Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1292/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-01-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6369 Inne o symbolu podstawowym 636
Hasła tematyczne: Autorskie prawo
Skarżony organ: Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 10,  art. 128,  art. 137,
journal: Dz.U. 2018 poz 1293
law: Ustawa z dnia 15 czerwca 2018 r. o zbiorowym zarządzaniu prawami autorskimi i prawami pokrewnymi
article: art. 50, 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
journal: Dz.U. 2008 nr 207 poz 1293
law: Rozporzadzenie Rady Ministrów z dnia 29 października 2008 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Rudnicki, Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Antas, sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), Protokolant ref. stażysta Katarzyna Bińczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 stycznia 2022 r. sprawy ze skarg Stowarzyszenia [...] z siedzibą w W. oraz P. z siedzibą w W. na decyzję Ministra Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu z dnia [...] kwietnia 2021 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia reprezentatywności organizacji zbiorowego zarządzania w zakresie praw autorskich oddala skargi


UZASADNIENIE

Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego decyzją z dnia [...] lipca 2020 r., znak[...], na podstawie art. 137 ust. 2 w zw. z art. 10 ust. 3 ustawy z dnia 15 czerwca 2018 r. o zbiorowym zarządzaniu prawami autorskimi i prawami pokrewnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1293), po przeprowadzeniu wszczętego z urzędu postępowania o stwierdzenie reprezentatywności organizacji zbiorowego zarządzania w zakresie praw autorskich do scenariuszy utworów audiowizualnych w zakresie zezwoleń na zbiorowe zarządzanie prawami autorskimi Stowarzyszenia [...] z siedzibą w W. oraz Stowarzyszenia [...] z siedzibą w W. - stwierdził, że Stowarzyszenie [...] jest organizacją zbiorowego zarządzania reprezentatywną w zakresie praw autorskich do scenariuszy utworów audiowizualnych na następujących polach eksploatacji:

1) zwielokrotnianie,

2) wprowadzanie do obrotu,

3) publiczne odtwarzanie,

4) publiczne wyświetlanie,

5) najem,

6) użyczenie,

7) nadawanie,

8) reemitowanie,

9) publiczne udostępnianie utworu w taki sposób, aby każdy mógł mieć do niego dostęp w miejscu i w czasie przez siebie wybranym.

W uzasadnieniu Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego wskazał, że zgodnie z art. 137 ust. 1 ustawy o zbiorowym zarządzaniu prawami autorskimi i prawami pokrewnymi (w skrócie "ustawa") obowiązany jest dokonać przeglądu wszystkich obowiązujących zezwoleń dla organizacji zbiorowego zarządzania prawami autorskimi i prawami pokrewnymi w celu:

- cofnięcia zezwoleń w zakresie, w jakim w toku dotychczasowej działalności na danym polu eksploatacji organizacje nie podjęły zbiorowego zarządzania lub wykonywały je w niewielkiej skali, jak również jeżeli w odniesieniu do określonego rodzaju utworów lub przedmiotów praw pokrewnych nie istnieje potrzeba zbiorowego zarządzania na danym polu eksploatacji;

- zmiany zezwoleń w zakresie, w jakim konieczne jest ich dostosowanie do nazw pól eksploatacji określonych w art. 50 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych.

Ponadto, zgodnie z art. 137 ust. 2 ustawy obowiązany jest przeprowadzić postępowania w przedmiocie stwierdzenia reprezentatywności organizacji zbiorowego zarządzania w przypadkach, o których mowa w art. 10 ust. 2 ustawy, tj. jeżeli zezwolenie na zbiorowe zarządzanie prawami danej kategorii uprawnionych do danego rodzaju utworów lub przedmiotów praw pokrewnych na danym polu eksploatacji posiada więcej niż jedna organizacja zbiorowego zarządzania.

Wszystkie te postępowania administracyjne powinny być wszczęte w terminie 6 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy. Ustawa weszła w życie w dniu [...] lipca 2019 r.

Zgodnie z art. 128 ustawy zezwolenia na zbiorowe zarządzanie udzielone przed wejściem w życie tej ustawy zachowują ważność. Zarówno Stowarzyszenie [...] jak i Stowarzyszenie [...] są organizacjami zbiorowego zarządzania.

Dalej organ wskazał, że [...] posiada zezwolenie na zbiorowe zarządzanie prawami autorskimi do następujących kategorii utworów:

1) słownych;

2) muzycznych;

3) słowno-muzycznych;

4) choreograficznych;

5) pantomimicznych;

6) słownych, muzycznych, słowno-muzycznych i choreograficznych w utworze audiowizualnym;

na następujących polach eksploatacji:

a) utrwalanie,

b) zwielokrotnianie,

c) wprowadzanie do obrotu,

d) wprowadzanie do pamięci komputera,

e) publiczne wykonanie,

f) publiczne odtwarzanie,

g) wyświetlanie,

h) wystawianie,

i) użyczenie i najem,

j) nadanie za pomocą wizji lub fonii przewodowej albo bezprzewodowej przez stację naziemną,

k) nadanie za pośrednictwem satelity, 1) reemisja,

m) publiczne udostępnianie utworu w taki sposób, aby każdy mógł mieć do

niego dostęp w miejscu i w czasie przez siebie wybranym.

Zezwolenie to zostało udzielone decyzją Ministra Kultury i Sztuki z dnia [...] lutego 1995r., [...] , zm. decyzjami z[...].10.1998r., [...] i z[...].02.2003r., [...] (poz. 5 w obwieszczeniu Ministra Kultury z dnia [...] kwietnia 2004r. w sprawie ogłoszenia decyzji Ministra Kultury o udzieleniu i cofnięciu zezwoleń na podjęcie działalności organizacji zbiorowego zarządzania prawami autorskimi lub prawami pokrewnymi, MP z 2004 r. Nr 18, poz. 322).

