Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 1328/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2018-02-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 29 ust 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2014 poz 1438
law: Ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Urszula Zięba Sędziowie: WSA Grażyna Firek WSA Piotr Głowacki (spr.) Protokolant: Tomasz Famulski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lutego 2018 r. sprawy ze skarg F. U. na decyzje Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 23 stycznia 2015 r. nr od [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności rolnych - skargi oddala -


UZASADNIENIE

Sygn. akt I SA/Kr 1328/17.

UZASADNIENIE.

W latach 2004-2007 Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w N. (dalej: Kierownik ARiMR), w drodze decyzji administracyjnych przyznał F. U. płatności bezpośrednie (jednolitą płatność obszarową oraz uzupełniającą płatność obszarową) oraz płatności z tytułu wpierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW). Powyższe płatności były wypłacane beneficjentowi na rachunek bankowy.

W 2008 roku, w wyniku kontroli stwierdzono nieprawidłowości mające wpływ na wysokość przyznanych płatności. Z tego też powodu, Kierownik ARiMR wznowił z urzędu postępowania administracyjne zakończone decyzjami. Decyzjami z lutego i marca 2009 r., Kierownik ARiMR odmówił przyznania skarżącemu w/w. płatności bezpośrednich z sankcjami w okresie trzech lat kalendarzowych, a następnie decyzjami z dnia 29 sierpnia 2013 r. ustalił kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz płatności z tytułu wpierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na lata 2004-2007. Decyzje powyższe zostały uchylone decyzjami Dyrektora ARiMR z dnia 17 stycznia 2014r., a postępowania w tych sprawach zostały umorzone (organ stwierdził, że decyzje zostały wydane bez obligatoryjnego uchylenia decyzji pierwotnych).

Następnie Dyrektor ARiMR decyzjami z dnia 13 lutego 2014 r. stwierdził nieważność decyzji z lutego i marca 2009 r.

Z kolei decyzjami z dnia 25 marca 2014 r. – zakończywszy wznowione postępowania – Kierownik ARiMR stwierdził, że jego pierwotne decyzje przyznające skarżącemu płatności bezpośrednie oraz płatności ONW w latach 2004-2007 zostały wydane z naruszeniem prawa.

Wobec wydanych decyzji stwierdzających wydanie decyzji o przyznaniu płatności z naruszeniem prawa, Kierownik ARiMR decyzjami z 6 i 20 czerwca 2014 r. ustalił kwotę nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Powyższe decyzje zostały uchylone decyzjami z dnia 7 sierpnia 2014 r. przez Dyrektora ARiMR w całości, a postępowanie przed organem pierwszej instancji, w sprawie ustalenia nienależnie pobranych płatności, w latach 2004-2007 zostało umorzone, z uwagi na wszczęcie postępowania bez powiadomienia strony o wszczęciu postępowania.

Po prawidłowym wszczęciu postępowań w sprawie ustalenia nienależnie pobranych płatności w latach 2004-2007, decyzjami z dnia 15 października 2014 r. Kierownik ARiMR ustalił skarżącemu wysokość nienależnie pobranych płatności w:

- kwocie 3.007,06 zł - płatności bezpośrednie za rok 2004,

- w kwocie 3.750,86 zł - płatności bezpośrednie za rok 2005,

- w kwocie 3.703,29 zł - płatności bezpośrednie za rok 2006,

- w kwocie 3.820,51 zł - płatności bezpośrednie za rok 2007,

- w kwocie 1.958,40 zł - płatności ONW za rok 2004,

- w kwocie 1.996,80 zł - płatności ONW za rok 2005,

- w kwocie 2.038,40 zł - płatności ONW za rok 2006, oraz

- w kwocie 1.740,80 zł - płatności ONW za rok 2004.

