Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 272/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2021-07-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Powołane przepisy: article: § 9 ust. 4,
journal: Dz.U. 2015 poz 370
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020. (Dz. U. poz. 370  z późn. zm.).
journal: Dz.U.UE.L 2013 nr 347 poz 487 art. 29 ust. 1
law: Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich  przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Mleczko-Jabłońska Sędzia NSA Piotr Piszczek Sędzia NSA Henryk Wach (spr.) po rozpoznaniu w dniu 7 lipca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora Świętokrzyskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Kielcach od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 17 grudnia 2020 r. sygn. akt I SA/Ke 308/20 w sprawie ze skargi E. N. na decyzję Dyrektora Świętokrzyskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Kielcach z dnia [...] lipca 2020 r., nr [...] w przedmiocie płatności ekologicznej 1. uchyla zaskarżony wyrok, 2. oddala skargę, 3. zasądza od E. N. na rzecz Dyrektora Świętokrzyskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Kielcach 460 (czterysta sześćdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wyrokiem z 17 grudnia 2020 r., sygn. akt I SA/Ke 308/20 po rozpoznaniu skargi E. N. (dalej: strona skarżąca) na decyzję Dyrektora Świętokrzyskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Kielcach z [...] lipca 2020 r. w przedmiocie płatności ekologicznej w punkcie pierwszym uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, w punkcie drugim zasądził zwrot kosztów postępowania.

W motywach rozstrzygnięcia Sąd I instancji wskazał, że [...] maja 2019 r. wpłynął, za pośrednictwem formularza geoprzestrzennego, złożony w formie elektronicznej w aplikacji eWniosekPlus, wniosek o przyznanie płatności na rok 2019. W przedmiotowym wniosku strona ubiegała się o przyznanie płatności ekologicznej (PROW 2014-2020), do której zadeklarowała działki rolne w ramach pakietu 1 uprawy rolnicze w okresie konwersji do powierzchni 32,82 ha, pakietu 2 uprawy warzywne w okresie konwersji do powierzchni 7,86 ha, pakietu 5 uprawy paszowe na gruntach rolnych w okresie konwersji do powierzchni 0,30 ha oraz pakietu 6 trwałe użytki zielone w okresie konwersji do powierzchni 3,24 ha. Wraz z formularzem wniosku producentka rolna złożyła załączniki graficzne, na których wyrysowała położenie działek rolnych.

W dniu [...] maja do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we Włoszczowe (dalej: organ I instancji) wpłynęła zmiana do wniosku strony o przyznanie płatności na rok 2019. W przedmiotowej zmianie do wniosku strona ubiegała się o przyznanie płatności ekologicznej (PROW 2014-2020) w ramach pakietu 1 uprawy rolnicze w okresie konwersji do powierzchni 34,41 ha, pakietu 2 uprawy warzywne w okresie konwersji do powierzchni 7,86 ha, pakietu 5 uprawy paszowe na gruntach rolnych w okresie konwersji do powierzchni 0,30 ha oraz pakietu 6 trwałe użytki zielone w okresie konwersji do powierzchni 3,24 ha.

Następnie w dniu 22 maja 2019 r. do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we Włoszczowie wpłynęła kolejna - druga zmiana do wniosku skarżącej o przyznanie płatności na rok 2019. W przedmiotowej zmianie do wniosku strona ubiegała się o przyznanie płatności ekologicznej (PROW 2014-2020) w ramach poszczególnych pakietów do tych samych powierzchni co w poprzedniej zmianie, ale deklarowane w nich były inne działki rolne.

