Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 343/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-09-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6331 Zasiłek dla bezrobotnych
Hasła tematyczne: Bezrobocie
Skarżony organ: Minister Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 8 ust. 2, art. 71 ust. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 674
law: Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube, Sędziowie WSA Danuta Kania, Anna Mierzejewska (spr.), Protokolant Referent stażysta Małgorzata Ciach, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 września 2014 r. sprawy ze skargi A. A. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnego oddala skargę


UZASADNIENIE

Minister Pracy i Polityki Społecznej, decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r., na podstawie art. 8 ust. 2 oraz art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j.: Dz. U. z 2013 r. poz. 674, z późn. zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 267); art. 61 ust. 2 oraz art. 65 ust. 2 i 5 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz. Urz. UE L 166 z dnia 30 kwietnia 2004 r., z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 5, t. 5, z późn. zm.), a także § 2 ust. 1 i 4 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 18 sierpnia 2009 r. w sprawie szczegółowego trybu przyznawania zasiłku dla bezrobotnych, stypendium i dodatku aktywizacyjnego (Dz. U. z 2009 r. Nr 136, poz. 1118 z późn. zm.) w związku z art. 11, art. 12 ust. 1 i art. 54 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 987/2009 z dnia 16 września 2009 r. dotyczącego wykonywania rozporządzenia (WE) Nr 883/2004 (...) (Dz. Urz. UE L 284 z dnia 30 października 2009 r., z późn. zm.) - po rozpatrzeniu odwołania A. A. zam. ul. [...],[...], od decyzji Marszałka Województwa [...] z dnia [...] października 2013 r., odmawiającej przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych (...) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji organ podał, że A. A. zarejestrował się w Powiatowym Urzędzie Pracy w [...] (PUP) w dniu [...] maja 2013 r. Dnia [...] maja 2013 r. do Wojewódzkiego Urzędu Pracy w [...] Oddziału Zamiejscowego w [...] (WUP) wpłynął wniosek A. A. dotyczący ubiegania się przez WUP o dokument urzędowy potwierdzający okresy ubezpieczenia, zatrudnienia lub pracy na własny rachunek spełnione w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej (UE), niezbędny do ustalenia uprawnień do zasiłku dla bezrobotnych na zasadach określonych przepisami o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.

Do ww. wniosku A. A. dołączył m.in., złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań, oświadczenie z dnia [...] maja 2013 r., dotyczące jego sytuacji życiowej podczas pobytu w [...] i [...] ([...]), a także dokumenty od [...] pracodawcy mające potwierdzić okresy jego pracy w tym państwie. W konsekwencji WUP zwrócił się w dniu [...] maja 2013 r. do [...] instytucji właściwej o wydanie urzędowego dokumentu. Dzień później Marszałek Województwa [...] wydał postanowienie o zawieszeniu z urzędu postępowania administracyjnego do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego - wydania dokumentu urzędowego - przez [...] instytucję właściwą. Dnia [...] września 2013 r. do WUP wpłynął z [...] instytucji właściwej dokument SED U002 potwierdzający okres ubezpieczenia z tytułu zatrudnienia spełniony przez A. A. w tym państwie od [...] września 2009 r. do [...] kwietnia 2013 r. W związku z powyższym w dniu [...] września 2013 r. Marszałek Województwa [...] podjął zawieszone postępowanie administracyjne. Tego samego dnia WUP poinformował A. A. o treści dokumentu SED U002, a także pouczył go o wynikającej z art. 10 Kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.) możliwości czynnego udziału w postępowaniu.

Po przeanalizowaniu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego Marszałek Województwa [...] orzekł w dniu [...] października 2013 r. w drodze decyzji administracyjnej o odmowie przyznania A. A. prawa do zasiłku dla bezrobotnych. W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, że A. A. nie spełnił ostatniego okresu ubezpieczenia na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Polski), a także nie może on zostać uznany za pracownika, który podczas pracy za granicą zachował miejsce zamieszkania w Polsce.

