Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 213/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2016-09-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 36a ust. 1 i 5, art. 48, art. 50 ust. 1 pkt 4 i ust. 3
journal: Dz.U. 2013 poz 1409
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Naumowicz Sędzia WSA Daria Sachanbińska (spr.) Protokolant St. inspektor sądowy Joanna Szyndrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 września 2016 r. sprawy ze skargi A S.A. z siedzibą w [...] Oddział w [...] na postanowienie Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu z dnia 15 lutego 2016 r., nr [...] w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu przez A S.A. siedzibą w [...] Oddział w [...] (w skrócie: "Spółka") jest postanowienie Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu (OWINB) z dnia 15 lutego 2016 r., nr [...], którym uchylono postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie nyskim (PINB) z dnia 23 grudnia 2015 r., nr [...], wstrzymujące prowadzenie przez Spółkę robót budowlanych polegających na budowie linii elektroenergetycznej i nakładające obowiązek dostarczenia dokumentów, oraz przekazano sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

Skarga została wniesiona w następującym stanie faktycznym:

Pismem z dnia 7 września 2015 r. A. W. złożył do PINB wniosek o wstrzymanie budowy i nakaz rozbiórki kabla kV wykonanego na działkach prywatnych przez A S.A. w miejscowości [...].

W trakcie kontroli z dnia 5 października 2015 r. ustalono, że przedmiotowy kabel został usytuowany na działkach prywatnych, a nie w pasie drogowym (jak przewidywał zatwierdzony projekt budowlany). Inwestor wskazał, że przyczyną niezgodnego z projektem ułożenia kabla na działkach, do których nie dysponował prawem, było wadliwe wytyczenie geodezyjne w terenie. Organ pierwszej instancji ustalił, że inwestor obecnie nie prowadzi budowy kabla, a istniejący odcinek kabla nie jest włączony do sieci (nie jest pod napięciem), zaś warunkiem rozpoczęcia jego użytkowania jest poddanie go kontroli sprawdzającej, mającej na celu m.in. ustalenie, czy w czasie budowy (czy też z przyczyn od inwestora niezależnych) nie doszło do jego mechanicznego uszkodzenia.

Zawiadomieniem z dnia 7 października 2015 r. PINB poinformował strony postępowania (A S.A., D. W., T. L. i A. P.) o wszczęciu postępowania w sprawie realizacji - w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w projekcie budowlanym i przepisach - robót budowlanych polegających na budowie elektroenergetycznej linii napowietrzno-kablowej Ś.N. relacji od słupa nr [...] do stacji transformatorowej "[...]", realizowanej na terenie wsi [...] i [...] na podstawie zatwierdzonego decyzją Starosty [...] z dnia 19 czerwca 2013 r., nr [...], projektu budowlanego, zmienionego następnie decyzją z dnia 27 sierpnia 2015 r.

W trakcie przeprowadzonych w dniu 3 listopada 2015 r. oględzin działek o numerach a, b i c w [...] ustalono, że kabel średniego napięcia został ułożony w ziemi niezgodnie z pozwoleniem. Ułożenie kabla w stosunku do granicy wynosi od 70 cm do 1 m (średnio) na terenach "działek właścicielskich". Na tym odcinku przebieg linii - zgodnie z projektem - powinien w całości przebiegać na obszarze działki nr d (w pasie drogi powiatowej). Na podstawie zeznań świadków i zgromadzonych dokumentów organ wyjaśnił, że budowa została przejęta 15 grudnia 2014 r. przez kierownika budowy – F. K., który zgodność budowy z projektem ustalił jedynie na podstawie szkicu geodety. Geodeta natomiast stwierdził, że kabel jest ułożony w pasie drogowym, zaś jego szkic sugerował, że to kamienie graniczne na spornych działkach są przesunięte. F. K. oświadczył, że na odcinku działek od nr a aż do działki nr e roboty budowlane są wykonywane niezgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym. Odstępstwa polegają na ułożeniu kabla na terenie działek prywatnych, a nie w obrębie pasa drogowego.

