Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 1093/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2016-07-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Ochrona zdrowia
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 235 (1) ,  art.  235 (2)
journal: Dz.U. 1998 nr 21 poz 94
law: Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - tekst jednolity
article: par. 18  ust. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 1367
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych - tekst jednolity
article: art. 7,  art.  77,  art. 80
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145  pkt  1 lit.  c
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Walentek (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga - Gajewska Sędzia WSA Renata Siudyka Protokolant Monika Rał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lipca 2016 r. sprawy ze skargi Z. M. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. nr [...]Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w K., działając na podstawie art. 104 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm., w skrócie "k.p.a."), art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2011 r. Nr 212, poz. 1263 ze zm.), art. 2351 i art. 237 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks Pracy (tj. Dz. U. z 2014 r. poz. 1502) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1367), nie stwierdził u Z.M choroby zawodowej – astmy oskrzelowej, wymienionej w pozycji 6 wykazu chorób zawodowych.

W uzasadnieniu organ wskazał, że Z. M. będąc zatrudniona w latach 1999 - 2011 oraz 2012 - 2013 w A .w K. na stanowisku asystenta [...] i asystenta [...], pracowała w kontakcie z mieszaninami do dezynfekcji narzędzi i powierzchni płaskich takimi jak: Sekusept Pulwer (stosowany w okresie 1999 – 2006, klasyfikowany jako produkt drażniący, powodujący ryzyko poważnego uszkodzenia oczu (Xi; R 41), Sekudril (stosowany w okresie 1999 – 2006, klasyfikowany jako produkt żrący, powodujący poważne oparzenia (C; R 35), Lizoformina 3000 (stosowana w okresie ok. 6 miesięcy w latach 2006 - 2007, produkt działający żrąco, możliwe ryzyko powstania nieodwracalnych zmian w stanie zdrowia, powoduje oparzenia, może uczulać w następstwie narażenia drogą oddechową i w kontakcie ze skórą (C, r 20/22, 34, 37, 42/43), Omnidril (stosowany w okresie 2007 - 2013, produkt sklasyfikowany jako bezpieczny), Omnizid Spray (stosowany w okresie 2007 – 2013, klasyfikowany jako produkt drażniący powodujący ryzyko uszkodzenia oczu i skóry (Xi, R 36/38), Omnisept (stosowany w okresie 2007 – 2013, klasyfikowany jako produkt szkodliwy, działa szkodliwie przez drogi oddechowe (Xn, R 20/21/22)) oraz Aerodesin (stosowany od 2000 r., klasyfikowany jako produkt drażniący, powodujący ryzyko poważnego uszkodzenia oczu (Xi, R 41). Jednocześnie organ wyjaśnił, iż strona w ciągu zmiany roboczej wykonywała czynności związane z dezynfekcją narzędzi stomatologicznych i powierzchni płaskich przez 1 godz./zm. roboczą w okresie 1999 - 2006 i 2012 - 2013 oraz przez 20 - 40 min./ zmianę roboczą w okresie 2006 - 2011. Natomiast w pozostałym czasie pracy do obowiązków strony należała asysta przy lekarzu, wykonywanie fleczerów, mieszanie podkładu do wypełnień i kompozytów chemoutwardzalnych. W związku z powyższym organ doszedł do wniosku, że z dużym prawdopodobieństwem warunki pracy stwarzały ryzyko powstania choroby zawodowej.

