Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 95/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2016-01-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: par. 2, 4, 9
journal: Dz.U. 2009 nr 33 poz 262
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.

SENTENCJA

Dnia 21 stycznia 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Górecka (spr.) Sędziowie WSA Mirella Ławniczak WSA Szymon Widłak Protokolant: st. sekr. sąd. Anna Piotrowska – Żyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 stycznia 2016 roku przy udziale sprawy ze skargi Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] 2014r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości na rok 2012 oddala skargę


UZASADNIENIE

Uzasadnienie.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Kierownik BP Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa decyzją z dnia [...] 2014 r. przyznał Sp. z o. o. płatność rolnośrodowiskową w kwocie [...] zł z tytułu :

- 5-ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych na obszarach Natura 2000

Wariant 5.1 ochrona siedlisk lęgowych ptaków Natura 2000

- 2-rolnictwo ekologiczne

Wariant 2.3 – trwałe użytki zielone.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że po złożeniu wniosku o płatności beneficjent złożył oświadczenie o podtopieniu działek ewidencyjnych nr [...] i braku możliwości wykonywania zabiegów koszenia łąk na obszarze 85 %. Oświadczenie to potwierdza niemożność koszenia na działkach rolnych zgodnie z realizowanymi wariantami 2.3, 5.1 i 3.1.2 w okresie sierpnia. Zgodnie z protokołem szkodowym zalano powierzchnię 118,31 ha, a do wniosku zadeklarowano pow. 103,65 ha. Według strony zabieg agrotechniczny skoszenia traw udało się wykonać we wrześniu na obszarze 16 ha na działce o nr [...]. Nie udało się jednak zebrać na tej działce skoszonej trawy, a sianokos zebrano dopiero w październiku 2013 r. W ocenie organu płatność należało przyznać jedynie do pow. 16 ha do działki rolnej BB położonej na działce ewidencyjnej nr [...].. Z pakietu 5.1 wykluczono pow. 72,2 ha ( działka A i część B ). Dla pakietu 2.3 i 3.1.2 zabieg koszenia nie został przeprowadzony z powodu wskazanych podtopień. Wykluczono pow. 67,05 ha dla wariantu 2.3 i pow. 14,55 ha dla wariantu 3.1.2.

Organ I instancji ponownie rozpatrując sprawę uwzględniając wytyczne organu odwoławczego przeprowadził postępowanie wyjaśniające w celu określenia na jakiej powierzchni i dla których działek rolnych nie wykonano koszenia wobec zalania działek rolnych bowiem uprzednio organ ten oparł się jedynie na oświadczeniu beneficjenta, że zalaniu uległy działki rolne zgłoszone do płatności wobec czego na obszarze ok. 85% nie wykonano zadeklarowanych zabiegów agrotechnicznych. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego uzyskano szczegółowe wyjaśnienie w powyższej kwestii.

W odwołaniu od powyższej decyzji strona wniosła o jej uchylenie.

Zarzucono organowi :

- bezzasadne pomniejszenie płatności w pakiecie 5.1 w stosunku do decyzji wydanej przez ten sam organ w dniu [...]. 2013 r. w identycznym stanie faktycznym i prawnym

- naruszenie art. 75 ust. 1 i art. 54 lit. c rozporządzenia Komisji WE nr 122/2009 i par. 1 pkt. 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26.02.2009 r. poprzez jego bezzasadne niezastosowanie

- naruszenie art. 7, 77, 80 kpa poprzez niezasadne uznanie, że na działkach strony nie zrealizowano pakietu 2,3, 3.2.1 i 5.1.

Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa decyzją z dnia [...].utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że postępowanie dowodowe potwierdziło jedynie wykonanie koszenia w roku 2012 r. na powierzchni 16 ha na działce ewidencyjnej nr [...]. (BB , wariant 5.1 ), albowiem podtopienie spowodowało zalanie 85 % powierzchni dzierżawionej przez stronę. W par. 35 rozporządzenia dnia 26.02.2009 r. oraz w art. 47 rozporządzenia Komisji WE nr 1974/2006 z dnia 15.12.2006 r. wskazano na konieczność obowiązkowego zgłaszania przypadku siły wyższej w terminie do 10 dni od jej wystąpienia ( w takiej sytuacji nie jest konieczny zwrot płatności już otrzymanej ). Wbrew zarzutowi strony art. 75 rozporządzenia Komisji WE nr 1122/2009 nie miał zastosowania w sprawie, nie dotyczy on bowiem płatności rolnośrodowiskowej.

