Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 761/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2012-02-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: journal: Dz.U. 2005 nr 189 poz 1598
law: Rozporządzenie Ministra Polityki Społecznej z dnia 22 września 2005 r. w sprawie specjalistycznych usług opiekuńczych
article: art.8 ust. 1 i 3 , art. 106
journal: Dz.U. 2008 nr 115 poz 728
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity.
article: art. 104 Kpa
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: par. 14 ust. 2 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2002 nr 163 poz 1349
law: Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu.
article: art. 8 ust. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2009 nr 175 poz 1362
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Mysiak, Sędziowie Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska ( spr.), Sędzia NSA Iwona Tomaszewska, Protokolant Teresa Zauerman, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 1 lutego 2012 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza z dnia [...] Nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku, III. przyznaje od Skarbu Państwa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na rzecz radcy prawnego Ł. B. kwotę [...] ([...]) złotych, obejmującą należny podatek od towarów i usług, tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu skarżącej A. S.


UZASADNIENIE

A. S. w dniu [...] r. złożyła w Miejsko – Gminnym Ośrodku Pomocy Społecznej wniosek o przyznanie pomocy finansowej w postaci zasiłku celowego na zakup żywności.

Burmistrz Drawska decyzją z dnia [...] r. na podstawie art. 104 kpa, art. 8 ust. 1 i 3, art. 106 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tj. z 2008 r., Nr 115, poz. 728), rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 22 września 2005 r. w sprawie specjalistycznych usług opiekuńczych (Dz.U. Nr 189, poz. 1598 z 2005 r.), ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym t.j. z 2001 r. (Dz.U. Nr 142, poz. 1591) odmówił przyznania A. S. pomocy finansowej w postaci zasiłku celowego na zakup żywności. Stanowisko swoje organ uzasadnił przekroczeniem kryterium dochodowego przez rodzinę w miesiącu grudniu.

Jak wynika z akt Fundacja przelała w miesiącu [...]r. na konto A. S. kwotę [...] zł z tytułu poniesienia kosztów leczenia małoletniego M. S.

A. S. odwołała się od w/w decyzji.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia [...] r., na podstawie art. 138 § 2 kpa, art. 8 ust. 12 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2008 r., Nr 115, poz. 728), art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 29 grudnia 2005 r. o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc Państwa w zakresie dożywiania" (Dz.U. Nr 267, poz. 2259) uchyliło zaskarżoną decyzję z dnia [...] r. odmawiającą przyznania pomocy finansowej w postaci zasiłku celowego i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Zdaniem organu odwoławczego kwota refundacji otrzymanej z Fundacji w miesiącu [...]r. nie może stanowić dochodu z jednego miesiąca i powinna być podzielona na wszystkie miesiące, za które została wypłacona.

Na decyzję Kolegium A. S. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnosząc o stwierdzenie jej nieważności na podstawie art. 8 pkt 4 ustawy o pomocy społecznej oraz o zasądzenie kosztów postępowania zaskarżonej decyzji zarzuciła :

1) naruszenie art. 8 pkt 4 ustawy o pomocy społecznej w kwestii rozstrzygnięcia, czy zasiłek celowy na zakup lekarstw i leczenie syna M. S. wlicza się do dochodu rodziny skarżącej,

2) brak ustosunkowania się w zaskarżonej decyzji do wszystkich, podniesionych

w odwołaniu zarzutów,

3) brak skonkretyzowania i sprecyzowania odmowy pomocy w postaci zasiłku celowego na zakup żywności.

W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że w odwołaniu od decyzji organu

I instancji zarzuciła niesłuszne wliczenie kwot przekazanych przez Fundację do dochodu rodziny. Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpatrując złożony środek zaskarżenia nie uwzględniło jednak argumentacji skarżącej, jak też złożonych łącznie z odwołaniem trzech istotnych załączników. Skarżąca zaznaczyła, że zgodnie z art. 8 pkt 4 ustawa o pomocy społecznej, do dochodu rodziny nie wlicza się: jednorazowego pieniężnego świadczenia socjalnego oraz zasiłku celowego.

