Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1929/20
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2020-10-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 30 ust. 5, 5c, 7
journal: Dz.U. 2018 poz 1202
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zofia Flasińska (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Zdzisław Kostka Sędzia del. WSA Kazimierz Bandarzewski po rozpoznaniu w dniu 13 października 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Wojewody [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 stycznia 2020 r., VII SA/Wa 1642/19 w sprawie ze skargi S. M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] w przedmiocie wniesienia sprzeciwu do zgłoszenia zamiaru budowy 1. uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę, 2. zasądza od S. M. na rzecz Wojewody [...] kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 8 stycznia 2020 r., VII SA/Wa 1642/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu sprawy ze skargi S. M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] w przedmiocie wniesienia sprzeciwu do zgłoszenia zamiaru budowy, uchylił zaskarżoną decyzję i orzekł o kosztach postępowania sądowego.

Wyrok ten został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

W dniu 27 listopada 2018 r. do Urzędu [...] Wydziału Architektury i Budownictwa dla Dzielnicy B. wpłynęło zgłoszenie S. M. zamiaru budowy przydomowej oczyszczalni ścieków na terenie działki ew. nr [...] z obrębu [...] przy ul. Z. w Dzielnicy B. [...]. Prezydent [...] postanowieniem z [...] grudnia 2018 r. nałożył na inwestora obowiązek uzupełnienia zgłoszenia. Jednak inwestor nie wykonał tego postanowienia i dlatego Prezydent [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2019 r. wniósł sprzeciw i nałożył obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę. Na skutek odwołania, Wojewoda [...] - postanowieniem z [...] marca 2019 r. - zlecił Prezydentowi [...] przeprowadzenie dodatkowego postępowania wyjaśniającego. Postanowieniem z [...] marca 2019 r. Prezydent [...] nałożył na inwestora obowiązek usunięcia istniejących nieprawidłowości w dokumentacji dotyczącej przedmiotowej sprawy. W odpowiedzi na to wezwanie inwestor wskazał, że nie on jest adresatem tego obowiązku, lecz organ I instancji.

W tej sytuacji Wojewoda [...] - decyzją z [...] czerwca 2019 r. - utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Wojewoda stwierdził, że do przedmiotowego zgłoszenia dołączono oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, dwa rysunki projektu przydomowej oczyszczalni ścieków, opinię Wydziału Konserwacji i Środowiska dla Dzielnicy B. Urzędu [...] z 25 października 2018 r. oraz opinię o warunkach gruntowo-wodnych. Wobec niespełnienia przez powyższe zgłoszenie wymagań z art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego, Prezydent [...], zgodnie z art. 30 ust. 5c wymienionej ustawy, nałożył - postanowieniem z [...] grudnia 2018 r. - obowiązek jego uzupełnienia. Inwestor nie odebrał ww. postanowienia, ponieważ organ I instancji wysłał je na błędny na adres. Z uwagi na to, że inwestor nie uzupełnił wskazanych przez organ I instancji braków w przedmiotowym zgłoszeniu, Prezydent [...] wniósł sprzeciw do zgłoszenia oraz nałożył obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę, oceniając, że realizacja inwestycji mogłaby spowodować zwiększenie ograniczeń lub uciążliwości dla terenów sąsiednich. Wojewoda [...] stwierdził, że organ I instancji prawidłowo dostrzegł braki zgłoszenia, które nie zostały uzupełnione, albowiem postanowienie zostało skierowane pod niewłaściwy adres. Z tego powodu organ odwoławczy - postanowieniem z [...] marca 2019 r. - zlecił Prezydentowi [...] przeprowadzenie dodatkowego postępowania wyjaśniającego, celem uzupełnienia akt sprawy poprzez złożenie dokumentów określających warunki techniczne dot. możliwości, lub ich braku, przyłączenia działki, na której ma być zlokalizowana planowana inwestycja, do sieci kanalizacyjnej w ul. Z. i W.; dokładny i aktualny szkic zagospodarowania działki, zawierający lokalizację przydomowej oczyszczalni ścieków (dokładnie rozrysowany schemat) wraz ze wszystkimi odległościami planowanej inwestycji od okien i drzwi zewnętrznych budynku zlokalizowanego na danej działce, granic działki, wszystkich urządzeń infrastruktury technicznej (kable telekomunikacyjne, przyłącze gazowe, kable elektryczne, wodociąg, ujęcia wody/studnie - ostatnie również znajdujące się na sąsiednich działkach), najbliższych roślin z rozbudowanym systemem korzeniowym (drzewa, duże krzewy); opis planowanej inwestycji wraz z rysunkami/szkicami. Organ I instancji - postanowieniem z [..] marca 2019 r. - nałożył na inwestora obowiązek usunięcia ww. nieprawidłowości zgodnie z postanowieniem organu odwoławczego. W odpowiedzi na to wezwanie inwestor stwierdził, że nie ma takiego obowiązku w świetle złożonych dokumentów.

