Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 489/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2010-03-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję II i I instancji
Powołane przepisy: article: art. 103 ust. 2
journal: Dz.U. 1994 nr 89 poz 414
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
article: art. 37 ust. 1 pkt 1, art. 40
journal: Dz.U. 1974 nr 38 poz 229
law: Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane.
article: art. 97 ust. 3, art. 61
journal: Dz.U. 2003 nr 80 poz 717
law: Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
article: par. 44 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 1975 nr 8 poz 48
law: Rozporządzenie Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego.
article: par. 4 ust. 1 pkt 5
journal: Dz.U. 1980 nr 17 poz 62
law: Rozporządzenie Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki.
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 80
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Skrzycka-Pilch (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Mariola Jaroszewska Sędzia NSA Andrzej Przybielski Protokolant Starszy Referent Izabela Adamowicz po rozpoznaniu w dniu 11 marca 2010 r. na rozprawie sprawy ze skargi P. W. i A. Cz. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 25 czerwca 2009 r., nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego 1. uchyla zaskarżaną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie z dnia 20 kwietnia 2009r. nr [...]; 2. orzeka, że wymienione w punkcie pierwszym wyroku decyzje nie mogą być wykonane; 3. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących P. W. i A. Cz. solidarnie kwotę 500 zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

P. W. i A. C. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 25 czerwca 2009 r. Nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 20 kwietnia 2009 r. Nr [...], którą nakazano skarżącym rozbiórkę obiektu budowlanego nietrwale związanego z gruntem, pełniącego funkcję sanitariatu, wzniesionego bez wymaganego pozwolenia na budowę na działce nr [...] położonej w K. gmina K. Zaskarżona decyzja jak i decyzja ja poprzedzająca podjęte zostały na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229, ze zm.) w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118, ze zm.).

Skarżący domagali się uchylenia decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz zasądzenia kosztów postępowania.

Z akt sprawy wynikał następujący stan faktyczny.

Na podstawie przeprowadzonego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego postępowania dowodowego ustalono, że w sierpniu 1994 r. na działce nr [...] w K. gmina K. skarżący wybudowali bez wymaganego pozwolenia na budowę obiekt budowlany, nietrwale związany z gruntem, pełniący funkcję sanitariatu. W okresie wznoszenia przedmiotowego obiektu budowlanego dla terenu, na którym położona jest działka nr [...], obowiązywał plan ogólny zagospodarowania przestrzennego, zgodnie z którym teren ten przeznaczony był pod uprawy rolne i łąki, bez prawa zabudowy.

Postanowieniem z dnia 12 grudnia 2008 r. organ pierwszej instancji wstrzymał prowadzenie robót przy budowie przedmiotowego obiektu budowlanego, nakładając jednocześnie na inwestorów obowiązek przedstawienia w terminie 30 dni określonych dokumentów. Następnie decyzją z dnia 20 kwietnia 2009 r. organ pierwszej instancji nakazał skarżącym rozbiórkę przedmiotowego obiektu budowlanego.

P. W. i A. C. wnieśli odwołanie od powyższej decyzji, wskazując w uzasadnieniu odwołania, że przedmiotowy obiekt nie wymagał uzyskania pozwolenia na budowę, zatem nie popełnili samowoli budowlanej.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podniósł w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że przedmiotowy obiekt budowlany został bez pozwolenia na budowę wybudowany w 1994 r. na terenie wchodzącym w skład obszaru, który według zapisów obowiązującego w okresie jego budowy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego stanowił uprawy polowe i łąki, a zatem nie był przeznaczony pod zabudowę. Organ wskazał, że zgodnie z art. 103 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane z 1994 r., przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy (tj. 1 stycznia 1995 r.) lub w stosunku, do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe tzn., przepisy art. 37 bądź art. 40 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. Jak wskazał organ odwoławczy, zgodnie z art. 37 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane z 1974 r. obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce, jeżeli stwierdzi się, iż obiekt budowlany lub jego część: znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę; powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Zgodnie z ust. 2 w/w przepisu, decyzja o przymusowej rozbiórce może zostać wydana także, jeżeli jest to uzasadnione innymi ważnymi przyczynami poza wskazanymi w ust. 1 art. 37 ustawy.

Zdaniem organu II instancji, według aktualnego orzecznictwa sądów administracyjnych warunkiem zastosowania instytucji rozbiórki na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. jest równoczesne wystąpienie dwóch przesłanek: rozpoczęcie budowy lub wybudowanie obiektu bez wymaganego pozwolenia na budowę, naruszenie ustaleń planu zagospodarowania przestrzennego w czasie budowy. Okoliczności przedmiotowej sprawy wypełniały przesłankę określoną w art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r., wobec czego decyzja organu pierwszej instancji była prawnie uzasadniona. Odnosząc się do zarzutów odwołania organ odwoławczy podniósł, że w myśl § 4 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki, przez budynki tymczasowe rozumie się budynki niepołączone w sposób trwały z gruntem. Natomiast § 44 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego stanowi, że pozwolenia na budowę wymaga wykonanie i rozbudowa stałych i tymczasowych budynków. W związku z powyższym naruszono art. 28 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane z 1974 r. przez wzniesienie tymczasowego budynku o funkcji sanitariatu-ubikacji bez uzyskania pozwolenia na budowę.

P. W. i A. C. we wniesionej skardze podnieśli, że wybudowany przez nich obiekt nie pełni funkcji sanitariatu, lecz jest to budka pełniąca rolę ubikacji i obiekt o takiej funkcji wybudowali w 1994 r. Podnieśli, że wbudowany przez nich obiekt nie spełnia wymogów definicji budynku tymczasowego określonej w § 4 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki, albowiem nie można go rozebrać i zmontować na nowo.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Skarga jest uzasadniona, bowiem decyzja jest niezgodna z prawem.

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W świetle powołanego przepisu ustawy wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto w niniejszej sprawie należało uwzględnić przepis art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, gdyż zarzuty skargi w przeważającym zakresie są niezasadne.

Z prawidłowo ustalonego przez organy stanu faktycznego wynikało, że skarżący w warunkach samowoli budowlanej wybudowali w 1994 r. sporny obiekt bez pozwolenia na budowę. Zatem w tak ustalonych okolicznościach sprawy prawidłowo organy administracji przyjęły, iż materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowią przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 228, ze zm.), a to na podstawie art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414, ze zm.). Zgodnie z normą tego ostatniego przepisu, mającego charakter przejściowy, do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy, a niezakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy ustawy, z zastrzeżeniem ust. 2, który stanowi, że przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe, to jest przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38 poz. 229, ze zm.).

Ponieważ ustalona prawidłowo data zakończenia budowy obiektu przypada przed dniem 1 stycznia 1995 r., a sprawa samowoli nie została wszczęta i zakończona decyzją ostateczną przed tą datą, prawidłowo przyjętą przez organy podstawą rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie jest przepis art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane, który stanowi, że obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy organ administracji publicznej stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę.

Jak wynika z treści przytoczonego przepisu, przesłanki nakazu rozbiórki to: naruszenie przepisów obowiązujących w okresie budowy i znajdowania się obiektu budowlanego na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo jest przeznaczony pod innego rodzaju zabudowę. Pierwsza przesłanka, którą stanowi wybudowanie obiektu bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, badana jest według stanu prawnego z daty budowy, natomiast drugą przesłankę, w ocenie Sądu, ustala się według stanu prawnego z daty rozstrzygnięcia.

Jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z dnia 3 czerwca 2008 r., sygn. akt II SA/Gd 109/08 (Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl), a sąd orzekający w niniejszej sprawie pogląd ten podziela, art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. powinien być wykładany z uwzględnieniem aktualnego stanu ustawodawstwa, regulującego ten sam przedmiot, czyli usuwanie samowoli budowlanych rozumianych jako budowa obiektów budowlanych bez wymaganego pozwolenia na budowę. W szczególności nowelizacją Prawa budowlanego z 1994 r., dokonaną ustawą z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 80, poz. 718), wprowadzono możliwość zalegalizowania samowoli budowlanej (obowiązującą także obecnie), która obejmuje zarówno obiekty budowlane będące w budowie, jak i takie, których budowę zakończono. Warunkami zaś legalizacji są zgodność budowy z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, w zakresie umożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem oraz z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo, w przypadku jego braku, ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu (art. 48 ust. 1 i 2 Prawa budowlanego z 1994 r.). Odwołując się przy tym do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 20 grudnia 2007 r. w sprawie o sygn. akt P 37/06 (OTK-A nr 11 z 2007 r., poz. 160) wskazuje się, że chodzi o zgodność z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym obowiązującymi w chwili decydowania o legalizacji, a nie z chwili budowy.

Podzielając w pełni stanowisko wyrażone we wskazanym wyroku WSA (por. także wyrok WSA w Gdańsku z dnia 14 maja 2009 r., sygn. akt II SA/Gd 417/08, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl), trzeba przyjąć, że art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r., który wraz z art. 40 tej ustawy dopuszczał legalizację samowolnie pobudowanego obiektu budowlanego lub jego części, wykłada się w ten sposób, że przy legalizacji (rozbiórce) ocenia się, czy taki obiekt budowlany znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, przy czym oceny tej dokonuje się według stanu prawnego aktualnego w chwili decyzji o rozbiórce, a nie w chwili wybudowania obiektu budowlanego. Ten pogląd prezentowany jest również w aktualnym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym mówi się, iż zgodność z przepisami budowlanymi dotyczy rozpoczęcia lub zakończenia budowy, natomiast zgodność z przepisami o planowaniu przestrzennym dotyczy daty podejmowania decyzji (por. wyroki NSA z dnia 24 stycznia 2007 r., sygn. akt II OSK 205/06, z dnia 6 listopada 2007 r., sygn. akt II OSK 1454/06, z dnia 8 października 2007 r., sygn. akt II OSK 1318/06, wszystkie w: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Podkreśla się przy tym, że art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. miał na celu z jednej strony uporządkowanie ładu przestrzenno-budowlanego, z drugiej zaś stwarzał możliwość pozostawienia tych obiektów, które podlegały legalizacji, ograniczając możliwość orzekania nakazu rozbiórki tylko do obiektów, które zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym znajdowały się na terenie nieprzeznaczonym pod zabudowę lub przeznaczonym pod innego rodzaju zabudowę. Celem wskazanego przepisu było zatem eliminowanie samowoli budowlanej pozostającej w kolizji z przepisami o planowaniu przestrzennym. Obiekty budowlane mogą być budowane wyłącznie na terenach przeznaczonych na ten cel zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym. Jeśli obowiązujące w dacie rozstrzygnięcia przepisy o planowaniu przestrzennym przewidują na danym terenie możliwość zabudowy takiego obiektu, jaki już się znajduje, to odwoływanie się do miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego w dacie zabudowy i orzekanie na tej podstawie o rozbiórce przeczy celowi instytucji usuwania skutków samowoli budowlanej. Również w orzecznictwie niektórych wojewódzkich sądów administracyjnych (por. m.in. wyroki WSA w Gdańsku z dnia 12 października 2005 r., sygn. akt II SA/Gd 2858/02, z dnia 29 sierpnia 2007 r., sygn. akt II SA/Gd 491/07, WSA w Szczecinie z dnia 21 czerwca 2006 r., sygn. akt II SA/Sz 41/06, wszystkie w: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl) na tle art. 37 ust. 1 pkt 1 przyjęto, że "zgodność z przepisami budowlanymi" dotyczy rozpoczęcia budowy, natomiast "zgodność z przepisami o planowaniu przestrzennym" dotyczy daty podejmowania zaskarżonej decyzji.

Podzielając w pełni tę linię orzeczniczą sądów administracyjnych, w konsekwencji trzeba uznać, że błędnie organ odwoławczy wywodzi zakaz zabudowy na przedmiotowym terenie z nieobowiązującego w dacie skarżonej decyzji miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

W kontekście powyższych rozważań wskazać należy, że stosownie do przepisów ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717, ze zm.) podlegać powinna ocenie okoliczność, czy teren jest w ogóle przeznaczony pod zabudowę, co w rozumieniu tej ustawy oznacza zarówno objęcie takich terenów miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego jak i określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu w drodze decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu (decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego i decyzji o warunkach zabudowy). W okolicznościach niniejszej sprawy trzeba to rozumieć w ten sposób, że brak w dacie rozstrzygnięcia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu obejmującego nieruchomość skarżącego, gdyż poprzednio obowiązujący tam plan utracił moc na podstawie art. 87 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, nie przesądza, iż działka nie jest przeznaczona pod zabudowę w rozumieniu art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r.

Podkreślić należy, że możliwość wydania decyzji o warunkach zabudowy dla terenu, na którym znajduje się samowolnie postawiony obiekt budowlany, dopuszcza art. 48 ust. 3 pkt 1 Prawa budowlanego z 1994 r. w brzmieniu uwzględniającym wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 20 grudnia 2007 r. w sprawie P 37/06. Z kolei przepis art. 61 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym określa wymagania, jakie należy spełnić, aby możliwe było wydanie dla zamierzonej inwestycji decyzji o ustaleniu warunków zabudowy. Wymagania te zostały wymienione w pkt 1-5 z jednoznacznie sformułowanym zastrzeżeniem, że tylko łączne spełnienie tych wymagań stwarza możliwość wydania przedmiotowej decyzji. Nadto z art. 4 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wynika, że w razie braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego pod zabudowę lub pod zabudowę określonego rodzaju przeznaczone są tylko te tereny, których taki sposób zagospodarowania został określony w decyzji o warunkach zabudowy. Oznacza to, że w przypadku braku w dacie rozstrzygnięcia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jak w okolicznościach niniejszej sprawy, decyzja o warunkach zabudowy jest jedynym sposobem wykazania, że określony sposób zagospodarowania terenu jest zgodny z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz przepisami innych ustaw.

Pominięcie aktualnych przepisów ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności art. 61 tej ustawy, odnoszących się do możliwości uzyskania decyzji o warunkach zabudowy, musiałoby prowadzić do nieuzasadnionej dyskryminacji skarżącego, w rozumieniu art. 32 Konstytucji RP, w stosunku do sprawcy samowoli budowlanej podlegającemu regulacji przepisu art. 48 i art. 49b ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane, wynikającej tylko z daty samowoli (popełnionej przed datą 1 stycznia 1995 r.). Zatem zasadnicze uchybienia organów obu instancji w przedmiotowej sprawie polegały na braku ustaleń odnoszących się do możliwości zgodności samowoli budowlanej z aktualnie obowiązującymi przepisami o zagospodarowaniu przestrzennym. Stanowiło to naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Skoro inwestorzy mogą wykazać w postępowaniu dotyczącym samowolnie postawionego obiektu budowlanego przy pomocy decyzji o warunkach zabudowy, że obiekt budowlany, którego dotyczy sprawa został postawiony na terenie, na którym dopuszczalna jest tego rodzaju zabudowa, na organie spoczywa obowiązek ustalenia, czy taką decyzją skarżący w niniejszej sprawie dysponują, bądź umożliwić im, udzielając odpowiedniego czasu, wystąpienie do właściwego organu o wydanie decyzji o warunkach zabudowy, potwierdzającej, że istniejący sposób zagospodarowania terenu jest zgodny z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Naruszenie wymienionych przepisów postępowania w tym kontekście mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Na marginesie trzeba zauważyć, że zwłoka w uzyskaniu takiej decyzji może być również przedmiotem oceny organu przy zastosowaniu art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r.

W ocenie Sądu, istota niniejszej sprawy sprowadza się do błędnego wyłożenia przez organ art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo budowlane z 1974 r. Powyższe oznacza, że zaskarżona decyzja narusza wymieniony przepis przez to, iż ocenia samowolę budowlaną według stanu prawnego odnoszącego się do przepisów o planowaniu z chwili budowy, a nie orzekania. Z tych samych przyczyn wadliwa była decyzja organu I instancji, który ustalił treść planu z daty budowy oraz stwierdził, na skutek wygaśnięcia planu z dnia 30 lipca 1993 r., że brak jest obecnie obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Naruszenie wskazanego przepisu prawa materialnego jak i opisane naruszenie przepisów postępowania miało wpływ na wynik sprawy, gdyż art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. był jedyną podstawą nakazania rozbiórki przedmiotowego obiektu budowlanego w zaskarżonej decyzji.