Od powyższej decyzji A. A. wniósł odwołanie.

W odwołaniu wskazał, że nie zgadza się z decyzją organu I instancji i wnosi o przyznanie mu prawa do zasiłku dla bezrobotnych.

Decyzji organu I instancji zarzucił naruszenie art. 71 ust. 1 pkt b podpunkt ii) rozporządzenia 1408/71, art. 10 w związku z art. 81 k.p.a. poprzez niezapewnienie stronie czynnego udziału w postępowaniu, a także naruszenie art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego i dowolną ocenę dowodów.

Rozpoznając odwołanie organ wskazał, że zgodnie z art. 61 ust. 1 i 2 rozporządzenia 883/2004 bezrobotny ubiegający się o świadczenia z tytułu bezrobocia ma prawo do uwzględnienia, w koniecznym zakresie, okresów ubezpieczenia przebytych pod działaniem ustawodawstw innych państw członkowskich UE pod warunkiem spełnienia ostatniego okresu ubezpieczenia na terytorium kraju, w którym bezrobotny ubiega się o zasiłek dla bezrobotnych. W rozpatrywanej sprawie A.A. ubiega się o prawo do zasiłku dla bezrobotnych na terytorium Polski. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika jednak, że ostatni okres ubezpieczenia spełnił on na terytorium [...]. W związku z powyższym zgodnie z art. 61 ust. 2 ww. rozporządzenia okresy jego pracy za granicą nie mogą być, co do zasady, uwzględnione przy ustalaniu prawa do zasiłku dla bezrobotnych na terytorium Polski.

Podobne stanowisko w tej kwestii zajął Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (ETS) w orzeczeniu w sprawie C-272/90 - van Noorden (ECR 1991/5/1-02543) dotyczącym wykładni art. 67 ust. 3 rozporządzenia 1408/71, który to przepis odpowiada co do istoty treści art. 61 ust. 2 rozporządzenia 883/2004. W wyroku tym ETS orzekł, że prawo unijne, a w szczególności art. 67 ust. 3 rozporządzenia 1408/71 nie zabrania, aby państwo członkowskie odmówiło przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych na rzecz bezrobotnego, który nie spełnił ostatnio okresów ubezpieczenia lub zatrudnienia w tym państwie.

Wyjątek od powyższej zasady wprowadza art. 65 ust. 2 i 5 rozporządzenia 883/2004, który stanowi, że bezrobotny, który w okresie swojego ostatniego zatrudnienia lub pracy na własny rachunek zamieszkiwał w innym państwie członkowskim niż państwo wykonywania pracy, i który nadal mieszka w tym państwie lub powróci do tego państwa, pozostaje w dyspozycji służb zatrudnienia państwa zamieszkania oraz korzysta ze świadczeń zgodnie z ustawodawstwem tego państwa tak, jakby był tam ostatnio zatrudniony.

Organ podkreślił, że aby bezrobotny mógł korzystać ze świadczeń dla bezrobotnych w państwie, w którym nie był ostatnio zatrudniony (na podstawie art. 65 ust. 2 i 5 rozporządzenia 883/2004) musi on nie tylko oddać się do dyspozycji służb zatrudnienia, ale także udokumentować fakt zamieszkania w tym państwie podczas zatrudnienia w innym państwie członkowskim UE.

Stanowisko takie potwierdził ETS w orzeczeniu w sprawie C-128/83 - Guyot (ECR 1984/9/03507), dotyczącym wykładni art. 71 rozporządzenia 1408/71, który to przepis odpowiada co do istoty treści art. 65 ust. 2 i 5 rozporządzenia 883/2004. W wyroku tym ETS wyraźnie stwierdził, że art. 71 rozporządzenia 1408/71 nie ma zastosowania do osoby bezrobotnej, która w trakcie wykonywania ostatniej pracy mieszkała w państwie miejsca zatrudnienia.

