Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 107/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2017-07-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6149 Inne o symbolu podstawowym 614
Hasła tematyczne: Oświata
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 17 ust. 3a pkt 1
journal: Dz.U. 2016 poz 1943
law: Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - tekst jedn.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Miliczek-Ciszewska, Sędziowie Sędzia NSA Szczepan Prax, Sędzia WSA Małgorzata Walentek (spr.), Protokolant Katarzyna Lisiecka-Mitula, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lipca 2017 r. sprawy ze skargi U. K. na czynność Prezydenta Miasta K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy zorganizowania bezpłatnego transportu i opieki nad dzieckiem w trakcie przewozu z miejsca zamieszkania do szkoły oddala skargę.


UZASADNIENIE

W dniu 25 sierpnia 2016 r. U.K. złożyła w Urzędzie Miasta K. wniosek o zapewnienie dowozu dziecka W.G. do A w K. (dalej A) w roku szkolnym 2016/2017 wraz z orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego z dnia [...] r. nr [...] (zwanego także "orzeczeniem") wydanym przez Zespół A w K.

W piśmie Naczelnika Wydziału Edukacji Urzędu Miasta Katowice z dnia 12 października 2016 r. poinformowano U.K. o braku podstaw prawnych do organizacji dowozu dziecka do A. Wyjaśniono, że Prezydent Miasta K. na wniosek rodzica zapewnia dziecku odpowiednią formę kształcenia, zalecaną w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego. Wniosek o zapewnienie i realizację kształcenia specjalnego dla W.G. nie został jednak złożony, natomiast z wyboru wnioskodawcy dziecko to uczęszcza do A. Następnie wskazano, że Prezydent Miasta K. zapewnia dowóz/zwrot kosztów dowozu do najbliższej szkoły podstawowej zapewniającej kształcenie specjalne, która dysponuje wolnymi miejscami. Najbliższą szkołą podstawową, w której możliwa jest realizacja zaleceń zawartych w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego W.G. i która dysponuje wolnymi miejscami jest Szkoła Podstawowa nr [...] w Zespole Szkół Specjalnych Nr [...] im. [...] w K. (dalej "SP nr [...]" i "ZSS nr [...]"). Natomiast odległość miejsca zamieszkania małoletniej W.G. od ZSS Nr [...] wynosi 6,2 km, zaś odległość od A wynosi 8,8km.

W dniu 3 listopada 2016 r. U.K. (dalej także "skarżąca") reprezentowana przez pełnomocnika, wezwała Prezydenta Miasta K. do usunięcia naruszenia prawa poprzez stwierdzenie bezskuteczności czynności podjętej w dniu 12 października 2016 r. polegającej na odmowie zorganizowania bezpłatnego transportu małoletniej W.G. do A w K. oraz potwierdzenie przez organ realizacji ustawowego obowiązku bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu małoletniej do ww. szkoły.

W uzasadnieniu pisma zarzucono wadliwe ustalenie stanu faktycznego i zaniechanie merytorycznego przedstawienia uzasadnienia odmowy realizacji ustawowego obowiązku wynikającego z art. 17 ust. 3 a pkt 1 u.s.o.. W ocenie skarżącej SP nr [...] nie może zostać uznana za najbliższą szkołę wyłącznie na podstawie położenia geograficznego oraz lakonicznego stwierdzenia niepopartego żadnymi twierdzeniami lub dowodami, że w tej placówce możliwa jest realizacja zaleceń zawartych o potrzebie kształcenia specjalnego. Zaznaczono, że obowiązek gminy w przedmiotowym zakresie dotyczy odpowiedniej ze względów zdrowotnych najbliższej szkoły, w której uczeń ma faktyczną możliwość realizacji obowiązku szkolnego, a ciężar dowodu w zakresie tych okoliczności obciąża gminę.