W tej sytuacji Wojewoda [...] uznał, że - wobec takiego stanowiska inwestora - nie jest w stanie jednoznacznie ocenić czy zamierzenie inwestycyjne jest zgodne z obowiązującymi przepisami, a także czy nie spowoduje zwiększenia ograniczeń lub uciążliwości dla terenów sąsiednich. Tym samym zobligowany jest do utrzymania w mocy decyzji organu I instancji o sprzeciwie i obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę przedmiotowej inwestycji.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe postanowienie wniósł S. M. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie: art. 29 ust. 1 pkt 3 Prawa budowanego poprzez jego niezastosowanie, art. 33 ust. 1 i ust. 4 pkt 2 Prawa wodnego poprzez uniemożliwienie właścicielowi gruntu zwykłego korzystania z wód stanowiących jego własność, art. 40 § 1 k.p.a. poprzez nieprawidłowe wysłanie decyzji i korespondencji, art. 7, art. 7b, art. 8, art. 10, art. 11 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wcześniej prezentowane.

Na rozprawie pełnomocnik skarżącego złożyła dodatkowo pismo stosownego urzędu, w którym stwierdzono, że komunalna kanalizacja w rejonie niniejszej inwestycji jest planowana w odległym czasie i uzależniona od pozyskania na nią stosownych funduszy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżone orzeczenie zapadło z naruszeniem prawa.

Sąd wskazał, że w zaskarżonej decyzji Wojewoda [...] zaakceptował orzeczenie organu I instancji oparte na przepisie art. 30 ust. 7 ustawy Prawo budowlane. Przepis ten stanowi, że organ administracji architektoniczno-budowlanej może nałożyć, w drodze decyzji, o której mowa w ust. 5, obowiązek uzyskania pozwolenia na wykonanie określonego obiektu lub robót budowlanych objętych obowiązkiem zgłoszenia, o którym mowa w ust. 1, jeżeli ich realizacja może naruszać ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, decyzji o warunkach zabudowy lub spowodować: 1) zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia; 2) pogorszenie stanu środowiska lub stanu zachowania zabytków; 3) pogorszenie warunków zdrowotno-sanitarnych; 4) wprowadzenie, utrwalenie bądź zwiększenie ograniczeń lub uciążliwości dla terenów sąsiednich. Zgodnie z art. 30 ust. 7 ustawy Prawo budowlane organ nie ma obowiązku wykazania już na etapie wnoszenia decyzji o sprzeciwie, że zamierzone roboty budowlane spowodują zagrożenie dóbr tam wymienionych. Zadaniem organu jest jednak wskazanie przyczyn dojścia przez niego do wniosku, że roboty te mogą spowodować takie zagrożenie. Chodzi więc o stan potencjalnego zagrożenia, któremu organ, mając na uwadze roboty budowlane objęte zgłoszeniem, ma obowiązek zapobiec. Organ ocenił, że brak wykonania przez inwestora nałożonych na niego obowiązków czyni niemożliwym ustalenie czy zamierzenie jest zgodne z przepisami oraz czy nie spowoduje zwiększenia ograniczeń lub uciążliwości dla terenów sąsiednich.