W ocenie organu wymagania dotyczące uzyskania płatności rolnośrodowiskowej nie zostały spełnione wobec działki nr [...].w całości , w zakresie wymagań dotyczących wariantu 2.3, 3.1.2 i 5.1 – nie wykonano zabiegu koszenia w określonym terminie.

Decyzja organu I instancji z dnia [...].2013 r. dotyczyła przyznania płatności do pow. 35,70 ha dla wariantu 5.1. Tymczasem dodatkowe postępowanie potwierdziło, że obszar kwalifikowany do tego pakietu wynosi jedynie 16 ha. Organ II instancji uchylając powyższą decyzję wskazywał na konieczność przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego dotyczącego powierzchni kwalifikowanej do płatności i dopiero to postępowanie pozwalało na ustalenie kwoty pomniejszenia przedmiotowej płatności, zaś poprzednie rozstrzygnięcie organu I instancji było błędne.

W skardze do WSA w Poznaniu strona, reprezentowana przez radcę prawnego, wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji w części dotyczącej umniejszenia płatności rolnośrodowiskowej, zarzucając im naruszenie :

- art. 7 i 107 kpa poprzez wydanie decyzji w oparciu o niepełny stan faktyczny

- par. 2 pkt. 4 rozporządzenia dnia 26.02.2009 r. poprzez nieuwzględnienie konieczności przyznania płatności mimo zaistnienia siły wyższej

- par. 35 rozporządzenia z dnia 26.02.2009 r. i art. 47 rozporządzenia Komisji WE nr 1974/2006 z dnia 15.12.2006 r. poprzez ich niezasadne zastosowanie

- art. 6 kpa poprzez zobowiązanie strony do zwrotu dotacji już otrzymanych w kwocie[...]. zł.

Wniesiono o przeprowadzenie dowodu z dokumentów - interpelacji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 1 października 2014 r. oraz informacji Kierownika BP ARiMR z dnia 2 grudnia 2014 r. o stanie środków nienależnie pobranych płatności.

W uzasadnieniu strona skarżąca wskazała, że zostały osiągnięte cele realizowanego programu płatności rolnośrodowiskowej mimo wystąpienia powodzi jako siły wyższej i braku sianokosu na działkach rolnych. Strona nie kosiła działek od czerwca do sierpnia przez co zapewniono ochronę lęgową rzadkim gatunkom ptaków. Natomiast zaraz po ustaniu podtopienia działek wykonano na nich koszenie. Koszenie działek dokonane po ustaniu powodzi nie wpłynęło negatywnie na kulturę rolną. Strona zarzuciła bezzasadne pomniejszenie płatności w pakiecie 5.1 w stosunku do decyzji wydanej przez ten sam organ w dniu [...]. 2013 r. w identycznym stanie faktycznym i prawnym. Skarżąca zarzucała organowi, że ten umniejszając przedmiotową płatność spowodował po stronie beneficjenta szkodę w postaci utraconych dochodów wskutek powstrzymywania się od koszenia trawy w okresach wiosennych z powodu stanowisk lęgowych, nieotrzymania dochodów z plonów wskutek zalania działek rolnych i dodatkowo umniejszenia kwoty płatności w związku z zalaniem działek rolnych, na które to zdarzenie beneficjent nie miał wpływu , a które w konsekwencji obciążyły jego finansowo. Skarżąca powołała się na interpretację ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 1.10.2014r. , które to pismo kierowane do Wicemarszałka S dołączyła do skargi. W piśmie tym – zdaniem skarżącej- Minister zaprezentował stanowisko, zgodnie z którym celem płatności rolnośrodowiskowych jest rekompensowanie rolnikom kosztów dodatkowych działań poniesionych w celu osiągnięcia celów określonych w programie rolnośrodowiskowym i jeżeli dodatkowe warunki i wymogi nie mogą być przez rolnika spełnione z jakichkolwiek powodów, nie powinna temu rolnikowi być wypłacana żadna pomoc ale jeżeli w toku postępowania administracyjnego właściwy organ ustali, że pomimo działania siły wyższej wymogi programu zostały spełnione, pomoc może być wypłacona. Zdaniem skarżącej taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie bowiem pomimo zalania większości działek rolnych, strona dokonała koszenia i utrzymała działki rolne w dobrej kulturze, zaś organ w ogóle nie objął swoim badaniem tej kwestii i całkowicie pominął twierdzenia skarżącej.