Fundacja działa na zasadach i prawach ustawy

o pomocy społecznej, co znajduje potwierdzenie w pkt 2 statutu tej fundacji. Zgodnie

z art. 39 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej, w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Skarżąca zaznaczyła, że MGOPS nigdy nie pokrywa całości zwrotu kosztów osób starających się o pomoc w formie zasiłku celowego na leczenie i rehabilitację, dlatego zapisała syna do Fundacji, dzięki której leki i dalsze leczenie przy jej wspólnej pomocy i zbieraniu datków może być pokryte

w całości. MGOPS wydał natomiast decyzję odmowną

w przedmiocie uzyskania zasiłku celowego na zakup żywności, ponieważ do dochodu rodziny został wliczony zasiłek celowy na leki i leczenie syna.

Poza tym skarżąca zaznaczyła, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie uwzględniło pisma Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. [...], w którym organ ten potwierdził fakt, że wartość finansowanych przez fundację, w ramach jej działalności statutowej, świadczeń na rzecz dzieci z porażeniem mózgowym nie stanowi dochodu.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi.

W piśmie procesowym z dnia [...] r. pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu podtrzymał argumenty podniesione w skardze, dodatkowo wskazując, że pojęcie jednorazowego pieniężnego świadczenia socjalnego, o którym mowa w art. 8 ust. 4 ustawy należy rozumieć szeroko jako obejmujące również kategorie poza pomocą społeczną. W załączeniu pełnomocnik przedłożył pismo Fundacji z dnia [...] r., z którego wynika, iż, w ocenie fundacji, jej świadczenia winny być traktowane jako świadczenia w naturze.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, wyrokiem z dnia 26 października 2011 r., w sprawie II SA/Sz 499/11, oddalił skargę.

W uzasadnieniu wyroku, sąd podniósł, że zgodnie z art. 8 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2008 r. Nr 115, poz. 728 ze zm.), prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej przysługuje osobom, które spełniają określone w tym przepisie kryteria dochodowe.

W przedmiotowej sprawie, podstawę odmowy przyznania pomocy w postaci zasiłku celowego przez Burmistrza stanowiła okoliczność, że miesięczny dochód rodziny skarżącej w miesiącu [...] r., w związku

z przekazaną na jej rzecz przez Fundację kwotą [...] zł, przekroczył o [...] zł określone w ustawie o pomocy społecznej kryterium dochodowe dla pięcioosobowej rodziny, które wynosiło [...] zł.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania skarżącej, uchyliło powyższą decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. W ocenie organu odwoławczego, kwoty uzyskane w jednym miesiącu stanowiące refundację kosztów poniesionych przez rodzinę na przestrzeni kilku miesięcy, nie mogą stanowić dochodu w jednym miesiącu, ale zgodnie z art. 8 ust. 12 ustawy o pomocy społecznej, należy je uwzględnić w dochodzie rodziny przez okres, za który uzyskano ten dochód.

Zdaniem skarżącej, kwota przekazana przez fundację w ogóle nie powinna być zaliczana do dochodu.

Zdaniem Sądu w świetle powyższego podstawową kwestią wymagającą wyjaśnienia była okoliczność, czy środki pieniężne refundowane na rzecz skarżącej przez Fundację podlegają zaliczeniu do dochodu w świetle przepisów ustawy o pomocy społecznej. W kontekście odpowiedzi na to pytanie rozważaniom poddać można dopiero inne kwestie dotyczące oceny podjętego przez organ odwoławczy rozstrzygnięcia, w tym zasadności przekazania sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.

