Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 69/09
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2010-02-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6053 Obywatelstwo
Hasła tematyczne: Obywatelstwo
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 11 ust. 1, 17 ust. 4, 13 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2000 nr 28 poz 353
law: Ustawa z dnia 15 lutego 1962 r. o obywatelstwie polskim - tekst jednolity
article: art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Gliniecki Sędziowie: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz Sędzia NSA del. Małgorzata Dałkowska-Szary /spr./ Protokolant: Edyta Balcer-Szczęsna po rozpoznaniu w dniu 5 lutego 2010 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 listopada 2008 r. sygn. akt IV SA/Wa 1253/08 w sprawie ze skargi E. W. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

| |

| Uzasadnienie |

|Zaskarżonym wyrokiem z dnia 3 listopada 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych |

|i Administracji z dnia [...] czerwca 2008 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody Dolnośląskiego z dnia [...] grudnia 2007 r. w |

|przedmiocie odmowy zmiany decyzji stwierdzającej utratę obywatelstwa polskiego przez E. W. |

|W uzasadnieniu wyroku Sąd przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne sprawy. |

|Decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r. Nr [...] Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody |

|Dolnośląskiego z dnia [...] grudnia 2007 r. [...] odmawiającą zmiany ostatecznej decyzji Wojewody Dolnośląskiego nr [...] z dnia [...] |

|maja 2003 r. stwierdzającej utratę obywatelstwa polskiego przez E. W. poprzednio E. G. i zmienił decyzję Wojewody Dolnośląskiego z |

|dnia[...]maja 2003 r. nr [...] w ten sposób, że odmówił stwierdzenia posiadania obywatelstwa polskiego E. W. poprzednio E. G. |

|W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stwierdzono, że z analizy materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, iż E.W. urodziła się |

|jako E. G. w dniu [...] lutego 1947 r. w L. jako córka S. i S. z domu W. W dniu 16 stycznia 1957 r. rodzice skarżącej złożyli podania |

|skierowane do Rady Państwa o udzielenie zezwolenia na zmianę obywatelstwa polskiego na izraelskie dla siebie i swojej córki - |

|małoletniej wówczas E. i następnie wyjechali z Polski do Izraela, gdzie w dniu 17 kwietnia 1957 r. skarżąca nabyła obywatelstwo |

|izraelskie. |

|Zdaniem organu drugiej instancji, warunek uzyskania zezwolenia na zmianę obywatelstwa został spełniony, ponieważ ustawa z dnia 8 |

|stycznia 1951 r. o obywatelstwie polskim (Dz. U. Nr 4, poz. 25 ze zm.) nie zawierała regulacji w zakresie trybu i formy wydawania przez|

|Radę Państwa zezwoleń w przedmiocie zmiany obywatelstwa polskiego na obce. W rozpoznawanej sprawie miała zastosowanie uchwała Nr 5/58 |

|Rady Państwa z dnia 23 stycznia 1958 r. w sprawie zezwolenia na zmianę obywatelstwa polskiego osobom wyjeżdżającym na pobyt stały do |

|państwa Izrael. Sam fakt spełnienia warunków, przewidzianych w uchwale powodował, że osoby zainteresowane, a do takich zaliczała się |

|skarżąca, uzyskiwały zezwolenia na zmianę obywatelstwa polskiego na izraelskie. |

|Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wskazał, że w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 154 kpa warunkiem uchylenia lub |

|zmiany decyzji jest nienaruszenie jakiegokolwiek interesu prawnego. Podkreślono, że skarżąca posiada interes faktyczny w zmianie |

|przedmiotowej decyzji, jednak w ocenie organu nie jest to słuszny interes strony. Tym samym zmiana decyzji Wojewody Dolnośląskiego z |

|dnia [...] grudnia 2007 r. w ten sposób, że potwierdzałaby ona posiadanie obywatelstwa polskiego przez skarżącą, spowodowałaby |

|obowiązywanie w obiegu prawnym decyzji naruszającej w sposób rażący art. 11 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1951 r. o obywatelstwie|

|polskim, gdyż stwierdzałaby posiadanie obywatelstwa polskiego przez osobę, która to obywatelstwo utraciła. Dokonanie zmiany decyzji |

|Wojewody Dolnośląskiego z dnia [...] grudnia 2007 r. naruszałoby, zdaniem organu, interes społeczny, gdyż skarżąca nie posiada |