Po przeprowadzeniu postępowania organ I instancji decyzją z dnia [...] czerwca 2020 r. przyznał skarżącej płatność ekologiczną na rok 2019 w łącznej wysokości 51.085,96 zł (w ramach pakietów: 1 – uprawy rolnicze w okresie konwersji, 2 – uprawy warzywne w okresie konwersji i 5 – uprawy paszowe na gruntach rolnych w okresie konwersji), w tym kwotę przeznaczoną na refundację kosztów transakcyjnych na rok 2019 w wysokości 1 300,00 zł, oraz ustalił obszar gruntów objęty zobowiązaniem ekologicznym podjętym w dniu [...] marca 2018 r. na powierzchnię równą 19,15 ha i obszar gruntów objęty zobowiązaniem ekologicznym podjętym w dniu [...] marca 2019 r. na powierzchnię równą 21,83 ha. Organ I instancji odmówił nadto przyznania płatności do działek rolnych zadeklarowanych w ramach pakietu 6 – trwałe użytki zielone w okresie konwersji.

Dyrektor Świętokrzyskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Kielcach decyzją z [...] lipca 2020 r. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we Włoszczowie z [...] czerwca 2020 r. w przedmiocie przyznania E. N. płatności ekologicznej.

Sąd stwierdził, że skarga strony zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zarówno zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji naruszają prawo.

Poza sporem w ocenie Sądu było, że [...] maja 2019 r. do organu wpłynął, za pośrednictwem formularza geoprzestrzennego, złożony w formie elektronicznej w aplikacji eWniosekPlus, wniosek E. N. o przyznanie płatności na rok 2019. Wniosek ów podlegał dwukrotnej zmianie. W przedmiotowym wniosku strona ubiegała się o przyznanie płatności ekologicznej (PROW 2014-2020), do której zadeklarowała działki rolne w ramach pakietu 1 uprawy rolnicze w okresie konwersji do powierzchni 33,03 ha, pakietu 2 uprawy warzywne w okresie konwersji do powierzchni 7,77 ha, pakietu 5 uprawy paszowe na gruntach rolnych w okresie konwersji do powierzchni 0,30 ha oraz pakietu 6 trwałe użytki zielone w okresie konwersji do powierzchni 3,24 ha.

Spór w sprawie dotyczył zasadności odmowy przyznania płatności ekologicznej, o którą ubiegała się skarżąca we wniosku o przyznanie płatności na rok 2019 do działek rolnych zadeklarowanych w pakiecie 6 trwałe użytki zielone w okresie konwersji do powierzchni 3,24 ha.

W ocenie skarżącej, organ w sposób niewłaściwy zastosował przepis rozporządzenia ekologicznego tj. § 9 ust. 4 w brzmieniu obecnie obowiązującym, podczas gdy skarżąca podjęła zobowiązanie ekologiczne 15 marca 2018 r. i tym samym organ winien stosować przepis rozporządzenia w brzmieniu sprzed 15 marca 2019 r. Zdaniem organu, warunkiem przyznania płatności ekologicznej w ramach pakietów 6 i 12 jest posiadanie przez rolnika lub jego małżonka lub przez grupę rolników, zwierząt gospodarskich, których liczba, w przeliczeniu na duże jednostki przeliczeniowe (DJP), wynosi co najmniej 0,3 DJP (w przypadku rolników którzy realizują zobowiązanie ekologiczne podjęte przed 15 marca 2019 r.) lub co najmniej 0,5 DJP (w przypadku rolników którzy podejmą zobowiązanie ekologiczne po dniu 15 marca 2019 r.) na hektar wszystkich trwałych użytków zielonych w gospodarstwie (zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności ekologicznej, nie tylko do płatności ekologicznej ale także do płatności JPO lub rolno-środowiskowo-klimatycznej).

Dodatkowo przywołując w treści decyzji na stronie 5 jej uzasadnienia, podstawę prawną podjętego rozstrzygnięcia organ zacytował § 9 ust. 4 rozporządzenia, podając, że w przypadku pakietów wymienionych w § 4 ust. 1 pkt 6 i 12 płatność ekologiczna jest przyznawana, jeżeli ponadto rolnik jest posiadaczem zwierząt gatunków wymienionych w załączniku nr 5 do rozporządzenia, których liczba, w przeliczeniu na duże jednostki przeliczeniowe (DJP), wynosi co najmniej 0,5 DJP na hektar wszystkich trwałych użytków zielonych występujących w gospodarstwie rolnym. Jest to przepis w brzmieniu obowiązującym od dnia 15 marca 2020r.