Następnie podniesiono, że W.G. jest dzieckiem upośledzonym umysłowo w stopniu umiarkowanym, z niepełnosprawnością sprzężoną "ruchową". Zgodnie z treścią orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego zalecane jest kształcenie małoletniej w szkole specjalnej. Wskazana przez organ szkoła spełnia ten wymóg, natomiast z orzeczenia wynikają dalsze zalecenia, w tym min. objęcie dziecka dodatkową pomocą w formie indywidualnych godzin rewalidacji, indywidualnej terapii psychopedagogicznej, logopedycznej, rehabilitacji ruchowej. W ocenie skarżącej istnieją uzasadnione wątpliwości co do możliwości realizacji tych zaleceń, bowiem zgodnie z § 22 ust. 10 i 11 statutu tej placówki zajęcia korekcyjno – kompensacyjne i logopedyczne prowadzone są co najmniej dla dwóch uczniów (maksymalna liczba uczestników tych zajęć wynosi odpowiednio 4 i 5 uczniów). Jedynie wyjątkowo, w szczególnie uzasadnionych przypadkach i wyłącznie za zgodą organu prowadzącego szkołę dopuszczalne jest prowadzenie indywidualnych zajęć specjalistycznych, w tym korekcyjno - kompensacyjnych lub logopedycznych. Realizacja zaleceń orzeczenia jest więc warunkowa, a przy tym uzależniona od uznania organu prowadzącego ZSS nr [...]. Nie wskazano także, czy w tej placówce w roku szkolnym 2016/2017 prowadzone są indywidualne zajęcia specjalistyczne, a jeżeli tak to w odniesieniu do jakiej liczby dzieci urodzonych w 2008 r., w związku z tym nie można stwierdzić, że wskazana szkoła jest dostosowana do potrzeb małoletniej W.G.

W dalszej kolejności zauważono, że SP Nr [...] wedle dyspozycji § 3 ust. 1 statutu ZSS nr [...] jest szkołą podstawową utworzoną dla dzieci upośledzonych umysłowo w stopniu lekkim, natomiast zgodnie z § 3 ust. 3 statutu mogą zostać utworzone zespoły dla uczniów upośledzonych umysłowo w stopniu umiarkowanym oraz ze sprzężoną niepełnosprawnością. Zdaniem skarżącej nie oznacza to, że w roku szkolnym 2016/2017 takie zespoły uczniów dla dzieci urodzonych - jak W.G.

w 2008 r. - zostały utworzone i funkcjonują, a tym samym, że ww. mogłaby uczyć się w odpowiednim zespole uczniów posiadających podobne potrzeby. Nadto nie wskazano na liczebność uczniów w oddziałach specjalnych, do których mogłoby uczęszczać dziecko, które zgodnie z orzeczeniem winno pobierać naukę w mało licznym oddziale specjalnym.

W odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa pismem z dnia 30 listopada 2016 r. poinformowano U.K. o podtrzymaniu dotychczasowego stanowiska. Stwierdzono, że najbliższą szkołą podstawową w rozumieniu art. 17 ust. 3a u.s.o., do której gmina ma obowiązek zapewnić bezpłatny transport i opiekę w czasie przewozu, jest SP Nr [...] w ZSS nr [...] w K. Placówka ta dysponuje wolnymi miejscami i gwarantuje realizację zaleceń określonych w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego. Następnie wskazano, że budynek szkoły dostosowany jest dla uczniów z niepełnosprawnością ruchową oraz opisano jego rozwiązania techniczne. Dalej akcentowano, że wszyscy nauczyciele pracujący w ZSS nr [...] posiadają kwalifikacje w zakresie oligofrenopedagogiki oraz dodatkowe kwalifikacje. Zatrudnieni są także psycholog i pedagog realizujący zadania w zakresie pomocy psychologiczno-pedagogicznej, a zatrudnieni nauczyciele posiadają kwalifikacje do prowadzenia zajęć z gimnastyki korekcyjnej z elementami rehabilitacji. Ponadto wymieniono prowadzone w placówce zajęcia i terapie, tj. logopedyczna, terapia ręki i umiejętności grafomotorycznych, neurokinezjologiczna terapia taktylna S. Masgutowej, arteterapia, EEG Biofeedback, integracja sensoryczna (SI), terapia stymulacji audio-psycho-lingwistycznej metodą A. Tomatisa, a także dogoterapia. Wskazano, że Zespół posiada salę doświadczania świata, wyposażoną w urządzenia stymulujące rozwój zmysłów.