|obywatelstwa polskiego. |

|Wojewódzki Sąd Administracyjny nie podzielił stanowiska organu drugiej instancji. Wskazał, że trafny jest zarzut naruszenia przez ten |

|organ art. 154 kpa poprzez przyjęcie, że nie można zmienić lub uchylić decyzji ostatecznej tylko z tego powodu, że narusza prawo, a w |

|konsekwencji narusza interes społeczny lub słuszny interes strony. Organ błędnie bowiem przyjął taką wykładnię przepisu art. 154 kpa. W|

|ocenie Sądu, w sytuacji, w której strona wystąpiła z wnioskiem o uchylenie lub zmianę decyzji na podstawie art. 154 kpa, gdyż narusza |

|prawo, a tym samym jest wadliwa, organ administracji jest zobowiązany do ustalenia, czy rzeczywiście taka wadliwość ma miejsce. Jeżeli |

|istotnie decyzja narusza prawo, to należy stwierdzić, czy owo naruszenie nie stanowi wady kwalifikowanej decyzji wymienionej w art. 145|

|§1 lub 156 §1 kpa. Jeżeli wada prawna nie uzasadnia wszczęcia postępowania wznowieniowego ani stwierdzenia nieważności decyzji organ |

|obowiązany jest rozstrzygnąć, czy interes społeczny lub słuszny interes stron może przemawiać za zmianą lub uchyleniem decyzji |

|ostatecznej, zwłaszcza w przypadku, gdy decyzja posiada inne wadliwości nie dające się usunąć w ramach powołanych art. 145 i art. 156 |

|kpa. W przedmiotowej sprawie skarżąca wskazuje na naruszenie słusznego interesu strony wobec błędnego zastosowania przepisów ustawy z |

|dnia 8 stycznia 1951 r. o obywatelstwie polskim. Organ stwierdził jednak, że do naruszenia prawa nie doszło oraz, że skarżąca |

|skutecznie utraciła obywatelstwo polskie. |

|Odnosząc się do tych twierdzeń Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że wbrew stanowisku organu II instancji, jakkolwiek w |

|odniesieniu do osób, które wystąpiły o zmianę obywatelstwa przed wydaniem uchwały nr 5/58 z dnia 23 stycznia 1958 r. dopuszcza się |

|możliwość uznania tej uchwały za prawnie skuteczne zezwolenie, oznaczające utratę przez te osoby obywatelstwa polskiego, to może to |

|nastąpić w sytuacji, gdy podania takich osób objęte były wnioskiem Prezesa Rady Ministrów, o którym mowa w art. 13 ust. 2 ustawy z dnia|

|8 stycznia 1951 r. o obywatelstwie polskim i przekazane do Rady Państwa przed podjęciem uchwały. W przypadku skarżącej organy nie |

|ustaliły jednoznacznie w oparciu o jakie dokumenty przyjęto, że podanie rodziców skarżącej z dnia 16 stycznia 1957 r. o udzielenie |

|zezwolenia na zmianę obywatelstwa polskiego na izraelskie dla siebie oraz córki zostało przedstawione Radzie Państwa przez Prezesa Rady|

|Ministrów przed podjęciem uchwały nr 5/58 z dnia 23 stycznia 1958 r. Sąd wskazał, że dokonanie ustaleń w powyższym zakresie pozwoli na |

|ocenę, czy decyzja Wojewody Dolnośląskiego z dnia [...] maja 2003r., której skarżąca żąda zmiany w trybie art. 154 kpa jest prawidłowa.|

|Jeżeli bowiem wniosek Prezesa Rady Ministrów nie obejmował podania rodziców skarżącej o zezwolenie na wyjazd do Państwa Izrael, to |

|decyzja Wojewody Dolnośląskiego z dnia [...] maja 2003 r. nie jest prawidłowa, ponieważ narusza art. 11 ustawy z dnia 8 stycznia 1951|

|r. o obywatelstwie polskim w sposób mający wpływ na wynik sprawy i właśnie tą wadliwość organ orzekający powinien uwzględnić w trybie |

|art. 154 kpa. Leży to bowiem w interesie społecznym, aby nie pozostawała w obiegu prawnym decyzja wadliwa. Przemawia za tym również |

|słuszny interes strony, skoro dotyczy to przysługującego jej obywatelstwa, jako prawa określającego status prawny skarżącej. |

|W skardze kasacyjnej wniesionej przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji podniesiono zarzut naruszenia prawa materialnego |

