Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1713/17
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2019-05-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Skarbu Państwa~Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 2-3,5-7
journal: Dz.U. 2014 poz 1090
law: Ustawa z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami  Rzeczypospolitej Polskiej - tekst jednolity.
article: art. 212
journal: Dz.U. 2000 nr 46 poz 543
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Tamara Dziełakowska (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Jolanta Rudnicka Sędzia del. WSA Tomasz Szmydt Protokolant: starszy asystent sędziego Paweł Konicki po rozpoznaniu w dniu 8 maja 2019 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P. U. oraz D. U. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 marca 2017 r. sygn. akt I SA/Wa 1785/16 w sprawie ze skargi P. U. oraz D. U. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] października 2016 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od P. U. oraz D. U. solidarnie na rzecz Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z 21 marca 2017 r. (sygn. akt I SA/Wa 1785/16) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę P. U. i D. U. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z [...] października 2016 r. w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego.

Decyzją tą Minister Skarbu Państwa utrzymał w mocy decyzję Wojewody Małopolskiego z [...] czerwca 2016 r. umarzającą na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. postępowanie w sprawie potwierdzenia na rzecz skarżących prawa do rekompensaty za nieruchomości pozostawione przez J. U. poza obecnymi granicami Rzeczpospolitej Polskiej, w [...]. Jak wynika z treści decyzji powodem umorzenia postępowania prowadzonego w oparciu o przepisy ustawy z 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2016 r. poz. 2042), określanej dalej jako "ustawa zabużańska", był fakt wypłaty 26 lutego 2010 r. na rzecz A. U. i H. U. (poprzednika prawnego skarżących) zwaloryzowanych kwot rekompensaty w wysokości po 1.294.364,26 zł na rzecz każdego z nich na podstawie adnotacji Wojewody Mazowieckiego na decyzji nr [...] Starosty Wołomińskiego z [...] grudnia 2002 r. Decyzją tą wydaną na podstawie wcześniejszych przepisów regulujących problematykę mienia zabużańskiego (art. 212 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami – Dz. U. z 2000, Nr 46, poz. 543) Starosta Wołomiński potwierdził posiadanie uprawnień, o których mowa w art. 212 ust. 1 i 2 tej ustawy przez następujące osoby i w udziałach wynoszących odpowiednio: H. U. w 1/3, A. U. w 1/3 oraz E. L. w 1/6 i A. U. w 1/6. Po wydaniu tej decyzji, jeden z uprawnionych – A. U. skorzystał z uprawnienia do zaliczenia wartości nieruchomości potwierdzonej ww. decyzją na poczet ceny nabycia mienia od Skarbu Państwa w odniesieniu do przysługującego mu udziału 1/6 na kwotę 1.593.500 zł. W dacie wejścia w życie ustawy zabużańskiej A. U. i H. U. wystąpili najpierw z wnioskiem o ujawnienie w rejestrze, o którym mowa w art. 19 ustawy zabużańskiej wybranej formy rekompensaty w postaci świadczenia pieniężnego. Argumentowali w nim, że zaliczenie dokonane przez A. U. na poczet ceny nabycia mienia od Skarbu Państwa zostało dokonane wyłącznie na jego rzecz i w ramach jego udziału potwierdzonego decyzją z [...] grudnia 2002 r. a tym samym nie spowodowało pomniejszenia podstawy do obliczenia ich rekompensaty. W późniejszym terminie osoby te wystąpiły także z wnioskiem "o wydanie decyzji ustalającej wartość rekompensaty", a we wniosku tym podnosiły, że "czynnościami poprzedzającymi ujawnienie w rejestrze wybranej formy rekompensaty winno być ustalenie w drodze decyzji administracyjnej wysokości rekompensaty należnej". Z istotnych okoliczności w sprawie, z uwagi na treść zarzutów skargi i skargi kasacyjnej, należy wskazać, że w toku prowadzonego postępowania zainicjowanego ww. wnioskiem organ pierwszej instancji decyzją z [...] lutego 2006 r. już raz umorzył postępowanie w sprawie. W następstwie jednak wniesionego przez A. U. i H. U. odwołania Minister Skarbu Państwa decyzją z [...] lipca 2006 r. orzekł o uchyleniu decyzji organu pierwszej instancji i przekazaniu mu sprawy do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu decyzji kasacyjnej organ odwoławczy wyraził wówczas pogląd że w świetle przepisu art. 212 ust. 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami, w którym to przepisie mowa o łącznym przysługiwaniu uprawnień wynikających z ustępu 1 tego artykułu wszystkim spadkobiercom byłego właściciela nieruchomości pozostawionych za granicą, kwota zaliczona na poczet ceny nabytych przez A. U. składników mienia Skarbu Państwa pomniejsza wysokość rekompensaty wszystkich uprawnionych. Oznaczało to, w ocenie Ministra, że organ pierwszej instancji powinien rozpatrzyć wniosek A. U. i H. U. z [...] grudnia 2005 r. w trybie art. 12 ustawy zabużańskiej i postępowanie to zakończyć albo decyzją potwierdzającą prawo do rekompensaty albo decyzją odmowną w zależności od wartości rozliczenia. Ostatecznie organ pierwszej instancji zakończył prowadzone postępowanie wskazaną na wstępie niniejszego uzasadnienia decyzją z [...] czerwca 2016 r. umarzającą postępowanie, którą Minister kolejny raz rozpatrując sprawę utrzymał w mocy, podzielając ostatecznie stanowisko, że fakt wypłaty na rzecz wnioskodawców zwaloryzowanych kwot rekompensat stosownie do zamieszczonej na decyzji z [...] grudnia 2002 r. adnotacji o wybranej formie rekompensaty spowodował bezprzedmiotowość prowadzonego postępowania z wniosku z 27 grudnia 2005 r. o wydanie decyzji ustalającej wysokość rekompensaty.

W uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyjaśnił, że ustawa zabużańska jest kolejną ustawą regulującą problematykę tzw. "mienia zabużańskiego". Poprzednio tę kwestię regulowała ustawa z dnia 12 grudnia 2003 r. o zaliczaniu na poczet ceny sprzedaży albo opłat z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości Skarbu Państwa wartości nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami państwa polskiego (Dz. U. z 2004 r. Nr 6, poz. 39 ze zm.), art. 212 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 115, poz. 741 – tekst pierwotny) i art. 81 ustawy z dnia z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1991 r. Nr 30, poz. 127 ze zm.). Co do meritum sprawy Sąd podzielił stanowisko Wojewody Małopolskiego i Ministra Skarbu Państwa, że w sytuacji, gdy H. U. i A. U. (poprzednicy prawni skarżących) otrzymali już pełną należną im rekompensatę na podstawie decyzji nr [...] Starosty Wołomińskiego z dnia [...] grudnia 2002 r. to nie przysługuje im uprawnienie do ubiegania się o wydanie decyzji w trybie aktualnie obowiązującej regulacji. Odwołując się do orzecznictwa sądowoadministracyjnego, w szczególności wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 października 2009 r. sygn. akt I OSK 60/09 i z 1 kwietnia 2014 r. sygn. akt I OSK 2389/12, Sąd pierwszej instancji szczegółowo wyjaśnił jak należy rozumieć i wykładać przepisy ustawy zabużańskiej. W tym zakresie wywiódł, że podmioty zdefiniowane w jej art. 2 i art. 3, którym służy prawo do rekompensaty, ustawa w istocie dzieli na grupy, co wyraźnie wynika z art. 5 ust. 1, art. 6 ust. 3 i art. 7 ust. 3, przy czym grupy te da się wyodrębnić z przepisów regulujących zasady postępowania co do realizacji prawa do rekompensaty. Prawo do rekompensaty służy osobom, które spełniają warunki określone w art. 2 i art. 3, jednak przepisy ww. wśród tak określonych podmiotów wyróżniają ubiegających się po raz pierwszy o prawo do rekompensaty (art. 5 ust. 1) i posiadających już prawo do rekompensaty (art. 6 ust. 3 i art. 7 ust. 3), przy czym w tej drugiej grupie ujawnia się jeszcze podział na tych, którzy częściowo zrealizowali służące im prawo i takich, którzy tego nie uczynili w ogóle. Ponieważ te grupy podmiotów da się wyróżnić z przepisów dotyczących procedury, to w różnym trybie i w różny sposób ich sprawy są załatwiane. Natomiast z art. 5 ust. 1, art. 6 ust. 3 i art. 7 ust. 3 wynika, że do jednej grupy zaliczono zarówno ubiegających się po raz pierwszy, jak i legitymujących się już częściową realizacją prawa, zaś do drugiej tylko posiadających potwierdzenie prawa bez jego realizacji. Do tak przebiegającej linii rozgraniczenia dostosowano tryb i sposób załatwienia sprawy. Podmioty, których dotyczy ustawa o rekompensacie, starające się o jej uzyskanie, wskazane zostały w art. 2 i 3. W dalszych przepisach ustawy określono je jako osoby ubiegające się o potwierdzenie prawa do rekompensaty, jakby wynikało z art. 5 ust. 1, ten przepis bowiem rozpoczyna regulację w zakresie zasad postępowania. Z art. 5 wynika, iż osoby te w drodze decyzji uzyskują potwierdzenie prawa do rekompensaty, składając wniosek do właściwego organu, w określonym terminie. Wniosek powinien być udokumentowany, a art. 6 określa jakimi dowodami. W tym przepisie znajduje się ust. 3, który wśród osób ubiegających się o potwierdzenie prawa do rekompensaty wskazuje tych, którzy już częściowo zrealizowali prawo do rekompensaty przez nabycie nieruchomości Skarbu Państwa. Kolejny przepis art. 7 określa jak postępuje wojewoda z otrzymanym wnioskiem, ale wśród przepisów dotyczących wojewody i jego uprawnień w stosunku do strony postępowania znajduje się ust. 3, który wyróżnia trzecią grupę - osoby posiadające potwierdzenie prawa, które go niezrealizowany, ale nie tylko. Przepis ten i następne ust. 3a i ust. 4 określają tryb postępowania i sposób załatwienia sprawy tej grupy uprawnionych do rekompensaty. Z przepisów tych, tj. art. 7 ust. 3-4 wynika zatem inny sposób załatwienia sprawy dla osób, które nie zrealizowały prawa do rekompensaty, choć przepisy te zamieszczone są w ramach regulacji postępowania nazwanego potwierdzeniem prawa do rekompensaty. Tryb i sposób załatwienia jest odmienny, aniżeli dotyczący grup wcześniej wymienionych, tj. ubiegających się po raz pierwszy i tych, którzy prawo swoje częściowo zrealizowali. Przepisy te normują bowiem sytuację osób, które legitymują się dokumentem (zaświadczeniem lub decyzją) potwierdzającym prawo do rekompensaty wydanym na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów, a prawo to w ogóle nie zostało przez te osoby bądź ich poprzedników prawnych zrealizowane. Zatem te osoby uprawnione są do złożenia wniosku o ujawnienie w rejestrze wojewódzkim wybranej formy realizacji prawa do rekompensaty. Uprawnieniu tych osób odpowiada zaś obowiązek organu ujawnienia w rejestrze tylko wybranej formy realizacji prawa do rekompensaty, skoro prawo to zostało już wcześniej ustalone. W takim przypadku organ dokonuje czynności materialnotechnicznej (ujawnienia w rejestrze) wskazanej we wniosku formy realizacji prawa niejako automatycznie, bez potrzeby prowadzenia postępowania wyjaśniającego obejmującego ustalenie uprawnionego, wartości nieruchomości pozostawionej poza granicami RP, wartości nabytego przez poprzednika prawnego mienia (art. 7 ust. 3 w zw. z art. 19 ust. 1 ustawy). W niniejszej sprawie, jak stwierdził Sąd pierwszej instancji, wbrew temu co twierdzą skarżący, winien mieć zastosowanie właśnie przepis art. 7 ust. 3 ustawy zabużańskiej. Ich sytuacja faktyczna podlega właśnie pod ten przepis, gdyż przed wejściem w życie aktualnie obowiązującej ustawy zabużańskiej ich poprzednik prawny H. U. posiadał decyzję potwierdzającą prawo do rekompensaty i prawa tego nie zrealizował. Prawo to zrealizował natomiast inny spadkobierca J. U. – A. U.. Fakt zrealizowania tego prawa przez A. U. nie wpływa na sytuację prawną skarżących, dla których jedyną drogą realizacji prawa do rekompensaty - w świetle wyżej przedstawionej argumentacji - było ujawnienie w rejestrze wybranej formy rekompensaty. Wniosek o ujawnienie w rejestrze jest wyjątkiem od ogólnej reguły potwierdzenia prawa do rekompensaty. W sytuacji zatem posiadania przez poprzedników prawnych skarżących decyzji Starosty Wołomińskiego z [...] grudnia 2002 r. nr [...], potwierdzających na rzecz spadkobierców J. U. prawo do zaliczenia wartości nieruchomości pozostawionych przez niego w [...], jedyną możliwą formą realizacji tego prawa było ujawnienie w rejestrze wybranej formy rekompensaty. I właśnie na wniosek pełnomocnika A. U. i H. U. z [...] października 2005 r. Wojewoda Mazowiecki dokonał adnotacji na decyzji nr [...] Starosty Wołomińskiego z [...] grudnia 2002 r. i przyznał H. U. i A. U. świadczenie pieniężne w wysokości po 1 294 364,26 zł, które to kwoty stanowią 20% wartości nieruchomości pozostawionej w [...], ustalonej w decyzji Starosty Wołomińskiego, w wysokości ich udziałów w spadku po J. U. Wbrew twierdzeniom skarżących, jak dalej argumentował Sąd pierwszej instancji, ich wniosek z 7 października 2005 r. (o ujawnienie w rejestrze) nie stał się "wnioskiem nieistniejącym" w sytuacji złożenia przez ich pełnomocnika wniosku z 27 grudnia 2005 r. (o wydanie decyzji potwierdzającej). Skarżący (a poprzednio ich poprzednicy prawni) reprezentowani byli na całym etapie postępowania administracyjnego przez profesjonalnego pełnomocnika i z żadnego dokumentu znajdującego się w aktach sprawy nie wynika, aby wniosek z 7 października 2005 r. został przez nich cofnięty ani też zastąpiony innym. Niekwestionowanym faktem jest natomiast wypłata na rzecz ww. osób zwaloryzowanych kwot przyznanego świadczenia pieniężnego w dniu 26 lutego 2010 r. W tej sytuacji, jak stwierdził Sąd, prawidłowe jest stanowisko organu co do braku przedmiotu postępowania i konieczności umorzenia postępowania prowadzonego na wniosek skarżących w sprawie potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez J. U. majątku [...] poza obecnymi granicami Rzeczpospolitej Polskiej w trybie ustawy z 8 lipca 2005 r. Art. 105 § 1 k.p.a. jako przesłankę umorzenia postępowania wskazuje bezprzedmiotowość postępowania. Bezprzedmiotowość postępowania ma miejsce w sytuacji, gdy istnieją okoliczności czyniące wydanie decyzji administracyjnej prawnie niemożliwym z uwagi na brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji publicznej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. Postępowanie w takiej sprawie staje się bezprzedmiotowe, jeżeli zabraknie któregoś z elementów tego stosunku materialnoprawnego (B. Adamiak i J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, wyd. 8, Wydawnictwo C. H. Beck, Warszawa 2006 r., s. 489). Sprawa administracyjna jest więc bezprzedmiotowa w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a., gdy nie ma materialnoprawnych podstaw do władczej, w formie decyzji administracyjnej, ingerencji organu administracyjnego i taka właśnie sytuacja zaistaniała w przedmiotowej sprawie.

