Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 259/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-04-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Umorzenie postępowania
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 59 par. 2 , art. 61
journal: Dz.U. 2014 poz 1619
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Sławomir Kozik (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Agnieszka Olesińska, sędzia WSA Katarzyna Owsiak, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 10 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi M. sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę


UZASADNIENIE

Dyrektor Izby Skarbowej w W. postanowieniem z [...] listopada 2015 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 nazywanej dalej: "K.p.a.") oraz art. 18 i art. 59 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2014r, poz. 1619, nazywanej dalej: "u.p.e.a."), po rozpatrzeniu zażalenia spółki [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika [...][...]Urzędu Skarbowego w W. z [...] września 2015 r. znak [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec majątku [...] Sp. z o.o.

Naczelnik [...][...]Urzędu Skarbowego w R. prowadził postępowanie zabezpieczające na majątku dłużnika na podstawie zarządzeń zabezpieczenia z [...] maja 2014 r. od numeru [...] do [...] wydanych przez Naczelnika tego urzędu. Wystosowano zajęcia zabezpieczające z [...] maja 2014 r. nr: [...] do Banku [...] S.A., [...] do [...] Bank [...]S.A, [...] do [...] Bank [...] S.A. Następnie zajęcia zabezpieczające wystosowano [...] sierpnia 2014 r. nr [...] do [...] Sp. z o.o., [...] sierpnia 2014 r. nr [...] do Komornika Sądowego w W. B. K., [...] sierpnia 2014 r. nr [...] do Komornika Sądowego w W. Ł. W..

Skutecznie dokonano zajęć w Banku [...] S.A., [...] Bank [...]S.A., u Komornika Sądowego w W. B. K. i u Komornika Sądowego w W. Ł. W..

Naczelnik [...][...]Urzędu Skarbowego w R. pismem z [...] października 2015 r. nr [...] przekazał akta postępowania zabezpieczającego do Naczelnika [...][...] Urzędu Skarbowego w W. zgodnie z właściwością z uwagi na zmianę siedziby dłużnika.

Wymienione zabezpieczenia przekształciły się w postępowanie egzekucyjne na skutek wystawienia [...] grudnia 2014 r. tytułów wykonawczych nr: [...],[...].[...].[...],[...],[...],[...].[...].[...],[...],[...] i [...] przez Naczelnika [...][...]Urzędu Skarbowego w R.. Odpisy w/w tytułów wykonawczych wraz z zawiadomieniami z [...] stycznia 2015 r. doręczono Spółce 22 stycznia 2015 r. Bank [...]S.A., [...] Bank [...] S.A. i Komornik Sądowy w W. Ł. W. odebrali zawiadomienia 23 stycznia 2015 r. [...] Bank [...]S.A. i Komornik Sądowy w W. B. K. odebrali zawiadomienia 22 stycznia 2015 r.

Przy piśmie z [...] stycznia 2015 r., sygn. akt Km [...] Komornik Sądowy B. K. poinformował, że [...] sierpnia 2014 r. przekazano na rachunek Naczelnika [...][...]Urzędu Skarbowego w R. kwotę w wysokości [...] zł tytułem zajęcia wierzytelności - dalsze kwoty przekazane zostaną natomiast na rachunek Naczelnika [...][...]Urzędu S. w W.. Z kolei przy piśmie z [...] stycznia 2015 r., sygn. akt Km [...] Komornik Sądowy Ł. W. poinformował, że prowadzi egzekucję z wniosku wierzyciela [...] Sp. z o.o. na kwotę [...] zł. Na dzień wpływu zajęcia brak jest jednak jakichkolwiek wpłat należnych wierzycielowi.

Przedmiotowe zawiadomienia wraz z odpisami tytułów wykonawczych zostały odebrane przez Stronę 22 stycznia 2015 r.

Przy piśmie z [...] stycznia 2015 r. [...] Bank [...]S.A. poinformował, że nie prowadzi rachunków na rzecz [...] Sp. z o.o.

Z kolei przy pismach z [...] lutego 2015 r. i 6 lutego 2015 r. [...] Bank [...]S.A. poinformował o zbiegu egzekucji.

Pismem z [...] lutego 2015 r., znak [...] Naczelnik [...][...]Urzędu Skarbowego w W. wezwał Spółkę do wskazania, czy samochody osobowe marki [...]nr rej. [...],[...]nr rej. [...] i [...][...] nr rej. [...] nadal stanowią własność Spółki oraz podanie miejsca postoju tych samochodów. Pismo to zostało odebrane przez Stronę 16 lutego 2015 r.

[...] lutego 2015 r. wpłynął do Naczelnika [...][...]Urzędu Skarbowego w W. wniosek Spółki o udzielenie informacji, czy urząd ten prowadzi postępowanie egzekucyjne wobec Spółki, a jeżeli tak, to za jaki okres prowadzone jest postępowanie, jakie tytuły podatkowe obejmuje i jakie kwoty podlegają egzekucji.

W odpowiedzi na powyższe Naczelnik [...][...]Urzędu Skarbowego w W. przy piśmie z [...] lutego 2015 r. znak [...] poinformował, że postępowanie zabezpieczające prowadzone przez Naczelnika [...][...]Urzędu Skarbowego w R. w związku z wystawionymi tytułami wykonawczymi o numerach: [...],[...],[...],[...], [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] i [...] przekształciło się w postępowanie egzekucyjne zgodnie z art. 154 § 4 u.p.e.a. W trakcie prowadzonego postępowania organ egzekucyjny otrzymał kwotę w wysokości [...] zł, która pochodziła głównie z postępowania zabezpieczającego prowadzonego przez uprzedni organ. Aktualny stan zadłużenia Spółki na dzień sporządzenia pisma wynosił [...] zł.

