Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 433/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2007-11-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6305 Zwrot należności celnych
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: - art. 145 par. 1 ust. 1 lit. c, art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 13 par.3 pkt 4 i 5, par 4, art 20 par 1-3, art. 65 par. 5, art. 230 par. 5 i 6
journal: Dz.U. 2001 nr 75 poz 802
law: Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny - t.j.
article: art. 120, art. 121, art. 122, art. 180, art. 187
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
article: art. 16 pkt 1, art. 17, art. 21, art. 22, art. 32
journal: Dz.U. 1997 nr 104 poz 662
law: Porozumienie w formie wymiany listów między Rzecząpospolitą Polską a Wspólnotami Europejskimi w sprawie zmiany Protokołu nr 4 do Układu Europejskiego ustanawiającego stowarzyszenie między Rzecząpospolitą Polską, z jednej strony, a Wspólnotami Europejskimi i ich państwami członkowskimi, z drugiej strony, dotyczącego definicji pojęcia "produkty pochodzące" i metod współpracy administracyjnej,podpisane w Brukseli dnia 24 czerwca 1997 r.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Beata Sokołowska Sędziowie WSA Mirella Ławniczak As. sąd. Szymon Widłak (spr.) Protokolant : sekr. sąd. Damian Wojtkowiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 listopada 2007 r. przy udziale sprawy ze skargi E.P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia kwoty długu celnego oraz podatku od towarów i usług oddala skargę /-/Sz. Widłak /-/B. Sokołowska /-/M. Ławniczak


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 21 lutego 2007r. Dyrektor Izby Celnej w P. działając na podstawie art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo celne ( Dz. U. Nr 68, poz. 623) oraz art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze. zm.), w związku z art. 13, art. 19 § 1 i § 3, art. 20 § 1 i § 2, art. 262 ustawy z dnia 09 stycznia 1997 r. Kodeks celny (jednolity tekst Dz. U. nr 75 z 2001r., poz. 802 ze. zm.), art. 16 i art. 32 Protokołu nr 4 Układu Europejskiego sporządzonego w Brukseli dnia 24 czerwca 1997 r. (zał. do Dz. U. Nr 104, poz. 662 ze. zm.), § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 grudnia 2001 r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej ( Dz. U. Nr 146, poz. 1639 ze. zm.), art. 6 ust. 7, art. 15 ust. 4, art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 08 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym ( Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w K., nr [...] z dnia [...].

W uzasadnieniu orzeczenia wskazał, iż w dniu [...] Dyrektor Urzędu Celnego w P. - Posterunek Celny w T. - przyjął zgłoszenie celne SAD OBR nr [...] powodując objęcie towaru - naczepy marki [...] procedurą dopuszczenia do obrotu i określając kwotę długu celnego w oparciu o obniżoną stawkę celną przewidzianą dla produktów pochodzących z Unii Europejskiej, z uwagi na deklarację sporządzoną na dokumencie uzupełniającym do faktury nr [...] z dnia [...].

W wyniku kontroli zgłoszenia celnego, Naczelnik Urzędu Celnego w G. stwierdził, iż przedstawiona deklaracja na dokumencie uzupełniającym do faktury nr [...] z dnia [...] nie stanowi prawidłowego dowodu statusu pochodzenia towaru z Unii Europejskiej, wobec czego postanowieniem w dniu [...] wznowił z urzędu postępowanie celne. W jego toku Strona nadesłała retrospektywnie sporządzoną deklarację na fakturze zakupu. Celem sprawdzenia jej rzetelności Dyrektor Izby Celnej w P., przesłał przedmiotowy dokument do weryfikacji przez niemieckie władze celne. Wystąpienie z wnioskiem o pomoc prawną do organu celnego państwa obcego stało się przesłanką zawieszenia postępowania w niniejszej sprawie, postanowieniem z dnia [...]

