wierzyciela, tj. P. N.. Na koszty te w kwocie [...]zł złożyła się: opłata manipulacyjna w łącznej kwocie [...]zł, oraz opłata egzekucyjna w łącznej wysokości [...] zł. Jak wskazał organ powyższe koszty zostały wyliczone na podstawie art. 64 § 1 pkt 4 i § 6 u.p.e.a., z uwzględnieniem wskazań zawartych w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia [...] czerwca 2016 r., sygn. akt SK 31/14.

Należy zauważyć, że w myśl art. 64 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny, w egzekucji należności pieniężnych, pobiera określone w tym przepisie opłaty za dokonane czynności egzekucyjne. Organ egzekucyjny pobiera opłatę m.in. za zajęcie innych niż wymienione w pkt 2 i 3 tego przepisu wierzytelności pieniężnych lub innych praw majątkowych w wysokości 5% kwoty egzekwowanej należności, nie mniej jednak niż [...] zł 20 gr (art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a.), oraz opłatę manipulacyjną z tytułu zwrotu wydatków za wszystkie czynności manipulacyjne związane ze stosowaniem środków egzekucyjnych, która wynosi 1% kwoty egzekwowanych należności objętych każdym tytułem wykonawczym, nie mniej jednak niż [...] zł (art. 64 § 6 u.p.e.a.). Natomiast zgodnie z art. 64c § 1 u.p.e.a. opłaty, o których mowa w art. 64 § 1 i § 6 oraz w art. 64a, wraz z wydatkami poniesionymi przez organ egzekucyjny stanowią koszty egzekucyjne. Koszty egzekucyjne, z zastrzeżeniem § 2-4, obciążają zobowiązanego. Co do zasady zatem, to zobowiązany ponosi koszty prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Wyjątek od zasady obciążenia zobowiązanego kosztami postępowania egzekucyjnego w administracji został przewidziany w art. 64c § 4 u.p.e.a., zgodnie

z którym wierzyciel pokrywa koszty egzekucyjne, jeżeli nie mogą być one ściągnięte od zobowiązanego. Z taką sytuacją mamy do czynienia w rozpatrywanej sprawie.

Istotne znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy mają wywody zawarte

w wyroku Trybunału Konstytucyjnego w wyroku z dnia [...] czerwca 2016 r., sygn. akt SK 31/14. W wyroku tym Trybunał orzekł m.in., że art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. w zakresie,

w jakim nie określa maksymalnej wysokości opłaty za dokonane czynności egzekucyjne, jest niezgodny z wynikającą z art. 2 Konstytucji zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji i nie jest niezgodny z art. 31 ust. 3 Konstytucji, oraz że art. 64 § 6 u.p.e.a. w zakresie, w jakim nie określa maksymalnej wysokości opłaty manipulacyjnej, jest niezgodny z wynikającą z art. 2 Konstytucji zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji oraz nie jest niezgodny z art. 31 ust. 3 Konstytucji. W uzasadnieniu powyższego wyroku Trybunał wskazał, że nie budzi wątpliwości konstytucyjnych dopuszczalność stosowania stawek stosunkowych (procentowych) jako jednej z metod określania wysokości danin publicznych, także opłat. W tym sposobie określania wysokości danin publicznych, uwzględniając obiektywny wymiar danej opłaty co do zasady nie bierze się pod uwagę sytuacji indywidualnego podmiotu, który te opłaty uiszcza. Stawki stosunkowe są obciążeniem proporcjonalnym do wysokości konkretnej kwoty podlegającej egzekucji. Tak określona wysokość opłaty egzekucyjnej może nie być w pełni adekwatna do nakładu pracy organu egzekucyjnego i stopnia skuteczności jego działań w konkretnej egzekucji. Jest to jednak sytuacja konstytucyjnie dopuszczalna. W tym zakresie ustawodawca ma bowiem znaczną swobodę regulacyjną. Z samej też istoty opłat wynika, że nie zawsze wiążą się one

z ekwiwalentnym świadczeniem podmiotu publicznego. Jednocześnie Trybunał podkreślił, że swoboda ustawodawcy określania wysokości opłat nie jest nieograniczona. Problematyka wysokości opłat w egzekucji jest bowiem nierozerwalnie związana z zapewnieniem właściwej równowagi między interesem państwa, polegającym na otrzymaniu zwrotu wydatków za przeprowadzone postępowanie egzekucyjne, a ochroną podmiotów przed nadmiernym fiskalizmem państwa. Bez wątpienia wysokość i zasady pobierania tych opłat powinny być ukształtowane w taki sposób, aby zapewnić finansowanie aparatu egzekucyjnego. Funkcja fiskalna opłat

w egzekucji powinna polegać na uzyskaniu częściowego przynajmniej zwrotu kosztów funkcjonowania tego aparatu. Istotne jest jednak zachowanie przez ustawodawcę racjonalnej zależności między wysokością opłat w egzekucji a czynnościami organów, za podjęcie których opłaty te zostały naliczone. W przeciwnym razie, zdaniem Trybunału, rola tych opłat sprowadza się do swoistej kary z tytułu niewykonania określonego obowiązku, co jest niespójne z podstawowym celem postępowania egzekucyjnego, za który należy uznać wykonanie przez dłużnika ciążącego na nim obowiązku.

