Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 990/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2022-04-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono decyzję II i I instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135, art. 119 pkt 3, art. 153
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 138 § 1, art. 165a § 1
journal: Dz.U. 2017 poz 201
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 184 § 11
journal: Dz.U. 2020 poz 1359
law: Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1359).

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alina Dominiak Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Sudoł Sędzia WSA Janina Guść (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 7 kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi M. J. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia 3 września 2021 r. nr [...] w przedmiocie wynagrodzenia za czynności kuratora uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z dnia 21 czerwca 2021 r. nr [...].


UZASADNIENIE

M. J. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia 3 września 2021 r. nr [...] w przedmiocie wynagrodzenia za czynności kuratora.

W sprawie zaistniały następujące okoliczności faktyczne i prawne:

Pismem z dnia 4 września 2018 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] wystąpił do Sądu Rejonowego w [...] z wnioskiem o wyznaczenie kuratora

dla nieznanego z miejsca pobytu Ł. B. w związku z koniecznością wszczęcia i przeprowadzenia postępowania podatkowego w sprawie prawidłowości rozliczeń ww. z budżetem w zakresie podatku od towarów i usług.

Sąd Okręgowy w [...] Wydział Cywilny Odwoławczy postanowieniem

z dnia 6 września 2019 r. sygn. akt [...] ustanowił kuratora w osobie radcy prawnego M. J. dla nieobecnego Ł. B. celem jego reprezentowania w sprawach prowadzonych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...].

Z udziałem tak wyznaczonego kuratora przeprowadzone zostały postępowania podatkowe w sprawie prawidłowości rozliczeń Ł. B. z budżetem

z tytułu: podatku od towarów i usług za okresy: grudzień 2013 r. oraz styczeń-grudzień 2014 r., podatku dochodowego od osób fizycznych za 2013 r. oraz podatku dochodowego od osób fizycznych za 2014 r. Wymienione postępowania zakończone zostały wydaniem ostatecznych decyzji.

Skierowanym do Sądu Rejonowego w [...] Wydział Rodzinny i Nieletnich wnioskiem z dnia 14 grudnia 2020 r. kurator M. J. wystąpiła o przyznanie wynagrodzenia w zwiększonej wysokości.

Sąd Rejonowy w [...] przekazał przedmiotowy wniosek do Urzędu Skarbowego w [...].

Pismem z dnia 9 lutego 2021 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] przekazał do Sądu Rejonowego w [...] Wydział Rodzinny i Nieletnich odpowiedź na pismo kuratora z 14 grudnia 2020 r. w przedmiocie ustanowienia wynagrodzenia

w zwiększonej wysokości wnosząc o przyznanie kuratorowi wynagrodzenia według norm przepisanych i oddalenie wniosku o ustalenie wynagrodzenia w podwyższonej wysokości.

W odpowiedzi Sąd Rejonowy w [...] ponownie przesłał wniosek kuratora Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w [...] wskazując, że wniosek został przekazany temu organowi do rozpoznania jako organowi właściwemu, a nie do zajęcia stanowiska w sprawie.

Pismem z dnia 3 marca 2021 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] ponownie przesłał wniosek radcy prawnego M. J. do Sądu Rejonowego

w [...] Wydział Rodzinny i Nieletnich do załatwienia według właściwości.

wskazując, że organem właściwym do orzekania o wynagrodzeniu kuratora ustanowionego przez sąd na podstawie art. 184 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego

na skutek wniosku złożonego przez organ podatkowy w trybie art. 138 § 1 Ordynacji podatkowej jest sąd, jako organ państwowy, który ustanowił kuratora.

Postanowieniem z dnia 29 kwietnia 2021 r. sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w [...] oddalił przedmiotowy wniosek uzasadniając rozstrzygnięcie tym, że wydanie stosownego orzeczenia w oparciu o zgłoszone żądanie kuratora należy do właściwości Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] i do niego strona powinna zwrócić się z przedmiotowym wnioskiem.

