Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1992/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-03-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6462 Wzory użytkowe
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Andrzej Wieczorek (spr.) Sędziowie : WSA Ewa Marcinkowska Protokolant: Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 marca 2006 r. sprawy ze skargi L. S A w C. na decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...]czerwca 2005 r. Nr [...] w przedmiocie wniosku o unieważnienie prawa ochronnego na wzór zdobniczy 1. uchyla zaskarżoną decyzję 2. zasądza od Urzędu Patentowego RP na rzecz L. SA w C. kwotę 1615,- (jeden tysiąc sześćset piętnaście złotych) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania 3. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu


UZASADNIENIE

Urząd Patentowy RP działając w trybie postępowania spornego decyzją z dnia [...]czerwca 2005 r. nr [...]po rozpoznaniu na rozprawie w dniu [...] czerwca 2005 r. wniosku L. SA, C. o unieważnienie prawa ochronnego na wzór zdobniczy pt. "[...]" nr Rz-[...] udzielonego na rzecz [...] s.c., B. działając na podstawie § 1 i § 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 stycznia 1963 r. w sprawie ochrony wzorów zdobniczych (Dz. U. Nr 8, poz. 45) w związku z art. 315 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej ( Dz. U. Nr 49, poz. 508 ze zm.) oraz art. 98 kpc w związku z art. 256 ust. 2 pwp oddalił wniosek.

Organ ustalił, że skarżąca – L. S.A. z siedzibą w C. (wnioskodawca) wystąpiła w dniu [...]czerwca 2004r. do Urzędu Patentowego RP (U.P. RP) z wnioskiem o unieważnienie prawa z rejestracji wzoru zdobniczego pt. "[...]" nr Rz-[...], zarejestrowanego na rzecz [...] S.C. B. (uprawnieni) z mocą od dnia [...]sierpnia 1998 r.

Wniosek dotyczył także unieważnienia prawa z rejestracji drugiego wzoru zdobniczego pt. "[...]" nr Rz-[...], również zarejestrowanego na rzecz ww. uprawnionych.

Zdaniem wnioskodawcy przedmiotowy wzór zdobniczy nie spełnia warunku nowości (§ 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 stycznia 1963 r. Dz. U. Nr 8, póz. 45), ponieważ jest znany z wcześniejszego znaku towarowego przestrzennego, dotyczącego butelki nr R-[...], zarejestrowanego na rzecz wnioskodawcy tj. L. S.A. z siedzibą w C. oraz ze wzoru zdobniczego pt. "[...]" nr Rz-[...], zarejestrowanego na rzecz J. Z. z mocą od dnia [...]lipca 1997 r.

Wnioskodawca w piśmie procesowym z dnia [...]czerwca 2004 r, nawiązując do wniosku pierwotnego (z dnia [...]czerwca 2004 r. - data wpływu wniosku do U.P. RP), wskazał, że wniosek dotyczy unieważnienia prawa z rejestracji wzoru zdobniczego pt. "[...]" nr Rz-[...]a nadto podtrzymuje wszystkie argumenty zawarte we wniosku.

Uprawnieni ustosunkowując się do wniosku uznali go za niezasadny i wnieśli o jego oddalenie.

Na rozprawie, przeprowadzonej w dniu [...]czerwca 2005 r., wnioskodawca podtrzymując wniosek wyjaśnił, że J. Z. uprawniony z rejestracji wzoru zdobniczego Rz-[...]pt. "[...]" jest jedynym akcjonariuszem firmy wnioskodawcy, co wynika z Rejestru Sądowego.

Uprawnieni ustosunkowując się do wniosku uznali go za niezasadny i wnieśli o jego oddalenie, podnosząc iż, - teza wnioskodawcy o braku nowości jest nieprawdziwa, gdyż U.P. RP przeprowadzając badanie musiał uwzględnić w nim butelkę zarejestrowaną wcześniej na rzecz J. Z.;

- powołanie się przez wnioskodawcę na swój znak towarowy nr R-[...]jest bezzasadne, gdyż wzór zdobniczy oraz znak towarowy to nie podlegające porównaniu kategorie ochronne;

- rejestracja wzoru zdobniczego nr Rz-[...]dotyczyła J. Z. (osoby fizycznej) i wnioskodawca nie uzasadnił związku tej osoby z wnioskodawcą, a wydaje się niemożliwe, żeby na identyczny wzór butelki istniały w tym samym czasie dwie kategorie ochronne, udzielone na rzecz dwóch różnych podmiotów;

- porównując zakres przedmiotowy wzoru zdobniczego spornego z zakresem przedmiotowym wzoru zdobniczego przeciwstawionego można stwierdzić, że przedmiotem wcześniejszej ochrony jest butelka o innych cechach znamiennych niż butelka przeciwnika wniosku;

- ze względu na istotne różnice istniejące między porównywanymi butelkami, można stwierdzić, że butelka uprawnionych spełnia przesłankę oryginalności.

