Postanowienie WSA w Poznaniu, sygn. akt III SAB/Po 39/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2021-11-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6036 Inne sprawy dotyczące dróg publicznych
658
Hasła tematyczne: Odrzucenie skargi
Skarżony organ: Burmistrz Miasta i Gminy
Treść wyniku: Odrzucono skargę
Powołane przepisy: article: art. 58 § 1 pkt 6
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 19, art. 20
journal: Dz.U. 2021 poz 1376
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - t.j.
article: art. 101a
journal: Dz.U. 2019 poz 506
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Szymon Widłak po rozpoznaniu 4 listopada 2021 r., na posiedzeniu niejawnym, sprawy ze skargi P. G., I. G. na bezczynność Burmistrza Miasta i Gminy [...] w przedmiocie utrzymania drogi gminnej, postanawia: 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić skarżącym kwotę [...]zł (słownie: [...] złotych) uiszczoną tytułem wpisu od skargi.


UZASADNIENIE

P. oraz I. G., reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika w osobie adwokata, skierowali – powołując się na art. 101a ust. 1 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 1372, dalej: "u.s.g.") – skargę na bezczynność Burmistrza Miasta i Gminy [...], działającego na podstawie art. 19 ust. 2 w zw. z art. 20 ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 1376 ze zm., dalej: "u.d.p."), skutkującą:

1) wprowadzeniem w błąd mieszkańców ulic [...] co do istnienia właściwej drogi publicznej nr [...] skutkujący podejmowaniem przez mieszkańców inwestycji mieszkaniowych na działkach bez dostępu do drogi publicznej w celu zaspokojenia własnych potrzeb mieszkaniowych;

2) naruszeniem art. 19 ust. 1 w zw. z art. 20 pkt 2, pkt 4 oraz pkt 11 u.d.p., poprzez błędne stosowanie się do dyspozycji przedmiotowego przepisu, polegające na długotrwałym (obejmującym lata 2000-2021) oraz uporczywym zaniechaniu wykonywania zadań w zakresie zarządu drogą gminną nr [...], w tym:

a. planowania, budowy, przebudowy, remontu, utrzymania i ochrony drogi, zwłaszcza w wyniku niepodejmowania się wykonywania robót konserwacyjnych, porządkowych i innych zmierzających do zwiększenia bezpieczeństwa i wygody ruchu,

b. utrzymania nawierzchni drogi, chodników, drogowych obiektów inżynierskich, urządzeń zabezpieczających ruch i innych urządzeń związanych z drogą w stanie zapewniającym użytkownikom możliwość bezpiecznego korzystania z infrastruktury drogowej,

c. wykonywania robót interwencyjnych, robót utrzymaniowych i zabezpieczających oraz zastąpienie ich działaniami mającymi charakter pozoracyjny;

3) naruszeniem art. 19 ust. 1 w zw. z art. 20 pkt 17 i 18 u.d.p. w zw. z art. 98 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 1990 ze zm., dalej: "u.g.n."), poprzez zaniechanie nabywania nieruchomości pod pasy drogowe dróg publicznych i gospodarowania nimi w wyniku:

a. niepodjęcia się przez zarządcę drogi uregulowania kwestii własności działki o nr [...], która pomimo ulokowania w pasie drogi nie stanowi w świetle właściwej księgi wieczystej własności gminy [...], co narusza interes prawny strony skarżącej i zmusza do uzyskania służebności gruntowej przejazdu i przechodu na działce wydzielonej pod drogę publiczną,

b. niepokrywania się śladu przedmiotowej drogi z pasem drogowym, wykluczające ową drogę z definicji drogi w rozumieniu art. 4 pkt 2 u.d.p., skutkujące naruszeniami prawa własności właścicieli nieruchomości sąsiadujących bezpośrednio z drogą gminną o nr [...] oraz naruszające prawo dostępu do drogi publicznej mieszkańców ulic [...],

c. tolerowanie funkcjonowania drogi publicznej – drogi gminnej – niespełniającej wymagań zawartych w definicji drogi zawartej w art. 4 pkt 2 u.d.p. i niespełniającej warunków technicznych dla tego rodzaju obiektu pomimo podjęcia uchwał kwalifikujących ul. [...] do kategorii dróg publicznych,

