Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 734/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2013-02-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: par.3;
journal: Dz.U. 2003 nr 141 poz 1365
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne
article: art.28 ust.1,2,3a;
journal: Dz.U. 2009 nr 205 poz 1585
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Andrzej Błesiński, Sędziowie sędzia WSA Wojciech Czajkowski,, sędzia WSA Renata Kantecka (sprawozdawca), Protokolant specjalista Paweł Guziur, po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 14 lutego 2013 r. sprawy ze skargi W. S. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek oddala skargę.


UZASADNIENIE

W. S. (dalej powoływany jako "skarżący", "wnioskodawca") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej powoływany jako "ZUS", "Zakład") z dnia "[...]"w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek.

Z akt sprawy wynika, iż wnioskiem z dnia 3 lipca 2012 r. skarżący zwrócił się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o umorzenie należności z tytułu składek za wymienione w nim okresy. W uzasadnieniu wniosku podano, iż we wskazanych okresach skarżący nie prowadził faktycznie działalności gospodarczej, gdyż w tych okresach działalność była zawieszona. Do wniosku dołączono kserokopię zaświadczenia Urzędu Skarbowego z dnia 1 marca 2004 r. o okresach, w których wnioskodawca zawiadamiał o zawieszeniach działalności gospodarczej.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia "[...]" r. odmówił umorzenia należności z tytułu składek za okresy wskazane w sentencji rozstrzygnięcia oraz decyzją z tego samego dnia umorzył postępowanie w sprawie o umorzenie należności z tytułu składek w części dotyczącej okresów wskazanych w sentencji rozstrzygnięcia, jako bezprzedmiotowe, ze względu na nieposiadanie przez stronę zadłużenia za te okresy.

Pismem z dnia 27 września 2012 r. skarżący złożył wniosek "o umorzenie bezwarunkowe rzekomego zadłużenia". Wniosek został zakwalifikowany jako wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy o umorzenie należności, gdyż wnioskodawca wskazał, że decyzje są bezzasadne i nie są zgodne ze stanem faktycznym. Skarżący podniósł, że zawarł umowę ratalną z Zakładem na spłatę zadłużenia i 66% ma już spłacone. Nadmienił, że jest po czterech operacjach oraz że jego stan zdrowia pogorszył się. Nie jest w stanie normalnie odżywiać się i pracować, ponadto brakuje mu środków na opłaty, żywność i leki. Wnioskodawca podkreślił, że sytuacja ta zagraża jego egzystencji, zdrowiu i życiu.

Decyzją z dnia "[...]"r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z dnia "[...]"r. w sprawie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ powołał treść art. 28 ust. 1, 2 i ust. 3a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn. Dz.U. z 2009 r., nr 205, poz. 1585 ze zm.) – dalej jako "u.s.u.s." oraz §3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz.U. nr 141, poz. 1365) – dalej powoływane jako "rozporządzenie".

Organ wskazał, że z oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym oraz o sytuacji materialnej wynika, iż wnioskodawca nie pracuje zarobkowo, pobiera emeryturę w kwocie 1.050 zł, ponadto nie posiada dochodu z innych źródeł. Jest współwłaścicielem domu oraz samochodu Fiat Ducato. Skarżący w oświadczeniu podał, że posiada zobowiązania pieniężne u osób fizycznych (rodziny, przyjaciół) zaciągnięte na spłatę układu ratalnego. Ponadto wskazał, iż ponosi stałe wydatki z tytułu utrzymania (energia, gaz, woda, podatek od nieruchomości) w kwocie 410 zł. Poinformował również, że ponosi koszty związane z zakupem leków na nadciśnienie w wysokości około 40 – 50 zł miesięcznie oraz suplementów diety niezbędnych po usunięciu woreczka żółciowego w kwocie około 40 zł miesięcznie. Wnioskodawca wskazał także, iż ponosi rocznie koszty opału na zimę - około 1.500 zł oraz koszty doraźnych remontów i napraw domu - około 600 zł. Ponadto oświadczył, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe.

