Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 528/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-04-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 30 c ust. 3 pkt 2
journal: Dz.U. 2009 nr 84 poz 712
law: Ustawa z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, Sędzia WSA - Irena Jakubiec-Kudiura, Sędzia WSA - Barbara Mleczko-Jabłońska (spr.), Protokolant specjalista - Izabela Wrembel, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 marca 2014 r. sprawy ze skargi E. Sp. z o.o. z siedzibą w Ł. na informację Ministra Gospodarki z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie realizacji projektu oddala skargę.


UZASADNIENIE

"E." Sp. z o.o. w Ł. wnioskiem z dnia [...] czerwca 2013r. wystąpiła o dofinansowanie projektu pt. "[...]" .

Przedmiotowy projekt złożony został w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka 2007-2013 Oś priorytetowa 4, w ramach działania 4.4 Nowe inwestycje o wysokim potencjale innowacyjnym POIG 2007-2013 i zarejestrowany został pod nr [...].

Wniosek oceniony został pozytywnie pod kątem spełnienia kryteriów formalnych i przekazany został do oceny merytorycznej.

Po dokonaniu merytorycznej oceny wniosku, pismem z [...] października 2013 r. Państwowa Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości, pełniąca funkcję Instytucji Zarządzającej, (dalej: IZ,) poinformowała Spółkę, że projekt został oceniony pozytywnie, jednak z uwagi na otrzymaną liczbę punktów, w ramach oceny merytorycznej fakultatywnej, nie został skierowany do oceny dokonywanej przez Panel Ekspertów. Wnioskodawcy przyznano bowiem w ramach powyższej oceny [...] punktów, podczas gdy minimalna liczba punktów pozwalająca na skierowanie projektu do oceny przez Panel Ekspertów to [...] punktów.

Wniosek uzyskał [...] punktów w ramach następujących kryteriów fakultatywnych:

- Kryterium nr 1 Innowacja produktowa stanowi innowację o znaczeniu światowym; ( maks. liczba punktów za to kryterium – 25 pkt );

- Kryterium nr 5 Nowy lub zasadniczo ulepszony produkt będący wynikiem realizacji projektu będzie konkurencyjny na rynku europejskim lub międzynarodowym ( maks. liczba punktów za to kryterium - 10 lub 5 pkt ).

W zakresie kryterium nr 1, zdaniem pierwszego oceniającego, wnioskodawca winien udowodnić na podstawie obiektywnych źródeł, że na świecie nie są wytwarzane produkty o wymienionych parametrach i wykazać, iż przynajmniej dwa z nich są lepsze od propozycji konkurencji, czego jak wynika z treści wniosku, jego zdaniem nie uczynił. Ponadto zabrakło porównania właściwości [...] z parametrami wyrobów dostępnych na rynku z podaniem wartości liczbowych w tym możliwie z [...].

Zdaniem natomiast eksperta nr 2 proponowane rozwiązanie na tle innych produktów tego typu wyróżnia jedynie fakt, iż dzięki zawartości [...]. Ekspert wskazał, że technologia zastosowania [...]bra nie jest przełomowa, bowiem [...] od dawna wykorzystywane jest m.in. w produkcji elementów z [...]. W jego ocenie technologia ta nie przyniesie znaczących zmian w branży, a w jej wyniku powstały produkt będzie raczej kolejnym produktem o takich parametrach, choć wytwarzanym w inny sposób.

W zakresie kryterium nr 5 również obaj eksperci nie przyznali żadnej punktacji wskazując, między innymi, że przedsiębiorca poza ogólnymi trzema parametrami swojego produktu ograniczył się do wymienienia firm konkurencyjnych bez głębszej analizy i uwzględnienia korzyści ekonomicznych, w tym ceny swojego [...], która to cena mogłaby być atrakcyjna dla nabywców. Ich zdaniem, poza ogólnymi sformułowaniami wniosek nie zawiera realnych i możliwych do zweryfikowania konkretnych danych. Zarzucono m.in., że wnioskodawca nie wskazując parametrów jakościowych swojego produktu, nie porównał ich z konkurencją.

Od ww. oceny Spółka złożyła protest, w którym wniosła o "ponowne przeanalizowanie wniosku wraz z załącznikami w kontekście poprawności dokonanej oceny merytorycznej dla kryterium fakultatywnego numer 1 oraz numer 5 z uwzględnieniem dostępnych dla wnioskodawców dokumentów programowych."

W obszernym i szczegółowym uzasadnieniu swego stanowiska, cytując dokumenty programowe w tym zapisy Przewodnika po kryteriach wyboru finansowanych operacji POIG, następnie fragmenty oceny ekspertów oraz przywołując konkretne zapisy wniosku o dofinansowania Spółka wskazała, że wbrew zarzutom oceniających innowacyjność produktu o charakterze światowym została we wniosku wykazana, bowiem nowy produkt będzie charakteryzował się [...] posiadając nowe cechy i funkcjonalności, odróżniające go od analogicznych produktów oferowanych przez światową konkurencję poprzez jego [...]. Podkreślono, że oceny stopnia innowacyjności produktu dokonano między innymi na podstawie zgłoszenia patentowego "[...]" oraz sprawozdania o stanie techniki wydanego dla powyższego zgłoszenia, które nie podważa nowości ani poziomu wynalazczego rozwiązania, jak również orzeczenia Polskiego Komitetu Normalizacyjnego, że dla produktu będącego przedmiotem wniosku nie ma norm wyrobu (wydanych przez ISO, CEN, PKN) oraz że nie została potrzeba jej ustanowienia czyli, jak podkreślono tego, czego wymaga Przewodnik.

W zakresie oceny kryterium nr 5 zarzucono między innymi, że produktu będącego przedmiotem wniosku nie ma z czym porównać ponieważ [...] na rynku nie występują, a oceniający mylą różne rodzaje tworzyw sztucznych: [...], a będącym efektem [...].

