Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 475/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2020-10-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 17 ust. 1 pkt 4, ust. 1b
journal: Dz.U. 2020 poz 111
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marek Leszczyński, Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, asesor sądowy WSA Elżbieta Lemańska (spr.), Protokolant sekretarz sądowy Katarzyna Derewońko, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 8 października 2020 r. sprawy ze skargi P. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] maja 2020 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] maja 2020 r. znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. uchyliło decyzję Burmistrza Miasta A. z [...] kwietnia 2020 r. znak [...], którą odmówiono przyznania P. Z. świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad ojcem i umorzyło postępowanie przed organem pierwszej instancji w całości.

Decyzje wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Wnioskiem z [...] lutego 2020 r. P. Z. wystąpił o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad ojcem Z. Z. legitymującym się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Z akt sprawy wynika, że postępowanie z wniosku P. Z. o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad ojcem toczyło się również wcześniej, z wniosku z [...] czerwca 2019 r. Burmistrz Miasta A. decyzją z [...] lipca 2019 r. odmówił wówczas przyznania wnioskowanego świadczenia z uwagi na to, że niepełnosprawność podopiecznego powstała od 70 roku życia (zgodnie z załączonym orzeczeniem nr [...], wydanym [...] kwietnia 2019 r. przez Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w S. - niepełnosprawność ojca wnioskodawcy istnieje od [...] listopada 2016 r., zaś ustalony stopień niepełnosprawności od [...] lutego 2019 r.), a nie powstała przed ukończeniem 18 roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia. Decyzja Burmistrza z [...] lipca 2019 r. stała się ostateczna [...] lica 2019 r. bez uruchomienia kontroli instancyjnej.

Rozpoznając w tych okolicznościach kolejny wniosek P. Z., z [...] lutego 2020 r., Burmistrz odmówił prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w decyzji z [...] kwietnia 2020 r. Ustalił, że podopieczny legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności (z [...] kwietnia 2019 r.), zaś wnioskodawca pisemnie oświadczył, że nie podejmuje zatrudnienia ze względu na całodobową opiekę nad niepełnosprawnym ojcem, którego stan zdrowia w lipcu 2019 r. pogorszył się. W dniu [...] marca 2020 r. przeprowadzono wywiad środowiskowy, w trakcie którego ustalono, że wnioskodawca jest kawalerem, mieszka z ojcem, który jest po udarze (nie mówi, porozumiewa się za pomocą gestów i mimiki twarzy) i pomaga mu we wszystkich bieżących czynnościach dnia codziennego i pielęgnacyjnych. Załączono również zaświadczenie lekarskie stwierdzające konieczność ciągłego leczenia i stałej opieki osób drugich. Zdaniem Burmistrza, zmienił się stan faktyczny w stosunku do sprawy wcześniej ostatecznie rozpoznanej, bowiem stan zdrowia podopiecznego pogorszył się. Także zmieniła się sytuacja wnioskodawcy, który wcześniej był zarejestrowany w Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna z prawem do zasiłku, a więc posiadał środki do utrzymania, zaś obecnie jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku i nie posiada środków do życia, nadto pogarszający się stan zdrowia ojca całkowicie uniemożliwia mu podjęcie zatrudnienia. W ocenie Burmistrza, nie istnieje tożsamość przedmiotowej sprawy oraz sprawy zakończonej decyzją ostateczną z [...] lipca 2019 r., pomimo występowania tych samych podmiotów. Zmianie uległ bowiem stan prawny w związku z wejściem w życie 9 stycznia 2020 r. wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 26 czerwca 2019 r. sygn. akt SK 2/17. Konkludując wskazał, że nie kwestionuje faktu sprawowania opieki przez wnioskodawcę zobowiązanego do alimentacji, jednakże zgodnie z literalnym brzmieniem przepisu art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych (dalej: u.ś.r.), świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała: 1) nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub 2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia. Skoro niepełnosprawność podopiecznego powstała od 70 roku życia, to powyższy warunek daty powstania niepełnosprawności nie został spełniony. Organ przyznał, że znana jest mu treść wyroku Trybunału Konstytucyjnego w sprawie K 38/13, jednak stwierdził, że mając na względzie przytoczone w treści uzasadnienia przepisy należało odmówić przyznania wnioskodawcy świadczenia pielęgnacyjnego. Powołał się na odpowiedź udzieloną przez Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej na interpelację poselską nr 29841 z 26 marca 2019 r., z której wynika, że art. 17 ust. 1b u.ś.t., w świetle jednoznacznie wskazanych przez sam Trybunał Konstytucyjny skutków wyroku z 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13, niezależnie od rozstrzygnięć organów odwoławczych czy sądów administracyjnych pozostaje obowiązującym prawem.

