Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1713/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-06-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6312 Odmowa   wydania       pozwolenia    na       broń
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Dorota Wdowiak Sędziowie WSA Magdalena Bosakirska (spr.) Asesor WSA Małgorzata Grzelak Protokolant Aleksandra Borowiec-Krawczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 czerwca 2005 r. sprawy ze skargi "K." na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] sierpnia 2004r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania pozwolenia na broń palną w celu szkoleniowym uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję z dnia [...] czerwca 2004r


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2004r. nr [...] Komendant Główny Policji utrzymał w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] odmawiającą wydania "K." pozwolenia na broń palną w celu szkoleniowym w ilości 100 sztuk. Do wydania tej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Wnioskiem z dnia [...] stycznia 2004r. "K." działając poprzez swojego prezesa W. R. wystąpiło do Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] o pozwolenie na posiadanie 100 sztuk broni szkoleniowej i wskazało, że na podstawie tego pozwolenia chciałoby nabyć broń palną szkoleniową bocznego i centralnego zapłonu w kalibrach od 22.LR do 45 ACP. Wnioskodawca wyjaśnił, że jest zarejestrowanym stowarzyszeniem kultury fizycznej, którego celem statutowym jest m.in. organizowanie, popularyzacja i rozwijanie wszelkich form strzelectwa. Wskazał, że do [...] należy ponad 500 członków, stowarzyszenie dysponuje kadrą instruktorsko-trenerską, dysponuje własną strzelnicą, posiada zatwierdzony regulamin bezpieczeństwa strzelnicy oraz pomieszczenie na terenie strzelnicy, objęte 24 godzinnym nadzorem przeznaczone na magazyn broni. Wnioskodawca wskazał też, że nadzór nad gospodarką bronią pełnić będzie osoba mająca dopuszczenie do posiadania broni, a dwaj kolejni pracownicy stowarzyszenia, mający stosowne kwalifikacje wystąpią o wydanie pozwolenia w sprawie dopuszczenia do posługiwania się bronią. Do wniosku dołączony został odpis z KRS, 3 decyzje Prezydenta [...] w sprawie strzelnicy i jej regulaminu, kopia legitymacji prezesa R., dotycząca dopuszczenia go do posiadania broni szkoleniowej. Jako podstawę prawną wniosku stowarzyszenie wskazało art. art.9 ust.1 i 8 oraz art.29 ust.1 p.4 ustawy o broni i amunicji z dnia 21 maja 1999r. /Dz.U. nr 53 z 1999r. poz. 549 z późniejszymi zmianami/.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2004r. Wojewódzki Komendant Policji w [...] odmówił wnioskodawcy wydania pozwolenia na broń palną w celu szkoleniowym podając jako podstawę prawną art.9 ust.8 i art.29 ust.1, p.3 i 4 cytowanej wyżej ustawy z dnia 21 maja 1999r. o broni i amunicji oraz § 9 p. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 marca 2000r.w sprawie rodzajów szczególnie niebezpiecznych broni i amunicji oraz rodzajów broni odpowiadającej celom, w których może być wydane pozwolenie na broń /Dz.U. nr 19 z 2000r. poz. 240 z późn. zmianami/.

W uzasadnieniu decyzji Komendant wskazał, że ustawa o broni i amunicji ma charakter reglamentacyjny a świadectwo broni na podstawie art.29 ust.1 p.3 i 4 może być wydane podmiotom prowadzącym strzelnice, szkołom organizacjom sportowym i łowieckim, stowarzyszeniom obronnym w celu szkolenia i ćwiczeń strzeleckich lub innym placówkom oświatowym oraz organizatorom kursów kształcących w zawodzie pracownika ochrony. Wskazał, iż w postępowaniu administracyjnym ciężar dowodu spoczywa na tym, kto z danego faktu wywodzi skutki prawne. Tymczasem wnioskodawca nie udzielił żądanej przez organ informacji dotyczącej spisu członków stowarzyszenia oraz informacji kto z członków stowarzyszenia uprawia strzelectwo przy użyciu własnej broni, która to informacja jest obowiązkowa w związku z treścią art.27 ust.5 ustawy o broni i amunicji i niezbędna do podjęcia merytorycznej decyzji. Wnioskodawca nie wskazał też jakiego rodzaju szkolenie zamierza prowadzić na swojej strzelnicy ani nie udzielił informacji kto i w jakim zakresie szkoli członków klubu. Organ wskazał też, że w materiale dowodowym sprawy znajduje się akt oskarżenia sporządzony przez Prokuraturę Rejonową w [...] przeciwko panu R., któremu zarzucono popełnienie wielu przestępstw w związku z działalnością w "K.". W tym stanie rzeczy strona nie przekonała organu, że ma faktyczną potrzebę posiadania wskazanej we wniosku ilości jednostek broni palnej do celów szkoleniowych.

