Postanowienie WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 1299/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2014-11-26 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Zwolniono od kosztów sądowych w części
Powołane przepisy: article: art. 246 par. 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Leszek Wolny po rozpoznaniu w dniu 26 listopada 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "A" S.A. w upadłości układowej w D. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego w kwestii wniosku o przyznanie skarżącej prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: 1. zwolnić stronę skarżącą z obowiązku uiszczenia części każdorazowej opłaty sądowej, przekraczającej kwotę 1.000 (jeden tysiąc) zł; 2. w pozostałym zakresie odmówić przyznania prawa pomocy.


UZASADNIENIE

W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie [...] zł, skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wnioskodawca złożył wniosek na druku urzędowego formularza PPPr.

W uzasadnieniu nadesłanego urzędowego formularza PPPr, strona oświadczyła, że prowadzi działalność gospodarczą obejmującą głównie działalność handlową związaną z obróbką metali i działalność budowlaną. Spółka znajduje się w upadłości układowej, jednak znaczne obciążenia finansowe spółki wpływają na zmniejszenie jej kapitałów obrotowych i tym samym zmniejszają jej możliwości ekonomiczne.

Spółka posiada znaczne zobowiązania wobec ZUS w łącznej kwocie 2.653.910,45 zł z tytułu należności głównej (oraz odsetki od tej kwoty). Na poczet tej wierzytelności ZUS zajął wierzytelności przypadające spółce od [...].

Z uwagi na charakter postępowania upadłościowego (układowego), spółka musi znosić egzekucję prowadzoną na rzecz wierzycieli nie objętych układem. Ponadto aktualny status spółki wprowadza istotne ograniczenia w dysponowaniu majątkiem spółki i nie pozwala jej na spieniężenie tego majątku w celu uzyskania środków, które można byłoby przeznaczyć na opłacenie kosztów sądowych.

Łączna kwota wpisów sądowych od pięciu skarg inicjujących postępowania przed tutejszym Sądem zamyka się w sumarycznej kwocie 115.228 zł – jest to kwota nierealna do zebrania przez podmiot znajdujący się w sytuacji wnioskującej spółki.

Z oświadczenia o majątku i dochodach wnioskodawcy wynika, ze kapitał zakładowy spółki zamyka się w kwocie 121.325.011,96 zł, a wartość środków trwałych wg bilansu za ostatni rok obrotowy wynosi 25.329.335,55 zł. Poza tym spółka w ostatnim roku obrotowym poniosła stratę w kwocie 4.771.914,66 zł.

Z oświadczenia spółki wynika, że posiada ona rachunki w trzech bankach: w Banku "A" w W. dwa rachunki (stan konta: 34,40 EUR i 34.874,10 zł) oraz w Bank "B" S.A (stan konta 30.307,08 zł). Załącznikami do wniosku o przyznanie prawa pomocy są między innymi: bilans spółki sporządzony za rok 2013 oraz liczne tytuły wykonawcze, wystawione na spółkę.

W tym stanie rzeczy, referendarz sądowy pismem z dnia [...] października 2014 r. wezwał stronę skarżącą do uzupełnienia i uprawdopodobnienia danych zawartych we wniosku poprzez nadesłanie szeregu dokumentów, mających zobrazować jej rzeczywisty i aktualny stan majątkowy.

W odpowiedzi na ww. wezwanie spółka nadesłała następujące dokumenty (w większości ich kserokopie): zeznanie podatkowe CIT – 8 za 2012 r. i za 2013 r.; deklaracje VAT – 7 za okres od kwietnia 2014 r. do września 2014 r.; raport kasowy za październik 2014 r.; ewidencję środków trwałych umorzonych jednorazowo; wyciągi ze wszystkich posiadanych przez spółkę rachunków bankowych (wszystkie wydruki obrazują generalnie operacje dokonywane w okresie od połowy sierpnia 2014 r. do połowy listopada 2014 r.).

Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje.

Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zmianami) – zwanej dalej P.p.s.a. – stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Z kolei zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym.

Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika procesowego z urzędu w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 P.p.s.a.).

Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części (...) lub obejmuje ustanowienie fachowego pełnomocnika w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 P.p.s.a.).

Na wstępie należy zaznaczyć, że skarżąca spółka, składając wniosek o prawo pomocy, zażądała przyznania jej prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Odnosząc się do wniosku skarżącej spółki o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, należy wskazać treść art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a., zgodnie z którym prawo pomocy może być przyznane osobie prawnej w zakresie częściowym, jeżeli wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.

W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że wnioskodawca wykazała swoją aktualną kondycję finansową w sposób dostateczny i wyczerpujący. Dokonując analizy przedłożonego przez stronę materiału źródłowego należy stwierdzić, że wnioskodawca spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Jednakże jej aktualna kondycja finansowa nie uzasadnia uwzględnienia jej wniosku w całości.

Faktem jest, że z zeznania podatkowego CIT – 8 wynika, że spółka poniosła stratę. W roku 2012 strata wyniosła 1.430.735 zł, natomiast w 2013 r. strata zamknęła się już w kwocie 390.183.96 zł.

Przedłożone przez wnioskodawcę deklaracje VAT – 7 wskazują jednak na to, że spółka aktualnie prowadzi działalność gospodarczą i wykazuje regularny, relatywnie wysoki obrót.