Dalej organ wskazał, iż Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej poinformował, że skarżący nie znajduje się w ewidencji osób korzystających ze świadczeń pomocy społecznej i świadczeń rodzinnych. Z informacji Miejskiego Urzędu Pracy z dnia 24 lipca 2012r. wynika, że od 26 września 2010 r. wnioskodawca nie jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna i nie korzystał z dofinansowania na rozpoczęcie działalności. Z informacji uzyskanej z Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców wynika, że figuruje jako współwłaściciel samochodu ciężarowego Fiat Ducato rok produkcji 1996. Ponadto ustalono, iż jest właścicielem udziału w nieruchomości gruntowej. Z danych będących w posiadaniu Zakładu wynika, że od 1 sierpnia 2012 r. pobiera emeryturę w wysokości 1041,68 zł netto.

Zdaniem ZUS ze względu na fakt, iż skarżący pobiera świadczenie emerytalne oraz jest właścicielem udziału w nieruchomości, a także właściwy organ egzekucyjny nie stwierdził całkowitej nieściągalności należności z tytułu składek, w przypadku wnioskodawcy nie stwierdzono wystąpienia przesłanek zawartych w art. 28 ust. 2 i 3 pkt 5 u.s.u.s., a tym samym brak podstaw dla uznania całkowitej nieściągalności zadłużenia.

Wyjaśniono, że ze zgromadzonej dokumentacji wynika, iż obecnie źródłem utrzymania skarżącego jest świadczenie emerytalne w kwocie 1.232,61 zł brutto (netto 1.041,68 zł). Prowadzi on jednoosobowe gospodarstwo domowe. Stałe wydatki związane z utrzymaniem zostały określone na kwotę około 383 zł, natomiast koszty związane z leczeniem na kwotę około 80 zł miesięcznie. Podkreślono, że na potwierdzenie ww. wydatków wnioskodawca nie przedstawił żadnych dokumentów. We wniosku skarżący zaznaczył, że brakuje mu środków na opłaty, żywność i leki.

Zdaniem Zakładu skarżący nie wykazał, iż jego trudna sytuacja finansowa ma charakter stały i pogłębiający się. Organ stwierdził, iż sytuacja finansowa strony uległa zmianie, ponieważ od 1 sierpnia 2012 r. ma ustalone prawo do emerytury. Zakład wyjaśnił, iż według Instytutu Pracy i Spraw Socjalnych wysokość minimum socjalnego w marcu 2012 r. w gospodarstwie emeryckim jednoosobowym wynosiło 1.037,79zł. Zgodnie z definicją minimum socjalne to kategoria socjalna, mierząca koszty utrzymania gospodarstw domowych, uwzględniająca potrzeby bytowo-konsumpcyjne. Ponadto wyznaczenie granicy minimum socjalnego pozwala na wyznaczenie minimalnie godziwego poziomu życia (http://www.ipiss.com.pl). Biorąc powyższe pod uwagę stwierdzono, iż dochód wnioskodawcy przewyższa określone powyżej minimum socjalne. Zdaniem Zakładu nie wystąpiła przesłanka określona w § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia. Dodatkowo wyjaśniono, iż w kontekście obowiązujących przepisów prawa zła sytuacja materialna oraz brak środków na pokrycie zadłużenia wobec ZUS nie przesądzają o pozytywnym rozstrzygnięciu wniosku w zakresie umorzenia należności bowiem opłacanie należnych składek ma charakter obligatoryjny i wszelkie odstępstwa od tej zasady muszą być uzasadnione zaistnieniem bardzo szczególnych okoliczności, z których niezaprzeczalnie wynika, że organ jako wierzyciel nie tylko w obecnej chwili nie ma możliwości odzyskania swoich należności, ale również w przyszłości nie będzie miał takiej możliwości.

Wobec zaprzestania przez wnioskodawcę prowadzenia działalności gospodarczej nie stwierdzono wystąpienia przesłanek określonych w § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia.