Istotne znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy ma także to, czy możliwe jest pobranie opłaty egzekucyjnej w sytuacji, gdy nie doszło do wyegzekwowania należności pieniężnych. W tym względzie Sąd w składzie orzekającym podziela pogląd wyrażony w wyroku NSA z dnia 6 kwietnia 2017 r., sygn. akt II FSK 693/15, iż opłata egzekucyjna w wysokości określonej w art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a., może być pobrana wyłącznie wówczas, gdy nastąpi faktyczne zajęcie wierzytelności pieniężnych. We właściwym odczytaniu wyżej przywołanego przepisu wystarczającym jest zastosowanie wykładni językowej. Zasadniczy prymat tego rodzaju wykładni prawa wynika z faktu, że prawo dociera do adresatów w postaci konkretnych przepisów prawnych i mogą oni oczekiwać, że ich obowiązki, czy uprawnienia są kształtowane treścią tekstu prawnego (por. B. Brzeziński, Wykładnia prawa podatkowego, Gdańsk 2013, s. 24). Treść powyższego przepisu, nie pozostawia wątpliwości, że opłata egzekucyjna w wysokości wyżej określonej, może być pobrana wyłącznie wówczas, gdy nastąpi faktyczne zajęcie wierzytelności pieniężnych. Jednocześnie w cytowanym przepisie ustawodawca nie zawarł jakiegokolwiek przyzwolenia do pobierania stosownych opłat egzekucyjnych także wówczas, gdy dojdzie do zajęcia rachunku bankowego, na którym nie było środków finansowych. Podobne stanowisko NSA zaprezentował w wyrokach: z dnia 19 lutego 2019 r., sygn. akt II FSK 589/17; z dnia 20 marca 2018 r., sygn. akt II FSK 778/16; z dnia 6 kwietnia 2017 r., sygn. akt II FSK 693/15.

Należy jednak zauważyć, że w zaskarżonym postanowieniu organ stwierdził, iż

z pisma B. S.A. z dnia [...] maja 2019 r. wynika, że saldo zajętych rachunków bankowych wynosiło [...] zł, co oznacza, iż nie doszło do zajęcia pustego rachunku bankowego i naliczenia opłaty egzekucyjnej było zasadne (str. 6). Trzeba jednak podkreślić, że w postanowieniu z dnia [...] czerwca 2019 r. dotyczącym umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec A. W. stwierdzono, że zajęcia rachunków bankowych w m. i B. okazały się skuteczne, jednakże na rachunkach tych widnieje brak środków pieniężnych. Także w zaskarżonym postanowieniu organ odwoławczy podkreślił, że w pismach z dnia [...] maja 2019 r. B. poinformował o przeszkodzie w realizacji zajęcia

w związku ze zbiegiem egzekucji administracyjnej z egzekucją sądową prowadzoną przez komornika sądowego oraz o braku środków pieniężnych na rachunku zobowiązanego (str. 2). Raz zatem organ twierdzi, że na wskazanym rachunku bankowym znajduje się kwota [...]zł, innym razem, że brak jest na nim środków pieniężnych. Wskazać przy tym należy, że w aktach sprawy nie ma pisma z dnia [...] maja 2019 r. skierowanego przez powyższy Bank do organu egzekucyjnego i Sąd nie ma możliwości zweryfikowania ustaleń organu. Ponownie rozpatrując sprawę organ załączy do akt sprawy powyższe pismo i wyjaśni w sposób nie budzący wątpliwości, czy na wymienionym rachunku bankowym znajdowały się środki pieniężne i w jakiej wysokości. Wobec niewyjaśnienia przez organ powyższych kwestii, przedwczesne byłoby rozstrzyganie o prawidłowości wyliczonej przez organ opłaty egzekucyjnej za zajęcie rachunku bankowego w B. .

W odniesieniu do zajęcia rachunku bankowego w m. na podstawie zawiadomienia z dnia [...] sierpnia 2017 r. należy zauważyć, że z wymienionego postanowienia z dnia [...] czerwca 2019 r. dotyczącego umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec A. W. wynika, iż na rachunku tym nie było środków pieniężnych. Także w piśmie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] kwietnia 2018 r. stwierdzono, iż na rachunku w tym Banku brak jest środków (k. 6 akt adm.). W konsekwencji organ egzekucyjny bezpodstawnie obciążył wierzyciela opłatą wyliczoną na podstawie art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. z tytułu zajęcia rachunku bankowego w m. , gdyż na zajętym rachunku brak było środków pieniężnych. Przepisy ustawy egzekucyjnej nie przewidują opłaty za zajęcie samego rachunku bankowego, a jedynie za zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego. Organ nie przedstawił dowodów, z których wynikałoby, że na powyższym rachunku bankowym znajdowały się środki finansowe.