Odnosząc się natomiast do zarzutu skargi dotyczącego zmiany stanowiska Ministra Skarbu Państwa w stosunku do stanowiska zajętego w decyzji z [...] lipca 2006 r., uchylającej decyzję Wojewody Mazowieckiego z [...] lutego 2006 r. już raz umarzającą postępowanie w sprawie, Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że w przepisach kodeksu postępowania administracyjnego brak jest przepisu, który wskazywałby na związanie organu pierwszej instancji poglądami organu odwoławczego wyrażonymi w uzasadnieniu wydanej wcześniej decyzji kasacyjnej, bądź też na związanie takimi poglądami samego organu odwoławczego przy ponownym rozpoznawaniu sprawy. W przepisach regulujących procedurę administracyjną i tryb odwoławczy brak jest bowiem odpowiednika art. 153 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu, wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Zgodnie bowiem z treścią art. 138 § 2 kpa decyzja kasacyjna organu jest rozstrzygnięciem procesowym, które nie kształtuje stosunku materialnoprawnego. Oznacza to, że organ I instancji nie może zostać skutecznie związany ocenami prawnymi organu drugiej instancji (wyrok NSA z 21. 02. 2012 r. sygn. akt II GSK 9/11, Lex 11211155). Odstąpienie przez Ministra od swojego wcześniejszego błędnego poglądu nie stanowiło więc naruszenia żadnego obowiązującego przepisu prawa.

W ocenie Sądu pierwszej instancji jego stanowiska nie zmienia też treść powołanego w skardze uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 listopada 2014 r. sygn. akt I OSK 781/13. Problematyka będąca przedmiotem oceny w tamtej sprawie dotyczyła bowiem wymogów, które muszą spełniać oświadczenia świadków złożone przed wejściem w życie ustawy z 8 lipca 2005 r., nie dotyczyła zaś ( jak to jest w przedmiotowej sprawie) możliwości złożenia ponownie wniosku o przyznanie prawa do rekompensaty w trybie ustawy z dnia 8 lipca 2005 r., w sytuacji posiadania decyzji potwierdzającej to prawo na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów regulujących tzw. "mienie zabużańskie". Stan faktyczny w powołanym wyroku z 19 listopada 2014 r. sygn. akt I OSK 781/13 jest więc diametralnie inny niż w przedmiotowej sprawie. Zawarta zaś w tym wyroku ogólna uwaga o możliwości uzyskania nowej decyzji wydanej na podstawie ustawy z 8 lipca 2005 r., nawet w sytuacji posiadania już zaświadczenia lub decyzji wydanych na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów nie może zostać uznana – jak to określił pełnomocnik skarżących- za utrwalone orzecznictwo sądowe. Sąd wyjaśnił, że we wcześniejszej części swojego uzasadnienia zaprezentował odmienne stanowisko prezentowane przez orzecznictwo administracyjne wydawane w sprawach o analogicznym stanie faktycznym jak w przedmiotowej sprawie, które w całości też podzielił.