Po zakończeniu postępowania weryfikacyjnego niemieckie władze celne w piśmie zbiorczym z dnia [...] poinformowały m.in., że numer upoważnionego eksportera firmy [...] występujący na fakturze nr [...] nie jest numerem "upoważnionego eksportera", ponieważ w okresie dokonywania wywozu towarów nie posiadał on zezwolenia jako upoważniony eksporter. Z tego też powodu niemieckie władze celne nie mogły potwierdzić preferencyjnego pochodzenia towarów z Unii Europejskiej. W tym stanie rzeczy Naczelnik Urzędu Celnego w K. postanowieniem z dnia [...] podjął z urzędu zawieszone postępowanie celne, oraz wszczął z urzędu postępowanie podatkowe, a następnie wydał decyzję w której uznał za nieprawidłowe zgłoszenie celne SAD OBR nr [...] w części dotyczącej preferencji, zastosowanej stawki celnej i obliczenia kwoty wynikającej z długu celnego, a także wysokości podatku od towarów i usług. Kwotę długu celnego określił w oparciu o stawkę celną autonomiczną i jednocześnie wezwał Stronę do uiszczenia wykazanego niedoboru cła oraz podatku od towarów i usług.

Od powyższej decyzji Strona złożyła odwołanie, zaskarżając decyzję w całości.

Zdaniem Dyrektora Izby Celnej w P. zgodnie z art. 3 § 1 pkt 24 Kodeksu celnego (jednolity tekst Dz. U. Nr 75 z 2001 r., poz. 802 ze zm.), zgłoszenie celne było czynnością, poprzez którą osoba wyrażała, w wymaganej formie i określony sposób, zamiar objęcia towaru określoną procedurą celną Zgłoszenie miało charakter deklaracji, w której Strona sama określała kwotę długu celnego oraz przedstawiała organowi celnemu towar i wszystkie dokumenty niezbędne do objęcia tego towaru procedurą celną do której był zgłaszany. Nakładało to na zgłaszającego odpowiedzialność za prawidłowe sporządzenie zgłoszenia celnego SAD. Po przyjęciu zgłoszenia celnego organ celny mógł przystąpić do jego weryfikacji, polegającej na kontroli zgłoszenia celnego i dołączonych do niego dokumentów, lub odstąpić od weryfikacji zgłoszenia oraz jego załączników. Przepis art. 13 § 1 ustawy Kodeks celny stanowi, iż cła określane były na podstawie Taryfy celnej i innych środków taryfowych. W myśl art. 13 § 3 pkt 4 tej ustawy Taryfa celna obejmowała obniżone stawki celne określone w umowach zawartych przez Rzeczpospolitą Polską z niektórymi krajami lub grupami krajów. Stawki celne wynikające z tych umów (obniżone) były stosowane na wniosek zgłaszającego, o ile towary, do których się odnosiły spełniały warunki do ich zastosowania. Stosowanie tych stawek mogło nastąpić retrospektywnie, o ile zostały spełnione warunki określone przepisami prawa, w tym umowami międzynarodowymi. Obowiązujące w dniu dokonania zgłoszenia celnego przepisy ustępu 5 części A Postanowień wstępnych Taryfy celnej stanowiącej załącznik do cytowanego wyżej Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11.12.2001 r., a także postanowienia art. 13 i art. 16 Protokołu nr 4 Układu Europejskiego (zał. do Dz. U. Nr 104 z 1997 r., poz. 662 ze zm.), wprowadzały możliwość stosowania stawek celnych obniżonych w przypadku jednoczesnego spełnienia następujących warunków:

1) towar był pochodzący w rozumieniu przepisów Protokołu 4 Układu Europejskiego,

2) jego pochodzenie zostało udokumentowane prawidłowo sporządzonym świadectwem przewozowym EUR.1 lub deklaracją eksportera na fakturze,

3)został spełniony warunek bezpośredniego przywozu towaru do Polski.

Stosownie do przepisów art. 16 Protokołu nr 4 Układu Europejskiego, produkty pochodzące ze Wspólnoty Europejskiej korzystały w imporcie do Polski z postanowień umowy pod warunkiem przedłożenia jako dowodu pochodzenia świadectwa przewozowego EUR. 1 albo deklaracji sporządzonej na fakturze, specyfikacji wysyłkowej lub innym dokumencie handlowym, który opisuje produkty. Przepis art. 21 Protokołu nr 4 Układu Europejskiego zawierał wymogi sporządzania deklaracji na fakturze. W myśl przepisu pkt 1 tego artykułu deklaracja na fakturze, o której mowa w art. 16 mogła zostać sporządzona :

przez upoważnionego eksportera w rozumieniu art.22,

przez każdego eksportera dla każdej przesyłki składającej się z jednego lub wielu opakowań zawierających produkty pochodzące, których łączna wartość nie przekracza 6000 euro.