Następnie stwierdzono, że wszystkie wskazania zawarte w zaleceniach orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego, tj.: objęcie dziecka dodatkową pomocą w formie indywidualnych godzin rewalidacji, prowadzenie indywidualnej terapii psychopedagogicznej, logopedycznej, zapewnienie systematycznej rehabilitacji ruchowej, dostosowanie form i metod pracy do aktualnych potrzeb i możliwości dziecka, kierowanie jasnych i prostych komunikatów bezpośrednio do uczennicy oraz upewnianie się, że prawidłowo zrozumiała polecenie, rozwijanie percepcji i koordynacji wielozmysłowej, wzmacnianie motywacji i koncentracji uwagi, rozwijanie motoryki małej oraz sprawności manualnej i grafomotorycznej, pomoc w nawiązywaniu oraz podtrzymywaniu prawidłowych relacji rówieśniczych, wdrażanie podstawowych zasad funkcjonowania społecznego, łagodne i konsekwentne zachęcanie do dokończenia rozpoczętej czynności, wzmacnianie pozytywne poprzez dostrzeganie włożonego wysiłku, są realizowane w ZSS nr [...].

W odpowiedzi na zarzuty podniesiono, że w szkole pomoc psychologiczno-pedagogiczna jest udzielana w trakcie bieżącej pracy z uczniem oraz poprzez organizację zajęć o charakterze terapeutycznym. Nauczyciele prowadzą zajęcia zgodnie z indywidualnym programem edukacyjnym. O doborze uczniów do oddziałów decydują głównie ich potrzeby edukacyjne i możliwości psychofizyczne, w mniejszym stopniu wiek i lata nauki. Wyjaśniono, że w szkołach specjalnych określa się górną granicę wieku ukończenia odpowiedniego typu szkoły, co jest spowodowane indywidualizacją pracy z dziećmi - dzieci posiadające orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego mają możliwość dwukrotnego odroczenia dopełniania obowiązku szkolnego. Nie zawsze więc do nauki w klasie I szkoły podstawowej w szkołach specjalnych kierowane są dzieci 7 letnie, dlatego w placówce nie uczy się żaden uczeń z rocznika 2008. Jednakże w roku szkolnym 2016/2017 prowadzone są i funkcjonują 2 oddziały odpowiadające opisowi diagnozy niepełnosprawności małoletniej. Liczebność oddziałów, do których mogłaby potencjalnie uczęszczać małoletnia W.G., to 2 uczniów w klasie drugiej oraz 4 uczniów w klasie trzeciej szkoły podstawowej. Ponadto zwrócono uwagę, że w ZSS Nr [...] uczą się dzieci z różnymi schorzeniami, w tym m.in. z: Zespołem Downa, Zespołem Pradera-Williego, problemami psychicznymi, z niepełnosprawnością ruchową (w tym z porażeniem dwukończynowym i czterokończynowym).

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach U.K., działając przez pełnomocnika, wniosła o stwierdzenie bezskuteczności zaskarżonej czynności z dnia [...] r. oraz zasądzenie od organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Zaskarżonej czynności zarzuciła naruszenie art. 17 ust. 3a pkt 1 ustawy poprzez bezzasadną odmowę zorganizowania bezpłatnego transportu dziecka z miejsca zamieszkania do A w sytuacji, gdy organ nie zdołał udowodnić, że wskazana przez niego szkoła publiczna stanowi najbliższą szkołę w rozumieniu tegoż przepisu.

W uzasadnieniu skargi, powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2014 r., sygn. akt I OSK 1961/14, skarżąca wywodziła, że A jest dla W.G. najbliższą szkołą w rozumieniu art. 17 ust. 3a pkt 1 u.s.o., bowiem organ nie udowodnił, że SP nr [...] jest dostosowana do wszystkich niezbędnych i medycznie uzasadnionych potrzeb niepełnosprawnego dziecka.

Skarżąca wskazała, że organ opisał warunki techniczne budynku mieszczącego SP nr [...], zatrudnioną w niej kadrę, stosowane metody terapeutyczne oraz przykładowe schorzenia uczniów wypełniających tam obowiązek szkolny, jednakże poczynionych uwag nie odniósł merytorycznie do indywidualnej sytuacji W.G. Także z samego faktu uczęszczania do SP nr [...] dzieci upośledzonych umysłowo z niepełnosprawnościami sprzężonymi nie można zasadnie wnioskować, że ta szkoła publiczna jest w stanie urzeczywistniać zalecenia co do kształcenia specjalnego W.G. Nie tylko bowiem rodzaj niepełnosprawności, ale również zakres i natężenie tego samego schorzenia, są zróżnicowane w przypadku poszczególnych uczniów. Wymieniając metody terapeutyczne zaniechano odniesienia ich do konkretnych zapisów orzeczenia. Natomiast powtórzenie szczegółowych zaleceń orzeczenia, wraz z zapewnieniem o możliwości ich realizacji w SP nr [...] nie wystarcza dla uznania tej szkoły za najbliższą szkołę w rozumieniu art. 17 ust. 3a pkt 1 u.s.o.

