Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 408/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2021-10-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Uzasadnienie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 3 par. 1, art. 134 par 1
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 1 par. 1 i 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Dorota Dąbek (spr.) Sędzia NSA Maria Jagielska Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska po rozpoznaniu w dniu 21 października 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 17 grudnia 2020 r., sygn. akt II SA/Sz 881/20 w sprawie ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie z dnia [...] sierpnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu wydatków związanych z dozorem pojazdu 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie; 2. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie na rzecz [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, objętym skargą kasacyjną wyrokiem z 17 grudnia 2020 r., sygn. akt II SA/Sz 881/20, oddalił skargę [...] Sp. z o.o. w [...] (dalej: skarżąca, Spółka) na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie (dalej: Dyrektor IAS) z 21 sierpnia 2020 r. nr 3201-IEE3.711.133.2020.2 (3201-IEE3.2.711.120.2020.2448) w przedmiocie odmowy zwrotu wydatków związanych z dozorem pojazdu.

Z akt sprawy wynika, że w dniu [...] maja 2007 r. pojazd marki Mercedes Benz o numerze rejestracyjnym [...] został skierowany przez Policję na parking strzeżony [...] prowadzącego działalność pod firmą [...], skąd [...] października 2007 r. został przetransportowany na parking skarżącej, z którego w dniu [...] grudnia 2011 r. Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego w Szczecinie odebrał go i przekazał do stacji recyklingu.

Skarżąca wnioskiem z [...] grudnia 2011 r. wystąpiła do Trzeciego Urzędu Skarbowego w Szczecinie o wynagrodzenie za przechowanie pojazdu od [...] października 2007 r. do [...] grudnia 2011 r. w wysokości 24,60 zł za każdą dobę parkowania.

Postanowieniem z [...] marca 2012 r. Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego w Szczecinie odmówił skarżącej przyznania wynagrodzenia za przechowywanie pojazdu. Postanowienie to zostało utrzymane w mocy postanowieniem Dyrektora Izby Skarbowej w Szczecinie z [...] czerwca 2012 r.

WSA w Szczecinie wyrokiem z 17 października 2012 r., sygn. akt II SA/Sz 831/12, uchylił zaskarżone przez Spółkę postanowienie Dyrektora IAS z [...] czerwca 2012 r. oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 24 września 2014 r., sygn. akt I OSK 165/13, oddalił skargę kasacyjną Dyrektora IAS od powyższego wyroku WSA w Szczecinie.

Na skutek ponownego rozpatrzenia sprawy, Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego w Szczecinie, postanowieniem z [...] kwietnia 2016 r. odmówił skarżącej przyznania spornego wynagrodzenia, gdyż dozór był wykonywany nienależycie. Postanowieniem z [...] czerwca 2016 r. Dyrektor Izby Skarbowej w Szczecinie uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, ze wskazaniem obowiązku uwzględnienia przy ponownym rozpatrzeniu sprawy wskazań i oceny prawnej zawartych w wyroku NSA. Postanowieniem z [...] grudnia 2016 r. Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego w Szczecinie przyznał skarżącej wynagrodzenie za przechowywanie przedmiotowego pojazdu, za okres od [...] października 2007 r. do [...] grudnia 2011 r., w kwocie [...] zł brutto i odmówił wynagrodzenia za okres od [...] października 2007 r. do [...] października 2007 r. Dyrektor IAS w Szczecinie postanowieniem z [...] marca 2017 r. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.

WSA w Szczecinie wyrokiem z 24 sierpnia 2017 r., sygn. akt II SA/Sz 596/17, uchylił postanowienie Dyrektora IAS z [...] marca 2017 r. oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego w Szczecinie w części przyznającej wynagrodzenie za przechowywanie przedmiotowego pojazdu i oddalił skargę Spółki w pozostałym zakresie. Wyrok WSA uprawomocnił się.

