Wyrok NSA, sygn. akt IV SA 456/86
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 1986-09-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Planowanie przestrzenne
Powołane przepisy: article: art. 21 ust. 1, art. 29 ust. 2
journal: Dz.U. 1974 nr 38 poz. 229
law: Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane.
Teza: Ustalenie planu zagospodarowania przestrzennego o przeznaczeniu terenu na cele budownictwa zagrodowego nie wyłącza możliwości zlokalizowania na działce zagrodowej więcej niż jednego domu mieszkalnego, jeżeli jest to uzasadnione potrzebami członków rodziny zajmujących się gospodarką rolną.

TEZY

Ustalenie planu zagospodarowania przestrzennego o przeznaczeniu terenu na cele budownictwa zagrodowego nie wyłącza możliwości zlokalizowania na działce zagrodowej więcej niż jednego domu mieszkalnego, jeżeli jest to uzasadnione potrzebami członków rodziny zajmujących się gospodarką rolną.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił na podstawie art. 207 par. 5 Kpa skargę Heleny G. na decyzję Dyrektora Wydziału Planowania Przestrzennego, Urbanistyki, Architektury i Nadzoru Budowlanego Urzędu Wojewódzkiego w Radomiu z dnia 15 kwietnia 1986 r. w przedmiocie odmowy udzielenia pozwolenia na budowę budynku jednorodzinnego.


UZASADNIENIE

Helena G. wystąpiła do Naczelnika Gminy M. o pozwolenie na budowę domu jednorodzinnego na części działki nr 118 od strony działki sąsiada K. Decyzją z dnia 4 lutego 1986 r. Naczelnik Gminy M., powołując się na art. 21 ust. 1 i art. 54 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 38 poz. 229/, odmówił Helenie G. wydania żądanego przez nią pozwolenia. ponieważ zgodnie z planem ogólnym zagospodarowania przestrzennego gminy, zatwierdzonym uchwałą z dnia 28 lutego 1983 r. Gminnej Rady Narodowej, część działki nr 118 od strony ul. P. wprawdzie jest przeznaczona na cele budowlane, jednakże pozostała część działki od strony sąsiada K. stanowi grunt rolny.

Od tej decyzji Helena G. odwołała się, wnosząc o zmianę decyzji na jej korzyść, jednakże Dyrektor Wydziału Planowania Przestrzennego, Urbanistyki, Architektury i Nadzoru Budowlanego Urzędu Wojewódzkiego w Radomiu decyzją nr UAN- II- 8381/27/86 z dnia 15 kwietnia 1986 r. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego podano, że działka nr 118 w M. ma około 200 m długości i około 45 m szerokości. Jej połowa północna, przylegająca do ul. P. jest przeznaczona na cele budownictwa zagrodowego i zabudowana zagrodą rolną Heleny G. Południowa część działki, na której Helena G. zamierzała wznieść dom jednorodzinny, jest przewidziana na cele rolnicze /grunt rolny klasy V/. Zdaniem organów, powierzchnia części przeznaczonej na cele budownictwa pozwala na prawidłowe usytuowanie drugiego budynku mieszkalnego.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego na decyzję ostateczną Helena G. domagała się uchylenia tej decyzji, podnosząc, że jej sąsiedzi, mając grunty tej samej klasy i działki takiej samej długości, otrzymali zezwolenia na budowę budynków gospodarczych na całej działce, a więc również na gruntach rolnych.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, wyjaśniając, że jeden z sąsiadów Heleny G. - Daniel N. - otrzymał pozwolenie na budowę przechowalni owoców i budynku gospodarczego z częścią mieszkalną na terenie przeznaczonym na cele budownictwa zagrodowego. Drugi sąsiad - ma budynki na części przeznaczonej na cele budowlane.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Helena G. zarzuca organom administracji naruszenie zasady równości stron wobec prawa, ponieważ - jak podaje - w sąsiedztwie jej działki organy zezwoliły na zabudowę również tej części gruntów, które organy wymieniają jako grunty rolne, jej natomiast - przy takich samych warunkach - wydano decyzję odmowną. Zarzut ten należy rozpatrywać przy uwzględnieniu wyrysu z planu ogólnego gminy M. oraz planu sytuacyjnego otoczenia działki skarżącej. Wyrys z planu ogólnego, którego zgodność z oryginałem potwierdzono, wykazuje, że tereny leżące wzdłuż drogi K.-M. do skrzyżowania z drogą w kierunku W. oraz wzdłuż drogi do W. są przeznaczone na cele budownictwa zagrodowego. W tym pasie gruntów znajduje się północna połowa działki Heleny G., a także części działek jej sąsiadów K. i N. Działki te sięgają do drogi polnej, biegnącej w układzie wschód - zachód do skrzyżowania drogi M.-K. z drogą w kierunku G. Południowe części tych działek, między linią wytyczającą granicę terenów zabudowy zagrodowej a drogą polną oraz tereny na południe od tej drogi, plan ogólny przeznacza na cele upraw rolnych. Na przedłużeniu linii działki Heleny G., na południe od drogi polnej, znajduje się działka zagrodowa K.