W wyniku dokonanej, zgodnie z § 8 ust 2 Procedury odwoławczej w ramach PO IG stanowiącej załącznik 4.4. do Szczegółowego opisu priorytetów Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka, 2007-2013 Narodowe Strategiczne Ramy Odniesienia na lata 2007-2013, autokontroli oceny merytorycznej fakultatywnej wniosku, Instytucja Zarządzająca uznała protest za bezzasadny i podtrzymała negatywny wynik oceny wniosku.

Również w wyniku rozpatrzenia protestu Instytucja Pośrednicząca ( Minister Gospodarki ) zaskarżonym rozstrzygnięciem podjętym w dniu [...] lutego 2014r. na podstawie art. 30b ust 4 ustawy z 6 grudnia 2006r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju ( Dz. U. 2009 Nr 84 poz. 712 ze zm.) uznała protest za niezasadny.

W toku procedury odwoławczej IP powołała eksperta, którego opinia została wykorzystana przy podejmowaniu rozstrzygnięcia. W uzasadnieniu swego stanowiska IP podała między innymi, powołując się na Przewodnik po kryteriach wyboru, że kryterium "Innowacja produktowa stanowi innowację o znaczeniu światowym" "dotyczy produktów (towarów lub usług), które mogą okazać się przełomowe w skali międzynarodowej tj. produktów, których innowacyjność jest na tyle duża, że może przyczynić się do znaczących zmian w rozwoju danej branży lub doprowadzić do powstania nowej branży. Wnioskodawca powinien zatem wykazać, że na świecie nie wywarza się produktów (o stosownych parametrach), jakie będą wynikiem inwestycji oraz że planowany produkt ma realne szanse na odniesienie znaczącego sukcesu rynkowego w skali międzynarodowej. Wnioskodawca powinien ponadto wskazać obiektywne źródła oraz uzasadnienie, w oparciu o które określono poziom innowacyjności produktu. Wnioskodawca powinien wskazać konkretne techniczne i użytkowe cechy, które bezwzględnie przesądzają o przewadze produktu nad innymi, najbardziej innowacyjnymi w danej branży (powinien zatem wskazać najbardziej innowacyjne produkty konkurencyjne i pokazać wyższość własnego produktu.

Mając powyższe na uwadze zdaniem IP, w oparciu o wiadomości eksperta posiadającego specjalistyczną wiedzę, [...] są dostępne na rynku od wielu lat. Wskazano, że wśród specjalistów, znane są właściwości [...].W związku z szerokim wykorzystywaniem tego typu produktów, [...]. Zatem, jak podano, na świecie produkuje się produkty o nie gorszych parametrach niż produkt mający być wynikiem inwestycji Spółki lecz produkcja odbywa się z innych surowców ([...]). W konsekwencji, żadna obiektywnie mierzona właściwość fizyczna uzyskanego materiału nie będzie lepsza niż właściwość analogicznego materiału wytworzonego z [...].

IP wyraziła stanowisko, iż wnioskodawczyni nie wskazała ani jednej właściwości użytkowej "swojego" produktu, która odróżnia ten produkt od standardowych [...], bowiem jak wykazano, za takie uznać nie sposób właściwości [...] ze względu na fakt, iż standardowe [...] takie właściwości posiadają.

W odniesieniu do kryterium nr 5 "Nowy lub zasadniczo ulepszony produkt będący wynikiem realizacji projektu będzie konkurencyjny na rynku europejskim lub międzynarodowym" wskazano, że zgodnie z Przewodnikiem celem tego kryterium jest przede wszystkim premiowanie projektów, których wynikiem będą produkty posiadające potencjał i możliwości skutecznego konkurowania na rynkach zagranicznych, w tym w szczególności na rynku międzynarodowym. Konkurencyjność produktów będących wynikiem realizacji projektu będzie jednakże w tym kryterium rozpatrywana nie pod kątem możliwości ich eksportu i sprzedaży na rynkach zagranicznych, ale w szczególności w kontekście potencjału i możliwości osiągania przewag konkurencyjnych w stosunku do produktów wytwarzanych na terenie innych niż Polska krajów europejskich lub krajów pozaeuropejskich/usług świadczonych przez inne niż polskie podmioty europejskie lub pozaeuropejskie. Ocena tego kryterium polega na sprawdzeniu czy określone przez wnioskodawcę cechy produktu wskazują na istnienie jego przewag względem innych konkurencyjnych produktów występujących na danym krajowym rynku docelowym. Wskazane cechy mogą dotyczyć funkcjonalności i użyteczności produktu, rozwiązań technicznych zastosowanych w nowym lub znacząco ulepszonym produkcie, elementów oferty marketingowej itp. – dobór rodzajów tych cech leży po stronie wnioskodawcy. Zdaniem IP Spółka w ogóle nie wzięła pod uwagę istnienia na rynku standardowego analogu jego produktu, czyli [...], do których dodano [...]. Takie produkty należy bowiem jak podkreślono uznać za produkty "analogiczne/ podobne/substytucyjne." Nie przeprowadziła również analizy, czy z ekonomicznego punktu widzenia proponowane przez nią rozwiązanie, tj. uzyskiwanie [...] będzie bardziej korzystne od metody stosowanej na rynku, tj. uzyskiwanie [...]otrzymanego w wyniku syntezy chemicznej. Brak takiej analizy uniemożliwia dokonanie rzetelnej oceny przedmiotowego kryterium, a tym samym stanowi podstawę do uznania kryterium za niespełnione. Zgodnie bowiem z Przewodnikiem "Przyczyną uznania niniejszego kryterium za niespełnione może być uniemożliwiająca dokonanie rzetelnej oceny i stwierdzona przez oceniających niezgodność sposobu wypełnienia punktów we wniosku o dofinansowanie branych pod uwagę przy ocenie tego kryterium z zapisami właściwej instrukcji wypełniania Wniosku o dofinansowanie. Tym samym, jak uznano brak możliwości dokonania rzetelnej oceny w ramach kryterium jest w tym przypadku podstawa do uznania kryterium za niespełnione. Z uwagi na powyższe niezasadnym było podnoszenie w proteście innych argumentów odnoszących się chociażby do kwestii posiadania przez pracowników Spółki wiedzy i doświadczenia. Ponadto wskazano, że oceniający nie czyni zarzutu Spółce, że jest nowym podmiotem na rynku, a jedynie zwraca uwagę na brak dostatecznego wykazania cech [...] względem dostępnych odpowiedników wzmacniając, swoją ocenę faktem, iż wnioskodawca jest nowopowstałą firmą na rynku.

