Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt SA/Bk 899/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2004-02-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 603  Utrzymanie i ochrona dróg publicznych i innych dróg ogólnodostępnych, ruch na tych drogach, koleje, lotnictwo cywilne, p
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Powołane przepisy: article: art. 92 ust. 1 pkt 2, art. 92 ust. 1 pkt 12
journal: Dz.U. 2001 nr 125 poz 1371
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym.
Teza: Wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zezwolenia na przewóz osób lub rzeczy podlegało karze pieniężnej, przy czym sankcjonowany karą pieniężną był zarówno generalny brak dysponowania właściwym zezwoleniem przez przewoźnika, jak i nieposiadanie wymaganego zezwolenia przez kierowcę w momencie kontroli pojazdu.

TEZY

Wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zezwolenia na przewóz osób lub rzeczy podlegało karze pieniężnej, przy czym sankcjonowany karą pieniężną był zarówno generalny brak dysponowania właściwym zezwoleniem przez przewoźnika, jak i nieposiadanie wymaganego zezwolenia przez kierowcę w momencie kontroli pojazdu.


SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, Sędziowie NSA Jerzy Bujko, Elżbieta Trykoszko (spr.), Protokolant Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w dniu 10 lutego 2004 r. sprawy ze skargi U.V. w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] czerwca 2003 r. Nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd po drogach krajowych bez wymaganego zezwolenia o d d a l a s k a r g ę.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] kwietnia 2003 r. Naczelnik Urzędu Celnego w S., powołując się na art. 28 ust. 1, art. 87 ust. 1 pkt 2 lit "a", 89 ust. 1 pkt 3, 92 ust. 1 pkt 2 oraz 93 ust. 1 i ust. 5 ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym a także na Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 16 maja 2002 r. w sprawie warunków

i sposobu wykonywania kontroli dokumentów związanych z wykonywaniem transportu drogowego i przewozu na potrzeby własne oraz dokumentów stosowanych przez uprawnionych do kontroli, a także wzorów tych dokumentów

i Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 3 lipca 2002 r. w sprawie wysokości kar pieniężnych w transporcie drogowym, nałożył na skarżącą firmę U."V."

w W. karę pieniężną w kwocie 8.000 złotych za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na międzynarodowy przewóz drogowy między Polską a L. W uzasadnieniu decyzji organ powołał się na stwierdzenie, iż przeprowadzona w dniu [...] stycznia 2003 r. w Oddziale Celnym w B. kontrola dokumentów związanych z wykonywaniem transportu drogowego środka transportu należącego do skarżącej firmy ujawniła wykonywanie tego transportu bez wymaganego zezwolenia na międzynarodowy przewóz drogowy między Polską a Litwą. W protokole kontroli nr 1 z [...] stycznia 2003 r. podano, iż do odprawy celnej zostało przedstawione jedynie zezwolenie na międzynarodowy przewóz do/z krajów trzecich, co naruszyło art. 28 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym. Ustalenia z protokołu kontroli są zgodne z zeznaniami przesłuchanych w charakterze świadków pracowników organu: kierownika zmiany wydającego decyzję o karze pieniężnej oraz funkcjonariuszki celnej sporządzającej protokół kontroli. Z zeznań obu świadków wynikało, że w czasie kontroli było okazane jedynie zezwolenia na międzynarodowy przewóz do/z krajów trzecich. Właściwe zezwolenie zostało dostarczone dopiero po upływie 3-4 godzin od momentu kontroli celnej i po sporządzeniu protokołu kontroli. Również pisemne wyjaśnienie kierowcy zostało złożone później tj. już po wydaniu decyzji. Organ uznał za niewiarygodne twierdzenie strony jakoby funkcjonariusz celny z pliku dokumentów przedstawionych przy kontroli omyłkowo wybrał zezwolenie na międzynarodowy przewóz drogowy do/z krajów trzecich. Organ dodał, że dołączony do akt sprawy dziennik dokumentów strony potwierdzający odebranie przez kierowcę [...] stycznia 2003 r. zezwolenia na międzynarodowy przewóz drogowy między Polską a Litwą dowodzi jedynie odbioru zezwolenia przed wyjazdem do Polski, lecz nie jest dowodem posiadania i okazania tego dokumentu w czasie kontroli. Ponieważ

z art. 87 ust. 1 pkt 2 lit "a" ustawy o transporcie drogowym wynika obowiązek posiadania przez kierowcę i okazania na żądanie uprawnionego organu, odpowiedniego zezwolenia wymaganego w międzynarodowym transporcie drogowym, a strona skarżąca ten obowiązek naruszyła, konsekwencją jest nałożenie przewidzianej za takie naruszenie kary pieniężnej.

