Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 58/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2022-09-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Inspekcja sanitarna
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: par. 8
journal: Dz.U. 2013 poz 1367
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych - tekst jednolity
article: art. 235 (1)
journal: Dz.U. 2020 poz 1320
law: Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Apollo, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć, Asesor WSA Aleksandra Żmudzińska (spr.), Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 września 2022 r. sprawy ze skargi E. G. na decyzję Śląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Katowicach z dnia 4 listopada 2021 r. nr NS-HP.2332.2.7.2021 w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 4 listopada 2021 r. nr NS-HP.2332.2.7.2021 Śląski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Katowicach (dalej zwany organem odwoławczym) utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w C. (dalej zwanego organem I instancji) z dnia 2 stycznia

2021 r. nr [...], orzekającą o braku podstaw do stwierdzenia u E. G. (dalej zwanej skarżącą) choroby zawodowej, przewlekłej choroby narządu głosu spowodowanej nadmiernym wysiłkiem głosowym, trwającym co najmniej 15 lat, wymienionej w poz. 15 wykazu chorób zawodowych określonego w przepisach w sprawie chorób zawodowych, wydanych na podstawie art. 237 § 1 pkt 3-6 i § 1 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks Pracy (t.j Dz.U. z 2020 r. poz. 1320, ze zm. – dalej zwanej Kodeksem Pracy).

W podstawie prawnej decyzji organu odwoławczego wskazano m.in. art. 138

§ 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeksu postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 735, ze zm. - dalej zwanej k.p.a.), art. 2351 Kodeksu Pracy oraz § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 1367, ze zm. – dalej zwanego rozporządzeniem).

Z akt sprawy wynika, że skarżąca pracowała:

- od 1 września 11984 r. do 31 sierpnia 1985 r. w Szkole Podstawowej Nr [...] w C., na stanowisku nauczyciel-wychowawca świetlicy;

- od 1 września 1985 r. do 31 sierpnia 1990 r. w Szkole Podstawowej w R., na stanowisku nauczyciel ( od 1 września 1987 r. do 31 sierpnia 1990 r. bez wykonywania czynności zawodowych);

- od 1 września 1990 r. do 31 sierpnia 2000 r. w Szkole Podstawowej Nr [...] w C., na stanowisku nauczyciel w pełnym wymiarze godzin, a od 1 września 2020 r. do 31 sierpnia 2001 r. w niepełnym wymiarze godzin (3/18), a w okresach od 29 sierpnia 1994 r. do 17 czerwca 1995 r. , od 1 września 1995 r. do 30 czerwca 1996 r. oraz od 13 sierpnia 1996 r. do 20 czerwca 1997 r. bez wykonywania czynności zawodowych;

- od 1 września 1999 r. do 31 sierpnia 2000 r. w Gimnazjum Nr [...] w C., na stanowisku nauczyciel w niepełnym wymiarze godzi (5/18);

- 31 sierpnia 2000 r. do 31 sierpnia 2002 r. w Zespole Szkół Stowarzyszenia [...] w C., na stanowisku nauczyciel w niepełnym wymiarze godzin (4/18);

- od 1 września 2000 r. do 31 sierpnia 2015 r. w Zespole Szkół Ogólnokształcących Nr [...] w C., na stanowisku nauczyciel w pełnym wymiarze godzin.

Skarżąca została skierowana na badania w kierunku przewlekłej choroby narządu głosu. W wywiadzie podawała skargi na uczucie suchości, ciała obcego i ściskania w gardle, uporczywe chrząkanie, osłabienie siły głosu, przerwy w głosie, okresy bezgłosu w przebiegu infekcji.

W ramach postępowania wyjaśniającego narażenie zawodowe organ I instancji uzyskał orzeczenie lekarskie o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej wystawione przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy Poradnię Chorób Zawodowych w S. (orzeczenie lekarskie nr [...] z 21 sierpnia 2019 r.) oraz Instytut Medycyny Pracy w L. (orzeczenie lekarskie nr [...] z 29 września 2020 r.).