Pismem z dnia 24 lutego 2014 r. " E." Sp. z o.o. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rozstrzygnięcie zawarte w piśmie z dnia [...] lutego 2014r. z dnia w przedmiocie rozpoznania protestu i uznania go za niezasadny Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzuciła naruszenie:

- art. 26 ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 30a ust. 1 z.p.p.r., poprzez bezpodstawne odstąpienie od zawarcia umowy w przedmiocie dofinansowania projektu;

- art. 26 ust. 4 z.p.p.r., poprzez dokonanie oceny projektu w sposób dowolny, z przekroczeniem zasad swobodnej oceny dowodów, wbrew logice, przy braku dostatecznego uzasadnienia w przedmiocie rozstrzygnięcia, co skutkowało odrzuceniem projektu i odmową dofinansowania projektowanego przedsięwzięcia. [...]

W związku z powyższym na podstawie art. 30 c ust. 3 ustawy z dnia 6 grudnia 2006r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju skarżąca wniosła o:

- uwzględnienie skargi, poprzez stwierdzenie, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję zarządzającą lub pośredniczącą.

Uzasadniając zarzuty skargi Spółka podtrzymała stanowisko zawarte w proteście, przywołała fragmenty wniosku o dofinansowanie, które w jej ocenie świadczą o spełnieniu przez nią kwestionowanych przez IZ i IP kryteriów.

W szczególności Skarżąca wskazała:

1) w odniesieniu do kryterium nr 1 — że wbrew twierdzeniom IP wniosek o dofinansowanie zawiera analizę rynku mająca potwierdzać, iż otrzymywany przez Skarżącą w następstwie realizacji przedsięwzięcia inwestycyjnego zgłoszonego do dofinansowania produkt może być konkurencyjny cenowo;

2) w odniesieniu do kryterium nr 5 — że wniosek o dofinansowanie zawiera w pkt 17 i 19 informacje, które świadczą o bezzasadności stanowiska, iż produkt wytwarzany przez Skarżącą nie będzie miał lepszych właściwości niż produkty otrzymane z [...].

Ponadto Skarżąca wskazała, iż o innowacyjności produktu świadczy również opinia wydana przez [...], z której wynika, iż w wyniku realizacji projektu zostanie wprowadzony na rynek nowy lub zasadniczo ulepszony produkt.

W ocenie Skarżącej IP nie odniosła się do zarzutów w zakresie nieuwzględnienia elementów potwierdzających dodatkowo, zgodnie z Przewodnikiem po kryteriach wyboru finansowanych operacji w ramach PO IG, innowacyjność projektu o znaczeniu światowym.

Skarżąca zarzuciła również, iż IP ograniczyła się do powtórzenia oceny powołanego w toku procedury odwoławczej eksperta, podczas gdy ten, w świetle orzecznictwa sądowoadministracyjnego, nie posiada kompetencji decyzyjnych.

Powyższe, w ocenie autora skargi, świadczy o dokonaniu dowolnej i nieuzasadnionej oceny projektu.

Minister Gospodarki w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości stanowisko zawarte w zaskarżonym rozstrzygnięciu.

Na rozprawie przed WSA w Warszawie w dniu 26 marca 2014r. Prezes Zarządu Skarżącej podtrzymując dotychczasowe zarzuty wyjaśnił, że w przypadku [...], a zbliżonym produktem na rynku ( analogiem ) jest [...] o dużym stopniu czystości, z którego wytwarza się m.in. [...]. Oświadczył, że możliwe jest i obecnie stosowane użycie [...] ale naniesienie [...] podwyższa jakość tego surowca i stanowi jego wyróżnik, bo [...]wówczas ma większą [...]. Wyjaśnił, że na świecie produkuje się opakowania służące do [...]. Skład chemiczny [...]uzyskanego z [...] jest identyczny ze składem [...] jako surowca uzyskanego z [...] będącego surowcem do produkcji [...]. Zastosowanie natomiast [...] w sposób opisany przez Spółkę nie jest niezbędne do produkcji [...]. Czystość [...] zapewnia jego dokładne mycie, który to proces technologiczny firmy stosują na świecie. od 3 lat. Proces technologiczny zapewniający czystość ( jako proces ) zawarty jest w maszynach, jakie Spółka zamierza nabyć, natomiast innowacja - zgłoszenie patentowe dotyczy procesu nanoszenia [...] w procesie produkcji [...], a nie nanoszenia ich na powierzchnię styku z [...] który stosuje się powszechnie.

