Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 570/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-08-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Mleczko-Jabłońska, Sędzia WSA Joanna Zabłocka, Asesor WSA Danuta Dopierała (spr.), , Protokolant Krzysztof Muszakowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 sierpnia 2007 r. sprawy ze skargi I. Ż. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia (...) grudnia 2005 r. nr (...) w przedmiocie odmowy umorzenia nałożonej kary pieniężnej. oddala skargę


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi z 23 stycznia 2006 r. wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez panią I. Ż. jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z (...) grudnia 2005 r., nr (...) utrzymująca w mocy decyzję K. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z (...) sierpnia 2005 r. nr (...) o odmowie umorzenia kary pieniężnej nałożonej decyzją administracyjną z (...) lipca 2004 r. nr (...) w wysokości (...) ((...) ) złotych.

Skarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym:

Pani I. Ż., pismem z (...) stycznia 2005 r. (wpływ do organu (...) stycznia 2005 r.), zwróciła się do K. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego o umorzenie kary pieniężnej w wysokości (...) zł. Motywując wniosek wskazała, że popełnione przez Nią błędy – skutkujące nałożeniem ww. kary – były wynikiem pośpiechu i braku wiedzy na temat transportu drogowego. Zaznaczyła nadto, że roczny dochód firmy i emerytura nie pokryją nałożonej kary. Wskazała nadto na potrzebę uwzględnienia Jej stanu zdrowia oraz kosztów bieżącego utrzymania, w tym kosztu zakupu leków.

Do wniosku zostało dołączone zaświadczenie o dochodzie z prowadzonej działalności gospodarczej za rok 2004 oraz zaświadczenie lekarskie wystawione przez Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej (...) w dniu (...) stycznia 2005 r.

Jak wynika z akt sprawy, decyzją z (...) lipca 2004 r. nr (...) K. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego, działając na podstawie art. 93 ust. 1 ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. nr 125, poz. 1371 ze zm.) nałożył na kontrolowanego przedsiębiorcę – firmę I. Ż. Zakład Produkcyjno-Handlowy (...) - karę pieniężną w wysokości (...) zł. Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowił brak u prowadzącego pojazd marki S. o nr rej. (...) w dniu (...) maja 2004 r., podczas przejazdu po drodze krajowej nr (...) dowodu uiszczenia płaty za przejazd po drogach krajowych, brak wyposażenia ww. pojazdu w urządzenie pomiarowo-kontrolne (tachograf) oraz nie posiadanie przez przedsiębiorcę licencji na wykonywanie transportu drogowego rzeczy. Na skutek złożenia odwołania, w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy ww. rozstrzygnięcie zostało utrzymane w mocy decyzją Głównego Inspektora Transportu Drogowego z (...) grudnia 2004 r. nr (...) .

W odpowiedzi na wezwanie organu, pismem z (...) lutego 2005 r. Strona uzupełniła swój wniosek o wymagane dokumenty, z których m.in. wynika, iż w dacie złożenia przedmiotowego wniosku prowadziła działalność gospodarczą – Zakład Produkcyjno-Handlowy "(...) " – na podstawie wpisu z (...) kwietnia 2004 r. do ewidencji działalności gospodarczej prowadzonej przez Burmistrza Miasta i Gminy K. P. pod nr (...) . Zgodnie z oświadczeniem z (...) lutego 2005 r. firma "(...) " nie posiadała i nie posiada żadnego środka transportu (transport w dniu (...) maja 2004 r. został wykonany użyczonym samochodem). Ponadto Strona złożyła do akt sprawy m.in.: zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu/poniesionej straty (PIT-36) za rok 2004, informację o wysokości dochodu (straty) z pozarolniczej działalności gospodarczej w roku podatkowym 2004, zestawienie wyniku finansowego "(...)" za rok 2004 oraz podstawowe dane o sytuacji majątkowej i finansowej firmy.

W wyniku rozpatrzenia wniosku, decyzją z (...) marca 2005 r. nr (...) K. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego odmówił umorzenia przedmiotowej należności.