W odpowiedzi na skargę organ drugiej instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w decyzji. Odnosząc się do twierdzeń skarżącej o utraconych dochodach i twierdzeń poczynionych w związku z załączonym do skargi pismem Ministra organ odwoławczy wskazał, że w orzecznictwie wyrażony został pogląd, iż mimo, że rozporządzenie nr 73/2009 jak też przyjęty do niego akt wykonawczy rozporządzenie nr 1122/2009 odnoszą się do płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, to w ograniczonym zakresie przepisy tych aktów znajdują zastosowanie również do pomocy w ramach systemu wsparcia rozwoju obszarów wiejskich , w tym również art. 75 ust. 1 rozporządzenia nr 1122/2009 (dotyczy wystąpienia siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych i zachowania prawa do płatności). Zdaniem organu odwoławczego nie ma to rozwiązanie zastosowania do płatności na 2012 rok finansowanej ze środków EFRROW, określoną w art. 36 pkt a pakt iv rozporządzenia nr 1698/2005. Realizacja zobowiązań rolnośrodowiskowych polega na ich faktycznym wykonaniu a więc o ile na skutek działania siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych rolnik nie może wykonać w danym roku zadań z tytułu podjętych zobowiązań, nie przyznaje się jemu w danym roku płatności rolnośrodowiskowej gdyż nie poniósł żadnych kosztów ani nie utracił dodatkowych dochodów w wyniku braku możliwości wywiązania się z podjętego zobowiązania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Skarga jest nieuzasadniona.

Zgodnie z par. 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26.02.2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. 2009.33.262, ze zm.), który to przepis ma zastosowanie w sprawie- płatność rolnośrodowiskową przyznaje się rolnikowi w rozumieniu art. 2 lit. a rozporządzenia nr 73/2009, zwanemu dalej "rolnikiem", jeżeli:

1) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, zwany dalej "numerem identyfikacyjnym";

2) łączna powierzchnia posiadanych przez niego działek rolnych w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia nr 73/2009, zwanych dalej "działkami rolnymi", wynosi co najmniej 1 ha;

3) realizuje 5-letnie zobowiązanie rolnośrodowiskowe, o którym mowa w art. 39 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1, z późn. zm.), zwane dalej "zobowiązaniem rolnośrodowiskowym", obejmujące wymogi wykraczające ponadpodstawowe wymagania, w ramach określonych pakietów i ich wariantów, zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej, na gruntach, na których rolnik zadeklarował realizację tego zobowiązania we wniosku o przyznanie pierwszej i kolejnych płatności rolnośrodowiskowych;

4) spełnia warunki przyznania płatności rolnośrodowiskowej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określone w rozporządzeniu.

W myśl par. 2 ust. 3 plan działalności rolnośrodowiskowej sporządza się przed upływem 25 dni od dnia, w którym upływa termin, w jakim składa się wnioski o przyznanie płatności bezpośredniej w rozumieniu przepisów o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, przy udziale podmiotu prowadzącego działalność w zakresie doradzania odnośnie do sporządzania dokumentacji niezbędnej do uzyskania płatności rolnośrodowiskowej, zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 35 ust. 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, zwanej dalej "ustawą", na formularzu udostępnionym przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, zwaną dalej "Agencją". Jeżeli plan działalności rolnośrodowiskowej został sporządzony w tym terminie, uznaje się, że zobowiązanie rolnośrodowiskowe jest realizowane od dnia 15 marca danego roku.

