Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 587/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2018-09-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Inne
Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 121, 122 i 187,art. 240 § 1 pkt 5
journal: Dz.U. 2017 poz 201
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Nikodem (spr.) Sędzia WSA Waldemar Inerowicz Protokolant: st. sekr. sąd. Ewa Szydłowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 września 2018 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uchylenia, po wznowieniu postępowania, decyzji w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2013 r. oddala skargę


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] maja 2016r. Burmistrz Miasta i Gminy S. wznowił postępowanie zakończone decyzjami określającymi A. O. wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego w podatku od nieruchomości za lata 2011-2016.

Jako przyczynę wznowienia organ powołał przesłankę z art. 240 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U.z 2017r., poz.201 ze zm. dalej O.p.), tj. nowe istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, które ujawniły się podczas przeprowadzonych prac weryfikacyjnych i aktualizacyjnych. Ustalono, że część działki [...] w J. i część budynku gospodarczego zajęte są na prowadzenie działalności gospodarczej, zaniżano powierzchnie budynku mieszkalnego oraz podatnik nie zgłaszał do opodatkowania budynków niemieszkalnych zlokalizowanych na gruncie sklasyfikowanym jako - tereny mieszkaniowe - B.

Fakt nieprawidłowego zgłoszenia do opodatkowania powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego oraz niezgłoszenia budynków niemieszkalnych potwierdził zebrany materiał dowodowy w postaci: zdjęć lotniczych/satelitarnych przedstawiających powierzchnię przedmiotowej działki, a także ogólnodostępnych map informacyjnych tj. [...] oraz google.maps.pl (usługa open street view). Jednocześnie na podstawie Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej Rzeczypospolitej Polskiej (CEIDG) organ ustalił, że pod adresem odpowiadającym lokalizacji działki [...] (ul. [...]) zarejestrowana jest (jako główne miejsce wykonywania działalności gospodarczej) firma pod nazwą [...] - data rozpoczęcia wykonywania działalności gospodarczej [...].09.2015r. Zajęcie (w części przedmiotowej nieruchomości) na działalność gospodarczą potwierdzają również informacje zawarte na portalu internetowym prowadzonym na potrzeby ww. działalności gospodarczej -[...].

Podatnik w dniu [...] maja 2016 r. złożył korektę informacji w sprawie podatku od nieruchomości, rolnego, leśnego dotyczącą działki nr [...] ze wskazaniem na stan faktyczny obowiązujący od stycznia 2011r. wraz z wnioskiem o opodatkowanie nieruchomości zgodnie ze złożoną korektą, w której zgłoszono budynki niemieszkalne oraz prawidłową powierzchnie budynku mieszkalnego.

W złożonej informacji podatnik zaznaczył:

- powierzchnia gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej - 115,50m˛ - od października 2015,

- powierzchnia gruntów pozostałych - 3.200m˛ - (do września 2015) - od października 2015r. – 3.084,50m˛,

- powierzchnia budynków mieszkalnych - 430m˛,

- powierzchnia budynków zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej - 85,50m˛- od października 2015r.,

- powierzchnia budynków pozostałych - 239m˛- do września 2015r. - od października 2015r. -153,50 m˛.

W ramach wznowionego postępowania decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r. Burmistrz Miasta i Gminy zmienił decyzję z dnia [...] sierpnia 2015 r. w kwocie [...]zł w ten sposób, że ustalił nowy wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2013 w kwocie [...]zł.

Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło ww. decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania. Organ odwoławczy stwierdził, że zmiana decyzji jest możliwa wyłącznie poprzez zastosowanie art. 254 O.p., jeżeli po doręczeniu decyzji nastąpiła zmiana okoliczności faktycznych mających wpływ na ustalenie lub określenie wysokości zobowiązania, a skutki wystąpienia tych okoliczności zostały uregulowane w przepisach prawa podatkowego obowiązujących w dniu wydania decyzji. Natomiast w niniejszej sprawie powodem wzruszenia decyzji ostatecznych było zaistnienie nowych istotnych okoliczności, które istniały w dniu wydania decyzji i były nieznane organowi. Nadto organ wskazał, że w świetle zarzutów strony odnośnie kwalifikacji gruntów ważnym jest prześledzenie zmian , jakie zachodziły w oznaczeniu bonitacyjnym .