Na skutek odwołania Strony, Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z (...) lipca 2005 r. nr (...) , powołując w podstawie prawnej m.in. art. 138 § 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071), uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazał, iż brak ustosunkowania się organu pierwszej instancji do przesłanek umorzenia należności, określonych w § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 stycznia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu umarzania, odraczania lub rozkładania na raty spłat należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów ustawy - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2001 r., nr 6, poz. 54) uniemożliwił organowi odwoławczemu zajęcie merytorycznego stanowiska w rozpatrywanej sprawie.

Pismem z (...) sierpnia 2005 r. Strona ponownie zwróciła się z prośbą o umorzenie wnioskowanej należności argumentując, iż jest osobą starszą, schorowaną, posiadającą emeryturę w wysokości (...) zł. Wskazała nadto, iż zakładając firmę "(...) " zamierzała poprawić swoją sytuację finansową, a ewentualny dochód przeznaczyć na zakup aparatu (...) . Zablokowanie konta bankowego (w związku z wszczęciem postępowania egzekucyjnego będącego wynikiem nałożenia ww. kary pieniężnej) uniemożliwiło dalsze prowadzenie działalności gospodarczej. Podkreśliła również, iż nie posiadała żadnych pojazdów i nie prowadziła żadnych usług transportowych. Do pisma załączyła m.in. decyzję Burmistrza Miasta i Gminy K. z (...) sierpnia 2005 r. o wykreśleniu Zakładu Produkcyjno-Handlowego "(...) " z ewidencji działalności gospodarczej z dniem (...) sierpnia 2005 r., deklarację na zaliczkę miesięczną na podatek dochodowy za czerwiec 2005 r. (PIT-5), informację o rocznej strukturze przychodu ZPH "(...) " za rok 2005.

W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, decyzją z (...) sierpnia 2005 r. nr (...) , działając na podstawie art. 34 ust. 2 ustawy z 26 listopada 1998 r. o finansach publicznych (Dz. U. nr 155, poz. 1014 ze zm.) oraz przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z 16 stycznia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu umarzania, odraczania lub rozkładania na raty spłat należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów ustawy - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2001 r., nr 6, poz. 54), K. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego odmówił umorzenia należności w wysokości (...) zł, wynikającej z decyzji administracyjnej nr (...) wydanej (...) lipca 2004 r.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia, powołując treść § 3 ww. rozporządzenia, organ wskazał, iż z przedłożonych przez Stronę materiałów, a w szczególności z zeznania o wysokości osiągniętego dochodu w 2004 r. wynika, że pani I. Ż. posiada przychód i nie zachodzi żadna z przesłanek wymienionych w § 3 ust. 1 aktu wykonawczego. Z tego względu organ nie znalazł podstaw do pozytywnego załatwienia rozpatrywanej sprawy.

W odwołaniu z (...) września 2005 r. Strona podniosła zarzut wydania zaskarżonej decyzji "w wyniku błędnych ustaleń co do sytuacji majątkowej ukaranej, jej możliwości finansowych, a w konsekwencji naruszenia w § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 stycznia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu umarzania, odraczania lub rozkładania na raty spłat należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów ustawy - Ordynacja podatkowa.".

Wobec kwestionowania przez Stronę zasadności nałożenia kary pieniężnej ww. decyzją z (...) lipca 2004 r., argumenty odwołania zdominowały zarzuty naruszenia przepisów ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym. Nałożona kara pieniężna i blokada konta bankowego związana z wszczęciem postępowania egzekucyjnego spowodowała – zdaniem Strony – konieczność rozwiązania firmy po 15 miesiącach jej funkcjonowania. Powyższe okoliczności zostały całkowicie pominięte przez organ pierwszej instancji.