Zgodnie z art. 30 ust. 2 ustawy Prawo budowlane w zgłoszeniu należy określić rodzaj, zakres i sposób wykonywania robót budowlanych oraz termin ich rozpoczęcia. W ocenie Sądu, w okolicznościach niniejszej sprawy organ nie wykazał, że nałożony ww. postanowieniem obowiązek odpowiadał stanowi zgłoszenia. Nie odniósł się bowiem w ogóle do dokumentów dołączonych przez inwestora. Ograniczył się tylko do ich wymienienia. Tymczasem Opinia o warunkach gruntowo-wodnych na działce przy ul. Z. w W. oraz Opinia Wydziału Konserwacji i Środowiska dla Dzielnicy B. Urzędu [...] potwierdza zebranie w dokumentach sprawy wszystkich materiałów w zakresie realizowanej inwestycji, w tym opis inwestycji wraz z rysunkiem, w którym miejscu ma zostać posadowiona inwestycja. Opinia o warunkach gruntowo-wodnych dokładnie wskazuje, jakie warunki panują na działce i - co najważniejsze - jest to opinia pozytywna. W pkt 4 Opinii wprost zostało wskazane, że warunki gruntowo-wodne są korzystne do budowy przydomowej oczyszczalni ścieków. Także Opinia Wydziału Konserwacji i Środowiska Urzędu [...] dla Dzielnicy B. analizuje planowaną inwestycję, wskazując również, jaki rodzaj oczyszczalni ścieków zostanie - i może zostać - zastosowany przy realizacji inwestycji i pod jakimi warunkami. Oczyszczalnia ścieków zgodnie z Opinią ma również wskazane odległości, zarówno od budynków i okien, jak również od urządzeń i nasadzeń w głąb ziemi. Także problem z ewentualnym np. dużym krzewem w rejonie inwestycji jest rozwiązany w narzuconych warunkach przez Wydział Konserwacji i Środowiska.

Sąd podzielił stanowisko skarżącego, że nie było uzasadnione nakładanie na niego obowiązku uzyskania dokumentu przedstawiającego warunki techniczne dot. możliwości, lub ich braku, przyłączenia działki, na której ma być zlokalizowana planowana inwestycja, do sieci kanalizacyjnej w ul. Z. i W., ponieważ informacje te z urzędu mógł uzyskać organ we własnej komórce organizacyjnej. Wojewoda [...], orzekając jak w zaskarżonej decyzji, nie wykazał, że przedłożona do zgłoszenia dokumentacja powoduje brak możliwości oceny czy zamierzenie inwestycyjne jest zgodne z obowiązującymi przepisami, a także czy nie spowoduje zwiększenia ograniczeń lub uciążliwości dla terenów sąsiednich.

Sąd wskazał, że rozpoznając sprawę ponownie, organ będzie miał na uwadze to, że na tle niniejszego postępowania zainicjowanego zgłoszeniem, stosowanie przepisów k.p.a. oraz zakres kompetencji orzeczniczych organu odwoławczego, ulega istotnemu ograniczeniu z uwagi na specyfikę regulacji dotyczących wnoszenia sprzeciwu. Nie jest możliwe z uwagi na upływ terminu ponowne wydanie decyzji o sprzeciwie przez organ pierwszej instancji, rozpatrujący sprawę przekazaną w trybie art. 138 § 2 k.p.a. Organ odwoławczy nie może zastosować art. 138 § 2 k.p.a., uchylić decyzji i przekazać sprawy do ponownego rozpatrzenia, gdy upłynął termin do wniesienia sprzeciwu. Z analogicznych powodów nie może, po upływie terminu do wniesienia sprzeciwu, uchylić decyzji organu I instancji i orzec w sprawie co do istoty, skoro kompetencja organów do wniesienia sprzeciwu wygasła. Kierując się powyższą argumentacją Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz c, art. 200 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302), dalej w skrócie p.p.s.a.

Skargę kasacyjną od tego wyroku wniósł Wojewoda [...], podnosząc zarzuty naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. w związku z art. 30 ust. 5c Prawa budowlanego

i art. 136 § 2 k.p.a. poprzez uznanie, że w realiach kontrolowanej sprawy wezwanie inwestora do uzupełnienia dokumentacji związanej ze zgłoszeniem było bezpodstawne, gdyż - jak wynika z przedłożonych przez inwestora opinii - zostały przedłożone wszystkie dokumenty niezbędne do oceny legalności zamierzonego przedsięwzięcia,

- art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 k.p.a. oraz art. 30 ust. 7 pkt 4 Prawa budowlanego poprzez przyjęcie, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jest wystarczający do stwierdzenia, że zamierzone przedsięwzięcie nie spowoduje zwiększenia ograniczeń lub uciążliwości dla terenów sąsiednich.