|poprzez błędną wykładnię przepisów art. 11 ust. 1 i 5 oraz art. 13 ustawy z dnia 8 stycznia 1951 r. o obywatelstwie polskim. W |

|uzasadnieniu skargi kasacyjnej organ wskazał, że uchwała Rady Państwa Nr 5/58 z dnia 23 stycznia 1958 r. w sprawie zezwolenia na zmianę|

|obywatelstwa polskiego osobom wyjeżdżającym na stały pobyt do państwa Izrael stanowiła generalny akt stosowania prawa upraszczający |

|procedurę emigracyjną i wywoływała skutki, aż do jej uchylenia w 1984 r. Skoro zaś ustawa nie precyzowała w jakiej formie ma być |

|wydawane przez Radę Państwa zezwolenie na zmianę obywatelstwa polskiego, to skuteczne było wyrażenie takiego zezwolenia w formie |

|przyjętej w uchwale. W sytuacji, gdy skarżąca oświadczyła, że zamierza opuścić terytorium Polski i udać się na pobyt stały do państwa |

|Izrael, to takie oświadczenie spowodowało, że nie było wymagane wydanie indywidualnej uchwały, lecz miała zastosowanie uchwała Rady |

|Państwa Nr 5/58 z dnia 23 stycznia 1958 r. Treść złożonego oświadczenia woli miała bowiem kluczowe znaczenie z punktu widzenia |

|obowiązujących ówcześnie zasad postępowania dotyczącego zezwolenia na zmianę obywatelstwa. Powołując się na uzasadnienie wyroku |

|Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 25 czerwca 2008 r. (IV SA/Wa 650/08), Minister podzielił wyrażony w tym orzeczeniu pogląd, |

|iż z uwagi na treść wniosku Prezesa Rady Ministrów z dnia 29 listopada 1957 r. nie ma konieczności ustalania obecnie, w oparciu o |

|szczątkowo zachowane po upływie 50 lat materiały archiwalne, czy wniosek konkretnych osób był przedkładany przez ówczesnego Prezesa |

|Rady Ministrów Radzie Państwa. Wystarczający jest fakt, iż wśród zachowanych dokumentów archiwalnych znajduje się podanie osoby |

|zainteresowanej o zezwolenie na zmianę obywatelstwa polskiego z daty poprzedzającej podjęcie uchwały przez Radę Państwa. W ocenie |

|organu w pełni zasadna była więc odmowa stwierdzenia posiadania obywatelstwa polskiego przez skarżącą zawarta w decyzji Wojewody |

|Dolnośląskiego z dnia [...] maja 2003r. Również wniosek o zmianę powyższej decyzji w trybie art. 154 kpa nie zawierał przesłanek |

|uzasadniających stwierdzenie posiadania obywatelstwa polskiego przez zainteresowaną, w związku z czym zarówno decyzja organu I |

|instancji z dnia [...] grudnia 2007r. jak i decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] czerwca 2008 r. |

|odpowiadają prawu. |

|Mając na uwadze takie podstawy kasacyjne MSWiA wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi, ewentualnie o uchylenie |

|wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. |

|Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: |

|Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. |

|W stanie faktycznym tej sprawy, ustalonym przez organy administracji i przyjętym przez Sąd w zaskarżonym wyroku, przytoczona w skardze |

|kasacyjnej podstawa kasacyjna i jej uzasadnienie sprowadza się do oceny, czy skarżąca uzyskała zezwolenie władzy polskiej na zmianę |

|obywatelstwa w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1951 r. o obywatelstwie polskim. Nie ulega bowiem wątpliwości, iż |

|rozpoznając sprawę w przedmiocie stwierdzenia posiadania obywatelstwa polskiego przez określoną osobę, na podstawie art. 17 ust. 4 |

|ustawy z dnia 15 lutego 1962 r. o obywatelstwie polskim (Dz. U. z 2000 r., Nr 28, poz. 353 ze zm.), trzeba odnieść się do zdarzeń, |

|których skutkiem jest nabycie lub utrata obywatelstwa polskiego. Zdarzeniem, które w ocenie organów spowodowało utratę obywatelstwa |

|polskiego przez skarżącą, było wystąpienie rodziców skarżącej o zezwolenie na zmianę obywatelstwa polskiego w związku z wyjazdem do |