Zgodnie z ustępem 5 ogólnych reguł dotyczących wysokości stawek celnych określonych w Taryfie celnej, stawki celne obniżone wynikające z umów zawartych przez Rzeczpospolitą Polską z niektórymi krajami lub grupami krajów (umowy o strefach wolnego handlu) z zastrzeżeniem ustępu 6, stosowało się do niektórych towarów pochodzących między innymi z państw członkowskich Unii Europejskiej. Ustęp 6 stanowił, iż w sytuacji, gdy na towary, o których mowa w ust. 5 nie została określona obniżona stawka celna lub nie zostało udokumentowane pochodzenie towarów zgodnie z wymogami określonymi w umowach, o których mowa w tym przepisie, stosowało się stawki celne autonomiczne jeżeli były niższe niż konwencyjne lub gdy stawki konwencyjne nie zostały określone. Mając na uwadze przytoczone wyżej przepisy, jednoznacznym było, że towar, którego pochodzenie nie było udokumentowane we właściwy sposób, w imporcie do Polski nie korzystał z obniżonych stawek celnych dla państw Unii Europejskiej. O możliwości zastosowania do importowanego towaru stawek celnych obniżonych przesądzało jego rzeczywiste pochodzenie z kraju, z którym wiązała Polskę umowa o strefie wolnego handlu oraz przedstawienie prawidłowego dowodu pochodzenia.

Możliwość post importowej kontroli zgłoszenia celnego oraz przedstawianych przez importera dokumentów przewidywał zarówno Kodeks celny jak i wiążące Polskę umowy międzynarodowe, w tym mający zastosowanie w niniejszej sprawie - Protokół nr 4 Układu Europejskiego.

Z przepisu art. 32 pkt 1 tego Protokołu wynikało, iż dodatkowa weryfikacja dowodów pochodzenia była przeprowadzana wyrywkowo lub wtedy, gdy władze celne kraju importu miały uzasadnione wątpliwości co do autentyczności tych dokumentów, statusu pochodzenia sprawdzanych produktów lub wypełnienia innych wymogów tego Protokołu.

Tylko bowiem "produkty pochodzące" zdefiniowane w odpowiednich Protokołach dodatkowych dotyczących produktów pochodzących, mogły korzystać z postanowień odpowiednich Umów o tworzeniu stref wolnego handlu i musiały one być wystawione w trybie i na zasadach podanych w tym Protokole. Każdy zaś fakt ujawnienia nieprawidłowości winien skutkować odmową wszelkich preferencji. Przeprowadzona przez władze celne Niemiec weryfikacja deklaracji eksportera sporządzonej retrospektywnie fakturze stosownie do treści art. 32 pkt 5 Protokołu nr 4 Układu Europejskiego, nie potwierdziła preferencyjnego pochodzenia towaru (wymienionego m.in. na fakturze nr jw.) w rozumieniu tego aktu prawnego. Zatem towar ten nie mógł korzystać z postanowień Umowy zawartej między Unią Europejską a Rzeczpospolitą Polską. W konsekwencji Naczelnik Urzędu Celnego w K., działając na podstawie dyspozycji przepisu art. 83 § 3 Kodeksu celnego, podjął działania w celu właściwego zastosowania przepisów prawa celnego, biorąc pod uwagę nowe dane.

Przy ustalaniu należności celnej organy uznały zatem, iż w myśl § 11 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15.10.1997 r. w sprawie określenia szczegółowych zasad i trybu ustalania niepreferencyjnego pochodzenia towarów, sposobu jego dokumentowania oraz listy towarów, których pochodzenie musi być dokumentowane świadectwem pochodzenia ( Dz. U. Nr 130, poz. 851 z późn. zm. ) dowodem pochodzenia towarów może trwałe oznaczenie kraju pochodzenia na towarze.

Mając na uwadze, że zaimportowany towar - naczepa marki [...] - oznaczony był numerem fabrycznym [...], który umożliwiał jego identyfikację i ustalenie kraju pochodzenia kwotę długu celnego ustalono w oparciu o autonomiczną stawkę celną.

