Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SAB/Wa 358/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-09-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
659
Hasła tematyczne: Grunty warszawskie
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Zobowiązano ... i stwierdzono, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce bez rażącego naruszenia prawa
Powołane przepisy: article: art 119 pkt 4 , 120,149 § 1 pkt 1  i § 1 a , 151 ,  200
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Lenart (spr.) Sędziowie: WSA Joanna Skiba WSA Iwona Kosińska po rozpoznaniu w dniu 27 września 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi T. F. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość [....] 1. zobowiązuje Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku K. R., T. F., Z. B., K. B., A. B., M. B., W. B. z dnia [...] czerwca 2017 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], pochodzącą z dawnej nieruchomości hipotecznej "[...]" - w terminie czterech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie przez Prezydent [...] postępowania nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałej części; 4. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz T. F. kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia [...] lipca 2019 r. (data prezentaty) T. F. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego przez Prezydenta [...] w sprawie z wniosku z [...] czerwca 2017 r. dotyczącego przyznania odszkodowania za pozbawienie faktycznej możliwości władania nieruchomością położoną w [...] przy ul. [...].

Przedmiotowa nieruchomość objęta była działaniem dekretu z dnia

26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze

m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Z dniem wejścia w życie dekretu, tj. z dniem 21 listopada 1945 r., grunty nieruchomości [...] - w tym grunt przedmiotowej nieruchomości - przeszły na własność gminy [...], a od 1950 r. - na podstawie art. 32 ust. 2 ustawy z 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej (Dz. U. Nr 14, poz. 130) - na własność Skarbu Państwa.

Prezydium Rady Narodowej w [...] decyzją z [...] listopada 1971 r. nr [...] - działając na podstawie art. 53, 55 i 58 ustawy z 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. Nr 18 z 1961 r., poz. 94) - pozostawiło bez uwzględnienia wniosek o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], przewidzianego w art. 53 ww. ustawy.

Następnie Minister Infrastruktury i Budownictwa - po rozpoznaniu wniosku K. R., T. F., Z. B., K. B., A.B., M. B. i W. B. (następców prawnych przeddekretowego właściciela nieruchomości) - decyzją z [...] maja 2017 r. odmówił stwierdzenia nieważności powyższej decyzji Prezydium Rady Narodowej w [...] z [...] listopada 1971 r.

W dniu [...] czerwca 2017 r. do Ministerstwa Infrastruktury i Budownictwa wpłynął wniosek ww. osób o ponowne rozpatrzenie tej sprawy.

Zaś pismem z [...] czerwca 2017 r. (data prezentaty) wystąpili oni do Prezydenta [...] z wnioskiem o przyznanie odszkodowania w trybie art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], pochodzącą z dawnej nieruchomości hipotecznej "[...]".

W uzasadnieniu podnieśli, że w sprawie rozstrzygniętej decyzją z 1971 r. oraz w sprawie obecnej nie istnieje tożsamość materialnoprawnych podstaw dochodzonego roszczenia, inny jest również przedmiot obecnego postępowania.

Minister Infrastruktury i Budownictwa - po rozpoznaniu wniosku K. R., T. F., Z. B., K. B., A.B., M. B. i W. B. o ponowne rozpatrzenie sprawy - decyzją z [...] grudnia 2017 r. utrzymał w mocy własną decyzję z [...] maja 2017 r.

Następnie w dniu [...] listopada 2018 r. zwrócił Prezydentowi [...] akta dotyczące przedmiotowej nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] (k. 59 akt administracyjnych).

Rozpoznając niniejszą sprawę Prezydent [...] pismami z [...] lutego 2019 r. zwrócił się do:

- Dyrektora Archiwum Państwowego o udzielenie informacji jakie było przeznaczenie terenu przy ul. [...] przed dniem wejścia w życie dekretu z 26 października 1945r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy t. j. przed dniem 21.11.1945r, w Ogólnym Planie Zabudowania [...] zatwierdzonym przez Ministerstwo Robót Publicznych dnia [...] sierpnia 1931 r. wraz z odpowiednim opisem tego terenu;

- Sądu Rejonowego [...][...] Wydział Ksiąg Wieczystych o wydanie

odpisu wykazu hipotecznego tej nieruchomości.

Zaś pismem z [...] lutego 2019 r. poinformował pełnomocnika stron o podejmowanych czynnościach w sprawie, jednocześnie wskazując nowy termin załatwienia sprawy do dnia [...] maja 2019 r.