|Izraela i uzyskanie takiego zezwolenia w drodze uchwały Nr 5/58 Rady Państwa z dnia 23 stycznia 1958 r. w sprawie zezwolenia na zmianę |

|obywatelstwa polskiego osobom wyjeżdżającym na stały pobyt do państwa Izrael, a także uzyskanie obywatelstwa izraelskiego w 1957 r. |

|Wobec powyższego wymaga rozstrzygnięcia, czy w czasie obowiązywania przepisów ustawy z dnia 8 stycznia 1951 r. o obywatelstwie polskim,|

|powołana uchwała Rady Państwa z dnia 23 stycznia 1958 r. mogła stanowić zezwolenie na zmianę obywatelstwa skarżącego, wywołując skutek |

|w postaci utraty przez skarżącą obywatelstwa polskiego. |

|Ustawa z dnia 8 stycznia 1951 r. o obywatelstwie polskim przewidywała możliwość utraty obywatelstwa polskiego na skutek nabycia |

|obywatelstwa obcego jedynie po uzyskaniu zezwolenia władzy polskiej na zmianę obywatelstwa (art. 11). Orzekanie o utracie obywatelstwa,|

|w tym o zezwoleniu na zmianę obywatelstwa w związku z nabyciem obywatelstwa obcego, należało do Rady Państwa. Stosownie do przepisu |

|art. 13 ust. 1, 2 i 3 tej ustawy, o utracie obywatelstwa polskiego orzeka Rada Państwa, orzeczenie o utracie obywatelstwa polskiego |

|następuje na wniosek Prezesa Rady Ministrów, a ogłoszenie takiego orzeczenia w Monitorze Polskim zastępuje doręczenie orzeczenia. Z |

|przepisów tych wynika, iż orzekanie o zezwoleniu na zmianę obywatelstwa polskiego, ze skutkiem w postaci utraty obywatelstwa polskiego |

|z chwilą nabycia obywatelstwa obcego, odnosiło się do określonej osoby - obywatela polskiego, który wystąpił o uzyskanie zezwolenia na |

|zmianę obywatelstwa. Użycie określeń "orzeka", "orzeczenie" oraz że orzeczenie następuje na wniosek Prezesa Rady Ministrów, a |

|ogłoszenie orzeczenia w Monitorze Polskim zastępuje doręczenie jednoznacznie wskazuje, iż ustawa o obywatelstwie polskim z 1951 r. |

|traktowała zezwolenie na zmianę obywatelstwa jako akt stosowania prawa rozumiany w ten sposób, że określony w ustawie organ (Rada |

|Państwa), z powołaniem się na określoną w ustawie podstawę prawną, orzeka w sprawie określonych osób o zezwoleniu tym osobom na zmianę |

|obywatelstwa polskiego. |

|Tak rozumiana ówczesna regulacja ustawowa nie wskazywała jednak w jakiej formie i w jakim trybie postępowania sprawa o zezwolenie na |

|zmianę obywatelstwa jest załatwiana przez Radę Państwa. Nie budzi obecnie wątpliwości, że nie jest to sprawa rozstrzygana w drodze |

|decyzji administracyjnej w postępowaniu regulowanym przepisami rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 22 marca 1928 r. o |

|postępowaniu administracyjnym (Dz. U. z 1928 r. Nr 36, poz. 341 ze zm.), a później Kodeksu postępowania administracyjnego |

|(postanowienie NSA z dnia 18 kwietnia 1985 r., III SA 404/85, ONSA z 1985 r., z. 1, poz. 23). Oznacza to, że ustawa o obywatelstwie |

|polskim z 1951 r. samodzielnie określała tryb wydawania przez Radę Państwa orzeczeń w przedmiocie zezwolenia na zmianę obywatelstwa. |

|W ówcześnie obowiązującym porządku prawnym nie było podstaw do wydania przez Radę Państwa aktu normatywnego określającego zasady i tryb|

|orzekania w sprawach o zezwolenie na zmianę obywatelstwa. Ustawa o obywatelstwie polskim z 1951 r. nie zawierała bowiem przepisu |

|upoważniającego Radę Państwa do wydania aktu normatywnego wykonawczego. W systemie źródeł prawa PRL przyjmowano, że w dziedzinach |

|objętych wyłącznością ustawy oraz w sferze ustawowo uregulowanej Rada Państwa może podejmować uchwały o charakterze normatywnym jako |

|akty normatywne o charakterze wykonawczym tylko na podstawie upoważnienia ustawowego. W tych dziedzinach nie mogły być więc podejmowane|

