Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 557/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2017-09-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Inspekcja sanitarna
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 235
journal: Dz.U. 2014 poz 1502
law: Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - tekst jednolity
article: Par. 5  ust. 1, ust. 2, ust. 3
journal: Dz.U. 2013 poz 1367
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Bociąga Sędziowie NSA Krystyna Kutzner WSA Bożenna Blitek (spr.) Protokolant Małgorzata Krasowska-Świt po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 września 2017 r. sprawy ze skargi B. R. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 6 kwietnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej I. skargę oddala; II. przyznaje od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - na rzecz adwokata M. P. Kancelaria Adwokacka [...] w Kr kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu podwyższoną o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Inspektor Sanitarny decyzją z dnia 6 kwietnia 2017 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Sanitarnego nr [...] z dnia [...] 2016 r., nr [...] o braku podstaw do stwierdzenia u B. R. choroby zawodowej, choroby skóry - alergicznego kontaktowego zapalenia skóry, wymienionego w pozycji 18/1 wykazu chorób zawodowych, określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1367). Decyzja Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego została wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23 z późn. zm.) w związku z art. 5 pkt 4a i art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2015 r. poz. 1412 z późn. zm.) oraz § 8 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych.

Powyższa decyzja organu II instancji została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:

B. R. zatrudniona była w okresie:

* od 25 kwietnia 1981 r. do 31 grudnia 1992 r. w A S.A. Oddział w K, ul. U na następujących stanowiskach pracy: wykwalifikowana pomoc kuchenna, starsza bufetowa. Do jej obowiązków należało przygotowywanie surowców, wydawanie gotowych posiłków, mycie naczyń, prace porządkowe w stołówce.

* od 1 stycznia 1993 r. do 7 lipca 2016 r. w H S.A. w K, ul. M na stanowisku starszej bufetowej. Do jej obowiązków należało wydawanie gotowych posiłków, wstępne mycie naczyń i załadunek do zmywarki, prace porządkowe w stołówce.

Ocena narażenia zawodowego przeprowadzona przez Powiatowego Inspektora Sanitarnego wykazała, iż podczas wykonywania pracy na wymienionych wyżej stanowiskach pracy B. R. miała kontakt z czynnikami alergizującymi, tj. środkami czyszczącymi, detergentami.

B. R. była badana w Ośrodku Medycyny Pracy, który w dniu [...] 2016 r. wydał orzeczenie lekarskie nr [...] o braku podstaw do rozpoznania u niej choroby zawodowej pod postacią alergicznego kontaktowego zapalenia skóry, wymienionej w pozycji 18.1 obowiązującego wykazu chorób zawodowych. W uzasadnieniu orzeczenia podano, iż w wyniku przeprowadzonego badania dermatologicznego oraz analizy dostarczonej dokumentacji medycznej (karta informacyjna leczenia szpitalnego z Oddziału Dermatologii Szpitala Specjalistycznego [...] w K od 1 lutego 2016 r. do 5 lutego 2016 r.) rozpoznano u badanej świerzbiączkę guzkową, z powodu której badana jest leczona od 2003 r. Wymienione schorzenie nie jest jednak chorobą indukowaną przez warunki pracy oraz nie figuruje w aktualnym wykazie chorób zawodowych. Nie stwierdzono natomiast u badanej alergicznego kontaktowego zapalenia skóry.

