Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1316/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-11-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. art. 107 par. 1, 138
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Urszula Wilk Sędziowie Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas (spr.) Sędzia WSA Danuta Szydłowska Protokolant sekr. sąd. Katarzyna Zielińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 listopada 2016 r. sprawy ze skargi K. Z. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego uchyla zaskarżoną decyzję


UZASADNIENIE

Pismem z dnia [...] grudnia 2013 r. dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ poinformował Panią K. Z. (dalej skarżąca lub strona) o wszczęciu na wniosek ZUS-u, postępowania w sprawie ustalenia obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej oraz wskazał, iż ubezpieczona ma prawo do wniesienia ewentualnych uwag i dokumentów potwierdzających okres prowadzenia pozarolniczej działalności.

Po rozpatrzeniu zgromadzonych dokumentów, dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia decyzją nr [...] z dnia [...] września 2014 r., stwierdził działając na podstawie art. 102 ust. pkt 24 w związku z art. 109 ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2015 r., poz. 581, z późn. zm.), zwanej dalej "ustawą o świadczeniach", iż Pani K. Z.: w okresach od dnia [...] stycznia 1999 r. do dnia [...] stycznia 1999 r., od dnia [...] lipca 1999 r. do dnia [...] marca 2000 r. oraz od dnia [...] czerwca 2000 r. do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności, z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności zostanie ewentualnie zawieszone na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej, została objęta ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej na podstawie zezwolenia nr [...] wydanego przez Państwowy Urząd Nadzoru Ubezpieczeń oraz wpisu nr [...] do ewidencji działalności gospodarczej prowadzonej przez Prezydenta Miasta [...].

Od tej decyzji dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia, skarżąca wniosła odwołanie w dniu [...] października 2014 r. Odwołanie zostało wniesione w terminie.

Po analizie zgromadzonego materiału w dniu [...] kwietnia 2016 r. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia wydał decyzję nr [...], którą utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia przywołał na wstępie mające w sprawie zastosowanie przepisy prawa tj. z art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o świadczeniach, w brzmieniu obowiązującym do dnia 20 września 2008 r., oraz art. 9 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia (Dz. U. Nr 45, poz. 391 z późn. zm.) obowiązującej do dnia 30 września 2004 r. - zwanej dalej "ustawa o ubezpieczeniu w NFZ", a także art. 8 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym (Dz. U. Nr 28, poz. 153, z późn. zm.) obowiązującej do dnia 31 marca 2003 r., zwanej dalej "ustawą o ubezpieczeniu zdrowotnym". Prezes wyjaśnił, że obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegały osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które były osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi.

Wskazano również na treść art. 13 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń poz. 121, z późn. zm. w brzmieniu obowiązującym do dnia 20 września 2008 r., zwanej dalej "ustawą o systemie", zgodnie z którym obowiązkowo ubezpieczeniu emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu podlegają, osoby prowadzące działalność pozarolniczą - od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania.

Organ przywołał również przepisy dotyczące prowadzenia działalności gospodarczej. Stosownie do art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. prawo działalności gospodarczej uchylonego z dniem 31 marca 2009 r. przez art. 66 pkt 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 173, poz. 1808 z późn. zm.), przedsiębiorca będący osobą fizyczną mógł podjąć działalność gospodarczą po uzyskaniu wpisu do ewidencji działalności gospodarczej. Jednocześnie zgodnie z treścią art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2015 r. poz. 584), zwanej dalej "ustawą o swobodzie działalności", w brzmieniu obowiązującym do 30 czerwca 2011 r., przedsiębiorca mógł podjąć działalność gospodarczą w dniu złożenia wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej albo po uzyskaniu wpisu do rejestru przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym.

Organ wskazał, że z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, iż Państwowy Urząd Nadzoru Ubezpieczeń wydał Pani K. Z. w dniu [...] listopada 1998 r. zezwolenie nr [...] na wykonywanie czynności agenta ubezpieczeniowego. Było to zezwolenie o charakterze zawodowym i nie stanowiło zezwolenia na prowadzenie działalności gospodarczej.