Postanowieniem z [...] stycznia 2018 r. Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego w Szczecinie, na wniosek Spółki, przyznał jej wynagrodzenie za przechowywanie ww. pojazdu w kwocie [...] zł. Kwota ta wynikała z dokonania ustalenia udziału wynagrodzenia za parkowanie w łącznym koszcie parkowania, wynikającym ze stawek za parkowanie. Na podstawie posiadanego materiału przyjęto, że średni koszt parkowania wynosił [...] zł, zaś udział wynagrodzenia za dozór w łącznym koszcie parkowania stanowił w okresie do 30 czerwca 2008 r. - 35%, natomiast w okresie po 1 lipca 2008 r. średnio 27.5 %, co dało łącznie [...] zł wynagrodzenia. Postanowienie to nie zostało zaskarżone w administracyjnym toku instancji i stało się ostateczne.

Wnioskiem z [...] czerwca 2020 r. Spółka zwróciła się o zwrot wydatków związanych z dozorem pojazdu w kwocie [...] zł. Uzasadniając żądanie podała, że wnioskowana kwota stanowi różnicę pomiędzy kwotą [...] zł przyjętą przez organ jako łączny koszt parkowania pojazdu, a kwotą [...] zł, tj. faktycznie przyznanego wynagrodzenia za przechowywanie pojazdu. Pismem z dnia [...] lipca 2020 r. organ wezwał skarżącą do wskazania i udokumentowania koniecznych wydatków poniesionych przy przechowywaniu pojazdu oraz przedstawienia sposobu ich wyliczenia. W odpowiedzi udzielonej pismem z [...] lipca 2020 r. Spółka wskazała, że w związku z upływem czasu, nie posiada dokumentów źródłowych wskazujących na poniesione koszty przechowywania pojazdu objętego przedmiotowym wnioskiem. Odwołując się do wniosku z [...] czerwca 2020 r. wyraziła przekonanie, że wysokość poniesionych nakładów została już wyliczona w poprzednich postępowaniach dotyczących wynagrodzenia za przechowywanie tego pojazdu, prowadzonych przez Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego w Szczecinie. Zdaniem Spółki, organ ustalił w trakcie postępowania średnie koszty przechowywania pojazdu zawierające zarówno wydatki związane z przechowywaniem jak i wynagrodzenie przechowawcy.

Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego w Szczecinie wydał [...] lipca 2020 r. postanowienie o odmowie zwrotu wydatków związanych z dozorem pojazdu za okres od [...] października 2007 r. do [...] grudnia 2011 r.

W zażaleniu na powyższe postanowienie Spółka zarzuciła, że zostało ono wydane w oparciu o nierzetelne przesłanki i hipotetyczne ustalenia z pominięciem prawomocnego postanowienia organu w sprawie ustalenia wynagrodzenia za przechowywanie pojazdu. Podniosła, że organ może nie zgodzić się z własnymi ustaleniami i przeprowadzić ponownie postępowanie dowodowe. Tym niemniej nie może arbitralnie i bez podania ustalonych dowodów przyjąć, że nie wystąpiły żadne koszty dozoru.

W uzasadnieniu postanowienia z [...] sierpnia 2020 r. IAS podzielił stanowisko organu I instancji co do tego, że warunkiem niezbędnym zwrotu poniesionego wydatku jest jego uprzednie poniesienie i udokumentowanie. Skoro zatem Spółka nie wykazała w żaden sposób faktu poniesienia kosztów oraz nie przedstawiła sposobu ich kalkulacji, mimo iż została przez organ wezwana do uzupełnienia wniosku, to brak podstaw do uwzględnienia jej wniosku. Zaznaczył, że przedmiotem sprawy do której odwołano się we wniosku, tj. zakończonej postanowieniem z dnia [...] października 2018 r., było przyznanie wynagrodzenia za dozór w kwocie [...] zł, która wynikała z dokonania ustalenia udziału wynagrodzenia za parkowanie w łącznym koszcie parkowania wynikającym ze stawek za parkowanie. Przedmiotowe ustalenie zostało przeprowadzone na podstawie faktur, którymi obciążany był organ za parkowanie pojazdów, a także wystąpiono do podmiotów zajmujących się przechowywaniem pojazdów na terenie Szczecina o wskazanie stawek za parkowanie w okresie, którego dotyczył przedmiotowy wniosek. Tak ustalone wynagrodzenie za dozór uzyskało aprobatę w wyroku WSA w Szczecinie z 24 sierpnia 2017 r., sygn. akt II SA/Sz 596/17.