W ocenie organu skarżący nie wykazał zaistnienia przesłanki wynikającej z § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia, tzn. nie udowodnił, iż przewlekła choroba lub konieczność sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem pozbawia go możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. Zdaniem ZUS z przedstawionej przez wnioskodawcę dokumentacji medycznej nie wynika, iż jest on stale niezdolny do pracy. W szczególności skarżący nie udowodnił, że został uznany przez organy uprawnione do wydawania takich rozstrzygnięć, za osobę niepełnosprawną, bądź niezdolną do pracy w stopniu uniemożliwiającym podjęcie pracy. Wnioskodawca posiada źródło dochodu niezależnie od stanu zdrowia, tj. świadczenie emerytalne. Zatem, w ocenie organu, nie można stwierdzić, że stan zdrowia całkowicie pozbawia wnioskodawcę możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

W związku z powyższym nie stwierdzono, iż w przypadku skarżącego zaistniały przesłanki określone w art. 28 ust. 3a u.s.u.s. przemawiające za umorzeniem należności z tytułu składek.

W odniesieniu do podważania przez stronę okresu podlegania ubezpieczeniom społecznym z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, organ wyjaśnił, iż powyższa kwestia została ostatecznie rozstrzygnięta prawomocnymi wyrokami Sądu Apelacyjnego z dnia 21 stycznia 2004r. oraz z dnia 16 lutego 2005 r. Podkreślono, że zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych, składając wniosek o umorzenie zobowiązany nie może podważać obowiązku i wysokości zadłużenia.

Organ wskazał także, że w rozpoznawanej sprawie uwzględnił zasadę tzw. interesu społecznego oraz słusznego interesu obywatela. Uznał, iż w przeciwieństwie do wierzyciela prywatnego występującego w stosunkach zobowiązaniowych o charakterze cywilnoprawnym, nie ma swobody w dysponowaniu wierzytelnością publicznoprawną. Składki na ubezpieczenie społeczne służą gromadzeniu środków na wypłaty różnego rodzaju świadczeń w tym rent i emerytur. Interes społeczny, jakim jest zapewnienie środków na wypłaty rent i emerytur będących źródłem utrzymania dużej grupy społeczeństwa przemawia za odmową umorzenia zaległych składek, mimo sytuacji, w jakiej znajduje się wnioskodawca.

W skardze na powyższe rozstrzygniecie strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. Skarżący wskazał, że wielokrotnie składał zawiadomienie o zawieszeniu działalności, o którym powiadamiał ZUS i Urząd Skarbowy. Ze strony wymienionych organów nie było w tej kwestii żadnych zastrzeżeń. Podał, że zawarł w dniu 29 sierpnia 2005 r. umowę na łączną kwotę 35.502,82 zł na okres spłaty marzec 2000 r. – kwiecień 2004 r. Nie zgadzał się z ww. umową, niemniej jednak spłacił łącznie 23.350 zł. Do spłaty pozostało 12.152,54 zł. Skarżący wskazał, iż przerwał spłatę zadłużenia, albowiem ZUS naruszył warunki umowy. Podkreślił, że organ uznał, że jego emerytura jest wyższa o 3,98 zł od minimum socjalnego, w związku z tym posiada środki na spłatę. Skarżący dodał, że jest po dwóch poważnych operacjach w sierpniu i wrześniu 2012 r. i jego stan zdrowia się pogarsza. Ponadto wniósł o zażądanie od Urzędu Skarbowego zaświadczeń z dnia 5 września 2002 r. i 1 marca 2004 r.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny przeprowadza kontrolę aktów wydawanych przez organy administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Na podstawie zaś art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd administracyjny nie ma uprawnień do merytorycznego załatwienia sprawy administracyjnej, tj. umorzenia należności z tytułu składek. Tym samym, nie może nakazać organowi podjęcia określonego rozstrzygnięcia. Leży to bowiem w granicach wyłącznej kompetencji organu administracji.

Rozpoznawana przez sąd w niniejszym postępowaniu sprawa dotyczyła negatywnie załatwionego przez organ wniosku skarżącego o umorzenie należności z tytułu składek. Decyzja w tym przedmiocie ma charakter decyzji uznaniowej. Taka forma działania organów administracji publicznej sprowadza się do możliwości wyboru konsekwencji prawnych stwierdzonego stanu faktycznego. Bogate w tym zakresie orzecznictwo sądowe kształtuje trwałą i jednolitą linię, zgodnie z którą kontrola sądowa decyzji o charakterze uznaniowym polega na zbadaniu, czy organ administracji publicznej podjął wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego oraz wszechstronnego i wnikliwego jego rozważenia. Sąd nie ocenia natomiast wydanej decyzji z punktu widzenia jej celowości czy słuszności (p. wyrok NSA z 24 kwietnia 2001 r., sygn. akt I SA/Ka 498/00; wyrok NSA z 13 października 2000 r., sygn. akt III SA 3416/99; wyrok NSA z 14 maja 1997 r., sygn. akt I SA/Łd 344/96; wyrok NSA z 13 stycznia 1998 r., sygn. akt I SA/Łd 272/97).