Na podstawie par. 4 ust. 1 zobowiązanie rolnośrodowiskowe jest realizowane w ramach co najmniej jednego z następujących pakietów:

1) Pakiet 1. Rolnictwo zrównoważone;

2) Pakiet 2. Rolnictwo ekologiczne;

3) Pakiet 3. Ekstensywne trwałe użytki zielone;

4) Pakiet 4. Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych poza obszarami Natura 2000;

5) Pakiet 5. Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych na obszarach Natura 2000;

6) Pakiet 6. Zachowanie zagrożonych zasobów genetycznych roślin w rolnictwie;

7) Pakiet 7. Zachowanie zagrożonych zasobów genetycznych zwierząt w rolnictwie;

8) Pakiet 8. Ochrona gleb i wód.

W myśl par. 4 ust. 2 rolnik realizujący zobowiązanie rolnośrodowiskowe:

1) zachowuje występujące w gospodarstwie rolnym i określone w planie działalności rolnośrodowiskowej trwałe użytki zielone w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia Komisji (WE) nr 1120/2009 z dnia 29 października 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania systemu płatności jednolitej przewidzianego w tytule III rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników (Dz. Urz. UE L 316 z 02.12.2009, str. 1), zwane dalej "trwałymi użytkami zielonymi", oraz elementy krajobrazu rolniczego nieużytkowane rolniczo, tworzące ostoje dzikiej przyrody;

2) prowadzi na formularzu udostępnionym przez Agencję rejestr działalności rolnośrodowiskowej zawierający wykaz wypasów zwierząt oraz działań agrotechnicznych, w tym zastosowania nawozów i wykonania zabiegów przy użyciu środków ochrony roślin, przy czym rejestr ten w zakresie zastosowania nawozów prowadzi się dla całego gospodarstwa rolnego;

3) przestrzega innych wymogów określonych dla danego pakietu lub wariantu.

Wymogi dla poszczególnych pakietów i ich wariantów są określone w załączniku nr 3 do rozporządzenia ( art. 4 ust. 3 ).

Na podstawie par. 9 ust. 3 rozporządzenia w przypadku pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 3 płatność rolnośrodowiskowa jest przyznawana do działek rolnych użytkowanych jako trwałe użytki zielone.

Zgodnie z załącznikiem nr 3 do powyższego rozporządzenia obowiązek koszenia trwałych użytków zielonych w przypadku spornych działek istniał między 1 czerwca a 30 września 2012 r.

W myśl par. 9 ust. 4 rozporządzenia w przypadku pakietów wymienionych w § 4 ust. 1 pkt 4 i 5 płatność rolnośrodowiskowa jest przyznawana do działek rolnych:

1) użytkowanych jako trwałe użytki zielone, na których występują:

a) siedliska lęgowe ptaków z gatunków wymienionych w załączniku nr 4 do rozporządzenia - w przypadku wariantu pierwszego tych pakietów,

b) zbiorowiska roślinne wykazujące cechy jednostek fitosocjologicznych i siedlisk przyrodniczych wymienione w załączniku nr 4 do rozporządzenia - w przypadku wariantu drugiego, trzeciego, czwartego, piątego, szóstego, siódmego, ósmego i dziewiątego tych pakietów;

2) na których występują typy siedlisk przyrodniczych wymienione w załączniku nr 4 do rozporządzenia - w przypadku wariantu dziesiątego tych pakietów;

3) położonych:

a) poza obszarem Natura 2000 w rozumieniu przepisów o ochronie przyrody - w przypadku pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 4,

b) na obszarze Natura 2000 - w przypadku pakietu, o którym mowa w § 4 ust. 1 pkt 5.

Dla wariantu 5.1 ochrona siedlisk lęgowych ptaków w załączniku nr 3 wprowadzono obowiązek koszenia trwałych użytków zielonych od dnia 1 sierpnia do 30 września – koszenie od 5 do 15 cm.