W piśmie procesowym z dnia 27 marca 2014r. stanowiącym załącznik do protokołu rozprawy Skarżąca posumowała swoją wypowiedź dotycząca [...] oraz podkreśliła, jej zdaniem unikalne właściwości wyprodukowanego wg technologii Spółki surowca.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1259 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem. Na podstawie art. 3 § 3 p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Z kolei, w myśl art. 30e ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, w zakresie nieuregulowanym w ustawie do postępowania przed sądami administracyjnymi stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi określone dla aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 z wyłączeniem art. 52 - 55, art. 61 § 3 - 6, art. 115 - 122, 146, 150 i 152 tej ustawy. Przy czym zauważyć należy, że w niniejszej sprawie mają w niej zastosowanie przepisy u.z.p.p.r. w brzmieniu obowiązującym od dnia 28 czerwca 2013r. Z treści art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 19 kwietnia 2013 r. o zmianie ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2013 r., poz. 714) wynika, iż w przypadku gdy wnioskodawcy w ramach określonego programu operacyjnego na lata 2007-2013 przysługuje środek odwoławczy w postaci protestu, stosuje się przepisy art. 30a ust. 3 i art. 30b ustawy, o której mowa w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, z uwzględnieniem ust. 2.

Dokonując kontroli prawidłowości oceny wniosku o dofinansowanie, sąd administracyjny bierze pod uwagę zasady tj. oceny wynikające zarówno z powszechnie obowiązujących przepisów prawa, jak i przyjętych w ramach PO IG procedur wyłaniania projektów. Określenie tych zasad zawarte zostało m.in. w art. 31 ust. 1 u.z.p.p.r., poprzez wskazanie przez ustawodawcę na istotne przy ocenie projektów, kryteria rzetelności i bezstronności.

Zgodnie z art. 26 ust. 2 u.z.p.p.r., instytucja zarządzająca, wykonując zadania, o których mowa w ust. 1, powinna uwzględniać zasadę równego dostępu do pomocy wszystkich kategorii beneficjentów w ramach programu oraz zapewniać przejrzystość reguł stosowanych przy ocenie projektów.

Oceniając, ponadto co będzie stanowić wzorzec kontroli sądowej, uznać należy, że prawo, wedle którego oceniana jest legalność oceny projektu, to nie tylko przepisy u.z.p.p.r., ale także postanowienia systemu realizacji programu operacyjnego. Zatem, kontrolując zgodność z prawem dokonanej przez organ oceny projektu, sąd administracyjny ma na względzie zgodność z prawem powszechnie obowiązującym, a także z postanowieniami aktów wydanych na podstawie prawa powszechnie obowiązującego przez właściwe podmioty i w granicach ich kompetencji. Wzorzec kontroli stanowią zatem postanowienia u.z.p.p.r., postanowienia systemu realizacji programu operacyjnego oraz postanowienia regulaminu konkretnego konkursu.

Odnosząc się zatem do wskazanych wyżej i mających w sprawie zastosowanie regulacji, wskazać należy, że wyznaczają one kompetencję i zakres uprawnień oraz ograniczeń sądu administracyjnego w toku kontroli legalności oceny projektu przeprowadzonej przez właściwą instytucję zarządzająca w ramach ogłoszonego konkursu. Wśród tych uprawnień sąd posiada możliwość wzięcia pod uwagę faktów powszechnie znanych, nawet bez powołania się na nie przez strony, natomiast ograniczeniem dla sądu administracyjnego jest m.in. brak możliwości przeprowadzenia jakiegokolwiek dowodu poza dowodem uzupełniającym z dokumentu. Podkreślić również należy, iż sąd administracyjny nie może powołać biegłego celem uzyskania i przeprowadzenia dowodu z jego opinii w przypadku, gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne. Oznacza także, że w sytuacji, gdy w toku oceny projektu dokonywanej w procesie wyboru projektów do dofinansowania uczestniczą eksperci posiadający specjalistyczną wiedzę lub umiejętności z poszczególnych dziedzin objętych programem operacyjnym, powołani zgodnie z przepisem art. 31 u.z.p.p.r., sąd nie może wejść w rolę kolejnego eksperta i ocenić jego usług oraz wyrażonej przez niego opinii, gdyż – jak wyżej wskazano – sąd nie dysponuje wiadomościami specjalnymi, takimi jak powołany ekspert, ani też nie ma możliwości powołania biegłego w celu uzyskania jego opinii, gdyż ww. przepisy regulujące sądową procedurę kontroli legalności oceny projektów nie dają sądowi podstawy prawnej do przeprowadzenia takiego dowodu. W tej sytuacji sądowa kontrola legalności oceny projektu przeprowadzona przez właściwą instytucję zarządzającą w ramach ogłoszonego konkursu sprowadza się do oceny prawidłowości stosowania prawa przez tę instytucję, określonego w przepisach u.z.p.p.r. oraz jej przepisów wykonawczych, jak też w programie operacyjnym określonym przez instytucję zarządzającą (art. 26 ust. 1 pkt 8 u.z.p.p.r.), jak również w regulacjach wspólnotowych dotyczących w szczególności Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego (vide: wyrok WSA w Szczecinie z 18.11.2009 r., sygn. akt I SA/Sz 781/09).

Kontrolując zatem legalność oceny przedmiotowego projektu, dokonanej przez Ministra Gospodarki, jak również legalność jego działań podejmowanych w toku procedury odwoławczej, które znalazły ostateczny wynik w zaskarżonej informacji z dnia [...]lutego 2014r. stwierdzić trzeba, iż odpowiadają one prawu, wobec czego skargę jako niezasadną należało oddalić.

Ocena Sądu w sprawie niniejszej sprowadza się do zbadania zgodności postępowania z prawem powszechnie obowiązującym, w tym zgodności postępowania z Regulaminem przeprowadzania konkursu w ramach PO IG, Priorytet 4 -Inwestycje w innowacyjne przedsięwzięcia, Działanie 4.4. Nowe inwestycje o wysokim potencjale innowacyjnym.

Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy, wskazać należy, iż w ocenie Sądu Instytucja Pośrednicząca dokonując oceny wniosku nie naruszyła regulacji normujących sposób prowadzenia postępowania w ramach polityki rozwoju, jak również w toku oceny nie doszło o do naruszenia wskazanych w skardze przepisów ustawy z dnia 30 maja 2008r. o niektórych formach wspierania działalności innowacyjnej ( DZ. U z 2008r. Nr 116 poz. 730 ze zm. ).