Decyzją z dnia [...] września 2017 r. Burmistrz Miasta i Gminy S. uchylił decyzję z dnia [...] sierpnia 2015 r. w kwocie [...]zł w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2013 i ustalił nowy wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego za 2013 r. w kwocie [...]zł. Uwzględniając wytyczne Samorządowego Kolegium Odwoławczego wskazał, że z pisma Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej z dnia [...] czerwca 2017r. wynika, iż od założenia ewidencji gruntów i budynków dla obrębu J. w 1963 r. działka położona przy ul. [...] stanowiła działkę numer [...] o powierzchni 0,2860 ha, która miała ujawniony sposób użytkowania: tereny zabudowane na gruntach ornych klasy IVb. W wyniku odnowienia ewidencji gruntów i budynków w 1985r. działka została przenumerowana na działkę 153 o powierzchni 0,3200 ha, która miała ujawniony sposób użytkowania: tereny zabudowane na gruntach ornych RIVb. W drodze zmiany numer [...] dokonaną w operacie ewidencyjnym w dniu [...] stycznia 2007 r., dla działki [...] ujawniono sposób użytkowania: tereny mieszkaniowe B. Zmianę tą wprowadzono w związku z aktualizacją użytków w rejestrze gruntów oraz na mapie ewidencyjnej w myśl obowiązującego rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Zmianą numer [...] dokonaną w operacie ewidencyjnym w dniu [...] czerwca 2016r. na podstawie dokumentacji geodezyjnej opracowanej przez geodetę, ujawniono sposób użytkowania: grunty rolne zabudowane na gruntach ornych klasy IVb. Powyższe oznacza, że klasyfikacja użytków gruntu działki [...], obręb J. (dotyczy okresu objętym postępowaniem dla celów podatkowych) w okresie od [...].01.2011r. do [...].06.2016r. stanowił grunt oznaczony jako tereny mieszkaniowe B. Natomiast w okresie od [...].07.2016 r. stanowi grunt orny klasy IVb.

W związku z tym organ uznał, że zasadne było opodatkowanie gruntu działki numer [...] o pow. 3200 ha w okresie do [...].06.2016r. podatkiem od nieruchomości.

Weryfikacja danych dotyczących przedmiotu opodatkowania przeprowadzona przez organ I instancji wykazała, że zgłoszona dotychczas do opodatkowania powierzchnia budynku mieszkalnego była znacząco zaniżona oraz podatnik nie zgłosił do opodatkowania budynków niemieszkalnych zlokalizowanych na gruncie sklasyfikowanym jako tereny mieszkaniowe B. Na podstawie korekty informacji w sprawie podatku od nieruchomości, rolnego, leśnego przedłożonej przez stronę postępowania w dniu [...].05.2016r., a także na podstawie przeprowadzonych oględzin przedmiotowej nieruchomości w dniach [...] lipca 2017r., ustalono, że przedmiotowy grunt działki zabudowany jest budynkiem mieszkalnym posiadającym dwie kondygnacje, w pełni przeznaczony na cele mieszkalne, zaś jego powierzchnia użytkowa wynosi 430 m˛. Ponadto na przedmiotowym gruncie stwierdzono istnienie dwóch budynków niemieszkalnych. W trakcie oględzin ustalono, że mniejszy z budynków (o powierzchni 62,61 m˛ ) pełni funkcję garażu dla samochodów osobowych. Drugi z budynków niemieszkalnych posiada powierzchnię użytkową 237,58 m˛. Część z przedmiotowego budynku o powierzchni 85,50 m˛ zajęta jest od października 2015 r. na działalność gospodarczą. Większość powierzchni przedmiotowej działki jest utwardzona kostką brukową, przedmiotowy teren nie jest wykorzystywany na cele prowadzonego gospodarstwa rolniczego. Organ wskazał, że zgodnie z pismem PODGiK z dnia [...].06.2017r. budynek mieszkalny na działce został ujawniony na mapie ewidencyjnej w 1963r., a budynki gospodarcze w 1970 r.