Odwołanie złożył P. Z. Jego zdaniem decyzja jest krzywdząca, bowiem jest osobą bezrobotną, bez dochodów i nie jest w stanie podjąć żadnej pracy zarobkowej z uwagi na sprawowanie opieki nad niepełnosprawnym ojcem. Odwołujący się oświadczył, że stan jego ojca ciągle się pogarsza i wymaga on z jego strony ciągłej opieki i uwagi.

Zaskarżoną decyzją SKO w S. uchyliło rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne i umorzyło postępowanie przed organem pierwszej instancji. Stwierdziło, że istnieje przeszkoda prawna w merytorycznym orzekaniu polegająca na ponownym rozpoznawaniu sprawy już raz ostatecznie rozstrzygniętej ostateczną decyzją administracyjną (art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a.). Przeszkodą tą jest istnienie w obrocie prawnym ostatecznej decyzji Burmistrza z [...] lipca 2019 r. odmawiającej przyznania wnioskodawcy świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad ojcem z uwagi na niespełnienie przesłanki z art. 17 ust. 1 b u.ś.r., tj. przesłanki dotyczącej momentu powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki. Decyzja ta została wydana w tym samym stanie prawnym i faktycznym jaki ma miejsce w przedmiotowej sprawie. W dacie wydawania poprzedniej decyzji jak i obecnie obowiązuje przepis art. 17 ust. 1 u.ś.r. w identycznym brzmieniu, zaś zmiana stanu prawnego wynikająca z orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego w sprawie SK 2/17 nie ma wpływu na sytuację prawną skarżącego, bowiem dotyczy ona sytuacji, gdy sprawujący opiekę ma ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, która to okoliczność nie występuje w sprawie niniejszej. Zdaniem Kolegium, niezmienny jest również stan faktyczny, który był podstawą wydania decyzji ostatecznej z 2019 r., na który składają się wyłącznie okoliczności prawnie istotne w danym przypadku, czyli tzw. fakty prawotwórcze, a nie jakiekolwiek zdarzenia zaistniałe w czasie pomiędzy wydaniem decyzji ostatecznej a kolejnym rozpoznawaniem sprawy. W realiach sprawy są to w szczególności: sprawowanie opieki przez wnioskodawcę nad ojcem i pozostające w związku z koniecznością zapewnienia tej opieki niepodejmowanie lub rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, posiadanie przez podopiecznego odpowiedniego stopnia niepełnosprawności, niewystępowanie okoliczności stanowiących przesłanki negatywne z art. 17 ust. 5 u.ś.r. W niniejszym przypadku wszystkie te okoliczności pozostają niezmienne. Wnioskodawca od maja 2018 r. sprawuje opiekę nad ojcem po ustaniu zatrudnienia, podopieczny legitymuje się tym samym orzeczeniem o niepełnosprawności wydanym [...] kwietnia 2019 r., zakres opieki sprawowanej przez skarżącego pozostaje również taki sam (oświadczenia strony z [...] czerwca 2019 r. i z dnia [...] czerwca 2019 r., wywiad środowiskowy z [...] czerwca 2019 r., wyjaśnienia uzyskane [...] lutego 2020 r. i wywiad środowiskowy z [...] marca 2020 r.).Te same były też przyczyny odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w decyzji z [...] lipca 2019 r. i w zaskarżonej decyzji, tj. niespełnienie przesłanki z art. 17 ust. 1b u.ś.r. Także zmiana sytuacji dochodowej wnioskodawcy spowodowana utratą zasiłku dla bezrobotnych nie reformuje stanu faktycznego sprawy, bowiem jest to okoliczność prawnie obojętna, podobnie jak i brak dochodów wnioskodawcy. Zdaniem Kolegium, wobec pozostawania w obrocie prawnym decyzji z [...] lipca 2019 r. nie jest możliwe ponowne rozstrzyganie sprawy dotyczącej prawa wnioskodawcy do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad ojcem.