Zarazem organ powołał się na ustalenia lekarzy orzeczników, zawarte w orzeczeniach Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. (PChZ WOMP) z dnia [...]r. oraz Kliniki Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. (IMPiZŚ) z dnia [...] r. o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej astmy oskrzelowej pochodzenia zawodowego, a także w opiniach uzupełniających tych jednostek. W tym zakresie wskazał, że pierwsze dolegliwości u Z. M. ze strony dróg oddechowych pojawiły się około 2000 r. pod postacią napadowego, suchego i meczącego kaszlu w dzień i w nocy. Następnie zaobserwowano u strony podczas pracy przy środkach drażniących występowanie uczucia przytykania, pojawił się okresowo katar wodnisty zarówno w pracy, jak i poza pracą, nasilający się przy zmianach temperatury otoczenia oraz łzawienie i świąd oczu, jak również świąd i pieczenie w okolicy nadgarstków przy stosowaniu rękawic lateksowych. Od 2008 r. strona jest leczona w Poradni Alergologicznej z podejrzeniem astmy oskrzelowej. Zdaniem lekarzy obecnie nastąpiła poprawa stanu zdrowia strony chociaż nadal utrzymuje się u niej suchy kaszel. W oparciu o przeprowadzone w trakcie hospitalizacji badanie fizykalne nad polami płucnymi stwierdzano obustronnie szmer pęcherzykowy prawidłowy natomiast nie zaobserwowano napadów duszności typu astmatycznego. Badania spirometryczne nie wykazały zaburzeń wentylacji płuc o typie obturacji, badanie bodypletyzmograficzne nie wykazało restrykcji, w badaniu gazów krwi kapilarnej arterializowanej w spoczynku nie stwierdzono cech niewydolności oddechowej. Poza tym prawidłowa była dyfuzja gazów w płucach (DLCO - 99,7% w.n.) natomiast stężenie całkowitej IgE surowicy było w granicach normy. W wykonanych punktowych testach skórnych uzyskano ujemny wynik z lateksem, ujemne były także wyniki testów naskórkowych (standard, akrylany, środki odkażające, lateks z rękawic, próbki alergenów dostarczone z zakładu pracy), ponadto nie potwierdzono w surowicy obecności alergenowoswoistych przeciwciał przeciwko potencjalnym alergenom zawodowym. Przeprowadzone testy swoistej prowokacji wziewnej (testy ekspozycyjne i nosowe) z dostarczonymi z zakładu pracy alergenami zawodowymi (Sekudril, Omnidril, Omnisept, Sekusept, Omnizid, Adhesor Carbofine, Evicrol) były klinicznie i spirometrycznie ujemne w zakresie oskrzeli, nie zaobserwowano również klinicznej manifestacji reakcji alergicznej ze strony błony śluzowej nosa. Ponadto ujemny był wynik próby z metacholiną wykonanej zarówno przed, jak i po testach swoistej prowokacji wziewnej. Również przeprowadzona podczas aktualnej hospitalizacji próba z metacholiną nie wykazała istnienia u strony nieswoistej nadreaktywności oskrzeli. W związku z powyższym lekarze orzecznicy uznali, iż nie ma podstaw do rozpoznania u strony bezspornie lub co najmniej z wysokim prawdopodobieństwem astmy oskrzelowej pochodzenia zawodowego. Tym samym w ocenie organu, który jest związany orzeczeniami lekarskimi nie było podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej u strony.

W dniu 28 lipca 2015 r. Z. M. wniosła odwołanie od powyższej decyzji, w którym podniosła, że ujemne wyniki badań lekarskich mogą wynikać z faktu, iż jest leczona. Wskazała, że z opisu orzeczeń lekarskich wynika, że zakład pracy nie dostarczył do badań preparatu Aerodesin, który był stosowany najdłużej w jej pracy. Poza tym zwróciła uwagę, iż podczas pobytu w szpitalu nie była informowana o tym jakie preparaty dostarczył pracodawca. Jednocześnie wskazała, że w jej miejscu pracy w powietrzu była mieszanina drażniąca o dużym stężeniu szkodliwości zwłaszcza, że nie było "mechanicznej wentylacji" a jedynie wentylacja naturalna poprzez drzwi. Następnie wyjaśniła, że od pracy w gabinetach [...] została odsunięta z dniem 16 października 2013 r. natomiast badania i obserwację w warunkach szpitalnych miała dopiero po upływie prawie roku od ustania zatrudnienia. Przyznała, że obecnie nastąpiła poprawa jej stanu zdrowia jednakże objawy jej choroby nie ustąpiły do końca.

Decyzją z dnia [...]r. nr [...][...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K., działając w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 2351 Kodeksu pracy oraz § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1367), utrzymał w mocy zaskarżona decyzję.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy opisał przebieg postępowania, treść decyzji organu pierwszej instancji i zarzuty odwołania. Następnie wyjaśnił, że za podstawę rozstrzygnięcia w przedmiocie podejrzenia choroby zawodowej przyjął warunki, jakie powinny być spełnione do uznania zawodowej etiologii rozpoznanego schorzenia, biorąc pod uwagę definicję choroby zawodowej, określoną w art. 235¹ Kodeksu pracy, która stanowi, iż: za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym".

