Postanowienie WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 450/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2015-10-29 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Odmówiono przyznania prawa pomocy w części
Powołane przepisy: article: art. 245 par. 3 w zw. z art. 246 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 29 października 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych wpisu od zażalenia w sprawie ze skargi J. W. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] września 2013 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia, że przedsięwzięcie inwestycyjne polegające na budowie budynku inwentarskiego, zbiornika na ścieki socjalno-bytowe, zbiornika na paszę, przyłącza wodociągowego powstało w warunkach samowoli budowlanej p o s t a n a w i a odmówić przyznania skarżącej prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych tj. wpisu sądowego od zażalenia. ,


UZASADNIENIE

J. W. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych tj. od wpisu od zażalenia na postanowienie Sądu z 9 września 2015 r. Skarżąca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem E. W. Źródło miesięcznego utrzymania rodziny stanowią emerytury małżonków W. w łącznej kwocie 3.560,01 zł, w tym: emerytura J. W. – 1.903,92 zł oraz 1.656,09 zł uzyskiwane przez E. W. z tytułu przyznanej emerytury i dodatku pielęgnacyjnego. Wykazane wydatki skarżącej wynoszą za wrzesień 2015 r. łącznie 3.544,38 zł w szczególności: czynsz – 556,41 zł; telefon – 34,50 zł; energia elektryczna – 50,90zł; lekarstwa – 536 zł; życie, odzież, środki czystości, drobne artykuły – 1.250 zł; usługi prawne – 600 zł; zdjęcia do dowodu osobistego – 30 zł; usługi pocztowe – 17,15 zł; opłaty bankowe – 11,68 zł; spłata kredytu – 457,74 zł.

Majątek wnioskodawczyni stanowi: mieszkanie o powierzchni [...] m², [...]drewniany dom oraz dwie działki budowlane o łącznej powierzchni [...] m². Skarżąca na koniec lipca 2015 r. ma zaległości w opłatach i dług u sąsiadki w wysokości 819,45 zł. Małżonkowie W. są osobami

w podeszłym wieku, schorowanymi, ponoszącymi zwiększone wydatki na lekarstwa

i opiekę medyczną. W kwietniu 2015 r. wnioskodawczyni przeszła zawał serca, była hospitalizowana. Powyższe znacznie zwiększa częstotliwość wizyt lekarskich oraz kosztów leczenia. Skarżąca nie posiada zgromadzonych oszczędności i przedmiotów wartościowych (k. 296-298).

W uzasadnieniu swego wniosku skarżąca podniosła, iż oszczędza na czym tylko się da, a ponadto nie unika opłat sądowych i w WSA w Warszawie wpłaciła ostatnio 11 wpisów sądowych pod 200 zł z kredytu bankowego i ma do uiszczenia jeszcze 2 x po 200 zł. Nadto w niniejszej sprawie wpłaciła wpis w kwocie 500 zł z kredytu bankowego i opłaciła też sporządzenie 4-ech skarg kasacyjnych. Odniosła się również do ustawy z 2015 r. o nieodpłatnej pomocy prawnej oraz edukacji prawnej, z której wynika, że osoba po 65 roku życia i niepełnosprawna jest zwolniona z kosztów sądowych.

Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu, a w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania – kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W tym stanie rzeczy rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592).

W tym miejscu należy wskazać, iż na obecnym etapie postępowania koszty sądowe ograniczają się do uiszczenia wpisu od zażalenia wnioskodawczyni na postanowienia tut. Sądu z dnia 09 września 2015 r. w przedmiocie oddalenia wniosku o wyłączenie sędziego w wysokości 100 zł (k. 292).

W złożonym oświadczeniu wnioskodawczyni wykazała, iż miesięczny dochód dwuosobowej rodziny wynosi 3.560,01 zł. Wykazane wydatki wynoszą 3.544,38 zł miesięczne. Majątek małż. W. stanowi mieszkanie o powierzchni [...] m², ponad [...] drewniany dom oraz dwie działki budowlane o łącznej powierzchni [...] m². Małżonkowie W. są osobami w podeszłym wieku, schorowanymi (skarżąca w kwietniu br. przeszła zawał mięśnia sercowego), ponoszącymi zwiększone wydatki na lekarstwa i opiekę medyczną.