W ocenie sądu, organy obu instancji zasadnie przyjęły, że otrzymane przez skarżącą z Fundacji świadczenie w kwocie [...] zł powinno zostać zaliczone do dochodu. Nie ma przy tym znaczenia subiektywne przeświadczenie skarżącej, że poprzez fakt zwrotu przez fundację środków wcześniej pochodzących z dochodu skarżącej i wydanych na zakup lekarstw, sumarycznie nie zwiększył się jej dochód. Jako przysporzenie po stronie skarżącej w tym przypadku traktowana jest kwota dokonanej przez fundację refundacji, bez której skarżąca nie mogłaby zrekompensować poczynionych wydatków na zakup lekarstw, dysponując jednocześnie mniejszym domowym budżetem.

Z kolei organ II instancji prawidłowo rozstrzygnął, w ocenie sądu, o bezzasadności zaliczenia w decyzji Burmistrza wskazanej kwoty refundacji w wymiarze [...] zł, do dochodu rodziny skarżącej wyłącznie w miesiącu [...]r. Kwota ta stanowiła jednorazową wpłatę z tytułu rozliczenia świadczeń okresowych, na podstawie przedłożonych przez skarżącą rachunków za poszczególne miesiące. Organ odwoławczy właściwie powołał się na treść art. 8 ust. 12 ustawy o pomocy społecznej, zgodnie z którym, w przypadku uzyskania jednorazowo dochodu należnego za dany okres, kwotę tego dochodu uwzględnia się w dochodzie osoby lub rodziny przez okres, za który uzyskano ten dochód. Dlatego też, przy obliczaniu dochodu należało tak, jak wskazało Kolegium, uwzględnić okres, za jaki nastąpić miała refundacja i ustalić wysokość kwot przypadających na poszczególne miesiące.

Podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia Kolegium prawidłowo stanowił art. 138

§ 2 Kpa. Zgodnie z brzmieniem tego przepisu, obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości

i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. W niniejszej sprawie uchybienie polegało na błędnym ustaleniu stanu faktycznego sprawy, tj. braku ustalenia wysokości faktycznego dochodu rodziny skarżącej w badanym okresie. Uchybienie to stanowiło zatem naruszenie przepisów postępowania (art.7 i 77 Kpa ), a wymagający wyjaśnienia zakres sprawy uzasadniał jej przekazanie do ponownego rozpoznania organowi I instancji.

Przed rozpatrzeniem skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny Burmistrz, decyzją z dnia [...] r. ponownie rozpatrzył sprawę i odmówił przyznania A. S. pomocy finansowej w postaci zasiłku celowego na zakup żywności.

Organ ustalił, że rzeczywisty dochód rodziny w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku ([...]) wynosił łącznie [...] zł. i składał się z:

- świadczenia z funduszu alimentacyjnego w wysokości [...] zł.

- świadczeń rodzinnych wraz z dodatkami w łącznej wysokości [...] zł.

- dodatku mieszkaniowego w wysokości [...] zł.

- kwoty przelewów dotyczących refundacji kosztów leczenia, rehabilitacji, zakupów przekazane przez Fundacja na rzecz małoletniego M. S. w wysokości [...] zł.

Zgodnie z art. 8 ust. 12 ustawy o pomocy społecznej "W przypadku uzyskania w ciągu 12 miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku lub w okresie pobierania świadczenia z pomocy społecznej dochodu należnego za dany okres, kwotą tego dochodu rozlicza się w równych częściach na kolejne miesiące przez okres odpowiadający okresowi, za który uzyskano dochód". Kwota refundacji została podzielona przez okres siedmiu miesięcy, tj. przez okres, z którego pochodzą rachunki przedłożone przez stronę w Fundacji ([...] zł.).

Miesięczny dochód rodziny jest wyższy o [...] zł. niż przewidziane cytowaną ustawą kryterium dochodowe dla pięcioosobowej rodziny tj. [...] zł. ([...] zł. na każdą osobę w rodzinie).

Kwota refundacji stanowi zmniejszenie obciążenia wydatków rodziny i jest przysporzeniem (przychodem) strony w zakresie wydatków dotyczących rehabilitacji, leczenia i innych związanych z chorobą syna M., zgodnie z interpretacją prawną organu drugiej instancji.