Natomiast [...] posiada zezwolenie na zbiorowe zarządzanie prawami autorskimi do utworów audiowizualnych na polach eksploatacji:

1) utrwalanie;

2) zwielokrotnianie;

3) wprowadzanie do obrotu;

4) wprowadzenie do pamięci komputera;

5) użyczenie;

6) najem;

7) wyświetlanie;

8) publiczne odtwarzanie;

9) nadawanie za pomocą wizji lub fonii przewodowej albo bezprzewodowej przez stację naziemną oraz nadawanie za pośrednictwem satelity;

10) reemitowanie;

11) publiczne udostępnianie utworu w taki sposób, aby każdy mógł mieć do niego dostęp w miejscu i w czasie przez siebie wybranym,

Zezwolenie to zostało udzielone decyzją Ministra Kultury i Sztuki z dnia [...] maja 1995r., [...] , zm. decyzjami z[...].10.1998r., [...] i z[...].02.2003r., [...] (zob. poz. 8 w obwieszczeniu Ministra Kultury z dnia [..] kwietnia 2004r. w sprawie ogłoszenia decyzji Ministra Kultury o udzieleniu i cofnięciu zezwoleń na podjęcie działalności organizacji zbiorowego zarządzania prawami autorskimi lub prawami pokrewnymi, MP z 2004 r. Nr 18, poz. 322).

Przedmiotowe postępowanie zostało wszczęte w terminie, o którym mowa w art. 137 ust. 2 ustawy, tj. w ciągu 6 miesięcy od dnia jej wejścia w życie.

Zgodnie z art. 10 ust. 2 ustawy jeżeli zezwolenie na zbiorowe zarządzanie prawami danej kategorii uprawnionych do danego rodzaju utworów lub przedmiotów praw pokrewnych na danym polu eksploatacji posiada więcej niż jedna organizacja zbiorowego zarządzania, organizacją reprezentatywną jest ta, która w tym zakresie reprezentuje największą liczbę uprawnionych na podstawie umowy o zbiorowe zarządzanie prawami autorskimi lub prawami pokrewnymi oraz umowy o reprezentacji.

Strony zostały wezwane do udzielenia informacji o aktualnej liczbie uprawnionych do scenariuszy reprezentowanych na podstawie umowy o zbiorowe zarządzanie oraz umowy o reprezentacji.

[...]wskazał, że reprezentuje prawa 1.093 uprawnionych. W uzupełniającym piśmie z [..] lutego 2019 r. doprecyzował, że liczba ta dotyczy pierwotnie uprawnionych.

[...] wskazało, że reprezentuje prawa 1.989 scenarzystów oraz 146 spadkobierców scenarzystów, zaś na podstawie umów o reprezentacji z zagranicznymi organizacjami, co najmniej 129.939 uprawnionych, wskazując że podanie dokładnej liczby nie jest możliwe, gdyż jedna z zagranicznych organizacji nie dostarczyła przedmiotowych danych. W uzupełniającym piśmie z [..] lutego 2019 r. [...]doprecyzowało, że uwzględniając scenarzystów zmarłych, ale posiadających spadkobierców reprezentuje w sumie 2080 scenarzystów (1960 żyjących i 120 zmarłych). Wskazało też liczbę scenarzystów reprezentowanych przez każdą z 29 zagranicznych organizacji – 129.939 oraz, że brak danych w tym zakresie dotyczy organizacji kolumbijskiej REDES.

W toku postępowania – [...] ("[...]") złożyła wniosek o dopuszczenie do udziału w toczącym się postępowaniu. Wskazała, że reprezentuje interesy gospodarcze zrzeszonych w niej przedsiębiorców telekomunikacyjnych. Rozstrzygnięcie w przedmiocie cofnięcia lub zmiany zezwoleń na zbiorowe zarządzanie prawami autorskimi lub prawami pokrewnymi pozostaje w sferze interesów gospodarczych podmiotów zrzeszonych w[...], które z racji prowadzonej działalności zawierają umowy z organizacjami zbiorowego zarządzania. [...] wskazała także, że jej udział w postępowaniu pozwoli Ministrowi na zapoznanie się z opinią środowiska przedsiębiorców telekomunikacyjnych, dostawców usług audiowizualnych oraz dostawców usług drogą elektroniczną, przyczyniając się tym samym do lepszego wyjaśnienia sprawy. Zdaniem[...], rozstrzygnięcie wpłynie na grupę przedsiębiorców związanych ze stroną umowami lub potencjalnie mogących taką umowę zawrzeć, a w konsekwencji na klientów tych podmiotów, w tym również konsumentów.

Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2019 r. Minister dopuścił [...]do udziału w postępowaniu.

Odnosząc się do meritum sprawy, Minister stwierdził, że ustawa przewiduje tylko jedno kryterium, na podstawie którego powinno nastąpić rozstrzygnięcie - liczba uprawnionych reprezentowanych przez daną organizację na podstawie umowy, albo umowy o zbiorowe zarządzanie. Organizacją reprezentatywną jest podmiot, który reprezentuje "największą liczbę uprawnionych".

Z udzielonych przez strony odpowiedzi wynika, że [...]reprezentuje znacznie większą liczbę uprawnionych niż [...]i uwzględniając uprawnionych zagranicznych jest to przewaga wielokrotna.

Organ podkreślił, że decyzja nie kreuje nowego stanu prawnego, ma charakter deklaratoryjny. Reprezentatywność organizacji zbiorowego zarządzania wynika z ustawy (art. 10 ust. 1 i 2 ustawy), zaś Minister w formie decyzji stwierdza jedynie reprezentatywność danej organizacji zbiorowego zarządzania w przypadku "krzyżowania się" zezwoleń na podstawie ustalonego stanu faktycznego (art. 10 ust. 2).

Stwierdził, że reprezentatywność [...]w odniesieniu do praw autorskich do scenariuszy utworów audiowizualnych dotyczy, wyłącznie zbiorowego zarządzania w zakresie praw autorskich do utworów audiowizualnych, a więc praw do scenariuszy już wykorzystanych w utworze audiowizualnym na zasadzie współtwórczości, o której mowa w art. 69 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Decyzja nie dotyczy reprezentatywności w zakresie praw autorskich do scenariuszy, które nie zostały jeszcze wykorzystane w utworze audiowizualnym bądź też są w danym przypadku eksploatowane poza utworem audiowizualnym jako np. utwory słowne.

Decyzja pozostaje bez wpływu na postępowania dotyczące rewizji zezwoleń organizacji zbiorowego zarządzania, prowadzone na podstawie art. 137 ust. 1 ustawy. W zależności od treści decyzji, które zostaną wydane we wskazanych postępowaniach, przedmiotowa decyzja może zostać z urzędu zmieniona lub uchylona, zgodnie z art. 10 ust. 4 ustawy.