Następnie Inspektor wskazał, że na podstawie analizy materiału dowodowego można przyjąć z przeważającym prawdopodobieństwem, że warunki pracy Z.M. na stanowisku asystenta medycznego, asystenta stomatologicznego stwarzały ryzyko choroby zawodowej. Dalej organ podał, że strona była badana w PChZ WOMP w S. Lekarze tej placówki biorąc pod uwagę analizę narażenia zawodowego, dane z dokumentacji medycznej, wyniki badań czynnościowych układu oddechowego, brak cech nadreaktywności oskrzeli oraz wyniki testów alergologicznych, w tym testów swoistej prowokacji wziewnej przeprowadzonych w warunkach klinicznych ze środkami dezynfekcyjnymi (Sekusept, Sekudrill, Omnidrill, Omnizid, Omnisept) oraz preparatami stomatologicznymi (Adhesor Carbofine, Evicrol,) nie stwierdzili podstaw do rozpoznania astmy oskrzelowej pochodzenia zawodowego. Ponadto strona była badana w Klinice IMPiZŚ w S., gdzie lekarze na podstawie obserwacji klinicznej również nie znaleźli podstaw do rozpoznania astmy oskrzelowej pochodzenia zawodowego oraz przytoczył treść orzeczenia tej jednostki.

Dalej organ wskazał, iż w związku z zarzutami strony przeprowadzono kolejną ocenę narażenia zawodowego oraz zwrócono się o zajęcie stanowiska do PChZ WOMP i IMPiZŚ wobec zebranego materiału dowodowego, z uwzględnieniem wymienionych tam preparatów stosowanych w pracy i ewentualną weryfikację wydanych orzeczeń. Lekarze PChZ WOMP w odpowiedzi wyjaśnili, że brak rozpoznania astmy oskrzelowej pochodzenia zawodowego został ustalony na podstawie pogłębionej diagnostyki. Poza tym, na podstawie dokumentacji medycznej stwierdzono, że Z. M. miała wykonane badania testowe z preparatami takimi jak: Sekusept Pulver, Sekudrill, Omnidrill, Omnizid, Omnisept lub ich składnikami - Lizoformina 3000, Aerodesin oraz z preparatami stomatologicznymi i ich składnikami (m.in. Adhesor Carbofine, Evicrol, akrylany) a także z lateksem – jednakże wyniki wszystkich testów skórnych i testów swoistej prowokacji wziewnej z potencjalnymi alergenami zawodowymi wypadły ujemnie. Także lekarze IMPiZŚ nie znaleźli podstaw do zmiany orzeczenia powołując się na wyniki badań diagnostycznych, a zwłaszcza wykazany w testach prowokacji swoistej brak uczulenia na potencjalne alergeny środowiska pracy badanej podane w piśmie organu (próbki alergenów środowiska dostarczone przez zakład pracy), brak w surowicy alergenowoswoistych przeciwciał IgE przeciwko potencjalnym alergenom zawodowym, a także brak nadreaktywności oskrzeli wskazany w próbie z metacholiną przed i po testach prowokacji swoistej. Niezależnie od powyższego lekarze obu jednostek orzeczniczych podkreślili, że u skarżącej podczas dwukrotnej obserwacji w Instytucie nie stwierdzono [podstaw do rozpoznania astmy oskrelowej w ogóle, co wskazuje na bezcelowośc dalszej diagnostyki.

Następnie organ odwoławczy wskazał, że w trybie art. 10 k.p.a. Z.M przedłożyła zaświadczenie z dnia 27 sierpnia 2015 r. wystawione przez lekarza specjalistę laryngologa z rozpoznaniem astmy oskrzelowej. Zaświadczenie to przekazał lekarzom Instytutu, którzy wyjaśnili, iż brak nadreaktywności skurczowej oskrzeli stwierdzany testem swoistej prowokacji wziewnej u pacjenta leczonego glikokortykosteroidami wziewnymi i/lub aktualnie nie pracującego w narażeniu na czynniki alergizujące, nie wyklucza istnienia u niego astmy oskrzelowej. Z.M nie pracuje zawodowo od 2013 r. Wykonane trzy próby z metacholiną wypadły ujemnie, co wyklucza istnienie u badanej nadreaktywności skurczowej oskrzeli i czyni wątpliwe w chwili obecnej kliniczne rozpoznanie astmy oskrzelowej. Tym samym zdaniem lekarzy za brakiem podstaw do rozpoznania u Z.M astmy oskrzelowej pochodzenia zawodowego przemawiają następujące czynniki: wykazany w testach prowokacji swoistej brak uczulenia na potencjalne alergeny środowiska pracy badanej (brak klinicznej i spirometrycznej manifestacji reakcji astmatycznej), brak w surowicy pacjentki alergenowoswoistych przeciwciał IgE skierowanych przeciwko alergenom zawodowym, a także utrzymujący się brak nieswoistej nadreaktywności bronchospastycznej również po próbie swoistej prowokacji wziewnej alergenami zawodowymi.