W konsekwencji pismem z dnia 27 maja 2021 r. M. J. wystąpiła do Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] o zasądzenie na jej rzecz wynagrodzenia za czynności kuratora ustanowionego dla nieznanego z miejsca pobytu Ł. B. w ramach postępowań podatkowych w maksymalnej wysokości.

Postanowieniem z dnia 21 czerwca 2021 r. nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] odmówił wszczęcia postępowania w sprawie zasądzenia wynagrodzenia za czynności kuratora ustanowionego dla nieznanego z miejsca pobytu Ł. B. w ramach postępowań podatkowych.

W uzasadnieniu organ pierwszej instancji stwierdził, że organem właściwym

do orzekania o wynagrodzeniu kuratora ustanowionego przez sąd na podstawie art. 184 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2020 r. poz. 1359 ze zm.), powoływanego w dalszej części uzasadnienia jako k.r.i.o., na skutek wniosku złożonego przez organ podatkowy w trybie art. 138 § 1 Ordynacji podatkowej jest sąd, jako organ państwowy, który ustanowił kuratora,

co znajduje potwierdzenie w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 23 lutego 2018 r.

sygn. akt III CZP 106/17 oraz orzecznictwie sądów administracyjnych. Mając powyższe na uwadze organ stwierdził, że brak jest podstaw do wszczęcia postępowania w tej sprawie. Jednocześnie organ wskazał, że okoliczność, iż sąd nie zgadza się z tym stanowiskiem, nie obliguje organu podatkowego do wypłaty wynagrodzenia za czynności kuratora ustanowionego dla osoby nieznanej z miejsca pobytu.

W wyniku rozpoznania zażalenia M. J., wydanym na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 165a § 1 oraz art. 217 i art. 239 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r. poz. 1540), zwanej dalej w skrócie także "o.p.", postanowieniem z dnia 3 września 2021 r. nr [...], Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z dnia 21 czerwca 2021 r.

W uzasadnieniu decyzji organ drugiej instancji wskazał, że organem państwowym odpowiedzialnym za wyznaczenie kuratora jest sąd, zatem w myśl

art. 179 § 1 k.r.o. to właśnie sąd jest organem właściwym do przyznania kuratorowi stosownego wynagrodzenia. Tym samym organ pierwszej instancji zasadnie odmówił stronie wszczęcia postępowania w sprawie zasądzenia na jej rzecz wynagrodzenia

za czynności kuratora. Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] nie jest bowiem organem właściwym do rozpoznania takiego wniosku, co uniemożliwiło wszczęcie i prowadzenie postępowania w sprawie. Organ powołał się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 18 lutego 2020 r. sygn. akt II SA/Ol 18/20, w którym z powołaniem się na uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 23 lutego 2018 r. sygn. akt III CZP 106/17 wskazano, że o wynagrodzeniu kuratora ustanowionego na wniosek organu podatkowego orzeka sąd rejestrowy.

W skardze na decyzję organu odwoławczego M. J. wniosła o uwzględnienie skargi oraz uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, a ponadto o zobowiązanie organu do wydania w określonym terminie postanowienia wskazując sposób załatwienia sprawy lub jej rozstrzygnięcie.

Skarżąca zarzuciła zaskarżonej decyzji:

1) naruszenie prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy, to jest

art. 165a § 1 o.p. w zw. z art. 184 § 11 k.r.o. poprzez uznanie, że postępowanie z wniosku skarżącej nie może być wszczęte, albowiem organ nie jest właściwy do rozpoznania wniosku, podczas gdy skarżąca została wyznaczona kuratorem dla reprezentowania nieobecnego Ł. B., nie jest kuratorem materialnym, zatem właściwym do rozpoznania wniosku o przyznanie wynagrodzenia jest organ, nie zaś sąd powszechny;

2) naruszenie prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy, to jest art. 179 k.r.o. poprzez zastosowanie tego przepisu w niniejszej sprawie i uznanie,