|uchwały samoistne Rady Państwa (S. Rozmaryn, Ustawa w Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, PWN 1964, str. 282). Oznacza to, jak |

|podniesiono powyżej, że zasady i tryb załatwiania spraw o zezwolenie na zmianę obywatelstwa określała wyłącznie ustawa z dnia 8 |

|stycznia 1951 r. o obywatelstwie polskim, a później ustawa z dnia 15 lutego 1962 r. o obywatelstwie polskim. |

|Zasadniczy problem sprowadza się zatem do oceny, czy uchwała nr 5/58 Rady Państwa z dnia 23 stycznia 1958 r. w sprawie zezwolenia na |

|zmianę obywatelstwa polskiego osobom wyjeżdżającym na stały pobyt do państwa Izrael może być uznana za zezwolenie na zmianę |

|obywatelstwa skarżącej ze skutkiem utraty obywatelstwa polskiego. W uchwale tej, wskazując jako podstawę prawną art. 13 ust. 1 i 2 |

|ustawy z dnia 8 stycznia 1951 r. o obywatelstwie polskim, Rada Państwa postanawia: "Zezwala się na zmianę obywatelstwa polskiego na |

|obywatelstwo państwa Izrael osobom, które opuściły bądź opuszczą obszar Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, udając się na stały pobyt do|

|państwa Izrael i złożyły bądź złożą prośbę o zezwolenie na zmianę obywatelstwa polskiego". Organ odwoławczy, wnosząc skargę kasacyjną, |

|powołał się na wyrok WSA w Warszawie z dnia 27 czerwca 2008 r., sygn. akt IV SA/Wa 650/08, w którym przyjęto, iż uchwała Nr 5/58 Rady |

|Państwa z dnia 23 stycznia 1958 r. w sprawie zezwolenia na zmianę obywatelstwa polskiego osobom wyjeżdżającym na stały pobyt do państwa|

|Izrael stanowiła generalne pod względem podmiotowym zezwolenie na zmianę obywatelstwa przez osoby, które opuszczały Polskę w celu |

|wyjazdu na stałe do Izraela, o ile wyraziły chęć zmiany obywatelstwa. Sąd uznał w tym wyroku, że nie miało znaczenia, czy zgoda na |

|zmianę obywatelstwa wyrażona została aktem indywidualnym, czy też generalnym, gdyż ustawa nie wymagała, aby zezwolenie miało charakter |

|decyzji administracyjnej. Według stanowiska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wyrażonego w tym wyroku nie jest konieczne |

|poszukiwanie charakteru indywidualnego i konkretnego uchwały z dnia 23 stycznia 1958 r. poprzez ustalanie, czy krąg tych osób był |

|jednoznacznie określony wnioskiem (wnioskami) Prezesa Rady Ministrów, o którym mowa w art. 13 ust. 2 ustawy o obywatelstwie polskim, |

|wystarczający jest bowiem wniosek Prezesa Rady Ministrów z dnia 29 listopada 1957 r. skierowany do Rady Państwa o podjęcie |

|przedmiotowej uchwały. |

|Należy stwierdzić, że pogląd wyrażony w powoływanym wyroku WSA w Warszawie z dnia 27 czerwca 2008 r., negujący potrzebę wydania |

|zezwolenia na zmianę obywatelstwa polskiego w drodze indywidualnego aktu, pozostaje poglądem odosobnionym nie tylko na tle |

|ugruntowanej, potwierdzonej także w doktrynie (zob. glosa J. Jagielskiego do orzeczenia NSA z dnia 27 października 2005 r., II OSK |

|965/05, opubl.: OSP 2006/5/64), linii orzeczniczej Naczelnego Sąd Administracyjnego, ale również Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w|

|Warszawie (zob. np. wyroki WSA w Warszawie z dnia 12 lipca 2005 r., sygn. akt IV SA/Wa 576/05 i IV SA/Wa 488/05 czy wyrok z dnia 15 |

|lipca 2005 r., IV SA/Wa 613/05, niepubl.). Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie potwierdzał prawidłowość prezentowanego w |

|orzecznictwie sądowym stanowiska co do konieczności wykazania w toku postępowania administracyjnego, czy indywidualnie złożony wniosek |

|o wydanie zezwolenia został objęty stosowną procedurą w celu jego załatwienia przez Radę Państwa. Sąd ten konsekwentnie podtrzymywał |