W sprawie nie było natomiast sporna okoliczność, że skarżąca podjęła zobowiązanie ekologiczne 15 marca 2018 r.

W pierwszej kolejności Sąd stwierdził jaka winna być właściwa podstawa prawna do rozpoznania wniosku strony w spornym zakresie, a następnie dokona jej wykładni. Zdaniem Sądu materialnoprawną podstawą wydania decyzji w części dotyczącej przyznania płatności w ramach pakietu 6 Trwałe użytki zielone w okresie konwersji, winien być przepis § 9 ust. 4 rozporządzenia ekologicznego, w brzmieniu obowiązującym do dnia 14 marca 2019 r.

WSA nie zaakceptował stanowiska organu odwoławczego o stosowaniu na tle przedmiotowej sprawy powyższego przepisu w brzmieniu aktualnym, obowiązującym od dnia 15 marca 2020r. Istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy miał załącznik nr 6 do rozporządzenia ekologicznego, który zawiera współczynnik przeliczania zwierząt na duże jednostki przeliczeniowe (DJP) i wynosi dla Koni: ogierów, klaczy, wałachów (konie ras dużych powyżej 1 roku) - 1,2; źrebaków: powyżej 2 lat – 1; powyżej 1 roku do 2 lat – 0,8; powyżej 6 miesięcy do 1 roku – 0,5; do 6 miesięcy – 0,3. Wskazano również należy, że zgodnie z § 9 ust. 10 rozporządzenia ekologicznego, liczbę DJP oblicza się jako sumę iloczynów liczby poszczególnych rodzajów zwierząt i współczynników ich przeliczenia na DJP, które są określone w załączniku nr 6 do rozporządzenia, według średniego stanu z okresu określonego w ust. 8 pkt 3 lub ust. 9,

W ocenie Sądu nie budziło wątpliwości, że warunek posiadania i rejestracji koni uznać należy za konieczny, zaś wskazanie posiadanych i zarejestrowanych zwierząt w zaświadczeniu wydanym przez podmiot prowadzący rejestr koniowatych, na formularzu opracowanym i udostępnionym przez Agencję, stanowi wymóg formalny, porządkujący i ułatwiający potwierdzenie tak posiadania, jak i rejestracji koni. Innymi słowy, zaświadczenie powyższe służy potwierdzeniu, które zwierzęta spełniają warunek kwalifikowalności.

W rozpoznawanej sprawie nie było okolicznością kwestionowaną przez organ posiadanie przez skarżącą zwierząt gatunków w liczbie wskazanej w zaświadczeniu Staropolskiego Związku Hodowców Koni. Skarżąca również nie zaprzeczyła prawidłowości dokonanych przez organ ustaleń w oparciu o powyższe zaświadczenie oraz załącznik nr 6 do rozporządzenia ekologicznego odnoszących się do liczby zwierząt gatunków, w przeliczeniu na duże jednostki przeliczeniowe, których liczba wynosi 1,661 DJP, po zsumowaniu jednostkowych DJP.

Sąd zaakceptował także szczegółową argumentację zaprezentowaną obszernie w zaskarżonej decyzji, a odnoszącą się do wyliczenia liczby 1,661 DJP, bo dokonanej zgodnie z § 9 ust. 10 rozporządzenia ekologicznego. Organy odwołując się do dokumentacji zgromadzonej w przedmiotowej sprawie ustaliły, że strona we wniosku o przyznanie płatności na rok 2019 zadeklarowała powierzchnię użytków rolnych 20,43 ha nie tylko do płatności ekologicznej ale także do innych płatności, co należało uwzględnić przy wyliczeniu DJP/ha. Stanowisko organów, że do wyliczenia współczynnika DJP/ha należy wziąć pod uwagę całą powierzchnię trwałych użytków zielonych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności na rok 2019 czyli powierzchnię 20,43 ha, pozostaje w oczywistej sprzeczności z literalnym brzmieniem przepisu § 9 ust. 4 rozporządzenia ekologicznego.