Zdaniem skarżącej organ nie udowodnił, że placówka spełnia zalecenia zawarte w treści orzeczenia, takie jak w szczególności objęcie dziecka dodatkową pomocą w formie indywidualnych godzin rewalidacji (w formie rozwoju najbardziej zaburzonych funkcji), prowadzenie indywidualnej terapii psychopedagogicznej, prowadzenie indywidualnej terapii logopedycznej. Nie ocenił, czy zachodzą przesłanki uzasadniające skierowanie tego dziecka do indywidualnych zajęć specjalistycznych w tej placówce, ani nawet nie wskazał czy dla jakiegokolwiek ucznia ww. szkoły publicznej takie indywidualne zajęcia są organizowane w roku szkolnym 2016/2017.

W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta K. postulował jej oddalenie, uznając ją za bezzasadną. Ponadto wniósł o przeprowadzenie uzupełniającego dowodu z oświadczenia Dyrektora ZSS nr [...] w K. oraz statutu tej placówki. Wskazał, że zgodnie z powołanym w skardze wyrokiem NSA na "bliskość", o której mowa w art. 17 ust. 3a pkt 1 u.s.o., składa się zarówno element położenia geograficznego, jak i element posiadania przez daną placówkę oświatową warunków, które umożliwiałyby prawidłowe kształcenie dzieci z konkretnym rodzajem niepełnosprawności. Element dostosowania placówki należy oceniać w kontekście zapisów orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego, a więc placówka uznana za najbliższą, powinna móc realizować zapisy zawarte w ww. orzeczeniu.

Następnie organ stwierdził, że z punktu widzenia szczegółowej diagnozy zawartej w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego W.G. i związanych z nią zaleceń SP Nr [...] w ZSS nr [...] w K. może zapewnić i zapewnia od wielu lat realizację tego rodzaju zaleceń, w tym również może to czynić w indywidualnym zakresie w stosunku do małoletniej. Ponownie wskazał, że w szkole tej zatrudniona jest wysoko kwalifikowana kadra nauczycieli i specjalistów, realizowana jest obowiązkowa podstawa programowa i zajęcia rewalidacyjne, a każdy uczeń jest objęty indywidualnym programem terapeutycznym, w którym określa się: zakres dostosowania wymagań edukacyjnych do indywidualnych potrzeb rozwojowych i edukacyjnych ucznia, metody i formy pracy, rodzaj prowadzonych zajęć zgodnych z zaleceniami orzeczenia oraz zakres współpracy szkoły z rodzicami i poradnią psychologiczno-pedagogiczną.

Odnosząc się do zarzutu braku odniesienia warunków technicznych, kadrowych, stosowanych metod terapeutycznych oraz przykładowych schorzeń uczniów wypełniających obowiązek szkolny we wskazanej placówce do indywidualnej sytuacji W.G. ponownie wyjaśnił, iż w szkole pomoc psychologiczno-pedagogiczna jest udzielana w trakcie bieżącej pracy z uczniem oraz poprzez organizację zajęć o charakterze terapeutycznym. Wskazał, że nie można oczekiwać, aby organ dokonywał szczegółowej oceny indywidualnej sytuacji W.G., jak w przypadku uczniów skierowanych do tej szkoły i uczęszczających do niej. Zaakcentował, że SP [...] publiczna w nie mniejszym stopniu od A pozwala urzeczywistnić zalecenia wynikające z orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego. To zaś czyni bezzasadnym żądanie zorganizowania bezpłatnego transportu oraz zwrotu kosztów dowozu małoletniej W.G. tylko dlatego, że szkoły publiczne dla skarżącej są szkołami mniej atrakcyjnymi w stosunku do A, choć merytorycznie co najmniej w takim samym stopniu realizującymi wspomniane zalecenia.