W uzasadnieniu wskazał, że w wyniku kontroli przeprowadzonej w 2008 r. ujawniono, że powierzchnia deklarowana przez skarżącego, jako podstawa przyznanych płatności, jest mniejsza od powierzchni stwierdzonej w wyniku tej kontroli. Wyjaśnił, że w związku z wyeliminowaniem z obrotu prawnego decyzji, na podstawie których otrzymywał płatności za lata 2004-2007, płatności te należy określić jako nienależnie pobrane. Nie możliwe było również odstąpienie od zobowiązania skarżącego do zwrotu powyższych kwot, bowiem nienależne płatności przekraczają równowartość 100 EUR. Nie było również przesłanek, które mogłyby spowodować odstąpienie od ustalenia wysokości tych kwot.

Po rozpoznaniu odwołań, decyzjami z dnia 23 stycznia 2015 r. Dyrektor ARiMR utrzymał w mocy w/w. decyzje organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu wskazał, że nienależnie pobrane płatności to takie, które przyznano na podstawie decyzji administracyjnej, co do której następnie orzeczono stwierdzenie nieważności lub stwierdzono, że została wydana z naruszeniem prawa. Stwierdził również, że skarżący zawyżył powierzchnię gruntów stanowiących podstawę przyznania płatności o ponad 50%, w stosunku do rzeczywistej powierzchni gruntów. W ocenie organu fakt, iż skarżący wypełniając wnioski o przyznanie płatności korzystał z danych wynikających z wypisu z ewidencji gruntów, nie ma znaczenia dla sprawy, bowiem oświadczył, że znane mu są zasady przyznawania płatności ze środków UE, a o każdej zmianie okoliczności istotnych dla ustalenia wysokości płatności, będzie informował organ. Tym samym skarżący świadomie wprowadził organ w błąd.

Skarżący wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego ze skargami na powyższe decyzje, zarzucając naruszenie art. 7, art. 8, art. 75, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. (z odrębnościami wynikającymi z uregulowań ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego), poprzez ich niezastosowanie w sposób zapewniający prawidłowość postępowania administracyjnego oraz naruszenie ustawy o płatnościach w ramach ONW i przepisów art. 73 ust. 4 i 5 rozporządzenia nr [...].

Jego zdaniem organ nie ustalił pełnego stanu faktycznego sprawy, co doprowadziło do błędnego zastosowania prawa materialnego, w zakresie dobrej wiary skarżącego. Podtrzymał również swoje wcześniejsze twierdzenia, iż dane wpisane do wniosku o przyznanie płatności pochodziły z wypisu z ewidencji gruntów, a zatem dokumentu urzędowego, który stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Stwierdził również, że oświadczenie z dnia 21 października 2008 r., w którym oświadczył, iż na zadeklarowanych działkach ewidencyjnych znajduje się las, podpisał działając w zaufaniu do zapewnień urzędnika, że jego podpis kończy sprawę i nie będzie musiał zwracać jednorazowo wszystkich kwot. Ponadto podał, że to nie on wypełniał wnioski, lecz się jedynie pod nimi podpisał

Po rozpoznaniu skarg, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z 7 lipca 2015 r., sygn. akt I SA/Kr 427/15, oddalił skargi.

W uzasadnieniu podkreślił, że ustalenie czy płatności były przyznane nienależnie lub w nadmiernej wysokości może wynikać z ustaleń dokonanych w toku postępowania toczącego się na podstawie art. 29 ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 9 maja 2008r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, jaki z ostatecznych decyzji wydanych w postępowaniach nadzwyczajnych w przedmiocie przyznania płatności lub pomocy.

Brak jest tym samym podstaw do twierdzenia, iż warunkiem koniecznym wydania decyzji ustalającej kwoty nienależnie pobranych środków, jest uprzednie wzruszenie, w trybie przepisów o wznowieniu postępowania, ostatecznych decyzji przyznających płatności.