Organ wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji oraz zasądzenie na jego rzecz od strony przeciwnej kosztów postępowania kasacyjnego.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej organ wskazał, że Sąd I instancji błędnie uznał, że zarówno Opinia o warunkach gruntowo-wodnych na działce przy ul. Z. w W., jak i Opinia Wydziału Konserwacji i Środowiska dla Dzielnicy B. Urzędu [...], potwierdzają zebranie w dokumentach sprawy wszystkich materiałów w zakresie realizowanej inwestycji, skutkiem czego nałożenie na inwestora obowiązku uzupełnienia zgłoszenia było niesłuszne. Wojewoda zaznaczył, że ani Prezydent [...], ani Wojewoda [...] nie kwestionowali żadnej z wymienionych opinii. Organy administracji architektoniczno-budowlanej nie wymagały od inwestora przedłożenia dodatkowych informacji w zakresie panujących warunków gruntowo-wodnych, ponieważ uznały, że są one wystarczające. Jednakże nie można zgodzić się ze stwierdzeniem, że materiał dowodowy zawierał opis inwestycji i wystraczające szkice/rysunki planowanej inwestycji. Wymaga podkreślenia, że inwestor nie przedłożył opisu planowanej inwestycji, w rezultacie czego brakowało potrzebnych informacji, np. dotyczących sposobu wykonania przedmiotowyćh robót budowlanych. Rysunki, które przedstawił inwestor również nie zawierały wszystkich informacji. Owszem, można było odczytać, w którym miejscu na działce zostanie zlokalizowana przydomowa oczyszczalnia ścieków, jednak inwestor nie określił wszystkich potrzebnych odległości - od każdego okna i drzwi zewnętrznych budynku znajdującego się na działce, granic działki, wszystkich urządzeń infrastruktury technicznej (w tym studni), najbliższych roślin z rozbudowanym systemem korzeniowym. Inwestor zaznaczył tylko niektóre odległości na załączonym do zgłoszenia rysunku, wobec czego żaden z organów nie mógł stwierdzić, że planowana inwestycja jest zgodna z § 31 ust. 1 pkt 3 i 4 oraz § 36 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2019 r., poz. 1065). Co najmniej dyskusyjne jest ponadto stwierdzenie Sądu I instancji, że Opinia Wydziału Konserwacji i Środowiska dla Dzielnicy B. Urzędu [...] analizuje przedmiotową inwestycję oraz jakie warunki będzie ona spełniać. Według Sądu, zgodnie z powyższą opinią, przedmiotowa inwestycja ma wskazane odległości zarówno od budynków i okien, jak i od urządzeń i nasadzeń w głąb ziemi. Jak wynika z uzasadnienia rozwiązany został również problem z ewentualnym dużym krzewem w rejonie inwestycji. W tej mierze wypada zauważyć, że opinia w przeciwieństwie do uzgodnienia jest wyłącznie wyrażeniem stanowiska innego organu, które nie ma charakteru wiążącego dla organu prowadzącego sprawę główną. Innymi słowy jest to wskazanie, jakie warunki powinna spełniać zamierzona inwestycja. W żadnym wypadku nie jest to decyzja organu, mocą której potwierdza się, że zamierzone przedsięwzięcie odpowiada wszystkim wymaganym warunkom. W powyższych dokumentach nie ma informacji, że oczyszczalnia ścieków spełnia określone w niej warunki, ponieważ stwierdzenie to leży wyłącznie w gestii organów administracji architektoniczno-budowlanej, a nie komórki organizacyjnej, która wydała powyższą opinię. Opinia Wydziału Konserwacji i Środowiska określa jedynie spełnienie warunków dotyczących parametrów technicznych samej oczyszczalni, których również żaden z organów nie kwestionował. Wymaga zaakcentowania, że w przywołanej opinii znajduje się informacja, że zasięg oddziaływania oczyszczalni wychodzi poza granice działki będącej własnością inwestora. W konsekwencji uzasadnione jest zatem przeprowadzenie przez Wojewodę [...] dodatkowego postępowania wyjaśniającego celem uzyskania od inwestora danych w zakresie odległości, po to chociażby, aby mógł on zweryfikować i określić obszar odziaływania przedmiotowej inwestycji. Co więcej, powyższa opinia nie zawiera również żadnej informacji na temat roślinności wokół planowanej inwestycji, skutkiem czego absolutnie chybione jest stwierdzenie Sądu, że ten problem został rozwiązany.

Odnośnie obowiązku uzyskania dokumentu przedstawiającego warunki techniczne dot. możliwości, lub ich braku, przyłączenia działki, na której ma być zlokalizowana planowana inwestycja do sieci kanalizacyjnej, Wojewoda wskazał, że Prezydent [...] mógł takie informacje rzeczywiście uzyskać, jednak tego nie zrobił, wobec czego koniecznym było, aby Wojewoda ustalił tę okoliczność w postępowaniu wyjaśniającym.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną S. M. wniósł o utrzymanie zaskarżonego wyroku oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów zastępstwa procesowego przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.

W uzasadnieniu wskazał, że Opinia Wydziału Konserwacji i Środowiska była przedstawiona Wydziałowi Architektury i stanowiła jeden z podstawowych dokumentów dołączonych do zgłoszenia. Oczywistym było i jest, że warunki wskazane w Opinii są warunkami wiążącymi dla inwestora. W tym stanie żądanie dodatkowych nieuzasadnionych szkiców i danych jest nieuzasadnione i przekraczające uprawnienia organu. Ważnym elementem jest również wskazanie w Opinii, że potwierdza ona zebranie wszystkich dokumentów w zakresie realizowanej inwestycji i nie było żadnych zastrzeżeń co do możliwości jej realizacji. Wbrew twierdzeniom skarżącego kasacyjnie, rysunki i opisy w Opiniach zawierały dane pozwalające na ocenę inwestycji i jej realizację. Tylko zgodnie z warunkami wskazanymi w Opinii inwestycja miała być zrealizowana i nie było żadnych wątpliwości co do ich właściwego opisu i dookreślenia. Zaznaczone również zostały odległości od m.in. studni na sąsiedniej działce, granic działki, granic budynków czy okien. Bardzo jest znaczące rozpatrywanie rzekomo usytuowanych krzewów z rozbudowanym systemem korzeniowym i ich wpływie na inwestycję. Niezależnie od warunków do spełnienia dla przydomowej oczyszczalni ścieków i kierunku postępowania z takim ewentualnym krzewem, inwestor wskazał, że takiego krzewu na miejscu realizacji inwestycji po prostu nie ma. Tym samym jest mocno zastanawiające w jaki sposób, bez oględzin i rzetelnego zapoznania się z już zgromadzonymi dokumentami, organ usiłował wskazywać wpływ inwestycji na sąsiednie działki. Dodatkowo podnieść należy, że brak jest wskazania jakie uciążliwości miałyby być spowodowane przez zgłoszoną inwestycją dla terenów sąsiednich.

Skarżący podniósł, że Prezydent [...] w sposób nieuprawniony przerzucił obowiązki zlecone organowi przez Wojewodę na inwestora, bowiem np. określenie jakie są możliwości techniczne przyłączenia dzialki do sieci kanalizacyjnej w ul. Z. i W. nie jest w gestii inwestora, ale organu administracji. Jak wynika z pozyskanego dokumentu przewidywana budowa sieci kanalizacyjnej w ulicach W. i Z. znajduje się w planach inwestycyjnych MPWiK w [...] w latach 2025-2026, przy zastrzeżeniu, że termin realizacji procesu inwestycyjnego może się wydłużyć, przy czym w chwili obecnej nie ma możliwości odprowadzania ścieków bytowych z istniejącego budynku mieszkalnego zlokalizowanego przy ul. Z. do miejskiej sieci kanalizacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna ma usprawiedliwione podstawy.