Organ rozważył możliwość przyznania specjalnego zasiłku celowego i nie stwierdził jednak szczególnych przesłanek do przyznania tej formy pomocy. Z uwagi na swój charakter, specjalny zasiłek celowy powinien być udzielany w sytuacjach zupełnie wyjątkowych, szczególnie uzasadniony przypadek to taka sytuacja życiowa osoby lub rodziny, która ponad wszelką wątpliwość, bez konieczności wnikliwych zabiegów interpretacyjnych istniejącego stanu rzeczy, pozwala stwierdzić, że tak drastyczne, tak dotkliwe w skutkach i tak daleko ingerujące w plany życiowe, zdarzenia nie należą do zdarzeń codziennych, ani nawet do zdarzeń nadzwyczajnych. Są to zdarzenia występujące zupełnie okazjonalnie, wymagające wielu niefortunnych zbiegów wydarzeń, wykraczające poza możliwości ludzkiej zapobiegliwości." - Wyrok NSA z 28.08.2008r., IOSK1416/07, LEX nr 489088. Z akt sprawy wynika, że wydatki na zakup żywności mieszczą się w możliwościach finansowych rodziny.

Odmawiając przyznania pomocy na zakup żywności, wzięto pod uwagę, stosownie do treści art. 2 ust. 1 i art. 3 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej, uprawnienia, zasoby i możliwości strony oraz możliwości finansowe MGOPS .

Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia [...] r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 8 ust. 1 pkt 1 i art. 39 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, utrzymało zaskarżoną decyzję z dnia [...] r. w mocy.

Organ odwoławczy podzielił w całości stanowisko organu I instancji, a dodatkowo podkreślił, że wykonując postanowienia ustawy o pomocy społecznej organy do spraw pomocy społecznej obowiązane są w pierwszej kolejności realizować pomoc o charakterze obligatoryjnym np. zasiłki okresowe, zasiłki stałe.

Treść przepisu art. 39 ust. 1 ustawy wskazuje, że świadczenie (zasiłek celowy) ma charakter nieobowiązkowy, przyznawane jest w ramach uznania administracyjnego, zdeterminowane jest wielkością posiadanych przez Ośrodek środków finansowych. Organ zaznaczył, że pomoc społeczna ze swej natury pełnić może jedynie funkcję wspomagającą dla osób i rodzin w rozwiązywaniu ich przejściowych trudności życiowych i bytowych i chociaż sytuacja rodziny strony odwołującej się jest trudna, niemniej jednak obowiązujące przepisy nie kwalifikują strony do uzyskania wnioskowanej pomocy.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w złożyła A. S., która wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji organu odwoławczego. Zaskarżonej decyzji zarzuca :

- naruszenie art. 8 pkt 4 ustawy o pomocy społecznej w sprawie rozstrzygnięcia czy zasiłek celowy na zakup lekarstw i leczenie syna M. S. wlicza się do dochodu rodziny,

- brak ustosunkowania się do wszystkich zarzutów podniesionych w odwołaniu od decyzji organu I instancji;

- brak skonkretyzowania i sprecyzowania odniesienia się do zarzutu w zakresie prawidłowości wyliczenia dochodu.

Dodatkowo w piśmie procesowym z dnia [...] r. ustanowiony z urzędu pełnomocnik skarżącej zarzucił naruszenie art. 41 ustawy o pomocy społecznej oraz art. 6, 7, 77, 80, art. 107 § 3 kpa, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji (art. 138 § 2 kpa).

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:

Skarga okazała się zasadna.

Kontrola zaskarżonego aktu dokonana według kryterium zgodności z prawem oraz w granicach rozstrzygania sądu zakreślonych w art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej P.p.s.a. doprowadziła do stwierdzenia, że decyzja ta wydana została w sposób naruszający prawo.