Z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej Pani K. Z. dokonała zgłoszenia płatnika składek od dnia [...] stycznia 1999 r. do dnia [...] stycznia 1999 r., od dnia [...] lipca 1999 r. do dnia [...] marca 2000 r. i dnia [...] czerwca 2000 r. oraz zgłoszenia siebie jako osoby ubezpieczonej do obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego od dnia [...] stycznia 1999 r. do dnia [...] stycznia 1999 r., od dnia [...] lipca 1999 r. do dnia [...] marca 2000 r. oraz dnia [...] czerwca 2000 r. Złożyła dokumenty rozliczeniowe za miesiące: styczeń 1999 r., od lipca 1999 r. do marca 2000 r., oraz za czerwiec 2000 r. ze wskazaną podstawą i składką na obowiązkowe ubezpieczenie zdrowotne z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej.

Pani K. Z. od dnia [...] września 2003 r. prowadzi działalność gospodarczą zarejestrowaną na podstawie wpisu nr [...] do ewidencji działalności gospodarczej prowadzonej przez Prezydenta Miasta [...]. Przedmiotem działalności jest: Działalność agentów i brokerów ubezpieczeniowych. Nie zgłaszała informacji o zawieszeniu działalności ani nie figurowała w ewidencji działalności gospodarczej pod innymi numerami wpisów.

Jak wynika z pisma Komisji Nadzoru Finansowego z dnia [...] czerwca 2014 r., znak: [...], Pani K. Z. była wpisana do Rejestru Agentów Ubezpieczeniowych jako osoba wykonująca czynności agencyjne w imieniu agenta Pośrednictwo Finansowe – K. Z. na rzecz [...] Towarzystwo [...] S.A. od dnia [...] września 2004 r. do dnia [...] marca 2008 r. oraz agenta [...] S.A. na rzecz [...][...] Towarzystwo [...] S.A. od dnia [...] grudnia 2007 r. do dnia [...] września 2008 r.

Po uzyskaniu zezwolenia nr [...] na wykonywanie czynności agenta ubezpieczeniowego Pani K. Z. była wpisana również do Rejestru osób uprawnionych do wykonywania czynności akwizycyjnych na rzecz Otwartych Funduszy Emerytalnych pod nr OFE [...]. W okresie od dnia [...] marca 1999 r. do dnia [...] stycznia 2008 r. była uprawniona do wykonywania czynności akwizycyjnych w imieniu Towarzystwa Ubezpieczeniowego [...] S.A. na rzecz [...] Otwarty Fundusz Emerytalny oraz w okresie od dnia [...] stycznia 2008 r., do dnia [...] sierpnia 2008 r. w imieniu [...] S.A. na rzecz [...] Otwarty Fundusz Emerytalny.

Odnosząc się do zarzutu Odwołującej, że zakończyła już prowadzenie działalności Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia uwzględnia ww. zarzut. Zgodnie z danymi zgromadzonymi w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, prowadzonej przez Ministra ds. Gospodarki, zwanej dalej "CEIDG", działalność gospodarcza Pani K. Z. została wyrejestrowana z rejestru z dniem [...] września 2014 r, natomiast data zaprzestania prowadzenia działalności to [...] sierpień 2014 r.

Niemniej jednak, Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji, z uwagi, iż organ I instancji w swojej decyzji stwierdził, iż Pani K. Z. została objęta obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym od dnia [...] stycznia 1999 r. do dnia [...] stycznia 1999 r., od dnia [...] lipca 1999 r. do dnia [...] marca 2000 r. oraz od dnia [...] czerwca 2000 r. do dnia zaprzestania wykonywania działalności gospodarczej. A zgodnie z danymi zgromadzonymi w CEIDG, zaprzestanie wykonywania działalności nastąpiło w dniu [...] sierpnia 2008 r., a wyrejestrowanie działalności gospodarczej nastąpiło w dniu [...] września 2008 r.

W związku z czym organ uznał, że decyzja organu I instancji jest w pełni prawidłowa.