Stowarzyszenie Autorów [...] oraz [...] wniosły o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Minister Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu decyzją z dnia [...] kwietnia 2021 r. znak:[...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, po rozpatrzeniu wniosków Stowarzyszenia [...] oraz [...] o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] lipca 2020 r. - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego podkreślił, że decyzja dotyczy wyłącznie zbiorowego zarzadzania w zakresie praw autorskich do scenariuszy utworów audiowizualnych, a więc praw do scenariuszy już wykorzystanych w utworze audiowizualnym na zasadzie współtwórczości, o której mowa w art. 69 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 1231 z późn. zm.).

Decyzja wydana została w oparciu o informacje uzyskane od [...] i [...] w przedmiocie liczby uprawnionych - na podstawie umowy o zbiorowe zarządzanie prawami autorskimi lub prawami pokrewnymi oraz umowy o reprezentacji - do scenariuszy utworów audiowizualnych, reprezentowanych przez każdą z wymienionych organizacji zbiorowego zarzadzania. O wielkościach tych wiedzę miała każda ze stron.

Zdaniem odwołujących się podmiotów niedopuszczalne było wydanie przedmiotowej decyzji przed zakończeniem postępowania w sprawie cofnięcia lub zmiany zezwolenia na zbiorowe zarządzanie prawami autorskimi lub prawami pokrewnymi.

W ocenie organu skarżący kwestionowali w istocie zasadność i racjonalności ustawodawcy, który w art. 137 ust. 1 i 2 ustawy o zbiorowym zarzadzaniu prawami autorskimi i prawami pokrewnymi, postanowił o wszczęciu w okresie 6 miesięcy od dnia jej wejścia w życie, dwóch odrębnych postępowań, w celu:

1) cofnięcia zezwolenia w zakresie, w jakim:

a) w toku dotychczasowej działalności organizacja zbiorowego zarządzania prawami autorskimi lub prawami pokrewnymi, na danym polu eksploatacji nie podjęła zbiorowego zarządzania prawami autorskimi lub prawami pokrewnymi lub wykonywała zbiorowe zarządzanie na danym polu eksploatacji w niewielkiej skali,

b) w odniesieniu do określonego rodzaju utworów lub przedmiotów praw pokrewnych nie istnieje potrzeba zbiorowego zarządzania prawami autorskimi lub prawami pokrewnymi na danym polu eksploatacji;

2) zmiany zezwolenia w zakresie, w jakim konieczne jest jego dostosowanie do nazw pól eksploatacji.

Stosownie do art. 137 ust. 2 ustawy, w terminie 6 miesięcy od dnia wejścia jej w życie minister z urzędu wszczyna postępowanie w przedmiocie stwierdzenia reprezentatywności organizacji zbiorowego zarządzania w przypadkach, o których mowa w art. 10 ust. 2.

Natomiast zgodnie z art. 10 ust. 2 ustawy, jeżeli zezwolenie na zbiorowe zarządzanie prawami danej kategorii uprawnionych do danego rodzaju utworów lub przedmiotów praw pokrewnych na danym polu eksploatacji posiada więcej niż jedna organizacja zbiorowego zarządzania, organizacją reprezentatywną jest ta, która w tym zakresie reprezentuje największą liczbę uprawnionych na podstawie umowy o zbiorowe zarządzanie prawami autorskimi lub prawami pokrewnymi oraz umowy o reprezentacji.

Reprezentatywność organizacji zbiorowego zarządzania w przypadku, o którym mowa w ust. 2, stwierdza z urzędu minister w drodze decyzji (art. 10 ust. 3 ustawy).

Organ stwierdził, że zarówno[...] , jak i [...]posiadają zezwolenia na zbiorowe zarządzanie prawami autorskimi do scenariuszy utworów audiowizualnych na wskazanych polach eksploatacji.

Powyższe skutkowało koniecznością wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie stwierdzenia reprezentatywności organizacji zbiorowego zarzadzania, zakończonego wydaniem decyzji z dnia [...] lipca 2020 r.

Dalej Minister wskazał, że gdyby wydanie decyzji w przedmiocie cofnięcia lub zmiany zezwolenia na zbiorowe zarządzanie prawami autorskimi lub prawami pokrewnymi było warunkiem sine qua non zakończenia postępowania administracyjnego w przedmiocie stwierdzenia reprezentatywności organizacji zbiorowego zarządzania, to ustawodawca wprowadziłby takie uregulowania.

Zgodnie z art. 10 ust. 4 ustawy, minister z urzędu uchyla lub zmienia decyzję o stwierdzeniu reprezentatywności w przypadku istotnej zmiany przesłanki reprezentatywności, o której mowa w ust. 2, lub braku konieczności stwierdzenia reprezentatywności.

Minister wskazał, że jeśli wynik postępowania w przedmiocie cofnięcia lub zmiany zezwolenia na zbiorowe zarządzanie prawami autorskimi lub prawami pokrewnymi będzie miał wpływ na działalność [...] lub [...] w sferze reprezentatywności, z urzędu uchyli lub zmieni decyzję o stwierdzeniu reprezentatywności w zakresie praw autorskich do scenariuszy utworów audiowizualnych na danych polach eksploatacji. Tak samo, jeśli po rewizji zezwoleń na zbiorowe zarządzanie prawami autorskimi do utworu audiowizualnego przez organizacje zbiorowego zarzadzania objęte niniejszym postępowaniem, okaże się że nie na wszystkich polach eksploatacji organizacja uznana za reprezentatywną, reprezentuje większą liczbę uprawnionych.

Ustalono, że [...] reprezentuje większą liczbę uprawnionych scenarzystów na każdym polu eksploatacji niż[...] . [...]reprezentuje bowiem - na podstawie umowy o zbiorowe zarządzanie prawami autorskimi lub prawami pokrewnymi oraz umowy o reprezentacji – 2.080 uprawnionych oraz 129.939 uprawnionych zagranicznych, natomiast [...] 1.093 uprawnionych. Tak duża różnica w reprezentacji podmiotów uprawnionych pozwoliła przyjąć, że [...]jest organizacją reprezentatywną w zakresie praw autorskich do scenariuszy utworów audiowizualnych na wszystkich wymienionych w decyzji polach eksploatacji.