Wg Regulaminu Konkursu i określonych w § 7 tego dokumentu zasad dokonywania oceny wniosków procedura wyboru projektu dokonywana jest dwuetapowo: wybór ten dokonywany jest w oparciu o kryteria formalne, a następnie w oparciu o kryteria merytoryczne i po spełnieniu wszystkich tych kryteriów - wniosek jest wpisywany na listę projektów rekomendowanych do dofinansowania. Dla poszczególnych Priorytetów i działań – w tym dla działania 4.4 opracowane zostały kryteria wyboru formalne i merytoryczne przy czym co do oceny merytorycznej wskazano kryteria merytoryczne obligatoryjne i fakultatywne. Ocena merytoryczna obligatoryjna dokonywana jest w systemie "zero- jedynkowym", a fakultatywna w systemie punktowym. Aby wniosek mógł zostać przekazany do oceny Panelu Ekspertów( dokonującego kolejnej oceny projektu rankingując projekty wyłonione na wcześniejszym etapie) musi uzyskać pozytywna ocenę tj. spełniać wszystkie kryteria merytoryczne obligatoryjne i uzyskać w ramach oceny merytorycznej wg kryteriów fakultatywnych co najmniej 75 punktów na 100 możliwych. ( §7 ust 1 pkt 15 Regulaminu ). Lista rankingowa projektów rekomendowanych i nierekomendowanych do wsparcia jest ustalana na podstawie wyników oceny projektów na podstawie sumy punktów uzyskanych przez projekt w wyniku oceny merytorycznej fakultatywnej oraz Panelu Ekspertów (w wyniku którego prac projekt może uzyskać 100 pkt.).

W nawiązaniu do przytoczonych wyżej regulacji przyjąć należy, że instytucja dokonująca wyboru projektów do dofinansowania tj. w niniejszym przypadku PARP ma obowiązek stosowania wszystkich zasad i reguł określonych w systemie realizacji projektu ( kryteria oceny, sposób stosowania tych kryteriów w nawiązaniu do projektu, ) – do których musi stosować się także wnioskodawca zgłaszający określony projekt do dofinansowania – zaś sąd dokonuje kontroli ich stosowania jako źródeł prawa w szerokim znaczeniu, przy uwzględnieniu także norm prawnych powszechnie obowiązujących. Środkiem odwoławczym od wyników oceny projektów składanych w ramach systemu instytucjonalnego POIG jest protest jako pisemne wystąpienie wnioskodawcy o weryfikację dokonanej oceny projektu 1. w zakresie zgodności oceny z kryteriami wyboru projektów,

2. naruszeń o charakterze proceduralnym , które wystąpiły w trakcie oceny i miały wpływ na jej wynik.

Projekt o dofinansowanie zgłoszony przez skarżącą zakłada wdrożenie innowacyjnej technologii produkcji [...].

Jak wskazano na wstępie, wniosek uzyskał pozytywną ocenę w zakresie spełnienia kryteriów formalnych, merytorycznych obligatoryjnych natomiast w ocenie merytorycznej fakultatywnej – o której poinformowano wnioskodawcę w piśmie z dnia [...] października 2013r.podano, że wniosek wobec uzyskania [...] pkt nie został skierowany do dalszej oceny przez Panel Ekspertów.

Spór w sprawie zatem sprowadza się do prawidłowości oceny projektu w zakresie dwóch kryterow w których projektowi nie poznano żadnej punktacji tj.

- Kryterium nr 1 Innowacja produktowa stanowi innowację o znaczeniu światowym; ( maks. liczba punktów za to kryterium – 25 pkt );

- Kryterium nr 5 Nowy lub zasadniczo ulepszony produkt będący wynikiem realizacji projektu będzie konkurencyjny na rynku europejskim lub międzynarodowym ( maks. liczba punktów za to kryterium - 10 lub 5 pkt ).

W proteście od powyższej oceny wnioskodawca odniósł się do jej treści wnosząc o ponowne sprawdzenie zgodności wniosku o dofinansowanie z zakwestionowanymi kryteriami wyboru.

Po rozpoznaniu protestu Minister Gospodarki uznał go za niezasadny.

W nawiązaniu do okoliczności przytoczonych wyżej, w ocenie Sądu dokonana zaskarżonym rozstrzygnięciem ocena została przeprowadzona prawidłowo, a zarzuty skargi nie podlegają uwzględnieniu.

IP dokonując oceny wniosku nie uchybiła procedurze odwoławczej, a dokonana ocena przeprowadzona została w zgodzie z mającymi w sprawie zastosowanie regulacjami prawnymi.

W tym miejscu przypomnieć należy, że w proteście powinny być ujęte wszystkie zarzuty dotyczące dokonanej oceny; jeśli ocena została przeprowadzona niezgodnie z więcej niż jednym kryterium, wszystkie te kryteria należy wskazać w proteście pod rygorem utraty możliwości przytoczenia nowych argumentów. Z kolei instytucja rozpatrująca protest związana jest jego zakresem i sprawdza zgodność wniosku o dofinansowanie projektu tylko z tymi kryteriami oceny, które zostały wskazane w proteście. Logiczne w związku z tym jest stwierdzenie, że jeśli w ocenie wskazano określone kryteria, co do których nie przyznano żadnych z możliwych do uzyskania punków, to w proteście wnioskodawca polemizował właśnie z tą oceną w zakresie tych zakwestionowanych kryteriów i tak też czynił w niniejszej sprawie Skarżący polemizując w proteście z przekazaną mu informacją o ocenie wniosku, którą należy uznać za prawidłowo i zgodnie z prawem w myśl art. 30 b ust 1 w związku z art. 30 a ustawy z.p.p.r. uzasadnioną. Odnosi się bowiem do konkretnych zapisów projektu. Podkreślić należy, że według powołanych wyżej przepisów, w pisemnej informacji o negatywnej ocenie projektu na danym etapie właściwa instytucja ma obowiązek zamieścić uzasadnienie tej oceny, czyli przedstawić zastrzeżenia co do wniosku o dofinansowanie projektu i je uzasadnić. W ocenie Sądu informacja z PARP z [...] października 2013r. o ocenie wniosku i uzyskanej punktacji spełnia powyższe wymogi.