Od decyzji tej odwołał się wnioskodawca zarzucając naruszenie art.7 i 77 KPA. W uzasadnieniu wskazał, że [...] prowadzi działalność statutową w zakresie strzelectwa sportowego oraz zamierzało rozpocząć działalność gospodarczą w zakresie szkolenia pracowników ochrony fizycznej osób i mienia, działa od kilkunastu lat, zrzesza ponad 500 członków, dysponuje kadrą trenerską i instruktorską w zakresie strzelectwa sportowego, trenerem koordynatorem jest p. M. O. [...] nie posiada ani jednego egzemplarza broni palnej szkoleniowej lub sportowej a dotychczasową działalność szkoleniową prowadziło w oparciu o broń indywidualną członków, posiada pomieszczenia na magazyn, strzelnicę i pracowników, którzy mając indywidualne pozwolenia na broń wystąpili o uzyskanie uprawnień osoby dopuszczonej do posługiwania się bronią. Organ w swoich rejestrach posiada dokumenty potwierdzające uprawnienia szkoleniowe panów R. i O., organ nie żądał notarialnie poświadczonych kopii statutu i regulaminu strzelnicy, nie istnieje związek merytoryczny pomiędzy postępowaniem karnym prowadzonym przeciwko jednemu z 6 członków zarządu stowarzyszenia a wnioskiem o przyznanie stowarzyszeniu pozwolenia na broń szkoleniową, nie mają znaczenia parametry strzelnicy, bowiem szkolenia mogą być prowadzone na innym obiekcie, zarząd stowarzyszenia nie posiada instrumentów prawnych do ustalenia, którzy członkowie stowarzyszenia mają indywidualne pozwolenia na broń a żądanie takiej informacji przez organ nie miało żadnego związku ze sprawą wydania pozwolenia na broń stowarzyszeniu.

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2004r. nr [...] Komendant Główny Policji utrzymał w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] odmawiającą wydania "K." pozwolenia na broń palną w celu szkoleniowym w ilości 100 sztuk wskazując jako podstawę prawną art.138 § 1 p.1 KPA oraz art.29 ust.1 p.3 i 4 ustawy o broni i amunicji.

W uzasadnieniu wskazał, że organ I instancji uznał za zasadne uzyskanie informacji na temat liczby członków posiadających pozwolenia na broń palną sportową, osób prowadzących strzelanie oraz ilości stanowisk w strzelnicy. Nie są to co prawda wymogi ustawowe, ale skoro organ uznał je za niezbędne to strona nie udzielając tej informacji nie przekonała organu o zasadności udzielenia jej pozwolenia na broń i nie pomogła organowi w ustaleniu okoliczności uzasadniających przyznanie jej prawa do posiadania broni. Brak żądanych przez organ informacji uniemożliwił mu w sposób obiektywny ocenić zasadność wniosku. [...] prowadzi rejestr członków, rejestruje wykluczenia i skreślenia członków i mogło udzielić żądanej przez organ informacji. Strona nie udokumentowała też potrzeby posiadania broni maszynowej oraz nie udokumentowała, że zatrudnia osoby mające dopuszczenie do posiadania broni w celu szkoleniowym i mogące prowadzić gospodarkę bronią. Postępowanie karne przeciwko prezesowi stowarzyszenia nie ma bezpośredniego związku z wnioskiem a brak uwierzytelnionych kopii statutu i regulaminu mógł być uzupełniony na wezwanie organu.

Na tę decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł wnioskodawca - "K.".

