Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 1053/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2016-02-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 18 ust. 2
journal: Dz.U. 2012 poz 1164
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jednolity.
article: par. 17 ust. 1 pkt 5b
journal: Dz.U. 2009 nr 33 poz 262
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 316 poz 65 art. 23
law: Rozporządzenie Komisji (WE) NR 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady  (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów  wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007  w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina

SENTENCJA

Dnia 10 lutego 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Krzyżaniak (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Ewa Cisowska - Sakrajda, Sędzia NSA Janusz Nowacki, , Protokolant Sekretarz sądowy – Dorota Czubak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 stycznia 2016 roku sprawy ze skargi B.W. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2012 oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] nr [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2013 r. poz. 267 - dalej k.p.a.), art. 10 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2008 r. nr 98 poz. 634 ze zm.), art. 21, art. 29 ust. 1 pkt 1 i ust. 1a ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. nr 64, poz. 427, ze zm.), § 2 ust. 1 pkt 3, § 17, § 20 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2009 r., nr 33, poz. 262 ze zm.), art. 23 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. U. L 316, z dnia 02.12.2009 r., str. 65), art. 18 ust. 2, ust. 3 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2012 r. poz. 1164), Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] o odmowie przyznania B. W. – G. płatności rolnośrodowiskowej na rok 2012, wydaną przez Kierownika Biura Powiatowego AR i MR w S.

W uzasadnieniu wskazano, że w dniu 15 maja 2012 roku B. W. – G. złożyła w Biurze Powiatowym ARiMR w S. wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej, deklarując realizację wskazanych wariantów w pakietach rolnictwo ekologiczne oraz ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych na obszarach Natura 2000.

Pismem z dnia 5 lipca 2012 roku, na podstawie art. 64 § 2 k.p.a., organ I instancji wezwał wnioskodawczynię do uzupełniania braków formalnych wniosku, polegających na:

- braku podania głównego rodzaju działalności rolniczej w polu 2 sekcji V,

- braku wskazania rośliny uprawnej w plonie głównym (sekcja VIII kolumna 7) oraz nie wpisaniu na załączniku graficznym kodów pakietów realizowanych na działkach rolnych A, AX, BX, CX, DX, E, EX, F, FX, GX, H, HX, I ,IX, J, JX, K, KX, L, LX, M, MX, N, NX, O, OX, P, PX, R, RX, S, SX, T, TX, U, W, X, Y, deklarowanych do płatności rolnośrodowiskowej,

- braku materiałów graficznych dla działek ewidencyjnych numer: 129, 3/2, 124/1, 36/7, 62, 132, 285, 47, 92, 5, 6, 42, 1142, 5, 508, 375, 376, 379, 471, 411, 412, 413, 403/2, 405, 406/1, i zaznaczenie miejsca pozostawienia powierzchni nieskoszonej trwałego użytku zielonego w roku 2012.

Wezwanie zawierało pouczenie, że nieusunięcie wskazanych powyżej braków formalnych w terminie podanym w wezwaniu, tj. w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, spowoduje pozostawienie wniosku o przyznanie płatności bez rozpoznania w całości lub w części oraz informację, oraz że w celu uzupełnienia braków formalnych należy zgłosić się do Biura Powiatowego ARiMR z Rejestrem działalności rolnośrodowiskowej, Planem działalności rolnośrodowiskowej i dostarczyć uzupełniony materiał graficzny lub przesłać go pocztą na adres Biura Powiatowego ARiMR.

W dniu 2 sierpnia 2012 roku strona złożyła wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku, a następnie - składając w dniu 3 sierpnia 2012 roku formularz korekty wniosku, dokonała czynności, dla której wyznaczony był termin.

W dniu 8 sierpnia 2012 roku Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydał postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2012, wskazując, że strona nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy.

Skarżąca wniosła zażalenie na postanowienie organu I instancji, po rozpoznaniu którego postanowieniem nr [...] z dnia [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.

Wyrokiem z dnia 8 marca 2013 roku sygn. akt III SA/Łd 1113/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę B. W.- G. na ww. postanowienie. Wyrok jest prawomocny od 30 kwietnia 2013 r.

Postanowieniem z dnia [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR odmówił wszczęcia postępowania w sprawie z wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej, złożonego w dniu 15 maja 2012 roku przez B. W.-G.

W dniu 22 lipca 2013 roku strona złożyła zażalenie na postanowienie Kierownika Biura Powiatowego ARiMR, po rozpoznaniu którego Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w dniu [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

Pełnomocnik strony w dniu 8 października 2013 r. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. na ww. postanowienie Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie z wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej złożonego w dniu 15 maja 2012 roku przez B. W. - G.

Wyrokiem z dnia 28 lutego 2014 r. o sygn. III SA/Łd 1184/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił postanowienie Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia [...] oraz poprzedzające je postanowienie Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia [...]. Wyrok jest prawomocny od 22 kwietnia 2014 r. W ocenie Sądu, organy obu instancji, w sposób nieuprawniony przyjęły, że postępowanie administracyjne o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na wniosek złożony w dniu 15 maja 2012 r. przez B. W.-G. nie może być wszczęte. Sad wskazał, że postępowanie administracyjne toczyło się z naruszeniem art. 61 a § 1 k.p.a. Organ winien bowiem dokonać ocen dotyczących kwestii materialnoprawnych stanowiących podstawę rozpoznania wniosku skarżącej we wszczętym postępowaniu, a nie w uzasadnieniu postanowienia o charakterze formalnym, tym bardziej, że jak wynika z ustalonego stanu faktycznego, postępowanie takie de facto się już toczyło. Rozważania prowadzone w uzasadnieniu postanowienia organu pierwszej instancji oraz organu odwoławczego nie mają charakteru formalnego bowiem dotyczą oceny obowiązków i uprawnień skarżącej w świetle prawa materialnego. W zaleceniach końcowych Sąd podkreślił, że przy ponownym rozpoznaniu wniosku skarżącej, organ będzie zobowiązany do rozpoznania żądania strony z uwzględnieniem oceny wyrażonej w uzasadnieniu wyroku o sygn. III SA/Łd 1184/13.

