Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 284/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2014-06-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6198 Inspekcja pracy
Hasła tematyczne: Inspekcja pracy
Skarżony organ: Inspektor Pracy
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 134 par. 1, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a, art. 200
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 1 par. 1 i par. 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 11 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2009 nr 205 poz 1585
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jednolity.
article: art. 92 par. 1 pkt 1, art. 92 par. 2, art. 92 par. 3
journal: Dz.U. 1998 nr 21 poz 94
law: Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Jakimowicz Sędziowie WSA Dorota Dąbek (spr.) WSA Hanna Knysiak - Molczyk Protokolant Ewelina Kalita po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi A Sp. jawna z siedzibą w K na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy z dnia 4 grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do wypłaty wynagrodzenia byłemu pracownikowi za czas niezdolności do pracy z powodu choroby skargę oddala.


UZASADNIENIE

wyroku WSA z dnia 2 czerwca 2014 r.

W dniu 17 października 2013 r., po przeprowadzeniu kontroli u pracodawcy "A" spółka jawna w K., inspektor pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy wydał nakaz nr [....] zawierający dwie decyzje. Decyzją nr [....] w/w nakazu pracodawca został zobowiązany do niezwłocznej wypłaty byłej pracownicy D. S. wynagrodzenia za czas niezdolności do pracy z powodu choroby w kwocie 773,16 zł brutto za czerwiec 2013 r. oraz 441,80 zł brutto za lipiec 2013 r.

Pismem z dnia 4 listopada 2013 r. "A" spółka jawna w K. wniosła odwołanie od przedmiotowego nakazu w zakresie decyzji nr [...]. Odwołująca się Spółka zarzuciła, że decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem przepisów prawa poprzez niewłaściwe ich zastosowanie (art. 92 Kodeksu pracy), poprzez niezastosowanie przepisów prawa (art. 92 § 3 pkt 2 Kodeksu pracy oraz art. 4 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa). Ponadto Spółka zarzuciła naruszenie art. 107 § 1 i § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez brak uzasadnienia faktycznego i prawnego wydanej decyzji, co uniemożliwia jej ocenę prawidłowości postępowania i przyczyn wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Zdaniem Spółki, jej działanie polegające na niewypłaceniu byłej pracownicy wynagrodzenia chorobowego za okres niezdolności do pracy było zgodne z prawem, gdyż pracownica w okresie swojego zatrudnienia nie nabyła prawa do zasiłku chorobowego zgodnie z art. 4 ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, a tym samym nie nabyła prawa do wynagrodzenia chorobowego za okres niezdolności do pracy. Spółka wskazała, że 30-dniowy okres nieprzerwanego ubezpieczenia chorobowego, po upływie którego pracownik nabywa prawo do zasiłku chorobowego, należy rozumieć jako nieprzerwany okres faktycznego opłacania składki na ubezpieczenie chorobowe. Taki okres w przebiegu zatrudnienia pracownicy nie miał miejsca, stąd niewypłacenie przez pracodawcę wynagrodzenia chorobowego.

Decyzją z dnia 4 grudnia 2013 r. nr [....], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267) oraz art. 19 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U. z 2012 r. poz. 404), Okręgowy Inspektor Pracy utrzymał w mocy decyzję nr [...] nakazu z dnia [....] 2013 r. nr [....]. Organ II instancji stwierdził, iż z zapisów protokołu kontroli oraz załączników do niego wynika, że D. S. zatrudniona była w "A" spółka jawna w okresie od 6 maja do 5 sierpnia 2013 r., a w trakcie zatrudnienia przebywała na zwolnieniu lekarskim w następujących okresach: 1 dzień w dniu 10 maja 2013 r., 15 dni w okresie od 7 do 14 czerwca 2013 r. oraz od 18 do 28 czerwca 2013 r., 10 dni w okresie od 1 do 12 lipca 2013 r. Dalsze zapisy protokołu kontroli wskazują, że pracodawca nie naliczył i nie wypłacił D. S. wynagrodzenia chorobowego za czas niezdolności do pracy przypadającej w czerwcu i lipcu 2013 r.