Skargę na decyzję Kolegium złożył do sądu administracyjnego P. Z. Zarzucił naruszenie:

1) przepisów postępowania administracyjnego mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

a) art. 77 § 1 w związku z art. 80 w związku z art. 7 K.p.a. przez wydanie decyzji z zaniechaniem zebrania i wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego niezbędnego do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, tj. zarówno w kontekście interesu społecznego jak i słusznego interesu obywateli oraz zgodności z obowiązującymi przepisami prawa, przy czym takie działanie organ winien podjąć także z urzędu, co w konsekwencji skutkowało uznaniem postępowania za bezprzedmiotowe i jego umorzeniem, w sytuacji gdy swobodna a nie dowolna ocena materiału dowodowego prowadzi do wniosku, że między sprawą ostatecznie zakończoną w lipcu 2019 r. a postępowaniem w przedmiotowej sprawie zachodzą na tyle daleko idące różnice okoliczności faktycznych, że dają podstawy do merytorycznego rozpoznania sprawy;

b) art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a. przez jego niezasadne zastosowanie i uznanie postępowania za bezprzedmiotowe, w sytuacji gdy wszechstronna ocena materiału dowodowego, dokonana zgodnie z zasadami doświadczenia życiowego i logicznego rozumowania, prowadzi do wniosku że między sprawą ostatecznie zakończoną w lipcu 2019 r. a postępowaniem w przedmiotowej sprawie zachodzą na tyle daleko idące różnice okoliczności faktycznych, że dają podstawy do merytorycznego rozpoznania sprawy i uwzględnienia wniosku skarżącego o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego.

Uzasadniając zarzuty skarżący akcentował zmianę regulacji u.ś.r. w związku z wejściem w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 26 czerwca 2019 r. sygn. akt: SK 2/17 oraz doszło do zmiany okoliczności faktycznych, które mają prawotwórczy charakter. Zmiana ta polega na dalszym pogorszeniu stanu zdrowia ojca strony (zmienił się zakres sprawowanej opieki), co w chwili obecnej uniemożliwia podjęcie skarżącemu jakiejkolwiek pracy zarobkowej. Dodatkowo skarżący utracił prawo do zasiłku. Tymczasem celem świadczenia pielęgnacyjnego było zapewnienie środków utrzymania opiekunom osób spełniających warunki do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego, zwłaszcza w sytuacji gdy opiekunowie nie posiadają innych źródeł dochodów, w szczególności ustawodawca wskazał na zatrudnienie. Zdaniem skarżącego, organ odwoławczy jako również organ merytoryczny uchybił przepisom o prowadzeniu postępowania wyjaśniającego. Przyjął za własne ustalenia stanu faktycznego poczynione przez organ pierwszej instancji, uznając tym samym brak konieczności przeprowadzania dodatkowego postępowania wyjaśniającego. Jednocześnie jednak dokonał własnej, niekorzystnej dla skarżącego interpretacji ustalonych okoliczności sprawy. Takie stanowisko organu odwoławczego nie znajduje uzasadnienia w materiale dowodowym zebranym w postępowaniu przed organem pierwszej instancji z powołanych wyżej względów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.

Skarga podlega oddaleniu.

Zaskarżoną decyzją Kolegium umorzyło postępowanie administracyjne o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na brak możliwości jego prowadzenia ponownie w tej samej sprawie już poprzednio rozstrzygniętej decyzją ostateczną. W ocenie sądu, ustalenie to nie budzi wątpliwości. Wydanie merytorycznej decyzji na skutek wniosku z [...] lutego 2020 r., jak trafnie oceniło Kolegium, dotknięte byłoby wadą nieważności.