W nawiązaniu do rozmowy telefonicznej z 6 marca 2015 r., przy piśmie z tego samego dnia Spółka przesłała do Naczelnika [...][...]Urzędu Skarbowego w W. kserokopię zawiadomienia z 5 listopada 2014 r., skierowanego do Generalnego Inspektora Kontroli Skarbowej w W., w sprawie wszczęcia postępowania kontrolnego oraz dokonania zabezpieczenia zobowiązania podatkowego przed terminem płatności w stosunku do Spółki [...].

Zawiadomieniem z 6 marca 2015 r. nr [...] Naczelnik [...][...]Urzędu Skarbowego w W. podjął próbę zajęcia innej wierzytelności pieniężnej należącej do Spółki [...] w [...]Sp. z o.o. Przedmiotowe zawiadomienie zostało odebrane przez dłużnika zajętej wierzytelności [...] marca 2015 r., zaś przez Stronę [...] marca 2015 r.

Przy piśmie z 12 marca 2015 r. Spółka [...] poinformowała, że nie jest w chwili obecnej dłużnikiem [...] Sp. z o.o. i nie posiada wobec tej Spółki żadnych zobowiązań.

Postanowieniem z [...] marca 2015 r. znak [...]Naczelnik [...][...]Urzędu Skarbowego w W. wstrzymał z urzędu czynności egzekucyjne lutego 2015 r. wobec [...] Sp. z o.o. do czasu rozstrzygnięcia, który organ sądowy czy administracyjny ma dalej prowadzić łączną egzekucję w trybie właściwym dla danego organu. Przedmiotowe postanowienie doręczono Spółce 18 marca 2015 r., zaś wierzycielowi 19 marca 2015 r.

[...] marca 2015 r. Sąd Rejonowy dla [...]w W. [...] Wydział Cywilny wydał postanowienie sygn. akt [...] Co [...], w którym wyznaczył Naczelnika [...][...] Urzędu Skarbowego w W. jako organ, który będzie dalej prowadził łącznie w trybie właściwym dla tego organu egzekucję w związku z ich zbiegiem do wierzytelności dłużnika z rachunku bankowego w [...]Banku [...]S.A., prowadzone dotychczas przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym dla [...] w W. – K. Ł. pod sygn. akt Kms [...] i Naczelnika [...][...]Urzędu Skarbowego w W..

Przy piśmie z [...] kwietnia 2015 r. Spółka przesłała do Naczelnika [...][...]Urzędu Skarbowego w W. informację o dłużnikach Spółki [...], informując jednocześnie, że nadal poszukuje samochodów należących do Spółki (aktualnie bezskutecznie).

Pismem z 4 maja 2015 r. znak [...] Naczelnik [...][...]Urzędu Skarbowego w W. zwrócił się z prośbą do [...] Sp. z o.o. o udzielenie szczegółowych informacji w sprawie przejęcia majątku [...] Sp. z o.o. oraz o przekazanie wszystkich dokumentów świadczących o pozwoleniu na to przejęcie. Pismo to Spółka odebrała 7 maja 2015 r.

W odpowiedzi na powyższe Prezes Zarządu Spółki [...]przy piśmie z 12 maja 2015 r. wyjaśnił, że niemożliwe jest "udzielenie szczegółowych informacji w sprawie przejęcia majątku [...] Sp. z o.o., ponieważ nie doszło do takiej czynności ("przejęcia"), a sugestia organu podatkowego nie znajduje potwierdzenia w faktach. Wystąpiły natomiast inne zdarzenia handlowe, na które powołuje się organ egzekucyjny mylnie utożsamiany z przejęciem majątku. Z powodu zagrożenia utratą płynności finansowej aktualny w dacie przelewu Prezes Zarządu [...] Sp. z o.o. zobowiązał pracowników do wynegocjowania oraz zawarcia w jak najszybszym czasie porozumienia ze Spółką [...] w celu przeniesienia zobowiązań i należności wobec dostawców oraz odbiorców. Świadczenie miało charakter ekwiwalentny (art. 487 § 2 K.c.). Prezes Zarządu nakazał dokonać wyżej wymienionych czynności i upoważnił pisemnie do ich realizacji ówczesnego prokurenta Pana S. G. Das N. w imieniu Spółki [...] w zakresie przeniesienia w całości lub części praw i obowiązków umów handlowych zawartych przez Spółkę na [...]Sp. z o.o., w tym do umów cesji wierzytelności pieniężnych. Zarówno uchwała zarządu z [...] maja 2014 r. i umowy przelewu należności oraz zobowiązań dotyczące kontaktów handlowych z przedsiębiorstwami wymienionymi w piśmie Naczelnika [...][...]Urzędu Skarbowego w W., stanowią dokumenty statutowe oraz księgowe [...] Sp. z o.o. znajdujące się w posiadaniu aktualnego zarządu tej Spółki pod adresem: ul. D. [...],[...] W. - tamże zgromadzona jest pełna wiedza dotycząca rozliczeń oraz przyczyn takiego stanu rzeczy.