Korzystając z możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów skarżąca wystosowała pismo, w którym zakwestionowała rozpoznanie przedstawione w powyższym orzeczeniu lekarskim z dnia 29 września 2020 r., powołując się na wyniki badań przeprowadzonych przez specjalistę laryngologa, foniatrę w Szpitalu Specjalistycznym w Z. z dnia 21 marca 2019 r. oraz 1 października 2020 r., w trakcie których stwierdzono brak zawarcia w czasie fonacji.

Pismem z dnia 8 grudnia 2020 r. IMP w L. ustosunkował się do ww. pisma skarżącej, wskazując m.in., że cytowane przez nią rozpoznanie nie jest tożsame z wymienionym w załączniku do rozporządzenia niedowładem mięśni wewnętrznych krtani z wrzecionowatą niedomykalnością fonacyjną głośni. Zmienny obraz krtani wskazuje na charakter czynnościowy schorzenia narządu głosu. Jedynie trwała dysfonia stanowi podstawę do rozpoznania choroby zawodowej głosu.

Skarżąca zajmując stanowisko odnośnie do ww. pisma IMP w L. ponownie powołała się na różnice w rozpoznania przez lekarzy IMP w L. i Szpitala Specjalistycznego w Z..

Organ I instancji uznał jednak wyjaśnienia placówki orzeczniczej za wystarczające i wydał decyzję, w której nie stwierdził u skarżącej choroby zawodowej.

W odwołaniu od tej decyzji skarżąca zarzuciła niewłaściwe ustalenie braku podstaw do uznania, że zdiagnozowana u niej niedomykalność fonacyjna głośni i niedowład fonacyjny głośni nie stanowi choroby zawodowej. Wniosła również o przeprowadzenie dowodu z posiadanych wyników badań z 27 października oraz 30 listopada 2020 r.

Odwołanie to nie przyniosło jednak zamierzonego skutku, gdyż zaskarżoną obecnie decyzję organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzje organu I instancji. Za podstawę rozstrzygnięcia w przedmiocie podejrzenia choroby zawodowej organ odwoławczy przyjął warunki, jakie powinny być spełnione do uznania zawodowej etiologii rozpoznanego schorzenia, biorąc pod uwagę definicję choroby zawodowej określoną w art. 2351 Kodeksu pracy.

Organ odwoławczy wskazał, że skarżąca była badana w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy Poradni Chorób Zawodowych w S.. Na podstawie wywiadu, dostarczonej dokumentacji oraz przeprowadzonej diagnostyki lekarze orzecznicy tej jednostki postawili rozpoznanie: prosty przewlekły nieżyt błony śluzowej gardła i krtani. Czynnościowe zaburzenia emisji głosu. Wyjaśnili również, że stwierdzone zmiany patologiczne nie mają cech klinicznych przewlekłego schorzenia narządu głosu spowodowanego nadmiernym wysiłkiem głosowym i nie są wymienione w wykazie chorób zawodowych. Nie stwierdzono u skarżącej charakterystycznych zmian patologicznych odpowiadających skutkom przeciążenia w postaci: guzków głosowych twardych, wtórnych zmian przerostowych fałdów głosowych, niedowładu mięśni wewnętrznych krtani z wrzecionowatą niedomykalnością fonacyjną głośni i trwałą dysfonią. W oparciu o te okoliczności lekarze orzekli o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej narządu głosu.

Skarżąca była badana następnie w IMP w L.., gdzie lekarze orzecznicy także nie znaleźli podstaw do rozpoznania choroby zawodowej narządu głosu. Przeprowadzona ocena wydolności głosowej krtani metodą wideostroboskopową wykazał, że fałdy są blade, gładkie, prawidłowo ruchome. Zwarcie fonacyjne prawidłowe. Próba obciążeniowa głosu jest ujemna. Poziom fałdów głosowych jest równy. Drgania fałdów głosowych są jednakowe, jednoczesne, nieregularne. Widoczna jest dyskoordynacja oddechowo-fonacyjna. Nie występuje tendencja do fonacji rzekomej. Badaniem laryngologicznym i foniatrycznym rozpoznano czynnościowe zaburzenia głosu.