Odnosząc się natomiast do wyników procedury odwoławczej przyjąć również zdaniem Sądu należy, że stanowisko IP aprobujące ocenę projektu z uzasadnieniem przyjętym przez Ministra Gospodarki w zaskarżonym wyniku rozpatrzenia protestu jest prawidłowe.

Analizując prawidłowość tej oceny wniosku w zakresie spornych kryteriów oceny merytorycznej fakultatywnej tj. kryterium nr 1 i kryterium nr 5 wskazać należy, że oceny tej dokonano zgodnie z opisem kryterium zawartym w Przewodniku po kryteriach wyboru operacji finansowanych w ramach POIG.

Zgodnie bowiem z tym dokumentem kryterium nr 1 "Innowacja produktowa stanowi innowację o znaczeniu światowym" dotyczy produktów (towarów lub usług), które mogą okazać się przełomowe w skali międzynarodowej tj. produktów, których innowacyjność jest na tyle duża, że może przyczynić się do znaczących zmian w rozwoju danej branży lub doprowadzić do powstania nowej branży . Wnioskodawca zatem, jak dokument przewiduje powinien wykazać, że na świecie nie wywarza się produktów (o stosownych parametrach), jakie będą wynikiem inwestycji oraz że planowany produkt ma realne szanse na odniesienie znaczącego sukcesu rynkowego w skali międzynarodowej. Wnioskodawca powinien ponadto wskazać obiektywne źródła oraz, uzasadnienia, w oparciu o które określono poziom innowacyjności produktu. Wnioskodawca powinien wskazać konkretne techniczne i użytkowe, które bezwzględnie przesądzają o przewadze produktu nad innymi, najbardziej innowacyjnymi w danej branży (powinien zatem wskazać najbardziej innowacyjne produkty konkurencyjne i pokazać wyższość własnego produktu). Zgodnie z cytowanym powyżej Przewodnikiem innowacyjność produktowa o charakterze światowym jest weryfikowana za pomocą następującej metodologii: "Innowacyjność produktu o charakterze światowym została potwierdzona poprzez liczbę k jego głównych parametrów, charakteryzujących jego cechy fizyczne i/lub użytkowe:

1) (cecha - korzyść - parametr)

2) (cecha - korzyść - parametr)

k. (cecha - korzyść - parametr) i wyróżnia się tym, że na rynku światowym (na targach międzynarodowych, w Internecie, w ofercie firm będących liderem branż) nie występują tego typu produkty lub produkty konkurencyjne mają co najmniej 2 gorsze parametry od nowego/zasadniczo zmienionego produktu.

Cecha - oznacza właściwości użytkowe produktu odróżniające produkt od innych produktów występujących na rynku.

Korzyść - oznacza wymierne efekty dla potencjalnych konsumentów produktu (użytkowników), które nie występowały dotychczas na rynku; wynikające z nowych cech produktu.

Parametr - odnosi się bezpośrednio do nowych cech produktu, wyróżniających produkt jako nowy lub zasadniczo zmieniony na rynku."

Z powyższego wynika, jak słusznie podkreślono, że

- wskazane kryterium dotyczy produktów nie tyle innowacyjnych, co produktów, których innowacyjność ma charakter przełomowy, kluczowy w skali światowej;

- ocenę spełnienia tego kryterium należy oprzeć na stwierdzeniu, czy wnioskodawca wykazał, że na świecie nie wytwarza się produktów o stosownych parametrach, jakie będą wynikiem inwestycji;

- wnioskodawca powinien wskazać właściwości użytkowych produktu będącego wynikiem inwestycji odróżniające go od innych produktów występujących na rynku. Zasadnie zatem podkreślić należy, że w tym kryterium nie kwestionuje się innowacyjności produktowej w ramach projektu Skarżącej, ta bowiem jest oceniana w ramach kryterium merytorycznego obligatoryjnego lecz bada okoliczność czy i na ile zostało wykazane, że jest to innowacja w skali międzynarodowej.

Podkreślić również należy, że poza sporem w sprawie pozostaje, iż jak wynika z przedstawionego wniosku projekt dotyczy otrzymywania [...] nie bezpośrednio z [...] otrzymanego w wyniku syntezy chemicznej, lecz z materiału otrzymanego w wyniku [...]). Jako cechy wyróżniające produktu Spółka wskazała: [...].

Nie ulega też wątpliwości, że skoro, jak zgodnie w sprawie przyjęto analogiem dla wytworzonego produktu są [...] tworzone z [...] brak jest podstaw do czynienia zarzutu IP, która z powołaniem się na ocenę powołanego w toku prowadzonego przez Ministra Gospodarki postępowania odwoławczego - eksperta wskazuje, że [...] są dostępne na rynku od wielu lat, a wśród specjalistów, znane są ich [...] właściwości Dlatego też skoro jak wskazano tego typu produkty [...] są oferowane przez wielu wytwórców, żadna obiektywnie mierzona właściwość fizyczna uzyskanego materiału nie będzie lepsza niż właściwość analogicznego materiału wytworzonego z [...]. Skarżąca zatem jak słusznie przyjęto nie wskazuje ani jednej właściwości użytkowej "swojego" produktu, która odróżnia ten produkt od standardowych [...] zawierających [...] otrzymanych bezpośrednio z [...], bowiem jak wykazano, za takie uznać nie sposób właściwości [...] ze względu na fakt, iż standardowe [...] takie właściwości posiadają. Niezasadny zatem pozostaje stanowisko, że oferowanego produktu nie ma z czym porównać.