W odwołaniu od tej decyzji strona skarżąca podtrzymała stanowisko,

iż kierowca przy kontroli dokumentów posiadał właściwe zezwolenia, lecz funkcjonariuszka celna omyłkowo go nie przyjęła. Podejmowane przez kierowcę

i przedstawiciela firmy litewskiej próby wyjaśnienia nieporozumienia zostały świadomie zignorowane celem przykładowego dla innych ukarania kierowcy strony.

Dyrektor Izby Celnej w B. po rozpatrzeniu powyższego odwania decyzją z dnia [...] czerwca 2003 r. orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji pierwszoinstancyjnej podtrzymując ustalenia faktyczne organu I instancji i ocenę prawną zaistniałych faktów. Organ odwoławczy stwierdził, że w niniejszej sprawie, zarówno w chwili kontroli, jak i podczas czynności przygotowawczych do wydania decyzji, nie przedstawiono organowi celnemu właściwego zezwolenia na międzynarodowy przewóz drogowy między Polska a Litwą zaś biorąc pod uwagę, że obowiązek uiszczenia kary pieniężnej za określone naruszenie jest obligatoryjny a przepisy nie przewidują żadnych wyjątków od przewidzianych w nich zasad, brak jest podstaw do uchylenia decyzji wymierzającej karę pieniężną i nie jest też możliwe zmniejszenie wymiaru kary.

W skardze wywiedzionej do NSA litewska firma przewozowa podniosła zarzuty naruszenia decyzją następujących przepisów prawa:

- art. 28 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym przez przyjęcie, iż skarżący wykonywał przewóz bez wymaganego zezwolenia,

- naruszenie przepisu art. 87 ust. 1 pkt 2 lit "a" ustawy o transporcie drogowym poprzez jego błędne zastosowanie,

- naruszenie przepisu art. 93 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym poprzez jego błędne zastosowanie

i wskazując na powyższe naruszenia wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji.

Dyrektor Izby Celnej w B. wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga podlegała oddaleniu, albowiem nie doszło w sprawie do zarzucanego przez skarżącą firmę naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym, ani też do naruszenia przepisów proceduralnych, których naruszenia strona skarżąca wprawdzie nie podnosi, ale sąd administracyjny z urzędu bierze pod uwagę, nie będąc związanym zarzutami, wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. nr 153, poz. 1270).

Zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2001 r. nr 125, poz. 1371 ze zmianami) wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego rzeczy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez zagranicznego przewoźnika drogowego wymaga zezwolenia ministra właściwego do spraw transportu o ile umowy międzynarodowe nie stanowią inaczej, przy czym zezwolenie może być udzielone na czas nieprzekraczający danego roku kalendarzowego (art. 28 ust. 2 w/w ustawy), a przepisy ust. 1 i 2 art. 28 stosuje się również w przypadku przejazdu pojazdu samochodowego bez ładunku (art. 28 ust. 3 w/w ustawy). Stosownie zaś do art. 92 ust. 1 pkt 2 ustawy o transporcie drogowym (w brzmieniu obowiązującym w dacie rozstrzygania sprawy przez organy administracji) wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zezwolenia na przewóz osób lub rzeczy podlegało karze pieniężnej, przy czym sankcjonowany karą pieniężną był zarówno generalny brak dysponowania właściwym zezwoleniem przez przewoźnika, jak i nieposiadanie wymaganego zezwolenia przez kierowcę w momencie kontroli pojazdu (vide: art. 92 ust. 1 pkt 2 i art. 92 ust. 1 pkt 12 ustawy o transporcie drogowym w brzmieniu obowiązującym w dacie rozstrzygania sprawy przez organy administracji). Już

z tych przyczyn uznać należało, że powoływanie się przez stronę skarżącą na fakt istnienia zezwolenia Ministra Infrastruktury nr [...] z dnia [...] stycznia 2003 r. na międzynarodowy przewóz między Polską a Litwą, nie mógł stanowić wystarczającej podstawy do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej, albowiem dla skutecznego zaniechania nałożenia sankcji pieniężnej konieczne było również wykazanie się posiadaniem powyższego zezwolenia w momencie kontroli pojazdu. Jak stanowi bowiem art. 87 ust. 1 i ust. 2 lit "a" ustawy o transporcie drogowym, kierowca pojazdu samochodowego jest obowiązany podczas przejazdu wykonywanego

w ramach transportu drogowego mieć przy sobie i okazywać – na żądanie uprawnionego organu kontroli – wypis z licencji, dowód uiszczenia należnej opłaty za korzystanie z dróg krajowych, zapisy urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku a także w transporcie drogowym rzeczy – dokumenty związane z przesyłką, w tym odpowiednie zezwolenie wymagane w międzynarodowym transporcie drogowym.