Zgodnie z art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a., organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną albo sprawy, którą załatwiono milcząco. Jak wskazuje się w orzecznictwie sądowym, dla stwierdzenia, że nastąpiło naruszenie res iudicata, istotne znaczenie ma stwierdzenie tożsamości obu spraw. Decyzja ostateczna ma bowiem powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku z podstawą prawną stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia, a ponadto tylko między tymi samymi stronami. Sprawa musi dotyczyć więc tych samych podmiotów i tego samego przedmiotu, tj. podstawy prawnej, podstawy faktycznej i treści żądania strony. Stan faktyczny powinien być natomiast brany pod uwagę, jeżeli chodzi o tożsamość sprawy, tylko w odniesieniu do faktów prawotwórczych (vide np. wyrok NSA w sprawie I OSK 2022/19, orzeczenia.nsa.gov.pl).

Bezspornie kontrolowane w sprawie niniejszej postępowanie toczyło się na skutek ponownego wniosku skarżącego o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Poprzedni wniosek (z [...] czerwca 2019 r.) został rozpoznany decyzją z [...] lipca 2019 r., która stała się ostateczna. Wniosek z [...] lutego 2020 r. dotyczył również świadczenia pielęgnacyjnego mającego być przyznanym skarżącemu z tytułu opieki nad ojcem i związanej z tym rezygnacji z zatrudnienia lub niepodejmowania innej pracy zarobkowej. Niewątpliwie zatem w sprawie występuje tożsamość podmiotowa. Podobnie rzecz się ma z tożsamością podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Skarżący wystąpił o świadczenie pielęgnacyjne jako spokrewniony w pierwszym stopniu. Jego sytuację prawną regulowały poprzednio i regulują obecnie przepisy art. 17 ust. 1 pkt 4 oraz ust. 1b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2020 r., poz. 111 ze zm.), dalej: u.ś.r., których brzmienie nie uległo zmianie w zakresie w jakim dotyczy ono skarżącego. Zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Stosownie do treści art. 17 ust. 1b u.ś.r., świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała: 1) nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub 2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia. Z uwagi na powyższą regulację prawną faktami prawotwórczymi w przypadku skarżącego są: spokrewnienie w pierwszym stopniu, rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki, sprawowanie tej opieki, legitymowanie się przez podopiecznego określonym stopniem niepełnosprawności. Organy pierwszej instancji w obydwu sprawach (poprzednio zakończonej o obecnej) uznały dodatkowo za fakt prawotwórczy moment powstania niepełnosprawności.

Bezsporne w sprawie zakończonej decyzją z [...] lipca 2019 r. i obecnie kontrolowanej było spokrewnienie, istnienie znacznego stopnia niepełnosprawności ojca skarżącego dowiedzionej orzeczeniem z [...] kwietnia 2019 r. oraz rezygnacja z zatrudnienia w celu sprawowania opieki (stosunek pracy skarżącego ustał [...] maja 2018 r., skarżący opiekuje się ojcem od maja 2018 r. – w tym zakresie sporu między stronami nie było, organy w obydwu sprawach oceniły jako wiarygodne okoliczności sprawowania opieki). Nie można natomiast zakwalifikować jako okoliczności mających istotne znaczenie prawotwórcze i odróżniających podstawę faktyczną rozstrzygnięcia w sprawie niniejszej od tej w sprawie zakończonej decyzją z [...] lipca 2019 r. – utratę prawa do zasiłku dla bezrobotnych stanowiącego do tej pory jedyne źródło utrzymania strony oraz pogorszenie się stanu zdrowia ojca skarżącego. Z punktu widzenia regulacji art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. ma znaczenie nie to, co jest źródłem utrzymania strony (otrzymywanie lub nieotrzymywanie zasiłku dla bezrobotnych) ale sam fakt rezygnacji lub niepodejmowania zatrudnienia, a ta okoliczność istniała zarówno poprzednio jak i obecnie. Zwłaszcza że zgodnie z art. 17 ust. 6 u.ś.r., zarejestrowanie w powiatowym urzędzie pracy jako osoba poszukująca pracy lub posiadanie statusu bezrobotnego nie ma wpływu na uprawnienie do świadczenia pielęgnacyjnego. Podobnie nie ma znaczenia stopień pogorszenia się sprawności organizmu podopiecznego w sytuacji, gdy wymagany stopień niepełnosprawności był już orzeczony na datę poprzedniej decyzji ostatecznej z [...] lipca 2019 r. i obowiązywał w momencie załatwiania ponownego wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Bez znaczenia pozostaje również powoływany wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 26 czerwca 2019 r. w sprawie SK 2/17, bowiem dotyczy on opiekunów posiadających ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, a takim orzeczeniem skarżący się nie legitymuje.