Z notatki służbowej sporządzonej przez pracownika [...][...]Urzędu Skarbowego w W. na okoliczność przeprowadzonej 14 maja 2015 r. rozmowy telefonicznej z pełnomocnikiem [...] Sp. z o.o. wynikało, że nie posiadał on wiedzy odnośnie miejsca postoju samochodów osobowych marki [...] nr rej. [...],[...]nr rej. [...] i [...][...] nr rej. [...] (w przypadku natomiast samochodu marki [...]skan karty pojazdu został dołączony do akt sprawy). Zdaniem pełnomocnika Spółki samochód osobowy marki [...] jest we władaniu [...] Sp. z o.o., natomiast [...][...] był prawdopodobnie wyłącznie pojazdem testowym bez znacznej wartości.

W wyniku ponownej zmiany siedziby Spółki [...]Naczelnik [...][...]Urzędu Skarbowego w W. przy piśmie z 4 września 2015 r. znak [...] przekazał do Naczelnika [...][...]Urzędu Skarbowego w W. akta postępowania zabezpieczającego oraz egzekucyjnego prowadzonego wobec Spółki do realizacji zgodnie z właściwością.

Postanowieniem z [...] września 2015 r. znak [...], wydanym na podstawie art. 59 § 2 u.p.e.a., Naczelnik [...][...]Urzędu Skarbowego w W. umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone do majątku [...] Sp. z o.o. na podstawie tytułów wykonawczych o numerach: [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] i [...].

W uzasadnieniu organ egzekucyjny wyjaśnił, że uzyskane w toku postępowania zabezpieczającego kwoty, przekazane przez Bank [...] S.A., [...]Bank [...]S.A. i Komorników Sądowych oraz oprocentowania zostały zaliczone na poczet kosztów egzekucyjnych w łącznej kwocie [...] zł. W wyniku tego rozliczenia pozostały do wyegzekwowania koszty egzekucyjne przypisane do tytułów wykonawczych o numerach [...] - [...] zł, [...] - [...] zł oraz [...] - [...] zł.

W toku postępowania Naczelnik [...][...]Urzędu Skarbowego w W. występował z zapytaniami do organów administracji publicznej takich jak: Centralna Ewidencja Pojazdów i Kierowców oraz Centralna Informacja Krajowego Rejestru Sądowego i Ksiąg Wieczystych o podanie informacji o majątku dłużnika w przypadku jego posiadania. Z uzyskanych odpowiedzi wynika, że Spółka nie posiada majątku nieruchomego oraz nie posiada oddziałów na terenie kraju i poza jego granicami. Spółka, według informacji otrzymanej z CEPIK posiadała samochody osobowe, jednak organ egzekucyjny nie był w stanie zlokalizować ich miejsca postoju. Pełnomocnik Spółki również nie był w stanie udzielić informacji o miejscu postoju tych samochodów. Organowi egzekucyjnemu nie były znane składniki majątkowe Spółki, z których możliwa byłaby egzekucja. Ponadto w KRS zamieszczona była informacja, że wniosek Spółki o ogłoszenie upadłości został oddalony z uwagi na fakt, że majątek niewypłacalnego dłużnika nie wystarczył na zaspokojenie kosztów postępowania. Dłużnik składał w urzędzie deklaracje podatkowe VAT-7 z kwotą zero do zapłaty.

Z uwagi na fakt, że pomimo poszukiwań nie stwierdzono żadnego majątku Spółki, z którego można by prowadzić skutecznie egzekucję, poza kwotami uzyskanymi z zajętych rachunków bankowych oraz innych wierzytelności, w ocenie Naczelnika [...][...]Urzędu Skarbowego w W. dalsza kontynuacja postępowania służyłaby tylko jego przedłużeniu bez pozytywnego efektu, dlatego postanowił zastosować tryb przewidziany w art. 59 § 2 u.p.s.e. Organ egzekucyjny zbadał, że od dnia uzyskania kwoty z rachunku bankowego do dnia wydania postanowienia, pomimo poniesionych nakładów uzyskano [...] zł. Były to kwoty uzyskane w toku postępowania zabezpieczającego, natomiast w toku egzekucji nie udało się ustalić i pozyskać żadnych składników majątkowych. Dalsze poszukiwanie majątku byłoby tylko czynnościami pozornymi i generowałoby naliczenie kolejnych wydatków obciążających Skarb Państwa, a dalsze wydatki egzekucyjne poniesione w wyniku zastosowania czynności przewyższyłyby kwotę możliwą do uzyskania w wyniku ich zastosowania.

W związku z tym, organ uznał, że zaspokojenie wierzyciela - Skarbu Państwa z majątku Spółki jest niemożliwe. Podjęcie ponownej egzekucji będzie możliwe tylko wówczas, gdy zostanie ujawniony majątek lub źródła dochodu Spółki przewyższające kwotę wydatków egzekucyjnych (art. 61 u.p.e.a.).

Pismem z 12 października 2015 r. Spółka wniosła zażalenie na postanowienie Naczelnika [...][...]Urzędu Skarbowego w W. z [...] września 2015 r., któremu zarzuciła naruszenie art. 59 § 2 w zw. z art. 59 § 3 u.p.e.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i stwierdzenie przez organ pierwszej instancji, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej Spółki nie można uzyskać kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne, w sytuacji gdy ujawniony majątek Spółki przewyższał kwotę wydatków egzekucyjnych, a tym samym nie było podstaw do wydania postanowienia.