Ponadto Strona ponownie zwróciła uwagę na swoją trudną sytuację finansową wskazując, iż mając (...) lata, utrzymuje się z emerytury w wysokości (...) zł netto, przy czym koszty utrzymania (wydatki na zakup leków – (...) zł, koszt utrzymania mieszkania – (...) zł, oraz pozostałe bieżące wydatki) przewyższają kwotę otrzymywanego świadczenia. Chcąc zaspokoić podstawowe potrzeby życiowe Strona zmuszona jest korzystać z pomocy rodziny. Do odwołania załączono m.in. umowę użyczenia mieszkania, umowę użyczenia telefonu – zawarte w dniu z (...) kwietnia 2004 r. oraz faktury VAT mające potwierdzać wydatki na zakup lekarstw.

Decyzją z (...) grudnia 2005 r. nr (...) Główny Inspektor Transportu Drogowego, powołując w podstawie prawnej art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071), art. 34 ustawy z 26 listopada 1998 r. o finansach publicznych (Dz. U. nr 155, poz. 1014 ze zm.) oraz § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 stycznia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu umarzania, odraczania lub rozkładania na raty spłat należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów ustawy - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2001 r., nr 6, poz. 54), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z (...) sierpnia 2005 r.

Wskazując na treść § 3 ww. rozporządzenia organ odwoławczy podkreślił, iż w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy nie znalazł podstaw do zmiany decyzji (...) Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego. Organ pierwszej instancji, działając w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w sprawie, a także biorąc pod uwagę względy społeczne i możliwości płatnicze dłużnika, prawidłowo orzekł o odmowie umorzenia należności pieniężnej. Nadto zaznaczył, iż przedstawione przez Stronę dokumenty nie przesądzają o tym, iż zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty wyższej od kosztów dochodzenia i egzekucji przedmiotowej należności, jak również nie przesądzają o tym, że postępowanie egzekucyjne stało się nieskuteczne.

Organ odwoławczy zauważył również, iż zarzuty Strony co do zasadności nałożenia kary pieniężnej w drodze decyzji administracyjnej (...) Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z (...) lipca 2004 r. nie mogą stanowić podstawy uwzględnienia odwołania, bowiem odnoszą się one do postępowania, w wyniku którego została wydana decyzja nakładająca karę pieniężną, nie zaś do postępowania w przedmiocie umorzenia wnioskowanej należności. Odnośne zarzuty – zdaniem organu - Strona mogła podnieść wyłącznie w odwołaniu od ww. decyzji z (...) lipca 2004 r., bądź w postępowaniu sądowo-administracyjnym.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 23 stycznia 2006 r. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z (...) grudnia 2005 r., pani I. Ż. wniosła o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

W ocenie Skarżącej przedmiotowa decyzja została wydana z naruszeniem § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 stycznia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu umarzania, odraczania lub rozkładania na raty spłat należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów ustawy - Ordynacja podatkowa, tj. błędnych ustaleń odnośnie sytuacji majątkowej Skarżącej oraz jej możliwości finansowych.

Skarżąca pokreśliła, iż stanowisko organu jest niesłuszne, ponieważ nie uwzględnia wszystkich okoliczności sprawy, zwłaszcza sytuacji majątkowo-rodzinnej, wieku oraz stanu zdrowia Jej oraz męża, jak również stopnia zawinienia Zobowiązanej w niniejszej sprawie. Jakkolwiek zasadność kary nie ma podstawowego znaczenia, to jednak powinna być wzięta pod uwagę przy ocenie wysokości kary i pobudek działania Skarżącej. Zaskarżona decyzja całkowicie pomija okoliczność, iż nałożenie przedmiotowej kary pieniężnej stało się przyczyną zakończenia działalności gospodarczej, która ogółem przyniosła stratę finansową. Pobierane przez Skarżącą świadczenie emerytalne, zważywszy na koszty utrzymania i zakupu lekarstw, nie wystarcza na zaspokojenie Jej podstawowych potrzeb życiowych.

W ocenie Skarżącej, w świetle okoliczności dotyczących Jej sytuacji materialnej, zastosowanie winien znaleźć § 3 ust. 1 pkt 4 ww. rozporządzenia.