W toku postępowania odwoławczego uzyskano opinię uzupełniającą IMP w L. z dnia 25 maja 2021 r., w której stwierdzono, że załączona do odwołania dokumentacja medyczna obejmująca opis wizyt u foniatry z okresu 21 marca 2019 – 30 listopada 2020 r. nie daje podstaw do zmiany treści orzeczenia lekarskiego. Ponownie wyjaśnili, że cytowane przez skarżącą rozpoznanie: brak zwarcia (fałdów głosowych) w czasie fonacji, nie jest tożsame z wymienionym w załączniku do rozporządzenia niedowładem mięśni wewnętrznych krtani z wrzecionowatą niedomykalnością fonacyjną głośni.

W piśmie z dnia 8 czerwca 2021 r. skarżąca kolejny raz powołała się na posiadane przez nią wyniki badań.

W opinii IMP w L. z dnia 10 sierpnia 2021 r. odnosząc się do powyższego pisma skarżącej wskazali, że zapoznali się z całością jej dokumentacji, w tym analizowali dokumentację z wizyt u foniatry z okresu 21 marca 2019 – 30 listopada 2020 r. Ponowili dotychczasową argumentację odnośnie do cytowanego w niej rozpoznania. Wyjaśnili, że w badaniu przeprowadzonym w IMP w L. przez doświadczonego specjalistę nie wykazano zmian w obrębie narządu głosu charakterystycznych dla skutków wieloletniego narażenia na nadmierny wysiłek głosowy. Stwierdzili zatem brak podstaw do zmiany wydanego orzeczenia lekarskiego.

Skarżąca w piśmie z dnia 20 października 2021 r. podtrzymała swoje stanowiska, że nie zgadza się z decyzją organu I instancji, podważając ustalenia lekarzy orzeczników oraz powołując się na wynik badania lekarskiego z dnia

23 listopada 2020 r.

Organ odwoławczy oceniając orzeczenie lekarskie i opinie wydane w sprawie stwierdził, że są one spójne, merytorycznie zgodne i logicznie uzasadnione i stanowią o braku podstaw do rozpoznania u skarżącej choroby zawodowej narządu głosu. Z kolei dowód w postaci wyniku badania z dnia 23 listopada 2020 r. nie zmieniał, zdaniem organu, stanu faktycznego sprawy, gdyż opis tego wyniku nie zawiera rozpoznania niedowładu mięśni wewnętrznych krtani z wrzecionowatą niedomykalnością fonacyjną głośni i trwałą dysfonią oraz wykonany został po upływie czasu, w którym zgodnie z rozporządzeniem powinny wystąpić udokumentowane objawy choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym. Organ odwoławczy zauważył również, że badania te zostały wykonane w placówce nieuprawnionej do rozpoznania chorób zawodowych.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach podniesione zostały zarzuty naruszenia:

- art. 2351 Kodeksu pracy poprzez błędną wykładnię oraz uznanie, że rozpoznana u skarżącej choroba nie została uznana za chorobę zawodową;

- art.7, art.75,art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, niezebranie całego materiału dowodowego w sprawie, a także niewyjaśnienie wszelkich istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy wątpliwości, przede wszystkim rozbieżności pomiędzy gromadzoną przez lata przez skarżącą dokumentacją lekarską orzeczeniami jednostek orzeczniczych uznawanymi przez organ.

W oparciu o te zarzuty skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji w całości i przyjęcie, że istnieją podstawy do stwierdzenia u skarżącej wskazanej choroby zawodowej.

W uzasadnieniu skargi przedstawiona została argumentacja celem poparcia powyższych zarzutów. Zaakcentowano przede wszystkim ewidentną sprzeczność pomiędzy ustaleniami IMP w L. a faktycznym stanem zdrowia skarżącej stwierdzonym w przedstawionych przez nią badaniach.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