U.P. RP po rozpoznaniu sprawy uznał, że przeciwstawione przez wnioskodawcę spornemu wzorowi zdobniczemu nr Rz-[...]pt. "[...]" wzór zdobniczy nr Rz-[...]pt. "[...]" oraz znak towarowy przestrzenny nr R-[...], dotyczący również butelki, nie stanowią wystarczających dowodów, które podważałyby nowość i oryginalność spornego wzoru zdobniczego w związku z czym wniosek oddalił.

U.P. RP uznał, że wnioskodawca ma interes prawny w żądaniu unieważnienia prawa z rejestracji spornego wzoru zdobniczego. Podane przez niego uzasadnienie interesu prawnego mieści się w pojęciu interesu prawnego zawartym w art. 28 k.p.a.

Dla wykazania braku nowości konieczne jest przedłożenie konkretnego rozwiązania o identycznych w zasadzie cechach jak projekt będący przedmiotem zgłoszenia. Dla wykazania braku nowości nie wystarczy wykazanie, że istotne elementy zgłoszonego projektu są znane kilku wcześniejszym pomysłom. Zdaniem Urzędu powołującego się na literaturę przedmiotu użyte w powyższym fragmencie słowo "w zasadzie" oznacza, iż niektórzy autorzy podkreślają, że brak nowości przedmiotu zachodzi także wówczas, gdy różni się on jedynie nieistotnymi szczegółami, nie mającymi znaczenia dla danego rozwiązania.

Dokonując takiego porównania organ stwierdzi, że butelka według spornego wzoru zdobniczego zarówno przy dnie, jak i przy zwieńczeniu ma pogrubienia w postaci szerokich i zukosowanych z jednej strony pasów. Natomiast butelki według przeciwstawień mają przy dnie i przy zwieńczeniu pogrubienia w postaci wąskich pasów przylegających i równoległych w stosunku do dna i do zwieńczenia. Butelka według spornego wzoru zdobniczego ma nakrętkę w postaci stożka o dużym stopniu zbieżności, co czyni wrażenie smukłości, a butelki przeciwstawione mają kołpaki o niezauważalnym praktycznie stopniu zbieżności, co daje wrażenie przysadzistości. Wymienionych cech zdaniem Urzędu nie można uznać za nieistotne, jak czyni to wnioskodawca, ponieważ wpływają one na wygląd butelki, na ogólne wrażenie jakie wywiera ona na odbiorcy.

Zarzut wnioskodawcy o braku nowości butelki według spornego wzoru zdobniczego jest w ocenie Urzędu nietrafny.

Zdaniem Urzędu cechy porównywanych butelek polegające na tym, że są plastikowe i mają tę samą wysokość, nie mają znaczenia w sprawie, gdyż wymiary i rodzaj materiału nie są wymienione w § 1 powołanego w osnowie decyzji rozporządzenia Rady Ministrów jako cechy, którymi może się charakteryzować wzór zdobniczy.

U.P. RP za nietrafne uznał także stanowisko uprawnionych, zgodnie z którym znak towarowy i wzór zdobniczy nie podlegają porównaniu ze względu na odmienność kategorii ochronnych. Powołując się na doktrynę i ugruntowaną praktyką orzecznictwa wskazał, że niedopuszczalna jest rejestracja znaku towarowego, używanie którego mogłoby stanowić akt naruszenia praw z rejestracji wzoru zdobniczego (zob. R. Skubisz "Komentarz do Prawa znaków towarowych, str. 77). W ocenie organu możliwa jest i sytuacja odwrotna.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z ustawą z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), zwaną ustawą o u.s.a., ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270), zwana ustawą o p.p.s.a., ustawą z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1271), zwana ustawą p.w.u.p. postępowanie toczy się na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Zgodnie z art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art.134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, skarga zasługuje na uwzględnienie ale z innych przyczyn niż te, które zostały opisane w skardze.

