Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 972/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2013-02-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 7 ust. 1 pkt 4 lit.c
journal: Dz.U. 2010 nr 95 poz 613
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity.
article: art. 137 par 2 i 3 , art. 220 par 1, art. 123 par 1, art. 165 par 2 i 4, art. 169 par 1
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.
article: art. 134 par 1, art. 135, art. 145 par 1 pkt 1 lit.c, art. 152, art. 200
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Achrymowicz, NSA Anna Kwiatek (sprawozdawca),, NSA Irena Szarewicz-Iwaniuk, Protokolant Asystent sędziego Karolina Orłowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 13 lutego 2013 r. sprawy ze skargi B. K. i A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2012 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] nr [...] oraz postanowienie Prezydenta Miasta z dnia [...], nr [...] II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego solidarnie na rzecz B. K. i A. K. kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpoznaniu odwołania B.i A. małż. K., utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości na 2012 r.

Z akt sprawy wynika, że organ I instancji, na podstawie ewidencji gruntów i budynków ustalił, iż skarżący są właścicielami nieruchomości położonej w C.przy ul. [...] składającej się z działek gruntu o łącznej powierzchni 1.788 m2 sklasyfikowanych jako "tereny zabudowy przemysłowej" – Ba oraz budynku o powierzchni 933,7 m2 opisanego jako "zbiorniki, magazyny, silosy".

W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że skarżący złożyli w dniu 17.03.2011 r. informację w sprawie podatku od nieruchomości, w której wykazali od dnia 31.12.2010 r. brak przedmiotów opodatkowania, gdyż według ich oświadczeń i załączonych umów zawartych z synami G. i K., nieruchomość o powierzchni 266 m2 gruntu i budynku wynajęta została synowi K. na podstawie umowy z dnia 1.02.2011 r. na prowadzenie działalności gospodarczej, a w pozostałej części przekazana została synowi G.na prowadzenie działalności rolniczej – działów specjalnych produkcji rolnej na podstawie nieodpłatnej umowy dzierżawy z dnia 1.01.2011 r., a to w związku z przekazaniem mu przez skarżących gospodarstwa rolnego położonego w C. przy ul. [...]

Informacje podatkowe wraz z oświadczeniami i umowami zawartymi przez skarżących znajdują się w aktach sprawy, z których wynika również, że organ I instancji w 2011 r. w ramach czynności sprawdzających oraz postępowania podatkowego w sprawie wymiaru podatku na 2011 r., prowadzonego z udziałem pełnomocnika skarżących, dokonał ustaleń faktycznych wykluczających, zdaniem organu, możliwość zastosowania art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. c ustawy o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U.2010.95.613 ze zm.- dalej: "pol") w stosunku do części gruntu (1522m2) oraz części budynku (667,7m2) wydzierżawionych synowi G.

W związku z tymi ustaleniami organ I instancji pismem z dnia 6.03.2012 r. poinformował skarżących o zamiarze wszczęcia postępowania podatkowego w sprawie podatku od nieruchomości na 2012 r. i wezwał do złożenia wyjaśnień, czy w tej sprawie będzie ich również reprezentował pełnomocnik, bo fakt taki nie wynika z zakresu pełnomocnictwa złożonego w dniu 15.07.2011 r.

W odpowiedzi na wezwanie skarżący wyjaśnili, że w planowanym przez organ postępowaniu będzie ich reprezentował ten sam pełnomocnik.

Postanowieniem z dnia [...], skierowanym do pełnomocnika i doręczonym w dniu 27.03.2012 r., organ z urzędu wszczął postępowanie w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości na 2012 r., w dniu 4.04.2012 r. poinformował pełnomocnika o możliwości wypowiedzenia się co do zebranego w sprawie materiału dowodowego, a następnie zawiadomił go, że w dniu 9.05.2012 r. przeprowadzi oględziny nieruchomości. Z notatki służbowej wynika, że w wyznaczonym terminie ani skarżący, ani pełnomocnik nie stawili się w miejscu położenia nieruchomości, stąd oględzin budynku nie dokonano, a na gruncie "nie stwierdzono śladów prowadzenia działów specjalnych produkcji rolnej".