Jeśli chodzi o kwestię daty powstania niepełnosprawności (art. 17 ust. 1b u.ś.r.), to w tym zakresie stan prawny nie uległ zmianie od wydawania decyzji ostatecznej z [...] lipca 2019 r. do chwili obecnej. Przepis ten został oceniony jako niekonstytucyjny wyrokiem z 21 października 2014 r. w sprawie K 38/13 w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności. Konsekwencją tego wyroku jest konieczność zastosowania przepisu art. 17 u.ś.r. z wyłączeniem tej jego części, która została uznana za niekonstytucyjną. Wyrok wszedł w życie 23 października 2014 r. Okoliczność, że organ wydający [...] lipca 2019 r. decyzję nie uwzględnił skutków wejścia w życie tego wyroku i błędnie ocenił, że przepis ten ma zastosowanie, bez zmian wyrokiem wprowadzonych, nie ma znaczenia dla oceny wystąpienia sytuacji powagi rzeczy osądzonej. Istotne jest bowiem to, że zmiana na skutek orzeczenia TK z 21 października 2014 r. istniała już w dacie orzekania poprzednio decyzją ostateczną oraz w dacie rozpoznawania ponownego wniosku o to samo świadczenie, a zatem – mimo niewątpliwie błędnej oceny prawnej organu pierwszej instancji, której nie sposób nie dostrzec – nie zmienił się jednak w międzyczasie stan prawny. To również przemawia za prawidłowością ustalenia Kolegium o wystąpieniu w sprawie sytuacji res iudicata. Określone zastosowanie bądź niezastosowanie przepisu, a więc błędna ocena prawna nie daje podstaw do wykluczenia wystąpienia powagi rzeczy osądzonej.

W tych okolicznościach ponowne orzekanie merytoryczne na podstawie wniosku skarżącego z [...] lutego 2020 r. jest niedopuszczalne właśnie z uwagi na powagę rzeczy osądzonej obejmującą zarówno podmiotowy jak i przedmiotowy aspekt sprawy.

W postępowaniu administracyjnym obowiązuje ogólna zasada trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych (art. 16 § 1 K.p.a.). Zgodnie z nią, przypadki zmiany, uchylenia albo stwierdzenia nieważności ostatecznych decyzji administracyjnych muszą wynikać wprost z Kodeksu postępowania administracyjnego lub z przepisów szczególnych, do których Kodeks ten odsyła. Natomiast fakt, że w obrocie prawnym funkcjonuje ostateczna decyzja oznacza, że sprawa nią objęta nie może być ponownie przedmiotem postępowania administracyjnego. Domniemanie ważności takiej decyzji może być obalone tylko w trybie określonym w przepisach procedury administracyjnej. Naruszenie tej reguły przez ponowne merytoryczne rozpoznanie sprawy pociąga za sobą sankcję nieważności wydanego w tych warunkach rozstrzygnięcia - na podstawie art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a. Przepis ten gwarantuje bowiem trwałość decyzji administracyjnej i ma zastosowanie w przypadku, gdy istnieje tożsamość podmiotowa i przedmiotowa sprawy rozstrzyganej kolejno po sobie dwiema decyzjami, z których pierwsza jest ostateczna. Przy czym, to nie treść wniosku, lecz to co zostało objęte treścią rozstrzygnięcia organu w decyzji administracyjnej określa jej tożsamość. Przesłanka ta, ustalona w trakcie postępowania prowadzonego w trybie zwykłym, powinna prowadzić do jego umorzenia na podstawie art. 105 § 1 K.p.a., zgodnie z którą to regulacją, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Z taką sytuacją mamy do czynienia w sprawie niniejszej, co skutkowało – jak trafnie uczyniło to Kolegium – uchyleniem decyzji pierwszoinstancyjnej orzekającej merytorycznie i umorzeniem postepowania w pierwszej instancji na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a.