Wnioskodawcą w sprawie o unieważnienie prawa ochronnego na wzór zdobniczy pt. "[...]" nr Rz-[...]udzielonego na rzecz [...] s.c., B. jest L. SA w C. Pismem procesowym z dnia [...]czerwca 2004 r., wnioskodawca nawiązując do wniosku pierwotnego (z dnia [...] czerwca 2004 r. - data wpływu wniosku do U.P. RP), sprecyzował wniosek i wskazał, że wniosek dotyczy unieważnienia prawa z rejestracji wzoru zdobniczego pt. "[...]" nr Rz-[...].

Wnioskodawca uprawniony jest ze znaku towarowego przestrzennego, dotyczącego butelki nr R-[...], zarejestrowanego na jego rzecz natomiast wzór zdobniczy pt. "[...]" nr Rz-[...], zarejestrowany jest na rzecz J.Z. z mocą od dnia [...]lipca 1997 r. Tak więc, osoba fizyczna J. Z., uprawniony z rejestracji wzoru zdobniczego Rz-[...]pt. "[...]" i jest jedynym akcjonariuszem firmy wnioskodawcy, co potwierdza wypis z Rejestru Sądowego.

U.P. RP uznał, że wnioskodawca ma interes prawny w żądaniu unieważnienia prawa z rejestracji spornego wzoru zdobniczego. Zdaniem organu podane przez niego uzasadnienie interesu prawnego mieści się w pojęciu interesu prawnego zawartym w art. 28 k.p.a.

W ocenie Sądu należy rozważyć dwie sytuacje a mianowicie kwestie uprawnień wywodzonych z rejestracji znaku towarowego przestrzennego, dotyczącego butelki nr R-[...], zarejestrowanego na rzecz wnioskodawcy oraz wzoru zdobniczego pt. "[...]" nr Rz-[...], zarejestrowanego na rzecz J. Z.

O ile w przypadku roszczeń wywodzonych z rejestracji znaku towarowego przestrzennego przez L. SA w C. a dotyczących butelki nr R-[...]stanowisko organu w zakresie posiadania przez wnioskodawcę interesu prawnego w rozumieniu opisanym w art. 28 k.p.a. jest uzasadnione to kwestia interesu prawnego wnioskodawcy w zakresie roszczeń wynikających z rejestracji wzoru zdobniczego pt. "[...]" nr Rz-[...], zarejestrowanego na rzecz J. Z. jest wątpliwa.

Zarówno wnioskodawca jak i organ upatrują istnienie interesu prawnego w żądaniu unieważnienie prawa ochronnego na wzór zdobniczy pt. "Butelka" nr Rz-[...]udzielonego na rzecz uprawnionych z faktu, iż Pan J. Z. uprawniony z rejestracji wzoru zdobniczego Rz-[...]pt. "[...]" jest jedynym akcjonariuszem firmy wnioskodawcy. W aktach sprawy brak jest innych dowodów, które wskazywałyby na istnienie jakichkolwiek porozumień określających prawa wnioskodawcy a więc spółki będącej osobą prawną do zarejestrowanego na rzecz J. Z. za nr Rz- [...]prawa ochronnego na wzór zdobniczy pt. "[...]". Analizując akta administracyjne nie można w ocenie Sądu twierdzić, że w tym zakresie wnioskodawca posiada interes prawny. Z faktu, iż osoba fizyczna jest jednoosobowym akcjonariuszem i Prezesem Zarządu wnioskodawcy nie można wywodzić, iż prawo ochronne udzielone Panu J. Z. przysługuje również spółce będącej przecież odrębnym podmiotem praw i obowiązków.

Zgodnie z art. 61 § 1 i § 3 kpa postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji. Z brzmienia przytoczonych przepisów prawnych wynika, iż żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego powinno pochodzić od strony. Od tego zależy skuteczność prawna żądania wszczęcia postępowania. Organ więc zobligowany jest do zbadania w pierwszej kolejności, czy żądanie pochodzi od podmiotu, który legitymuje się przymiotem strony. Art. 61 kpa wyznacza granice skargowości, co oznacza, że wszczęcie postępowania na wniosek może nastąpić tylko z inicjatywy osoby, która ma legitymację procesową w rozumieniu art. 28 kpa.