Organ nie miał obowiązku żądania od stron postępowania dodatkowych dowodów w postaci umów o zbiorowe zarządzanie prawami autorskimi lub prawami pokrewnymi oraz umów o reprezentacji lub innych dokumentów, celem ustalenia, która organizacja reprezentuje największą liczbę uprawnionych. Przepis art. 75 k.p.a., wprowadza otwarty katalog środków dowodowych i żadnemu z nich ustawodawca nie nadał pierwszeństwa. Nie było przeszkód prawnych aby uznać za wystarczający dowód w postaci odpowiedzi udzielonych przez [...] oraz[...], co do liczby reprezentowanych podmiotów.

Odpowiadając na zarzut, że tylko względem [...] i [...] nie zostało zawieszone postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia reprezentatywności do czasu zakończenia postępowań w celu cofnięcia lub zmiany zezwoleń na zbiorowe zarządzanie, w sytuacji gdy w przypadku [...] i [...] takie postępowanie zostało zawieszone – organ wyjaśnił, że postanowieniem z dnia [...] września 2020 r. podjął zawieszone postępowanie administracyjne w przedmiocie stwierdzenia reprezentatywności [...] i[...]. Powodem takiego działania było uznanie, że wszczęte na podstawie art. 137 ust. 1 ustawy postępowanie administracyjne, nie stoi na przeszkodzie prowadzeniu i zakończeniu postępowania o stwierdzenie reprezentatywności w zakresie zezwoleń tych dwóch organizacji. Ustawodawca w art. 137 ustawy przewidział jednoczesne wszczęcie postępowań rewizyjnych, o których mowa w ust. 1 oraz postępowań o stwierdzenie reprezentatywności, o których mowa w ust. 2 (w terminie 6 miesięcy od wejścia w życie ustawy).

Odnosząc się do zarzutu, że nie zachodzi konieczność stwierdzenia reprezentatywności na podstawie art. 10 ust. 2 i 3, gdyż nie występuje tożsamość zezwoleń na zbiorowe zarządzanie[...] , wskazano, że zezwolenie na zbiorowe zarządzanie prawami autorskimi do utworu audiowizualnego obejmuje całość praw do utworu audiowizualnego, w tym do scenariusza, który był wkładem w jego powstanie. Przepis art. 70 ust. 2 1 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych przyznaje prawo do wynagrodzenia współtwórcom utworu audiowizualnego (przykładowo wymienionych w art. 69 tej ustawy), a zatem i scenarzystom, z tytułu eksploatacji całego utworu audiowizualnego, a nie scenariusza w utworze audiowizualnym.

Jako bezzasadny organ ocenił zarzut naruszenia art. 70 ust. 2 1 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, w związku ze stwierdzeniem reprezentatywności organizacji zbiorowego zarządzania na polach eksploatacji "reemitowanie" i "publiczne udostępnianie utworu w taki sposób, aby każdy mógł mieć do niego dostęp w miejscu i w czasie przez siebie wybranym", gdyż powołany przepis nie wymienia tych pól eksploatacji jako pól, za które scenarzystom przysługuje wynagrodzenie.

Organ nie stwierdził reprezentatywności organizacji zbiorowego zarządzania w zakresie prawa do wynagrodzenia wynikającego z praw autorskich do scenariuszy utworów audiowizualnych na tych polach, lecz reprezentatywność organizacji zbiorowego zarządzania w zakresie praw autorskich do scenariuszy utworów audiowizualnych na tych polach. Tym samym kwestia czy na podstawie art. 70 ust. 2 1 ww. ustawy, scenarzystom przysługuje prawo do wynagrodzenia z tytułu eksploatacji utworu audiowizualnego na tych polach, nie należała do zakresu postępowania.

Odnosząc się do zarzutu niepowołania biegłego w celu ustalenia zakresu pojęcia "utwór audiowizualny", co zdaniem strony pozwoliłoby określić czy na poszczególnych polach dochodzi do eksploatacji wyłącznie utworów audiowizualnych, czy również innych utworów - organ wskazał, że stwierdzenie reprezentatywności następuje w oparciu o zezwolenie udzielone danej organizacji na zbiorowe zarządzanie prawdami danej kategorii uprawnionych do danego rodzaju utworów na danym polu eksploatacji.

Z art. 1 ust. 2 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych wynika, iż przedmiotem prawa autorskiego są m.in. utwory audiowizualne (rodzaj utworu), których eksploatacja następuje na polach przykładowo wymienionych w art. 50 ww. ustawy. Ustalenie czy na polach eksploatacji dochodzi do eksploatacji wyłącznie utworów audiowizualnych, czy również innych utworów nie jest objęte zakresem postępowania o stwierdzenie reprezentatywności w zakresie praw autorskich do scenariuszy utworów audiowizualnych, co czyni zarzut bezzasadnym.

Dalej organ wskazał, że w toku postępowania nie gromadzono żadnych dowodów, poza przedstawionymi przez strony, dlatego zarzut niezapoznania ze zgromadzonym materiałem nie miał wpływu na wynik sprawy. Nadto przed zakończeniem postępowania zainicjowanego wnioskami o ponowne rozpatrzenie sprawy umożliwiono wszystkim uczestnikom postępowania wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.

Stowarzyszenie [...] wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu z dnia [...] kwietnia 2021 r.

[...]\domagał się uchylenia wydanych w sprawie decyzji, którym zarzucił naruszenie:

a) art. 7 K.p.a. przez wydanie decyzji w sprawie reprezentatywności organizacji zbiorowego zarządzania (dalej OZZ) w zakresie praw autorskich do scenariuszy utworów audiowizualnych przed wydaniem i uprawomocnieniem się decyzji w sprawie rewizji zezwoleń,

b) art. 77 § 1 i art. 80 Kpa w zw. z art.10 ust. 2 ustawy, przez przyjęcie - że na wszystkich polach eksploatacji wymienionych w decyzji, [...] jest organizacją reprezentatywną,

c) art. 107 § 3 Kpa w zw. z art.10 ust. 2 ustawy, przez niewskazanie faktów, które zostały uznane za udowodnione i na podstawie których przyjęto, że na wszystkich polach eksploatacji wymienionych w decyzji, [...] jest organizacją reprezentatywną w zakresie praw autorskich do scenariuszy utworów audiowizualnych,

d) art. 6 Kpa w zw. z art.10 ust. 2 ustawy, przez przyjęcie, że [...] posiada zezwolenie na zbiorowe zarządzanie prawami autorskimi do scenariuszy utworów audiowizualnych,

e) art. 69 i art. 70 ust. 1 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, przez przyjęcie, że producent utworu audiowizualnego uzyskuje prawa do utworów wykorzystanych w utworze audiowizualnym.