W uzasadnieniu zażalenia Spółka wskazała na brak wnikliwego i wyczerpującego rozpatrzenia stanu faktycznego sprawy, podkreślając, że art. 59 § 1 u.p.e.a. obliguje organ egzekucyjny do umorzenia postępowania w przypadku zajścia wymienionych w nim zdarzeń. Obowiązkiem organu egzekucyjnego było sprawdzenie podnoszonych przez Spółkę okoliczności mogących skutkować koniecznością podejmowania rozstrzygnięć adekwatnych do stanu sprawy. W toku postępowania przed organem pierwszej instancji Spółka wykazała, że posiada majątek wystarczający do prowadzenia dalszej egzekucji. Spółka w pismach kierowanych do organu przedstawiła m.in. istnienie licznych wierzytelności w stosunku do swoich kontrahentów. Możliwość działania organu pierwszej instancji na podstawie upoważnienia udzielonego przez ustawodawcę nakłada na organ szczególny obowiązek dokładnego zbadania i rozważenia okoliczności każdej sprawy w celu jej prawidłowego rozwiązania, wyboru optymalnego rozstrzygnięcia, poprzedzonego szczególnie dokładną analizą i ocena faktów w świetle obowiązującego prawa, których logiczną konsekwencją jest podjęta decyzja. W ocenie Spółki, organ pierwszej instancji, wydając postanowienie nie dokonał kompleksowej analizy zebranego materiału dowodowego, a twierdzenie organu jakoby w toku postępowania egzekucyjnego nie udało się ustalić żadnych składników majątkowych Spółki było niezgodne z rzeczywistością. Z faktur wystawionych przez Spółkę od marca do maja 2014 r. pomiędzy Spółką [...] a [...]Sp. z o.o. doszło do przeniesienia m.in. następujących aktywów: zapasów towarów handlowych - rowerów na łączną kwotę [...] zł brutto; dwóch samochodów ([...] i [...]) za łączną cenę [...] zł netto; wyposażenia magazynu za łączną cenę [...] zł brutto oraz informatycznego systemu księgowego Symfonia za łączną cenę [...] zł brutto. Spółka wskazała przy tym, że zapasy towarów handlowych, wyposażenie magazynu Spółki obecnie prawdopodobnie jest w posiadaniu [...]Sp. z o.o. oraz [...] Sp. z o.o. Organ pierwszej instancji nie podjął wysiłków mających na celu odnalezienie majątku ruchomego Spółki. Według informacji uzyskanych przez Zarząd Spółki samochód marki [...] nr rej. [...] znajdujący się w wykazie ruchomości Spółki przypuszczalnie może znajdować się w posiadaniu byłego wspólnika [...]Sp. z o.o. [...] kwietnia 2015 r. przekazano do organu egzekucyjnego informację o dłużnikach Spółki wraz z informacją o kwocie zaległości w stosunku do Spółki. Spółka posiada także wierzytelności w stosunku do kontrahenta Spółki z siedzibą na L. - [...]. Spółka wystawiła 20 faktur na łączną kwotę [...] zł, za które nie otrzymała zapłaty. Do zażalenia dołączone zostały ogłoszenia sprzedaży rowerów i motorowerów w ogólnopolskim serwisie ogłoszeniowym i fotografie rowerów Spółki wystawionych do sprzedaży przez [...]Sp. z o.o. oraz zestawienie faktur [...].

DIS po rozpatrzeniu zarzutów zażalenia nie znalazł podstaw do ich uwzględnienia. Wskazał, że Naczelnik [...][...]Urzędu Skarbowego w W. wystosował do [...]Sp. z o.o. zawiadomienie z 6 marca 2015 r. nr [...]dotyczące zajęcia innej wierzytelności pieniężnej należącej do Spółki [...], jednak Spółka [...]przy piśmie z 12 marca 2015 r. poinformowała, że nie jest w chwili obecnej dłużnikiem Skarżącej i nie posiada wobec tej Spółki żadnych zobowiązań. Następnie w wyniku wezwania Spółki [...] do złożenia wyjaśnień w sprawie, Prezes Zarządu tej Spółki przy piśmie z 12 maja 2015 r. wyjaśnił, że nie doszło do przejęcia majątku Spółki [...], natomiast zawarte zostało porozumienie pomiędzy Spółkami w celu przeniesienia zobowiązań i należności wobec dostawców oraz odbiorców, a świadczenie to miało charakter ekwiwalentny (art. 487 § 2 K.c.). DIS zauważył, że porozumienie, o którym mowa powyżej zostało zawarte w uchwale Zarządu z 20 maja 2014 r., a więc przed wszczęciem egzekucji, które nastąpiło z kolei 22 stycznia 2015 r. poprzez doręczenie Spółce odpisów tytułów wykonawczych. Organ egzekucyjny nie mógł zatem przeprowadzić egzekucji z majątku, który nie należy do skarżącej Spółki, a co za tym idzie bez znaczenia dla sprawy pozostały dołączone do zażalenia fotografie rowerów, które jak stwierdziła Spółka, wystawione zostały do sprzedaży przez [...]Sp. z o.o.

W złożonym zażaleniu Spółka nie przedstawiła żadnych dowodów na poparcie stawianych tez i zarzutów, lecz skupiła się na wskazaniu hipotetycznych faktów i ewentualnych możliwych okoliczności, które organ egzekucyjny winien jeszcze zbadać w prowadzonym postępowaniu, sugerując, że stan faktyczny w sprawie nie został ustalony w sposób wnikliwy i wyczerpujący.