Na rozprawie Sąd dopuścił dowód z oświadczenia Dyrektora ZSS nr [...] w K. z dnia 6 lutego 2017 r. oraz Statutu tej placówki. W oświadczeniu Dyrektor zapewniła o możliwości realizacji zaleceń wynikających w orzeczenia z dnia [...] r. o potrzebie kształcenia specjalnego W.G., w tym m.in. objęcia jej indywidualnymi zajęciami rewalidacyjnymi oraz korekcyjno -kompensacyjnymi, indywidualną rehabilitacją ruchową oraz logopedyczną, zgodnie z opracowanym dla tego dziecka programem edukacyjno-terapeutycznym uwzględniającym zalecenia zawarte w orzeczeniu. W tym względzie Dyrektor powołała się także na obowiązujące przepisy prawa oświatowego. Ponadto w oświadczeniu zawarła informację dot.: zatrudnienia w placówce kadry nauczycieli i specjalistów do pracy z osobami niepełnosprawnymi intelektualnie oraz z niepełnosprawnościami sprzężonymi oraz ich kwalifikacje; rodzaju prowadzonych terapii oraz metod wspierania rozwoju dziecka; specjalnych metod kształcenia dostosowanych do potrzeb i możliwości w związku ze stwierdzoną u dziecka niepełnosprawnością, dostosowania obiektu (pomieszczeń) oraz jego wyposażenia do specyfiki realizowanych zadań. Zwróciła uwagę na małoliczne oddziały, a także na ofertę zajęć pozalekcyjnych oraz wyjazdów śródrocznych, zakres współpracy placówki z instytucjami oraz na posiadane przez szkołę certyfikaty bezpiecznej placówki.

Odnosząc się do treści tego oświadczenia pełnomocnik skarżącej akcentował, że nie wynika z niego wprost, że W.G. objęta będzie indywidualną terapią psychopedagogiczną, indywidualną terapią logopedyczną, a nadto w formie indywidualnych godzin rewalidacji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Przedmiotowa sprawa mieści się w zakresie objętym kognicją sądu administracyjnego, gdyż jest sprawą administracyjną, którą organ administracji załatwia w drodze aktu lub czynności, o jakiej mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.). Jednocześnie skarga została poprzedzona stosownym wezwaniem organu do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ww. ustawy).

W rozpoznawanej sprawie skarżąca wniosła skargę na czynność określoną w piśmie z dnia [...] r. polegającą na odmowie zapewnienia małoletniej W.G. bezpłatnego transportu lub zwrotu kosztów dowozu tego dziecka do A w K. Dokonując kontroli pod względem zgodności z prawem czynności organu w przedmiotowym zakresie Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Podstawę odmowy stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (t.j.Dz. U. z 2016 r., poz. 1943 ze zm., dalej: "u.s.o"). Zgodnie z art. 17 ust. 3a pkt 1 u.s.o., obowiązkiem gminy jest zapewnienie uczniom niepełnosprawnym, których kształcenie i wychowanie odbywa się na podstawie art. 71b, bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu do najbliższej szkoły podstawowej i gimnazjum, a uczniom z niepełnosprawnością ruchową, upośledzeniem umysłowym w stopniu umiarkowanym lub znacznym – także do najbliższej szkoły ponadgimnazjalnej, nie dłużej jednak do ukończenia 21 roku życia. Ponadto w myśl art. 17 ust. 3a pkt 2 u.s.o. do obowiązków gminy należy również zapewnienia dzieciom i młodzieży, o których mowa w art. 16 ust. 7 u.s.o., a także dzieciom i młodzieży z upośledzeniem umysłowym z niepełnosprawnościami sprzężonymi, bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu do ośrodka umożliwiającego tym dzieciom i młodzieży realizację obowiązku szkolnego i obowiązku nauki, nie dłużej jednak niż do ukończenia 25. roku życia. Wymaga przy tym podkreślenia, że ustawodawca w art. 2 pkt 2 i 5 u.s.o. odróżnia szkoły, w tym szkoły specjalne, od ośrodków umożliwiających dzieciom i młodzieży z upośledzeniem umysłowym z niepełnosprawnościami sprzężonymi realizację obowiązku szkolnego i obowiązku nauki. Z powyższego wynika, że dzieci niepełnosprawne uczęszczające do szkół, w tym specjalnych są objęte zakresem zastosowania art. 17 ust. 3a pkt 1 u.s.o., a dzieci niepełnosprawne uczęszczające do ośrodków wymienionych w art. 2 pkt 5 u.s.o. – zakresem zastosowania art. 17 ust. 3a pkt 2 u.s.o.