Zgodnie bowiem z ust. 3 pkt. b Części "A" Postanowień Wstępnych Taryfy Celnej stanowiącej załącznik do tego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11.12.2001 r. w sprawie ustanowienia Taryfy Celnej, stawkę celną autonomiczną stosuje się do towarów, jeżeli stawka celna konwencyjna jest wyższa od określonej dla tego towaru stawki celnej autonomicznej lub gdy stawka celna konwencyjna nie została określona, co miało miejsce w przedmiotowej sprawie.

W kwestii nałożonego obowiązku podatkowego Dyrektor Izby Celnej zauważył, iż po wejściu w życie ustawy z dnia 27 czerwca 2003 r. o utworzeniu Wojewódzkich Kolegiów Skarbowych oraz zmianie niektórych ustaw regulujących zadania i kompetencje organów oraz organizację jednostek organizacyjnych podległych ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych (Dz. U. Nr 137, poz. 1302) naczelnik urzędu celnego otrzymał kompetencje do orzekania w drodze decyzji w sprawach podatkowych. Odwołując się do treści art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 08 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym organ odwoławczy stwierdził, iż przepis ten dopuszczał jednoczesne rozstrzygnięcie w kwestiach podatkowych i celnych, stanowiąc, iż jeżeli w wyniku weryfikacji zgłoszenia celnego organ celny stwierdzi, iż kwoty podatków zostały wykazane nieprawidłowo, naczelnik urzędu celnego wydaje decyzję określającą podatki w prawidłowej wysokości również w decyzji dotyczącej należności celnych. Z przepisu art. 15 ust. 4 ww. ustawy wynikało, iż podstawą opodatkowania w imporcie towarów była wartość celna powiększona o należne cło. Tak więc fakt dokonania zmiany wysokości cła przez Naczelnika Urzędu Celnego w K. miał bezpośredni wpływ na prawidłowe ustalenie wysokości podatku od towarów i usług VAT., co skutkowało w konsekwencji obliczeniem kwoty należnego podatku włączając do podstawy opodatkowania nowo obliczone cło.

Odnosząc się do zarzutów strony, iż wydanie decyzji wymiarowej nastąpiło po upływie 3 letniego terminu oraz iż toku postępowania nie wyjaśniono dokładnie stanu faktycznego, Dyrektor Izby Celnej w P. stwierdził, iż zgodnie z treścią art. 65 § 4 ustawy Kodeks celny po przyjęciu zgłoszenia celnego organ celny może z urzędu wydać decyzję uznającą zgłoszenie celne za nieprawidłowe w całości lub części oraz określić kwotę wynikającą z długu celnego zgodnie z przepisami prawa. Zgodnie z art. 65 § 5 decyzja o której mowa w § 4 (uznająca zgłoszenie za nieprawidłowe, bądź prawidłowe) nie może zostać wydana jeżeli upłynęły 3 lata od dnia przyjęcia zgłoszenia celnego, przy czym bieg tego terminu ulega zawieszeniu na czas zawieszenia postępowania w sprawie celnej. Z uwagi na fakt, iż organ celny wystąpił w niniejszej sprawie w toku prowadzonego postępowania z wnioskiem o pomoc prawną do organu celnego państwa obcego, zawieszenie postępowania nastąpiło na podstawie art. 2661 Kodeksu celnego. Uwzględniając więc daty zawieszenia tego terminu (wynikające z zawieszenia postępowania) Dyrektor Izby celnej w P. stwierdził, że od dnia przyjęcia zgłoszenia celnego do dnia wydania (doręczenia) decyzji organu pierwszej instancji nie upłynęły 3 lata. Nie można zatem przyjąć, że nastąpiło tutaj naruszenie art. 65 § 5 oraz art. 230 § 4 Kodeksu celnego.

W skardze na powyższą decyzję strona działająca przez pełnomocnika wnosząc o jej uchylenie zarzuciła naruszenia art. 120, 121, 122, 180, 187, Ordynacji Podatkowej oraz art. 65 § 4 i 5 Kodeksu Celnego.

Przede wszystkim zdaniem skarżącego decyzja uznająca zgłoszenie celne za nieprawidłowe nie mogła zostać w niniejszej sprawie wydana, albowiem zgodnie z art. 65 § 5 Kodeksu Celnego decyzja taka może być wydana w terminie 3 lat od dnia przyjęcia zgłoszenia celnego, tymczasem w niniejszej sprawie okres pomiędzy zgłoszeniem celnym a wydaniem decyzji czas ten przekracza.