Wbrew twierdzeniom zawartym w zażaleniu, informacje przekazane przez Spółkę o jej dłużnikach wraz z informacją o kwocie zaległości w stosunku do Spółki, która przesłana została do organu egzekucyjnego przy piśmie z 29 kwietnia 2015 r., nie mogły stanowić dowodów w sprawie, które miałyby istotne znaczenie dla jej rozstrzygnięcia. Są niewystarczające do tego, aby organ egzekucyjny mógł na ich podstawie prowadzić dalszą egzekucję. Za dowód w sprawie, zdaniem organu, nie można było uznać załączonego do zażalenia samego zestawienia 20 faktur na łączną kwotę [...] zł, za które Spółka podobno nie otrzymała zapłaty od kontrahenta z Litwy.

Jak wynika z akt sprawy Strona była w stałym kontakcie z pracownikami urzędu skarbowego, w związku z czym miała możliwość przekazania organowi egzekucyjnemu wszelkich informacji, które posiadała na temat majątku Spółki w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego, a nie dopiero na etapie postępowania odwoławczego.

Przechodząc do rozpatrzenia zarzutu naruszenia art. 59 § 2 i § 3 u.p.e.a., DIS stwierdził, że w dniu wydawania zaskarżonego postanowienia istniały podstawy do uznania prowadzonego postępowania egzekucyjnego za bezskuteczne i jego umorzenia na podstawie art. 59 § 2 u.p.e.a. zważywszy, że w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym do majątku Spółki [...], dotyczącym należności pieniężnej wynikającej z tytułów wykonawczych z [...] grudnia 2014 r., nie uzyskałoby się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne.

Na poparcie swojego stanowiska DIS podał, że Spółka składa w [...][...]Urzędzie Skarbowym w W. deklaracje podatkowe VAT-7 z kwotą zero do zapłaty, w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego nie udało się wyegzekwować żadnych należności, natomiast uzyskane w toku postępowania zabezpieczającego kwoty, przekazane przez Bank [...] S.A., [...]Bank [...]S.A. i Komorników Sądowych zostały zaliczone na poczet kosztów egzekucyjnych w łącznej kwocie [...] zł. W wyniku tego rozliczenia pozostały do wyegzekwowania koszty egzekucyjne przypisane do tytułów wykonawczych o numerach [...]-[...] zł, [...] - [...] zł oraz [...] - [...] zł. Organ egzekucyjny ustalił również, że Spółka nie posiada majątku nieruchomego oraz nie posiada oddziałów na terenie kraju i poza jego granicami. Spółka, według informacji otrzymanej z CEPIK, posiada natomiast samochody osobowe marki [...] nr rej. [...],[...] nr rej. [...] [...][...] nr rej. [...], których ani organ egzekucyjny, ani pełnomocnik Spółki nie byli w stanie zlokalizować. Ponadto z Krajowego Rejestru Sądowego wynikało, że wniosek Spółki o ogłoszenie upadłości został oddalony z uwagi na to, że majątek niewypłacalnego dłużnika nie wystarczyłby na zaspokojenie kosztów postępowania. DIS wziął również pod uwagę wyliczenia Naczelnik [...][...] Urzędu Skarbowego w W. z których wynikało, że dalsze poszukiwanie majątku Spółki generowałoby naliczenie kolejnych wydatków obciążających Skarb Państwa na kwotę [...] zł, a dalsze wydatki egzekucyjne poniesione w wyniku zastosowania czynności przewyższyłyby kwotę możliwą do uzyskania w wyniku ich zastosowania.

Umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 2 cyt. ustawy każdorazowo wymaga uprzedniego przeprowadzenia kalkulacji stanowiącej podstawę stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. W rozpatrywanej sprawie w dniu wydania zaskarżonego postanowienia istniały podstawy do przyjęcia, że prowadzone postępowanie jest bezskuteczne i w związku z tym należało je umorzyć.

DIS zauważył, że umorzenie postępowania egzekucyjnego z przyczyny, o której mowa w art. 59 § 2 u.p.e.a. nie zamyka ostatecznie wierzycielowi możliwości dochodzenia należności, bowiem zgodnie z art. 61 ustawy egzekucyjnej, w razie umorzenia postępowania egzekucyjnego z przyczyny określonej w art. 59 § 2 wszczęcie ponownej egzekucji może nastąpić wówczas, gdy zostanie ujawniony majątek lub źródła dochodu zobowiązanego przewyższające kwotę wydatków egzekucyjnych. Powyższy przepis stanowi zatem zabezpieczenie interesów wierzyciela na wypadek, gdyby po umorzeniu postępowania egzekucyjnego uległ zmianie stan faktyczny w ten sposób, że wyjdą na jaw okoliczności świadczące o istnieniu majątku zobowiązanego, umożliwiające skuteczne prowadzenie egzekucji. Istnienie takiej, jedynie potencjalnej, możliwości nie uzasadnia jednak, w przekonaniu organu nadzoru, pozostawienia postępowania egzekucyjnego ciągle otwartym w sytuacji, gdy na dany moment ustalono, że nie może ono doprowadzić do choćby częściowego zaspokojenia wierzyciela i istnieją ustawowe przesłanki do umorzenia postępowania egzekucyjnego z tego tytułu.

Pismem z 29 grudnia 2015 r. spółka wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie DIS z [...] listopada 2015 r., wnoszą o jego uchylenie w całości.