Zaskarżona decyzja wydana została przed rozpatrzeniem sprawy w której Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, wyrokiem z dnia 26 października 2011 r. w sprawie II SA/Sz 499/11 oddalił skargę A. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. w przedmiocie zasiłku celowego na zakup żywności. Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi. Kolegium podzieliło stanowisko organu I instancji, że zwrócone przez Fundację koszty refundacji, kosztów leczenia dziecka stanowią dochód rodziny w rozumieniu przepisów ustawy o pomocy społecznej. Kolegium zakwestionowało jedynie dokonany sposób zaliczania przedmiotowej pomocy do dochodu rodziny w poszczególnych okresach.

Sąd w swoim uzasadnieniu wskazał, że podstawę działania organów w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 14 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2009 r., Nr 175, poz. 1362 ze zm.) która określa zasady przyznawania pomocy społecznej. Stosownie do art. 8 ust. 1 pkt 3 w/w ustawy prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej przysługuje rodzinie, której dochód nie przekracza sumy kwot kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, które wynosi 351 zł (§ 1 pkt 1 lit. b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 lipca 2009 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz.U. Nr 127, poz. 1055).

W myśl art. 8 ust. 3 i 4 ustawy o pomocy społecznej, za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytułu i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o :

1/ miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych,

2/ składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach,

3/ kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób.

Do dochodu ustalonego w powyższy sposób nie wlicza się:

1/ jednorazowego pieniężnego świadczenia socjalnego,

2/ zasiłku celowego,

3/ pomocy materialnej mającej charakter socjalny albo motywacyjny, przyznawanej na podstawie przepisów o systemie oświaty,

4/ wartości świadczenia w naturze,

5/ świadczenia przysługującego osobie bezrobotnej na podstawie przepisów

o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z tytułu wykonywania prac społecznie użytecznych.

Sąd nadto podkreślił, że ustawa o pomocy społecznej ze względu na cele jakim służyć mają uregulowane w niej instytucje prawne wprowadza niezależny od regulacji prawnopodatkowych sposób obliczania dochodu, zaliczając do jego źródeł wszelkie pożytki, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, z wyjątkiem tych, które ustawodawca wyliczył w art. 8 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej.

Również w doktrynie prawa administracyjnego, jak też w orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że wyłączeniu od dochodu w rozumieniu art. 8 ust. 1 i 3 ustawy o pomocy społecznej, podlegają wyłącznie świadczenia wyliczone w ust. 4 powołanego przepisu i wyliczenie to ma charakter zamknięty. Podnosi się jednocześnie, że wszelkie przychody bez względu na tytuł i źródło ich otrzymania, po odpowiednich pomniejszeniach, należy uznać za dochód (por. I. Sierpowska, Komentarz do ustawy o pomocy społecznej, wyd. ABC 2009 r. oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 grudnia 2006 r., sygn. I OSK 700/06 dostępny na stronie www.nsa.orzeczenia.gov.pl).

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 8 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej

w sprawie rozstrzygnięcia, czy zasiłek celowy na zakup lekarstw i rehabilitację syna M. S. wlicza się do dochodu rodziny skarżącej, Sąd wyjaśnił,

że fundacje działające na podstawie ustawy z dnia 6 kwietnia 1984 r. o fundacjach

(t.j. Dz. U. z 1991 r. Nr 46, poz. 203 ze zm.), w tym Fundacja , chociaż w myśl art. 1 ww. ustawy mogą być ustanawiane wyłącznie dla realizacji zgodnych z podstawowymi interesami Rzeczypospolitej Polskiej celów społecznie lub gospodarczo użytecznych, same w sobie nie są podmiotami publicznymi, lecz tworzone są na mocy czynności prawnej podmiotów prawa prywatnego. W związku z powyższym niezależnie od tego, jak określone zostaną w statucie cele realizowane przez daną fundację, jak też w jaki sposób zakreślone i nazwane zostaną metody i środki służące ich realizacji nie mogą one być utożsamiane z odpowiadającymi im nazwą instytucjami realizowanymi przez podmioty publiczne, z którymi przepisy prawa łączą określone uprawnienia.