W decyzji z dnia [...], doręczonej adwokatowi M.G., jako pełnomocnikowi, organ ustalił skarżącym podatek od nieruchomości na 2012 r. w kwocie 9.959 zł, a w uzasadnieniu podał, że budynek i grunt o powierzchni 266m2 podlegały opodatkowaniu według stawek określonych dla budynków i gruntów związanych z działalnością gospodarczą, natomiast podatek od gruntów o powierzchni 1.522m2 oraz budynku w części o powierzchni 667,7m2 ustalony został według stawek dla gruntów i budynków "pozostałych".

Odwołanie złożył adwokat M.G., a organ do pisma sporządzonego w trybie art. 227 § 1 ordynacji podatkowej (Dz.U.2012.749 – dalej: "op") załączył kserokopie pełnomocnictwa skarżących oraz dowodu uiszczenia w dniu 12.07.2011 r. opłaty skarbowej, uwierzytelnionych przez organ w dacie sporządzenia tego pisma (4.07.2012 r.). W odwołaniu zarzucono naruszenie art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. c pol poprzez pominięcie okoliczności, że budynek przy ul. [...] jest funkcjonalnie i gospodarczo związany z gospodarstwem rolnym prowadzonym przez G. K. oraz wniesiono o przeprowadzenie oględzin nieruchomości na okoliczność wykorzystywania jej na cele rolnicze.

W toku postępowania odwoławczego Kolegium wyznaczyło termin przeprowadzenia oględzin nieruchomości powiadamiając o nim adwokata M.G.. Z protokołu oględzin wynika, że dowód nie został przeprowadzony z uwagi na niestawiennictwo stron i brak dostępu do budynku.

W zaskarżonej decyzji, doręczonej skarżącym w dniu [...], Kolegium podzieliło ocenę organu I instancji, że skarżący w żaden sposób nie wykazali dowodowo, iż budynek przy ul. [...] jest zajęty na prowadzenie działów specjalnych produkcji rolnej. Kolegium stwierdziło, że, wbrew zarzutom pełnomocnika skarżących, zarówno z protokołu przesłuchania G. K. z dnia 9.09.2011 r., jak i z wizji lokalnej z dnia 22.06.2011 r. wynika, że budynek wykorzystywany jest jako magazyn gospodarstwa rolnego prowadzonego przez tego świadka na nieruchomości przy ul. [...].

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego B. i A. małżonkowie K. zaskarżyli decyzję w części ustalającej wymiar podatku w zakresie pozostałych gruntów i budynków i wnieśli o uchylenie wydanych w sprawie decyzji zarzucając naruszenie art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 op w związku z art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. c pol wskutek błędnej oceny dowodów wskazujących, że budynek przy ul. [...] jest częścią składową gospodarstwa rolnego prowadzonego przez G. K. i prowadzone są w tym budynku uprawy roślin, a nie tylko magazyn.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga podlega uwzględnieniu, chociaż z innych względów niż wynikające z przedstawionych w niej zarzutów.

Sąd dokonując kontroli zgodności z prawem wydanych w sprawie decyzji nie jest związany zarzutami skargi, a jedynie granicami sprawy rozstrzygniętej decyzją organu I instancji (art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U.2012.270 ze zm. – dalej "ppsa").

Wadliwość decyzji zaskarżonej oraz decyzji organu I instancji jest skutkiem naruszenia art. 137 § 2 op, który stanowi, że pełnomocnictwo powinno być udzielone na piśmie lub zgłoszone do protokołu, przy czym, zgodnie z § 3 tego artykułu, pełnomocnik zobowiązany jest dołączyć do akt oryginał pełnomocnictwa lub poświadczony jego odpis.

W aktach niniejszej sprawy prowadzonej w przedmiocie wymiaru podatku od nieruchomości na 2012 r. znajduję się wprawdzie kserokopia pełnomocnictwa udzielonego przez skarżących adwokatowi M. G. oraz dowód opłaty skarbowej (k. 47 akt), jednakże porównanie daty uiszczenia opłaty (12.07.2011 r.), jej wysokości (34 zł), daty uwierzytelnienia odpisu przez organ, a nie przez adwokata (4.07.2012 r.) oraz treści "wezwania" zawartego w piśmie organu I instancji skierowanego do skarżących w dniu 6.03.2012 r. (k. 28) nie pozostawia wątpliwości, że pełnomocnictwo udzielone zostało "do zastępstwa w postępowaniu podatkowym dotyczącym nieruchomości położonej w C. przy ul. [...] prowadzonym w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości na 2011 r., a nie w sprawie zakończonej zaskarżoną decyzją.

Z treści powyższych przepisów art. 137 op wynika, że fakt udzielenia pełnomocnictwa powinien być udokumentowany, stąd nie może być przedmiotem domniemania.

Okoliczność braku pełnomocnictwa dla adwokata M. G. uwzględnił organ odwoławczy doręczając zaskarżoną decyzję skarżącym, zgodnie z art. 145 § 1 op, jednakże naruszenie art. 137 § 2 op skutkowało rozpoznaniem odwołania złożonego przez osobę nieuprawnioną i bez wezwania jej do wykazania uprawnienia do reprezentowania skarżących. Jest to istotne naruszenie przepisów postępowania (art. 137 § 2 w związku z art. 220 § 1 op), bowiem nieuzupełnienie formalnych braków odwołania w trybie art. 169 § 1 op mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy wszczętej tym pismem.

Braku pełnomocnictwa legitymującego udział profesjonalnego pełnomocnika w postępowaniu podatkowym nie mogło zastąpić "wyjaśnienie" skarżących zawarte w piśmie z dnia 15.03.2012 r. (k. 32 akt), gdyż niezależnie od treści art. 137 § 2 op, w dacie jego złożenia postępowanie w niniejszej sprawie nie było prowadzone.

W związku z tym wszczęcie postępowania postanowieniem skierowanym do osoby, która jeszcze nie mogła legitymować się pełnomocnictwem udzielonym przez strony tego postępowania stanowiło naruszenie przez organ I instancji art. 165 § 2 i § 4 op, gdyż postanowienie o wszczęciu postępowania doręcza się stronie. Dopiero po wszczęciu postępowania w danej sprawie i określeniu w postanowieniu jej przedmiotu, strona (lub strony) tego postępowania może udzielić pełnomocnictwa do występowania w jej imieniu.

Z tego względu Sąd, na podstawie art. 135 ppsa, uchylił postanowienie organu I instancji o wszczęciu postępowania bezpodstawnie doręczone adwokatowi M. G.. Równocześnie, skoro nie złożył on do akt sprawy pełnomocnictwa (art. 137 § 3 op), to procedowanie z jego udziałem stanowiło istotne naruszenie art. 123 § 1 op gwarantującego udział stron w postępowaniu, w tym doręczenie im decyzji.

Sąd zauważa, że w niniejszej sprawie organ I instancji nie prowadził postępowania dowodowego poza uzyskaniem wypisu z ewidencji gruntów (k. 27), a pozostałe dowody, opisane w uzasadnieniu swej decyzji, włączył do akt w postaci uwierzytelnionych w dniu 4.07.2012 r. kserokopii bez wydania w tym przedmiocie postanowienia (art. 216 i art. 180 § 1 op), w którym wskazać powinien w postępowaniu w jakiej sprawie (w jakim przedmiocie) dowody te uzyskał. Jest to istotne dla ustalenia jaki materiał dowodowy zaoferowany miał być stronom (lub pełnomocnikowi) przed wydaniem decyzji (art. 200 § 1 op).

Równocześnie Sąd nie podziela wyrażonego w skardze poglądu, że dla zastosowania art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. c pol – zwolnienie budynku gospodarczego od podatku od nieruchomości – wystarczający jest fakt wykorzystywania budynku jako magazynu płodów rolnych wyprodukowanych w ramach działów specjalnych produkcji rolnej. Przepis ten normuje zwolnienie podatkowe, stąd wnosząc o jego zastosowanie podatnik powinien wykazać, że budynek gospodarczy zajęty jest na prowadzenie działów specjalnych produkcji rolnej czyli, że w tym budynku prowadzone są uprawy.

Skoro w sprawie niniejszej bezsporne jest, że część budynku położonego przy ul. [...] o powierzchni 667,7m2 wykorzystywana jest przez syna skarżących – G. w celu składowania "sprzętu, folii, skrzynek, zbóż itp.", a nie w celu prowadzenia upraw, to w tej części budynek nie mógł podlegać zwolnieniu od podatku na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. c pol.

W ponownym postępowaniu organ podatkowy zagwarantuje udział skarżących w każdym stadium postępowania zgodnie z wyżej wskazanymi przepisami Ordynacji podatkowej.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 152 oraz art. 200 ppsa, orzeczono jak w sentencji.