d. zaniechania prowadzenia adekwatnych prac z zakresu zabezpieczenia i konserwacji drogi publicznej – ul. [...], i w rezultacie pozostawienia "drogi" w awaryjnym stanie technicznym sprowadzając na mieszkańców niebezpieczeństwo jej użytkowania oraz istotnie utrudniając dojazd służb ratunkowych,

e. wprowadzenia w błąd uprawnionego inżyniera dozoru drogowego wykonującego kontrole okresowe co do prawidłowości istnienia i zlokalizowania drogi [...] w celu uzyskania protokołu kontroli okresowej stwierdzającego przydatność drogi do użytkowania.

Mając na uwadze powyższe skarżący wnieśli o:

1) zobowiązanie na podstawie art. 101a w zw. z art. 86 u.s.g. organu nadzoru – Wojewody [...] do niezwłocznego podjęcia niezbędnych czynności w zakresie zarządu drogą gminną o nr [...] na koszt i ryzyko gminy [...], w szczególności w postaci zapewnienia i utrzymania prawidłowego, zgodnego z prawem stanu drogi publicznej, poprzez:

a. doprowadzenie śladu drogi do zgodności z definicją drogi zawartą w ustawie o drogach publicznych, w tym również usytuowanie drogi jako budowli na właściwej działce tj. w pasie drogowym,

b. uregulowanie własności gruntów wchodzących w skład pasa drogowego, w tym działki o nr [...],

c. doprowadzenie stanu faktycznego do zgodności z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, zgodnie z którym droga publiczna ul. [...] powinna być istniejącą budowlą – drogą gminną, w wyniku przeprowadzenia niezbędnych prac projektowych i robót budowlanych mających na celu przywrócenie zgodności lokalizacji oraz parametrów technicznych zgodnie z prawem,

d. usunięcie nadmiaru gruntu z zawyżonych poboczy, wykonanie poboczy w miejscach gdzie nie występują,

e. udrożnienie zarośniętych rowów odwadniających lub wykonanie ich na odcinkach, gdzie rowy nie występują,

f. podjęcie działań, w tym prac projektowych i robót budowlanych zmierzających do budowy drogi, obejmującej jej poszerzenie zgodnie z planem miejscowym do szerokości 10 metrów,

g. podjęcie działań zmierzających do doprowadzenia stanu drogi do odpowiadającego wymaganiom określonym w rozporządzeniu Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 124 ze zm., dalej: "rozporządzenie MTiGM"), a więc de facto budowy drogi publicznej o odpowiednim stanie technicznym;

2) przeprowadzenie w trybie art. 106 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: "P.p.s.a.") niezbędnego i niepowodującego nadmiernego przedłużenia postępowania, a wyznaczającego sens skargi na bezczynność, uzupełniającego dowodu z przedstawionych dokumentów;

3) zasądzenie od organu na podstawie art. 200 P.p.s.a. zwrotu kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że pomimo powzięcia uchwały o zakwalifikowaniu ul. [...] do kategorii dróg gminnych organy gminy nie podjęły nigdy czynności zmierzających do doprowadzenia tej ulicy do stanu technicznego zgodnego z prawem. Świadczy o tym zarówno fakt mijania się śladu ul. [...] z pasem drogowym, jak i brak w rzeczywistości takiej budowli – co jest warunkiem koniecznym uznania za drogę w rozumieniu ustawy o drogach publicznych. W piśmie z [...] czerwca 2021 r., stanowiącym odpowiedź na wezwanie strony skarżącej do przywrócenia stanu zgodnego prawem, gmina broni się, że ul. [...] jest gruntową drogą publiczną. Ustawa o drogach publicznych nie zna i nie różnicuje wymagań w odniesieniu do zarządzania drogami publicznymi o nawierzchni bitumicznej lub gruntowej. Kategoria gruntowej drogi publicznej, na gruncie tej regulacji w ogóle nie występuje. Gmina nie dostrzega, że wraz z określeniem drogi jako drogi publicznej jej zarządca zobowiązany jest do doprowadzenia jej do zgodnego z prawem stanu technicznego.