W powyższym zakresie organ naruszył art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., gdyż ustalenia organu w zakresie środków zgromadzonych w B. są sprzeczne, i w aktach sprawy brak jest wspomnianego pisma z dnia [...] maja 2019 r. Nadto naruszony został art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a.

W sprawie sporna jest także kwestia obciążenia skarżącego opłatą manipulacyjną w łącznej kwocie [...]zł. Wskazać należy, że opłata manipulacyjna jest odrębną opłatą, naliczaną obok innych opłat za dokonanie poszczególnych czynności egzekucyjnych i jest ona należna organowi egzekucyjnemu nawet wówczas, gdyby po doręczeniu zobowiązanemu tytułu wykonawczego okazało się, że egzekucja jest bezskuteczna z uwagi na brak majątku zobowiązanego. Jest ona niezależna od zastosowanych środków egzekucyjnych i wyegzekwowania jakichkolwiek kwot na poczet dochodzonej wierzytelności. Z przepisu art. 64 § 10 u.p.e.a. wynika, że obowiązek uiszczenia opłaty manipulacyjnej powstaje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Opłata manipulacyjna stanowi swego rodzaju zwrot wydatków poniesionych przez organ egzekucyjny za wszelkie podejmowane czynności manipulacyjne (np. doręczenie tytułu wykonawczego) dokonane w toku prowadzonej egzekucji, a obowiązek jej zapłaty, nie zależy od efektów tych czynności i całego postępowania egzekucyjnego (por. wyroki WSA z dnia: 21 stycznia 2020 r., sygn. akt I SA/Bd 743/19; 26 listopada 2019 r., sygn. akt I SA/Bd 598/19; 27 listopada 2019 r., sygn. akt I SA/Bd 596/19; 26 września 2019 r., sygn. akt III SA/Łd 685/19; 6 listopada 2019 r., sygn. akt III SA/Łd 704/19).

W rozpoznawanej sprawie obciążenie skarżącego opłatą manipulacyjną było zasadne i organ nie naruszył art. 64 § 6 u.p.e.a. Zauważyć należy, że w odniesieniu do tytułu wykonawczego nr [...] opłata to wyniosła [...] zł, nr [...] – [...] zł, nr [...] – [...] zł. Uzasadniając wysokość opłat, organ odwoławczy nawiązał do regulacji ustawy egzekucyjnej, dotyczącej wysokości naliczania kosztów egzekucyjnych w przypadku egzekucji z nieruchomości. Wskazać należy, że zgodnie z art. 64 § 1 pkt 6 u.p.e.a. opłata za zajęcie nieruchomości wynosi 8% kwoty egzekwowanej należności, nie więcej jednak niż [...] zł. Ponieważ podzielenie maksymalnej kwoty opłaty za zajęcie nieruchomości ([...] zł) przez przewidzianą dla tej czynności egzekucyjnej stawki procentowej w wysokości 8 daje kwotę [...]zł, można ją uznać za maksymalną wysokość opłaty manipulacyjnej, która zasadniczo stanowi 1% egzekwowanej należności. W rezultacie określenie maksymalnej kwoty opłaty manipulacyjnej może polegać na odpowiednim zastosowaniu w drodze analogii art. 64 § 1 pkt 6 u.p.e.a., określającego maksymalną kwotę opłaty za zajęcie nieruchomości. W rozpatrywanej sprawie wysokość obliczonej przez organ tą metodą opłaty manipulacyjnej nie przekracza w żadnych z przypadków maksymalnej kwoty opłaty. Nie można zgodzić się z twierdzeniem strony, że kwota opłaty jest nieadekwatna do nakładu pracy organu. Miarkowanie wysokości tych opłaty w oparciu o pracochłonność, skuteczność i ekwiwalentność czynności w sytuacji, gdy nie przekraczają one kwot maksymalnych, nie ma uzasadnienia prawnego (por. wyrok NSA z dnia 13 maja 2020 r., sygn. akt II FSK 2950/19).

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) oraz c) p.p.s.a., Sąd uchylił zaskarżone postanowienie. O zwrocie kosztów postępowania postanowiono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. Na koszty te składa się uiszczony wpis od skargi ([...] zł), wynagrodzenia pełnomocnika ([...] zł) i opłata skarbowa od udzielonego pełnomocnictwa (17 zł).

s.U.Wiśniewska s.L.Kleczkowski s.H.Adamczewska-Wasilewicz