Za chybione uznać należy zatem zarzuty Skarżącej, iż rozpatrując protest IP przyjęła, że Skarżąca nie spełniła przedmiotowego kryterium w związku z nieudowodnieniem żadną analizą rynku, iż otrzymany w wyniku realizacji projektu produkt może być konkurencyjny cenowo. Argumentem przesądzającym o uznaniu tego kryterium za niespełnione było bowiem stwierdzenie, iż we wniosku nie wykazano, aby na świecie nie wytwarzano produktów (o stosownych parametrach), jakie będą wynikiem inwestycji. Ogólne stwierdzenie zapisu pkt 17.1 wniosku, iż planowana cena sprzedaży nowego produktu będzie zbliżona do średniej ceny zwykłego [...], a dodatkowo biorąc pod uwagę wysoki poziom jego innowacyjności oraz istotne korzyści z jego stosowania, wskazują , że nie będzie reagował negatywnie nawet w przypadku umiarkowanego wzrostu cen pozostają ze sobą w sprzeczności Zapis iż popyt na [...] będący materiałem tańszym niż tworzywa pierwotne, ale nieustępujący im jakością, a nawet posiadającym dodatkowe cechy funkcjonalno - użytkowe, będzie w przyszłości zapewniony jest zapisem ogólnym nie znajdującym uzasadnienia wobec braku analizy rynku.

Sąd uznaje również argumentację organu iż orzeczenie właściwego branżowo komitetu normalizacyjnego oraz fakt, że wniosek stanowi pierwsze wdrożenie patentu, do którego prawa posiada wnioskodawca zgodnie z Przewodnikiem mają charakter pomocniczy i mogą jedynie dodatkowo potwierdzać innowacyjność projektu.

W zakresie kryterium nr 5 Nowy lub zasadniczo ulepszony produkt będący wynikiem realizacji projektu będzie konkurencyjny na rynku europejskim lub międzynarodowym celem tego kryterium jak stanowi zapis Przewodnika jest przede wszystkim premiowanie projektów, których wynikiem będą produkty posiadające potencjał i możliwości skutecznego konkurowania na rynkach zagranicznych, w tym w szczególności na rynku międzynarodowym. Konkurencyjność produktów będących wynikiem realizacji projektu będzie jednakże w tym kryterium rozpatrywana nie pod kątem możliwości ich eksportu i sprzedaży na rynkach zagranicznych, ale w szczególności w kontekście potencjału i możliwości osiągania przewag konkurencyjnych w stosunku do produktów wytwarzanych na terenie innych niż Polska krajów europejskich lub krajów pozaeuropejskich/usług świadczonych przez inne niż polskie podmioty europejskie lub pozaeuropejskie.

Podstawą do oceny tego kryterium będą przede wszystkim informacje podane w punkcie 17 (w szczególności 17.6) wniosku o dofinansowanie, w którym wnioskodawca jest zobowiązany do przedstawienia co najmniej trzech cech nowego produktu wytworzonego w wyniku realizacji projektu decydujących o jego konkurencyjności na każdym z krajowych rynków docelowych, na których ma on być oferowany/sprzedawany (...)Oceniający sprawdzi, czy określone przez wnioskodawcę cechy produktu powstałego w wyniku realizacji projektu wskazują na istnienie jego przewag względem innych konkurencyjnych produktów występujących na danym krajowym rynku docelowym. Wskazane cechy mogą dotyczyć funkcjonalności i użyteczności produktu, rozwiązań technicznych zastosowanych nowym lub znacząco ulepszonym produkcie, elementów oferty marketingowej itp. – dobór rodzajów tych cech leży po stronie wnioskodawcy. Ponadto oceniający zweryfikuje, czy poza wskazaniem ww. wybranych cech przedstawił także krótką analizę porównawczą swojego produktu będącego wynikiem realizacji projektu oraz analogicznych/podobnych/substytucyjnych produktów konkurencyjnych oferowanych/sprzedawanych na wybranych rynkach docelowych wraz z podaniem nazw krajów, w których wytwarzane są konkurencyjne produkty lub nazw krajów, z których pochodzą podmioty świadczące konkurencyjne usługi. Przy ocenie spełnienia te kryterium "Nowy lub zasadniczo ulepszony produkt będący wynikiem realizacji projektu będzie konkurencyjny na rynku europejskim lub międzynarodowym" należy sprawdzić, "czy określone przez wnioskodawcę cechy produktu powstałego w wyniku realizacji projektu wskazują na istnienie jego przewag względem innych konkurencyjnych produktów występujących na danym krajowym rynku docelowym". Skoro Skarżąca w ogóle nie wzięła pod uwagę istnienia na rynku standardowego analogu jego produktu, czyli [...], do których dodano [...], a takie jak wyżej wskazano produkty należy uznać za produkty "analogiczne/ podobne/substytucyjne" w rozumieniu Przewodnika i Instrukcji wypełniania wniosku o dofinansowanie realizacji projektu w ramach PO IG działanie 4.4 Nowe inwestycje o wysokim potencjale innowacyjnym, to nie przeprowadziła również analizy, jak zasadnie stwierdzono czy z ekonomicznego punktu widzenia proponowane przez nią rozwiązanie, tj. uzyskiwanie [...] będzie bardziej korzystne od metody stosowanej na rynku, tj. [...] otrzymanego w wyniku syntezy chemicznej. Prawidłowo zatem IP wskazała , powyższe uniemożliwia dokonanie rzetelnej oceny przedmiotowego kryterium, a tym samym stanowi podstawę do uznania kryterium za niespełnione. Istotne jest, bowiem jak podkreślił organ iż fakt, że IP dokonuje oceny projektu na podstawie informacji zawartych w dokumentacji aplikacyjnej, a w szczególności we wniosku o dofinansowanie nie oznacza, iż za wystarczające uznać należy przywołanie przez wnioskodawcę uniwersalnych treści wskazujących na spełnianie przez projekt kryteriów (por. wyrok NSA z dnia 9 stycznia 2014 r., sygn. akt II GSK 2353/13). Rolą wnioskodawcy jest bowiem przedstawienie informacji o projekcie w taki sposób, który jest zgodny z instrukcją wypełniania wniosku i umożliwia dokonanie przez IŻ i IP weryfikacji kryteriów. Organ ocenia bowiem nie deklaracje, lecz konkretne rozwiązania. WSA zwracając uwagę na sformalizowany charakter postępowania w celu obiektywnego rozdziału środków pomocowych wskazuje, że Instytucja Pośrednicząca właściwie swoim postępowaniem odniosła się do znaczenia w tym postępowaniu regulacji dotyczących zasad przeprowadzania konkursu zawartych w opracowanym przez Instytucję Wdrażającą Regulaminie przeprowadzania konkursu i opracowanym przez Instytucję Pośredniczącą Przewodniku, a także Instrukcji, obowiązujących wszystkich przystępujących do konkursu beneficjentów, którzy chcąc uzyskać pomoc muszą się do zasad w nich określonych stosować, a zatem wypełnić wniosek prawidłowo w sposób jasny , czytelny i zrozumiały. Niezastosowanie się do powyższych zasad uznać należy za niedochowanie należytej staranności, nie uzasadniające zarzutu dokonania oceny wniosku w sposób naruszający prawo.