W aktach administracyjnych sprawy znajduje sie również wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 11 czerwca 2014 r. w spr. o sygn. akt III SA/Łd 240/14, którym oddalona została skarga B. W.- G. na postanowienie Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia [...] nr [...] o odmowie wydania zaświadczenia o zrealizowaniu przez B. W. – G. zobowiązań rolnośrodowiskowych w roku 2012 w zakresie pakietów: 3 - ekstensywne trwałe użytki zielone, 4 - ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych poza obszarami Natura 2000, 5 - ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych na obszarach Natura 2000. Sąd uznał, że skarga nie jest zasadna, gdyż strona nie wykazała interesu prawnego w uzyskaniu zaświadczenia o żądanej przez nią treści. Nie wskazała bowiem żadnego przepisu prawnego, stanowiącego podstawę jej interesu prawnego w wydaniu zaświadczenia. Nadto okoliczność wykonania przez skarżącą zobowiązań rolnośrodowiskowych za 2012 r. nie znajduje potwierdzenia w dokumentach będących w dyspozycji organu. Zdaniem Sądu, skarżąca domagała się w istocie wydania zaświadczenia dotyczącego okoliczności, których ustalenie następuje w postępowaniu w sprawie rozstrzyganej decyzją administracyjną dotyczącą przyznania płatności rolnośrodowiskowej na 2012 rok. Zaświadczenie nie może natomiast dotyczyć okoliczności, których ustalenie i ocena następuje w postępowaniu jurysdykcyjnym w sprawie rozstrzyganej w drodze decyzji administracyjnej lub postanowienia.

Pismem z 18 sierpnia 2014 r., sprecyzowanym pismami z dnia 17 września 2014 r. i z dnia 22 października 2014 r., B. W. – G. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na niewykonanie wyroku WSA w Łodzi z dnia 28 lutego 2014 r. Do pisma z dnia 22 października 2014 r. skarżąca załączyła kopię wezwania z dnia 17 października 2014 r. kierowanego do Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S., w którym zażądała wykonania wyroku WSA w Łodzi z dnia 28 lutego 2014 r., w sprawie o sygn. akt III SA/Łd 1184/13.

Postanowieniem z dnia [...] wydanym w sprawie o sygn. akt III SA/Łd 948/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, odrzucił skargę B. W.-G., uznając ją za niedopuszczalną. Sąd wskazał, że z treści 154 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika, że elementem niezbędnym skargi o niewykonanie wyroku jest uprzednie pisemne wezwanie właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy. Skoro więc warunkiem przedmiotowej skargi była konieczność uprzedniego pisemnego wezwania właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, to dokonanie przez skarżącą takiego wezwania po wniesieniu skargi (tj. 17 października 2014 r.), czyni taką skargę, jako przedwczesną, niedopuszczalną

Decyzją z dnia [...] Nr[...] , po ponownym rozpoznaniu sprawy, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR odmówił przyznania B. W. – G. płatności rolnośrodowiskowej na rok 2012.

W dniu 21 listopada 2014 r. do organu I instancji wpłynął wniosek pełnomocnika B. W.- G. o zawieszenie postępowania w sprawie z decyzji Nr [...] do czasu otrzymania przez stronę pisemnego wyjaśnienia, jaką roślinę uprawną należy wpisać w plonie głównym w przypadku, gdy na działce rolnej występuje trwały użytek zielony - TUZ, wykazany w kolumnie 2 oświadczenia o sposobie wykorzystania działek rolnych.

Postanowieniem z dnia [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w S. odmówił zawieszenia postępowania w sprawie dotyczącej przyznania B. W.- G. płatności rolnośrodowiskowej na rok 2012 r.

Pismem z dnia 1 grudnia 2014 r. strona wniosła odwołanie od decyzji organu I instancji z dnia [...] Nr[...], w treści którego zarzuciła zaskarżonemu rozstrzygnięciu naruszenie art. 8 i 54 § 1 k.p.a. poprzez sporządzenie i wysłanie wezwania nr [...], które nie odpowiadało wymaganiom określonym w tym przepisie tj. nie wskazywało czy powinna się stawić osobiście lub przez pełnomocnika czy też może złożyć wyjaśnienia na piśmie, a w konsekwencji błędne uznanie, że została prawidłowo wezwana do uzupełnienia braków złożonego wniosku, podczas gdy wadliwe wezwanie nie wywołuje skutków prawnych. Podkreśliła, iż przedmiotowy wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej z dnia 15.05.2012 r. został odebrany przez pracownika organu za potwierdzeniem odbioru, bez wskazania jakichkolwiek braków formalnych. Pełnomocnik B. W. – G. podniósł również, iż nieprawdziwe i niezgodne z przepisami rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Wsi z 26 lutego 2009 r. jest twierdzenie organu, iż we wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2012 występowały braki formalne. Definicja trwałego użytku zielonego wyklucza bowiem jakąkolwiek możliwość wskazania rośliny uprawnej, a w szczególności rośliny uprawnej w plonie głównym do działek rolnych, które wskazano we wniosku jako TUZ. Odwołanie zawiera wniosek o uchylenie wszystkich dotychczasowych postanowień i decyzji wydanych w zakresie wniosku B. W. – G. z dnia 15.05.2012 r. o płatność rolnośrodowiskową, a następnie o przeprowadzenie ponownego postępowania zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa i przyznanie płatności rolnośrodowiskowej, rekompensującej nakłady poniesione w związku z rzeczywiście zrealizowanymi zobowiązaniami.

Decyzją z dnia [...] nr [...] Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR uchylił rozstrzygnięcie organu I instancji z dnia [...] Nr [...] o odmowie przyznania B. W. – G. płatności rolnośrodowiskowej na rok 2012, podnosząc, iż Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydając swoje rozstrzygnięcie pominął pełnomocnika strony.

W dniu 17 lutego 2015 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w S. wydał decyzję nr [...] o odmowie przyznania B. W.-G. płatności rolnośrodowiskowej na rok 2012. W uzasadnieniu organ wskazał, iż przepisy prawa krajowego i wspólnotowego przed przyznaniem płatności obligują organ do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w celu szczegółowej weryfikacji warunków kwalifikowalności. Postępowanie takie obejmuje kontrole administracyjne i kontrole na miejscu. Wszystkich (kompletnych) kontroli dokonuje się po skutecznym wszczęciu postępowania, tj. w przypadku gdy wniosek o przyznanie płatności uznany jest za złożony w terminie. W sprawie B. W. – G. doszło do złożenia wniosku pomocowego po przewidzianym przez prawo terminie, gdyż strona nie uzupełniła braków formalnych dotyczących całego wniosku w terminie wskazanym w wezwaniu na uzupełnienie braków formalnych.

