Postanowienie NSA, sygn. akt I OW 103/09
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2009-11-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Inne
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy: article: art. 4, art. 15 par. 1 pkt. 4, art. 15 par. 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 25
journal: Dz.U. 1964 nr 16 poz 93
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.
article: art. 6 pkt. 8, art. 101 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2004 nr 64 poz 593
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
article: art. 2 ust. 1 pkt. 4
journal: Dz.U. 2005 nr 31 poz 266
law: Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Rajewska Sędziowie NSA Małgorzata Borowiec Tomasz Zbrojewski (spr.) Protokolant Tomasz Zieliński po rozpoznaniu w dniu 4 listopada 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Prezydenta Miasta Zawiercia o rozstrzygnięcie sporu o właściwość między Prezydentem Miasta Zawiercie a Prezydentem Miasta Katowice w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku K. B. w sprawie umieszczenia syna A. P. w domu pomocy społecznej postanawia: wskazać Prezydenta Miasta Zawiercia jako organ właściwy do rozpoznania wniosku.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 2 lipca 2009 r. Prezydent Miasta Zawiercie, na podstawie art. 22 kpa w związku z art. 15 § 1 pkt 4 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego z wnioskiem o rozstrzygnięcie sporu o właściwość między Prezydentem Miasta Zawiercie - Miejskim Ośrodkiem Pomocy Społecznej w Zawierciu a Prezydentem Miasta Katowice - Miejskim Ośrodkiem Pomocy Społecznej w Katowicach i wskazanie organu właściwego załatwienia sprawy dotyczącej wypłaty świadczeń z pomocy społecznej, a w szczególności do wydania decyzji o przyznaniu świadczenia w postaci umieszczenia w domu pomocy społecznej A. P.

Jak wynika z akt sprawy w dniu [...] kwietnia 2009 r. do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Katowicach wpłynął wniosek K. B., działającej w imieniu syna A. P., o umieszczenie go w domu pomocy społecznej oraz objęcie pomocą finansową do czasu otrzymania renty.

Postanowieniem z dnia [...] maja 2009 r. Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Katowicach, działając na podstawie art. 65 § 1 kpa, przekazał podanie do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Zawierciu. Organ uznał, iż A. P. jest zameldowany na pobyt stały w Zawierciu, choć aktualnie przebywa w Szpitalu [...] w Rybniku. Nie wykazuje natomiast żadnych związków z Katowicami.

W złożonym zażaleniu Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Zawierciu podniósł, iż zgodnie z art. 27 kodeksu cywilnego miejscem zamieszkania dla osób, które posiadają opiekuna prawnego jest miejsce zamieszkania opiekuna. W rozpoznawanej sprawie miejscem zamieszkania matki A. P. jest Miasto Katowice.

Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2009 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach, na podstawie art. 134 kpa, stwierdziło niedopuszczalność zażalenia, z uwagi na brak legitymacji do wniesienia środka zaskarżenia.

W uzasadnieniu wniosku o rozstrzygnięcie sporu Prezydent Miasta Zawiercie podniósł, iż decyzją Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Katowicach z dnia [...] stycznia 2003 r. A. P. został skierowany do Domu Pomocy Społecznej w Zawierciu przy ul. [...] na pobyt stały. W ośrodku tym A. P. przebywał do lutego 2007 r., kiedy to został aresztowany, na skutek czego decyzją z dnia [...] listopada 2007 r. orzeczono jego wymeldowanie. Obecnie zainteresowany nie jest mieszkańcem Zawiercia, gdyż przebywa w Szpitalu [...] w Rybniku.

W odpowiedzi na wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Katowicach, reprezentujący Prezydenta Miasta Katowice, stwierdził, iż A. P. jest osobą bezdomną, zatem organem właściwym do wydania decyzji zgodnie z art. 101 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej jest Prezydent Miasta Zawiercie.