Natomiast wcześniej - pismem z dnia [...] stycznia 2019 r. - K. R., T. F., Z. B., K. B., A.B., M. B. i W. B. - działając na podstawie art. 37 kodeksu postępowania administracyjnego - wnieśli do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] "ponaglenie organu w związku z niezałatwieniem sprawy dotyczącej wniosku z [...] czerwca 2017 r. o przyznanie odszkodowania".

Następnie pismem z dnia [...] lipca 2019 r. (data prezentaty) T.F. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego przez Prezydenta [...] w sprawie z wniosku z dnia [...] czerwca 2017 r. dotyczącego przyznania odszkodowania za pozbawienie faktycznej możliwości władania nieruchomością położoną w [...] przy ul. [...], objętą działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 roku o własności użytkowania gruntów obszarze m.st. Warszawy.

Działaniom organu zarzucił naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 7, 8, 12, 35 § 1, 35 § 3 w zw. z art. 36 kpa.

Podnosząc powyższe zarzuty wniósł:

- na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. o zobowiązanie do podjęcia czynności zmierzających do wydania decyzji przez organ w terminie 14 dni od otrzymania odpisu wyroku wraz ze stwierdzeniem jego prawomocności;

- na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. o stwierdzenie, że przewlekłe prowadzenie postępowania nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa;

- na podstawie art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 7 p.p.s.a. o zasądzenie od organu na jego rzecz kwotę w wysokości 5.000 zł;

- zasądzenie od organu na jego rzecz wszelkich kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi podniósł, że od czasu złożenia wniosku o odszkodowanie z[...] czerwca 2017 r. do końca stycznia 2019 r. minęły niespełna dwa lata, podczas których organ nie dokonał żadnych czynności. Również pomimo upływu terminu załatwienia sprawy wyznaczonego przez organ - [...] maja 2019 r. - nie została wydana decyzja w sprawie.

W związku z tym uznał, iż nastąpiło naruszenie terminów określonych w art. 35 kpa oraz naruszenie zasady szybkości postępowania zdefiniowanej w art. 12 kpa. Przy czym brak jest jakiegokolwiek usprawiedliwienia dla bezczynności, której dopuszcza się organ w przedmiotowej sprawie.

Skarżący wniósł także o zasądzenie od Prezydenta [...] na jego rzecz kwoty w wysokości 5.000 zł tytułem grzywny za dopuszczanie się przez organ przewlekłego prowadzenia niniejszego postępowania. Stwierdził, że w żaden sposób nie można dostrzec obiektywnie weryfikowalnych okoliczności, które mogłyby tłumaczyć zwłokę organu. Organ przez pierwsze niespełna 2 lata nie podjął w niniejszej sprawie żadnych czynności. Po wniesieniu przez stronę ponaglenia podjął co prawda pozorne czynności w postaci zwrócenia się do Sądu Wieczystoksięgowego oraz Archiwum Państwowego o wydanie odpisu niektórych dokumentów - jednak po mimo skierowania przez organ tych wniosków na początku lutego 2019 r., do dnia dzisiejszego organ nie podjął żadnych innych czynności, w tym w szczególności nie zakończył niniejszego postępowania poprzez wydanie decyzji. Organ także po raz kolejny zaniechał dokonania obowiązku informacyjnego o przedłużeniu trwania postępowania. Po mimo faktu, iż skarżący wniósł już ponaglenie na działania organu, to organ w dalszym ciągu dopuszcza się naruszania przepisów postępowania administracyjnego. Można tylko powiedzieć, że poprzez dokonanie przez organ pozornych działań zmieniła się w chwili obecnej jedynie kwalifikacja jego zaniechań z bezczynności na przewlekłe prowadzenie postępowania.

W związku z powyższym zasadne jest nałożenie sankcji na organ, które skłoni go do podjęcia jakichkolwiek czynności w związku z istnieniem uzasadnionej obawy, że bez nich organ tej sprawy nie załatwi.

Odpowiadając na skargę Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie.

Poinformował, że kwestie odszkodowań reguluje obecnie art. 215 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. 2018 r., poz. 2204 ze zm., dalej: u.g.n.), zgodnie z którym odszkodowanie może być przyznano za:

1) gospodarstwo rolne, jeżeli poprzedni właściciele lub następcy prawni tych właścicieli, prowadzący gospodarstwo, zostali pozbawieni faktycznego władania wspomnianym gospodarstwem po dniu 5.04.1958 r.,

2) dom jednorodzinny, jeżeli przeszedł on na własność państwa po dniu 5.04.1958 r., lub

3) działkę, która przed dniem wejścia w życie dekretu mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne, jeżeli poprzedni właściciel bądź jego następcy prawni zostali pozbawieni faktycznej możliwości władania nią po dniu 5.04.1958 r.