Pismem z dnia 7 marca 2015 r. pełnomocnik B. W. – G. wniósł odwołanie od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w S. nr [...] i wskazał, że podtrzymuje zastrzeżenia wyrażone w odwołaniu od decyzji z dnia [...] Nr[...] . Strona wskazała, że organ ponownie nie ustosunkował się do zarzutu skarżącej, iż brak jest podstaw do żądania przez organ, aby we wniosku o przyznanie płatności podana została roślina uprawna w plonie głównym przy działkach zgłoszonych jako trwałe użytki zielone. Podniesiono, iż definicja trwałych użytków zielonych zawarta w art. 2 lit. c) rozporządzenia Komicji (WE) 1120/2009 oraz § 4 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 26 lutego 2009 r. wyklucza możliwość podania rośliny uprawnej w plonie głównym do działek zadeklarowanych jako TUZ. Wezwanie organu z dnia 05.07.2012 r. do uzupełnienia braków formalnych wniosku B. W.- G. z dnia 15.05.2012 r. było zatem, zdaniem strony, całkowicie bezpodstawne.

W decyzji z dnia [...] Nr [...] utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji, Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR wskazał, że prawidłowość postępowania w sprawie z wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych oraz wydane w efekcie tego postępowania rozstrzygnięcie było przedmiotem oceny Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który prawomocnym wyrokiem z dnia 8 marca 2013 roku oddalił jako niezasadną skargę B. W. – G. na postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2012 - sygn. akt III SA/Łd 1113/12. Niemniej jednak z uwagi na zarzuty strony organ powtórzył, iż zgodnie z art. 64 § 2 k.p.a. "Jeżeli podanie nie czyni zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w terminie siedmiu dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania", przy czym wymagania dotyczące treści wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej zawarte zostały w § 17 - § 20 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r., które w związku z § 46 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy", ma zastosowanie w niniejszej sprawie. Tym samym kompletny wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej winien zawierać elementy podania określone w przepisach k.p.a. oraz elementy wskazane w treści wyżej wymienionych przepisów rozporządzenia. Natomiast w przypadku braku któregokolwiek z elementów wskazanych w wyżej wymienionych przepisach organ administracji jest zobowiązany do wezwania strony do ich uzupełnienia w trybie art. 64 § 2 k.p.a. W sprawie będącej przedmiotem rozpoznania z uwagi na brak jednego z elementów wniosku, wskazanego w § 17 ust. 1 pkt 5 lit. b rozporządzenia, organ l instancji wystosował do strony wezwanie zgodnie z art. 64 § 2 k.p.a.

Organ odwoławczy wskazał, iż zgodnie z treść art. § 17 ust. 1 pkt 5 lit b rozporządzenia "Wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej, poza elementami podania określonymi w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego, z wyłączeniem adresu, zawiera: (...) 5) oświadczenie o: (...) b) sposobie wykorzystywania dziatek rolnych, w szczególności z podaniem rośliny uprawnej, (...)". Zdaniem organu, wskazany przepis nie różnicuje obowiązku wskazania rośliny uprawnej w zależności od rodzaju prowadzonej przez rolnika uprawy, traktując tak samo rolnika, który wykorzystuje będące w jego posiadaniu grunty rolne jako trwały użytek zielony, jak i rolnika, który w inny sposób użytkuje zgłoszone do płatności działki. Nie sposób zatem wymagać od organu aby ten, wbrew postanowieniom prawodawcy, inaczej niż jest to wskazane w wyżej wymienionych przepisach, potraktował stronę niniejszego postępowania i odstąpił od wezwania jej do uzupełnienia braków formalnych wniosku w sytuacji braku wskazania rośliny uprawnej. W związku z powyższym zarzut strony dotyczący braku podstaw do wezwania strony na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. organ uznał za niezasadny.

Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR stwierdził również, że wniosek strony z dnia 15.05.2012 r. o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej był wnioskiem kontynuacyjnym. Producent w latach 2010 i 2011 występował o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej, wskazując we wniosku te same dane, które w 2012 r. objęte były wezwaniem do uzupełnienia braków formalnych, nie czyniąc przy tym takich zastrzeżeń, jak w treści odwołania z dnia 07.03.2015 r. Tym samym uwagi podniesione w odwołaniu, a dotyczące sensu wskazywania we wniosku rodzaju uprawy, w sytuacji, gdy wszystkie grunty w gospodarstwie są trwałymi użytkami zielonymi, użytkowanymi w tej formie na części działek od 2006 r., na części działek od 2010 r., w ocenie organu odwoławczego uznać należy za niezasadny.

Ustosunkowując się natomiast do zarzutów strony dotyczących naruszenia przez organ I instancji art. 54 k.p.a. przy sporządzaniu wezwania z dnia 5 lipca 2012 roku, organ zauważył, iż treść wezwania do uzupełnienia braków formalnych ustala przepis art. 64 § 2 k.p.a. Z istoty tej regulacji wynika, że wezwanie musi zawierać nazwę i adres organu wzywającego, oznaczenie wzywanego (wnoszącego podanie) oraz ścisłe określenie braków wymagających usunięcia na podstawie konkretnych przepisów prawa. Ponadto dla skuteczności wezwania norma art. 64 § 2 k.p.a. wymaga zamieszczenia w nim dwóch kolejnych elementów. Pierwszym jest wskazanie terminu, w którym usunięcie braków musi nastąpić. Analizowany przepis wyznacza w tym zakresie termin 7-dniowy, obliczany od dnia doręczenia wezwania wnoszącemu podanie. Drugim elementem decydującym o skuteczności wezwania jest zamieszczenie w nim pouczenia, skierowanego do wnoszącego podanie, że nieusunięcie wskazanych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. W opinii organu odwoławczego wezwanie z dnia 5 lipca 2012 roku spełnia wymogi art. 64 § 2 k.p.a, tym samym zarzuty strony dotyczące naruszenia przez organ I instancji zapisów art. 54 k.p.a. nie wpływa na wynik postępowania.