W dalszej kolejności skarżący podnieśli, powołując się na załączone do skargi dokumenty, że Burmistrz Miasta i Gminy [...] nie wykonuje swoich zadań w zakresie zapewnienia prawidłowego stanu rzeczonej drogi, zgodnego z wymaganiami ustawy o drogach publicznych i rozporządzenia MTiGM, jak również nie wykonuje postanowień aktów prawa miejscowego, a zgłaszane w tym zakresie skargi i postulaty są ignorowane.

Skarżący zwrócili przy tym uwagę zwłaszcza na to, że zarządca drogi nie podjął od 2000 roku, kiedy powzięto decyzję o poszerzeniu drogi, kroków zmierzających do nabycia własności działki nr [...]. Wskazali także, że jezdnia ulicy [...] składa się z niezagęszczalnego, nieubitego gruntu, wymieszanego m.in. z gruzem betonowo-ceglanym oraz destruktem asfaltowym. Słaba struktura oraz podatność na wilgoć i opady atmosferyczne powoduje powstawanie dziur w nawierzchni oraz osuwanie się gruntu na pobocza, które podlegają w związku z tym zawyżeniu. Na większej części odcinka drogi nie są wykonane rowy, a w miejscach gdzie one występują dochodzi do ich całkowitej niedrożności spowodowanej osuwaniem się gruntu. Stanu drogi nie polepsza wciąż rosnący ruch kołowy. Efektem jest konieczność przeprowadzania jej cyklicznych napraw oraz wzrost niezbędnych nakładów na utrzymanie jej należytego stanu. Zarządca drogi nie podejmuje jednak stosownych kroków, podnosząc jedynie, że naprawa i poszerzenie ulicy [...] nie jest obecnie możliwe ze względu na realizację inwestycji w zakresie budowy realizacji sieci wodociągowej. Brak działania skutkuje narastaniem problemu i wzrostem poziomu degradacji drogi, w szczególności nawierzchni.

Wszystkie powyższe okoliczności prowadzą do wniosku, że pomimo przejezdności i możliwości podstawowego korzystania z utwardzonego gruntu nazywanego przez Burmistrza gruntową drogą gminną, jej stan prawny i techniczny nie odpowiada standardom stawianym przed drogami publicznymi, zarówno w zakresie pasa drogowego, jak i pozostałych obiektów inżynierskich, urządzeń oraz instalacji wchodzących w skład drogi. Efektem niespełnienia wymogów technicznych dotyczących stanu jezdni są liczne zdarzenia drogowe, które zagrażają życiu i zdrowiu mieszkańców.

Co więcej, jak wskazali skarżący, ślad spornej drogi nie pokrywa się z pasem drogowym na co najmniej trzech jej fragmentach, naruszając jednocześnie prawo własności właścicieli nieruchomości sąsiadujących. Okoliczność ta wynika zapewne – w ocenie skarżących – z fatalnego stanu nawierzchni, który wymusza na kierowcach omijanie nierówności i dziur.

Ponadto, skarżący powołali się na przepisy rozporządzenia MTiGM stwierdzając, że obecny stan przedmiotowej drogi skutkuje naruszeniem przewidzianych tam wytycznych.

Wykazując naruszenie interesu prawnego skarżący podnieśli, że zamieszkują na nieruchomości, która znajduje się w bezpośrednim sąsiedztwie drogi nr [...] Na co dzień zmuszeni są do użytkowania przedmiotowej drogi, która stanowi jedyną ulicę zapewniającą mieszkańcom ul. [...], ul. [...] oraz ul. [...] dostęp do drogi powiatowej nr 2025P i tym samym możliwość opuszczenia ich jednostki osadniczej. W związku z tym w ich ocenie posiadają interes w żądaniu zapewnienia odpowiedniego stanu użytkowanej przez nich i położonej na terytorium wspólnoty drogi. Interes prawny wyraża się również w wynikającym z art. 140 Kodeksu cywilnego i art. 4 Prawa budowlanego prawie do zapewnienia skarżącym możliwości zabudowy działki zakwalifikowanej przez organ gminy jako działka budowlana, przez zapewnienie prawidłowego dostępu do drogi publicznej, będącym warunkiem koniecznym zabudowy tych nieruchomości, a aktualnie naruszonym przez zobowiązanie skarżących do utrzymywania nieruchomości obciążonej na jej rzecz służebnością, pomimo tego, że została ona przeznaczona ponad 20 lat temu na drogę publiczną.