W myśl art. 30 ust. 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2018 r., poz. 1202 ze zm.) zgłoszenia budowy, należy dokonać przed terminem zamierzonego rozpoczęcia robót budowlanych. Organ administracji architektoniczno-budowlanej, w terminie 21 dni od dnia doręczenia zgłoszenia, może, w drodze decyzji, wnieść sprzeciw. Zgodnie z art. 30 ust. 5c tej ustawy w razie konieczności uzupełnienia zgłoszenia organ administracji architektoniczno-budowlanej nakłada na zgłaszającego, w drodze postanowienia, obowiązek uzupełnienia, w określonym terminie, brakujących dokumentów, a w przypadku ich nieuzupełnienia - wnosi sprzeciw w drodze decyzji. Stosownie natomiast do art. 30 ust. 7 ustawy Prawo budowlane organ administracji architektoniczno-budowlanej może nałożyć, w drodze decyzji, o której mowa w ust. 5, obowiązek uzyskania pozwolenia na wykonanie określonego obiektu lub robót budowlanych objętych obowiązkiem zgłoszenia, o którym mowa w ust. 1, jeżeli ich realizacja może naruszać ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, decyzji o warunkach zabudowy lub spowodować: 1) zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia; 2) pogorszenie stanu środowiska lub stanu zachowania zabytków; 3) pogorszenie warunków zdrowotno-sanitarnych; 4) wprowadzenie, utrwalenie bądź zwiększenie ograniczeń lub uciążliwości dla terenów sąsiednich.

W tej sprawie organ architektoniczno-budowlany wniósł sprzeciw od zamiaru budowy przedmiotowej oczyszczalni ścieków albowiem wnioskodawca nie uzupełnił w określonym terminie brakujących dokumentów oraz nałożył na inwestora obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę, gdyż realizacja inwestycji może spowodować zwiększenie ograniczeń lub uciążliwości dla terenów sąsiednich. Przedmiotem ustaleń organów obu instancji była głównie kwestia wpływu planowanej inwestycji na wprowadzenie, utrwalenie bądź zwiększenie ograniczeń lub uciążliwości dla terenów sąsiednich. Nie jest zasadne stwierdzenie Sądu I instancji, że kwestia ta została przesądzona w załączonych przez inwestora opiniach, tj.: Opinii o warunkach gruntowo-wodnych na działce przy ul. Z. w W. z września 2018 r. oraz Opinii Wydziału Konserwacji i Środowiska dla Dzielnicy B. Urzędu [...] z dnia [...] października 2018 r. W tej ostatniej Opinii w części końcowej stwierdzono wręcz przeciwnie, że zasięg oddziaływania oczyszczalni wychodzi poza granice działki będącej własnością wnioskodawcy. Ponadto w Opinii tej wyszczególniono szereg warunków, które musi spełniać planowana inwestycja, aby była ona zgodna z przepisami z zakresu ochrony środowiska i przepisami z zakresu prawa budowlanego. Potwierdzono w niej jedynie - w oparciu o ustalenia zawarte w Opinii o warunkach gruntowo-wodnych - że przy realizacji inwestycji spełnione zostaną warunki wodno-gruntowe oraz że ilość ścieków, które mają być odprowadzane nie przekracza dopuszczalnych wartości. Spełnienie pozostałych warunków pozostawiono do oceny m.in. organowi prowadzącemu postępowanie budowlane. Organ architektoniczno - budowlany obowiązany był również sprawdzić okoliczności związane z oddziaływaniem inwestycji na nieruchomości sąsiednie. W związku z tym inwestor w postępowaniu odwoławczym został wezwany do uzupełnienia wniosku poprzez przedstawienie dokładnego i aktualnego szkicu zagospodarowania działki oraz opisu planowanej inwestycji wraz z rysunkami/szkicami (postanowienie Prezydenta [...] z dnia [...] marca 2019 r.). Inwestor zaznaczył bowiem tylko niektóre odległości na załączonym do zgłoszenia rysunku, wobec czego organ nie mógł stwierdzić, że planowana inwestycja jest zgodna z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2019 r., poz. 1065). Inwestor nie wykonał tego wezwania, twierdząc, że Wojewoda nakazał ustalenie tych okoliczności organowi I instancji, a nie inwestorowi. Zgodnie z art. 136 § 1 k.p.a. organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Zlecenie przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego organowi I instancji nie oznacza, że organ ten sam musi pozyskać wszystkie dokumenty konieczne dla rozstrzygnięcia sprawy. Niejednokrotnie konieczne jest w tym zakresie zwrócenie się do stron postępowania o uzupełnienie dokumentów potrzebnych do wyjaśnienia sprawy. Zatem twierdzenie inwestora, że obowiązek uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie został niesłusznie na niego nałożony jest uzasadnione, ale tylko w części dotyczącej nałożenia na niego obowiązku przedstawienia dokumentu przedstawiającego warunki techniczne dotyczące możliwości lub ich braku przyłączenia działki, na której ma być zlokalizowana inwestycja do sieci kanalizacyjnej ul. Z. i W.. W tym zakresie organ I instancji mógł uzyskać te informacje z urzędu we własnej komórce organizacyjnej i przekazać je Wojewodzie w wykonaniu punktu 1 postanowienia Wojewody [...] z dnia [...] marca 2019 r. Pozostałe obowiązki wymienione w postanowieniu prawidłowo zostały nałożone na inwestora.

Ponadto organ odwoławczy słusznie podniósł w skardze kasacyjnej, że inwestor odmówił nie tylko uzupełnienia dokumentów dotyczących oddziaływania planowanej inwestycji na działki sąsiednie w zakresie odległości inwestycji od każdego okna i drzwi zewnętrznych budynku znajdującego się na działce, granic działki, wszystkich urządzeń infrastruktury technicznej (w tym studni), najbliższych roślin z rozbudowanym systemem korzeniowym, ale również nie przedłożył opisu planowanej inwestycji, w rezultacie czego brakowało potrzebnych informacji, np. dotyczących sposobu wykonania przedmiotowych robót budowlanych. Zgodnie z art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego w zgłoszeniu należy określić rodzaj, zakres, miejsce i sposób wykonywania robót budowlanych oraz termin ich rozpoczęcia. Do zgłoszenia należy dołączyć odpowiednie szkice lub rysunki - w zależności od potrzeb (art. 30 ust. 2a Prawa budowlanego). Załączone do zgłoszenia dokumenty dotyczą lokalizacji inwestycji, nie wskazują jednak na sposób wykonania robót budowlanych. Uzasadnione są w związku z tym zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 k.p.a. oraz art. 30 ust. 7 pkt 4 Prawa budowlanego poprzez przyjęcie, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jest wystarczający do stwierdzenia, że zamierzone przedsięwzięcie nie spowoduje zwiększenia ograniczeń lub uciążliwości dla terenów sąsiednich oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. w związku z art. 30 ust. 5c Prawa budowlanego i art. 136 § 2 k.p.a. poprzez uznanie, że w realiach kontrolowanej sprawy wezwanie inwestora do uzupełnienia dokumentacji związanej ze zgłoszeniem było bezpodstawne, gdyż jak wynika z przedłożonych przez inwestora opinii zostały przedłożone wszystkie dokumenty niezbędne do oceny legalności zamierzonego przedsięwzięcia.

Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok i rozpoznał skargę. Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, bowiem inwestor został prawidłowo wezwany na podstawie art. 30 ust. 5c Prawa budowlanego do uzupełnienia zgłoszenia poprzez przedstawienie brakujących dokumentów, a - wobec ich nieuzupełnienia przez inwestora - organ prawidłowo wniósł sprzeciw od tego zgłoszenia budowlanego. Organ prawidłowo też zastosował art. 30 ust. 7 pkt 4 Prawa budowlanego, nakładając na inwestora obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę albowiem organ nie mógł ocenić czy realizacja tej oczyszczalni może spowodować zwiększenie ograniczeń lub uciążliwości dla terenów sąsiednich, albowiem inwestor nie przedstawił żądanych dokumentów, które pozwoliłyby tę kwestię jednoznacznie rozstrzygnąć. W tych okolicznościach Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę jako bezzasadną na podstawie art. 151 p.p.s.a.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 p.p.s.a.

Wyrok został wydany na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 182 § 2 p.p.s.a., gdyż organ wnoszący skargę kasacyjną zrzekł się rozprawy, a skarżący również nie zażądał przeprowadzenia rozprawy.