Na rozstrzygnięcie nie wpływa również zdaniem organu, podniesiony w treści odwołania zarzut niepoinformowania strony przy składaniu wniosku w Biurze Powiatowym ARiMR o jego brakach formalnych. Niezależnie bowiem od okoliczności, jakie towarzyszyły przyjęciu wniosku B. W. – G. w dniu 15 maja 2012 roku, usunięciu braków formalnych podania służy procedura przewidziana art. 64 k.p.a. i w niniejszej sprawie czyniąc zadość tym przepisom oraz umożliwiając stronie uzupełnienie stwierdzonych braków i złożenie w terminie kompletnego wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej. Pismem z dnia 5 lipca 2012 roku organ I instancji wezwał bowiem stronę do usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości, czego skarżąca w wyznaczonym terminie nie dopełniła. Tym samym zarzut strony należy uznać za bezzasadny.

W ocenie organu w niniejszej sprawie brak jest podstaw do kwestionowania zasadności i prawidłowości wezwania strony do uzupełnienia braków formalnych i stanowiska organu nie zmienia argumentacja strony. Brak jest również przesłanek uzasadniających przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych, co zostało stwierdzone prawomocnym orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Prawidłowe jest zatem rozstrzygnięcie organu I instancji o odmowie przyznania płatności rolnośrodowiskowej, przy czym, w niniejszej sprawie zasadnym było merytoryczne rozpoznanie złożonego przez stronę wniosku pomimo jego braków formalnych. B. W. – G. uzupełniła stwierdzone przez organ I instancji braki formalne z uchybieniem 7-dniowego terminu na ich uzupełnienie. Słusznie zatem organ I instancji przyjął, iż składając w dniu 3 sierpnia 2012 roku kompletny wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej strona złożyła go po terminie. Zgodnie bowiem z § 17 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r.: "Wniosek o przyznanie pierwszej płatności rolnośrodowiskowej i kolejnych płatności rolnośrodowiskowych składa się do kierownika biura powiatowego Agencji, właściwego ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę rolnika, w terminie określonym do składania wniosków o przyznanie płatności bezpośredniej w rozumieniu przepisów o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. W związku z powyższym termin na złożenie wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej wyznaczają przepisy ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Zgodnie z art. 18 ust. 2 i 3 tej ustawy: "Wniosek o przyznanie płatności obszarowych, płatności do krów i owiec oraz płatności do tytoniu składa się w terminie od dnia 15 marca do dnia 15 maja." Nie ulega zatem wątpliwości, zdaniem organu, iż składając w dniu 3 sierpnia 2012 roku kompletny wniosek, strona dokonała tej czynności z uchybieniem wskazanego powyżej terminu. Termin, w którym strona złożyła kompletny wniosek, nie pozwalał również na jego rozpatrzenie zgodnie z art. 23 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009, który w związku z art. 8 ust. 3 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 65/2011 ma zastosowanie do wniosków składanych w ramach programu rolnośrodowiskowego, gdyż w myśl wskazanego przepisu: "Z wyjątkiem przypadków siły wyższej oraz okoliczności nadzwyczajnych, o których mowa w art. 75, złożenie wniosku o przyznanie pomocy na mocy niniejszego rozporządzenia po wyznaczonym terminie prowadzi do zmniejszenia kwoty płatności, do której uprawniony byłby rolnik gdyby złożył wniosek w terminie, o J % za każdy dzień roboczy. Beż uszczerbku dla jakichkolwiek środków szczególnych podejmowanych przez państwa członkowskie odnośnie do potrzeby składania jakichkolwiek dokumentów uzupełniających w wyznaczonym czasie w celu umożliwienia ustalenia terminów oraz przeprowadzenia skutecznych kontroli, pierwszy akapit stosuje się również odnośnie do dokumentów, umów oraz oświadczeń, które należy przedstawić właściwym organom zgodnie z art. 12 i 13, jeśli takie dokumenty, umowy lub oświadczenia stanowią o kwalifikowalności do przedmiotowej pomocy. W tym przypadku zmniejszenie płatności będzie odnosiła się do kwoty wypłacanej w ramach przedmiotowej pomocy. Jeśli opóźnienie wynosi ponad 25 dni kalendarzowych, wniosek uznaje się za niedopuszczalny." A zatem wniosek może zostać złożony jeszcze w ciągu 25 dni kalendarzowych po wyznaczonym terminie, czyli do dnia 9 czerwca 2012 roku, przy czym za każdy dzień roboczy opóźnienia stosowana jest redukcja w wysokości 1% kwoty płatności za każdy dzień roboczy opóźnienia. Po tej dacie uprawnienie do żądania przyznania płatności wygasa, co miało miejsce w niniejszej sprawie.

Organ podkreślił ponadto, iż końcowy termin na składanie wniosków, wyznaczony w art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r., jest terminem materialnym. Jest to okres, w którym może nastąpić ukształtowanie praw lub obowiązków jednostki w ramach administracyjnoprawnego stosunku materialnego, a uchybienie tego terminu wywołuje skutek prawny wygaśnięcia praw lub obowiązków o charakterze materialnym. Organy administracji nie mogę więc orzekać o jego przywróceniu, co też zaznacza art. 18 ust. 3 ustawy, zgodnie z którym: "Termin, o którym mowa w ust. 2, nie podlega przywróceniu".

W opinii organu odwoławczego rozstrzygnięcie Kierownika Biura Powiatowego ARiMR we wskazanym powyżej zakresie jest zatem prawidłowe.

Na powyższą decyzję B. W. – G. wniosła skargę do WSA w Łodzi zarzucając wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. z naruszeniem:

1/ art. 50 § 2 k.p.a. oraz art. 231 k.k. (nadużycie władzy) poprzez niedopełnienie obowiązku kontroli wizualnej wniosku strony o płatności złożonego bezpośrednio w dniu 15.05.2015 r. w Biurze Powiatowym ARiMR w S. u przeszkolonego i uprawnionego do odbioru wniosków pracownika biura, a następnie wygenerowanie wezwania do korekty wniosku w stosunku do którego nie dopełniono obowiązku kontroli wizualnej w momencie jego składania i wysłanie tego wezwania w momencie newralgicznym z punktu widzenia wywiązywania się rolnika z zobowiązań rolnych;

2/ art. 8 k.p.a. poprzez naruszenie zasady zaufania obywateli do organów administracji publicznej;

3/ art. 7 i 9 k.p.a. poprzez naruszenie zasady prawdy obiektywnej i zasady udzielania stronie należytej i wyczerpującej informacji;

4/ art. 296 k.k. (nadużycie zaufania) poprzez tolerowanie przez wszystkie instancje ARiMR niedopełnienia elementarnych obowiązków kontroli wizualnej wniosków rolników składanych bezpośrednio w Biurze Powiatowym ARiMR w S., a następnie wywodzenie negatywnych skutków dla rolników.