W piśmie procesowym z dnia 5 września 2022 r. skarżąca wskazała, że jej przypadek odpowiada zapisowi i opisowi chorobowy zawodowej w poz. 15 wykazu. Spełnia także wymogi takie jak określenie choroby, czas występowania choroby. Skarżąca zwróciła również uwagę, że nauczanie fizyki, chemii i matematyki związane jest ze szczególną eksploatacją głosu. Jej zdaniem doszło do naruszenia art. 7a i art. 10 k.p.a. ponieważ są rozbieżne i niejednoznaczne opinie lekarzy specjalistów i orzeczników w sprawie uznania u mnie choroby zawodowej, spowodowały skutki decyzyjne na korzyść strony silniejszej. W świetle tej argumentacji skarżąca wniosła skierowanie sprawy do ponownego rozpatrzenia i wydania decyzji na podstawie materiału dowodowego, tzn. z uwzględnieniem bogatej dokumentacji medycznej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast według art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329, ze zm., dalej zwanej p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje, między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonego aktu (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b, c p.p.s.a.).

Przeprowadzone w powyżej określonych ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem organ nie naruszył przepisów prawa.

Zgodnie z definicją sformułowaną w art. 2351 Kodeksu pracy za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym".

Przepis art. 2352 Kodeksu pracy stanowi natomiast, że rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych.

Na podstawie upoważnienia zawartego w art. 237 § 1 pkt 3 – 6 i § 1¹ Kodeksu pracy Rada Ministrów wydała rozporządzenie z 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (zwane dalej jak dotychczas rozporządzeniem), określające wykaz chorób zawodowych, a także okresy, w których wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym, sposób i tryb postępowania dotyczący zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmioty właściwe w sprawie rozpoznawania chorób zawodowych.

W przedmiotowym przypadku postępowanie prowadzone było w kierunku choroby zawodowej wymienionej w poz. 15 wykazu stanowiącego załącznik do rozporządzenia.

W świetle powyższych regulacji podkreślić należy, że organ inspekcji sanitarnej może wydać decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej tylko wówczas, gdy:

1. wystąpiła taka jednostka chorobowa, która została zamieszczona w powyższym wykazie jako choroba zawodowa,

2. choroba ta bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w miejscu pracy lub w związku ze sposobem wykonywania pracy,

3. ustalono, że udokumentowane objawy chorobowe wystąpiły w czasie określonym dla danego schorzenia w rozporządzeniu.

Brak którejkolwiek z wymienionych przesłanek wyklucza możliwość stwierdzenia choroby zawodowej.

W przedmiotowej sprawie przedmiotem sporu jest okoliczność wskazana w punkcie 1 tj. czy choroba, na którą cierpi skarżąca stanowi chorobę zawodową.

W pkt 15 załącznika do rozporządzenia jako choroba zawodowa zostały wskazane "przewlekłe choroby narządu głosu spowodowane nadmiernym wysiłkiem głosowym, trwającym co najmniej 15 lat: 1. guzki głosowe twarde, 2. wtórne zmiany przerostowe fałdów głosowych, 3. niedowład mięśni wewnętrznych krtani z wrzecionowatą niedomykalnością fonacyjną głośni i trwałą dysfonią".

Oznacza to, że tylko takie rozpoznanie wskazywałoby, że skarżąca cierpi na chorobę zawodową.

Na podstawie przebiegu postępowania wiadomym jest, że w sprawie wydane zostało wobec skarżącej orzeczenie lekarskie jednostki I stopnia, tj. Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w K. – Poradni Chorób Zawodowych w S., nr [...] z dnia 21 sierpnia 2019 r. o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, z którego wynika, że na podstawie wywiadu, dostarczonej dokumentacji oraz przeprowadzonej diagnostyki lekarze orzecznicy tej jednostki postawili rozpoznanie: prosty przewlekły nieżyt błony śluzowej gardła i krtani. Czynnościowe zaburzenia emisji głosu. Wyjaśnili również, że stwierdzone zmiany patologiczne nie mają cech klinicznych przewlekłego schorzenia narządu głosu spowodowanego nadmiernym wysiłkiem głosowym i nie są wymienione w wykazie chorób zawodowych.

Orzeczenie jednostki orzeczniczej II stopnia, tj. Instytutu Medycyny Pracy im. [...] nr [...] z dnia 29 września 2020 r. również stwierdza na brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, gdyż nie wykazano zmian w obrębie narządu głosu charakterystycznych dla skutków wieloletniego narażenia na nadmierny wysiłek głosowy w postaci ww. trzech grup zmian patologicznych. Badaniem laryngologicznym i foniatrycznym rozpoznano czynnościowe zaburzenia głosu.