Postanowieniem z dnia 23 grudnia 2015 r., nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w powicie nyskim, działając na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 4 i ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r. poz. 1409, z późn. zm.), zwanej dalej Prawem budowlanym, wstrzymał prowadzenie dalszych robót budowlanych związanych z realizacją przedmiotowej inwestycji w sposób istotnie odbiegający od ustaleń określonych w projekcie budowlanym oraz nałożył na inwestora budowy, tj. A S.A. z siedzibą w [...] Oddział w [...], obowiązek sporządzenia i przedłożenia - w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia - inwentaryzacji geodezyjnej wykonanego odcinka linii kablowej typu 3 x XRUHAKXS 1x120 mm² 12/20 kV, przebiegającego od słupa nr [...] do działki nr f w miejscowości [...], a także oceny technicznej wskazanego odcinka linii kablowej, którą to ocenę winna wykonać osoba posiadająca uprawnienia projektowe w zakresie instalacji elektrycznych. Organ pierwszej instancji stwierdził, że odcinek linii kablowej na obszarze działek o nr a, c i b w [...] został położony niezgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym, który przewidywał przebieg linii w całości na tym odcinku po terenie działki nr d (w pasie drogi powiatowej nr [...] "O"), wobec czego niezbędne okazało się wstrzymanie wykonywania tych robót i nałożenie obowiązku wykonania ekspertyzy przez inwestora, celem uzupełnienia materiału dowodowego.

Na powyższe postanowienie zażalenie wniosła D. W. oraz A S.A. Skarżąca Spółka domagała się wydłużenia terminu sporządzenia i przedłożenia oceny technicznej wykonanego odcinka linii kablowej, uznając, że termin wyznaczony przez organ nie jest możliwy do dotrzymania. Natomiast D. W. zarzuciła organowi naruszenie prawa materialnego przez zastosowanie błędnej podstawy prawnej w przedmiotowej sprawie oraz "niewłaściwy zakres rzeczowy objęty postanowieniem". Wskazała na wadliwości pomiarów geodezyjnych i wywodziła, że Spółka nie legitymowała się pozwoleniem na wybudowanie kabla na działkach o nr a, c i b w [...] i w tym wypadku zastosowanie powinien znaleźć art. 48, a nie art. 50 Prawa budowlanego. Zauważyła, że wdrożenie działań naprawczych w trybie art. 51 Prawa budowlanego skutkuje tym, że inwestor nie musi przedstawić oświadczenia o prawie do dysponowania dodatkowymi działkami na cele budowlane, ponieważ ten tryb nie nakłada na inwestora takiego obowiązku. Dalej stwierdziła, że realizacja inwestycji na spornym odcinku zagraża bezpieczeństwu ludzi i mienia. Przedmiotowy kabel znajduje się na głębokości 0,8 m, co może spowodować nieumyślne jego wykopanie bądź wyoranie podczas prac rolnych, a to z kolei może prowadzić do zagrożenia życia. Ponadto około 2.350 m linii kabla zostało wykonane, gdy na budowie nie było żadnego nadzoru technicznego ani osoby pełniącej formalnie funkcję kierownika budowy, jednak - z niezrozumiałych powodów - organ powiatowy określił, że ocenę techniczną należy wykonać tylko na długości około 880 m.

W wyniku rozpatrzenia zażaleń, Opolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Opolu postanowieniem z dnia 15 lutego 2016 r. uchylił zaskarżone postanowienie nr [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. OWINB stwierdził - analizując przepis art. 48 i art. 50 Prawa budowlanego - że prowadzenie robót budowlanych na działkach nieobjętych pozwoleniem na budowę nie powinno być kwalifikowane jako istotne odstępstwo od pozwolenia na budowę, tylko jako prowadzenie robót budowlanych bez pozwolenia. W orzecznictwie uznaje się bowiem, że czym innym jest dokonanie istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego, a czym innym samowolna realizacja zatwierdzonego projektu budowlanego w zupełnie innym miejscu niż wskazano w decyzji o pozwoleniu na budowę. Takie działanie inwestora nie jest odstępstwem od zatwierdzonego projektu budowlanego, lecz samowolą budowlaną w rozumieniu art. 48 Prawa budowlanego, co potwierdza również brzmienie art. 36a ust. 5 Prawa budowlanego, który zawiera katalog istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu (tak: NSA w wyroku z dnia 13 listopada 2015 r., sygn. akt II OSK 572/14). Dlatego przedmiotowe roboty budowlane powinny być rozpatrywane w kontekście art. 48 Prawa budowlanego, a nie - jak uczynił to organ powiatowy - art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego. W tym stanie rzeczy za bezprzedmiotowe organ uznał argumenty i zarzuty pełnomocnika – A. W. dotyczące rozszerzenia kwalifikacji prawnej działań inwestora o art. 50 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego i zakresu nałożonego obowiązku wykonania ekspertyzy. Odnosząc się natomiast do zażalenia inwestora, OWINB wyjaśnił, że trzydziestodniowy termin na sporządzenie i przedłożenie dokumentów jest "sztywny" i wynika z art. 50 ust. 3 Prawa budowlanego. Jednak z uwagi na konieczność uchylenia zaskarżonego postanowienia i nakazanie prowadzenia postępowania w trybie art. 48 Prawa budowlanego, wykonanie przedmiotowej ekspertyzy stało się niecelowe.

Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem, A S.A. domagała się uchylenia postanowienia z dnia 15 lutego 2016 r. i zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych. Spółka zarzuciła, że organ odwoławczy naruszył przepisy prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy, tj. art. 50 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 48 Prawa budowlanego, przez uznanie, że realizacja robót miała miejsce w warunkach samowoli budowlanej. Zdaniem Spółki, w okolicznościach sprawy nie doszło do zarzucanej samowoli, ponieważ przed rozpoczęciem robót skarżący uzyskał pozwolenie na budowę, które obejmowało działkę nr d, działkę drogową oraz (na dalszym odcinku) działki prywatne. W toku prac uprawniony geodeta potwierdził, że prace prowadzone są w pasie drogowym, roboty na tym odcinku wykonywane były na podstawie pozwolenia budowlanego, ujmującego w swej treści działkę drogi publicznej. Wykonywanie robót zgodnie z pozwoleniem, tj. w pasie drogowym, potwierdzają działania Zarządu Dróg Publicznych w [...], który nie tylko wydał pozwolenie na zajęcie pasa drogowego, ale wymierzył też karę za ten okres, w którym inwestor prowadził prace bez stosownego zezwolenia. Dopiero dalsze czynności geodety, z których wynikała odmienna od początkowej ocena granic pasa drogowego, doprowadziły do formalnego ustalenia, iż prace, ale tylko na spornym odcinku, nie były prowadzone na działce leżącej w pasie drogowym, w dalszej części bowiem kabel układany był zgodnie z pozwoleniem, tj. w pasie drogi publicznej oraz na działkach prywatnych objętych pozwoleniem. Spółka podkreśliła, że działała w warunkach niezawinionego błędu co do ustaleń granic pasa drogowego, zaś wyrok powołany przez organ zapadł na tle zupełnie innego stanu faktycznego, bo dotyczył działań inwestora prowadzącego budowę w całości na innej działce niż ujęta w pozwoleniu. Adekwatny do niniejszej sprawy jest natomiast prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 4 kwietnia 2006 r. (sygn. akt II SA/Po 99/05), mocą którego Sąd akceptuje rozpatrywanie sprawy w trybie art. 50 ust. 1 pkt 4 i ust. 3 Prawa budowlanego w sytuacji wybudowania obiektu częściowo na działce nieobjętej pozwoleniem, czyli tak jak orzekł w tej sprawie organ pierwszej instancji. Spółka akcentował, że realizacja linii kablowej tylko w części i w wyniku niezawinionego błędu na działce sąsiedniej, nie może być kwalifikowana jako samowola budowlana. Jest to bowiem przypadek popełnienia przez inwestora istotnych odstępstw. Budowa obejmowała m.in. działkę nr d i linia rzeczywiście na dalszym odcinku, zgodnie z projektem, ułożona została w granicach tej działki. Zatem, nie można pomijać tego, że linia jest obiektem budowlanym, którego część przekracza granice działki objętej pozwoleniem. Ponadto w ww. wyroku z dnia 4 kwietnia 2006 r. Sąd uznał, że nałożenie na stronę m.in. obowiązku przedłożenia prawa dysponowania nieruchomością na cele budowlane w odniesieniu do działki, na której wybudowana została bez pozwolenia część obiektu, wykracza poza art. 50 ust. 3 Prawa budowlanego.

Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi. Akcentował, że brak jest podstaw do twierdzenia, że Spółka dokonała istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego, skoro inwestycję zrealizowano w pewnej części na działce nieobjętej pozwoleniem. Dodał, że organ nadzoru budowlanego nie bada kwestii winy inwestora.

