Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2190/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-01-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6369 Inne o symbolu podstawowym 636
Skarżony organ: Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska, , Sędzia WSA Tomasz Janeczko, Sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik (spr.), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi A. R. na decyzję Ministra Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu z dnia [...] września 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uznania działalności za artystyczną oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] września 2021 r., nr [...], Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego (dalej: "Minister", "organ odwoławczy") utrzymał w mocy decyzję Komisji do Spraw Zaopatrzenia Emerytalnego Twórców (dalej: "organ I instancji", Komisja") z [...] maja 2021 r., znak [...], w przedmiocie odmowy uznania działalności A. R. za artystyczną.

Zaskarżona decyzja została wydana w poniższym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

A. R. (dalej: "skarżący") złożył wniosek do Komisji do Spraw Zaopatrzenia Emerytalnego Twórców o uznanie działalności za artystyczną/twórczą i ustalenie daty jej rozpoczęcia jako scenarzysta filmowy, pisarz od 1979 r. Do wniosku dołączył następujące dokumenty:

1) kopię odpisu dyplomu Państwowej Wyższej Szkoły Filmowej, Telewizyjnej i Teatralnej uzyskanego w dniu [...] grudnia 1986 r.,

2) kopię pisma Zespołu Filmowego "[...]",

3) kopie pierwszych stron umów, w których stroną zamawiającą zostały wpisane: [...] "[...]" - Zespół Filmowy [...] ([...]), Zespół Filmowy [...] (nr [...], nr [...]), Zespól Filmowy [...] ([...], [...]), Zespół Filmowy [...] ([...]) oraz Komitet ds. [...]"[...]" Zespól [...],

4) kopię protokołu z posiedzenia jury konkursu na scenariusz filmu telewizyjnego z [...] kwietnia 1999 r.

Pismem z 10 marca 2021 r. wezwano skarżącego do przedłożenia dokumentów potwierdzających wykonywanie działalności w zakresie scenarzysty filmowego, pisarza od daty wskazanej we wniosku, tj. od 1979 r. Organ I instancji podniósł, że skarżący nie odniósł się do wskazanego pisma, a przedłożył jedynie pierwsze strony umów, a tym samym nie udokumentował ich zawarcia oraz wykonania.

Następnie, powołaną na wstępie decyzją z [...] maja 2021 r., na podstawie § 2 rozporządzenia Ministra Kultury i Sztuki z dnia 9 marca 1999 r. w sprawie powołania Komisji do Spraw Zaopatrzenia Emerytalnego Twórców oraz szczegółowego określenia jej zadań, składu i trybu działania (Dz. U. Nr. 27, poz. 250), organ I instancji nie uznał działalności skarżącego za artystyczną/twórczą.

Od powyższej decyzji skarżący wniósł odwołanie.

Ww. decyzją z [...] września 2021 r. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego - na podstawie art 138 § 1 pkt 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: "k.p.a.") - utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu Minister wskazał, że dopuścił jako dowód w sprawie dokument dołączony przez skarżącego w odwołaniu, stanowiący informację o przychodach z innych źródeł oraz o dochodach i pobranych zaliczkach na podatek dochodowy. Organ odwoławczy uznał, że nie stanowi on jednak dokumentu określonego w § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Kultury i Sztuki z dnia 9 marca 1999 r.

Minister stwierdził, że z przedłożonej informacji wynika, że skarżący uzyskał w roku 2020 przychód w kwocie 407,12 zł, do którego zastosowano koszty uzyskania przychodów na podstawie art. 22 ust. 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Informacja ta nie prowadzi jednak do wniosku, że prowadził on w tym roku działalność twórczą w rozumieniu rozporządzenia Ministra Kultury i Sztuki z dnia 9 marca 1999 r.

Organ odwoławczy podniósł, że § 4 powołanego rozporządzenia stanowi, iż komisja podejmuje działania na wniosek osoby zainteresowanej. Tym samym, niezbędne jest aktywne działanie strony w zakresie gromadzenia materiału dowodowego. W konsekwencji, brak odpowiedzi na pismo organu z 10 marca 2021 r. oraz brak złożenia właściwej dokumentacji wskazanej w uzasadnieniu decyzji organu I instancji wpływa na końcową ocenę sprawy oraz utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji jako wydanej zgodnie z prawem.