Przedmiotowe postępowanie prowadzone jest zgodnie z obowiązującą w Biurze Spraw Dekretowych procedurą postępowania w zakresie rozpatrywania wniosków w trybie art. 215 u.g.n. stanowiącą załącznik do zarządzenia nr [...] Prezydenta [...] z dnia [...].12.2016 r. W toku postępowania koniecznym jest m.in.: skontrolowanie dokumentów stwierdzających nabycie spadków; uzyskanie uwierzytelnionej kopii odpisu wykazu hipotecznego obejmującego dział li II z księgi wieczystej nieruchomości hipotecznej na dzień wejścia w życie ww. dekretu, tj. na dzień 21.11.1945 r. i/lub wykonanie badań hipotecznych przez geodetę uprawnionego; sprawdzenie czy istnieją przesłanki uzasadniające objęcie wnioskodawców lub ich następców prawnych układami indemnizacyjnymi; zgromadzenie dokumentów określających przeznaczenie przedmiotowego terenu w planach zabudowy [...] na 1945 r. (tj. Ogólny Pian Zabudowania [...] zatwierdzony przez Ministerstwo Robót Publicznych dnia [...].08.1931 r.); zgromadzenie dokumentów określających datę utraty posiadania gruntu przez dawnych właścicieli, a także dokumentów określających aktualnego właściciela gruntu.

Następnie organ podkreślił, iż sprawy dotyczące nieruchomości objętych działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy są sprawami skomplikowanymi, a ich złożoność oraz okoliczności jakie powinny być ustalone w toku tych postępowań, niestety nie pozwalają na dotrzymanie ustawowych terminów przewidzianych na ich rozpatrzenie.

Z uwagi na wynikający z treści art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całości materiału dowodowego, pozwalającego na dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, nie było możliwe rozpatrzenie przedmiotowego wniosku w terminie określonym w art. 35 § 3 k.p.a.

Jednocześnie Prezydent poinformował o podejmowanych czynnościach w sprawie.

Wskazał też, że stosownie do art. 52 § 1 p.p.s.a., skargę do sądu administracyjnego można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed właściwym organem administracji publicznej. Skuteczne wniesienie skargi wymaga wyczerpania środka zaskarżenia, którym w rozumieniu ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest zwyczajny środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. Przez "wyczerpanie środków zaskarżenia" należy rozumieć sytuację, kiedy strona postępowania administracyjnego lub podmiot na prawach strony złoży jeden z wyżej wymienionych, przysługujący od danego aktu czy czynności, środek zaskarżenia. Nie ma znaczenia, czy środek zaskarżenia zostanie wniesiony przez skarżącego czy przez inny legitymowany podmiot, w wielu wypadkach bowiem dopiero rozstrzygnięcie organu odwoławczego powoduje potrzebę uruchomienia kontroli sądowej.

Dodał, że samo wniesienie środka zaskarżenia nie jest równoznaczne ze spełnieniem warunku, o którym mowa w art. 52 § 1 p.p.s.a. O spełnieniu tego warunku można bowiem mówić dopiero po rozpoznaniu wniesionego środka zaskarżenia przez organ administracji publicznej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zajął takie stanowisko w postanowieniu z dnia 9 marca 2004 r., sygn. akt I SA 2813/03, LEX nr 708706, stwierdzając, że brak wyczerpania środków zaskarżenia (art. 52 § 1 p.p.s.a.) ma miejsce również w przypadku wniesienia skargi do sądu administracyjnego po uprzednim wniesieniu środka zaskarżenia przysługującego w postępowaniu administracyjnym, ale przed jego rozpoznaniem przez właściwy organ.

Na zakończenie Prezydent podniósł, że pismem z [...] lutego 2019 r. przekazał do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] ponaglenie z dnia 30 stycznia 2019 r. (data wpływu: 7 luty 2019 r.) na niezałatwienie przedmiotowej sprawy dotyczącej wniosku o przyznanie odszkodowania oraz przekazał całość dokumentacji zgromadzonej w sprawie - dodając, iż do dnia dzisiejszego nie wpłynęło żadne rozstrzygnięcie w tej sprawie.

Do dnia 27 września 2019 r. (data rozpoznania sprawy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie) do Sądu nie wpłynęła żadna informacja dotycząca merytorycznego rozpoznania przedmiotowego wniosku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga jest zasadna i skutkuje wydaniem rozstrzygnięcia, o którym mowa w art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), dalej: p.p.s.a.

W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że zgodnie z treścią art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 p.p.s.a, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania - taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie.