Natomiast odpowiadając na zarzuty odwołania organ odwoławczy wyjaśnił, że stosowane przez skarżąca preparaty zostały uwzględnione podczas diagnostyki prowadzonej przez lekarzy orzeczników, jak również przy wydawaniu decyzji. Podsumowując organ wskazał, że nie kwestionuje istnienia narażenia zawodowego strony na czynniki alergizujące, jak również nie podważa okresu jego trwania, lecz z uwagi na fakt niespełnienia wymogów formalnych wobec orzeczeń lekarskich PCHZ WOMP oraz IMPiZŚ brak było podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. Ponadto powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych podkreślił, iż inspektor sanitarny jest związany orzeczeniem lekarskim wydanym w sprawie, co oznacza, że nie jest uprawniony do kontroli merytorycznej tych orzeczeń, ani do dokonania własnych ustaleń prowadzących do odmiennego rozpoznania schorzenia.

Z.M wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na powyższą decyzję, zarzucając jej przekroczenie granicy swobodnej oceny dowodów poprzez oparcie rozstrzygnięcia na dowodach, które w świetle całokształtu okoliczności ujawnionych w postępowaniu budzą wątpliwości i wykazują wzajemną sprzeczność, co miało istotny wpływ na wynik sprawy. Jednocześnie skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu skargi podniosła, że przedłożyła organowi odwoławczemu zaświadczenie wystawione przez lekarza specjalistę alergologa z rozpoznaniem u niej astmy oskrzelowej, gdyż z orzeczeń i opinii uzupełniających wynikało, że brak nadreaktywności oskrzeli nie daje podstaw do rozpoznania astmy oskrzelowej w ogóle, a w szczególności pochodzenia zawodowego. Dalej wskazała, że w odpowiedzi na to zaświadczenie lekarze IMPiZŚ oświadczyli, że brak nadreaktywności skurczowej oskrzeli stwierdzany testem swoistej prowokacji wziewnej u pacjenta leczonego glikokortykosteroidami wziewnymi i/lub aktualnie nie pracującego w narażeniu na czynniki alergizującej, nie wyklucza istnienia u niego astmy oskrzelowej. Zdaniem skarżącej wyżej wymienione dokumenty wykazują wzajemną sprzeczność albowiem w jednym miejscu stwierdzają, że w danych warunkach nie jest możliwe w ogóle rozpoznanie astmy oskrzelowej, w innym zaś, że w tych samych warunkach nie jest wykluczone istnienie astmy oskrzelowej. Ponadto skarżąca wskazała, iż do testu prowokacji nie został zastosowany najdłużej stosowany alergen a mianowicie preparat dezynfekcyjny Aerodesin w spray używany najczęściej podczas pracy, praktycznie co chwilę, do dezynfekcji powierzchni płaskich a także Lizoformina 3000 - środek do dezynfekcji narzędzi. Wskazała, że według kart wypisowych IMPiZŚ w S. preparaty te nie zostały zastosowane do testu prowokacji wziewnej. Wydaną decyzję uznała za krzywdzącą, ponieważ wymaga stałego leczenia astmy oskrzelowej lekami glikokortykosteroidowymi wziewnymi i doustnymi. Dodała również, iż organ II instancji w swojej decyzji posłużył się stwierdzeniem "przeważające prawdopodobieństwo", które nie znajduje się w definicji choroby zawodowej określonej w Kodeksie pracy. Ponadto stwierdziła, że oprócz bezpośredniej pracy i styczności z alergizującymi środkami przebywała w pomieszczeniach w których utrzymywała się w powietrzu szkodliwa, drażniąca mieszanina. Tymczasem w protokole narażenia zawodowego brak jest informacji na temat pomiarów powietrza w środowisku pracy.