Małoletnia W.G., dla której skarżąca jest rodziną zastępczą, jest dzieckiem niepełnosprawnym. Posiada stwierdzoną niepełnosprawność sprzężoną, w tym niepełnosprawność intelektualną w stopniu umiarkowanym oraz niepełnosprawność ruchową, która została potwierdzona orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego wydanym w dniu [...] r. przez Zespół A w K. Jednocześnie z zaleceń zwartych w orzeczeniu wynika objęcie dziecka kształceniem specjalnym w szkole specjalnej.

Kwestią sporną w sprawie jest, czy wskazana przez organ Szkoła Podstawowa nr [...] wchodząca w skład Zespołu Szkół Specjalnych nr [...] w K. jest najbliższą szkołą, o jakiej mowa w art. 17 ust. 3a pkt 1 u.s.o.

Rozpatrując tą kwestię w pierwszym rzędzie nie sposób pominąć regulacji określonej w art. 71 b u.s.o., do której nawiązuje w swojej treści art. 17 ust. 3a pkt 1 u.s.o.

Zgodnie z art. 71b ust. 5 u.s.o., starosta właściwy ze względu na miejsce zamieszkania dziecka posiadającego orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego, na wniosek rodziców, zapewnia mu odpowiednią formę kształcenia, uwzględniając rodzaj niepełnosprawności, w tym stopień upośledzenia umysłowego, z zastrzeżeniem art. 71b ust. 5a u.s.o. W myśl zaś tego przepisu, jeżeli orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego zaleca kształcenie w szkole podstawowej lub gimnazjum, ogólnodostępnych lub integracyjnych, odpowiednią formę kształcenia, na wniosek rodziców, zapewnia jednostka samorządu terytorialnego właściwa ze względu na miejsce zamieszkania dziecka. Natomiast, jak wynika z art. 71b ust. 5b u.s.o., jeżeli powiat właściwy ze względu na miejsce zamieszkania dziecka nie prowadzi szkoły specjalnej lub ośrodka, o jakim mowa w art. 2 pkt 5 u.s.o., odpowiednich ze względu na rodzaj niepełnosprawności, w tym upośledzenia umysłowego, starosta tego powiatu kieruje dziecko do najbliższego powiatu prowadzącego taką szkołę lub ośrodek. Starosta najbliższego powiatu prowadzącego taką szkołę lub ośrodek nie może odmówić przyjęcia dziecka do szkoły lub ośrodka.

Tym samym w ramach postępowania zakończonego w trybie określonym w art. 71b ust. 5 i 5b oraz 5a u.s.o. starosta lub organ gminy właściwy ze względu na miejsce zamieszkania dziecka bada, która szkoła (bądź które szkoły) ze względu na rodzaj niepełnosprawności, w tym stopień upośledzenia umysłowego zapewni dziecku kształcenie zgodne z orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego. Organ ma bowiem zapewnić odpowiednią formę kształcenia, co oznacza, że obowiązany jest do wskazania takiej placówki (lub placówek), która spełnia warunki wynikające z orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego. W ramach tego postępowania rodzice mogą kwestionować ustalenia co do tego, czy placówka wskazana przez organ jest dla ich dziecka odpowiednia. Rozstrzygnięcie wydane w tej mierze jest natomiast wiążące i nie podlega następnie weryfikacji przez organ rozpatrujący wniosek o zapewnienie bezpłatnego transportu i opieki dziecka do wyznaczonej placówki. W takiej sytuacji organ zobowiązany jest do zorganizowania bezpiecznego przewozu dziecka, bądź do zwrotu kosztów takiego przewozu do takiej placówki, jako placówki najbliższej.