W ocenie Sądu organy dopuściły się błędnej interpretacji przepisu § 9 ust. 4 rozporządzenia ekologicznego, w brzmieniu znajdującym zastosowanie w sprawie. Przypomnienia wymaga jego fragment: ,,...wynosi co najmniej 0,3 DJP na hektar wszystkich trwałych użytków zielonych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności ekologicznej. Mimo jednoznaczności powyższego sformułowania, organy zamiast przyjąć do wyliczenia współczynnika DJP/ha powierzchnię wszystkich trwałych użytków zielonych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności ekologicznej, przyjęły nie przewidzianą w tym przepisie powierzchnię trwałych użytków zielonych zgłoszonych we wniosku o płatność w 2019 r., czyli wszystkich trwałych użytków zielonych występujących w gospodarstwie rolnym. W ten sposób organ przeliczając 1,661 DJP/20,43 ha, uzyskał współczynnik DJP w wysokości 0,0813 DJP/ha, a zatem poniżej wymaganego minimum DJP 0,3/ha.

Sąd I instancji nie podzielił stanowiska organu, przedstawionego w zaskarżonej decyzji. W ponownym postępowaniu organ oceniając czy została spełniona przesłanka materialnoprawną do przyznania skarżącej płatności ekologicznej w ramach pakietu 6, uwzględni interpretację przepisu § 9 ust. 4 rozporządzenia ekologicznego w części zakwestionowanej przez Sąd, a także stronę. Następnie dokona prawidłowego wyliczenia współczynnika DJP/ha wszystkich trwałych użytków zielonych zadeklarowanych we wniosku o płatność ekologiczną. Sąd nie znalazł podstaw aby zakwestionować prawidłowość rozstrzygnięć organów w zakresie przyznania płatności ekologicznych w ramach pakietu 1, 2 i 5. Skarga również nie podnosi zarzutów do powyższych kwestii objętych rozstrzygnięciem organów.

Organ złożył skargę kasacyjną wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Skargę kasacyjną zarzucono naruszenie prawa materialnego tj:

par. 9 ust. 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U 2018 r. poz. 1784 tj.) w brzmieniu obowiązującym do dnia 14 marca 2019 r. polegające na jego niewłaściwym zastosowaniu poprzez niezasadne przyjęcie, iż powinien on stanowić materialnoprawną podstawę decyzji przyznającej płatność ekologiczną stronie, podczas gdy prawidłową podstawę decyzji odmawiającej przyznania tej płatności stanowił zastosowany przez organy par. 9 ust. 4 w/w rozporządzenia w brzmieniu obowiązującym od dnia 15 marca 2020 r., nadanym temu przepisowi przez par. 1 pkt 2 lit b) rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 lutego 2020 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U z 2020r. poz. 316), co skutkowało niezasadnym uchyleniem w/w decyzji organu I i II Instancji.

- par. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 lutego 2020 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U z 2020 r. poz. 316), w związku z par.9 ust.4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U 2018 r. poz. 1784 tj.) w brzmieniu obowiązującym od dnia 15 marca 2020 r. nadanym temu przepisowi przez par.1 pkt 2 lit b rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 lutego 2020 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U z 2020 r. poz. 316), poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na pominięciu tych przepisów w procesie ustalania materialnoprawnej podstawy przyznania stronie płatności co skutkowało niezasadnym uznaniem iż taką materialna podstawę stanowił par. 9 ust. 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U 2018 r. poz. 1784 tj.) w brzmieniu obowiązującym do dnia 14 marca 2019 r.

Argumenty na poparcie powyższych zarzutów zostały przedstawione w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, w którym autor skargi kasacyjnej podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną pełnomocnik skarżącej wniósł o utrzymanie wyroku Sądu I instancji w całości.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z 183 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Jeżeli nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły, to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej.