Należy zaznaczyć, że deklaracje VAT – 7 nie wskazują na wysokość przychodów uzyskiwanych przez spółkę, lecz właśnie na jej obroty, na jej aktywność gospodarczą. Z analizy nadesłanych przez spółkę deklaracji VAT – 7 wynika, że osiąga ona relatywnie znaczny obrót. Wskazuje na to podstawa opodatkowania podatkiem od towarów i usług, sięgająca od kwoty 1.499.095 zł (wrzesień 2014 r.) do kwoty 6.234.629 zł (maj 2014 r.). Istotne jest to, że obrót jest regularny, utrzymujący się na stałym poziomie – w każdym miesiącu przewyższa w sposób wyraźny wartość 1.000.000 zł. Należy stwierdzić, że stopień i natężenie aktywności gospodarczej spółki ma z reguły przełożenie na jej przychód.

Z raportu kasowego obrazującego stan kasy spółki, sporządzonego na dzień [...] października 2014 r. wynika, że w kasie spółki znajduje się gotówka, ponieważ dokonywane są operacje zaszeregowane, jako "przychód". W tym także mają miejsce operacje określone, jako "dotacja kasy firmy (w dniu [...] października 2014 r. – na kwotę 23.000 zł). Nie można więc stwierdzić, że spółka nie jest w stanie wygospodarować gotówki, która umożliwiłaby poniesienie kosztów sądowych – chociażby w części. Podobne wnioski wyciągnąć można z analizy przedstawionych przez spółkę wyciągów i wydruków z jej rachunków bankowych.

Z wydruków obrazujących operacje dokonywane w od połowy sierpnia 2014 r. do połowy listopada 2014 r. wynika, że dokonano licznych operacji uznaniowych. Dokonywano również operacji obciążeniowych o znacznej wartości, nie zmienia to jednak faktu, że operacje te nie wygenerowały salda ujemnego na rachunku bankowym. Na kontach tych (szczególnie na koncie w banku spółdzielczym), występuje równowaga pomiędzy transakcjami uznaniowymi i obciążeniowymi, a rachunek wykazuje cechy płynności finansowej. Analiza z wydruków z rachunków bankowych spółki prowadzi do wniosków skorelowanych z wnioskami wyciągniętymi z analizy deklaracji podatkowych VAT – 7.

W tym miejscu wyjaśnić należy, że sytuację finansową podmiotu gospodarczego obrazują dwa rodzaje dokumentów i materiałów źródłowych. Pierwszy rodzaj stanowią szeroko pojęte dokumenty księgowe, które obrazują stan podmiotu funkcjonującego w obrocie gospodarczym od strony księgowej. Do tej kategorii dokumentów należy głównie sprawozdanie finansowe, w skład którego wchodzą: bilans oraz rachunek zysków i strat. Są to dokumenty sprawozdawcze, sporządzane zgodnie z wymogami określonymi w ustawie o rachunkowości, opisującymi stan podmiotu po zakończeniu pewnego okresu – z reguły roku kalendarzowego. Niezależnie od tych dokumentów, przedsiębiorca dysponuje także dokumentami bieżącymi, które wskazują na jego realne i rzeczywiste aktualne możliwości finansowe i stan tzw. "żywej" gotówki. Do takich dokumentów należą przede wszystkim: wydruki z rachunków bankowych, wskazujące na wszelkie dokonywane na nich operacje, jak również tzw. raporty kasowe, które wskazują w sposób bezpośredni ile gotówki znajduje się w kasie podmiotu.

Analiza przedłożonego do akt sprawy bilansu spółki wskazuje na problemy w funkcjonowaniu spółki. Należy jednak uwzględnić to, że spółka posiada określony majątek (ewidencja środków trwałych – składniki majątku spółki), który częściowo został już spieniężony. Należy również uwzględnić fakt, że na spółkę wystawiono wiele tytułów wykonawczych, są więc skierowane do wnioskodawcy postępowania egzekucyjne. Niezależnie od tego, spółka dysponuje jednak gotówką w swojej kasie, prowadzi regularną działalność gospodarczą, czego dowodem są operacje realizowane na jej rachunkach bankowych.

Brak jest więc podstaw do tego, aby stwierdzić, że skarżąca spółka nie dysponuje żadnymi środkami finansowymi, które umożliwiłyby poniesienie, chociażby części kosztów sądowych w tej sprawie. Jednocześnie uiszczenie łącznego, sumarycznego wpisu sądowego od pięciu spraw sądowoadministracyjnych (sygn. akt od III SA/Gl 1299/14 do III SA/Gl 1303/14) w kwocie 115.228 zł rzeczywiście byłoby nadmiernym obciążeniem finansowym dla wnioskodawcy.

W ocenie rozpoznającego wniosek, spółka jest jednak w stanie uiścić częściowy wpis sądowy od skargi w kwocie 1.000 zł. Uwzględniając to, że w każdej z pięciu spraw, spółka uzyskuje taki sam zakres zwolnienia od kosztów sądowych, należy stwierdzić, że łączna kwota 5.000 zł będzie się mieściła w granicach możliwości finansowych skarżącej spółki. Kwota ta stanowi jedynie 4,3 % kwoty, którą wnioskodawca musiałaby uiścić tytułem łącznego wpisu we wszystkich pięciu sprawach, w sytuacji, w której jej wniosek o zwolnienie od kosztów został całkowicie oddalony.

Mając powyższe na uwadze, postanowiono jak w sentencji orzeczenia, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a.