Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1654/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2011-12-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą decyzję I instancji
Powołane przepisy: article: art. 73 ust. 1 i 4
journal: Dz.U. 1998 nr 133 poz 872
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Irla / spr. / Sędziowie WSA Małgorzata Brachel-Ziaja Jacek Bursa Protokolant Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi G.W. na decyzję Wojewody z dnia 12 sierpnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia i wypłaty odszkodowania I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej G.W. kwotę 604 zł / sześćset cztery / tytułem zwrotu kosztów postępowania


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 9 marca 2011 r. (znak: [...]) Starosta [...], działając na podstawie art. 104, art. 107 i art. 127 § l i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) w związku z art. 73 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, póz. 872 ze zm.) odmówił ustalenia i wypłaty odszkodowania na rzecz G. W. za nieruchomość zajętą pod fragment drogi gminnej - ulicy [...] w Z., oznaczony jako działka ewidencyjna nr "1" obręb [...].

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ pierwszej instancji podał, że wnioskiem z dnia 5 marca 2009 roku G. W. wystąpiła do Starosty [...] o wypłatę odszkodowania za grunt zajęty, jej zdaniem pod drogę gminną, oznaczony jako działka ewid. Nr "1", "2" obręb [...] w Z.. Organ I instancji wskazał, że decyzją z dnia 8 października 2008 r. (znak: [...]) Wojewoda [...] orzekł, iż z dniem l stycznia 1999 r. Gmina Miasto Z. nabyła z mocy prawa własność działek ewidencyjnych nr "2", "1" obręb [...] w Z., o łącznej powierzchni 0,0213 ha, zajętych pod fragment ulicy [...]. W decyzji tej Wojewoda [...] podał, iż w dniu 31 grudnia 1998 r. działki ewidencyjne nr "3’ i "2’ obręb [...] położone w Z. stanowiły własność Z. M. H. w 124/474 części, G. E. W. w 124/474 części, K. J. H. w 124/474 części, B. M. J. w 51/474 części i A. W. P., co ustalono na podstawie odpisu księgi wieczystej Lwh 7028 gm. kat. Z. oraz znajdujących się w aktach postanowień w przedmiocie stwierdzenia nabycia spadku po poprzednikach prawnych wymienionych osób. Starosta [...] wskazał, że zgodnie z dyspozycją art. 73 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, odszkodowanie jest ustalane i wypłacane na wniosek właściciela nieruchomości złożony w okresie od dnia 1 stycznia 2001 r. do dnia 31 grudnia 2005 r. Nadto podkreślił, że zgodnie z treścią powołanego przepisu "po upływie tego okresu roszczenie wygasa". Wyżej powołana ustawa nakłada więc na wnioskodawcę obowiązek złożenia wniosku na podstawie którego wszczynane jest postępowanie o ustalenie i wypłatę odszkodowania, a wniosek ten winien być złożony w zakreślonym przez ustawę terminie. Ustawa nie przewiduje wszczęcia postępowania z urzędu. Organ I instancji podał, że w postępowaniu dotyczącym ustalenia i wypłaty odszkodowania za grunt zajęty pod drogę publiczną nie ma zastosowania art. 209 kc. W toku prowadzonego postępowania administracyjnego ustalono, iż G. W. w złożonym w dniu 19 grudnia 2005 roku wniosku domagała się ustalenia i wypłaty odszkodowania za działkę ewidencyjną nr "2" obręb [...] położoną w Z., a sprawa ta zarejestrowana została pod znakiem [...] i zakończona została ostateczną decyzją z dnia 27 sierpnia 2010 roku. Tym samym organ uznał, że wniosek z dnia 5 marca 2009 roku dotyczący działki ewidencyjnej nr "1" obręb [...] w Z., złożony po zakreślonym terminie ustawowym, zainicjował nowe postępowanie albowiem był rozszerzeniem wniosku z dnia 19 grudnia 2005 roku o inną działkę. Starosta [...] uznał więc, że wniosek G. W. z dnia 5 marca 2009 roku jest złożony po zakreślonym ustawowym terminie. Organ I instancji podkreślił, że stosownie do art. 61 § l KPA zgłoszone żądanie określa przedmiot prowadzonego postępowania, a w razie wątpliwości, sprecyzowanie żądania należy do strony, nie zaś do organu administracji publicznej. Uzasadniając swoje stanowisko organ I instancji powołał wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 września 2009 roku Sygn. akt [...] ( Dz. U. z 29-09-2009 Nr 160, poz. 1275), w którym Trybunał stwierdza, że w ustawie o gospodarce nieruchomościami brak jest szczególnych przepisów co do treści wniosku o odszkodowanie. Zastosowanie znajduje w tej sytuacji art. 63 § 2 k.p.a., stanowiący, że podanie powinno zawierać dane i adres nadawcy oraz treść żądania. TK zwrócił uwagę, że wniosek byłego właściciela nieruchomości o odszkodowanie ma dwojaki charakter. Po pierwsze stanowi oświadczenie, że były właściciel jest i domaga się odszkodowania za wywłaszczenie. Art. 73 ust. 4 przepisów wprowadzających przesądza bowiem, że odszkodowanie przysługuje tylko na żądanie uprawnionej osoby. Po drugie wniosek stanowi żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania. Dla samego zgłoszenia roszczenia odszkodowawczego, stanowiącego oświadczenie o skorzystaniu z prawa do odszkodowania, nie jest potrzebne uprzednie uzyskanie decyzji wojewody. Dlatego trudno zakładać, że właściciele nie mieli świadomości utraty swoich nieruchomości przed wydaniem decyzji wojewody, która tylko potwierdza wywłaszczenie. Każdy z byłych właścicieli znajdował się w porównywalnej sytuacji prawnej, ponieważ był uprawniony w ustawowo określonym okresie do złożenia wniosku o ustalenie im wypłatę odszkodowania. Wniosek ten stanowił bowiem oświadczenie, że były właściciel zamierza skorzystać z prawa do odszkodowania, a dopiero w następnej kolejności zawierał żądanie ustalenia i wypłaty odszkodowania w przewidzianej prawem procedurze. W konsekwencji to, kiedy wojewoda wydał decyzję, nie stanowiło przeszkody do skorzystania przez każdego z byłych właścicieli z prawa do zgłoszenia roszczenia odszkodowawczego. Art. 73 ust. 4 Przepisów wprowadzających nie różnicuje pozycji prawnej byłych właścicieli, ponieważ wszystkie osób zainteresowane uzyskaniem odszkodowania były uprawnione do złożenia wniosku w takim samym okresie - od l stycznia 2001 do 31 grudnia 2005 r.

Odwołanie od powyższej decyzji wniosła G. W.. Zarzuciła naruszenie art. 7, 9, 76 i 77 k.p.a. oraz art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną przez błędną interpretację tego przepisu. Odwołująca się wniosła o załączenie jako dowód akta sprawy o sygn. akt [...] prowadzonej przed Starostą [...] w Z..

W uzasadnieniu odwołania podniosła, że w dniu 19 grudnia 2005 r. wystąpiła z wnioskiem o wypłatę odszkodowania za grunt oznaczony jako działki ewidencyjne "2" obr. [...] stanowiący jej własność. Do wniosku została załączona mapa ewidencyjna z Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjno-Kartograficznej w Z.. Z mapy tej (w skali 1:1000) wynikało, że zajęta pod drogę została wyłącznie działka nr "2" obręb [...] w Z.. W związku z tym nie będąc świadoma wadliwości mapy (która przecież jest dokumentem urzędowym w rozumieniu przepisów k.p.a. i korzysta z domniemania prawdziwości i zgodności z prawdą) wnioskiem swoim objęła wyłącznie działkę nr "2". Odwołująca się podkreśliła, że wniosek ten wskazywał jedną księgę wieczystą - nr [...]. Dopiero w 2008 r., po dokonaniu na żądanie gminy projektu podziału nieruchomości, okazało się, że mapa na podstawie, której został złożony wniosek o wypłatę odszkodowania, była nieprecyzyjna. Dopiero, na podstawie tegoż projektu, w Starostwie Powiatowym zaktualizowało przedmiotową dokumentację. Okazało się wówczas, że gmina na dzień złożenia wniosku o wypłatę odszkodowania, zajęła nie tylko działkę nr "2" ale także działkę nr "1". Fakt ten potwierdza także decyzja Wojewody [...] nr [...] (w aktach sprawy [...]), w której Wojewoda uznał, że wniosek z dnia 19 grudnia 2005 r. obejmuje także działkę "1". Wobec powyższego, odwołująca się złożyła wniosek doprecyzowujący jej pierwotny wniosek o odszkodowanie. W przekonaniu G. W. organ administracji publicznej prawdopodobnie świadomie wprowadził ją w błąd. Odwołująca się podkreśliła, że nieprawidłowe było nadanie wnioskowi nowej sygnatury i potraktowanie go jako odrębnej sprawy. Żaden z operatów szacunkowych, mimo upływu kolejnych 5 lat toczącego się postępowania administracyjnego, nie zawierał zaktualizowanych wyry sów z mapy geodezyjnej, czyniąc w ten sposób celową, zdaniem G. W. manipulację dokumentem urzędowym. Nadto odwołująca się podkreśliła, że do końca terminu składania wniosków o odszkodowanie tj. do dnia 31 grudnia 2005 r., w Wydziale Geodezji i Kartografii Starostwa Powiatowego w Z., wydawano stronom mapy ewidencyjne wraz z opisem z błędnie naniesionym zajętym pasem drogowym. Nadto mapy ewidencyjne w skali 1:1000 różniły się od map w skali 1:500, a ta wiedza była dostępna wyłącznie pracownikom Urzędu Starostwa. Ten fakt uniemożliwił poprawne określenie żądania zawartego w pierwotnym wniosku o wypłatę odszkodowania (sygn. akt [...]). Przepis art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, nie daje podstaw do przejęcia nieruchomości zapisanych w ewidencji gruntów jako drogi, lecz jedynie nieruchomości faktycznie zajętych pod drogi publiczne. W 2005 r. urzędnicy organu I instancji doskonale znali jaki jest stan faktyczny zajęcia gruntów pod drogi, a ten fakt celowo zatajali przed stronami. Ustalenie przez organ administracji publicznej stanu faktycznego winno mieć odpowiednie odzwierciedlenie w dokumentacji geodezyjnej.

Decyzją z dnia 2 sierpnia 2011 r. (znak: [...]) Wojewoda [...] działając na podstawie art. 9a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity - Dz. U. z 2000 r., Nr 98 poz. 1071 ze zm.) utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ drugiej instancji podał, że zgodnie z art. 73 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem l stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego. Właścicielom takich nieruchomości przysługuje odszkodowanie ustalane i wypłacane według zasad i trybu określonych w przepisach o odszkodowaniach za wywłaszczone nieruchomości, na ich wniosek złożony do dnia 31 grudnia 2005 r. Dochowanie terminu do złożenia wniosku o odszkodowanie jest, jedną z przesłanek, od których zależy pozytywne rozstrzygnięcie sprawy przez organ. W tej sytuacji brak spełnienia choćby jednej z przesłanek powoduje niemożność ustalenia i wypłacenia odszkodowania. Organ odwoławczy podkreślił, iż z akt sprawy wynika, że G. W. pismem z dnia 5 marca 2009 r. "nawiązując" do wniosku z dnia 19 grudnia 2005 r. "w przedmiocie ustalenia i wypłacenia odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogą publiczna gminną - ul. [...] w Z." zwróciła się z wnioskiem o ustalenie i wypłacenie odszkodowania za działki oznaczone nr "2" i "1" położone w obrębie [...] w Z. podkreślając jednocześnie, iż stanowi ono doprecyzowanie wniosku z dnia 19 grudnia 2005 r. Organ odwoławczy podkreślił, w powołanym wniosku z dnia 19 grudnia 2005 r. G. W. wniosła o ustalenie i wypłatę odszkodowania za działkę nr "2" położoną w Z.. Kwestia ustalenia i wypłaty odszkodowania za działkę nr "2" obr. [...] położona w Z., była przedmiotem postępowania prowadzonego przez Starostę [...] pod sygnaturą GG. [...] i zakończyła się wydaniem przez Starostę [...] ostatecznej decyzji z dnia 27 sierpnia 2010 r. Wojewoda [...] podkreślił, że G. W. występując pismem z dnia 5 marca 2009 r. o ustalenie i wypłatę odszkodowania za działki nr "2" i nr "1" położone w Z., i "doprecyzowując" w ten sposób swój wniosek z dnia 19 grudnia 2005 r. wskazała na zupełnie nowy przedmiot postępowania tj. działkę nr "1". Zatem, zdaniem organu odwoławczego, słusznie organ I instancji uznał, iż w zakresie odszkodowania za działkę nr "1" wniosek G. W. został złożony w dniu 5 marca 2009 r., a więc po zakreślonym ustawowo terminie. Wojewoda [...] podkreślił, że żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego określa przedmiot tego postępowania, a w razie wątpliwości, sprecyzowanie tego żądania należy do strony, nie zaś do organu administracji. Organ nie jest uprawniony do swobodnego interpretowania żądania strony. Żądanie odwołującej się zawarte w piśmie z dnia 19 grudnia 2005 r. było, wg organu jasno sformułowane i nie można uznać, aby po stronie organu administracyjnego mógł powstać obowiązek domagania się od strony sprecyzowania treści żądania. Trudno też mówić o innym przedmiocie żądania, skoro jasno wynikał on z treści złożonego wniosku. Zdaniem Wojewody [...] nie można przyjąć, że jeżeli żądanie jest zredagowane niezręcznie i mało zrozumiale, to organ administracji publicznej jest uprawniony do sprecyzowania treści żądania. Jest to niedopuszczalne chociażby dlatego, że mogłoby to doprowadzić do niedopuszczalnej zmiany żądania, wbrew intencji osoby wnoszącej podanie. Organ odwoławczy wskazał, że w razie niezręcznego lub niezrozumiałego sformułowania żądania zawartego we wniosku inicjującym postępowanie administracyjne, powinien zwrócić się do strony o zajęcie jednoznacznego stanowiska zwłaszcza, że art. 73 przywołanej ustawy nie precyzuje z jakich elementów powinien składać się wniosek o ustalenie odszkodowania, a w szczególności nie nakazuje wnioskującemu wskazania konkretnych numerów działek zajętych pod drogę publiczną. W przedmiotowej jednak sprawie, w pierwotnie złożonym wniosku z dnia 19 grudnia 2005 r. o przyznanie odszkodowania, wnioskodawczyni precyzyjnie określiła, że żąda ustalenia i wypłacenia odszkodowania za działkę nr "2" obr. [...] położoną w Z., wskazując iż przedmiotowa działka weszła w skład ulicy [...]. Prawidłowo zatem organ I instancji przyjął, iż wniosek z dnia 5 marca 2009 r. o odszkodowanie za działkę nr "1" odnosi się do zupełnie nowego przedmiotu postępowania, a zatem słuszne jest twierdzenie organu l instancji, iż nie został złożony w terminie zakreślonym przepisem art. 73 ust. 4 ustawy, co w konsekwencji stanowi podstawę odmowy ustalenia i wypłaty odszkodowania za tę działkę na rzecz G. W..

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosła G. W.. Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 7, 9, 76 § 1 oraz 77 k.p.a., a nadto art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną oraz art. 21 Konstytucji.

W uzasadnieniu skargi wskazała, że w dniu 19.12.2005 r. wystąpiła z wnioskiem o wypłatę odszkodowania za grunt oznaczony jako działka ewidencyjna "2" obręb [...], a obecnie zajęty pod drogę publiczną. Do przedmiotowego wniosku została załączona mapa ewidencyjna z Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjno-Kartograficznej w Z.. Z mapy tej (w skali 1:1000) wynikało, że zajęta pod drogę została wyłącznie działka nr "2’ obręb [...] w Z.. W związku z powyższym skarżąca, nie będąc świadoma oczywistej wadliwości mapy, złożyła wniosek o wypłatę odszkodowania, który obejmował wyłącznie działkę nr "2" obręb [...] w Z.. Do działki tej przylegała działka nr "3", która stanowiła parcelę budowlaną, i przez którą, wg mapy geodezyjnej, nie przechodził pas drogowy. Obydwie działki nr "2" i "3" obręb [...] miały wspólną księgę wieczystą nr [...], której odpis został załączony do wniosku. Skarżąca dopiero w dniu 7 czerwca 2008 r., po otrzymaniu projektu podziału od geodety dowiedziała się, że gmina na dzień złożenia wniosku o wypłatę odszkodowania, zajęła nie tylko działkę nr "2", ale także działkę nr "1", a mapa na podstawie której złożyła wniosek o wypłatę odszkodowania była nieprecyzyjna. Fakt ten potwierdza także decyzja Wojewody [...] nr [...] (w aktach sprawy [...]) w której stwierdzono, że wniosek skarżącej z dnia 19 grudnia 2005 r. obejmuje także działkę "1". Nadto skarżąca podkreśliła, że pismem z dnia 9 czerwca 2008 r. złożyła wniosek do [...] Urzędu Wojewódzkiego o "niezwłoczne zakończenie wszelkich regulacji prawnych spoczywających na zarządcy dróg gminnych". Podkreśliła, iż intencją tego pisma było żądanie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wypłatę odszkodowania za działkę nr "1". Brak zwrócenia się przez organ o doprecyzowanie wniosku zawartego w powołanym wyżej piśmie świadczy, zdaniem skarżącej, o naruszeniu art. 7 k.p.a., gdyż to na organie administracji publicznej ciąży obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Obejmuje on także ustalenie przez organ treści rzeczywistego żądania strony, jeżeli charakter pisma wnoszonego przez nią budzi wątpliwości. Niewywiązanie się przez organ z powyższych obowiązków spowodowało, iż skarżąca dopiero w piśmie z dnia 5 marca 2009 r. doprecyzowała swój pierwotny wniosek o wypłatę odszkodowania za przejętą działkę nr "1". Starosta wniosek ten błędnie uznał za nowy wniosek, zawierający odmienny przedmiot postępowania. Nadto skarżąca podała, że żaden ze sporządzonych w sprawie operatów szacunkowych dotyczących przedmiotowej nieruchomości, mimo upływu kolejnych 5 lat toczącego się postępowania administracyjnego, nie zawierał zaktualizowanych wyrysów z mapy geodezyjnej. Do wyceny wartości nieruchomości stanowiącej działkę nr "2" obr. [...] zostały wykonane 4 operaty szacunkowe. Ostatni z nich został wykonany w czerwcu 2010 r. i również w nim, jako załącznik, widnieje nieaktualny wyrys z mapy geodezyjnej niezgodny z decyzją Wojewody. Skarżąca podkreśliła, że do momentu upływu terminu do składania wniosków o odszkodowanie tj. do dnia 31 grudnia 2005 r., w Wydziale Geodezji i Kartografii Starostwa Powiatowego w Z., wydawano stronom mapy ewidencyjne z błędnie naniesionym zajętym pasem drogowym. Dodatkowo podała, że mapy ewidencyjne w skali 1:1000 różniły się od map w skali 1:500, lecz wiedza ta była dostępna jedynie pracownikom Starostwa Powiatowego. Wypisy z ewidencji gruntów, jako załączniki do wniosków o wypłatę odszkodowania, były wydawane wyłącznie w skali 1:1000. Zdaniem skarżącej świadczy to o naruszeniu art. 77 § 4 k.p.a. zd. 2 kpaa.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podnosząc, iż twierdzenie strony skarżącej, odnośnie faktu objęcia pierwotnym wnioskiem dwóch działek nie jest, w jego ocenie trafne. Wynika to z tej okoliczności, że wniosek powyższy dotyczył wyłącznie działki "2". Wobec ustalenia, że wniosek z dnia 19 maja 2005 r. dotyczył działki nr "2", natomiast wniosek z dnia 5 marca 2009 r. działki "1", organ odwoławczy stwierdził, iż ten drugi wniosek został złożony po terminie wskazanym w art. 73 ust. l pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Niedotrzymanie terminu powoduje zaś wygaśnięcie roszczenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Istotą sporu w mniejszej sprawie jest ocena, czy pismo skarżącej z dnia 5.03.2009 r. w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania za zajętą pod drogę publiczną działkę nr "1" obręb [...] w Z. stanowi nowy (kolejny) wniosek skarżącej o wypłatę odszkodowania, czy też postępowanie w tym przedmiocie zainicjowane zostało wnioskiem skarżącej z dnia 19.12.2005 r., a pismo z dnia 5.03.2009 r. jest uzupełnieniem wcześniej skutecznie zgłoszonego żądania odszkodowawczego. Od oceny powyższej okoliczności zależeć bowiem będzie dopuszczalność ustalenia i wypłaty skarżącej odszkodowania, także za działkę nr "1" obręb [...] w Z..

Punktem wyjścia w niniejszej sprawie jest art. 73 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.; dalej ustawa powoływana jako p.w.u.r.a.p.}. Zgodnie z tym przepisem, z dniem l stycznia 1999 r., z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego stają się zajęte pod drogi publiczne nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego. Właścicielom nieruchomości, którzy z mocy powołanego przepisu utracili własność tych nieruchomości należy się odszkodowanie, które będzie ustalane i wypłacane według zasad i trybu określonego w przepisach o odszkodowaniach za wywłaszczone nieruchomości, na zgłoszony przez nich wniosek, złożony w okresie od dnia 1 stycznia 2001 r. do dnia 31 grudnia 2005 r. Po upływie tego okresu roszczenie wygasa (ust. 4 powołanego przepisu).

W sprawie niniejszej bezsporne jest, iż G. W., w dniu 19.12.2005 r. złożyła we właściwym organie administracji publicznej wniosek o wypłatę odszkodowania za działkę zajętą pod drogę publiczną - ul. [...] w Z.. Skarżąca we wniosku tym podała, iż domaga się odszkodowania za działkę ewidencyjną nr "2". Bezsporne w sprawie jest także, iż pod drogę publiczną zajęta została także należąca do skarżącej działka nr "1" w Z.. Okoliczności te wprost wynikają z deklaratoryjnej decyzji Wojewody [...] z dnia 8.09.2008 r. (znak: [...]) stwierdzającej, iż obie te działki nabyte zostały przez Gminę Miasto Z. z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. Nadto, jak wynika ze znajdującej się w aktach kopii mapy ewidencyjnej (k. 14 a.a.) i projektu podziału (k. 2 a.a.) obie działki (nr "1" oraz "2") znajdują się obok siebie.

Z powyżej przedstawionych okoliczności, jak i stanu prawnego, wynikają dla sprawy określone konsekwencje. Mianowicie, skoro przepis art. 73 ust. l p.w.u.r.a.p. stanowi, iż z dniem 1.01.1999 r. przechodzi na własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego nieruchomość zajęta pod drogę publiczną i jednocześnie wymaga ten przepis, by poprzedni właściciel tej nieruchomości w ustawo określonym terminie złożył wniosek o odszkodowanie, to uznać należy, że z chwilą złożenia tego wniosku obowiązkiem organu administracji publicznej prowadzącego to postępowanie jest dokładne i precyzyjne ustalenie jego przedmiotu, to jest ustalenie, jaką nieruchomość (jej część) zajętą pod drogę publiczną utracił właściciel, jaka jest jej powierzchnia i jakie należy się z tego tytułu odszkodowanie. Nie do zaakceptowania jest przyjęte przez organy administracji w niniejszej sprawie stanowisko, iż treść wniosku złożonego przez osobę pozbawioną własności nieruchomości, determinuje ostatecznie przedmiot i zakres takiego postępowania. Należy bowiem podkreślić, iż wniosek złożony przez właściciela, który utracił własność nieruchomości, jedynie inicjuje postępowanie w przedmiocie ustalenia i wypłaty odszkodowania. Wynik zaś tego postępowania uzależniony jest od przeprowadzonych w sprawie przez organ czynności i poczynionych ustaleń. Powyższy konkluzja wynika z tego, iż postępowanie prowadzone na podstawie art. 73 ust. 4 p.w.u.r.a.p. jest postępowaniem administracyjnym, w którym zastosowanie będą miały m.in. z art. 7 i art. 77 kpa. Przepisy te mówią zaś, że organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy oraz, że w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Powyższe jednoznacznie przesądza o tym, iż organ administracji publicznej w postępowaniu w którym orzeka o należnym stronie odszkodowaniu za pozbawienie jej własności nieruchomości, nie możne poprzestać wyłącznie na literalnym odczytaniu złożonego przez stronę wniosku, tylko winien rzetelnie i skrupulatnie ustalić stan faktyczny sprawy. To zaś nakazywało organowi podjąć w sprawie stosowne działania w celu ustalenia nieruchomości, której prawa własności skarżąca została pozbawiona.