[...] zaskarżył też postanowienie o dopuszczeniu do udziału w postępowaniu[...], zarzucając brak spełnienia przesłanek z art. 31 § 1 K.p.a.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że stwierdzenie reprezentatywności zostało dokonane bez należytego zbadania stanu faktycznego w zakresie powierzeń praw do scenariuszy utworów audiowizualnych na poszczególnych polach eksploatacji, jak również w wyniku błędnej wykładni przepisów prawa materialnego dotyczącej praw twórców oraz organizacji zbiorowego zarządzających prawami autorskimi (OZZ).

Organ wykroczył poza rozstrzygnięcie dokonując w uzasadnieniu decyzji wykładni szeregu kwestii o charakterze cywilnoprawnym w zakresie statusu producenta audiowizualnego i twórców utworów wykorzystanych w utworze audiowizualnym na gruncie ustawy o zbiorowym zarządzaniu prawami autorskimi i pokrewnymi oraz ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych.

Minister miał ustawowy obowiązek stwierdzenia reprezentatywności OZZ, oraz weryfikacji dotychczasowych zezwoleń na zbiorowe zarządzanie. Oba te postępowania miały być wszczęte w terminie 6-miesięcy od wejścia w życie ustawy i pozostają ze sobą w zależności. Przy czym treść zezwolenia na zbiorowe zarządzanie przesądza o konieczności dostosowania zakresu postępowania o reprezentatywności OZZ w sytuacji, gdy pokrywają się ich zezwolenia na zbiorowe zarządzanie prawami autorskimi.

Aktualizacja zezwoleń na zbiorowe zarządzanie powinna wyprzedzać decyzję w sprawie reprezentatywności. Odwrotna kolejność, tzn. rozstrzygnięcie o reprezentatywności przed weryfikacją zezwoleń na zbiorowe zarządzanie, powoduje obawy o ich zgodność ze stanem prawnym.

W pierwszej kolejności Minister wydał decyzję o reprezentatywności [...] w odniesieniu do scenariuszy w utworach audiowizualnych, choć niebyły i nie są wymienione w zezwoleniu [...] na zbiorowe zarządzanie.

Po wydaniu decyzji w sprawie reprezentatywności[...], wydano decyzję z dnia [...] lutego 2021r. weryfikującą zezwolenie na zbiorowe zarządzanie przez[...]. Treść tego zezwolenia jest węższa niż zakres wynikający z decyzji o reprezentatywności [...]nie obejmuje utworów wkładowych wykorzystanych w utworach audiowizualnych, w tym także scenariuszy utworów audiowizualnych.

Wydanie decyzji o reprezentatywności [...]przed uzyskaniem prawomocności i ostatecznego charakteru decyzji w sprawie zezwolenia na zbiorowe zarządzanie przez[...], było bezpodstawne ze względu na niespełnienie przesłanki do jej wydania z art. 10 ust. 2 ustawy.

W zakresie praw autorskich [...] zarządza jedynie prawami producentów audiowizualnych do utworów audiowizualnych. Nie było potrzeby orzekania o reprezentatywności [...] w odniesieniu do scenariuszy w utworach audiowizualnych, jako że nie został spełniony wymóg z art. 10 ust 2 ustawy.

Z decyzji wynikało, że "zezwolenie na zbiorowe zarządzanie prawami autorskimi do utworu audiowizualnego obejmuje całość praw do tego utworu, w tym do scenariusza, który był wkładem w jego powstanie". Powyższe twierdzenie było błędne i wykraczało poza zakres postępowania. Jest to kwestia cywilnoprawna i jej ocena należy do sądu cywilnego.

W uzasadnieniu decyzji organ błędnie stwierdził, że przepis art. 70 ust. 2 1 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych "przyznaje prawo do wynagrodzenia współtwórcom utworu audiowizualnego (przykładowo wymienionym w art. 69 tej ustawy), a zatem i scenarzystom, z tytułu eksploatacji całego utworu audiowizualnego, a nie scenariusza w utworze audiowizualnym".

Decyzja o reprezentatywności powinna wymieniać nie tylko pola eksploatacji, których dotyczy, ale mieć zindywidualizowane oparcie w ocenie spełnienia przesłanek z art. 10 ust. 2 i 3 ustawy - w odniesieniu do każdego z pól eksploatacji z osobna. W decyzji błędnie wyłożono pojęcie "utwór audiowizualny".

Nadto [...] została błędnie dopuszczona do udziału w toczącym się postępowaniu na prawach strony, mimo braku interesu społecznego.

[...] wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu z [...] kwietnia 2021r.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie prawa materialnego:

- art. 10 § 2 ustawy, przez nieprawidłowe przyjęcie, że obie organizacje zbiorowego zarządzania ([....]) posiadają zezwolenia na zbiorowe zarządzanie prawami autorskimi w pokrywających się zakresach, podczas gdy zezwolenie [...] obejmuje zbiorowe zarządzanie prawami do utworów audiowizualnych, zaś zezwolenie [...] obejmuje zbiorowe zarządzanie prawami do utworów w utworze audiowizualnym. Przedmiotowe naruszenie skutkuje nieważnością decyzji.

Wskazała także na naruszenie:

- art. 10 ust. 2 ustawy w zw. z art. 70 ust. 21 pkt 1-4 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, przez stwierdzenie reprezentatywności [...] w zakresie zbiorowego zarządzania prawami autorskimi scenarzystów utworów audiowizualnych dotyczące pól eksploatacji "reemitowanie" oraz "publiczne udostępnianie utworu w taki sposób, aby każdy mógł mieć do niego dostęp w miejscu i w czasie przez siebie wybranym", podczas gdy scenarzystom utworów audiowizualnych nie przysługują na tych polach eksploatacji żadne uprawnienia;

- art. 10 ust. 2 ustawy, poprzez nieprawidłowe zastosowanie, tj. brak zweryfikowania liczby podmiotów reprezentowanych przez każdą organizację zbiorowego zarządzania na danym polu eksploatacji, podczas gdy ustawa wymaga, aby reprezentatywność badać osobno na poszczególnych polach eksploatacji - nie zaś zbiorczo na podstawie liczby reprezentowanych podmiotów;