Za podstawę wyroku z 17 grudnia 2020 r., I SA/Ke 308/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach przyjął ustalenia stanu faktycznego dokonane przez Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Kielcach. [...] maja 2019 r. wpłynął, za pośrednictwem formularza geoprzestrzennego, złożony w formie elektronicznej w aplikacji eWniosekPlus, wniosek E. N. o przyznanie płatności na rok 2019. W przedmiotowym wniosku strona ubiegała się o przyznanie płatności ekologicznej (PROW 2014-2020), do której zadeklarowała działki rolne w ramach pakietu 1 uprawy rolnicze w okresie konwersji do powierzchni 32,82 ha, pakietu 2 uprawy warzywne w okresie konwersji do powierzchni 7,86 ha, pakietu 5 uprawy paszowe na gruntach rolnych w okresie konwersji do powierzchni 0,30 ha oraz pakietu 6 trwałe użytki zielone w okresie konwersji do powierzchni 3,24 ha. Wraz z formularzem wniosku producentka rolna złożyła załączniki graficzne, na których wyrysowała położenie działek rolnych. 14 maja do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we Włoszczowie wpłynęła zmiana do wniosku E. N. o przyznanie płatności na rok 2019. W przedmiotowej zmianie do wniosku strona ubiegała się o przyznanie płatności ekologicznej (PROW 2014-2020) w ramach pakietu 1 uprawy rolnicze w okresie konwersji do powierzchni 34,41 ha, pakietu 2 uprawy warzywne w okresie konwersji do powierzchni 7,86 ha, pakietu 5 uprawy paszowe na gruntach rolnych w okresie konwersji do powierzchni 0,30 ha oraz pakietu 6 trwałe użytki zielone w okresie konwersji do powierzchni 3,24 ha. Następnie. 22 maja 2019 r. do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we Włoszczowie wpłynęła kolejna - druga zmiana do wniosku E. N. o przyznanie płatności na rok 2019. W przedmiotowej zmianie do wniosku strona ubiegała się o przyznanie płatności ekologicznej (PROW 2014-2020) w ramach poszczególnych pakietów do tych samych powierzchni co w poprzedniej zmianie, ale deklarowane w nich były inne działki rolne. Organ I instancji odmówił przyznania płatności do działek rolnych zadeklarowanych w ramach pakietu 6 – trwałe użytki zielone w okresie konwersji. Ustalono obszar gruntów objęty zobowiązaniem ekologicznym podjętym 15 marca 2018 r. na powierzchnię równą 19,15 ha i obszar gruntów objęty zobowiązaniem ekologicznym podjętym 15 marca 2019 r. na powierzchnię równą 21,83 ha. Powierzchnia deklarowana kwalifikowana we wniosku o przyznanie płatności ekologicznej w ramach pakietu 6 wynosiła 3,24 ha i tyle samo wynosiła powierzchnia stwierdzona. Łącznie DJP (duże jednostki przeliczeniowe) dla zwierząt gospodarskich wynosi 1,661 DJP. Powierzchnia wszystkich trwałych użytków zielonych zadeklarowanych przez stronę we wniosku o przyznanie płatności na rok 2019 wynosi 20,43 ha, a więc wskaźnik DJP wynosi 0,0813 DJP. Skoro E. N. podjęła zobowiązanie ekologiczne 15 marca 2018 r., musi spełnić 0,3 DJP na hektar wszystkich trwałych użytków zielonych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności na rok 2019. Pomoc może zostać przyznana do powierzchni stwierdzonej, tj. 3,24 ha, jednak warunkiem koniecznym do przyznania płatności w ramach pakietu 6. trwałe użytki zielone w okresie konwersji jest również posiadanie zwierząt, jeżeli liczba zwierząt, w przeliczeniu na DJP, wynosi co najmniej 0,3 DJP na hektar wszystkich trwałych użytków zielonych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności na rok 2019, tj. 20,43 ha. Strona nie spełnia warunku kwalifikowalności do przyznania płatności w ramach pakietu 6 trwałe użytki zielone w okresie konwersji. Uzasadnienie wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego zawiera zatem jednoznaczne stanowisko co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę rozstrzygnięcia.