Organ II instancji stwierdził, iż nie zgadza się ze stanowiskiem odwołującej się Spółki wyrażonym w odwołaniu. Zdaniem organu odwoławczego, w analizowanej sprawie nie ulega wątpliwości, że D. S. w związku z zatrudnieniem na podstawie umowy o pracę podlegała obowiązkowo ubezpieczeniu chorobowemu na podstawie art. 11 ust. 1 w związku z art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. W związku z powyższym zastosowanie do niej znajdował przepis art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa. Organ II instancji podkreślił, iż żaden przepis ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa nie stanowi wprost, że przez nieprzerwany okres ubezpieczenia chorobowego należy rozumieć okres nieprzerwanego faktycznego odprowadzania składki chorobowej. Jednocześnie z art. 13 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych wynika wyraźnie, że pracownicy podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu od dnia nawiązania stosunku pracy do dnia ustania tego stosunku. W ocenie organu II instancji, interpretacja prezentowana przez pracodawcę w odwołaniu nie znajduje uzasadnienia prawnego, a jej przyjęcie skutkowałoby w praktyce powstaniem sytuacji, w których pracownik podlegający obowiązkowi ubezpieczenia chorobowego nie uzyskałby świadczeń pieniężnych z tytułu niezdolności do pracy spowodowanej chorobą, jeżeli chorowałby w każdym miesiącu, choćby krótkotrwale. W takich bowiem przypadkach okresy choroby przerywałaby okres faktycznego opłacania składki na ubezpieczenie chorobowe. Zdaniem organu odwoławczego, brak jest również jakiegokolwiek uzasadnienia na różnicowanie przez pracodawcę okresów niezdolności do pracy pod kątem ich zrównania z okresem opłacania składki ze względu na to, czy w okresie niezdolności do pracy pracownik zachowuje bądź nie zachowuje prawa do wynagrodzenia chorobowego i zasiłku chorobowego. W obu bowiem przypadkach składka na ubezpieczenie chorobowe nie jest odprowadzana. Organ II instancji stwierdził, iż powyższe prowadzi do wniosku, że przez pojęcie 30 dni nieprzerwanego ubezpieczenia chorobowego należy rozumieć okres pozostawania w stosunku pracy przez ten czas. Co więcej, okres niezdolności do pracy powstały w okresie wyczekiwania wlicza się do tego okresu. Zdaniem organu odwoławczego, oczywistym jest, że pracownik, który zachorował w okresie wyczekiwania nie otrzyma wynagrodzenia chorobowego za czas niezdolności zamykającej się w ramach tego okresu. Jeżeli jednak niezdolność do pracy z powodu choroby powstanie po upływie 30 dni, a taka sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie, pracownikowi należy się wynagrodzenie chorobowe, o którym mowa w art. 92 Kodeksu pracy, a po upływie okresów wskazanych w tym przepisie zasiłek chorobowy.

Odnośnie zarzutu naruszenia art. 107 § 1 i § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego organ II instancji zauważył, że decyzje inspektora pracy wydawane są zgodnie z wymogami art. 34 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy. W ocenie organu II instancji, kwestionowana przez stronę decyzja organu I instancji zawiera wszystkie elementy wymagane przepisem art. 34 ust. 2 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy. Ponadto zawiera opis ustaleń faktycznych, które stanowiły podstawę wydania zaskarżonej decyzji w oparciu o prawidłowo przywołane w niej przepisy prawne zobowiązujące pracodawcę do wypłaty wynagrodzenia chorobowego. Organ II instancji uznał zatem, iż zarzut naruszenia art. 107 § 1 i § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego jest bezzasadny.

W skardze na powyższą decyzję Okręgowego Inspektora Pracy "A" sp. j. z siedzibą w K. wniosła o jej uchylenie wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji. Zaskarżonej decyzji strona skarżąca zarzuciła błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 92 Kodeksu pracy, poprzez uznanie, że D. S. była uprawniona do wynagrodzenia za czas niezdolności do pracy z powodu choroby. Strona skarżąca podniosła również zarzut niezastosowania art. 92 § 3 pkt 2 Kodeksu pracy w związku z art. 4 ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, poprzez uznanie, że D. S. nabyła uprawnienie do zasiłku chorobowego, mimo że nie zaistniał okres 30-dniowego nieprzerwanego ubezpieczenia, po upływie którego pracownik nabywa prawo do zasiłku chorobowego. W uzasadnieniu skargi strona skarżąca podniosła, że pracownik nie nabywa prawa do wynagrodzenia chorobowego, o którym mowa w art. 92 § 1 pkt 1 Kodeksu pracy w przypadkach, w których pracownik nie ma prawa do zasiłku, co wynika z art. 92 § 3 pkt 2 Kodeksu pracy. Zdaniem strony skarżącej, dla ustalenia, czy pracownikowi przysługuje prawo do wynagrodzenia chorobowego konieczne jest ustalenie, czy ma on prawo do zasiłku, które zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa ubezpieczony nabywa po upływie 30 dni nieprzerwanego ubezpieczenia chorobowego, jeżeli podlega obowiązkowo temu ubezpieczeniu. Strona skarżąca powołała się na wybrane orzecznictwo sądowe na poparcie stanowiska, że prawo do zasiłku chorobowego powstaje dopiero po upływie tzw. okresu wyczekiwania (karencji), o którym mowa w art. 4 ust. 1 ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa. Strona skarżąca podniosła, że wymagane 30 dni nieprzerwanego ubezpieczenia chorobowego oznacza nieprzerwany okres faktycznego opłacania składki chorobowej, a do okresu wyczekiwania nie wlicza się okresu niezdolności do pracy powstałej w tym czasie. W związku z tym, że w okresie zatrudnienia D. S. nie zaistniał, zdaniem strony skarżącej, okres 30 dni nieprzerwanego ubezpieczenia chorobowego, gdyż był przerywany okresami niezdolności do pracy, nie nabyła ona prawa do zasiłku chorobowego, a tym samym prawa do wynagrodzenia chorobowego.