Sąd nie stwierdził uchybień zarzuconych w skardze, w tym dotyczących gromadzenia materiału dowodowego i prowadzenia postępowania wyjaśniającego na podstawie art. 77 § 1, art. 80 i art. 7 K.p.a. Ocena stanu faktycznego poprzedzającego wydanie decyzji z [...] lipca 2019 r. i tego stanu w sprawie niniejszej nie budzi wątpliwości co do jej trafności, tj. powtarzalności w pełnym zakresie faktów prawotwórczych występujących poprzednio i obecnie. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji również zawiera wyczerpujące wyjaśnienie, spełniające wymagania art. 107 §3 K.p.a. Także interpretacja przesłanki res iudicata uregulowanej w art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a. dokonana przez Kolegium nie narusza prawa.

Z urzędu natomiast sąd zwraca uwagę, że w orzecznictwie sądów administracyjnych formułowany jest pogląd, jakoby powaga rzeczy osądzonej nie występowała w przypadku świadczenia pielęgnacyjnego jako świadczenia okresowego (np. IV SA/Po 951/19 czy II SA/Lu 947/17). Okresowości tego świadczenia sądy upatrują w tym, że – w ich ocenie – okres świadczeniowy każdorazowo wyznacza data złożenia wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego (art. 24 ust. 2 u.ś.r.). Należy jednak zauważyć, że choć zasadą jest przyznawania świadczeń rodzinnych na okres zasiłkowy (art. 24 ust. 1 u.ś.r.), to jednak z wyjątkiem – jak przepis ten wprost stanowi – dotyczących świadczeń w nim wymienionych, w tym przyznawanych na podstawie art. 17. Nadto, zgodnie z art. 24 ust. 4 u.ś.r., prawo do zasiłku pielęgnacyjnego lub świadczenia pielęgnacyjnego ustala się na czas nieokreślony, chyba że orzeczenie o niepełnosprawności lub orzeczenie o stopniu niepełnosprawności zostało wydane na czas określony. W przypadku wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności na czas określony prawo do zasiłku pielęgnacyjnego lub świadczenia pielęgnacyjnego ustala się do ostatniego dnia miesiąca, w którym upływa termin ważności orzeczenia. Oznacza to, w ocenie sądu, że tylko jeśli orzeczenie o niepełnosprawności zostało wydane na czas określony, można mówić o rodzaju okresu świadczeniowego w przypadku świadczenia pielęgnacyjnego. Jednakże z taką sytuacją nie mamy do czynienia w sprawie niniejszej, w której orzeczenie o niepełnosprawności zostało wydane na stałe (k. 4 akt adm.). Jeśli zaś chodzi o "okresowość" świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na datę złożenia wniosku i poszukiwanie w tej okoliczności możliwości wykluczenia powagi rzeczy osądzonej w przypadku sprawy zainicjowanej wnioskiem późniejszym, to – zdaniem sądu – argumentacji tej w niniejszej sprawie nie można zastosować. Wniosek złożony [...] czerwca 2019 r. i rozpatrzony decyzją ostateczną z [...] lipca 2019 r. opierał się na tym samym orzeczeniu o stopniu niepełnosprawności co wniosek obecnie rozpoznany. Z uwagi na wydanie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności "na stałe", wniosek z [...] czerwca 2019 r. de facto zawierał żądanie przyznania świadczenia na przyszłość i bezterminowo, bowiem nie wystąpiła sytuacja okresowości niepełnosprawności. Tym samym kolejny wniosek oparty na tym samym orzeczeniu o stopniu niepełnosprawności, przy braku zmiany innych okoliczności prawotwórczych, jest wnioskiem złożonym o to samo świadczenie w tej samej sprawie w ujęciu materialnoprawnym i w jej wymiarze czasowym.

Zdaniem także sądu, bez wyeliminowania decyzji z [...] lipca 2019 r. z obrotu prawnego sytuacja skarżącego w zakresie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego nie ulegnie zmianie. Niewątpliwie w decyzji tej organ zastosował niekonstytucyjne brzmienie art. 17 ust. 1b u.ś.r. Podlega więc ewentualnemu rozważeniu przez właściwe organy spełnienie w stosunku do tej decyzji przesłanki z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., tj. rażącego naruszenia prawa. Innymi słowy, rozstrzygnięcie w niej zawarte powinno być we właściwej procedurze poddane analizie w kontekście jego zgodności z wynikającą ze stanem prawnym ukształtowanym wyrokiem TK w sprawie K 38/13.

Z wyżej wskazanych względów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.