W niniejszej sprawie po złożeniu wniosku o płatności beneficjent złożył oświadczenie o podtopieniu działek ewidencyjnych nr [...]. i braku możliwości wykonywania zabiegów koszenia łąk na obszarze 85 %. W wyniku przeprowadzonego przez organ I instancji postępowania wyjaśniającego (po uchyleniu decyzji z dnia [...]..) skarżąca oświadczyła, że jedynie we wrześniu 2012 roku udało się wykonać zabieg agrotechniczny skoszenia traw na obszarze ok. 16 ha na działce oznaczonej geodezyjnie jako [...]. , zaś wobec dużego rozpulchnienia gleby będącego następstwem powodzi, sianokos udało się zebrać w październiku 2013roku (pismo z dnia 14.01.2014r. w aktach adm.). W ocenie Sądu należało więc uznać, że skarżąca jedynie wykonała podjęte na rok 2012 zobowiązanie rolnośrodowiskowe w powyższym zakresie. Tak więc organy zasadnie przyjęły, że oświadczenie skarżącej potwierdza niemożność koszenia na działkach rolnych z realizowanymi wariantami 2.3, 5.1 i 3.1.2 . Dla wariantu 2.3- Trwałe użytki zielone realizowanego na działce A, C,D obowiązek koszenia istniał między 1 czerwca a 30 września, zaś dla wariantu 5.1 – Ochrona siedlisk lęgowych ptaków – NATURA 2000 realizowanego na działce A, B -obowiązek koszenia istniał od dnia 1 sierpnia do 30 września.

Okolicznością bezsporną pozostawało to, iż wskutek podtopienia zgłoszonych do poszczególnych wariantów działek skarżąca jedynie mogła kosić trwałe użytki zielone częściowo na działce B (BB)- działka ewid. [...]. i to na obszarze ok. 16 ha , zaś na pozostałych nie mogła dokonać koszenia.

W § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009r. wskazano warunki, które musi spełniać rolnik aby została przyznana jemu płatność rolnośrodowiskowa. Te warunki muszą być przez rolnika spełnione łącznie. Ustawodawca wyraźnie wskazał te warunki i brak jest jakichkolwiek zapisów, które pozwoliłyby na wybiórcze traktowanie określonych w tym przepisie wymogów.

Jednym z warunków uzyskania przedmiotowej płatności jest wypełnianie warunków w ramach określonych pakietów lub ich wariantów. Szczegółowe warunki określają załączniki rozporządzenia, w tym mający zastosowanie w omawianej sprawie załącznik nr 3 . Wskazuje on m.in. terminy koszenia . Niewypełnienie tego warunku skutkuje tym, że płatność nie jest przyznawana. Zasadnie zatem uznały organy, że płatność należało przyznać jedynie do pow. 16 ha do działki rolnej B/BB położonej na działce ewidencyjnej nr [...].. Z pakietu 5.1 wykluczono pow. 72,2 ha ( działka A i część B ). Dla pakietu 2.3 i 3.1.2 zabieg koszenia nie został przeprowadzony z powodu wskazanych przez samą stronę podtopień. Wykluczono wobec tego pow. 67,05 ha dla wariantu 2.3 i pow. 14,55 ha dla wariantu 3.1.2.

Sąd podkreśla, że postępowanie dowodowe potwierdziło ostatecznie jedynie wykonanie koszenia w roku 2012 r. na powierzchni 16 ha na działce ewidencyjnej nr [...]. ( wariant 5.1 ), albowiem podtopienie spowodowało zalanie 85 % powierzchni dzierżawionej przez stronę.

Bez znaczenia jest to czy osiągnięte zostały inne cele przyznanej płatności, gdyż warunkiem jej otrzymania jest precyzyjne wykonanie i spełnienie wszystkich wymagań określonych w przepisach prawa ( w tym dotyczących obowiązkowego koszenia działek ). Rolnik dostaje określone środki finansowe by realizować obowiązki w ramach zadeklarowanych wariantów i deklaruje wykonanie wszystkich wymaganych czynności agrotechnicznych.