Wskazał przy tym, że w kontrolowanych sprawach decyzje, na podstawie których przyznano skarżącemu płatności, nie zostały wyeliminowane z obrotu prawnego, bowiem w decyzjach wydanych na skutek wznowienia postępowania stwierdzono, że stosunek administracyjno-prawny zawiązany wcześniejszą decyzją przyznającą beneficjentowi płatność, obarczony jest istotnymi wadami faktycznymi. W ocenie Sądu I instancji istnienie w obrocie prawnym prawomocnej decyzji orzekającej, że decyzja przyznająca płatność wydana została z naruszeniem prawa, wiąże organ orzekający w sprawie dotyczącej zwrotu przyznanych płatności. Zagadnienie, że płatności przyznane były nienależnie, lub w nadmiernej wysokości, zostało już bowiem rozstrzygnięte ostatecznymi decyzjami w przedmiocie stwierdzenia wydania decyzji (o przyznaniu skarżącemu płatności w latach 2004-2007) z naruszeniem prawa.

Skarżący nie kwestionuje stwierdzonych nieprawidłowości, co oznacza, że ustalenia organu, co do stwierdzonych nieprawidłowości uznać należy za udowodnione.

Wskazał również, ze w sprawie nie doszło do przedawnienia prawa do wydania decyzji nakazującej zwrot nienależnie pobranych kwot w rozumieniu art. 49 ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001, z dnia 11 grudnia 2001r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli niektórych wspólnotowych systemów pomocy ustanowionych rozporządzeniem Rad 9EWEG) nr 3508/92 ( Dz. Urz. WE L 327 z 12 grudnia 2001 str. 11, dalej: rozporządzenie 2419/2001), oraz art. 73 ust. 5 rozporządzenia Komisji nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009 oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 ( Dz.U l 141 s. 18, dalej rozporządzenie 796/2004), zgodnie z którymi obowiązek zwrotu, nie ma zastosowania, jeżeli okres między datą płatności pomocy, a datą pierwszego powiadomienia beneficjenta przez właściwe władze o nieuzasadnionym charakterze danej płatności jest dłuższy niż dziesięć lat. Jednakże, jeśli beneficjent działał w dobrej wierze, okres ten jest ograniczony do czterech lat.

Stwierdził, że przy tym, że pierwsze powiadomienie skarżącego o niezasadnym przyznaniu pomocy w poszczególnych sprawach, nastąpiło w dniu 4 marca 2009r., a ewentualne przedawnienie może odnosić się jedynie do płatności za 2004r., które zostały przekazane w dniu 28 lutego 2005r. Uznał również, że nie sposób mówić o dobrej wierze skarżącego, skoro nieprawidłowości dotyczyły 50% zadeklarowanego obszaru, który był porośnięty lasem.

Zdaniem Sądu I instancji, w sprawie nie mogą znaleźć zastosowania także normy przewidziane w art. 49 ust. 4 rozporządzenia nr 2419/2001 oraz art. 73 ust. 4 rozporządzenia nr 796/2004. Przepisy te pozwalają na odstąpienie od obowiązku zwrotu, jeżeli dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwego organu, bądź innego organu, a błąd nie mógł zostać wykryty przez rolnika. W sprawie nie można mówić o pomyłce organu, czy też o pomyłce innego organu, w przedmiocie składania wniosku o przyznanie płatności.

Na skutek skargi kasacyjnej skarżącego, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 25 sierpnia 2017 r., sygn. akt II GSK 3412/15 uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie do ponownego rozpoznania. W ocenie NSA sąd I instancji przedstawił przyjęty stan faktyczny w sposób lakoniczny, właściwie ograniczający się do przedstawienia rodzaju i czasu wydawanych decyzji, bez odniesienia się do ustaleń poczynionych w ramach poszczególnych decyzji. Motywy wydanych przez Dyrektora ARiMR decyzji, przedstawił w sposób skrótowy i ogólny, ograniczając się do wskazania, że doszło do zawyżenia powierzchni gruntów stanowiących podstawę przyznania płatności. Sąd I instancji kontrolując zgodność z prawem wydanych decyzji winien ocenić prawidłowość ustaleń organów, co do okoliczności stanowiących podstawę uznania płatności za nienależne. Sąd I instancji natomiast tego nie uczynił ograniczając się do stwierdzenia, iż decyzja o stwierdzeniu wydania decyzji przyznającej płatność została wydana z naruszeniem prawa, wiąże organ orzekający, w sprawie dotyczącej przyznany płatności, mimo tego, iż wskazał, że ustalenia, co do nieprawidłowości zostały poczynione w ramach toczonych postępowań. Brak jest natomiast oceny ustaleń organów, co do okoliczności stanowiących postawę uznania płatności za nienależne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a.", uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Wady skutkujące koniecznością uchylenia decyzji lub postanowienia, wskazane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" - "c" kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisami proceduralnymi. Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub podjęta została czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Natomiast w myśl art. 151 p.p.s.a., w razie nieuwzględnienia skargi, sąd ją oddala.