Natomiast w niniejszym przypadku rodzice zastępczy dziecka nie występowali do Prezydenta Miasta K., które jest jednocześnie miastem na prawach powiatu, o zapewnienie odpowiedniej formy kształcenia wynikającej z zaleceń orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego, lecz sami wybrali niepubliczną placówkę. Nie ulega przy tym wątpliwości, że do rodziców niepełnosprawnego ucznia należy wybór właściwej szkoły dla swego dziecka, co gwarantuje im art. 70 ust. 1 i 3 Konstytucji, tym niemniej obowiązki gminy w zakresie dowozu dzieci i zwrotu kosztów przejazdu, zasadniczo wiążą się z obowiązkiem zapewnienia przez właściwy organ odpowiedniej formy kształcenia, co winno nastąpić na wniosek rodziców w trybie określonym w art. 71 b ust. 5, 5a i 5b. Natomiast dopiero gdyby nie było możliwości zapewnienia takiej formy kształcenia w placówkach publicznych, wówczas należałoby przyjąć dopuszczalność żądania dowozu bądź zwrotu kosztów dojazdu dziecka do odpowiedniej placówki niepublicznej.

Niezależnie od powyższego, w świetle przywołanych wyżej przepisów, nie ulega wątpliwości, że w przypadku uczniów niepełnosprawnych pobierających naukę w szkole obowiązek faktycznego dowozu lub zwrotu jego kosztów obejmuje tylko szkołę najbliższą. W związku z tym odnieść się należało zatem do kwestii, czy szkoła wskazana przez organ, tj. SP Nr [...] wchodząca do Zespołu Szkół Specjalnych nr [...] w K. spełnia wymóg "szkoły najbliższej".

W sprawie w istocie nie jest sporne, że dokonując wykładni wyrażenia "najbliższa szkoła", nie należy mieć na względzie tylko geograficzną bliskość danej placówki oświatowej, lecz także posiadanie przez taką placówkę warunków umożliwiających prawidłowe kształcenie dzieci z konkretnym rodzajem niepełnosprawności. Nie można bowiem wykluczyć, że szkoła, która znajduje się w sąsiedztwie miejsca zamieszkania dziecka niepełnosprawnego, nie będzie w rzeczywistości dysponowała kadrą oraz warunkami, które są niezbędne dla prawidłowego przebiegu nauczania. Sporne jest natomiast to, czy wskazana przez organ placówka edukacyjna, która jest przy tym geograficznie bliższa miejsca zamieszkania dziecka niż wskazana przez skarżącą spełnia wymogi "najbliższej szkoły". Kwestia ta powinna być oceniana w świetle orzeczenia o niepełnosprawności danego dziecka. Przy czym w ocenie Sądu "szkołą najbliższą", o której mowa w art. 17 ust. 3a pkt 1 u.s.o. – jest szkoła pozwalająca realizować zalecenia zawarte w orzeczeniu o niepełnosprawności dziecka.

W orzeczeniu o potrzebnie kształcenia specjalnego W.G. z dnia [...] r. zalecono objęcie małoletniej kształceniem specjalnym w szkole specjalnej oraz uznano za wskazaną objęcie dziecka: dodatkową pomocą w formie indywidualnych godzin rewalidacji, prowadzenie indywidualnej terapii psychopedagogicznej, logopedycznej, zapewnienie systematycznej rehabilitacji ruchowej, dostosowanie form i metod pracy do aktualnych potrzeb i możliwości dziecka, kierowanie jasnych i prostych komunikatów bezpośrednio do uczennicy oraz upewnianie się, że prawidłowo zrozumiała polecenie, rozwijanie percepcji i koordynacji wielozmysłowej, wzmacnianie motywacji i koncentracji uwagi, rozwijanie motoryki małej oraz sprawności manualnej i grafomotorycznej, pomoc w nawiązywaniu oraz podtrzymywaniu prawidłowych relacji rówieśniczych, wdrażanie podstawowych zasad funkcjonowania społecznego, łagodne i konsekwentne zachęcanie do dokończenia rozpoczętej czynności, wzmacnianie pozytywne poprzez dostrzeganie włożonego wysiłku. Nadto wskazano na konieczność zastosowania specjalnych metod kształcenia dostosowanych do jej aktualnych potrzeb i możliwości oraz naukę w mało licznym oddziale specjalnym.