W odpowiedzi na skargę Okręgowy Inspektor Pracy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi. Organ II instancji podniósł, iż w pełni podziela stanowisko wyrażone w orzecznictwie, że nabycie prawa do zasiłku chorobowego następuje po upływie wskazanych 30 dni, czyli po upływie tzw. okresu wyczekiwania. W przedmiotowej sprawie 30 dni nieprzerwanego ubezpieczenia chorobowego mijało w dniu 4 czerwca 2013 r., licząc od pierwszego dnia zatrudnienia D. S., zgodnie z zawartą umową o pracę, tj. od 6 maja 2013 r. Organ II instancji stwierdził, iż w realiach niniejszej sprawy D. S. nie nabyła prawa do wynagrodzenia chorobowego za czas niezdolności do pracy, która miała miejsce w dniu 10 maja 2013 r., gdyż ten okres przypadał w okresie wyczekiwania 30 dni. Zdaniem organu II instancji, mając na uwadze fakt, że decyzja organu I instancji zobowiązywała do wypłaty wynagrodzenia chorobowego za czas niezdolności do pracy przypadającej po dacie 4 czerwca 2013 r., czyli po upływie 30 dni nieprzerwanego ubezpieczenia chorobowego, zarzut naruszenia art. 92 i art. 92 § 3 pkt 2 Kodeksu pracy w związku z art. 4 ustawy o świadczeniach pieniężnym z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa jest bezzasadny.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie zaś z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm., zwana dalej p.p.s.a.), sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla je w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala (art. 151 p.p.s.a.).

W ocenie Sądu skarga nie jest zasadna, a zaskarżona decyzja wydana została zgodnie z prawem.

Zgodnie z treścią art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 25 czerwca 1999r., o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (tj. Dz. U. 2010, Nr 77, poz. 512), ubezpieczony nabywa prawo do zasiłku chorobowego:

1) po upływie 30 dni nieprzerwanego ubezpieczenia chorobowego - jeżeli podlega obowiązkowo temu ubezpieczeniu;

2) po upływie 90 dni nieprzerwanego ubezpieczenia chorobowego - jeżeli jest ubezpieczony dobrowolnie.

Art. 92 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974r. Kodeks pracy (Dz. U. z 1998r.21, poz. 94) przewiduje, że za czas niezdolności pracownika do pracy wskutek choroby lub odosobnienia w związku z chorobą zakaźną - trwającej łącznie do 33 dni w ciągu roku kalendarzowego, a w przypadku pracownika, który ukończył 50 rok życia - trwającej łącznie do 14 dni w ciągu roku kalendarzowego - pracownik zachowuje prawo do 80 % wynagrodzenia, chyba że obowiązujące u danego pracodawcy przepisy prawa pracy przewidują wyższe wynagrodzenie z tego tytułu. Z § 2 tego przepisu wynika zaś, że wynagrodzenie, o którym mowa w § 1, oblicza się według zasad obowiązujących przy ustalaniu podstawy wymiaru zasiłku chorobowego i wypłaca za każdy dzień niezdolności do pracy, nie wyłączając dni wolnych od pracy. Z kolei z § 3 tego przepisu wynika, że wynagrodzenie, o którym mowa w § 1:

1) nie ulega obniżeniu w przypadku ograniczenia podstawy wymiaru zasiłku chorobowego,

2) nie przysługuje w przypadkach, w których pracownik nie ma prawa do zasiłku chorobowego.

Strona skarżąca nietrafnie zarzuca, że w niniejszej sprawie organy dokonały błędnej wykładni, a przez to niewłaściwe zastosowały przytoczony powyżej art. 92 Kodeksu pracy, poprzez uznanie, że D. S. była uprawniona do wynagrodzenia za czas niezdolności do pracy z powodu choroby.