Za bezzasadne z tego względu uznać należy zarzuty Skarżącej odnoszące się do przeprowadzenia przez IP oceny projektu Skarżącej w sposób dowolny, z przekroczeniem zasad swobodnej oceny dowodów.

W zakresie udziału ekspertów w ocenie projektów składanych w ramach PO IG, przypomnieć wypada regulacje art. 31 ust. 1 i 30b ust. 7 z.p.p.r. oraz § 14 Procedury odwoławczej. Zgodnie z art. 31 ust. 1z.p.p.r. w celu zapewnienia rzetelnej i bezstronnej oceny projektów w procesie wyboru projektów do dofinansowania mogą uczestniczyć eksperci posiadający specjalistyczną wiedzę lub umiejętności z poszczególnych dziedzin objętych programem operacyjnym, zaś § 14 ust. 1 odnosi udział eksperta w szczególności do sytuacji, gdy protest dotyczy etapu oceny merytorycznej projektu, a przy jej dokonywaniu niezbędna jest fachowa wiedza merytoryczna. Z tego względu za uzasadnione należało uznać postępowanie organu , który w specyfice postępowania w przedmiocie udzielenia dofinansowania w ramach PO IG, w konieczności dokonania oceny, czy dany projekt spełnia kryteria kwalifikujące do dofinansowania odwołał się do stanowiska eksperta co nie oznacza przydanie ekspertowi kompetencji decyzyjnych, bowiem oceny projektu dokonuje i dokonał w sprawie właściwy organ posługując się fachową wiedzą i doświadczeniem eksperta. Fakt , iż ostateczne stanowisko organu zawarte w informacji dotyczącej rozpatrzenia protestu w znaczącym stopniu pokrywało ze stanowiskiem wyrażonym przez eksperta, nie może zdaniem świadczyć o nierzetelności tej oceny.

Zarzut naruszenia art. 26 ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 30a ust. 1 z.p.p.r., poprzez bezpodstawne odstąpienie od zawarcia umowy w przedmiocie dofinansowania projektu nie podlega uwzględnieniu, gdyż jak już wyżej wskazano zgodnie z zapisami Regulaminu konkursu skierowanie projektu do oceny dokonywanej przez Panel Ekspertów nie jest równoznaczne z obowiązkiem zawarcia z wnioskodawcą umowy o dofinansowanie. Zasady ustalania ostatecznej oceny projektów zawarte zostały w §7 ust 3 Regulaminu, a ostatecznie zawarcie umowy o dofinansowanie jest możliwe pod warunkiem łącznego spełnienia następujących przesłanek: o których mowa w §8 ust 7 regulaminu:

a) projekt został umieszczony na zatwierdzonej przez IZ liście projektów rekomendowanych do dofinansowania (lista rankingowa),

b) istnieje prawna możliwość udzielenia na dany projekt dofinansowania,

c) środki dostępne w ramach działania umożliwiają zawarcie umowy.

Odnosząc się do przedłożonej opinii wydanej przez [...] wskazać należy, iż w świetle postanowień Procedury odwoławczej, zadaniem IP w toku procedury odwoławczej jest ocena prawidłowości postępowania IW, natomiast wskazana opinia nie była przedmiotem oceny IW. Z tego też względu opinia ta nie powinna być uwzględniana przy dokonywaniu przez Sąd kontroli, czy ocena projektu Skarżącej została przeprowadzona w sposób naruszający prawo.

Mając powyższe na uwadze, zdaniem Sądu zasadnie ( tj. w sposób właściwy - logicznie oceniony i uzasadniony) Minister Gospodarki wskazał w zaskarżonym rozstrzygnięciu, że iw zakresie zakwestionowanych kryteriów nr 1 i nr 5 oceny merytorycznej fakultatywnej ocena wniosku została przeprowadzona prawidłowo. Wykonując zadania nałożone przez przepis art. 26 u.z.p.p.r., Instytucja Pośrednicząca nie naruszyła także zasad równego dostępu do pomocy wszystkich kategorii beneficjentów, a podjęte rozstrzygnięcie wyczerpująco uzasadniła.

Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie uwzględnił skargi i na zasadzie przepisu art. 30c ust. 3 pkt 2 u.z.p.p.r. orzekł jak w sentencji.