B. R. złożyła wniosek o przeprowadzenie ponownego badania lekarskiego w jednostce orzeczniczej II stopnia.

Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego po przeprowadzeniu badania wydał orzeczenie lekarskie z dnia [...] 2016 r., nr [...] o braku podstaw do rozpoznania u badanej alergicznego kontaktowego zapalenia skóry pochodzenia zawodowego - poz. 18.1. W jego uzasadnieniu podano, iż zgodnie z wywiadem u B. R. od 2003 r. występują zmiany skórne o charakterze wysypki i rumienia na odkrytych częściach ciała (twarz, dekolt, ramiona), z towarzyszącym świądem i uczuciem pieczenia w godzinach nocnych. Pomimo zaprzestania pracy zawodowej (ostatni raz w pracy była w styczniu 2016 r.) zmiany nawracają. Z dostępnej dokumentacji wynika, że w wykonanych u badanej w 2003 r. w Gabinecie Medycyny Alternatywnej i Biorezonansowej punktowych testach skórnych uzyskano dodatnie odczyny na niektóre powszechnie występujące alergeny wziewne (mieszanka grzybów I, Candida, Cladosporium, kurz domowy, kurz przemysłowy). Badana w grudniu 2003 r. hospitalizowana była w Oddziale Dermatologii Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego, gdzie wysunięto podejrzenie świerzbiączki, rozpoznano także zaburzenia somatyzacyjne (zalecono leczenie w Poradni Zdrowia Psychicznego). Przejściowo uzyskano remisję trwającą kilka lat. Kolejna hospitalizacja w wymienionym wyżej Oddziale miała miejsce w 2006 r. - rozpoznano świerzbiączkę (stosowano w leczeniu m.in. selektywną fototerapię SUP); ostatnia hospitalizacja odbyła się w styczniu 2016 r. - rozpoznano świerzbiączkę guzkową. W wyniku zastosowanego wówczas leczenia uzyskano ustąpienie zmian skórnych. W uzasadnieniu orzeczenia podano, że B. R. pozostaje pod kontrolą poradni dermatologicznej przyszpitalnej. Leczona jest także z powodu nadczynności tarczycy (pobiera Metizol), istnieje u niej podejrzenie choroby Hashimoto. W trakcie hospitalizacji w Instytucie w przedmiotowym badaniu dermatologicznym stwierdzono na tułowiu i kończynach obecność pojedynczych zmian guzkowych, przebarwień i blizenek pozapalnych, a wykwitom towarzyszył świąd. Przeprowadzono szeroką diagnostykę alergologiczną: punktowe testy skórne z alergenami środowiska komunalnego i z alergenami pokarmowymi, a także testy naskórkowe (Polska Seria Podstawowa, detergenty), które wypadły ujemnie. Stwierdzono prawidłowe stężenie całkowitej IgE w surowicy. Biorąc pod uwagę wywiad, dane z dostępnej dokumentacji medycznej odnośnie przebiegu choroby i jej leczenia, utrzymywanie się zmian skórnych pomimo braku aktywności zawodowej, ocenę narażenia zawodowego pacjentki na czynniki alergizujące, a także uwzględniając aktualne badanie dermatologiczne oraz wyniki przeprowadzonej diagnostyki alergologicznej. W orzeczeniu stwierdzono brak podstaw do rozpoznania u badanej alergicznego kontaktowego zapalenia skóry pochodzenia zawodowego. Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego stwierdził, że rozpoznana świerzbiączka guzkowa nie pozostaje w związku przyczynowo - skutkowym z warunkami pracy zawodowej na stanowisku bufetowej, nie jest też wymieniona w wykazie chorób zawodowych, a zatem brak jest podstaw do rozpoznania u badanej choroby zawodowej skóry.

Na podstawie powyższych orzeczeń lekarskich oraz oceny narażenia zawodowego Powiatowy Inspektor Sanitarny w dniu [...] 2016 r., wydał decyzję Nr [...], znak: [...] o braku podstaw do stwierdzenia u B. R. choroby zawodowej, choroby skóry - alergicznego kontaktowego zapalenia skóry wymienionego w pozycji 18.1 wykazu chorób zawodowych.

W odwołaniu od powyższej decyzji organu I instancji B. R. wniosła o jej zmianę i ponowne przeprowadzenie badania lekarskiego.

Wojewódzki Inspektor Sanitarny w związku z przedłożeniem przez B. R. w trakcie postępowania odwoławczego dokumentacji medycznej, pismem z dnia 31 stycznia 2017 r. zwrócił się o jej analizę do Ośrodka Medycyny Pracy oraz do Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego.

Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego po zapoznaniu się z przesłaną dokumentacją w opinii z dnia 14 lutego 2017 r. stwierdził, że była ona w przeważającej większości znana i została uwzględniona w procesie diagnostyczno-orzeczniczym. Dotyczy to m.in. dokumentacji z Centrum Medycznego [...] Spółka z o.o. w K, prowadzonej od 2001 r. początkowo przez lekarza medycyny przemysłowej M. P., a następnie od 2005 r. przez lekarza specjalistę medycyny pracy A. F., a także kart wypisowych z pobytów w oddziale dermatologicznym. Dokumentacja ta wskazuje jednoznacznie na istnienie u B. R. świerzbiączki guzkowej; schorzenie to ma charakter przewlekły i jest oporne w leczeniu. Nie figuruje w obowiązującym wykazie chorób zawodowych, a zatem zgodnie z definicją choroby zawodowej zawartą w Kodeksie pracy, świerzbiączka guzkowa nie może być uznana za chorobę zawodową. Część przedstawionych aktualnie wyników badań i konsultacji, jak np. karta wypisowa z pobytu w oddziale ginekologiczno-położniczym, wynik wymazu bakteriologicznego z gardła z lipca 2016 r. czy zaświadczenie od okulisty z października 2016 r., nie mają żadnego związku z przedmiotową sprawą. Reasumując, Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego stwierdził, że nadesłana dokumentacja medyczna nie ma wpływu na treść wydanego w przedmiotowej sprawie orzeczenia lekarskiego o braku podstaw do rozpoznania u B. R. choroby zawodowej pod postacią alergicznego kontaktowego zapalenia skóry.

Również Ośrodek Medycyny Pracy w opinii z dnia 6 marca 2017 r. po analizie nadesłanej dokumentacji nie znalazł podstaw do zmiany treści wydanego w sprawie orzeczenia lekarskiego. Jednostka orzecznicza wyjaśniła, iż dosłana dokumentacja dermatologiczna jednoznacznie wskazuje na rozpoznanie u B. R. świerzbiączki guzkowej, która to choroba nie figuruje w wykazie chorób zawodowych ani nie jest tożsama z żadnym schorzeniem tam wymienionym, a zatem nie ma podstaw do uznania jej zawodowej etiologii.

Wojewódzki Inspektor Sanitarny w uzasadnieniu wymienionej na wstępie decyzji z dnia 6 kwietnia 2017 r. nr [...] podał, że do stwierdzenia choroby zawodowej muszą być spełnione następujące przesłanki: choroba musi być rozpoznana przez upoważnioną do tego placówkę służby zdrowia i znajdować się w wykazie chorób zawodowych; choroba ta musi być wywołana czynnikami szkodliwymi występującymi w środowisku pracy albo sposobem wykonywania pracy oraz wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych musi nastąpić w okresie ustalonym w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych. Organ II instancji stwierdził, że w niniejszym przypadku brak podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej u B. R. wynika z braku rozpoznania przez jednostki orzecznicze schorzenia, wymienionego pod poz. 18.1 wykazu chorób zawodowych tj. alergicznego kontaktowego zapalenia skóry. Rozpoznana natomiast przez obie jednostki orzecznicze u odwołującej się choroba dermatologiczna - świerzbiączka guzkowa - nie figuruje w aktualnie obowiązującym wykazie chorób zawodowych. W ocenie organu II instancji, orzeczenia lekarskie o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej są jasno i wyczerpująco uzasadnione i merytorycznie tożsame. Zdaniem organu II instancji, również dokumentacja medyczna, którą B. R. przesłała w trakcie prowadzonego postępowania odwoławczego potwierdza rozpoznanie u niej choroby skóry - świerzbiączki guzkowej, która nie figuruje w obowiązującym wykazie chorób zawodowych. Wobec powyższego, Wojewódzki Inspektor Sanitarny nie znalazł podstaw do zmiany decyzji organu I instancji.

Z powyższą decyzją Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego nie zgodziła się B. R. i pismem z dnia 24 kwietnia 2017 r. wniosła na nią skargę, domagając się jej uchylenia i uznania, że występującą u niej dolegliwość to choroba zawodowa – alergiczne kontaktowe zapalenie skóry. Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła:

1. naruszenie § 8 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, poprzez uznanie, że na podstawie przedłożonego materiału dowodowego brak jest podstaw do stwierdzenia u niej choroby zawodowej;

2. błąd w ustaleniach faktycznych mający wpływ na treść decyzji, a polegający na błędnym przyjęciu, że występujące u niej schorzenia nie są alergicznym kontaktowym zapaleniem skóry;

3. niezebranie i nierozpatrzenie przez organ rentowy w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, co skutkowało błędnym rozstrzygnięciem.

Zdaniem skarżącej, zaskarżona decyzja stoi w sprzeczności ze stanem faktycznym, gdyż zgromadzona w sprawie dokumentacja lekarska i medyczna nie pozostawia wątpliwości co do jej stanu zdrowia i wyraźnie potwierdza, że istnieje wysokie prawdopodobieństwo spowodowania tej choroby skóry przez działanie czynników szkodliwych w środowisku pracy. Skarżąca podniosła, że alergiczne kontaktowe zapalenie skóry stwierdzono u niej już w 2003 r. i od tego czasu choroba przybierała na sile lub okresowo ustępowała.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Sanitarny podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi. Organ II instancji podniósł, że załączona do skargi dokumentacja medyczna w części składa się z dokumentów już zalegających oraz nowych, z których część nie ma znaczenia bo nie dotyczą schorzenia dermatologicznego pod postacią alergicznego kontaktowego zapalenia skóry. Organ wskazał, że: w dokumencie z dnia 23 listopada 2016 r. - zalecenia z wizyty w Poradni Alergologicznej – dr B. J. – H. stwierdziła brak podstaw do rozpoznania alergicznego tła dolegliwości dermatologicznych u skarżącej; zaświadczenie o stanie zdrowia dla celów ubezpieczenia społecznego z dnia 4 maja 2016 r. potwierdza rozpoznanie schorzenia dermatologicznego pod postacią świerzbiączki guzkowej, co jest tożsame z rozpoznaniem poczynionym przez Ośrodek Medycyny Pracy, a które to schorzenie nie figuruje w aktualnie obowiązującym wykazie chorób zawodowych; z opinii sądowo-lekarskiej biegłego sądowego specjalisty dermatologa z dnia 3 stycznia 2017 r. wynika, że u skarżącej rozpoznano świerzbiączkę guzkową w okresie pełnej remisji oraz podano etiologię schorzenia, tj. związek z układem nerwowym i stresami psychicznymi, co jest tożsame z rozpoznaniem poczynionym przez Ośrodek Medycyny Pracy i nie jest schorzeniem o etiologii alergicznej.

W dniu 23 sierpnia 2017 r. skarżąca B. R. przedłożyła pismo wraz z załącznikami (k. 223), w tym odpis wyroku wraz z uzasadnieniem Sądu Okręgowego Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 5 lipca 2017 r., sygn. akt [...] oddalający jej odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 26 lipca 2016 r., znak [...].

W piśmie z dnia 19 września 2017 r. skarżąca podtrzymała swój wniosek o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucając jej dodatkowo naruszenie art. 2351 Kodeksu pracy, § 8 ust. 1 rozporządzenia rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych oraz art. 7, 77, 80 i 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że biorąc pod uwagę wywiad, dane z dostępnej dokumentacji medycznej odnośnie występowania u niej szeregu objawów i jej leczenia, utrzymywanie się zmian skórnych pomimo podjętego leczenia oraz fakt, że od 2003 roku była leczona w trzech szpitalach, natomiast lekarze nie mogli postawić konkretnej diagnozy pomimo stałego przebywania pod opieką medyczną oraz fakt, iż lekarze wysunęli u niej po pewnym czasie, w obliczu braku poprawy jej stanu zdrowia pomimo prowadzonego dotychczas leczenia, podejrzenie występowania alergicznego kontaktowego zapalenia skóry, należy uznać, że w niniejszym postępowaniu doszło do szeregu naruszeń. Pomimo starań skarżącej o poddanie jej szerszej diagnostyce i podnoszonych przez nią twierdzeń, iż lekarze podejrzewali u niej podjęcie niewłaściwego leczenia, w sposób arbitralny stwierdzono u niej brak podstaw dla stwierdzenia choroby zawodowej. Ponadto skarżąca wskazała, że w 2003 r. występowanie u niej alergicznego kontaktowego zapalenia skóry zostało potwierdzone przez lekarza, jednakże dokumenty, w szczególności pismo skierowane do H S.A., z których wprost wynikało zdiagnozowanie u skarżącej alergicznego kontaktowego zapalenia skóry, nie są w jej posiadaniu. Zdaniem skarżącej, nie można jednak wykluczyć, w świetle przytoczonych okoliczności faktycznych, że cierpi na chorobę zawodową jaką jest alergiczne kontaktowe zapalenie skóry. Skarżąca uważa, że skoro w przeprowadzonym postępowaniu nie wykluczono u niej z prawdopodobieństwem graniczącym z pewnością istnienia alergicznego kontaktowego zapalenia skóry, to nieuzasadnionym było wydanie decyzji o braku podstaw do stwierdzenia występowania choroby zawodowej. Skarżąca stwierdziła, że orzeczenia lekarskie, które stanowią podstawę wydania decyzji o braku podstaw do stwierdzenia u niej choroby zawodowej w postaci alergicznego kontaktowego zapalenia skóry nie zawierają w szczególności opisu, jakie symptomy powinny u niej wystąpić, żeby można było stwierdzić występowanie alergicznego kontaktowego zapalenia skóry oraz nie zawierają uzasadnienia, dlaczego akurat występujące u skarżącej objawy nie stanowią owej jednostki chorobowej. Zdaniem skarżącej, w przedmiotowym postępowaniu zachodzi konieczność dokonania dodatkowych ustaleń faktycznych z uwagi na niewyjaśnienie w pełni okoliczności niniejszej sprawy. W toku postępowania doszło również do naruszenia art. 77 § 1 k.p.a., z uwagi na zaniechanie obowiązkowi zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, a także art. 80 k.p.a., z uwagi na fakt, iż wszelkie niejasności występujące w sprawie nie mogą być interpretowane na niekorzyść strony, a ustanowiona w tym przepisie zasada swobodnej oceny dowodów zobowiązuje do oparcia się przez organ na przekonujących podstawach - wskazanych w uzasadnieniu rozstrzygnięcia, stosownie do treści przepisu art. 107 § 3 k.p.a. - i z całą pewnością nie polega na formułowaniu ocen w sposób dowolny. Uzasadniając zarzut naruszenia § 8 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych skarżąca wskazała, że organ zobowiązany był dokonać wszechstronnej oceny zebranego materiału dowodowego w sprawie oraz danych zawartych w orzeczeniu lekarskim a także zestawić owe dane z wynikami oceny narażenia zawodowego a także wziąć pod uwagę twierdzenia skarżącej. W niniejszej sprawie organ zaniechał jednak swoim obowiązkom, a w związku z tym nie można uznać, iż decyzja została podjęta w sposób prawidłowy. Skarżąca podniosła również, że organ II instancji nie wskazał w uzasadnieniu decyzji przyczyn, z powodu, których przyjął za podstawę rozstrzygnięcia wydane w prowadzonym postępowaniu orzeczenia lekarskie, natomiast odmówił wiarygodności i mocy dowodowej licznym twierdzeniom skarżącej i podnoszonym przez nią faktom odnośnie niewłaściwego leczenia i nieprawidłowo dokonanej diagnozie a jedynie powtórzył twierdzenia przyjęte przez organ I instancji w decyzji. Skarżąca stwierdziła, że z uwagi na fakt, iż organ na mocy art. 107 § 3 k.p.a. jest obowiązany dokonać sposobu wykładni owych kryteriów, czego nie uczynił, stanowi to naruszenie art. 107 § 3 k.p.a., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, gdyż uzasadnienie decyzji organu II instancji nie przedstawia, w odpowiedniej jego części, przyjętego przez organ sposobu ustalenia konkretnych okoliczności faktycznych. Ponadto, organ niewłaściwie zastosował art. 7 k.p.a., poprzez nieuwzględnienie słusznego interesu skarżącej, wykładając kryteria dające podstawę do uznania choroby za chorobę zawodową w sposób dla niej skrajnie niekorzystny. Skarżąca stwierdziła, że pomimo istnienia wątpliwości co do tego jak zakwalifikować występujące u niej objawy organ przyjął występowanie u niej choroby innej niż umieszona w wykazie chorób zawodowych, pomimo, iż występowały podstawy do uznania, iż może to być choroba odmienna, która na liście chorób zawodowych się znajduje. W związku z powyższym skarżąca uważa, że wysoce prawdopodobnym jest, że w rzeczywistości jest chora na alergiczne kontaktowe zapalenie skóry, które zostało umieszczone w wykazie chorób zawodowych - pozycja 18 pkt 1. Ponadto przeprowadzone postępowanie dowodzi, że wykonując pracę zawodową była bezpośrednio narażona na działanie czynników szkodliwych dla zdrowia, a w szczególności szeregu detergentów, a w związku z tym można stwierdzić z wysokim prawdopodobieństwem, że to czynniki szkodliwe dla zdrowia występujące w środowisku pracy skarżącej, a także sposób wykonywania przez nią pracy spowodowały alergiczne kontaktowe zapalenie skóry, a więc jedną z chorób wymienionych w wykazie chorób zawodowych. Skarżąca uważa zatem, że doszło w niniejszej sprawie do naruszenia art. 2351 Kodeksu pracy, poprzez przyjęcie, że choroba na którą cierpi nie jest chorobą zawodową, pomimo iż alergiczne kontaktowe zapalenie skóry jest umieszczone w wykazie chorób zawodowych oraz zostało u niej spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy, a także można uznać, iż jest powiązane ze sposobem wykonywania pracy.

Sąd stwierdza z urzędu, że z uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 5 lipca 2017 r. , sygn. akt [...] wynika, iż u B. R. rozpoznano – w oparciu o opinię sądowo-lekarską specjalisty dermatologa - świerzbiączkę guzkową w okresie pełnej remisji, która to choroba nie dała podstaw do stwierdzenia niezdolności do pracy, przy czym jako świerzbiączkę guzkowatą uznaje się "rozsiane zmiany skórne, będące wynikiem bardzo nasilonego świądu i uporczywego drapania, mające związek z układem nerwowym i stresami psychicznymi".

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Wojewódzki Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm., zwanej dalej p.p.s.a.), sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066 z późn. zm.), kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną.

W ocenie Sądu, skarga B. R. jest nieuzasadniona.

Podstawę prawną zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji stanowią przepisy ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. (Dz. U. z 2014 r., poz. 1502) - Kodeks pracy (K.p.) oraz wydane na podstawie art. 237 § 1 pkt 3-6 i § 11 tej ustawy rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1367) wraz z załącznikiem do tego rozporządzenia stanowiącym wykaz chorób zawodowych, określające - oprócz wykazu chorób zawodowych - okres, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym; sposób i tryb postępowania dotyczący zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych; podmioty właściwe w sprawie rozpoznawania chorób zawodowych, a także wskazujące instytut medycyny pracy, do którego pracodawca przesyła stosowne zawiadomienie oraz termin, w którym ma ono być przesłane.

Wymienione wyżej przepisy Kodeksu pracy i rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych są aktami prawnymi bezwzględnie obowiązującymi i brak jest podstaw do stosowania jakichkolwiek odstępstw od zasad w nich wyrażanych. Art. 235¹ K.p. stanowi:

"Art. 2351. Za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym".

Z treści przytoczonego wyżej przepisu oraz z art. 2352 Kodeksu pracy i § 5 ust. 2 i ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych wynika więc, że do stwierdzenia choroby zawodowej przez właściwego państwowego inspektora sanitarnego muszą być spełnione łącznie trzy warunki:

1) choroba musi być rozpoznana przez upoważnioną do tego placówkę służby zdrowia i znajdować się w wykazie chorób zawodowych,

2) choroba ta musi być wywołana czynnikami szkodliwymi znajdującymi się w środowisku pracy albo sposobem wykonywania pracy,

3) wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych musi nastąpić w okresie ustalonym w załączniku do wymienionego wyżej rozporządzenia.

Niespornym w sprawie jest to, że skarżąca B. R. wykonując pracę zawodową była narażona na działanie czynników alergizujących, gdyż miała kontakt z środkami czyszczącymi, detergentami, jednak brak w aktach jakiegokolwiek dokumentu wskazującego, aby rozpoznano u niej chorobę skóry wywołaną tymi czynnikami, a w szczególności brak rozpoznania u skarżącej choroby skóry wymienionej w wykazie chorób zawodowych, w szczególności alergicznego kontaktowego zapalenia skóry. Istotą niniejszej sprawy nie jest więc istnienie (lub nieistnienie) w środowisku pracy skarżącej narażenia zawodowego, ale brak wystąpienia u niej choroby określonej w wykazie chorób zawodowych, która mogłaby powstać w wyniku narażenia zawodowego.

Sąd zwraca uwagę na to, że omawiane rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w pozycji 18 załącznika do omawianego rozporządzenia ustala wszystkie choroby skóry jako choroby zawodowe:

|Choroby zawodowe |Okres, w którym wystąpienie |

| |udokumentowanych objawów |

| |chorobowych upoważnia do |

| |rozpoznania |

| |choroby zawodowej |

| |pomimo wcześniejszego |

| |zakończenia pracy |

| |w narażeniu zawodowym |

|1 |2 |

|18. |Choroby skóry: | |

|1) |alergiczne kontaktowe zapalenie skóry |2 lata |

|2) |kontaktowe zapalenie skóry z podrażnienia |1 miesiąc |

|3) |trądzik olejowy, smarowy lub chlorowy o rozległym charakterze |1 miesiąc |

|4) |drożdżakowe zapalenie skóry rąk u osób pracujących w warunkach sprzyjających |1 miesiąc |

| |rozwojowi drożdżaków chorobotwórczych | |

|5) |grzybice skóry u osób stykających się z materiałem biologicznym pochodzącym |1 miesiąc |

| |od zwierząt | |

|6) |pokrzywka kontaktowa |2 miesiące |

|7) |fotodermatozy zawodowe |2 lata |

Pomimo występowania u skarżącej choroby skóry, to choroba ta została rozpoznana przez lekarzy jako świerzbiączka grudkowa, która nie jest chorobą pochodzenia zawodowego i z tego względu nie została ujęta w przytoczonym wyżej wykazie chorób zawodowych. Sąd zwraca uwagę nadto na to, że istotnym jest, aby choroba ujęta w wykazie chorób zawodowych została rozpoznana przez lekarzy – orzeczników, wskazanych obowiązującymi przepisami jako właściwych do orzekania w zakresie chorób zawodowych, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca, albowiem § 5 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 i pkt 2 wymienionego wyżej rozporządzenia stanowią:

"§ 5. 1. Właściwym do orzekania w zakresie chorób zawodowych jest lekarz spełniający wymagania kwalifikacyjne określone w przepisach wydanych na podstawie art. 9 ust. 3 ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o służbie medycyny pracy (Dz. U. z 2004 r. Nr 125, poz. 1317, z późn. zm.) zatrudniony w jednej z jednostek orzeczniczych, o których mowa w ust. 2 i 3.

2. Jednostkami orzeczniczymi I stopnia są:

1) poradnie chorób zawodowych wojewódzkich ośrodków medycyny pracy;

2) kliniki i poradnie chorób zawodowych uniwersytetów medycznych (akademii medycznych);"