Zarzucał naruszenie podstawowych zasad postępowania administracyjnego wnikających z art. 6, 7, 8, 10§ 1, 11 KPA oraz naruszenie przepisów art. 35 i 36 KPA , 61 § 1 KPA , 75, 76 i 77 KPA i 107 KPA oraz obrazę art.29 ust.1 p.3 i 4 ustawy o broni i amunicji. Skarżący wskazał, że z punktu widzenia istoty wniosku żądanie ujawnienia danych personalnych wszystkich członków stowarzyszenia nie było zasadne; wskazał, że zgodnie z ustawą z dnia 7 kwietnia 1989r. prawo o stowarzyszeniach /Dz.U. nr 20 z 1989r. p.104 z późn. zmianami/ jedynie dane osobowe członków zarządu i założycieli stowarzyszenia są jawne i dlatego uważał, że w świetle art.7 i 77 KPA nie musi ujawniać danych wszystkich członków stowarzyszenia. Organ mógł też poznać te dane w siedzibie "K.". Skarżący nie posiadał możliwości udzielenia rzetelnej informacji na temat posiadania przez swoich członków indywidualnych pozwoleń na broń, bowiem takich informacji nie posiada a członkowie [...] nie mają statutowego obowiązku ich udzielania. Dane te są w dyspozycji organu bowiem zgodnie z art.27 ust.2 ustawy o broni i amunicji organ sam prowadzi stosowne rejestry. Żądanie wskazanych informacji od skarżącego narusza zasadę praworządności z art.6 KPA. W ocenie skarżącego organ nie powinien interesować się rodzajami broni dopuszczonymi do używania w strzelnicy klubowej, bowiem chodziło o uzyskanie pozwolenia na broń w trybie art.29 ust. 1 p. 4 ustawy o broni i amunicji tj. w celu szkolenia i organizowania kursów kształcących w zawodzie pracownika ochrony nie zaś w trybie art.29 ust.1 p.3 tj. w celu prowadzenia strzelnicy. Skarżący wskazał też, że nie istniał żaden związek merytoryczny między postępowaniem karnym prowadzonym przeciwko członkowi zarządu [...] a wnioskiem o pozwolenie na broń obiektową, więc argumentacja organu w tej kwestii narusza art. 7 i 77 KPA. Badanie przez organ parametrów strzelnicy naruszało art.61 § 1 KPA, gdyż wyszło poza granice wniosku. Materiał dowodowy zebrany został chaotycznie i fragmentarycznie a organ ustalał fakty obojętne z punktu widzenia treści wniosku, zaś ciężar prowadzenia postępowania przerzucił na wnioskodawcę, co narusza art.75 KPA. Podnosił, że niewywiązanie się przez [...] z obowiązku z art. 27 ust.5 ustawy o broni i amunicji nie ma żadnego znaczenia prawnego w sprawie niniejszej i nie może zaważyć na rozstrzygnięciu. Wskazał też, że choć organ II instancji uznał w uzasadnieniu swej decyzji, że postępowanie karne przeciwko prezesowi stowarzyszenia nie ma znaczenia w sprawie, jednak nie uchylił decyzji I instancji zawierającej ten argument w swoim uzasadnieniu. W ocenie skarżącego organ w ogóle nie uzasadnił odmowy wydania [...] pozwolenia na broń szkoleniową. Skarżący podniósł też, że odmowa była rewanżem policji za istniejące wcześniej złe stosunki z prezesem stowarzyszenia i skargami jakie kierował pod adresem policji. Takie motywy rozstrzygnięcia naruszają art.8 KPA. Organ II instancji zakończył postępowanie bez zapoznania strony z jego materiałami, czym naruszył art.10KPA. Z naruszeniem art.11 KPA organ nie wskazał przesłanek rozstrzygnięcia, naruszył też zasadę szybkości postępowania. Organ naruszył też art. 61 KPA rozstrzygając na podstawie art.29 ust.1 p.3 i 4 ustawy o broni i amunicji co było to niezgodnie z wnioskiem, którym wnioskodawca żądał pozwolenia na broń szkoleniową /art.29 ust.1 p. 4/ a nie na broń w celu prowadzenia strzelnicy /art.29 ust.1p.3/. Organ z naruszeniem art.107 KPA nie uzasadnił jaki wpływ na podjętą decyzję miał brak informacji o członkach [...] posiadających broń oraz na jakiej podstawie prawnej domagał się tych danych i po co.

W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wnosił o jej oddalenie. Wskazał, że decyzja jest uznaniowa a strona powinna przekonać organ i przedstawić argumenty przemawiające za przyznaniem jej pozwolenia na broń. "K." naruszył prawo, nie przedstawił bowiem organom policji wykazu członków uprawiających strzelectwo z użyciem własnej broni. Przekroczenie terminu do zakończenia sprawy nie miało wpływu na rozstrzygnięcie a strona nie udokumentowała, że zatrudnia osoby mające dopuszczenie do posiadania broni w celach szkoleniowych i mogące prowadzić gospodarkę magazynową oraz nie wyjaśniła potrzeby posiadania broni maszynowej. Ma znaczenie proporcja między ilością broni będącej w dyspozycji członków klubu i ilością broni o jaką stara się klub. Jeśli wszyscy mają broń indywidualną, to niepotrzebna jest broń klubowa na okaziciela. Powołanie przez organ art.29 ust.1 p.3 jako podstawy prawnej decyzji było nieprawidłowe, ale bez znaczenia dla rozstrzygnięcia. Strona mogła cały czas uczestniczyć w postępowaniu, które wykazało brak okoliczności uzasadniających wydanie wnioskodawcy pozwolenia na broń.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. nr 153 z 2002r. poz.1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami skargi ani jej wnioskami.