W tym miejscu konieczne jest przypomnienie treści regulacji stanowiących podstawę wydania zaskarżonej decyzji, tj. art. 28 u.s.u.s. oraz § 3 ust. 1 pkt 1-3 rozporządzenia. Zgodnie z art. 28 ust. 1 u.s.u.s. należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład, z uwzględnieniem ust. 2 - 4. Ustęp 2 stanowi, że należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, z zastrzeżeniem ust. 3a. Przepis art. 28 ust. 3 u.s.u.s. doprecyzowuje w tym względzie ust. 2 tego artykułu, zawiera bowiem zamknięty katalog sytuacji, w których zachodzi całkowita nieściągalność:

1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości nie podlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie,

2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003r. - Prawo upadłościowe i naprawcze,

3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz.U. z 2005r. Nr 8, poz. 60, ze zm.),

4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym,

4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym,

5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję,

6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

Zaistnienie którejkolwiek z przesłanek określonych w tym przepisie daje potencjalną możliwość umorzenia powstałego wobec ZUS zadłużenia. Jednak nawet wówczas oznacza to dla organu podejmującego rozstrzygnięcie tylko możliwość umorzenia należności z tytułu składek, a nie prawny obowiązek ich umorzenia. Norma zawarta w art. 28 ust. 2 u.s.u.s. wyraźnie wskazuje na brak obowiązku umorzenia należnych składek w przypadku ich całkowitej nieściągalności stanowiąc, że w takim wypadku mogą być one umorzone. Natomiast przy braku całkowitej nieściągalności, ustalanej według kryteriów wskazanych w art. 28 ust. 3 u.s.u.s., organ podejmujący decyzję na podstawie art. 28 ust. 2 tej ustawy, pozbawiony jest w ogóle prawnej możliwości umorzenia należności z tytułu składek.

W związku z analizą akt niniejszej sprawy sąd podzielił stanowisko Zakładu Ubezpieczeń Społecznych co do braku wystąpienia przesłanek całkowitej nieściągalności, a w konsekwencji braku prawnej możliwości umorzenia należności w oparciu o to kryterium. Z akt tych wynika, że skarżący posiada mienie podlegające egzekucji. Jest bowiem właścicielem samochodu osobowych oraz współwłaścicielem nieruchomości (domu) położonej. Uzyskuje stały dochod w postaci świadczenia emerytalnego w wysokości 1.041,68 zł.

Taki stan rzeczy powoduje, iż uzasadnionym jest twierdzenie Zakładu, że nie ma podstaw do przyjęcia istnienia stanu całkowitej nieściągalności, a co za tym idzie, że na dzień wydania zaskarżonej decyzji nie wystąpiła w sprawie przesłanka umorzenia należności z tytułu składek, o której mowa w art. 28 ust. 2 i 3 u.s.u.s. i brak było prawnej możliwości umorzenia należności w oparciu o to kryterium.

Natomiast w myśl § 3 ust. 1 pkt 1 – 3 cyt. wyżej rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r., Zakład może umorzyć należności z tytułu nieopłaconych składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to za sobą zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku:

1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;

2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;

3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

Nie budzi także zastrzeżeń wyprowadzona przez Zakład, na podstawie powoływanych przez stronę okoliczności, ocena, że nie zaistniała żadna z powyższych przesłanek umorzenia należności. Podkreślić przy tym należy, że z brzmienia powołanego § 3 ust. 1 pkt 1 - 3 rozporządzenia, wprost wynika, że to na wnioskodawcy (zobowiązanym) spoczywa ciężar dowodu wykazania okoliczności uzasadniających umorzenie składek, przy czym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji ZUS wskazywał na tę powinność zobowiązanego.