Burmistrz Miasta i Gminy [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie o oddalenie.

Zdaniem organu skarżący nie wykazali, aby brak określonych działań wskazanych w skardze naruszał ich interes prawny. Naruszenia interesu prawnego nie można upatrywać w tym, że stan drogi publicznej prowadzącej do posesji skarżących nie spełnia ich indywidualnych, subiektywnych oczekiwań.

Organ nie zgodził się także z twierdzeniem, jakoby dopuścił się jako zarządca drogi bezczynności. Organ regularnie podejmuje działania polegające na wyrównaniu drogi, czy jej utwardzeniu tak, aby spełniała standardy bezpieczeństwa oraz umożliwiała dojazd do posesji zarówno mieszkańcom, jak i służbom porządkowym, czy ratunkowym. Stan drogi jest regularnie kontrolowany. Po wykryciu jakichkolwiek bieżących potrzeb związanych z utrzymaniem drogi podejmowane są stosowne działania. Także w przypadku otrzymywania zgłoszeń od mieszkańców zarządca reaguje bezzwłocznie podejmując stosowne czynności celem utrzymania drogi w należytym stanie. Ponadto, na bieżąco zleca wykonanie pozostałych prac związanych z utrzymaniem dróg i poboczy, polegających na remoncie przepustów, wycince drzew, wykaszaniu poboczy, czy zwalczaniu śliskości. W kwietniu oraz lipcu 2020 roku wykonano prace naprawcze nawierzchni drogi za pomocą gruzu betonowo-ceglanego oraz mechanicznego profilowania i zagęszczenia. Dodatkowo w sierpniu 2021 roku po zakończeniu prac związanych z budową sieci wodociągowej, nawierzchnia drogi została w całości odtworzona.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu.

Na wstępie wskazać trzeba, że merytoryczne rozpoznanie zasadności skargi poprzedzone jest w postępowaniu sądowoadministracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu, skargę wniesie legitymowany podmiot oraz gdy spełnia ona wymogi formalne i została złożona w terminie. Stwierdzeniu braku którejś z tych przesłanek uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu i oznacza konieczność jej odrzucenia.

Rozpatrywaną obecnie z perspektywy dopuszczalności skargę oparto o art. 101a ust. 1 u.s.g. Zgodnie z nim przepisy art. 101 u.s.g. stosuje się odpowiednio, gdy organ gminy nie wykonuje czynności nakazanych prawem albo przez podejmowane czynności prawne lub faktyczne narusza prawa osób trzecich. Przepisy art. 101 u.s.g., do których się odwołuje, stanowią natomiast, że każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego (ust. 1). Przepisu ust. 1 nie stosuje się, jeżeli w sprawie orzekał już sąd administracyjny i skargę oddalił (ust. 2). Skargę na uchwałę lub zarządzenie, o których mowa w ust. 1, można wnieść do sądu administracyjnego w imieniu własnym lub reprezentując grupę mieszkańców gminy, którzy na to wyrażą pisemną zgodę (ust. 2a). W sprawach, o których mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednio art. 94 u.s.g. (ust. 4).

Należy zgodzić się ze skarżącymi, że wniesienie do sądu administracyjnego skargi w oparciu o art. 101a ust. 1 u.s.g. nie wymaga w aktualnie obowiązującym stanie prawnym uprzedniego wezwania do usunięcia naruszenia. Wymóg taki wynikał z art. 101 ust. 1 u.s.g., jednakże został on wyeliminowany z tego przepisu z dniem 1 czerwca 2017 r. na mocy art. 2 pkt 1 lit. a ustawy z 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r., poz. 935). Co warte odnotowania, przepis przejściowy jaki przewidziany został w art. 17 ust. 2 ustawy nowelizującej nie obejmuje swym zakresem zastosowania bezczynności z art. 101a ust. 1 u.s.g., wobec czego przy skargach tego rodzaju znajduje zastosowanie nowy stan prawny, w którym wezwanie do usunięcia naruszenia nie jest już wymagane.