W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie, nie znajdując podstaw do zmiany swojego stanowiska wyrażonego w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2014r., poz. 1647 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) dalej "P.p.s.a." sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego lub naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, jak również naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Jednocześnie po myśli art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Kontrola zaskarżonej decyzji dokonana zgodnie ze wskazanymi regulacjami pozwoliła uznać skargę jako zasadną, gdyż sprawa nie została należycie wyjaśniona. Tym samym naruszone zostały w sposób zasady wynikające z art. 7 i art. 77 k.p.a., a dostrzeżone uchybienie mogło mieć znaczny wpływ na treść kontrolowanego rozstrzygnięcia.

Przystępując do kontroli legalności zaskarżonej decyzji należy wskazać, że materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy art. 235¹ i 235² Kodeksu pracy, oraz rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (j.t. Dz. U. z 2013 r., poz. 1367), zwanego dalej "rozporządzeniem w sprawie chorób zawodowych" lub "rozporządzeniem".

Zgodnie z treścią art. 235¹ Kodeksu pracy za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Natomiast w myśl art. 235² Kodeksu pracy rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych.

Z brzmienia cytowanego art. 235¹ Kodeksu pracy wynika, iż o tym, czy dane schorzenie jest chorobą zawodową decyduje spełnienie dwóch przesłanek: po pierwsze schorzenie musi być wymienione w wykazie chorób zawodowych, stanowiącym załącznik do rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych oraz po wtóre jest bezsporne lub wysoce prawdopodobne, że schorzenie zostało spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy.

Wykaz chorób zawodowych zawarty został w załączniku do rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych, wśród których w pozycji 6 wymieniona została astma oskrzelowa.

Organy sanitarne prowadząc postępowanie administracyjne w sprawie choroby zawodowej zobowiązane są do przestrzegania wszystkich reguł dotyczących przebiegu postępowania administracyjnego, zwłaszcza zawartych w art. 7 i 77 § 1 k.p.a., które w zakresie ustalania stanu faktycznego przyjmują jako naczelną zasadę prawdy obiektywnej. Rozpoznający zatem sprawę o stwierdzenie choroby zawodowej organ dążyć musi do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz wyjaśnienia stronom postępowania zasadność przesłanek, którymi kieruje się przy załatwieniu sprawy.

Natomiast zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika.

W sprawie organy zgodnie uznały, że z przeważającym prawdopodobieństwem warunki pracy wykonywanej przez skarżącą w latach 1999-2011 i 2012-2013 na stanowisku asystenta [...] i asystenta [...] stwarzały ryzyko powstania choroby zawodowej astmy oskrzelowej. Skarżąca w tym okresie była bowiem narażona na środki dezynfekujące oraz preparaty stomatologiczne o działaniu drażniącym i uczulającym. Natomiast lekarze specjaliści uprawnionych placówek medycznych tj. Przychodni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. ( PChZ WOMP) oraz Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. (IMPiZŚ) nie rozpoznali u skarżącej choroby zawodowej w postaci astmy oskrzelowej pochodzenia zawodowego występującej pod poz. 6 wykazu chorób zawodowych.

Z orzeczeń zarówno IMPiZŚ jak i PChZ WOMP wynikało, że u badanej zostały przeprowadzone testy ekspozycji wziewnej i nosowe z dostarczonymi z zakładu pracy alergenami zawodowymi (środki dezynfekcyjne: Sekudril, Omnidrill, Omnisept, Sekusept, Omnizid) oraz preparatami stomatologicznymi (Adhesor, Carbofine, Evicrol). Testy te były klinicznie i spirometrycznie ujemne w zakresie oskrzeli. Natomiast w wyniku dokonanej przez inspektora sanitarnego ponownej oceny narażenia zawodowego, gdzie stwierdzono, że u pracodawcy skarżącej stosowane były także środki dezynfekujące Lizoformina 3000 (w okresie 6 miesięcy od 2006 do 2007) oraz od 2000 r. Aerodesin, w uzupełniających opiniach wskazanych jednostek diagnostycznych stwierdzono, że skarżąca miała wykonywane testy preparatami Sekudril, Omnidrill, Omnisept, Sekusept, Omnizid (wymienionymi wcześniej w orzeczeniach) lub ich składnikami (Lizoformina 3000, Aerodesin) i nie znaleziono podstaw do poszerzenia diagnostyki. Z powyższych opinii wynikałoby, że testy nie były przeprowadzone z preparatami Lizofomina 3000 i Aerodesin, ale z wchodzącymi w ich skład składnikami, przy czym nie wymieniono tych składników. W związku z tym wyjaśnienia wymagało jakie to były składniki, czy testy wykonano z wszystkimi składnikami chemicznymi wchodzącymi w skład preparatów Aerodesin oraz Lizoformina 3000, czy tylko z tymi, które mogą powodować astmę oskrzelową, dlaczego ich wcześniej nie wymieniono w obu orzeczeniach lekarskich, czy składniki te są tożsame ze składnikami preparatów wymienionych w orzeczeniach lekarskich PChZ WOMP z dnia [...]r. oraz IMPiZŚ z dnia [...] r. dostarczonych z zakładu pracy do badań diagnostycznych. Jednocześnie w aktach administracyjnych brak jest karty charakterystyki preparatu Aerodesin, na podstawie której można byłoby ustalić jego skład oraz porównać ze składnikami preparatów, wymienionych w ww. orzeczeniach, z którymi przeprowadzono testy prowokacji wziewnej, w oparciu o ich karty charakterystyki znajdujące się w aktach sprawy. Wobec powyższego stwierdzenie organu odwoławczego, że stosowane przez skarżącą preparaty, w tym Lizoformina 3000 oraz Aerodesin zostały uwzględnione podczas diagnostyki prowadzonej przez lekarzy orzeczników jest co najmniej przedwczesne.