Z powyższego wynika, że jednostki orzecznicze obu stopni są w swych orzeczeniach zgodne zarówno co do tego, że choroby stwierdzone u skarżącej nie odpowiadają schorzeniom uznanym za chorobę zawodową wymienioną w poz. 15 rozporządzenia, jak i co do postawionego rozpoznania. Taka zbieżność w ocenie stanu zdrowia skarżącej dwóch różnych placówek wskazuje na zasadność takiej oceny.

W ocenie Sądu oznacza to zatem, że nie został spełniony ww. warunek konieczny do stwierdzenia choroby zawodowej, określony jako 1., tj. nie zaistniała sytuacja, gdy u pracownika lub byłego pracownika została stwierdzona choroba ściśle wymieniona w rozporządzeniu. Nie było zatem podstaw do jej stwierdzenia.

Odnośnie do zarzutu skarżącej nieuwzględnienia rozpoznań i wyników badań z innych jednostek służby zdrowia wyjaśnić trzeba, że stosownie do § 5 ust. 1 rozporządzenia, właściwym do orzekania w zakresie chorób zawodowych jest lekarz spełniający wymagania kwalifikacyjne określone w przepisach wydanych na podstawie art. 9 ust. 3 ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o służbie medycyny pracy (Dz. U. z 2004 r. Nr 125, poz. 1317, ze zm.) zatrudniony w jednej z jednostek orzeczniczych, o których mowa w ust. 2 i 3. Stosownie zaś do § 6 ust. 1 lekarz, o którym mowa w § 5 ust. 1, wydaje orzeczenie o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania, zwane dalej "orzeczeniem lekarskim", na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika lub byłego pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego. Wreszcie, po myśli § 8 ust. 1 rozporządzenia, decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika.

W świetle przywołanej regulacji orzecznictwo w zakresie chorób zawodowych należy do lekarzy spełniających określone wymagania kwalifikacyjne, a jednocześnie zatrudnionych w wyspecjalizowanych jednostkach z zakresu medycyny pracy. Tylko orzeczenie lekarskie spełniające ww. warunki jest miarodajne dla ustalenia istnienia bądź braku choroby zawodowej i to w szczególności to orzeczenie stanowi podstawę wydania decyzji o stwierdzeniu albo odmowie stwierdzenia choroby zawodowej.

Oznacza to także, że kwestia rozpoznania choroby zawodowej nie należy do kompetencji właściwego organu inspekcji sanitarnej, a orzeczenie lekarskie wydane w tym przedmiocie opiera się na wiadomościach specjalnych lekarza spełniającego określone wymagania kwalifikacyjne i stanowi wiążący dokument urzędowy, co do rozpoznania określonej choroby. Brak jest bowiem podstaw prawnych do oceny przez organy inspekcji sanitarnej dokumentacji medycznej pracownika i prowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie rozpoznania i przyczyn choroby zawodowej. Brak jest także ku temu podstaw faktycznych, skoro organy inspekcji sanitarnej nie posiadają wiedzy koniecznej dla oceny stanu zdrowia pracownika lub byłego pracownika. Analiza dokumentacji medycznej pracownika należy do kompetencji lekarzy orzeczników, a nie organów inspekcji sanitarnej albo lekarzy zatrudnionych poza systemem jednostek orzeczniczych, gdyż to lekarzom orzecznikom, jako specjalistom medycyny pracy, znana jest specyfika czynności zawodowych mogących mieć wpływ na rozwój schorzeń ujętych w wykazie chorób zawodowych. To oni posiadają doświadczenie i wiedzę do oceny wpływu sposobu wykonywanej pracy i warunków istniejących w środowisku pracy na powstanie choroby. Organy inspekcji sanitarnej nie mogą wydać decyzji wbrew lub niezgodnie z orzeczeniem lekarskim, jeżeli zostało ono wydane z zachowaniem norm określonych w rozporządzeniu w sprawie chorób zawodowych. Również rozpoznania postawione przez lekarzy działających poza systemem jednostek orzeczniczych nie mogą podważać rozpoznań postawionych przez lekarzy w tych jednostkach zatrudnionych i spełniających szczególne wymagania kwalifikacyjne w zakresie orzecznictwa. Nie mogą również zakwestionować rozpoznania lub nierozpoznania choroby zawodowej przez jednostki orzecznicze, tj. bez uzyskania weryfikujących orzeczeń innych uprawnionych jednostek. Niedopuszczalne jest, aby organ przeciwstawiał własną wiedzę albo rozpoznania postawione poza systemem orzecznictwa w zakresie chorób zawodowych wiadomościom specjalnym posiadanym przez lekarzy orzeczników, uzewnętrznionym w treści ich orzeczeń.