Zdaniem Sądu pomimo wykorzystania w statucie Fundacji w zakresie zakreślonych celów statutowych sformułowań tożsamych z zawartymi

w ustawie o pomocy społecznej, nie można na tej podstawie przyjąć, że Fundacja realizuje pomoc społeczną państwa w rozumieniu ustawy o pomocy społecznej,

a wypłacane przez nią świadczenia odpowiadają tym, które stanowią prawnie określone formy realizowania pomocy społecznej, na podstawie powołanej ustawy. Dotyczy to również zasiłków celowych. Wypłacane przez Fundację świadczenie na rzecz skarżącej nie stanowi zasiłku celowego w rozumieniu ustawy o pomocy społecznej, a tym samym nie podlega wyłączeniu od zaliczenia do dochodu, o którym mowa w art. 8 ust. 4 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej.

Również Sąd, nie zgodził się z twierdzeniem skarżącej, wyrażonym w oparciu o treść pisma Fundacji , że dokonywana refundacja ponoszonych kosztów powinna być traktowana jako świadczenie w naturze, które zgodnie z art. 8 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej nie podlega wliczeniu do dochodu.

Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądów administracyjnych,

za świadczenia w naturze uznaje się nieodpłatne przekazanie rzeczy lub praw. Natomiast pomoc udzielana skarżącej przez Fundację polega na refundacji poniesionych kosztów leczenia i rehabilitacji syna M. S., tj. skarżąca z własnych środków dokonuje opłat za leki i zajęcia rehabilitacyjne, natomiast Fundacja na podstawie przedłożonych faktur dokonuje zwrotu poniesionych kosztów.

W świetle powyższych argumentów w ocenie Sądu, Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo uznało, że zaliczenie przez organ I instancji całej kwoty refundacji w wysokości [...] zł do dochodu rodziny skarżącej wyłącznie w [...] r. było nieprawidłowe. Powyższa kwota stanowiła jednorazową wpłatę z tytułu rozliczenia świadczeń okresowych, na podstawie przedłożonych przez skarżącą Fundacji rachunków za poszczególne miesiące. Zatem właściwie Samorządowe Kolegium Odwoławcze przywołało treść art. 8 ust. 12 ustawy o pomocy społecznej zgodnie z którym, w przypadku uzyskania jednorazowo dochodu należnego za dany okres, kwotę tego dochodu uwzględnia się w dochodzie osoby lub rodziny przez okres, za który uzyskano ten dochód. Dlatego przy obliczaniu dochodu, jak słusznie wskazało Kolegium należało uwzględnić okres za jaki miała nastąpić refundacja i ustalić wysokość kwot przypadających na poszczególne miesiące.

Odnosząc powyższe rozważania do obecnie rozpoznanej sprawy, która stanowi kontynuację uprzednich rozstrzygnięć organów obu instancji, należało skargę uwzględnić, ale z innych przyczyn niż wskazane w skardze.

Zgodnie z art. 39 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej zasiłek celowy może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej, w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu.

Przyznanie zasiłku celowego możliwe jest tylko w przypadku spełniania przez osobę lub rodzinę kryterium dochodowego, określonego w ustawie.

Skarżąca A. S. zwróciła się do organu pomocy społecznej w dniu

[...] r. o zasiłek celowy na zakup żywności.

Zdaniem organów obu instancji, w przypadku rodziny skarżącej przekroczone zostało kryterium dochodowe, określone w art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej. Organy obu instancji doliczyły do dochodu rodziny skarżącej w miesiącu [...] r. [...] kwoty [...] zł, tj. [...] zł przekazanej z tytułu refundacji kosztów leczenia, rehabilitacji, zakupów w [...]r. przez Fundację na rzecz małoletniego M. S., co spowodowało, iż miesięczny dochód rodziny jest wyższy o [...] zł niż przewidziane ustawą kryterium dochodowego dla pięcioosobowej rodziny tj. [...] zł. ([...] osób).