Pełnomocnik strony podkreślił, iż we wniosku B. W. – G. nie wystąpiły braki formalne, gdyż w rzeczywistości są to "puste pola w formularzu" , które zgodnie z "Regułami związanymi z przebiegiem procedury" należą do błędów oczywistych. Zgodnie natomiast z art. 21 Rozporządzenia Komisji nr 1122/2009 korekta błędów oczywistych może nastąpić w każdym momencie po jego złożeniu. Strona wskazała również, że wniosek skarżącej z dnia 15.05.2012 r. był wnioskiem kontynuacyjnym, a w posiadaniu organów były wszelkie dane niezbędne do jego merytorycznego rozpatrzenia, w oparciu o fakty i dowody znane organom z urzędu. Ponowiony został także zarzut odwołania, iż w przypadku działek zadeklarowanych we wniosku jako trwałe użytki zielone nie ma jakiejkolwiek możliwości wskazania rośliny uprawnej w plonie głównym, gdyż są to wszelkie rośliny zielone.

Wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji Dyrektora [...] Oddziału ARiMR z dnia [...] nr [...] i przekazanie sprawy do ponownego, merytorycznego rozpoznania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Na rozprawie w dniu 29 stycznia 2016 r. pełnomocnicy skarżącej wnieśli o załączenie do akt sądowych wyjaśnień z dnia 28 stycznia 2016 r. do odpowiedzi na skargę, zaświadczenia Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 14.10.2013 r. oraz pismo prof. P. S. ze Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w W. z dnia 31 lutego 2015 r.

W dniu 5 lutego 2016 r. do akt sprawy wpłynął głos do protokołu rozprawy, sporządzony przez pełnomocnika organu, podtrzymujący dotychczasowe stanowisko organu, wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:

a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;

3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.

Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Badając legalność zaskarżonej decyzji sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego ani procesowego w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.

Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2012 r. poz. 1164 ze zm.), rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2009 r. nr 33, poz. 262 ze zm.) i rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE z 2 grudnia 2009 r. Nr L 316, str. 65).

Zgodnie z treścią § 17 ust. 1 pkt. 5b rozporządzenia z dnia 26 lutego 2009 r. wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej, poza elementami podania określonymi w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego, z wyłączeniem adresu, zawiera oświadczenie o sposobie wykorzystywania dziatek rolnych, w szczególności z podaniem rośliny uprawnej.

W myśl art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. wniosek o przyznanie płatności obszarowych, płatności do krów i owiec oraz płatności do tytoniu składa się w terminie od dnia 15 marca do dnia 15 maja. Stosownie natomiast do art. 18 ust. 3 wymienionej ustawy termin, o którym mowa w ust. 2, nie podlega przywróceniu.

W myśl art. 23 rozporządzenia nr 1122/2009 w związku z art. 8 ust. 3 rozporządzenia nr 65/2011, z wyjątkiem przypadków siły wyższej oraz okoliczności nadzwyczajnych, o których mowa w art. 75, złożenie wniosku o przyznanie pomocy na mocy niniejszego rozporządzenia po wyznaczonym terminie prowadzi do zmniejszenia kwoty płatności, do której uprawniony byłby rolnik gdyby złożył wniosek w terminie, o 1 % za każdy dzień roboczy. Bez uszczerbku dla jakichkolwiek środków szczególnych podejmowanych przez państwa członkowskie odnośnie do potrzeby składania jakichkolwiek dokumentów uzupełniających w wyznaczonym czasie w celu umożliwienia ustalenia terminów oraz przeprowadzenia skutecznych kontroli, pierwszy akapit stosuje się również odnośnie do dokumentów, umów oraz oświadczeń, które należy przedstawić właściwym organom zgodnie z art. 12 i 13, jeśli takie dokumenty, umowy lub oświadczenia stanowią o kwalifikowalności do przedmiotowej pomocy. W tym przypadku zmniejszenie płatności będzie odnosiła się do kwoty wypłacanej w ramach przedmiotowej pomocy. Jeśli opóźnienie wynosi ponad 25 dni kalendarzowych, wniosek uznaje się za niedopuszczalny.

Z wymienionych przepisów wynika, że wnioski o przyznanie płatności obszarowych na dany rok winny być składane w okresie od dnia 15 marca do dnia 15 maja danego roku i termin ten nie podlega przywróceniu. Jedynie w wyjątkowych sytuacjach wniosek może być złożony później, co skutkuje zmniejszeniem kwoty płatności o 1% za każdy dzień roboczy opóźnienia, ale opóźnienie to nie może być większe niż 25 dni kalendarzowych od upływu wymaganego terminu (tzn. do 9 czerwca danego roku).

W niniejszej sprawie B. W. – G. złożyła kompletny wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na 2012 r. dopiero w dniu 3 sierpnia 2012 r., czyli po upływie 55 dni kalendarzowych od ostatecznej daty składania wniosków (9 czerwca 2012 r.). W sytuacji zatem, gdy wniosek skarżącej został złożony po upływie wymaganego terminu to, zgodnie z cytowanymi wyżej przepisami, nie przysługuje jej płatność rolnośrodowiskowa za 2012 r. Dlatego też uznać należy, że organy administracji słusznie odmówiły skarżącej przyznania tej płatności.

Trzeba zaznaczyć, że B. W. – G. złożyła wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na 2012 r. w dniu 15 maja 2012 r. Wniosek ten zawierał jednak braki formalne i organ administracji, na podstawie art. 64 § 2 k.p.a., wezwał skarżącą do ich uzupełnienia w terminie 7 dni.

Wniosek z dnia 15 maja 2012 r. zawierał następujące braki formalne:

- brak podania głównego rodzaju działalności rolniczej w polu 2 sekcji V,

- braku wskazania rośliny uprawnej w plonie głównym (sekcja VIII kolumna 7) oraz nie wpisaniu na załączniku graficznym kodów pakietów realizowanych na działkach rolnych A, AX, BX, CX, DX, E, EX, F, FX, GX, H, HX, I ,IX, J, JX, K, KX, L, LX, M, MX, N, NX, O, OX, P, PX, R, RX, S, SX, T, TX, U, W, X, Y, deklarowanych do płatności rolnośrodowiskowej,

- brak materiałów graficznych dla działek ewidencyjnych numer: 129, 3/2, 124/1, 36/7, 62, 132, 285, 47, 92, 5, 6, 42, 1142, 5, 508, 375, 376, 379, 471, 411, 412, 413, 403/2, 405, 406/1, i zaznaczenie miejsca pozostawienia powierzchni nieskoszonej trwałego użytku zielonego w roku 2012.