Zaskarżonemu postanowieniu Spółka zarzuciła naruszenie:

1) art. 59 § 2 u.p.e.a. poprzez niezasadne przyjęcie, że postępowanie egzekucyjne nie przyczyni się do uzyskania kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne i umorzenie postępowania egzekucyjnego. Błąd ten ma swoje źródło w naruszeniach przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2) art. 7, art. 77 § 1 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez niepodjęcie wystarczających czynności w toku postępowania egzekucyjnego w celu ustalenia istnienia i położenia majątku Spółki, nadmierne przerzucenie na Spółkę ciężaru dowodzenia w postępowaniu egzekucyjnym, a w konsekwencji niedokładne ustalenie stanu faktycznego;

3) art. 80 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez błędną ocenę dowodów zgromadzonych w toku postępowania egzekucyjnego, w szczególności pisma otrzymanego od [...] sp. z o.o., poprzez błędne przyjęcie, że złożone oświadczenie jest zgodne z prawdą;

4) błędne ustalenie stanu faktycznego polegające na przyjęciu, że Spółka nie dysponuje majątkiem, z którego mógłby zaspokoić się wierzyciel, podczas gdy Spółka wskazała na taki majątek.

W ocenie Spółki, organ nie dokonał kompleksowej analizy zebranego materiału dowodowego, a twierdzenie jakoby w toku postępowania egzekucyjnego nie udało się ustalić składników majątku Spółki było niezgodne z rzeczywistością. Jak wskazywano w toku postępowania, [...] sp. z o.o. jest dłużnikiem Skarżącej w zakresie dokonanego na [...] sp. z o.o. przeniesienia aktywów takich jak zapasy towarów handlowych, samochody, wyposażenie magazynu oraz informatycznego systemu księgowego za kwotę przenoszącą trzy miliony złotych. W związku z tym organ powinien był podjąć kroki zmierzające do ustalenia położenia majątku Spółki. Organ nie wskazał jednak jakie rzeczywiste czynności podjął w tym celu.

W toku postępowania, Spółka przedstawiła organowi listę wierzytelności w stosunku do odbiorców towaru, które nie zostały skutecznie przeniesione na [...]sp. z o.o. Aktualnie, w toku innego postępowania, mienie [...] sp. z o.o. zostało zabezpieczone na poczet zobowiązań podatkowych tej spółki przez Naczelnika [...][...] Urzędu Skarbowego w W. ([...]). W związku z tym, zarówno w sytuacji, w której wykazane zostanie, że mienie zajęte w [...] sp. z o.o. w rzeczywistości należy do Spółki, jak i w sytuacji, w której mienie to zostałoby uznane za skutecznie przejęte przez [...] sp. z o.o., Spółka będzie posiadała roszczenie w stosunku do tego majątku. Tym samym, organ prowadzący egzekucję w stosunku do [...] sp. z o.o. musi rozstrzygnąć o charakterze zajętego przez siebie przedmiotu. Najwcześniej po tej czynności, możliwe będzie stwierdzenie, czy egzekucja wobec Spółki przyniesie efekt w postaci częściowego lub całkowitego zaspokojenia wierzyciela. Spółka nie mogła ujawnić tej informacji wcześniej, ze względu na to, że dopiero w połowie grudnia pozyskała wiedzę na temat ustanowienia zabezpieczenia na majątku [...] sp. z o.o.

Zadaniem Spółki w toku postępowania nie było prowadzenie samodzielnego dochodzenia w zakresie konkretnych okoliczności, a jedynie "przyczynianie się do gromadzenia dowodów". Trudno bowiem oczekiwać od Spółki, by ta dokonywała czynności zarezerwowanych dla organu. Tym samym, zaniedbaniem ze strony organu było niezbadanie okoliczności istotnych dla ustalenia prawidłowego stanu faktycznego.

Organ wskazał, że podstawą dla przyjęcia, że [...] sp. z o.o. nie jest dłużnikiem Spółki jest list, w którym [...] sp. z o.o. wyjaśniła, że nie przejęła majątku Spółki. Wobec [...] sp. z o.o. prowadzone było postępowanie kontrolne, w którym ujawniono, że spółka ta dysponowała majątkiem, który uprzednio należał do Spółki. Spółka nie uzyskała jednak jakiegokolwiek wynagrodzenia z tytułu przekazania takiego majątku. Naturalnym jest zatem powstanie stosunku zobowiązaniowego pomiędzy Spółką a [...] sp. z o.o., w ramach którego [...] sp. z o.o. zobowiązana jest do świadczenia na rzecz Spółki. Wniosek ten istotnie oddziałuje na możliwość uznania wyjaśnień [...] sp. z o.o. za wiarygodne.

Z tych względów, ocena dokonana przez organ egzekucyjny, jakoby list pochodzący od [...] sp. z o.o. mógł stanowić rzetelne źródło informacji i służyć jako dowód w sprawie była błędna.

W odpowiedzi na skargę DIS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.

Pismem z 10 stycznia 2017 r. Spółka wniosła replikę na odpowiedź na skargę, podtrzymując wnioski w niej zawarte.

W uzasadnieniu pisma spółka powołała się na prowadzoną wobec niej egzekucję z wierzytelności u jej dłużnika E. H. prowadzącej działalność gospodarczą w miejscowości K. pod firmą [...] E. H.. Wierzytelność ta była wskazywana organowi egzekucyjnemu w toku postępowania egzekucyjnego. A to oznacza, że w toku postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny nie skierował egzekucji do całego majątku Spółki, co doprowadziło do wadliwego umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Rozpoznając sprawę Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Podstawą wydania zaskarżonego orzeczenia był art. 59 § 2 u.p.e.a., zgodnie z którym postępowanie egzekucyjne może być umorzone w przypadku stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne.