Okolicznością bezsporną jest niespełnienie wymogu koszenia trawy, spornym zaś okazało się to, czy organy słusznie nie wzięły pod uwagę podnoszonych przez skarżącą okoliczności wyjaśniające przyczyny takiego stanu rzeczy. Organy bowiem uznały, że siła wyższa lub inne okoliczności nadzwyczajne są bez znaczenia bo w sprawie chodzi o przyznanie płatności a nie zobowiązanie beneficjenta do zwrotu przyznanych płatności, zaś rozporządzenie Rady (WE) nr 1122/2009 nie ma zastosowania przy płatnościach rolnośrodowiskowych.

Otóż w par. 35 rozporządzenia z dnia 26.02.2009 r. oraz w art. 47 rozporządzenia Komisji WE nr 1974/2006 z dnia 15.12.2006 r. wskazano na konieczność obowiązkowego zgłaszania przypadku siły wyższej w terminie do 10 dni od jej wystąpienia ( w takiej sytuacji nie jest konieczny zwrot płatności już otrzymanej ). Przepisy te nie regulują zatem bezpośrednio kwestii przyznania pomocy w danym roku, a jedynie dotyczą potencjalnego braku konieczności zwrotu płatności już otrzymanych przez beneficjenta. Tak więc w istocie okoliczności na które powołuje się skarżąca mają znaczenie i organ bierze je pod uwagę w postępowaniu dotyczącym zwrotu przyznanych płatności, która to sytuacja nie miała miejsca w omawianej sprawie.

Wbrew zarzutowi strony art. 75 rozporządzenia Komisji WE nr 1122/2009 również nie miał zastosowania w sprawie, nie dotyczy on bowiem płatności rolnośrodowiskowej.

Skarżąca miała wiedzę w tym zakresie, sama powoływała się na pismo Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 1.10.2014r. nazwanego interpretacją, w którym wskazano, że wystąpienie siły wyższej w sprawach dotyczących płatności rolnośrodowiskowej jest uwzględniane wyłącznie w postępowaniu dotyczącym zwrotu płatności . Dodatkowo w treści pisma wskazano, że od roku 2011 w sprawach dotyczących przyznawania rolnikom płatności rolnośrodowiskowej stosuje się rozporządzenie nr 65/2011, które nie zawiera odniesień pozwalających na zastosowanie przepisów dotyczących siły wyższej zawartych w rozporządzeniu nr 1122/2009 . W omawianym piśmie podkreślono także, iż do 2010 roku rozporządzenie nr 1975/2006 zawierało odesłanie do odpowiedniego stosowania art. 50 ust. 7 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 12004r. , którego odpowiednikiem jest art. 75 ust. 1 rozporządzenia nr 1122/2009, jednak ten akt obowiązywał do roku 2010 i nie dotyczył już płatności na 2011rok.

Tak więc słuszne jest stanowisko organów w kwestii dotyczącej pozostawania bez znaczenia dla sprawy okoliczności podtopienia działek rolnych w kontekście bezspornego niewykonania warunków w ramach zadeklarowanych wariantów podjętego zobowiązania rolnośrodowiskowego. Także prawidłowa jest wykładnia omawianych tu przepisów dokonana przez organy , w tym pogłębiona w odpowiedzi na skargę w ustosunkowaniu się do zarzutu skargi, że organ nie prowadził postępowania w przedmiocie spełnienia przez skarżącą warunków i wymogów programu pomimo podtopienia zgłoszonych do programu działek rolnych.