Z treści § 17 ust. 1 pkt. 5b rozporządzenia z 26 lutego 2009 r. wynika, że we wniosku o przyznanie płatności rolnik jest zobowiązany podać między innymi rośliny uprawne na zgłoszonych działkach rolnych. Wskazuje na to wprost treść wymienionego przepisu. W niniejszej sprawie we wniosku z 15 maja 2012 r. nie wskazano konkretnych roślin uprawnych na zgłoszonych działkach. Podano jedynie, że na działkach tych rosną trwałe użytki zielone (TUZ).

Należy zaznaczyć, że pojęcie "trwałe użytki zielone" obowiązujące w 2012 r. zostało zdefiniowane w art. 2 pkt. c) rozporządzenia Komisji (WE) nr 1120/2009 z dnia 29 października 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania systemu płatności jednolitej przewidzianego w tytule III rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników (Dz.U. UE L nr 316 poz. 1). Zgodnie z treścią tego przepisu pojęcie "trwałe użytki zielone" oznacza grunty zajęte pod uprawę traw lub innych pasz z roślin zielonych naturalnych (samosiewnych) lub powstałych w wyniku działalności rolniczej (wysiewanych), niepodlegające płodozmianowi w gospodarstwie przez okres pięciu lat lub dłużej z wyłączeniem obszarów odłogowanych zgodnie z rozporządzeniem Rady (EWG) nr 2078/92, obszarów odłogowanych zgodnie z art. 22, 23 i 24 rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 oraz obszarów odłogowanych zgodnie z art. 39 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 a w tym celu "trawy i inne pasze zielone z roślin zielonych" oznaczają wszelkie rośliny zielne, rosnące tradycyjnie na naturalnych użytkach zielonych lub zazwyczaj zawarte w mieszankach nasion przeznaczonych do zasiewania użytków zielonych lub łąk w państwie członkowskim (wykorzystywanych bądź nie do wypasania zwierząt).

Z wymienionej definicji wynika, że pojęcie "trwałe użytki zielone" nie obejmuje jednej rośliny, gdyż są to trawy i inne pasze z roślin zielonych czyli wszelkie rośliny zielne rosnące tradycyjnie na naturalnych użytkach zielonych lub zazwyczaj zawarte w mieszankach nasion przeznaczonych do zasiewania użytków zielonych lub łąk. Trwałych użytków zielonych nie można zatem utożsamiać z jedną rośliną uprawną w rozumieniu § 17 ust.1 pkt. 5b rozporządzenia z 26 lutego 2009 r. TUZ obejmują bowiem różne rośliny zaś we wniosku o przyznanie płatności należy podać konkretny gatunek rośliny uprawianej na działce rolnej. Tak też wynika z treści druku wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich na 2012 r. Złożony w dniu 15 maja 2015 r. przez skarżącą wniosek nie posiada wypełnionej kolumny 7 w sekcji VIII wniosku, gdzie zgodnie z opisem do kolumny, należy podać gatunek rośliny uprawianej w plonie głównym.

Definicja TUZ jest pojęciem szerokim i obejmuje różne rośliny w plonie głównym. Załącznik nr 4 do rozporządzenia z 26 lutego 2009 r. obejmuje różne rośliny objęte płatnością rolnośrodowiskową. W związku z czym przepis § 17 ust. 1 pkt. 5b wymienionego rozporządzenia wymaga wpisania konkretnego gatunku rośliny uprawianej na działce rolnej. Wpisanie we wniosku jedynie "trwałe użytki zielone" to za mało i nie stanowi to spełnienia wymogu o którym mowa w § 17 ust. 1 pkt. 5b wymienionego rozporządzenia. Organ I instancji trafnie zatem wezwał skarżącą do uzupełnienia braków wniosku przez wskazanie rośliny uprawnej w plonie głównym na zgłoszonych działkach rolnych i zaznaczenia miejsca pozostawienia powierzchni nieskoszonej trwałego użytku zielonego w roku 2012. Wspomnieć tylko należy, iż w dniu 3 sierpnia 2012 r. skarżąca uzupełniła ten brak wpisując w kolumnie 7 konkretne gatunki roślin uprawnych na poszczególnych działkach (łąka trwała, mieszanka traw). Do wniosku załączone zostały również załączniki graficzne z wpisanymi kodami pakietów realizowanych na działkach rolnych i oznaczeniem miejsc pozostawienia powierzchni nieskoszonej.

Sąd nie podzielił przy tym poglądu wyrażonego w opinii prof. P. S. z dnia 31 lutego 2015 r. złożonej na rozprawie, iż nieuprawnionym było wzywanie skarżącej do uzupełnienia braków wniosku poprzez żądanie wskazania rośliny uprawnej w plonie głównym (k. 41). W ocenie opiniującego wystarczające było wpisanie we wniosku "trwałe użytki zielone". Przede wszystkim należy podnieść, że złożona opinia nie jest opinią biegłego w rozumieniu art. 84 § 1 k.p.a., lecz opinią wystawioną na żądanie strony. Ponadto, pozostaje ona w sprzeczności z treścią przepisu § 17 ust. 1 pkt. 5b rozporządzenia z dnia 26 lutego 2009 r., który wyraźnie stanowi, że rolnik ma obowiązek wskazania rośliny uprawnej na zgłoszonej działce rolnej zaś definicja "trwałych użytków zielonych" obejmuje różne gatunki roślin. Wobec tego obowiązkiem rolnika starającego się o płatność rolnośrodowiskową jest wskazanie konkretnego gatunku rośliny uprawianej na zgłoszonej działce. Pogląd wyrażony w wymienionej opinii, w ocenie sądu, nie zasługuje zatem na uwzględnienie. Warto w tym miejscu zaznaczyć, iż analogiczne stanowisko w zakresie opinii prof. P. S. z dnia 31 lutego 2015 r. zaprezentował Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w wyroku z dnia 31 grudnia 2015 r. sygn. akt III SA/Łd 4/15, którym - przy podobnym stanie faktycznym sprawy - oddalona został skarga na decyzję Dyrektora [...] ARiMR w przedmiocie odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowej córce skarżącej.