Za uzasadnioną sąd uznał ocenę Zakładu, iż opłacenie należności z tytułu składek nie pozbawiłoby strony możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych (przesłanka przewidzianej w § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia). W toku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego ustalono bowiem, że średnia kwota stałych wydatków miesięcznych związanych z utrzymaniem zobowiązanego oscyluje w granicach 380 zł, a koszty związane z leczeniem około 80 zł, co przy miesięcznym dochodzie w wysokości 1.041,68 zł netto, nie uniemożliwia spłaty zaległych należności.

Podkreślić należy, iż skarżący nie wskazał dowodów faktycznie ponoszonych kosztów utrzymania lub innych nadzwyczajnych wydatków, które uprawdopodobniłyby, że osiągane przez niego dochody nie wystarczają na pokrycie niezbędnych potrzeb życiowych. Oceniając sytuację strony Zakład słusznie wskazał natomiast na takie składniki majątkowe jak udział w nieruchomości. Nie bez znaczenia dla oceny sytuacji materialnej strony w świetle przesłanki określonej w § 3 ust. 1 pkt 1 jest również fakt posiadania majątku ruchomego w postaci samochodu marki Fiat Ducato. Zobowiązany nie korzysta z pomocy społecznej, co czyni uprawnionym wniosek, że jego sytuacja nie jest tak dramatyczna, aby zagrożona była sfera jego elementarnych potrzeb.

Skarżący nie powoływał się na poniesienie strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia, a zatem nie zaistniała przesłanka z pkt 2 § 3 ust. 1 rozporządzenia. Wobec ustalonego prawa do emerytury i otrzymywania świadczenia emerytalnego przez skarżącego, nie ma również podstaw do stwierdzenia zaistnienia przesłanki określonej w pkt 3 ww. przepisu.

Wskazać również należy, że z akt sprawy wynika, że kwestia okresów podlegania przez stronę obowiązkowi w zakresie ubezpieczenia społecznego została poddana kontroli sądowej, w wyniku której Sąd Apelacyjny wyrokami z dnia 21 stycznia 2004 r. i 16 lutego 2005 r. oddalił apelacje strony. W związku z tym kwestia ta jest prawomocnie rozstrzygnięta. Podnieść w tym miejscu należy, że w postępowaniu o umorzenie należności z tytułu składek nie jest dopuszczalne kwestionowanie obowiązku podlegania ubezpieczeniu społecznemu, ani też wysokości składek (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 25 października 2006 r., III SA/Wa 1829/06, LEX nr 295991). Wysokość zadłużenia skarżącego została wyjaśniona w odrębnym postępowaniu, dotyczącym wysokości zadłużenia wobec ZUS. Złożenie wniosku o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne powinno nastąpić dopiero wówczas, gdy zainteresowany zgadza się z kwotą zadłużenia, a jedynie z różnych względów nie jest w stanie jej pokryć (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 kwietnia 2007 r., V SA/Wa 164/07, LEX nr 334153). Postępowanie o umorzenie zaległości z tytułu składek może być prowadzone wówczas, gdy stan zaległości nie budzi wątpliwości. Postępowanie o umorzenie należności nie jest bowiem trybem, w którym może być korygowana wysokość należności głównej (por. wyrok Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie z dnia 23 maja 2006 r. III SA/Wa 1013/06, LEX nr 257165).

Reasumując podkreślić należy, że umorzenie składek zawsze powinno wynikać z zaistnienia rzeczywiście wyjątkowych i nadzwyczajnych okoliczności wyłączających możliwość ich uregulowania. W opisanych wyżej okolicznościach, uprawniony jest zaś wniosek, iż do takich - biorąc pod uwagę obecną sytuację materialno-bytową - sytuacja zobowiązanego nie należy. W świetle treści powołanych wyżej przepisów, dokonana przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych ocena sytuacji zobowiązanego, cech dowolności nie nosi. Argumentacja organu w tym zakresie jest zdaniem sądu logiczna i przekonywująca.

Nie stwierdzając zatem, aby w związku z wydaniem zaskarżonej decyzji doszło do skutkującego koniecznością jej uchylenia, naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego, na podstawie art. 151 p.p.s.a. sąd skargę oddalił.