Zauważyć jednak trzeba, że art. 101a ust. 1 u.s.g. znajduje zastosowanie tylko w tych przypadkach, w których norma prawa powszechnie obowiązującego nakłada na organ gminy obowiązek wykonania określonej w tej normie czynności z zakresu administracji publicznej. Wywiedzenie skargi w oparciu o ten przepis wymaga ujawnienia unormowania, z którego obowiązek taki wynika, jak również wykazania związku przyczynowego pomiędzy zaniechaniem wykonania danej czynności a naruszeniem interesu prawnego lub uprawnienia skarżącego. Jak zauważa się jednocześnie w orzecznictwie sądów administracyjnych przepis ten stosowany być musi zgodnie z jego literalnym brzmieniem. Zawarty w nim zwrot: "czynności nakazane prawem" stanowi o obligatoryjnym charakterze czynności. Z obligatoryjnością czynności organ gminy będzie miał natomiast do czynienia tylko w przypadku, gdy czynność jest nakazana co do zakresu i co do czasu jej wykonania. Nakaz wykonania czynności musi zatem wynikać wprost z treści przepisu. Czas jej wykonania może być różnie określony, ale zawsze musi być możliwy do ustalenia wprost. W przeciwnym razie brak jest drogi sądowej do wniesienia skargi w oparciu o analizowany przepis (por. postanowienie NSA z 6 października 2011 r., sygn. akt II OSK 1501/11, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, na stronie: https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Przywołane przez skarżących – na poparcie skargi – przepisy nie ustanawiają natomiast jakiejkolwiek skonkretyzowanej bądź możliwej do skonkretyzowania czynności, do której wykonania zobowiązany byłby Burmistrz Miasta i Gminy [...], jako zarządca drogi stanowiącej ulicę [...] w [...]. Przywołany w tym względzie art. 20 u.d.p. ustanawia otwarty katalog zadań zarządcy drogi i sam w sobie nie pozwala sprecyzować – ani co do zakresu, ani co do terminu – jakie czynności przez tego zarządcę powinny być wykonane. Wśród rzeczonych zadań przepis ten wymienia m.in.: - opracowywanie projektów planów finansowania budowy, przebudowy, remontu, utrzymania i ochrony dróg oraz drogowych obiektów inżynierskich (pkt 2); - utrzymanie nawierzchni drogi, chodników, drogowych obiektów inżynierskich, urządzeń zabezpieczających ruch i innych urządzeń związanych z drogą, z wyjątkiem części pasa drogowego, o których mowa w art. 20f pkt 2 u.d.p. (pkt 4); - wykonywanie robót interwencyjnych, robót utrzymaniowych i zabezpieczających (pkt 11); - nabywanie nieruchomości pod pasy drogowe dróg publicznych i gospodarowanie nimi w ramach posiadanego prawa do tych nieruchomości (pkt 17); czy też - nabywanie nieruchomości innych niż wymienione w pkt 17 na potrzeby zarządzania drogami i gospodarowanie nimi w ramach posiadanego do nich prawa (pkt 18).

Wskazane przez skarżących przepisy ujęte w art. 20 pkt 2, pkt 4, pkt 11, pkt 17 oraz pkt. 18 u.d.p. mają charakter ogólny, opisowy, pozostawiając do swobodnej oceny zarządcy drogi określenie sposobu ich realizacji, to jest wykonania takich czynności, które służyć będą realizacji ich dyspozycji. Przepisy te nie doprecyzowują ani zakresu, ani czasu realizacji tych czynności. Nie pozwalają więc stwierdzić, że Burmistrz dopuścił się zaniechania czynności, jakie byłyby nimi nakazane. Ich wykonanie może odbywać się w różny, właściwy dla konkretnego stanu faktycznego sposób. Tym samym wskazane przez skarżących przepisy nie stanowią podstawy do wyinterpretowania konkretnych, prawem przewidzianych czynności, których wykonanie spoczywa na danym organie, a tylko w takim przypadku uprawnione jest domaganie się, aby sąd nakazał organowi podjęcie konkretnie w ten sposób określonych czynności (por. postanowienie WSA w Poznaniu z 7 marca 2019 r., sygn. akt II SAB/Po 114/18, CBOSA).