Należy przy tym wyraźnie zaznaczyć, iż pogląd o dokonaniu prawidłowego pod względem formalnym i materialnym wezwania skarżącej do uzupełnienia braków wniosku z dnia 15 maja 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyraził już w wyroku w wyroku z dnia 8 marca 2013 r. sygn. III SA/Łd 1113/12, w sprawie odmowy przywrócenia B. W. – G. terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2012. W uzasadnieniu tego wyroku sąd stwierdził, że: "Fakt istnienia braków formalnych wniosku z dnia 15 maja 2012 r. oraz wystąpienia uchybienia terminu do ich uzupełnienia należy uznać między stronami za niesporny, skoro w dniu 2 sierpnia 2012 r. B. W. – G. złożyła wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia opisanych wyżej braków formalnych, a w dniu 3 sierpnia 2012 r. złożyła formularz korekty wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej wraz z załącznikami. Dodać należy, iż zgodnie z § 17 ust. 2 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, płatność rolnośrodowiskowa jest przyznawana na wniosek rolnika, którego elementy szczegółowo określają § 17 - § 20 tego aktu prawnego. Z zapisu § 17 ust. 1 pkt 5 lit b rozporządzenia wynika, że wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej, poza elementami podania określonymi w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego, zawiera: (...) 5) oświadczenie o: (...) b) sposobie wykorzystywania działek rolnych, w szczególności z podaniem rośliny uprawnej (...), a z § 20 ust. 2 pkt 2 tego aktu, iż rolnik zaznacza na materiale graficznym: (...) 2) powierzchnią działki rolnej, która ma pozostać nieskoszona w danym roku - w przypadku realizacji pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 3, 4 lub 5, (...). Słusznie zatem braki formalne we wskazanym powyżej zakresie skutkowały wezwaniem strony do ich uzupełnienia. W treści wniosku strona nie wskazała bowiem rośliny uprawnej przy zgłoszonych do płatności działkach rolnych oraz na złożonych wraz z wnioskiem materiale graficznych nie zakreśliła powierzchni działek rolnych, na których jest realizowany pakiet, o którym mowa w § 4 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia tj. ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych na obszarach Natura 2000, która ma pozostać niewykoszona w danym roku. Stąd, w trybie art. 64 § 2 k.p.a., została wezwana do uzupełnienia braków formalnych wniosku.".

Powyższe rozstrzygnięcie dotyczy odmowy przywrócenia skarżącej terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2012, jednak, aby w ogóle można było merytorycznie rozstrzygać kwestię przywrócenia terminu, sąd musiał najpierw dokonać oceny okoliczności faktycznych sprawy, pod kątem występowania braków formalnych wniosku strony z dnia 15 maja 2012 r. o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej. Jak wynika z cytowanego wyżej fragmentu uzasadnienia wyroku wydanego w sprawie sygn. III SA/Łd 1113/12, sąd takiej oceny dokonał i uznał, że przedmiotowy wniosek zawierał braki formalne. Zatem kwestionowanie obecnie przez stronę skarżącą faktu, występowania braków formalnych we wniosku z dnia 15 maja 2012 r. o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2012 uznać należy za spóźnione. Tym niemniej, co zostało przedstawione we wcześniejszej części niniejszego uzasadnienia, sąd w obecnym składzie również podziela stanowisko organu, iż wniosek skarżącej z dnia 15 maja 2012 r. nie był kompletny, gdyż zawierał braki wymienione w wezwaniu z dnia 5 lipca 2012 r.

Podkreślić również należy, iż w toku postępowania w sprawie odmowy przywrócenia B. W. – G. terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2012, strona w żaden sposób nie kwestionowała faktu istnienia braków wniosku z dnia 15 maja 2012 r., co zresztą potwierdziła poprzez złożenie w dniu 3 sierpnia 2012 r. korekty wniosku wraz z załącznikami. Nie wniosła również skargi kasacyjnej od orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjny w Łodzi z dnia 8 marca 2013 r. sygn. III SA/Łd 1113/12. Ponadto, na co słusznie zwrócił uwagę organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wniosek strony o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2012 jest wnioskiem kontynuacyjnym, gdyż B. W. – G. składała wnioski o przyznanie tej płatności w roku 2010 i 2011 i wskazywała w nich te same dane, które objęte zostały wezwaniem z dnia 5 lipca 2012 r. do usunięcia braków formalnych wniosku z dnia 15 maja 2012 r. W roku 2010 i 2011 strona nie miała zatem problemów z prawidłowym wypełnieniem wniosków i zamieszczeniem w nich informacji, których domagał się organ w wezwaniu do uzupełnienia braków formalnych wniosku na rok 2012. Dopiero wydanie przez organy agencji rolnej niekorzystnego rozstrzygnięcia w zakresie odmowy przyznania stronie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2012, spowodowało podjęcie przez nią niezwykle intensywnych działań zmierzających do zakwestionowania stanowiska organu, co do braku kompletności wniosku z dnia 15 maja 2012 r. oraz do wykazania niekompetencji organu w zakresie oceny wniosku w dniu jego składnia w ARiMR w S.