|wyrażane w orzecznictwie oraz doktrynie stanowisko, iż zezwolenie na zmianę obywatelstwa jest aktem stosowania prawa w sprawie |

|dotyczącej określonej osoby. Powoływał się przy tym na wyrok Sądu Najwyższego z dnia 17 września 2001 r., III RN 56/01 (OSNAPiUS z 2002|

|r., nr 13, poz. 299), w którym przyjęto pogląd, iż zezwolenie na zmianę obywatelstwa polskiego jako przesłanka utraty obywatelstwa |

|polskiego miało charakter indywidualnego i skierowanego do określonego adresata aktu Rady Państwa. Stanowisko takie, z którym podjęto |

|polemikę w wyroku z dnia 27 czerwca 2008 r., zostało wyrażone m.in. w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 października |

|2005 r., II OSK 267/05 (ONSAiWSA 2006/2/66) oraz dwóch wyrokach tego Sądu z dnia 27 października 2005 r., sygn. akt II OSK 1001/05 |

|(Palestra 2006/7-8/290) oraz II OSK 965/05 (ONSAiWSA 2006/2/67). W doktrynie odnośnie udzielania zezwolenia na zmianę obywatelstwa |

|również prezentowany jest pogląd, że zezwolenia dotyczące zmiany obywatelstwa mają indywidualny charakter (J. Jagielski, Obywatelstwo |

|polskie, Warszawa 1998, str. 123; W. Ramus, Instytucje prawa o obywatelstwie polskim, Warszawa 1980, str. 248), z tym, że W. Ramus |

|dopuszcza możliwość udzielenia generalnego zezwolenia na zmianę obywatelstwa, gdy zmiana obywatelstwa dotyczy większej liczby osób. |

|Stanowisko takie uzasadnione jest tym, że zezwolenie dotyczące zmiany obywatelstwa wywoływało skutek prawny tylko wobec oznaczonej |

|osoby i tylko w odniesieniu do nabycia obywatelstwa obcego konkretnie określonego w orzeczeniu Rady Państwa o zmianie. Naczelny Sąd |

|Administracyjny nie wykluczył możliwości wykazania, iż omawiana uchwała Rady Państwa stanowiła zezwolenie na zmianę obywatelstwa |

|określonej osoby, ale tylko wówczas, jeżeli zostanie ustalone, że podanie określonej osoby o zezwolenie na zmianę obywatelstwa zostało |

|przekazane Radzie Państwa i było w toku rozpoznawania przez Radę Państwa przed podjęciem tej uchwały. To, że w tekście samej uchwały |

|nie wymienia się z imienia i nazwiska tych osób nie przesądza o tym, że uchwała w tym zakresie nie ma charakteru indywidualnego i |

|konkretnego, jeżeli okazałoby się, iż krąg tych osób był jednoznacznie określony wnioskiem (wnioskami) Prezesa Rady Ministrów, o którym|

|mowa, w art. 13 ust. 2 ustawy o obywatelstwie polskim z 1951 r. Nie można jednak z góry przyjąć założenia, że uchwała nr 5/58 Rady |

|Państwa z dnia 23 stycznia 1958 r. stanowiła orzeczenia Rady Państwa o zezwoleniu na zmianę obywatelstwa polskiego dla każdej osoby, |

|która przed podjęciem tej uchwały wystąpiła z podaniem o zezwolenie na zmianę obywatelstwa polskiego, z uwagi na to, że po upływie 50 |

|lat zostały zachowane tylko szczątkowe materiały archiwalne. Nie można także podzielić poglądu wyrażonego w skardze kasacyjnej oraz |

|powołanym w niej wyroku z dnia 27 czerwca 2008 r., że zezwolenie na zmianę obywatelstwa może być udzielone w formie generalnego aktu. |

|Natomiast przedstawiona w skardze kasacyjnej argumentacja, iż w rozpoznawanej sprawie zastosowano uproszczoną procedurę uzyskania |

|zezwolenia na zmianę obywatelstwa jest sama w sobie sprzeczna. Zdaniem organu wnoszącego skargę kasacyjną, po złożeniu przez rodziców |

|skarżącej wniosku o zezwolenie na zmianę obywatelstwa polskiego na obywatelstwo państwa Izrael oraz sprawdzeniu, że spełniają warunki |

|określone w uchwale Nr 5/58 Rady Państwa z dnia 23 stycznia 1958 r. w sprawie zezwolenia na zmianę obywatelstwa polskiego osobom |