Spółka zaskarżyła postanowienie Dyrektora IAS do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, zarzucając mu naruszenie art. 7, art. 8 i art. 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie obowiązujący tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r., poz. 735, ze zm., dalej: k.p.a.). Skarżąca nie zgodziła się z poglądem organu jakoby na dozorcy spoczywał obowiązek udokumentowania wysokości kosztów dozoru. Wskazała, że organ obciąża obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, zaś brak możliwości przedstawienia dowodów przez stronę nie zwalnia organu z przeprowadzenia własnego postępowania dowodowego. Organy obu instancji bezpodstawnie twierdziły, że nieprzedstawienie przez stronę dowodów na wysokość kosztów przechowania pojazdu świadczy o ich braku i zwalnia organy od przeprowadzenia innych dowodów w celu ich ustalenia. Twierdzenie o braku kosztów przechowania pojazdu nie zostało poparte żadnym dowodem przeprowadzonym przez organy i jest sprzeczne z zasadami racjonalnego rozumowania. Każde przechowanie bowiem związane jest z powstaniem kosztów, związanych z kosztem utrzymania parkingu.

WSA w Szczecinie oddalił skargę Spółki. W uzasadnieniu wskazał, że sprawa dotyczyła postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie z dnia [...] sierpnia 2020 r., nr [...], którym utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego w Szczecinie z dnia 15 lipca 2020 r. nr [...], w przedmiocie odmowy zwrotu wydatków związanych z dozorem pojazdu marki Ford Transit o numerze rejestracyjnym [...] za okres od [...] października 2007 r. do [...] grudnia 2011 r.

Sąd I instancji stwierdził, że podstawą materialnoprawną rozstrzygnięcia organów skarbowych jest art. 102 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (obecnie obowiązujący tekst jednolity: Dz. U. z 2020 r., poz. 1427 ze zm., dalej: u.p.e.a.), zgodnie z którym organ egzekucyjny przyznaje, na wniosek dozorcy złożony w terminie miesiąca od dnia ustania dozoru, zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór, chyba że dozorcą jest jedna z osób wymienionych w art. 101 § 1. Skoro zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru następuje na wniosek dozorcy, to na nim ciąży obowiązek dowiedzenia, jakie wydatki poniósł w związku z dozorem konkretnego przedmiotu (tu: pojazdu). To dozorca powinien wskazać konieczne wydatki poniesione na dozór konkretnego pojazdu, a także przedstawić sposób obliczenia tych kwot. Wydatki te muszą być konkretne oraz odnosić się do danego dozorcy i przedmiotu objętego dozorem, a tym samym realiów danej sprawy. Nie mogą to być zatem przeciętne wydatki związane z dozorowaniem pojazdu, lecz rzeczywiście poniesione. WSA zgodził się ze stanowiskiem organów, że żądanie skarżącej zwrotu wydatków związanych z wykonywaniem dozoru pojazdu w wysokości [...] zł nie zasługiwało na uwzględnienie, skoro tak we wniosku i na wezwanie organu nie wykazała ani nie udokumentowała ww. wydatków jak i nie przedstawiła ich wyliczenia. Brak jest podstaw do przyjęcia że różnica pomiędzy ustaloną w postanowieniu z dnia 31 października 2018 r. wysokością kosztów dozoru a przyznanym wynagrodzeniem za ten dozór, stanowiła o wydatkach w rozumieniu art. 102 § 2 u.p.e.a. Zwrot wydatków odpowiadać ma rzeczywiście poniesionym, a nie przeciętnym czy hipotetycznym wydatkom. Tymczasem koszty te, jak i udział w nich wynagrodzenia, zostały ustalone na podstawie faktur, którymi obciążany był organ za parkowanie wszystkich przechowywanych pojazdów, a także w oparciu o stawki za parkowanie pojazdu podane przez podmioty zajmujące się przechowaniem pojazdów. Co do zasady koszty dozorowania obejmują wynagrodzenie i wydatki, jednakże ustalenie tych kosztów i udziału w nich wynagrodzenia nie dowodzi wysokości wydatków, jakie faktycznie poniosła skarżąca w związku z dozorowaniem przedmiotowego pojazdu. Organ I instancji był uprawiony do wystosowania wezwania do Spółki o wykazanie wysokości poniesionych wydatków, zaś wobec nieprzedstawienia na to wezwanie stosowanej dokumentacji - do wydania rozstrzygnięcia odmawiającego zwrotu wnioskowanej kwoty. Utrzymanie w mocy przez organ odwoławczy takiego rozstrzygnięcia było zgodne z prawem materialnym a także proceduralnym, gdyż w sprawie nie doszło do zarzucanego skargą naruszenia art. 7, art. 8 i art. 77 k.p.a.

W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku Spółka, zaskarżając wyrok w całości, na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie obowiązujący tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, ze zm., dalej: p.p.s.a.), zarzuciła:

1) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to obrazę art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 151 p.p.s.a w związku z art. 102 § 2 u.p.e.a. polegające na dokonaniu przez Sąd I instancji nieprawidłowej kontroli zaskarżonej decyzji, które prowadziło do nieuwzględnienia skargi przy akceptacji przez Sąd I instancji jako rzekomo prawidłowych istotnych naruszeń zasad prowadzenia postępowania w przedmiocie orzeczenia o zwrocie koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru;

2) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, które w konsekwencji doprowadziło do dokonania przez Sąd błędnych ustaleń faktycznych w sprawie, tj.: art., 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7 w zw. z art. 77 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez przyjęcie, że ze zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym materiału dowodowego wynika, iż skarżąca nie spełniła wymogów przyznania kosztów dozoru, podczas gdy skarżąca przedstawiła zarówno wysokość poniesionych wydatków jak i sposób ich obliczania w efekcie czego, nie można mówić o prawidłowym ustaleniu stanu faktycznego;

3) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. obrazę art. 7b k.p.a. poprzez jego niezastosowanie jakiego dopuścił się Sąd w toku kontroli działalności administracji publicznej w trybie art. 3 § 1 p.p.s.a. w obliczu pominięcia przez Sąd okoliczności, ustalenia w prawomocnym postanowieniu przez organ podatkowy wysokości wydatków poniesionych w związku z przedmiotowym dozorem pojazdu oraz naruszenie słusznego interesu skarżącej, jako obywatela;

4) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. obrazę art. 8 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie jakiego dopuścił się Sąd w toku kontroli działalności administracji publicznej w trybie art. 3 § 1 p.p.s.a. w obliczu pominięcia przez Sąd okoliczności, iż organ przerzucił na skarżącą całość ciężaru dowodowego w postępowaniu, podczas gdy kreuje to wystąpienie znacznej nieproporcjonalności stron;

5) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. obrazę art. 77 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, jakiego dopuścił się Sąd w toku kontroli działalności administracji publicznej w trybie art. 3 § 1 p.p.s.a. poprzez niedokonanie wszechstronnej oceny materiału dowodowego i pominięcie przez Sąd okoliczności wskazania przez skarżącą wysokości wydatków poniesionych w związku z dozorem, czego dotyczyły ww. wydatki oraz sposób ich obliczania przy podaniu łącznego wynagrodzenia za dozór;

6) naruszenie prawa proceduralnego mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 145 § 1 pkt a w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. polegające na dokonaniu przez Sąd niewłaściwej kontroli zaskarżonego orzeczenia i jego nieuchyleniu, zarzut ten ma charakter następczy i jest skutkiem zarzutów wyżej opisanych.

Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku, względnie zmianę wyroku przez uchylenie postanowienia organu I i II instancji oraz o zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego.

Skarżąca w trybie art. 176 § 2 p.p.s.a. zrzekła się prawa do rozpoznania skargi kasacyjnej na rozprawie.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że sąd I instancji apriorycznie przyjął za niezasadną sugerowaną przez skarżącą tezę, aby różnica pomiędzy ustaloną w postanowieniu z [...] października 2018 r. wysokością kosztów dozoru a przyznanym wynagrodzeniem za ten dozór stanowiła o wydatkach w rozumieniu art. 102 § 2 u.p.e.a. Sąd nie rozróżnił łącznego kosztu parkowania pojazdu od wynagrodzenia za dozór i wydatków na dozór. Skarżąca we wniosku wskazała, jakie wydatki poniosła, przedstawiając rachunki oraz sposób obliczenia wydatków na dozór. Jednocześnie w skardze kasacyjnej podniesiono, że brak należytej aktywności wnioskodawcy powoduje przerzucenie na organy ciężaru ustalenia należności we własnym zakresie. Ponieważ art. 102 § 2 u.p.e.a. nie określa kryteriów ustalenia wysokości wynagrodzenia, należy w tym zakresie stosować odpowiednio przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące umowy przechowania.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor IAS wniósł o oddalenie skargi, zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, oraz o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym zgodnie z wnioskiem strony.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, w składzie trzech sędziów. Wnosząc skargę kasacyjną Spółka zażądała rozpoznania tego środka odwoławczego na posiedzeniu niejawnym, a strona przeciwna w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej nie zażądała przeprowadzenia rozprawy (art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a).

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi - zgodnie z art. 174 p.p.s.a. - może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) albo naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą i nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich ani w inny sposób korygować.

W skardze kasacyjnej podniesiono zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, tj. obrazę art. 3 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 102 § 2 u.p.e.a. i art. 7, 7b, 8, 77, 80 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez dokonanie przez Sąd I instancji nieprawidłowej kontroli zaskarżonego postanowienia, które prowadziło do nieuwzględnienia skargi przy akceptacji przez Sąd I instancji jako rzekomo prawidłowych istotnych naruszeń zasad prowadzenia postępowania w przedmiocie orzeczenia o zwrocie koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru (zarzuty sformułowane w pkt 1-6 petitum skargi kasacyjnej).

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego ma rację skarżąca kasacyjnie kwestionując prawidłowość przeprowadzonej przez Sąd I instancji kontroli zaskarżonego postanowienia.

Przywołany przez skarżącą kasacyjnie art. 3 § 1 p.p.s.a., realizujący konstytucyjną zasadę powierzenia sądom administracyjnym kontroli działalności administracji publicznej (art. 184 Konstytucji RP), przewiduje, że "Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie". Z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1271) wynika, że "Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej" (§ 1), a "Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej" (§ 2).

Sprawowana przez sąd administracyjny kontrola odgrywa wymierną i szczególną rolę w wymierzaniu sprawiedliwości i w procesie administrowania. Sąd administracyjny, nie zastępując administracji publicznej, kształtuje na przyszłość stosunki administracyjnoprawne przez swoje kompetencje skierowane na zaskarżony akt, władczo ingerując w działalność administracji publicznej poprzez ocenę i ewentualne eliminowanie tych działań administracji, które uzna za niezgodne z prawem albo pozostawianie ich w obrocie prawnym w wyniku uznania ich za zgodne z prawem i oddalenia skargi. Aby właściwie dokonać tej kontroli, sąd musi niejako "zaprojektować" na własny użytek prawidłowe jej rozstrzygnięcie, stawiając się na chwilę w roli organu administracji publicznej rozstrzygającego sprawę administracyjną (por. J. Zimmermann, Aksjomaty prawa administracyjnego, Warszawa 2013, s. 249). Dopiero wtedy może on należycie ocenić, czy doszło do naruszenia prawa przez organ, czy też nie.

Treść ocenianego w tej sprawie przez NSA uzasadnienia zaskarżonego wyroku jednoznacznie dowodzi, że Sąd I instancji nie spełnił należycie nałożonego na niego obowiązku wymierzenia sprawiedliwości poprzez kontrolę administracji publicznej, rozumianego w sposób powyżej wskazany.

Podkreślić należy, że istota sporu w tej sprawie dotyczyła ustalenia czy w danym stanie faktycznym, w odniesieniu do konkretnego samochodu i konkretnego okresu jego dozorowania na parkingu, strona poniosła wydatki, i w jakiej wysokości. Natomiast Sąd w uzasadnieniu swojego wyroku odniósł się do zupełnie innego stanu faktycznego niż objęty zaskarżonym postanowieniem. Organ oceniał, jak była o tym szczegółowo mowa powyżej, kwestię wydatków związanych z dozorem samochodu marki Mercedes Benz o numerze rejestracyjnym [...] za okres od [...] października 2007 r. do [...] grudnia 2011 r., a Sąd w uzasadnieniu wyroku powołał zupełnie inny stan faktyczny, dotyczący innego okresu i innego pojazdu, a mianowicie pojazdu marki Ford Transit o numerze rejestracyjnym [...], za okres od [...] października 2007 r. do [...] grudnia 2011 r. Sąd oceniał zatem inny stan faktyczny, czyli w istocie inną sprawę administracyjną, niż sprawa stanowiąca przedmiot kontrolowanego przez Sąd rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonym postanowieniu.

Nie można zatem uznać, że Sąd przeprowadził prawidłową kontrolę rozstrzygnięcia organu w tej sprawie i dokonał prawidłowej oceny zgodności z prawem ustalonego przez organ stanu faktycznego. Między sprawą wskazaną w sentencji wyroku i objętą skargą Spółki a sprawą, która była przedmiotem rozważań Sądu I instancji w uzasadnieniu wyroku, brak jest tożsamości.

Z tego powodu zasługują na uwzględnienie zarzuty skargi kasacyjnej, kwestionujące prawidłowość dokonanej przez Sąd I instancji kontroli legalności działania organów administracji, szczególnie w zakresie prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy.

Stwierdzony zakres naruszenia procedury sądowoadministracyjnej przez Sąd I instancji uniemożliwia Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu kontrolę instancyjną zaskarżonego orzeczenia pod kątem wszystkich aspektów szczegółowo wskazywanych w poszczególnych zarzutach skargi kasacyjnej. Taka kontrola przez NSA na tym etapie postępowania byłaby bowiem przedwczesna.

Ponownie rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny powinien dokonać prawidłowej kontroli legalności zaskarżonego postanowienia, pozostając -zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. - w granicach sprawy rozstrzygniętej przez organ.

Uznając skargę kasacyjną za uzasadnioną, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie

Orzekając o kosztach Naczelny Sąd Administracyjny zasądził od organu na rzecz skarżącego kwotę 560 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, na podstawie art. 203 pkt 1 i § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265 ze zm.). Na kwotę tę składa się uiszczony wpis od skargi kasacyjnej (100 zł), opłata kancelaryjna za sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku (100 zł) oraz wynagrodzenie radcy prawnego, który nie reprezentował strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym przed sądem pierwszej instancji, za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej (360 zł).