W związku z powyższym organ skorygował podatek od nieruchomości za 2013 r. poprzez opodatkowanie budynku mieszkalnego o powierzchni 430 m2 i dwóch budynków niemieszkalnych : jeden o powierzchni 62,61, drugi o powierzchni 237,58 m2. Opodatkowanie gruntów pozostało niezmienione.

Organ powołując się na art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. b ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2016r.; poz. 716 ze zm. dalej u.p.o.l) uznał, że budynki niemieszkalne zlokalizowane na przedmiotowym gruncie nie podlegają zwolnieniu na mocy ww. artykułu. Organ podkreślił, że w sprawie ustalono, w jakim okresie grunt (działki nr [...]) sklasyfikowany był jako tereny mieszkaniowe B. Ponadto w trakcie oględzin, jak i na podstawie zebranego materiału dowodowego wykazano, że przedmiotowy grunt pomimo posiadania przez stronę innych gruntów rolnych, nie jest faktycznie wykorzystywany na ten cel. W sporej części jest utwardzony kostką brukową, zabudowany budynkiem mieszkalnym i dwoma niemieszkalnymi. Otoczenie działki stanowią działki budowlane i brak jest gruntów, na którym dokonywane byłyby uprawy rolne.

W złożonym odwołaniu strona zarzuciła błędną klasyfikację działki oznaczonej nr [...], obręb J., jako tereny mieszkaniowe B. Strona wskazała, że stan prawny i faktyczny terenu nieruchomości nr geod. 153 powoduje, że przedmiotowa nieruchomość stanowi grunt gospodarstwa rolnego.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2018r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ podkreślił, że dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków dotyczące powierzchni gruntu mają dla organu podatkowego charakter wiążący i nie mogą być przezeń samodzielnie korygowane w ramach postępowania podatkowego, bez zmiany tych wpisów w ewidencji gruntów. Tym samym organ podatkowy I instancji nie miał innej możliwości jak uwzględnić oznaczenie bonitacyjne gruntu wg. stanu na 2013r. i opodatkować grunt działki nr [...] podatkiem od nieruchomości. Zmiana, która na wniosek podatnika została wprowadzona do ewidencji gruntów obowiązuje od początku miesiąca następującego po miesiącu, w którym tego dokonano, a zatem - w niniejszym przypadku - od lipca 2016r. Aktualizacja ewidencji gruntów i budynków nie może powodować skutków prawnych z mocą wsteczną. Skoro grunt, na którym posadowione są budynki, nie stanowi gospodarstwa rolnego, przedmioty te nie mogą korzystać ze zwolnienia z podatku od nieruchomości, o którym mowa w art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. a) u.p.o.l.

W skardze z dnia [...] czerwca 2018 r. A. O. wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji, zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, ewentualnie uchylenie decyzji organu odwoławczego w zaskarżonym zakresie oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 7, 8, 9, 10, 58, 77 § 1, 80 Kodeksu postępowania administracyjnego, podnosząc, że opodatkowana nieruchomość - działki nr [...] w miejscowości J. stanowi gospodarstwo rolne, co nie zostało uwzględnione przez organy podatkowe obu instancji.

W odpowiedzi na skargę Kolegium podtrzymało stanowisko wyrażone w skarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W ocenie Sądu skarga nie jest zasadna.

Na wstępie należy zauważyć, że zaskarżoną decyzją organ podatkowy uchylił decyzję ostateczną wydaną w sprawie ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2013 i ustalił podatek w innej wysokości w trybie wznowienia postępowania.

Po ujawnieniu w wyniku prac weryfikacyjnych, że A. O. nie zgłosił do opodatkowania wszystkich nieruchomości stanowiących jego własność, zaniżył powierzchnię budynku mieszkalnego oraz nie ujawnił faktu prowadzenia działalności gospodarczej na nieruchomości, na wezwanie organu podatnik złożył w dniu [...] maja 2016 r. nową informację w sprawie podatku od nieruchomości, rolnego, leśnego dotyczącą roku 2011 i następnych, z wnioskiem o opodatkowanie nieruchomości zgodnie ze złożoną informacją

Postępowanie to zostało wszczęte z urzędu; Burmistrz Miasta i Gminy S. zgodnie z art. 243 § 2 O.p. wydał postanowienie o wznowieniu postępowania, powołując się na przesłankę zawartą w art. 240 § 1 pkt 5 O.p. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że w toku prac weryfikacyjnych ustalono, że podatnik nie zadeklarował do opodatkowania rzeczywistej powierzchni budynku mieszkalnego i nie zgłosił do opodatkowania budynków niemieszkalnych. Wykazano również, że na tym terenie jest prowadzona działalność gospodarcza.

Należy zauważyć, że postanowienie o wznowieniu postępowania nie przesądza o wyniku wznowionego postępowania, otwiera jedynie postępowanie rozpoznawcze co do zasadności istnienia przesłanki wskazanej w wydanym postanowieniu oraz rozstrzygnięcia sprawy podatkowej uprzednio rozstrzygniętej decyzją ostateczną, gdy organ ustali istnienie danej podstawy wznowienia postępowania. Wznowienie postępowania jest instytucją nadzwyczajną, stanowiącą wyjątek od zasady trwałości decyzji administracyjnej. Dlatego też postępowanie wznowieniowe toczy się w ściśle określonych ramach prawnych, a jego przedmiotem nie może być ponowne rozpoznanie sprawy we wszystkich jej aspektach, lecz jedynie zbadanie, czy zaszła okoliczność stanowiąca podstawę wznowienia postępowania. Wznowienie postępowania, w ramach którego dopuszczalna jest weryfikacja decyzji ostatecznej w trybie nadzwyczajnym, nie może zastępować kontroli sprawowanej w postępowaniu zwykłym w ramach postępowania odwoławczego. Dlatego też wyłącznym celem tego postępowania jest ustalenie, czy postępowanie zakończone ostateczną decyzją dotknięte było jedną z kwalifikowanych wad przewidzianych w art. 240 § 1 O.p., a następnie, w zależności od poczynionych ustaleń, wydanie jednego z możliwych rozstrzygnięć, przewidzianych w art. 245 § 1 O.p.

Wskazana przez organ przesłanka wznowienia postępowania przepis art. 240 § 1 pkt 5 O.p. stanowi, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję.

W piśmiennictwie oraz orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że aby można było stwierdzić zaistnienie przesłanki z art. 240 § 1 pkt 5 O.p., muszą łącznie wystąpić następujące okoliczności:

1) muszą ujawnić się okoliczności faktyczne lub dowody,

2) muszą mieć one walor nowości,

3) nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody powinny istnieć w dniu wydania decyzji,

4) nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nie mogą być znane organowi, który wydał decyzję.

Zatem przesłanka istotnych okoliczności lub dowodów jest spełniona wtedy, gdy ujawnią się w sprawie po wydaniu decyzji, ale istniejące w momencie wydawania decyzji, będą miały charakter nowych w stosunku do przeprowadzonego dotąd postępowania wymiarowego, a ponadto okoliczności te lub dowody muszą być istotne dla sprawy, tj. muszą mieć wpływ na odmienne jej rozstrzygnięcie, co wywoła konieczność uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej w całości lub w części.