Z cytowanego art. 59 § 2 u.p.e.a. wynika obowiązek zbadania przez organ egzekucyjny istnienia przesłanki fakultatywnego umorzenia. Prawodawca używa bowiem zwrotu "w przypadku stwierdzenia". Innymi słowy umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 2 u.p.e.a. każdorazowo wymaga uprzedniego przeprowadzenia kalkulacji stanowiącej podstawę stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Owa kalkulacja powinna być załączona do akt postępowania (por. P. Pietrasz, w: Postępowanie egzekucyjne w administracji, Komentarz do art. 59 § 2, System Informacji Prawnej LEX, stan prawny 1 grudnia 2010 r.). Zgodnie bowiem z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. organ administracji publicznej obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, a podstawę faktyczną do podjęcia takiego rozstrzygnięcia stanowi prawidłowo wyjaśniony stan faktyczny związany z przesłanką umorzenia wynikającą z art. 59 § 2 u.p.e.a., z którego wynika zaistnienie bezskuteczności egzekucji.

Badanie istnienia przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego z art. 59 § 2 u.p.e.a. musi odnosić się do aktualnego stanu faktycznego, tj. stanu na dzień podjęcia postanowienia na podstawie art. 59 § 2 u.p.e.a., przy czym celowość podjęcia takiego rozstrzygnięcia musi także uwzględniać okoliczność, że w przypadku gdy koszty egzekucyjne nie mogą być ściągnięte od zobowiązanego pokrywa je wierzyciel (art. 64c § 4 u.p.e.a.). Użycie przez ustawodawcę w art. 59 § 2 u.p.e.a. zwrotu "może być umorzone" oznacza, że po stronie organu nie istnieje obowiązek umorzenia postępowania egzekucyjnego, ale tylko uprawnienie do jego umorzenia, którego warunkiem jest stwierdzenie, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne.

W związku z argumentacja strony zawartą w zażaleniu na postanowienie z [...] września 2015 r. i powtórzoną w skardze należy zauważyć, że zgodnie z art. 1a pkt 12 lit. a) u.p.e.a. w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnych, egzekucję prowadzi się:

- z pieniędzy,

- z wynagrodzenia za pracę,

- ze świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego oraz ubezpieczenia społecznego, a także z renty socjalnej,

- z rachunków bankowych,

- z innych wierzytelności pieniężnych,

- z praw z instrumentów finansowych w rozumieniu przepisów o obrocie instrumentami finansowymi, zapisanych na rachunku papierów wartościowych lub innym rachunku, oraz z wierzytelności z rachunku pieniężnego służącego do obsługi takich rachunków,

- z papierów wartościowych niezapisanych na rachunku papierów wartościowych,

- z weksla,

- z autorskich praw majątkowych i praw pokrewnych oraz z praw własności przemysłowej,

- z udziału w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością,

- z pozostałych praw majątkowych,

- z ruchomości,

- z nieruchomości.

Z przepisu wynika niezbicie, że egzekucja może być prowadzona jedynie z rzeczy i praw, których właścicielem jest zobowiązany. Stąd w niniejszej sprawie organ dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego Spółki oraz występował do Strony o wyjaśnienie, czy samochody osobowe o wskazanych w piśmie z [...] lutego 2015 r. nr [...] numerach rejestracyjnych nadal stanowią własność Spółki, a jeżeli tak o wskazanie ich miejsca postoju, zastrzegając, że informacje te są niezbędne organowi do przeprowadzenia egzekucji. W odpowiedzi z 29 kwietnia 2015 r. przesłanej drogą elektroniczną Spółka wyjaśniła, że bezskutecznie poszukuje wspomnianych w piśmie z [...] lutego 2015 r. pojazdów. Informacja podobnej treści znalazła się w notatce służbowej sporządzonej po przeprowadzeniu rozmowy z pełnomocnikiem Spółki 14 maja 2015 r.

W świetle art. 1a pkt 18 u.p.e.a. organ egzekucyjny dokonując zajęcia egzekucyjnego może rozporządzać jedynie składnikiem majątkowym zobowiązanego w zakresie niezbędnym do wykonania obowiązku objętego tytułem wykonawczym.

W skardze Spółka postawiła organowi zarzut niepodjęcia kroków mających ustalić położenie wskazywanego majątku Spółki, wskazując jednocześnie, że tenże majątek w postaci: zapasów towarów handlowych, samochodów, wyposażenia magazynu oraz informatycznego systemu księgowego został przeniesiony za kwotę trzech milionów złotych przeniesiony na spółkę [...] Sp. z o.o. W aktach brak jest dowodu potwierdzającego dokonanie takiej transakcji. W piśmie z 12 maja 2015 r. skierowanym do Naczelnika [...][...]Urzędu Skarbowego w W. [...]Sp. z o.o. zaprzeczyła aby doszło do przejęcia majątku skarżącej Spółki. Spółki zawarły jedynie umowę przeniesienia zobowiązań i należności wobec dostawców i odbiorców w oparciu o art. 487 § 2 K.c. W aktach administracyjnych sprawy znajduje się oświadczenie spółki [...]Sp. z o.o. z 12 marca 2015 r., w którym Prezes Zarządu zaprzecza aby [...] Sp. z o.o. była dłużnikiem Skarżącej bądź posiadała wobec niej zobowiązania. Oświadczenie to znajduje potwierdzenie w zestawienie dłużników załączonym przez pełnomocnika Skarżącej do pisma z 29 kwietnia 2015 r. przesłanego do organu, w którym przy spółce: [...] Sp. z o.o. wpisano, że Spółka nie posiada dokumentacji potwierdzającej istnienie stosunku prawnego z potencjalnym dłużnikiem, w tym zawartych umów handlowych. Spółka nie posiada pełnej informacji co do stanu wierzytelności. Jeżeli Skarżąca była w posiadaniu dokumentów potwierdzających jej stanowisko co do zadłużenia [...] Sp. z o.o. bądź wiedzy o toczących się postępowaniach wobec tego podmiotu winna była wskazać je organom, albowiem strona nie jest całkowicie zwolniona od dowodzenia i wykazywania okoliczności, na które się powołuje lub, które mają istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.