Złożenie wniosku przez osobę, która w sprawie nie jest stroną ani nie działa jako pełnomocnik bądź przedstawiciel strony, powinno spowodować wydanie odmownej decyzji z przyczyn formalnych, tj. z powodu braku legitymacji procesowej wnioskodawcy.

W orzecznictwie utrwalone jest stanowisko, iż tylko przepisy prawa materialnego stanowiące podstawą interesu prawnego stwarzają dla określonego podmiotu legitymację procesową strony. W tym aspekcie organ nie przeprowadził zdaniem Sądu wystarczającej kontroli ani oceny. Jest to nader istotne uchybienie, albowiem rzutuje bezpośrednio na wynik rozstrzygnięcia wszczętego postępowania. Złożenie wniosku przez osobę, która w sprawie nie jest stroną ani nie działa jako pełnomocnik bądź przedstawiciel strony, powinno spowodować wydaniem odmownej decyzji z przyczyn formalnych, tj. z powodu braku legitymacji procesowej wnioskodawcy.

Wszczęcie natomiast postępowania na wniosek nie legitymowanej osoby jest podstawą do wydania decyzji o umorzeniu postępowania.

Mając na uwadze podniesione na wstępie rozważania dotyczące art. 61 kpa w zw. z art. 28 kpa - organ po dokonaniu oceny wniosku z dnia [...]czerwca 2004 r. (data wpływu do Urzędu) uzupełnionego następnie pismem z dnia [...]czerwca 2004 r. w aspekcie tych przepisów winien odmówić wszczęcia postępowania bądź, jeśli je wszczął, umorzyć postępowanie.

Skoro organ tę kwestie w ocenie swej i rozważaniach pominął całkowicie, a ponadto przeprowadził postępowanie badające w żądnym zakresie uczynił to z naruszeniem wskazanych przepisów procesowych mających wpływ na rozstrzygnięcie.

W zakresie żądania wniosku, opartego o roszczenie wywodzone z naruszenia prawa wynikającego z rejestracji znaku towarowego przestrzennego, dotyczącego butelki nr R-[...], zarejestrowanego na rzecz wnioskodawcy tj. L. S.A. z siedzibą w C. to należy zauważyć, że organ odniósł się jedynie do badania i uzasadniania swojego stanowiska w zakresie opisanym w § 1 i § 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 stycznia 1963 r. w sprawie ochrony wzorów zdobniczych (Dz. U. Nr 8, poz. 45). W tym zakresie organ przedstawił szereg argumentów potwierdzających jego stanowisko co jak wskazano wyżej nie było konieczne. Organ natomiast nie uzasadnił swojego stanowiska w zakresie ewentualnego naruszenia prawa wynikającego z rejestracji na rzecz wnioskodawcy znaku towarowego przestrzennego. W tym zakresie organ winien przeprowadzić postępowanie i zająć stanowisko.

Badając ponownie sprawę organ winien uwzględnić podane wyżej argumenty odnoszące się do strony postępowania natomiast analizując kwestię ewentualnego naruszenia praw ze znaku towarowego powinien rozważyć, czy przeciwstawiony znak obrany przez wnioskodawcę pozwala nabywcy na wyróżnienie tego towaru od innych towarów ze względu na jego szczególny kształt. Należy zauważyć, że znak towarowy nie może stanowić mechanizmu zabraniającego wytwarzania pewnych wyrobów przez konkurentów a jeżeli nie jest chroniony innymi prawami (patent, wzór, prawa autorskie), może być wytwarzany także przez konkurentów jeżeli oznaczają go oni własnymi znakami towarowymi, a nie podrabiają znaków innego przedsiębiorcy.

Wyżej wykazane uchybienia stanowiły podstawę uchylenia w całości zaskarżonej decyzji, bez merytorycznego badania zarzutów skargi, która została złożona przez podmiot nie posiadający w opisanym wyżej zakresie legitymacji strony - co wykazano w całokształcie rozważań Sądu. Nadto przytoczone okoliczności świadczą o tym, że organ nie wyjaśnił sprawy w sposób wymagany przez art. 7, 77 i 107 § 3 kpa, które to naruszenie przepisów postępowania administracyjnego miało istotny wpływ na wynik sprawy.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art.145§ 1 pkt.1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.

O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 o ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi