Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 243/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-01-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6172 Notariusze i aplikanci notarialni
Skarżony organ: Rada Notarialna
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz, Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka(spr.), Asesor WSA Andrzej Czarnecki, Protokolant: Andrzej Siwek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi W. D. na uchwałę Krajowej Rady Notarialnej z dnia [...] stycznia 2004 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania oddala skargę


UZASADNIENIE

W dniu 30 czerwca 2003r. W. D., skarżący w niniejszej sprawie, złożył podanie do Rady Izby Notarialnej w W. o dopuszczenie do konkursu dla kandydatów na aplikantów notarialnych w Izbie Notarialnej w W. w 2003r. W. D. został zakwalifikowany do konkursu i uczestniczył w jego części pisemnej.

Pismem z dnia 24 listopada 2003r. zwrócił się do Rady Izby Notarialnej w W. o doręczenie mu informacji o wyniku uzyskanym przez niego w konkursie dla kandydatów na aplikantów notarialnych w dniu [...] września 2003r. W piśmie z dnia [...] listopada 2003r. L.dz.[...] Rada Izby Notarialnej w W. poinformowała W. D., że część pisemna konkursu dla kandydatów na aplikantów notarialnych, do której przystąpił odbyła się [...] września 2003r. i została przeprowadzona zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 1 kwietnia 2003r. w sprawie szczegółowego trybu przeprowadzania konkursu dla kandydatów na aplikantów notarialnych (Dz.U. Nr 67, poz. 629) i z tej części uzyskał 172 punkty, zaś zgodnie z § 12 ust. 3 w/w rozporządzenia część pisemną zaliczało uzyskanie przez kandydata co najmniej 180 punktów, a takiej liczby punktów nie otrzymał i wobec tego nie został zakwalifikowany do części ustanej konkursu dla kandydatów na aplikantów notarialnych. W/w pismo zostało W. D. doręczone w dacie 2 grudnia 2003r. W. D. złożył odwołanie do Krajowej Rady Notarialnej i wniósł o uchylenie uchwały Rady Izby Notarialnej dotyczącej nieprzyjęcia na aplikację notarialną jako sprzecznej z prawem i przyjęcie na aplikację bądź o stwierdzenie nieważności tej uchwały jako wydanej bez podstawy prawnej, bądź z rażącym naruszeniem prawa. W uzasadnieniu odwołania podniósł, iż w piśmie doręczonym mu 2 grudnia 2003r., z którego wynikało, że nie został zakwalifikowany do części ustnej konkursu, jako podstawę prawną wskazano rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 11 kwietnia 2003r., które w jego ocenie zostało wydane z przekroczeniem delegacji i jako takie jest sprzeczne z art. 2 i art. 92 ust. 1 Konstytucji RP. Tym samym więc decyzja doręczona mu w dacie 2 grudnia 2003r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Uchwałą nr [...] z dnia [...] stycznia 2004r. w sprawie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania Krajowa Rada Notarialna na podstawie art. 134 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a. stwierdziła niedopuszczalność wniesienia odwołania w trybie art. 127 § 1 k.p.a. od pisma Prezesa Rady Izby Notarialnej w W. z dnia [...] listopada 2003r. L.dz.[...], adresowanego do W. D. informującego o uzyskanym przez niego wyniku w konkursie dla kandydatów na aplikantów notarialnych, a w konsekwencji o nieprzyjęciu go na aplikacje notarialną. W uzasadnieniu stwierdzono iż zgodnie z przepisami w/powołanego rozporządzenia warunkiem podjęcia uchwały w sprawie przyjęcia na aplikację notarialną jest uzyskanie w konkursie oceny pozytywnej z części pisemnej i ustnej konkursu. Skoro W. D. nie uczestniczył w części ustnej konkursu to brak jest podstaw do podjęcia uchwały w przedmiocie przyjęcia na aplikację notarialną. W konsekwencji pismo W. D. z dnia 16 listopada 2003r. zatytułowane "odwołanie" nie może zostać, zdaniem Krajowej Rady Notarialnej, potraktowane jako odwołanie w rozumieniu art. 127 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a.

W skardze na tę uchwałę W. D. wniósł o jej uchylenie jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa oraz o wystąpienie do Trybunału Konstytucyjnego o zbadanie zgodności w/powołanego rozporządzenia z art. 2, art. 78, art. 92 Konstytucji RP. Zdaniem skarżącego Krajowa Rada Notarialna nie wskazała czy i ewentualnie do kogo można się odwołać od uchwały o nieprzyjęciu na aplikację notarialną, gdyż nie wiadomo w jakiej formie prawnej zapadało rozstrzygnięcie o nieprzyjęciu na aplikację i w praktyce są to działania faktyczne Rady Izby Notarialnej polegające na pozostawieniu bez rozpoznania wniosku o wpis na listę aplikantów notarialnych, a takie działanie jest sprzeczne z art. 2 i 78 Konstytucji RP i art. 15 i 127 k.p.a., gdyż podważa prawo strony do odwołania się od niekorzystnego rozstrzygnięcia organu I instancji. Powoływanie się przy tym na w/cyt. rozporządzenie – sprzeczne z Konstytucją jest chybione, gdyż akt prawny tak niskiej rangi nie może ograniczać ani wyłączać uprawnień przysługujących z mocy Konstytucji. W piśmie procesowym z dnia 3 stycznia 2005r. skarżący podtrzymał skargę i wniósł o zawieszenie postępowania w zw. z wejściem w życie 30 czerwca 2005r. wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 26 lipca 2004r. sygn. U16/02.

W odpowiedzi na skargę Krajowa Rada Notarialna wniosła o jej oddalenie. W jej ocenie kwestionowanie naruszenia w zaskarżonej uchwale wyrażonej w art. 15 k.p.a. zasady dwuinstancyjności i przepisu art. 12 7 k.p.a. jest bezpodstawne, bo ta zasada oraz przepis art. 127 k.p.a. odnoszą się do spraw rozstrzygniętych decyzją administracyjną. Tymczasem przedmiotem odwołania wniesionego przez W. D. do Krajowej Rady Notarialnej nie była decyzja administracyjna lecz pismo zawierające informację o uzyskanym, negatywnym wyniku z części pisemnej konkursu dla kandydatów na aplikantów notarialnych i niezakwalifikowaniu się do dalszej części postępowania konkursowego. Rada Izby Notarialnej w W. nie podjęła uchwały kończącej postępowanie w sprawie przyjęcia na aplikację skarżącego i jego odwołanie należy, zdaniem Krajowej Rady Notarialnej uznać za przedwczesne. Dopóki zatem nie została wydana decyzja przez organ I instancji to nie było możliwe ani skuteczne wniesienie odwołania ani też rozpatrywanie prawidłowości postępowania konkursowego.

Krajowa Rada Notarialna podniosła przy tym, iż chociaż w uzasadnieniu uchwały wyrażony został pogląd, który może być rozumiany jako wykluczający możliwość podjęcia przez Radę Izby Notarialnej uchwały o odmowie przyjęcia na aplikację notarialną, to jednak bezpośrednio i jednoznacznie takiej tezy Krajowa Rada nie głosiła. Natomiast skarżący dysponuje środkami prawnymi, dzięki którym może uzyskać oczekiwaną decyzję administracyjną i wnieść od niej odwołanie, a tymi środkami są zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie oraz skarga na bezczynność organu administracji. W takiej sytuacji Krajowa Rada Notarialna uznała za przedwczesny i nieuzasadniony procesowo wniosek o składanie pytania do Trybunału Konstytucyjnego o zgodność w/w rozporządzenia z Konstytucją RP.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Z mocy art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych z (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym stosownie do § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Badając sprawę w takim aspekcie Sad uznał, iż skarga podlega oddaleniu.

W postępowaniu administracyjnym zgodnie z art. 127 § 1 k.p.a., którego naruszenie skarżący zarzuca odwołanie jest środkiem zaskarżenia, który przysługuje wyłącznie od decyzji administracyjnej. Odwołanie jest zatem niedopuszczalne, gdy zostało wniesione od innych form działania organów administracji publicznej, a zatem, gdy czynność organu nie jest decyzją administracyjną. Przedmiotem odwołania, którego niedopuszczalność została stwierdzona zaskarżoną uchwałą Krajowej Rady Notarialnej było pismo Prezesa Rady Izby Notarialnej w W. l.dz. z dnia [...] listopada 2003r. Spór sprowadza się zatem do rozstrzygnięcia, czy w/w pismo nosi znamiona decyzji administracyjnej.

Elementy takiej decyzji określa art. 107 § 2 k.p.a. Mimo niezachowania w pełni formy przewidzianej w powołanym przepisie pisma są decyzjami, ale tylko wówczas, gdy zawierają minimum elementów niezbędnych do zakwalifikowania ich jako decyzji, a do takich elementów zalicza się rozstrzygnięcie o istocie sprawy, w tym przypadku w sprawie przyjęcia na aplikację notarialną (por. wyrok NSA z dnia 1 lutego 1998r. sygn. III SA 1067/96). W/w pismo takiego rozstrzygnięcia nie zawiera. Pismem tym skarżący został bowiem tylko poinformowany o wyniku części pisemnej konkursu i o niezakwalifikowaniu się do jego części ustnej. Stanowi ono odpowiedź na pismo skarżącego z dnia 24 listopada 2003r., w którym co należy podkreślić zwracał się on tylko o "doręczenie informacji" o wyniku uzyskanym przez niego w konkursie dla kandydatów na aplikantów notarialnych w dniu [...] września 2003r. (tj. w części pisemnej). Pismo ma zatem charakter informacyjny i znamion decyzji administracyjnej nie ma.

Krajowa Rada Notarialna trafnie odwołała się do art. 134 k.p.a. czyniąc ten przepis podstawą prawną zaskarżonej uchwały. Stosownie do powołanego przepisu organ odwoławczy stwierdza niedopuszczalność odwołania. Niedopuszczalność odwołania może wynikać z przyczyn o charakterze przedmiotowym, które obejmują przypadki braku przedmiotu zaskarżenia i taka sytuacja ma miejsce w rozpatrywanej sprawie (por. wyrok NSA z dnia 16 listopada 2000r. sygn. I SA 235/00). Należy przy tym podnieść, iż Krajowa Rada Notarialna jest w rozumieniu art. 17 k.p.a. organem odwoławczym i z tego też tytułu organem uprawnionym do podjęcia zaskarżonej uchwały (por. wyrok NSA z dnia 24 marca 1998r. sygn. II SA 1052.97).

Tym samym więc stwierdzając niedopuszczalność odwołania organ ten nie naruszył prawa i takiej oceny zaskarżonej uchwały nie zmienia okoliczność, iż w jej uzasadnieniu KRN wdała się w zbędne w świetle art. 134 k.p.a. rozważania co do braku podstaw do podjęcia uchwały w przedmiocie przyjęcia na aplikację notarialną. Kwestia rozstrzygnięcia i zakończenia postępowania konkursowego pozostaje odrębnym zagadnieniem i jako taka wymaga odrębnego rozważenia. W tym względzie co w przedstawionym wyżej stanie rzeczy jedynie dodatkowo należy podnieść, iż w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie jest aprobowane stanowisko, iż brak podstaw do wydania decyzji administracyjnej (uchwały) w sprawie przyjęcia na aplikację notarialną (por. wyrok NSA z dnia 14 marca 2001r. sygn. II SA 1380/00). Stronie, która oczekuje na podjęcie uchwały w tym przedmiocie służą środki prawne określone w przepisach k.p.a. (zażalenie na niezałatwienie sprawy, skarga na bezczynność).

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny na zasadzie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.