Ponadto, zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie prawa procesowego które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy:

- art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w związku z art. 10 ust. 2 ustawy przez niezawieszenie postępowania, pomimo, że postępowania dotyczące weryfikacji zezwoleń na zbiorowe zarządzanie prawami autorskimi, determinowały treść rozstrzygnięcia,

- art. 8 § 2 k.p.a. poprzez odstąpienie od praktyki zawieszania postępowań dotyczących stwierdzenia reprezentatywności organizacji zbiorowego zarządzania, gdy w pozostałych postępowaniach tego typu, organ zawieszał je do czasu rozstrzygnięcia kwestii zezwoleń na zbiorowe zarządzanie prawami autorskimi;

- 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a., poprzez rozstrzygnięcie sprawy jedynie w oparciu o oświadczenia organizacji zbiorowego zarządzania prawami autorskimi;

- art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 84 § 1 k.p.a., poprzez niepowołanie biegłego sądowego, który zdefiniowałby pojęcie "utwór audiowizualny",

- art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 10 ust. 2 ustawy, poprzez braki w uzasadnieniu decyzji, niewskazanie podstaw do przyjęcia faktów za udowodnione;

- art. 9 i 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 81 k.p.a., poprzez uniemożliwienie PIKE wypowiedzenia się - przed wydaniem decyzji - co do całości materiału dowodowego, w szczególności co do stanowiska [...] z dnia [...] czerwca 2020 r;

- art. 80 k.p.a. poprzez dowolną, ocenę dowodu z opinii prof. dr hab. E.T. i oparciu na niej rozstrzygnięcia, podczas gdy ekspert ten współpracuje z[...].

[...]domagała się stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji, jako wydanej bez podstawy prawnej (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.), ewentualnie jej uchylenia.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że Minister wadliwie przyjął, że obie organizacje zbiorowego zarządzania prawami autorskimi uczestniczące w postępowaniu ([...]) posiadają zezwolenia na zbiorowe zarządzanie prawami autorskimi w pokrywających się zakresach. [...] uprawnione jest do "zbiorowego zarządzania prawami autorskimi do utworów audiowizualnych", zaś [...] do "zbiorowego zarządzania prawami autorskimi do (...) słownych, muzycznych, słowno-muzycznych i choreograficznych utworów w utworze audiowizualnym".

Zatem [...]uprawnione jest do zbiorowego zarządzania prawami autorskimi do utworu audiowizualnego jako całości, zaś zezwolenie [...] obejmuje prawa do samoistnych utworów składających się na utwór audiowizualny - w tym również scenariuszy tych utworów - tj. utworów słownych (wymienionych w zezwoleniu).

[...] jest jedyną organizacją zbiorowego zarządzania uprawnioną do zarządzania prawami do scenariuszy utworów audiowizualnych. Dlatego decyzja jest nieważna - nie było podstawy prawnej do jej wydania.

Organ wadliwie stwierdził reprezentatywność [...] w zakresie zbiorowego zarządzania prawami autorskimi scenarzystów utworów audiowizualnych w zakresie pól eksploatacji "reemisja" oraz "publiczne udostępnianie utworu w taki sposób, aby każdy mógł mieć do niego dostęp w miejscu i w czasie przez siebie wybranym", pomimo, że art. 70 ust. 21 pkt 1-4 Prawa autorskiego nie przewiduje dla scenarzystów utworów audiowizualnych żadnych uprawnień na tych polach eksploatacji - w szczególności prawa do wynagrodzenia.

Błędne zastosowanie art. 10 ust. 2 ustawy polegało również na tym, że organ rozstrzygając o reprezentatywności porównał ze sobą jedynie liczbę reprezentowanych przez organizacje podmiotów, nie odnosząc tego - jak wymaga ustawa - do poszczególnych pól eksploatacji utworów.

Minister wydał rozstrzygnięcie przed orzeczeniem w sprawach dotyczących zezwoleń organizacji uczestniczących w postępowaniu na zbiorowe zarządzanie prawami autorskimi – [...] (znak sprawy:[...]) i [...] (znak sprawy:[...]). Sprawy te były współzależne w myśl art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.

Ustawodawca nakazał wszcząć oba postępowania w jednym terminie, ale nie wypowiedział się co do ich zakończenia.

Organ zaniechał przeprowadzenia wnioskowanego dowodu z opinii biegłego na okoliczność pojęcia "utwór audiowizualny". Uzasadnienie decyzji jest pozbawione wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.

Naruszeniem zasad postępowania było bezkrytyczne przyjęcie opinii eksperta z zakresu prawa autorskiego - prof. dr hab. E.T. - pomimo że - jak sama przyznała - na co dzień obsługuje[...].

Minister Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu, w odpowiedzi na skargi [...] oraz Stowarzyszenia [...] wnosił o ich odrzucenie albo oddalenie.

Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2021r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie połączył sprawy ze skarg Stowarzyszenia Autorów [...] oraz [...] do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia - pod sygn. VII SA/Wa 1293/21.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje.

Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm. – dalej p.p.s.a.) sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla je w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Zaskarżona decyzja jest prawidłowa. Została wydana na podstawie art. 137 ust. 2 ustawy z dnia 15 czerwca 2018 r. o zbiorowym zarządzaniu prawami autorskimi i prawami pokrewnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1293), zgodnie z którym minister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego obowiązany był, w terminie 6 miesięcy od dnia wejścia w życie tej ustawy, wszcząć z urzędu postępowania administracyjne w przedmiocie stwierdzenia reprezentatywności organizacji zbiorowego zarządzania w przypadkach, o których mowa w art. 10 ust. 2.

Zgodnie z art. 10 ust. 2 ustawy o zbiorowym zarządzaniu prawami autorskimi i prawami pokrewnymi (w skrócie ustawa), jeżeli zezwolenie na zbiorowe zarządzanie prawami danej kategorii uprawnionych do danego rodzaju utworów lub przedmiotów praw pokrewnych na danym polu eksploatacji posiada więcej niż jedna organizacja zbiorowego zarządzania, organizacją reprezentatywną jest ta, która w tym zakresie reprezentuje największą liczbę uprawnionych na podstawie umowy o zbiorowe zarządzanie prawami autorskimi lub prawami pokrewnymi oraz umowy o reprezentacji.

Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego wszczął w ustawowym terminie postępowanie administracyjne w przedmiocie stwierdzenia reprezentatywności organizacji zbiorowego zarządzania w zakresie praw autorskich do scenariuszy utworów audiowizualnych na następujących polach eksploatacji: zwielokrotnianie, wprowadzanie do obrotu, wyprowadzanie do pamięci komputera, publiczne odtwarzanie, wyświetlanie, najem, użyczenie, nadawanie, reemitowanie oraz publiczne udostępnianie utworu w taki sposób, aby każdy mógł mieć do niego dostęp w miejscu i w czasie przez siebie wybranym - które zakończyło się wydaniem decyzji w dniu [...] lipca 2020 r., utrzymanej następnie w mocy decyzją z dnia [...] kwietnia 2021 r.

W ocenie Sądu nie zostały naruszone wskazane przepisy prawa materialnego i procesowego i tym samym nie było podstaw do uchylenia decyzji, ani tym bardziej stwierdzenia jej nieważności.

Odnosząc się do zarzutu, że nie pokrywają się zakresy w jakich obie organizacje zbiorowego zarzadzania posiadają zezwolenia na zbiorowe zarządzanie prawami autorskimi, co jest podstawą do wszczęcia postępowania w sprawie reprezentatywności - należy stwierdzić, iż jest on chybiony. Zarówno [...] jak i[...], posiadają zezwolenia na zbiorowe zarządzanie prawami autorskimi do scenariuszy w utworach audiowizualnych, co wynika z decyzji wskazanych w uzasadnieniu.

Również jako bezzasadne oceniono twierdzenie, że wydanie decyzji w przedmiocie reprezentatywności organizacji zbiorowego zarządzania w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 137 ust. 2 ustawy, musiało być bezwzględnie uzależnione od uprzedniego prawomocnego zakończenia postępowań w przedmiocie rewizji zezwoleń organizacji zbiorowego zarządzenia, o których mowa w art. 137 ust. 1 i 2 ustawy.

Należy zauważyć, że postępowania w spraw dotyczących rewizji zezwoleń udzielonych[...] , wszczęte zostały w listopadzie 2018 r., a zakończone decyzjami Ministra Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu z dnia [...] lutego 2021 r. Decyzje te zostały ocenionych jako prawidłowe przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w nieprawomocnych wyrokach z 25 października 2021 r. (sygn. akt VII SA/Wa 910/21 oraz VII SA/Wa 911/21). Zatem postępowania te nie zostały jeszcze prawomocnie zakończone.

Ustalenie, że wynik innego postępowania będzie miał wpływ na rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej, nie daje jeszcze podstaw do zawieszenia postępowania, jeżeli w chwili orzekania istnieje obiektywna możliwość rozpatrzenia sprawy przez organ administracyjny i wydania decyzji. Niedopuszczalne byłoby zawieszenie postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., gdyż zagadnienie wstępne to takie, którego rozstrzygnięcie należy do kompetencji innego organu administracji publicznej lub sądu powszechnego. Trafne było uznanie organu, że zakres zmian zezwoleń ww. organizacji będzie na tyle niewielki, że nie wpłynie istotnie na przedmiot niniejszego postępowania.

Stosownie do art. 128 ustawy - udzielone przed wejściem w życie zezwolenia organizacji zbiorowego zarządzania zachowały ważność. W okresie prowadzenia postępowania w przedmiocie stwierdzenia reprezentatywności, organ dysponował ważnymi zezwoleniami udzielonymi [...] na zbiorowe zarządzanie prawami autorskimi. Tym samym nie było prawnych przeszkód do przeprowadzenia przedmiotowego postępowania i zastosowania art. 10 ust. 3 w zw. z art. 10 ust. 2 ustawy.

Argumentację tę wzmacnia treść art. 10 ust. 4 ustawy, z którego wynika uprawnienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego do uchylenia lub zmiany decyzji o stwierdzeniu reprezentatywności m.in. w przypadku istotnej zmiany przesłanki reprezentatywności, o której mowa w ust. 2, lub braku konieczności stwierdzenia reprezentatywności. Istotne jest także, to że zmiany stanu faktycznego czy prawnego w omawianym zakresie mogą wystąpić w przyszłości.

Organ zasadnie wskazał, że ustawa o zbiorowym zarządzaniu prawami autorskimi i prawami pokrewnymi przewiduje tylko jedno kryterium, na podstawie którego dokonano rozstrzygnięcia co do organizacji reprezentatywnej w znaczeniu art. 10 ust. 2 ustawy i ma ono charakter obiektywny, tj. liczba uprawnionych reprezentowanych przez organizacje, których zezwolenia się pokrywają. Istotne były liczby uprawnionych, którzy zawarli z przedmiotowymi organizacjami umowy o zbiorowe zarządzanie oraz umowy o wzajemnej reprezentacji. W uzasadnieniu decyzji Minister wyraźnie sprecyzował, iż oparł się na tym właśnie kryterium.

Stowarzyszenie Autorów [...]nie podważało wiarygodności danych podanych przez SFP. Nie powoływano się na żadne dokumenty, które wskazywałyby, iż na jakimkolwiek polu eksploatacji objętych decyzją, reprezentuje prawa większej liczby podmiotów uprawnionych niż[...]. Obie organizacje wskazały, że ich reprezentacja dotyczy wszystkich pól eksploatacji określonych w zaskarżonej decyzji. Wobec niekwestionowania prawdziwości danych co do ilości umów, organ nie miał potrzeby zobowiązania do przedłożenia wszystkich umów, których dotyczyły oświadczenia obu organizacji.

Zarzuty o charakterze procesowym, tj. zarzuty naruszenia przepisów procedury administracyjnej podnoszone w skardze mogłyby zostać uwzględnione jedynie wówczas, gdyby wykazano ich istotny wpływ na wynik sprawy.

Zarzut, iż zezwolenie na zbiorowe zarządzanie prawami autorskimi, które posiada[...], nie obejmuje praw do scenariusza utworów audiowizualnych i w konsekwencji, nie istnieje tożsamość w tym zakresie zezwolenia na zbiorowe zarządzanie obu organizacji jest bezpodstawny.

Organ prawidłowo wskazał, że utwór audiowizualny pozostaje jednolitą całością, inną niż suma elementów składowych, a eksploatacja utworu audiowizualnego obejmuje eksploatację wszystkich wkładów twórczych składających się na utwór audiowizualny, w tym scenariusza (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 3 stycznia 2007 r., sygn. IV CSK 303/06, oraz uchwała Sądu Najwyższego z dnia 25 listopada 2008 r., sygn. III CZP 57/08).