Na rozprawie pełnomocnicy organu oraz skarżącej Spółki podtrzymali dotychczasowe stanowiska.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Z tego też powodu w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność wykładni tych przepisów oraz prawidłowość zastosowania przyjętej procedury.

Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Oznacza to, że sąd bierze z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia prawa procesowego i materialnego niezależnie od treści podnoszonych w skardze zarzutów, jednakże w zakresie oceny legalności nie może wykraczać poza sprawę, która była lub winna być przedmiotem postępowania przed organami administracji publicznej i której dotyczy zaskarżone rozstrzygnięcie.

Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a., uwzględnienie skargi na decyzję administracyjną następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W przypadku braku wskazanych uchybień, jak również braku przyczyn uzasadniających stwierdzenie nieważności aktu bądź stwierdzenia wydania go z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 pkt 2 i pkt 3 P.p.s.a.), skarga podlega natomiast oddaleniu, na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Przeprowadzona przez Sąd, według wskazanych wyżej kryteriów, kontrola legalności zaskarżonego postanowienia wykazała, że nie narusza ono przepisów prawa w stopniu uzasadniającym uwzględnienie skargi i orzeczenie na podstawie art. 145 § 1 P.p.s.a.

Przypomnienia wymaga, że w niniejszej sprawie PINB wydał postanowienie wstrzymujące prowadzenie przez A S.A. robót budowlanych związanych z wykonywaniem - w sposób istotnie odbiegający od ustaleń określonych w projekcie budowlanym - inwestycji polegającej na budowie elektroenergetycznej linii napowietrzno-kablowej Ś.N. relacji od słupa nr [...] do stacji transformatorowej "[...]", realizowanej na terenie wsi [...] i [...], a także nałożył na Spółkę obowiązek przedłożenia inwentaryzacji geodezyjnej i oceny technicznej wykonanego odcinka linii kablowej przebiegającego od słupa nr [...] do działki nr f w miejscowości [...].

Wskazane postanowienie wydano na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 4 i ust. 3 cyt. wyżej ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, nadal zwanej w skrócie "Prawem budowlanym". Zgodnie z tymi przepisami, w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1 właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, projekcie budowlanym lub w przepisach (art. 50 ust. 1 pkt 4). W postanowieniu o wstrzymaniu robót budowlanych można nałożyć obowiązek przedstawienia, w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia, inwentaryzacji wykonanych robót budowlanych lub odpowiednich ocen technicznych bądź ekspertyz (art. 50 ust. 3).

Z uwagi na zastosowaną przez PINB podstawę prawną rozstrzygnięcia odnotować jeszcze trzeba, że stosownie do art. 36a Prawa budowlanego, istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę jest dopuszczalne jedynie po uzyskaniu decyzji o zmianie pozwolenia na budowę (ust. 1). Decyzja ta nie jest wymagana w przypadku nieistotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę, o ile nie dotyczy zakresu objętego projektem zagospodarowania działki lub terenu; charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego: kubatury, powierzchni zabudowy, wysokości, długości, szerokości i liczby kondygnacji; zapewnienia warunków niezbędnych do korzystania z tego obiektu przez osoby niepełnosprawne; zmiany zamierzonego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części; ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu (ust. 5). Przytoczona regulacja rozróżnia nieistotne oraz istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę, z tym że to ostatnie jest dopuszczalne po uzyskaniu decyzji o zmianie pozwolenia na budowę, zaś niedochowanie obowiązku uzyskania tej decyzji skutkuje wstrzymaniem robót budowlanych i przeprowadzeniem postępowania naprawczego, o jakim mowa w art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego, a także uchyleniem decyzji o pozwoleniu na budowę, stosownie do art. 36a ust. 2 Prawa budowlanego.