że to sąd jest organem właściwym do przyznania kuratorowi stosownego wynagrodzenia, podczas gdy z uwagi na charakter pełnionej funkcji przez skarżącą w niniejszej sprawie przepis ten nie może być stosowany, zaś właściwy do rozpoznania wniosku kuratora nieobecnego Ł. B. - radcy prawnego M. J. o przyznanie wynagrodzenia jest organ;

3) naruszenie art. 66 § 4 k.p.a. poprzez odmówienie rozpoznania wniosku skarżącej wskazując, że do jego rozpoznania właściwy jest sąd powszechny, podczas gdy prawomocnym postanowieniem z dnia 29 kwietnia 2021 r. wydanym w sprawie o sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w [...] uznał, że właściwym do rozpoznania wniosku kuratora nieobecnego Ł. B.- radcy prawnego M. J. o przyznanie wynagrodzenia jest organ, który wystąpił z wnioskiem o ustanowienie kuratora.

W uzasadnieniu skargi skarżąca wyjaśniła, że stosunek prawny istniejący między organem administracji i przedstawicielem dla nieobecnej strony opiera się na orzeczeniu sądu powszechnego. Jego elementem jest obowiązek wykonania przez osobę wyznaczoną niezbędnych czynności w charakterze przedstawiciela osoby nieobecnej lub niezdolnej do czynności prawnych. Z obowiązkiem tym wiąże się prawo przedstawiciela do uzyskania wynagrodzenia za podjęte w toku postępowania

w obronie interesów strony czynności. Zatem samo prawo do uzyskania takiego wynagrodzenia nie powinno budzić wątpliwości. Nie można bowiem uznać,

że wypełnianie funkcji kuratora jest dobrowolną działalnością społeczną, czy też obowiązkiem wpisanym w zakres obowiązków adwokata, pełnionym bez wynagrodzenia.

Jednocześnie sąd już uprzednio stwierdzał, iż w przepisach k.p.a. występuje

w tym zakresie luka prawna, to jednakże jest ona możliwa do wypełnienia i winna zostać właśnie wypełniona na zasadach per analogiam. Sąd wskazał, że w sprawie winno mieć zastosowanie rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 13 listopada

2013 r. w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej,

z uwzględnieniem rodzaju sprawy, stopnia jej zawiłości oraz nakładu pracy kuratora mających wpływ na wysokość wynagrodzenia.

Skarżąca wskazała, że została wyznaczona kuratorem do reprezentowania nieobecnego Ł. B., nie została jednak wyznaczona kuratorem prawa materialnego. Innymi słowy skarżąca została wyznaczona jedynie do zastępowania nieobecnego przy czynnościach postępowania podatkowego. Do wynagrodzenia takich kuratorów stosuje się przepisy prawa procesowego, nie zaś dyspozycję art. 179 k.r.o. Zgodnie ze stanowiskiem Sądu Najwyższego zawartego w uchwale z dnia 9 lutego 1989 r. sygnatura akt III CZP 117/88 i jednolitym stanowiskiem sądów administracyjnych do orzekania o wynagrodzeniu takich kuratorów nie ma zastosowania art. 179 k.r.o. Kurator został ustanowiony w postępowaniu podatkowym, a zatem w rachubę wchodzą koszty postępowania przed organem podatkowym (art. 265), które w myśl art. 264, które w myśl art. 261 i następne k.p.a. ponosi organ.

W sądownictwie administracyjnym podkreśla się, że w sytuacji gdy na mocy postanowienia sądu rejonowego pełnomocnik został ustanowiony przedstawicielem nieobecnej strony ma on prawo żądać przyznania mu wynagrodzenia za podejmowane czynności. Wynagrodzenie to może być przyznane przez organ administracji, który domagał się wyznaczenia przedstawiciela dla strony. Na powyższe zwrócił uwagę Sąd Najwyższy w uchwale z 9 lutego 1989 r. w sprawie III CZP 117/88.

Skarżąca odnosząc się do przywołanej przez Naczelnika Urzędu Skarbowego

w [...] uchwały Sądu Najwyższego sygn. akt III CZP 106/17 z dnia 23 lutego 2018 r. wskazała, że nie dotyczy ona sytuacji identycznej jak w niniejszej sprawie, zatem nie może stanowić uzasadnienia prawnego dla zaskarżonego postanowienia. Z przywołanej uchwały wynika wręcz stanowisko zbieżne z tym, które zostało wyrażone w cytowanej wyżej uchwale Sądu Najwyższego z dnia 9 lutego 1989 r. sygn. akt III CZP 117/88.

Niezależnie od powyższego skarżąca wskazała, że Sąd Rejonowy w [...] postanowieniem oddalił wniosek kuratora nieobecnego Ł. B. - radcy prawnego M. J. o przyznanie wynagrodzenia. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wskazał, że właściwym do rozpoznania niniejszego wniosku jest organ, który wystąpił z wnioskiem o ustanowienie kuratora. Sąd wskazał również kierunek wykładni przepisów, jakie w niniejszej sprawie winny znaleźć zastosowanie. Natomiast organ, mimo takiego jednoznacznego stanowiska Sądu, zaskarżonym postanowieniem odmówił wszczęcia postępowania. W niniejszej sprawie powinno znaleźć odpowiednie zastosowanie art. 66 § 4 k.p.a, który wprost wskazuje,

że organ nie może zwrócić podania z tej przyczyny, że właściwym w sprawie jest sąd powszechny, jeśli w tej sprawie sąd uznał się już za niewłaściwy.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu, jak też przedstawioną w jego uzasadnieniu argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2022 r. poz. 239) powoływanej w dalszej części uzasadnienia jako "p.p.s.a.", uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3).

Stosownie natomiast do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie

w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi

oraz powołaną podstawą prawną.

Kontrolując zaskarżone postanowienie zgodnie ze wskazanymi wyżej kryteriami, Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

W niniejszej sprawie rozważenia wymagało jaki organ przyznaje wynagrodzenie kuratorowi ustanowionemu przez sąd na podstawie art. 184 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego na skutek wniosku złożonego przez organ podatkowy w trybie art. 138 § 1 Ordynacji podatkowej.

Kwestia ta była już przedmiotem orzecznictwa sądów powszechnych jak i sądów administracyjnych. Nie jest ona w orzecznictwie oceniana jednolicie.

W uchwale Sądu Najwyższego z dnia 9 lutego 1989 r. sygn. akt III CZP 117/88 wskazano, że wyznaczenie przez sąd przedstawiciela dla nieobecnej strony postępowania administracyjnego na wniosek organu administracyjnego zgłoszony na podstawie art. 34 § 1 k.p.a. następuje na podstawie art. 184 k.r.io. Wynagrodzenie takiego przedstawiciela należy do kosztów postępowania administracyjnego. Sąd wskazał, że do wynagrodzenia takich kuratorów nie ma zastosowania art. 179 k.r.io. Nie może on stanowić podstawy prawnej przyznania przez sąd wynagrodzenia za sprawowanie kurateli przez przedstawiciela strony postępowania administracyjnego ze względu na jej charakter ściśle związany z konkretnym postępowaniem administracyjnym, co uzasadnia traktowanie tego wynagrodzenia w ramach kosztów postępowania administracyjnego, podobnie jak to dzieje się w zakresie wynagrodzenia kuratorów ustanowionych na podstawie art. 143 k.p.c. (por. art. 261 i następne k.p.a.). Sąd nie powinien zatem ponosić wydatków związanych z wynagrodzeniem kuratora dla strony postępowania administracyjnego ani ustalać wysokości wynagrodzenia za czynności podejmowane przez kuratora w takim postępowaniu.