Zezwolenie na zbiorowe zarządzanie prawami do utworu audiowizualnego obejmuje całość praw do utworu audiowizualnego, a więc także praw do scenariusza w utworze audiowizualnym.

Przesłanką wydana decyzji dotyczącej reprezentatywności w zakresie praw autorskich do scenariuszy utworów audiowizualnych na wymienionych w decyzji polach eksploatacji było uprzednie ustalenie, iż zezwolenie w tym zakresie posiada więcej niż jedna organizacja zbiorowego zarządzania (art. 10 ust. 2 ustawy ). Organ poczynił w tym zakresie prawidłowe ustalenia.

Zgodnie z art. 10 ust. 2 ustawy kryterium dla stwierdzenia reprezentatywności organizacji zbiorowego zarządzania jest treść zezwolenia na zbiorowe zarządzanie, a nie treść przepisu art. 70 ust. 21 pkt 1 - 4 ustawy. Wszczęcie postępowania, o którym mowa w art. 10 ust. 3, możliwe jest bowiem, gdy zezwolenie na zbiorowe zarządzanie prawami danej kategorii uprawnionych do danego rodzaju utworów lub przedmiotów praw pokrewnych na danym polu eksploatacji posiada więcej niż jedna organizacja zbiorowego zarządzania.

Zezwolenia obu organizacji dotyczą praw autorskich do elementów składających się na utwór audiowizualny jako całość. Elementem wspólnym zezwoleń, pozwalającym na wszczęcie i prowadzenie postępowania jest fakt, że obie organizacje zarządzają prawami autorskimi do scenariuszy utworów audiowizualnych na wszystkich polach eksploatacji wskazanych w decyzji.

Minister zasadnie stwierdził, że to [...] jest organizacją reprezentatywną w odniesieniu do scenariuszy utworów audiowizualnych na polach eksploatacji wskazanych w decyzji, w tym na polu eksploatacji "reemisja" oraz "publiczne udostępnianie utworu w taki sposób, aby każdy mógł mieć do niego dostęp w miejscu i w czasie przez siebie wybranym".

Brak było jakichkolwiek podstaw do przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego. Biegły może wypowiadać się co do okoliczności dotyczących stanu faktycznego. Jego opinia ułatwia ocenę zebranego materiału dowodowego, gdy są do tego potrzebne wiadomości specjalne, nie może jednak zastąpić organu w procesie wykładni prawa.

Uzasadnienie decyzji zawiera wskazanie i wyjaśnienie motywów podjętego przez organ rozstrzygnięcia.

Oceniając skargę [...] Sąd uznał iż podmiot ten nie ma legitymacji do wniesienia skargi.

Zgodnie z art. 50 § 1 p.p.s.a. do wniesienia skargi uprawniona jest organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Ustawodawca dla uznania legitymacji skargowej organizacji społecznej w sprawach dotyczących interesów innych osób wymaga spełnienia dwóch przesłanek:

- związku rozstrzygnięcia organu z działalnością statutową organizacji społecznej;

- uczestnictwa tej organizacji w postępowaniu administracyjnym na prawach strony.

Choć [...]spełnia jedną przesłankę tj. postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2019 r. została dopuszczona do udziału w postępowaniu, to Sąd nie stwierdził związku rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonej decyzji z działalnością statutową tej organizacji, której cele polegają na "reprezentacji i ochronie interesów gospodarczych zrzeszonych w [...] przedsiębiorców telekomunikacyjnych" (§ 6 pkt 1 statutu).

Skarżący nie działa w interesie społecznym, co znalazło potwierdzenie w orzecznictwie sądowym (wyroki NSA z 14 listopada 2018 r., sygn. akt II OSK 499/17 oraz II OSK 295/17). O interesie, warunkującym wszczęcie postępowania na żądanie organizacji społecznej, powinno świadczyć bezinteresowne zaangażowanie w ochronę interesów społecznych.

Dopuszczeniu [...] do udziału w postępowaniu administracyjnym (postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2019 r.) nadawało uprawnienia procesowe wyłącznie w postępowaniu administracyjnym. Sąd administracyjny nie jest związany postanowieniem organu administracji publicznej o dopuszczeniu organizacji społecznej do postępowania administracyjnego, samodzielnie ocenia związek statutowego celu z przedmiotem sprawy" (postanowienie NSA z 27 września 2013 r., II OSK 1005/12). Przesądza o tym odrębność regulacji art. 31 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego i regulacji art. 50 § 1 in fine ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Ze statutu [...] wynika, że jest ona organizacją samorządu gospodarczego reprezentującą interesy gospodarcze zrzeszonych w niej przedsiębiorców. Tym samym - tak jak w przypadku wszystkich izb gospodarczych - podejmuje działania w ich interesie (art. 1 i art. 2 ustawy z 30 maja 1998 r. o izbach gospodarczych - Dz. U. z 2009 r. Nr 84, poz. 710 ze zm.). W konsekwencji do celów statutowych [...] należy przede wszystkim reprezentacja i ochrona interesów gospodarczych jej członków. [...]nie jest zatem bezinteresownie zaangażowana w ochronę ogólnie pojmowanych interesów społecznych. Czym innym jest działanie w interesie społecznym, a czym innym działanie w celach statutowych organizacji społecznej dla osiągniecia najbardziej korzystnego wyniku finansowego zrzeszonych w niej członków.

Wskazać należy również, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia 25 października 2021 r. (sygn. akt VII SA/Wa 910/21 i sygn. akt VII SA/Wa 911/21), rozpoznając skargi [...] na decyzje Ministra Kultury w przedmiocie rewizji zezwoleń, stwierdził brak legitymacji skargowej i tej przyczyny skargi [...] oddalił.

Interes prawny jest kategorią prawa materialnego, wymaga ustaleń i ocen. Ich negatywny wynik musi prowadzić do oddalenia skargi, nie zaś jej odrzucenia (wyrok WSA w Szczecinie z dnia 15 kwietnia 2021 r., sygn. II SA/Sz 1048/20 LEX nr 3199983).

Reasumując nie można zarzucić organowi naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego, które mogłoby uzasadniać odmienne rozstrzygnięcie.

Dlatego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.