W piśmie z dnia 30 października 2009 r. skierowanym do Naczelnego Sądu Administracyjnego K. B. oświadczyła, iż jej syn nie jest osobą ubezwłasnowolnioną, a ona nie jest jego opiekunem prawnym.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 15 § 1 pkt 4 w związku z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) - dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga sprawy o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek, a organami administracji rządowej.

Przedmiotem sprawy jest spór o właściwość pomiędzy Prezydentem Miasta Katowice - Miejskim Ośrodkiem Pomocy Społecznej w Katowicach a Prezydentem Miasta Zawiercie - Miejskim Ośrodkiem Pomocy Społecznej w Zawierciu. Rozstrzygnięcie sporu sprowadza się natomiast do ustalenia organu właściwego do załatwienia sprawy dotyczącej wypłaty świadczeń z pomocy społecznej, a w szczególności do wydania decyzji w sprawie umieszczenia w domu pomocy społecznej.

Stosownie do treści art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. Nr 64, poz. 593 z późn. zm.) właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. Jak wynika z akt sprawy osobą ubiegającą się o świadczenie z pomocy społecznej jest A. P., w imieniu którego działa matka - K. B. A. P. przebywa obecnie w Szpitalu [...] w Rybniku, który to szpital nie może być uznany za miejsce zamieszkania w rozumieniu art. 25 kc. Placówka jest bowiem zakładem leczniczym, w której pobyt ma na celu leczenie, a więc jest z założenia pobytem jedynie czasowym (tak wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 maja 2008 r. o sygn. akt I OW 22/08, opubl. System Informacji Prawnej LEX nr 494199).

Na podstawie informacji zawartych we wniosku o rozstrzygnięcie sporu oraz w odpowiedzi na wniosek stwierdzić należy, iż A. P. nie posiada miejsca zamieszkania w rozumieniu art. 25 kc. Stąd też rozważenia wymaga, czy spełnia on przesłanki do uznania za osobę bezdomną w myśl art. 6 pkt 8 ustawy o pomocy społecznej. Zgodnie z tym przepisem osobą bezdomną jest osoba niezamieszkująca w lokalu mieszkalnym w rozumieniu przepisów o ochronie praw lokatorów i mieszkaniowym zasobie gminy i niezameldowana na pobyt stały w rozumieniu przepisów o ewidencji ludności i dowodach osobistych, a także osoba niezamieszkująca w lokalu mieszkalnym i zameldowana na pobyt stały w lokalu, w którym nie ma możliwości zamieszkania.

Jak wynika z art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2005 r. Nr 31, poz. 266 z późn. zm.) pod pojęciem lokalu mieszkalnego rozumieć należy lokal służący do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych, a także lokal będący pracownią służącą twórcy do prowadzenia działalności w dziedzinie kultury i sztuki; nie jest natomiast w rozumieniu ustawy lokalem pomieszczenie przeznaczone do krótkotrwałego pobytu osób, w szczególności znajdujące się w budynkach internatów, burs, pensjonatów, hoteli, domów wypoczynkowych lub w innych budynkach służących do celów turystycznych lub wypoczynkowych.

W świetle powyższego stwierdzić należy, iż A. P. na gruncie ustawy o pomocy społecznej jest osobą bezdomną, jako że Szpital [...] w Rybniku nie stanowi lokalu mieszkalnego w rozumieniu ustawy o ochronie lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego. Jak już wskazano wcześniej Szpital Psychiatryczny nie służy celom mieszkalnym, lecz leczniczym.

Stąd też w konsekwencji uznania A. P. za osobę bezdomną, zastosowanie w sprawie znajduje przepis art. 101 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej, zgodnie z którym w przypadku osoby bezdomnej właściwą miejscowo jest gmina ostatniego miejsca zameldowania tej osoby na pobyt stały. Skoro zaś ostatnim miejscem zameldowania A. P. było Zawiercie, ul. [...], to organem właściwym w sprawach przyznania świadczeń z pomocy społecznej jest Prezydent Miasta Zawiercie - Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Zawierciu.

Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 15 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.