Kontrolując w ten sposób zaskarżoną decyzję Sąd stwierdził naruszenie prawa, skarga jest więc uzasadniona.

Sąd administracyjny kontrolując decyzję administracyjną bada jej zgodność z prawem nie zaś jej celowość, a kontrola decyzji uznaniowej zmierza do ustalenia czy na podstawie przepisów prawnych dopuszczalne było wydanie decyzji uznaniowej oraz czy organ nie przekroczył granic uznania administracyjnego i czy uzasadnił rozstrzygnięcie sprawy dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami. W sprawie niniejszej dopuszczalne było wydanie decyzji uznaniowej jednak organ nie uzasadnił rozstrzygnięcia dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami i w ten sposób przekroczył granice uznania administracyjnego.

Z brzmienia art. 29 ust.1 ustawy o broni i amunicji wynika, że decyzja o wydaniu pozwolenia na broń na okaziciela tzw. "świadectwo broni" jest decyzją uznaniową, bowiem organ może, ale nie musi wydać takie pozwolenie. Rzeczą wnioskodawcy jest wykazać w toku postępowaniu, że spełnia przesłanki ustawowe do uzyskania pozwolenia na broń na okaziciela oraz, że jego żądanie jest zasadne /celowe/. Rzeczą organu jest zwracać się do strony o niezbędne dokumenty i informacje, gdyż zgodnie z art.7 KPA, to na organie ciąży obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu sprawy oraz zgodnie z art.9 KPA, informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków. Granice postępowania określa strona we wniosku, zgodnie z ustanowioną art.61 § 1 KPA zasadą skargowości.

Wnioskodawca wystąpił o pozwolenie na broń na okaziciela w trybie art.29 ust.1 p.4 tj. jako organizacja sportowa w celu szkolenia i realizacji ćwiczeń strzeleckich. Postępowanie dowodowe powinno być więc prowadzone w kierunku ustalenia istnienia przesłanek z tego przepisu tj. m.in. zbadania czy wnioskodawca jest organizacją sportową uprawnioną do prowadzenia szkoleń i realizacji ćwiczeń strzeleckich, w jaki sposób i w jakich warunkach zamierza tę działalność prowadzić, czy zatrudnia osoby mające dopuszczenie do posiadania broni o jakim mowa w art.30 ustawy o broni i amunicji lub takie, które spełniają warunki do uzyskania decyzji o dopuszczeniu. Organ powinien też dążyć do ustalenia zasadności żądanej ilości broni i jej rodzajów a także ustalić czy wnioskodawca jest tą organizacją, której można powierzyć dysponowanie bronią na okaziciela.

Tymczasem wnioskodawca sformułował wniosek lakonicznie a organ wadliwie go zinterpretował jako wniosek o wydanie pozwolenia na broń celem prowadzenia strzelnicy oraz szkolenia i organizacji ćwiczeń strzeleckich. W ten sposób postępowanie dowodowe, z naruszeniem art.61 § 1 KPA, wyszło poza granice wniosku i skoncentrowało się na warunkach spełnianych przez strzelnicę, zaś okoliczności istotne z punktu widzenia treści wniosku nie zostały ustalone. W szczególności organ nie zażądał od wnioskodawcy koniecznego szczegółowego uzasadnienia co do rodzaju i ilości broni ani co do liczby i danych personalnych osób dopuszczonych do posiadania broni.

