Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 253/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2011-05-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność zaskarżonego postanowienia
Powołane przepisy: article: art. 134 par. 1, art. 145 par. 1 pkt 2, art. 152, art. 200
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 17 par. 1, art. 18, art. 34 par. 1, 2, 4, 5, art. 34 par. 1a
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.
article: art. 16 par. 1, art. 144, art. 156 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Małysz, Sędziowie WSA Halina Chitrosz,, NSA Anna Kwiatek (sprawozdawca), Protokolant Asystent sędziego Karolina Orłowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 25 maja 2011r. sprawy ze skargi E. Ś. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stanowiska wierzyciela w zakresie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej I. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia; II. orzeka, iż zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości; III. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz E. Ś. kwotę zł [...] tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Izby Skarbowej, po rozpatrzeniu zażalenia E. Ś., utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego

z dnia [...] listopada 2010 r. w przedmiocie niedopuszczalności zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji.

Z akt sprawy wynika, że na podstawie tytułów wykonawczych wydanych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego postępowanie egzekucyjne wobec skarżącego prowadzi Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego. Tytuły egzekucyjne obejmują należność podatkową wynikającą z decyzji o odpowiedzialności skarżącego za zobowiązanie "A" Spółki z o.o. w podatku VAT za październik 2007 r., która to decyzja równocześnie była przedmiotem postępowania odwoławczego.

Tytuły wykonawcze wraz z zajęciem rachunku bankowego (bezskutecznym) oraz wynagrodzenia za pracę (skuteczne do 31.12.1010 r.) doręczone zostały skarżącemu 15 lipca 2010 r. W zarzucie wniesionym 19 lipca 2010 r. skarżący wskazał, że "A" nie ma zobowiązań, lecz znaczną nadpłatę w podatku VAT, stąd egzekucja jest niezasadna.

Organ egzekucyjny, pismo zawierające zarzuty przekazał do będącego wierzycielem Naczelnika Urzędu Skarbowego, który postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2010 r. "odrzucił zarzuty" wskazując, że wydana wobec skarżącego decyzja oraz postanowienie o nadaniu jej rygoru natychmiastowej wykonalności są obecnie przedmiotem postępowania odwoławczego i zażaleniowego.

Po rozpatrzeniu zażalenia na to postanowienie. Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia [...] października 2010 r. uchylił je i sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia, zalecając "wyczerpujące postępowanie wyjaśniające w zakresie stanu faktycznego i prawnego".

Postanowieniem z dnia [...] listopada 2010 r., wydanym na podstawie art. 34 § 1a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm. – dalej: "upea"), wierzyciel uznał zarzuty za niedopuszczalne wskazując, że w przedmiocie obowiązków objętych tytułami wydana została decyzja organu odwoławczego. Wyjaśnił też, że ustalenia kontroli podatkowej nie potwierdziły motywacji zarzutów. Pouczył, że na przedmiotowe postanowienie nie przysługuje zażalenie.

Organ egzekucyjny postanowieniem z dnia [...] grudnia 2010 r. wydanym na podstawie art. 34 § 1 upea, odmówił uwzględnienia zarzutów ze wskazaniem na art. 34 § 1 upea i postanowienie wierzyciela z dnia [...] listopada 2010 r.

Na postanowienie organu egzekucyjnego skarżący złożył w dniu [...] grudnia 2010 r. zażalenie. W toku jego rozpatrywania Dyrektor Izby Skarbowej pismem z dnia [...] grudnia 2010 r. pouczył skarżącego, że przysługuje mu również prawo złożenia zażalenia na postanowienie wierzyciela z dnia [...] listopada 2010 r. w terminie 7 dni od otrzymania niniejszego pisma (doręczonego 14 stycznia 2011 r. ) .

Zgodnie z tym pouczeniem, skarżący w dniu 21 stycznia 2011 r. złożył zażalenie na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego – wierzyciela, które Dyrektor Izby Skarbowej w przekazał do załatwienia wierzycielowi przy piśmie z dnia [...] stycznia 2011 r., a równocześnie postanowieniem z dnia [...] lutego 2011 r. uchylił w - w rozpatrzeniu zażalenia z dnia [...] grudnia 2011 r. – postanowienie organu egzekucyjnego z dnia [...] grudnia 2010 r. , uznając, że wydane zostało w oparciu o nieostateczne postanowienie zawierające stanowisko wierzyciela.

Przy piśmie z dnia [...] lutego 2011 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego przekazał Dyrektorowi Izby Skarbowej akta sprawy i stosownie do art. 133 kpa, poinformował, że podtrzymuje stanowisko zawarte w swoim postanowieniu z dnia [...] listopada 2010 r.