Prawidłowe sformułowanie podstawy skargi kasacyjnej opierającej się na podstawie z art. 174 pkt 1) p.p.s.a. – naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie musi polegać na wskazaniu postaci naruszenia prawa materialnego. Błędna wykładnia to mylne zrozumienie treści przepisu, mylne odczytanie dyspozycji lub sankcji. Z kolei, naruszenie prawa przez niewłaściwe zastosowanie to błąd subsumcji, czyli wadliwe uznanie, że ustalony w sprawie stan faktyczny odpowiada hipotezie określonej normy prawnej. Niewłaściwe zastosowanie prawa jest często konsekwencją jego błędnej wykładni. Kasator zarzucając Sądowi I instancji błędną wykładnię wskazanych przepisów prawa winien zaprezentować jaka winna być wykładnia prawidłowa tych przepisów odwołując się wprost do ich treści.

W ramach tej podstawy kasacyjnej Sądowi I instancji zarzucono naruszenie § 9 ust. 4 rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2018 r., poz. 1784, ze zm.) w brzmieniu obowiązującym do 14 marca 2019 r. przez jego niewłaściwe zastosowanie, podczas gdy prawidłową podstawę prawną decyzji stanowił § 9 ust. 4 wskazanego rozporządzenia w brzmieniu obowiązującym od 15 marca 2020 r.; naruszenie § 2 pkt 1 rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 lutego 2020 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2020 r., poz. 316) w związku z § 9 ust. 4 rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 w brzmieniu obowiązującym od 15 marca 2020 r. przez niewłaściwe zastosowanie.

Należy przypomnieć, że rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U z 2015 r., poz. 364) obowiązuje od 17 marca 2015 r.

Pierwotne brzmienie § 9 ust. 4 było następujące: "W przypadku pakietów wymienionych w § 4 ust. 1 pkt 6 i 12 płatność ekologiczna jest przyznawana, jeżeli ponadto rolnik jest posiadaczem zwierząt gatunków wymienionych w załączniku nr 5 do rozporządzenia, których liczba, w przeliczeniu na DJP, wynosi co najmniej 0,3 DJP na hektar wszystkich trwałych użytków zielonych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności ekologicznej."

Od 15 marca 2018 r.: "W przypadku pakietów wymienionych w § 4 ust. 1 pkt 6 i 12 płatność ekologiczna jest przyznawana, jeżeli ponadto rolnik jest posiadaczem zwierząt gatunków wymienionych w załączniku nr 5 do rozporządzenia, których liczba, w przeliczeniu na duże jednostki przeliczeniowe (DJP), wynosi co najmniej 0,3 DJP na hektar wszystkich trwałych użytków zielonych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności ekologicznej. Ta zmiana wynikała z § 1 pkt 4 lit. d) rozporządzenia rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 września 2017 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz.U. z 2017 r., poz. 1775).

Od 15 marca 2019 r.: "W przypadku pakietów wymienionych w § 4 ust. 1 pkt 6 i 12 płatność ekologiczna jest przyznawana, jeżeli ponadto rolnik jest posiadaczem zwierząt gatunków wymienionych w załączniku nr 5 do rozporządzenia, których liczba, w przeliczeniu na duże jednostki przeliczeniowe (DJP), wynosi co najmniej 0,5 DJP na hektar wszystkich trwałych użytków zielonych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności ekologicznej. Ta zmiana wynikała z § 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 27 lutego 2019 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz.U. z 2019 r., poz. 451). Zgodnie z § 3 ust. 1 tego rozporządzenia, w przypadku rolnika, który podjął jakiekolwiek zobowiązanie ekologiczne, o którym mowa w § 4 ust. 2 rozporządzenia zmienianego w § 1, przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia i nie zakończył realizacji tego zobowiązania do dnia wejścia w życie niniejszego rozporządzenia, do przyznawania płatności ekologicznej temu rolnikowi w ramach pakietów, o których mowa w § 4 ust. 1 pkt 5, 6, 11 i 12 rozporządzenia zmienianego w § 1, przepisy § 9 ust. 4 i § 12 ust. 4 rozporządzenia zmienianego w § 1 stosuje się w brzmieniu dotychczasowym.