Nota bene, powyższe znajduje odzwierciedlenie w treści samej skargi, skoro skarżący nawet dokładnie nie precyzują ani jakich czynności Burmistrz Miasta i Gminy [...] nie wykonał, ani jakie czynności miałyby zostać wykonane. Skarżący ograniczają się w tym względzie wyłącznie do przedstawienia bliżej niesprecyzowanych, ogólnych okoliczności faktycznych – związanych zwłaszcza z gruntowym charakterem ulicy [...] i stanem jej nawierzchni – bądź do ogólnikowych twierdzeń odwołujących się w swej istocie do konieczność doprowadzenia tego stanu faktycznego do stanu zgodnego z prawem. Z jednej strony skarżący zmierzają do wykazania, że Burmistrz błędnie stosuje się do dyspozycji przywołanych już przepisów ustawy o drogach publicznych (warte uwagi jest to, że skarżący nie twierdzą, aby Burmistrz nie podejmował jakichkolwiek czynności, lecz uznają, że czynności dotychczas podejmowane przez ten organ mają charakter pozorny – przez co ich zdaniem organ błędnie stosuje się do rzeczonych przepisów – co w ogóle podważa przyjętą w skardze konstrukcję bezczynności tego organu), aby z drugiej strony doprowadzić do nakazania takich czynności, które sprowadzać się mają do wybudowania drogi publicznej o stanie zgodnym z prawem. W orzecznictwie sądów administracyjnych nie budzi tymczasem wątpliwości, że z przepisów ustawy o drogach publicznych nie wynika dla organów gminy obowiązek niezwłocznego podjęcia określonych przez mieszkańca gminy czynności w zakresie wykonania, budowy lub modernizacji jakiejkolwiek wskazanej przez niego drogi (gminnej, czy wewnętrznej) położonej na terenie gminy (zob. wyrok WSA we Wrocławiu z 27 września 2007 r., sygn. akt II SAB/Wr 14/07, wyrok NSA z 24 sierpnia 2011 r., sygn. akt I OSK 1423/10, CBOSA).

Obowiązku podjęcia przez Burmistrza Miasta i Gminy [...] konkretnych czynności w powyższym zakresie próżno także szukać w powołanych przez skarżących przepisach rozporządzenia MTiGM, to jest w jego § 15, § 17 ust. 1, § 101, § 102, § 148, § 165, czy § 171. Zgodnie bowiem z § 2 ust. 1 ab initio tego rozporządzenia jego przepisy stosuje się przy projektowaniu, budowie oraz przebudowie dróg publicznych i związanych z nimi urządzeń budowlanych. Zatem konieczność ich zastosowania zaktualizuje się dopiero w przypadku podjęcia przez Burmistrza któregoś z przewidzianych tam działań, nie zaś – do czego odwołują się skarżący – w przypadku niepodejmowania takich działań.

Nie jest w tym względzie również trafne powoływanie się przez skarżących na postanowienia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Plany miejscowe, będące aktami prawa miejscowego, nie rodzą bowiem bezwzględnego obowiązku podejmowania działań w celu ich realizacji. Wyznaczają jedynie granice, w jakich możliwe jest zagospodarowanie określonych gruntów. Brak jest prawnego obowiązku realizacji przez organ gminy ustaleń planu miejscowego, rozumianego jako nakaz bezwzględnego wykonywania inwestycji dopuszczonych do realizacji zgodnie z postanowieniami takiego planu (zob. wyrok WSA w Krakowie z 5 kwietnia 2018 r., sygn. akt III SAB/Kr 1/18, CBOSA).

Już z powyższych względów wniesiona skarga okazała się niedopuszczalna, co oznacza konieczność jej odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. Jednakże za odrzuceniem tej skargi jako niedopuszczalnej przemawia jeszcze jedna przesłanka.

Niezależnie od powyższego, skarżący nie wykazali bowiem, aby doszło do naruszenia ich interesu prawnego lub uprawnienia, co w świetle art. 101a ust. 1 w zw. z art. 101 ust. 1 u.s.g. dawałoby im legitymację procesową do złożenia skargi.