Należy zauważyć, że w toku całego postępowania na plan pierwszy wysuwa się kwestia niewykonania przez stowarzyszenie obowiązku z art. 27 ust.5 ustawy o broni. Obowiązek ten ciąży m.in. na zarządach stowarzyszeń strzeleckich i polega na corocznym składaniu właściwym organom policji aktualnych wykazów członków uprawiających strzelectwo z użyciem własnej broni oraz do powiadomienia organów o wykluczeniu wymienionych członków organizacji w terminie 30 dni od wykluczenia. Obowiązek ten nie był od lat wykonywany przez stowarzyszenie a organ nie domagał się wcześniej jego wykonania. W sprawie niniejszej, powołując się na wskazany przepis i wynikający z niego obowiązek organ zażądał podania spisu wszystkich członków stowarzyszenia oraz wskazania, którzy z nich mają indywidualne pozwolenia na broń. Żądanie takiej informacji nie znajduje uzasadnienia w ustawie i rację ma skarżący, że brak mu danych do jej udzielenia, bowiem [...] nie ma informacji, którzy jego członkowie mają indywidualne pozwolenia na broń. [...] może natomiast i powinno zgodnie z ustawowym obowiązkiem udzielić organowi informacji, którzy jego członkowie uprawiają strzelectwo przy użyciu własnej broni. Brak wywiązania się z ustawowego obowiązku mógł być jednym z elementów, na których oparto decyzję po prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu.

W ocenie Sądu w postępowaniu administracyjnym nie ma miejsca na niedopowiedzenia i organ realizując postanowienia art. 77 KPA ma obowiązek zażądać od wnioskodawcy konkretnych, istotnych dla rozstrzygnięcia informacji i dokumentów na ich poparcie, zaś strona powinna tych informacji wprost udzielić a dokumenty przedstawić. W sprawie niniejszej brak było precyzyjnych żądań organu co do dokumentów i informacji związanych z rzeczywistą treścią wniosku i stąd brak ich realizacji przez stronę. Postępowanie dowodowe prowadzone przez organ I instancji skoncentrowało się na zagadnieniach związanych z wykonaniem przez [...] obowiązku z art.27 ust.5 ustawy oraz na postępowaniu karnym prowadzonym wobec prezesa [...], pominęło zaś ustalenia istotne dla rozstrzygnięcia. Takie działanie organu narusza przepisy postępowania tj. zasady art.7 i 77 KPA i ma wpływ na wynik sprawy.

Obie decyzje wydane w sprawie naruszają wymogi art. 107 KPA. Obie zawierają wadliwie sformułowaną podstawę prawną tj. powołują się na art.29 ust.1 p.3 i 4 ustawy o broni i amunicji, podczas gdy wnioskodawca powoływał się tylko na art.29 p.4 wskazanego przepisu i jest to uchybienie procesowe, które miało wpływ na wynik sprawy, bowiem postępowanie toczyło się w niewłaściwym kierunku a ocena zasadności wniosku obejmowała obie podstawy zamiast jednej.

Uzasadnienie decyzji I instancji wadliwie powołuje, jako przyczyny odmowy wydania pozwolenia na broń dla osoby prawnej, prowadzenie postępowania karnego przeciwko osobie wchodzącej w skład jej organu oraz fakt złożenia nieuwierzytelnionej kopii statutu. Organ II wskazał, że takie uzasadnienie decyzji jest wadliwe jednak nie doprowadził do skorygowania decyzji. Takie postępowanie organu odwoławczego jest błędne, narusza art.138 KPA, bowiem jest niedopuszczalne pozostawienie w obrocie prawnym decyzji, której istotną wadliwość organ przyznaje.

Należy też wskazać, że skarżący w odwołaniu udzielił szeregu dodatkowych wyjaśnień m.in. podniósł, że działające od kilkunastu lat stowarzyszenie nie ma ani jednej sztuki broni na okaziciela. Podniósł szereg konkretnych zarzutów oraz podał nową informację, że zamierza rozpocząć działalność gospodarczą w zakresie szkolenia pracowników ochrony fizycznej osób i mienia i ten właśnie zamiar jest przyczyną wystąpienia o pozwolenie na broń na okaziciela. Do żadnej z tych kwestii organ II instancji nie ustosunkował się, nie odpowiedział na zarzuty, nie poczynił żadnych ustaleń co do planowanej działalności gospodarczej wnioskodawcy i ograniczył się do stwierdzenia, że "wnioskodawca nie pomógł organowi". Takie stanowisko organu II instancji narusza przepisy o postępowaniu odwoławczym, które z założenia prowadzić powinno do ponownego merytorycznego rozpatrzenia sprawy administracyjnej a nie tylko do kontroli zasadności zarzutów odwołania.

Zważywszy wszystkie wskazane wyżej naruszenia przepisów postępowania, które miały wpływ na wynik sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 p.1 lit.c uchylił obie decyzje i orzekł jak sentencji wyroku.

Ponieważ zaskarżone decyzje nie nadają się do wykonania Sąd nie orzekł o wstrzymaniu ich wykonalności.

Sąd nie zasądził zwrotu kosztów postępowania bowiem wniosek w tej kwestii nie został zgłoszony.