Od 15 marca 2020 r.: "W przypadku pakietów wymienionych w § 4 ust. 1 pkt 6 i 12 płatność ekologiczna jest przyznawana, jeżeli ponadto rolnik jest posiadaczem zwierząt gatunków wymienionych w załączniku nr 5 do rozporządzenia, których liczba, w przeliczeniu na duże jednostki przeliczeniowe (DJP), wynosi co najmniej 0,5

DJP na hektar wszystkich trwałych użytków zielonych występujących w gospodarstwie rolnym. Ta zmiana wynikała z § 1 pkt 1 lit. b) rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 lutego 2020 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz.U. z 2020 r., poz. 316). Według § 2 pkt 1) i pkt 2) rozporządzenia zmieniającego: "Do przyznawania, wypłaty i zwrotu pomocy finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020, w sprawach objętych postępowaniami: 1) wszczętymi i niezakończonymi ostateczną decyzją przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia, 2) zakończonymi ostateczną decyzją wydaną na podstawie przepisów dotychczasowych, w przypadku gdy zostały wznowione od dnia wejścia w życie niniejszego rozporządzenia- stosuje się przepisy rozporządzenia zmienianego w § 1 w brzmieniu dotychczasowym, z tym że do postępowań wszczętych po dniu 14 marca 2019 r., lecz przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia, stosuje się przepisy § 9 ust. 4 oraz § 31a pkt 1 lit. a i pkt 2a i 2b rozporządzenia zmienianego w § 1, w brzmieniu nadanym niniejszym rozporządzeniem."

W tej sprawie rolnik podjął 5 letnie zobowiązanie ekologiczne 15 marca 2018 r., natomiast postępowanie administracyjne o wypłatę płatności za 2019 rok zostało wszczęte wnioskiem z [...] maja 2019 r., a więc w okresie po 14 marca 2019 r. i przed 15 marca 2020 r., kiedy zaczęło obowiązywać rozporządzenie zmieniające z 14 lutego 2020 r. Istota sporu sprowadza się do wskazania, jakie przepisy miały zastosowanie w sprawie wszczętej wnioskiem strony z [...] maja 2019 r., zakończonej decyzją organu I instancji z [...] czerwca 2020 r. oraz decyzją ostateczną z [...] lipca 2020 r.