W uchwale Sądu Najwyższego z dnia 23 lutego 2018 r. sygn. akt III CZP 106/17 wskazano natomiast, że o wynagrodzeniu należnym kuratorowi ustanowionemu na wniosek organu podatkowego na podstawie art. 42 k.c. w związku z art. 138 § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (jedn. tekst: Dz.U. z 2017 r., poz. 201 ze zm.) orzeka sąd rejestrowy, który go ustanowił i określił jego kompetencje. Uchwała ta dotyczy kuratora ustanowionego dla osoby prawnej., którego zakres kompetencji nie ogranicza się do reprezentowania strony w postępowaniu podatkowym. Przepis art. 42 kodeksu cywilnego stanowi bowiem, że

§ 1. Jeżeli osoba prawna nie może być reprezentowana lub prowadzić swoich spraw ze względu na brak organu albo brak w składzie organu uprawnionego do jej reprezentowania, sąd ustanawia dla niej kuratora. Kurator podlega nadzorowi sądu, który go ustanowił.

§ 2. Do czasu powołania albo uzupełnienia składu organu, o którym mowa w § 1, albo ustanowienia likwidatora kurator reprezentuje osobę prawną oraz prowadzi jej sprawy w granicach określonych w zaświadczeniu sądu.

§ 3. Kurator niezwłocznie podejmuje czynności zmierzające do powołania albo uzupełnienia składu organu osoby prawnej uprawnionego do jej reprezentowania, a w razie potrzeby do jej likwidacji.

§ 4. Pod rygorem nieważności kurator jest obowiązany uzyskać zezwolenie sądu rejestrowego na:

1) nabycie i zbycie przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części oraz na dokonanie czynności prawnej, na podstawie której następuje oddanie przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części do czasowego korzystania;

2) nabycie i zbycie oraz obciążanie nieruchomości, użytkowania wieczystego lub udziału w nieruchomości.

W niniejszej sprawie mamy do czynienia z kuratorem ustanowionym dla osoby fizycznej.

Podstawę ustanowienia kuratora, który domaga się wynagrodzenia w niniejszej sprawie stanowił przepis art. 184 k.r.io. w związku z art. 138 § 1 Ordynacji podatkowej. Przepis 184 k.r.io. stanowi, że

§ 1 Dla ochrony praw osoby, która z powodu nieobecności nie może prowadzić swoich spraw, a nie ma pełnomocnika, ustanawia się kuratora. To samo dotyczy wypadku, gdy pełnomocnik nieobecnego nie może wykonywać swoich czynności albo gdy je wykonywa nienależycie.

§ 2. Kurator powinien przede wszystkim postarać się o ustalenie miejsca pobytu osoby nieobecnej i zawiadomić ją o stanie jej spraw.

Zgodnie natomiast z art. 138 § 1 Ordynacji podatkowej organ podatkowy występuje do sądu z wnioskiem o wyznaczenie kuratora dla osoby niezdolnej do czynności prawnych lub osoby nieobecnej, jeżeli kurator nie został już wyznaczony.

Niewątpliwe zakres uprawnień takiego kuratora jest węższy niż kuratora ustanowionego przez sąd rejestrowy i ogranicza się do czynność ściśle związanych z prowadzonym postępowaniem administracyjnym.

Sąd podziela stanowisko, wyrażone w uchwale z dnia 9 lutego 1989 r. sygn. akt III CZP 117/88, zgodnie z którym sprawowanie kurateli przez przedstawiciela strony postępowania administracyjnego ze względu na jej charakter ściśle związany z konkretnym postępowaniem administracyjnym, wynagrodzenia kuratora należy do kosztów postępowania administracyjnego i powinno być ustalane przez organ administracji.

W wyroku z dnia 16 kwietnia 2020 r. sygn. akt I OSK 3193/19 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że przyznanie wynagrodzenia kuratorowi ustanowionemu w trybie art. 34 § 1 k.p.a. należy dokonać w drodze aktu z zakresu administracji publicznej, dotyczącego uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, innego niż decyzja lub postanowienie - o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. (podobnie wyrok NSA z dnia 19 grudnia 2013 r., sygn. akt II OSK 2748/12, wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 1 lutego 2022 r. , sygn. akt I SA/Rz 1419/21 i przytoczone w jego uzasadnieniu orzecznictwo, wyrok WSA w Gliwicach z dnia 15 kwietnia 2021 r. sygn. akt III SA/Gl 96/21 i przytoczone w jego uzasadnieniu orzecznictwo, wyrok WSA w Warszawie z dnia 4 listopada 2014 r. sygn. akt IV SA/Wa 1609/14,).