Zgodnie z art. 11 ust. 1 rozporządzenia 987/2009 przy ustalaniu miejsca zamieszkania danej osoby należy w pierwszej kolejności porównać czas trwania

1 ciągłość pobytu danej osoby w obu państwach, a także dokonać analizy sytuacji osobistej tej osoby, na którą składają się: charakter i specyfika jej pracy, jej więzi rodzinne, prowadzenie jakiejkolwiek działalności o charakterze niezarobkowym, jej sytuacja mieszkaniowa oraz państwo, w którym dana osoba uważana jest za rezydenta dla celów podatkowych. W myśl art. 11 ust. 2 ww. rozporządzenia dopiero w przypadku, gdy ww. kryteria nie pozwolą na jednoznaczne ustalenie miejsca zamieszkania danej osoby, należy brać pod uwagę zamiar tej osoby oraz powody, które skłoniły ją do wyjazdu do innego państwa.

Organ podał. że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego - tj. treści, złożonego pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań, oświadczenia z dnia [...] maja 2013 r. – wynika, iż A. A. przed wyjazdem za granicę od urodzenia nieprzerwanie zamieszkiwał w Polsce. Odnosząc się do swojej sytuacji mieszkaniowej w [...], A. A. wpisał w ww. oświadczeniu, że zamieszkiwał w tym państwie w trzech wynajmowanych mieszkaniach. W odniesieniu do swojej sytuacji mieszkaniowej w Polsce podczas pobytu za granicą A. A. wskazał natomiast, że posiadał w Polsce mieszkanie stanowiące jego współwłasność, które nie było przedmiotem najmu. W świetle ww. informacji należy uznać, że sytuacja mieszkaniowa A. A. w Polsce podczas pobytu za granicą była bardziej stabilna niż jego sytuacja mieszkaniowa w [...]. Okoliczności te mogłyby sugerować, że A. A. nie przebywał za granicą na stałe.

Jednakże, treść ww. oświadczenia wskazuje, że A. A. przebywał w [...] od września 2009 r. do kwietnia 2013 r., tj. przez ponad trzy i pół roku, a jego kontakty z Polską podczas pobytu za granicą ograniczały się do przyjazdów raz do roku na okresy jednego miesiąca, co oznacza, że jego pobyt w [...] był pobytem ciągłym. W treści ww. oświadczenia A. A. stwierdził również, że podczas pobytu w [...] był zatrudniony w tym państwie na podstawie trzech umów o pracę zawartych na czas nieokreślony, z których ostatnia trwała od stycznia 2010 r. do kwietnia 2013 r., co oznacza, że jego praca w tym państwie miała charakter stały. Należy również wskazać, że w ww. oświadczeniu A. A. zaznaczył, że nie podlegał w Polsce obowiązkowi podatkowemu od dochodów uzyskanych za granicą, a tym samym należy uznać, ze podczas pobytu w [...] nie miał on w Polsce miejsca zamieszkania do celów podatkowych (rezydencji podatkowej). W swoim oświadczeniu jako najbliższych członków rodziny wskazał swoją żonę i córkę, które przebywały w [...], oraz swojego syna, który zamieszkiwał w Polsce. Zaznaczył także w ww. oświadczeniu, że podczas pracy za granicą przekazywał środki finansowe na utrzymanie swojego syna, z którym prowadził wspólne gospodarstwo domowe. Należy w tym miejscu zauważyć, że Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 2 lutego 1996 r., sygn. akt II URN 56/95, stwierdził, że ocena, czy osoba "pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym" zależy od okoliczności konkretnego przypadku, przy czym sam fakt wspólnego zamieszkiwania nie może tu mieć decydującego znaczenia (...). Cechami charakterystycznymi dla prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego może być udział i wzajemna ścisła współpraca w załatwianiu codziennych spraw związanych z prowadzeniem domu, niezarobkowanie i pozostawanie w związku z tym na całkowitym lub częściowym utrzymaniu osoby, z którą się gospodarstwo domowe prowadzi, a wszystko to dodatkowo uzupełnione cechami stałości, które tego typu sytuację charakteryzują. Z akt sprawy wynika, że syn A. A. jest osobą dorosłą i samodzielną, a tym samym nie można uznać, że prowadził on wspólne gospodarstwo domowe z A. A.. Powyższe okoliczności wskazują, że miejscem zwykłego zamieszkania A. A. podczas pracy za granicą była [...].

W treści ww. oświadczenia A.A. zaznaczył, że podczas pobytu za granicą nie prowadził jakiejkolwiek działalności o charakterze niezarobkowym ani w Polsce, ani w [...].

Ponadto A. A. wskazał w ww. oświadczeniu, że podczas pracy w [...] był w Polsce zameldowany na pobyt stały. Należy jednak zauważyć, że utrzymywanie w danym kraju miejsca zameldowania nie jest równoznaczne z utrzymywaniem w tym kraju miejsca zamieszkania. Takie stanowisko potwierdza także orzecznictwo sądów administracyjnych. W wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 listopada 2004 r., sygn. akt I SA 3199/02, stwierdzono, że w ramach postępowania administracyjnego organ winien szczegółowo rozważyć wszystkie okoliczności związane z zamieszkiwaniem i nie utożsamiać "zamieszkiwania" z "zameldowaniem". W postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 marca 2006 r., sygn. akt I OW 265/05, wskazano natomiast - o zamieszkiwaniu w jakiejś miejscowości można mówić (...) wówczas, gdy występujące okoliczności pozwalają przeciętnemu obserwatorowi na wyciągnięcie wniosków, że określona miejscowość jest głównym ośrodkiem działalności dorosłej osoby fizycznej.

W treści ww. oświadczenia A. A. jako powód, który skłonił go do wyjazdu do [...] wpisał: "brak pracy", a także zaznaczył, że nie przebywał w [...] z zamiarem stałego pobytu. Jednakże, po analizie całokształtu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w ocenie organu należy jednoznacznie stwierdzić, że w świetle większości obiektywnych kryteriów wymienionych w art. 11 ust. 1 rozporządzenia 987/2009, miejscem zamieszkania A. A. podczas ostatniego okresu ubezpieczenia była [...]. W tym stanie rzeczy nie jest możliwe odwoływanie się do kryteriów subiektywnych wymienionych w art. 11 ust. 2 ww. rozporządzenia, tj. powodów, które skłoniły A.A. do wyjazdu do [...] ani jego zamiaru.

Biorąc pod uwagę wszystkie ww. okoliczności sprawy, organ stwierdził stwierdzić, że A. A. nie może być traktowany jako osoba utrzymująca podczas pracy za granicą miejsce zamieszkania w Polsce, a w konsekwencji nie może skorzystać z uprawnień określonych w art. 65 ust. 2 i 5 rozporządzenia 883/2004. A. A., przyjeżdżając do Polski, w istocie zmienił miejsce zamieszkania.

Zgodnie z art. 71 ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, prawo do zasiłku dla bezrobotnych przysługuje bezrobotnemu, który w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień rejestracji w PUP był zatrudniony lub ubezpieczony łącznie przez co najmniej 365 dni. W myśl art. 61 ust. 2 rozporządzenia 883/2004 uwzględnienie przy ustalaniu prawa do zasiłku dla bezrobotnych na terytorium Polski okresów ubezpieczenia spełnionych przez A. A. na obszarze [...] jest możliwe tylko pod warunkiem spełnienia przez niego ostatniego okresu ubezpieczenia w Polsce albo zastosowania wobec niego przepisu art. 65 ust. 2 i 5 ww. rozporządzenia.

Organ podkreślił, że A. A. nie może być uznany za osobę zachowującą podczas pracy na terytorium [...] miejsce zamieszkania w Polsce - a tym samym nie może zostać objęty postanowieniami preferencyjnego przepisu art. 65 ust. 2 i 5 rozporządzenia 883/2004. A. A. nie spełnił również ostatniego okresu ubezpieczenia na terytorium Polski. Biorąc pod uwagę ww. okoliczności, a także fakt, że A. A. nie udokumentował żadnych, spełnionych w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień rejestracji w PUP na terytorium Polski okresów uprawniających do zasiłku dla bezrobotnych w rozumieniu art. 71 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, nie jest możliwe przyznanie mu prawa do zasiłku dla bezrobotnych.

Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Skarżący zaskarżonej decyzji zarzucił:

1. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynika sprawy, a to art. 65 ust. 2 i 5 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz. Urz. UE L 166 z dnia 30 kwietnia 2004 roku z późn. zm.) poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że skarżący nie należy do kategorii osób utrzymujących podczas pracy za granicą miejsce zamieszkania w Polsce;

2. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a to art. 11 ust. 1 i 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009 z dnia 16 września 2009 r. dotyczące wykonywania rozporządzenia (WE) nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz. Urz. UE L 284/1 z dnia 30 października 2009 r. z późn. zm.) poprzez jego niewłaściwe zastosowanie;

3. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 77 § 1 kpa i art. 80 kpa poprzez zaniechanie rozpatrzenia całego materiału dowodowego zebranego w sprawie i brak dokonania oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy udowodniono okoliczność, iż centrum interesów życiowych skarżącego mieści się w Polsce, co skutkowało błędnym przyjęciem, że skarżący nie należy do kategorii osób utrzymujących podczas pracy za granicą miejsce zamieszkania w Polsce.

Mając powyższe na uwadze, wniósł o:

1) uchylenie zaskarżonej decyzji w całości;

2) zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa udzielonego przez adwokata;

3) przyznanie skarżącemu prawa pomocy.

W uzasadnieniu skargi A. A. podał między innymi, że nie zgadza się ze jego miejscem zamieszkania podczas pracy za granicą była [...], a nie Polska.

Zgodnie z art. 65 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz. Urz. UE L 166 z dnia 30 kwietnia 2004 r. z późn. zm.), całkowicie bezrobotny, który, w okresie swojego ostatniego zatrudnienia lub pracy na własny rachunek miał miejsce zamieszkania w innym Państwie Członkowskim niż właściwe Państwo Członkowskie, i który nadal mieszka w tym państwie lub powróci do tego państwa, pozostaje w dyspozycji urzędów zatrudnienia Państwa Członkowskiego, w którym ma miejsce zamieszkania. Bez uszczerbku dla przepisów art. 64, całkowicie bezrobotny może, dodatkowo, pozostawać w dyspozycji urzędów zatrudnienia państwa, w którym wykonywał swą ostatnią pracę najemną lub pracę na własny rachunek.

Stosownie do art. 65 ust. 5a rozporządzenia nr 883/2004, bezrobotny, o którym mowa w ust. 2 zdanie pierwsze i drugie, otrzymuje świadczenia zgodnie z ustawodawstwem Państwu Członkowskiego, w którym ma ostatnie miejsce zamieszkania, tak jak gdyby podlegał temu ustawodawstwu.

Podkreślił, że nie miał nigdy zamiaru wykonywania stałej pracy w [...]. W czasie wykonywania pracy za granicą skarżący dokonywał opłat za należące do niego i jego żony mieszkanie w Polsce.

Organ II instancji dokonał w sposób dowolny oceny dowodów przeprowadzonych w niniejszej sprawie. Analiza całokształtu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego powinna była doprowadzić do uznania, że miejscem zamieszkania skarżącego podczas ostatniego okresu ubezpieczenia była Polska.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie powołując argumenty jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje;

Stosownie do treści art. 13 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi do rozpoznawania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona.

Natomiast zgodnie z treścią art. 1 §1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania.

Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie.

Podstawę zaskarżonego orzeczenia stanowi art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2008 r. Nr 69, poz.415 ze zm.). W przypadku osób, o których mowa w art. 2 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. (Dz. U. UE.L.04.166), okres uprawniający do zasiłku jest ustalany przy zastosowaniu reguł kolizyjnych, zawartych w przepisach Rozdziału 6 Tytuł III tego rozporządzenia. W myśl art. 61 ust. 2 rozporządzenia nr 883/2004 uwzględnienie okresu ubezpieczenia, zatrudnienia lub pracy na własny rachunek, ukończone na podstawie ustawodawstwa innego Państwa Członkowskiego uzależnione jest od spełnienia ostatnio przez zainteresowanego, zgodnie z ustawodawstwem, na podstawie którego ubiega się on o świadczenie, okresów ubezpieczenia, zatrudnienia i pracy na własny rachunek. Warunek spełnienia tych okresów ostatnio nie dotyczy przypadków, o których mowa w art. 65 ust. 5 lit. a rozporządzenia nr 883/2004. Zgodnie z art. 65 ust. 5 lit. a, bezrobotny, o którym mowa w ust. 2 zdanie pierwsze i drugie otrzymuje świadczenie zgodnie z ustawodawstwem Państwa Członkowskiego, w którym ma on miejsce zamieszkania, tak jak gdyby podlegał temu ustawodawstwu w okresie swego ostatniego zatrudnienia lub pracy na własny rachunek. Świadczenia te udzielane są przez instytucję miejsca zamieszkania. W myśl zaś art. 65 ust. 2 zdanie pierwsze, całkowicie bezrobotny, który w okresie swego ostatniego zatrudnienia lub pracy na własny rachunek miał miejsce zamieszkania w innym Państwie Członkowskim, niż właściwe państwo członkowskie i który nadal mieszka w tym państwie lub powróci do tego państwa pozostaje w dyspozycji urzędów zatrudnienia Państwa Członkowskiego, w którym ma miejsce zamieszkania.

Każdy wyjątek od reguły lex loci labori, sformułowanej w pkt 17 preambuły do rozporządzenia nr 883 /2004, również wyjątek z art. 65 ust. 5 lit. a), powinien być stosowany w sposób ścisły. Skoro dla zastosowania art. 65 ust. 5 lit. a), w związku z art. 65 ust. 2 istotna jest przesłanka miejsca zamieszkania, należy wyłożyć treść tego określenia. Interpretacja musi uwzględniać fakt, że pracodawca wspólnoty, jako ten który ustanowił zasadę i wyjątek jest uprawniony do zakreślenia granic tego wyjątku. Elementem tego zakreślenia jest zdefiniowanie pojęcia miejsca zamieszkania. W tym zakresie zgodnie z zasadą pierwszeństwa, nie ma zastosowania definicja miejsca zamieszkania sformułowana w art. 25 kodeksu cywilnego. Zgodnie z art. 1 lit. j) rozporządzenia nr 883/2004 określenie "zamieszkanie" oznacza miejsca, w którym osoba zwykle przebywa.

Definicja ta odnosi się do wszystkich zagadnień objętych rozporządzeniem w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, a więc także do świadczeń dla bezrobotnych (art. 3 ust. 1 lit. h rozporządzenia nr 883/2004). Natomiast art. 11 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (EW), Nr 987/2009 z dnia 16 września 2009 r. dotyczącego wykonania rozporządzenia (EW)883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz. U. UE.L.09.284.I) wskazuje elementy służące ustaleniu miejsca zamieszkania. Zdaniem Sądu trafna jest wykładnia dokonana w decyzji Komisji administracyjnej do Spraw Koordynacji Systemów Zabezpieczenia Społecznego Nr U2, z dnia 12 czerwca 2009 r. (Dz. U. U.UE.C.2010.10643), według której ustalenie miejsca zamieszkania, w trakcie stosowania art. 65 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009. Zgodnie zaś z art. 11 ust. 1 i 2 rozporządzenia nr 987/2009 za miejsce zamieszkania uznaje się ośrodek interesów życiowych. W świetle powyższego w pierwszej kolejności należy brać pod uwagę okoliczności dotyczące czasu i ciągłości pobytu oraz sytuacji danej osoby. Wśród tych okoliczności istotne jest państwo członkowskie, w którym osoba uważana, osoba jest uważana za mającą miejsce zamieszkania dla celów podatkowych. Okoliczności subiektywne takie jak zamiar danej osoby są uznawane za rozstrzygające, gdy uwzględnienie kryteriów w oparciu o istotne okoliczności wymienione w ust. 1, nie doprowadzi do ustalenia miejsca zamieszkania.