Skarga, która zostaje wniesiona w oparciu o art. 101a ust. 1 u.s.g. nie jest skargą powszechną (actio popularis). Może ją wnieść osoba, której z mocy przepisu prawa przysługuje uprawnienie do żądania określonego działania od organu gminy, odpowiadającego obowiązkowi tego organu. Innymi słowy osoba skarżąca musi wykazać naruszenie interesu prawnego polegające na istnieniu bezpośredniego związku pomiędzy brakiem wskazanej czynności, a własną indywidualną i prawnie gwarantowaną sytuacją (nie zaś sytuacją faktyczną) (zob. wyrok NSA oz. we Wrocławiu z 27 sierpnia 1996 r., sygn. akt II SA/Wr 280/96, z 24 sierpnia 2011 r., sygn. akt I OSK 1423/10, postanowienie NSA z 15 października 2008 r., sygn. akt II OSK 1452/08, CBOSA). Przy czym, ów interes prawny musi być bezpośredni, realny i aktualny, a nie przyszły, hipotetyczny lub ewentualny (por. wyroki NSA z 17 maja 2012 r., sygn. akt I OSK 208/12, z 24 stycznia 2013 r., sygn. akt II OSK 2400/12, z 1 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1209/13, z 10 lutego 2015 r., sygn. akt I OSK 2349/14, CBOSA).

Skarżący powołują się natomiast na okoliczność użytkowania spornej drogi publicznej, jaką stanowi ulica [...]. Użytkowanie drogi publicznej i wynikające stąd żądanie zapewnienia odpowiedniego jej stanu w sposób jednoznaczny świadczy o tym, że po stronie skarżących zachodzi jedynie interes faktyczny, to jest faktyczna potrzeba użytkowania drogi publicznej o odpowiednim w ich ocenie stanie, a nie interes prawny do żądania podjęcia przez Burmistrza Miasta i Gminy [...] jakichkolwiek czynności prowadzących do realizacji spoczywających na tym organie – jako na zarządcy tej drogi – ustawowych zadań.

Nie stanowi o legitymacji skarżących także podnoszona przez nich kwestia naruszenia prawa dostępu do drogi publicznej (por. art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy z 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane, tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 1333 ze zm., a także § 14 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 1065 ze zm.). Skarżący formułują w tym względzie jedynie hipotetyczne twierdzenia, nie wykazując, aby znajdywały one odzwierciedlenie w rzeczywistości. Wręcz przeciwnie analiza skargi prowadzi do wniosku – a zostało to kilkukrotnie przez skarżących podkreślone – że należą oni do mieszkańców ulicy [...], a na należącej do nich nieruchomości zamieszkują. Co więcej, stwierdzają, że: "dopiero zawarcie umów o ustanowieniu odpowiednich służebności gruntowych pozwoliło na zabudowę nieruchomości". Nie jest zatem tak, aby skarżący zostali pozbawieni dostępu do drogi publicznej, lecz co najwyżej tak, że dostęp ten poszukiwaliby w innych rozwiązaniach faktycznych, czy prawnych, niż obecnie istniejące (służebność). Nie można się wobec tego zgodzić ze skarżącymi, którzy w stanie takim doszukują się wypełnienia przesłanki z art. 101a ust. 1 w zw. z art. 101 ust. 1 u.s.g. w zakresie naruszenia ich interesu prawnego.

Dodatkowej uwagi wymaga w tym miejscu podnoszone przez skarżących zagadnienie nieprawidłowego przebiegu spornej drogi publicznej, to jest po pierwsze, nieuregulowania przez Burmistrza prawa własności działki nr [...], po drugie, niepokrywania się śladu przedmiotowej drogi z pasem drogowym, prowadzące w ocenie skarżących do naruszenia prawa własności osób, których nieruchomości sąsiadują bezpośrednio z rzeczoną drogą. Abstrahując już od tego, że także w tym zakresie twierdzenia skarżących – poza sprecyzowaniem jednej z działek – są ogólnikowe, to nie sposób nie zauważyć, że skarżący nie wykazują, aby to im przysługiwało prawo własności do którejkolwiek z nieruchomości wprost dotkniętych rzeczonym zagadnieniem.

Skarżący w konsekwencji nie wykazali, aby doszło do naruszenia ich interesu prawnego lub uprawnienia, co stanowi dodatkową przesłankę do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. jako niedopuszczalnej.

Skarga jako niedopuszczalna podlega wobec powyższego odrzuceniu, o czym orzeczono w pkt 1 sentencji postanowienia, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. O zwrocie wpisu od odrzucanej skargi orzeczono w pkt 2 sentencji postanowienia na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a.