Powyższe przepisy prawa materialnego miał na uwadze organ celny dokonujący w dniu [...] stycznia 2003 r. odprawy celnej towaru (związanej z potwierdzeniem wywozu) przewożonego środkiem transportu należącym do skarżącej firmy, o numerze rejestracyjnym [...]. Ustalenia dokonane w czasie kontroli dowodzą, że kierowca w/w pojazdu nie dysponował w momencie kontroli zezwoleniem na międzynarodowy przewóz między Polską a Litwą, a jedynie zezwoleniem na międzynarodowy przewóz drogowy do/z krajów trzecich. Powyższych ustaleń strona skarżąca skutecznie nie podważyła. Zarzucając bowiem tym ustaleniom brak wiarygodności, skarżący pomija, iż zgodność treści protokołu kontroli z rzeczywistym stanem została potwierdzona w toku postępowania administracyjnego zeznaniami świadków w osobach kierownika zmiany – eksperta celnego A.S. oraz funkcjonariuszki celnej przeprowadzającej kontrolę – D.K. Świadkowie ci zostali przesłuchani w obecności przedstawiciela skarżącej firmy, który miał możliwość bezpośredniego zadawania im pytań, i konsekwentnie stwierdzili, że w momencie kontroli kierowca pojazdu okazał jedynie zezwolenia na międzynarodowy przewóz do/z krajów trzecich, natomiast właściwe zezwolenie tj. zezwolenie na międzynarodowy przewóz między Polską a Litwą zostało dostarczone do organu celnego dopiero po 3-4 godzinach od momentu kontroli. Z zeznaniami świadków koresponduje niewątpliwie ustalony przez organ fakt, że środek przewozowy o numerze [...], należący do skarżącej firmy, wjechał do Polski w tym samym dniu, bo [...] stycznia 2003 r., zaś fakt wjazdu został potwierdzony stemplem organu celnego na odwrocie zezwolenia na międzynarodowy przewóz do/z krajów trzecich (k.9 odwrót akt administracyjnych), co dowodzi, że pierwotnie Polska nie była docelowym krajem dla środka transportu o numerze rejestracyjnym [...], stąd i kierowca tego pojazdu nie dysponował w momencie wjazdu zezwoleniem na międzynarodowy przewóz między Polską a Litwą i mógł nie dysponować takowym przy wywozie towaru. Słusznie organ celny zauważył przy tym, iż pobranie z firmy U."V." w W. przez kierowcę w dniu [...] stycznia 2003 r. kilku różnych zezwoleń na międzynarodowy przewóz – na co się powołuje przewoźnik – nie dowodzi okazania wymaganego zezwolenia funkcjonariuszowi celnemu w momencie kontroli, tym bardziej z wyciągu z dziennika wydanych dokumentów wynika, iż trasa środka transportu prowadzić miała od Wilna przez Polskę na Ukrainę (vide: tłumaczenie wyciągu z dziennika – k. 33 akt administracyjnych). Kwestionowanie ustaleń organu celnego oparte na założeniu, iż nałożenie kary pieniężnej miało służyć przykładowemu dla innych przewoźników ukaraniu skarżącej firmy, dla osiągnięcia którego to celu funkcjonariusz celny świadomie z pliku dokumentów wybrał niewłaściwy dokument, jest niczym nie popartym twierdzeniem, niewiarygodnym i niezgodnym z tokiem czynności kontrolnych. To nie przedstawiciel uprawnionego organu kontroli jest obowiązany odnajdywać właściwe dokumenty uprawniające do dokonywania przewozu, ale kierowca pojazdu samochodowego ma obowiązek je przy sobie mieć i przedstawić kontrolującemu.

Biorąc pod uwagę powyższe oraz nie dostrzegając, by zaskarżona decyzja pozbawiona była należytego uzasadnienia faktycznego i prawnego, a nałożona kara pieniężna naruszała przepisy prawa materialnego bądź procesowego, sąd skargę jako bezzasadną oddalił (art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. nr 153, poz. 1270).