Należy podkreślić, że wznawiając postępowanie z przyczyn wskazanych w art. 240 § 1 pkt 5 O.p. organ zakreśla granice postępowania wznowieniowego. Nie może on zatem w ramach wznowionego postępowania dokonywać analizy wszystkich dowodów zgromadzonych w sprawie, jak również odnosić się do innych elementów wymiaru podatku, ponieważ postępowanie wznowieniowe nie może być wykorzystywane do ponownego rozpatrzenia sprawy, naruszałoby bowiem fundamentalną zasadę trwałości decyzji ostatecznej wyrażoną w art. 128 O.p.).

Innymi słowy wznowienie postępowania sprowadza się do zbadania jednostkowej okoliczności lub określonego dowodu ujawnionego po zakończenia postępowania, a nie do weryfikacji poczynionych w postępowaniu zwykłym ustaleń w nieograniczonym zakresie i nie może prowadzić do mnożenia liczby instancji rozstrzygających daną sprawę podatkową.

Mając powyższe na uwadze w ocenie Sądu w niniejszej sprawie istniały przesłanki określone w art. 240 § 1 pkt 5 O.p. do wznowienia postępowania. Niesporne w sprawie jest, że skarżący w informacji w sprawie podatku od nieruchomości, rolnego i leśnego nie zadeklarował rzeczywistej powierzchni budynku mieszkalnego oraz dwóch budynków niemieszkalnych. Fakt ten został ujawniony po wydaniu decyzji wymiarowej za wskazany rok. W konsekwencji podatnik złożył [...] maja 2016 r. informację w sprawie podatku od nieruchomości, rolnego i leśnego IN-1 za rok 2011, w którym zadeklarował dom mieszkalny o powierzchni 430 m˛ oraz dwa budynki gospodarcze, przy czym wskazał, że od października 2015 r. na 85,50 m˛ powierzchni budynku gospodarczego oraz 115,50m˛ powierzchni gruntu prowadzona jest działalność gospodarcza. Organ podatkowy I instancji przeprowadził dowód z oględzin, wskazując w protokole rzeczywistą powierzchnię budynków, co w sprawie nie jest kwestionowane.

W skardze tak jak w odwołaniu strona podnosi, że organ błędnie działkę nr [...] o powierzchni 3.200 m˛ położoną w miejscowości J. zakwalifikował jako tereny mieszkaniowe B i opodatkował podatkiem od nieruchomości, w sytuacji gdy grunt wchodzi w skład gospodarstwa rolnego.

Należy zwrócić uwagę, że zarówno w decyzji uchylonej po wznowieniu postępowania, jak i w zaskarżonej decyzji, organy podatkowe opodatkowały podatkiem od nieruchomości wskazany grunt, ponieważ w ewidencji gruntów i budynków działka ta od [...] stycznia 2007 r. była ujawniona jako tereny mieszkaniowe (B). Zmiany dokonano na wniosek właściciela dopiero [...] czerwca 2016 r., kwalifikując wskazaną nieruchomość jako grunty rolne zabudowane na gruntach ornych klasy IVb. W korekcie informacji podatnik również wykazał grunt do opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Należy podkreślić, że dane z ewidencji gruntów co do ich klasyfikacji są dla organu podatkowego wiążące. Zatem ramach postępowania wznowieniowego organ podatkowy nie miał podstaw do skorygowania opodatkowania wskazanej nieruchomości gruntowej, ponieważ wyszedłby poza ramy postępowania prowadzonego w trybie wznowienia postępowania. Pierwotna decyzja oparta była na dany ewidencyjnych, nie było zatem podstaw do wznowienia postępowania w tym zakresie.

W związku z powyższym niezasadne są zarzuty skargi naruszenia zasad postępowania. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, które w sprawach podatkowych nie mają zastosowania. Jednakże Sąd dokonując kontroli zaskarżonej decyzji stwierdza, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Postępowanie dowodowe było prowadzone zgodnie z art. 121, 122 i 187 O.p., z uwzględnieniem przepisów dotyczących nadzwyczajnego trybu postępowania, jakim jest wznowienie postępowania.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2017, poz. 1369 ze zm.), Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.