Z materiału dowodowego zebranego w sprawie wynika, że w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku dochód rodziny skarżącej stanowiły : świadczenia z funduszu alimentacyjnego w wysokości [...] zł, świadczenia rodzinne z dodatkami w łącznej wysokości [...] zł, dodatek mieszkaniowy w wysokości [...] zł, kwota refundacji przekazana przez Fundację [...] zł t.j. [...] zł

Sąd orzekając w sprawie II SA/Sz 499/11 wskazał, że organ odwoławczy właściwie przywołał treść art. 8 ust. 12 ustawy o pomocy społecznej i przy obliczaniu dochodu rodziny skarżącej należało uwzględnić okres za jaki miała nastąpić refundacja i ustalić wysokość kwot przypadających na poszczególne miesiące.

W rozpoznawanej sprawie organy obu instancji dochód rodziny skarżącej w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku o zasiłek celowy ustaliły z naruszeniem art. 8 ust. 12 ustawy o pomocy społecznej, bowiem kwota [...] zł ([...] kwoty refundacji wynoszącej [...] zł) nie powinna być doliczona do dochodu za [...] r.Jak bowiem wynika z art. 8 ust. 12 ustawy o pomocy społecznej w przypadku uzyskania jednorazowo dochodu należnego za dany okres, kwotę tego dochodu uwzględnia się w dochodzie osoby lub rodziny przez okres, za który uzyskano ten dochód. Oznacza to, że dochód wypłacony po upływie okresu, którego dochód ten dotyczy, dolicza się do dochodu za minione miesiące.

Poza sporem w sprawie pozostaje, że rodzina skarżącej pozyskała dochód w kwocie [...] zł w miesiącu [...] r. tytułem udzielonej pomocy przez Fundację polegającej na refundacji poniesionych kosztów leczenia i rehabilitacji syna M. S. w miesiącach od [...] r. do [...]r. włącznie. Refundacja nie obejmowała miesiąca [...] r. Okoliczność ta będzie miała znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, albowiem prawidłowe obliczenie dochodu rodziny skarżącej w miesiącu [...] r. (bez wymienionej wyżej kwoty [...] zł) wskazuje, że nie zostanie przekroczone ustawowe kryterium dochodowe. A dopiero prawidłowe obliczenie dochodu rodziny skarżącej w miesiącu [...] r. umożliwia organom prawidłowe rozpoznanie wniosku skarżącej w trybie art. 39 bądź art. 41 ustawy o pomocy społecznej. Dodać należy, że przepisy ustawy nie nakazują przyznania osobie ubiegającej się o pomoc społeczną świadczeń przez nią żądanych, lecz nakazują rozważenie wszystkich okoliczności w celu przyznania świadczeń odpowiednio do potrzeb danej osoby i uwzględniających zarówno cele pomocy, jak i możliwości jej udzielenia przez organ administracji (art. 3 ust. 3 i 4 ustawy o pomocy społecznej).

Odnosząc się do zarzutów skarżącej, skład orzekający w niniejszej sprawie podziela w całości stanowisko Sądu zawarte w uzasadnieniu do wyroku z dnia

26 października 2011 r. sygn.akt II SA/Sz 499/11, że wypłacane przez Fundację świadczenie na rzecz skarżącej nie stanowi zasiłku celowego w rozumieniu ustawy o pomocy społecznej, a tym samym nie podlega wyłączeniu od zaliczenia do dochodu, o którym mowa w art. 8 ust. 4 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej, jak również dokonywana refundacja ponoszonych kosztów nie powinna być traktowana jako świadczenie w naturze, które zgodnie z art. 8 ust. 4 pkt 4 w/w ustawy nie podlega wliczeniu do dochodu.

Już po zamknięciu rozprawy wpłynął nowy wniosek dowodowy strony skarżącej, który z uwagi na treść wyroku winien zostać przedłożony w organie I instancji.

Z tych wszystkich względów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt a i c, art. 135,

art. 152 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

O wynagrodzeniu pełnomocnika reprezentującego skarżącą, Sąd orzekł na podstawie art. 250 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).