Sąd pierwszej instancji nie podzielił też zarzutu skargi dotyczącego nieostateczności decyzji Starosty Wołomińskiego z [...] grudnia 2002 r. z powodu jej niedoręczenia A. U. i E. L. Odnosząc się do argumentacji skargi w tym przedmiocie wyjaśnił, że w doktrynie i orzecznictwie za decyzję nieistniejącą uznaje się m.in. taki akt, który wprawdzie posiada wszystkie cechy konstytutywne decyzji, ale nie został doręczony lub ogłoszony. Decyzja pozostająca jedynie w aktach sprawy, a więc taka która w ogóle nie weszła do obrotu prawnego, stanowi w istocie jedynie projekt decyzji i nie wywołuje skutków prawnych. Przypadek ten nie występuje jednak w okolicznościach rozpoznawanej sprawy. Z akt sprawy wynika, że decyzja ta miała zostać doręczona uprawnionym tj. H. U., A. U., E. L. i A. U. Skarżący nie kwestionują faktu doręczenia tej decyzji H. U. i A. U. Na decyzji znajduje się też adnotacja z 16 stycznia 2003 r. o jej prawomocności z dniem 9 stycznia 2003 r. W przypadku doręczenia decyzji choćby jednej ze stron postępowania nie można przyjmować, że decyzja nie weszła do porządku prawnego w odniesieniu do pozostałych stron, nie wywołuje skutków prawnych, a organ nie jest nią związany. Podniesione przez skarżących okoliczności nie zmieniają faktu, że na podstawie tej decyzji nastąpiła wypłata poprzednikom prawnym skarżących prawa do rekompensaty w 2010 r. Podniesione okoliczności mogłyby ewentualnie stanowić przesłankę do wznowienie postępowania określoną w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Przesłanka wznowieniowa polegająca na niezapewnieniu stronie udziału w postępowaniu administracyjnym bez jej winy wiąże się ściśle z art. 147 k.p.a., stosownie do którego wznowienie postępowania z tej przyczyny następuje tylko na żądanie strony. Takie rozwiązanie ustawowe powoduje, że tylko od woli strony, która została pominięta w postępowaniu zależy, czy skorzysta z prawa do żądania wznowienia. Inne podmioty nie mają prawa do zastępowania uprawnionej strony i korzystania z zarzutu wystąpienia podstaw do wznowienia, powołując się na to, że nie wszystkie podmioty, które powinny brać udział w postępowaniu, zostały do udziału w nim dopuszczone. Dodatkowo Sąd pierwszej instancji zwrócił uwagę, że w aktach sprawy znajdują się nadesłane faksem oświadczenia E. L. ( zam. Austria) oraz A. U. (zam. USA), że znają treść decyzji Starosty Wołomińskiego z [...] grudnia 2002 r. i nie będą się od niej odwoływać.

W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku skarżący podnieśli następujące zarzuty:

1) naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy (w rozumieniu art, 174 pkt 2 p.p.s.a.), tj.

a) art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 105 §1 k.p.a. w zw. z art. 7 ust. 3 i ust. 4 oraz art. 27 ustawy z dnia 08.07.2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczpospolitej Polskiej (dalej nazywanej: ,,ustawą o mieniu zabużańskim" w zw. z art. 16 § 1 kpa w zw. z art. 40 § 1 kpa i art. 109 § 1 kpa oraz w zw. z art. 63 § 3 kpa poprzez nieuwzględnienie skargi i nieuchylenie skarżonej decyzji Ministra Skarbu Państwa z dnia [...].10.2014 r. (oraz poprzedzającej ją decyzji Wojewody Małopolskiego z dnia [...].06.2016 r.) w następstwie uznania, że w sprawie zaszła podstawa do umorzenia postępowania wszczętego wnioskiem stron z dnia [...].12.2005 r. o wydanie decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty ze względu na dokonanie przez Wojewodę Mazowieckiego w dniu [...].04.2009 r. adnotacji, o której mowa w ust. 4 art. 7 ustawy o mieniu zabużańskim, na posiadającej przymiot ostateczności decyzji Starosty Wołomińskiego nr [...] z dnia [...].12.2002 r., podczas gdy postępowanie w sprawie, w której doszło do wydania ww. decyzji Starosty Wołomińskiego z dnia [...].12.2002 r. potwierdzającej posiadanie przez strony tej decyzji uprawnień, o których mowa w art. 212 ust. 1 i ust. 2 ww. ustawy z dnia 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami (dalej: "wgw"), prowadzone na podstawie przepisów Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 13.01.1998 r. w sprawie sposobu zaliczania wartości nieruchomości pozostawionych za granicą na pobycie ceny sprzedaży nieruchomości lub opłat za użytkowanie wieczyste oraz sposobu ustalania wartości tych nieruchomości oraz przepisów (art. 212) ugn, nie zostało ostatecznie zakończone przed dniem wejścia wżycie ustawy o mieniu zabużańskim, ze względu na brak skutecznego doręczenia ww. decyzji Starosty Wołomińskiego z dnia [...].12,2002 r. wszystkim stronom tej decyzji, a przez to uniemożliwiało dokonanie na takiej nieostatecznej decyzji adnotacji, o której mowa w art. 7 ust. 4 ustawy o mieniu zabużańskim i zgodnie z dyspozycją art. 27 tej ustawy winno skutkować dalszym prowadzeniem takiego niezakończonego postępowania na podstawie przepisów ustawy o mieniu zabużańskim oraz wydaniem decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty, na podstawie jej przepisów, przez co wykluczało też możliwość umorzenia, na podstawie art. 105 § 1 kpa, postępowania o wydanie decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty z powołaniem się na ww. adnotację poczynioną na takiej nieostatecznej decyzji, a tym samym winno prowadzić do uwzględnienia skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. art, 145 §1 pkt. 1 lit. c) p.p.s.a.;