|wyjeżdżającym na pobyt stały do państwa Izrael, wydano rodzicom skarżącej dokument podróży, co stanowiło konsekwencje udzielenia przez |

|Radę Państwa zezwolenia na zmianę obywatelstwa. Organ nie zwrócił jednak uwagi, że rodzice skarżącej wystąpili z wnioskami o zezwolenia|

|na zmianę obywatelstwa polskiego na izraelskie w dniu 16 stycznia 1957 r., a po przyjeździe do Izraela w kwietniu 1957 r. skarżąca |

|nabyła obywatelstwo izraelskie. Zatem organy przed wydaniem paszportu nie miały możliwości sprawdzenia, czy zostały spełnione warunki |

|określone w uchwale Nr 5/58 Rady Państwa, która została podjęta dopiero w dniu 23 stycznia 1958 r., czyli ponad rok po wyjeździe |

|skarżącej do Izraela. |

|W rozpoznawanej sprawie zasadnicze znaczenie miało to, że organy administracji nie wyjaśniły w pełni, czy podania rodziców skarżącej o |

|zezwolenie na zmianę obywatelstwa zostały objęte wnioskiem Prezesa Rady Ministrów, czy zostały przekazane Radzie Państwa przed |

|podjęciem uchwały z dnia 23 stycznia 1958 r., czy wreszcie podań tych osób dotyczyła ta uchwała w części zezwalającej na zmianę |

|obywatelstwa polskiego osobom, które złożyły prośbę o takie zezwolenie i opuściły Polskę, a następnie uzyskały obywatelstwo izraelskie.|

|Z tego względu słusznie Sąd pierwszej instancji uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z [...] czerwca |

|2008r. oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji w celu przeprowadzenia uzupełniającego postępowania wyjaśniającego w |

|przedmiocie toku rozpatrywania złożonego przez rodziców skarżącej wniosku o zezwolenie na zmianę obywatelstwa. Okoliczności te mają |

|istotne znaczenie dla ustalenia przesłanek z art. 154 kpa przy rozpoznawaniu wniosku skarżącej z dnia 9 sierpnia 2007r. skierowanego do|

|Wojewody Dolnośląskiego o zmianę decyzji administracyjnej z dnia [...] maja 2003r. w trybie art. 154 § 1 kpa w zw. z art. 17 ust. 4 |

|ustawy z dnia 15 lutego 1962r. o obywatelstwie polskim, stwierdzającej utratę obywatelstwa polskiego. Podobne stanowisko odnośnie |

|ustalania przesłanek z art. 154 kpa zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 listopada 2007r., sygn. akt II OSK 1439/07( |

|niepubl.). |

|Ponadto należy zwrócić uwagę, że z akt sprawy wynika, iż wniosek skarżącej dotyczył wydania decyzji w przedmiocie stwierdzenia |

|posiadania obywatelstwa polskiego i nie powinien być załatwiany w drodze rozstrzygnięcia dotyczącego utraty obywatelstwa. Z treści art.|

|17 ust. 4 ustawy z dnia 15 lutego 1962 r. o obywatelstwie polskim wynika, iż ustawodawca w sprawach dotyczących obywatelstwa polskiego |

|rozróżnia rozstrzygnięcia dotyczące stwierdzenia posiadania lub odmowy stwierdzenia posiadania obywatelstwa polskiego od rozstrzygnięć |

|dotyczących stwierdzenia utraty lub odmowy stwierdzenia utraty obywatelstwa polskiego. Rozstrzygnięcie w przedmiocie stwierdzenia |

|posiadania lub odmowy stwierdzenia posiadania obywatelstwa polskiego dotyczy tego, czy określona osoba jest obywatelem polskim (posiada|

|obywatelstwo polskie), czy nie jest obywatelem polskim (nie posiada obywatelstwa polskiego). Natomiast rozstrzygnięcie w przedmiocie |

|stwierdzenia utraty lub odmowy stwierdzenia utraty obywatelstwa polskiego dotyczy tego, czy określona osoba z określoną datą na skutek |

|określonych zdarzeń utraciła, czy nie utraciła obywatelstwa. Postępowanie w tej sprawie zostało wszczęte na wniosek skarżącej, który |

|dotyczył stwierdzenia posiadania obywatelstwa polskiego. |

|W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed |

|sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), oddalił skargę kasacyjną. |

| |

| |