Wskazać jednak trzeba, że przepisy dotyczące przyznawania płatności rolnośrodowiskowej nie nakładają na organy agencji obowiązku sprawdzenia wniosku pod względem formalnym i materialnym w dniu jego składania. Niezasadny jest zatem zarzut skargi, iż do procedury wezwania skarżącej do uzupełnienia braków wniosku doszło wskutek błędu pracownika biura powiatowego ARiMR, który w dniu 15 maja 2012 r. przyjmując wniosek nie zauważył w nim żadnych braków. Wskazanie działek objętych wnioskiem o określony typ płatności, jak i ich powierzchni oraz rodzaju konkretnej uprawy, jest istotną częścią wniosku. Tego typu dane bezpośrednio oddziałują na sferę prawną wnioskodawcy, o której może decydować wyłącznie on. Wypełnienie wniosku o dopłaty musi wiązać się z działaniem starannym i nie może zwalniać wnioskodawcy z odpowiedzialności za prawidłowe wypełnienie wniosku posłużenie się osobami trzecimi. Wypełnienie wniosku obciąża wnioskodawcę, a co się z tym wiąże, organ nie może kształtować jego treści. Nieoznaczenie na załącznikach graficznych rodzaju upraw czy pakietów (kodów pakietów) realizowanych na działach rolnych i niewskazanie miejsca pozostawienia powierzchni nieskoszonej trwałego użytku zielonego i niepodanie głównego rodzaju działalności jest błędem istotnym a deklaracja wnioskodawcy jako potencjalnego beneficjenta płatności co do położenia i rodzaju upraw i prowadzonej działalności są istotną częścią wniosku. Zgodzić się należy ze stanowiskiem WSA w Łodzi wyrażonym w cytowanym już wyżej wyroku z dnia 8 marca 2013 r., że: "ustawodawca stawia wobec producenta rolnego większe wymagania, co do znajomości przepisów prawa oraz wymaga większej staranności w prowadzeniu własnych spraw. Prowadzenie działalności rolniczej ocenia się przy uwzględnieniu zawodowego charakteru tej działalności. Surowsze są bowiem wymagania w zakresie aktów staranności podmiotu wykonującego swoją działalność zawodowo i na własny rachunek. Istotne jest, na co zwracał uwagę organ, iż wystąpienie z wnioskiem o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej zależne jest od woli strony, jest więc jej uprawnieniem nie obowiązkiem i to stronie winno zależeć na pozytywnym rozpatrzeniu wniosku. Beneficjent otrzymujący pomoc powinien dołożyć należytej staranności, aby dotrzymać warunków na jakich przyznawana jest pomoc. Dbając zatem należycie o swoje interesy oraz mając na uwadze konsekwencje wynikające z nieuzupełnienia braków formalnych wniosku, strona winna dołożyć należytej staranności, aby uczynić zadość wezwaniu i uzupełnić stwierdzone braki w wyznaczonym terminie. Wskazać również należy, że ani organy Agencji ani Sąd orzekający w tej sprawie nie negują znaczenia prowadzonej przez skarżącą działalności rolniczej, jednakże każdy producent rolny ubiegający się o otrzymanie płatności zobowiązany jest do przestrzegania zasad ich przyznawania." Odpowiedzialność za prawidłowe wypełnienie wniosku o płatność ponosi zatem rolnik starający sie o dopłaty i nie może tej odpowiedzialności przerzucać na organy agencji. Zwrócić należy również uwagę, że skarżąca złożyła wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2012 w ostatnim dniu terminu składania wniosków, tj. 15 maja 2012 r. Pracownik biura przyjmujący wniosek nie jest w stanie dokładnie sprawdzić kompletność i prawidłowość całego wniosku i załączników w momencie jego przyjmowania, tym bardziej, gdy w tym samym czasie wnioski składane są przez wielu rolników, jak ma to zwykle miejsce w ostatnim dniu dla dokonania danej czynności. B. W. – G. była zobowiązana wypełnić wniosek zgodnie z obowiązującymi przepisami, a skoro wniosek zawierał braki i została ona wezwana do ich uzupełnienia, to winna uzupełnić braki w wymaganym terminie. Skarżąca jednak tego nie uczyniła, gdyż braki uzupełniła po upływie zakreślonego przez organ terminu.

Opisane wyżej braki wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2012 nie mogły zostać uzupełnione przez organ z urzędu, w oparciu o wnioski strony składane w latach poprzednich - jak domaga się tego strona skarżąca, gdyż wnioski o płatność rolnośrodowiskową składne są corocznie, a zawarte w nich informacje mogą podlegać zmianom. Ponadto, całość wniosku jest tak skonstruowana, że opiera się na oświadczeniach rolnika, w zakresie spełnienia warunków do uzyskania określonej płatności, a zatem organ nie może samodzielnie dokonywać w tym wniosku poprawek i dopisywać informacji.

Podkreślić należy, iż sąd nie zgadza się również ze stanowiskiem strony skarżącej, iż braki wniosku z dnia 15 maja 2012 r. miały charakter "błędów oczywistych", które rolnik może uzupełnić w każdym czasie po złożeniu wniosku. Niewskazanie miejsca położenia działek, rodzaju upraw itd. z całą pewnością nie ma charakteru błędu oczywistego. W analogicznych stanach faktycznych utrwalone jest stanowisko judykatury, iż "oczywisty błąd", o którym mowa w art. 21 rozporządzenia to błąd małej wagi, który można dostrzec "na pierwszy rzut oka". Oczywistym błędem nie jest natomiast ta część wniosku, która stanowi jego istotny element jak wielkość powierzchni zgłoszonych do płatności czy też wskazanie położenia takiej działki (por. wyrok NSA w spr. IIGSK 1948/13 z 22 stycznia 2015r., w spr. II GSK 309/13 z 29 kwietnia 2014r. i w spr. U GSK 308/13 z 29 kwietnia 2014r., wyrok WSA w Bydgoszczy w spr. II SA/Bd 118/13 z 23 kwietnia 2013r.). Stanowisko to jest zbieżne ze stanowiskiem organu wyrażonym w niniejszej sprawie, które sąd orzekający w pełni akceptuje. Dodatkowo należy podnieść, iż kwalifikacji braków wniosku z dnia 15 maja 2012 r. jako istotnych dokonał również Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w wydanych w niniejszej sprawie wyrokach: z dnia 08.03.2013 r. sygn. akt: III SA/Łd 1113/12 i z dnia 28 lutego 2014 r. sygn. akt: III SA/Łd 1184/13.

Reasumując sąd uznał, że skarga nie jest zasadna. Wniosek B. W. – G. z dnia 15 maja 2012 r. zawierał braki formalne, które nie zostały uzupełnione w wymaganym siedmiodniowym terminie. Kompletny wniosek został złożony dopiero w dniu 3 sierpnia 2012 r., czyli po upływie terminu o charakterze materialnoprawnym, o którym mowa w art. 18 ust. 2 ustawy z 26 stycznia 2007 r. w związku z art. 23 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, tzn. po dniu 9 czerwca 2012 r. Organy administracji prawidłowo zatem odmówiły przyznania skarżącej płatności rolnośrodowiskowej na rok 2012.

Rozpoznając sprawę sąd nie stwierdził zarzucanego przez stronę naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego, bądź przepisów postępowania administracyjnego mogących mieć wpływ na wynik sprawy. Z tych wszystkich względów, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skarga została oddalona.

dj