Stosownie do treści art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a., zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Sąd stwierdza także, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Natomiast § 1a tego art. stanowi, iż jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Należy również wskazać, że skarga w rozpoznawanej sprawie została wniesiona po wyczerpaniu środków zaskarżenia. Skarżący bowiem, przed wniesieniem skargi na

na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta [...], złożył zażalenie w trybie art. 37 § 1 kpa do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...].

Zgodnie z treścią art. 35 § 1 i 3 kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. W myśl natomiast art. 36 § 1 kpa o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia spraw.

Podnieść również należy, że zgodnie z art. 12 § 1 kpa organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy, jak również zobowiązane są do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do jej wyjaśnienia i załatwienia

- stosownie do art. 7 i art. 77 § 1 kpa.

Przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji publicznej ma zatem miejsce nie tylko wówczas, gdy w ustawowym ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie, ale również wtedy, gdy je podjął, lecz mimo ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem decyzji lub innego aktu administracyjnego.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy Sąd uznał, że sytuacja taka miała miejsce w przedmiotowej sprawie, bowiem - jak wynika z akt sprawy - wniosek z [...] czerwca 2017 r. dotyczący przyznania odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...] nie został dotychczas rozpoznawany.

W tym stanie rzeczy zarzut przewlekłego prowadzenia postępowania przez Prezydenta [...] przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie odszkodowania Sąd uznał za uzasadniony.

Organ prowadząc postępowanie w niniejszej sprawie uchybił wskazanym wyżej przepisom procesowym określającym terminy załatwiania spraw administracyjnych,

a także naruszył wynikającą z art. 12 kpa zasadę szybkości postępowania. Takie postępowanie podważa wyrażoną w art. 8 kpa zasadę prowadzenia postępowania

w sposób pogłębiający zaufanie obywateli do organów Państwa.

Nawet, jeśli postępowanie administracyjne jest szczególnie skomplikowane, to zwłoka organu w załatwieniu sprawy, w terminie określonym w art. 35 kpa - nie jest usprawiedliwiona. Stanowisko takie wynika z utrwalonego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego.

W sprawie sygn. akt. IV SA 105/00 (LEX 53462) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że: "Zasada sformułowana w art. 6 kpa, zgodnie z którą organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa, odnosi się również do ścisłego przestrzegania terminów wyznaczonych do załatwiania spraw określonych w art. 35 i 36 kpa. Obowiązek załatwiania spraw bez zbędnej zwłoki (art. 35 § 1 kpa) pozostaje także w bezpośrednim związku z dyrektywami zawartymi w art. 7 i 8 kpa, zobowiązującymi organy administracji publicznej do stania na straży praworządności i uwzględniania słusznego interesu obywateli a także pogłębiania prowadzonym postępowaniem zaufania obywateli do organów państwa".

Stosownie do art. 149 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności, jednocześnie Sąd stwierdza, czy przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

W związku z powyższym Sąd uznał, że zaistniałe w sprawie przewlekłe prowadzenie postępowania nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa.

O rażącym naruszeniu prawa można bowiem mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (wyrok NSA z dnia 23 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1181/13).

Taka sytuacja nie występuje w niniejszej sprawie.

Z akt sprawy jednoznacznie wynika, że K. R., T. F., Z. B., K. B., A.B., M. B. i W. B. w miesiącu czerwcu 2017 r. złożyli dwa wnioski dotyczące przedmiotowej nieruchomości do:

- Prezydenta [...] o przyznanie odszkodowania w trybie art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami:

- Ministerstwa Infrastruktury i Budownictwa o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją tego organu z [...] maja 2017 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Rady Narodowej [...] z dnia [...] listopada 1971 r.;

W związku z powyższym całość akt administracyjnych została przekazana do Ministerstwa Infrastruktury i Budownictwa, które zwróciło je do Prezydenta [...] w dniu [...] listopada 2018 r. (po upływie ponad roku od złożenia wniosku o odszkodowanie) - pismo k. 59 akt administracyjnych. Następnie akta te ponownie zostały przekazane w lutym 2019 r. - tym razem do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] w związku ze złożonym ponagleniem. Następnie Kolegium przekazało przedmiotowe akta do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - pismo z [...] września 2019 r. (k.36 akt sądowych).

Zatem Prezydent [...] nie dysponował całością akt przez prawie dwa lata - jak twierdzi skarżący - ale przez bardzo krótki okres czasu - dwa miesiące. W tym czasie - pismami z dnia [...] lutego 2019 r. - podejmował czynności w sprawie mające na celu zgromadzenie materiału dowodowego.