b) art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. art. 105 § 1 kpa w zw. z art. 138 § 2 kpa poprzez nieuwzględnienie skargi i nieuchylenie zaskarżonej decyzji w następstwie uznania, że w niniejszej sprawie zaszła podstawa do umorzenia postępowania bez uwzględniania okoliczności wskazanych, zgodnie z art. 138 § 2 kpa, w wydanej w sprawie decyzji kasacyjnej Ministra Skarbu Państwa z dnia [...].07.2006 r., podczas gdy organy I instancji ponownie rozpatrujące sprawę, a w ślad za nimi również Minister Skarbu Państwa, były zobowiązane, zgodnie z dyspozycją art. 138 § 2 kpa, wziąć pod uwagę okoliczności wskazane w wydanej w sprawie w dniu [...].07.2006 r. decyzji kasacyjnej Ministra Skarbu Państwa, z których wynikało, że organ I instancji ponownie rozpatrujący sprawę o wydanie decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty powinien wydać decyzję rozstrzygającą sprawę co do istoty, co w konsekwencji wykluczało możliwość poczynienia przez Wojewodę Mazowieckiego w dniu [...].04.2009 r. adnotacji, o której mowa w art. 7 ust. 4 ustawy o mieniu zabużańskim na decyzji Starosty Wołomińskiego z dnia [...].12.2002 r. i w dalszej kolejności wykluczało też umorzenie postępowania w sprawie o wydanie decyzji potwierdzającej prawdo do rekompensaty w oparciu o ww., poczynioną w sprzeczności z art. 138 § 2 kpa, adnotację z [...].04.2009 r., a tym samym winno prowadzić do uwzględnienia skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 §1 pkt. 1 lit. c) p.p.s.a.;

c) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 105 § 1 kpa w zw, z art. 61 § 1 kpa, w zw, z art. 10 § 1 kpa poprzez nieuwzględnienie skargi i nieuchylenie zaskarżonej decyzji na skutek uznania, że w niniejszej sprawie zaszła podstawa do umorzenia postępowania w sprawie o wydanie decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty, ze względu na poczynienie przez Wojewodę Mazowieckiego w dniu [...].04.2009 r. na ww. decyzji Starosty Wołomińskiego z [...].12.2002 r. adnotacji, o której mowa w art. 7 ust. 4 ustawy o mieniu zabużańskim, zgodnie z wnioskiem stron z dnia 07.10.2005 r., podczas gdy przed poczynieniem przez organ I instancji ww, adnotacji oraz przed wydawaniem skarżonej decyzji Ministra Skarbu Państwa z dnia [...].10.2016 r, (oraz poprzedzającej ją decyzji Wojewody Małopolskiego z dnia [...].06.2016 r.) wniosek z dnia [...].10.2005 r. o ujawnienie w rejestrze wybranej formy realizacji prawa do rekompensaty, o którym mowa w art. 19 tej ustawy został skutecznie zastąpiony żądaniem z dnia 27.12.2005 r. o wydanie decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty, o której mowa w art. 8 tej ustawy, co powodowało, że adnotacja z dnia [...].04.2009 r. została dokonana przez Wojewodę Mazowieckiego z naruszeniem art. 61 § 1 kpa, tj. bez wniosku stron o jej sporządzenie oraz z naruszeniem art. 10 § 1 kpa, tj. bez umożliwienia stronom wypowiedzenia się, co do zebranych w sprawie dowodów i materiałów oraz zgłoszonych przez strony żądań przed dokonaniem przez organ I instancji ww. adnotacji, co wyłączało możliwość umorzenia postępowania, na podstawie art. 105 § 1 kpa, w sprawie o wydanie decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty z powołaniem się na taką, poczynioną w sprzeczności z art. 61 § 1 kpa oraz art. 10 kpa, adnotację, a tym samym winno też skutkować uwzględnieniem skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 §1 pkt. 1 lit. c) p.p.s.a.;

2. naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (w rozumieniu art. 174 pkt 1 p.p.s.a.), to jest:

a) art. 7 ust. 3 ustawy o mieniu zabużańskim w zw. z art. 212 ust. 1 i ust. 5 ugn, poprzez niewłaściwe zastosowanie tego przepisu i uznanie, że poprzednicy prawni skarżących kasacyjnie należą do kręgu osób objętych hipotezą art. 7 ust. 3 ustawy o mieniu zabużańskim, dokonane w oparciu o błędną wykładnię art. 212 ust. 1 i ust. 5 ugn polegającą na uznaniu, że potwierdzone decyzją Starosty Wołomińskiego z dnia [...].12.2002 r. uprawnienia osób będących stronami tej decyzji miały charakter podzielny, podczas gdy poprzednicy prawni skarżących kasacyjnie zaliczają się do kręgu osób objętych hipotezą art. 6 ust. 3 ustawy o mieniu zabużańskim z uwagi na to, że potwierdzone w. decyzją Starosty Wołomińskiego z dnia [...].12.2002 r. uprawnienia osób będących stronami tej decyzji miały charakter łączny, co wynika z prawidłowej wykładni art. 212 ust. 1 i ust. 5 ugn;

b) art. 5 ust. 1 ustawy o mieniu zabużańskim poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że przepis ten nie może stanowić materialnoprawnej podstawy do ubiegania się o potwierdzenie prawa do rekompensaty także przez osoby, które legitymują się wydanymi na podstawie przepisów obowiązujących przed wejściem w życie ustawy o mieniu zabużańskim zaświadczeniami lub decyzjami potwierdzającymi prawo do rekompensaty, oraz które nie dokonały przed wejściem w życie ww. ustawy realizacji uprawnień potwierdzonych takimi zaświadczeniami lub decyzjami, podczas gdy z prawidłowej wykładni art. 5 ust. 1 ustawy o mieniu zabużańskim wynika, że przepis ten stanowi materialnoprawną podstawę do ubiegania się o wydanie decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty także przez osoby, które legitymują się wydanymi na podstawie przepisów' obowiązujących przed wejście w życie ustawy o mieniu zabużańskim zaświadczeniami lub decyzjami potwierdzającymi prawa do rekompensaty, oraz które nie dokonały realizacji uprawnień potwierdzonych takimi zaświadczeniami lub decyzjami.

W oparciu o tak skonstruowane podstawy skargi kasacyjnej jak wyżej, skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi ewentualnie o przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Podstawy skargi kasacyjnej nie są usprawiedliwione.