Zdaniem pełnomocnika firmy [...] Urząd Celny nie podjął żadnych działań mających na celu ustalić w formie dokumentu pochodzenia towarów. W przypadku powzięcia wątpliwości co do kraju ich pochodzenia i wszczęciu postępowania powinien wystąpić do niemieckich organów celnych o wystawienie retrospektywnego świadectwa pochodzenia EUR 1. Tego jednak nie uczynił czym naruszył art. 120, 121, 122, 180, 187 Ordynacji Podatkowej. Prowadząc postępowanie ponad 4 lata i nie występując o wystawienie takiego dokumentu, jednocześnie zamknął drogę skarżącej do możliwości jego otrzymania, gdyż dokumenty w Niemczech urzędy przechowują 3 lata. Skarżący zaznaczył przy tym, iż z pisma weryfikacyjnego nie wynika jakoby towar nie był towarem pochodzącym z Niemiec. Należy więc sądzić, iż UC błędnie dokonał weryfikacji u służb niemieckich nie pytając o weryfikację pochodzenia towaru. Przeprowadzone zaś postępowanie wyjaśniające było prowadzone w sposób nie budzący zaufania do organów państwa i w sposób przewlekły i doprowadziło jedynie do braku możliwości żądania stosownych dokumentów mogących potwierdzić pochodzenie towaru. Z drugiej zaś strony ustalenie pochodzenia mogło nastąpić na podstawie innych cech identyfikacyjnych, na przykład na podstawie numeru fabrycznego, który był znany od początku postępowania.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w P. podtrzymał argumentację zawarta w zaskarżonej decyzji, zaznaczając dodatkowo, iż organ I - szej instancji nie dokonywał zmiany zgłoszenia celnego w zakresie kraju pochodzenia, a w zakresie preferencji celnych. W konsekwencji pochodzenie towaru nie jest w tej sprawie sporne.

Wojewódzki Sąd administracyjny zważył co następuje:

Skarga okazała się niezasadna.

Okolicznością bezsporną w niniejszej sprawie pozostawał fakt importu przedmiotowej naczepy z Niemiec.

Zgodnie z art. 13 §3 pkt. 4 i 5 Kodeksu celnego w obrocie towarowym z zagranicą znajdowały zastosowanie obniżone stawki celne (wynikające z określonych umów międzynarodowych) oraz preferencyjne stawki celne (przyjęte jednostronnie przez Polskę w odniesieniu do niektórych krajów). Stawki te były uwzględniane przy określaniu kwoty długu celnego jedynie na wniosek zgłaszającego, o ile dane towary spełniały warunki do ich zastosowania (art. 13 §4 Kodeksu celnego). Warunki uzyskiwania pochodzenia, jakie powinny spełniać towary dla zastosowania powyższych stawek oraz sposoby jego dokumentowania określane były według reguł preferencyjnego pochodzenia (art. 20 §1 KC) – wskazanych w samych umowach międzynarodowych w przypadku stawek celnych obniżonych ( §2 ), bądź też w rozporządzeniu Rady Ministrów – przy stawkach preferencyjnych ( §3 ). W przypadku importu z Niemiec należy – w celu ewentualnego wyliczenia obniżonych stawek celnych – stosować przepisy Protokołu nr 4 Układu Europejskiego sporządzonego w Brukseli dnia 24.06.1997r. ( zał. do Dz. U. Nr 104 z 1997r., poz. 662 ze zmian.), określające m. in. rodzaj dokumentów mogących stanowić dowód preferencyjnego pochodzenia towarów z obszaru Unii Europejskiej oraz sposób i tryb ich kontrolowania. Zgodnie z art. 16 pkt. 1 Protokołu warunkiem skorzystania z niższych stawek jest przedłożenie świadectwa EUR 1, które może być wystawione wyłącznie przez władze celne kraju eksportera ( art. 17 pkt. 1 ). Kolejnym dokumentem dającym podstawę do ubiegania się o naliczenie korzystniejszej dla importera stawki celnej przewiduje przepis art. 21 Protokołu nr 4 Układu Europejskiego i dotyczy sporządzania deklaracji np. na fakturze zakupu według określonych wymogów. W myśl przepisu pkt 1 tego artykułu deklaracja na fakturze, o której mowa w art. 16 Protokołu mogła zostać sporządzona przez upoważnionego eksportera w rozumieniu art. 22 Protokołu oraz przez każdego eksportera dla każdej przesyłki składającej się z jednego lub wielu opakowań zawierających produkty pochodzące, których łączna wartość nie przekracza jednak 6000 euro. Skoro zatem strona dokonywała importu z Niemiec, to winna była – dla skutecznego zastosowania stawek obniżonych – udokumentować pochodzenie towaru w jeden z wymienionych sposobów. Należy stwierdzić, iż przy interpretacji i stosowaniu przepisów określających przywileje celne niezbędny jest odpowiedni rygoryzm, gdyż chodzi o granice zasady powszechności podlegania ocleniu przywozu towarów z zagranicy, od którego odstępstwa są wyjątkami określonymi w przepisach prawa. Nie ulega zatem wątpliwości, iż to importer, który chce skorzystać z przywilejów celnych musi wykazać, iż towar przez niego wprowadzony na polski obszar celny objęty jest korzystniejszą stawką celną.