Zauważyć jednocześnie wypadnie, że w związku z dostarczonym przez skarżącą na etapie postępowania odwoławczego zaświadczeniem, iż pozostaje w stałym leczeniu w Poradni Alergologicznej od 2009 r. z powodu astmy oskrzelowej, Instytut wydał kolejną opinię uzupełniającą, w której m.in. wskazano, iż za brakiem podstaw do rozpoznania astmy oskrzelowej pochodzenia zawodowego u skarżącej przemawiają następujące czynniki: wykazany w testach prowokacji swoistej brak uczulenia na potencjalne alergeny środowiska pracy, brak w surowicy pacjentki alergenoswoistych przeciwciał IgE skierowanych przeciwko alergenom zawodowym, a także utrzymujący się brak nieswoistej nadreaktywności bronhospatycznej również po próbie swoistej prowokacji wziewnej alergenami zawodowymi. Z powyższego wynika, iż w rozpoznaniu astmy oskrzelowej pochodzenia zawodowego istotne znacznie odgrywają alergeny występujące w środowisku pracy. Zatem istotne było wyjaśnienie z jakimi konkretnie alergenami zostały przeprowadzone testy. Stąd też twierdzenie skarżącej, iż według kart wypisowych IMPiZŚ w testach nie zostały zastosowane preparaty do dezynfekcji Aerodesin w spray, a także Lisofomina 3000, nie jest pozbawione podstaw.

W orzecznictwie podkreśla się, że orzeczenia lekarskie wydawane przez jednostki uprawnione do diagnostyki chorób zawodowych mają charakter dowodu w rozumieniu art. 75, w zw. z art. 84 § 1 k.p.a. i podlegają ocenie stosownie do art. 80 k.p.a. (por. wyrok WSA we Wrocławiu z 10.06.2011 r., sygn. akt IV SA/Wr 242/11). Jako ugruntowany pogląd przyjmuje się też, że bez orzeczenia lekarskiego (opinii) bądź sprzecznie z nim organ nie może dokonać rozpoznania choroby. Oznacza to, że ustalenie jednego z ważnych elementów zaliczenia schorzenia do choroby zawodowej uzależnione jest od treści specjalistycznego orzeczenia lekarskiego. Z tych przyczyn orzeczenie to nie może budzić wątpliwości, co do swojej kompleksowości i rzetelności.

Wobec powyższego należało stwierdzić, że z naruszeniem art. 7 i 77 § 1 i art. 80 k.p.a sprawa nie została należycie wyjaśniona i oceniona, co mogło mieć istotny wpływ na jej wynik. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ administracji winien uwzględnić rozważania zawarte w niniejszym uzasadnieniu i uzupełnić materiał dowodowy w naprowadzonych kierunkach, w szczególności zwrócić się o wyjaśnienia do Instytutu, w którym były wykonywane testy prowokacji wziewnej, co do zastosowanych w diagnostyce alergenów środowiska pracy skarżącej i uzupełnienia orzeczenia w tym zakresie.

Mając to wszystko na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c) P.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję.