Wyrok NSA, sygn. akt II SA 1260/96
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 1997-03-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 619  Stosunki pracy i stosunki służbowe, sprawy z zakresu inspekcji pracy
Hasła tematyczne: Policja
Zatrudnienie
Samorząd terytorialny
Powołane przepisy: article: art. 25 ust. 2
journal: Dz.U. 1990 nr 16 poz. 95
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym.
article: art. 41
journal: Dz.U. 1990 nr 30 poz. 179
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji.
Teza: W razie zwolnienia policjanta będącego radnym ze służby nie ma zastosowania art. 25 ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym /Dz.U. nr 16 poz. 95 ze zm./, uzależniający rozwiązanie stosunku pracy z radnym od uprzedniej zgody rady gminy, której jest członkiem. Dotyczy to każdej podstawy prawnej zwolnienia policjanta ze służby spośród wymienionych w art. 41 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji /Dz.U. nr 30 poz. 179 ze zm./, a więc nawet o charakterze fakultatywnym.

TEZY

W razie zwolnienia policjanta będącego radnym ze służby nie ma zastosowania art. 25 ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym /Dz.U. nr 16 poz. 95 ze zm./, uzależniający rozwiązanie stosunku pracy z radnym od uprzedniej zgody rady gminy, której jest członkiem. Dotyczy to każdej podstawy prawnej zwolnienia policjanta ze służby spośród wymienionych w art. 41 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji /Dz.U. nr 30 poz. 179 ze zm./, a więc nawet o charakterze fakultatywnym.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ skargę Marka S. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia 8 lipca 1996 r. w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji.


UZASADNIENIE

Komendant Wojewódzki Policji w (...) wystąpił w dniu 20 września 1995 r. o wyrażenie przez miejscową radę miasta - w trybie art. 25 ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym /Dz.U. nr 16 poz. 95 ze zm./ - zgody na zwolnienie Marka S. ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji /Dz.U. nr 30 poz. 179 ze zm./, ponieważ mimo ostrzeżenia o konsekwencjach naruszenia apolityczności Policji przyjął on funkcję rzecznika prasowego sztabu wyborczego jednej z partii politycznych w wyborach na urząd Prezydenta RP w 1995 r. Następnie dnia 9 października 1995 r. Komendant zasygnalizował radzie miasta możliwość ukarania Marka S. karą dyscyplinarną wydalenia ze służby w Policji, a 25 czerwca 1996 r. powiadomił ją o wymierzeniu Markowi S. tej kary i nawiązując do powstałej sytuacji poprosił o wyrażenie zgody na zwolnienie Marka S. ze służby.

Decyzją z dnia 11 czerwca 1996 r., wydaną na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 3 cytowanej ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r., Komendant Wojewódzki Policji zwolnił Marka S. ze służby w Policji z dniem 30 czerwca 1996 r., wykonując ostateczne orzeczenie z dnia 22 maja 1996 r. o wymierzeniu mu kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby. Po rozpatrzeniu odwołania Komendant Główny Policji decyzją z dnia 8 lipca 1996 r. zmienił decyzję organu I instancji przez ustalenie terminu zwolnienia Marka S. ze służby na 10 lipca 1996 r. W jej uzasadnieniu nie zgodził się z poglądem Marka S., że bez uzyskania zgody rady, której jest członkiem, niedopuszczalne jest zwolnienie go ze służby. Zdaniem Komendanta Głównego Policji, stosunek służbowy policjanta ma charakter administracyjny, unormowany w ustawie z dnia 6 kwietnia 1990 r. bez odpowiedniego stosowania ustawy z dnia 8 marca 1990 r., w przeciwieństwie do ustawy o związkach zawodowych, do której odsyła art. 67 ust. 2 i 3 ustawy o Policji. Ponadto art. 41 ust. 1 pkt 3 tej ustawy przewiduje obowiązek zwolnienia policjanta po wymierzeniu mu kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby, bez względu na jakiekolwiek inne okoliczności. Tak więc art. 25 ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. nie ma w tej sprawie zastosowania.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Marek S. wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji, wyrażając pogląd, że art. 25 ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym jest przepisem zawartym w akcie prawnym o charakterze ustrojowym i chroni wszystkich radnych, w tym również będących funkcjonariuszami Policji. Z ochrony takiej powinien skorzystać również i on, zwłaszcza że pełni funkcję wiceprzewodniczącego Rady Miejskiej G.W., łączącą się z sytuacjami konfliktowymi na tle art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, który daje organom samorządu terytorialnego możność wpływania na działalność Policji. Sposób zwolnienia go ze służby z naruszeniem powyższego przepisu świadczy o realizacji wcześniejszego zamiaru w stosunku do jego osoby, niewygodnej dla przełożonych.

Pełnomocnik Komendanta Głównego Policji wniósł o oddalenie skargi. Oprócz nawiązania do wcześniejszej argumentacji podkreślił, że tylko przy korzystaniu z fakultatywnych przesłanek zwolnienia policjanta-radnego ze służby konieczne jest uzyskanie zgody rady gminy w trybie art. 25 ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. Tam natomiast, gdzie zwolnienie policjanta jest obligatoryjne, jak na przykład w ramach wykonania kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby, nie można przez analogię odnosić ochrony stosunku pracy, przewidzianej w art. 25 ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r., do stosunku służbowego policjanta. Taka sytuacja wystąpiła w rozpoznawanej sprawie po zmianie podstawy prawnej zwolnienia skarżącego ze służby w stosunku do poprzedniego zamiaru i dlatego nie trzeba było uzyskiwać zgody rady, której był on członkiem.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Artykuł 25 ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym /Dz.U. nr 16 poz. 95 ze zm./ ma następujące brzmienie: "Rozwiązanie z radnym stosunku pracy wymaga uprzedniej zgody rady gminy, której jest członkiem. Rada gminy odmówi zgody na rozwiązanie stosunku pracy z radnym, jeżeli podstawą rozwiązania tego stosunku są zdarzenia związane z wykonywaniem przez radnego mandatu". Wyjaśnienie zakresu obowiązywania tego przepisu ma w rozpoznawanej sprawie podstawowe znaczenie.

W obu jego zdaniach treść przepisu odnosi się jednoznacznie do rozwiązania z radnym stosunku pracy, a więc do pojęcia, które w świetle art. 2 kodeksu pracy oraz przepisów zamieszczonych w jego dziale drugim ma zdefiniowaną treść. Chodzi tu o stosunek pracy o charakterze cywilnoprawnym, jaki powstaje na podstawie umowy o pracę lub w wyniku powołania, wyboru, mianowania oraz spółdzielczej umowy o pracę. Policjant natomiast pozostaje w stosunku służbowym i chociaż stosunek ten nawiązuje się w wyniku mianowania, znanego kodeksowi pracy, na podstawie dobrowolnego zgłoszenia się do służby, stosunek ten ma zasadniczo inny charakter. Wynika to zwłaszcza z obowiązku wykonywania przez policjanta rozkazów i poleceń jego przełożonych, możliwości powierzania mu pełnienia obowiązków służbowych na innym stanowisku oraz wyznaczania i przenoszenia go na różne stanowiska, nawet w innej miejscowości, stosownie do potrzeb Policji. Z drugiej strony korzysta on z pewnych preferencji w sferze materialnej, socjalnej czy ubezpieczenia społecznego.

Łącznie nasilenie elementów władczych i ochronnych jest tak duże i jednocześnie swoiste, że stosunek służbowy policjanta ma charakter administracyjnoprawny. Jest on w całości uregulowany w ustawie z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji /Dz.U. nr 30 poz. 179 ze zm./ i w wydanych na jej podstawie aktach wykonawczych, z nielicznymi tylko odesłaniami do innych aktów prawnych normujących cywilnoprawny stosunek pracy. Wobec braku odesłania należy przyjąć, że w razie zwolnienia policjanta będącego radnym ze służby nie ma zastosowania art. 25 ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym, uzależniający rozwiązanie z radnym stosunku pracy od uprzedniej zgody rady gminy, której jest członkiem. Dotyczy to każdej podstawy prawnej zwolnienia policjanta ze służby spośród wymienionych w art. 41 cytowanej ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r., a więc nawet o charakterze fakultatywnym.

W rozpoznawanej sprawie powstał obowiązek zwolnienia skarżącego ze służby na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. ze względu na wymierzoną mu karę dyscyplinarną wydalenia ze służby. Dokonana w orzeczeniach dyscyplinarnych ocena skutków naruszenia przez Marka S. apolityczności Policji, prowadząca do wymierzenia tej kary, nie może być analizowana przez Sąd, ponieważ w świetle art. 19 pkt 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ nie jest on właściwy w sprawach dyscyplinarnych.

Z powyższych względów na podstawie art. 27 ust. 1 powyższej ustawy z dnia 11 maja 1995 r. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.