Oceniając w pierwszej kolejności zarzuty procesowe należy zauważyć, że kwestionują one poglądy i wywody Sądu pierwszej instancji, jakie ten zajął w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku w odpowiedzi na zarzuty skargi. Pierwszy z nich ujęty w punkcie 1 a (naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 105 § 1 K.p.a. w zw. z art. 7 ust. 3 i ust. 4 oraz art. 27 ustawy zabużańskiej) oparty jest na stanowisku, że decyzja Starosty Wołomińskiego z [...] grudnia 2002 r., której istnienie w obrocie stało się podstawą umorzenia postępowania o potwierdzenie prawa do rekompensaty prowadzonego w trybie ustawy zabużańskiej nie ma przymiotu ostateczności z powodu jej niedoręczenia wszystkim stronom postępowania, a skoro tak to w dacie wejścia w życie ustawy zabużańskiej z 2005 r. postępowanie administracyjne w sprawie potwierdzenia prawa do rekompensaty prowadzone na podstawie wcześniejszych regulacji nie było zakończone i stosownie do art. 27 ustawy zabużańskiej powinno być kontynuowane na podstawie jej przepisów. Okoliczność ta w konsekwencji, w ocenie skarżących, wykluczała możliwość uczynienia na decyzji z [...] grudnia 2002 r. adnotacji o wybranej formie realizacji prawa do rekompensaty oraz wysokości rekompensaty. Stanowisko to jest błędne. Pogląd, że decyzja administracyjna nie doręczona wszystkim stronom postępowania tj. z pominięciem niektórych z nich nie uzyskuje waloru ostateczności w rozumieniu art. 16 K.p.a. jest wielce odosobniony. Jego zaakceptowanie podważałoby nie tylko sens zawartej w tym przepisie zasady ostateczności decyzji administracyjnej, ale także wyłączałoby możliwość i potrzebę wznawiania postępowań administracyjnych z powołaniem na podstawę przewidzianą w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. z powodu pominięcia strony w doręczeniu decyzji. Oznaczałoby bowiem, że każdą decyzję administracyjną, której organ nie doręczył jednej ze stron wówczas gdy tą czynność podejmował w stosunku do pozostałych, może doręczyć stronie pominiętej bez względu na upływ czasu, a zwłaszcza bez względu na upływ terminu do wniesienia odwołania biegnącego dla stron, którym decyzję doręczył. Należy zauważyć, że takie działanie organu otwierałoby stronie, której dodatkowo (po uprzednim doręczeniu decyzji innym stronom) doręczono decyzję, możliwość wniesienia odwołania a tym samym zainicjowania postępowania odwoławczego w trybie zwykłym. Już to samo w sobie podważa teorię skarżących. Artykuł 16 K.p.a. stanowi, że decyzje od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji, są ostateczne. Ostateczność decyzji związana jest z upływem terminu do wniesienia odwołania dla stron którym organ doręczył decyzję i którym nie doręczył i to bez względu na powód dla którego tak postąpił, czy z powodu pomyłki, czy z powodu nie uznania danej osoby za stronę postępowania. Dla pierwszych, termin ten biegnie od doręczenia im decyzji, dla drugich od doręczenia decyzji ostatniej ze stron, której organ ją doręczył. Z upływem tego terminu decyzja staje się ostateczna i od tego momentu jej uchylenie, zmiana, stwierdzenie nieważności możliwe jest tylko w trybach nadzwyczajnych. Ostateczność decyzji jest więc cechą decyzji występującą wobec wszystkich tj. stron i nie stron, możliwą do ustalenia obiektywnie w oparciu o jednoznaczne kryteria. Wymaga tego wzgląd na bezpieczeństwo i pewność obrotu prawnego. Pojawiające się niekiedy i to także w orzecznictwie teorie wiążące ostateczność decyzji, czy też jej tak zwane "wejście do obrotu prawnego" wyłącznie z prawidłowym i skutecznym doręczeniem decyzji wszystkim stronom postępowania poddane zostały krytyce w jednym z wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 lipca 2013 r. w sprawie o sygnaturze II OSK 718/12 dostępnym w Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach pod adresem https://cbois.nsa.gov.pl), które skład rozpoznający sprawę podziela. W uzasadnieniu tego orzeczenia NSA wywiódł: "Związanie organu wydaną decyzją nie jest zależne od prawidłowości decyzji, czy jest ona niewadliwa, czy też wadliwa, ani też od charakteru tej wadliwości. Związanie to nie jest również zależne od tego czy decyzja została doręczona wszystkim stronom postępowania (tym biorącym udział w sprawie i tym pominiętym przez organ). Koncepcja "wejścia decyzji do obrotu prawnego" związana jest z doręczeniem decyzji w sensie skierowania jej do podmiotu usytuowanego poza organem administracji i to niekoniecznie do jej adresata. Wchodzi do obrotu i wywołuje skutki prawne również decyzja doręczona innemu niż adresat podmiotowi i to nawet wówczas gdy zostaje mu przesłana jedynie "do wiadomości" (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 marca 2009 r. w sprawie I OSK 453/08, Lex nr 529931). To wprowadzenie decyzji do obrotu ma charakter jednolity w tym sensie, że jego skutki prawne rozciągają się na wszystkie strony postępowania, te biorące udział w sprawie i te pominięte przez organ, a także te, którym organ doręczył wadliwą decyzję. Stanowisko Sądu pierwszej instancji co do konieczności ponownego doręczenia decyzji skarżącemu nie uwzględnia treści art. 16 § 1 kpa i wynikającej z tego przepisu zasady ogólnej trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych. Zgodnie z tą zasadą decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, są ostateczne. Wynikająca z powyższej normy zasada ma podstawowe znaczenie dla stabilizacji wynikających z niej skutków prawnych. Stwarza domniemanie mocy obowiązującej decyzji polegające na tym, że decyzje obowiązują tak długo, dopóki nie zostaną uchylone lub zmienione przez nową decyzję. Jeżeli strony, którym doręczono decyzje nie wniosły odwołania, decyzja staje się ostateczna, a jej wzruszenie może nastąpić wyłącznie w ramach trybów nadzwyczajnych. Umożliwienie organowi ponownego doręczenia prawidłowej decyzji w miejsce decyzji dotkniętej uchybieniem prowadziłoby do skutków niemożliwych do zaakceptowania w świetle zasad postępowania administracyjnego. Takie "spóźnione" doręczenie umożliwiałoby uruchomienie trybu zwykłego odwoławczego już po uzyskaniu przez decyzję administracyjną cechy ostateczności." Z powyższego wynika, że koncepcja skarżących prezentowana w rozpoznawanej sprawie, a oparta na nieostateczności decyzji Starosty z 2002 r. z powodu jej niedoręczenia wszystkim stronom postępowania jest błędna, co nie pozwalało uznać zasadności zarzutu z punktu 1 a.