Z kolei na planie sytuacyjnym wyrysowana została zabudowa działki Heleny G., działek sąsiednich oraz planowana lokalizacja domu jednorodzinnego, którego dotyczą decyzje organów. Z danych tych wynika, że zabudowa na działce K. i N. nie przekracza linii granicznej terenów przeznaczonych na cele budownictwa zagrodowego, natomiast wzdłuż całej działki znajdującej się po wschodniej stronie działki skarżącej, znajdują się tunele foliowe oraz dom bezpośrednio przy ul. P.

Wyrysy z dokumentów planistycznych i mapowych potwierdzają więc informacje podane w uzasadnieniach decyzji administracyjnych i w odpowiedzi na skargę. Plan sytuacyjny potwierdza także pogląd organów administracji, że dom jednorodzinny miał być zlokalizowany poza linią graniczną zabudowy zagrodowej, a więc na gruntach o innym przeznaczeniu, w pobliżu drogi polnej biegnącej między działką skarżącej a działką zagrodową. Dodać trzeba, że zagroda K. wraz z inną jeszcze zagrodą, znajdujące się na południe od drogi polnej /a więc na terenach określonych jako rolne/, są wykazywane jako istniejące, a więc są stanem poprzedzającym opracowanie planu ogólnego i nie mogą mieć wpływu na niniejszą sprawę.

Szczegółowe przedstawienie danych sytuacyjnych było niezbędne z tego powodu, że art. 3 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 38 poz. 229 ze zm./ jednoznacznie stwierdza, że obiekty budowlane mogą być budowane wyłącznie na terenach przeznaczonych na ten cel w planach zagospodarowania przestrzennego. Jeżeli zatem plan zagospodarowania przestrzennego przeznacza część konkretnej działki na cele budownictwa zagrodowego, a część na cele produkcji rolnej, organ administracji nie może wydać decyzji niezgodnej z ustaleniami tego planu.

Jest jednak jeszcze jeden ważny aspekt tej sprawy. Helena G. mająca na swej działce zabudowę zagrodową, zamierzała na niej wybudować dodatkowo dom jednorodzinny, nie określając jego przeznaczenia. Wobec zmiany stanu prawnego dotyczącego budownictwa na wsi, może obecnie powstać problem, czy dopuszczalne jest budownictwo jednorodzinne nie związane z gospodarką rolną na terenach przeznaczonych na cele budownictwa zagrodowego.

Problem ten powstaje w związku z sugestią organów administracji co do możliwości dodatkowego zabudowania działki Heleny G. w części na ten cel przeznaczonej.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego ustalenia planu zagospodarowania przestrzennego co do przeznaczenia terenu na cele budownictwa zagrodowego należy na gruncie art. 3 prawa budowlanego interpretować w ten sposób, że takie przeznaczenie gruntu nie wyłącza możliwości zlokalizowania na działce zagrodowej więcej niż jednego domu mieszkalnego, jeżeli jest to uzasadnione potrzebami członków rodziny zajmujących się gospodarką rolną. Wyłącza natomiast budowę na działce zagrodowej domu mieszkalnego jednorodzinnego z przeznaczeniem dla osób nie związanych z taką gospodarką.

Rozważania te, niezbędne dla naświetlenia całokształtu sprawy, nie miały jednak wpływu na ocenę legalności zaskarżonych decyzji, ponieważ zasadniczym przedmiotem odmowy udzielonej Helenie G. była budowa domu jednorodzinnego na gruntach przeznaczonych w planie ogólnym na cele produkcji rolnej. To zaś, w świetle art. 3 prawa budowlanego, czyniło niemożliwym pozytywne załatwienie wniosku i przesądziło o nieuwzględnieniu skargi przez sąd. Skargę zatem, na podstawie art. 207 par. 5 Kpa, należało oddalić.