Trzeba mieć przy tym na uwadze, że cytowany przepis art. 73 p.w.u.r.a.p. posługuje się terminem "nieruchomości", mający szersze znaczenie od pojęcia "działka". Przepis ten (art. 73 ust. 1) w szczególności stanowi, że odszkodowanie przysługuje za (...) nieruchomości pozostające w dniu 31.12.1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne (...). W tej sytuacji dla skuteczności wniosku o wypłatę odszkodowania przewidzianego art. 73 pkt 4 cytowanej ustawy, nie jest niezbędne wskazywanie geodezyjnego oznaczenia wydzielonej i zajętej pod drogę działki lecz wystarczy ogólniejsze określenie nieruchomości (jej części), która została zajęta pod drogę. Wystarczające w tym zakresie jest np. wskazanie księgi wieczystej w której nieruchomość ta jest zapisana lub podanie nazwy ulicy (drogi) wybudowanej na tej nieruchomości. Te informacje zawierał pierwotny wniosek skarżącej z dnia 19.12.2005 r. Jego treść powinna prowadzić do ustalenia całego pasa gruntu zajętego pod drogę, stanowiącego część nieruchomości należącej do skarżącej, a zapisanej w księdze wieczystej nr [...] prowadzoną przez sąd rejonowy w Z.. Nie było w związku z tym podstaw do traktowania pisma skarżącej z dnia 5.03.2009 r. jako żądania wszczynającego postępowanie o odszkodowanie za inną nieruchomość, tym bardziej, że wówczas jeszcze nie było zakończone postępowanie wszczęte wnioskiem z dnia 19.12.2005 r.

Nadto, stanowisko organów administracji wyrażone w niniejszej sprawie, a koncentrujące się na formalnej treści złożonego przez skarżącą wniosku o odszkodowanie z dnia 19.12.2005 r., nie zasługuje na aprobatę również i z tego powodu, że z nieuzasadnionych i pozbawionych podstaw w przepisach względów uprzywilejowuje te osoby, które wnioski swoje w przedmiocie odszkodowania za pozbawienie własności nieruchomości sformułowały ogólnie, tj. bez wskazywania konkretnych numerów działek, czy też ich powierzchni. Oczywistym i nie podlegającym dyskusji jest, że w takiej właśnie sytuacji, prowadzący postępowanie organ administracji samodzielnie ustalić winien wszystkie działki (nieruchomości) przejęte od wnioskodawcy pod drogę publiczną, a objęte tak ogólnie sformułowanym żądaniem - i na podstawie tych ustaleń - winien wypłacić stosowne odszkodowanie. W tym więc aspekcie, zdaniem sądu, nie można stawiać w mniej korzystnej sytuacji prawnej tych osób zgłaszających żądanie o odszkodowanie za przejęte pod drogę publiczną ich nieruchomości, które wnioski swe sformułowali precyzyjniej, a przy formułowaniu tego wniosku popełnili błąd w numeracji działki, jej powierzchni lub, jak w niniejszej sprawie, na skutek nieprecyzyjnie sporządzonych dokumentów geodezyjnych, nie wskazały całości gruntu przejętego pod drogi publiczne. Ustalenie zaś tej okoliczności - jest obowiązkiem organu administracji prowadzącego postępowanie w powyższym przedmiocie. W realiach niniejszej sprawy istotne jest także, jak wskazano na wstępie, że działka nr "2" i nr "1" ze sobą graniczą. To powoduje, że w ocenie skarżącej cała ta nieruchomość składająca się z obu geodezyjnie nazwanych i wyodrębnionych działek - stanowić mogła jeden należący do niej obszar. Które zaś fragmenty tego większego obszaru zostały przejęte na potrzeby urządzania dróg publicznych, winno być przedmiotem poczynionych w sprawie ustaleń. Kwestia ta nabiera dodatkowego znaczenia, gdy weźmie się pod uwagę fakt, że działka nr "1" powstała z działki "3" i nie była uwidoczniona na mapach, którymi dysponowała zarówno skarżąca, jak i organ administracji. Zatem, sąsiedztwo obu działek, okoliczność że stanowiły one jeden obszar, ich podziały oraz brak precyzyjnych map i wynikającej stąd brak wiedzy skarżącej, co do oznaczeń przedmiotowych nieruchomości, przemawia zdaniem sądu dodatkowo za tym, iż pierwotnie zgłoszony przez G. W. wniosek o odszkodowanie z dnia 19.12.2005 r. obejmował także geodezyjnie obecnie wyodrębnioną działkę nr "1".

To powoduje, że zajęte w sprawie przez organy administracji stanowisko przyjmujące, iż skarżąca G. W. przekroczyła ustawowy termin do złożenia wniosku o odszkodowanie za zajętą pod drogę publiczną działkę nr "1" w Z. - nie jest trafne.

Wobec powyższego, sąd działając na podstawie art. 145 §1 pkt l lit a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 ze zm. dalej powoływana jako p.p.s.a.) uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. O kosztach sąd orzekł na zasadzie art. 200 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 2 pkt l lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu - Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm. (pkt II sentencji).