W kontrolowanej sprawie nie jest sporne, że na realizację przedmiotowej inwestycji należało uzyskać pozwolenie na budowę. Z akt sprawy wynika, że skarżąca Spółka legitymuje się decyzją Starosty [...] z dnia z dnia 19 czerwca 2013 r., nr [...], zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę elektroenergetycznej linii napowietrzno-kablowej Ś.N. relacji od słupa nr [...] do stacji transformatorowej "[...]", realizowanej na terenie wsi [...] i [...] - według zał. projektu budowlanego, która to decyzja została następnie zmieniona decyzją z dnia 27 sierpnia 2015 r., nr [...], w zakresie przebiegu części trasy linii kablowej. Natomiast organ pierwszej instancji wdrożył tryb naprawczy z art. 50-51 Prawa budowlanego, ponieważ uznał, że Spółka wykonała część inwestycji z istotnym odstępstwem od zatwierdzonego projektu budowlanego, co polegało na ułożeniu linii kablowej na działkach nr a, c i b w [...], nieobjętych pozwoleniem na budowę. Na tym odcinku projekt przewidywał przebieg linii elektroenergetycznej po terenie działki nr d (w pasie drogi powiatowej) i nie jest to okoliczność kwestionowana przez strony postępowania.

Sąd zgodził się z organem odwoławczym, że stwierdzone przez PINB nieprawidłowości nie uprawniały do zastosowania wskazanego trybu postępowania. Podkreślenia wymaga, że istotne odstąpienie od warunków projektu budowlanego powinno być odróżnione od działania inwestora w warunkach samowoli budowlanej, o jakiej mowa w art. 48 Prawa budowlanego. Trafnie uznał OWINB, że nie stanowiło takiego "istotnego odstąpienia" przeprowadzenie części linii elektroenergetycznej przez działki nr a, c i b w [...], które w ogóle nie były objęte pozwoleniem. Wywodzenie przez Spółkę, że w znacznej części realizuje inwestycję zgodnie z pozwoleniem na budowę nie zmienia faktu, że część inwestycji znajduje się w innym miejscu niż to wynika z pozwolenia, czyli na działkach, do których skarżąca nie posiada żadnego tytułu prawnego. W ocenie Sądu, za istotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego, jakim jest zmiana zagospodarowania działki, nie sposób uznać takiej zmiany, która polega na wykonaniu części obiektu budowlanego na dowolnej działce, innej niż określona w projekcie budowlanym, stosownie do art. 34 ust. 3 pkt 1 Prawa budowlanego, i co do której - w ramach postępowania o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę - przedłożono wymagane prawem dokumenty. Istotnym odstąpieniem od zatwierdzonego projektu budowlanego byłoby przykładowo usytuowanie linii (lub jej fragmentu) na działkach przewidzianych w pozwoleniu, ale w położeniu odmiennym od zatwierdzonego. Nie jest to jednak sytuacja występująca w niniejszej sprawie, w której mamy do czynienia z samowolą budowlaną, czyli realizacją części budowli (obiektu liniowego) bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Samowola ta nie podlega natomiast reglamentacji z art. 50 Prawa budowlanego, tylko z art. 48 Prawa budowlanego.

Zgodnie z ust. 1 ostatnio wskazanego przepisu, właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego

1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo

2) bez wymaganego zgłoszenia dotyczącego budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a, 2b i 19a, albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia.

Po myśli ust. 2 art. 48 Prawa budowlanego, jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1:

1) jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności:

a) ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo;

b) ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego,

2) nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem

- właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych.

W postanowieniu o którym mowa w ust. 2, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie, stosownych zaświadczeń i dokumentów (ust. 3 art. 48 Prawa budowlanego), a w przypadku niespełnienia tych obowiązków, stosuje się przepis ust. 1 (ust. 4 art. 48 Prawa budowlanego). Natomiast przedłożenie w wyznaczonym terminie dokumentów, o których mowa w ust. 3, traktuje się jak wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenie na wznowienie robót budowlanych, jeżeli budowa nie została zakończona(ust. 5 art. 48 Prawa budowlanego).