Ponadto Sąd, dokonując takiej oceny charakteru stwierdzonej przewlekłości postępowania, miał również na względzie datę wpływu do organu wniosku o odszkodowanie - [...] czerwiec 2017 r. - a więc stosunkowo niedawno. Wziął też pod uwagę skomplikowany charakter spraw z zakresu tzw. spraw dekretowych, gdzie należyte ustalenie stanu faktycznego związane jest z koniecznością pozyskania i analizą archiwalnych, często nieczytelnych lub niekompletnych dokumentów

Art. 149 p.p.s.a. nie określa kryteriów, jakimi powinien kierować się Sąd Administracyjny określając organowi termin do wykonania wyroku przez podjęcie nakazanych nim działań. Oznacza to, iż w kwestii określenia terminu Sąd dysponuje swobodą i nie jest związany terminami, o jakich mowa w art. 35 kpa. Powinien kierować się interesem strony, a przede wszystkim brać pod uwagę specyfikę danej sprawy.

Wobec powyższego Sąd uznał, że - biorąc pod uwagę okoliczności niniejszej sprawy - termin czteromiesięczny na rozpoznanie wniosku o odszkodowanie będzie adekwatny i realny.

W tym czasie Prezydent [...] powinien w sposób jednoznaczny ustalić, czy w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki do przyznania odszkodowania z art. 215 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.) i w zależności od dokonanych ustaleń wydać stosowną decyzję.

Sąd zasądził też na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.

Natomiast Sąd oddalił skargę w zakresie przyznania od Prezydenta [...] na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w wysokości 5000 zł - uznając to żądanie za nieuzasadnione.

Wskazać należy, że przepis art. 149 § 2 p.p.s.a. nie precyzuje charakteru przyznawanej kwoty pieniężnej, stanowiąc jedynie o "sumie pieniężnej". Kwota ta, poza funkcją represyjną i prewencyjną, ma też znaczenie kompensacyjne. Oznacza to, iż ma ona na celu zadośćuczynienie za krzywdę, jaką strona poniosła wskutek wadliwie działającej administracji publicznej. Użycie przez ustawodawcę czasownika "może"

w treści art. 149 § 2 p.p.s.a. oznacza, że rozstrzygnięcie w przedmiocie przyznania grzywny bądź sumy pieniężnej ma charakter fakultatywny.

Podkreślić też trzeba, że o ile wymierzenie grzywny organowi ma na celu przede wszystkim oddziaływać na organ mobilizująco i prewencyjnie, o tyle przyznanie stronie od organu określonej sumy pieniężnej ma, jak już wskazano powyżej, charakter głównie kompensacyjny. Ma ono niejako zrekompensować skarżącemu stratę, jaką poniósł na skutek bezczynności organu. W związku z tym wniosek o przyznanie sumy pieniężnej winien zawierać uzasadnienie, w którym skarżący powinni nawiązać do krzywdy wywołanej bezczynnością lub przewlekłością postępowania. Aktywność sądu jest

w takiej sytuacji uwarunkowana wskazaną argumentacją. Oceny tej nie zmienia również przewidziana w art. 149 § 2 p.p.s.a. możliwość przyznania przez sąd sumy pieniężnej z urzędu. Sąd rozpoznając skargę na bezczynność lub przewlekłość powinien podjąć czynności wyjaśniające, odnoszące się do ewentualnego przyznania sumy pieniężnej, jeśli istnienie takich okoliczności wynika z uzasadnienia skargi lub wniosku wyartykułowanego przed rozpoznaniem skargi, a przyznanie tej sumy jest uzasadnione względami materialnoprawnymi (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 maja 2017 roku, sygn. akt I OSK 2934/16).

Analogiczne stanowisko w sprawie zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 7 września 2017 r. akt I OSK 798/17 oraz z dnia 6 września 2017 r. sygn. akt I OSK 451/16.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że wymienione w skardze powody żądania przyznania skarżącemu od organu sum pieniężnych nie znajdują uznania Sądu. Z treści skargi nie wynika, aby skarżący doznał w związku z przewlekłym prowadzeniem postępowania przez organ krzywdy, którą należałoby zrekompensować.

Jeszcze raz należy podkreślić, iż zakwalifikowanie działań Prezydenta [...] jako przewlekłego prowadzenia postępowania w rozpoznaniu wniosku o odszkodowanie - nie oznacza automatycznie konieczności orzeczenia sumy pieniężnej, bowiem zasądzenie tej sumy nie jest bezpośrednią konsekwencją przewlekłego prowadzenia postępowania przez organ. Ma ona na celu zadośćuczynienie za krzywdę, jaką strona poniosła wskutek wadliwie działającej administracji publicznej.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 149 §1 pkt 1 i §1a, art. 120

w zw. z art. 119 pkt 4, art. 151 oraz art. 200 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

-----------------------

1