Skargi są niezasadne i podlegają oddaleniu, nie doszło bowiem do wskazywanych przez skarżącego naruszeń prawa ważących dla prawidłowości dokonanych przez organ rozstrzygnięć

Na wstępie wskazać należy na skutki, jakie dla dalszych losów niniejszej sprawy wynikają z faktu rozpoznania jej przez Naczelny Sąd Administracyjny na skutek wniesionej przez stronę skargi kasacyjnej od wyroku tut. Sądu z dnia 7 lipca 2015r., sygn. akt I SA/Kr 427/15, uchylenia przez sąd kasacyjny powyższego orzeczenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie.

Zgodnie bowiem z art. 190 ustawy o p.p.s.a. sąd któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Ponadto, przepis ten wyklucza oparcie skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną przez Naczelny Sąd Administracyjny. Z tychże względów sąd ponownie rozpoznając sprawę, będąc związany wykładnią przepisów przedstawioną w wyroku NSA nie może dokonywać własnej ich interpretacji, a podjęte rozstrzygnięcie uwzględnić musi zaprezentowaną przez NSA ocenę prawną. Wojewódzki Sąd Administracyjny może odstąpić od zawartej w orzeczeniu NSA wykładni prawa jedynie w wyjątkowych sytuacjach, w szczególności, gdy stan faktyczny sprawy ustalony w wyniku ponownego jej rozpoznania uległ tak zasadniczej zmianie, że do nowo ustalonego stanu faktycznego należałoby stosować przepisy prawa odmienne, niż wyjaśnione przez NSA.

Przyjąć zatem należy, że skutkiem stwierdzenia nieważności decyzji o przyznaniu płatności, jak też jej uchylenia, jest wyeliminowanie decyzji z obrotu prawnego, co w rezultacie skutkuje obowiązkiem zwrotu otrzymanych na mocy takiej decyzji płatności.

Natomiast w przypadku wydania decyzji stwierdzającej, że decyzja przyznająca płatności była wydana z naruszeniem prawa, organ nie jest uprawniony do żądania zwrotu środków przyznanych beneficjentowi. Decyzja przyznająca płatność nie została bowiem wyeliminowana z obrotu prawnego.

Decyzja stwierdzająca, że decyzja przyznająca płatności była wydana z naruszeniem prawa, nie eliminuje bowiem z obrotu decyzji o przyznaniu płatności, ale stanowi podstawę do wszczęcia i przeprowadzenia postępowania, w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności w odrębnym postępowaniu administracyjnym. Daje ona podstawę do wszczęcia stosownego postępowania administracyjnego, w którym organ jest uprawniony - po zbadaniu okoliczności stanowiących podstawę uznania płatności za nienależne - do ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności. ( wyrok NSA z dnia 24 września 2014r., II GSK 1153/13).