Drugi z zarzutów procesowych dotyczący naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 105 § 1 kpa w zw. z art. 138 § 2 kpa także jest chybiony. Odnosząc się do zarzutu skargi nieuwzględnienia przez Ministra swojego wcześniejszego poglądu wyrażonego w wydanej w toku postępowania decyzji kasacyjnej z [...] lipca 2006 r. Sąd pierwszej instancji prawidłowo wskazał na brak związania organu swoim wcześniejszym stanowiskiem. W procedurze administracyjnej nie ma bowiem regulacji podobnej do tej jaką przewiduje procedura sądowoadministracyjna w art. 153 P.p.s.a. Można rzec, że dopóki trwa postępowanie administracyjne poglądy organów na temat mających w sprawie zastosowanie przepisów prawa mogą ewoluować bez konsekwencji dla ostatecznego wyniku sprawy, poza oczywiście przewlekłością jaka często towarzyszy zmianie poglądów. Innymi słowy, organ ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dostrzec swój błąd w wykładni prawa. Zupełnie niezrozumiałe byłoby stanowisko, że skoro w jednej z wydanych decyzji kasacyjnych organ błędnie wyłożył przepis prawa to, pomimo że dostrzega ten błąd w chwili ostatecznego załatwiania sprawy. powinien oprzeć ją na swoim wadliwym poglądzie, którego już nie podziela. A zatem ta podstawa skargi kasacyjnej przypisująca decyzji administracyjnej wydanej na podstawie art. 138 § 2 K.p.a., a raczej poglądom prawnym w niej wyrażonym, walor związania organów w dalszym toku postępowania, jest chybiona. Gdyby decyzja ta została wówczas skontrolowana przez sąd administracyjny, a pogląd ten zyskałby akceptację sądu, to wtedy rzeczywiście organ byłby związany, ale nie swoją decyzją kasacyjną, lecz wyrokiem sądu po myśli art. 153 P.p.s.a.

Także nietrafny jest zarzut ujęty przez skarżących w punkcie 1 c skargi kasacyjnej koncentrujący się na niedostrzeżeniu przez Sąd pierwszej instancji naruszenia przez organy przepisów art. 61 § 1 K.p.a. i art. 10 § 1 K.p.a. Naruszenie to, wedle skarżących, miało polegać na nieuwzględnieniu zmiany pierwotnego wniosku z 7 października 2005 r. o ujawnienie w rejestrze wybranej formy rekompensaty złożonego w chwili wejścia w życie ustawy zabużańskiej na żądanie wyrażone we wniosku z 27 grudnia 2005 r. o wydanie w trybie tej ustawy decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty. Zarzut ten jest niezrozumiały. Zakłada on bowiem, że skarżący mieli wybór co do sposobu załatwienia ich sprawy czy w trybie art. 7 ust. 3 ustawy zabużańskiej tj. ujawnienia w rejestrze wybranej formy rekompensaty czy w trybie art. 5 i 6 tej ustawy tj. wydania decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty. Tymczasem, jak wynika z wywodu Sądu pierwszej instancji ustawodawca nie pozostawił skarżącym wyboru. Jak stwierdził Sąd, ich sytuacja faktyczna podpada wyłącznie pod przepis art. 7 ust. 3 ustawy zabużańskiej. Cały wywód Sądu zawarty na stronach 9 – 11 do tej konkluzji zmierza, stąd żadnego znaczenia w sprawie nie mogło mieć doprecyzowywanie czy zmiana uprzedniego wniosku o ujawnienie w rejestrze. Nawet brak jego złożenia nie dawałby skarżącym możliwości merytorycznego załatwienia ich sprawy w trybie decyzji potwierdzającej lub odmawiającej prawa do rekompensaty. Przyznać trzeba, że w tym zakresie częściowo skarżących wprowadzają w błąd uzasadnienia decyzji organów sugerujące, że przyczyną umorzenia sprawy z wniosku z 27 grudnia 2005 r. jest skorzystanie przez nich z trybu przewidzianego w art. 7 ust. 3 ustawy zabużańskiej tj. ujawnienie w rejestrze wybranej formy rekompensaty i wypłata świadczenia tak jakby skarżący mieli wybór co do sposobu załatwienia ich sprawy. Tymczasem, jak uznał Sąd "jedyną możliwą formą realizacji ich prawa było ujawnienie w rejestrze wybranej formy rekompensaty". Stąd ewentualne naruszenia art. 61 § 1 i 10 § 1 K.p.a. co do zamiaru skarżących zmiany treści wniosku na wniosek o wydanie decyzji potwierdzającej ich prawo do rekompensaty przy zastosowaniu trybu art. 5 i 6 ustawy zabużańskiej i potraktowania ich jak osób o których mowa w art. 6 ust. 3 tej ustawy pozostawały bez wpływu na wynik sprawy, albowiem wobec stanowiska Sądu ich sytuacja faktyczna nie podlegała tej regulacji.