Mając na uwadze powyższe okoliczności należało stwierdzić, iż negatywną przesłankę do przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych stanowi fakt posiadania przez małż. W. stałych źródeł dochodu w postaci emerytur, a ponadto fakt ponoszenia tak licznych kosztów sądowych w innych sądach. Wnioskodawczyni wskazuje, iż w WSA w Warszawie pokryła 11 wpisów sądowych po 200 zł oraz poniosła koszty skarg kasacyjnych w innych sprawach, co potwierdza, iż wnioskodawczyni znalazła środki finansowe na ten cel. Fakt przyznania natomiast zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie II SA/Bk 1251/14 skutkuje tym, iż wnioskodawczyni składa kolejne wnioski, mimo że w WSA w Warszawie uiszcza wpisy sądowe. Uzyskiwany dochód miesięczny z całą pewnością daje możliwość wygospodarowania na obecnym etapie 100 zł na pokrycie wpisu od zażalenia, bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym rodziny.

Prawo pomocy to inaczej "prawo ubogich", a do takiej kategorii skarżących, nie można zaliczyć wnioskodawczyni, której rodzina ma stałe źródła utrzymania. Instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy, co oznacza, że może być stosowana tylko w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną, do których zalicza się bezrobotnych lub osoby pozbawione środków do życia bądź, gdy środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko potrzeby egzystencjalnie niezbędne (vide: postanowienie NSA z 19 października 2005 r. sygn. akt I GZ 107/05, publ. www.cbois.nsa.gov.pl). Ponadto, jak wskazał NSA w postanowieniu z 10 maja 2005 r. sygn. akt II OZ 318/05, publ. www.cbois.nsa.gov.pl) "prawo pomocy przyznawane jest osobom, które pomimo starań i przy największym możliwym wysiłku nie mogą ponieść kosztów postępowania, ponieważ ich dochód jest wybitnie niski lub też nie osiągają żadnego dochodu".

Koszty postępowania sądowoadministracyjnego – w tym koszty sądowe

nie mogą być stawiane na ostatnim miejscu pod względem kolejności ich zaspokajania, dlatego też część uzyskiwanych środków powinna być przeznaczona

na ich poniesienie. Prawo pomocy stanowi bowiem instytucję szczególną, zarezerwowaną wyłącznie dla podmiotów znajdujących się w bardzo trudnej

sytuacji finansowej, uniemożliwiającej pokrycie pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Wnioskodawczyni natomiast nie udowodniła zaistnienia takiej okoliczności.

Końcowo podnieść należy, iż zgodnie z art. 6 w zw. z art. 8 wskazanej przez skarżącą ustawy z dnia 5 sierpnia 2015 r. o nieodpłatnej pomocy prawnej oraz edukacji prawnej (Dz.U. z 2015 r. poz. 1255) nieodpłatnej pomocy prawnej udziela adwokat lub radca prawny, a zadanie to jest zadaniem zleconym z zakresu administracji rządowej realizowanym przez powiat w porozumienie z gminami lub samodzielnie. W myśl art. 3 tej ustawy nieodpłatna pomoc prawa np. dla osób które ukończyły 65 lat lub są niepełnosprawne obejmuje m.in. poinformowanie o stanie prawnym, uprawnieniach, wskazanie sposobu rozwiązania problemu czy też sporządzenie projektu pisma o zwolnienie od kosztów sądowych lub ustanowienie pełnomocnika z urzędu w postępowaniu sądowo – administracyjnym. Nie oznacza to natomiast automatycznie zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym z uwagi na wiek czy niepełnosprawność, bowiem przesłanki zwolnienia od kosztów w postępowaniu sądowoadministracyjnym reguluje jedynie ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 3 w zw.

z art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.-