Odnosząc powyższe uwagi do niniejszej sprawy, należy stwierdzić, iż to na firmie [...] ciążył dowód, że towar objęty przedmiotowym zgłoszeniem celnym spełnia warunki dla zastosowania przywilejów celnych. Importer winien zatem przedłożyć dokument poświadczający ten fakt. Importer przedłożył wprawdzie dowód pochodzenia towaru, jednakże dokument ten – jak okazało się w trakcie przeprowadzonej kontroli przez organy celne – nie mógł stanowić podstawy do domagania się przez stronę niższych stawek z tytułu importu towaru z kraju Unii Europejskiej, albowiem nie odpowiadał warunkom wymienionym w Protokole nr 4 Układu Europejskiego. Wartość importowanego towaru wyniosła zgodnie z dokumentacją załączoną do zgłoszenia celnego ponad 6000 Euro. Podstawą preferencji celnych mogłoby być zatem świadectwo przewozowe EUR 1 albo – w przypadku o którym mowa w art. 21 Protokołu - deklaracja na fakturze sporządzona przez eksportera upoważnionego w rozumieniu art. 22 Protokołu.

Zważywszy, iż w wyniku weryfikacji dokonanej przez organy celne Niemiec okazało się, iż numer eksportera (firmy spółka A) występujący na przedłożonej fakturze nie jest numerem "upoważnionego eksportera", ponieważ w okresie dokonywania wywozu towarów nie posiadał on zezwolenia jako upoważniony eksporter, polskie organy celne trafnie odmówiły przyznania preferencji celnych.

Podkreślenia wymaga w tym miejscu, iż z uwagi na regulację zawartą w art. 32 Protokołu określającą sposób dokonywanej przez władze celne kraju exportu weryfikacji dowodów pochodzenia należy podzielić stanowisko organów celnych wyrażone w zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej, iż polskie organy celne związane są wynikiem postępowania wyjaśniającego w tym zakresie. Wynik ten stanowi podstawę zatem do uznania bądź odmowy uznania przedłożonego dowodu pochodzenia. Stanowisko takie zajął również Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 21 kwietnia 2004 roku, GSK 56/04 Wokanda 2004/10/34, w którym stwierdził, że "Weryfikacja dowodów pochodzenia towaru należy do władz celnych kraju eksportu. Władze celne kraju importu nie prowadzą w tym zakresie własnego postępowania sprawdzającego". Podkreślenia wymaga przy tym, iż to na importerze spoczywa obowiązek gromadzenia prawidłowo sporządzonych dokumentów handlowych czy doboru w prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej kontrahentów spełniających niezbędne wymagania. Jednocześnie importer jako podmiot prowadzący profesjonalnie działalność handlową nie może zasłaniać się niewiedzą czy odpowiedzialność za ewentualne błędy przerzucać na zagraniczny podmiot gospodarczy.