W sprawie jest poza sporem, że SP nr [...] wchodząca w skład ZSS nr [...] w K. jest szkołą specjalną, a więc placówką, w której zgodnie z orzeczeniem zalecone jest kształcenie małoletniej. Z twierdzeń organu wynika, że wymieniona placówka szkolna dostosowana jest do realizacji potrzeb upośledzonej umysłowo z niepełnosprawnościami sprzężonymi W.G. oraz, że może zapewnić i zapewnia realizację wskazanych tego typu zaleceń zawartych w orzeczeniu, w tym może to uczynić w indywidualnym zakresie w stosunku do małoletniej. Organ wskazał przy tym na odpowiednie kwalifikacje kadry pedagogicznej oraz jej doświadczenie w pracy z dziećmi niepełnosprawnymi, w tym z niepełnosprawnością ruchową, a także na rodzaj prowadzonych w szkole specjalistycznych zajęć i terapii, w tym logopedycznej. Wskazał także na objęcie każdego ucznia posiadającego orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego indywidualnym programem edukacyjno-terapeutycznym, w którym określa się zakres dostosowania wymagań edukacyjno - terapeutycznych do indywidualnych potrzeb rozwojowych i edukacyjnych ucznia, metody i formy pracy, rodzaj prowadzonych zajęć zgodnych z zaleceniami orzeczenia. Zwrócił uwagę na małą liczebność oddziałów specjalnych, do których małoletnia mogłaby uczęszczać, co także odpowiada zaleceniom zawartym w orzeczeniu.

Powyższe znajduje potwierdzenie w Statucie ZSS nr [...], a także w oświadczeniu Dyrektora tej placówki z dnia 6 lutego 2017 r. wydanym na okoliczność potwierdzenia możliwości zapewnienia realizacji zaleceń wynikających z orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego małoletniej W.G. Z oświadczenia tego jednoznacznie wynika, że placówka ta może zrealizować zalecenia wynikające z treści ww. orzeczenia, które realizuje także w innych podobnych przypadkach, poprzez objęcie dziecka indywidualnymi zajęciami rewalidacyjnymi, prowadzeniem indywidulanej terapii psychopedagogicznej, logopedycznej oraz rehabilitacji ruchowej, a także realizację pozostałych zaleceń. Zważyć także należy, że zarówno organ, jak i Dyrektor ZSS nr [...] wskazują na objęcie każdego ucznia tej placówki indywidualnym programem edukacyjno-terapeutycznym, który w świetle przepisów ustawy o systemie oświaty (art. 71b pkt 1b) oraz rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 24 lipca 2015 r. w sprawie warunków organizowania kształcenia, wychowania i opieki dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych, niedostosowanych społecznie i zagrożonych niedostosowaniem społecznym (Dz. U. z 2015 r., poz. 1113) winien uwzględnić zalecenia zawarte w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego, a zatem w niniejszym przypadku te dotyczące indywidualnych zajęć i terapii. Stąd zapewnienie o możliwości prowadzenia indywidulanych zajęć specjalistycznych nie stoi w sprzeczności z postanowieniami statutu ZSS nr [...] regulującymi te kwestie.

Jednocześnie za słuszne należy uznać twierdzenie organu, że nie można oczekiwać, jak tego chce skarżąca, żeby w ramach tego postępowania dokonano szczegółowej oceny indywidualnej sytuacji małoletniej, jej niezbędnych i medycznie uzasadnionych potrzeb ze względu na zakres i natężenie jej schorzenia w kontekście zaleceń wynikających z orzeczenia i ich realizacji przez szkołę. Trafnie bowiem wskazano, że skarżąca nie wniosła o zapewnienie i realizację kształcenia specjalnego dla małoletniej, zgodnie z art. 71b pkt 5 u.s.o., umieszczając dziecko w szkole niepublicznej, a tym samym należało uznać, że zrezygnowała z dokonania takiej indywidualnej oceny. Natomiast w świetle regulacji powyżej wymienionego rozporządzenia wydanego na podstawie art. 71b ust. 7 pkt 2 u.s.o. wielospecjalistycznej oceny poziomu funkcjonowania dziecka lub ucznia z uwzględnieniem zaleceń zawartych w orzeczeniu następuje w opracowanym przez zespół indywidualnym programie edukacyjno – terapeutycznym.

W konsekwencji powyższego należało stwierdzić, że skoro możliwość realizacji zaleceń w sferze kształcenia specjalnego małoletniej W.G. zawartych w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego zapewnia szkoła publiczna SP nr [...] w ZSS nr [...] w K. to odmowa zapewnienia bezpłatnego transportu małoletniej do A nie narusza przepisu art. 17 ust.3a pkt 1 u.s.o.

W tym stanie rzeczy z mocy art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w sentencji