W związku z powyższym bezpodstawny był zarzut Spółki o naruszeniu przez organ przepisów postępowania; art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a.

Dopuszczając zastosowanie w sprawie art. 59 § 2 u.p.e.a. organ powinien w pierwszej kolejności ustalić stan majątkowy zobowiązanego. Następnie dokonać oceny efektywności możliwych czynności egzekucyjnych oraz porównania szacowanych wydatków egzekucyjnych, a także możliwych do wyegzekwowania kwot w celu stwierdzenia, czy uzyska się kwotę przewyższającą wydatki egzekucyjne. Rozwiązanie to chroni wierzyciela przed ponoszeniem kosztów egzekucyjnych, jeżeli nie mogą być one ściągnięte od zobowiązanego (wyrok NSA z dnia 13 marca 2013 r., II GSK 2373/11, LEX nr 1302902).

Dokonując takiej kalkulacji, organ egzekucyjny ma obowiązek przeprowadzenia rachunku, w którym uwzględni przewidywaną wysokość kosztów egzekucyjnych i kwoty, która mogłaby być ewentualnie uzyskana w postępowaniu egzekucyjnym, przy czym uwzględnić musi wszystkie środki egzekucyjne zastosowane w sprawie na dzień wydawania postanowienia w tym przedmiocie. Organ egzekucyjny nie musi w sytuacji wystąpienia "przestoju" w postępowaniu egzekucyjnym uwzględniać ewentualnych kwot, które mogłyby zostać uzyskane po zastosowaniu środków, które miały przynieść oczekiwany, ale niepewny rezultat w przyszłości. W przypadku bowiem, gdy w przyszłości (po umorzeniu postępowania na podstawie art. 59 § 2 u.p.e.a.) okaże się, że majątek zobowiązanego pozwala na zaspokojenie wierzyciela, organ egzekucyjny będzie mógł ponownie wszcząć postępowanie egzekucyjne. Zgodnie z art. 61 u.p.e.a., w razie umorzenia postępowania egzekucyjnego z przyczyny określonej w art. 59 § 2 wszczęcie ponownej egzekucji może nastąpić wówczas, gdy zostanie ujawniony majątek lub źródła dochodu zobowiązanego przewyższające kwotę wydatków egzekucyjnych.

Pozwala to również na kontrolę sposobu skorzystania przez organ egzekucyjny z przyznanego mu uznania administracyjnego (Piotr Marek Przybysz, Komentarz do art. 59 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, System Informacji Prawnej LEX).

Jak podano na wstępie organ przy wydawaniu zaskarżonego postanowienia wziął pod uwagę cały materiał dowodowy, w kwestiach wymagających ustalenia faktów zwracał się do Strony, celem uzyskania niezbędnych informacji, dokonał również oceny efektywności możliwych czynności egzekucyjnych oraz porównania szacowanych wydatków egzekucyjnych, a także możliwych do wyegzekwowania kwot w celu stwierdzenia, czy uzyska się kwotę przewyższającą wydatki egzekucyjne. Zbadał, że od dnia uzyskania kwoty z rachunku bankowego do dnia wydania rozstrzygnięcia, pomimo poniesionych nakładów uzyskano [...] zł. Zastrzegł, że kwoty te uzyskano w toku postępowania zabezpieczającego, natomiast w toku egzekucji nie udało się ustalić i pozyskać żadnych składników majątkowych. Dalsze poszukiwanie majątku, tj. np. wysłanie korespondencji do 15 wybranych instytucji bankowych - 6,10zł (koszt wysłania listu) x 15 = 91,50 zł, zawiadomień do zobowiązanego - 6.10x15 = 91,50 zł, zapytań do wszystkich organów podatkowych województwa [...] - 6,10 x 51(liczba organów podatkowych w województwie) = 311,10 zł, byłyby tylko czynnościami pozornymi, generującymi naliczenie kolejnych wydatków. Łącznie suma tych wydatków obciążających Skarb Państwa wyniosłaby dodatkowo [...] zł, a dalsze wydatki egzekucyjne poniesione w wyniku zastosowania czynności przewyższyłyby kwotę możliwą do uzyskania w wyniku ich zastosowania. W związku z tym zaspokojenie wierzyciela - Skarbu Państwa z majątku Spółki było niemożliwe.

Z tych powodów stanowisko Strony o naruszeniu przez DIS art. 59 § 2 u.p.e.a. należy uznać za bezpodstawne.

Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) orzekł jak w sentencji.