Do skargi załączone zostały faktury VAT z okresu grudzień 2005 - styczeń 2006 r., mające potwierdzać wysokość wydatków Skarżącej na zakup lekarstw.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W piśmie procesowym z (...) sierpnia 2006 r. Skarżąca poinformowała o pogorszeniu sytuacji materialnej spowodowanym chorobą męża i związanym z tym kosztownym leczeniem oraz realizacją egzekucji z wniosku Głównego Inspektora Transportu Drogowego załączając m.in. kartę leczenia szpitalnego W. Ż. oraz odpis pisma ZUS z w (...) maja 2006 r. o zajęciu świadczenia emerytalnego. Jednocześnie wniosła o zawieszenie postępowania egzekucyjnego.

W dniu (...) listopada 2006 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wpłynęła informacja Głównego Inspektora Transportu Drogowego dotycząca przebiegu postępowania egzekucyjnego w przedmiotowej sprawie (pismo z (...) listopada 2006 r. nr (...) .).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Na wstępie Sąd wyjaśnia, iż uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej - p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.

Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c) powołanej wyżej ustawy). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Zgodnie natomiast z unormowaniem art. 134 p.p.s.a., sąd dokonując oceny zaskarżonego aktu rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, iż Sąd, dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji ma prawo i obowiązek uwzględnić również okoliczności, wprawdzie niewskazane w skardze jako zarzut, ale mające wpływ na tę ocenę.

Kierując się wskazanymi przesłankami oraz dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji wydanej przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu na podstawie ww. ustaw, tj. badając zaskarżone orzeczenie pod względem jego zgodności tak z przepisami ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071), dalej: k.p.a., jak i z normami prawa materialnego zawartymi w ustawie z 26 listopada 1998 r. o finansach publicznych (Dz. U. nr 155, poz. 1014 ze zm.) oraz w rozporządzeniu Rady Ministrów z 16 stycznia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu umarzania, odraczania lub rozkładania na raty spłat należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów ustawy - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2001 r., nr 6, poz. 54), Sąd w składzie orzekającym nie stwierdził takich naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.

Przede wszystkim zauważyć należy, iż przedmiotem postępowania, w którym wydana została zaskarżona do Sądu decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z (...) grudnia 2005 r., jak i poprzedzająca ją decyzja (...) Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z (...) sierpnia 2005 r., było umorzenie należności pieniężnej wynikającej z decyzji (...) Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z (...) lipca 2004 r. o nałożeniu kary pieniężnej z tytułu wykonywania przez przedsiębiorcę – I. Ż., Zakład Produkcyjno-Handlowy "P." w K. P. - transportu drogowego bez wymaganej licencji, bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych oraz braku instalacji przyrządu pomiarowo-kontrolnego (tachografu) w kontrolowanym pojeździe. Wobec powyższego bez znaczenia dla rozpoznawanej sprawy pozostają powołane w skardze, jak również uprzednio w odwołaniu od decyzji pierwszej instancji, argumenty sprowadzające się do kwestionowania zasadności i prawidłowości rozstrzygnięcia w zakresie nałożonej kary pieniężnej na podstawie przepisów ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. nr 125, poz. 1371 ze zm.). Zarzuty te, jak słusznie zauważył organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wykraczają bowiem poza granice rozpatrywanej sprawy, której przedmiotem jest kwestia umorzenia należności. Podkreślić należy, iż Skarżąca była uprawniona do podniesienia odnośnych zarzutów w postępowaniu odwoławczym od decyzji z (...) lipca 2004 r. nr (...) w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej i jedynie na marginesie zauważyć należy, iż jak wynika z akt sprawy, w wyniku złożonego przez Stronę odwołania, Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z (...) grudnia 2004 r. nr (...) utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Rozstrzygnięcie to zostało uznane za prawidłowe przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który prawomocnym wyrokiem z 4 października 2005 r. (sprawa o sygn. akt: VI SA/Wa 562/05 – znana Sądowi z urzędu), oddalił skargę pani I. Ż.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi Sąd zważył, iż granice niniejszej sprawy nakreślone zostały we wniosku Skarżącej z (...) stycznia 2005 r. (wpływ do organu (...) stycznia 2005 r.), którym wszczęte zostało postępowanie w przedmiocie umorzenia należności z tytułu kary pieniężnej nałożonej na Stronę decyzją (...) Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z (...) lipca 2004 r. Wobec treści wniosku Skarżącej, wszczynającego kontrolowane przez Sąd postępowanie administracyjne, zastosowanie w sprawie miał przepis art. 34 ust. 1 ustawy z 26 listopada 1998 r. o finansach publicznych, w którym ustawodawca przewidział instytucję umarzania spłaty przedmiotowych należności pieniężnych.