Otóż skarżąca, ponownie powołując się na stanowisko Ministra wyrażone w omawianym piśmie załączonym do skargi twierdzi, że pomimo podtopień zrealizowała warunki i wymogi programu w zadeklarowanych wariantach i organ winien wypłacić jej całą pomoc w ramach danego programu, zaś ten tego nie uczynił i nie prowadził żadnych ustaleń w tej kwestii. Otóż stanowisko prezentowane przez skarżącą jest nieprawidłowe. Sąd kolejny raz akcentuje, że warunki i wymogi określone rozporządzeniem z 26.02.2009r. a ściślej załącznikiem nr 3 tego rozporządzenia nie zostały spełnione (okoliczność bezsporna). To, że skarżąca dokonała koszenia traw po określonym przepisami terminie, nie oznacza wypełnienia warunków i wymogów nim określonych. To, że według skarżącej brak koszenia traw w tym terminie w żaden sposób nie wpłynął negatywnie na dobrą kulturę rolną , także nie warunkuje uznania, że wszystkie wymogi zostały przez nią dochowane. Jak już wcześniej wskazano, warunki uzyskania omawianej płatności wymienione w § 2 rozporządzenia z 26 lutego 2009r. muszą być spełnione łącznie. Szczegółowo wymienione są one dla poszczególnych wariantów w załącznikach tego rozporządzenia i nie można odczytywać tych zapisów tak jak chce tego skarżąca bo w przeciwnym przypadku takie podejście nie gwarantowałoby realizacji programu w ramach zadeklarowanych wariantów. Rolnik dobrowolnie staje się uczestnikiem programu rolnośrodowiskowego, podejmuje się w jego ramach realizacji określonych zadań. Aby można było tego dokonać rolnik musi stosować się do określonych ramami danego programu warunków, wymogów. To, że wskazano ścisłe terminy koszenia traw oznacza, że jest to celowy zabieg i należy to wykonać w tym a nie w innym terminie. Tak więc rolnik sam nie decyduje co jest korzystniejsze dla niego i nie decyduje które zabiegi i kiedy ma je wykonać. Rolnik musi przestrzegać nałożone programem obowiązki , których realizację w ramach programu do którego przystąpił, sam zadeklarował.

W ocenie Sądu wymagania dotyczące uzyskania płatności rolnośrodowiskowej nie zostały spełnione definitywnie wobec działki nr [...]. w całości lub w zakresie wymagań dotyczących wariantu 2.3, 3.1.2 i 5.1 – nie wykonano zabiegu koszenia w określonym terminie. Tak więc brak było podstaw do prowadzenia przez organ postępowania w celu ustalenia , że pomimo podtopienia działek rolnych skarżąca zrealizowała wymogi programu kosząc w innym terminie działki rolne skoro koszenie w innym terminie nie jest wypełnieniem wymogów programu.

Skarżąca zarzuciła organowi odwoławczemu, że ten orzekł na jej niekorzyść.

Decyzja organu I instancji z dnia [...].2013 r. dotyczyła pierwotnego przyznania płatności do pow. 35,70 ha dla wariantu 5.1. Tymczasem dodatkowe postęowanie ( prowadzone po uchyleniu tej decyzji przez organ odwoławczy ) potwierdziło, że obszar kwalifikowany do tego pakietu wynosi ostatecznie jedynie 16 ha.

Nie doszło tu do naruszenia art. 139 kpa, albowiem organ II instancji uchylając powyższą decyzję z dnia [...].2013 r. wskazywał na konieczność przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego dotyczącego powierzchni kwalifikowanej do płatności. Nie chodziło zatem o nałożenie na nią nowego obowiązku nie objętego postępowaniem I instancyjnym ( B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2006, s. 618 ). Zakaz reformationis in peius nie wiąże organu I instancji przy ponownym rozpoznaniu i rozstrzygnięciu danej sprawy ( tamże, s. 621-622 ). W nowym postępowaniu dowodowym organ I instancji w ocenie Sądu prawidłowo określił powierzchnię kwalifikowaną do otrzymania przedmiotowej płatności.

W konsekwencji należało uznać zarzuty skargi za niezasadne .

Sąd nie dopatrzył się w działaniu organów administracji publicznej prowadzących postępowanie administracyjne w rozpoznawanej sprawie uchybień mogących mieć istotny wpływ na wynik postępowania, jak i nie stwierdził naruszeń prawa materialnego jak i procesowego.

Z tych względów należało orzec jak w sentencji wyroku zgodnie z art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.).