Jako bezzasadne Sąd ocenił zarzuty podniesione w skardze dotyczące kwalifikacji budowy przedmiotowego obiektu budowlanego jako wymagającej pozwolenia na budowę. Wyjaśnić bowiem należy skarżącym, że dla ustalenia, czy budowa określonego obiektu budowlanego wymaga uzyskania pozwolenia na budowę, koniecznym jest przeprowadzenie analizy jego cech oraz odniesienie wyników analizy do brzmienia przepisów prawa właściwych dla oceny danego stanu faktycznego. Nie ma przy tym znaczenia, w jaki sposób organ nadzoru budowlanego opisze obiekt budowlany, jeżeli z ustalonego stanu faktycznego sprawy w sposób jednoznaczny wynika, że wymagał on uzyskania pozwolenia na budowę. Z tych przyczyn za bezzasadne należało ocenić wywody skargi, mające na celu wykazanie różnic w znaczeniu słów "sanitariat" i "ubikacja". W przedmiotowej sprawie przepisami właściwymi dla oceny legalności przedmiotowego obiektu budowlanego były przepisy obowiązujące w okresie jego budowy. W okresie sierpnia 1994 r. były to przepisy ustawy – Prawo budowlane z 1974 r. oraz wydane na jej podstawie przepisy wykonawcze. Z art. 28 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane z 1974 r. wynika, że roboty budowlane, z wyjątkiem rozbiórek, można rozpocząć po uzyskaniu pozwolenia na budowę. Przy czym przez roboty budowlane rozumie się m.in. budowę obiektów budowlanych (art. 2 ust. 3), do których zalicza się m.in. stałe i tymczasowe budynki (art. 2 ust. 1). W wydanym na podstawie art. 28 ust. 4 tejże ustawy rozporządzeniu Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego (Dz.U. Nr 8, poz. 48 ze zm.) określono, że pozwolenia na budowę wymaga wykonanie i rozbudowa stałych i tymczasowych budynków (§ 44 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia). Z kolei w rozporządzeniu Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz.U. Nr 17, poz. 62 ze zm.) budynek tymczasowy zdefiniowano, jako budynki nie połączone w sposób trwały z gruntem, skonstruowane jako rozbieralne, jak baraki, kioski, obiekty o konstrukcji pneumatycznej i typu namiotowego lub budynki określone w przepisach jako tymczasowe (§ 4 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia). W okolicznościach faktycznych przedmiotowej sprawy obiekt wzniesiony przez skarżących ma cechy budynku tymczasowego, albowiem nie jest połączony w sposób trwały z gruntem, zaś jego konstrukcja wskazuje na możliwość jego rozebrania. Wbrew zaś intencjom skarżących, wymagań w zakresie obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę przedmiotowego obiektu budowlanego nie można wywodzić z powołanych w skardze pozostałych aktów prawnych, to jest rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1999 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych (Dz.U. Nr 112, poz. 1316 ze zm.) oraz rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 38, poz. 454), albowiem zostały one wydane dla celów statystycznych i ewidencyjnych, nie zaś w celu reglamentacji prawa zabudowy. Ponadto wymienione akty prawne, jak również ustawa – Prawo budowlane z 1994 r., na którą powoływali się skarżący, nie mogły mieć zastosowania w przedmiotowej sprawie, a to z uwagi na datę wykonania przedmiotowego obiektu budowlanego, albowiem w sprawie – w zakresie obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę - zastosowanie miały przepisy obowiązujące przed dniem wejścia w życie ustawy – Prawo budowlane z 1994 r., to jest przed dniem 1 stycznia 1995 r.

Ponownie rozpoznając sprawę organy nadzoru budowlanego uwzględnią przyjętą przez Sąd wykładnię art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r., obejmującą obowiązek organu nadzoru budowlanego umożliwienia samowolnemu inwestorowi złożenia decyzji o warunkach zabudowy w toku niniejszego postępowania administracyjnego, bądź wystąpienia do właściwego organu o wydanie decyzji o warunkach zabudowy, która wskazywałaby na to, że istniejący sposób zagospodarowania terenu jest zgodny z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz uprawnienie tego organu do oceny na podstawie art. 80 k.p.a. ewentualnej zwłoki w uzyskaniu takiej decyzji.

Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę jako zasadną uwzględnił.

Na mocy art. 152 tej ustawy Sąd orzekł o wstrzymaniu wykonania zaskarżonych decyzji, ze skutkiem do chwili uprawomocnienia się wyroku.

Odnośnie kosztów postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.