Sąd zwraca uwagę na to, że Ośrodek Medycyny Pracy zarówno w orzeczeniu lekarskim z dnia [...] 2016 r. nr [...], jak i w późniejszych pisemnych wyjaśnieniach nie stwierdził u skarżącej wystąpienia choroby zawodowej "alergicznego kontaktowego zapalenia skóry", wymienionej w poz. 18 wykazu chorób zawodowych. Również orzeczenie lekarskie z dnia [...] 2016 r., nr [...] wydane w trybie odwoławczym przez Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego wykluczyło wystąpienie u skarżącej choroby zawodowej "alergicznego kontaktowego zapalenia skóry, wymienionej w poz. 18 wykazu chorób zawodowych". Sąd stwierdza, że powyższe orzeczenia są zupełne, logiczne i wszechstronnie uzasadnione i z tego względu nie budzą wątpliwości Sądu. A zatem orzeczenia te stanowią dowód nie podlegający dokonaniu oceny odmiennej od tej, która z nich wynika. Stanowisko to znajduje oparcie w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, a w szczególności w stanowisku zawartym w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 lipca 2015 r., sygn. akt II OSK 2860/13 (opubl. LEX nr 2091957): "Organ administracji publicznej prowadzący postępowanie w przedmiocie choroby zawodowej nie ma prawa do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej i ma obowiązek zasięgnąć opinii uprawnionej jednostki orzeczniczej wskazanej w rozporządzeniu z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1367). Orzeczenie takiej jednostki stanowi dowód w sprawie, podlegający ocenie zgodnie z przepisami k.p.a." Podobne stanowisko zawarte jest m.in. w wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 16 września 2015 r., sygn. akt II SA/Sz 554/15 (opubl. LEX nr 1936501) i z dnia 25 maja 2016 r., sygn. akt II SA/Sz 131/16 (opubl. LEX nr 2098393): "Orzeczenie jednostki orzeczniczej ma walor opinii biegłego, a zatem jeśli jest wewnętrznie spójne, opiera się na całokształcie zebranego materiału dowodowego i zawiera uzasadnienie nie budzące wątpliwości, to wiąże organ Inspekcji Sanitarnej właściwy do wydania decyzji w tym sensie, że organ ten nie ma podstaw do dokonania oceny odmiennej od tej, która wynika z orzeczenia jednostki orzeczniczej." W tej sytuacji nie można więc uznać za uzasadniony zarzut skarżącej jakoby istniały wątpliwości w zakresie braku rozpoznania u niej choroby zawodowej. Takie wątpliwości bowiem nie istnieją, gdyż lekarze orzecznicy jednoznacznie rozpoznali u skarżącej świerzbiączkę guzkową wykluczając wystąpienie u niej jednostki chorobowej pod nazwą "alergiczne kontaktowe zapalenie skóry".

Nie można także uznać za uzasadniony zarzut skarżącej, jakoby lekarze orzecznicy nie wskazali, jakie objawy towarzyszą chorobie zawodowej, której nie rozpoznali. Zdaniem Sądu, do zadań lekarskich jednostek orzeczniczych nie należy edukacja badanych w zakresie rodzaju objawów, które uzasadniałyby stwierdzenie jednostki chorobowej występującej w wykazie chorób zawodowych, ale właściwe rozpoznanie choroby na podstawie występujących u badanego objawów. Do zadań lekarskich jednostek orzeczniczych nie należy także prowadzenie dalszych badań mających na celu ustalenie, jakie są pozazawodowe przyczyny danego zachorowania, które rozpoznali, czyli jaka jest jego etiologia. Stanowisko to znajduje oparcie w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, jak np. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w łodzi z dnia 1 sierpnia 2013 r., sygn. akt III SA/Łd 451/13 (opubl. LEX nr 1359588): "Do zadań lekarskich jednostek orzeczniczych nie należy prowadzenie dalszych badań mających na celu ustalenie jakie są przyczyny danego schorzenia, czyli jaka jest jego etiologia".

Tak więc, skoro istotą niniejszej sprawy był brak rozpoznania przez uprawnionych lekarzy orzeczników wystąpienia u skarżącej jednostki chorobowej pod nazwą "alergiczne kontaktowe zapalenia skóry" (poz. 18 pkt 1 wykazu chorób zawodowych), to zarzuty skarżącej związane z niewłaściwym sposobem jej leczenia oraz niewłaściwie stawianą diagnozą przez lekarzy ją leczących należy uznać za prawnie irrelewantne.

Mając powyższe na względzie Sąd uznał, że organy administracyjne nie naruszyły przepisów prawa materialnego, które miałoby wpływ na wynik sprawy. Nie naruszyły też przepisów postępowania, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. A zatem Sąd - nie znajdując podstaw do uchylenia zaskarżonych decyzji - na podstawie powołanych wyżej przepisów oraz art. 151 p.p.s.a. orzekł - jak w pkt I wyroku.

O kosztach pełnomocnika z urzędu orzeczono w pkt II wyroku zgodnie z art. 250 p.p.s.a. ustalając wysokość na kwotę 240 zł - według § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. poz. 1714) i powiększając o kwotę podatku od towarów i usług wyliczoną według stawki podatku obowiązującej dla tego rodzaju czynności – zgodnie z § 4 ust. 4 tego rozporządzenia.