Przechodząc na grunt sprawy niniejszej, w ocenie Sądu w świetle obiektywnych kryteriów wymienionych w art. 11 ust. 1 rozporządzenia 987/2009, miejscem zamieszkania skarżącego podczas ostatniego okresu ubezpieczenia była [...]. W [...] przebywał od września 2009 r. do kwietnia 2013 r., a więc przez ponad trzy i pół roku, kontakty z Polską w tym czasie ograniczały się do krótkich odwiedzin Polski Wynika z powyższego, że pobyt w [...] był pobytem ciągłym. W tym czasie był zatrudniony na podstawie trzech umów o pracę zawartych na czas nieokreślony, co również oznacza, że praca w tym państwie miała charakter stały. W tym czasie A. A., nie podlegał obowiązkowi podatkowemu w Polsce, od dochodów uzyskanych za granicą, więc w czasie pobytu w [...], nie miał miejsca zamieszkania dla celów podatkowych w Polsce. W [...] przebywał z rodziną tj. żoną i córką. Wprawdzie oświadczył, że pomagał finansowo synowi, który został w Polsce, ale wskazać należy, że syn ten jest dorosły (27 lat) i ma własną rodzinę.

Powyższe okoliczności wskazują, że miejscem zwykłego zamieszkania A. A. podczas pracy za granicą była [...].

Podkreślić należy, że o zamieszkiwaniu w jakiejś miejscowości można mówić, wówczas gdy występujące okoliczności pozwalają przeciętnemu obserwatorowi na wyciągnięcie wniosków, iż określona miejscowość jest głównym ośrodkiem działalności dorosłej osoby fizycznej. Również w świetle tej definicji miejscem zamieszkania skarżącego podczas pracy za granicą była [...].

Wobec tego, że w świetle większości obiektywnych kryteriów wymienionych w art. 11 ust. 1 rozporządzenia 987/2009, miejscem zamieszkania skarżącego podczas ostatniego okresu ubezpieczenia była [...], nie jest możliwe ubieganie się do kryteriów subiektywnych wymienionych w art. 11 ust. 2 ww. rozporządzenia.

Zgodnie z art. 71 ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, prawo do zasiłku dla bezrobotnych przysługuje bezrobotnemu, który w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień rejestracji w PUP był zatrudniony lub ubezpieczony łącznie przez co najmniej 365 dni. W myśl art. 61 ust. 2 rozporządzenia 883/2004 uwzględnienie przy ustalaniu prawa do zasiłku dla bezrobotnych na terytorium Polski okresów ubezpieczenia spełnionych przez A. A. na obszarze [...] jest możliwe tylko pod warunkiem spełnienia przez niego ostatniego okresu ubezpieczenia w Polsce albo zastosowania wobec niego przepisu art. 65 ust. 2 i 5 ww. rozporządzenia.

Należy jednak podkreślić, że A. A. nie może być uznany za osobę zachowującą podczas pracy na terytorium [...] miejsce zamieszkania w Polsce - a tym samym nie może zostać objęty postanowieniami preferencyjnego przepisu art. 65 ust. 2 i 5 rozporządzenia 883/2004. A. A. nie spełnił również ostatniego okresu ubezpieczenia na terytorium Polski. Biorąc pod uwagę ww. okoliczności, a także fakt, że A. A. nie udokumentował żadnych, spełnionych w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień rejestracji w PUP na terytorium Polski okresów uprawniających do zasiłku dla bezrobotnych w rozumieniu art. 71 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, słusznie organ uznał że nie jest możliwe przyznanie mu prawa do zasiłku dla bezrobotnych.

Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, orzekł jak w sentencji.