Obowiązująca od 15 marca 2020 r. regulacja z § 1 rozporządzenia zmieniającego jednoznacznie stanowi, że do postępowań wszczętych po dniu 14 marca 2019 r., lecz przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia, stosuje się przepisy § 9 ust. 4 oraz § 31a pkt 1 lit. a i pkt 2a i 2b rozporządzenia zmienianego w § 1, w brzmieniu nadanym niniejszym rozporządzeniem. Przepis ten nie wymaga specjalnych zabiegów, aby odczytać normę regulującą sytuację, która zaistniała w rozpoznawanej sprawie: stosuje się nową regulację prawną, jednakże z uwzględnieniem przepisu przejściowego § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 27 lutego 2019 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz.U. z 2019 r., poz. 451): W przypadku rolnika, który podjął jakiekolwiek zobowiązanie ekologiczne, o którym mowa w § 4 ust. 2 rozporządzenia zmienianego w § 1, przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia i nie zakończył realizacji tego zobowiązania do dnia wejścia w życie niniejszego rozporządzenia, do przyznawania płatności ekologicznej temu rolnikowi w ramach pakietów, o których mowa w § 4 ust. 1 pkt 5, 6, 11 i 12 rozporządzenia zmienianego w § 1, przepisy § 9 ust. 4 i § 12 ust. 4 rozporządzenia zmienianego w § 1 stosuje się w brzmieniu dotychczasowym. Chodziło o posiadanie zwierząt, których liczba, w przeliczeniu na duże jednostki przeliczeniowe (DJP), wynosi co najmniej 0,3 DJP na hektar wszystkich trwałych użytków zielonych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności ekologicznej. Omawiany przepis przejściowy wyłączył stosowanie nowej regulacji w zakresie stanowiącym o posiadaniu zwierząt, których liczba, w przeliczeniu na duże jednostki przeliczeniowe (DJP), wynosi co najmniej 0,5 DJP na hektar wszystkich trwałych użytków zielonych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności ekologicznej. Wyłączenie to dotyczyło skarżącej w stanie prawnym obowiązującym również od 15 marca 2020 r., co oznacza, że zastosowanie ma przeliczenie wynoszące co najmniej 0,3 DJP na hektar wszystkich trwałych użytków zielonych występujących w gospodarstwie rolnym.

Należy przypomnieć, że płatność ekologiczną przyznaje się rolnikowi, o którym mowa w art. 29 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r., który realizuje 5-letnie zobowiązanie ekologiczne, o którym mowa w art. 29 ust. 2 rozporządzenia nr 1305/2013, w ramach określonego pakietu albo jego wariantu, zwane dalej "zobowiązaniem ekologicznym."

Zobowiązanie ekologiczne obejmuje użytki rolne zadeklarowane we wniosku o przyznanie pierwszej płatności ekologicznej w ramach danego pakietu lub danego wariantu; spełniające warunki przyznania płatności ekologicznej. Rolnik realizuje zobowiązanie ekologiczne od dnia 15 marca roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie pierwszej płatności ekologicznej. Płatność ekologiczna jest przyznawana do trwałych użytków zielonych w przypadku Pakiet 6. Trwałe użytki zielone w okresie konwersji. Z przepisów tych wynika, że skoro [...] maja 2019 roku do Biura Powiatowego ARiMR wpłynął wniosek strony o przyznanie płatności ekologicznej na rok 2019, to obowiązkiem organu było jego rozpatrzenie w terminie nie dłuższym niż niezbędny do należytego wyjaśnienia sprawy. Przez wyjaśnienie sprawy należy rozumieć ustalenie, czy rolnik w 2019 roku spełnia warunki przyznania płatności ekologicznej w ramach Pakietu 6. Trwałe użytki zielone w okresie konwersji, którymi są te wymienione między innymi w § 9 ust. 4 rozporządzenia ekologicznego.

Prawidłowe jest ustalenie organu odwoławczego, że strona składając wniosek o przyznanie płatności na rok 2019 zadeklarowała powierzchnię użytków rolnych 20,43 ha nie tylko do płatności ekologicznej ale także do innych płatności oraz, że były to wszystkie trwałe użytki zielone występujące w gospodarstwie rolnym w rozumieniu § 9 ust. 4 rozporządzenia ekologicznego. Prawidłowo też zastosowano przeliczenie wynoszące co najmniej 0,3 DJP na hektar wszystkich trwałych użytków zielonych występujących w gospodarstwie rolnym (20,43 ha), przeliczając 1,661 DJP/20,43 ha, uzyskano współczynnik DJP w wysokości 0,0813 DJP/ha, a zatem poniżej wymaganego minimum DJP 0,3/ha.

Skarga kasacyjna ma usprawiedliwioną podstawę z art. 174 pkt 1) p.p.s.a.

Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 188 p.p.s.a. uwzględnił skargę kasacyjną, uchylając zaskarżone orzeczenie i rozpoznał skargę, ponieważ uznał, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona. Skargę oddalono na podstawie art. 151 p.p.s.a. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) w zw. z pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. 2015 r., poz. 1804).