Na powyższą decyzję skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Skarżący stwierdził, że analiza przedłożonych dokumentów i informacji dokonana przez Komisję jest całkowicie błędna. Wskazał, że Komisja celowo pomija fakty i dowody na to, że skarżący prowadził działalność artystyczną i twórczą. Podniósł, że przedłożony przez niego PIT za 2020 r., to tantiemy za film "[...]", zaś dokumenty w ZAIKS są dowodami na prowadzenie przez niego działalności twórczej i artystycznej. Zdaniem skarżącego dowodem takim jest również protokół z posiedzenia jury konkursu na scenariusz filmu telewizyjnego z [...] kwietnia 1999 r. Na zakończenie podkreślił, że w Instytucie Pamięci Narodowej znajduje się lista osób, które blokowały i niedopuszczały do realizacji scenariuszy skarżącego.

Skarżący wniósł o sprostowanie i zmianę zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie zaś do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Biorąc pod uwagę powyższe kryteria kontroli Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

W rozpatrywanej sprawie podstawę prawną do orzekania w drodze decyzji przez organ I instancji stanowił art. 8 ust. 9 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. z 2020, poz. 423 ze zm.), dalej: "u.s.u.s." Zgodnie z tym przepisem uznanie działalności za twórczą lub artystyczną i ustalenie daty jej rozpoczęcia następuje w formie decyzji Komisji do Spraw Zaopatrzenia Emerytalnego Twórców, działającej przy ministrze właściwym do spraw kultury. Powołanie Komisji nastąpiło na podstawie § 1 rozporządzenia Ministra Kultury i Sztuki z dnia 9 marca 1999 r. w sprawie powołania Komisji do Spraw Zaopatrzenia Emerytalnego Twórców oraz szczegółowego określenia jej zadań, składu i trybu działania.

Z § 2 ust. 2 powołanego rozporządzenia wynika, że Komisja wydaje decyzję na podstawie dokumentów potwierdzających czas trwania i charakter działalności twórczej bądź artystycznej, wykonywanej na podstawie umowy o pracę, umowy zlecenia, a także katalogów z wystaw, recenzji, przyznanych nagród i wyróżnień oraz dyplomu ukończenia szkoły artystycznej odpowiedniego typu lub szkoły wyższej na kierunku odpowiednim do wykonywanej działalności twórczej lub artystycznej albo wydanego przez właściwe stowarzyszenie zrzeszające twórców lub artystów zaświadczenia o nabyciu w drodze praktyki umiejętności zawodowych.

W niniejszej sprawie skarżący kwestionuje stanowisko organów obu instancji, które przyjęły, że nie wykonuje on działalności twórczej/artystycznej od 1979 r. w charakterze scenarzysty filmowego, pisarza.

Przypomnieć należy, że skarżący dołączył do wniosku z 3 marca 2021 r. (którym zainicjował przedmiotowe postępowanie) kopię dyplomu ukończenia studiów zawodowych w Państwowej Wyższej Szkole Filmowej, Telewizyjnej i Teatralnej w Łodzi, uzyskanego [...] grudnia 1986 r., z którego wynika, że skarżący odbył w latach [...] studia w Zaocznym Wyższym Zawodowym Studium Scenariuszów. Skarżący wskazał, że jest autorem-współautorem scenariusza do filmu "..." z 1985 r. i wielu innych. Do ww. wniosku skarżący dołączył kopię pisma (bez daty) Zespołu Filmowego "[...]", informującego o zapoznaniu się ze scenariuszem skarżącego, bez możliwości realizacji w Zespole a także kopie pierwszych stron 6 umów o napisanie utworów literackich (4 umowy), noweli filmowej, scenariusza - wraz z przeniesieniem prawa do wykorzystania. Jako strony zamawiające zostały wpisane: ... "..." Zespół Filmowy [...] - umowa z [...] września 1986 r., L.dz. [...]; Zespół Filmowy [...] - umowa z ... grudnia 1982 r., nr [...] oraz umowa z [...] lipca 1984 r., nr [...]; Zespól Filmowy [...] - umowy z ... kwietnia 1981 r., nr [...] i [...]; Komitet ds. [...] "[...]" Zespól [...] - umowa z [...] kwietnia 1983 r., nr [...]. Skarżący dołączył również kopię pierwszej strony umowy z ... września 1985 r., nr [...] z Zespołem Filmowym [...], na wykonanie roli w filmie a także kopię protokołu z [...] kwietnia 1999 r. z posiedzenia jury konkursu na scenariusz filmu telewizyjnego.