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] organ odwoławczy utrzymał w mocy postanowienie wierzyciela wskazując na treść art. 34 § 1a upea oraz okoliczność rozpatrzenia sprawy istnienia obowiązku objętego tytułami egzekucyjnym w odrębnym postępowaniu zakończonym decyzją Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...].

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego E. Ś. wniósł

o uchylenie wydanych w sprawie postanowień zarzucając naruszenie art. 33

w związku z art. 34 § 1a upea, art. 11 kpa w związku z art. 18 upea oraz art. 128

w związku z art. 144 kpa i w związku z art. 18 upea.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie wyjaśniając, że "wbrew oczekiwaniom Skarżącego postępowanie egzekucyjne nie jest kontynuacją postępowania podatkowego".

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej: "ppsa") Sąd, dokonując kontroli zgodności z prawem zaskarżonego doń aktu, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, a jedynie granicami sprawy rozstrzygniętej zaskarżonym aktem.

Przedmiotem niniejszej sprawy były czynności wierzyciela podjęte w toku postępowania egzekucyjnego zakończone postanowieniem z dnia [...] listopada 2010 r. stwierdzającym niedopuszczalność zgłoszonego zarzutu.

W związku z tym Sąd zauważa, że wypowiedź wierzyciela co do zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym może być zawarta w postanowieniu w sprawie stanowiska wierzyciela (art. 34 § 1 upea) lub w postanowieniu o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu (art. 34 § 1 a upea).

Rozróżnienie tych rozstrzygnięć ustawodawca podkreśla w art. 34 § 4 upea wskazując, że organ egzekucyjny załatwia sprawę zarzutów po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela (a może być ono ostateczne lub nieostateczne w związku z prawem zaskarżenia go zażaleniem – art. 34 § 2 upea) lub po otrzymaniu postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu. Temu ostatniemu postanowieniu ustawodawca nie przydaje warunku "ostateczności", bo uznał, że nie podlega ono zaskarżeniu zażaleniem, stąd ostateczne jest od daty doręczenia (art. 16 § 1 kpa w związku z art. 18 upea).

Również z przepisów art. 34 w związku z art. 17 § 1 upea wynika wprost, że zażalenie przysługuje jedynie na postanowienie w sprawie stanowiska wierzyciela (art. 34 § 1 i art. 34 § 2 upea) oraz na postanowienie organu egzekucyjnego w sprawie zarzutów (art. 34 § 4 i art. 34 § 5 upea).

W tej kwestii Sąd podziela wykładnię powyższych przepisów i poglądy zawarte w wyrokach NSA z dnia 18 marca 2010 r. – II FSK 2007/09 – Lex 596 157 oraz dnia 15 stycznia 2008 r. – II FSK 1577/06 - Lex 470 980, a w szczególności tezę, że "dopuszczalności zażalenia na postanowienie z art. 34 § 1a upea (...) nie można domniemywać, skoro powinno ono wynikać wprost z przepisu. Przepis art. 34 § 1a upea nie przewiduje zażalenia, a dopuszczalność zażalenia, o którym mowa w art. 34 § 2 upea dotyczy tylko postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela", a nie postanowienia o niedopuszczalności zarzutów.

Racjonalny ustawodawca uznał, że skoro nie będący organem egzekucyjnym wierzyciel rozpatrywał w odrębnym postępowaniu podatkowym kwestię wymagalności należności pieniężnej zobowiązanego objętą tytułem egzekucyjnym, to w postępowaniu egzekucyjnym zarzutu nieistnienia dochodzonego obowiązku nie można badać ponownie merytorycznie.

W sprawie jest poza sporem, że kwestia istnienia obowiązku dochodzonego egzekucyjnie i zakresu tego obowiązku rozpatrywana była w odrębnym postępowaniu podatkowym..

W ocenie Sądu, organ nadzoru nad egzekucją administracyjną błędnie pouczył skarżącego o prawie wniesienia zażalenia na postanowienie wydane na podstawie art. 34 § 1 a upea, a następnie nie zastosował art. 134 kpa w związku z art. 144 kpa i w związku z art. 18 upea, czego rezultatem było wydanie zaskarżonego postanowienia z rażącym naruszeniem art.138 kpa, bowiem niedopuszczalne było zastosowanie tego przepisu dla weryfikacji ostatecznego postanowienia z dnia [...] listopada 2010 r. wydanego na podstawie art. 34 § 1a upea.

Z tego względu, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ppsa w związku z art. 156 § 1 pkt 2 kpa i w związku z art. 18 upea oraz art. 152 i art. 200 ppsa, orzeczono jak w sentencji.