W myśl ww. przepisu, stanowiącego podstawę materialnoprawną zaskarżonego rozstrzygnięcia, spłata należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów ustawy - Ordynacja podatkowa, przypadających na podstawie przepisów szczególnych państwowym jednostkom sektora finansów publicznych, o których mowa w art. 18-20 i 22, może być, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, umarzana, odraczana lub rozkładana na raty. Szczegółowe zasady i tryb umarzania, odraczania lub rozkładania na raty, w myśl art. 34 ust. 2 ww. ustawy, określone zostały w mającym zastosowanie w sprawie niniejszej, rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 16 stycznia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu umarzania, odraczania lub rozkładania na raty spłat należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów ustawy - Ordynacja podatkowa (Dz. U. nr 6, poz. 54 ze zm.). Zgodnie z treścią § 3 ust. 1 rozporządzenia (organ odwoławczy wskazał omyłkowo § 4 aktu w sentencji zaskarżonej decyzji) należności pieniężne mogą być umarzane w całości lub w części, w przypadku ich całkowitej nieściągalności, która następuje, jeżeli wystąpi jedna z następujących przesłanek:

1. dłużnik będący osobą fizyczną zmarł, nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości nie podlegające egzekucji, na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w roku poprzedzającym umorzenie, ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski" do celów naliczania odpisu na zakładowy fundusz świadczeń socjalnych,

2. dłużnik będący osobą prawną został wykreślony z właściwego rejestru osób prawnych przy jednoczesnym braku majątku, z którego można by egzekwować należność, a odpowiedzialność z tytułu należności nie przechodzi na osoby trzecie,

3. sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 oraz 218 § 1 pkt 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 października 1934 r. Prawo upadłościowe ( Dz. U. z 1991 r., nr 118, poz. 512 ze zm.),

4. zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty wyższej od kosztów dochodzenia i egzekucji tej należności lub postępowanie egzekucyjne okazało się nieskuteczne.

Wyliczenie zawarte w powołanym przepisie jest wyczerpujące, tj. stanowi zamknięty katalog sytuacji, w których można uznać, iż ma miejsce całkowita nieściągalność należności. Dopiero zaistnienie którejkolwiek z przesłanek określonych w tym przepisie, daje potencjalną możliwość umorzenia powstałego zadłużenia. Nawet wówczas oznacza to jednak dla organu podejmującego rozstrzygnięcie jedynie możliwość umorzenia należności, a nie prawny obowiązek ich umorzenia. Przepis § 3 ust. 1 rozporządzenia jest oparty na konstrukcji tzw. "uznania administracyjnego" (posługuje się sformułowaniem "może być umarzana", "mogą być umarzane"), co oznacza, że decyzja w zakresie spraw dotyczących umorzenia należności pieniężnych przysługuje każdorazowo organowi, który nawet w przypadku stwierdzenia całkowitej nieściągalności należności, zachodzącej w przypadkach wymienionych w § 3 ust. 1 tego rozporządzenia może, ale nie musi, umorzyć należności. Norma zawarta w § 3 ust. 1 rozporządzenia wyraźnie wskazuje na brak obowiązku umorzenia należności w przypadku ich całkowitej nieściągalności stanowiąc, że w takim wypadku mogą być one umorzone.