Art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 25 czerwca 1999r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa przewiduje, że ubezpieczony - jeżeli podlega obowiązkowo temu ubezpieczeniu - nabywa prawo do zasiłku chorobowego dopiero po upływie 30 dni nieprzerwanego ubezpieczenia chorobowego, tj. po upływie tzw. okresu wyczekiwania (karencji). W niniejszej sprawie miał zastosowanie cyt. powyżej art. 4 ust. 1 pkt 1, albowiem skarżąca podlegała ubezpieczeniu obowiązkowemu od dnia zatrudnienia na podstawie umowy o pracę, tj. od dnia 6 maja 2013r. (art. 11 ust. 1 w związku z art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych, t.j. Dz. U. z 2009r., Nr 205, poz. 1585 ze zm.). Z art. 13 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych wynika, że pracownicy podlegają obowiązkowemu ubezpieczeniu emerytalnemu, rentowemu, chorobowemu i wypadkowemu od dnia nawiązania stosunku pracy do jego ustania.

Trafnie zatem organy przyjęły, że D. S. nabyła takie prawo. W stanie faktycznym niniejszej sprawy spełniony został wymóg 30 dni nieprzerwanego ubezpieczenia chorobowego. Ten okres w przedmiotowej sprawie upływał w dniu 4 czerwca 2013 r., licząc od pierwszego dnia zatrudnienia D. S., zgodnie z zawartą umową o pracę, tj. od 6 maja 2013 r. Prawidłowo zatem organy przyjęły, że D. S. nie nabyła prawa do wynagrodzenia chorobowego za czas niezdolności do pracy w dniu 10 maja 2013 r., gdyż ten okres przypadał jeszcze w czasie tzw. wyczekiwania, trwającego 30 dni od dnia zatrudnienia. Decyzja zobowiązująca do wypłaty wynagrodzenia chorobowego za czas niezdolności do pracy przypadającej po dacie 4 czerwca 2013r., czyli po upływie 30 dni nieprzerwanego ubezpieczenia chorobowego, jest natomiast decyzją zgodną z prawem.

Nietrafne są zarzuty podnoszone w skardze, albowiem z literalnego brzmienia art. 4 ust. 1 ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa wynika, że ustawodawca uzależnia prawo uzyskania zasiłku chorobowego od nieprzerwanego okresu ubezpieczenia chorobowego, a nie – jak to wywodzi skarżący – od okresu faktycznego opłacania składki. Pogląd prezentowany przez skarżącego nie znajduje oparcia w obowiązujących przepisach, przecząc istocie systemu ubezpieczeń społecznych, która zasadza się w zapewnieniu bezpieczeństwa socjalnego pracowników, a nie w pełnej wzajemności składki i świadczeń. Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela zatem pogląd prezentowany w doktrynie, że "ubezpieczony, który przed upływem okresu wyczekiwania stanie się niezdolny do pracy, nie nabywa prawa do zasiłku chorobowego", nie podziela natomiast poglądu, że do okresu wyczekiwania "nie można wliczyć okresu niezdolności powstałej przed upływem 30 dni opłacania składki" (I. Jędrasik-Jankowska, "Prawo socjalne. Komentarz do ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa", Warszawa 2004, art. 4, powoływana przez A. Rzetecką-Gil, "Komentarz do ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa", Warszawa 2009, komentarz do art. 4 pkt 7). W okresie tym pracownik podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu chorobowego, co w świetle przytoczonego powyżej przepisu stanowi warunek uzyskania zasiłku chorobowego. Nie ma podstawy prawnej do przyjęcia, że istotny jest okres opłacania składki, a nie okres podlegania ubezpieczeniu społecznemu.

Nietrafny jest zatem w niniejszej sprawie zarzut naruszenia art. 92 i art. 92 § 3 pkt 2 Kodeksu pracy w związku z art. 4 ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa. Prawo do zasiłku chorobowego powstaje dopiero po upływie tzw. okresu wyczekiwania (karencji), o którym mowa w art. 4 ust. 1 ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, oznaczającego nieprzerwany okres podlegania ubezpieczeniu chorobowemu, a nie okres faktycznego opłacania składki. W niniejszej sprawie ten okres wyczekiwania upływał w dniu 4 czerwca 2013r. Z tego powodu D. S. nabyła prawo do zasiłku chorobowego, a tym samym prawo do wynagrodzenia chorobowego. Prawidłowy jest zatem pogląd organu, że skarżący winien wypłacić na rzecz byłej pracownicy D. S. wynagrodzenie za czas niezdolności do pracy z powodu choroby.

Uznając więc, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane zgodnie z przepisami prawa materialnego i procesowego, Sąd skargę oddalił, działając na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Mając powyższe na uwadze, orzeczono, jak w sentencji.