Z tej perspektywy należy ocenić prawidłowość ustaleń organów, co do okoliczności stanowiących podstawę uznania płatności za nienależne. W poddanej sądowej kontroli sprawach organy stwierdziły, że powierzchnia działek rolnych zadeklarowanych we wniosku do płatności bezpośrednich na rok 2004 wyniosła odpowiednio 5,87 ha (UPO) i 6,12 ha (JPO), tymczasem faktycznie wynosiła ona 2.95 ha. Stwierdzono w szczególności porośnięcie lasem prawie połowy zadeklarowanej do płatności powierzchni. W latach następnych miały miejsce podobne nieprawidłowości; na 2005r. powierzchnie te wynosiły odpowiednio 7,26 ha (UPO) i 7,56 ha (JPO) wobec zweryfikowanej na 4,02 ha powierzchni stwierdzonej, na 2006r. zadeklarowano 6,37 ha (JPO) i 6,20 ha (UPO) wobec powierzchni faktycznej 4,02 i 3,85 ha. Na 2007r. zadeklarowano 6,37 ha (JPO) i 5,63 ha (UPO), a stwierdzono odpowiednio 4,23 i 3,54 ha. Podobny stan rzeczy dotyczył powierzchni deklarowanych i stwierdzonych w ramach płatności z tytułu wpierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na lata 2004-2007. Skarżący nie zakwestionował stwierdzonych nieprawidłowości. W przedstawionych realiach nie sposób mówić o jego pomyłce, czy też pomyłce innego organu w przedmiocie składania wniosku o przyznanie płatności. Ponadto nie został spełniony drugi warunek uprawniający do zwolnienia od obowiązku zwrotu, mianowicie błąd nie mógł zostać zauważony przez rolnika. Podkreślić należy, że to sam skarżący złożył wniosek o przyznanie płatności, czyli co najwyżej można mówić, że to on wprowadził organ w błąd. Nie sposób też nie dostrzec, że różnica w powierzchni deklarowanej, a uprawnionej do przyznania płatności oscylowała wokół 50% obszaru, który był porośnięty lasem. Nie sposób zatem przyjąć, że skarżący nie wiedział o tym fakcie. Skarżący mógł z łatwością zauważyć, że połowa deklarowanego obszaru nie spełnia wymogów uprawniających do przyznania płatności.

Analizując treść skarg, jedyną winą, która zdaniem skarżącego obciąża organ przyznający pomoc, był brak weryfikacji wniosku w momencie jego złożenia. Należy jednak podkreślić, że z żadnego przepisu prawa nie wynika, aby organ po złożeniu wniosku miał obowiązek badania jego prawdziwości. Wręcz przeciwnie, analizując unormowania prawne, należy stwierdzić, że organ po złożeniu wniosku, jeżeli spełnia on wymogi formalne, przyznaje płatność i dopiero w późniejszym czasie ma możliwość przeprowadzenia kontroli prawdziwości danych w nim zawartych. Fakt, iż skarżący wypełniając wnioski o przyznanie płatności korzystał z danych wynikających z wypisu z ewidencji gruntów, nie ma znaczenia dla sprawy, bowiem oświadczył, że znane mu są zasady przyznawania płatności ze środków UE, a o każdej zmianie okoliczności istotnych dla ustalenia wysokości płatności, będzie informował organ. Także pracownik organu nie ma możliwości wskazania powierzchni działek faktycznie użytkowanych rolniczo i utrzymywanych w dobrej kulturze, lecz taką wiedzę posiada jedynie producent rolny. Brak jest jakichkolwiek podstaw prawnych do wyłączenia odpowiedzialności skarżącego tylko z tego powodu, że samodzielnie nie sporządzał wniosków o wsparcie.

Tym samym skarżący nie może powoływać się na swoją dobrą wiarę. O ewentualnej dobrej wierze w niniejszej sprawie można by mówić w sytuacji, gdyby zadeklarowany obszar jedynie nieznacznie różnił się od faktycznie wykorzystywanego dla celów prawidłowej gospodarki rolnej, dla której przyznano pomoc i dodatkowo skarżący wykazałby, że nawet przy dołożeniu należytej staranności, nie mógł zauważyć błędu.

