Postanowienie WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 298/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2012-06-25 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono wniosek o ustanowienie adwokata
Powołane przepisy: article: art. 246 par. 1 pkt 1 a contrario, art. 161 par. 1 pkt 3 w zw. z art. 239 pkt 1 lit. a
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grażyna Malinowska-Wasik po rozpoznaniu w dniu 25 czerwca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego postanawia 1. oddalić wniosek w zakresie ustanowienia adwokata, 2. umorzyć postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.


UZASADNIENIE

W dniu 19 marca 2012 r. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy wniosek (formularza PPF) J.W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. W złożonym wniosku w/w wskazała, że jest osobą bezrobotną, że nie otrzymuje zasiłku dla osób bezrobotnych, że pozostaje na utrzymaniu ojca, który pożycza jej pieniądze, a które będzie musiała w przyszłości zwrócić, że ojciec spłaca również jej kredyt hipoteczny ([...] zł) i pomaga jej w uregulowaniu opłat za media - ok. 1[...] zł oraz, że prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe, samotnie wychowując syna (wiek [...] lat), na którego rzecz przyznana została renta alimentacyjna w kwocie [...] zł miesięcznie. Ponadto wnioskodawczyni oświadczyła, iż posiada dom o powierzchni [...] m2, że nie posiada oszczędności i przedmiotów wartościowych, a także że źródło jej dochodów stanową alimenty na dziecko wynoszące [...] zł miesięcznie. W świetle przytoczonych okoliczności wnioskodawczyni stwierdziła, że nie mając wystarczających środków do życia, musi dokonywać wyboru między zakupem żywności i potrzebnego ubrania, a zakupem innych potrzebnych rzeczy albo opłatą rachunków. Podkreśliła także, że leczy się neurologicznie i musi i kupować również leki.

Zarządzeniem Referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszcz dnia 26 marca 2012 r. wnioskodawczyni została wezwana do przedłożenia w terminie 10 dni od dnia doręczenia wezwania dokumentów obrazujących jej sytuację finansową i majątkową. Wezwanie zostało doręczne stronie [...] kwietnia 2012 r.

Postanowieniem z dnia 9 maja 2012 r. Referendarz sądowy oddalił wniosek wnioskodawczyni wskazując, że niewykonanie przez nią wezwania do przedłożenia dokumentów obrazujących jej sytuację finansową i majątkową, spowodowało brak możliwości dokonania całościowej oceny przedmiotu sprawy.

Od wskazanego postanowienia wnioskodawczyni wniosła sprzeciw, domagając się przyznania prawa pomocy w całości. Strona nie uzasadniła wniesionego sprzeciwu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 260 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r. Nr 270, zwanej dalej p.p.s.a.), w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym.

Przesłanki przyznania przez Sąd osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym zostały określone w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zgodnie z którym przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z przepisu tego wyraźnie wynika, iż jedynym kryterium, jakim kieruje się Sąd rozpatrując wniosek strony w tym przedmiocie, są możliwości zarobkowe i potrzeby finansowe strony i jej rodziny. Powołany przepis nie pozostawia również wątpliwości co do tego, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne do uwzględnienia wniosku spoczywa na wnioskodawcy, świadczy o tym użyty we wskazanym przepisie zwrot "...gdy osoba wykaże..". Znajduje to dodatkowe potwierdzenie w treści art. 252 § 1 p.p.s.a., który stanowi, że wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, oraz w przypadku wniosku osoby fizycznej o stanie rodzinnym. Właściwe przedstawienie przez stronę przyczyn uzasadniających przyznanie prawa pomocy oraz dowodów na ich poparcie umożliwia sądowi rozpoznającemu wniosek dokonanie prawidłowej oceny sytuacji majątkowej wnioskodawcy. Należy również wskazać, ze zgodnie z art. 255 p.p.s.a., jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa w art. 252, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Przepis art. 255 p.p.s.a. jest nie tylko podstawą prawną dla podjęcia działań umożliwiających prawidłową ocenę sytuacji materialnej strony, ale również stanowi regulację która pozwala stronie na uzupełnienie wniosku w przypadku, kiedy okoliczności wskazane we wniosku o przyznanie prawa pomocy nie okażą się wystarczające do stwierdzenia przesłanek z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Biorąc pod uwagę powyższe oraz okoliczność, że strona nie przedłożyła żadnego dokumentu potwierdzającego jej sytuację majątkową i finansową, a także mając na względnie fakt, że w prowadzonym w sprawie postępowaniu administracyjnym nie udało się przeprowadzić wywiadu środowiskowego, zasadnie zadaniem Sądu na postawie zarządzenia z dnia 26 marca 2012 r. wezwano stronę do przedłożenia określonych dokumentów i oświadczeń. W odpowiedzi na powyższe wezwanie strona nie nadesłała żadnych dokumentów ani oświadczeń. Strona nie uczyniła tego również w sprzeciwie od postanowienia Referendarza sądowego. W szczególności nie przedłożyła odpisów zeznań podatkowych za ostatnie dwa lata kalendarzowe; zaświadczenia o wysokości wynagrodzeń, emerytury, renty, honorariów i innych należności oraz otrzymywanych świadczeń z okresu ostatnich dwóch lat; zaświadczenia o sytuacji rodzinnej wydanego przez właściwą do spraw zdrowia lub opieki społecznej jednostkę organizacyjną gminy/miasta na prawach powiatu; zaświadczenia o posiadaniu statusu bezrobotnego; udokumentowanego oświadczenia o wysokości ponoszonych miesięcznie wydatków związanych z utrzymaniem mieszkania (oraz ewentualnie samochodu); oświadczenia o tytule prawnym przysługującym do obecnie zamieszkiwanego lokalu oraz oświadczenia dotyczącego umowy pożyczki z ojcem. Mając na uwadze powyższe, należy stwierdzić, że wnioskodawczyni nie wykazała, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, co stanowi przesłankę przyznania osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym. Bez dokumentów potwierdzających przywołane we wniosku o prawo pomocy okoliczności dotyczące sytuacji majątkowej, finansowej i rodzinnej strony, dokładnych danych dotyczących ponoszonych przez nią co miesiąc wydatków i źródeł dochodu, Sąd nie ma podstaw do zastosowania instytucji prawa pomocy, opartej w przedmiotowej sprawie na przesłance z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Dlatego też Sąd, w pkt 1 sentencji, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a a contrario oddalił wniosek strony w zakresie ustanowienia adwokata.

Z uwagi natomiast na okoliczność, że prawo pomocy w zakresie całkowitym, jak wskazano wyżej, obejmuje nie tylko ustanowienie adwokata (radcy prawnego, doradcy prawnego, rzecznika patentowego), ale również zwolnienie od kosztów sądowych, a w świetle art. 239 pkt 1 lit. a p.p.s.a strona nie ponosi kosztów sądowych w sprawach z zakresu pomocy społecznej, to biorąc pod uwagę przedmiot sprawy (zasiłek celowy), należało ze względu na wskazane ustawowe zwolnienie od kosztów sądowych, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 239 pkt 1 lit. a p.p.s.a umorzyć jako bezprzedmiotowe postępowania w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, o czym orzeczono w pkt II sentencji.