Przytoczony art. 48 Prawa budowlanego, łącznie z art. 49 tego Prawa, dotyczy rozbiórki lub legalizacji obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. W tym trybie, dla legalizacji samowoli, niezbędne jest m.in. uzyskanie zgody właściciela działki na dysponowanie nieruchomością na cele inwestycji (oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane - art. 48 ust. 3 pkt 2 Prawa budowlanego). Powtórzyć przyjdzie, że omawiany przepis należy odnieść do okoliczności niniejszej sprawy, ponieważ inwestor zrealizował (wybudował) bez stosownego zezwolenia część obiektu budowlanego, a konkretnie obiektu liniowego, przez który należy rozumieć obiekt budowlany, którego charakterystycznym parametrem jest długość, w szczególności droga wraz ze zjazdami, linia kolejowa, wodociąg, kanał, gazociąg, ciepłociąg, rurociąg, linia i trakcja elektroenergetyczna, linia kablowa nadziemna i, umieszczona bezpośrednio w ziemi, podziemna, wał przeciwpowodziowy oraz kanalizacja kablowa, przy czym kable w niej zainstalowane nie stanowią obiektu budowlanego lub jego części ani urządzenia budowlanego (art. 3 pkt 3a Prawa budowlanego). Wadliwie więc uznał PINB, że w sprawie znajduje zastosowanie art. 50 Prawa budowlanego, który wprawdzie też dotyczy robót budowlanych wymagających pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, ale - co ważne - innych niż budowa obiektu budowlanego. Hipotezy art. 48 i art. 50 Prawa budowlanego nie pokrywają się. Wobec tego, skoro w sprawie wystąpiły podstawy do zastosowania procedury z art. 48 Prawa budowlanego, to niedopuszczalne było zastosowanie przez PINB procedury naprawczej regulowanej art. 51 Prawa budowlanego.

Powiedziane dotąd prowadzi do wniosku, że organ odwoławczy zasadnie uznał, iż postanowienie PINB z dnia 23 grudnia 2015 r. - jako wydane na podstawie niewłaściwej podstawy prawnej - należało uchylić. Błędem było natomiast przyjęcie, że sprawa kwalifikuje się do przekazania jej do ponownego rozpatrzenia. W sytuacji konkretnie sprecyzowanego przedmiotu postępowania, a więc określenia, że dotyczy ono "realizacji w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w projekcie budowlanym i przepisach robót budowlanych", stwierdzenie, że organ pierwszej instancji zastosował niewłaściwy tryb postępowania winno skutkować - oprócz uchylenia postanowienia - umorzeniem postępowania prowadzonego w trybie art. 50 Prawa budowlanego. Umorzenie to nie oznacza, że PINB nie może wszcząć i prowadzić postępowania na podstawie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, tj. postępowania o innym przedmiocie. Zdaniem Sądu, opisana nieprawidłowość nie powoduje jednak konieczności uchylenia zaskarżonego postanowienia, bowiem nie miała istotnego wpływu na wynik sprawy. Sąd wziął pod uwagę to, że stanowisko organu odwoławczego co do konieczności uchylenia postanowienia PINB było prawidłowe, a poza tym organ pierwszej instancji posiada własne kompetencje do umorzenia bezprzedmiotowego postępowania.

W związku z argumentacją skargi wskazać trzeba, że oceny Sądu w kwestii trybu, w jakim należy prowadzić postępowanie, nie może zmienić odmienne w tej mierze stanowisko skarżącej Spółki, czy też odmienne poglądy prezentowane w orzecznictwie sądowym. Również argument o działaniu w warunkach "niezawinionego błędu co do ustaleń granic pasa drogowego" nie mógł odnieść oczekiwanego przez Spółkę skutku, ponieważ dla stwierdzenia samowoli budowlanej i wdrożenia procedury legalizacyjnej jedyną przesłanką jest ustalenie faktu budowy obiektu budowlanego bez pozwolenia na budowę. Stąd, organ nadzoru budowlanego nie bada przyczyn popełnienia samowoli, a więc i kwestii winy. Odnotować jeszcze trzeba, że w skardze słusznie zauważono, iż powołany przez OWINB wyrok NSA z dnia 13 listopada 2015 r., sygn. akt II OSK 572/14, zapadł w odmiennym stanie faktycznym, tym niemniej w sprawie istotne jest to, że zaprezentowane przez organ odwoławczy stanowisko - jak wykazano wcześniej - jest prawidłowe.

W konsekwencji, Sąd nie podzielił zarzutów skargi dotyczących naruszenia przez organ odwoławczy przepisów prawa materialnego. Ponadto Sąd miał na uwadze, że w zaskarżonym postanowieniu wskazano podstawy prawne i faktyczne podjętego rozstrzygnięcia, a wyjaśniając jego motywy OWINB odniósł się do argumentów podniesionych w zażaleniach. Sąd nie dopatrzył się również z urzędu takich naruszeń prawa, które uzasadniałyby uwzględnienie skargi.

W tym stanie rzeczy skargę należało oddalić, na podstawie art. 151 P.p.s.a.