Obowiązek wszczęcia postępowań w sprawie ustalenia nienależnie pobranych płatności wynika nie tylko z przepisów prawa krajowego, ale przede wszystkim ze znajdujących w niniejszej sprawie bezpośrednie zastosowanie przepisów prawa Unii Europejskiej. Przepisy te nakładają na Polskę, jako państwo członkowskie UE obowiązek skutecznego egzekwowania zwrotu nienależnie wypłaconych środków finansowych od rolników i przewidują w tym zakresie określone instrumenty prawne. Zastosowanie znajduje tu art. 71 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 817/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. Urz. WE L 153 z 30.04.2004, str. 30), zgodnie z którym w przypadku zaistnienia nienależnych płatności, indywidualny beneficjent środka rozwoju obszarów wiejskich jest zobowiązany do zwrotu kwoty zgodnie z zasadami przewidzianymi na gruncie art. 49 rozporządzenia (WE) nr 2419/2001, przy czym przepis ten znajduje zastosowanie do wniosków pomocowych dotyczących lat gospodarczych lub okresów premiowych rozpoczynających się przed 1 stycznia 2005 r. W art. 49 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001 z dnia 11 grudnia 2001 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli niektórych wspólnotowych systemów pomocy ustanowionych rozporządzeniem Rady (EWG) nr 3508/92 (Dz. Urz. WE L 327 z 12 grudnia 2001, str. 11) przewidziano zasady zwrotu nienależnie pobranych przez beneficjentów płatności do gruntów rolnych. Powołane przepisy prawa krajowego i europejskiego współkonstytuują zatem obowiązek i zasady zwrotu nienależnie pobranych płatności rolnych w stosunku do ich polskich beneficjentów (zob. wyrok NSA z dnia 24 września 2014 r., sygn. akt II GSK 1153/13, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Obowiązek zwrotu przyznanej pomocy na podstawie wyżej powołanego art. 49 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001 dotyczy płatności za 2004r. W stosunku zaś do płatności za kolejne lata, podstawą taką jest art. 73 rozporządzenia Komisji nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz.U.L 141 z 30 kwietnia 2004r., str. 18). Z przepisu tego wynika, że w przypadku dokonania nienależnej płatności, rolnik zwraca daną kwotę powiększoną o odsetki.

Sąd podziela stanowisko organu, że w sprawie nie doszło do przedawnienia prawa do wydania decyzji nakazującej zwrot nienależnie pobranych kwot. Przepisy dotyczące przedawnienia prawa do żądania zwrotu przyznanej płatności posiadają identyczną treść w obydwu rozporządzenia stanowiących podstawę do wydania zaskarżonych decyzji, czyli w art. 49 ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001 oraz art. 73 ust. 5 rozporządzenia Komisji nr 796/2004. Zgodnie z treścią tych przepisów, obowiązek zwrotu, nie ma zastosowania, jeżeli okres między datą płatności pomocy a datą pierwszego powiadomienia beneficjenta przez właściwe władze o nieuzasadnionym charakterze danej płatności jest dłuższy niż dziesięć lat. Jednakże jeśli beneficjent działał w dobrej wierze, okres ten jest ograniczony do czterech lat. W przedmiotowych sprawach pierwsze powiadomienie skarżącego o niezasadnym przyznaniu pomocy, nastąpiło w dniu 4 marca 2009r., czyli ewentualne przedawnienie może odnosić się jedynie do płatności za 2004r., które zostały przekazane w dniu 28 lutego 2005r. Niemniej jednak biorąc pod uwagę realia niniejszej sprawy, rację ma organ, że nie sposób mówić o dobrej wierze skarżącego.

Podstawą uchylenia zaskarżonych decyzji, nie może być okoliczność, że skarżący nie jest już wzbogacony. Przepisy kodeksu cywilnego o bezpodstawnym wzbogaceniu należą bowiem do gałęzi prawa cywilnego, gdy tymczasem w niniejszej sprawie zastosowanie mają normy prawa publicznego do stosowania których przepisy kodeksu cywilnego nie mają zastosowania. Podkreślić również należy, że płatności zostały przyznane nie na podstawie umowy, lecz na podstawie decyzji administracyjnej. Ponadto nawet w przypadku przyznania ich na podstawie umowy, przepisy o bezpodstawnym wzbogaceniu również nie miałyby zastosowania, gdyż dotyczą one jedynie bezumownego wzbogacenia danego podmiotu.

Mając powyższe na uwadze sąd w oparciu o art. 151 ustawy o p.p.s.a. oddalił skargi.