W odwołaniu od decyzji Komisji, skarżący dodatkowo wyjaśnił, że pierwsze nowele zaczął pisać w 1979 r., stąd wskazanie daty rozpoczęcia działalności twórczej na ten rok. W 1981 r. podpisał pierwszą umowę z Zespołem "[...]". W 1981 r. w miesięczniku Związku [...] "[...]" tom [...] wydrukowano scenariusz pod tytułem "[...]". Natomiast dla Zespołu Filmowego "[...]" skarżący napisał scenariusz filmowy z dialogami pod tytułem "[...]". Scenariusz został zrealizowany zaś premiera miała miejsce w 1985 r. Skarżący podkreślił, że powyższe świadczy o wykonywaniu działalności twórczej. Dodatkowo, na tą okoliczność, skarżący przedłożył PIT 11 wystawiony przez Stowarzyszenie Autorów ZAiKS - Informacja o przychodach z innych źródeł oraz dochodach i pobranych zaliczkach na podatek dochodowy w roku 2020, z którego wynika, że uzyskał dochód z praw autorskich w wysokości 203,56 zł.

Jak wynika z akt sprawy organ odwoławczy dopuścił jako dowód zawnioskowane w odwołaniu dokumenty, które poddał analizie.

Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy Sąd podziela stanowisko Ministra, że zgromadzony przed organami obu instancji materiał dokumentacyjny nie jest wystarczający do uznania przez Komisję do Spraw Zaopatrzenia Emerytalnego Twórców, w drodze decyzji, działalności A. R. za twórczą/artystyczną i ustalenia daty jej rozpoczęcia.

Zgodnie z art. 8 pkt 2 u.s.u.s. za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność uważa się twórcę i artystę. W przepisie art. 8 ust. 7 u.s.u.s. wyjaśniono, że za twórcę, o którym mowa w ust. 6 pkt 2, uważa się osobę, która tworzy dzieła w zakresie architektury, architektury wnętrz, architektury krajobrazu, urbanistyki, literatury pięknej, sztuk plastycznych, muzyki, fotografiki, twórczości audiowizualnej, choreografii i lutnictwa artystycznego oraz sztuki ludowej, będące przedmiotem prawa autorskiego. Natomiast, według art. 8 ust. 8 u.s.u.s. za artystę, o którym mowa w ust. 6 pkt 2, uważa się osobę wykonującą zarobkowo działalność artystyczną w dziedzinie sztuki aktorskiej i estradowej, reżyserii teatralnej i estradowej, sztuki tanecznej i cyrkowej oraz w dziedzinie dyrygentury, wokalistyki, instrumentalistyki, kostiumografii, scenografii, a także w dziedzinie produkcji audiowizualnej reżyserów, scenarzystów, operatorów obrazu i dźwięku, montażystów i kaskaderów.

Sąd, nie kwestionuje, że skarżący współtworzył (obok G. Z.) scenariusz do filmu "." oraz jest współtwórcą noweli (scenariusza) ".", jednakże podkreślić należy, że skarżący poza przytoczeniem tych dwóch pozycji oraz dyplomu ukończenia rocznego zaocznego studium scenariuszy, nie przedłożył innych dokumentów uwiarygodniających wykonywanie działalności twórczej a zarazem umożliwiających jednoznaczne ustalenie rozpoczęcia daty jej wykonywania. Dowodu tego nie mogą stanowić pierwsze strony kopii 7 umów, które Sąd opisał wyżej, a które zostały dołączone do wniosku. Kopie umów są niekompletne, bez podpisów, a skarżący nie uprawdopodobnił ich wykonania. Ponadto, pierwszy dokument świadczący o tej działalności - w postaci współtworzenia noweli (obok G. Z.) - pt. "[...]", pochodzi z 1981 r. Skarżący, domaga się natomiast ustalenia daty rozpoczęcia działalności od 1979 r., powołują się przy tym na dyplom ukończenia szkoły. Podkreślić jednak należy, że samo posiadanie kwalifikacji do wykonywania określonego zawodu nie przesądza o jego wykonywaniu. Co istotne, w ocenie Sądu, wykonywanie działalności incydentalnie (tak jak w niniejszej sprawie) nie jest wystarczające do wydania decyzji o której mowa w § 2 rozporządzenia Ministra Kultury i Sztuki z 9 marca 1999 r. Biorąc bowiem pod uwagę definicję twórcy oraz artysty zawartą w art. 8 ust. 7 i 8 u.s.u.s., należy przyjąć, że tworzenie dzieła będącego przedmiotem praw autorskich, czy też wykonywanie działalności np. w dziedzinie aktorskiej, scenarzystów, nie może mieć charakteru sporadycznego. Powyższe wynika jednak z przedłożonego materiału w sprawie.

Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie, dlatego też na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.