Skargę na powyższe rozstrzygnięcie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła skarżąca Pani K. Z.. Domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji i umorzenia w całości dochodzonej przez NFZ należności. W uzasadnieniu podniosła, że boryka się z utratą wzroku, a informacje o zawieszeniu działalności gospodarczej złożyła w I Urzędzie Skarbowym w [...] w dniu [...] września 2008 r. z mocą prawną od [...] września 2008 r., a ostatecznie wyrejestrowała swoją działalność [...] sierpnia 2014 r.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna jednak z innych przyczyn niż w niej wskazano.

Zgodnie z art. 107 § 1 k.p.a. jednym z obligatoryjnych elementów decyzji jest rozstrzygnięcie. Rozstrzygnięcie zwane także osnową lub sentencją decyzji administracyjnej, jest jej kwintesencją, wyraża bowiem rezultat subsumpcji normy prawa materialnego do określonego stanu faktycznego ustalonego w oparciu o zebrany w sprawie materiał dowodowy oraz ustalone okoliczności faktyczne sprawy.

Rozstrzygnięcie powinno być sformułowane w sposób jasny, wyrażony i jednoznaczny, tak aby było zrozumiałe dla strony bez uzasadnienia, które nie zawsze musi być składnikiem decyzji. Decyzja organu administracji publicznej nakładająca na stronę postępowania administracyjnego obowiązek określonego zachowania się lub też konkretyzująca określone uprawnienie powinna obowiązek ten lub uprawnienie wyrazić precyzyjne, bez niedomówień i możliwości różnej interpretacji (wyrok NSA z 2 sierpnia 1995 r. III SA 1225/94 ONSA 1996 Nr 3 poz. 135, II GSK 64/08).

W osnowie decyzji winno być wprost wyrażone rozstrzygnięcie, gdyż nie można go ani domniemywać ani wyprowadzać z treści uzasadnienia. W rozstrzygnięciu decyzji zostaje bowiem wyrażona wola organu administracji publicznej załatwienia sprawy w określony sposób. Podkreślenia wymaga również, że rozstrzygnięcie musi być sformułowane w taki sposób, żeby możliwe było następnie wykonanie decyzji dobrowolnie lub z zastosowaniem środków egzekucji administracyjnej, bowiem treść osnowy jest jednoznaczna z udzieleniem stronie określonego uprawnienia albo nałożeniem na nią określonego obowiązku.

W niniejszej sprawie organy NFZ winny jednoznacznie określić okres podlegania przez skarżącą obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu, winien to być okres zamknięty. W ocenie Sądu sentencja decyzji pierwszoinstancyjnej jest nie jednoznaczna, co uniemożliwia ustalenie konkretnego okresu podlegania przez skarżącą ubezpieczeniu zdrowotnemu.

W decyzji organu I instancji sformułowania "(...) od dnia [...] czerwca 2000 r. do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności, z wyłączeniem okresu, na który wykonywania działalności zostanie ewentualnie zawieszone na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej (...)" rodzi w ocenie Sądu duże wątpliwości interpretacyjne, których nie można uzupełnić uzasadnieniem tej decyzji.

Te mankamenty decyzji pierwszej instancji, mogły być naprawione (uzupełnione, wyjaśnione) w postępowaniu odwoławczym, tak się jednak nie stało. Postępowanie odwoławcze, co wynika z brzmienia przepisu art. 138 kpa, powinno polegać na ponownym rozpatrzeniu sprawy od nowa i to pod względem legalności, jak i celowości (wyrok NSA z 24.06.1998 r. ONSA z 1999 r. Nr 3, poz. 85).

Wskazane wyżej uchybienia pozwalają na stwierdzenie, że zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem art. 107 kpa, a decyzja drugiej instancji również z naruszeniem art. 138 kpa.

W ocenie Sądu, organ odwoławczy utrzymując w mocy wadliwe rozstrzygnięcie organu I instancji naruszył przepisy postępowania w sposób istotny, który mógłby mieć wpływ na wynik sprawy. Jednocześnie sprecyzowanie w rozstrzygnięciu okresu podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu nie wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego w znacznej części dlatego też Sąd uchylił tylko decyzje zaskarżoną.

Z tych względów, na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 pkt c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzeczono jak w sentencji wyroku.