Podkreślić należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że orzeczenie lekarskie wydane w ramach orzekania o chorobach zawodowych ma walor opinii biegłego, o której mowa w art. 84 § 1 k.p.a,, zatem organ – jak w przypadku każdej opinii biegłego – nie ma możliwości polemiki z poczynionymi w niej ustaleniami i może ją weryfikować tylko pod kątem formalnej poprawności, kompletności czy jednoznaczności wydanego orzeczenia. Jeśli orzeczenie lekarskie jest prawidłowe pod względem formalnym, zawiera wyczerpujące, logiczne i prawidłowe uzasadnienie, to organ nie może samodzielnie go podważać i przyjmować, że stan zdrowia strony kształtuje się odmiennie od wyników badań i ustaleń stanowiących podstawę orzeczenia lekarskiego. Orzeczenie lekarskie stanowi jedyny wiarygodny środek dowodowy służący stwierdzeniu choroby zawodowej, jeśli nie budzi wątpliwości w świetle pozostałych dowodów. Natomiast stosownie do § 8 ust. 2 rozporządzenia, jeżeli właściwy państwowy inspektor sanitarny przed wydaniem decyzji uzna, że materiał dowodowy, o którym mowa w ust. 1, jest niewystarczający do wydania decyzji, może żądać od lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie, dodatkowego uzasadnienia tego orzeczenia, wystąpić do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację lub podjąć inne czynności niezbędne do uzupełnienia tego materiału, nie jest jednak uprawniony do samodzielnego podważania ustaleń zawartych w orzeczeniu.

W niniejszej sprawie organu obu instancji skorzystały z możliwości uzupełnienia materiału dowodowego występując do jednostki orzeczniczej II stopnia, pismem z dnia 3 października 2020 r. o ustosunkowanie się do stanowiska skarżącej zawartego w piśmie z dnia 20 października 2020 r. oraz pismem z dnia 17 marca 2021 r. o zapoznanie się z załączoną do odwołania skarżącej dokumentacją medyczną oraz o informację, że uzupełniony materiał dowodowy może wpłynąć na zmianę orzeczenia tej jednostki z dnia 29 września 2020 r.

W piśmie z dnia 8 grudnia 2020 r. IMP w L. wskazał, że cytowane przez skarżącą rozpoznanie brak zwarcia (fałdów głosowych) w czasie fonacji nie jest tożsame z wymienionym w załączniku do rozporządzenia niedowładem mięśni wewnętrznych krtani z wrzecionowatą niedomykalnością fonacyjną głośni. Zmienny obraz krtani wskazuje na charakter czynnościowy schorzenia narządu głosu. Jedynie trwała dysfonia stanowi podstawę do rozpoznania choroby zawodowej głosu. Tożsame stanowisko wyrażone zostało przez IMP w L. w piśmie z dnia 25 maja 2021 r. , gdzie wskazano również, że załączona przez skarżącą dokumentacja medyczna, ze daje podstaw zmiany wydanego przez tą jednostkę orzeczenia z dnia 29 września 2020 r. Powołano się także na przeprowadzone wówczas tej jednostce badania.