Podkreślić w tym miejscu należy, iż sądowa kontrola legalności decyzji wydanych w ramach uznania administracyjnego jest ograniczona w tym znaczeniu, iż Sąd nie może nakazać organowi podjęcia określonego rozstrzygnięcia. Jest to bowiem wyłączna kompetencja organu administracji. Innymi słowy, o tym, czy należności powinny być umorzone czy też nie, rozstrzyga nie Sąd, lecz właściwy w sprawie organ administracji publicznej, który - jak zaznaczono powyżej - może je umorzyć. Kontrola ta obejmuje zatem przede wszystkim zbadanie, czy wydanie decyzji poprzedzone zostało prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem. Sąd nie ocenia natomiast wydanej decyzji z punktu widzenia jej celowości czy słuszności.

Zważywszy, iż umorzenie należności pieniężnych jest instytucją o charakterze wyjątkowym, szczególnie istotne jest prawidłowe stosowanie prawnych przesłanek umorzenia tych należności. Analizując ww. przepisy rozporządzenia wskazać należy, iż w przypadku braku całkowitej nieściągalności, ustalanej według kryteriów określonych w pkt 1 – 4 ust. 1 § 3 ww. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 stycznia 2001 r., organ podejmujący decyzję na podstawie § 3 ust. 1 tego rozporządzenia pozbawiony jest w ogóle prawnej możliwości umorzenia należności pieniężnych. Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie, gdzie nie zaistniał żaden z przypadków stanowiących o możliwości uznania całkowitej nieściągalności należności wobec Skarżącej. W toku prowadzonego postępowania Strona została wezwana do przedłożenia dokumentów na okoliczność wystąpienia przesłanek wymienionych w powołanym wyżej przepisie. Stwierdzono, iż przedłożone dowody wskazują na trudną sytuację finansową Zobowiązanej, jednakże okoliczność ta nie może stanowić dostatecznej podstawy uzasadniającej umorzenie należności w trybie przepisów powołanego wyżej rozporządzenia. W szczególności organy orzekające w sprawie prawidłowo uznały, że możliwości płatnicze Strony wynikające ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie przesądzają o tym, iż zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty wyższej od kosztów dochodzenia i egzekucji przedmiotowej należności, jak również nie przesądzają o tym, że postępowanie egzekucyjne okazało się nieskuteczne (pkt 4 ust. 1 § 3 cyt. rozporządzenia). Potwierdza to - nie kwestionowana nota bene przez Skarżącą – okoliczność pobierania świadczenia emerytalnego (k. 74 verte akt admin.) oraz prowadzona egzekucja administracyjna wszczęta z wniosku (...) Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (k. 82 akt sądowych). W świetle powyższego oraz biorąc pod uwagę, iż ustawowe regulacje egzekucji administracyjnej zakładają ograniczenia w prowadzeniu egzekucji w stosunku do świadczenia pobieranego przez Skarżącą i przewidują daleko posuniętą ochronę dłużnika, nie można uznać za uzasadnione zarzutów skargi dotyczących naruszenia § 3 ust. 1 pkt 4 wskazanego wyżej rozporządzenia poprzez błędne przyjęcie, że sytuacja majątkowa i rodzinna Skarżącej nie uzasadnia uwzględnienia wniosku o umorzenie przedmiotowej należności pieniężnej. Podkreślić bowiem należy, iż sam fakt pobierania świadczenia emerytalnego przez Skarżącą we wskazanej wysokości, potwierdzający Jej trudną sytuację materialną, nie przesądza o spełnieniu przesłanki całkowitej nieściągalności, o której mowa we wskazanej powyżej regulacji prawnej.

