Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 33/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2018-08-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6551
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: par. 4 pkt 3
journal: Dz.U. 2004 nr 114 poz 1191
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich
article: art. 29 ust. 1
journal: Dz.U. 2014 poz 1438
law: Ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Guziński, Sędziowie Sędzia WSA Anetta Chołuj, Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski (sprawozdawca), , Protokolant specjalista Katarzyna Jastrzębska, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 29 sierpnia 2018 r. sprawy ze skargi Z. S. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu renty strukturalnej oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Przystępując do rozstrzygania, Sąd przyjął stan faktyczny i prawny sprawy j/n. W odpowiedzi na wniosek Z. S. (dalej: strona, beneficjent, skarżący) z [...] lipca 2006 r., Kierownik Biura Powiatowego (dalej: Kierownik BP) Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: ARiMR) w W. - decyzją z [...] listopada 2006 r. - przyznał stronie rentę strukturalną na okres od listopada 2006 r. do października 2016 r. Jeden z warunków niezbędnych do uzyskania tej renty, tj. podleganie w dniu składania wniosku o rentę ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu rolników, został udokumentowany przez stronę zaświadczeniem z [...] lipca 2006 r. (nr [...]), wydanym przez Oddział Regionalny Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (dalej: OR KRUS) w W., z którego wynikało, że strona podlegała w/w ubezpieczeniu w okresach: 1.01.1984 r.-31.12.1990 r., 1.01.1991 r.-1.04.1991 r., 1.10.1992 r.-31.10.1992 r., 1.02.2002 r. do dnia wydania zaświadczenia. W dniu 2 listopada 2015 r., do BP ARiMR wpłynęło pismo OR KRUS

z załączonym - nowym - zaświadczeniem z [...] października 2015 r., potwierdzającym okresy faktycznego podlegania przez stronę ubezpieczeniu społecznemu rolników. Dowodziło ono, że - w dniu składania wniosku o rentę strukturalną, tj. 27 lipca 2006 r. - strona nie podlegała ubezpieczeniu emertytalno-rentowemu rolników (nie podlegała temu ubezpieczeniu od 1.04.2005 r. do 1.11.2006 r.), z powodu podjęcia zatrudnienia. W konsekwencji powyższego, Kierownik BP wznowił postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z [...] listopada 2006 r. o przyznaniu stronie renty strukturalnej, w oparciu o przesłankę z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. W jego wyniku wydał - datowaną na [...] stycznia 2016 r. - decyzję o stwierdzeniu wydania decyzji z [...] listopada 2006 r. z naruszeniem prawa. Uzasadniał, że beneficjent nie spełnił jednego

z warunków przyznania renty strukturalnej, zawartego w § 4 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 114, poz. 1191 ze zm. - dalej: rozporządzenie), tj. w dniu złożenia wniosku o rentę nie podlegał ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu rolników. Wskazał, że - z uwagi na uregulowania art. 146 § 1 K.p.a. - uchylenie decyzji ostatecznej nie było możliwe, gdyż od dnia jej doręczenia upłynęło 5 lat.

Od w/w decyzji strona nie wniosła odwołania.

W dniu [...] lutego 2016 r., Kierownik BP wszczął - z urzędu - postępowanie

w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych środków finansowych, przyznanych stronie z tytułu renty strukturalnej decyzją z [...] listopada 2006 r. W konsekwencji, decyzją z [...] marca 2016 r., ustalił stronie kwotę nienależnie pobranych płatności

z tytułu renty strukturalnej za okres od listopada 2006 r. do stycznia 2016 r.

w wysokości 207.619,74 zł, którą to kwotę strona winna zwrócić.

W odwołaniu, strona zarzuciła błędną wykładnię art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2014 r., poz. 1438 z zm. - dalej: ustawa o ARiMR) poprzez przyjęcie, że doszło do nienależnego pobrania środków publicznych. Wskazała także na nieprawidłową wykładnię § 4 pkt 3 rozporządzenia przez uznanie, że w dniu składania wniosku nie spełniała ona jednego

z warunków do przyznania renty strukturalnej. Podniosła, że w sprawie zaistniały przesłanki wykluczające obowiązek zwrotu nienależnie pobranych płatności. Decyzją z [...] maja 2016 r., Dyrektor Oddziału Regionalnego (dalej: Dyrektor OR) ARiMR w W. utrzymał w mocy decyzję Kierownika BP. Podzielił pogląd, że strona nie spełniała jednego z warunków niezbędnych do uzyskania renty strukturalnej, tj. podlegania w dniu złożenia wniosku o tę rentę ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu rolników (§ 4 pkt 3 rozporządzenia), określonemu w przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników. Zauważył, że - w chwili składania wniosku - strona objęta była ubezpieczeniem emerytalno-rentowym pracowników, z tytułu zatrudnienia na umowę

o pracę. Uznał, że - w konsekwencji powyższego - płatność z tytułu renty strukturalnej nie powinna być stronie przyznana, z powodu niespełnienia warunku otrzymania tej płatności. Dodał, że środki z tego tytułu zostały przez stronę pobrane nienależnie. Dyrektor OR stwierdził, że w sytuacji strony nie występują - przewidziane przez prawo - przesłanki wykluczające obowiązek zwrotu nienależnie pobranych płatności

i że brak jest prawnej możliwości odstąpienia od ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności (zaprezentował w tym aspekcie szczegółową analizę faktyczną i prawną, odnoszącą się do poszczególnych okresów pobierania przez stronę świadczenia rentowego, tj. lat: 2006-2009, 2010-2014, 2015-2016). Strona zaskarżyła w/w decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (dalej: WSA) we Wrocławiu. Wniosła o uchylenie obu wydanych w jej sprawie decyzji. Odpowiadając na skargę, Dyrektor OR wniósł o jej oddalenie. WSA we Wrocławiu - wyrokiem z 24 lutego 2017 r. (III SA/Wr 992/16) - uchylił decyzję Dyrektora OR w całości. Uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Nie podzielił jednak wszystkich podniesionych w skardze zarzutów. Sąd stwierdził, że organ ARiMR miał podstawy do wszczęcia postępowania

w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranej płatności z tytułu - podlegającej zwrotowi - renty strukturalnej. Wskazał, że ustalenie, iż dokonano wypłaty tej renty

z uchybieniem warunku określonego w § 4 pkt 3 rozporządzenia, oznaczało nieprawidłowe wydatkowanie kwot pomocy, która podlega zwrotowi, jako płatność nienależna, w trybie art. 29 ustawy o ARiMR. W świetle powyższego, Sąd nie podzielił zarzutu skargi dotyczącego naruszenia art. 29 ustawy o ARiMR. Przyjął, że sytuacja stwierdzenia - jak w sprawie - przyznania i wypłacenia renty strukturalnej z naruszaniem obligatoryjnego warunku, uzasadnia rozstrzygnięcie w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranego świadczenia i domagania się jej zwrotu. Sąd uchylił skarżoną decyzję gdyż uznał, że - w toku postępowania, w zakresie zwrotu płatności - organy rolne zobligowane były do wyczerpującego ustalenia, jaki okres przedawnienia w sprawie należy zastosować, a ten z kolei aspekt jest zależny od uprzedniego rozstrzygnięcia kwestii istnienia dobrej wiary skarżącego, czego w sprawie - w ocenie Sądu - w stopniu wystarczającym nie uczyniono. Nakazał, że - rozpoznając ponownie sprawę - organ powinien ocenić w szczególności, czy - w okolicznościach faktycznych sprawy - złożenie nieprawdziwego zaświadczenia w przedmiocie spełnienia warunku przyznania renty strukturalnej wynikało z świadomego działania, czy też nie było przejawem celowego zachowania skarżącego i czy można się dopatrzyć błędu usprawiedliwionego w jego zachowaniu, czy jednak zaistniał brak należytej staranności. Wyrok Sądu uprawomocnił się 21 kwietnia 2017 r. (nie był skarżony kasacyjnie). Decyzją z [...] czerwca 2017 r., Dyrektor OR uchylił decyzję Kierownika BP

i sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia. Wskazał na konieczność ustalenia:

1) czy okoliczności: a) zmiana redakcji przepisów określających warunki przyznania renty strukturalnej, b) uzyskanie zaświadczenia z KRUS o podleganiu ubezpieczeniu społecznemu rolników, niewątpliwie pozwalają mówić o usprawiedliwionym przekonaniu skarżącego (w dniu składania wniosku), że jego działanie było zgodne z prawem; 2) czy w/w okoliczności wskazują na brak świadomości skarżącego co do istnienia określonych obowiązków i znaczenia przepisów prawnych, co przemawia za tym, że

- składając wniosek o przyznanie renty strukturalnej - pozostawał on w dobrej wierze,

a zatem, czy - w sprawie - uprawnionym byłoby zastosowanie krótszego okresu przedawnienia, wynikającego z art. 73 ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy - [...] sierpnia 2017 r. - Kierownik BP wydał decyzję, mocą której ustalił skarżącemu kwotę nienależnie pobranych płatności

z tytułu renty strukturalnej w wysokości 145.360,54 zł. Dowodził, że zmiana redakcji przepisów określających warunki przyznania renty strukturalnej, która nastąpiła [...] sierpnia 2006 r., w związku z wejściem w życie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 lipca 2006 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków

i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U z 2006 r., Nr 135, poz. 951 - dalej: rozporządzenie zmieniające), niewątpliwie przesądza o usprawiedliwionym przekonaniu strony, że

- składając wniosek o przyznanie renty strukturalnej - działała ona w dobrej wierze.

Wskazał, że - z uwagi na powyższe - stosownie do art. 73 ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004, obowiązek zwrotu nie dotyczy kwoty pobranej w okresie od listopada 2006 r. do grudnia 2009 r. w łącznej wysokości 62.259,20 zł. Uznał, że środki finansowe wypłacone w okresie od stycznia 2010 r. do stycznia 2016 r. (145.360,54 zł), stanowią kwotę nienależnie pobranych płatności, ponieważ nie upłynął termin przedawnienia, określony w art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady Nr 2988/95. W odwołaniu, strona zarzuciła naruszenie:

- art. 29 ustawy o ARiMR, poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że doszło do nienależnego pobrania środków;

- § 4 pkt 3 rozporządzenia, poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że w dniu złożenia wniosku nie spełniała ona warunków do przyznania renty strukturalnej;

- art. 80 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 i art. 5 ust. 3 rozporządzenia Komisji (UE) Nr 65/2011, poprzez ich niezastosowanie;

- art. 7 ust. 3 rozporządzenia Komisji (UE) Nr 809/2014, poprzez jego niezastosowanie;

- art. 7, art. 77 ust. 1 oraz art. 80 K.p.a., poprzez ich niezastosowanie i wydanie decyzji bez dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Skarżoną obecnie decyzją z [...] listopada 2017 r., po rozpatrzeniu sprawy w trybie instancyjnym, Dyrektor OR utrzymał decyzję Kierownika BP w mocy. Uznał, że decyzja ta odpowiada prawu. Stwierdził, że organ pierwszej instancji prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy oraz zastosował odpowiednie przepisy prawa. W skardze, strona zaskarżyła decyzję Dyrektora OR w całości. Wniosła

o uchylenie obu wydanych w sprawie decyzji i umorzenie postępowania, wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, zwolnienie od kosztów sądowych i zasądzenie kosztów. Zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy i przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. art. 29 ust. 1 ustawy o ARiMR, poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że doszło do nienależnego pobrania przez nią środków publicznych;

2. § 4 pkt 3 rozporządzenia, poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że w dniu złożenia wniosku nie spełniała ona warunków do przyznania renty strukturalnej;

3. art. 80 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 oraz art. 5 ust. 3 rozporządzenia Komisji (UE) Nr 65/2011, poprzez ich niezastosowanie;

4. art. 7 ust. 3 rozporządzenia Komisji (UE) Nr 809/2014, przez jego niezastosowanie; 5. art. 7, art. 77 ust. 1 i art. 80 K.p.a., poprzez ich niezastosowanie i wydanie decyzji bez dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy;

6. art. 10 w zw. z art. 81 K.p.a., poprzez ich niezastosowanie i wydanie decyzji oraz przyjęcie okoliczności faktycznych przywołanych w decyzji za udowodnione, pomimo braku umożliwienia stronie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Skarżąca uzasadniła swoje stanowisko w sprawie. W odpowiedzi na skargę, Dyrektor OR zawnioskował o jej oddalenie w całości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Po dokonaniu kontroli zaskarżonej decyzji, mając na uwadze stan faktyczny

i prawny sprawy, sformułowane w skardze zarzuty i wspierające je argumenty, Sąd stwierdza, że brak jest podstaw do zakwestionowania stanowiska organu wyrażonego

w tej decyzji. Decyzja ta znajduje bowiem podstawy w prawie materialnym, jej wydanie zaś poprzedziło postępowanie, w którym nie uchybiono regułom procesowym. Sąd uznał, że w sprawie prawidłowo ustalono skarżącemu kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu renty strukturalnej w wysokości 145.360,54 zł. Na wstępie Sąd zauważa, że tryb i warunki ustalania oraz odzyskiwania kwot nienależnie pobranych środków publicznych reguluje ustawa o ARiMR. Zgodnie z art. 29 ust. 1 tej ustawy, ustalenie kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych: 1) pochodzących z funduszy Unii Europejskiej; 2) krajowych, przeznaczonych na: a) współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej, b) finansowanie przez Agencję pomocy przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej - następuje w drodze decyzji administracyjnej. W tym miejscu podkreślenia wymaga, że Sąd orzekał już w sprawie wyrokiem

z 24 lutego 2017 r. (III SA/Wr 992/16). W wyroku tym przesądził, że organ ARiMR miał podstawy do wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranej płatności z tytułu - podlegającej zwrotowi - renty strukturalnej. Wskazał, że ustalenie, iż dokonano wypłaty tej renty z uchybieniem warunku określonego w § 4 pkt 3 rozporządzenia, oznaczało nieprawidłowe wydatkowanie kwot pomocy, która podlega zwrotowi, jako płatność nienależna, w trybie art. 29 ustawy o ARiMR. Orzekł, że art. 29 ust. 1 tej ustawy stanowi samoistną, odrębną podstawę rozstrzygnięcia w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnej płatności i jej zwrotu, co niekoniecznie musi w każdym przypadku wiązać się z wyeliminowaniem z obrotu prawnego decyzji przyznającej określoną płatność. W świetle powyższego, Sąd nie podzielił zarzutu strony dotyczącego naruszenia art. 29 w/w ustawy. Przyjął, że stwierdzenia sytuacja - jak

w sprawie - przyznania i wypłacenia renty strukturalnej z naruszaniem obligatoryjnego warunku, uzasadnia - co do zasady - rozstrzygnięcie w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranego świadczenia i domagania się jej zwrotu. Sąd uchylił skarżoną decyzję gdyż uznał, że - w toku postępowania, w zakresie zwrotu płatności - organy rolne zobligowane były do wyczerpującego ustalenia, jaki okres przedawnienia

w sprawie należy zastosować, a ten z kolei aspekt jest zależny od uprzedniego rozstrzygnięcia kwestii istnienia dobrej wiary skarżącego, czego w sprawie - w ocenie Sądu - w stopniu wystarczającym nie uczyniono. Sąd nakazał, że - rozpoznając ponownie sprawę, mając na uwadze zebrany w sprawie materiał dowodowy oraz wyjaśnienia skarżącego, organ rolny winien ocenić w szczególności, czy

- w okolicznościach faktycznych sprawy - złożenie nieprawdziwego zaświadczenia

w przedmiocie spełnienia warunku przyznania renty strukturalnej wynikało

z świadomego działania, tudzież nie było przejawem celowego zachowania skarżącego

i czy można się dopatrzyć usprawiedliwionego błędu w jego zachowaniu, czy jednak miał miejsce brak należytej staranności itd. Dodał, że rozważaniom w aspekcie oceny istnienia dobrej wiary (lub jej braku) należy dać wyraz w uzasadnieniu decyzji. Rozpoznając sprawę ponownie, Sąd nie ma całkowitej swobody w orzekaniu. Wynika to z treści art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm. - dalej: p.p.s.a.), traktującej, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone

w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Powyższe stanowi, że w sprawie - wbrew zarzutom skargi - miał zastosowanie art. 29 ust. 1 ustawy o ARiMR, co przesądzono w wydanym wcześniej wyroku. Co więcej, zdaniem Sądu, ustalając kwotę nienależnie pobranych płatności, mimo że w/w przepis stanowi samoistną i odrębną podstawę orzekania o zwrocie, organy prawidłowo bazowały na materiale dowodowym (ustaleniach) zgromadzonym od momentu wnioskowania przez skarżącego o przyznanie renty strukturalnej i zebranym

w odrębnych - aczkolwiek związanych z obecnie ocenianym - postępowaniach

(w przedmiocie przyznania renty strukturalnej, wznowienia postępowania). Znajduje to potwierdzenie w art. 75 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm. - dalej: K.p.a.). Nie jest zatem prawidłowe twierdzenie skarżącego, że - w postępowaniu o zwrocie nienależnie pobranych płatności - organ powinien przeprowadzić własne postępowanie dowodowe. W ocenie Sądu, w sprawie podjęto wszelkie niezbędne działania celem należytego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, zebrano wyczerpujący materiał dowodowy, poddając następnie ten materiał rzetelnej i logicznej ocenie. Zresztą sam skarżący, stawiając zarzuty procesowe, nie wskazuje, co w sprawie należało jeszcze zrobić, jakie dodatkowe dowody przeprowadzić. Z akt sprawy wynika, że zebrany w sprawie materiał dowodowy był skarżącemu znany, gdyż zapoznał się on z nim (miał możliwość wypowiedzenia się co do niego)

w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji Dyrektora OR z [...] maja 2016 r., która to decyzja została następnie uchylona przez tut. Sąd wyrokiem z 24 lutego 2017 r. Ponownie prowadząc postępowanie, organy nie pozyskały już żadnego nowego dowodu lecz dokonały oceny zebranego dotychczas materiału dowodowego. Powyższe stanowi, że chybione są zarzuty skargi natury procesowej, dotyczące naruszenia

- w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy - art. 7, art. 77 ust. 1 i art. 80 oraz art. 10 w zw. z art. 81 K.p.a. Dalej, należy wskazać, że zasady (warunki) przyznawania renty strukturalnej uregulowano w powoływanym już wielokrotnie rozporządzeniu. Zgodnie z § 4 tego rozporządzenia, rentę strukturalną przyznaje się producentowi rolnemu będącemu osobą fizyczną prowadzącą na własny rachunek działalność rolniczą w gospodarstwie rolnym położonym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zwanemu dalej "rolnikiem", jeżeli łącznie spełnia on następujące warunki:

1) ma ukończone 55 lat, lecz nie osiągnął wieku emerytalnego i nie ma ustalonego prawa do emerytury lub renty z ubezpieczenia społecznego lub zaopatrzenia emerytalnego, lub ubezpieczenia społecznego rolników;

2) prowadził nieprzerwanie działalność rolniczą w gospodarstwie rolnym w okresie co najmniej 10 lat bezpośrednio poprzedzających złożenie wniosku o rentę strukturalną

i przez okres co najmniej 5 lat podlegał ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu, określonemu w przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników, zwanemu dalej "ubezpieczeniem emerytalno-rentowym";

3) w dniu złożenia wniosku o rentę strukturalną podlegał ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu;

4) przekazał gospodarstwo rolne o łącznej powierzchni użytków rolnych wynoszącej co najmniej 1 ha;

5) zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej;

6) wpisany został do ewidencji producentów, stanowiącej część krajowego systemu ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków

o przyznanie płatności;

7) nie posiada zaległości z tytułu opłacania składek na ubezpieczenie społeczne rolników. Sporny w sprawie, jeden z warunków niezbędnych do uzyskania renty strukturalnej, tj. podleganie ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu rolników w dniu złożenia wniosku o rentę strukturalną, skarżący udokumentował - datowanym na [...] lipca 2006 r. - zaświadczeniem wydanym przez OR KRUS, potwierdzającym spełnienie tego warunku. W dniu 2 listopada 2015 r., do BP ARiMR wpłynęło nowe zaświadczenie z KRUS (z [...] października 2015 r.), z którego wynikało, że w dniu składania wniosku, tj. 27 lipca 2006 r., skarżący nie podlegał ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu rolników. Sąd zauważa, że na dzień składania wniosku przez skarżącego (27 lipca 2006 r.) przepis § 4 rozporządzenia stanowił: "Rentę strukturalną przyznaje się producentowi rolnemu będącemu osobą fizyczną prowadzącą na własny rachunek działalność rolniczą w gospodarstwie rolnym położonym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zwanemu dalej "rolnikiem", jeżeli łącznie spełnia on następujące warunki: (...);

2) prowadził nieprzerwanie działalność rolniczą w gospodarstwie rolnym w okresie co najmniej 10 lat poprzedzających złożenie wniosku o rentę strukturalną i w tym okresie podlegał ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu, określonemu w przepisach

o ubezpieczeniu społecznym rolników, przez okres co najmniej 5 lat;

3) w dniu złożenia wniosku o rentę strukturalną podlegał ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu (...)". Na dzień wydania decyzji o przyznaniu skarżącemu renty strukturalnej, tj. [...] listopada 2006 r., przepis § 4 rozporządzenia stanowił: "Rentę strukturalną przyznaje się producentowi rolnemu będącemu osobą fizyczną prowadzącą na własny rachunek działalność rolniczą w gospodarstwie rolnym położonym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zwanemu dalej "rolnikiem", jeżeli łącznie spełnia on następujące warunki: (...) 2) prowadził nieprzerwanie działalność rolniczą w gospodarstwie rolnym w okresie co najmniej 10 lat bezpośrednio poprzedzających złożenie wniosku o rentę strukturalną

i przez okres co najmniej 5 lat podlegał ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu, określonemu w przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników, zwanemu dalej "ubezpieczeniem emerytalno-rentowym" (podkreślenie Sądu);

3) w dniu złożenia wniosku o rentę strukturalną podlegał ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu (...)". Przywołana zmiana (w pkt 2) nastąpiła z dniem 11 sierpnia 2006 r., w związku

z wejściem w życie rozporządzenia zmieniającego. Zasadnie przyjmuje Dyrektor OR, że - w związku z powyższym - niewątpliwie dopiero po 11 sierpnia 2006 r. można mówić, że w odniesieniu do warunku, o którym mowa w § 4 pkt 3 rozporządzenia (podleganie ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu), chodzi o ubezpieczenie społeczne rolników. Słusznie twierdzi Dyrektor OR, że na dzień złożenia przez skarżącego wniosku i zaświadczenia z KRUS (25 lipca 2006 r.), kwestia ta nie była jednoznaczna i budziła wątpliwości interpretacyjne. Tym samym, trafnie wywodzi w/w organ, że nie można przyjąć, iż - składając wniosek o rentę - skarżący miał świadomość co do rodzaju ubezpieczenia, któremu winien podlegać i że nie spełniał warunku uzyskania przedmiotowej pomocy. Prawidłowo zważył Dyrektor OR, że przesłanki wykluczające obowiązek zwrotu nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności (przyznanych z naruszeniem warunków ustawowych), zostały określone w rozporządzeniu Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającym szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz. U. UE. L. 2004.141.18 z dnia 2004.04.30 - dalej: rozporządzenie Nr 796/2004). Rozporządzenie to obowiązywało do 1 stycznia 2010 r. Stosownie do art. 73 w/w rozporządzenia: w przypadku dokonania nienależnej płatności, rolnik zwraca daną kwotę powiększoną o odsetki; określony w tym przepisie obowiązek zwrotu nie ma zastosowania, jeżeli dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwego organu lub innego organu oraz jeśli błąd nie mógł zostać wykryty przez rolnika; jednakże w przypadku, gdy błąd dotyczy elementów stanu faktycznego związanych

z obliczaniem danej płatności, w/w akapit stosuje się jedynie, jeśli o decyzji o zwrocie nie powiadomiono zainteresowanego w terminie 12 miesięcy od płatności; obowiązek zwrotu, określony w ust. 1, nie ma zastosowania, jeżeli okres między datą płatności pomocy a datą pierwszego powiadomienia beneficjenta przez właściwe władze

o nieuzasadnionym charakterze danej płatności jest dłuższy niż dziesięć lat; jednakże, jeśli beneficjent działał w dobrej wierze, okres wskazany w akapicie pierwszym jest ograniczony do czterech lat; zwrot płatności uznanej za nienależną ulega przedawnieniu, jeżeli okres między datą płatności pomocy a datą pierwszego powiadomienia beneficjenta przez właściwe władze o nieuzasadnionym charakterze danej płatności jest dłuższy niż dziesięć lat; okres ten ogranicza się do czterech łat, jeżeli beneficjent działał w dobrej wierze (art. 73 ust. 5 rozporządzenia Nr 796/2004). Kwestię interpretacji pojęcia "dobra wiara" przeanalizował tut. Sąd w pierwotnie wydanym wyroku. Orzekające w sprawie organy prawidłowo przyjęły stanowisko Sądu, że o "działaniu w dobrej wierze", w rozumieniu powyższego przepisu, można mówić tylko w przypadku, jeżeli beneficjent pobrał nienależną płatność w dobrej wierze, tzn. błędnie, ale usprawiedliwiony subiektywnym przekonaniem uważał, iż przysługuje mu prawo do tego świadczenia. Tak definiując dobrą wiarę, organy rolne słusznie uznały, że skarżący - w dniu składania wniosku o przyznanie renty strukturalnej - pozostawał w dobrej wierze oraz że względem niego ma zastosowanie skrócony czteroletni okres przedawnienia dla płatności zrealizowanych w okresie od listopada 2006 r. do grudnia 2009 r.

W konsekwencji, organy te trafnie przyjęły, że płatności z tytułu renty strukturalnej, pobrane w w/w okresie, w kwocie 62.259,20 zł, z uwagi na upływ czteroletniego terminu od dnia ich realizacji oraz "z powodu przyznania działaniu skarżącego charakteru dobrej wiary", nie są płatnościami nienależnymi, w rozumieniu art. 29 ust. 1 ustawy o ARiMR. Zgodzić trzeba się jednocześnie z rozstrzygnięciem organów, że wypłacone skarżącemu po tym okresie płatności, jako nienależne, podlegały - co do zasady - zwrotowi i że należy poszukiwać - ewentualnego - wystąpienia przesłanek stanowiących o przedawnieniu prawa do domagania się zwrotu spornych płatności. Powoływany już art. 73 ust. 5 rozporządzenia Nr 796/2004 ma zastosowanie tylko do płatności wypłaconych w terminie do końca 2009 r., gdyż dla środków zrealizowanych w kolejnych latach zastosowanie mają regulacje art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) Nr 2988/95 w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich, zgodnie z którym okres przedawnienia wynosi cztery lata od czasu dopuszczenia się nieprawidłowości określonej w art. 1.

W przypadku nieprawidłowości ciągłych lub powtarzających się, okres przedawnienia biegnie od dnia, w którym nieprawidłowość ustała. W przypadku programów wieloletnich okres przedawnienia w każdym przypadku biegnie do momentu ostatecznego zakończenia programu. Za Dyrektorem OR trzeba przyjąć, że - z uwagi na fakt, iż nieprawidłowość popełniona została w momencie złożenia wniosku o przyznanie renty strukturalnej

i trwała do dnia zawieszenia wypłaty pomocy, tj. do lutego 2016 r. - w sprawie mamy do czynienia z nieprawidłowością ciągłą, w przypadku której okres przedawnienia biegnie od dnia, w którym nieprawidłowość ustała. Stosując zatem zapisy art. 3 ust 1 rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) Nr 2988/95, nieprawidłowość z tytułu pobierania renty strukturalnej ustała w momencie zawieszenia wypłaty renty strukturalnej, tj. w lutym 2016 r. Tym samym, okres przedawnienia dochodzenia nienależnie pobranych środków finansowych z tytułu renty strukturalnej na dzień wydania zaskarżonej decyzji nie upłynął. Sąd stwierdza tym samym, że wypłacone skarżącemu środki finansowe w kwocie 145.360,54 zł, z tytułu pobierania renty strukturalnej w okresie od stycznia 2010 r. do stycznia 2016 r., stanowią kwotę nienależnie pobraną i podlegającą zwrotowi, co prawidłowo wywiodły także orzekające w sprawie organy. Zauważyć trzeba, że organy rolne trafnie oceniły również sytuację skarżącego

z punktu widzenia występowania w jego przypadku przesłanek wykluczających obowiązek zwrotu nienależnie pobranych płatności, zawartych w:

- art. 80 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. L 316 z 02.12.2009 r., str. 65) - dla płatności wypłaconych w 2010 r.;

- art. 5 ust. 3 rozporządzenia Komisji (UE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE Nr L 25, str. 8 z 28.1.2011 r. ze zm.) - dla płatności wypłaconych za lata 2011-2014);

- art. 7 ust. 3 rozporządzenia Komisji (UE) Nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 227 z 31.07.2014 r., str. 69) - dla płatności wypłaconych za 2015 r. i lata następne. Słusznie wywiódł Dyrektor OR, że powołane przepisy stanowią, iż obowiązek zwrotu nie ma zastosowania, jeżeli dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwego organu lub innego organu oraz jeśli błąd nie mógł zostać wykryty przez beneficjenta w zwykłych okolicznościach. Jednakże w przypadku, jeśli błąd dotyczy elementów stanu faktycznego istotnych dla obliczania przedmiotowej płatności, akapit pierwszy stosuje się jedynie, jeżeli decyzja o zwrocie nie została przekazana w terminie 12 miesięcy od dokonania płatności. Zgodzić trzeba się z Dyrektorem OR, że chybione jest stanowisko skarżącego, iż w rozpatrywanej sprawie zaistniała sytuacja, w której w/w przepisy mają zastosowanie ze względu na błędy organu, które ukształtowały jego sytuację oraz poinformowanie go o decyzji o zwrocie w terminie przekraczającym 12 miesięcy od daty płatności. Sporne w sprawie płatności, wypłacone od stycznia 2010 r. do stycznia 2016 r., na podstawie decyzji Kierownika BP z [...] listopada 2006 r., nie wynikały z pomyłki ARiMR, bowiem - w dacie wydawania tej decyzji - Kierownik BP nie posiadał informacji,

z których wynikałoby, że skarżący - w dniu składania wniosku o przyznanie renty strukturalnej - nie podlegał ubezpieczeniu w KRUS. Wraz z wnioskiem o przyznanie renty, skarżący dołączył bowiem zaświadczenie wydane przez KRUS 25 lipca 2006 r.,

z którego wynikało, że na moment wnioskowania o rentę strukturalną (do dnia wydania zaświadczenia) podlegał on ubezpieczeniu społecznemu rolników. Dopiero z pisma KRUS i treści zaświadczenia z 28 października 2015 r. organ rolny dowiedział się, że

w dniu składania wniosku o przyznanie renty strukturalnej skarżący nie podlegał ubezpieczeniu w KRUS. Wbrew sugestiom skargi, także organów KRUS nie można winić za zaistniałą

w sprawie sytuację (nie można mówić o pomyłce tych organów). Z akt sprawy (m.in. pisma OR KRUS z 28 października 2015 r.) wynika bowiem, że różnice co do okresów podlegania przez skarżącego ubezpieczeniu społecznemu rolników, wynikające z w/w zaświadczeń, były skutkiem tego, że skarżący dopiero 10 września 2015 r. dostarczył do KRUS świadectwo pracy potwierdzające, że w dacie składanie wniosku o rentę strukturalną nie podlegał on ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu rolników (patrz: poz. 15 akt administracyjny sprawy). Bez znaczenia dla sprawy pozostaje, że decyzja o zwrocie nie została przekazana w terminie 12 miesięcy od dokonania płatności. Reasumując, trzeba za Dyrektorem OR przyjąć, że w rozpatrywanej sprawie nie wystąpiły przesłanki, o których mowa w art. 80 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009, w art. 5 ust. 3 rozporządzenia Komisji (UE) Nr 65/2011 oraz w art. 7 ust. 3 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) Nr 809/2014. Zatem i w tym zakresie zarzuty skargi są niezasadne. Tym samym, Sąd nie podzielił zarzutów skargi natury materialnej. Z uwagi na fakt, że podlegające zwrotowi kwoty znacznie przewyższają wartości określone w art. 54 ust. 3 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013 oraz okoliczność, że

nie stwierdzono niewypłacalności skarżącego, w sprawie nie zaistniały podstawy dla podjęcia decyzji o zaprzestaniu odzyskiwania od skarżącego nienależnych płatności. Powyższe prawidłowo i wyczerpująco uzasadnił Dyrektor OR na str. 12-13 zaskarżonej decyzji.

Z tych wszystkich względów - stosownie do dyspozycji art. 151 p.p.s.a. - skargę należało oddalić w całości i orzec jak w sentencji wyroku.