Dążąc do wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, organ odwoławczy wystąpił kolejnym pismem z dnia 4 sierpnia 2021 r. do IMP w L. celem odniesienia się do zastrzeżeń skarżącej wyrażonych w piśmie z dnia 8 czerwca 2021 r. Udzielona odpowiedź wskazuje za zapoznanie się z całością dokumentacji skarżącej, w tym z wizyt u foniatry z okresu 21 maja 2019 r. – 30 listopada 2020 r. i brak podstaw do zmiany wydanego w sprawie orzeczenia lekarskiego.

Podsumowując Sąd stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie zgromadzono materiał dowodowy w postaci orzeczeń i pism uzupełniających, wydanych przez jednostki orzecznicze dwóch szczebli, właściwych do orzekania w sprawach chorób zawodowych, a sporządzone przez zatrudnionych w nich lekarzy uprawnionych do orzekania w tym przedmiocie. Są one zbieżne co do zasadniczej konkluzji o braku podstaw do stwierdzenia u skarżącej choroby zawodowej. Są one poprawne formalnie, jasne co do wywiedzionych wniosków, jednoznaczne w swej treści i poczynionych ustaleniach. Jednocześnie z powyższego materiału dowodowego bezsprzecznie wynika, że Instytut Medycyny Pracy w L. zapoznał się z dokumentacją medyczną przedstawioną przez skarżącą i choć wskazał, że nie może oceniać prawidłowości przeprowadzonych badań to jednak w sposób jednoznaczny podał zawarte w tej dokumentacji rozpoznanie "brak zwarcia (fałdów głosowych) w czasie fonacji" nie jest tożsame z wymienionym w załączniku do rozporządzenia niedowładem mięśni wewnętrznych krtani z wrzecionowatą niedomykalnością fonacyjną głośni.

W świetle powyższego, wbrew stanowisku strony skarżącej, organ nie był uprawniony do podważania ww. dokumentacji, z braku ku temu kompetencji. Nie był zobowiązany zatem do dalszego prowadzenia postępowania dowodowego, skoro stan faktyczny został ustalony. W szczególności orzeczenia te nie mogły być skutecznie podważone dokumentacją lekarską wystawioną poza systemem orzecznictwa w zakresie chorób zawodowych jako jedynie właściwego do orzekania w tym przedmiocie.

Tym samym, zdaniem Sądu, nie doszło do wydania decyzji z naruszeniem

art. 7, art. 75 oraz 77 § 1 k.p.a.

Jako niezasadny ocenić należy także zarzut naruszenia art. 7a k.p.a. Zawarta w tym przepisie zasada rozstrzygania wątpliwości na korzyść strony dotyczy wątpliwości dotyczących treści normy prawnej, nie zaś kwestii dotyczących ustalenia stanu faktycznego.

W ocenie Sądu brak jest również podstaw do przyjęcia, że organ naruszył wskazaną w art. 10 k.p.a. zasadę czynnego udziału stron w postępowaniu. W oparciu o akta administracyjne sprawy Sąd stwierdził, że organ powiadomił o wszczęciu postępowania wszystkie podmioty, które są stroną w sprawie (art. 61 § 4 k.p.a.), a następnie umożliwił im aktywne uczestnictwo w postępowaniu, tj. m.in. dostęp do akt sprawy (art. 73 i art. 74 k.p.a.), zgłaszanie dowodów (art. 78 k.p.a.) oraz wypowiedzenie się na temat zebranego materiału dowodowego przed wydaniem decyzji (art. 81 k.p.a.). Skarżąca zaś niewątpliwie skorzystała ze swojego uprawnienia, o czym świadczą złożenie w postępowaniu administracyjnym pisma z dnia 20 października 2020 r., 5 stycznia 2021 r. , 8 czerwca 2021 r. oraz

20 października 2021 r.

Jednocześnie wobec stwierdzenia, że w sprawie nie został spełniony warunek rozpoznania przez lekarzy zatrudnionych w upoważnionych jednostkach orzeczniczych choroby zawodowej wymienionej w pkt 15 załącznika do rozporządzenia jako za bezzasadny uznać należało także zarzut dotyczący naruszenia art. 2351 Kodeksu Pracy.

Z uwagi na powyższe, Sąd uznał, że skarga nie jest zasadna, skoro podniesione w niej zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę i na podstawie

art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.