W tym miejscu zaznaczyć należy, iż odmowa umorzenia należności pieniężnej nie stwarza sytuacji powagi rzeczy osądzonej i - jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 lutego 2000 r. w sprawie o sygn. akt III SA 398-399/99 - zobowiązany może występować o umorzenie należności pieniężnych tak długo, jak długo należności te istnieją. Jakkolwiek pogląd ten wypowiedziano w oparciu o przepisy ustawy - Ordynacja podatkowa, to jednak jest on w pełni aktualny także na gruncie ustawy z 26 listopada 1998 r. o finansach publicznych oraz rozporządzenia Rady Ministrów z 16 stycznia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu umarzania, odraczania lub rozkładania na raty spłat należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów ustawy - Ordynacja podatkowa. Wnioskodawca będzie musiał jednak wykazać, iż w sprawie wystąpiły nowe okoliczności faktyczne, które uzasadniają ponowne złożenie wniosku.

W konkluzji stwierdzić należy, iż orzekające w sprawie organy prawidłowo - z poszanowaniem zasady swobodnej oceny dowodów oraz nie wykraczając poza ramy uznania administracyjnego - wykazały, iż w rozpoznawanej sprawie nie zaistniała żadna z przesłanek całkowitej nieściągalności wymienionych w § 3 ust. 1 wskazanego wyżej rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 stycznia 2001 r. i nieuzasadnione są zarzuty skargi mające dowodzić tezy przeciwnej.

Sąd w składzie orzekającym, nie będąc - na podstawie art. 134 §1 p.p.s.a. - związany zarzutami ani wnioskami skargi, rozstrzygając w granicach rozpatrywanej sprawy stwierdził, iż zaskarżona decyzja z (...) grudnia 2005 r., jak również poprzedzająca ją decyzja z dnia (...) sierpnia 2005 r. zostały wydane z uchybieniem art. 10 § 1 k.p.a., zgodnie z którym przed wydaniem rozstrzygnięcia organ ma obowiązek umożliwić Stronom wypowiedzenie się co do zebranych w sprawie materiałów i dowodów. Uchybienie to nie miało jednak - w ocenie Sądu - istotnego wpływu na wynik sprawy, a tylko takie – jak wskazano powyżej – stanowi podstawę uchylenia decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Akta administracyjne zawierają bowiem potwierdzenie składania pisemnych wyjaśnień, wniosków i zastrzeżeń Strony; Skarżąca miała możliwość wypowiedzenia się w zakresie ustaleń dokonanych w toku postępowania administracyjnego i z uprawnień tych w szerokim zakresie korzystała.

Na marginesie już tylko Sąd zaznacza, iż wzywanie Strony do dołączenia dokumentów wykazujących okoliczności uzasadniające wniosek o umorzenie należności pod rygorem pozostawienia pisma zawierającego wniosek bez rozpoznania stanowi naruszenie art. 64 § 2 k.p.a. Wymieniony przepis służy jedynie usuwaniu braków formalnych podania – wniosku, do których - stosownie do treści art. 63 § 2 i 3 k.p.a. - należą: określenie żądania, podpis strony, jeżeli działa przez pełnomocnika - dołączenie pełnomocnictwa, oraz wymagania wskazane w przepisach szczególnych. Nie dotyczy natomiast okoliczności, które organ uznaje za istotne dla ustalenia stanu faktycznego sprawy. Nieusunięcie braków formalnych skutkuje tym, iż podanie nie jest rozpatrywane, zaniechanie przedłożenia dowodów przez stronę prowadzi natomiast do podjęcia rozstrzygnięcia przez organ w oparciu o materiał dowodowy dotychczas zebrany. Dlatego też w piśmie Wojewódzkiego Inspektoratu Transportu Drogowego w B. z (...) lutego 2005 r. skierowanym do Strony, wzywającym do uzupełnienia wniosku o dokumenty uzasadniające okoliczności uzasadniające umorzenie należności, organ błędnie wskazał rygor wynikający z ww. art. 64 § 2 k.p.a. Jakkolwiek uchybienie to - ze względu na niezastosowanie przedmiotowego rygoru - nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy, to jednak w ocenie Sądu wymagało zaznaczenia wobec jego błędnego zastosowania.

Z przedstawionych wyżej względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.