I właśnie ta ostatnia kwestia jest najistotniejsza dla oceny prawidłowości załatwienia sprawy i wyroku Sądu pierwszej instancji. Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku interpretację przepisów ustawy zabużańskiej i ostateczną konkluzję, że osoby, które legitymowały się ostatecznymi decyzjami potwierdzającymi prawo do rekompensaty wydanymi na podstawie odrębnych przepisów i które tego prawa nie zrealizowały, w myśl ustawy zabużańskiej, mogą ubiegać się wyłącznie o ujawnienie w rejestrze wybranej formy rekompensaty. Prawidłowa wykładnia przepisu art. 5 ust. 1 ustawy zabużańskiej musi bowiem uwzględniać pozostałe jej przepisy zwłaszcza treść art. 7 ust. 3 i art. 6 ust. 3. Przyznać trzeba, że zastosowana przez ustawodawcę systematyka jest myląca i niezrozumiała, gdyż dopiero z analizy przepisów regulujących tryb postępowania można wywieść, że norma art. 5 ust. 1 obejmuje wyłącznie dwie grupy podmiotów tj. tych, którzy według dotychczasowych przepisów obowiązujących przed wejściem w życie ustawy zabużańskiej nie uzyskali decyzji potwierdzającej ich uprawnienie oraz tych, którzy wprawdzie taką decyzje uzyskali ale na jej podstawie w ramach realizacji tego prawa nabyli na własność lub w użytkowanie wieczyste nieruchomości Skarbu Państwa. Z dyspozycji tej regulacji natomiast wyłączona została grupa osób posiadających decyzję, którzy swojego prawa w ten sposób nie zrealizowali. Ci ostatni, jak prawidłowo wywiódł Sąd pierwszej instancji odpowiadają dyspozycji wyłącznie art. 7 ust. 3. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego jest to jedyna prawidłowa wykładnia wskazanych przepisów. Takie stanowisko prezentuje również orzecznictwo, a powołane przez Sąd pierwszej instancji wyroki (I OSK 60/09 i I OSK 2389/12) wprost odnoszą się do tego zagadnienia. Również, wbrew stanowisku skarżących, pogląd ten prezentowany jest w powołanym przez nich orzeczeniu z 19 listopada 2014 r. o sygn. akt I OSK 781/13 z którego odpowiednie fragmenty zacytowano w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. Świadczy o tym następujący fragment wypowiedzi Naczelnego Sądu Administracyjnego zawartej w tym orzeczeniu: "Z treści art. 5 ustawy wynika, że ustawodawca dokonał rozróżnienia podmiotów, które ubiegają się po raz pierwszy o prawo do rekompensaty ( art.5 ust.1) i posiadających już takie prawo ( art. 6 ust.3 i art. 7 ust.3). Stosownie do art.7 ust.3 ustawy osoby, które posiadają zaświadczenia lub decyzje potwierdzające prawo do rekompensaty wydane na podstawie odrębnych przepisów i nie zrealizowały prawa do rekompensaty, występują do wojewody, który wydał decyzję, lub do wojewody właściwego ze względu na siedzibę starosty, który wydał zaświadczenie lub decyzję, z wnioskiem o ujawnienie w rejestrze, o którym mowa w art. 19 ust. 1, wybranej formy realizacji prawa do rekompensaty zgodnie z art. 13 ust. 1. W przypadku wyboru świadczenia pieniężnego realizowanego w formie przelewu osoba uprawniona wskazuje numer rachunku bankowego. Z przepisu tego wynika zatem, że tylko osoby, które posiadają zaświadczenia lub decyzje potwierdzające prawo do rekompensaty wydane na podstawie odrębnych przepisów i nie zrealizowały tego prawa mogą wystąpić o ujawnienie prawa w rejestrze prowadzonym przez właściwego wojewodę ( art.19 ustawy). Natomiast osoby, które częściowo już zrealizowały prawo do rekompensaty powinny złożyć wniosek zgodnie z art. 5 ustawy. Inna jest także procedura załatwienia wniosku osób, które po raz pierwszy występują o rekompensatę i osób, które tę rekompensatę częściową już otrzymały, a inna dla osób, które uzyskały potwierdzenie prawa do rekompensaty, lecz tego prawa nie zrealizowały". Orzecznictwo sądowoadministracyjne w przedmiocie wykładni przepisów ustawy zabużańskiej jest zatem jednolite, a powołany przez skarżących wyrok, wbrew ich stanowisku, nie dowodzi jakiejkolwiek rozbieżności czy przyznania racji ich argumentacji w odniesieniu do wykładni art. 5 ust. 1 tej ustawy.

Ostatni istotny problem w sprawie dotyczy zagadnienia czy prawidłowo zakwalifikowano skarżących do grupy podmiotów wymienionych w art. 7 ust. 3 ustawy zabużańskiej skoro jeden z uprawnionych z decyzji Starosty Wołomińskiego z [...] grudnia 2002 r. w ramach realizacji prawa do rekompensaty nabył mienie Skarbu Państwa. Skarżący uważają bowiem, że z tego właśnie względu powinni być potraktowani jak podmioty, do których odnosi się art. 6 ust. 3 i art. 5 ust. 1 ustawy zabużańskiej co w konsekwencji stałoby na przeszkodzie umorzeniu postępowania. Racji swoich skarżący upatrują w naruszeniu przez organy i Sąd pierwszej instancji art. 7 ust. 3 w zw. z art. 212 ust. 1 pkt 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Ten ostatni przepis stanowił, że "(w) razie śmierci właściciela nieruchomości pozostawionych za granicą, uprawnienia wynikające z ust. 1 przysługują łącznie wszystkim jego spadkobiercom lub jednemu z nich wskazanemu przez osoby uprawnione". Z użytego w tym przepisie wyrażenia "łącznie" skarżący wywodzą jedność ich uprawnień w zakresie realizacji prawa do rekompensaty. Tymczasem jedność ta, a jak stanowi przepis "łączność", odnosi się do samej możliwości dochodzenia na drodze administracyjnej potwierdzenia tego uprawnienia w następstwie nieżyjącego właściciela nieruchomości pozostawionych za granicą (wszyscy spadkobiercy łącznie lub wskazany przez nich). Decyzja z 2002 r. potwierdziła to łączne uprawnienie spadkobierców, ale czego nie zauważają skarżący, w określonych częściach (ułamkach), a nie łącznie czyli solidarnie. Decyzja skonkretyzowała to łączne uprawnienie przysługujące im wszystkim w stosunku do każdego z nich indywidualnie. Oznacza to, że od chwili jej wydania każdy z nich legitymował się własnym tytułem do realizacji swojego indywidualnie określonego decyzją uprawnienia tj. nabycia na swoją rzecz mienia Skarbu Państwa z prawem do jego zaliczenia na swój udział, a nie na udziały pozostałych. Gdyby podzielić rozumowanie skarżących, to decyzja z 2002 r. musiałaby określać ich uprawnienie też łącznie czyli solidarne (do czego nie było podstaw), ale wówczas mogliby je realizować także w taki łączny sposób tj. przez nabycie mienia tylko na współwłasność ich wszystkich, co przecież nie nastąpiło. Stąd, organy i Sąd pierwszej instancji prawidłowo przyporządkowali skarżących pod normę prawną zawartą w art. 7 ust. 3 ustawy zabużańskiej.

Nie znajdując zatem podstaw do uwzględnienia skargi kasacyjnej, także z przyczyn branych pod uwagę z urzędu (art. 183 § 2 P.p.s.a. i art. 189 P.p.s.a.), orzeczono o jej oddaleniu stosownie do przepisu art. 184 P.p.s.a.

O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 204 pkt 1 P.p.s.a.