Odnosząc się do zawartego w skardze zarzutu wydania decyzji wymiarowej z przekroczeniem terminu ustalonego w art. 65 § 5 Kodeksu Celnego należy podzielić stanowisko organów celnych wyrażone w decyzjach w niniejszej sprawie. Zgodnie bowiem z dyspozycją art. 230 § 5 i 6 Kodeksu celnego bieg terminu przedawnienia ulega zawieszeniu na czas trwania postępowania odwoławczego oraz zawieszenia postępowania. Uwzględniając wobec tego czas w którym postępowanie w niniejszej sprawie było zawieszone należy stwierdzić, iż decyzja organu I – szej instancji (której dotyczy obowiązek zachowania terminu z art. 65 §5 Kodeksu celnego) wydana została w przewidzianym tym przepisem trzyletnim okresie.

Z kwestią tą związany jest w sposób ścisły kolejny zarzut skargi – tj prowadzenia postępowania w sposób przewlekły a w konsekwencji z naruszeniem zasady wyrażonej w art. 121 Ordynacji Podatkowej. Zarzut ten nie jest skuteczny w tym sensie, iż nie prowadzi w niniejszej sprawie do uchylenia zaskarżonej decyzji. Należy podkreślić, iż zgodnie z art. 145 § 1 ust. 1 lit. c ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 ppoz. 1270) sąd uchyla zaskarżoną decyzję jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Warunkiem koniecznym jest zatem nie tylko stwierdzenie uchybienia przepisom postępowania lecz także wpływu – istotnego – na jego wynik. Sama jedynie okoliczność, iż organy celne oczekiwały na wynik postępowania weryfikacyjnego z przekroczeniem czasu określonego w art. 32 pkt 5 Protokołu 4 Układu Europejskiego nie może być uzasadnieniem dla tezy, iż miało to istotny wpływ na ostateczny wynik postępowania celnego w przedmiocie wymiaru cła. Za bezzasadne bowiem uznać należy twierdzenie strony skarżącej, iż w wyniku przekroczenia oznaczonego w tym przepisie czasu uniemożliwiono stronie wystąpienie o wydanie świadectwa EUR 1 w trybie retrospektywnym. [...] powiadomione zostało o przyczynach zawieszenia postępowania, co nakładało na stronę konieczność podjęcia działań już na tym etapie w celu wykazania podstaw dla ubiegania się o zastosowanie korzystnych stawek celnych w tej sprawie. Podmiot skarżący nie był przecież w żadnym stopniu związany koniecznością biernego oczekiwania na wynik wdrożonego postępowania weryfikacyjnego. Przy okazji należy w tym miejscu podkreślić, iż całkowicie nieuzasadniony jest zarzut skargi, iż organy nie występując do niemieckich władz celnych o wystawienie świadectwa pochodzenia EUR 1 w trybie retrospektywnym naruszyły w ten sposób zasady wyrażone w art. 120, 121, 122, 180 i 187 Ordynacji Podatkowej. Zgodnie z treścią art. 17 Protokołu nr 4 Układu Europejskiego świadectwa EUR 1 wystawiane są na pisemny wniosek eksportera przez władze celne kraju eksportera. Zatem polskie organy celne nie miały w ogóle podstaw prawnych do ubiegania się o ten dokument od organów niemieckich. W rezultacie należy stwierdzić, iż skarżący nie wykazał związku pomiędzy naruszeniem przez organ terminu określonego w art. 32 pkt 6 Protokołu 4 Układu Europejskiego a wpływem istotnym na wynik postępowania.

Za pozbawiony oparcia w stanie faktycznym należy natomiast uznać zarzut, iż organ I – szej instancji określając dług celny zaniechał ustalenia pochodzenia przedmiotowego towaru na podstawie numeru fabrycznego naczepy. W niniejszej sprawie bowiem to właśnie numer fabryczny przyczepy był podstawą ustalenia pochodzenia towaru i zastosowania przyjętych stawek celnych. Ten sposób nie mógł jednak stanowić podstawy do przyznania preferencji celnych dla których właściwa jest procedura określona w cytowanym wyżej Protokole numer 4 Układu Europejskiego.

Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd uznał, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie i z tego względu orzekł na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z dnia 30 sierpnia 2002r. (Dz. U. Nr. 153, poz. 1271 ze zmian. ) o jej oddaleniu.

/-/Sz.Widłak /-/B.Sokołowska /-/ M.Ławniczak

T.M.d