Stanowisko powyższe, dotyczące wynagrodzenia kuratora ustanowionego w trybie art. 34 § 1 k.p.a. należy odnieść do wynagrodzenia kuratora ustanowionego w trybie art. 138 § 3 Ordynacji podatkowej. Wyznaczenie przez sąd przedstawiciela dla nieobecnej strony postępowania administracyjnego na wniosek organu administracyjnego zgłoszony na podstawie art. 34 § 1 k.p.a. następuje na podstawie art. 184 k.r.io. (uchwała tego Sądu z dnia 24 listopada 2006 r., sygn. akt III CZP 89/06 (OSNC 2007/9/128). Mamy tutaj zatem do czynienia z analogiczną podstawą prawną orzeczenia sądu powszechnego jak w przypadku wniosku złożonego przez organ podatkowy w niniejszej sprawie w trybie art. 138 § 1 Ordynacji podatkowej w związku z art. 184 k.r.io.

Niezależnie od powyższego wskazać należy, że nie budzi wątpliwości, iż kuratorowi powinno zostać przyznane wynagrodzenie za wykonane przez niego czynności. Pomimo, że wysokość tego wynagrodzenia ani zasady i tryb jego przyznawania nie zostały unormowane w przepisach k.p.a. ani w przepisach szczególnych, to nie budzi żadnych wątpliwości, że wynagrodzenie takie przysługuje. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreślono, że przeciwne stanowisko nie dałoby się pogodzić z konstytucyjną zasadą RP jako Państwa prawa wynikającą z art. 2 Konstytucji RP (por.: wyrok WSA w Warszawie z dnia 10 lipca 2014 r., sygn. akt IV SA/Wa 930/14, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 16 marca 2016 r., sygn. akt II SA/Po 38/16, wyrok WSA w Gliwicach z dnia 8 listopada 2016 r. sygn. akt IV SA/Gl 577/16, wyrok WSA w Gliwicach z dnia 10 stycznia 2018 r. sygn. akt IV SA/Gl 529/17, wyrok WSA w Gliwicach z dnia 4 grudnia 2018 r. sygn. akt IV SA/Gl 643/18).

W sytuacji gdy sąd powszechny uznał się niewłaściwym do ustalenia wysokości wynagrodzenia kuratora, taki bowiem w istocie charakter ma postanowienie odmawiające ustalenia wynagrodzenia z uwagi na brak właściwości sądu powszechnego do ustalenia jego wysokości, rzeczą organu podatkowego jest rozpoznanie złożonego wniosku. W postępowaniu administracyjnym prowadzonym na podstawie przepisów k.p.a., zgodnie z art. 66 § 4 k.p.a. organ nie może zwrócić podania z tej przyczyny, że właściwy w sprawie jest sąd powszechny, jeżeli w tej sprawie sąd uznał się już za niewłaściwy. Mimo braku takiego unormowania w przepisach Ordynacji podatkowej, za niedopuszczalną uznać należy sytuację, w której zarówno sąd powszechna jak i organ administracji uznałyby się za niewłaściwe do rozpoznania złożonego przez kuratora wniosku o przyznanie należnego za dokonane czynność wynagrodzenia.

W konsekwencji Sąd - działając podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a. - uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji.

Sąd orzekł w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a, zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;.

Rzeczą organu, przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, będzie ocena wniosku skarżącej z uwzględnieniem wyrażonego przez Sąd stanowiska, którym organy będą związane na podstawie art. 153 p.p.s.a.

Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Internetowej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl.).